bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Gazteak, euskara eta aisialdia Ipar Euskal Herrian ("Gazteen aisialdia eta euskara" Jagon jardunaldia)
Authors: Baxok Erramun , Coyos Jean-Baptiste
Published: June 2023

Lan honetan euskal eskolaren egungo erronka handienetakoa den ikasle etorki-nen euskalduntzea aztertzen da. Zehazki, adin ezberdineko sei ikasle etorkinen euskararen ikaskuntza aztertzea da helburua, horretarako, ikasleek testu­genero batean (ipuin­kontaketan) dituzten trebetasunak eta zailtasunak aztertuz. Hizkun­tzaren alderdi testual­diskurtsiboak eta gramatikalak dira aztergai. Emaitzek erakusten dute ikasleek, oro har, ipuin-kontaketarako hainbat trebetasun testual-diskur tsibo (kontaketarako autonomia, planifikazioa) bereganatu dituztela eta bai-ta euskal gramatikaren ezaugarri bat ere (ergatiboa). Baina ikasleen artean dauden aldeak ere nabarmen tzen dira. Ondoriozta tzen da ikasle etorkinen euskarazko tre-betasunen atzean D ereduko eskolatzea dagoela, baina baita eskolaz kanpoko ingu-ru euskaldunaren eragina ere.
Genero periferikoen agerpena euskal literaturaren historietan (Euskal literaturaren historia eta historiografia jardunaldia)
Authors: López Gaseni Jose Manuel
Published: June 2023

Lan honen bidez, genero periferikoek euskal literaturaren historietan duten agerpenean eta haren arrazoietan arakatu nahi izan dut. Horretarako, Polisistemen Teorian oinarrituko naiz, Even-Zohar, Toury eta Shavit adituen lanak abiapuntu harturik. Adibide gisa hartu ditudan euskal literaturaren historiagileak, berriz, honako hauek izan dira: Mitxelena, Villasante, Urkizu eta Aldekoa.
Andima Ibinagabeitiaren nortasun politikoa
Authors: Aulestia Gorka
Published: June 2023

.
XIX. Jagon Jardunaldia: euskararen biziberritzea Euskal Herriko hiriburuetan: Donostian, 2014ko azaroaren 14an.
Authors: Aleman Sagrario
Published: June 2023

.
Hizkuntza praktikak hiri mundu eta mundu hirietan: anbibalentziaren presentzia (XIX. Jagon jardunaldia: euskararen biziberritzea Euskal Herriko hiriburuetan)
Authors: Aierdi Xabier
Published: June 2023

Hirietan erronka handia dauka euskarak, baina are garrantzitsuagoa egungo eskualde euskaldun estrategikoak mantentzean, eurak dira-eta euskararen biziraupenaren bermea. Beste batzuen artean, Donostialdea eta Donostia bera ezinbestekoak dira. Euskararen etorkizuna anbibalentziaz josia dago, eremu, lurralde edo gizarte-egoera bakoitzean erabakiak hartu beharko direlako, gero eta erabaki espezializatu eta zatikatuagoak. Hazkunde handia ezagutu du euskarak hiriburuetan, bereziki tasa oso txikietatik abiatzen zirenetan. Tasa hori altuagoa izan denean, hazkundea moteldu egiten da eta sabaia dagoenaren irudikapena sortzen da. Nolanahi ere, hirian euskararen alde eta kontra dauden gizarte sektoreak nabarmenago nabaritzen dira, baina orain arteko erronka historikoak handiak izan badira, handiak izaten jarraituko dute. Hutsune eta ezintasun guztiekin azken 35 urteotan oro har asmatu egin da eta horrela jarraitu beharko du izaten.
"La Gramática Vasca" de Ferenc Ribáry cumple 150 años
Authors: Morvay Károly
Published: June 2023

En 1866 Ferenc Ribáry, profesor de la Universidad de Pest (hoy Eötvös Loránd Tudo-mányegyetem), publicó en húngaro una gramática vasca que no pasó desapercibida gracias a la traducción francesa hecha por J. Vinson y a los comentarios de L. L. Bonaparte, ambos editados en 1877. Además de evaluar el original y la traducción el artículo recoge textos relativos a la recepción de la gramática en Hungría, hasta la fecha no editados en castellano. Entre ellos figuran cartas de Bonaparte enviadas a Ribáry, cuyos originales se perdieron. En el anexo se reproducen anotadas las cartas escritas por Ribáry a Vinson, en las que contesta las preguntas del traductor.
Euskararen ahozko kale-erabilera: erronkak (Euskara biziberritzeko jardunaldia)
Authors: Altuna Olatz , Iñarra Maialen
Published: June 2023

2017ko uztailean argitaratu ziren Hizkuntzen Erabileraren VII. Kale-Neurketako datuak. Artikulu honetan jaso ditugu Euskal Herriko kaleetako euskararen ahozko erabileraren 2016ko datu berriak. 1989. urtetik Euskal Herriko euskararen erabilerak 2,5 puntuko igoera izan bazuen ere, azken hamar urtean behera egin du. Egoera honek euskara biziberritzen jarraitzeko erronka berriak definitzera behartzen gaitu ondorioz, eta lerro hauetara ekarri dugu proposamen bilduma bat.
Beharra da giltza
Authors: Saez Patxi
Published: June 2023

Beharrezkoa ez dena desagertu egiten da. Darwinek ere hala frogatuta utzi zigun hautes-pen naturalaren teoriarekin. Euskararen bizi-indarra hiztunek euskara erabiltzeko dutenbehar sozio-funtzionalaren neurri berekoa da. Artikuluak hizkuntza biziberritzeko paradigmaberria proposatzen du: Gurdiaren Paradigma. Paradigma horren arabera, hizkuntzaren gurdiamugiarazten duen indarra komunikaziorako behar naturala da. Behar hori gabeko hizkun-tzak, Darwinek iragarri bezala, galbidean dira.
Txirristi Mirristi
Authors: Diaz Ruiz de Egino Letizia , Lasarte Gema
Published: June 2023

