bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
CLINICAL CASE OF BCLC STAGE B HEPATOCELLULAR CARCINOMA WITH A COMBINED TREATMENT
Authors:   RUDN University, Moscow, Russian Federation, Zagorulko Aleksey ,   Cancer Center № 1, City Clinical Hospital named after S.S. Yudin, Moscow, Russian Federation, Rozyeva Makhri ,   RUDN University, Moscow, Russian Federation, Chernyaev Mikhail ,   RUDN University, Moscow, Russian Federation
Published: December 2024

The article presents a clinical case of successful treatment of a patient with a BCLC stage B hepatocellular carcinoma (HCC), with the initial prediction
of unfavorable radical treatment results and poor outcomes. The described approach allows the achievement of better results in patients with delayed
treatment of HCC diagnosed at the advanced stage of the disease. A 69-year-old patient with pain and severe weakness was admitted to the hospital,
where, according to the results of instrumental examination methods, a hepatic tumor was detected, qualified as HCC T3N0M0, stage II. Given the size
and location of the tumor, combined treatment was performed, including two sessions of transarterial chemoembolization (TACE) with doxorubicin,
targeted therapy with lenvatinib, microwave ablation, and surgical resection of the tumor. As a result, a progressive decrease in the tumor size was
achieved with its subsequent radical removal and improved quality of life. The presented clinical case has shown that specialized care of HCC patients
with advanced stages of the disease may be successful, and the accumulation of relevant experience may improve the quality and effectiveness of
treatment for this group of patients.
Keywords: Hepatocellular carcinoma, transarterial chemoembolization, BCLC B stage, combined therapy, clinical case.
Pengaruh Pupuk Kandang Sapi dan Kieserite terhadap Pertumbuhan dan Hasil Tanaman Padi (Oryza sativa L.) Metode SRI
Authors: Hanafi Fakhri , Rozen Nalwida
Published: December 2024

This research has been conducted on January up to June 2020 in the fields of suboptimal Pasar Ambacang Subdistrict Kuranji Padang. The purpose of this study was to determine the interaction between cow manure and kieserite, determine dose of cow manure is the best and know the best of doses of fertilizer kieserite the best on plant growth of rice cropping with SRI systems. this research using 2 factors in a complete random design. The first factor is the dose of cow manure which consists of 2 levels, namely: 5 ton/ha and 10 ton/ha, while the second factor is the dose of fertilizer kieserite which consists of 3 levels, namely: 0 kg/ha, 75 kg/ha and 150 kg/ha. Observation data is analyzed with partial range of the F test 5%. If the value of calculated F is greater than F 5%, then proceed with the test further Duncan’s Multiple Range Test (DMRT) on the real level of 5%. Every each observation the results obtained from each treatment of manure and kieserite did not affect the growth and results in rice plants with SRI method
EFECTIVIDAD DE LA APLICACIÓN DEL ENFOQUE POR TAREAS EN EL DOMINIO DE LA LENGUA ESPAÑOLA PARA LOS ESTUDIANTES IRAQUÍES
Authors: Yousif Hadi Rihab
Published: December 2024

En los últimos años la preocupación central en el aula de ELE en un contexto de no inmersión como es el caso de Irak es el papel del profesor y las metodologías que este aplica en el aula. De la misma manera, la comunidad de investigación lingüística ha desarrollado en varias propuestas centradas en el progreso de los métodos de enseñanza para las lenguas el llamado enfoque por tareas, el cual ha venido en la última década a reformular a su vez el papel que el profesor desempeña en la clase, pues busca que los estudiantes tengan un protagonismo mayor en su aprendizaje.  
Así, al centrarnos en la función esencial que desempeñamos como profesores en el aula de ELE, podemos determinar que una de estas se centra en la mediación que hacemos entre el estudiante y la adquisición del conocimiento. Pero, esta labor la venimos desempeñando desde el principio consciente de quehacer del educador, lo cual no significa que este papel no explore nuevos caminos que se puedan acomodar a las necesidades de aprendizaje que al día de hoy presentan nuestros estudiantes. Por tanto, nuestra investigación se preocupa por responder al siguiente interrogante: cómo puede el maestro adaptar metodologías que respondan a las necesidades más importantes de los estudiantes de español en Irak?
Al comprender el objetivo que deseamos alcanzar, proponemos demostrar que el papel del profesor es fundamental para desarrollar un enfoque tan actual como en de la acción o por tareas. En ese sentido, los primeros es fundamentar las características esenciales de esta metodología. Luego, analizar la trayectoria acerca del papel que desempeña el profesor de español en el aula. Finalmente, proponer estrategias para que estos dos aspectos ayuden a los estudiantes árabes del español a mejorar su competencia comunicativa y la forma en la que se acercan al conocimiento.
GESTIÓN EDUCATIVA EN CENTROS DE APOYO ESCOLAR PARA APRENDIZAJES DIFERENCIADOS: ESTRATEGIAS Y DIMENSIONES
Authors: González-Cardona Carlos Guadalupe , Vences Esparza Angélica , Armenta Zazueta Lizeth
Published: December 2024

La gestión de centros de apoyo escolar enfoca su importancia hacia la intervención oportuna en aprendizajes diferenciados, por lo que este tipo de centros educativos redireccionan su formulación estratégica para brindar un panorama holístico en la intervención, con base en esto, el presente estudio sigue un paradigma cualitativo con enfoque fenomenológico-interpretativo al aplicar como técnica la entrevista por medio de un guion de pregunta dirigido a un gestor de centros de intervención educativa, un familiar con antecedentes de un alumno con aprendizajes diferenciados y un docente de nivel básica, con la finalidad de triangular la información y determinar las dimensiones de gestión para estos centros. Como resultados, se estructuraron cuatro dimensiones idóneas: curricular, didáctica, tecnopedagógica y administrativa, las cuales proporcionan indicadores favorables para la transformación y mejora en las prácticas con aprendizajes diferenciados.
¿PERSUADEN LOS NIÑOS DE LA MISMA MANERA A SUS AMIGOS QUE A LOS ADULTOS? UN ESTUDIO CON ESCOLARES DE QUITO, ECUADOR
Authors: Cedeño Coppiano Carolina , Barajas Carmen , Martin-Vegas Daniel
Published: December 2024

