bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
The dynamics of religion in public spheres: religious education and religious diversity in Ghana’s public schools
Authors: Arthur Justice Anquandah
Published: December 2024

Ghana's religious diversity and the role of religion in public spheres have given rise to unique approaches in Religious and Moral Education (RME) within public schools. This study investigates how RME is taught and the extent to which it addresses religious diversity, drawing on ethnographic data from eight public schools in Accra. Ethnographic methods, including interviews, observations, and focus groups with teachers and students, are employed to understand the challenges and opportunities in teaching religion in a pluralistic context. Findings reveal an imbalance in the representation of various religions, with dominant faiths often overshadowing minority beliefs, particularly Indigenous Religions. Teachers' religious affiliations sometimes influence classroom discourse, leading to an inaccurate portrayal of "religious others" and a simplified understanding of diversity. This research highlights the need for a more inclusive approach in Ghana's RME curriculum to foster equitable, multicultural knowledge among students. This study contributes to discussions on education and religion by advocating curriculum reforms that embrace Ghana's full religious spectrum and encourage critical reflection on diversity in public education settings.
Redistribution of habitats between the Sand lizard (Lacerta agilis) and the Common lizard (Zootoca vivipara) in the southern taiga subzone. Reaction to temperature rise or result of processes not related to climate change?
Authors:   A. N. Severtsov Institute of Ecology and Evolution of the Russian Academy of Sciences, Tsellarius A. Yu.
Published: December 2024

Main observations were made in a sample plot (by 10 km2) during 1999–2023. In 1999 about 40% of the sample plot was arable lands. In 2000–2003 the ploughing had been stopped. In sandy patches, former arables began to be replaced by heathlands with xerophytic grass and sparse sprouts of pine. In 1999–2005 Z. vivipara inhabited the outer edges of floodplain forest with high density; L. agilis distribution was restricted to small patch (about 25 ha) of drained peatland located 4 km away from floodplain forest. Since 2006 L. agilis began to inhabit arising heathlands, and by 2019 its population has reached high density there. Z. vivipara was pushed out of the forest edges into the floodplain. In 2000–2023, the duration of period with favorable for lizards activity temperature conditions was for 15–17 days longer than in 1978–1999. There is a desire to suggest that spatial redistribution of lizards is dependent on temperature conditions. However, comparison of lizard’s distribution in sample plot with the same in adjacent areas, where agricultural lands were absent and heathlands were widely represented, indicates that main factors of lizard’s habitat redistribution are a decrease of anthropogenic pressure, natural succession of vegetation communities and interspecific competition in the lizards. Climate change could be the cause of increase in the growth rate of population on newly settled areas, but it not be a trigger of a spread.
TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADILIKLARININ SINIFLARI VE MAAŞLARI
Authors: Gökmen Ertan
Published: December 2024

Osmanlı Devleti’nde Tanzimat öncesi dönemde adliye hizmetleri şer’i, cemaat ve konsolosluk olmak üzere üç çeşit mahkeme tarafından yerine getiriliyordu. Tanzimat sonrasında bu mahkemelere ticaret ve nizamiye mahkemeleri eklense de şer’i mahkemeler yetkileri sınırlandırılmış olarak devletin yıkılışına kadar varlığını korumuştur. Tanzimat öncesi dönemde kadılıklar kaza ve mevleviyet kadılıkları olmak üzere önce ikiye, bunlar da kendi aralarında farklı derecelere ayrılmış idi. Bu anlamda Anadolu kazaskerliği kaza kadılıkları on, Rumeli kazaskerliği kazaları dokuz ve mevleviyetler de dört dereceye ayrılmıştır. Tanzimat sonrası dönemde pek çok kurumda olduğu gibi şer’i mahkemelerin bulunduğu kazalar da birden beşe kadar sınıflara ayrılmış ve buralarda görev yapacak naiplere sınıflarına uygun maaşlar belirlenmiştir. Yapılan bu çalışmada öncelikle muhassıllık uygulaması ile Anadolu ve Rumeli’de oluşturulan naiplikler ile bunlar için belirlenen maaşlara temas edilmiştir. Sonrasında İstanbul Meşihat Arşivi’nde yer alan Rumeli ve Anadolu kazaskerliğine ait kadı tayin ve maaşlarına dair iki deftere göre naip tayinleri ele alınmıştır. Rumeli kazaskerliğine ait defter 1868-1878, Anadolu kazaskerliğine ait defter 1866-1881 yılları arasını kapsamaktadır. Makalede defterlerde yer alan bilgilere göre Anadolu ve Rumeli tarafında bulunan kaza sayısı, bu kazaların sınıfları ve naiplere ödenen maaşlara dair bilgiler verilmiştir.
MÖ 67 ZELA SAVAŞI’NIN YERİNE IŞIK TUTAN BİR KALE: DADASA KALESİ
Authors: Tekin Murat , Uyanık Hatice , Ful Şengül Dilek
Published: December 2024

Dadasa, Üçüncü Mithridates-Roma Savaşı sırasında cereyan eden MÖ 67 Zela Savaşı’yla bağlantılı olarak adı antik yazarlardan sadece Cassius Dio tarafından zikredilen bir kaleydi. Dadasa’nın lokalizasyonuna yönelik bugüne kadar birtakım açıklamalar ve öneriler getirilmiştir. Ancak bunlar konuya tam olarak ışık tutmaktan oldukça uzaktır. Çünkü açıklamalar herhangi bir kaleyle ilişkilendirmeden Dadasa’nın Gaziura (Turhal) ile Zela (Zile) arasında ya da sadece Zela civarında aranması gerektiğini belirtirken, getirilen öneriler de doğrudan bu konuya yönelik bir araştırmaya dayanmayan sadece tahmin ağırlıklı görüşlerden ibarettir. Bu makale, MÖ 67 Zela Savaşı sırasında oynadığı rolle bölgedeki siyasi dengeleri değiştiren bir etki doğuran ve böylelikle MÖ I. yüzyıl Pontus tarihine damgasını vuran Dadasa’nın lokalizasyonu sorunsalına bir yanıt aramayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, antik kaynaklardan edinilen bilgilere göre Dadasa ile mekânsal bir ilişki içerisinde olduğu anlaşılan Zile’nin yanı sıra bu konu hakkında getirilen en güncel öneri de dikkate alınarak Turhal’da da arkeolojik yüzey araştırmaları ile arazi gözlemleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilere dayalı olarak da Dadasa’nın lokalizasyonuna dair yeni bir öneri getirilmiştir.
İNGİLTERE’NİN BASRA KÖRFEZİ AJANI LEWIS PELLY’NİN KATAR-BAHREYN SAVAŞI’NDAKİ ROLÜ VE DENİZ BARIŞI ANTLAŞMALARI (1867-1868)
Authors: Koğ Yusuf , Deveci Can
Published: December 2024

