Σχέση δεικτών υγείας και φυσικής κατάστασης με την καθιστική συμπεριφορά και τη φυσική δραστηριότητα μαθητών/τριών Β/θμιας εκπαίδευσης
Authors: Αργυροπούλου Ευγενία-Χριστίνα 
Published: September 2021

Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνήσει α) τη σχέση της καθιστικής συμπεριφοράς (ΚΣ) και της φυσικής δραστηριότητας (ΦΔ) μέσω του ημερήσιου αριθμού βημάτων σε μαθητές/τριες Γυμνασίου από το νομό Αττικής, ηλικίας 12-14 ετών και β) την επίδραση των συμπεριφορών αυτών σε επιλεγμένους δείκτες υγείας και στη φυσική τους κατάσταση (ΦΚ). Στη μελέτη συμμετείχαν συνολικά 472 παιδιά, 219 αγόρια και 253 κορίτσια, ηλικίας 13.09±0.87 έτη. Για την αξιολόγηση της ΚΣ χρησιμοποιήθηκε το Ερωτηματολόγιο Καθιστικής Συμπεριφοράς Εφήβων (ΕΚΣΕ) και για τη ΦΔ το βηματόμετρο Omron HJ-720IT, το οποίο τοποθετήθηκε στους μαθητές για επτά συνεχόμενες ημέρες. Διάφορες μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν στα μορφολογικά χαρακτηριστικά και στα αιμοδυναμικά χαρακτηριστικά του δείγματος. Επίσης, για την αξιολόγηση των φυσικών ικανοτήτων εφαρμόστηκε η δέσμη δοκιμασιών Fitnessgram. Η ταξινόμηση της παχυσαρκίας έγινε σύμφωνα με τα κριτήρια αξιολόγησης της IOFT (International Obesity of Task Force). Σύμφωνα με τα ευρήματα της παρούσας μελέτης η ΚΣ που σχετίζεται με την οθόνη για αναψυχή (ΚΣΟγΑ) ήταν για τις ΗΣ 228±139 λεπτά/ημέρα και για το ΣΚ 295±157 λεπτά/ημέρα. Η ΚΣ που σχετίζεται με τη μελέτη (ΚΣΜΛ) ήταν για τις ΗΣ 283±124 λεπτά/ημέρα και για το ΣΚ 143±101 λεπτά/ημέρα. Ο μέσος ημερήσιος αριθμός βημάτων για τα αγόρια τις ΗΣ ήταν 11686±3855 και το ΣΚ 6803±3883 ενώ για τα κορίτσια τις ΗΣ ήταν 9012±2613 και το ΣΚ ήταν 6149±3101. Ως προς την ΚΣΟγΑ, τα αγόρια ανέφεραν μεγαλύτερες τιμές σε σύγκριση με τα κορίτσια για τις ΗΣ και το ΣΚ ενώ υψηλότερη ΚΣΟγΑ αναφέρθηκε το ΣΚ σε σχέση με τις ΗΣ και για τα δυο φύλα. Ως προς την ΚΣΜΛ, τα κορίτσια ανέφεραν μεγαλύτερες τιμές σε σύγκριση με τα αγόρια για τις ΗΣ και το ΣΚ ενώ και στα δυο φύλα τις ΗΣ αναφέρθηκε υψηλότερη ΚΣΜΛ σε σχέση με το ΣΚ. Ως προς τη βηματομετρική ΦΔ, τα αγόρια πραγματοποίησαν περισσότερα βήματα σε σχέση με τα κορίτσια για τις ΗΣ και το ΣΚ ενώ και στα δυο φύλα τα ημερήσια βήματα που πραγματοποιήθηκαν τις ΗΣ ήταν περισσότερα σε σχέση με το ΣΚ. Σημαντικό εύρημα ήταν ότι η VO2max σχετίστηκε αρνητικά με τη ΣΚΣ και θετικά με τη ΦΔ, για τις ΗΣ και το ΣΚ. Επίσης, η βηματομετρική ΦΔ σχετίστηκε στατιστικά σημαντικά με τη δύναμη και αντοχή του άνω μέρους του σώματος. Ο μέσος ημερήσιος αριθμός βημάτων τις ΗΣ σχετίστηκε θετικά με τη ΚΣΟγΑ και αρνητικά με τη ΚΣΜΛ και τη ΚΣ που σχετίζεται με τη μετακίνηση (ΚΣΜΤ), για τις ΗΣ και το ΣΚ. Ως προς το επίπεδο παχυσαρκίας, το 19.3% του δείγματος βρέθηκε υπέρβαρο και το 4.7% παχύσαρκο ενώ τα νορμοβαρή παιδιά εμφάνισαν καλύτερες τιμές σε σχέση με τα υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά στα περισσότερα αιμοδυναμικά χαρακτηριστικά. Ως προς την ταυτόχρονη τήρηση των κατευθυντήριων οδηγιών για την ΚΣΟγΑ (≤ 2 ώρες/ημέρα) και τη ΦΔ (>10.000 βήματα/ημέρα) στο σύνολο της εβδομάδας, το 4.9% των παιδιών (2 αγόρια και 0 κορίτσια) ακολούθησε τις συνιστώμενες οδηγίες. Τα παραπάνω ευρήματα σε συνδυασμό με τον ανησυχητικό επιπολασμό παχυσαρκίας στη χώρα μας επιβεβαιώνουν τη σοβαρότητα του προβλήματος και υποδεικνύουν την άμεση διαμόρφωση κατάλληλων παρεμβάσεων και προγραμμάτων αντιμετώπισης της αυξημένης ΚΣ και της μειωμένης ΦΔ, ειδικότερα στο μαθητικό πληθυσμό.