Μεταβολικές απαιτήσεις σε αγώνα καλαθοσφαίρισης με τροχήλατες καρέκλες
Authors: Τσακωνίτης Χρήστος 
Published: November 2023

Τα άτομα με κάκωση νωτιαίου μυελου (ΚΝΜ), εξαιτίας της μειωμένης φυσικής δραστηριότητάς τους, εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο για μεταβολικά και καρδιαγγειακά νοσήματα, τα οποία συγκαταλέγονται στις κύριες αιτίες θανάτου του πληθυσμού αυτού. Μέτρο πρόληψης και αντιμετώπισης των παθήσεων αυτών αποτελεί η αύξηση της ενεργειακής δαπάνης (ΕΔ) μέσω οργανομένων μορφών άσκησης, όπως η καλαθοσφαίριση σε αναπηρικό αμαξίδιο. Το σύνδρομο της ‘χρονιας χαμηλόβαθμης φλεγμονής’, που αποτελεί κύριο χαρακτηριστικό των ατόμων αυτών, επίβάλει τον έλεγχο πρόκλησης ασκησιογενούς φλεγμονής, ώστε να μην επιδυνωθεί το ήδη βεβαρυμένο ανοσοποιητικό τους σύστημα. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της επίδρασης ενός αγώνα καλαθοσφαίρισης σε αναπηρικό αμαξίδιο κατά την οξεία φάση, καθώς 0 έως και 72 ώρες μετά το πέρας του αγώνα, σε δείκτες της ΕΔ, της ασκησιογενούς φλεγμονής και της οξειδοαναγωγικής κατάστασης. Στη μελέτη πήραν μέρος 10 αθλητές καλαθοσφαίρισης με ΚΝΜ, σε αναπηρικό αμαξίδιο, οι οποίοι συμμετείχαν στο επίσημο πανελλήνιο πρωτάθλημα καλαθοσφαιριστών με αμαξίδιο. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις. Στην 1η φάση (συνθήκη ελέγχου) έγινε έλεγχος των σωματομετρικών χαρακτηριστικών των αθλητών κι εν συνεχεία πραγματοποιήθηκαν αιμοληψίες στις αντίστοιχες χρονικές στιγμές, που έγιναν και στη 2η φάση. Στη 2η φάση, κατά την οποία έλαβε χώρα ο αγώνας, πραγματοποιήθηκαν αιμοληψίες πριν την έναρξη του αγώνα (0 ώρες, στο τέλος (2 ώρες), 24, 48 και 72 ώρες μετά. Εν συνεχεία, πραγματοποιήθηκαν 10 αγώνες (ένας αγώνας την εβδομάδα), όπου πραγματοποιήθηκε χρήση της φορητής συσκευής αναλυτή αερίων. Οι δείκτες που αξιοογήθηκαν ήταν η κατανάλωση οξυγόνου (VΟ2), η ΕΔ, η συγκέντρωση γαλακτικού στο αίμα, καθώς και παράμετροι της Καρδιακής Συχνότητας (μέση και μεγίστη). Για την οξειδοαναγωγική κατάσταση αξιολογήθηκαν η ολική αντιοξειδωτική ικανότητα (TAC), η δραστικότητα της καταλάσης (CAT), τα πρωτεΐνικά καρβονύλια (PC), η συγκέντρωση των ουσιών που αντιδρούν με το θειοβαρβιτουρικό οξύ (TBARS), η ανηγμένη και οξειδωμένη μορφή της γλουταθειόνης (GSH, GSSG) και ο λόγος τους (GSH/GSSG). Για τη φλεγμονή αξιολογήθηκε ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων και των υποπληθυσμών τους (WRC, NE, LY), η C αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP), και η δραστικότητα του ενζύμου της κρεατινικής κινάσης (CPK). Όσον αφορά στους μεταβολικούς δείκτες, σε σύγκριση με τις αρχικές τιμές πριν την έναρξη του αγώνα, παρατηρήθηκε αύξηση στην κατανάλωση του οξυγόνου κατά τη διάρκεια του αγώνα. Παράλληλα υπήρξε αύξηση της ενεργειακής δαπάνης, του γαλακτικού οξέος και της μέσης καρδιακής συχνότητας. Σχετικά με τους βιοχημικούς δείκτες, από την εργαστηριακή ανάλυση των δεδομένων, διαπιστώθηκε, στατιστικά σημαντική, αύξηση των ΝΕ (14.74 %) και της CPK αμέσως μετά τον αγώνα (31%) καθώς και κατά την αποκατάσταση. Η CRP παρουσίασε τη μεγαλύτερη τιμή της, αύξηση κατά 12,45% σε σχέση με την αρχική της, στις 48 ώρες, Επίσης στατιστικά σημαντικές μεταβολές παρατηρήθηκαν και στους δείκτες οξειδωαναγωγικής κατάστασης, PC (50%) και TAC (14.56%). Τα ευρήματα της μελέτης έδειξαν ότι η συμμετοχή σε έναν αγώνα καλαθοσφαίρισης με αναπηρικό αμαξίδιο επηρεάζει σε μεγαλύτερο βαθμό τους μεταβολικούς δείκτες, σε σχέση οξειδοαναγωγικούς δείκτες, λόγω της αυξημένης ΕΔ, χωρίς ιδιαίτερο κίνδυνο εμφάνισης ασκησιογενούς φλεγμονής και ανοσολογικής αντίδρασης, στο ήδη βεβαρυμένο ανοσοποιητικό τους σύστημα, εφόσον η ασκησιογενής φλεγμονή ήταν ήπια και παροδική. Η συμετοχή, των ατόμων με ΚΝΜ, σε δραστηριότητες καλαθοσφαίρισης σε αμαξίδιο ενδείκνυται για την αύξηση της ΕΔ η οποία λειτουργεί προληπτικά προς την εμφάνιση μεταβολικών νοσημάτων.