17. ve 18. yüzyıllarda Doğu Hindistan Şirketi aracılığıyla İngiltere, Basra Körfezi’nde ekonomik ve stratejik çıkarlar elde etti. İngiltere Hindistan’daki stratejik çıkarları gereği körfez meseleleriyle yakından ilgilenmek zorundaydı. Çünkü Basra Hindistan’ın hemen yanı başında yer almaktaydı. Burada çıkan bir düzensizlik hem uluslararası sistemi hem de bölgeyi istikrarsızlığa taşıyabilirdi.
İlk zamanlarda tamamen ticari bir rolle körfezde konumlanan İngiltere, 18. yüzyıldan itibaren körfezdeki faaliyetlerini siyasi bir role dönüştürdü. Körfezdeki bazı olayların yanı sıra Avrupa’daki gelişmeler bunun ana nedeniydi. Avrupa’daki Napolyon Savaşları ve Napolyon Bonapart’ın körfez üzerinden Hindistan’ı işgal etme planı, İngiltere’nin gözünden Hindistan savunması için körfez yolunun stratejik önemini artırdı. Ayrıca Arabistan’ın batı kıyısındaki Arap kabileleri arasında Vehhabiliğin ortaya çıkmasından sonra artan deniz çekişmesi, Körfezdeki İngiliz ticaret gemilerine kadar uzandı.
İngiltere körfezde bulunan Halife, Sani, Sabah ve Zayed aileleriyle korsan saldırılarını gerekçe göstererek denizlerde barış antlaşmalarını yaptı. Bu antlaşmalar neticesinde körfez ticaretine yön verme fırsatı buldu. Çalışmamıza konu olan 1868 antlaşması, Katar ile İngiltere arasında gerçekleşti. 1868’de Sani ailesinin Katar’daki ilk hükümdarı kabul edilen Muhammed Bin Sani ile yapılan antlaşma, Katar’ın egemenliği sorununu ortaya çıkardı. Lewis Pelly’nin (siyasi görevli, ajan, asker) aracı olduğu 1868 Katar antlaşması, İngiltere hükümetinin Katar’ı bağımsız bir devlet olarak tanımasının başlangıç noktası kabul edildi. Bu müzakereler sırasında Lewis Pelly yaptığı girişimler ve kurduğu diplomatik ilişkilerle Katar’ı, Bahreyn’den ayrı olarak İngiltere adına tanımıştır.
Çalışmada; The National Archives, The British Library ve Katar Dijital Arşivi’nden elde edilen İngiliz belgeleri kullanılmıştır. Bu belgeler ışığında İngiltere’nin Basra Körfezi’nde siyasi ve ticari çıkarlar elde etmeye çalışırken, ajanlık faaliyetleri Lewis Pelly örneğinde analiz edilmiştir.
İSKİTLERİN MS 238-254 YILLARI ARASINDA ROMA TOPRAKLARINI İSTİLALARI ÜZERİNE YENİ DEĞERLENDİRMELER
Authors: Demir Muzaffer
Published: December 2024

Roma toprakları, Severus Alexander - Lucius Domitius Aurelianus iktidarları arasındaki dönemde yoğun bir şekilde sözde “barbarların” istila hareketlerine uğramıştır. Antik dönem edebi kaynaklarında bu istilacı kavimler arasında İskit, Gothi, Carpi, Quadi, Taifali, Iuthungi, Astringi, Marcomanni, Vandali, Heruli, Peucini, Borani ve Urugundi gibi pek çok etnisitenin adı verilmiştir. Günümüz araştırmacıları, antik kaynaklarda yer yer farklı isimlere yer verilmesine rağmen, bu istila hareketlerini “Goth” ve “Heruli” adı altında değerlendirmeyi uygun görmüşlerdir; bu bağlamda MS 238-254 yılları arasındaki istila hareketleri için genellikle “Goth” başlığını kullanmışlardır. Bu isim altındaki değerlendirmelerinde “Goth” ırkının övüldüğü Iordanes’in Getica adlı eseri ve bu eseri takip eden Geç Antik Dönem kaynaklarının etkisinin olduğu anlaşılmaktadır. Diğer yandan, ilgili dönemdeki istila hareketlerinin çağdaşı Dexippos’un, -başta Scythica’sı olmak üzere-, eserlerinde ise istilacılar için “İskitler” adı öne çıkarılmıştır. Bu dikkate alındığında çalışmanın kapsamındaki dönemde özellikle Kuzeydoğu’da Kırım ve Aşağı Tuna üzerinden gelen istilacılar için “İskit” kökenli ayrımının yapılması önerilebilir. Bu çalışmada ayrıca Dexippos’un yeni keşfedilen fragmanlarının yorumlanıp genelde onu takip eden Geç Antik Dönem yazarlarının metinleriyle karşılaştırılması ve şimdiye kadar yapılmamış olan bütüncül bir tarih anlatımının ortaya konulması hedeflenmektedir.
BİR DEVLETİ İÇİNDEN TANIMAK: MEMLÛK EMÎRİ BAYBARS EL-MANSÛRÎ’NİN ASKERÎ VE SİYASÎ KARİYERİ
Authors: Ayaz Fatih Yahya
Published: December 2024

