Πολλαπλοί τύποι νοημοσύνης και διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών
Authors: Γκορτσά Χριστίνα 
Published: September 2021

Η παρούσα διατριβή εξετάζει την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής της θεωρίας των Πολλαπλών Τύπων Νοημοσύνης (Π.Τ.Ν.) του Howard Gardner στη διδασκαλία του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών στο Γυμνάσιο με ή χωρίς τη χρήση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.). Ειδικότερα, διερευνά εάν και κατά πόσον ενεργοποιούνται κίνητρα μάθησης, μεταβάλλεται θετικά η ψυχολογία των μαθητών και το κλίμα της τάξης και βελτιώνονται οι επιδόσεις των μαθητών συγκριτικά με την παραδοσιακή/συμβατική διδασκαλία. Η έρευνα που διενεργήθηκε σε τάξεις της Β΄ και Γ΄ Γυμνασίου περιλαμβάνει δύο μέρη. Το Α΄ Μέρος αφορά στη διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών από το πρωτότυπο και το Β΄ μέρος στη διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών από μετάφραση με χρήση των Τ.Π.Ε.. Στο Α΄ μέρος της έρευνας 304 μαθητές/-τριες της Β΄ και Γ΄ Γυμνασίου διδάχτηκαν αρχαία ελληνικά κείμενα από το πρωτότυπο βάσει σχεδίων διδασκαλίας που συντάχθηκαν σύμφωνα με τις αρχές της θεωρίας των Π.Τ.Ν. και σχεδίων παραδοσιακής διδασκαλίας. Ακολούθησε σύγκριση των δεδομένων που συγκεντρώθηκαν με την αξιοποίηση ποικίλων μέσων: παρατήρηση, συνέντευξη εκπαιδευτικού, ερωτηματολόγιο μαθητή, τεστ επιδόσεων. Στο Β΄ Μέρος της έρευνας 90 μαθητές/-τριες της Β΄ Γυμνασίου διδάχτηκαν ένα απόσπασμα της Ιλιάδας με χρήση των Τ.Π.Ε.. Η διδασκαλία των μαθητών που απετέλεσαν την πειραματική ομάδα πραγματοποιήθηκε με χρήση των Τ.Π.Ε. στο πλαίσιο της θεωρίας των Π.Τ.Ν.. Οι μαθητές της ομάδας ελέγχου πήραν μέρος σε μια συμβατική διδασκαλία του μαθήματος με χρήση των Τ.Π.Ε.. Για τη συλλογή των δεδομένων της έρευνας αξιοποιήθηκαν τα ακόλουθα μέσα: παρατήρηση, ερωτηματολόγιο μαθητή, τεστ επιδόσεων. Τα αποτελέσματα προέκυψαν από τη σύγκριση των δεδομένων που συγκεντρώθηκαν για τις δύο ομάδες. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα τόσο του πρώτου όσο και του δεύτερου μέρους της έρευνας, η εφαρμογή της θεωρίας των Π.Τ.Ν. στη διδασκαλία του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών στο Γυμνάσιο με ή χωρίς τη χρήση των Τ.Π.Ε. καθιστά τη μάθηση πιο αποτελεσματική. Ειδικότερα, από την έρευνα προκύπτει ότι ο σχεδιασμός και η οργάνωση της διδασκαλίας αρχαίων ελληνικών κειμένων με βάση το προφίλ νοημοσύνης του μαθητή ενεργοποιεί κίνητρα μάθησης σε μεγαλύτερο βαθμό συγκριτικά με την παραδοσιακή/συμβατική διδασκαλία. Καθώς το περιεχόμενο του μαθήματος προσαρμόζεται στον τρόπο που κάθε μαθητής σκέφτεται και κατανοεί, η μαθησιακή διαδικασία αποκτά νόημα κι ενδιαφέρον για τον μαθητή. Επιπλέον, όταν οι μαθητές συνεργάζονται στο εργαστήριο Πληροφορικής οργανωμένοι όχι τυχαία, όπως στη συμβατική διδασκαλία, αλλά με τρόπο ώστε τα προφίλ νοημοσύνης τους να αλληλοσυμπληρώνονται, ο ένας καλύπτει τις αδυναμίες του άλλου με αποτέλεσμα να ξεπερνιούνται τυχόν δυσκολίες που παρουσιάζονται στην πορεία της μαθησιακής διαδικασίας και να διατηρείται αμείωτο το ενδιαφέρον και η συμμετοχή τους στο μάθημα. Από την έρευνα διαπιστώθηκε ακόμα ότι η διδασκαλία αρχαίων ελληνικών κειμένων στο πλαίσιο της θεωρίας των Π.Τ.Ν. βελτίωσε σημαντικά τις επιδόσεις των μαθητών, μετέβαλε θετικά την ψυχολογία των μαθητών και το κλίμα της τάξης. Η διαφοροποιημένη διδασκαλία έδωσε την ευκαιρία ακόμα και στους «αδύνατους» μαθητές να κατανοήσουν το μάθημα και να σημειώσουν επιτυχίες, γεγονός που τόνωσε την αυτοπεποίθησή τους. Τέλος, περιορίστηκαν οι παρεμβάσεις του εκπαιδευτικού, καθώς οι μαθητές συνεργάζονταν αρμονικά μένοντας προσηλωμένοι στην εργασία τους.