Introduction. The ability to persuade requires understanding how through language one can influence the mental states (EEMM) of the persuaded, so that they adopt a belief, attitude or idea that, in turn, leads them to perform some action (To et al., 2016).  It has therefore been linked to theory of mind, having been shown that a greater understanding of mind is associated with a greater variety and frequency of terms referring to EEMM (Longobardi et al., 2015). However, there are no known studies on child persuasion that analyze mental state language. Objective. The aim of this study is to analyze the frequency of use of mental state terms in short persuasive texts of school-aged children, and to test the effect of addressee: asymmetry (equal vs adult), familiarity (own mother vs friend's mother) and authority (friend's mother vs school principal). Method. The participants were 117 schoolchildren (75 girls) aged 7 to 12 years from Quito (Ecuador). Each participant wrote, at an appropriate time and place, four short texts, addressed respectively to: a friend, her own mother, a friend's mother and the school principal, in an attempt to convince them of the same thing. For each text, the frequency of occurrence of EEMM terms was analyzed following the proposal of Pinto et al. (2017): Cognitive, Volitional, Emotional and Moral. Results. Two Repeated Measures ANOVAs indicate significant differences in the total frequencies of EEMM terms (in order: Volitional, Moral, Emotional, Cognitive) and that there are no significant differences in the frequency of total EEMM terms by addressee. However, for each addressee separately, four Repeated Measures ANOVAs revealed different distribution patterns in EEMM terms. Friends as addresses differ from adults by generating much higher frequency of Emotional terms and much lower frequency of Moral terms. Significantly more Moral and Cognitive terms are used with one's own mother than with a friend's mother. With the mother of a friend, significantly more Emotional terms are used than with the school principal.  Discussion. The data allow us to demonstrate the effect of asymmetry (differences between text addressed to a friend and adults), familiarity (between text addressed to one's own mother and that of a friend) and authority (between text addressed to a friend's mother and the school principal) in the use of terms referring to Cognitive, Volitional, Emotional and Moral EEMM by children from 7 to 12 years of age.
First record of freshwater bivalves Unionidae in Chagan Lake basin (Jilin Province, Northeast China)
Authors:   Federal Scientific Center of the East Asia Terrestrial Biodiversity, Far East Branch of the Russian Academy of Sciences, Vladivostok, 690022, Russia, Sayenko Elena M. , Nakonechnaya Olga V. ,   Federal Scientific Center of the East Asia Terrestrial Biodiversity, Far Eastern Branch of the Russian Academy of Sciences, Vladivostok 690022, Russia
Published: December 2024

Freshwater bivalves Sinanodonta sp. (Bivalvia: Unioniformes: Unionidae) are recorded in the
Chagan Lake basin (Jilin Province, Northeast China) for the fi rst time. Their species affi liation is discussed
and original photographs of three species of the genus are provided.
Prostate cancer screening among apparently healthy adult males
Authors: Abudu Emmanuel Kunle , Udoh Elijah Asuquo , Okuku Cecilia Ndiuwem , Akaiso Okon Edet , Kudamnya Ikwo Jonathan , Ukpong Albert Effiong , Fabian Unyime Aniekpon , Udo Isaac Assam , Motilewa Olugbemi Oluseyi , Ayoade Olufisayo Gabriel , Uduma Felix Uduma , Essiet Ifiok Udo , Amadi Collins , Ben Isreal Mfon , Mkpouto Ekpedeme Sunday , Peter Oto-Obong Okpoho , Asuquo Collins Oscar , Abudu Oluwasayo Omolara
Published: December 2024

Objectives:

This study is set to describe the outcome of tripod-based prostate cancer screening among apparently healthy adult males in tertiary academic and health institutions in Uyo, Akwa Ibom State, Nigeria.

Material and Methods:

All consenting adult males aged 40 years and above who are staff of the University of Uyo and her teaching hospital were recruited and subjected to questionnaire-based survey, digital rectal examination (DRE), prostate-specific antigens analysis, and transrectal ultrasonography of prostate gland.

Results:

A total of 201 participants with a mean age of 53.0 + 2.4 years were screened. The majority of the participants were in the 50–59 years of age group (47.8%). Twenty-eight (13.9%) had abnormal, suspicious DRE findings. The mean serum PSA levels were 2.4 ng/mL and 33.7 ng/mL in those with benign and suspicious DRE findings, respectively. Suspicious nodules for prostate cancer were diagnosed in 20 (9.6%) patients who had transrectal ultrasonography (TRUS) of the prostate gland. There was a positive correlation between age and other diagnostic variables, including findings of DRE, PSA, and TRUS.

Conclusion:

A tripod of DRE, prostate-specific antigen (PSA) analysis, and transrectal ultrasonography of the prostate gland is still relevant as a step-wise prostate cancer screening strategy, prior to deployment of confirmatory prostate biopsy.
Квантово-химическое моделирование адсорбции водорода на наночастицах золота и меди, нанесенных на графит
Authors: Руденко Е.И. , Дохликова Н.В. , Гатин А.К. , Озерин С.А. , Гришин М.В.
Published: December 2024

Проведено квантово-химическое моделирование адсорбции водорода на золотых и медных наночастицах на графите в рамках теории функционала плотности (DFT), в результате которого рассчитаны энергии связи металлических кластеров на графите с различными дефектами с атомарным водородом и изучено изменение плотности состояний атомов металлов при взаимодействии с этим адатомом. Для золота было выявлено большее уменьшение плотности состояний на границе металл-графит, для меди тенденций обнаружено не было. Все приведенные выше выводы согласуются с результатами экспериментальных исследований.

