Εφαρμογή βασικών λειτουργιών διοίκησης ανθρωπίνων πόρων στα σώματα ασφαλείας
Authors: Παπαϊωάννου Κωνσταντίνος 
Published: January 2025

Η Διοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων (ΔΑΠ), αποτελεί έναν κλάδο της διοικητικής επιστήμης που επικεντρώνεται στη στρατηγική διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού ενός οργανισμού, αντιμετωπίζοντάς το ως ένα πολύτιμο κεφάλαιο επένδυσης και όχι απλώς ως ένα διαχειριστικό ή λειτουργικό πόρο. Ο κύριος στόχος του αντικειμένου της ΔΑΠ, είναι η αύξηση της απόδοσης των εργαζομένων, ενισχύοντας την ικανοποίησή τους και την αφοσίωσή τους στον φορέα, γεγονός που συμβάλλει καθοριστικά στη βελτίωση της συνολικής απόδοσης του οργανισμού. Η εφαρμογή αυτής της ανθρωποκεντρικής διοίκησης, είναι ζωτικής σημασίας στον ιδιωτικό τομέα, καθώς προάγει την αποδοτικότητα, την καινοτομία και την αύξηση των εσόδων των επιχειρήσεων. Ωστόσο, η ΔΑΠ είναι εξίσου κρίσιμη στον δημόσιο τομέα και ιδιαίτερα στα Σώματα Ασφαλείας, καθώς η βελτίωση της απόδοσης του προσωπικού οδηγεί άμεσα σε αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η ενίσχυση της εργασιακής απόδοσης των στελεχών, συμβάλλει καθοριστικά, μεταξύ άλλων, στη μείωση της εγκληματικότητας, στην αποτελεσματικότερη επιτήρηση των συνόρων, καθώς και στην ορθότερη διαχείριση των διεθνών σχέσεων, με τεράστιες προεκτάσεις τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, ενισχύοντας την εικόνα και την ασφάλεια της χώρας. Για αυτόν τον λόγο, η παρούσα διατριβή στοχεύει στη διερεύνηση του επιπέδου εφαρμογής των βασικών λειτουργιών της Διοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων στην Ελληνική Αστυνομία και στο Λιμενικό Σώμα-Ελληνική Ακτοφυλακή. Η έρευνα εστιάζει στην ανάδειξη των κύριων στοιχείων που συνθέτουν τη Διοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων, καθορίζοντας τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την εφαρμογή τους, ενώ μέσα από τη συγκέντρωση και ανάλυση των δεδομένων, επιδιώκεται η διατύπωση προτάσεων που θα μπορούσαν να βελτιώσουν τη διαχείριση και την απόδοση των εργαζομένων και, κατά προέκταση, να ενισχύσουν την απόδοση των ίδιων των οργανισμών. Για την επίτευξη του στόχου της διατριβής, αναλύθηκαν η έννοια και οι λειτουργίες της Διοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, όπως αυτές παρουσιάζονται στη διεθνή βιβλιογραφία. Οι λειτουργίες που εξετάστηκαν, αφορούσαν στον προγραμματισμό ανθρώπινων πόρων, στην ανάλυση θέσεων εργασίας, στην προσέλκυση και επιλογή προσωπικού, στην εκπαίδευση και ανάπτυξη των στελεχών, στην αξιολόγηση της απόδοσης, στις αμοιβές, στις εργασιακές σχέσεις και στις συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας. Οι παραπάνω λειτουργίες, αποτελούν τον θεμέλιο λίθο της αποτελεσματικής Διοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, καθώς αποσκοπούν τόσο στη βελτίωση της ικανοποίησης και απόδοσης του προσωπικού, όσο και στην επίτευξη των οργανωσιακών στόχων των οργανισμών. Από την επιστημονική μελέτη των λειτουργιών της Διοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, διαμορφώθηκαν τα αντίστοιχα ερευνητικά ερωτήματα, βάσει των οποίων πραγματοποιήθηκε μία ποσοτική έρευνα, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της δημοσκόπησης (survey). Η έρευνα διεξήχθη μέσω ενός συγκεκριμένου τύπου ερωτηματολογίου, το οποίο περιλάμβανε εννέα (9) ενότητες, κάθε μία εκ των οποίων αντιστοιχούσε σε μία από τις λειτουργίες της Διοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων. Το ερωτηματολόγιο βασίστηκε στην κλίμακα 5 επιπέδων Likert, επιτρέποντας στους συμμετέχοντες να εκφράσουν τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας τους με συγκεκριμένες δηλώσεις. Το ερωτηματολόγιο απεστάλη ηλεκτρονικά σε 10.404 στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας και 1.639 στελέχη του Λιμενικού Σώματος-Ελληνικής Ακτοφυλακής. Από το συνολικό δείγμα, συλλέχθηκαν 477 συμπληρωμένα ερωτηματολόγια από την Ελληνική Αστυνομία και 519 από το Λιμενικό Σώμα-Ελληνική Ακτοφυλακή. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι το επίπεδο εφαρμογής των βασικών λειτουργιών της Διοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων στα δύο Σώματα Ασφαλείας, είναι ιδιαίτερα χαμηλό. Δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές στατιστικές διαφορές μεταξύ των ανεξάρτητων μεταβλητών, όπως το Σώμα προέλευσης των συμμετεχόντων και τη βαθμολογική τους κλίμακα. Αυτό υποδηλώνει ότι οι προκλήσεις και οι αδυναμίες στη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού, είναι παρόμοιες και στα δύο Σώματα, ανεξάρτητα από τη δομή ή τις ειδικότερες λειτουργίες τους. Τα ευρήματα της έρευνας αναδεικνύουν την ανάγκη για αναθεώρηση και αναβάθμιση των υφιστάμενων πρακτικών της Διοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων στα Σώματα Ασφαλείας. Προτείνονται συγκεκριμένες στρατηγικές παρεμβάσεις που καλύπτουν όλες τις βασικές λειτουργίες της Διοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, εστιάζοντας στα ζητήματα που προέκυψαν κατά τον σχεδιασμό της παρούσας έρευνας σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία. Επιπλέον, οι περιορισμοί της μελέτης, όπως η πιθανή υποκειμενικότητα των απαντήσεων και η ελλιπής ερευνητική βιβλιογραφία στο συγκεκριμένο πεδίο, αναδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνες. Αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πιο αντιπροσωπευτικά αποτελέσματα, εστιάζοντας στην ουσιαστική εφαρμογή των λειτουργιών της Διοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, όχι μόνο στα Σώματα Ασφαλείας αλλά και σε άλλους δημόσιους οργανισμούς, με στόχο τη μεγιστοποίηση της απόδοσής τους.