İslâm tarihinin en büyük Müslüman Türk devletlerinden biri olan Memlûkler (648-923/1250-1517), “memlûk sistemi”nin ürünü olan güçlü ordusu sayesinde Moğolları yenerek İslâm dünyasının batısını istiladan kurtarmış, Suriye’deki Haçlıları yarım asırlık bir süreçte devreden çıkararak bölgeden uzaklaştırmıştır. Söz konusu sistemde yetişen memlûklerin arasından çıkan büyük emîrler, Memlûk Devleti’nin yönetimini büyük oranda elinde tuttuğu gibi tabiatıyla devletin iç ve dış siyasetinin belirlenmesinde de başat unsur konumundaydı.
Bu çalışmada konu edilen Baybars el-Mansûrî (ö. 725/1325), devletin kuruluş yıllarında bir memlûk olarak Kahire’ye getirilmiş, sonraki süreçte hem en üst askerî rütbelere yükselerek hem de çok önemli görevleri yürüterek yaşadığı dönemin başat aktörleri arasında yer almıştır. Memlûk Devleti’nin kuruluşundan yükseliş dönemine kadar olan süreçte yaşamış olan bu emîr, askerî ve siyasî gelişmelerin içinde yer aldığı için onun hayatı hem bu devrenin bir resmini ortaya koymuş hem de askerî kariyeri ile bir memlûkün en üst rütbeye ulaşana kadarki kariyerine örnek teşkil etmiştir. Dolayısıyla bu çalışma, Memlûk Devleti’ni ve tabiri caizse devletin sahibi askerî aristokrasiyi daha iyi tanımak bakımından önemli bir örneği ortaya koymak amacıyla kaleme alınmıştır.
İSKENDERİYE KÜTÜPHANESİ’NDEKİ GÖREV DAĞILIMI ÜZERİNE
Authors: Temizkan Meltem
Published: December 2024

Makedonya Kralı Büyük İskender (MÖ 336-323) MÖ 332 yılında Mısır’ı fethetmiş ve Mısır’da Hellenistik kültür izleri yer edinmeye başlamıştır. Kral tarafından kendi adına kurulmuş olan İskenderiye kenti bu kültürün oluşumuna zemin hazırlamıştır. Büyük İskender’in ardılı I. Ptolemaios Soter (MÖ 305-282) Mısır’da Ptolemaios Hanedanı’nı kurmuş ve Hellen kültür izlerini yaygınlaştırmıştır. Bu faaliyetlerin en önemlisini Museion ve içerisinde barındırdığı İskenderiye Kütüphanesi oluşturmuştur. İskenderiye Kütüphanesi Antikçağ ’ın öğrenim merkezlerinden birini teşkil etmiş ayrıca kütüphanede sistematik çalışmanın sağlanmasıyla görev dağılımı da kendini görünür kılmıştır. Görev dağılımı ile birlikte gelişen süreçte kütüphanenin başında bir başkan ve başkanın sorumluluğu altında bulunan çalışanların yer aldığı bir düzen oluşturulmuştur. Bu çalışanlar özellikle çeviri faaliyetleri ile yazınların çoğaltılması ve düzenlenmesiyle sorumlu tutulmuşlardır. Aynı zamanda İskenderiye Kütüphanesi ilim insanlarının tek bir çatı altında toplanmalarına fırsat tanımış ve bilimsel faaliyetlerin yürütülmesini kolaylaştırmıştır. Bu çalışmada, İskenderiye kentinin Hellenistik dönemdeki önemiyle birlikte, kentte yer alan İskenderiye Kütüphanesi’ndeki görevlilerin belirlenmesi ve bu görevlilerin faaliyet alanlarının netleştirilmesi amaçlanmıştır.
Optimizing Hybrid Cloud Database Architecture: Integrating SQL Server and MongoDB in Azure Environments
Authors: Achanta Padma Rama Divya
Published: December 2024

This study explores the optimization of hybrid cloud database architectures by integrating SQL Server and MongoDB within Azure environments, focusing on the specific benefits and challenges of such an approach. Hybrid cloud architectures are increasingly adopted by organizations seeking flexibility, scalability, and improved data management. By examining the integration of SQL Server’s relational database structure with MongoDB’s NoSQL capabilities, this study aims to demonstrate how businesses can achieve efficient data synchronization, enhanced security, and improved performance within the Azure cloud platform. Through a comprehensive review of existing literature, analysis of case studies, and discussion of best practices, this paper provides actionable insights for organizations considering hybrid database solutions. Key findings indicate that optimizing hybrid cloud architectures with SQL Server and MongoDB can offer substantial benefits for diverse applications, but also presents unique challenges that must be managed through strategic planning and robust architecture design. This research draws on studies and publications from U.S. journals to provide a contemporary perspective on hybrid cloud database optimization.
Study of Linguistics Aspect in Translation of English Education Department
Authors: Lihawa Kartin , Pakaja Marina , Napu Novriyanto , Bouti Suleman
Published: December 2024

This study investigates linguistic aspects in the translation process carried out by English Education Department students at IAIN Sultan Amai Gorontalo. The research focuses on identifying common linguistic errors, analyzing their causes, and evaluating the linguistic competencies necessary for accurate translation. Conducted from April 4th to May 7th, 2024, the study utilized a mixed-methods approach, combining qualitative analysis of students’ translations of Factfulness by Hans Rosling, in-depth interviews, and classroom observations. AI tools assessed translation accuracy, while triangulation ensured data validity by comparing data sources and consulting experts. The findings highlight linguistic and cultural errors. Linguistic errors are categorized into morphology (58 errors), syntax (78 errors), and semantics (121 errors). Morphological errors stem from issues like singular-plural translation and affixation, while syntactic errors involve difficulties in adapting language structures. Semantic errors, the most prevalent, indicate challenges in conveying nuanced meanings accurately. Cultural errors (28 instances) are linked to students' limited understanding of cultural references, particularly those involving material culture and social organization. These results underscore the need to enhance students' linguistic and extralinguistic competencies. Recommendations include revising the curriculum to integrate cultural elements, fostering a deeper understanding of linguistic structures, and using innovative teaching strategies. This study provides insights into the linguistic challenges faced by students and offers practical suggestions to improve translation teaching, thereby contributing to better translation outcomes and more effective language education.
What is the role of an endoscopist in foreign body management in the upper gastrointestinal tract in adults?
Authors: Dolu Süleyman
Published: December 2024