Ahozko tradizioaren bidea azaleratzearekin batera, etorkizunerako begirada planteatzen da. Ahozko tradizioaren garrantzia eta onurak oinarriztapen teoriko baten bidez ikustearekin batera, bilketa lana egin da eta horretarako erreminta sortu da. Erreminta honen bidez hamazazpi eskoletako guraso nahiz ikasleengana joan gara ahozko erretorikako biltegia osatzeko. Erreminta honetan jaso diren osagaiak, esaera zaharrak, olerkiak, kantak, aho korapiloak, zotz egiteko formulak dira, besteak beste. Jaso diren emaitzak analizatu dira. Ikusi da betikoak errepikatzen diren edota berriak nahiz mistoak sortu diren. Emaitza hauek egun ezagunenak eta egun eskola eremuan erabilienak diren folklore bildumetan azaltzen diren ahozko esapide eta osagarriekin parekatu eta ondorioak atera dira. Azkenik, jasotako ahozko erretorikako osagaiekin bilduma bat atondu da eta ikastetxeetan erabil dadin eskaintzen da. Bertan, gaur egungo eskolan transmititzen den ahozko literatura agerian dago. Hori esanda, bistan da eskoletan kudeatzen ari den ahozko tradizioaren inguruko hurbilketa edo lagin txikin bat besterik ez dela eskuartean duzun lana, alderdi teorikotik nahiz enpirikotik behatuta.
Ekarpen bat exonomastikari, Homeroren "Odisea" oinarri hartuta
Authors: Lobera Gotzon
Published: June 2023

Lan honek exonomastikari egin nahi dio ekarpena. Izan ere, Euskaltzaindiak badihardu lanean hainbat arauren bidez hura finkatzeko. Ekarpen honek badu berezitasun bat: idazlan klasiko bat du oinarri, Homeroren Odisea. Hor ageri diren izenek hogeita zortzi gizaldiz iraun dute, eta hainbat kasutan gure eguneroko bizitzaren ikur bihurtu dira. Hori ez ezik, Euskaltzaindiak daborduko araututako izenei gehitzeko balio dezakete, eta horko izenak irakaskuntzako hainbat mailatako ikasgaietarako lagungarri izan daitezke.
El diccionario vasco de Rudolf Cruel
Authors: Hurch Bernhard
Published: June 2023

Detmold hiriko Lippische Landesbibliothek liburutegian, Rudolf Cruelek eskuz idatzitako euskara-aleman hiztegi bat gordetzen da. Artikulu honen helburua da eskuidatzi ezezagun horren berri ematea, eta horrekin batera, hiztegia sailkatu, testuinguru historikoan kokatu eta azterketa kritikoa egitea. Eskuizkribuak bi parte ditu, bata euskara-alemana (~ 780 orrialde) eta bestea alemana-euskara (~ 300 orrialde).
Trayectoria vital y Pensamiento de Miguel de Unamuno (1864-1936)
Authors: Aulestia Gorka
Published: June 2023

.
Euskararen Herri Hizkeren Atlasa: ezaugarrietatik gorputz-atalen polisemia kasuetara
Authors: Jauregizar Amaia
Published: June 2023

Erizkizundi Irukoitza hartu izan da Euskararen Herri Hizkeren Atlasaren aurrekaritzat, baina informazioaren bilketa-prozeduran zenbait bat-etortze badira ere, helburuetan dituzten desberdintasunak nahiko arrazoi dira elkarren aurrekaritzat edo ondorengotzat ez hartzeko. Euskarazko hizkuntza-atlasa argitaratzen amaitu ez den lana denez gero, orain artekoan ez da izan, beste hizkuntzetan bezala, bertan bildutako informazioaren gaineko azterketa egiteko aukera handirik. Bada, gorputz-atalei dagozkien galderetan bildutako informazioan oinarrituta polisemia-kasuak aztertuko dira galdera honetan, hizkuntza-atlas honen aberastasuna erakustearen mesedetan.
Euskaltzaindiaren Mendeurrena (Ahoskera jardunaldia): Atarikoa
Authors: Oñederra Lourdes
Published: June 2023

.
Euskaltzaindiaren Mendeurrena (Ahoskera jardunaldia): Ahoskera arautzeaz eta ikaste-irakasteaz
Authors: Oñederra Lourdes
Published: June 2023

Artikuluak Euskaltzaindiaren Ahoskera Batzordearen lana du abiapuntu (Oñederra et al. 2015) eta ahoskera araupetzearen inguruko gogoetak partekatzea, helburu. Garbi dago ahoskera arautzea zentzugabea litzatekeela ahoskatzen irakasterik ez balego. Ahozko euskara estandartzeko, beharrezkoa da ikasbide eraginkorrenak bilatzea hizkera mailen arteko erlazioak antolatuz. Eginkizuna egoki bideratzeko oztopo litezkeen arazo zenbait hausnartzen dira: jatorkeria, maileguak, ortografia, hiztunen jarrerak.
¿Se puede enseñar la pronunciación?
Authors: Cuenca Villarín María Heliodora
Published: June 2023

La pronunciación importa, y la instrucción formal en pronunciación funciona. Las ideas que se exponen en este artículo se basan en evidencia empírica aportada por la bibliografía dedicada a la investigación sobre la enseñanza / aprendizaje de la pronunciación del inglés como segunda lengua (L2) o lengua extranjera, y en su mayoría pueden aplicarse perfectamente al aprendizaje de la pronunciación de otras lenguas. La revisión de factores, obstáculos y objetivos en la enseñanza de la pronunciación concluye con una serie de principios destacados por la literatura especializada para alcanzar una enseñanza eficaz de la pronunciación.
Euskarazko bihurkarien historiaz: hizkuntza ukipena eta errepikapen gramatikalizazioa
Authors: Salaberri Izko Iker
Published: June 2023

Lan honetan euskarazko buru-egitura bihurkaria Erdi Aroko latinarekiko ukipenaren ondorioz sortu zelako hipotesia plazaratzen da, errepikapen gramatikalizazioa delako mekanismoaren bidez. Hipotesi honen arabera, prozesuaren iturria Erdi Aroko latinean ediren daitezkeen buru hitzaren erabilera anaforiko eta bihurkarietan bilatu beharra dago. Proposamen honek euskararen historiarako eta berreraiketarako dituzkeen ondorioak ere eztabaidatzen dira.
Mikelestorenaren Zerura nahi duenak liburuaren edizioak mintzo
Authors: Salaberri Muñoa Patxi
Published: June 2023

Agerikoa da ez dela Mikelestorenarena ikertzaileen arreta erakarri duen obra, eta ez soil-soilik liburuaren izaera erlijiosoagatik edota bere literatur estatus subalternoagatik. Horrek guztiak ikerketa-idorte horretan franko lagundu badu ere, nabarmena da baduela azterketarako esparru historiko-ideologikotik eta hizkuntzari dagokionetik harago doan interesik; alegia, edizioen katramilaren ingurukorik, batetik, eta ingurune eta abagune politikoekiko mendekotasunari buruzkorik, bestetik. Hipotesiak eta zalantzak tarteko, auzi horien guztien gaineko ikuspegi orokorraren jorraketa aurkezten du artikulu honek. Liburuaren bilakaeraren eta bariazio guztien berri ematen duen bertsioa erantsiko da amaieran, edizio ezagun oroz osatua.
XXI. mendeko euskararen gramatika
Authors: Salaburu Pello
Published: June 2023

