bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
PERSPEKTYWY ZASTOSOWANIA TERAPEUTYCZNEGO EGZOSOMÓW W NAJCZĘŚCIEJ WYSTĘPUJĄCYCH NOWOTWORACH
Authors: Żaczko Mateusz , Lorenc Tomasz , Olejarz Wioletta , Nowicka Grażyna
Published: August 2022

Egzosomy są pęcherzykami błonowymi wydzielanymi przez komórki, obecnymi w wielu płynach ustrojowych. Duże nadzieje pokładane są w wykorzystaniu ich w diagnostyce oraz terapii przeciwnowotworowej. Wykazano bowiem, że egzosomy zawierające przeciwciała mogą posłużyć do precyzyjnego transportu leków do komórek nowotworowych. Takie podejście może zmniejszyć uszkodzenia zdrowych komórek organizmu, co jest istotną kwestią skutecznego leczenia onkologicznego. Pęcherzyki te mogą stanowić potencjalne narzędzie do zahamowania rozrostu guzów nowotworowych i ich przerzutów do innych narządów. Badany jest również związek egzosomów z mechanizmem oporności na obecnie stosowane leki przeciwnowotworowe. Tematem niniejszej pracy przeglądowej jest przedstawienie najnowszych odkryć dotyczących zastosowania egzosomów w terapii przeciwnowotworowej, w najczęściej występujących nowotworach.
Non-vitamin K antagonist oral anticoagulants (NOAC) in nonvalvular atrial fibrillation – in-group comparison
Authors: Piasecki Adam
Published: August 2022

Atrial fibrillation (AF) is a major and widespread health problem. Its main and most threatening complication, ischemic stroke, is responsible for a great number of deaths and disability worldwide. This makes anticoagulation a priority in AF management. Non-vitamin K antagonist oral anticoagulants (NOAC) are currently the most effective and safe option for patients with nonvalvular atrial fibrillation. Rivaroxaban, apixaban, edoxaban and dabigatran are non-inferior to warfarin in terms of stroke and systemic embolism prevention. However, warfarin use is associated with higher rates of major bleedings than any NOAC. Different drugs and mechanism of action among NOACs may result in differences in terms of efficacy and safety between them. This review aims to assess these differences by summarizing data available in online databases and European Society of Cardiology guidelines. There are major studies comparing each of NOACs to warfarin, however there is only limited data comparing apixaban, rivaroxaban and dabigatran directly. Both direct and indirect comparisons suggest that apixaban, rivaroxaban and dabigatran use is associated with similar reduction of stroke and systemic embolism risk. In terms of safety, anticoagulation with apixaban results in lower major bleeding risk relative to dabigatran and rivaroxaban.
BADANIE TOKSYCZNOŚCI ŚRODOWISKA WODNEGO METODĄ BIOINDYKACJI
Authors: Nałęcz-Jawecki Grzegorz
Published: August 2022

Dotychczas nie skonstruowano aparatury, za pomocą której możliwe byłoby badanie toksyczności związków chemicznych. Jedynie organizmy żywe, na różnym poziomie organizacji, pozwalają na ocenę toksyczności badanej próbki. Bioindykacja jest metodą wykorzystującą jako wskaźnik organizm żywy, którego reakcja może być podstawą oceny ogólnej aktywności biologicznej badanego układu. Pozwala to na poznanie sumarycznej toksyczności wszystkich szkodliwych substancji, w wielu przypadkach działających synergistycznie. Obecnie za podstawowe zadania analizy bioindykacyjnej uważa się określenie charakterystyki toksykologicznej substancji biologicznie aktywnej, bądź jej formy użytkowej. Bioindykacyjna ocena różnych technologii produkcji, a także bieżący monitoring ścieków i odpadów sprzyjają tworzeniu technologii proekologicznych. W ujęciu ekologicznym bioindykacja służy do oceny stanu ekosystemów, do ustalenia pojemności ekosystemów wobec toksyn, a także do oceny interakcji między toksynami oraz między toksyną a środowiskiem. Ostatnim celem bioindykacji jest ochrona wodociągów poprzez system reakcji alarmowej.Organizmy różnią się wrażliwością na obecność substancji toksycznych. Stąd w badaniach ekotoksykologicznych zaleca się stosowanie baterii bioindykatorów. W pracy przedstawiono szereg metod bioindykacyjnych, wraz z przykładami ich zastosowania w badaniach wód przeprowadzonych w Zakładzie Badania Środowiska Akademii Medycznej w Warszawie.
FOTOTOKSYCZNOŚĆ LEKÓW DLA ORGANIZMÓW WODNYCH - WAŻNY ELEMENT W OCENIE RYZYKA ŚRODOWISKOWEGO
Authors: Wawryniuk Milena , Nałęcz-Jawecki Grzegorz
Published: August 2022

Leki wprowadzane do ekosystemów wodnych ulegają przemianom, zarówno biotycznym, jak i abiotycznym. Jednym z najważniejszych procesów abiotycznych jest fotodegradacja, w wyniku której mogą powstać produkty o trudnych do przewidzenia właściwościach biologicznych. W ostatnich latach znacznie wzrosła liczba publikacji na temat potencjalnego ryzyka środowiskowego wynikającego z powszechnej obecności substancji czynnych leków w wodach powierzchniowych. Jednakże dane na temat obecności w wodzie i oddziaływania na organizmy wodne produktów fotorozkładu leków są wciąż ograniczone.

