Essays on applied panel data econometrics
Authors: Πολυκάρπου Ιωάννης 
Published: August 2021

Η παρούσα διατριβή ασχολείται με τις εφαρμογές της Οικονομετρικής ανάλυσης των δεδομένων Πάνελ σε τρεις σημαντικές περιοχές της οικονομικής επιστήμης: Την οικονομική της εργασίας, την διεθνή χρηματοδοτική και την Αξιολόγηση πολιτικών. Συγκεκριμένα, στο πρώτο κεφάλαιο με τίτλο "Διαχρονική ανάλυση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας των παντρεμένων γυναικών στην Γερμανία: Μια ανάλυση Πάνελ δεδομένων" επιχειρείται με τις πλέον σύγχρονες οικονομετρικές μεθόδους να αναλυθούν οι διαφορετικές πτυχές της διακριτής απόφασης μιας γυναίκας να συμμετάσχει στην αγορά εργασίας (π.χ. Hyslop, 1999). Η δυναμική ανάλυση σε συνδυασμό με τα Πάνελ δεδομένα απο το GSOEP (German Socio Economic Panel) που καλύπτουν απο το 1990 έως το 2007, προσφέρει τη δυνατότητα να αναλυθούν οι σχετικές συμβολές της ετερογένειας και της πραγματικής επίδρασης της προηγούμενης απόφασης για συμμετοχή στην αγορά εργασίας (Heckman, 1981). Υπό ένα πλήθος διαφορετικών υποθέσεων ταυτοποίησης και μοντέλων, συνάγουμε το συμπέρασμα πως υπάρχει σημαντική επίδραση της προηγούμενης κατάστασης (απόφασης για συμμετοχή) στην πιθανότητα συμμετοχής στην παρούσα χρονική περίοδο, και συγκεκριμένα θετικής επίδρασης από προηγούμενη συμμετοχή. Επιπλέον, αναλύοντας την επίδραση της γονιμότητας στην πιθανότητα συμμετοχής, συνάγουμε αρνητική επίδραση της παρουσίας των μικρών παιδιών (Del Boca and Sauer, 2009). Ελάχιστο και ασήμαντο ρόλο φαίνεται να παίζουν οι εποχικές διακυμάνσεις τους εισοδήματος του συζύγου, ενώ το μόνιμο εισόδημα παρουσιάζεται ως σημαντικός παράγοντας.Στο δεύτερο κεφάλαιο με τίτλο "Ένα δυναμικό υπόδειγμα βαρύτητας για την διμερή διακράτηση τίτλων" εξετάζουμε την γεωγραφία των διεθνών χρηματαγορών, και συγκεκριμένα τους παράγοντες που συντελούν στην απόφαση μιας χώρας να διακρατεί τίτλους (μετοχές και ομόλογα μακράς και σύντομης διάρκειας) που εκδίδονται σε άλλες χώρες. Λαμβάνοντας υπόψιν την βιβλιογραφία που αναφέρεται στα μοντέλα βαρύτητας (gravity models, e.g. Martin and Rey, 2004), καθώς και την βιβλιογραφία που εξετάζει την επίδραση της ποιότητας των θεσμών (πολιτικών και χρηματοοικονομικών αγορών) στην χώρα που εκδίδει τους τίτλους (Papaioannou, 2009), εξετάζουμε ένα δυναμικό μοντέλο διακριτής επιλογής σε ζευγάρια χωρών όπου μια χώρα αποφασίζει σε επαναλαμβανόμενες χρονικές περιόδους αν θα διακρατεί τίτλους της άλλης χώρας. Χρησιμοποιούμε πάνελ δεδομένα απο το 2001-2007 απο το IMF, και συγκεκριμένα το Coordinated Portfolio Investment Survey (CPIS) για 54 χώρες αγοραστές και 94 χώρες πωλητές τίτλων. Συνάγουμε πως η προηγούμενη θετική απόφαση για επένδυση επιδρά θετικά στην πιθανότητα για επένδυση σήμερα και πως η ποιότητα και σταθερότητα των πολιτικών θεσμών στην χώρα που προσελκύει επενδυτές, καθώς και η ποιότητα και η ανάπτυξη των χρηματαγορών της παίζουν θετικό ρόλο στην πιθανότητα επένδυσης.Στο τελευταίο κεφάλαιο με τίτλο "Επιδράσεις της γειτονιάς στην εκπαίδευση: Η περίπτωση του Ολυμπιακού χωριού της Αθήνας", επιχειρείται μια μοναδική στο είδος της έρευνα. Εκμεταλλευόμενοι τις συνθήκες ενός κοινωνικού πειράματος που έλαβε χώρα με την μετακίνηση οικογενειών στο πρότυπο Ολυμπιακό χωριό της Αθήνας το 2006, μετά απο κλήρωση, αξιολογούμε την επίδραση της καλύτερης γειτονιάς στην επίδοση των μαθητών. Η τυχαία επιλογή των μαθητών που μετακινήθηκαν επιτρέπει την παράκαμψη του προβλήματος της αυτοεπιλογής (self-selection) στις γειτονιές, και επιτρέπει την ταυτοποίηση της επίδρασης της γειτονιάς χωρις προβλήματα ενδογένειας. Τα δεδομένα πάνελ μας επιτρέπουν να ακολουθήσουμε την επίδοση των μαθητών πρίν και μετά την μετακίνηση, και το ίδιο ισχύει για την ομάδα ελέγχου που αιτήθηκε αλλά δεν κληρώθηκε να μετακινηθεί στο χωριό. Με προσεκτική ανάλυση fixed effects μοντέλων που επιτρέπουν έλεγχο της ετερογένειας των μαθητών, διαπιστώνουμε σημαντική θετική επίδραση στην επίδοση των μαθητών, ειδικά στα μαθήματα γλώσσας.