.
Akademiaren gramatika berria. Egitura, edukiak eta bariazioaren azterketa
Authors: Bosque Ignacio
Published: June 2023

Este artículo constituye una descripción de las principales características de los volúmenes dedicados a la morfología y la sintaxis en la Nueva gramática de la lengua española que la RAE y la ASALE publicaron en 2009. El texto presta especial atención a la forma en que se analizó la variación lingüística en esa obra e introduce asimismo algunas reflexiones sobre los factores que condicionan la elaboración de tratados gramaticales en la actualidad.
"Eskualduna" astekariko kideak eta laguntzaileak
Authors: Bidegain Eneko , Andres Gostin
Published: June 2023

Dozenaka lagunek parte hartu zuten Eskualduna astekarian, gisa batez edo bestez. Orain arte agertutako izen zerrendatik harago, ez zen xehetasun handirik kide gehienei buruz. Kide horien sorterriak, sortegunak, lanak, lantokiak, karguak eta abar bildu dira lan honetan, laguntzaile bakoitzaren biografia txikia egiteko eta, bereziki, Eskualdunaren argazki xeheagoa egiteko. Astekariak Ipar Euskal Herri osoan zeuzkan laguntzaileak, eta asko ziren ardura politikoren bat zutenak.
Gazteak eta euskararen erabilera: egin gabeko galderak
Authors: Hernández García Jone Miren , Altuna Ramirez Jaime
Published: June 2023

Gazteen euskararen erabileraren gaia ez da berria. Ikerketak egin dira, esperientziak eta egitasmoak abiatu dira, baina zalantza asko dago emaitzen inguruan. Galdera eta kezka ugari sortzen duen auzia da oraindik ere. Artikulu honetan, gaiari buruzko hausnarketa kritikoa egin dugu, azken bost urteotan gazteekin egin ditugun ikerketetan pilatutako esperientzian oinarrituz. Batez ere, D ereduko kirola egitasmoan parte hartu duten kirolari gazteek esan eta erakutsi digutena aintzat hartuta, galderak berrikusi, ikerketa-moduak birpentsatu eta gazte-kulturekin lotutako praktika, subjektibotasun eta ideologiei garrantzia ematearen beharra azpimarratuko dugu.
Partikula modalen arteko bateragarritasuna euskaraz
Authors: Monforte Sergio
Published: June 2023

Ikerketa honetan defendatu da partikula modal bat baino gehiago azal daitezkeela euskaraz. Halaber, aztertzen da hainbat partikularen arteko bateraezintasuna zerk eragiten duen. Horretarako kasu bi hartu dira ikergai: a) ekialdeko hizkeretan polaritatezko itaunetan erabiltzen den -a galdera partikula ote partikula modalarekin batera agertzen deneko kasuak eta b) ote, jokabide ezohikoa duenean, ahal-ekin perpaus berean baliatzen deneko kasuak. Argudiatu dudanez, bai lehenengo kasuan, bai bigarrenean, gune sintaktiko beregainak edukitzeak ahalbidetzen du partikula horiek bateragarriak izatea.
Gipuzkoako hizkuntzen mapa hizkuntza-aniztasunaren azterketa, euskara biziberritzearen testuinguruan
Authors: Uranga Belen
Published: June 2023

Gipuzkoako hizkuntza-aniztasunaren mapak azaltzen du Gipuzkoako biztanleek zein hizkuntza hitz egiten dituzten euskara, gaztelania eta ingelesa ez direnak. EUSTATek argitaratzen dituen biztanleriaren udal-erroldako datuen azterketa eginez, jatorri atzerritarreko biztanleriaren banaketa erakutsi da, artikulu honetan herrialde-eta eskualde-mailan, nahiz eta udalerri-mailako banaketa egitasmoak argitaratu duen webgunean kontsulta daitekeen. Azterketaren emaitzak erakusten du Gipuzkoan badirela 10 hizkuntza 1.000 hiztun baino gehiago izan ditzaketenak, eta 120 hizkuntza inguru hiztun-kopuru txikia dutenak. Ikerketa kualitatiboaren emaitzek erakutsiko dutenaren zain, proposatzen den hizkuntzen banaketa hipotesi-mailan hartu beharrekoa da.
Euskararen ahoskera hizkera-maila ezberdinetan
Authors: Urreta Irati
Published: June 2023

Artikulu honetan, euskararen ahoskera eta hizkera-mailak dira aztergai. Hain zuzen ere, Alegiako (Gipuzkoa) sei hiztunen hizkera-maila arduragabeko eta zainduko jardunak oinarri hartuta, euskararen ahoskerak hizkera-mailaren arabera izan dezakeen aldagarritasuna aztertu da, hizkera-mailaren arabera, ahoskera aldatzen den edo ez jakiteko helburuarekin. Bestalde, Euskaltzaindiak 1998an aurkeztutako “Euskara Batuaren Ahoskera Zaindua” proposamenarekin hiztunek duten harremana nolakoa den agerian jartzea da asmoa.
Sarrera ("Arabatik Arabara euskaraz" Jagon jardunaldia)
Authors: Iñigo Andres
Published: June 2023

.
Euskara eta herrigintza joan deneko 25 urtean (Arabatik Arabara euskaraz Jagon jardunaldia)
Authors: Elustondo Miel A.
Published: June 2023

Ondoko artikuluak euskarak Araban 60ko hamarkadatik hona egin duen bideari begira-tzea du helburu. Gerra ondoan hasitako mugimenduak gaurdaino irauten du, era batera zein bestera, eta hainbat modu ezberdinetan. 50eko hamarkadaren hastapeneko euskarazko eskolak, Andoni Urrestarazu «Umandi» eta Peli Presaren eskutik etorri zirenak. 60ko hamarkadako lehenbiziko ikastola eta lehenbiziko andereñoa, hau da, Izaskun Arrue; 70eko hamarkadako Euskaltzaindiaren babespeko eskolak Henrike Knorr-en ingurukoak, eta Alfabetatze­ Euskalduntze mugimenduaren abiatzea Araban. Olabide ikastolaren sorrera eta, 80ko hamarkadan eta Arabako Ikastolen Elkartearen eraginez, ikastola sarearen hedatzea lurralde osoan. HABE, AEK eta IKAren lana. Euskara Elkarteen ekimena, Bertsozale Elkartearen jarduna eta, finean, hezkuntza sistemak eta euskalgintzak ekarri duen elebidun kopuruaren emendatze azkarra Horien gaineko panorama eskaintzen du artikuluak, gaurko datuen argitan.
Euskararen inguruko diskurtso berria Arabarako: gogoeta eta proposamenak (Arabatik Arabara euskaraz Jagon jardunaldia)
Authors: Martínez de Luna Iñaki
Published: June 2023

