The effect of biologic agents on metabolic associated fatty liver disease in patients with inflammatory bowel disease
Authors: Παπαευθυμίου Αποστόλης 
Published: November 2024

Εισαγωγή: Τα ιδιοπαθή φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου (ΙΦΝΕ) εκδηλώνονται με εντερικές και συστηματικές εκδηλώσεις. Η λιπώδης νόσος του ήπατος που σχετίζεται με τη μεταβολική δυσλειτουργία (ΜΑΛΝΗ) είναι μια νόσος που συνυπάρχει με τα ΙΦΝΕ, και ενδεχομένως συμβάλλει στον αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο και στη συνολική νοσηρότητα που παρατηρείται στους ασθενείς με ΙΦΝΕ. Οι νέες θεραπευτικές επιλογές με βιολογικούς παράγοντες έχουν τροποποιήσει την κλινική πορεία των ΙΦΝΕ, ωστόσο, ο αντίκτυπός τους στη ΜΑΛΝΗ που σχετίζεται με τα ΙΦΝΕ δεν έχει αξιολογηθεί επαρκώς. Η συχνότητα της ΜΑΛΝΗ ποικίλλει στους ασθενείς με ΙΦΝΕ, αλλά φαίνεται να είναι υψηλότερη από τον γενικό πληθυσμό στην πλειονότητα των ποιοτικών μελετών. Η ΜΑΛΝΗ που σχετίζεται με τα ΙΦΝΕ ακολουθεί πιθανώς δύο διαφορετικά παθογενετικά πρότυπα, ένα που εκδηλώνεται κατά τις υποτροπές και ένα κατά τις υφέσεις των ΙΦΝΕ. Έτσι, όσον αφορά την παθογένεση και τους παράγοντες κινδύνου της ΜΑΛΝΗ, αυτοί ενδέχεται να ποικίλλουν ανάλογα με τη δραστηριότητα των ΙΦΝΕ. Η δυσβίωση του εντερικού μικροβιώματος, η βλάβη του βλεννογόνου και η απελευθέρωση κυτταροκινών έχουν εμπλακεί στην παθογένεση κατά τη διάρκεια των υποτροπών, ενώ οι μεταβολικοί παράγοντες κινδύνου φαίνεται να διαδραματίζουν κυρίαρχο ρόλο κατά τη διάρκεια των υφέσεων των ΙΦΝΕ. Όσον αφορά τους βιολογικούς παράγοντες, αν και τα δεδομένα είναι περιορισμένα, οι παράγοντες που καταστέλλουν τον παράγοντα νέκρωσης όγκων (TNF) μπορεί να προσφέρουν πιθανά οφέλη στη ΜΑΛΝΗ που σχετίζεται με τα ΙΦΝΕ, ενώ οι παράγοντες που δρουν ως αντι-ιντεγκρίνες δεν φαίνεται να παρέχουν κανένα θεραπευτικό πλεονέκτημα. Σκοπός: Αυτή η μελέτη είχε ως πρωτεύοντα στόχο να αξιολογήσει την επίδραση της ινφλιξιμάμπης και της βεντολιζουμάμπης για έξι μήνες, συγκριτικά με τη μη-χορήγηση βιολογικού παράγοντα, στην ηπατική στεάτωση σε ασθενείς με ΙΦΝΕ. Μέθοδοι: Για τις ανάγκες αυτής της προοπτικής, ανοιχτού κώδικα, μη-τυχαιοποιημένης μελέτης στρατολογήθηκαν ασθενείς πριν, οι οποίοι δεν είχαν λάβει προηγουμένως καμία θεραπεία με βιολογικό παράγοντα, την έναρξη θεραπείας με ινφλιξιμάμπη ή βεντολιζουμάμπη για ΙΦΝΕ, ενώ οι ασθενείς που δεν θα λάμβαναν βιολογικό παράγοντα εισήχθησαν στην ομάδα ελέγχου (μαρτύρων). Επιπλέον του βασικού σκοπού, αξιολογήθηκαν παράμετροι σχετικά με τη δραστηριότητα της ΙΦΝΕ, την ηπατική στεάτωση, την ίνωση και μη-επεμβατικοί δείκτες. Χρησιμοποιήθηκε ανάλυση διακύμανσης (ANOVA) επαναλαμβανόμενων μετρήσεων για την αξιολόγηση της συνολικής τάσης των αλληλεπιδράσεων ομάδα×χρόνος για τις συνεχείς μεταβλητές, ενώ, για τις διχοτόμες μεταβλητές, χρησιμοποιήθηκε ανάλυση δυαδικής παλινδρόμησης προσαρμοσμένη για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες. Αποτελέσματα: Εξήντα έξι ασθενείς, που δεν είχαν πριν λάβει θεραπεία με βιολογικούς παράγοντες, κατανεμήθηκαν σε τρεις ομάδες: ινφλιξιμάμπη (n: 26), βεντολιζουμάμπη (n: 14) και μαρτύρων (n: 26). Προ της ενάρξεως της θεραπείας, ηπατική στεάτωση ήταν παρούσα στο 26.9% της ομάδας της ινφλιξιμάμπης, στο 46.2% της βεντολιζουμάμπης και στο 23.1% της ομάδας ελέγχου. Μετά από έξι μήνες, η ηπατική στεάτωση μειώθηκε σε όλες τις ομάδες, χωρίς σημαντική διαφορά στην αλληλεπίδραση ομάδα x χρόνος. Εκτός της περιμέτρου μέσης, άλλοι παράγοντες σχετικοί με τη νόσο και ορολογικοί δείκτες (αδιποκίνες, TNF, PIIΙNP και TIMP-1) δεν επηρέασαν σημαντικά την κύρια και τις δευτερεύουσες εκβάσεις. Συμπέρασμα: Δεν παρατηρήθηκαν θετικές ή αρνητικές επιδράσεις της ινφλιξιμάμπης ή της βεντολιζουμάμπης σε σύγκριση με την απουσία θεραπείας με βιολογικό παράγοντα επί της ηπατικής στεάτωσης σε ασθενείς με ΙΦΝΕ.