Η συμβολή της εισπνευστικής συσκευής, του φαρμάκου και της φαρμακοτεχνικής μορφής αυτού στην επιτυχία της αγωγής του ασθενούς με αποφρακτικό νόσημα των αεραγωγών
Authors: Θεοδωράκης Σταύρος 
Published: June 2021

Εισαγωγή Η παρατηρούμενη αυξητική τάση των αποφρακτικών παθήσεων των αεραγωγών, όπως είναι το άσθμα και η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (Χ.Α.Π.) σε όλο τον κόσμο, έχει ως αποτέλεσμα μια σημαντική επίπτωση στην καθημερινή ποιότητα ζωής του πληθυσμού. Καθώς έχει επίσης αποδειχθεί ότι η συμμόρφωση των ασθενών διαδραματίζει ένα σημαντικό ρόλο στη νοσηρότητα και θνησιμότητα του πληθυσμού, η μεγαλύτερη κατανόηση των παραμέτρων επιρεασμού της θα μπορούσε να οδηγήσει σε καλύτερες και πιο αποτελεσματικές αποφάσεις για τη διαχείριση των αποφρακτικών νοσημάτων. ΜέθοδοιΣτην παρούσα μελέτη , αναζητήθηκε η άποψη θεραπόντων ιατρών σχετικά με το ρόλο της εισπνευστικής συσκευής και χαρακτηριστικών του φαρμάκου στη συμμόρφωση των ασθενών. Η μελέτη ανέλυσε τις απόψεις από 144 συμμετέχοντες , μετά από προσωπικές συνεντεύξεις στο πλάισιο ενός πανελληνίου συνεδρίου. Ειδικότερα ζητήθηκε η αξιολόγηση συγκεκριμένων παραμέτρων (άμεση έναρξη & διάρκεια δράσης, ευκολία χρήσης χαμηλές αντιστάσεις ροής, δυνατότητα επιβεβαίωσης δόσης, τύπος εισπνευστικής συσκευής και το είδος της φαρμακοτεχνικής μορφής) με κλίμακα αξιολόγησης από 1(περισσότερο) έως 6 (λιγότερο) για ασθενείς με αποφρακτικά νοσήματα (γενικά), αλλά και ειδικότερα για ασθενείς με άσθμα κι Χ.Α.Π. Αποτελέσματα Στην παρούσα μελέτη βρέθηκε ότι η «ταχύτητα έναρξης δράσης» αξιολογήθηκε ως η πιο σημαντική ανάμεσα στις εξεταζόμενες παραμέτρους. Το αποτέλεσμα ήταν στατιστικά σημαντικό σε σχέση με τις υπόλοιπες παραμ’ετρους με εξαίρεση τον «τύπο της συσκευής». Παράλληλα, η παράμετρος «ανεπιθύμητες ενέργειες» αποτυπώθηκε ως η λιγότερο σημαντική. Ειδικότερα σε ασθενείς με άσθμα, η «ταχύτητα έναρξης δράσης», αξιολογήθηκε ως πιο σημαντική με την «ευκολία χρήσης» και τη «διάρκεια δράσης» να ακολουθούν σε σημαντικότητα. Στην ομάδα αυτή των ασθενών , η «φαρμακοτεχνική μορφή» κρίθηκε η λιγότερο σημαντική παράμετρος επηρεασμού. Αντίστοιχα στην ομάδα ασθενών με Χ.Α.Π., η «άμεση έναρξη δράσης», η «διάρκεια δράσης» και η «ευκολία χρήσης», αξιολογήθηκαν σημαντικές, ενώ ακολουθεί σε σημαντικότητα και η παράμετρος «δυνατότητα επιβεβαίωσης της δόσης». ΣυζήτησηΌπως ήταν αναμενόμενο η « η ταχύτητα έναρξης δράσης», ήταν η παράμετρος με το μεγαλύτερο βαθμό επηρεασμού στη συμμόρφωση τόσο των ασθματικών όσο και των ασθενών με Χ.Α.Π. και αυτό λόγω της παθοφυσιολογίας των αποφρακτικών νόσων και των εμφανιζόμενων κλινικών συμπτωμάτων δύσπνοιας. Παράλληλα η «διάρκεια δράσης» , θεωρήθηκε επίσης ως σημαντική παράμετρος επηρεασμού και για τις δύο παθήσεις , αν και ήταν ιδιαίτερα σημαντική στην ομάδα των ασθενών με Χ.Α.Π., συγκριτικά με την ομάδα του άσθματος. Ταυτόχρονα η παράμετρος «ανεπιθύμητες ενέργειες» δε θεωρήθηκε ως σημαντική παράμετρος επηρεασμού καθώς οι ιατροί φαίνονται πεπεισμένοι για την ασφάλεια των εισπνεόμενων φαρμάκων. Σχετικά με την παράμετρο «ευκολία χρήσης» , φάνηκε περισσότερο η σημαντικότητα λόγω της ανάγκης για την άμεση χρήση σε περίπτωση ασθματικής κρίσης στους ασθενείς με άσθμα , ενώ στους ασθενείς με Χ.Α.Π. αποτυπώνεται στην δυνατότητα της χρήσης από ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας και με πιθανές συνυπάρχουσες παθήσεις. Καθώς η αυξανόμενη χρήση των εισπνευστικών συσκευών δίνει τη δυνατότητα επιλογών στους θεράποντες ιατρούς , η επιλογή είναι μια απόφαση που πρέπει να λάβει υπ’ όψη της πολλές παραμέτρους , όπως τη διαθεσιμότητα του ιδιοσκευάσματος στην αγορά , η ηλικία των ασθενών , η ικανότητα της σωστής χρήσης μια συσκευής αλλά και την προτίμηση των ασθενών. Σήμερα δεν υπάρχουν αρκετές μελέτες που να αναλύουν τη σχέση της συμμόρφωσης των ασθενών με τους προαναφερόμενους παράγοντες.Στην παρούσα μελέτη θα πρέπει να αναφερθεί η αδυναμία της ανάλυσης των παραμέτρων επηρεασμού της συμμόρφωσης καθώς δε λαμβάνεται υπόψη το προφίλ των ασθενών , οι διαφορετικοί φαινότυποι , η ηλικία και το ιστορικό τους , όπως επίσης ότι και δεν απεικονίζεται (με στατιστική σημαντικότητα) η άποψη των παθολόγων / γενικών ιατρών , αν και συμμετέχουν στην αντιμετώπιση των αποφρακτικών νοσημάτων , λόγω του μικρού αριθμού του δείγματος στη μελέτη. ΣυμπέρασμαΣυμπερασματικά αναλύθηκαν οι απόψεις πνευμονολόγων μεταξύ άλλων οι παράμετροι συμμόρφωσης «άμεση έναρξη δράσης, ευκολία στη χρήση της συσκευής & διάρκεια δράσης του φαρμάκου» και αποδείχθηκε η σημαντική τους επίδραση στη συμμόρφωση των αποφρακτικών ασθενών. Προτείνεται η διενέργεια περισσοτέρων μελετών μελέτες που θα εμπλέξουν περισσότερες ιατρικές ειδικότητες ενώ τα αποτελέσματα αυτών των μελετών θα οδηγήσουν στη σύνθεση κατευθυντήριων θεραπευτικών οδηγιών για την επιλογή της καταλληλότερης συσκευής ανάλογα με το προφίλ του αποφρακτικού ασθενή.