Η εν Χριστώ ανακαίνιση του ανθρώπου κατά τον Άγιο Ιγνάτιο Μπριαντσανίνοφ
Authors: Λεμπέντεβ Αλέξιος 
Published: August 2021

Σκοπός της διατριβής μας είναι η παρουσίαση της διδασκαλίας του Ρώσουαγίου Ιγνατίου Μπριαντσανίνοφ για την εν Χριστώ ανακαίνιση του ανθρώπου.Μεταφράσαμε από τα συγγράμματά του, τα οποία είναι γραμμένα στη ρωσικήγλώσσα, τα εδάφια εκείνα που θεωρήσαμε απαραίτητα προκειμένου να αναπτύξουμετη διδασκαλία του αγίου για την ανακαίνιση. Χρησιμοποιήσαμε τη νοηματικήμετάφραση, γιατί η κατά λέξη θα έβλαπτε τη φυσική ροή του λόγου και τηνκατανόησή του από το ελληνόγλωσσο κοινό. Ωστόσο, μείναμε πάντα πιστοί στοθεολογικό νόημα της διδασκαλίας του αγίου. Επίσης στηριχθήκαμε στις πηγές πουχρησιμοποιεί ο ίδιος, δηλαδή στην Αγία Γραφή, τη Φιλοκαλία και τα έργα κάποιωνασκητικών Πατέρων και δομήσαμε τη διατριβή μας σε επτά κεφάλαια πουπεριγράφουν την πορεία προς την εν Χριστω ανακαίνιση και θέωση του ανθρώπου.Κατ’ αρχήν, εξετάσαμε τη δημιουργία του ανθρώπου ως εικόνα και ομοίωση τουΘεού καθώς και την προπατορική αμαρτία και την πτώση του από τον Παράδεισο.Αναπτύξαμε τη λειτουργία του σώματος και της ψυχής πριν και μετά την πτώση καιπεριγράψαμε την παρά φύσιν κατάσταση του ανθρώπου, δηλαδή τα ψυχικά καισωματικά πάθη που δημιουργούνται όταν ο άνθρωπος απομακρύνεται από το Θεό καιεπιδίδεται σε αμαρτωλές συνήθειες. Μας απασχόλησε το έργο της Θείας Οικονομίαςγια την ανακαίνιση του ανθρώπου. Αναφερθήκαμε στην ενανθρώπηση του δευτέρουπροσώπου της Αγίας Τριάδας και τη θυσία Του καθώς και στο έργο του ΑγίουΠνεύματος μέσα στην Εκκλησία, το Οποίο ολοκληρώνει το έργο της σωτηρίας στοκάθε πρόσωπο ξεχωριστά. Ασχοληθήκαμε με τα μυστήρια της Εκκλησίας, ως ταμέσα τα οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει ο άνθρωπος για να κάνει δικό του το δώροτης ανακαίνισης που του πρόσφερε η Θεία Οικονομία. Αναλύσαμε ιδιαίτερα τηνανακαινιστική διάσταση τριών μυστηρίων, του Βαπτίσματος, της Μετάνοιας και τηςΘείας Ευχαριστίας. Ασχοληθήκαμε ακόμη με την πνευματική καθοδήγηση τουχριστιανού. Διακρίναμε τους πνευματικούς οδηγούς σε φωτισμένους πατέρες ήγέροντες και σε απλούς πνευματικούς συμβούλους. Κάναμε λόγο για την αρετή τηςαπόλυτης υπακοής στον θεόπνευστο οδηγό, η οποία θεραπεύει την ψυχή, ενώ στηνπερίπτωση του άπειρου πνευματικού οδηγού ο πιστός καλύτερα να τηρεί σχετικήυπακοή και να συγκρίνει τις συμβουλές που του προσφέρει ο πνευματικός τουπατέρας με τα διδάγματα της Αγίας Γραφής και την εμπειρία των αγίων Πατέρων τηςΕκκλησίας. Ασχοληθήκαμε με την εσωτερική άσκηση, η οποία συντελείται μέσαστην καρδιά και στο νου του χριστιανού και τη διακρίναμε από την εξωτερική, ηοποία σχετίζεται με την άσκηση του σώματος και ενισχύει και συμπληρώνει τηνεσωτερική. Μιλήσαμε ιδιαιτέρα για την προσευχή και αναλύσαμε τα στάδια τηςσύντομης προσευχής του Ιησού, που κατά τον Ιγνάτιο διακρίνεται σε νοερά,καρδιακή και ψυχική και βοηθάει στην ένωση νου, καρδιάς και σώματος. Κάναμε μίαεπισκόπηση των βασικών χριστιανικών αρετών που αποκτά ο άνθρωπος με τηνάσκηση και οι οποίες δείχνουν ως ένα βαθμό τι σημαίνει ανακαίνιση του γεμάτου μεπάθη παλαιού ανθρώπου. Περιγράψαμε τις οκτώ βασικές αρετές, την εγκράτεια, τηναγνότητα, την αφιλαργυρία, την πραότητα, το χαροποιό πένθος, τη νήψη, τηνταπείνωση και την αγάπη, με τις οποίες καταπολεμούνται τα οκτώ κύρια πάθη,γαστριμαργία, πορνεία, φιλαργυρία, οργή, λύπη, ακηδία, κενοδοξία και υπερηφάνεια.Ολοκληρώσαμε τη διατριβή με τις έννοιες της εν Χριστώ ανακαίνισης και θέωσης.Εξηγήσαμε ότι η εν Χριστώ ανακαίνιση είναι τα θεία χαρίσματα που λαμβάνει οχριστιανός στην ασκητική του πορεία και οδηγείται σταδιακά προς τη θέωση, κατάτην οποία βλέπει το άκτιστο φως και η παρουσία της Θείας Χάρης μέσα στην ψυχήμεταμορφώνει όλη τη φύση του ανθρώπου ενώνοντας το νου, την καρδιά και το σώμακαι οδηγώντας τον άνθρωπο από δόξα σε δόξα.