Δείκτες πρώιμης αθηρωμάτωσης και δείκτες οστικού μεταβολισμού σε ασθενείς με πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό
Authors: Αθανασούλη Φανή 
Published: August 2021

Εισαγωγή: Πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός (ΠΥΠΘ) σχετίζεται με αρτηριακή υπέρταση και αθηρωματική νόσο παρόλο που τα αποτελέσματα των μελετών είναι πολλές φορές αντικρουόμενα. Ο ΠΥΠΘ ανευρίσκεται σε υψηλό ποσοστό (2-3%) στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Η συνύπαρξη μη παραδοσιακών παραγόντων κινδύνου στο ήδη επιβαρυμένο προφίλ λόγω παραδοσιακών καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου στην εμμηνόπαυση, μπορεί να μεταβάλλει σημαντικά και απρόβλεπτα τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε αυτόν τον πληθυσμό.Μεθοδολογία: Συγκεντρώθηκαν 102 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με ΠΥΠΘ χωρίς εμφανή καρδιολογικά προβλήματα οι οποίες αντιστοιχήθηκαν 1:1 ως προς την ηλικία και τα χρόνια στην εμμηνόπαυση με 102 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με φυσιολογικές τιμές PTH, Ca, P και χωρίς κλινικά εμφανή καρδιαγγειακή νόσο. Σε όλες τις ασθενείς έγινε πλήρης βιοχημικός και εκτίμηση των λειτουργικών και δομικών δεικτών υποκλινικής βλάβης του αρτηριακού τοιχώματος με χρήση μη επεμβατικών μεθόδων (εξαρτώμενη από τη ροή αγγειοδιαστολή της βραχιονίου αρτηρίας (FMD), μέτρηση της ταχύτητας του σφυγμικού κύματος (PWV), ανάλυση του σφυγμικού κύματος με προσδιορισμό του δείκτη επαύξησης πίεσης (ΑΙ %) και της αορτικής αρτηριακής πίεσης, μέτρηση του πάχους του έσω-μέσου χιτώνα των καρωτίδων και μηριαίων αρτηριών (ΙΜΤ) και προσδιορισμός αθηρωματικών πλακών με υπερηχογραφική μέθοδο).Αποτελέσματα: Οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με ΠΥΠΘ είχαν αυξημένα επίπεδα PTH και ασβεστίου, και χαμηλότερα επίπεδα φωσφόρου και 25 υδροξυβιταμίνης D όπως ήταν αναμενόμενο λόγω της νόσου του ΠΥΠΘ. Είχαν επίσης αυξημένο ΒΜΙ, HbA1c, HOMA-ir, CRP, τριγλυκερίδια ενώ παρουσίαζαν αυξημένα ποσοστά μη θεραπευμένης αρτηριακής υπέρτασης και μειωμένα υπερλιπιδαιμίας (p<0,05 για όλα). Συγκρίνοντας τους αιμοδυναμικούς και αγγειακούς δείκτες ανάμεσα στις δύο ομάδες φάνηκε ότι οι γυναίκες αυτές είχαν υψηλότερη περιφερική συστολική (p=0.003) και διαστολική (p<0.001) και αορτική συστολική (p=0.002) και διαστολική (p<0.00 ) αρτηριακή πίεση και οριακά υψηλότερο PWV (p=0.084) σε σχέση με τις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες χωρίς ΠΥΠΘ. Ύστερα από διόρθωση για τους παράγοντες που διέφεραν στις δύο ομάδες μόνο η συστολική και διαστολική περιφερική και αορτική αρτηριακή πίεση είχαν στατιστικά σημαντική διαφορά (p<0,05 για όλα). Ύστερα από διόρθωση για CRP μόνο η διαστολική περιφερική (p=0.025) και αορτική (p= 0.004) αρτηριακή πίεση είχε στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσα στις δύο ομάδες. Τέλος, ύστερα από διόρθωση για τα επίπεδα της 25 υδροξυβιταμίνης D τα αποτελέσματα δεν μεταβλήθηκαν ενώ ύστερα από διόρθωση για τα επίπεδα PTH δεν υπήρξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές των παραπάνω δεικτών ανάμεσα στις δύο ομάδες. Συμπέρασμα: Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν ότι ο ΠΥΠΘ σχετίζεται με αυξημένη περιφερική και αορτική αρτηριακή πίεση. Στην συσχέτιση αυτή σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζουν τα επίπεδα της PTH και του φλεγμονώδους φορτίου. Αντίθετα, δεν φαίνεται να υπάρχει άμεση επίδραση της νόσου στο αρτηριακό τοίχωμα παρόλο τον μεγάλο αριθμό δεικτών υποκλινικής αθηρωμάτωσης που μετρήθηκαν στην παρούσα μελέτη. Έχοντας ως δεδομένο τον αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο κατά την εμμηνόπαυση, η παρουσία του ΠΥΠΘ μπορεί να επιδεινώσει περαιτέρω τον καρδιαγγειακό κίνδυνο στις γυναίκες αυτές. Έτσι, είναι σημαντική η έγκαιρη διάγνωση του ΠΥΠΘ και η προσεκτική ρύθμιση της πίεσης στους ασθενείς αυτούς, ειδικά όταν δεν πληρούν τα κριτήρια για παραθυρεοειδεκτομή.