ХОД ПРОЦЕССА РЕАБИЛИТАЦИИ РЕПРЕССИРОВАННЫХ В ГОДЫ СТАЛИНСКОГО ТЕРРОРА ГРАЖДАН КАЗАХСТАНА В ПЕРИОД ПЕРЕСТРОЙКИ В СССР (1985-1991 гг.)
Authors: Tulekova A.M. , Tulekova M.K. , Suteeva H.A. 
Published: May 2024

The proposed article examines the processes of democratization in the USSR afterM.S.Gorbachev's coming to power, which gave a new impetus to the mass rehabilitation of repressed citizens of the Soviet Union during the Stalinist terror, analyzed new approaches to the policy of rehabilitation of victims of political repression during Gorbachev's perestroika, traced the main activities of the Kazakh SSR in the rehabilitation of victims of political repression and in perpetuating the memory of victims of political repression in during this period, the importance of this process in the moral and legal revival of Kazakh society is shown. The results of the rehabilitation process in 1985-1991 are also considered, conclusions are drawn on the rehabilitation process in these years and the features of the rehabilitation process in Kazakhstan are revealed.

В предлагаемой статье рассматриваются процессы демократизации в СССР после прихода к власти М.С.Горбачева, которые дали новый импульс для проведения массовой реабилитация,репрессированных граждан Советского Союза в период сталинского террора, проанализированы новые подходы к политике реабилитации жертв политическихрепрессий в период горбачевской перестройки, которые заключались во внесении ряда изменений в законодательство, касающиеся процесса реабилитации,прослежены основные направления деятельности Казахской ССР в делереабилитации жертв политических репрессий и в деле увековечивания памяти жертв политических репрессий в указанный период,показана важность этого процесса в моральном и правовом возрождении казахстанского общества и в формировании новой нравственности и правового сознания, без которых невозможно создание атмосферы уважения к человеу, единого всеобьемлющего механизма защиты прав и свобод человека. Также рассмотрены итоги реабилитационного процесса в1985-1991 гг., сделаны выводы по процессу реабилитации в указанные годы и выявлены особенности реабилитационного процесса в Казахстане.

Ұсынылғанмақалада Кеңес Одағында қуғын-сүргінге ұшыраған азаматтарды жаппай оңалтуға жаңа серпін берген М.С. Горбачевтің билікке келуіне байланысты КСРО-дағы 1985-1991 жж. жүргізілген демократияландыру, либерализацияландыруу, жариялылықты жариялау процестері қарастырылады,Горбачевтің қайта құру кезеңіндегі оңалту процесіне қатысты заңнамаға бірқатар өзгерістерді енгізуден тұрған, сталиндік террор кезеңінде саяси қуғын-сүргінге үшыраған азамматтарды оңалту саясатына енгізілген жаңа тәсілдер талданады, аталған кезеңдегі сталиндік террор уақытында саяси қуғын-сүргінге ұшырағандарды оңалту, саяси қуғын сүргін құрбандарын еске алу ісіндегі Қазақ КСР қызметінің негізгі бағыттары бақыланады, онсыз адамға деген құрмет атмосферасын, адам құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың бірыңғай жан-жақты тетігін құру мүмкін емес, бұл процестің қазақстандық қоғамның мораль-дық және құқықтық жаңғыруындағы және жаңа адамгершілік пен құқықтық сананы қалыптастырудағы маңыздылығы көрсетіле. Сондай-ақ, 1985-1991 жылдардағы оңалту процесінің қорытындылары, нәтижелері, кемшіліктері қаралады, көрсетілген жылдардағы оңалту процесі бойынша қорытындылар жасалады және Қазақстандағы оңалту процесінің ерекшеліктері анықталады.