Η συμβολή της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στην προστασία και αειφορία των δασών
Authors: Αθανασακοπούλου Σοφία-Ειρήνη 
Published: August 2024

Η ΠΕ προσαρμόζει το περιεχόμενο και τις μεθόδους διδασκαλίας ανάλογα με το κοινό και το εκπαιδευτικό πλαίσιο, απαιτώντας εξειδικευμένη εκπαίδευση για τους εκπαιδευτικούς. Το βασικό πλεονέκτημα της ΠΕ είναι ότι προάγει θετικές πεποιθήσεις και πρακτικές συμπεριφορές υπέρ του περιβάλλοντος, μετατρέποντας τη μάθηση σε δράση. Στην Ελλάδα, το πρόγραμμα Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη βοηθά τους μαθητές να κατανοήσουν καλύτερα τον κόσμο και να γίνουν ενεργοί πολίτες για την επίλυση των περιβαλλοντικών προβλημάτων. Η ΠΕ αξιοποιεί τις πληροφορίες που μεταδίδουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, τα οποία διαμορφώνουν τη θεματολογία, τα μηνύματα και το πλαίσιο άρθρωσης των περιβαλλοντικών ζητημάτων. Η παρούσα Διδακτορική Διατριβή εστιάζει στις αφηγήσεις και στον τρόπο που τα Μέσα Ενημέρωσης παρουσιάζουν ακραίες περιπτώσεις, όπως είναι οι φυσικές καταστροφές που προκαλούν ανθρώπινες απώλειες. Η περιπτωσιολογική μελέτη που έχει επιλεχθεί είναι η πυρκαγιά στο Μάτι Αττικής (23 Ιουλίου 2018) και στη Διατριβή εξετάζονται, πέραν του περιεχομένου των δημοσιεύσεων, τα γλωσσικά και εκφραστικά σχήματα που χρησιμοποιήθηκαν για την κάλυψη του γεγονότος από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Συνάμα, για τις ανάγκες της έρευνας, ζητείται από εκπροσώπους φορέων και συλλογικοτήτων που ενεπλάκησαν στην εν λόγω φυσική καταστροφή να παραχωρήσουν συνέντευξη, απαντώντας σε ερωτήματα αναφορικά με την πυρκαγιά στο Μάτι και ζητήματα που συνδέονται με την αειφορία των δασών. Εν συνεχεία, γίνεται ανάλυση του περιεχομένου των απαντήσεών τους. Στην παρούσα Διδακτορική Διατριβή, χρησιμοποιείται η μέθοδος διδασκαλίας project, η οποία απαιτεί από τους μαθητές να αναλάβουν την ευθύνη των πράξεών τους και να αναζητήσουν λύσεις σε πραγματικά προβλήματα. Η μέθοδος project εφαρμόζεται για την αξιοποίηση των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης στη διδακτική πράξη, στο πλαίσιο κατάρτισης ενός Προγράμματος ΠΕ για μαθητές Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης πάνω σε ζητήματα αειφορίας των δασών. Στόχος του Προγράμματος είναι οι μαθητές να αναπτύξουν περιβαλλοντική εγγραμματοσύνη και ενσυναίσθηση, όπως και διαρκή οικολογική συμπεριφορά. Με βάση τα πορίσματα της Διατριβής, προκύπτει ότι τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, που συνιστούν μια άτυπη μορφή Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, μπορεί να αξιοποιηθούν διδακτικά στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, ώστε να καλλιεργηθεί η περιβαλλοντική ενσυναίσθηση στους μαθητές και να ενθαρρυνθεί η οικολογική συμπεριφορά τους. Συγκεκριμένα, παρουσιάζεται ένα προτεινόμενο Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για τα Γυμνάσια και τα Λύκεια, που στηρίζεται στις παιδαγωγικές αρχές της μεθόδου project και αυτές συμπορεύονται αρμονικά με την ποικιλία μορφής και περιεχομένου που διαθέτει το δημοσιογραφικό υλικό για τη δασική πυρκαγιά στο Μάτι (23 Ιουλίου 2018). Η διαθεματικότητα, η διεπιστημονικότητα, η κριτική σκέψη και η ανακάλυψη της γνώσης από την έρευνα των ίδιων των διδασκομένων προάγονται μέσα από τη μελέτη των πρωτοσέλιδων, των αναρτήσεων, των οπτικοακουστικών παραγωγών, των συνεντεύξεων, που αποτελούν τη βάση ενός αρχειακού υλικού αναφορικά με την αειφορία των δασών.