Ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης
Authors: Κακαρά Παρασκευή 
Published: September 2021

Στόχο της παρούσας μελέτης αποτελεί η διερεύνηση της συνεισφοράς του μηχανισμού υποβολής και εξέτασης συλλογικών καταγγελιών που εγκαθιδρύει το Πρωτόκολλο Συλλογικών Καταγγελιών στον Ευρωπαίκό Κοινωνικό Χάρτη (ΕΚΧ) του Συμβουλίου της Ευρώπης, και, στο πλαίσιο αυτού, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων ( ΕΕΚΔ), στην ενίσχυση των δικαιωμάτων του Χάρτη. Ερευνάται το κατά πόσον αλλά και με τι τρόπο, τόσο μέσω του ίδιου του μηχανισμού του Πρωτοκόλλου, όσο και μέσω της νομολογίας της ΕΕΚΔ επί του παραδεκτού και του βάσιμου των συλλογικών καταγγελιών, ενισχύονται τα δικαιώματα που κατοχυρώνει ο Χάρτης. Δίνεται βάρος στην ίδια τη διαδικασία που εγκαθιστά το Πρωτόκολλο καθώς και στη νομολογία της ΕΕΚΔ επί του παραδεκτού των συλλογικών καταγγελιών (με όρους διασφάλισης της πρόσβασης στο μηχανισμό), στο νέο θεσμικό ρόλο αυτής (της ΕΕΚΔ) στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου, και, κύρια, στην επί της ουσίας των συλλογικών καταγγελιών νομολογία της επιτροπής. Ερευνάται η κατ’ ουσίαν ενίσχυση των δικαιωμάτων από το όργανο ελέγχου και οι τρόποι με τους οποίους αυτή επιτυγχάνεται. Συγκεκριμένα: μέσω της ερμηνευτικής προσέγγισης που η ΕΕΚΔ υιοθετεί, μέσω των σχετικών ερμηνευτικών εργαλείων και μεθόδων που χρησιμοποιεί, του προσδιορισμού σαφών απορρεόντων κρατικών υποχρεώσεων και της διεύρυνσης του πεδίου εφαρμογής των δικαιωμάτων (χρονικού, προσωπικού και ουσιαστικού). Επίσης, εκτός από την ερμηνευτική προσέγγιση των δικαιωμάτων από την ΕΕΚΔ, ερευνάται και η επίδραση άλλων παραγόντων στην ενίσχυση των δικαιωμάτων, όπως: η στοιχειοθέτηση σταθερής νομολογίας από το όργανο ελέγχου, η συμμετοχή του στον διεθνή δικαιοδοτικό διάλογο και η αλληλεπίδραση της νομολογίας του με τη νομολογία και τα συμπεράσματα άλλων διεθνών δικαιοδοτικών ή οιονεί δικαιοδοτικών οργάνων, η ίδια η φύση του κειμένου κατοχύρωσης των κοινωνικών δικαιωμάτων ως διεθνούς συνθήκης προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η έρευνα λαμβάνει χώρα: (i) σε επίπεδο παραδεκτού, όπου εξετάζονται οι αποφάσεις της ΕΕΚΔ επί του παραδεκτού των συλλογικών καταγγελιών (ii) σε επίπεδο ουσίας, όπου εξετάζονται οι αποφάσεις της ΕΕΚΔ επί του βασίμου των προβαλλόμενων με τις συλλογικές καταγγελίες ισχυρισμών (iii) συγκριτικά, αφενός σε σχέση με τα μέχρι πρότινος συμπεράσματα της Επιτροπής στο πλαίσιο της τακτικής διαδικασίας ελέγχου εθνικών εκθέσεων εφαρμογής του ΕΚΧ, αφετέρου σε σχέση με τη νομολογία άλλων διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων σε συναφή ζητήματα, κυρίως σε σύγκριση με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.Ερευνώνται οι 100 και πλέον πρώτες αποφάσεις της ΕΕΚΔ. Οι αποφάσεις ομαδοποιούνται σε θεματικές ενότητες και προσεγγίζονται τα βασικά σημεία τους, όπου η ΕΕΚΔ οριοθετεί το χρονικό, προσωπικό και ουσιαστικό πεδίο εφαρμογής των δικαιωμάτων.Από την έρευνα της νομολογίας της ΕΕΚΔ διαπιστώνεται μια σταθερή και εξελικτική δυναμική νομολογιακή πορεία ενίσχυσης των δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται από τον Χάρτη, μέσα από ερμηνευτικές τεχνικές, μεθόδους και αρχές που αναπτύσσονται και εξελίσσονται σε επαφή και διάλογο με άλλα δικαιοδοτικά και ημι-δικαιοδοτικά όργανα, κύρια με το ΕΔΔΑ. Επίσης διαπιστώνεται ο νέος ρόλος που αναλαμβάνει η ΕΕΚΔ στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου, η περαιτέρω ενίσχυση του δικαιοδοτικού της χαρακτήρα και η αλληλεπίδραση του τόσο με τον ίδιο το μηχανισμό όσο και με τα υπό εξέταση δικαιώματα.Συνολικά, η διατριβή απαντάει στο ερώτημα της συμβολής του Πρωτοκόλλου Συλλογικών Καταγγελιών του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη στην ενίσχυση της φύσης και της εφαρμογής του δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται από τη διεθνή συνθήκη με θετικό τρόπο.