Η επίδραση των νεότερων βιολογικών-τροποποιητικών της νόσου αντιρευματικών φαρμάκων (DMARDs) στους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση καρδιαγγειακής νόσου σε ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα
Authors: Παπαμιχαήλ Γεώργιος 
Published: November 2022

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα (ΡΑ) αποτελεί μία συστηματική φλεγμονώδη νόσο άγνωστης αιτιολογίας που προσβάλλει κυρίως τον αρθρικό υμένα των διαρθρώσεων. Η μεθοτρεξάτη (ΜΤΧ) αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της θεραπείας. Εάν ο στόχος θεραπείας δεν επιτευχθεί με csDMARDs (conventional synthetic disease modifying antirheumatic drugs), όταν υπάρχουν κακοί προγνωστικοί παράγοντες, θα πρέπει να εξεταστεί η προσθήκη bDMARD (biologic DMARD). Η φλεγμονή έχει αποδειχθεί ότι παίζει σημαντικό ρόλο στην έναρξη και την εξέλιξη της αθηροσκληρωτικής διαδικασίας. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η μελέτη Ελλήνων ασθενών με ΡΑ, οι οποίοι τίθενται σε θεραπεία με νεότερους βιολογικούς παράγοντες. Πιο συγκεκριμένα, η μελέτη αυτή επικεντρώνεται στην καταγραφή της επίδρασης των φαρμάκων αυτών στους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση καρδιαγγειακής νόσου. Η μελέτη διενεργήθηκε στα εξωτερικά ιατρεία της ρευματολογικής κλινικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ιωαννίνων (ΠΓΝΙ). Συμπεριελήφθησαν ασθενείς που πληρούσαν τα κριτήρια κατάταξης των ACR/EULAR 2010 για τη ΡΑ. Εισήχθησαν συνολικά 70 ασθενείς που πληρούσαν τα ανωτέρω κριτήρια. Συμπεριελήφθησαν επίσης 31 υγιείς εθελοντές που χρησιμοποιήθηκαν ως ομάδα ελέγχου πριν την έναρξη bDMARD. Κατά την είσοδό τους στη μελέτη, σε όλους τους ασθενείς πραγματοποιήθηκε: καταγραφή δημογραφικών δεδομένων, φυσική εξέταση-εκτίμηση βαρύτητας της νόσου, πλήρης εργαστηριακός έλεγχος, απεικονιστικός έλεγχος-υπέρηχος κοινών καρωτίδων. Οι ασθενείς ελάμβαναν ήδη ΜΤΧ ή λεφλουνομίδη (LFN) και πρεδνιζόνη σε σταθερές δόσεις σε όλη τη διάρκεια της μελέτης. Ξεκίνησαν τη λήψη βιολογικού παράγοντα ύστερα από αποτυχία κλινικοεργαστηριακής βελτίωσης με συνδυασμό τουλάχιστον δύο csDMARDs. Μετρήθηκαν τα επίπεδα των λιπιδίων στον ορό των ασθενών κατά την αρχική εκτίμηση, 3 μήνες και 6 μήνες μετά την έναρξη του βιολογικού παράγοντα. Μετρήθηκαν τα επίπεδα HDL-C, TC, TG, LDL-C, ApoA1, ApoB, Lp(α), CRP, ΤΚΕ. Τα επίπεδα των anti-oxLDL (αυτοαντισώματα έναντι οξειδωμένης LDL) και o cIMT (carotid intima-media thickness) εκτιμήθηκαν πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη bDMARD. Στη μελέτη αυτή παρατηρήθηκε ότι οι ασθενείς με ΡΑ είναι πιθανό να παρουσιάζουν εξέλιξη της αρτηριοσκλήρυνσης ακόμα και αν βρίσκονται υπό θεραπεία με csDMARDs. Η σύγκριση με υγιείς μάρτυρες αποκάλυψε υψηλότερα επίπεδα cIMT και χαμηλότερα επίπεδα ολικής χοληστερόλης και HDL-C χοληστερόλης για την ομάδα των ασθενών, πριν τη χορήγηση bDMARD, γεγονός που σχετίζεται με υψηλή ενεργότητα της νόσου. Μετά την έναρξη bDMARD και χωρίς την προσθήκη υπολιπιδαιμικής αγωγής, παρατηρείται ένα ευνοϊκότερο λιπιδαιμικό προφίλ που περιλαμβάνει αύξηση της HDL-C και ApoA1 με ταυτόχρονη μείωση του cIMT, που αποτελεί δείκτη αθηρωμάτωσης. Επίσης, μειώθηκε ο τίτλος των anti-oxLDL. Μετά από παρακολούθηση 6 μηνών, οι δύο κατηγορίες βιολογικών παραγόντων (αντι-TNF και non αντι-TNF) είχαν παρόμοια επίδραση στους δείκτες φλεγμονής, στα λιπίδια και στο cIMT. Εν κατακλείδι, η υπερλιπιδαιμία ως τροποποιήσιμος παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου αποτελεί ελκυστικό στόχο για τη διαχείριση καρδιαγγειακού κινδύνου στη ΡΑ. Η έγκαιρη παρέμβαση και ο έλεγχος της ενεργότητας της νόσου χρησιμοποιώντας bDMARDs μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο αθηροσκλήρωσης και καρδιαγγειακών εκδηλώσεων σε ασθενείς με ΡΑ.