W niniejszej pracy przeanalizowano 34 doniesienia naukowe opublikowane w latach 2007‑2017 dotyczące badania toksyczności fotoproduktów, a raczej mieszanin powstałych w wyniku naświetlania w sumie 59 substancji czynnych leków. Fototoksyczność omówiono w oparciu o wyniki badań przeprowadzonych na 7 wodnych organizmach testowych, będących przedstawicielami różnych grup taksonomicznych i wszystkich poziomów troficznych. Przedstawiono zastosowane metodyki, najważniejsze wyniki eksperymentów, a także zaproponowano główne kierunki przyszłych badań.
FOTOGENOTOKSYCZNOŚĆ W BADANIACH IN VITRO ORAZ TESTACH BAKTERYJNYCH W LATACH 2013-2018 W PORÓWNANIU DO LAT WCZEŚNIEJSZYCH W ŚWIETLE ZMIAN PRZEPISÓW PRAWNYCH
Authors: Zgadzaj Anna
Published: August 2022

Fotogenotoksyczność, określana też jako fotomutagenność lub genotoksyczność fotochemiczna, jest zjawiskiem polegającym na powstawaniu uszkodzeń DNA w wyniku narażenia organizmów żywych na światło oraz na substancje, które pod wpływem promieniowania przekształcają się w związki działające negatywnie na materiał genetyczny. Oznaczanie fotogenotoksyczności związków chemicznych było tematem licznych prac naukowych na przestrzeni ostatnich lat. Jednak w 2012 roku ukazała się nowelizacja dotychczasowych wytycznych Europejskiej Agencji Leków, w której obowiązek oznaczania fotogenotoksyczności in vitro w badaniach przedklinicznych uznano za nieuzasadniony. Zmiany te wpłynęły znacząco na kierunek badań nad oceną fotogenotoksyczności, publikowanych w międzynarodowej literaturze naukowej. Zdecydowanie zmniejszyła się intensywność poszukiwań nowych technik in vitro do przesiewowej oceny tego zjawiska. Tematyka poruszana najczęściej w publikacjach z tej dziedziny w ciągu ostatnich lat to próby określenia mechanizmów genotoksyczności fotochemicznej wybranych związków, a także fotogenotoksyczność metabolitów leków, nanocząstek, nowych formulacji leków oraz wyciągów roślinnych. Ważną grupę prac stanowią też doniesienia na temat poszukiwania nowych fotosensybilizatorów w terapii fotodynamicznej, które ukazują korzystne medyczne aspekty zjawiska fotogenotoksyczności.
CHOROBA NOWOTWOROWA PIERSI I NOWE ZWIĄZKI O AKTYWNOŚCI PRZECIWNOWOTWOROWEJ
Authors: Żero Paweł , Niemyjska Maria , Rasztawicka Magdalena , Maciejewska Dorota
Published: August 2022

Rak piersi jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. Przyczyn jego powstawania jest wiele: genetyczne, środowiskowe, hormonalne. Chemioterapia obejmuje kilkadziesiąt leków, które mają jednak wiele niebezpiecznych działań niepożądanych, i między innymi dlatego celowe jest poszukiwanie nowych substancji leczniczych. Jednym ze związków, którego aktywność przeciwnowotworowa jest analizowana, jest 3,3’-diindolilometan (DIM), powstający w organizmie człowieka po spożyciu roślin krzyżowych takich jak kapusta, brukselka lub kalafior. Obecnie w Katedrze i Zakładzie Chemii Organicznej są prowadzone prace nad otrzymaniem analogów DIM-u, mogących znaleźć zastosowanie w lecznictwie.
MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY W BADANIACH STRUKTURALNYCH BIOMOLEKUŁ NA PRZYKŁADZIE BADANIA MODELOWYCH UKŁADÓW HELIKALNYCH
Authors: Oleszczuk Marta
Published: August 2022

Magnetyczny rezonans jądrowy (NMR) jest dogodnym narzędziem w strukturalnych badaniach biomolekuł. Umożliwia badanie nie tylko dużych cząsteczek, takich jak białka, posiadających sztywna strukturę, ale także małych peptydów występujących w roztworze w równowadze konformacyjnej. W pracy zamieszczono podstawowe informacje na temat zjawiska magnetycznego rezonansu jądrowego i jego zastosowań do tego typu badań oraz krótki opis najczęściej stosowanych metod obliczeniowych prowadzących do uzyskania struktury przestrzennej biomolekuł. Za przykład ilustrujący praktyczne zastosowanie tej metody posłużyły badania modelowych układów helikalnych wykonane w Instytucie Biochemii i Biofizyki PAN w Warszawie.
SYNTEZA POLIMERÓW IMPRINTOWANYCH DOPAMINĄ I TEORETYCZNA ANALIZA ODDZIAŁYWAŃ MIĘDZYCZĄSTECZKOWYCH W KOMPLEKSIE PREPOLIMERYZACYJNYM
Authors: Luliński Piotr , Maciejewska Dorota
Published: August 2022

Imprintowane polimery znalazły praktyczne zastosowanie w wielu działach analizy i rozdziału substancji oraz w syntezie organicznej. Najnowsze badania dotyczą wychwytu i uwalniania substancji leczniczych i są związane z poszukiwaniem nowych postaci leków. W artykule przedstawiono przegląd wybranych problemów związanych z syntezą molekularnie imprintowanych polimerów przeznaczonych do izolowania różnych substancji, analizę teoretyczną oddziaływań międzycząsteczkowych w kompleksach prepolimeryzacyjnych oraz krótko omówiono wyniki własnych eksperymentów. W celu otrzymania polimerów przeprowadzono polimeryzację w bloku następujących monomerów: kwasu metakrylowego, 4-winylopirydyny, 1-winyloimidazolu, akrylonitrylu w obecności związku sieciującego - dimetakrylanu etylenu oraz molekuły wzorcowej - chlorowodorku dopaminy w roztworze wodno-metanolowym. Właściwości adsorpcyjne polimerów zbadano metodą stacjonarną.
BIOLOGICZNE WŁAŚCIWOŚCI MONENZYNY A
Authors: Stefańska Joanna , Huczyński Adam
Published: August 2022

Jonofory polieterowe należą do dużej grupy naturalnych, aktywnych biologiczne substancji wytwarzanych przez promieniowce. Są to związki zdolne do transportowania kationów przez błony lipidowe komórek. Monenzyna A, antybiotyk jonoforowy, izolowany ze szczepów Streptomyces cinnamonensis, jest szeroko stosowana jako stymulator wzrostu w weterynarii. Monenzyna i jej pochodne wykazują działanie przeciwpierwotniakowe (wobec pierwotniaków z grupy Coccidium i zarodźców malarii) oraz przeciwdrobnoustrojowe.
MODELE ODDZIAŁYWAŃ LIGANDÓW ARYLOPIPERAZYNYLOWYCH Z RECEPTORAMI SEROTONINOWYMI 5-HT1A, 5-HT2A I 5-HT7
Authors: Bielenica Anna , Kossakowski Jerzy
Published: August 2022

