Η διερεύνηση της περίπτωσης της ψηφιακής μουσικογλωσσικής εφαρμογής στο ipad “το καρναβάλι των ζώων” και της ηχητικής ποικιλότητας της για την ενίσχυση γλώσας σε παιδιά πρωτοσχολικής ηλικίας
Authors: Τοκμακίδου Ξανθίππη 
Published: September 2021

Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση της επίδρασης της χρήσης μιας μουσικό-γλωσσικά εμπλουτισμένης εφαρμογής στο iPad, με βασικό στοιχείο τον ήχο, στον προφορικό λόγο παιδιών πρωτοσχολικής ηλικίας, στην αγγλική ως ξένη γλώσσα. Τα δομικά στοιχεία της προφορικής ικανότητας που εξετάστηκαν αφορούσαν στο λεξιλόγιο, στη γραμματική, στην κατανόηση και στην ευχέρεια λόγου. Διαμορφώθηκαν τρεις ερευνητικές υποθέσεις: α) Το επίπεδο προφορικής ικανότητας στην ξένη γλώσσα των παιδιών του δείγματος θα αναπτυχθεί μετά τη χρήση της εφαρμογής β) Υπάρχει σχέση μεταξύ της ανάπτυξης στο επίπεδο προφορικής ικανότητας στην ξένη γλώσσα των παιδιών, μετά τη χρήση της εφαρμογής και στο μέγεθος της αλληλεπίδρασης των παιδιών με τα οπτικοακουστικά στοιχεία της εφαρμογής γ) Η επανάληψη της χρήσης των οπτικοακουστικών στοιχείων της εφαρμογής ενισχύει την ικανότητα ανάπλασης πληροφοριών σχετικών με το ηχητικό περιεχόμενο της εφαρμογής που αντιστοιχούν στο θεματικό περιεχόμενο κάθε σελίδας.Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν εξήντα μαθητές ηλικίας εφτά έως οκτώ ετών, δηλαδή της Β’ τάξης του δημοτικού που φοιτούσαν σε ιδιωτικό εκπαιδευτήριο μεγάλου αστικού κέντρου. Τα ερευνητικά εργαλεία αποτελούνταν από ημιδομημένες συνεντεύξεις και γραπτά τεστ των παιδιών στην αγγλική γλώσσα. Εργαλείο μέτρησης της ανάπτυξης του προφορικού λόγου αποτέλεσε το Student Oral Language Observation Matrix (S.O.L.O.M.). Οι συνεντεύξεις συνέβαλαν και στην αυτοαξιολόγηση των παιδιών, για το σύνολο της εμπειρίας τους από την ερευνητική διαδικασία. Το σύστημα καταγραφής δακτυλοκίνησης (test app) που βρίσκεται ενσωματωμένο στην iPad εφαρμογή, δημιούργησε μία πολύ πλούσια συλλογή δεδομένων, της συμπεριφοράς των παιδιών, σε σχέση με τη χρήση των οπτικοακουστικών στοιχείων της εφαρμογής και προσέφερε τεχνικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά στη διαδικασία της παρατήρησης. Σημαντικά συνέβαλε στην παρατήρηση της συμπεριφοράς των παιδιών, σε όλη την επαφή τους με την εφαρμογή και το εργαλείο αποτίμησης εμπειρίας ροής των παιδιών στο πλαίσιο μουσικών δραστηριοτήτων – Flow In Music Activities (F.I.M.A.). Η βιντεοσκόπηση υιοθετήθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της παρέμβασης. Τέλος, για την εξυπηρέτηση των στόχων της έρευνας επιλέχθηκε η δομημένη ποσοτική και ποιοτική παρατήρηση και χρησιμοποιήθηκαν τόσο η συμμετοχική όσο και η μη συμμετοχική. Τα ευρήματα ως προς την πρώτη υπόθεση επιβεβαίωσαν την άμεση σχέση της χρήσης της εφαρμογής