Quantum-chemical modeling of hydrogen adsorption on gold and copper nanoparticles on graphite was conducted within the framework of density functional theory (DFT). As a result, bonding energies of atomic hydrogen with metal clusters on graphite with various defects were calculated, and the change in the density of states of metal atoms during interaction with this adatom was studied. For gold, a greater decrease in the density of states at the metal-graphite interface was observed, while no trends were found for copper. All the above conclusions are consistent with the results of experimental studies.
De quoi la « crise de l’accueil » est-elle le nom ? Les réfugié·es entre signifiants juridiques, discours gouvernementaux, traitements médiatiques et pratiques de solidarité
Authors: Tatti Diletta , Doutrepont Marie
Published: December 2024

Depuis fin 2021, des milliers de demandeur·euses de protection internationale vivent à la rue ou dans des occupations précaires, malgré un cadre juridique qui impose à la Belgique de leur fournir un accueil. Le gouvernement qualifie cette situation de « crise de l’accueil ». Mais ce manquement s’inscrit dans la durée et interroge autant la force contraignante de la loi que la notion même de « crise ». Partant de ce cadre, la contribution propose une mise en tension entre récits juridiques, gouvernementaux, médiatiques et des mouvements sociaux autour des notions de « crise » et d’« accueil ». Pour ce faire, elle s’intéresse à trois épisodes récents de la vie politique belge qui permettent de replacer la situation actuelle dans une continuité : la « crise migratoire » de l’été 2015 et ses suites, l’accueil des bénéficiaires de protection temporaire ukrainien·nes au printemps 2022, et l’actuelle « crise de l’accueil » (2021-…).
Race Matters in Belgium: A Critical Exploration of the Belgian Post-racial Paradox
Authors: Gouppy Shannon
Published: December 2024

The article’s initial point is to question the limited attention devoted to anti-racism and racial issues more broadly in Belgium, including in the field of migration studies. This inquiry allows for a critical exploration of the status of racial issues in a ‘post-racial’ and post-colonial Belgian society. Moreover, it examines the insights that anti-racist activism may provide regarding the underlying power dynamics of our society.
When Power is Key: a Reflexive, Decolonial and Feminist Perspective to Study Women’s Migration in Belgium
Authors: Garny Naïké , Neji Marwa
Published: December 2024

In the context of violent and racist migration regimes, scholars from the Global South have been at the vanguard of efforts to challenge colonial legacies in migration studies. They have done so by critiquing the epistemic violence inherent in the field and proposing alternative frameworks. Reflexive approaches have facilitated the development of critical, decolonial, and feminist perspectives, underscoring the necessity to challenge dominant paradigms. In light of the increasing harm caused by European migratory policies, it is imperative for researchers to employ reflexive feminist and decolonial epistemologies to address colonial and patriarchal power structures within this field of research. This theoretical paper merges two works in progress, establishing an epistemological foundation which joins the call and engages in critical, feminist, and decolonial reflections on mobility within the Belgian context.
КЫРГЫЗ ОБОНДУУ ЫРЛАРЫНЫН АДАБИЯТ ТААНУУ ИЛИМИНДЕ ИЗИЛДЕНҮҮ ТАРЫХЫ
Authors: Колдошов Т.Р.
Published: December 2024

Макалада кыргыз элинин ыр чыгармачылык мурасы өтө бай көркөмдүүлүгүнө жана салттуулугуна ээ болуу менен бирге, улуттун мүнөзүн ачык-айкын чагылдырышы, анын салттуулугунун сакталуусу аркылуу өнүгүүсү, жашоо-тиричиликтин ар кандай шарттары менен болгон өзгөрүүлөргө карабастан, көптөгөн кылымдар ичинде бир муундан экинчи муунга өткөрүлүп тууруучу процесс катары эсептелиши каралган. Келечек урпактарга музыкалык маданиятынын мурасынан болгон обондуу ыр чыгармачылык процесси, изилдөөчүлөрдүн көңүлүн көптөгөн жылдардан бери буруп келүүсү тууралуу айтылат. Ошондой эле, адабият таануучулугунда, ыр искусствосу маданияттын эң негизги бөлүктөрүнүн биринен болуп саналышы, элдик маданий чыгармачылыгынын бир бөлүгүнөн болгон ыр фольклору, анын үзүрү, натыйжасы болуп эсептелиши көрсөтүлөт.

В статье затрагивается богатое наследие песенного творчества кыргызского народа. Здесь воплощен национальный характер и развитие культурных традиций. Также предусмотрено, что песенное творческое наследие кыргызского народа, обладая богатейшей художественностью и традицией, ярко отражает характер нации, ее развитие через сохранение традиций рассматривается как подражательный процесс, передаваемый из поколения в поколение на протяжении многих столетий, несмотря на изменения в различных условиях жизни. Несмотря на различные изменения условий в жизни народа, происходят глобальные перемены и этот процесс не остается не замеченным со стороны музыковедов, искусствоведов, исследователей в течении многих лет. Также в литературоведении указывается, что исполнительское искусство остается основной частью музыкальной культуры кыргызского народа и является результатом творческой деятельности певцов-мелодистов.

The article touches upon the rich heritage of the song creativity of the Kyrgyz people. The national character and the development of cultural traditions are embodied here. It is also stipulated that the song creative heritage of the Kyrgyz people, possessing the richest artistry and tradition, vividly reflects the character of the nation, its development through the preservation of traditions is considered as an imitative process passed down from generation to generation for many centuries, despite changes in various living conditions. Despite various changes in the conditions in the life of the people, global changes are taking place and this process has not remained unnoticed by musicologists, art historians, researchers for many years. Literary studies also indicate that performing arts remain the main part of the musical culture of the Kyrgyz people and are the result of the creative activity of melodic singers.
ФИЛОСОФСКИЙ АНАЛИЗ ИННОВАЦИОННОГО ОБРАЗОВАНИЯ
Authors: Абыкеева-Султаналиева Т.Б. , Исаева М.Т. , Союзбек кызы Г.
Published: December 2024

В данной статье проводится философский анализ инновационного образования. Именно философии предназначено в целом видение и осмысление инновационного образования, так как инновационное образование является одним из решающих факторов социально-экономического и социокультурного развития страны. Современное переосмысление инновационного образование состоит в согласовании науки и образования, а также в выявлении ключевых тенденций образовательной политики. Одним из важных аспектов современного переосмысления инновационного образования является стремление к согласованию науки и образования. Инновационное образование должно быть научно обоснованным и ориентированным на актуальные научные достижения. Это позволяет обеспечить высокий уровень знаний и компетенций у обучающихся, а также подготовить специалистов, способных эффективно работать в современных условиях быстрого развития науки и технологий.

