Μελέτη της επίδρασης των τηλεοπτικών διαφημίσεων τροφίμων στις διατροφικές επιλογές παιδιών και συσχέτιση με την κατάσταση της στοματικής τους υγείας
Authors: Γάτου Ταρσίτσα 
Published: September 2021

Μελέτη #1. Σκοπός: Διερεύνηση των τηλεοπτικών διαφημίσεων τροφίμων που απευθύνονται στα παιδιά, με έμφαση στα τρόφιμα που είναι δυνητικά επιβλαβή για τα δόντια. Μέθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε ψηφιακή εγγραφή προγραμμάτων από 6 τηλεοπτικά κανάλια σε ώρες υψηλής παιδικής τηλεθέασης την περίοδο Μαΐου-Ιουνίου 2010(166,7 ώρες). Οι διαφημίσεις που περιελάμβανε το υλικό κωδικοποιήθηκαν ανάλογα με την ημέρα εκπομπής, το είδος του προγράμματος, το διαφημιζόμενο είδος και την χρήση τεσσάρων τεχνικών μάρκετινγκ. Τα τρόφιμα χωρίστηκαν σε δυνητικά επιβλαβή και σχετικά ασφαλή για τα δόντια, με βάση την περιεκτικότητά τους σε σάκχαρα και οξέα. Αποτελέσματα: Οι διαφημίσεις τροφίμων είχαν μέση συχνότητα 8,0/ώρα και ήταν συχνότερες τα σαββατοκύριακα και κατά τη διάρκεια των παιδικών προγραμμάτων (p<0.05). 44,7% αυτών αφορούσαν δυνητικά επιβλαβή για τα δόντια τρόφιμα και 15,0% χρησιμοποιούσαν τουλάχιστον μια τεχνική μάρκετινγκ. Οι διαφημίσεις των επιβλαβών για τα δόντια τροφίμων ήταν περισσότερο πιθανό να προβάλλονται κατά τη διάρκεια παιδικών προγραμμάτων (OR 2.92, 95%CI 2.04-4.16) και να περιέχουν προσφορά δώρου (OR 35.43, 95%CI 10.83-115.88). Συμπεράσματα: Τα παιδιά εκτίθενται σε μεγάλο όγκο τηλεοπτικών μηνυμάτων που ενθαρρύνουν την κατανάλωση τροφίμων που μπορούν να βλάψουν τα δόντια, ιδιαίτερα στη διάρκεια των παιδικών προγραμμάτων, και τα οποία χρησιμοποιούν εντατικά τεχνικές μάρκετινγκ που επηρεάζουν τις προτιμήσεις τους.Μελέτη #2. Σκοπός: Διερεύνηση της βραχυπρόθεσμης επίδρασης διαφημίσεων σακχαρούχων τροφίμων στις διατροφικές επιλογές παιδιών και του ρυθμιστικού ρόλου διαφόρων παραγόντων. Μεθοδολογία: Σε 183 παιδιά ηλικίας 11-12 ετών προβλήθηκαν διαφημίσεις σακχαρούχων τροφίμων και διαφημίσεις άσχετες με τρόφιμα, ενσωματωμένες σε παιδική ταινία, με μεσοδιάστημα τριών εβδομάδων, με τυχαιοποιημένη σειρά. Μετά από κάθε παρέμβαση μετρήθηκε η πρόθεση κατανάλωσης σακχαρούχων και μη σακχαρούχων τροφίμων. Σε κάθε παιδί καταγράφτηκε η εμπειρία τερηδόνας (DMFT) και οδοντικής διάβρωσης (BEWE), ο δείκτης μάζας σώματος, στοιχεία διατροφικής συμπεριφοράς, ενασχόλησης με τηλεόραση και σωματική άσκηση και κοινωνικο- δημογραφικά στοιχεία. Οι διαφορές μεταξύ των δύο πειραματικών συνθηκών και η επίδραση των άλλων παραγόντων εξετάστηκαν με μεικτό μοντέλο παλινδρόμησης για επαναλαμβανόμενες παρατηρήσεις. Αποτελέσματα: Η έκθεση στις διαφημίσεις τροφίμων ελάττωσε σημαντικά την πρόθεση κατανάλωσης υγιεινών τροφίμων. Τα παιδιά με υψηλότερο DMFT επέλεξαν μεγαλύτερο ποσοστό ανθυγιεινών τροφίμων και τα παιδιά που βλέπουν περισσότερη τηλεόραση επέλεξαν περισσότερα υγιεινά τρόφιμα μετά από την έκθεσή τους στις διαφημίσεις τροφίμων. Συμπεράσματα: Οι διαφημίσεις σακχαρούχων τροφίμων μπορούν να αποτρέψουν βραχυπρόθεσμα την προτίμηση των παιδιών για υγιεινές διατροφικές επιλογές. Τα παιδιά με μεγαλύτερη εμπειρία τερηδόνας, καθώς και εκείνα που παρακολουθούν περισσότερη τηλεόραση είναι πιο ευάλωτα στην επίδραση των διαφημίσεων και μπορούν να ωφεληθούν περισσότερο από τον περιορισμό της έκθεσης τους σε τηλεοπτικές διαφημίσεις ανθυγιεινών τροφίμων.