Euskarak aurrera egingo badu gizartearen babesarekin izango da, orain arte izan dituen babesguneak sendotuz eta uzkur izan zaizkion sektoreak ere bereganatuz, bereziki Araban. Horretarako euskararen inguruko diskurtso berri eta egokia eraikitzea ezinbestekoa da, oraindik indarrean dagoen diskurtsoaren mugak gainditu ahal izateko. Besteak beste Hizkuntzen Ekologiak oinarri sendoak eskaintzen ditu asmo hori aurrera eramateko, baina egungo planteamenduetatik ere badago zer gorde eta erabili.
Euskal Herria Chahoren begietan (Agosti Chaho eta erromantizismoa Euskal Herrian)
Authors: Haritschelhar Jean
Published: June 2023

Erromantikoa izanez Euskal Herriaren ikuspegi erromantikoa agertzen du Chahok idatzi dituen Voyage en Navarre pendant l’insurrection des Basques (1830-1835) eta Biarritz entre les Pyrénées et l’océan. Itinéraire pittoresque bi liburutan (1855).Bazter zoragarriak, arraza zaharreko jende zuzena, bere askatasunari atxikia, hizkuntza eta kultura berezien jabea. Laudorioz betea den lekukotasuna.
Los nombres vascos de los meses en una obra de 1621: "Fábrica universal y admirable de la composición del Mundo"
Authors: Zulaika Hernández Josu M.
Published: June 2023

En 1621, el médico aragonés Ardevines incluyó los nombres vascos de los meses en su obra Fabrica universal, que se constituye así en el tercer libro impreso en el que aquellos aparecen reproducidos. Ardevines acompañó a la transcripción de algunos de los meses la etimología, bastante fundada, de los mismos. Ignoramos cuál pudo ser la fuente de Ardevines, ni si esta fue una mera comunicación oral o alguna obra hoy desaparecida. Pero, en cualquier caso, parece claro que el autor intelectual de este prácticamente desconocido listado hubo de ser alguien con un muy correcto dominio del euskara.
Zenbait ohar euskarazko hitz-ordenari buruz (Hitz-ordena. Erabilera estrategikoa jardunaldia)
Authors: Okiñena Ariztegieta Xabier
Published: June 2023

Artikulu honetan Pello Esnalen «Hitz­ordena. Erabilera estrategikoa» liburuaren aztergaia-ren inguruko ikuspegi pertsonal bat jasotzen da. Euskarazko testuek euskaldunoi ulergarritasun­ problemak ematea alienatzailetzat jotzen du egileak, eta testuen komunikagarritasunaren ideia oinarri­-oinarrizkoa azpimarratzen. Gogoetagai hartzen da ea testuaren komunikagarritasuna testugilearen estrategien baitan bete-­betean utzi beharreko kontua den ala gramatikak ere horretan zeresanik ba ote duen. Ildo horretatik, esaldien hitz­-ordena ezartzeko irizpide gisa perpaus txertatu baten agerpena proposatzen du autoreak. Halaber, atzerakargaren fenomenoa laburki aztertu eta horren kasu batzuk zuzentzeko zenbait bide baliagarri proposatzen ditu.
(Changing) polarity in additive connectors
Authors: Odriozola Juan Carlos , Ondarra Ainara
Published: June 2023

Additive connectors are closely related to polarity, although the fields that explore the text level connection between clauses and the ones that explore polarity inside clauses belong to very different points of view in today’s linguistics. The aim of this paper is to develop a unified approach to these phenomena by providing a set of truth presuppositions to bring together additive connection, and both negative and positive polarity. The paper is based on data concerning Basque ere, which appears attached to several clausal elements and gives rise to units that are similar to English also, any and even. Ere bearing polar elements may be negative, positive or even alternating. Ere only attaches to a closed list of items within the set of Basque polarity items. The main aim of this paper is to explore the features shared by all these units, which are only related by means of the particle ere.
Arantxa Urretabizkaiaren narrazio lanetako amatasunak: genero arteko harreman berrien paradigma
Authors: Gema Lasarte
Published: June 2023

Artikulu honen bidez, Arantxa Urretabizkaiak amatasuna bere narratiban nola jorratu duen agerian jarri nahi da. Horrela, Zergatik panpox (1979), Koaderno gorria (1998) eta Hiru Mariak (2010) eleberrietako, eta Aspaldian espero zaitudalako ez nago sekula bakarrik (1983) ipuin bildumako amak aztertu dira artikulu honetan. Lehenik, amatasunaren inguruan es parru teorikoa eraiki da. Hortaz, egun teoria feministak amatasunaren inguruan zedarriturikoa eta esanikoa aurkeztu da. Ondoren, kritika feminista metodologia gisa harturik, aipaturiko narrazioetako literatur protagonistak aztertu dira. Ondorio nagusi gisa esan daiteke aztertutako amatasunaren irudikapenak ez direla hegemonikoak, bestelakoak edota emergenteak baizik. Ama bakarrak, helduak, lan munduan nahiz politikan dihardutenak aurkitu ditugu literatur testu hauetan, hitz batean, harreman berriak sorrarazi dituzten literatur pertsonaiak. Harreman berri horiek, hain justu ere, genero arteko harreman berrien paradigma lirateke.
"Yuri Sam: Otoitza": Sorginaren berpiztea
Authors: Valverde Jaime
Published: June 2023

Artikulu honetan Yuri Sam: Otoitza (2003) antzezlana aztertzen da, Ander Lipus eta Antzerkiola Imaginarioaren obrarik adierazgarriena. Yuri Sam Noh teatroa, Kathakali, Baliko dantzak eta maputxeen zeremoniak euskal sustraiekin nahasiz sorturiko xamana dugu; heriotzatik bueltatzen dena bizitza aldarrikatzeko erritu baten bidez. Antzerti­ antropologiaren eragina duen obra hau teatroa ulertzeko modu iraultzaile baten isla da eta azken urteotako euskal antzezlanik interesgarrienetakoa dugu.
Eusebio Maria Azcueren jaiotzaren bigarren mendeurren-jardunaldiaLekeition, 2013ko irailaren 20an
Authors: Urrutia Andres
Published: June 2023

.
Eusebio Maria Azcueren bizitzari buruzko zertzelada berriak (Eusebio Maria Azcueren jaiotzaren II. mendeurren-jardunaldia
Authors: Kortazar Jon
Published: June 2023