Prezentowana praca zawiera przegląd literaturowy modeli oddziaływań dokujących długołańcuchowych arylopiperazyn z receptorami serotoninowymi 5-HT1A, 5-HT2A oraz 5-HT7. Wymieniono najważniejsze rodzaje oddziaływań stabilizujących kompleks ligand-receptor serotoninowy. Omówiono szereg hipotez wiązania ligandów do receptorów metabotropowych, proponowanych na podstawie modelowania homologicznego. W celu określenia konformacji znanych pochodnych alkilo- i alkoksypiperazynylowych przeanalizowano  również dane strukturalne z Cambridge Structural Database.
ARGLABINA – LAKTON SESKWITERPENOWY O WŁAŚCIWOŚCIACH PRZECIWNOWOTWOROWYCH
Authors: Grech-Baran Marta , Pietrosiuk Agnieszka
Published: August 2022

W pracy przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat biogenezy laktonów seskwiterpenowych oraz właściwości biologicznych i mechanizmu działania arglabiny, jednego z ważnych metabolitów z tej grupy. Arglabina - [1(R),10(S)-epoksy-5(S),5(S),7(S)-gwaja-3(4),11(13)-dien-6,12-nolid], należy do grupy laktonów seskwiterpenowych o szkielecie typu gwajanolidu. Występuje w kilku gatunkach z rodzaju Artemisia (Asteraceae). Po raz pierwszy związek ten wyizolowano i oznaczono w kwiatach i liściach gatunku Artemisia glabella Kar. et Kir. Badania biologiczne wykazały silne właściwości przeciwzapalne, a przede wszystkim przeciwnowotworowe arglabiny.
ZJAWISKO FOTONADWRAŻLIWOŚCI – ISTOTNE DZIAŁANIE NIEPOŻĄDANE POWSZECHNIE STOSOWANYCH LEKÓW
Authors: Lis Angelika , Wyszomierska Katarzyna , Znajdek Katarzyna , Szeleszczuk Łukasz , Zielińska-Pisklak Monika
Published: August 2022

Fotonadwrażliwość indukowana lekami to niepożądane działanie środków leczniczych podanych miejscowo lub ogólnoustrojowo, wywołane ekspozycją na promieniowanie UVA, UVB oraz światło widzialne. Stanowi ok. 8% reakcji skórnych na leki. Może być efektem fototoksyczności, gdy następuje fotoaktywacja substancji leczniczej lub jej metabolitu w skórze, skutkująca powstaniem fotoproduktu lub reaktywnych form tlenu (RFT), albo stanowić następstwo fotoalergii – opóźnionej reakcji nadwrażliwości typu IV na fotoprodukt. Występowanie tych zjawisk jest zależne od budowy cząsteczki oraz właściwości fizycznych i chemicznych ksenobiotyku. Wiele substancji leczniczych ma potencjał do wywoływania fotonadwrażliwości, m.in. leki przeciwdrobnoustrojowe (doksycyklina, tetracyklina, izoniazyd), leki przeciwgrzybicze (worykonazol), niesteroidowe leki przeciwzapalne (naproksen, ketoprofen, piroksykam), leki stosowane w chorobach układu sercowo-naczyniowego (amiodaron, hydrochlorotiazyd), leki przeciwpsychotyczne (chloropromazyna, tiorydazyna), furanokumaryny (pochodne psoralenu), a także substancje roślinne, takie jak ziele dziurawca. Diagnostyka fotonadwrażliwości opiera się na wykonaniu fototestu. Zapobieganie temu zjawisku obejmuje unikanie ekspozycji na słońce oraz stosowanie ochrony przeciwsłonecznej, zaś leczenie skupia się na łagodzeniu objawów i podawaniu leków przeciwzapalnych w przypadku fotoalergii.
FUNKCJE TRANSPORTERÓW TYPU ABC
Authors: Bamburowicz-Klimkowska Magdalena , Bogucka Urszula , Szutowski Mirosław M.
Published: August 2022

Różne rodzaje transporterów obecnych w organizmie wpływają na losy leków w ustroju poprzez udział w procesach ich absorpcji, dystrybucji i eliminacji. Białka te między innymi biorą udział w dwukierunkowym transporcie substancji egzo- i endogennych przez ściany jelita cienkiego, przewodów żółciowych i bariery krew-mózg. W polifarmakoterapii transportery typu ABC obecne w ścianie jelita mogą determinować biodostępność, szybkość i kierunek transportu oraz być przyczyną występowania interakcji pomiędzy przyjmowanymi lekami. Glikoproteina P (Pgp) produkt ekspresji genu MDR1 należy do najbardziej znaczących transporterów typu ABC pod tym względem. Jej dystrybucja tkankowa i narządowa posiada bardzo istotny wpływ na wchłanianie ksenobiotyków, a interakcje leków z tym białkiem mogą prowadzić do zmian biodostępności leków stosowanych jednocześnie. Omówiono poszczególne podrodziny transporterów typu ABC ze szczególnym uwzględnieniem ich funkcji.
ZASTOSOWANIE MODELOWANIA MOLEKULARNEGO W PROJEKTOWANIU I OCENIE WŁAŚCIWOŚCI POLIMERÓW ZE ŚLADEM MOLEKULARNYM
Authors: Pawłowska Monika
Published: August 2022

W pracy zaprezentowano przegląd literaturowy dotyczący zastosowania metod obliczeniowych w procesie projektowania, wytwarzania i analizowania właściwości molekularnie imprintowanych polimerów.
NANOTECHNOLOGIA W PRODUKCJI ŻYWNOŚCI – KIERUNKI ROZWOJU, ZAGROŻENIA I REGULACJE PRAWNE
Authors: Idzikowska Małgorzata , Janczura Marta , Lepionka Tomasz , Madej Michał , Mościcka Edyta , Pyzik Justyna , Siwek Paulina , Szubierajska Weronika , Skrajnowska Dorota , Tokarz Andrzej
Published: August 2022

