ПОЛИМОРФИЗМ BGLII ГЕНА ITGA2 У ПАЦИЕНТОВ С ДИАБЕТИЧЕСКОЙ РЕТИНОПАТИЕЙ В КАЗАХСТАНСКОЙ ПОПУЛЯЦИИ
Authors: А.Р. Магазова , Е.Е. Аширбеков , А.О. Абайлдаев , Қ.С. Саткен , А.М. Балмуханова , Ж.А. Аканов , А.В. Балмуханова , К.О. Шарипов 
Published: October 2024

Введение. Сегодня в мире каждый десятый из числа взрослого населения страдает сахарным диабетом. Диабетическая ретинопатия – наиболее частое микрососудистое осложнение диабета 2 типа и ведущая причина приобретенной слепоты у людей среднего возраста во многих странах. Повышенное тромбообразование, наблюдаемое у больных диабетом, считается одной из основных причин сосудистых осложнений, в том числе ретинопатии. По данным литературы, полиморфизм α-субъединицы интегринового рецептора α2β1, играющего важную роль на начальных этапах свертывания крови, может быть рисковым факторов развития диабетической ретинопатии. Цель: проверить гипотезу о связи полиморфизма BglII гена ITGA2 с предрасположенностью к ретинопатии среди пациентов с сахарным диабетом 2 типа в казахстанской популяции. Материалы и методы. Мы сравнили частоты аллелей и генотипов 94 больных диабетической ретинопатией, 94 больных диабетом без ретинопатии и 51 здорового контроля. Генотипы определяли методом ПЦР-ПДРФ. Результаты. Во всех изученных группах распределение генотипов соответствовала равновесию Харди-Вайнберга. Различия в частотах аллелей и генотипов между больными диабетом с ретинопатией и без нее были статистически недостоверными. Вместо этого, обе группы больных диабетом достоверно отличались от здоровых контролей по частотам аллелей (P = 0.021 и 0.002, соответственно) и генотипов (P = 0.042 и 0.005, соответственно). Аллель BglII- была достоверно ассоциирована с диабетом, OR = 1.81 [95%CI: 1.09–2.99] для группы больных диабетической ретинопатией, и OR = 2.24 [95%CI: 1.34–3.75] для группы больных диабетом без ретинопатии. Ассоциация также наблюдалась при сравнениях в подмножестве казахов. Выводы. В настоящей работе мы показали, что полиморфизм BglII гена ITGA2 может быть ассоциирован не только с диабетической ретинопатией, но и с сахарным диабетом 2 типа. Cогласно нашим данным, рисковой для диабета является дикая аллель BglII-, а не минорная BglII+, которая считается таковой для диабетической ретинопатии.

Introduction. Currently, one in ten adult around the world suffers from diabetes. Diabetic retinopathy is the most common microvascular complications of type 2 diabetes and a leading cause of blindness in middle-aged people in many countries. Accelerated thrombus formation observed in diabetic patients is considered one of the main causes of vascular complications, including retinopathy. According to the literature, polymorphism in the α-subunit of the integrin receptor α2β1, which plays an important role in the initial stages of blood coagulation, may be a risk factor for the development of diabetic retinopathy. Purpose: to examine the hypothesis that the BglII polymorphism in ITGA2 gene associated with a predisposition to retinopathy among patients with type 2 diabetes mellitus in the Kazakhstan population. Materials and methodology. We compared allele and genotype frequencies between 94 diabetic retinopathy patients, 94 diabetic patients without retinopathy, and 51 healthy controls. Genotypes were determined by PCR-RFLP method. Results. The genotype distribution in each studied group was compatible with Hardy-Weinberg expectations. The genotype and allele frequencies were not significantly different between diabetic patients with and without retinopathy. Instead, both groups of diabetic patients significantly differed in allele (P = 0.021 and 0.002, respectively) and genotype frequencies (P = 0.042 and 0.005, respectively) from healthy controls. The BglII- allele was significantly associated with diabetes, OR = 1.81 [95% CI: 1.09–2.99] for the diabetic retinopathy group, and OR = 2.24 [95% CI: 1.34–3.75] for the non-retinopathy diabetic group. The association was also observed in comparisons within the subset of Kazakhs. Conclusions. In this paper, we have shown that BglII polymorphism in ITGA2 gene may be associated not only with diabetic retinopathy, but also with type 2 diabetes mellitus. According to our data, the risk allele for diabetes is the wild BglII- allele, and not the minor BglII+, which is considered as such for diabetic retinopathy.

Кіріспе. Бүгінде әлемде ересек тұрғындардың әрбір оныншы бөлігі қант диабетімен ауырады. Диабеттік ретинопатия 2 типті қант диабетінің ең жиі кездесетін микроваскулярлық асқыну және көптеген елдердегі орта жастағы адамдарда жүре пайда болған соқырлықтың жетекші себебі болып табылады. Қант диабетімен ауыратын науқастарда тромб түзілуінің жоғарылауы микроваскулярлы тамырлы асқынулардың, соның ішінде ретинопатияның негізгі себептерінің бірі болып саналады. Әдебиеттерге сәйкес, қанның коагуляциясының бастапқы кезеңдерінде маңызды рөл атқаратын α2β1 интегрин рецепторының α-суббірлігінің полиморфизмі диабеттік ретинопатия дамуының қауіп факторы болуы мүмкін. Мақсаты. Қазақстандық популяциядағы 2 типті қант диабетімен ауыратын науқастардың ретинопатияға бейімділігімен ITGA2 генінің BglII полиморфизмінің байланысы туралы гипотезаны зерттеу. Зерттеу материалдары мен әдістері: Біз диабеттік ретинопатиясы бар 94 науқастың, ретинопатиясы жоқ қант диабетімен ауыратын 94 науқастың және бақылау тобындағы 51 сау адамның аллель және генотип жиілігін салыстырдық. Генотиптер ПТР-РФЫП әдісімен анықталды. Нәтижелері. Барлық зерттелген топтарда генотиптердің таралуы Харди-Вайнберг тепе-теңдігіне сәйкес келді. Ретинопатиясы бар және жоқ қант диабетімен ауыратын науқастар арасындағы аллельдік және генотиптік жиіліктердегі айырмашылықтар статистикалық маңызды емес болған. Оның орнына қант диабетімен ауыратын науқастардың екі тобы аллель жиілігі (тиісінше P = 0.021 және 0.002) және генотиптер жиілігі (тиісінше P = 0.042 және 0.005) бойынша сау бақылаулардан айтарлықтай ерекшеленді. BglII- аллелі қант диабетімен айтарлықтай байланысты болды, диабеттік ретинопатия тобы үшін OR = 1.81 [95% CI: 1.09–2.99] және ретинопатиясы жоқ диабеттік тобы үшін OR = 2.24 [95% CI: 1.34–3.75]. Байланыс қазақтар арасында салыстыру кезінде де байқалды. Қорытынды. Бұл жұмыста біз ITGA2 генінің BglII полиморфизмі диабеттік ретинопатиямен ғана емес, сонымен қатар 2 типті қант диабетімен де байланысты болуы мүмкін екенін көрсеттік. Біздің деректерге сәйкес, 2 типті қант диабетінің қаупі – диабеттік ретинопатия үшін қарастырылатын BglII+ минорлық аллель емес, ал бастапқы аллель BglII- болып табылады.