Artikulu honetan Eusebio Maria Azcue (Lekeitio, 1813-1873) idazlearen bizitzari buruz-ko berriak aurkezten dira. Artxibategietan lana egin ondoren dokumentu ezezagunak aurkezten zaizkio irakurleari eta ikerlariari. Batez ere, Bizkaiko Foru Artxibategia eta Bermeo, Mundaka eta Lekeitioko Udal Artxibategiak arakatu dira. Alaba ezezagun baten berri emateaz gain, artikuluan bere bizitza pribatuari eta profesionalari buruzko notizia berriak ematen dira ezagutzera. Haren poesiak utzitako ekarpena aztertuz bukatzen da lana.
Sarrera (Euskal Literaturaren Historiografiari buruzko II. jardunaldia)
Authors: Toledo Ana
Published: June 2023

.
Aldiak mugatuz euskal literaturan: eredu bila (Euskal literaturaren Historiografiari buruzko II. jardunaldia)
Authors: Toledo Lezeta Ana Maria
Published: June 2023

Literaturaren historiak aldietan antolatzeko irizpide desberdinak erabili dira: dela kronologikoa, dela sozio-politikoa, dela generoen nahiz belaunaldien araberakoa... Euskal literaturarako irizpide sozio-politikoa baztertzea hobesten da euskaldungoak inoiz ez dituelako gertaera sozio-politiko berdinak bizi izan eta irizpide literarioetan oinarritzearen alde egiten da, garai batean indarrean dagoen arau literarioen sisteman berritasunen bat ekartzea bihurtuz mugarriak finkatzeko euskarri. Dena den, azken finean, euskal literaturaren historia periodizatzerako bi aukera nagusi daude: edo inguratzen duten hizkuntza ofizialetan egindako literaturetara jo erreferentzia bila edo eremu urriko hizkuntzetan garatutakora.
"Euskara" eta "vascuence" hitzen metriko-poetikoaz: katebegi ostenduak, aroen mitoa eta periodizazio irizpideak euskal literaturaren historian (Euskal Literaturaren Historiografiari buruzko II. jardunaldiak)
Authors: Bijueska Koldo Josu
Published: June 2023

Artikulua hiru partetan dago banatuta. Lehenengoak euskara eta vascuence hitzen adiera metriko-poetikoa (oraindik hiztegietan jaso gabea) aztertuz, adiera hori Larramendik Mikoletarengandik jaso zezakeelako hipotesia aurkezten du. Bigarrenak Larramendiren euskara poetiko bat arakatzen du urrezko eta burdin aroen mitoek Monarkia Hispanikoaren formazio diskurtsibo inperialean zuten egitekoaren harira. Hirugarrenean euskaldunei egotzitako burdin aro hori euskal literaturaren ezagutzarako episteme gisa erabiltzeko proposamena eskaintzen da, ohiko periodizazio kategorien ordez.
"Literatura Unibertsala" bildumako hitzaurreen azterketa
Authors: Ibarluzea Santisteban Miren
Published: June 2023

Literatura Unibertsala itzulpen-bildumaren paratestuen azterketan, nabarmentzekoa da liburuek itzultzaileak idatzitako hitzaurrea dakartela. Lan honetan bildumaren lehen bi aroetako 152 hitzaurreak aztertu ditugu, Genetteren (1987) eta Risterucci-Roudnickyren (2008) sailkapenei jarraikiz: hitzaurreon zenbait nolakotasun agerian jarri ditugu, bai eta itzultzaileen diskurtsoa aztertu ere, bildumaren azterketarako eta aurrerantzeko literatur itzulpen-lanen balizko hitzaurregileen bidelagun.
Estudio lingüístico del nombre Berantevilla
Authors: González de Viñaspre Roberto
Published: June 2023

Berantevilla buru zuen Soportilla izenaz ezagutua izan zen eskualdeko toponimia txikia-ren historian euskararen presentzia egiaztatzen da. Hortik ondorioztatzen da, Aro Modernoan -garaia zehaztu ezin badaiteke ere- eskualde honetan euskaraz hitz egiten zela, eta, beraz, bertako bizilagunek Berantevilla eta beste populazio guneei euskal izenak eman behar izan zizkietela. Herrixka haien izenen, bereziki Berantevilla makrotoponimoaren, lekukotza dokumentalak jasotzen dira. Horretaz gain, izenaren jatorri etimologiko posiblea, eta bere aldaera desberdinen eboluzioa aztertzen da. Hau eginik, azken helburua, Berantevilla izena-ren euskal ordaina zein izan zen aurkitzea izango litzateke.
Hommage à Jon Mirande (1925-1972) organisé à la Mairie de Mauleón le samedi 19 janvier 2013 par l'Académie de la Langue Basque et la Mairie de Mauléon
Authors: Angelié Christian
Published: June 2023

.
Ahoskera hiztunik hiztun eta eskualderik eskualde (Ahosker jardunaldia)
Authors: Camino Iñaki
Published: June 2023

Euskal ahoskeraren gaiari datu biltzen diharduen dialektologialariaren ikuspegitik heldu zaio saio honetan. Jardunbide honek ikertzailea hiztunaren eta haren ahozko mintzoaren aitzinean jartzen du, eta grabatu dena transkribatzen hastetik beretik sortzen dira lehen auziak. Non ez azterketa fonetiko xeheetarako izan, dialektologialariak belarriz lan egiten du eta etnotestuak transkribatzerakoan mintzo estandarrekoak ez diren hainbat hots eta bilakabide islatu beharra du. Saio honetan Ipar Euskal Herriko ekialdeko ahozko mintzoa islatzeak berekin dakartzan ñabardurak eta berezitasunak ageri dira.
Euskaltzaindiaren Ahoskera batzordearen txostena: "Ahoskerak axola du" (Ahoskera jardunaldia)
Authors: Oñederra Lourdes , Elordui Agurtzane , Epelde Irantzu , Etxeberria Pilartxo , Jauregi Oroitz , Salaberria Jasone
Published: June 2023

Euskara Batuak ibilbide luzea egin zuen ahoskera arautu gabe; 1998an argitaratu zituen Euskaltzaindiak Euskara Batuaren Ahoskera Zaindurako arauak. Ahoskera Batzordeak lan honetan proposatzen du ahoskeraren bidez eredu batu zaindua euskalkiekin lotzea, euskarak erabilera oso eta normalerako behar dituen hizkera-maila guztiak gara ditzan. Ahalegin ho-rretan arreta berezia jarri behar da hizkera formal batuenetik lagunarteko euskara desberdi-netarainoko bideak zaintzean (edo, ez badaude, eraikitzean).
Euskararen historia soziala lantzeko eredu metodologikoa
Authors: Madariaga Orbea Juan
Published: June 2023

.
Euskara hutsezko hedabideen kartografia
Authors: Mimentza Castillo Libe
Published: June 2023