Pojęcie nanotechnologia obejmuje materiały i urządzenia o wymiarach od 1 do 100 nanometrów. W laboratoriach na całym świecie trwają bardzo intensywne prace nad nanostrukturami, jednak większość projektów wynikających z rozwoju nanotechnologii jest ciągle w trakcie badań. Nanomateriały mogą mieć odmienne właściwości niż te same materiały  w „normalnej”, większej skali. Niewątpliwie zastosowanie tej techniki wzbogaci produkt, ale nanocząsteczki uwolnione z bezpiecznych materiałów mogą stać się toksyczne dla ludzi lub środowiska. Obecnie w społeczeństwie brak jest wiedzy o nanotechnologii, a zwłaszcza nanotechnologii w środkach spożywczych. Prezentowana praca ma na celu przybliżenie zagadnienia i wywołanie publicznej dyskusji o potencjalnych korzyściach, ryzyku i regulacjach prawnych związanych ze stosowaniem nanotechnologii w żywności.
ALKOHOL VERSUS KANABINOLE - PORÓWNANIE SZKODLIWOŚCI
Authors: Makulska-Nowak Helena E.
Published: August 2022

Przedstawiono dotychczas zaobserwowane, potwierdzone i opisane w piśmiennictwie działania niepożądane alkoholu i kanabinoli. Porównanie szkodliwości tych substancji jest trudne z uwagi na różną strukturę i właściwości. Alkohol jest pojedynczą, egzogenną substancją o prostej budowie chemicznej, podczas gdy kanabinoidy to grupa 60 związków, występujących wyłącznie w typie narkotykowym rośliny o nazwie Cannabis sativa, wśród których znajdują się związki od szkodliwych do takich, których właściwości lecznicze można wykorzystać pod kontrolą lekarską. Z rośliny Cannabis sativa otrzymywane są produkty o różnej zawartości psychoaktywnych kanobinoidów, takie jak: marihuana, haszysz i olej haszyszowy.

Odkrycie receptorów kanabinoidowych CB1 i CB2, ustalenie ich lokalizacji w mózgu i innych strukturach organizmów ludzi i zwierząt, sklonowanie tych receptorów i odkrycie endogennych dla nich ligandów wskazało na możliwość ich udziału w niektórych funkcjach fizjologicznych i patofizjologicznych. W porównywaniu szkodliwości alkoholu i kanabinoidów niezwykle istotne jest uwzględnienie krótkotrwałych efektów szkodliwych i tych, które substancje te wywoływać mogą po długotrwałym ich nadużywaniu - można tu wykazać zarówno pewne podobieństwa jak i znaczące różnice. Należałoby porównywać pojedyncze substancje w ściśle określonych, ekwiwalentnych dawkach. Należy także uwzględnić postać związku, drogę wprowadzenia do organizmu, sposób zażywania, wielkość zastosowanej dawki, strukturę osobowości zażywającego, wiek, płeć, masę ciała, uwarunkowania genetyczne i środowiskowe, wydolność narządową, oraz aktywność enzymów uczestniczących w metabolizmie tych związków.
WARTOŚĆ DIAGNOSTYCZNA WŁOSÓW
Authors: Łuczak-Zielkiewicz Izabela , Szutowski Mirosław M.
Published: August 2022

Analiza włosów odgrywa obecnie coraz większą rolę w oznaczeniach toksykologicznych. Stosowana jest w medycynie sądowej, medycynie klinicznej, testach kierowców, monitoringu pracowników. W porównaniu do najczęściej stosowanych materiałów analitycznych, jak krew czy mocz, długi czas obecności substancji we włosach pozwala na oznaczenie jej po kilku, a nawet kilkunastu miesiącach od ekspozycji na dany czynnik. Analiza retrospektywna umożliwia poznanie historii pacjenta, stosowanych leków, rozpoznanie przypadków nadużywania substancji pobudzających, nieprzestrzegania abstynencji od alkoholu i innych środków uzależniających oraz pozwala zidentyfikować przyczynę zatruć. Szybki rozwój techniki sprawił, że dysponujemy coraz doskonalszymi metodami analitycznymi. Czułość współczesnych metod daje możliwość oznaczeń śladowych ilości (rzędu pikogramów) ksenobiotyków i ich metabolitów we włosach.
Die Vererblichkeit von Accountnutzungsvereinbarungen und -inhalten
Authors: Ayar Zuhal
Published: August 2022

The work examines which account types and account contents are inheritable. To this end, the author first describes which criteria are relevant for the examination and works out that the criterion of value for universal succession is predominantly not taken into account correctly in the literature on the digital estate. The examination of the inheritability of the respective user agreements for the different accounts therefore also comes to different results. On the basis of the results found, it also critically examines the decision of the Federal Supreme Court on the digital estate, especially with regard to constitutional law and the rights of third parties.
M2M-Geschäfte
Authors: Mohr Dajana
Published: August 2022

This work deals with the highly practice-relevant problem of automated contract conclusion through so-called M2M applications in the field of electronic procurement. It combines technical basics, technical terms and practical fields of application with legal considerations on the modernisation of the doctrine of legal transactions. Based on the insights gained, various contract models for the use of automated systems are presented and modified for M2M transactions in e-procurement. Following on from the proposed attribution instrument of the "system declaration", rules for framework contract and platform models are conceived for the legal structuring of M2M transactions.
Adam von Trott und die »knospenden Saaten«
Authors: Onken von Trott Verena
Published: August 2022

Die Tochter des Widerständlers Adam von Trott reflektiert über die »knospenden

Saaten«, die ihr Vater ihrer Familie und der Nachwelt hinterlassen haben.

Adam von Trott war erst 35 Jahre alt, als er am 26. August 1944 wegen Mitwirkung am Umsturzversuch des 20. Juli gegen Hitler hingerichtet wurde. Ein Gegner des NS-Regimes von Anfang an, betrieb er seit 1939 dessen Sturz und wurde nach mehreren gescheiterten Bemühungen zum engen Mitstreiter Stauffenbergs. Trott scheute keine Gefahr, um auf Auslandsreisen im Dienst des Auswärtigen Amts für den deutschen Widerstand zu werben. Seine Gabe, Kontakte zu knüpfen und Freundschaften zu schließen, zeichnete ihn aus. Trott verband Heimatliebe mit Weltoffenheit. Studienjahre in Oxford, Reisen durch die USA und ein Studienaufenthalt in China verliehen ihm Weitblick.