με την ανάπτυξη που παρουσίασαν τα υποκείμενα στα δομικά στοιχεία του προφορικού λόγου της αγγλικής ως ξένης γλώσσας. Στη δεύτερη υπόθεση, δεν επιβεβαιώθηκε η σχέση μεταξύ της ανάπτυξης της προφορικής ικανότητας στην ξένη γλώσσα, των παιδιών, μετά τη χρήση της εφαρμογής και του μεγέθους της αλληλεπίδρασης των παιδιών με τα οπτικοακουστικά στοιχεία αυτής. Τέλος, δεν επιβεβαιώθηκε και η τρίτη ερευνητική υπόθεση, καθώς η επανάληψη της χρήσης των οπτικοακουστικών στοιχείων της εφαρμογής δεν διαπιστώθηκε να ενισχύει την ικανότητα ανάπλασης πληροφοριών σχετικών με το ηχητικό περιεχόμενο της εφαρμογής που αντιστοιχούν στο θεματικό περιεχόμενο κάθε σελίδας. Σημαντικά ευρήματα που προκύπτουν από την έρευνα αφορούν στο συνδυασμό της ελεύθερης αλληλεπίδρασης με το ψηφιακό περιεχόμενο που μεταξύ των παιδιών ενθάρρυνε δεξιότητες, όπως είναι η αμοιβαία υποστήριξη, η συνεργασία, η λήψη αποφάσεων, στο πλαίσιο των μαθησιακών δραστηριοτήτων. Επιπρόσθετα, η χρήση της εφαρμογής στο σύνολό της, δηλαδή η χρήση του περιβάλλοντος εργασίας και όχι του περιεχομένου, αποτέλεσε έναν από τους λόγους ανάπτυξης της προφορικής ικανότητας των παιδιών στην αγγλική γλώσσα. Η αξιοποίησή της ως επικοινωνιακό εργαλείο μεταξύ της συνομιλίας των μελών της ομάδας και της ερευνήτριας συνέβαλε στην οργάνωση και στη δόμηση των γνώσεων τους, στον μετασχηματισμό των ιδεών τους σε γλωσσική επικοινωνία. Επιπλέον, τα παιδιά αντιλαμβάνονταν και αντιμετώπιζαν την εφαρμογή ως παιχνίδι, παρόλα αυτά έτειναν ολοένα και περισσότερο να αντιλαμβάνονται ότι η μαθησιακή δραστηριότητα δεν είναι παιχνίδι και ότι προκύπτουν ξεκάθαροι στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν μετά από κάθε αλληλεπίδραση. Η έρευνα δημιούργησε προϋποθέσεις αξιοποίησης νέων ρόλων μέσα σε ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον, καθώς ο εκπαιδευτικός δεν αποτελούσε πια τον αναμεταδότη της γνώσης. Το καθένα από τα παιδιά ανέπτυξε προσωπική μαθησιακή διαδρομή και πολλά από τα παιδιά επιχείρησαν μεταφορά γνώσης μεταξύ ομοτίμων (peer to peer learning). Η διεύρυνση των πόρων της τάξης με το νέο υλικό που προσέφερε η εφαρμογή έφεραν τα παιδιά σε επαφή με την «πραγματικότητα» που λαμβάνει χώρα γύρω τους και κυρίως εκτός του σχολικού περιβάλλοντος. Η αξιοποίηση του περιεχομένου παρείχε μια πιο εξατομικευμένη προσέγγιση, η οποία και ανταποκρίνονταν στη συναισθηματική κατάσταση των παιδιών, ώστε το καθένα από αυτά να επιχειρεί, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, να αποκτήσει πιο ενεργητικό ρόλο στη διαδικασία. Η εφαρμογή αποτέλεσε παράμετρο για την καλλιέργεια δεξιοτήτων με σκοπό την επικοινωνία, την αναζήτηση, την επεξεργασία, την ανάλυση καθώς και τη σύνθεση της πληροφορίας σε γνώση μέσω πολλαπλών αναπαραστάσεων και προσεγγίσεων.