Διαδικτυακό προσαρμοστικό περιβάλλον κατανόησης κειμένου για εκπαίδευση από απόσταση
Authors: Γασπαρινάτου Αλεξάνδρα-Άννα 
Published: August 2021

Η παρούσα διατριβή συμβάλλει στη μάθηση από Κείμενα Πληροφορικής. Το ερώτημα στο οποίο προσπαθήσαμε να απαντήσουμε ήταν αν το έργο των εκπαιδευόμενων πρέπει να διευκολύνεται κατά την ανάγνωση κειμένου καθιστώντας ένα κείμενο πιο κατανοητό ή πρέπει να αυξάνεται η ενεργή εμπλοκή των εκπαιδευόμενων τοποθετώντας εμπόδια στη διαδρομή τους; Στη δεύτερη περίπτωση, τι είδους εμπόδια θα έχουν ωφέλιμη επίδραση στη μάθηση και υπό ποιες προϋποθέσεις; Για να απαντήσουμε στο παραπάνω ερώτημα, μελετήσαμε την επίδραση του γνωστικού υποβάθρου του εκπαιδευόμενου και της συνοχής του κειμένου στη μάθηση από κείμενα Πληροφορικής. Τα αποτελέσματα των εμπειρικών μελετών που διενεργήσαμε έδειξαν ότι οι εκπαιδευόμενοι με χαμηλό γνωστικό υπόβαθρο επωφελούνται από κείμενο υψηλής συνοχής ενώ οι εκπαιδευόμενοι με υψηλό γνωστικό υπόβαθρο επωφελούνται από κείμενο χαμηλής συνοχής. Άρα, το έργο των εκπαιδευόμενων με χαμηλό γνωστικό υπόβαθρο πρέπει να διευκολύνεται παρέχοντάς τους κείμενο υψηλής συνοχής, ενώ πρέπει να αυξάνεται η ενεργή εμπλοκή των εκπαιδευόμενων με υψηλό γνωστικό υπόβαθρο παρέχοντάς τους κείμενο χαμηλής συνοχής.Στη συνέχεια σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε το Προσαρμοστικό Εκπαιδευτικό Περιβάλλον Κατανόησης Κειμένου ALMA. Το ALMA (Adaptive Learning Models from texts and Activities) υποστηρίζει τη μαθησιακή διαδικασία και τη διαδικασία της αξιολόγησης μέσα από: (1) την παροχή κειμένων διαφορετικής τοπικής και συνολικής συνοχής για εκπαιδευόμενους με χαμηλό, μέσο και υψηλό γνωστικό υπόβαθρο, (2) την εκπόνηση δραστηριοτήτων που αντιστοιχούν σε διαφορετικά επίπεδα κατανόησης και ενεργοποιούν τον εκπαιδευόμενο να εφαρμόσει στην πράξη διαφορετικές στρατηγικές ανάγνωσης ενώ η προτεινόμενη σειρά εκπόνησης των δραστηριοτήτων προσαρμόζεται στο μαθησιακό στιλ του εκπαιδευόμενου, (3) την παροχή ενός πλαισίου στήριξης κατά τη διάρκεια εκπόνησης της δραστηριότητας με στόχο να πληροφορήσει, καθοδηγήσει και υποστηρίξει τους μαθητές, ώστε να ανακαλύψουν τα λάθη τους και να προβούν σε τυχόν διορθώσεις, (4) την παροχή εξατομικευμένης υποστήριξης και καθοδήγησης σύμφωνα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των μαθητών. Το ALMA μπορεί να αξιοποιηθεί στην εκπαίδευση από απόσταση ή σε υβριδική διδασκαλία (blended learning), όπου οι εκπαιδευόμενοι υποστηρίζονται από διδασκαλία πρόσωπο με πρόσωπο και διδασκαλία υποστηριζόμενη από υπολογιστή. Οι προσαρμοστικές τεχνικές που προσφέρονται διαμέσου του ΠΕΣΥ ALMA είναι: (α) η προσαρμοστική παρουσίαση και (β) η προσαρμοστική πλοήγηση.Στο περιβάλλον ALMA αναπτύχθηκε ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό το οποίο ακολουθεί τις προδιαγραφές του μοντέλου κατανόησης κειμένου του Kintsch, (1998). Περιλαμβάνει κείμενα με διαφορετική τοπική και συνολική συνοχή. Επιπλέον, περιλαμβάνει δραστηριότητες οι οποίες αντιστοιχούν σε διάφορα επίπεδα κατανόησης και δραστηριότητες οι οποίες είναι κατάλληλες για όλα τα μαθησιακά στιλ και μπορεί να αξιοποιηθεί στην εκπαίδευση από απόσταση ή σε υβριδική διδασκαλία (blended learning). Η αξιολόγηση έδειξε ότι το περιβάλλον ALMA υποστήριξε σε ικανοποιητικό βαθμό τη μάθηση αρχαρίων φοιτητών Πληροφορικής και οι λειτουργίες του είναι εύχρηστες και αποτελεσματικές.