ИНГИБИТОРЫ P2Y12 РЕЦЕПТОРОВ ТРОМБОЦИТОВ ПРИ ОСТРОМ КОРОНАРНОМ СИНДРОМЕ: ЭФФЕКТИВНОСТЬ И БЕЗОПАСНОСТЬ ПРИМЕНЕНИЯ, МЕТОДЫ ОЦЕНКИ. ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ.
Authors: Д.А. Мансурова 
Published: November 2024

Введение. Ингибиторы P2Y12 рецепторов тромбоцитов являются одним из компонентов двойной антитромбоцитарной терапии (ДАТ), которая является основополагающим аспектом профилактики тромботических осложнений у пациентов с острым коронарным синдромом (ОКС). Цель исследования: Анализ литературы об эффективности и безопасности ингибиторов P2Y12 рецепторов тромбоцитов при лечении пациентов с ОКС после чрескожного коронарного вмешательства (ЧКВ) и современных методах ее оценки, исследованиях с включением тестирования функции тромбоцитов и генотипирования по CYP2C19. Стратегия поиска:Проведен поиск научных публикаций в поисковых системах PubMed, Web of Science, Google Scholar, в электронных научных библиотеках eLibrary, СyberLeninka. Глубина поиска 15 лет (2003-2018). Поиск информации об эффективности и безопасности ингибиторов P2Y12 рецепторов тромбоцитов при ОКС, прогностической значимости остаточной реактивности тромбоцитов (ОРТ), носительства полиморфизма гена CYP2C19 на клинические исходы, персонифицированной терапии с определением функции тромбоцитов и генотипирования. Результаты: Новое поколение блокаторов P2Y12-рецепторов – прасугрел и тикагрелор – позволяет улучшить прогноз после ОКС, благодаря более быстрому началу действия и более глубокому ингибирующему эффекту, чем клопидогрел. Вместе с тем, чрезмерное подавление агрегации тромбоцитов приводит к повышению риска кровотечений. В настоящее время клопидогрел остается наиболее часто применяемым блокатором P2Y12-рецепторов в мире. Однако, фармакологический ответ клопидогрела генетически детерминирован. В целом, выявлено недостаточно доказательств относительно использования фенотипического тестирования функции тромбоцитов и генотипирующих вариантов CYP2C19 для выбора антиагреганта. Выводы: Выявлена взаимосвязь риска сердечно-сосудистых событий от лабораторно определенной резистентности к антиагрегантной терапии. Выбор наиболее удобного и информативного метода оценки функции тромбоцитов требует дальнейших исследований. Для оценки клинической и экономической эффективности комплексного тестирования функции тромбоцитов и генотипирования необходимо проведение рандомизированных многоцентровых исследований. ОРТ следует рассматривать в сочетании с другими прогностическими факторами в более сложной модели прогнозирования.

Introduction. Inhibitors of P2Y12 platelet receptors are one of the components of double antiplatelet therapy (DAT), which is the foundational aspect of thrombotic complications prevention in the patients with Acute Coronary Syndrome (ACS). Aim of the research: To analyze the literature data about efficiency and safety of therapy by inhibitors of P2Y12 platelet receptors in the patients with ACS after percutaneous coronary intervention (PCI) and actual methods of its assessment; studies including test of platelet function and genotyping assay of CYP2C19. Search strategy: Scientific publications were found with help of following search systems: PubMed, Web of Science, Google Scholar, eLibrary, СyberLeninka. A search depth was 15 years (2003-2018). It was revised the information about efficiency and safety of inhibitors of P2Y12 platelet receptors in ACS, prognostic significance of residual platelet reactivity (RPR), CYP2C19 polymorphism carrier for clinical outcomes, personalized therapy with evaluation of platelet function and genotyping. Results: New generation of the blockers of P2Y12-receptors – Prasugrel and Ticagrelor – allows improving the prognosis after ACS. Mainly, they affect faster and provide the inhibiting effect more intense, than Clopidogrel. However, excessive suppression of platelet aggregation leads to higher risk of bleeding. Nowadays, Clopidogrel continues to be the blocker of P2Y12-receptors, which is the oftenest applied in the World. But, pharmacological response of Clopidogrel is determined genetically. Generally, the base of evidences relatively to usage of the phenotypic test of platelet function and CYP2C19 genotyping variants to choose the antiplatelet is incomplete. Conclusion: A correlation between risk of cardiovascular event and resistance to the antiplatelet therapy proved with laboratory test is determined. The further studies are required to choose the more suitable and informative method of platelet function evaluation. Implementation of randomized multicenter studies is needed for assessment of clinical and financial efficiency of complex testing of platelet function and genotyping. RPR should be applied in combination with other prognostic factors in more complete prediction model.

Кіріспе. Тромбоциттердің P2Y12рецепторларының ингибиторлары қосарланған антитромбоцитарлы емнің құрамы болып табылады, ол өз кезегінде жедел коронарлы синдромы (ЖКС) бар науқастардың тромбоцитарлы асқынуларының алдын алудын негізін қалаушы болып табылады. Зерттеу мақсаты: Әдебиетті талдау жалпы тері арқылы кірісулерінен кейінгі ЖКС бар науқастардың тромбоциттердің P2Y12 рецепторы ингибиторларының әсерімен қауіпсіздігі және оларды заманауи тұрғыда талдауы, қосымша тромбоциттер қызметін сынаумен CYP2C19 бойынша генотиптілеу жайлы. Ізденіс стратегияcы: PubMed, Google Scholar сияқты ізденіс жүйeлерінде, eLibrary, СyberLeninka ғылыми кітапханасында ғылыми мақалалардың ізденісі жүргізілді. Ізденіс тереңдігі 15 жыл (2003-2018). Жалпы ізденіс ақпараты ЖКС кезіндегі тромбоциттердің P2Y12 рецепторы ингибиторларының әсерімен қауіпсіздігі, тромбоциттердің қалдық реактивтілігінің болжамдық маңыздылығы, CYP2C19 генінің полиморфизмы клиникалық болжамға әсері, персонифицирленген терапиямен тромбоциттер қызметін анықтау және генетиптілеу жайлы. Зерттеу нәтижесі: Клопидогрелге қарағанда, жаңа сатыдағы P2Y12-рецепторларының блокаторлары – прасугрел мен тикагрелор тез әсер етуші және тереңдеу ингибирлеуші әсеріне байланысты – ЖКС ауруының болжамын жақсартады. Сонымен қоса, тромбоцитердің мөлшерден тыс агрегациясын басу қансырау қаупін тудырады. Қазіргі таңда, әлемде P2Y12-рецепторының блокаторы клопидогрелді кеңінен қолдануда. Бірақ, клопидогрелдің фармакологиялық жауабы генетикалық тұрғыда детермирленген. Жалпы, антиагрегантты салыстырмалы түрде таңдау жайлы, тромбоциттер қызметінің фенотиптілік сынау және CYP2C19 генотипті түрлері жайлы мағлұматтар аз. Қорытынды: Лабораторлы анықталған антиагрегантты емге төзімділікпен жүрек қан-тамырлар қаупінің арасындағы байланыс анықталды. Тромбоциттер қызметін толықтай талдау ары қарай зерттеуді талап етеді. Тромбоциттер қызметінің клиникалық және экономикалық кешенді әсер етуімен генетиптілеуіне рандомизирленген көп орталықты зерттеулер жүргізу қажет. Тромбоциттердің қалдық реактивтілігін басқада болжам факторлармен және күрделі топтамалармен бірге қарастыру керек.