Η επίδραση των αναστολέων της κυκλοοξυγενάσης - 2 στην αγγειακή δυσλειτουργία που προκαλείτε από το κάπνισμα
Authors: Μπράτσας Αθανάσιος 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Το χρόνιο κάπνισμα σχετίζεται με μια σειρά από βλαπτικές επιδράσεις στην ενδοθηλιακή λειτουργία και τις ελαστικές ιδιότητες των και συνοδεύεται από μία χρόνια φλεγμονώδη ενεργοποίηση.Σκοπός: Η πρώτη προκαταρτική φάση της παρούσας μελέτης είχε σκοπό να επιβεβαιώσει την χρόνια βλαπτική επίδραση του καπνίσματος στην σκληρότητα της αορτής. Η δεύτερη και κύρια φάση της, είχε σκοπό να μελετήσει την οξεία επίδραση του καπνίσματος ενός τσιγάρου, στην αρτηριακή λειτουργικότητα και συστηματική φλεγμονώδη ενεργοποίηση των χρόνιων καπνιστών και να διερευνήσει την πιθανή συμμετοχή του ενζυμικού συστήματος της κυκλοξυγενάσης (COX) στους παθογενετικούς μηχανισμούς των παρατηρούμενων αποτελεσμάτων.Μέθοδοι: Στην πρώτη φάση της μελέτης συμμετείχαν 400 εθελοντές, 200 χρόνιοι καπνιστές και 200 μη καπνιστές, που υπεβλήθησαν σε ανάλυση σφυγμικού κύματος και μέτρηση της καρωτιδομηριαίας ταχύτητας του σφυγμικού κύματος (PWV) . Στην δεύτερη φάση της μελέτης συμμετείχαν 28 συνολικά υγιείς εθελοντές χρόνιοι καπνιστές βάσει ενός τυχαιοποιημένου, διπλού τυφλού ελεγχόμενου με εικονικό φάρμακο πρωτοκόλλου, 16 στην υπομελέτη με τον εκλεκτικό αναστολέα της κυκλοξυγενάσης 2 (COX-2) Σελεκοξίμπη και 12 με τον μη εκλεκτικό αναστολέα της κυκλοξυγενάσης (τόσο της COX1 όσο και της COX-2), Ασπιρίνη. Στους εθελοντές μελετήθηκαν οι αγγειακές και συστηματικές επιδράσεις του καπνίσματος ενός τσιγάρου, 3 ώρες μετά από την λήψη 200 mg Σελεκοξίμπης ή εικονικού φαρμάκου ή 2 ώρες μετά την λήψη 1000 mg Ασπιρίνης ή εικονικού φαρμάκου. Στην αρχή και στο τέλος της κάθε συνεδρίας με φάρμακο ή εικονικό φάρμακο έγινε αιμοληψία και μετρήθηκαν δείκτες φλεγμονώδους και ενδοθηλιακής ενεργοποίησης.Αποτελέσματα: Το χρόνιο κάπνισμα σχετίζεται με μια σημαντική αύξηση του κεντρικού αορτικού δείκτη ενίσχυσης (AIx) και της PWV στα άτομα που καπνίζουν σε χρόνια βάση, σε σχέση με τους μη καπνιστές. Το οξύ κάπνισμα ενός τσιγάρου, στην δεύτερη φάση της μελέτης προκάλεσε μια σημαντική αύξηση στην PWV, του AIx και μία σημαντική μείωση στην από την αυξημένη ροή ενδοθηλιοεξαρτώμενη αγγειοδιαστολή της βραχιονίου αρτηρίας (FMD). Η Ασπιρίνη απέτρεψε πλήρως την προκαλούμενη από το κάπνισμα αύξηση στην PWV, επιτάχυνε την αποκατάσταση του AIx μετά το κάπνισμα αν και δεν απέτρεψε πλήρως την αύξηση του ενώ δεν παρεμπόδισε την βλαπτική επίδραση του καπνίσματος στο FMD. Η Σελεκοξίμπη αν και μείωσε, δεν μπόρεσε να αποτρέψει πλήρως την προκαλούμενη από το κάπνισμα αύξηση στην PWV, επιτάχυνε την αποκατάσταση της μετά από την οξεία αύξηση της από το κάπνισμα, δεν εμπόδισε την επίδραση του καπνίσματος στον AIx και τέλος εμπόδισε την δυσμενή επίδραση του καπνίσματος στην FMD. Τόσο ή Ασπιρίνη όσο και η Σελεκοξίμπη παρεμπόδισαν την προκαλούμενη από το κάπνισμα αύξηση των επιπέδων των κυκλοφορούντων δεικτών ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας, ADMA, του ICAM-1, της P-selectin ενώ δεν επηρέασαν την μικρή αύξηση που παρατηρήθηκε από το κάπνισμα στα Λευκά Αιμοσφαίρια , την hsCRP και την IL-6Συμπεράσματα-Κλινικές προεκτάσεις: Στους χρόνιους καπνιστές, η αρτηριακή σκληρία είναι αυξημένη σε σχέση με τους μη καπνιστές. Επιπλέον σε αυτό τον πληθυσμό, κάθε νέο τσιγάρο που καπνίζεται, βλάπτει παροδικά περεταίρω τις αρτηριακές ελαστικές ιδιότητες και την ενδοθηλιακή λειτουργία χωρίς να αναπτύσσεται ανοχή, κάτι που μπορεί να συμβάλει στον αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο των συστηματικών καπνιστών. Η σκλήρυνση της αορτής που ακολουθεί το οξύ κάπνισμα ενός τσιγάρου, εξαρτάται τουλάχιστον εν μέρει, κυρίως από την δραστηριότητα της COX-1 και δευτερευόντως από την δραστηριότητα της COX-2 καθώς η Σελεκοξίμπη ένας εκλεκτικός αναστολέας της COX-2 παρεμποδίζει μερικώς μόνο την σχετιζόμενη με το κάπνισμα αύξηση στην PWV ενώ η ασπιρίνη που είναι μη εκλεκτικός COX-1 και COX-2 αναστολέας εξαλείφει πλήρως την επίδραση αυτή. Εύρημά που πιθανά υποδεικνύει άλλο ένα κλινικό σενάριο όπου η ασπιρίνη μπορεί να είναι χρήσιμη στους καπνιστές. Το οξύ κάπνισμα προκαλεί μια μικρή περεταίρω φλεγμονώδη και ενδοθηλιακή ενεργοποίηση στην διαμεσολάβηση της οποίας συμμετέχει και το ενζυμικό σύστημα της Κυκλοξυγενάσης.