Socioeconomic and environmental impacts of shrimp aquaculture in coastal region of Bangladesh
Authors: Βέγυμ Μστ. Εσμάτ Αρα 
Published: January 2014

Τα τελευταία χρόνια, η καλλιέργεια (εκτροφή) της γαρίδας και καραβίδας (ή γαρίδας γλυκού νερού) στο Μπαγκλαντές έχει παρουσιάσει θεαματική αύξηση ως αποτέλεσμα της αύξησης της παγκόσμιας ζήτησης και του οικονομικού οφέλους. Παρά τις θετικές πτυχές (π.χ. εισροή συναλλάγματος, την απασχόληση και την ασφάλεια των τροφίμων) από την καλλιέργεια της γαρίδας και καραβίδας, ο κλάδος επιφέρει σοβαρές αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Το Μπαγκλαντές υποφέρει εξαιτίας της απρόβλεπτης επέκτασης αυτής της καλλιέργειας, η οποία αποκαλείται ως « μια έρημος στο Δέλτα». Εκατόν ογδόντα εκτροφές γαρίδας σε υφάλμυρο νερό και καραβίδας σε γλυκό νερό μελετήθηκαν στις περιοχές Shyamnagar Upazila της Περιφέρειας Satkhira και Fakirhat Upazila της Περιφέρειας Bagerhat στο Μπαγκλαντές, για να ερευνηθούν οι κοινωνικοοικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις, καθώς και η οικονομική αποτελεσματικότητα. Τα στοιχεία συλλέχθηκαν με τη χρήση ερωτηματολογίου από τον Αύγουστο έως τον Οκτώβριο του 2011. Η περίοδος καλλιέργειας γαρίδων και καραβίδων είναι συνήθως εννέα μήνες. Στην εκτροφή χρησιμοποιούνται διάφορες τροφές με επικρατούντα υλικά το κρέας σαλιγκαριού, το πίτουρο σιταριού, η μουστάρδα ελαιοπυρήνων και τα όσπρια. Η παραγωγικότητα ποικίλει με ένα μέσο όρο απόδοσης 225,57 kg / εκτάριο για τις γαρίδες και 589,04 kg / εκτάριο για τις καραβίδες. Η πλειονότητα των αγροτών που ασχολούνται με την καλλιέργεια γαρίδων και καραβίδων επιτυγχάνουν θετικό οικονομικό αποτέλεσμα. Στο τελικό κόστος εκτροφής επικρατεί το μεταβλητό κόστος και κυρίως η δαπάνη του πολλαπλασιαστικού υλικού και η διατροφή. Μεγάλη διακύμανση του κόστους παραγωγής και της αποδοτικότητας παρατηρήθηκε στις τέσσερις διαφορετικές μεθόδους καλλιέργειας (εκτροφής). Η αποκλειτική καλλιέργεια γαρίδας σε σύγκριση με την καλλιέργεια γαρίδας/καραβίδας-ρυζιού πέτυχε χαμηλότερο ετήσιο κόστος. Στην απλή εκτροφή γαρίδας παρατηρείται υψηλότερο κέρδος σε σύγκριση με την καλλιέργεια γαρίδας-ρυζιού και η καλλιέργεια καραβίδας - ρυζιού εξασφαλίζει υψηλότερα κέρδη σε σχέση με την αντίστοιχη καλλιέργεια της καραβίδας. Παρά τους κοινωνικοοικονομικούς περιορισμούς, η πλειονότητα των νοικοκυριών (78,3%) έχουν βελτιώσει το βιοτικό τους επίπεδο μέσω της καλλιέργειας γαρίδων και καραβίδων, η οποία έφερε σαφώς θετικές μεταβολές των οικονομικών δραστηριοτήτων τους και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Όλοι φαίνεται να έχουν αποκομίσει οφέλη από αυτή τη δραστηριότητα, ενώ οι γυναίκες έχουν ενισχύσει τη θέση τους στην οικογένεια και την κοινωνία.