Χημειοευαισθησία in vitro και μοριακή ανάλυση του καρκίνου του μαστού
Authors: Σγουρός Ιωσήφ 
Published: January 2014

Στόχοι Πρωτεύοντες στόχοι της παρούσας διδακτορικής διατριβής αποτέλεσαν η συσχέτιση της χημειοευαισθησίας και χημειοανθεκτικότητας δειγμάτων καρκίνου μαστού στο εργαστήριο με την ανταπόκριση στη χημειοθεραπεία των αντίστοιχων ασθενών καθώς και η συσχέτιση της έκφρασης των γονιδίων MDR1, nm23-H1 και SEMA 3C (πρώην H Sema E) με την ανταπόκριση στη χημειοθεραπεία και την επιβίωση των ασθενών. Μεθοδολογία Υποψήφιες για τη μελέτη ήταν ασθενείς με καρκίνο μαστού οι οποίες επρόκειτο να υποβληθούν σε κάποια επέμβαση για διαγνωστικούς ή θεραπευτικούς σκοπούς και υπήρχε η πιθανότητα να λειφθεί δείγμα όγκου για τις μελέτες στο εργαστήριο. Η in vitro δοκιμασία χημειοευαισθησίας και χημειοαντοχής που χρησιμοποιήθηκε ήταν μια τροποποιημένη κλωνοποιητική μέθοδος. Η μοριακή ανάλυση για την ανίχνευση των γονιδίων έγινε με τη χρήση της Αντίστροφης Μεταγραφάσης της Αλυσιδωτής Αντίδρασης της Πολυμεράσης (RT-PCR). Τα αποτελέσματα στο εργαστήριο συσχετίστηκαν με την ανταπόκριση των ασθενών στη θεραπεία και τη συνολική επιβίωση. Τα κριτήρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας εφαρμόστηκαν για την ταξινόμηση της κλινικής απάντησης Η ανάλυση έγινε με την εφαρμογή μοντέλων πολλαπλής λογαριθμιστικής εξάρτησης. Αποτελέσματα Κατά τη διάρκεια 3 περίπου ετών, 36 ασθενείς εισήχθησαν στη μελέτη. Η διάμεση ηλικία τους ήταν τα 55 έτη. Η πλειοψηφία (70%) των ασθενών είχε μεταστατική νόσο. Η επαναληψιμότητα της κυτταροκαλλιέργειας ήταν 53%, αλλά σε δείγματα από κακοήθη υγρά, η επαναληψιμότητα έφτασε στο 72% ποσοστό ικανοποιητικό και για σύγκριση με αποτελέσματα από άλλες μεγαλύτερες μελέτες. Η αρνητική προγνωστική αξία της μεθόδου ήταν 100% αλλά η θετική μόνο 17%. Έκφραση του γονιδίου MDR1 ανιχνεύτηκε στο 83% των ασθενών. Το ποσοστό ανταπόκρισης στη χημειοθεραπεία στις ασθενείς που δεν εξέφραζαν το γονίδιο ήταν το ίδιο με αυτό των ασθενών που δεν ανιχνευόταν το γονίδιο.Υπήρχε τάση μακρύτερης επιβίωσης στις αρνητικές για το γονίδιο ασθενείς. Σχετικά με το γονίδιο nm23-H1, παρατηρήθηκε μεγαλύτερος χρόνος επιβίωσης σε ασθενείς που δεν εξέφραζαν το γονίδιο, σε σύγκριση με τις γυναίκες που ήταν θετικές για το γονίδιο. Στις ασθενείς με μεταστατική νόσο, nm23-H1 αρνητικές ασθενείς είχαν διάμεση επιβίωση 49 μήνες, ενώ οι θετικές για το γονίδιο ασθενείς είχαν διάμεση επιβίωση μόλις 6 μήνες. Αντίστοιχα ασθενείς αρνητικές για το SEMA 3C (πρώην H Sema E) βρέθηκε να έχουν τάση μεγαλύτερης διάμεσης επιβίωσης σε σχέση με ασθενείς θετικές για το γονίδιο. Αξιοσημείωτη ήταν η παρατήρηση ανεύρεσης ανθεκτικότητας στη χημειοθεραπεία σε δύο ασθενείς που ήταν MDR1 αρνητικές αλλά εξέφραζαν SEMA 3C (πρώην H Sema E), ενώ μια ασθενής αρνητική και για τα δύο γονίδια ανταποκρίθηκε στη χημειοθεραπεία. Συμπεράσματα Η αναζήτηση της ευαισθησίας και ανθεκτικότητας στα χημειοθεραπευτκά στο εργαστήριο δειγμάτων καρκίνου μαστού φαίνεται ότι μπορεί να προβλέψει σε ικανοποιητικό βαθμό φάρμακα αναποτελεσματικά για τις αντίστοιχες ασθενείς σε κλινικό επίπεδο και να τις προστατέψει από τις ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων. Επίσης η ανίχνευση των MDR1, nm23-H1 και SEMA 3C (πρώην Sema E) φαίνεται ότι συμβάλλει στην εκτίμηση της πρόγνωσης των ασθενών με καρκίνο μαστού.