Ανάπτυξη μεθοδολογικού πλαισίου για την αποτίμηση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας γεωγραφικών περιοχών με ανθρωπογενείς δραστηριότητες
Authors: Ακτσόγλου Δέσποινα 
Published: September 2021

Βασικός σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η βελτίωση του τρόπου με τον οποίο οι αρχές διαχείρισης των γεωγραφικών περιοχών με ανθρωπογενείς δραστηριότητες αποτιμούν την περιβαλλοντική βιωσιμότητα τους, μέσω της ανάπτυξης ενός καινοτόμου μεθοδολογικού πλαισίου. Το μεθοδολογικό πλαίσιο αναπτύχθηκε για την ενίσχυση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας των γεωγραφικών περιοχών με ανθρωπογενείς δραστηριότητες και με γνώμονα την αντιμετώπιση των κυριότερων αδυναμιών των διαθέσιμων μεθόδων αποτίμησης. Το αντικείμενο της διδακτορικής διατριβής δομείται σε έξι (6) αλληλένδετα Κεφάλαια, καθένα από τα οποία απαντάει σε συγκεκριμένα ερωτήματα. Στο 1ο Κεφάλαιο, ορίζεται το πρόβλημα το οποίο καλείται να επιλύσει η παρούσα διατριβή, ενώ συνοψίζονται και αναλύονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της βιώσιμης ανάπτυξης ώστε να ενισχυθεί η κατανόηση του θεωρητικού υποβάθρου της. Τα βασικά ερωτήματα που απαντώνται στο συγκεκριμένο Κεφάλαιο είναι τα εξής: •Ποιος είναι ο σκοπός και οι στόχοι της διδακτορικής διατριβής; •Τι είναι η βιωσιμότητα, ποιες οι αρχές της και ποια η κρισιμότητά της; •Πως σχετίζεται η επιστήμη του μηχανικού με τη βιωσιμότητα; •Πως σχετίζεται και γιατί είναι σημαντική για τις γεωγραφικές περιοχές με ανθρωπογενείς δραστηριότητες; •Πως συνδέεται το περιβάλλον με την βιωσιμότητα; Στο 2ο Κεφάλαιο, εκπονείται μια αναλυτική βιβλιογραφική ανασκόπηση των διαθέσιμων μεθόδων αποτίμησης, με στόχο την τεκμηρίωση του ερευνητικού κενού το οποίο καλύπτει η παρούσα διατριβή και την ανάδειξη των γενικών χαρακτηριστικών τα οποία θα πρέπει να εμπεριέχει μια μέθοδος αποτίμησης. Τα βασικά ερωτήματα που απαντώνται στο συγκεκριμένο Κεφάλαιο είναι τα εξής: •Τι είναι η αποτίμηση της βιωσιμότητας και γιατί είναι σημαντική; •Ποιες μέθοδοι αποτίμησης της βιωσιμότητας είναι διαθέσιμες και πώς κατηγοριοποιούνται; •Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των διαθέσιμων μεθόδων; •Δικαιολογείται η ανάπτυξη ενός νέου μεθοδολογικού πλαισίου; Στο 3ο Κεφάλαιο, αναλύονται οι έννοιες της Φέρουσας Ικανότητας και του Οικολογικού Αποτυπώματος, η σύνδεση μεταξύ τους αλλά και με τη βιωσιμότητα, τα βασικά χαρακτηριστικά τους, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα τους. Επίσης, επισημαίνεται ο τρόπος με τον οποίο ορισμένα από τα μειονεκτήματα του Οικολογικού Αποτυπώματος επιλύονται με την ενσωμάτωση στη μέθοδο υπολογισμού του της λογικής της Ανάλυσης Κύκλου Ζωής. Τα βασικά ερωτήματα που απαντώνται στο συγκεκριμένο Κεφάλαιο είναι τα εξής: •Πως συνδέονται η Βιωσιμότητα με την Φέρουσα Ικανότητα και το Οικολογικό Αποτύπωμα; •Τι είναι η Φέρουσα Ικανότητα και πως εφαρμόζεται στις γεωγραφικές περιοχές με ανθρωπογενείς δραστηριότητες; •Τι είναι το Οικολογικό Αποτύπωμα; •Πως υπολογίζεται το Οικολογικό Αποτύπωμα μιας γεωγραφικής περιοχής με ανθρωπογενείς δραστηριότητες; •Πως η εφαρμογή της λογικής της Ανάλυσης Κύκλου Ζωής στους υπολογισμούς του Οικολογικού Αποτυπώματος μπορεί να βελτιώσει την εν λόγω μέθοδο; Στο 4ο Κεφάλαιο, παρουσιάζεται αναλυτικά το προτεινόμενο μεθοδολογικό πλαίσιο αποτίμησης της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας γεωγραφικών περιοχών με ανθρωπογενείς δραστηριότητες. Η ανάπτυξη του πλαισίου πραγματοποιείται με γνώμονα την επίλυση των αδυναμιών των υφιστάμενων μεθοδολογιών αποτίμησης της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας γεωγραφικών περιοχών με ανθρωπογενείς δραστηριότητες, τις αρχές της μεθόδου με την υψηλότερη βαθμολογία, και την ανάγκη ενίσχυσης της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Το εν λόγω πλαίσιο μπορεί να εφαρμοστεί από όλες τις γεωγραφικές περιοχές με ανθρωπογενείς δραστηριότητες και αποτιμά με αξιόπιστο και αποτελεσματικό τρόπο την περιβαλλοντική τους βιωσιμότητα. Τα βασικά ερωτήματα που απαντώνται στο συγκεκριμένο Κεφάλαιο είναι τα εξής: •Ποια είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του μεθοδολογικού πλαισίου; •Ποια είναι τα τελικά βήματα εφαρμογής του μεθοδολογικού πλαισίου; •Πως αντιμετωπίζονται τα προβλήματα των διαθέσιμων σχετικών μεθόδων; •Ποια είναι η καινοτομία στον τρόπο υπολογισμού της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας μιας γεωγραφικής περιοχής με ανθρωπογενείς δραστηριότητες; Στο 5ο Κεφάλαιο, το μεθοδολογικό πλαίσιο εφαρμόζεται σε μια μελέτη περίπτωσης ώστε να αξιολογηθεί η χρησιμότητά του και να ανευρεθούν επιπλέον τρόποι βελτίωσης της χρηστικότητάς του. Τα βασικά ερωτήματα που απαντώνται στο συγκεκριμένο κεφάλαιο είναι τα εξής: •Τι αποτελέσματα προέκυψαν από την εφαρμογή του μεθοδολογικού πλαισίου σε μελέτη περίπτωσης; •Πώς αξιολογείται η χρησιμότητα και η χρηστικότητα του μεθοδολογικού πλαισίου; •Πώς μπορεί να βελτιωθεί περαιτέρω η χρηστικότητά του; Στο 6ο Κεφάλαιο συνοψίζονται τα βασικά συμπεράσματα της διδακτορικής διατριβής και προτείνονται πεδία μελλοντικής έρευνας για την περαιτέρω βελτίωση του τρόπου αποτίμησης της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας γεωγραφικών περιοχών με ανθρωπογενείς δραστηριότητες.