This article provides a philosophical analysis of innovative education. The vision and understanding of innovative education as a whole is intended for philosophy, since innovative education is one of the decisive factors of socio-economic and socio-cultural development of the country. The modern reinterpretation of innovative education consists in the coordination of science and education, as well as in identifying key trends in educational policy. One of the important aspects of the modern rethinking of innovative education is the desire to harmonize science and education. Innovative education should be scientifically grounded and focused on current scientific achievements. This makes it possible to ensure a high level of knowledge and competencies among students, as well as to prepare specialists who are able to work effectively in modern conditions of rapid development of science and technology.

Бул макалада новатордук билим берүү боюнча методологиялык талдоо жүргүзүлөт. Инновациялык билим берүү өлкөнүн социалдык-экономикалык жана социалдык-маданий өнүгүүсүнүн чечүүчү факторлорунун бири болгондуктан, инновациялык билим берүүнүн жалпы көз карашы жана түшүнүгү дал ушул философияга арналган. Инновациялык билим берүүнүн заманбап интерпретациясы илим менен билимди тегиздөө, ошондой эле билим берүү саясатынын негизги тенденцияларын аныктоо болуп саналат. Инновациялык билим берүүнү Заманбап кайра элестетүүнүн маанилүү аспектилеринин бири-илим менен билимди шайкеш келтирүү. Инновациялык билим илимий жактан негизделген жана актуалдуу илимий жетишкендиктерге багытталган болушу керек. Бул окуучулардын жогорку билим жана компетенттүүлүгүн камсыз кылууга, ошондой эле илим менен технологиянын тез өнүгүшүнүн Заманбап шарттарында натыйжалуу иштөөгө жөндөмдүү адистерди даярдоого мүмкүндүк берет.
НЕКОТОРЫЕ ВОПРОСЫ ПРИРОДООХРАННОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ НА ЗОЛОТОРУДНОМ МЕСТОРОЖДЕНИИ "ДЖЕРУЙ"
Authors: Алтымышбаева Л.К. , Исаев А.К.
Published: December 2024

Разработка золоторудного месторождения «Джеруй» стала одной из крупнейших по объему инвестиций в истории российско-кыргызского экономического сотрудничества. Реализация проекта «Джеруй» позволяет выйти на качественно новый уровень золотодобывающую отрасль Кыргызстана. В статье рассматривается природоохранная деятельность компании «Альянс Алтын» в сфере экологической и технической безопасности месторождения «Джеруй». Актуальность исследования природоохранной деятельности на золоторудных месторождениях в Кыргызстане связана с тем, что в последние десятилетия проблема влияния золотодобывающей промышленности на экологию страны стала предметом широких общественно-политических и научных дискуссий. По результатам работы сделан вывод о том, что разработка золоторудного месторождения «Джеруй» ведется в строгом соответствии со всеми требованиями природоохранного законодательства Кыргызской Республики и международными экологическими стандартами.

The development of the «Jerooy» gold deposit has become one of the largest investments in terms of volume in the history of Russian-Kyrgyz economic cooperation. The implementation of the «Jerooy» project allows the gold mining industry of Kyrgyzstan to reach a qualitatively new level. The article discusses the environmental activities of the «Alliance Altyn» company in the field of environmental and technical safety of the «Jerooy» deposit. The relevance of the study of environmental protection activities of gold deposits in Kyrgyzstan is due to the fact that in recent decades the problem of the influence of the gold mining industry on the ecology of the country has become the subject of extensive socio-political and scientific discussions in Kyrgyzstan. Based on the results of the work, it was concluded that the development of the «Jerooy» gold deposit is carried out in strict accordance with all the requirements of the environmental legislation of the Kyrgyz Republic and international environmental standards.

«Жерүй» алтын кенин иштетүү орус-кыргыз экономи-калык кызматташтыгынын тарыхындагы көлөмү боюнча эң ири инвестициялардын бири болуп калды. Жерүй долбоорун ишке ашыруу Кыргызстандын алтын казып алуу тармагын сапаттык жаңы деңгээлге чыгууга мүмкүндүк берет. Макалада «Альянс Алтын» компаниясынын «Жерүй» кенинин экологиялык жана техникалык коопсуздугу жаатындагы жаратылышты коргоо боюнча ишмердүүлүгү каралат. Кыргызстандагы алтын кендериндеги айлана-чөйрөнү коргоо ишмердүүлүгүн изилдөөнүн актуалдуулугу акыркы он жылдыкта алтын казып алуу өнөр жайынын өлкөнүн экологиясына тийгизген таасири жөнүндөгү маселе кеңири коомдук саясий жана илимий талкуулардын предмети болуп калгандыгы менен байланыштуу. Жүргүзүлгөн изилдөөлөрдүн жыйынтыгында «Жерүй» алтын кенин иштетүү Кыргыз Республикасынын жаратылышты коргоо мыйзамдарынын бардык талаптарына жана эл аралык экологиялык стандарттарга ылайык жүргүзүлүп жатат деген тыянак чыгарылды.
ТВОРЧЕСТВО МОЛДО КЫЛЫЧА В ТРУДАХ АКАДЕМИКА АСЫЛБЕКА АЛТМЫШБАЕВА
Authors: Ботоканова Г.Т.
Published: December 2024

В статье рассматривается становление историко-философской науки в Кыргызстане, отмечается, что одним из первых представителей профессиональной философии в республике был известный философ - ученый Асылбек. Алтмышбаев, деятельность которого была тесно связана с социально-политическими, идеологическими событиями, когда философия должна была обслуживать интересы и взгляды только одной партии. Обосновывается мысль о том, что деятельность любого ученого, философа подвергалась жесткой идеологической цензуре, практически узаконенным было неукоснительное следование «марксистско-ленинской методологии». Отмечается роль академика в становлении философской науки Кыргызстана, в исследовании общественно-философской мысли кыргызов XIX - нач. ХХ вв. и, что труды ученого занимают достойное место в драматической истории Кыргызстана. Особое внимание уделено творчеству Молдо Кылыча в трудах Асылбека Алтмышбаева.