Im Kreisauer Kreis trat er für ein zukünftig gemeinsames Europa ein. Im Abschiedsbrief an seine junge Frau Clarita schreibt er, »ein Sämann überlässt nicht gerne knospende Saaten anderen zur weiteren Bearbeitung«.
Vom »Volkskörper« zum Individuum
Authors: Kreller Lutz , Kuschel Franzsika
Published: August 2022

Gesundheitspolitik in der Demokratie: Das Bundesministerium für Gesundheitswesen in den 1960er und 1970er Jahren.

Im Herbst 1961 – zwölf Jahre nach Entstehung der Bundesrepublik – wurde das Bundesministerium für Gesundheitswesen (BMGes) gegründet. Lutz Kreller und Franziska Kuschel untersuchen erstmals auf breiter Quellenbasis die Geschichte dieses »verspäteten« bundesdeutschen Gesundheitsressorts von den Anfängen bis Mitte der 1970er Jahre.

Sie analysieren die Biografien leitender Beamtinnen und Beamten des BMGes und deren im Kaiserreich, in der Weimarer Republik und während des »Dritten Reiches« geprägtes Selbstverständnis. Zudem zeigen Kreller und Kuschel den maßgeblichen Einfluss des BMGes bei der Gestaltung zentraler gesundheitspolitischer Themen der 1960er und 1970er Jahre auf: etwa der Reform des ärztlichen Standes- und Zulassungswesens, des Gesetzes zur freiwilligen eugenisch indizierten Sterilisation, der Krebsbekämpfung, der Nikotinprävention und dem Verbraucherschutz.

Welche Rolle spielte dabei die Hypothek der Medizinverbrechen des Nationalsozialismus? Welche Faktoren bestimmten die Neuausrichtung der Bonner Gesundheitspolitik? Wie gestaltete sich der Entwicklungsprozess einer Gesundheitspolitik unter den Bedingungen der liberal-parlamentarischen Demokratie?
Goethes Nachtlied »Über allen Gipfeln ist Ruh’«
Authors: Segebrecht Wulf
Published: August 2022

Ein ganzes Buch über ein einziges kurzes Gedicht, das für viele Menschen das schönste Gedicht deutscher Sprache ist.

»Über allen Gipfeln ist Ruh‘ …« – An die Wand einer Jagdhütte auf dem Kickelhahn bei Ilmenau schrieb Goethe 1780 diese Verse, die zum bekanntesten Gedicht in deutscher Sprache überhaupt werden sollten, zu einem Musterbeispiel dessen, was man unter Lyrik seither versteht. Am Beispiel dieses populären Gedichts und seiner Rezeption lassen sich deshalb die Formen des Umgangs mit einem lyrischen Paradigma und der Gebrauch – und auch Missbrauch –, den man von ihm gemacht hat, gut beobachten. Man stößt dabei auf die hymnischen und oft hilflosen Versuche der Literaturwissenschaft, das Geheimnis großer Poesie aufzudecken, aber auch auf die zahlreichen Formen einer produktiven Rezeption durch Vertonungen, lyrische Anverwandlungen, Aneignungen und Gegengedichte, Übersetzungen, Parodien und Karikaturen, die Segebrecht vorstellt und kritisch betrachtet. Dargestellt wird die Rezeptionsgeschichte des Gedichts als Bewusstseinsgeschichte. Die Reihe der behandelten Autoren reicht dabei von Kleist, Brecht und Karl Kraus bis zu Günter Kunert, Erich Fried, Ernst Jandl und Albert Ostermaier. Eröffnet wird der Band mit einer detaillierten Untersuchung der Handschriften und Drucke des Gedichts, wobei Neuigkeiten zutage treten, die der Goetheforschung noch unbekannt sind. Den Abschluss bildet der Vorschlag einer innovativen Interpretation Segebrechts vor dem Hintergrund der Bergwerksangelegenheiten, mit denen Goethe zur Zeit der Entstehung des Gedichts befasst war.
Differentiated Treatment of Cultural Items in Lexicographical Products: A Necessary Adaptation to the Digital Environment
Authors: Li Qian , Tarp Sven
Published: August 2022

The paper focuses on the lexicographical treatment of cultural objects. It argues that second-language learning requires second-culture learning and that digital technologies call for new solutions to both old and new challenges. As an example, it takes traditional Chinese musical instruments and starts with a critical analysis of their treatment in five Chinese–English dictionaries for both foreign learners and native speakers. It continues with some reflections on media convergence and its consequences for lexicography and reaches the conclusion that the one-size-fits-all dictionary must be replaced with a variety of lexicographical products on different platforms. Lexicographers' focus must therefore move from the dictionary to the database that supports these products. This leads to a discussion of equivalent and explanation types and the need to prepare four different database fields for equivalents and two for explanations. To exemplify this, the paper presents a lexicographical database with equivalents, explanations, and other types of culturally relevant items. It then uses a few examples to show how these lexicographical items stored in the database can be selectively employed on different platforms and adapted to specific user needs. The paper links directly to sound files and video clips with some of the discussed instruments. Finally, the paper provides some conclusions and perspectives for further improving the cultural dimension of learners' lexicography.
Corpus-based Headword Selection Procedures for LSP Word Lists and LSP Dictionaries
Authors: Vuković-Stamatović Milica , Živković Branka
Published: August 2022

In compiling both Language for Specific Purposes (LSP) word lists for foreign language learners and LSP dictionaries, the headword-selection process is of paramount importance. LSP word lists and LSP dictionaries will function effectively if they contain appropriate terms and register items, i.e. the lexical items that end users need. In this paper, we first present corpus-based LSP word lists, with special emphasis on how they were compiled. In the process, the make-up and size of the specialised corpus are important, as is the choice of the headword selection methods used. Among the possible criteria are word frequency, keyness, specialised occurrence, range, and dispersion, as well as some non-corpus linguistic methods that are more rarely applied. A greater variety of methods is used for compiling headword lists for LSP dictionaries, and of the corpus linguistic methods, frequency is typically solely applied. The article compares headword selection procedures for LSP word lists and LSP dictionaries before discussing how they can mutually inform one another.
An Investigation of Corpus Contributions to Lexicographic Challenges over the Past Ten Years
Authors: Abdelzaher Esra M.
Published: August 2022