Euskara hutsezko hedabideen kartografia eguneratua dakar artikulu honek. Sektorearen mapa irudikatzeko Euskal Hedabideen Behategiaren datutegia hartu da abiapuntu, hau da, euskarazko hedabideen inguruan inoiz egin den datu-bilketa handiena. Bertatik, honako eremuak dira aztergai nagusiak: hedabideen hedapena, ekoizpenari lotutako datuak, komunikazio-enpresen erradiografia osatzen duten zenbakiak, euskal hedabideen aurrekontua edota finantzaketa-sistema eta hartzaileak. Lurra ezagututa, aurrerantzean, elkarlanean mapa berriak adosteko garaia dator.
Euskal literatur itzulpengintza garaikidea: egitaratzen ari den barne-eremua
Authors: Ibarluzea Santisteban Miren
Published: June 2023

Euskal itzulpengintzak erakundetze-prozesua bizi izan du azken lau hamarkadetan, eta lan honetan literatura itzuliak prozesu horren gurpilean izandako bilakabidea aztertzen da. P. Bourdieu soziologoaren eremuen teoria oinarri harturik, euskal literatura itzulia barne-eremu bat balitz bezala definitzen da hemen; ondotik, eremuak aztertzeko hiru analisi-mailen artetik (ekoizpen- eta zirkulazio-baldintzak; artisten jarrerak; eremuaren harrera eta irismena) lehenengoa aztertzen da xeheki: eremuaren egitura ardazten duten erakunde eta eragileak dira aztergai nagusia (elkarteak, ikasketak...), eragileen profesionalizazioan, ikusgarritasunean eta jarreretan izandako eraginaren erakusgarri.
Del cual fue mi nacimiento en la ciudad de Orduña: Andres de Poza: ¿vasco o flamenco según su Hydrografía?
Authors: Herraéz Cubino Guillermo
Published: June 2023

En la Biblioteca y Archivo Azkue hay una carta enviada por Nikolas Ormaetxea «Orixe» al académico correspondiente Pedro Lardiazabal, en 1919. En esa misiva, pide la intermediación de la Academia para presentar un proyecto: Crear una colección para traducir al euskera y publicar los clásicos greco-latinos, en cooperación con los colegios de los Jesuitas. En este artículo se publica esa carta y se analiza el contexto cultural en el que se impulsa ese proyecto, dedicando especial atención a la relación entre Orixe y Pedro Lardiazabal y a la revista Jesus’en Biotzaren Deya. A continuación, para poder explicar mejor el proyecto, se repasan las características de otras colecciones de esta época. Para finalizar, se presentan dos iniciativas impulsadas por Euskaltzaindia en el ámbito de las traducciones de los clásicos greco-latinos, en 1921 y 1928.
Laudatio
Authors: Urrutia Andres
Published: June 2023

.
Irakurketak
Authors: Sarasola Santamaria Beñat
Published: June 2023

.
Zentsura ikasketak euskal literaturan: mugak zabaltzeko beharraz: Jon Miranderen kasua abiapuntu
Authors: Elizalde Estenaga Amaia
Published: June 2023

Testuinguru iberiarrean gailendutako ikuspegiak zentsuraren eta frankismoaren arteko baitezpadako lotura inplizitua ezarri ohi du. Hortik eratortzen den marko teorikoak muga hertsiegiak ditu zenbait testuingurutan jazotako zentsura egoerak azaltzeko. Jon Miranderen literaturgintza mugatu zuten indarrak aztertzerakoan, agerikoa da berrikuste teorikoaren beharra, nazioartean garatu diren proposamenen ildotik. Frankismo garaiko euskal literatur zentsuran sakontzeko, deszentralizatze kontzeptuala ez ezik, tenporala nahiz geografikoa ere gauzatuko dira.
Irakaskuntza elebiduna Ipar Euskal Herrian
Authors: Urteaga Eguzki
Published: June 2023

Nahiz eta Konstituzioaren 2. artikuluak dioen frantsesa dela Errepublikaren hizkuntza, euskararen eta euskarazko irakaskuntzak hazkunde etengabea ezagutu du azken urteetan Ipar Euskal Herrian. Horri esker, irakaskuntza elebiduneko ikasleen kopuruak hazi dira eta irakaskuntza-eskaintza handitu zein ugaritu da denborak aurrera egin ahala. Hazkunde horrek gutxiestea komeni ez den hainbat oztopori aurre egin behar izan badie, euskararen eta euskarazko irakaskuntzak indarguneak dauzka, hala nola adostasunak lortzeko gailua, murgiltzearen esperimentazioa irakaskuntza publiko naiz pribatuan, helburu komun baten inguruan batutako hezkuntza eragileak ala martxan jarritako ebaluazio prozedurak.
Bigarren hizkuntzak Resurreccion Mª Azkueren kontagintzan
Authors: Toledo Ana Maria
Published: June 2023

Musika eta hizkuntzak erakargarri zituen R. M.ª Azkuek kontakizunean bertan bi jakintza-esparru hauek erabiltzen ditu. Istorio orotan alor horietara jotzen du. Bi eleberri osatu zituen. Ardi galduan (1918) estandarizatuta ez dagoen euskararen kode bateratua aukeratzen du, baina idazketa horretan gaztelania, frantsesa, latina, eta ingelesa ere eransten ditu, eta, bigarrenean, argitaratzea lortu ez zuen Latsibin, bizkaiera erabili zuen eta aurrenekoan txertatutako bost mintzairen artean, beste bi gehitzen du: grekoa eta italiera hain zuzen ere.
"One hundred years of Irish Language Policy, 1922-2022"
Authors: Artza Bikandi Jon
Published: June 2023

.
Euskara, hizkuntza akademikoa: laburpenen sistematizazioa helburu
Authors: Bereziartua Etxeberria Garbiñe , Boillos Pereira Mari Mar
Published: June 2023

Ingelesa hizkuntza hegemonikoa bihurtu da inpaktu handiko argitalpen zientifikoetan, eta hizkuntza gutxituak itzaletan gelditu dira. Eragin hori nabarmenagoa da ibilbide akademiko laburra daukaten eta diskurtsoaren ezaugarriak oraindik definituta ez dauzkaten euskararen gisako hizkuntza gutxituen kasuan. Lan honetan, artikulu zientifikoen laburpenen ezaugarriak aztertzen dira. Horretarako, ikerketa misto bat egiten da, non Swalesen mugimenduen teoria (1990) eta hizkuntza-azterketa bat aplikatzen diren. Emaitzen arabera, oro har ez dago homogeneotasunik, baina ezaugarri zehatz batzuetan joera batzuk identifikatu dira. Emaitza horiei esker, euskara zientziaren hedapenerako hizkuntza gisa instituzionalizatzeko erronka berriak identifika daitezke.
Migraciones y asilo: algunas referencias y contribuciones del profesor de Lucas al estudio del derecho de asilo
Authors: Merino Sancho Victor
Published: June 2023

