Pankreas kanseri -karaciğer metastazlarında diffüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görüntüleme
Authors: METİN Melike Ruşen , TAHTACI Mustafa 
Published: September 2018

Giriş ve Amaç: Pankreas kanseri günümüzde sık görülen,
medikal tedaviye dirençli ve kötü prognozlu tümörlerden biridir. Görüntüleme
yöntemleri ile hem primer tümörün hem de metastazlarının saptanmasında
güçlükler yaşanmaktadır. Bu çalışmanın amacı pankreas kanserinde operabilite
kriterlerinden olan karaciğer metastazlarının saptanmasında çok kesitli
bilgisayarlı tomografi ve difüzyon ağırlıklı görüntüleme sekansları ile
birlikte manyetik rezonans görüntülemenin katkılarını karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: 2012-2017 yılları arasında merkezimizde pankreas
kanseri tanısı alan 79 hastaya ait çok kesitli bilgisayarlı tomografi ve
difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görüntüleri retrospektif olarak
değerlendirildi. Çalışmaya dahil ettiğimiz 63 hastanın 45’i adenokanser, 18’i
pankreatik nöroendokrin tümör tanısı alan hasta idi. Çok kesitli bilgisayarlı
tomografi ve difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görüntülemede tespit edilen
karaciğer metastazları sayı olarak karşılaştırıldı. Ayrıca manyetik rezonans
görüntüleme ile her iki grup primer tümörlerinden yapılan görünür difüzyon
katsayısı ölçümleri arasında anlamlı fark olup olmadığı ve her iki gruba ait
metastatik kitleler arasındaki görünür difüzyon katsayı değerlerinin farkı
incelendi. Bulgular: Difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görüntülemede çok
kesitli bilgisayarlı tomografiye kıyasla daha fazla sayıda metastaz tespit
edildi (%38,10). Adenokanser ve pankreatik nöroendokrin tümörlerde primer
tümörlerden yapılan ölçümlerde görünür difüzyon katsayı değerleri dağılımları
istatistiksel olarak önemli bir farklılık göstermedi (p=0.976 ). Aynı şekilde
her iki gruba ait metastazlardan yapılan görünür difüzyon katsayı ölçümlerinde
istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0.140). Tartışma: Pankreas kanseri hastalarında tek tedavi yönteminin cerrahi
olduğu düşünüldüğünde evreleme ve tümör tipinin belirlenebilmesi açısından hem
primer kitlelerin hem de metastazlarının görüntüleme yöntemleriyle tanısının ne
kadar önemli olduğu anlaşılmaktadır. Günümüzde henüz pankreas kanseri
hastalarında karaciğer metastazlarının tespit ve spesifiye edilmesinde
kullanılan uluslararası bir kılavuz yayınlanmamıştır. Ancak kontrastlı çok
kesitli bilgisayarlı tomografi incelemelerinde tespit edilen fakat spesifiye
edilemeyen karaciğer kitlelerinde manyetik rezonans görüntülemeye
başvurulmaktadır. Konvansiyonel manyetik rezonans görüntüleme incelemelerinde
de benzer sıkıntılar yaşanabilmektedir. Difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans
görüntüleme ile inceleme konvansiyonel manyetik rezonans görüntüleme
sekanslarına ek sekans olarak aynı oturumda ve kısa sürede yapılabilmektedir.
Bu çalışmada pankreas kanseritanılı hasta serimizde hastaların %38,10’nunda;
difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görüntüleme ile incelemede çok kesitli bilgisayarlı
tomografiden daha fazla karaciğer metastazı saptandı. Bu nedenle gereksiz
cerrahi ve cerrahinin neden olduğu morbidite ve mortaliteden korunmak amacıyla
pankreas kanseri tanılı hastalarda karaciğer metastazı saptanması ve
dolayısıyla evrelemede difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görüntülemenin
tarama amaçlı gerçekleştirilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.