This study explores the role of corpus linguistics in addressing lexicographic challenges over the past ten years. It examines 25 studies published from 2012 to 2021 that employed corpus solutions to solve lexicographic problems. Challenging tasks are either relevant to the macrostructure or the microstructure of dictionaries. In the past decade, lexicographers made extensive use of corpus tools to create dictionaries and improve existing ones. This effort included compiling general and specialized headword lists, identifying idiom variations, detecting collocational patterns, identifying and ordering words senses and differentiating polysemous words and near-synonyms. Frequency, keyword extraction, and word sketches are among the most effective aids for lexicographers. According to the investigated studies, almost all dictionaries may benefit from corpus tools at the macro and microstructure levels.
Teksgebaseerde tesourusgebruik in 'n Afrikaanse taalonderrigkonteks
Authors: van der Merwe Michele F.
Published: August 2022

Opsomming: Die onderwerp van die artikel is die ontsluitingsmoontlikhede van tesourusgebruik in 'n Afrikaanse taalonderrigkonteks in die skoolklaskamer. Die tesourus is een van die oudste naslaanwerke in die geskiedenis van leksikografie; tog word dit nie in die aantal navorsingsartikels rakende die onderwerp gereflekteer nie. 'n Tesourus blyk nie 'n algemene fokuspunt van leksikografiese navorsing of opvoedkundige leksikografiese navorsing te wees nie. In 'n poging om die gaping in die literatuur te oorbrug, word daar oor die doel en leksikografiese funksie van 'n tesourus besin, veral in 'n taalonderrigkonteks. Die taalonderrigkonteks word vervolgens belig met verwysing na voorgestelde tesourusgebruik in skoolkurrikuladokumente, aangesien dit rigtinggewend is vir onderrigraamwerke in skole. Teksgebaseerde tesourusgebruik in die taalonderrigkonteks word aanbeveel en gemotiveer teen die agtergrond van 'n ondersoek na 'n tesourus en tematiese woordeboekafdelings. Aanbevelings vir enkele verbeterings tot leksikografiese produkte word vanuit 'n opvoedkundige leksikografiese perspektief gemaak ten einde optimale gebruik van 'n tesourus in 'n taalonderrigkonteks te verseker.
Conditioned Medium of Glioblastoma Cells Decreases the Viability of Each Other by Modulating Apoptosis- and Proliferation-Related Gene Expression
Authors: Yavuz Mervenur , Akgul Sıddıka , Kaya Egemen , Demircan Turan
Published: August 2022

Background: Grade IV neoplasm of the central nervous system, GBM, is associated with poor prognosis and short overall survival. Objectives: This study aimed to investigate the effects of conditioned mediums of GBM cell lines on each other. Methods: Conditioned mediums of GBM cell lines were harvested at the 6th, 12th, 24th, and 48th h time points. The cellular and molecular effects of conditioned mediums were evaluated using gold standard techniques such as MTT assay, colony formation assay, wound healing assay, EdU labeling-based flow cytometry, and qRT-PCR. Results: Our study demonstrated that conditioned medium harvested from U87 or LN229 cells at the 48th h time point exhibited an anti-growth activity on each other by altering the gene expression pattern. Furthermore, the conditioned medium of LN229 decreased the migration capacity of U87 cells, and the conditioned medium of U87 cells significantly suppressed the LN229 proliferation. Conclusions: Growth-limiting activity achieved by conditioned mediums collected at the 48th h time point positioned them as promising candidates to further investigate their content. It was argued that this initial work provided new insights to expand our current understanding of the roles of GBM cells' secretome.
Combined Effect of Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation and Cognitive Rehabilitation on Working Memory of Patients with Chronic Stroke
Authors: Farahmandi Najafabadi Yaser , Kalantari Minoo , Irani Ashkan , Daryabor Aliyeh , Akbarzadeh Baghban Alireza
Published: August 2022

Background: Working memory is one of the cognitive aspects that may be damaged in patients suffering from a stroke. According to evidence, repetitive Transcranial Magnetic Stimulation (rTMS) and cognitive interventions could affect cognitive function in healthy individuals or patients with neurological diseases. Objectives: This study aimed to evaluate the combined effect of high-frequency rTMS in the left Dorsolateral Prefrontal Cortex (DLPFC) region of the brain and cognitive rehabilitation on the working memory of stroke patients. Methods: In this double-blind, randomized clinical trial with a pretest-posttest design, 18 post-stroke chronic patients aged 55 to 75 years were randomly divided into two experimental and control groups. The working memory score was measured using the N-back test in the two groups before the interventions. Then, both groups participated in rTMS intervention sessions, except that in the control group, changing the coil angle prevented the waves from reaching the brain. The rTMS interventions were performed for each patient in 15 sessions of six minutes, three days a week. In addition, both groups received computer-based cognitive rehabilitation therapy immediately after each rTMS session for 30 to 40 minutes. These practices included working memory rehabilitation in Captain's Log software used at the adult level. Each level had 15 steps, and the difficulty of the exercises increased with increasing steps. Finally, the working memory was remeasured after the intervention sessions. Results: The use of rTMS on the left DLPFC region significantly improved the working memory of stroke people in the experimental group compared to the control group (P = 0.027). In addition, the difference before and after the interventions in both groups was significant for this variable (P < 0.001), which indicates the positive effect of cognitive rehabilitation on reducing cognitive problems. Conclusions: Although cognitive rehabilitation using software is effective on working memory, using rTMS along with cognitive rehabilitation in the left DLPFC area has a more significant effect on improving working memory in people with chronic stroke.
The Legal Effects of Dobbs in Hopes of an Abortion-Free America
Authors: Geerts Natalee ,   The National Catholic Bioethics Center
Published: August 2022