Las actuales corrientes de refugiados y los motivos de huida buscando protección en terceros Estados son distintos a los que justificaron el surgimiento del régimen jurídico del asilo. Sin embargo, este régimen apenas ha sufrido cambios, al menos en relación con el concepto establecido internacionalmente con la Convención de 1951. En este texto pretendo destacar la relevancia de los trabajos del profesor de Lucas sobre como los caracteres actuales de las migraciones han tenido como respuesta primordial, por parte de los poderes públicos, políticas basadas en la lógica del control de los flujos migratorios y esto ha acabado afectando el régimen de asilo y los derechos de los solicitantes de protección internacional.
El sueño posthumanista de ‘Blade Runner 2049’. Excurso sobre ‘El derecho guardián de la diferencia’ del profesor Javier De Lucas
Authors: Talavera Fernández Pedro A.
Published: June 2023

El trabajo pretende continuar la reflexión realizada por el profesor De Lucas sobre la película Blade Runner acerca de una concepción ‘no biologicista’ de la condición humana, con el ofrecido por la secuela de ese film, Blade Runner 2049, en la que se propone el surgimiento de la auténtica ‘condición poshumana’ a partir de máquinas que ya no son fabricadas sino ‘engendradas’ por otras máquinas.
Del rechazo a la diferencia al supremacismo blanco: Infiltrado en el KKKLan (Spike Lee, 2018)
Authors: Susín Betrán Raúl
Published: June 2023

En este espacio de reconocimiento al prof. Javier de Lucas Martín acudo a dos de sus líneas de trabajo: el tratamiento de las sociedades plurales y multiculturales vinculado a la inmigración, llegando, desde allí, al necesario diálogo-reconocimiento con y de la diferencia; y la relación Derecho y cine, aportando una reflexión que recurre, sobre todo, a la película Infiltrado en el KKKLan (Spike Lee, 2018), desde donde enlazo con su crítica al supremacismo y su revisión del personaje de Atticus Finch.
Evolución del derecho a la reagrupación familiar en la reciente jurisprudencia del Tribunal Europeo de Derechos Humanos, ante la crisis económica y humanitaria
Authors: Aparicio Chofré Lucía
Published: June 2023

El presente artículo analiza la evolución de la jurisprudencia del Tribunal Europeo de Derechos Humanos en las últimas dos décadas en su interpretación del art. 8 del CEDH, relativo al respeto de la vida en familia, y en concreto respecto al ejercicio de la reagrupación familiar. Una jurisprudencia, que ha servido para establecer un estándar mínimo de respecto y protección de los derechos humanos de todas las personas residentes, con independencia de su origen, ante la deriva restrictiva y en ocasiones racista y populista de algunos países. Así mismo, se reivindica el importante papel que la familia puede desempeñar en la construcción de un nuevo ‘demos’ europeo en el que se abandone la estrategia reaccionaria y del miedo y se apueste por una igualdad compleja e inclusiva, como propone el profesor De Lucas, retomando la esencia europea a fin de hacer frente al reto demográfico al que se enfrenta el continente en las próximas décadas.
Javier de Lucas y la ética de la inmigración
Authors: Laporta San Miguel Francisco Javier
Published: June 2023

La aportación intelectual y moral de Javier de Lucas acerca del problema de la inmigración pone de manifiesto la contradicción latente entre derechos morales universales y fronteras nacionales y parece cuestionar el principio de no intervención que sustenta la Organización de las Naciones Unidas. Sólo atribuyendo un valor moral a la frontera o cuestionando ese principio podría encontrarse una respuesta adecuada a ese desafío moral. Lo que no puede aceptarse es la acuñación de un concepto de inmigrante como ser humano de segunda categoría, con los derechos limitados pero los deberes iguales. Sin embargo, las preguntas que todo ello nos hace no son capaces de eludir la afirmación de que la idea de justicia distributiva presupone un conjunto finito de individuos entre los que distribuir, y la de autodeterminación, un derecho del conjunto a organizar esa distribución por sí mismo. Son incógnitas decisivas.
Diversidad cultural e identidades: ¿puede el interculturalismo extenderse a grupos no étnicos?
Authors: Pérez de la Fuente Oscar
Published: June 2023

El artículo aborda el tema de la diversidad cultural y los derechos de las minorías no étnicas, como la minoría homosexual y la comunidad Sorda. Se discute el enfoque del interculturalismo la alternativa de los derechos individuales desde la visión de la igualdad. También se examina cómo estas identidades se afirman como auténticas subculturas y qué consecuencias puede tener esto para la conformación de las identidades, el discurso de los derechos y los modelos de gestión de la diversidad cultural. Es necesario reconocer que todas las personas tienen los mismos derechos básicos, sin importar su etnia, características genéticas u orientación sexual, y debemos respetar sus elecciones y decisiones en cuanto a su identidad personal. Se discute si la protección de las identidades, en este caso de la diversidad subcultural, requiere de derechos de grupo o, simplemente, el mecanismo de los derechos individuales es suficiente. La minoría homosexual y la comunidad Sorda son analizadas en profundidad, y se concluye que ambas deben ser protegidas como minorías (sub)culturales y/o lingüísticas, y no sólo como minorías sociales. En definitiva, el Derecho puede seguir siendo un celoso guardián de la diferencia, siempre y cuando se entienda la diferencia como una condición común, la más profunda de cada uno de nosotros.
Entre la agencia y la estructura: la lucha de las personas migrantes por una ciudadanía diversa en inclusiva durante la pandemia de COVID19.
Authors: Martín-Díaz Emma
Published: June 2023

Este artículo se centra en las estrategias desplegadas por las asociaciones de inmigrantes en el contexto de la pandemia de COVID19. Se analiza la capacidad de agencia de los migrantes para solventar las constricciones estructurales de su inserción en las sociedades de destino, y concluye que estas estrategias se han consolidado y suponen un cambio cualitativo en las dinámicas del asociacionismo migrante.
Javier de Lucas y Condorcet: tres ideas seminales
Authors: Moreso José Juan
Published: June 2023

