Đường mổ xâm lấn tối thiểu Gavaskar cải biên trong phẫu thuật điều trị bong điểm bám dây chằng chéo sau
Authors: Nguyen Quang Ton Quyen 
Published: December 2021

Đặt vấn đề: Các kỹ thuật mổ mở phổ biến cho đính lại điểm bám dây chằng chéo sau đều đòi hỏi bộc lộ rộng rãi các cấu trúc giải phẫu quan trọng. Với mục đích giảm thiểu việc phẫu tích và cải thiện sự phục hồi của bệnh nhân, Gavaskar và cộng sự đã thực hiện kỹ thuật xâm lấn tối thiểu nhằm tiếp cận và cố định lại điểm bám dây chằng chéo sau qua khoảng giữa hai đầu cơ bụng chân. Trong mô tả của mình, tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xác định chính xác vị trí đường rạch da, dựa trên hình ảnh C-arm trước mổ, đối với sự thành công của đường mổ nhỏ. Tuy vậy, thực tế áp dụng, chúng tôi nhận thấy việc đưa vị trí đường rạch da về nếp gấp khoeo, một cách hệ thống, không ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận bao khớp sau cũng như định hướng vít cố định nhằm đạt được độ nén ép tối ưu. Ngoài ra, điều này về lý thuyết có thể giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị và phẫu thuật, đồng thời đem lại hiệu quả thẩm mỹ sau mổ tốt hơn. Từ đó, chúng tôi thực hiện báo cáo này nhằm mô tả chi tiết kỹ thuật phẫu thuật cũng như trình bày kết quả phục hồi chức năng, tính an toàn và thẩm mỹ của đường mổ cải biên.

Phương pháp: Chúng tôi sử dụng đường rạch da cải biên theo nếp gấp khoeo, tiếp cận vào bao khớp sau qua khoảng giữa hai đầu cơ bụng chân này để cố định lại điểm bám cho 9 trường hợp bong chỗ bám dây chằng chéo sau đơn thuần. Chúng tôi ghi nhận độ dài đường mổ, thời gian phẫu thuật, mức độ đau bằng thang điểm nhìn hình đồng dạng (VAS), thời gian nằm viện, hướng vít/ đường hầm xương trên X quang sau mổ. Ghi nhận sự phục hồi chức năng gối theo thang điểm Lysholm thời điểm 3 tháng và 6 tháng sau mổ, đánh giá liền xương, các biến chứng thần kinh mạch máu, và mức độ hài lòng của bệnh nhân với sẹo mổ.

Kết quả: Thời gian phẫu thuật trung bình là 38 phút (30 - 50 phút), độ dài đường mổ trung bình là 4,5 ± 0,7cm (3,5 - 5,5). Mảnh gãy được cố định bằng 2 vít xốp ở 6 bệnh nhân, 3 vít xốp ở 1 bệnh nhân và chỉ siêu bền ở 2 bệnh nhân. Tuổi trung bình của bệnh nhân là 19 tuổi (15 - 29). Thời gian nằm viện trung bình là 6 ngày (4 - 11). Mức độ đau theo thang điểm VAS ngày đầu sau mổ và thời điểm xuất viện lần lượt là 4,2 và 1,8. Thời gian theo dõi trung bình 21 tháng (15 - 25 tháng). Đánh giá chức năng gối theo thang điểm Lysholm sau mổ 3 tháng đạt 90 điểm và sau mổ 6 tháng đạt 98 điểm. X quang ghi nhận liền xương ổ gãy ở tất cả các trường hợp. Không ghi nhận bất kỳ biến chứng thần kinh mạch máu nào sau mổ. Mức độ hài lòng với sẹo mổ 9,4/10 (8 - 10).

Kết luận: Đường mổ nhỏ lối sau trực tiếp theo nếp gấp khoeo cung cấp một hướng tiếp cận xâm lấn tối thiểu cho cố định bong điểm bám dây chằng chéo sau. Cải biên vị trí đường rạch da vẫn cho phép đạt kết quả tốt về mặt chức năng và Xquang sau mổ, đảm bảo an toàn cho các cấu trúc giải phẫu quan trọng ở hố khoeo và đạt được mức độ hài lòng cao về thẩm mỹ.

ABSTRACT

MODIFIED GAVASKAR MINIMALLY INVASIVE POSTERIOR APPROACH FOR THE FIXATION OF POSTERIOR CRUCIATE LIGAMENT AVULSION FRACTURES

Background: The common open surgical techniques for posterior cruciate reinsertion require extensive exposure of critical anatomical structures. With the aim of minimizing dissection and improving the patient’s recovery, Gavaskar et al performed a minimally invasive technique for approaching and fixing the posterior cruciate ligament attachment through the space between the two heads of the gastrocnemius. In his description, the author emphasizes the key point to the success of his surgical technique is the skin incision location using fluoroscopy. We, per contra, found that bringing the skin incision to the popliteal crease systematically, did not have any negative affects on the approach of posterior capsule as well as the screw orientation to achieve good fragment compression. In addition, this modification could theoretically shorten the duration of preparation and surgery and provide a better postoperative scar satisfaction. We, thereby, describe our surgical technique in detail, and report the functional, aesthetic results as well as the safety of the modified incision.

Methods: Based on the descriptions of Ashok S. Gavaskar, we performed this along the popliteal creasemodified skin incision, approached the posterior capsule through the space between the two heads of the gastrocnemius to reinsert isolated posterior cruciate ligament avulsion on 9 patients. The length of incision, surgical time, visual analogue scale (VAS), duration of hospital stay, screw/bone tunnel direction, were recorded in order to evaluate the effectiveness of the technique. Lysholm scale knee functionality at 3 months and 6 months after surgery, bone union, neurovascular complications, postoperative scar satisfaction were also evaluated.

Results: The average surgical time was 38 minutes (30 - 50 minutes), the average incision length was 4.5 ± 0.7cm (3.5 - 5.5). The fracture was fixed with 2 cancellous screws in 6 patients, 3 cancellous screws in 1 patient and fiberwire through bone tunnels in 2 patients. The patients’ mean age was 19 years (15 - 29). Median hospital stay was 6 days (4 - 11). The pain level on the VAS scale at day one after surgery and at hospital discharge was 4.2 and 1.8, respectively. The mean follow - up time was 21 months (15 - 25 months). Mean Lysholm scores were 90 points at 3 months and 98 points at 6 months after surgery. X - ray showed healing in all cases. No postoperative neurovascular complications were recorded. Satisfaction with surgical scars 9.4/10 (8 - 10).

Conclusions: A small posterior incision directly through the popliteal crease provides a minimally invasive approach for the fixation of posterior cruciate ligament avulsion. Modification of the skin incision position still allows for functionally and radiologically good outcomes, ensures the safety of important anatomical structures in the popliteal fossa, and provides a high degree of esthetic satisfaction.

Keywords: Posterior cruciate ligament avulsion fracture, minimally invasive posterior approach.