Ποιοτικές διαταραχές της ξηρής κερατοεπιπεφυκίτιδας που οφείλετε στη λεϊσμανίωση
Authors: Θώμας Άγγελος-Λώρης 
Published: September 2021

Η ξηρή κερατο-επιπεφυκίτιδα (ΞΚΕ) εκδηλώνεται σε ποσοστό από 2,8 μέχρι 26,83% των σκύλων που πάσχουν από λεισμανίωση (ΛΣ) με οφθαλμική μορφή και αφορά κυρίως στην έλλειψη της υδάτινης φάσης της προκεράτειας δακρυικής στιβάδας (ΠΔΣ), χωρίς να αναφέρεται οτιδήποτε για διαταραχές της εξάτμισης ή της λειτουργίας των ταρσαίων αδένων (TA). Σκοπός της μελέτης αυτής ήταν η διερεύνηση των ποιοτικών διαταραχών της ΠΔΣ στην ΞΚΕ των λεϊσμανιακών σκύλων και η σύγκρισή τους με την ιδιοπαθή μορφή της νόσου στο σκύλο. Διερευνήθηκε η πιθανότητα έλλειψης ή εξάτμισης της υδάτινης φάσης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην συμμετοχή των ταρσαίων αδένων στην αιτιοπαθογένεια της ΞΚΕ. Βασικό κίνητρο της μελέτης αυτής αποτέλεσε η διερεύνηση επιμένουσας ή υποτροπιάζουσας κερατοεπιπεπεφυκίτιδας σε σκύλους με φυσιολογική παραγωγή δακρύων. Για τους σκοπούς της παρούσας μελέτης χρησιμοποιήθηκε μία ομάδα σκύλων που παρουσίαζαν ΞΚΕ που συνδέονταν με τη ΛΣ (ομάδα Β, n=30) και μία ομάδα σκύλων που έπασχαν από ιδιοπαθή ΞΚΕ (ομάδα Γ, n=36) και αυτές συγκρίθηκαν με φυσιολογικά ζώα (n=28) (ομάδα Α). Η οφθαλμολογική εξέταση περιελάβανε τη καταμέτρηση της συχνότητας των βλεφαρισμών, τη δοκιμή Schirmer, τη μεϊβομέτρηση, το χρόνο διάσπασης της προκεράτειας δακρυικής στιβάδας και την αισθησιομετρία. Επιπλέον βαθμολογήθηκαν οι αλλοιώσεις που παρατηρηθήκαν στα βλέφαρα, τον επιπεφυκότα και τον κερατοειδή χιτώνα. Τέλος, έγιναν καλλιέργειες βακτηρίων, καθώς και κυτταρολογική εξέτασή του υλικού που πάρθηκε από τον επιπεφυκότα. Τα κριτήρια εισαγωγής στη μελέτη ήταν η ύπαρξη κερατοεπιπεφυκίτιδας και ή α) η τιμή STT I<15mm/min, ή β) ο BUT<20sec. Οι δύο ομάδες Β και Γ διαιρέθηκαν παραπέρα σε υπο-ομάδες η καθεμιά, λαμβάνοντας ως βάση την τιμή STT I<15mm/min (B1, Γ1) που χαρακτήριζε την έλλειψη της υδάτινης φάσης της ΠΔΣ και τον BUT<20sec (με STT I≥15mm/min), που υποδήλωνε εξάτμιση των δακρύων (Β2, Γ2). Τα ζώα και των δύο ομάδων βρέθηκε να παρουσιάζουν γενικευμένη ΞΚΕ, επειδή τα BUT ήταν παθολογικά. Στους σκύλους των υπο-ομάδων Β1 (46,6%) και Γ1 (41,6%) η ΞΚΕ αποδόθηκε στην έλλειψη της υδάτινης φάσης της ΠΔΣ, με βάση τη μείωση της τιμής του STT. Στα υπόλοιπα ζώα που είχαν φυσιολογικό το STT I (υπο-ομάδες Β2=53,3% και Γ2=58,3%), η ΞΚΕ αποδόθηκε στην αυξημένη εξάτμιση των δακρύων. Το 68,8% των ζώων της υπο-ομάδας B2 και το 61,9% της Γ2 βρέθηκε να παρουσιάζουν και δυσλειτουργία των ταρσαίων αδένων (ΔΤΑ), ύστερα από επισκόπηση των στομίων και της όψης του εκκρίματός τους, αλλά και του αποτελέσματος του μεϊβομέτρου. Τα περιστατικά αυτά θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως ΞΚΕ από εξάτμιση που συνδέεται με τη ΔΤΑ. Στην κυτταρολογική εικόνα του επιπεφυκότα των σκύλων με ΞΚΕ κυριαρχούσε η ουδετεροφιλική φλεγμονή. Από τον επιπεφυκότα συχνότερα απομονώθηκε ο Staphylococcus pseudintermedius. Τα συμπεράσματα εστιάζονται στη συμμετοχή της εξάτμισης των δακρύων στην παθογένεια της ΞΚΕ, ανεξάρτητα αν οφείλεται στην ΛΣ ή στην ιδιοπαθή μορφή. Σε αυτή συμβάλλει και η δυσλειτουργία των ταρσαίων αδένων και συνεπώς η μείωση της λιπώδους φάσης της ΠΔΣ, με αποτέλεσμα την επιδείνωση της κλινικής εικόνας της ΞΚΕ. Η εξάτμιση της ΠΔΣ φαίνεται να εξηγεί το φυσιολογικό STT I σε περιστατικά με υποτροπιάζουσα ή επιμένουσα κερατοεπιπεφυκίτιδα, εισάγοντας έναν ποιοτικό χαρακτήρα στην ΞΚΕ.