Η επίδραση των μεθόδων αξιολόγησης της εργασίας στην ικανοποίηση των στελεχών της δημόσιας διοίκησης στην Ελλάδα
Authors: Σταυρακάκη Γεωργία 
Published: March 2024

Ο κύριος στόχος της παρούσας διατριβής είναι να προσεγγίσει όσο το δυνατό περισσότερο το θέμα της αξιολόγησης στον δημόσιο τομέα και να παρουσιάσει τις επιπτώσεις της στην εργασιακή ικανοποίηση. Η παρούσα έρευνα επικεντρώνεται στην διοίκηση του ανθρώπινου δυναμικού και στις διαδικασίες αξιολόγησης της εργασίας, στις μεθόδους που έχουν αναπτυχθεί από θεωρητικούς και πρακτικούς ερευνητές καθώς επίσης και στο πως μέσα από τα διάφορα συστήματα αξιολόγησης μπορούν να αναπτυχθούν με υγιή τρόπο οι επιχειρήσεις – οργανισμοί αφού είναι πλέον παραδεκτό ότι η συμβολή της διοίκησης ανθρώπινων πόρων στην επιτυχία των οργανισμών/επιχειρήσεων είναι πλέον πραγματικότητα. Στόχος μας είναι η ανάπτυξη ποιοτικού ανθρώπινου δυναμικού που θα συμβάλλει στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και θα προάγει τη βιώσιμη ανάπτυξη. Οι ανθρώπινοι πόροι ουσιαστικά αποτελούν πλέον ένα από τα πλέον σημαντικότερα στοιχεία σε κάθε οργανισμό, αφού λειτουργούν ως κινητήριος δύναμη για την παροχή βιώσιμης πηγής ενέργειας και παροχής υπηρεσιών. Οι τεχνολογικές εξελίξεις και ο ανθρώπινος παράγοντας αποτελούν τα κύρια εργαλεία στα χέρια των επιχειρήσεων-οργανισμών, έτσι ώστε να είναι πιο ευέλικτες και να προσαρμόζονται ευκολότερα στα νέα δεδομένα της σύγχρονης εποχής. Εκτός όμως της προσαρμογής, οι επιχειρήσεις επιδιώκουν τόσο να αναπτυχθούν όσο και να μεγιστοποιήσουν την ανταγωνιστικότητά τους αξιοποιώντας όσο το δυνατόν περισσότερο τους παραγωγικούς τους πόρους. Το αντικείμενο της διατριβής και συνάμα η κύρια αιτία που θα ήθελε κάποιος να ασχοληθεί μαζί της ερευνητικά, είναι η συνεισφορά της αξιολόγησης του ανθρώπινου Δυναμικού στο Δημόσιο τομέα, στην προσπάθεια παροχής καλύτερων υπηρεσιών προς τους πολίτες, αλλά πρώτιστα στην καλλιέργεια του αισθήματος ικανοποίησης των ίδιων των εργαζόμενων αφού με την δίκαιη και αξιοκρατική αξιολόγησή τους θα μπορούν να ανταποκριθούν καλύτερα στις εργασιακές απαιτήσεις των φορέων στους οποίους υπηρετούν. Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο μπορεί να αξιολογηθεί το αποτέλεσμα της εργασίας του δημοσίου υπαλλήλου ή το αποτέλεσμα μιας δημόσιας υπηρεσίας τόσο με αντικειμενικά όσο και με ποσοτικά κριτήρια. Οι κυριότερες αιτίες της περιορισμένης εφαρμογής των προγενέστερων νόμων (3230/2004 και 4250/2014) αλλά και των συστημάτων αξιολόγησης, ίσως συνδυάζεται με τον τρόπο που σχεδιάστηκαν τα άρθρα των νόμων. Γι’ αυτό τον λόγο η σημερινή αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων για να είναι επιτυχής πρέπει να έχει τα εξής χαρακτηριστικά: α) Να αποτελέσει αντικείμενο ουσιαστικής διαβούλευσης με τους εργαζόμενους αλλά και να προηγηθεί η ενημέρωση όλων των εμπλεκομένων (συνδικάτων, διοικήσεων οργανισμών κ.α.) σχετικά με τον τρόπο και τον σκοπό της εφαρμογής της. β) Να ξεκαθαρίσει και να ερμηνευτεί κάθε άρθρο του νόμου, χωρίς αβεβαιότητες και προκαταλήψεις καθώς και να υπάρχει μεταβατικό διάστημα προσαρμογής με παράλληλη παροχή των απαιτούμενων μέσων και εργαλείων δουλειάς στους κρινόμενους υπαλλήλους, πριν την αξιολόγηση. γ) Να καθοριστούν συγκεκριμένοι δείκτες μέτρησης της απόδοσης και να γίνει ηλεκτρονική εφαρμογή με λογισμικά που υποστηρίζουν την τεχνική στοχοζυγισμένης κάρτας βαθμολογίας (Balanced Score card), τη διοίκηση μέσω στόχων και την παρακολούθηση και μέτρηση του αποτελέσματος βάσει καθορισμένων δεικτών. δ) Οι εκθέσεις αξιολόγησης να υποστηρίζονται ηλεκτρονικά με ξεκάθαρο τρόπο και να διευκρινίζονται από νωρίς τα εξής: •τι περιλαμβάνει η έκθεση αξιολόγησης •πότε, πως και από ποιους συντάσσονται •από ποιους αξιολογούνται •συμφωνημένα (ή μη) μέτρα βελτίωσης •ενδεχομένως ενστάσεις και δυνατότητα αντίκρουσης της αξιολόγησης •ειδικότερα ζητήματα και ειδική επιτροπή αξιολόγησηςε). Η αξιολόγηση να γίνει αφού οριστούν προϊστάμενοι-αξιολογητές με διαφάνεια, αξιοκρατία αλλά και βάσει ειδικής εκπαίδευσης που θα λάβουν και όχι με ανάθεση. Επιπλέον να εφαρμοστεί το μοντέλο της αμφίδρομης αξιολόγησης (δηλαδή αξιολόγηση προϊσταμένου από τον υφιστάμενο με ανώνυμα ερωτηματολόγια).Η αξιολόγηση των εργαζομένων μπορεί να χρησιμοποιηθεί με πολλούς τρόπους, ώστε να ενθαρρύνει την ανάπτυξή τους. Γι’ αυτό το λόγο τα χαρακτηριστικά του εργασιακού περιβάλλοντος κρίνονται σημαντικά για την αποτελεσματικότητα ή μη της αξιολόγησης. Οι αξιολογητές, οι μέθοδοι, το εργασιακό περιβάλλον, οι σχέσεις με τους συναδέλφους αλλά και η πολιτική του φορέα, είναι μερικά από τα στοιχεία που επηρεάζουν την στάση τους και διαμορφώνουν την ικανοποίησή τους από το ισχύον πλαίσιο αξιολόγησης. Μέσω στοχευμένων ερωτήσεων τόσο μέσω της ποιοτικής όσο και της ποσοτικής έρευνας που πραγματοποιήσαμε, προσπαθήσαμε να αποτυπώσουμε την ικανοποίηση που προκύπτει από το σύστημα αξιολόγησης που εφαρμόζεται στην Δημόσια Διοίκηση.