ПРИНЦИПЫ ДИЕТОТЕРАПИИ В ПЛАНИРОВАНИИ ПИТАНИЯ ПРИ САХАРНОМ ДИАБЕТЕ 1 ТИПА У ДЕТЕЙ
Authors: Н.Н. Бекенов , Г.М. Даткаева , К.С. Кемельбеков , П.Е. Калменова , В.М. Рашимбетова , Н.И. Ахмеджанова , Б.А. Юлдашев 
Published: October 2024

Введение: Сахарный диабет 1 типа (СД) - тяжелое хроническое заболевание, характеризующееся развитием специфических осложнений, являющихся причинами ранней инвалидизации и снижения продолжительности жизни пациентов. Главным повреждающим фактором при развитии осложнений СД являются хроническая гипергликемия и сопутствующие метаболические сдвиги: гиперлипидемия, усиление процессов перекисного окисления липидов, увеличение синтеза гликозаминогликанов, активация ренин-ангиотензин-альдостероновой системы и др. Цель: провести анализ литературы по оценке влияния диетотерапии на нормализацию метаболических сдвигов при сахарном диабете 1 типа у детей. Стратегия поиска: Поиск источников проводился в базах PubMed, The Сochrane Library, Scopus, elibrary. Глубина поиска составила 10 лет с 2011по 2021 годы. Критерии включения:данные рандомизированных, когортных эпидемиологических исследований, систематический обзор и мета-анализ, статьи на английском и русском языках. Критерии исключения: материалы без доказательной базы, газетные статьи. В процессе поиска было найдено 87 источников, из которых для более подробного изучения было отобрано и проанализировано 43 источника. Результаты: Проведен анализ взаимосвязи между хронической гипергликемий и развитием осложнений сахарного диабета. Установлено, что процессы усвоения углеводов зависят от многих факторов, которые и определяют в конечном итоге различия гликемического потенциала разных продуктов, оценена роль инсулинотерапии ультракороткими препаратами в профилактике ранних осложнений сахарного диабета у детей. Выводы: Данные указывают на снижение постпрандиальной гликемии под влиянием ультракоротких препаратов инсулина у детей с сахарным диабетом 1 типа. Использование их кажется действенным методом профилактики ранних осложнений у пациентов.

Introduction. Type 1 diabetes mellitus (DM) is a severe chronic disease characterized by the development of specific complications that cause early disability and a decrease in the life expectancy of patients. The main damaging factor in the development of diabetes complications is chronic hyperglycemia and concomitant metabolic changes: hyperlipidemia, increased lipid peroxidation processes, increased glycosaminoglycan synthesis, activation of the renin-angiotensin-aldosterone system, etc. Purpose: to analyze the literature on the assessment of the effect of diet therapy on the normalization of metabolic shifts in type 1 diabetes mellitus in children. Search strategy: The search for sources was carried out in the databases PubMed, The Сochrane Library, Scopus, elibrary. The search depth was 10 years from 2011 to 2021. Inclusion criteria: data from randomized, cohort epidemiological studies, systematic review and meta-analysis, articles in English and Russian. Exclusion criteria: materials without evidence, newspaper articles. In the course of the search, 87 sources were found, of which 43 sources were selected and analyzed for a more detailed study. Results: The analysis of the relationship between chronic hyperglycemia and the development of complications of diabetes mellitus was carried out. It has been established that the processes of assimilation of carbohydrates depend on many factors, which ultimately determine the differences in the glycemic potential of different products; the role of insulin therapy with ultrashort drugs in the prevention of early complications of diabetes mellitus in children has been assessed. Conclusions: The data indicate a decrease in postprandial glycemia under the influence of ultrashort insulin preparations in children with type 1 diabetes mellitus. Their use seems to be an effective method of preventing early complications in patients.

Кіріспе: 1 типті қант диабеті (ҚД) – ерте мүгедектікке және пациенттердің өмір сүру ұзақтығының төмендеуіне әкелетін ерекше асқынулардың дамуымен сипатталатын ауыр созылмалы ауру. Қант диабетінің асқынуларының дамуының негізгі зақымдаушы факторы созылмалы гипергликемия және қатар жүретін метаболикалық өзгерістер: гиперлипидемия, липидтердің асқын тотығу процестерінің жоғарылауы, гликозаминогликан синтезінің жоғарылауы, ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесінің белсендірілуі және т.б. Мақсаты: балалардағы 1 типті қант диабетіндегі метаболикалық өзгерістерді қалыпқа келтіруге диеталық терапияның әсерін бағалау туралы әдебиеттерді талдау. Іздену стратегиясы: Дерек көздерді іздеу PubMed, The Соchrane Library, Scopus, elibrary деректер қорларында жүргізілді. Іздеу тереңдігі 2011 жылдан 2021 жылға дейін 10 жыл болды. Қосылу критерийлері: рандомизацияланған, когорттық эпидемиологиялық зерттеулерден алынған деректер, жүйелі шолу және мета-талдау, ағылшын және орыс тілдеріндегі мақалалар. Алып тастау критерийлері: дәлелсіз материалдар, газет мақалалары. Іздеу нәтижесінде біз 87 шетелдік және отандық басылымдарды анықтадық, оның ішінде 43 басылым осы шолуға енгізілді. Қорытынды: Созылмалы гипергликемия мен қант диабеті асқынуларының дамуы арасындағы байланысты талдау жүргізілді. Көмірсуларды ассимиляциялау процестері көптеген факторларға байланысты екендігі анықталды, олар түптеп келгенде әртүрлі өнімдердің гликемиялық потенциалының айырмашылығын анықтайды, балалардағы қант диабетінің ерте асқынуларының алдын алуда ультра қысқа препараттармен инсулин терапиясының рөлі анықталды. бағаланған.