The article discusses the formation of historical and philosophical science in Kyrgyzstan. It is noted that one of the first representatives of the professional philosophical science in the Kyrgyz Republic was a famous philosopher Asylbek Altmyshbaev, whose activities were connected with socio-political and ideological events of that time, when the philosophy was supposed to serve the interests and views of only one party. There is an idea substantiated that works of any philosopher was subjected to a strict ideological censorship, with the adherence to the «Marxist-Leninist methodology» being practically legalised. The role of the academician in the formation of philosophical science in Kyrgyzstan, in the study of the socio-philosophical thought of the Kyrgyz people in the XIXth - early XXth century is noted, and that the scientist’s works occupy a worthy place in the dramatic history of Kyrgyzstan. Particular attention is made to the writings of Moldo Kylych in the academic works of A. Altmyshbaev.

Макалада Кыргызстанда тарыхый-философиялык илимдин калыптанышы каралат, философия бир гана партиянын кызыкчылыгына жана көз карашына кызмат кылышы шарт болгон мезгилге, ишмердүүлүгү соцалдык-саясий, идеологиялык окуяларга тыгыз байланышкан, республикадагы профессионалдык философиянын алгачкы өкүлдөрүнүн бири белгилүү философ-окумуштуу Асылбек Алтымышбаев экендиги белгиленет. Ар бир окумуштуу, философтун ишмердүүлүгү катаал идеологиялык цензураны, «марксисттик-лениндик методологияны» кармануусу дээрлик мыйзамдашкандыгы жөнүндөгү ой менен негизделет. Академиктин Кыргызстанда философия илиминин калыптанышындагы, XIX кылмдын - XX кылымдын башындагы кыргыз элинин коомдук-философиялык ой-пикирин изилдөөдөгү ролу белгиленген, ошону менен окумуштуунун эмгектери Кыргызстандын драмалык тарыхында татыктуу орунду ээлегени чагылдырат. Асылбек Алтмышбаевдин эмгектериндеги Молдо Кылычтын чыгармачылыгына өзгөчө көңүл бурулат.
СОВРЕМЕННЫЕ ВЫЗОВЫ И ИЗМЕНЕНИЯ В НАЦИОНАЛЬНОЙ ИДЕНТИЧНОСТИ: ОСНОВНЫЕ ТЕНДЕНЦИИ
Authors: Апсаматова Э.Дж. , Турукманов К.Т.
Published: December 2024

Актуальность исследования заключается в том, что современный мир стал свидетелем множества изменений, которые оказывают значительное влияние на национальную идентичность. Миграция, глобализация, технологический прогресс, культурные контакты и другие факторы приводят к постепенному изменению традиционных представлений о национальной идентичности. Это создает необходимость изучения и понимания современных вызовов и изменений в национальной идентичности. Цель данного исследования заключается в анализе основных тенденций современных изменений в национальной идентичности. Определение и анализ современных вызовов и изменений в национальной идентичности позволяет пролить свет на актуальные проблемы, вызванные быстрым развитием общества, технологий и культурных контактов.

The relevance of the study lies in the fact that the modern world has witnessed many changes that have a significant impact on national identity. Migration, globalization, technological progress, cultural contacts and other factors lead to a gradual change in traditional ideas about national identity. This creates a need to study and understand contemporary challenges and changes in national identity. The purpose of this study is to analyze the main trends in modern changes in national identity. Identifying and analyzing contemporary challenges and changes in national identity allows us to shed light on current problems caused by the rapid development of society, technology and cultural contacts.

Изилдөөнүн актуалдуулугу азыркы дүйнө улуттук иденттүүлүккө олуттуу таасирин тийгизген көптөгөн өзгөрүүлөргө күбө болгондугунда. Миграция, ааламдашуу, технологиялык прогресс, маданий байланыштар жана башка факторлор улуттук иденттүүлүк жөнүндөгү салттуу идеялардын акырындык менен өзгөрүшүнө алып келет. Бул улуттук өзгөчөлүктөгү заманбап чакырыктарды жана өзгөрүүлөрдү изилдөө жана түшүнүү зарылдыгын жаратат. Бул изилдөөнүн максаты - улуттук иденттүүлүктүн заманбап өзгөрүүлөрүнүн негизги тенденцияларын талдоо. Заманбап чакырыктарды жана улуттук өзгөчөлүктөгү өзгөрүүлөрдү аныктоо жана талдоо коомдун, технологиянын жана маданий байланыштардын тез өнүгүшүнөн улам келип чыккан актуалдуу көйгөйлөргө жарык чачууга мүмкүндүк берет.
ВОЗРАСТНЫЕ ИЗМЕНЕНИЯ ГЕПАТОБИЛИАРНОЙ СИСТЕМЫ У ЛИЦ ПОЖИЛОГО И СТАРЧЕСКОГО ВОЗРАСТА
Authors: Каршина О.О. , Абдилазизова Э.А.
Published: December 2024

Представлен обзор литературных данных о структурно-функциональных изменениях печени и клиническое значение изменений гепатобилиарной системы у лиц пожилого и старческого возраста. Старение является одним из основных факторов риска многих хронических заболеваний. Благодаря значительному социально-экономическому развитию и усовершенствованию медицинской помощи в течение последних лет, продолжительность жизни людей неуклонно увеличивается. В связи с этим во всем мире хронические заболевания печени все чаще диагностируются у людей пожилого возраста. Пожилой возраст приводит к изменениям кровотока, объема, морфологии и нормальной физиологии печени. Это предрасполагает гериатрических пациентов к развитию некоторых хронических заболеваний печени. Кроме того, клиническое течение и лечение заболеваний различаются у пожилых пациентов по сравнению с более молодыми пациентами.

A review of the literature data on structural and functional changes in the liver and the clinical significance of changes in the hepatobiliary system in elderly and senile persons is presented. Aging is a major risk factor for many chronic diseases. Due to significant socio-economic development and improvement of medical care during the last years, the life expectancy of people is steadily increasing. Consequently, chronic liver diseases are increasingly being diagnosed in the elderly worldwide. Older age leads to changes in blood flow, volume, morphology and normal physiology of the liver. This predisposes geriatric patients to develop some chronic liver diseases. In addition, the clinical course and treatment differ in elderly patients compared to younger patients.

