Բուսաբուծության ոլորտի առավել վնասաբեր ռիսկերը և դրանց մեղմման ուղիները ՀՀ-ում
Authors: Ավագյան Գայանե Վարուժանի , Ազատյան Լիանա Սամվելի 
Published: July 2024

Գյուղատնտեսությունը լինելով Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության կարևորագույն ճյուղերից մեկը, ենթակա է ռիսկերի, որոնք կապված են թե պատահական, նախօրոք անկանխատեսելի կլիմայական, թե այլ իրադարձությունների հետ։ Կլիմայի փոփոխությունը հանգեցնում է բուսաբուծության համախառն արտադրանքի քանակի նվազման։ Գյուղատնտեսության ոլորտի ռիսկերի մեղմման համար կարևորվում է կարկտահարության դեմ պայքարը, այսինքն անհրաժեշտ է ընդլայնել պաշտպանվող տարածքները, ներառելով հակակարկտային պաշտպանության նոր միջոցառումներ։ Գյուղատնտեսական ռիսկերի շարքին են պատկանում նաև ցրտահարությունը և երաշտը։ Գյուղատնտեսական ռիսկերի մեղմման գործում կարևորվում է պետություն – մասնավոր հատված համագործակցությունը։ Ռիսկայնության մեղմման առաջնահերթ լուծումներից է գյուղատնտեսության ապահովագրության համակարգի ներդրումը։ ՀՀ-ում ներկայումս գործում են ռիսկերի մեղմման միջոցառումներ, սակայն դրանք բավարար չեն, որի հետևանքով գյուղատնտեսության ոլորտը կրում է մեծ կորուստներ, ինչն էլ բացասաբար է ազդում ոլորտի կայուն զարգացման վրա։ Հոդվածի հիմնական նպատակն է բացահայտել գյուղատնտեսական ռիսկերի հիմնախնդիրները և առաջարկել դրանց դիմակայելու ուղիները:
Сельское хозяйство, являясь одной из важнейших отраслей экономики Республики Армения, подвержено рискам, связанным со случайными, непредсказуемыми климатическими или другими явлениями. Изменение климата приводит к уменьшению объемов валовой продукции растениеводства. Для снижения рисков аграрного сектора важна борьба с градом, то есть необходимо расширение охраняемых территорий, включающих в себя новые противоградовые меры защиты. К числу сельскохозяйственных рисков относятся также заморозки и засухи. Сотрудничество государства и частного сектора имеет важное значение для смягчения сельскохозяйственных рисков. Одним из приоритетных решений по снижению рисков является внедрение системы агрострахования. В настоящее время в РА действуют меры по снижению рисков, но они недостаточны, в результате чего сельскохозяйственный сектор несет большие потери, что негативно влияет на устойчивое развитие сектора. Важность этих вопросов определяет актуальность выбора исследования. Основная цель статьи – выявить проблемы сельскохозяйственных рисков и предложить пути борьбы с ними.
Agriculture, being one of the most important sectors of the Armenian economy, is subject to risks related to various, unpredictable climatic and natural occurrences. Climate change leads to a decrease in the amount of gross crop production. To mitigate the risks of the agricultural sector, hail protection is important, that is, it is necessary to expand the protected areas, including new anti-hail protection measures. Frost and drought are among the most common agricultural risks too. State-private sector cooperation is important in mitigating agricultural risks. One of the priority solutions for risk mitigation is the introduction of the agricultural insurance system. Risk mitigation measures are currently in place in RA, but they are not sufficient, which results in losses and damages in the agricultural sector, thus negatively affecting the sustainable development of the sector. The importance of these issues determines the relevance of the research topic. The main purpose of the article is to identify the problems related to agricultural risks and to propose mitigation directions.