Background: Foreign body ingestion in the upper gastrointestinal tract is considered an emergency worldwide. The aim of this paper is to report our experience and outcomes in the endoscopic management of foreign bodies in the upper gastrointestinal tract.
Methods: This retrospective study was conducted on adult patients (aged >18 years) who received endoscopic management of foreign bodies at xxx between december 2022 and december 2023.
Results: A total of 56 patients (male/female: 27/29; median age: 56 years) were included. Chicken bones were the most common ingested foreign bodies (n = 32; 57.1%), and the upper esophagus was the most common lodgment site (n = 28; 50%). The detection rate of ingested foreign bodies in the upper gastrointestinal tract tract through plain radiography was 66% (2/3) and computed tomography was 82% (38/46). The average "door-to-scope" was 2.4±1.2 hours. The complication rate was low. Endoscopic treatment was successful in 50 patients (89.3%), and surgical treatment was required in 5 patients (8.9%). There was no mortality associated with the endoscopic procedures of removing foreign bodies.
Conclusion: Endoscopic management is a safe and effective procedure for ingested foreign bodies when performed by experienced hands. The endoscopic technique has the advantages of high success rates, a lower incidence of minor complications, and a decreased need for surgery.
FERROPTOZ; MEKANİZMALARI VE KANSER METABOLİZMASINDAKİ ROLÜ
Authors: Akbal Nuseybe , Kırkık Duygu , Kalkanlı Taş Sevgi
Published: December 2024

Ferroptoz yakın zamanda tanımlanmış, demire bağlı membran lipid peroksidasyonu ile karakterize, apoptotik olmayan bir hücre ölüm mekanizmasıdır. Morfolojik olarak, artmış mitokondriyal membran yoğunluklarına sahip normalden küçük mitokondrilerin varlığı, mitokondri kristalarının azalması veya kaybolması ve dış mitokondriyal membranın yırtılması ile karakterize edilmektedir. Ferroptozun düzenlenmesindeki hatalar; pek çok hastalığın yanı sıra onkolojik hastalıklarda da rol oynamaktadır. Bu mekanizmaların anlaşılması yeni tedavi stratejilerinin geliştirilmesi için önem taşımaktadır. Bu derlemede, ferroptozun metabolizması, aktivasyon ve inhibisyon mekanizmaları ile kanser metabolizmasındaki önemi incelenmektedir.
LATERAL EPİKONDİLİT TANILI HASTALARDA KLİNİK VE ULTRASONOGRAFİK BULGULAR İLE TEDAVİ DEĞİŞİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: 6 AYLIK SONUÇLAR
Authors: Dilek Banu , Songür Kadir , Erdinç Gündüz Nihan , Ellidokuz Hülya , Başçı Onur , Gülbahar Selmin , Özkan Mustafa Hulusi
Published: December 2024

Amaç
Bu çalışmada; lateral epikondilit tedavisinin uzun dönem izleminde hastaların klinik bulgularının, ultrasonografik değerlendirmelerinin ve tedavi değişimlerinin arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem
Çalışmaya dahil edilme ve dışlanma kriterlerini karşılayan ve en az 6 ay boyunca takip edilmiş olan 30 lateral epikondilit tanılı hastaların dosyaları retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların demografik özellikleri ile poliklinik izleminde rutin olarak yapılan ve hasta dosyalarına kaydedilmiş olan ağrı-fonksiyon değerlendirme ölçekleri, el sıkma kuvveti değerleri ve ultrasonografik değerlendirmeleri incelenmiş ve kaydedilmiştir. Visual analog skala (VAS) skorları, algometrik ölçümler, dinamometrik ölçümler, Nirschl skoru, Hasta bazlı tenisçi dirseği değerlendirme anketi (PRTEE) skorları, kapitellar bölge maksimum tendon kalınlığı ölçümleri ve total ultrasonografi skalası skorlamaları; hasta değerlendirme parametreleri olarak kullanılmıştır. Hastalarda değişim yapılan tedavi varlığı (atel ve egzersiz yanıtı olmamış ve ESWT, steroid enjeksiyonu, PRP enjeksiyonu vb. tedavilerin uygulandığı) da değerlendirilmiştir. Hastaların tedavi öncesi, tedavi sonrası 1. ay, 3. ay ve 6. ayındaki tüm parametrelerindeki değerler kayıtlanmıştır.
Bulgular
En az 6 ay boyunca lateral epikondilit tanısıyla takip edilmiş, yaş ortalaması 49.1±9.2 olan 21 kadın ve 9 erkek hastanın verileri değerlendirildi. Hastaların ortalama semptom süresi 3.7±4.2 aydı. Çalışmaya alınan tüm hastaların klinik ve ultrasonografik değerlendirme ölçütlerinde 6 aylık takip sonunda belirgin iyileşme saptandı (p0.05). Tedavi değişimi olanların VAS-istirahat, VAS-Gece, VAS-aktivite ve PRTEE-total skorları tedavi değişimi olmayanlara göre anlamlı olarak yüksekti (sırasıyla p=0.014, p=0.02, p=0.05).
Tartışma ve Sonuç
Lateral epikondilitli hastalarda altı aylık takipte konservatif tedavi değişimine katkıda bulunan temel parametrelerin yalnızca VAS (istirahat, gece ve aktivite) ve PRTEE total skorları olduğu bulunmuştur.
COVID-19 Enfeksiyonu Olan Geriatrik Hastalarda Yoğun Bakıma Yatışı Ve Mortaliteyi Etkileyen Faktörler
Authors: Şen Pınar , Demirdal Tuna
Published: December 2024