The Supreme Court’s decision in the Dobb’s case has given rise to confusion in the medical community, mostly concerning the specific definition of an abortion and what procedures are acceptable. Catholic bioethics has a long history of examining the ethical issues surrounding procedures used in vital conflict situations and other instances where direct or indirect abortion may be the preferred treatment. This article lays out the important points and ethical dimensions surrounding some of the most common pregnancy related interventions and provides guidance to physicians seeking to treat both patients in a manner that acknowledges their value as human beings.
Medical Interventions During Pregnancy in Light of Dobbs
Authors: Di Camillo John A. , Zalot Jozef D. ,   The National Catholic Bioethics Center
Published: August 2022

The Supreme Court’s decision in the Dobb’s case has given rise to confusion in the medical community, mostly concerning the specific definition of an abortion and what procedures are acceptable. Catholic bioethics has a long history of examining the ethical issues surrounding procedures used in vital conflict situations and other instances where direct or indirect abortion may be the preferred treatment. This article lays out the important points and ethical dimensions surrounding some of the most common pregnancy related interventions and provides guidance to physicians seeking to treat both patients in a manner that acknowledges their value as human beings.
Wilfrid Sellars on Science and the Mind
Authors: Breunig Anke ,   University of Arkansas Press
Published: August 2022

This paper explores some ideas of Wilfrid Sellars to raise two difficulties for a naturalistic approach to the mind. The first difficulty, which is methodological, is a corollary of Sellars’s distinction between two images of man-in-the-world, the manifest and the scientific image. For Sellars, taking science seriously requires that we think of it as constructing a unified image of man-in-the-world of its own. I argue that it is the rivalry between the manifest and the scientific image which gives rise to the mind-body-problem. The challenge for a naturalistic solution to the mind-body-problem is that it is not legitimate to isolate single scientific results from their theoretical context in order to integrate them piecemeal into the manifest image. According to Sellars, a satisfactory solution to the mind-body-problem must attempt nothing less than a fusion of both images which somehow respects and preserves the unity of each. The second, substantial difficulty for a naturalistic approach to the mind is that of coming to terms with the normativity of the mental. Many interpreters take Sellars to hold that normativity sets the mental apart from the rest of nature. Against this I argue that according to Sellars the living is governed by norms of its own. It follows that normativity cannot serve as the mark of the mental. I argue that according to Sellars the distinguishing feature of the mental lies elsewhere, namely in the way in which normative force comes about. Unlike biological norms, the norms of thought owe their force to a common practice of mutual evaluation. However, the assumption that there are norms in animate nature should make it easier for naturalists to accept that the mental is characterized by norms of its own.
Family Feuds? Relativism, Expressivism, and Disagreements about Disagreement
Authors: Price Huw ,   University of Arkansas Press
Published: August 2022

In Expressing Our Attitudes (OUP, 2015), Mark Schroeder speculates about the relation between expressivism and relativism. Noting that “John MacFarlane has wondered whether relativism is expressivism done right,” he suggests that this may get things back to front: “it is worth taking seriously the idea that expressivism is relativism done right” (Schroeder 2015, 25). In this piece, motivated both by Schroeder’s suggestion and by recent work from Lionel Shapiro, I compare and contrast my version of expressivism with MacFarlane’s version of relativism. I identify some significant differences concerning the treatment of linguistic disagreement, but conclude that despite these differences, MacFarlane’s version of relativism counts as a version of expressivism in my sense, in most of the respects that matter.
Inferentialism Naturalized
Authors: Peregrin Jaroslav ,   University of Arkansas Press
Published: August 2022

Brandom’s inferentialism explains meaning in terms of inferential rules. As he insists that “the normative” (including meanings) is not reducible to “the natural,” inferentialism would seem an unlikely ally of naturalism. However, in this paper I suggest that Brandom’s theory of language harbors insights which can promote a naturalistic theory of meaning and language, and that a naturalistic version of Brandom’s inferentialism might have great potential. Also I sketch the lines along which such a theory could be built.
On the Natural Ground of Discursive Cognition
Authors: Stovall Preston ,   University of Arkansas Press
Published: August 2022

Despite increasing interest in shared intentionality in both philosophy and the sciences over the last three decades, there has been little comparison of philosophical with empirical accounts of the phenomenon. At the same time, both philosophical and scientific investigations into shared intentionality as a ground of our cognition have developed into widespread research programs during this period. This has laid the groundwork for a productive conversation, across the sciences and humanities, about the nature of human cognition qua discursive or rational. In this essay, I map some of the conceptual terrain such a conversation would cover, and I consider some of the extant efforts to build explanatory bridges across research and conversational contexts—using the resources of one domain of understanding to help structure our understanding of another—to the benefit of both philosophical and scientific approaches to the study of human cognition.
Getting Ready to Share Commitments
Authors: Scarafone Antonio , Michael John ,   University of Arkansas Press
Published: August 2022

Paul Grice’s theory of meaning has been widely adopted as a starting point for investigating the evolutionary and developmental emergence of linguistic communication. In this picture, reasoning about complexes of intentions is a prerequisite for communicating effectively at the prelinguistic level, as well as for acquiring a natural language. We argue that this broadly ‘Gricean’ picture rests on an equivocation between theories of communication and theories of cognition, and that it leads to paradoxical or implausible claims about human psychology. We defend an alternative conception of prelinguistic communication, inspired by Bart Geurts and based on the notion of commitment. Adopting a commitment-first approach makes it possible to avoid the pernicious equivocation, and it provides a better systematization of the key empirical findings. We develop our argument with respect to (1) infants’ sensitivity to ‘ostensive signals’; (2) infants’ pointing; (3) and infants’ endorsement of normative attitudes in joint activities. Finally, adopting a commitment-first approach makes it possible to argue that sophisticated forms of psychological reasoning are enabled by the mastery of a rich natural language, rather than being a prerequisite for acquiring one.
The effects of organizational culture on job satisfaction and financial performance
Authors: Mali Predrag , Kuzmanović Bogdan , Mitić Siniša , Terek-Stojanović Edit , Nikolić Milan
Published: August 2022

