ETIOPATHOGENESIS AND SURGICAL TREATMENT OF BILIARY PANCREATITIS. REVIEW
Authors: M.Zh. Aimagambetov , A.E. Masalov , V.G. Lubyansky , N.B. Omarov , S.T. Abdrakhmanov , M.A. Auyenov , S.M. Zhussupov , D.S. Bokin 
Published: October 2024

Introduction: Biliary pancreatitis is one of the most common pathologies, which is an important problem of modern surgery and has been on the rise over the past decades. One of the main etiological factors in the development of pancreatitis are diseases of the extrahepatic biliary tract. Pancreatitis of biliary genesis accounts for 26% to 60% of cases of acute inflammation of the pancreas. Chronicization of acute biliary pancreatitis reaches 43% of cases. The leading factors in the pathogenesis of "biliary" pancreatitis are: violation of outflow through the extrahepatic biliary tract and the ductal system of the pancreas, the occurrence of biliary-pancreatic reflux with the development of intraductal hypertension. Unfavorable outcomes of acute pancreatitis do not tend to decrease and are observed in 30% of the number of hospitalized patients, in 80% of which, according to pathological anatomical autopsies, death is due to a severe form of the disease. The main peaks of mortality in acute pancreatitis occur in two main phases - early, most often associated with the phenomena of pancreatogenic shock, and late, due to infectious complications of destructive forms. Purulent complications of acute pancreatitis are so diverse in form and localization that they require an almost individual approach to the treatment of each individual patient. Objective: To review the literature on the surgical treatment of biliary pancreatitis. Research methods: Literature search was carried out in search engines: Pubmed, Google Academy, elibrary.ru, as well as "manually". The search depth of Pubmed, Google Academy, elibrary.ru, as well as "manually", was not limited. The following filters were applied: full text, humans. Criteria for inclusion of publications in the review: publications that are in full-text access, in Russian and English, carrying statistically verified conclusions. Exclusion criteria: duplicate data, summaries of reports, newspaper publications, personal communications. Results: Unfavorable outcomes of acute pancreatitis do not tend to decrease and are observed in 30% of the number of hospitalized patients, in 80% of which the fatal outcome according to pathological anatomical autopsies is due to a severe form of the disease. The main peaks of mortality in acute pancreatitis occur in two main phases - early, most often associated with the phenomena of pancreatogenic shock, and late, due to infectious complications of destructive forms. Purulent complications of acute pancreatitis are so diverse in form and localization that they require an almost individual approach to the treatment of each individual patient. Discussed and insufficiently unambiguous at the present time remains surgical tactics for various forms of acute pancreatitis in etiology. Conclusions: Thus, high prevalence rates, frequent complications of biliary pancreatitis, the presence of numerous risk factors for its development necessitate the search for the most optimal methods for timely diagnosis and surgical treatment of this disease.

Введение: Билиарный панкреатит является одной из наиболее распространенных патологий, представляющей собой важную проблему современной хирургии и имеет тенденцию к росту в течение последних десятилетий. Одним из основных этиологических факторов в развитии панкреатита являются заболевания внепеченочных желчных путей. На долю панкреатита билиарного генеза приходится от 26% до 60% наблюдений острого воспаления поджелудочной железы. Хронизация острого билиарного панкреатита достигает 43% случаев. Ведущими факторами патогенеза «билиарного» панкреатита служат: нарушение оттока по внепеченочным желчным путям и протоковой системе поджелудочной железы, возникновение билиарно-панкреатического рефлюкса с развитием внутрипротоковой гипертензии. Неблагоприятные исходы ОП не имеют тенденции к снижению и наблюдаются у 30% от числа госпитализированных больных, в 80% из которых летальный исход по данным патологоанатомических вскрытий обусловлен тяжелой формой заболевания. Основные пики летальности при ОП приходятся на две основные фазы – раньнюю, чаще всего связанную с явлениями панкреатогенного шока, и позднюю, обусловленную инфекционными осложнниями деструктивных форм. Гнойные осложнения ОП настолько разнообразны по форме и локализации, что требуют практически индивидуального подхода к лечению каждого конкретного пациента. Цель: Провести обзор литературы по хируггическому лечению билиарного панкреатита. Методы исследования: Поиск литературы осуществлен в поисковых системах: Pubmed, Google Академия, elibrary.ru, а также «ручным способом». Глубина поиска Pubmed, Google Академия, elibrary.ru, а также «ручным способом», не была ограничена. Применялись следующие фильтры: full text, humans. Критерии включения публикаций в обзор: публикации, находящиеся в полнотекстовом доступе, на русском и английском языках, несущие статистически выверенные выводы. Критерии исключения: повторяющиеся данные, резюме докладов, газетные публикации, личные сообщения. Результаты: Неблагоприятные исходы ОП не имеют тенденции к снижению и наблюдаются у 30% от числа госпитализированных больных, в 80% из которых летальный исход по данным патологоанатомических вскрытий обусловлен тяжелой формой заболевания. Основные пики летальности при ОП приходятся на две основные фазы – раннюю, чаще всего связанную с явлениями панкреатогенного шока, и позднюю, обусловленную инфекционными осложнниями деструктивных форм. Гнойные осложнения ОП настолько разнообразны по форме и локализации, что требуют практически индивидуального подхода к лечению каждого конкретного пациента. Обсуждаемой и недостаточно однозначной в настоящее время остается хирургическая тактика при различных по этиологии формах острого панкреатита. Выводы: Таким образом, высокие показатели распространенности, частые осложнения билиарного панкреатита, наличие многочисленных факторов риска его развития обусловливают необходимость поиска наиболее оптимальных методов своевременной диагностики и хирургического лечения этого заболевания.