Η καλλιέργεια (εκτροφή) της γαρίδας και καραβίδας εμφανίζει μεγάλη διαφοροποίηση στην τεχνική αποτελεσματικότητα που κυμαίνεται από 55% έως 97% με μέση τεχνική αποτελεσματικότητα 88% στη καλλιέργεια γαρίδων και από 39,56% έως 99,79% με μέση βαθμολογία 72,41 στη καλλιέργεια της καραβίδας, η οποία συνιστά ότι το 12% και 27,59% της πιθανής παραγωγής της γαρίδας και καραβίδας μπορούν να ανακτηθούν με την εξάλειψη της αναποτελεσματικότητας. Εκτός από τη βελτίωση της τεχνικής αποτελεσματικότητας, βελτίωση μπορεί να υπάρξει με την αύξηση της παραγωγής γαρίδας και καραβίδας μέσω της τεχνολογικής προόδου και των γεωργικών εφαρμογών. Για μια χώρα με περιορισμένη καλλιεργήσιμη γη όπως το Μπαγκλαντές, το όφελος αυτό θα μπορούσε να συμβάλει στην αύξηση του εισοδήματος και την εξασφάλιση καλύτερου βιοτικού επιπέδου για τους αγρότες. Με βάση την εξειδίκευση της συνάρτησης των Cob-Douglas, οι αγρότες θα μπορούσαν να έχουν αποδόσεις κλίμακας παρέχοντας περισσότερους συντελεστές παραγωγής (input) για να παράγουν μεγαλύτερη πρόσοδο (output). Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η εκπαίδευση, η κατάρτιση και η ηλικία του παραγωγού, καθώς και η ποιότητα του νερού μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα. Επιπλέον, η επένδυση στην εκπαίδευση θα βελτιώσει σημαντικά την τεχνική αποτελεσματικότητα. Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της καλλιέργειας (εκτροφής) γαρίδας και καραβίδας στην περιοχή μελέτης προέκυψαν εξαιτίας της διείσδυσης αλμυρών υδάτων σε γεωργικές εκτάσεις η οποία ως επί το πλείστον προκλήθηκε από μεγάλους παραγωγούς. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια χλωρίδας, γηγενών ποικιλιών ρυζιού, ειδών του γλυκού νερού, δέντρων και φυτών, γονιμότητας του εδάφους, βιοποικιλότητας και βοσκοτόπων.Οι προτάσεις πολιτικής από αυτή την έρευνα είναι: Η Πολιτεία, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις και οι υπηρεσίες εφαρμογών θα πρέπει να ενθαρρύνουν τους αγρότες να υιοθετήσουν την αποκλειστική εκτροφή γαρίδας στα υφάλμυρα νερά, αντί της καλλιέργειας (εκτροφής) γαρίδων με ρύζι, καθώς επιτυγχάνει υψηλότερο κέρδος και εμπεριέχει μικρότερο κίνδυνο για το περιβάλλον. Στα κανονικά νερά συνιστάται η υιοθέτηση του συνδυασμού καραβίδα/ρύζι αντί αποκλειστικά καραβίδα. Η πολιτική για την επίτευξη υψηλότερων αποδόσεων μπορεί να είναι αποτελεσματική με εφαρμογή σύγχρονων τεχνικών διαχείρισης εισροών. Την αποτελεσματικότητα της παραγωγής των γεωργικών εκμεταλλεύσεων μπορεί να αυξηθεί μέσω της εντατικοποίησης της παραγωγής και της βελτίωσης των πρακτικών διαχείρισης και την καλύτερη χρήση των γεωργικών εισροών. Τέλος, πρέπει να ενθαρρυνθεί η δημιουργία εκκολαπτηρίων και συστημάτων παραγωγής ζωοτροφών με χαμηλού κόστους ντόπια υλικά για να αποφευχθεί η αύξηση των τιμών των εισροών κατά την περίοδο αιχμής της παραγωγής, καθώς και να μειωθεί η πίεση στην εκμετάλλευση του άγριου (ελεύθερου) γόνου.