ЕСТУ ҚАБІЛЕТІ НАШАР БАЛАЛАРДЫ ИНКЛЮЗИВТІ ЖАҒДАЙДА БІЛІМ БЕРУ ПРОЦЕСІНЕ ҚОСУ ЖӘНЕ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ҚОЛДАУ
Authors: Оразаева Г.С. 
Published: January 2024

Данная статья написана в рамках реализации Проекта АР19679272 «Разработка обучающих мобильных приложений для инклюзивного образования детей с нарушениями слуха». Проблема предоставления равных возможностей всем без исключения детям, является приоритетной задачей образования. Качественное образование, позволяющее в дальнейшем безболезненно детям с особыми потребностями войти в социум, ставит перед педагогическим сообществом задачу определения наиболее оптимальных и эффективных путей осуществления данного процесса. Абсолютно ясным становиться понимание того, что учебный процесс необходимо перестраивать под образовательные нужды детей с особыми потребностями. Авторами обращается внимание на одну из многочисленных категорий детей с особыми потребностями - детей с нарушениями слуха. В статье акцентируется внимание на психологических особенностях слабослышащих детей: речь, мышление, память, внимание, что в свою очередь влечет за собой проблемы коммуникации в обществе. В статье сделана попытка определить возможности расширения образовательного пространства для слабослышащих детей с помощью новых технологий. Использование цифровых технологий, на взгляд авторов позволит детям с нарушениями слуха (слабослышащим), легче включится в образовательный процесс, что в дальнейшем будет способствовать их дальнейшей коммуникации и социализации. Содержание настоящей статьи отражает результаты исследования, в частности, отношение педагогов, обучающих слабослышащих детей к возможности использования цифровых технологий в образовательном процессе. Авторами сделано предположение, что применение цифровых технологий позволит эффективно, с учетом современных тенденций с одной стороны построить учебный процесс, с другой стороны обучающиеся смогут быстро ориентироваться в окружающем социуме. Ключевые слова: дети с нарушениями слуха, слабослышащие, инклюзивное образование, обучение, цифровые технологии, психология детей с нарушениями слуха, речь, особенности слабослышащих детей, психолого-педагогическая поддержка, психологические особенности.

Бұл мақала АР19679272 «Есту қабілеті бұзылған балаларға инклюзивті білім беру үшін оқыту мобильді қосымшаларын әзірлеу» жобасын іске асыру шеңберінде жазылған. Барлық балаларға тең мүмкіндіктер беру мәселесі білім берудің басым міндеті болып табылады. Болашақта ерекше қажеттіліктері бар балаларға қоғамға ауыртпалықсыз кіруге мүмкіндік беретін сапалы білім беру педагогикалық қоғамдастықтың алдына осы процесті жүзеге асырудың ең оңтайлы және тиімді жолдарын анықтау міндетін қояды. Оқу процесін ерекше қажеттіліктері бар балалардың білім беру қажеттіліктері үшін қайта құру қажет екенін түсіну айқын болады. Авторлар ерекше қажеттіліктері бар балалардың көптеген санаттарының біріне - есту қабілеті бұзылған балаларға назар аударады. Мақалада есту қабілеті нашар балалардың психологиялық ерекшеліктеріне назар аударылады: сөйлеу, ойлау, есте сақтау, назар аудару, бұл өз кезегінде қоғамдағы қарым-қатынас проблемаларына әкеледі. Мақалада есту қабілеті нашар балаларға арналған білім беру кеңістігін жаңа технологиялармен кеңейту мүмкіндіктерін анықтауға тырысады. Авторлардың пікірінше, цифрлық технологияларды қолдану есту қабілеті бұзылған балаларға (есту қабілеті нашар адамдарға) білім беру процесіне оңай енуге мүмкіндік береді, бұл болашақта олардың одан әрі қарым-қатынасы мен әлеуметтенуіне ықпал етеді. Осы мақаланың мазмұны зерттеу нәтижелерін, атап айтқанда, есту қабілеті нашар балаларды оқытатын мұғалімдердің білім беру процесінде цифрлық технологияларды қолдану мүмкіндігіне қатынасын көрсетеді. Авторлар цифрлық технологияларды қолдану бір жағынан қазіргі тенденцияларды ескере отырып, оқу процесін тиімді құруға мүмкіндік береді, екінші жағынан, білім алушылар қоршаған қоғамды тез бағдарлай алады деген болжам жасады. Түйін сөздер: есту қабілеті нашар, есту қабілеті нашар балалар, инклюзивті білім беру, оқыту, цифрлық технологиялар, есту қабілеті нашар балалардың психологиясы, сөйлеу, есту қабілеті нашар балалардың ерекшеліктері, психологиялық-педагогикалық қолдау, психологиялық ерекшеліктер.

This article was written as part of the implementation of the AR19679272 Project «Development of educational mobile applications for inclusive education of children with hearing impairments». The problem of providing equal opportunities to all children, without exception, is a priority task of education. High-quality education, which allows children with special needs to enter society painlessly in the future, sets the pedagogical community the task of determining the most optimal and effective ways to implement this process. It becomes absolutely clear that the educational process needs to be adapted to the educational needs of children with special needs. The authors draw attention to one of the numerous categories of children with special needs - children with hearing impairments. The article focuses on the psychological characteristics of hearing-impaired children: speech, thinking, memory, attention, which in turn entails communication problems in society. The article attempts to determine the possibilities of expanding the educational space for hearing- impaired children with the help of new technologies. The use of digital technologies, in the opinion of the authors, will allow children with hearing impairments (hard of hearing) to be more easily involved in the educational process, which will further contribute to their further communication and socialization. The content of this article reflects the results of the study, in particular, the attitude of teachers teaching hearing-impaired children to the possibility of using digital technologies in the educational process. The authors have made the assumption that the use of digital technologies will make it possible to effectively, taking into account modern trends, on the one hand, to build the educational process, on the other hand, students will be able to quickly navigate the surrounding society. Keywords: hearing impaired children, hearing impaired, inclusive education, training, digital technologies, psychology of hearing impaired children, speech, features of hearing impaired children, psychological and pedagogical support, psychological features