Επιδημιολογική - κλινική - παθοφυσιολογική μελέτη της περιφερικής νευρίτιδας σε ασθενείς με λοίμωξη από τον ιό της επίκτητης ανοσοανεπάρκειας του ανθρώπου
Authors: Νικολαΐδης Ιωάννης 
Published: August 2021

Η λοίμωξη με τον ιό της επίκτητης ανοσοανεπάρκειας του ανθρώπου, αποτελεί ένα παγκόσμιο πρόβλημα το οποίο από την εποχή της εμφάνισης του το 1983, παρουσιάζει συνεχώς αυξητική τάση. Η παρούσα μελέτη σχεδιάσθηκε με κύριους σκοπούς την καταγραφή της συχνότητας της περιφερικής νευροπάθειας στον πληθυσμό των ασθενών με HIV λοίμωξη της Μονάδας Ειδικών Λοιμώξεων της Α΄Παθολογικής Κλινικής του νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ, την ανεύρεση των παραγόντων κινδύνου μεταξύ των ασθενών και την συσχέτιση της με την χορήγηση και το είδος της αντιρετροϊκής θεραπείας. Επιπρόσθετα, εξετάσθηκε η πιθανή συσχέτιση με συγκεκριμένους γονιδιακούς πολυμορφισμούς των κυτταροκινών, οι οποίοι μπορεί να αποτελούν προδιαθετικούς παράγοντες της νευροπάθειας και έτσι να μπορούν να καθορισθούν ανοσογενετικοί δείκτες της περιφερικής νευροπάθειας.Η μελέτη συμπεριέλαβε 420 ασθενείς με HIV λοίμωξη οι οποίοι παρακολουθούνται στη Μονάδα Ειδικών Λοιμώξεων (ΜΕΛ) της Α΄Παθολογικής Κλινικής του ΑΠΘ στο Π.Γ. Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ της Θεσσαλονίκης, κατά το χρονικό διάστημα 2008 – 2012. Από την μελέτη αποκλείσθηκαν ασθενείς οι οποίοι παρουσίαζαν συνοδά παθολογικά προβλήματα τα οποία θα μπορούσαν να προκαλέσουν περιφερική νευροπάθεια. Οι ασθενείς ταξινομήθηκαν σε δύο ομάδες, την ομάδα των ασθενών με περιφερική νευροπάθεια η οποία περιελάμβανε 151 ασθενείς και την ομάδα των ασθενών χωρίς περιφερική νευροπάθεια η οποία περιελάμβανε 269 ασθενείς. Η διαλογή των ασθενών ως προς την περιφερική νευροπάθεια πραγματοποιήθηκε με βάση το ειδικό διαμορφωμένο εργαλείο διαλογής ασθενών με περιφερική νευροπάθεια στην HIV λοίμωξη (Brief Peripheral Neuropathy Screen). Αυτό περιλαμβάνει τόσο την αναφορά των υποκειμενικών συμπτωμάτων του ασθενούς, όσο και τα αντικειμενικά σημεία από την νευρολογική εξέταση.Eπίσης μελετήθηκαν 22 πολυμορφισμοί σε 13 γονιδία κυταροκινών. Ο προσδιορισμός αυτών των γονιδιακών πολυμορφισμών πραγματοποιήθηκε μετά την απομόνωση του DNA, με την μέθοδο της αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης ( PCR) χρησιμοποιώντας αντιδραστήρια της εταιρείας DYNAL/Biotech <<Cytokine Genotyping Kit>>στο εργαστήριο Μικροβιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ και Κέντρο Αναφοράς του AIDS στη Βόρεια Ελλάδα.Έτσι απέτυχε η συσχέτιση της νευροπάθειας με τον αριθμό των CD4 T-λεμφοκυττάρων, την διάρκεια της νόσου, το είδος και την διάρκεια της θεραπείας, καθώς και με το ιϊκό φορτίο HIV-RNA του πλάσματος. Οι μόνοι παράγοντες που αποτελούν σημαντικούς προδιαθετικούς παράγοντες είναι η ηλικία, διότι σύμφωνα με την μελέτη μας η αύξηση της ηλικίας των ασθενών κατά ένα έτος επιβαρύνει την πιθανότητα για νευροπάθεια κατά 4% και το φύλο, διότι βρέθηκε ότι οι γυναίκες έχουν 74% μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης νευροπάθειας σε σχέση με τους άνδρες. Επιπρόσθετα, η μελέτη μας έδειξε ότι οι ασθενείς σταδίου C, συνεπώς με βαρύτερη νόσο ή πλήρες AIDS έχουν 96% μεγαλύτερη πιθανότητα για νευροπάθεια σε σχέση με εκείνους του ελαφρότερου σταδίου Α (p=0,021). Η πολυπαραγοντική ανάλυση της συσχέτισης των γονιδιακών πολυμορφισμών των κυτταροκινών με την περιφερική νευροπάθεια έδειξε ότι ο πολυμορφισμός IL1a-889 όπου οι ασθενείς με τον γονότυπο TT έχουν 3 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα για νευροπάθεια σε σχέση με τους ασθενείς που δεν έχουν τον TT, ο πολυμορφισμός IL2+166, όπου οι ασθενείς με τον γονότυπο TT έχουν 68% μικρότερη πιθανότητα για εκδήλωση νευροπάθειας σε σχέση με εκείνους που δεν έχουν τον TT και ο πολυμορφισμός IL4-1098 όπου οι ασθενείς με τον γονότυπο GG έχουν 7,7 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα για νευροπάθεια σε σχέση με εκείνους που δεν έχουν τον γονότυπο GG.