Συγκέντρωση μικροσωματιδίων στο πλάσμα γυναικών με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών κατά τη χορήγηση μετφορμίνης και αντισυλληπτικών δισκίων
Authors: Παπαδάκης Ευστάθιος 
Published: September 2021

Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών αποτελεί τη συχνότερη ενδοκρινοπάθεια των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Συχνότερα χρησιμοποιούμενες φαρμακευτικές αγωγές είναι τα από του στόματος συνδυασμένα αντισυλληπτικά δισκία και η μετφορμίνη, με στόχο την ομαλοποίηση της υπερανδρογοναιμίας και της αντίστασης στην ινσουλίνη, αντίστοιχα. Τα αιμοπεταλιακά μικροσωματίδια σχηματίζονται με εξωκυττάρωση από τα αιμοπετάλια και συμμετέχουν στη φλεγμονή, στη θρόμβωση και την ομοιοστασία των αγγείων. Στόχος της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνηθεί εάν τα αιμοπεταλιακά μικροσωματίδια βελτιώνονται με τη χορήγηση συνδυασμένων αντισυλληπτικών ή μετφορμίνης για 6 και 12 μήνες. Πρόκειται για μία προοπτική τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή στην οποία συμμετείχαν άτομα με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος (≤25Kg/m2) και υγιείς μάρτυρες. Συγκεντρώθηκαν στοιχεία σχετικά με το ατομικό αναμνηστικό, τη φυσική εξέταση, τα ανθρωπομετρικά στοιχεία, τις ορμονικές και βιοχημικές παραμέτρους. Επιπλέον, έγινε υπερηχογραφικός έλεγχος και προσδιορίσθηκαν τα αιμοπεταλιακά μικροσωματίδια. Ακολούθως, χορηγήθηκαν συνδυασμένα αντισυλληπτικά δισκία ή μετφορμίνη και μετρήθηκαν οι ίδιοι παράμετροι στους 6 και 12 μήνες. Τα αιμοπεταλιακά μικροσωματίδια προσδιορίστηκαν με την κυτταρομετρία ροής. Η στατιστική ανάλυση διενεργήθηκε με τη χρήση του λογισμικού SPSS (IBM SPSS Statistics for Windows, Version 25.0. Armonk, NY:IBM Corp., USA). Συμμετείχαν 45 γυναίκες με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και 13 υγιείς μάρτυρες. Οι δύο ομάδες είχαν παρόμοια ηλικία (25±4 vs 26±2 έτη, p=0,064) και δείκτη μάζας σώματος (23±3 vs 23±4 Kg/m2, p=0,830). Τα αιμοπεταλιακά μικροσωματίδια ήταν αυξημένα στην ομάδα των ατόμων με το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών σε σύγκριση με τις υγιείς μάρτυρες (p=0,001). Οι γυναίκες με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών έλαβαν είτε συνδυασμένο αντισυλληπτικό με ή χωρίς αντιανδρογόνο (ομάδα OCPs, n=33) είτε μετφορμίνη (n=12). Αναλυτικότερα, στην ομάδα που έλαβε συνδυασμένα αντισυλληπτικά χορηγήθηκαν: 1. 3mg drospirenone+0,03 mg ethinylestradiol (n=8), 2. 0,035 mg ethinylestradiol+2 mg Cyproteroneacetate (n=20), 3. 0,035 mg ethinylestradiol+2 mg Cyproteroneacetate+10 mg Cyproteroneacetate (n=5). Τα αιμοπεταλιακά μικροσωματίδια αυξήθηκαν με τη χορήγηση αντισυλληπτικών στους 6 μήνες (p=0,007) και ακολούθως μειώθηκαν στους 12 μήνες (p=0,046). Η μετφορμίνη δεν είχε καμία επίδραση στα επίπεδα των αιμοπεταλιακών μικροσωματιδίων (p>0,05). Η χορήγηση συνδυασμένων αντισυλληπτικών για 6 και 12 μήνες οδήγησε σε στατιστικά σημαντική μείωση των FSH, LH, FAI και SHBG (p<0,019). Οι ορμόνες: τεστοστερόνη και Δ4-A μεταβλήθηκαν σημαντικά μόνο μετά από αγωγή 12 μηνών (p<0,048). Η χορήγηση της μετφορμίνης στις γυναίκες με το σύνδρομο οδήγησε σε στατιστικά σημαντική διαφορά στις παραμέτρους LH, FAI και SHBG, FSH, στην Δ4-A, τεστοστερόνη και στην 17α-OHP (p<0,047). Διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ των αιμοπεταλιακών μικροσωματιδίων και της τεστοστερόνης, της DHEAS, του δείκτη FAI και των δεικτών ινσουλινοαντίστασης (ινσουλίνη, λόγος γλυκόζης/ινσουλίνης, AUC-OGTT, HOMA-IR, QUICKI) εκ των οποίων οι ισχυρότερες συσχετίσεις ήταν μεταξύ των αιμοπεταλιακών μικροσωματιδίων και των ορμονικών δεικτών όπως η τεστοστερόνη, η DHEAS και του δείκτη FAI. Συμπερασματικά, τα αιμοπεταλιακά μικροσωματίδια είναι αυξημένα στα άτομα με το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών συμβάλλοντας ενδεχομένως στον αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Η χορήγηση συνδυασμένων αντισυλληπτικών δισκίων αυξάνει βραχυπρόθεσμα τα αιμοπεταλιακά μικροσωματίδια και στη συνέχεια τα μειώνει συμβάλλοντας πιθανόν στον αυξημένο κίνδυνο φλεβικής θρομβοεμβολικής νόσου κατά τους πρώτους μήνες θεραπείας με αντισυλληπτικά. Περαιτέρω μελέτες απαιτούνται για να καθοριστεί ο παθογενετικός μηχανισμός που θα υποστηρίξει αυτή την υπόθεση.