Боордун структуралык жана функционалдык өзгөрүүлөрү жана улгайган пациенттерде гепатобилиардык системадагы өзгөрүүлөрдүн клиникалык мааниси жөнүндө адабият маалыматтарына сереп берилген. Картаюу көптөгөн өнөкөт оорулардын өнүгүүсүнүн негизги факторлорунун бири болуп саналат. Акыркы жылдарда олуттуу социалдык-экономикалык өнүгүүнүн жана медициналык жактан тейлөөнү жакшыртуунун аркасында элдин жашоо узактыгы кыйшаюусуз жогорулап жатат. Натыйжада, боордун өнөкөт оорулары дүйнө жүзү боюнча улгайган адамдарда көбүрөөк кездешет. Карылык кан агымын, көлөмүн, морфологиясын жана боордун кадимки физиологиясын өзгөртөт. Бул гериатриялык бейтаптарды кээ бир өнөкөт боор ооруларына алып келет. Мындан тышкары, оорулардын клиникалык жүрүшү жана башкаруусу улгайган пациенттерде жаш пациенттерге салыштырмалуу айырмаланат.
НЕКОТОРЫЕ ИДЕИ КЫРГЫЗСКИХ УЧЁНЫХ ОБ КЫРГЫЗСКОЙ ЭТНОНАЦИИ
Authors: Шаршебаева Т.А.
Published: December 2024

В современных условиях происходит существенный этнический и национальный Ренессанс, особенно с развалом Союза. С суверенизацией кыргызы, получили огромный импульс для своего этнонационального развития, как основы формирования гражданской кыргызстанской нации. Противостояние между этнократическим и гражданско-демократическим принципами, заметный рост удельной доли, собственно, кыргызов в населении республики, обусловленный существенным оттоком представителей некыргызских национальностей и активизация этнонациональной идеологии - все это в комплексе драматизировали этнонациональные процессы в постсоветском Кыргызстане. Социально-философский анализ способствует выработке всестороннего комплексного подхода к исследованию этнонации, как особого социального феномена. Социально-философское толкование этнонации, в первую очередь, должно сформировать теоретико-методологическую базу исследования, основывающейся на категориально - понятийной системе социальной - философии и результатах конкретных научных дисциплин.

In modern conditions, there is a significant ethnic and national Renaissance, especially with the collapse of the Union. With the sovereignization of the Kyrgyz, they received a huge impetus for their ethno-national development, as the basis for the formation of a civil Kyrgyz nation. The confrontation between ethnocratic and civil-democratic principles, a noticeable increase in the proportion of Kyrgyz proper in the population of the republic, due to a significant outflow of representatives of non-Kyrgyz nationalities and the activation of ethno-national ideology - all this in a complex dramatized ethno-national process in post-Soviet Kyrgyzstan. Socio-philosophical analysis contributes to the development of a comprehensive integrated approach to the study of ethnonation as a special social phenomenon. The socio-philosophical interpretation of ethnonation, first of all, should form a theoretical and methodological basis for research based on the categorical and conceptual system of social philosophy and the results of specific scientific disciplines.

Заманбап шарттарда, өзгөчө Союздун кулашы менен, олуттуу этникалык жана Улуттук Кайра жаралуу жүрүп жатат. Эгемендик алган кыргыздар жарандык кыргыз улутун калыптандыруунун негизи катары этно-улуттук өнүгүүсүнө зор дем берди. Этнократиялык жана жарандык-демократиялык принциптердин тиреши, Кыргыз эмес улуттардын өкүлдөрүнүн Олуттуу агымдарынан улам республиканын калкындагы кыргыздардын өздүк үлүшүнүн байкалаарлык өсүшү жана этно-улуттук идеологиянын активдешүүсү-мунун баары комплексте постсоветтик Кыргызстандагы этно-улуттук процесстерди драмалаштырды. Социалдык-философиялык талдоо өзгөчө социалдык көрүнүш катары этнонацияны изилдөөгө ар тараптуу комплекстүү мамилени өнүктүрүүгө өбөлгө түзөт. Этнонацияны социалдык-философиялык чечмелөө, биринчи кезекте, социалдык-философиянын категориялык - түшүнүктүк тутумуна жана конкреттүү илимий дисциплиналардын натыйжаларына негизделген изилдөөнүн теориялык-методологиялык базасын түзүшү керек.
МАТЕРИАЛЫ К ЭТНОБОТАНИКЕ НАРОДА СЕТО
Authors: Лебедева Т.П.
Published: December 2024

В настоящее время важнейшей задачей сохранения уникальных культурных традиций малых народов является сохранение всех аспектов их культуры, в том числе той ее части, которая касается места и роли в ней дикорастущих растений местной флоры. Поэтому приобретает особое значение и становится актуальным сбор оригинальных и быстро исчезающих, и тем уникальных, этноботанических данных. Данная работа - это опыт сбора и анализа этноботанических сведений, полученных нами в ходе бесед с представителями народа сето о дикорастущих растениях в их материальной и духовной культуре. Описано использование 41 вида дикорастущих растений в сферах пищевого применения, народной медицины, различных поверий и магических и религиозных практик, строительства, изготовления утвари и предметов обихода, промыслов, ветеринарии и скотоводства.

Currently, the most important task of preserving the unique cultural traditions of small nations is to preserve all aspects of their culture, including that part of it that concerns the place and role of wild plants of local flora. Therefore, the collection of original and rapidly disappearing, and thus unique, ethnobotanical data becomes of particular importance and relevant. This work is an experience of collecting and analyzing ethnobotanical information obtained by us during conversations with representatives of the Seto peoples about wild plants in their material and spiritual culture. The use of 41 species of wild plants in the fields of food using, folk medicine, various beliefs and magical practices, Orthodoxy, construction, making of utensils and household items, crafts, veterinary medicine and cattle breeding is described.