Amaç: COVID-19 pandemisinde yaşa bağlı hastalık insidansı ve ölüm oranlarının artış gösterdiği; özellikle komorbiditenin yanı sıra fiziksel, psikolojik ve sosyal etkenlerin yaşlı bireyleri diğer yaş gruplarına göre daha çok etkilediği bildirilmektedir. Çalışmamızda COVID-19 enfeksiyonu nedeniyle hastaneye yatırılan geriatrik hastalarda yoğun bakıma yatışı ve mortaliteyi etkileyen faktörleri belirlemeyi amaçladık.
Yöntem: COVID-19 enfeksiyonu nedeniyle 1 Mayıs 2020 - 1 Ağustos 2020 tarihleri arasında yatırılarak izlenen 65 yaş ve üstü hastaların demografik, klinik ve laboratuvar verileri geriye dönük olarak değerlendirildi. İzleminde yoğun bakıma yatırılan ya da ölen hastalar çalışma grubu, serviste takibi devam eden ya da sağ kalan hastalar ise kontrol grubu olarak alındı. Tüm hastaların hastaneye yatış anında elde edilen verileri istatistiksel olarak değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya 151 hasta dahil edildi. Hastaların 76 (%50.3)’sı erkekti ve medyan yaş 75 yıl (69-83 yıl) idi. En az bir komorbid hastalık bulunan 106 (%70.2) hasta vardı. Servis izleminde 53 (%35.1) hasta yoğun bakıma alınırken, tüm hastaların 38 (%25.2)’ i kaybedildi. Serum glukoz, AST, ALT, direk bilirubin, CRP, prokalsitonin, lökosit, lenfosit, nötrofil, D-dimer, ferritin, PT ve INR düzeyleri hem yoğun bakıma yatan hem de ölen hastalarda anlamlı parametreler iken; serum kreatinin ve troponin düzeyleri sadece ölen hastalarda daha yüksek saptandı.
Sonuç: COVID-19 enfeksiyonu nedeniyle hastaneye yatırılan yaşlı hastaların başvuruları sırasında nefes darlığı olması ve bozulmuş laboratuvar değerleri yoğun bakıma yatış ve prognoz açısından yol gösterici potansiyele sahiptir.
Karbapenem dirençli Klebsiella Pneumoniae kan dolaşım yolu enfeksiyonlarında risk faktörü ve mortalite; Türkiye’den bir üçüncü basamak hastane deneyimi
Authors: Tatlı Kış Tuba , Tezel Yıldız , Tatlı Feride Tamay , Yıldırım Süleyman , Biçmen Can , Kıraklı Cenk
Published: December 2024

AMAÇLAR: Klebsiella pneumoniae, en önemli çoklu ilaca dirençli mikroorganizmalardan biridir. Karbapenem dirençli Klebsiella pneumoniae'nin (CRKP) neden olduğu enfeksiyonlar arasında, kan dolaşım yolu enfeksiyonları (KDYE) en yüksek ölüm oranına sahiptir. Bu çalışmanın amacı, sağlık bakımıyla ilişkili CRKP KDYE ile ilişkili risk faktörlerini, K. pneumoniae KDYE ölüm oranlarını ve yoğun bakım ünitesinde takip edilen hastalarda mortaliteyi etkileyen faktörleri değerlendirmektir.
YÖNTEMLER: Bu çalışma retrospektif bir vaka-kontrol çalışması olarak tasarlanmıştır. Hastalar karbapenem dirençlerine göre iki gruba ayrıldı; Grup 1: Kan kültürlerinde CRKP üremesi olan hastalar ve Grup 2: Kan kültürlerinde karbapenem duyarlı K. Pneumoniae (CSKP) üremesi olan hastalar. Gruplar arasında klinik ve demografik özellikler, 14 günlük ve tüm nedenlere bağlı mortalite oranları ve mortaliteyi etkileyen faktörler karşılaştırıldı. BULGULAR: CRKP grubunda daha yüksek vücut kitle indeksi, DM, COVID-19 nedeniyle yoğun bakıma yatış, daha önce karbapenem kullanımı, enfeksiyondan önce daha uzun süre yoğun bakımda kalma oranları CSKP grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksekti. Çok değişkenli regresyon analizinde DM, COVID-19 nedeniyle yoğun bakıma yatış, daha önce karbapenem kullanımı, yoğun bakımda devamlı renal replasman tedavisi CRKP KDYE için risk faktörleriydi. Tüm nedenlere bağlı yoğun bakım ölümleri değerlendirildiğinde, yalnızca CRKP enfeksiyonunun yoğun bakım mortalitesi için bir risk faktörü olduğu bulundu.
SONUÇLAR: CRKP KDYE risk faktörlerinin tespiti önemlidir. Çalışmamızda CRKP KDYE varlığının yoğun bakımlarda mortalite için bağımsız bir risk faktörü olduğu bulundu.
Gender and age differences in antihypertensive drug use and blood pressure control
Authors: Kıvrak Ahmet , Tanık Veysel Ozan
Published: December 2024

Aim: This study aimed to investigate the impact of gender on antihypertensive treatment patterns and blood pressure (BP) control in hypertensive patients.
Material and Methods: This retrospective study included 918 hypertensive patients (mean age: 56.5 ± 12.3 years; 530 men, 388 women) under antihypertensive treatment, including diuretics, beta blockers, calcium channel blockers (CCB), angiotensin converting enzyme inhibitor (ACEI), and angiotensin receptor blockers (ARB). BP control was defined as systolic and diastolic BP being
РОЛЬ ТРАНСПОРТУ У ЗАБЕЗПЕЧЕННІ ЕФЕКТИВНОСТІ ФУНКЦІОНУВАННЯ МАРКЕТИНГОВО-ТОВАРНО-ЛОГІСТИЧНОЇ СХЕМИ ПІДПРИЄМСТВА
Authors: Каличева Н. Є.
Published: December 2024

Стаття присвячена питанням взаємодії виробництва, логістики та маркетингу при забезпеченні ефективного розвитку підприємства в сучасних умовах господарювання. Досліджено взаємодію всіх складових діяльності підприємства, що дозволяє оптимізувати зв'язок між ними за рахунок тісної співпраці та визначення чітких задач. Розкрито значення транспорту в маркетингово-товарно-логістичній схемі та розглянуто особливості його застосування в залежності від специфіки перевезення.
ІНТЕЛЕКТУАЛЬНИЙ КАПІТАЛ ЯК ФАКТОР ЗАБЕЗПЕЧЕННЯ КОНКУРЕНТОСТІЙКОСТІ ПІДПРИЄМСТВ В ГЛОБАЛЬНІЙ ЕКОНОМІЦІ
Authors: Уткіна Ю. М.
Published: December 2024