Кіріспе: билиарлы панкреатит ең көп таралған патологиялардың бірі, қазіргі уақытта хирургияның маңызды мәселелерінің бірі болып табылады және соңғы онжылдықтарда саны артып келеді. Панкреатиттің дамуындағы негізгі этиологиялық факторларының бірден - бір себебі бауырдан тыс өт жолдарының аурулары болып табылады. Билиарлы генездегі панкреатит ұйқы безінің жедел қабынуын бақылауында 26% - 60% - ды құрайды. Жедел билиарлы панкреатиттің хронизациясы 43% жағдайға жетеді. «Билиарлы» панкреатиттің патогенезінің жетекші факторлары: бауырдан тыс өт жолдары мен ұйқы безінің өзегі өтімсіздігінің себебінен, өзек ішілік гипертензияның дамуынан билиарлы-панкреатиялық рефлюкс дамиды. ЖП қолайсыз нәтижелерінің төмендеу үрдісі жоқ және емдеуге жатқызылған науқастар санының 30% -да байқалады, олардың 80% -да патологиялық-анатомиялық ашып қарау деректері бойынша өліммен аяқталу аурудың ауыр түріне байланысты. ЖП кезіндегі өлімнің негізгі шыңдары екі негізгі кезеңге байланысты: ерте кезеңі - көбінесе панкреатогендік шок себебінен болса, кеш кезеңі деструктивті формалардың инфекциялық асқынуларына байланысты болып табылады. ЖП-тің іріңді асқынулары формасы мен локализациясы жағынан әр түрлі, сондықтан олар әр нақты науқасты емдеуге жеке көзқарасты қажет етеді. Мақсаты: билиарлы панкреатитті хирургиялық емдеу туралы әдебиеттерге шолу жасау. Зерттеу әдістері: әдебиеттерді Pubmed, Google академиясы, elibrary.ru, сондай-ақ «қолмен» іздеумен жүзеге асырылады. Іздеу тереңдігі Pubmed, Google академиясы, elibrary.ru, сондай-ақ «қолмен», шектеулер болған жоқ. Келесі сүзгілер қолданылды: fulltext, humans. Жарияланымдарды шолуға қосу критерийлеріне: толық мәтінді қол жетімді, орыс және ағылшын тілдеріндегі, статистикалық тексерілген қорытындылары бар жарияланымдар. Алып тастау критерийлеріне: қайталанатын мәліметтер, баяндамалардың қысқаша мазмұны, газет басылымдары, жеке хабарламалар. Нәтижелері: ЖП қолайсыз нәтижелерінің төмендеу үрдісі жоқ және емдеуге жатқызылған науқастар санының 30% -да байқалады, олардың 80% -да патологиялық-анатомиялық ашып қарау деректері бойынша өліммен аяқталу аурудың ауыр түріне байланысты. ЖП кезіндегі өлімнің негізгі шыңдары екі негізгі кезеңге байланысты: ерте кезеңі - көбінесе панкреатогендік шок себебінен болса, кеш кезеңі деструктивті формалардың инфекциялық асқынуларына байланысты болып табылады. ЖП-тің іріңді асқынулары формасы мен локализациясы жағынан әр түрлі, сондықтан олар әр нақты науқасты емдеуге жеке көзқарасты қажет етеді. Қазіргі уақытта жедел панкреатиттің этиологиясы бойынша әртүрлі формалардағы хирургиялық тактика толық қанды шешімі табылған жоқ. Қорытынды: осылайша, таралудың жоғары деңгейі, биллиарлы панкреатиттің жиі асқынуы, оның дамуының көптеген қауіп факторларының болуы осы ауруды уақтылы диагностикалау мен хирургиялық емдеудің ең оңтайлы әдістерін іздеуді қажет етеді.