Διαδικασίες υποστήριξης νηπιαγωγών στο σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων φυσικής αγωγής
Authors: Ράπτης Γεώργιος 
Published: September 2021

Η συγκεκριμένη διδακτορική διατριβή αρχικά σκοπεύει στη διερεύνηση του είδους της παρεχόμενης Φυσικής Αγωγής (Φ.Α.) από τις νηπιαγωγούς προς τα νήπια, στην Προσχολική εκπαίδευση και στη συνέχεια μελετά την αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος υποστήριξης (mentoring) των νηπιαγωγών από τον ερευνητή/μέντορα. Ξεκινάει αποσαφηνίζοντας τις κύριες έννοιες του θέματος και παρουσιάζει την πορεία του προγράμματος υποστήριξης, την ανάπτυξη των συμμετεχόντων και τη συνεισφορά τους στην οργάνωση και υλοποίηση προγραμμάτων Φ.Α. Για τις ανάγκες του εγχειρήματος προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν δέκα (10) νηπιαγωγοί της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Περιφερειακής Ενότητας Πέλλας. Ο ερευνητής συνέδραμε ώστε να αναγνωρίσουν ζητήματα που αντιμετωπίζουν σε σχέση με τη διδακτική της Φ.Α. στην Προσχολική εκπαίδευση. Τις ενθάρρυνε να ανακαλύψουν τις ελλείψεις τους, να τις θέσουν στο πλαίσιο της τάξης τους και της ομάδας, να αναστοχαστούν για τον τρόπο δουλειάς τους και τις δραστηριότητες που υλοποιούν και, αφού τις εμπλουτίσουν, να τις εφαρμόζουν μελλοντικά, προσφέροντας ποιοτικότερη εκπαίδευση στους μαθητές τους. Για τη συλλογή δεδομένων, ο ερευνητής χρησιμοποίησε υλικό που προέκυψε μετά την αποκωδικοποίηση του πλάνου διερεύνησης του προφίλ των νηπιαγωγών και των ημιδομημένων συνεντεύξεων, από τις καταγραφές ημερησίων προγραμμάτων, από την παρατήρηση της διδασκαλίας τους, από τις ατομικές σημειώσεις ή τις καταθέσεις των νηπιαγωγών κατά τη διάρκεια συναντήσεων ανατροφοδότησης και από ατομικές συνεντεύξεις με γονείς, τρίτους και μαρτυρίες νηπίων. Σε αυτό το υλικό βασίστηκε για να συνεργαστεί με την Ομάδα νηπιαγωγών Έδεσσας, «σε μια ισότιμη και σύμμετρη βάση» (Κατσαρού & Τσάφος, 2003, σ. 402), ώστε οι νηπιαγωγοί της συγκεκριμένης ομάδας να επανασχεδιάσουν δραστηριότητες κινητικής ανάπτυξης και Φ.Α. των νηπίων, να τις υλοποιήσουν εκ νέου και τελικά, αφού τις αξιολογήσουν, να τις αναπτύξουν και να τις εφαρμόζουν μελλοντικά. Ήταν ο μέντοράς τους, κατέχοντας ρόλους συνερευνητή, συνταξιδιώτη, συνομιλητή, επιμορφωτή και συντονιστή/διευκολυντή (facilitator). Συνέδραμε ώστε να συνεργαστούν οι νηπιαγωγοί μεταξύ τους, αλλά και με τον ίδιο, υποστηριζόμενες στους επάλληλους κύκλους της συνεργατικής έρευνας-δράσης: αναγνώριση προβλήματος, έρευνα, επιλογή δράσης, σχεδιασμός, υλοποίηση και αξιολόγηση της δράσης (Αυγητίδου, 2005). Η παρέμβαση διήρκεσε ένα σχολικό έτος και υλοποιήθηκε στην περιοχή του Δήμου Έδεσσας. Στηρίχθηκε στη θεμελιωμένη θεωρία και στην ποιοτική και ποσοτική ανάλυση περιεχομένου, καθώς τα δεδομένα συγκρίνονταν και αναλύονταν σε όλη τη διάρκεια της έρευνας. Στα αποτελέσματα διαφαίνεται πως ο τρόπος εργασίας και οι πρακτικές υλοποίησης προγραμμάτων Φ.Α. των νηπιαγωγών είχαν πολλά κοινά χαρακτηριστικά και περιελάμβαναν αρχικά απλές δραστηριότητες, περιορίζοντας τις κινητικές ευκαιρίες που είχαν τα νήπια. Φάνηκε ακόμη πως, κατά τη διάρκεια και με την ολοκλήρωση της παρέμβασης, αναπτύχθηκαν σε διαφορετικό βαθμό οι γνώσεις, οι πρακτικές και οι σχέσεις των νηπιαγωγών, μέσω της υποστήριξης τους σε θεωρητικό, ερευνητικό, πρακτικό, στοχαστικό και προσωπικό επίπεδο. Συμπερασματικά, η διατριβή αναδεικνύει τις διαδικασίες υποστήριξης των συμμετεχόντων, τη βελτίωση του τρόπου που έβλεπαν τη Φ.Α. και τις αλλαγές στις γνώσεις, τις απόψεις και τις πρακτικές τους καθώς υλοποιούσαν δραστηριότητες Φ.Α. Έδειξε πως οι εκπαιδευτικοί που ερευνούν το έργο τους και αξιοποιούν ευκαιρίες υποστήριξης συμμετέχοντας σε διαδικασίες συν-έρευνας δρουν, αξιολογούν, αναστοχάζονται και τελικά βελτιώνουν τις πρακτικές τους.Λέξεις κλειδιά: Φυσική Αγωγή, Προσχολική Αγωγή, έρευνα-δράση, μέντορας.