Глобалізаційні процеси створили можливості до нового розвитку, який пов’язаний із виробленням дієвих орієнтованих на зовнішньоекономічний простір стратегій. Вони ґрунтуються на забезпеченні збереження власної конкурентоспроможності на протязі тривалого періоду часу, тобто, на забезпеченні конкурентостійкості як національної економіки в цілому, так і окремих підприємств, які є основою економічної системи держави. У сучасних умовах конкурентостійкість проявляється в ефективному використанні економічними суб’єктами свого фінансового й інтелектуального потенціалів на основі росту технологічної й управлінської складової в контексті ідеології розвитку. Оскільки фінансові ресурси з точки зору економіки підприємства не можна вважати стійкими джерелами його конкурентних переваг, у подальшому зосередимо увагу на інтелектуальній складовій конкурентостійкості підприємства. Метою даного дослідження є визначення сутності інтелектуального капіталу та його значення як фактора забезпечення конкурентостійкості підприємства на сучасному етапі розвитку економіки України в умовах наростання глобалізаційних тенденцій. Інтелектуальний капітал і вміння його використовувати з високою віддачею визначають успішний розвиток підприємства, його сталу конкурентну позицію як на внутрішньому, так і на зовнішньому ринку на основі забезпечення тривалої конкурентостійкості. При цьому інтелектуальний капітал являє собою не тільки матеріальні та нематеріальні ресурси, що використовуються у виробничому процесі підприємства. В першу чергу, до інтелектуального капіталу слід відносити особливі здібності персоналу підприємства, що засновані на знаннях, навичках, умінні та досвіді, а також забезпечують особливо цінну для підприємства інформацію, яка є основою вагомих конкурентних переваг на внутрішньому та зовнішньому ринках в умовах постіндустріального суспільства.
КОНЦЕПЦІЯ СОЦІАЛЬНОГО ПІДПРИЄМНИЦТВА В УКРАЇНСЬКОМУ КОНТЕКСТІ
Authors: Полякова О. М.
Published: December 2024

В статті досліджено поняття соціального підприємництва, розглянуто критерії та проаналізовано світові  моделі соціального підприємництва. Розглянуто особливості становлення та розвитку соціального підприємництва в Україні. Відзначено, що фундаментом сучасного соціального підприємництва є багаті вітчизняні історичні традиції підприємницької діяльності, що базуються на релігійно-етичних засадах і моральній відповідальності. Доведено доцільність системного підходу до забезпечення успішного розвитку соціальних підприємств в Україні.
Registry as a tool for assessing economic costs of managing pediatric patients with hypertrophic cardiomyopathy
Authors: Alekseeva D. Yu. , Fetisova S. G. , Pervunina T. M. , Konradi A. O. , Vershinina T. L. , Sitnikova K. A. , Vasichkina E. S.
Published: December 2024

Background. Hypertrophic cardiomyopathy (HCM) is one of the most common form of cardiomyopathy in children, with an estimated annual incidence of 2.9 per 100,000 children. The management of patients with HCM requires high healthcare costs. Registry-based medical research is an important tool in assessing health care decision making. Objective. To analyze the costs of the state for the management of pediatric HCM based on the data of the pediatric patient registry. Materials and methods. The study was performed on the basis of the Department of Pediatric Cardiology and Medical Rehabilitation of the Almazov National Medical Research Centre. Currently, the electronic database includes information on 159 children with HCM, including 52 (34 %) girls. The mean age of onset of HCM was 5 years [0; 11], and 68 (44.4 %) children had the onset of myocardial hypertrophy before the age of 1 year. Medical costs included direct medical costs of drug therapy, surgical treatments (implantation of a cardioverter-defibrillator and myectomy) and hospitalization, and indirect costs which included the costs of family caregiving; social benefits due to disability, and death impact on the gross domestic product. Results. The total economic impact of HCM in the context of government spending, is RUB 107.8 million, including medical costs of RUB 27.96 million, direct nonmedical costs of RUB 13.17 million, and indirect costs of RUB 66.7 million. Indirect costs accounted for the lion’s share (61.8 %) of economic impact. Direct medical costs were 26 % of economic impact. The average impact of family caregiving accounted to RUB 11,263.89, and total value were RUB 1.04 million. Conclusion. The intermediate results of our study allow to estimate the economic impact of pediatric HCM to the state. Optimization of financial resource use will help reduce the economic impact on the state to the healthcare sector in the future.
Voxel-based morphometry in the assessment of brain condition in patients after breast cancer treatment (Part 2)
Authors: Nikolaeva A. E. , Pospelova M. L. , Krasnikova V. V. , Mahanova A. M. , Tonyan S. N. , Efimtsev A. Yu. , Levchuk A. G. , Trufanov G. E. , Voynov M. S. , Samochernykh K. A. , Alekseeva T. M.
Published: December 2024

Background. Breast cancer is one of the most common malignancies in women. Modern treatment methods, such as chemotherapy, can cause adverse effects on the central nervous system, including cognitive impairment known as “chemobrain”. Brain imaging techniques, such as voxel-based morphometry (VBM), are essential for diagnosing these changes. Objective. The study aimed to assess changes in brain structure volumes in breast cancer survivors using voxel-based morphometry. Design and Methods. The study included 86 patients (mean age 43.27 ± 4.38 years) who underwent breast cancer treatment and 26 healthy volunteers (mean age 44 ± 5.68 years). MRI of the brain was performed using the MPRAGE sequence to exclude organic pathology and analyze brain structure volumes. Data analysis was conducted using the VolBrain platform. Results. Morphometric analysis revealed a statistically significant reduction in gray and white matter volumes in breast cancer patients after chemotherapy compared to the control group. This reduction was accompanied by complaints of cognitive decline, including memory and attention deficits, which correlated with decreased brain structure volumes. Conclusion. Voxel-based morphometry enables the detection of subtle changes in brain structure in breast cancer survivors. The results confirm the significant impact of chemotherapy on the central nervous system and highlight the need for early diagnosis and rehabilitation of cognitive impairments.
Rare monogenic cause of arterial hypertension
Authors: Sokolenko A. V. , Klimshina L. R. , Nikitina I. L.
Published: December 2024

Secondary arterial hypertension is characterized by a diverse range of etiological factors, making the clarification of its underlying causes a fundamental aspect of both diagnosis and treatment. Accurate identification of the etiology of hypertension directly influences therapeutic strategies and has significant implications for patient prognosis. In certain instances, molecular genetic testing may be necessary to pinpoint the specific etiological factor with greater precision. Among the rare but noteworthy causes of secondary arterial hypertension is pseudohypoaldosteronism, which can often remain undiagnosed for prolonged periods or be misclassified as primary hypertension. This article presents the clinical case of a 15-year-old female patient diagnosed with type IIE pseudohypoaldosteronism, emphasizing the critical role of differential diagnosis in managing arterial hypertension in pediatric and adolescent populations. We will explore the principal clinical manifestations of the condition, as well as the laboratory, instrumental, and molecular genetic findings that facilitated the accurate diagnosis and optimization of treatment for this patient.
Study of the Impact of Copper on Soil Organisms and Tomato Quality
Authors: Abdellaoui Ameur , Belhaouari Benkhedda , Rezgui Walid , Bourmita Younes
Published: December 2024