Este trabajo parte del ensayo dedicado al pensamiento del Marqués de Condorcet por Javier de Lucas, como homenaje a su jubilación académica. Después de una introducción el artículo contiene las siguientes secciones: la segunda, dedicada a la paradoja de Condorcet, que se adelanta a la teoría de la elección racional de hoy en día y prefigura el conocido teorema de imposibilidad de Arrow. En esta sección también se irá hacia atrás, para mostrar que algunas de las ideas de Condorcet ya estaban en el pensador mallorquín Ramon Llull en la Edad Media, y hacia adelante, para mostrar que anticipaban también la actual paradoja doctrinal o dilema discursivo. La tercera sección tratará sobre el denominado teorema del jurado, de Condorcet, conforme al cual la probabilidad de que una decisión acerca de una determinada cuestión sea correcta, dadas determinadas condiciones previas, aumenta en la medida que aumentan las personas que han de tomar la decisión. Se trata de un teorema que puede probarse de los axiomas básicos de la teoría de la probabilidad. Esta idea está en el origen de las actuales concepciones epistémicas de la democracia. En la cuarta sección, se mostrará que el denominado principio de la diferencia de John Rawls, según el cual las desigualdades sólo están justificadas cuando son en beneficio de los más desfavorecidos de la sociedad, había sido claramente formulado por Condorcet. En la sección quinta se concluirá.
¿Nuevas tecnologías en la justicia penal? Solo si en un proceso con todas las garantías
Authors: Andrés Ibánez Perfecto
Published: June 2023

En medios, generalmente oficiales, relacionados con la justicia penal, reina cierto entusiasmo por la aplicación de la inteligencia artificial al tratamiento de las causas penales, como medio de agilizar y asegurar la igualdad de su tratamiento y de abaratar sus costes. Pero lo cierto es que, como diversos autores e instancias han hecho observar, la aplicación de aquella, fundada en el tratamiento estandarizado y masivo de datos, no exentos de sesgos, presenta graves riesgos para los derechos de los afectados. Más, cuando el proceso criminal vigente en nuestros países, está aquejado de un serio déficit en el plano de las garantías procesales.
El humanismo-cosmopolita kantiano como alternativa ético-jurídica a la guerra
Authors: Llano Alonso Fernando H.
Published: June 2023

Resumen: La guerra en Ucrania ha añadido un elemento cualitativamente desestabilizador al escenario bélico global del mapa de la geopolítica mundial, y una amenaza creíble de guerra mundial que podría desencadenar una crisis nuclear de consecuencias inimaginables para la humanidad y sin posibilidad de marcha atrás. Frente a la retórica belicista que se ha adueñado del discurso político de muchos de los dirigentes de los Estados concernidos por este grave conflicto surgido en el continente europeo, este artículo propone la recuperación de los principios ético-jurídicos que inspiran el proyecto pacifista kantiano, y una apelación a los fundamentos del cosmopolitismo jurídico y del republicanismo clásico con vistas a establecer una futura constitución mundial en la que se hagan realidad los derechos y libertades de todos los seres humanos y se materialice el imperativo ético de desterrar definitivamente la guerra y la violencia como principales males que comprometen la estabilidad de las relaciones internacionales, las condiciones para el desarrollo de la personalidad en un entorno pacífico y nuestra propia supervivencia en el planeta.
¡Cómo hemos cambiado! Mutaciones del derecho penal
Authors: González Cussac José L.
Published: June 2023

Una mirada a la evolución y transformación del derecho penal español desde el texto de la Dictadura hasta las últimas reformas de 2022. Cambio de paradigma y contexto internacional. Del Derecho penal mínimo al derecho penal máximo. Del “viejo y bueno Derecho penal liberal” al nuevo populismo punitivo de ideología neo-conservadora. Incremento de la severidad penológica. Pérdida de los valores ilustrados: hechos y razones.
Sobre los derechos evidentes
Authors: De Asís Roig Rafael
Published: June 2023

Desde la Edad Moderna, se han venido reconociendo distintos derechos humanos, configurándose un catálogo abierto que parece haberse olvidado de otros derechos. Se trata de derechos que, para cualquier persona que se identifique con los valores y principios del discurso de los derechos, son indudablemente derechos humanos. Sin embargo, estos derechos no aparecen en las declaraciones ni en los instrumentos de garantía. Este artículo trata sobre estos derechos: los derechos evidentes.
Cine y derechos de la infancia: Ladybird, ladybird
Authors: Picontó Novales Teresa
Published: June 2023

Con este análisis de la película Ladybird, ladybird, del director británico Ken Loach, se busca rendir un homenaje a la extensa y reconocida trayectoria académica del profesor Javier de Lucas Martín, entre cuyas líneas de investigación y docencia se encuentra la de “Cine y Derecho”. En este artículo se abordan muchas de las cuestiones que son objeto del estudio de Javier de Lucas tanto en su búsqueda por ampliar y profundizar en el análisis crítico del derecho y del mundo globalizado en el que vivimos, como en su preocupación y esfuerzo constante por denunciar la marginalidad en la que viven en nuestras sociedades “los sin derechos”.
Democracia. Legitimidad. Liderazgo.
Authors: Vilata Menadas Salvador
Published: June 2023

En este trabajo se enfatiza la interrelación de tres conceptos, democracia, legitimidad y liderazgo, en cuanto que muy vinculados toda vez que no puede hablarse de legitimidad si no es el marco de un sistema democrático. Pero el marco de la democracia representativa contemporánea, que dimana de las revoluciones burguesas, ha llevado a un progresivo proceso de burocratización de la democracia. Y en este punto, la idea de liderazgo y la figura del líder no es inocua, sino todo lo contrario.
Avances y retrocesos de la lucha contra la impunidad en Europa: de los casos Tíbet a los crímenes de guerra de Siria y Ucrania
Authors: Esteve Moltó José Elías
Published: June 2023

En la última década desde distintos tribunales europeos, se han perseguido a través de la jurisdicción universal numerosos crímenes internacionales cometidos en conflictos africanos o en el de Siria. Estos avances legislativos y judiciales permiten que en la actualidad se comiencen procesos de rendición de cuentas a responsables rusos por la agresión a Ucrania. Pero, mientras en el contexto europeo la lucha contra la impunidad avanza, en España aún no se ha podido recuperar una justicia universal, que sigue esperando la necesaria y ansiada reforma legislativa.
La pandemia de Covid-19 7 y las relaciones laborales: Unas hipótesis.
Authors: Ferrari Vincenzo
Published: June 2023

En este ensayo, el autor plantea unas hipótesis iniciales sobre los efectos que la Pandemia de Covid-19 puede haber provocado en el marco de las relaciones laborales y específicamente sobre el uso del teletrabajo. Examinando unos datos referidos al contexto europeo en general y a unos países (Italia, Francia, Alemania, España y Reino Unido, con una extensión e Estados Unidos), observa que, aunque fragmentarios e incompletos, ellos parecen revelar que el teletrabajo, tras unas oscilaciones debidas a las contingencias de la enfermedad, tendería a estabilizarse en los próximos años. Eso conllevaría consecuencias de gran alcance obligando a restructurar varios aspectos fundamentales tanto del trabajo como de la vida privada de los trabajadores.