Essays on the econometrics of agricultural subsidies and the forecasting of agricultural time series
Authors: Κυριαζή Φωτεινή 
Published: September 2021

Στην διατριβή αυτή κάνουμε μια τριπλή συνεισφορά στην σχετική βιβλιογραφία της ανάλυσης και πρόβλεψης χρονοσειρών και στην βιβλιογραφία της αγροτικής οικονομικής. Αρχικά εισάγουμε μία νέα μέθοδο πρόβλεψης, η οποία αναφέρεται ως μέθοδος "Προσαρμοσμένης Μάθησης" ή "Adaptive Learning" που υποστηρίζει τόσο τον υπολογισμό της πρόβλεψης του μέσου όρου όσο και τον υπολογισμό από την εκμάθηση της πρόβλεψης του όρου σφάλματος. Αναλύουμε τις θεωρητικές τους ιδιότητες και αποδεικνύουμε ότι παρέχει a priori βελτιώσεις του Μέσου Τετραγωνικού Σφάλματος, υπό συγκεριμένες προϋποθέσεις. Ο ρυθμός εκμάθησης που βασίζεται στα προηγούμενα λάθη πρόβλεψης παρουσιάζεται να είναι μη γραμμικός και να εξαρτάται από τον βαθμό αυτοσυσχέτισης του σφάλματος πρόβλεψης πάνω στο οποίο εφαρμόζεται η μέθοδος. Η προτεινόμενη μεθοδολογία έχει ευρεία εφαρμογή και μπορεί να προσφέρει βελτιώσεις του Μέσου Τετραγωνικού Σφάλματος ακόμη και για το πιο απλά μοντέλα αναφοράς. Απεικονίζουμε την εφαρμογή της μεθόδου χρησιμοποιώντας δεδομένα από χρονολογικές σειρές τιμών αγροτικών προϊόντων διαφόρων χωρών καθώς και το πραγματικό ΑΕΠ των αντίστοιχων χωρών. Οι χρονολογικές σειρές των αγροτικών προϊόντων είναι βραχείες και εμφανίζουν ακανόνιστη κυκλικότητα που μπορεί να συνδεθεί με την οικονομική απόδοση και παραγωγικότητα. Λαμβάνουμε υπόψιν μία ποικιλία μονομεταβλητών και διμεταβλητών μοντέλων πρόβλεψης. Τα αποτελέσματά μας υποστηρίζουν τόσο την αποτελεσματικότητα της νέας μεθόδου όσο και την προβλεψιμότητα των τιμών αγροτικών προϊόντων. Συνεχίζοντας την έρευνά μας στον αγροτικό τομέα εστιάζουμε την ανάλυσή μας στα διανεμητικά χαρακτηριστικά των αγροτικών επιδοτήσεων. Η οικονομική επίδραση των αγροτικών επιδοτήσεων κατά την διάρκεια και μετά την κρίση του 2008, αποτελεί ιδιαίτερο ζήτημα που χρήζει περαιτέρω ανάλυση, καθώς οι αγροτικές επιδοτήσεις αποτελούν μέρος των δημοσιονομικών δαπανών και ενώ βρισκόμαστε σε περιόδους δημοσιονομικής συγκράτησης. Από τη στιγμή που οι αγροτικές επιδοτήσεις είναι αποσυνδεδεμένες από την παραγωγή ή την παραγωγικότητα αποτελούν μεταφορά εισοδήματος προς τους επιδοτούμενους αγρότες. Εξετάζουμε τον οικονομικό αντίκτυπο των αγροτικών επιδοτήσεων για την Ελλάδα, χρησιμοποιώντας ένα λεπτομερή πίνακα μικροδεδομένων για τέσσερα χρόνια: 2008, 2010, 2012, 2014. Αναλογιζόμενοι το γεγονός ότι η Ελλάδα εισήλθε στη χειρότερη ύφεση του ΑΕΠ, εξετάζουμε εάν οι επιδοτήσεις αυτές συμβάλλουν στην δημιουργία ανάπτυξης για τα επόμενα χρόνια, ιδιαίτερα όταν σε πολλούς άλλους τομείς η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση έχει μειωθεί δραστικά. Η ανάλυσή μας αναδεικνύει τουλάχιστον δύο πτυχές: Προτείνει ότι ένα καθεστώς κινήτρων για την προώθηση μεγαλύτερου μεγέθους γης θα είχε θετική επίδραση στην αγροτική προστιθέμενη αξία και δεύτερον ότι οι αγροτικές επιδοτήσεις σήμερα παράγουν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στην μελλοντική προστιθέμενη αξία για τα δύο τελευταία εκατοστημόρια της κατανομής των επιδοτήσεων (δηλαδή σε μεγαλύτερα μεγέθη αγροκτημάτων). Οι δύο αυτές πτυχές εάν συνδυαστούν υποδεικνύουν αυξανόμενες αποδόσεις κλίμακας για την ελληνική γεωργία. Στο τελευταίο μέρος της διατριβής προτείνουμε έναν ευκολονόητο, υπολογιστικά γρήγορο και χρήσιμο τρόπο πρόβλεψης μη στάσιμων χρονολογικών σειρών, χρησιμοποιώντας Distance-based Nearest Neighbors (NN). Αν και η ΝΝ δεν είναι μία νέα προσέγγιση, η εφαρμογή των εξειδικευμένων αποστάσεων του υποδείγματος τυχαίου περίπατου και ο τρόπος εφαρμογής των προβλέψεων είναι. Προβλέποντας μη στάσιμες χρονολογικές σειρές στα επίπεδά τους, όπως αυτές που προέρχονται από διαδικασίες δημιουργίας δεδομένων που μοιάζουν με "τυχαίο περίπατο" ή περιέχουν "μοναδιαία ρίζα" είναι δύσκολο και μερικές φορές αδύνατο έργο. Ο βαθμός εξάρτησης αυτών των σειρών προϋποθέτει ότι ο μετασχηματισμός σε κάποια μορφή στασιμότητας πρέπει να χρησιμοποιείται πρώτα για την εφαρμογή μεθόδων πρόβλεψης που είναι περισσότερο κατάλληλες για στάσιμες χρονολογικές σειρές. Αλλά ακόμη και τότε διαπιστώνουμε ότι, πολλές φορές, τέτοιες μέθοδοι δεν μπορούν να νικήσουν το απλούστερο μοντέλο αναφοράς: την τελευταία παρατήρηση των χρονολογικών σειρών. Παρέχουμε μία σειρά θεωρητικών αποτελεσμάτων σχετικά με τις αποστάσεις που χρησιμοποιήθηκαν και τις ιδιότητες των προβλέψεων που προέκυψαν και απεικονίζουν την αποτελεσματικότητα της μεθόδου μας, μέσω μιας εμπεριστατωμένης εμπειρικής εφαρμογής σε χρονολογικές σειρές συναλλαγματικών ισοτιμιών και εμπορευμάτων. Αποδεικνύουμε τόσο τις βελτιώσεις στις αποδόσεις των προβλέψεων όσο και τη σπουδαιότητα των αποτελεσμάτων αυτών σε ένα πλαίσιο λήψης αποφάσεων συνδέοντας την πρόβλεψη στα επίπεδα με τα μαθηματικά διαχείρισης και τα προγνωστικά προβλήματα ανάλυσης.