Ο ρόλος των διατροφικών συνηθειών και του τρόπου ζωής σε συνάρτηση με γενετικούς παράγοντες στα επίπεδα των δεικτών φλεγμονής και οξείδωσης που σχετίζονται με τη στεφανιαία νόσο
Authors: Παπαδημητρίου Λάμπρος 
Published: August 2021

Σκοπός: Η μελέτη της αλληλεπίδρασης των χαρακτηριστικών του τρόπου ζωής μεσυγκεκριμένους γενετικούς πολυμορφισμούς σε σχέση με νεότερους παράγοντες κινδύνου γιαστεφανιαία νόσο και η ανάδειξη των υποκείμενων παθοφυσιολογικών μηχανισμών.Υλικό-Μέθοδος: Το δείγμα προερχόταν από την συγχρονική μελέτη ΑΤΤΙΚΗ. Από το2001 ως το 2002, 1.528 γυναίκες και 1.514 άνδρες, ελεύθεροι καρδιαγγειακής νόσου και > 18ετών, από την περιοχή της ΑΤΤΙΚΗΣ, δέχτηκαν να συμμετάσχουν στην μελέτη. Ηδειγματοληψία ήταν τυχαία, πολυσταδιακή, στρωματοποιημένη (ανά ηλικιακή κατηγορία καιφύλο) και αναλογική (με βάση τον πληθυσμό των Δήμων και Κοινοτήτων της ΥπερνομαρχίαςΑΤΤΙΚΗΣ καθώς επίσης και των νομαρχιών Ανατολικής και Δυτικής ΑΤΤΙΚΗΣ). Οι παράμετροιπου διερευνήθηκαν αφορούσαν κοινωνικοδημογραφικά, ανθρωπομετρικά, κλινικά καιεργαστηριακά χαρακτηριστικά. Μετρήθηκαν οι εξής δείκτες φλεγμονής και οξείδωσης:οξειδωμένη LDL-χοληστερόλη (oxLDL), C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP), ιντερλευκίνη 6 (IL6),παράγων νέκρωσης των όγκων α (TNFa), ολική αντιοξειδωτική ικανότητα (TAC), ενώ έγινε καιπροσδιορισμός των πολυμορφισμών 1) C825T του γονιδίου των G πρωτεϊνών 2) C677T τηςμεθυλοτετραυδροφολικής ρεδουκτάσης 3) G174C του γονιδίου της ιντερλευκίνης 6 4) G894T τηςενδοθηλιακής συνθετάσης του ΝΟ. Μέσω ερωτηματολογίων, προσδιορίστηκαν οι καπνιστικέςσυνήθειες, το επίπεδο της φυσικής δραστηριότητας, και οι διατροφικές συνήθειες τωνσυμμετεχόντων ενώ για την εκτίμηση της προσήλωσης στο Μεσογειακό διατροφικό πρότυποδημιουργήθηκε ο δείκτης προσήλωσης στην Μεσογειακή διατροφή (MedDietScore) με εύροςτιμών 0-55, όπου υψηλότερες τιμές ήταν ενδεικτικές υψηλότερης προσήλωσης σε αυτό.Αποτελέσματα: Η κατανομή του ελαττωματικού γονιδίου για κάθε επιμέρους γενετικόπολυμορφισμό στο αντιπροσωπευτικό δείγμα του Ελληνικού Πληθυσμού ήταν 80%, 59%, 47%και 45% για τους πολυμορφισμούς C825T, C677T, G174C και G894T αντίστοιχα. Αφού έγινεέλεγχος του δείγματος ως προς το φύλο, την ηλικία διαπιστώθηκε ότι οι συγκεκριμένοιπολυμορφισμοί επηρεάζουν τα επίπεδα των δεικτών φλεγμονής και θρόμβωσης. Πιοσυγκεκριμένα 1) ο πολυμορφισμός C825T σχετίζεται με τα επίπεδα της TAC, oxLDL, TNFa,και IL6 2) o C677T με όλους τους εξεταζόμενους δείκτες 3) ο G174C με τους TAC, CRP, IL6,και TNFa 4) και ο G894T με τα επίπεδα των IL6, CRP, oxLDL και ΤΝFa. Στη συνέχειαμελετήθηκαν οι αλληλεπιδράσεις γονιδιο-περιβάλλοντος ως προς τους προαναφερόμενουςδείκτες και διαπιστώθηκε η τροποποιητική δράση: 1) σε σχέση με τον C825T της διατροφής σταεπίπεδα της TAC, της φυσικής δραστηριότητας στον TNFa, IL6 2) σε σχέση με τον C677T τουκαπνίσματος με όλους τους δείκτες, της άσκησης με τους oxLDL, IL6, CRP και της διατροφήςμε τους TAC, CRP, TNFa 3) σε σχέση με τον G174C της άσκησης με τους CRP, IL6, TNFa, τηςδιατροφής με τους TAC, TNFa και του καπνίσματος με τους CRP, TNFa 4) σε σχέση με τονπολυμορφισμό G894T της διατροφής στους IL6, CRP, TNFa, της άσκησης στην IL6 και τουκαπνίσματος στα επίπεδα της oxLDL.Συμπεράσματα: Οι μελετώμενοι πολυμορφισμοί τροποποιούν το καρδιαγγειακό φορτίοενός αντιπροσωπευτικού δείγματος του Ελληνικού Πληθυσμού, όπως αυτό εκφράζεται με ταεπίπεδα δεικτών φλεγμονής και οξείδωσης. Η Μεσογειακή Διατροφή, η φυσική δραστηριότητακαι οι καπνιστικές συνήθειες αλληλεπιδρούν με το γονιδίωμα ως προς την έκφραση αυτών τωνδεικτών. Ο αντιαθηρογόνος ρόλος της Μεσογειακής διατροφής και της φυσικής δραστηριότηταςμπορεί -τουλάχιστον σε έναν βαθμό- να ερμηνευτεί μέσω της τροποποίησης της διαδικασίαςφλεγμονής και οξείδωσης ακόμη και σε άτομα με ελαττωματικά γονίδια. Πλησιάζει η εποχή όπουανάλογα με το γενετικό υπόστρωμα κάθε ατόμου θα δίδονται εξατομικευμένες συμβουλές με στόχοτην τροποποίηση του κινδύνου εκδήλωσης Στεφανιαίας Νόσου.