Background: The aim of our work is to assess the impact of copper-contaminated soil on tomato fruit and soil organisms. Excessive use of copper-based pesticides has many consequences for soil biology and food quality. Methods: Our study was carried out in a section of a tomato plot in the Mostaganem region of northern Algeria. The plot was contaminated with copper, at different doses D1 (10 mg Cu Kg-1), D2 (100 mg Cu Kg-1), D3 (200 mg Cu Kg-1) and D4 (300 mg Cu Kg-1) in separate blocks. The concentrations of copper and carbohydrates and the homogeneity of the wells were assessed in order to determine the quality of the tomatoes in relation to the levels of soil contamination. Furthermore, the respiratory activity of the microorganisms and the feeding activity of the soil fauna were assessed. Result: The highest copper concentrations were 1.5±0.17 mg Cu Kg-1 and 2.05±0.3 mg Cu Kg-1 in the sites contaminated by the highest doses D3 and D4 and the highest carbohydrate concentrations were 53.03±1.38 g kg-1 and 61.15±0.65 g kg-1 in these two sites. Microbial respiration values were lowest in D3, with 8.3.10-4 ± 3.6.10-4 mg CO2 g-1 h-1 and in D4, with 1.5.10-3 ±1.4.10-4 mg CO2 g-1 h-1. In addition, wildlife feeding activity was low at both sites, with values of 27.56±17.77 % for the D3 site and 37.5±17.48 % for the D4 site. Our study has shown that copper contamination of soils affects the biological activities of soil organisms.
PENCEGAHAN KEKERASAN SEKSUAL BERBASIS MASJID DALAM MEWUJUDKAN MASJID RAMAH PEREMPUAN DAN ANAK
Authors: Ch Mufidah , Rouf Abd.
Published: December 2024

Cases of sexual violence have recently occurred frequently in the public sector, such as workplaces, public services, educational institutions, and even places of worship like mosques. The Indonesian Mosque Council (DMI), as an authoritative institution, aims to create mosques that are friendly to women and children to address this issue. This hope is carried out by the leadership of the Indonesian Mosque Council from the central level to the regions. This research aims to examine the responses and prevention models of sexual violence that will be implemented by the Regional Leadership of the Indonesian Mosque Council (PD DMI) in Malang Regency in realizing mosques that are friendly to women and children. This research is a field study with a phenomenological qualitative approach. Primary data sources include the PD DMI of Malang Regency, the Expert Council of PD DMI of Malang Regency, the management of the Great Mosque and the Grand Mosque, as well as the Department of Empowerment of Muslimah, Children, and Families (PPMAK) at PD DMI of Malang Regency. Meanwhile, the secondary data consists of literature books, journals, laws, and related regulations obtained from interviews and documentation. The results obtained indicate that realizing a mosque that is friendly to women and children is not only achieved through the provision of information and education on the prevention of sexual violence but also includes the establishment of regulations, integration of themes in Friday sermons, education through study circles, infrastructure improvements, the establishment of family corners, and collaboration with relevant institutions.
PENANAMAN NILAI MODERASI BERAGAMA MELALUI PRAKTIK PENGASUHAN POSITIF PADA ANAK
Authors: Rosdiana Aprilia Mega
Published: December 2024

Perilaku maladaptif banyak ditunjukkan oleh anak di pasca pandemi seperti menjadi pelaku bullying, turunnya minat belajar, memilih bermain gadget daripada bersosialisasi, dan menjadi pelaku kekerasan pada teman sebayanya. Kekerasan biasanya dilatarbelakangi oleh perbedaan pendapat, latar belakang suku, budaya dan pendidikan. Anak juga terdampak oleh pola asuh negatif orangtua yang mengalami masa krisis saat pandemi ditunjukkan komunikasi orangtua dan anak yang buruk dan cenderung pasif. Selama ini orangtua menyerahkan pengajaran tentang nilai keberagaman dan perbedaan pada guru di sekolah. Penelitian ini bertujuan untuk menyelesaikan persoalan perilaku maladaptif anak dengan melibatkan peran orangtua melalui pengasuhan positif dengan mengimplementasikan nilai moderasi beragama. Harapannya anak tumbuh secara optimal, memiliki perilaku yang adaptif dan menerapkan nilai moderasi beragama dalam kehidupannya. Metode penelitian ini menggunakan pendekatan Participatory Action Research (PAR). Hasil penelitian menunjukkan adanya permasalahan perilaku maladaptif anak akibat rendahnya pengawasan orangtua dan minimnya aktivitas anak. Masyarakat menyadari kebutuhan pengetahuan mengenai pengasuhan positif yang memuat nilai-nilai moderasi beragama, pelaksanaan kegiatan praktik pengasuhan dan evaluasi kegiatan yang memberikan dampak pada kehidupan yang damai dan aman di lingkungan masyarakat. Penelitian ini menunjukkan pentingnya peran warga dalam mendorong terciptanya pengasuhan positif dan pentingnya nilai moderasi beragama dalam penanaman nilai keberagaman dan toleransi pada anak.Kata kunci : anak, dampak pandemik, pengasuhan positif, moderasi beragama.
Conflictology: a scientific portrait of a researcher. To the 90th anniversary birth of A. V. Dmitriev
Authors: Voropaeva Asya , Korosteleva Larisa
Published: December 2024

The article is devoted to the Russian social scientist, corresponding member of the Russian Academy of Sciences, Doctor of Philosophy, Professor Anatoly Vasilyevich Dmitriev. The main milestones of his creative path and his scientific interests are analyzed. Some subject areas that have become central in A. V. Dmitriev’s research activities are shown: sociology of politics; migration problems in the context of conflictology; regional conflictology and communicative forms of interaction – scandal and provocation. His key works are presented, which make it possible to draw up a scientific portrait of the scientist, the problems of which are becoming particularly relevant today and for the future of our country.
Mentoring as resource for the formation of social adaptation practices (using the example of nature-saving behavior)
Authors: Zorina Anna
Published: December 2024