Азыркы учурда аз элдердин кайталангыс маданий салттарын сактоонун эң маанилүү милдети болуп алардын маданиятынын бардык аспектилерин, анын ичинде жергиликтүү флоранын жапайы өсүмдүктөрүнүн орду жана ролуна тиешелүү бөлүгүн сактап калуу саналат. Ошондуктан оригиналдуу жана тез жоголуп бараткан, демек, уникалдуу этноботаникалык маалыматтарды чогултуу өзгөчө мааниге ээ жана актуалдуу болуп калат. Бул эмгек биздин сето элинин өкүлдөрү менен алардын материалдык жана руханий маданиятындагы жапайы өсүмдүктөр жөнүндө баарлашуунун жүрүшүндө алынган этноботаникалык маалыматтарды чогултуу жана талдоо тажрыйбасы. Жапайы өсүмдүктөрдүн 41 түрүн тамак-аш, салттуу медицина, ар кандай ишенимдер жана сыйкырдуу жана диний каада-салттар, курулуш, идиш-аяк жана тиричилик буюмдарын жасоо, кол өнөрчүлүк, ветеринария жана мал чарбачылык тармактарында пайдалануу баяндалган.
ТЕНДЕНЦИИ СОВРЕМЕННОЙ УГОЛОВНО-ИСПОЛНИТЕЛЬНОЙ ПОЛИТИКИ
Authors: Сайдуллоев А.А.
Published: December 2024

В статье автором с точки зрения уголовного и уголовно-исполнительного права рассмотрены современные тенденции уголовно-исполнительной политики, смысла и содержания наказания как средства сдерживания криминальных элементов в обществе. В частности, исследованы некоторые тенденции гуманизации и пенализации отдельных составов преступлений Уголовного кодекса Узбекистана, указана необходимость учета общественных потребностей изоляции вместе с поддержанием баланса сохранения социально значимых и социально полезных целей в качестве критериев определения наказания в виде лишения свободы. Помимо того, автором на основе критического исследования некоторых статей Уголовного кодекса и Уголовно-исполнительного кодекса Узбекистана представлены некоторые предложения по поводу определения и конкретизации целей и задач уголовного наказания, а также исполнения уголовного наказания, при этом разработаны соответствующие научно-теоретические выводы.

In the article, the author, from the point of view of criminal and penitentiary law, considers modern trends in penitentiary policy, the meaning and content of punishment as a means of deterring criminal elements in society. In particular, some tendencies of humanization and penalization of certain corpus delicti of crimes of the Criminal Code in Uzbekistan are studied, the need to take into account the social needs of isolation along with maintaining a balance of maintaining socially significant and socially useful goals as criteria for determining punishment in the form of imprisonment is indicated. In addition, the author, on the basis of a critical study of some articles of the Criminal Code and Penal Code of Uzbekistan, presents some proposals regarding the definition and specification of the goals and objectives of criminal punishment, as well as the execution of criminal punishment, while developing relevant scientific and theoretical conclusions.

Макалада Кылмыш-жаза жана жазык-аткаруу мыйзамдарынын көз карашы менен жазык-аткаруу саясатынын заманбап багыттары, коомдо кылмыш элементтерин ооздуктоо каражаты катары жазанын мааниси жана мазмуну каралган. Кылмыш-жаза жана жазык-аткаруу мыйзамдарынын көз карашы боюнча жазуучу тарабынан жазылган. Атап айтканда, Өзбекстандын Кылмыш-жаза кодексиндеги кылмыштардын айрым курамдарын гумандаштыруунун жана пенализациялоонун айрым тенденциялары изилденген, эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жазаны аныктоо критерийлери катары социалдык маанилүү жана социалдык пайдалуу максаттарды сактоо балансын сактоо менен бирге изоляциянын коомдук муктаждыктарын эске алуу зарылдыгы көрсөтүлгөн. Мындан тышкары, автор тарабынан Өзбекстандын Кылмыш-жаза кодексинин жана жазык-аткаруу кодексинин айрым нормаларынын сын изилдөөлөрүнүн негизинде кылмыш жазасынын максаттарын жана милдеттерин аныктоо жана конкреттештирүү, ошондой эле кылмыш жазасын аткаруу боюнча айрым сунуштар берилген, ошол эле учурда тиешелүү илимий-теориялык тыянактар иштелип чыгуу аракети кылынган.
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ МАТЕРИАЛОВ РАСТИТЕЛЬНОГО ПРОИСХОЖДЕНИЯ ДЛЯ ИЗГОТОВЛЕНИЯ ДОМАШНЕЙ УТВАРИ И ПРЕДМЕТОВ ОБИХОДА ФИННО-УГОРСКИМ И РУССКИМ НАСЕЛЕНИЕМ СЕВЕРА ЕВРОПЕЙСКОЙ ЧАСТИ РОССИИ
Authors: Лебедева Т.П.
Published: December 2024

Рассмотрены вопросы использования растений в изготовлении домашней утвари и предметов обихода у народов русского севера. На основании личных наблюдений, а также проведённых нестандартизированных или полустандартизированных интервью с представителями шести народов (вепсы, карелы, водь, ижора, сето, русские), выявлено и проанализировано использование 18 родов и 25 видов растений, среди которых преобладают берёзы (Betula spp.) и сосна обыкновенная (Pinus sylvestris). Несколько реже используются представители других древесных родов растений, в том числе виды можжевельника (Juniprus communis), ивы (Salix spp.) и других. Показано, что информация о растениях, пригодных для изготовления домашней утвари и предметов домашнего обихода значительно более полно сохранилась у сето, вепсов Ленинградской и Вологодской областей, а также карел Ленинградской и Тверской областей и Олонецкого района Карелии, чем у других народов исследованной территории.

The questions about the use of plants in the manufacture of household utensils and items among the peoples of the Russian North are discussed. Based on observations, as well as non-standardized or semi-standardized interviews with representatives of six nations (Vepsi, Karel, Vod, Izhora, Seto, Russian), the use of 18 genera and 25 species of plants, among which birch (Betula spp.) and common pine (Pinus sylvestris) prevails, was identified and analyzed. Representatives of other tree genera of plants, including species of juniper (Juniprus communis), willows (Salix spp.) and others are used less often. It is shown that the information about plants, suitable for the manufacture of household utensils and items has been preserved much more in the Setos, Veps of the Leningrad and Vologda regions, as well as the Karels of the Leningrad and Tver regions and the Olonets region of Karelia, than in other nations of the studied territory.

