The PLUS-MINUS axiological parameter in selected sex-related orientational metaphors in Spanish and its role in interlingual contrastive studies
Authors: Popek-Bernat Katarzyna 
Published: December 2017

The PLUS-MINUS axiological parameter in selected sex-related orientational metaphors in Spanish and its role in interlingual contrastive studiesThe purpose of this article is to verify the functioning of the PLUS-MINUS axiological parameter in the orientational sexual metaphors which exist in Peninsular Spanish. The initial premise of the investigation is based on the concept proposed by Tomasz P. Krzeszowski (1993), according to which, upon studying image schemas, an additional parameter called PLUS-MINUS should be taken into account. This parameter is considered by Krzeszowski as “directly responsible for the dynamism of the metaphorization processes inherent in the formation of concepts based on the relevant schemata. Among [them are] the concepts of varying degrees of abstraction and of varying degrees of axiological load”. The present paper aims to demonstrate that the inclusion of the PLUS-MINUS parameter is necessary for the correct reconstruction of the picture of particular elements of reality grounded in language. An attempt will be made to try to answer the question of whether the type of orientation is in fact associated with a particular axiological load universally, or whether the axiology connected with the spatial orientation may vary within a single system or two different language systems. In this respect, the final part of the paper will encompass some examples of linguistic manifestations of sex-related orientational metaphors in Spanish with their Polish counterparts. Parametr aksjologiczny PLUS-MINUS w wybranych hiszpańskich metaforach orientacyjnych związanych ze sferą seksualną oraz jego rola w interlingwalnych badaniach kontrastywnychCelem artykułu jest weryfikacja sposobu funkcjonowania parametru aksjologicznego PLUS-MINUS w metaforach orientacyjnych odnoszących się do aktu seksualnego, funkcjonujących w półwyspowej odmianie języka hiszpańskiego. Punktem wyjścia do rozważań jest koncepcja Tomasza P. Krzeszowskiego (1993 [1994 wersja polska artykułu]), zgodnie z którą w badaniu przedpojęciowych schematów wyobrażeniowych powinien zostać uwzględniony dodatkowy parametr,  tzw. PLUS-MINUS. Parametr ten Krzeszowski uznaje za „bezpośrednio odpowiadający za dynamikę procesów metaforyzacyjnych kształtujących odpowiednie pojęcia wyrastające z tych schematów o różnym ładunku aksjologicznym” (1994: 32 [1993: 310 wersja angielska artykułu]). W ramach niniejszej pracy autorka stara się dowieść, że uwzględnienie parametru PLUS-MINUS jest niezbędne do poprawnej rekonstrukcji obrazu poszczególnych elementów rzeczywistości utrwalonego w języku. Usiłuje ona również odpowiedzieć na pytanie, czy rodzaj orientacji wiąże się z konkretnym ładunkiem aksjologicznym w sposób uniwersalny i na ile sposób wartościowania związany z ukierunkowaniem przestrzennym danych doświadczeń może być zmienny w ramach jednego systemu lub dwóch różnych systemów językowych. W tym celu, w końcowej części pracy zestawiono wybrane przykłady realizacji językowych hiszpańskich metafor orientacyjnych odnoszących się do sfery seksualnej z ich polskimi odpowiednikami.