The author of the article believes that the mentoring is one of the ways of transferring social experience within the boundaries of the adaptation concept. Also the mentoring acts as a resource for the process of entering the space of social and professional relations. The problem for scientific sociological analysis is the identification of the presence and characteristics of environmental practices of mentor subjects (parents and teachers) and those to whom the mentoring process should be oriented. The empirical basis for the analysis is the data of a representative sociological survey of the population of Russia from a long-term monitoring research project. The data show that teenagers use environmental practices in their everyday life, focusing on family experience to a greater extent than on the mentors- teachers experience. The reason for the low effectiveness of mentoring in the direction of developing practices of conscious environmental behavior is the fact that these practicesare not implemented by the mentor teachers themselves. The situation with environmental practices reflects the general situation with the mentoring influence on the formation of adaptation practices to the social environment. And this is due to the specificity of the social empathy of the mentors themselves.
Prospects for the development of the potential of the Russian Arctic: motivational drivers of labor migrants (based on the example of shift employment)
Authors: Khoteeva Evgeniya , Simakova Anna , Stepus Irina
Published: December 2024

The article updates the topic of developing the labor potential of the Russian Arctic. The ideas and motives of shift workers about this type of work in labor-scarce regions and its inconsistency from the point of view of advantages and negative consequences for both the individual and the region are analyzed. The purpose of the article is to identify a number of attitudes and ideas of shift workers as temporary labor migrants about their employment and work activities in order to determine the drivers for the development of the labor potential of the Russian Arctic. The following intangible determinants of the choice of employment on a rotational basis in a harsh climatic region were analyzed: motivation, satisfaction with the characteristics of the labor market, reflection of personal qualities and values, underlying the decision on regular temporary migration. The study was conducted among employed people coming to work in the Arctic zone of Russia from non-Arctic regions of the Russian Federation. The empirical basis of the study is based on a survey of 850 shift workers and interviews with 13 informants. When processing quantitative data, simple distributions, contingency tables and statistical methods were used. Qualitative data processing methods: content analysis and thematic analysis. The results of the study showed that rotational workers are motivated by the relationship between the level of wages and the cost of living in the region of permanent residence. Informants note an alignment with salaries “on the mainland” but the commitment to shift work remains due to its lack of alternative in terms of the ratio of advantages and limitations. For shift workers, the value of wages, professional development and the reliability of the employing company is significant. Self-assessment of personal qualities that determine the choice of work in hard-to-reach places is associated by shift workers with openness to new experience, stress resistance and communication skills. A direct correlation was revealed between the experience of rotational employment and the unwillingness to move to the Arctic zone of the Russian Federation for permanent residence. The results justify the need to take into account the volume of shift employment when preparing a personnel forecast for labor-scarce regions, and will also be useful for the recruiting activities of personnel services of companies operating in the Arctic zone of the Russian Federation and using the rotational method of labor organization.
ANESTHETIC SUPPORT FOR SURGICAL TREATMENT OF FRACTURES
Authors:   Kotovsk City Clinical Hospital, Ignatova Marina A. ,   Derzhavin Tambov State University, Ratiev Petr A. ,   Derzhavin Tambov State University, Kopylov Dmitry M. ,   Derzhavin Tambov State University
Published: December 2024

Adequate pain management plays a critical role in the successful surgical treatment of fractures, significantly affecting both the patient's comfort and the pace of his recovery, as well as the end results of treatment. Improper or insufficient anesthesia can lead to increased levels of pain after surgery, which in turn complicates rehabilitation and can cause complications such as chronization of pain, infectious complications, postoperative cognitive disorders, psychoses. The research purpose is to review the literature aimed at a detailed analysis of the efficacy and safety of various pain management methods used in the surgical treatment of fractures. Materials and methods . We conducted the search in the PubMed and eLibrary open electronic scientific databases. We obtained the results using the equipment of the Center for Collective Use of Scientific Equipment of Derzhavin Tambov State University. Results . This review examines current methods of anesthesia and analgesia, as well as their advantages and disadvantages, the ability to combine various methods of anesthesia, personification and consideration of individual characteristics of patients, which minimizes risks, reduces side effects, reduces the number of complications and increases satisfaction from anesthesia provision. Conclusion . With the help of general scientific research methods, it was possible to identify the most promising and safe strategies for managing pain syndrome, the knowledge of which has practical value.
Eco-Fables: Tales of Multispecies Inc.
Authors: Parsons Tim , Charlesworth Jessica
Published: December 2024

Eco-Fables: Tales of Multispecies Inc. is an interactive environment blending climate fiction and worldbuilding to explore the story of Multispecies Inc., a grassroots organization that develops tools to prevent species extinction and promote ecological balance. Participants navigate a detailed virtual landscape—complete with mountains, forests, lakes, and a day-night cycle—while listening to original narrated stories. The environment integrates hand-drawn elements and kin-gatherer tools, wildlife photography, 3D renderings, and scans of organic materials like moss and trees. Key scenes such as the "Phenology Diary" and "System Memorandum" transport users to Multispecies Inc. outposts, providing insight into everyday activities and organizational structures that encourage multispecies collaboration, and encounter “The System” – Multispecies Inc.’s AI ally – issuing orders to members of the group to maintain ecological equilibrium. This structural layout is meticulously designed to mirror the organizational hierarchy of Multispecies Inc., providing participants with a deeper understanding of the tools and motivations of the group. This environment offers a visually rich, thought-provoking experience that invites reflection on the ethics of human-non-human relationships and the urgent need to rethink our role in addressing ecological crises, making it a compelling resource for those researching speculative futures, environmentalism, and biodiversity.

Fiction written by Parsons & Charlesworth; voiceover narration by Renee Young.
Gare de Vector3
Authors: Palczewski Mitchell
Published: December 2024

Gare de Vector3 constructs a memory as 3D space and contemplates how objects can be embedded with a spirit. The project collages physical and non-physical materials documented by the artist to assemble a particular memory. Materials are arranged with their relationships in mind to build a structure of context, where meaning is amplified by the sum of its parts. The work invites you to step into the artist's shoes and participate in an exploration of space, accessing and sharing the spirit of the artist. The interpretation of the physical space is left undefined to be felt and contemplated by the user.