Η αξιολόγηση της ακεραιότητας του πυρηνικού DNA σπέρματος σε υπογόνιμους άνδρες
Authors: Ευγενή Ευαγγελινή 
Published: August 2021

Εισαγωγή: Η συμβατική ανάλυση σπέρματος έχει παραδοσιακά θεωρηθεί ως το πρώτο βήμα στη διερεύνηση της ανδρικής υπογονιμότητας. Λόγω των περιορισμών που παρουσιάζει στη δυνατότητα πρόγνωσης του γονιμοποιητικού δυναμικού ενός άνδρα, εισήχθη πρόσφατα στην εργαστηριακή ανδρολογία η αξιολόγηση της κατάτμησης του σπερματικού DNA ως ένας νέος δείκτης ποιότητας του ανδρικού σπέρματος.Σκοπός της μελέτης: Η αναζήτηση πιθανών συσχετίσεων μεταξύ των συμβατικών σπερματολογικών παραμέτρων και της κατάτμησης DNA, σε διακριτές υπο-ομάδες Ελλήνων ανδρών, επιλεγμένων βάσει των επιπέδων του σπερματικού τους προφίλ και του γονιμοποιητικού τους ιστορικού.Υλικά και Μέθοδοι: Δεδομένα από ένα σύνολο 1.439 περιστατικών αξιολογήθηκαν σε διαφορετικές υπο-ομάδες ανδρών, που περιελάμβαναν: νορμοζωοσπερμικούς (ν=184) και μη νορμοζωοσπερμικούς (ν=485), σύμφωνα με τα όρια αναφοράς του Π.Ο.Υ. 2010, καθώς επίσης και με γνώμονα το ιστορικό γονιμότητας: γόνιμους δότες και άνδρες που είχαν αποκτήσει παιδιά με φυσιολογική σύλληψη εντός ενός έτους ελεύθερων επαφών (ν=78), υπογόνιμους άνδρες, οι οποίοι είχαν επιτύχει εγκυμοσύνη είτε φυσιολογικά είτε μέσω ΙΥΑ, η οποία δεν κατέληξε σε γέννηση (ν=153) και μη γόνιμους άνδρες, στο ιστορικό των οποίων δεν είχε αναφερθεί ούτε εγκυμοσύνη ούτε γέννηση (ν=539). Ο όγκος σπέρματος, η συγκέντρωση των σπερματοζωαρίων, ο ολικός αριθμός, η ταχεία και ολική προωθητική κινητικότητα και η μορφολογία αξιολογήθηκαν σύμφωνα με τις προτεινόμενες από το εγχειρίδιο του Π.Ο.Υ. 2010 μεθόδους. Η κατάτμηση του DNA των σπερματοζωαρίων αξιολογήθηκε με τη μέθοδο Sperm Chromatin Dispersion – SCD. Αναζητήθηκαν συσχετίσεις μεταξύ των παραμέτρων σε όλες τις πληθυσμιακές υπο-ομάδες.Αποτελέσματα: Τα προτεινόμενα από τον Π.Ο.Υ. 2010 όρια αναφοράς για τις συμβατικές σπερματολογικές παραμέτρους περιγράφουν με επάρκεια τη φυσιολογική σπερματική ποιότητα στον Ελληνικό πληθυσμό. Αρνητική συσχέτιση καταγράφηκε μεταξύ της κατάτμησης του σπερματικού DNA και όλων των βασικών παραμέτρων εκτός του σπερματικού όγκου, σε άνδρες με σπερματολογικά προφίλ κάτω των ορίων αναφοράς και σε άνδρες με μειωμένο γονιμοποιητικό δυναμικό. Στατιστική σημαντικότητα παρατηρήθηκε για την ταχεία και ολική προωθητική κινητικότητα σε μη νορμοζωοσπερμικούς άνδρες και για τη συγκέντρωση, τον ολικό αριθμό, την προωθητική κινητικότητα (ταχεία και ολική) και τη φυσιολογική μορφολογία σε υπογόνιμους και μη γόνιμους άνδρες. Στη ομάδα ελέγχου των γόνιμων ανδρών, δεν διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ των συμβατικών παραμέτρων και του βαθμού της κατάτμησης DNA. Οι νορμοζωοσπερμικοί, με μη καθορισμένο ιστορικό γονιμότητας, άνδρες εμφάνισαν χαμηλότερα επίπεδα κατάτμησης DNA σε σύγκριση με τους αντίστοιχους μη νορμοζωοσπερμικούς, παρ’ ότι οι τιμές τους δεν ανιχνεύονταν πάντα κάτω του 30%.Συμπεράσματα: Η εξέταση του βαθμού κατάτμησης του σπερματικού DNA και η παραδοσιακή ανάλυση σπέρματος δύνανται να θεωρηθούν συμπληρωματικά μεθοδολογικά εργαλεία κατά τη διερεύνηση της ανδρικής υπογονιμότητας, με συσχετίσεις που ποικίλλουν ανάλογα με τις υπό μελέτη πληθυσμιακές υπο-ομάδες. Μία εμπεριστατωμένη αξιολόγηση της ανδρικής υπογονιμότητας οφείλει να συμπεριλαμβάνει και τις δύο αυτές πτυχές της σπερματικής ποιότητας.