Түндүк орус калкынын арасында турмуш тиричилик эмерек буюмдарын жасоодо ѳсүмдүктѳрдү пайдалануу маселелери каралат. Жеке байкоолордун, ошондой эле алты элдин (вепси, карел, водь, ижора, сето, орус) ѳкүлдѳрү менен стандартташтырылбаган же жарым-жартылай стандартташтырылган интервьюлардын негизинде ѳсүмдүктѳрдүн 18 тукумдун жана 25 түрдүн колдонулушу аныкталган жана кайын (Betula ssp.) жана кадимки мырза карагайы (Pinus sylvestris) басымдуулук кылары талданган. Башка жыгач ѳсүмдүктѳрүнүн ѳкүлдѳрү анын ичинде арча (Juniperus communis), тал (Salix ssp.) ж.б. түрлѳрү бир аз азыраак колдонулат. Турмуш-тиричилик эмерек буюмдарын жасоого жарактуу ѳсүмдүктѳр жѳнүндѳ маалыматтар Ленинград жана Вологода областарынын Сето, Вепсия, ошондой эле Ленинград жана Тверь областарынын карелдеринде жана изилденген Опонец районунун башка элдерине караганда Карелия аймагында алда канча толук сакталып калгандыгы кѳрсѳтүлгѳн.
Comparative Analysis of Rainfall Estimation Methods Using Observation Data and Satellite Data in Coastal Areas of Kalimantan Barat Province
Authors: Triono Reno , Utomo Kiki Prio , Jati Dian Rahayu
Published: December 2024

This study analyzes the accuracy of satellite rainfall data compared to observed data at several stations in West Kalimantan from 1998 to 2019. Three methods—Normal Ratio, Algebraic Mean, and Inverse Square Distance—were employed to address missing rainfall data. Among these, the Inverse Square Distance method provided the highest coefficient of determination (R²), with values nearing one at Ketapang, Tebas, and Singkawang stations. Evaluation using RMSE and Relative Bias revealed variations in data accuracy across stations. Satellite data showed high accuracy at Sukadana and Ketapang but lower accuracy at Singkawang, highlighting the need for location-specific calibration. Graphical analyses showed consistent annual rainfall patterns between satellite and observed data despite differences in magnitude during specific years. Comparative studies of three data sources—observational, satellite, and BMKG—demonstrated similar trends, with satellite data exhibiting fewer fluctuations and higher stability. Satellite rainfall data is a reliable alternative for estimating rainfall patterns in areas with limited observational data. However, further adjustments are required to enhance its accuracy in specific locations. This study underscores the importance of refining satellite data models for better hydrological management and prediction accuracy.
A EuroHeart program első eredményei
Authors: Jánosi András , Járai Zoltán
Published: December 2024

Az Európai Kardiológus Társaság Irányító Testülete (ESC Board) 2019-ben kezdeményezte a European Unified Registries On Heart Care Evaluation and Randomised Trials (EuroHeart) programot. Olyan nemzetközi kooperáció létrehozását javasolták, amelyben egységes nómenklatúrát és adatstruktúrát használó nemzeti regiszterek vesznek részt. A Magyar Kardiológusok Társaságának Elnöksége 2021-ben csatlakozott a programhoz, amit a 2014 óta folyamatosan működő Nemzeti Szívinfarktus Regiszter tett lehetővé. A EuroHeart adatainak első elemzésében 7 országból (Észtország, Izland, Magyarország, Portugália, Románia, Svédország, Szingapúrból beérkezett adatokat dolgoztunk fel) Az elemzésben 2022-ben ellátott, 40 021, heveny szívinfarktus (18 686 STEMI és 21 335 NSTEMI) miatt regisztrált beteg szerepelt. Az adatokat 2023-ban publikálták. Országos lefedettségű infarktusregiszter Svédországban és Magyarországon működött, a többi országban regionális vagy centrumhoz kötött adatokat rögzítettek. Az elemzett esetek 39,3%- a Svédországból, 30,1%-a Magyarországról, 20,1%-a Portugáliából származott. Az átlagos életkor 68 év, a betegek közel egyharmada (31,6%) nő. Gyakori társbetegség volt a hipertónia és a cukorbetegség (67,9%, illetve 28%). Minden ötödik beteg (20,2%) kórelőzményében szerepelt szívinfarktus, 6,2%-nál stroke. Kóros vesefunkció a betegek 7,5%- ánál igazolódott. A teljes lakosságot lefedő regiszterek adatai szerint STEMI-ben a PCI-kezelés gyakorisága Magyarországon 86,2%, Svédországban 91,8% volt. A STEMI-betegek optimális időben (<12 h) végzett primer PCI-kezelésére összességében a betegek 73%-ánál került sor, a részt vevő országoknál ez az arány különbözött. Svédországban a betegek 90,9%-ában az ér megnyitására a panasz kezdetétől számított 12 órán belül sor került, Magyarországon ez csak a kezelések 46,4%-ában valósult meg. A EuroHeart-betegek kórházi távozásakor a másodlagos megelőzésben fontos gyógyszerek közül a statin alkalmazása volt a leggyakoribb (92,1%). A kórházból való távozáskor az aszpirint, a P2Y12-gátlókat és a statint megfelelő gyakorisággal adták (91,3%, 94,8%, valamint 94,1%). Az NSTEMI-betegek 84,4%- ánál került sor koronarográfiára, amelyet a panasz kezdetétől számítva 24 órán belül a kezelések 54,1%-ban végeztek el. A távozáskor alkalmazott gyógyszerek közül statint az NSTEMI-betegek 90,7%-a kapott. Az aszpirin és a P2Y12-gát ló gyógyszerek alkalmazásának gyakorisága (84,9%, illetve 80,4%) elmaradt a STEMI-betegeknél megfigyelt értéktől. A TAGG kezelésre használt hatóanyagok tekintetében jelentős különbségek voltak az országok között. Következtetés: A EuroHeart programban résztvevő országok növekvő száma lehetővé teszi, hogy valós, egymással összehasonlítható adatokkal rendelkezzünk a legfontosabb kardiológiai megbetegedések ellátásáról.