The paper examines the effects of organizational culture on employee job satisfaction and financial performance. The research was carried out in organizations in Serbia. 220 employees participated in the research. The dimensions of organizational culture have statistically significant, strong, and positive correlations with the dimensions of job satisfaction and items of financial performance. The exception is the dimension of organizational culture OC3-Power Distance, which has mostly negative correlations. The strongest influences are exerted by the dimensions of Collectivism within the group, Performance Orientation, Humane Orientation, and Assertiveness. The dimensions of organizational culture have stronger predictive effects on the dimensions of job satisfaction than on the items of financial performance. Thus, organizational culture has a greater impact on individual performance, social relations, personal feelings, and satisfaction of employees, while financial performance is also influenced by numerous external factors, such as the state of the industry, the strength, and performance of the competition, consumer needs, and requirements.
Application of Industry 4.0 model in Oil and Gas companies
Authors: Majstorović Vidosav
Published: August 2022

Although the concept of Industry 4.0 was defined a decade ago, experts have only been talking about the "Oil and Gas 4.0" model in the last few years. Experts in this industry agree that the "Oil and Gas 4.0" model in use, based on the digitalization and intelligence of the oil and gas industry, can bring huge benefits to the company. However, the "Oil and Gas 4.0" model is still in its infancy, but applications in areas such as big data (BDA), industrial Internet of Things (IIoT), or analysis of typical oil and gas industry chain application scenarios through examples, such as an intelligent oil field, an intelligent pipeline, and an intelligent refinery, make today's challenges real. So the essence of the "Oil and Gas 4.0" model is a data-driven intelligence system based on high digitization. This paper provides an overview of the state and development of the Industry 4.0 concept in the Oil and Gas Industry.
The rise of China as a hegemonic power: The case for a partial peaceful rise
Authors: Bin Huwaidin , Antwi-Boateng Osman
Published: August 2022

China's rise is a significant concern for international security. It is essential to understand the trajectory of China's rise in order to determine world safety and prosperity measures in a period of great uncertainty. This study provides an overview of the two main possible security consequences of China's rise, that is, a peaceful rise and a warlike rise, by surveying arguments found in literature regarding both aspects. The research extends beyond the often-made binary argument of "peaceful rise versus non-peaceful rise" since aspects of both arguments can explain the country's rise. This research offers a nuanced assessment of China's rise by positing a partial peaceful rise explanation whereby China seeks a non-confrontational way of asserting itself globally vis-a-vis the United States, while at the same time, modernizing and expanding its military capabilities in preparation for any eventualities.
Corrigendum: Keanekaragaman dan kelimpahan arhtropoda tanah pada lahan cabai dengan perlakuan bioremediasi
Authors: Rubiana Ratna , Meilin Araz
Published: August 2022

[This corrects the article DOI: https://doi.org/10.5994/jei.19.1.23]
Value of Hordeum vulgare L. genotypes in terms of yield and its stability
Authors: Kozachenko M. R. , Solonechnyi P. M. , Zymohliad O. V. , Vasko N. I. , Vazhenina O. Ye. , Naumov O. H. , Kobyzeva L. N. , Kolomatska V. P.
Published: August 2022

Our purpose was to determine the value of spring barley (Hordeum vulgare L.) cultivars and lines in terms of yield and its stability. The GGE biplot analysis of competitive cultivar trial data was used. Due to the GGE biplot, the relationships between the barley cultivars and lines under investigation with the environment (years of their cultivation) were visualised. The mega-environment of 2018 and 2020 was the most optimal one for yields from the cultivars, especially Grace, Amil, Troian and Talisman Myronivskyi, while the 2019 environment for Avhur, Margret and Khors. The GGE biplot ranking graphically described the genotypes by average yield and its stability over the three years: Grace, Margret, Amil, Troian, Datcha, Avhur, Khors, Ahrarii, Talisman Myronivskyi and Herkules were high-yielding cultivars; naked cultivars Merlin, Gatunok and Akhiles gave the lowest yields; Grace, Gladys, Gatunok, Yavir, Kontrast and Khors were highly stable cultivars; Amil, Avhur, KWS Bambina and Rezerv were low stable. Of the high-yielding cultivars, Grace and Khors were the most stable ones. The GGE biplot also visualised the comparison of the genotypes with the hypothetical ‘ideal’ genotype by the highest ‘breeding value’: Grace was the best (5.43 t ha–1), Troian was the second best (5.31 t ha–1), followed by Margret (5.27 t ha–1), Avhur, Ahrarii, Krechet and Herkules (5.00–5.22 t ha–1). As a conclusion of the identified patterns, we established the practical and breeding value of the high-yielding and stable cultivars, Grace (5.43 t ha–1) and Khors (5.22 t ha–1), for conditions of different years, as well as the high-yielding and highly responsive cultivars, Amil (5.37 t ha–1) and Avhur (5.22 t ha–1), for the most optimal growing conditions.
Influence of buckwheat insertion depth on weediness of barley and bean crops
Authors: Malinauskaitė Regina , Pocius Virmantas
Published: August 2022

The article presents the effect of different insertion of buckwheat as a catch crop on the weediness of spring barley and bean crops. The research was carried out in 2019–2020 at the farm of Virmantas Pocius, located in Pakruojis District, in two fields, near Draudeliai Village. The experiment variants were the following: 1) tillage of cover crops in autumn (control); 2) shallow tillage of cover crops to a depth of 5 cm in autumn; 3) deep tillage of cover crops in a depth of 20 cm in autumn. In the control and shallow insertion of catch crops, higher levels of perennial and wintering weeds (weed category IV) were found in spring barley and bean crops, and deeply inserted catch crops were found to be lower (weed category III). The weed abundance and harmfulness score in the spring barley crop was 7.84 points, when buckwheat was inserted at a depth of 5 cm, it was 7.19, and when it was inserted at a depth of 20 cm, it was 6.40. In the bean crop, the weed abundance and pest scores in these variants were 8.11, 7.68 and 6.92, respectively. Plants of Asteraceae family prevailed in spring barley and bean crops. Among the harmful weeds of this family, Cirsium arvense, Centaurea cyanu and Tripleurospermum perforatum can be distinguished. Cirsium arvense is a light-loving rhisome weed, its harmfulness point is 10, and by Ellenberg Indicator values it is indifferent to moisture, pH and organic substances (pH and N values).