Η χρηματοοικονομική διάσταση του μοντέλου επιχειρηματικής αριστείας EFQM στα πλαίσια εφαρμογής της διοίκησης ολικής ποιότητας στην εκπαίδευση
Authors: Πετσάβας Παύλος 
Published: August 2023

Το Ευρωπαϊκό Μοντέλο Επιχειρηματικής Αριστείας EFQM είναι βασισμένο στις βασικές αρχές που διέπουν την εφαρμογή της Διοίκησης Ολικής Ποιότητας και ιδιαίτερα στην διεθνώς αυξανόμενη επιλογή του για εφαρμογή στην εκπαίδευση. Η οικονομική πληροφορία και ανάλυση των οικονομικών δεδομένων από την άλλη συντελούν σε σημαντικό βαθμό τόσο στην χάραξη του στρατηγικού προγραμματισμού των εκπαιδευτικών οργανισμών όσο και την επιλογή των πεδίων εφαρμογής του. Η ανάγκη για ποσοτικοποίηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών και συγκεκριμένα για τον επαγγελματικό χώρο της εκπαίδευσης αποτελεί βασικό κίνητρο για την διερεύνηση και αντιπαραβολή των ποιοτικών και των ποσοτικών δεδομένων που παράγονται. Κάθε ένας δείκτης ποιότητας του ευρωπαϊκού μοντέλου που εφαρμόστηκε σε είκοσι ιδιωτικούς εκπαιδευτικούς οργανισμούς στην Ελλάδα έδειξε να αντιστοιχεί σε ένα συγκεκριμένο λογιστικό γεγονός και να παράγει το δικό του μοναδικό κόστος. Τα κόστη αυτά, όπως ανέδειξε η έρευνα, μετουσιώνονται σε επενδύσεις σε ποιοτικούς δείκτες που χαρακτηρίζουν την αποτελεσματικότητα της σχολικής μονάδας σε πεδία όπως η ηγεσία, η διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, η ικανοποίηση των πελατών και των συνεργατών καθώς και της ευρύτερης κοινωνίας. Έτσι λοιπόν, αναδύθηκε ο « Σχολικός Προϋπολογισμός Ποιότητας» ένα σημαντικό εργαλείο όχι μόνο για την κοστολόγηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών που επιλέγει μία σχολική μονάδα για την ανάδειξή της αλλά και μία εφαρμογή αξιοποίησης των δεδομένων στην διαδικασία λήψης αποφάσεων από τα ανώτερα στελέχη της εκπαιδευτικής διοίκησης. Στη συνέχεια, η ανθρωπιστική και επιχειρησιακή κρίση που δημιούργησε η Πανδημία του Covid-19 στην εκπαίδευση αποτέλεσαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον διερεύνησης μέσα από την επιλογή κριτηρίων ποιότητας που εφαρμόζει το ευρωπαϊκό μοντέλο ποιότητας. Ενώ σε κανονικές συνθήκες οι διοικήσεις των ιδιωτικών εκπαιδευτικών οργανισμών προέβαλαν τις ανθρωπιστικές τους ικανότητες στην διαχείριση του οργανισμού και όχι τόσο τις τεχνικές ικανότητες που διαθέτουν, η πανδημία του κορωνοϊού αντέστρεψε αυτήν την αναλογία με τις τεχνικές ικανότητες των στελεχών να υπερτερούν στην διαχείριση της κρίσης που επέβαλε η Πανδημία. Η πανδημία επιβεβαίωσε τη δυναμική της ιδιωτικής εκπαίδευσης καθώς και η ικανότητά της να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες προκλήσεις παρά την παγκόσμια υγειονομική και οικονομική κρίση που δημιουργήθηκε. Οι πολίτες στράφηκαν στην ιδιωτική εκπαίδευση ως ένα ασφαλέστερο περιβάλλον κατά την διάρκεια της πανδημίας και ιδιαίτερα στην περιφέρεια παρά τις αυξημένες προβλέψεις για επισφαλείς πελάτες στο σύνολο των εκπαιδευτικών οργανισμών. Οι προϋπολογισμοί των σχολείων άλλαξαν λόγω των εργασιακών συνθηκών αλλά και των επενδύσεων σε τεχνολογικό εξοπλισμό και στην πληροφορική που απαίτησε η ίδια η πανδημία. Επίσης μέσα στην κρίση η ιδιωτική εκπαίδευση κατάφερε να κρατήσει υψηλά τα ποσοστά επιτυχίας των μαθητών της στην τριτοβάθμια εκπαίδευση συνδυάζοντας μία οικονομικά αποδοτική σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας. Κλείνοντας , δεν θα μπορούσε να παραληφθεί η διερεύνηση των πράξεων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης των ιδιωτικών εκπαιδευτικών οργανισμών. Η πανδημία διπλασίασε τα εκπαιδευτήρια του δείγματος που επέλεξαν κάποια ενέργεια κοινωνικής ευθύνης και τα περισσότερα από αυτά θα επιλέξουν κάποιου είδους τέτοιας πράξης και στο μέλλον καθώς πιστεύουν πως τέτοιες πράξεις στηρίζουν και αναδεικνύουν σημαντικά το έργο του σχολείου οδηγώντας το με αυτόν τον τρόπο στην κοινωνική και επιχειρηματική αριστεία.