Γραμματισμός στις φυσικές επιστήμες και περιβαλλοντική πολιτική στην εκπαίδευση ενηλίκων
Authors: Κατσινίκας Κωνσταντίνος 
Published: November 2021

Ο σκοπός της παρούσας διατριβής είναι η έρευνα του τρόπου με τον οποίο η φύση των φυσικών επιστημών μπορεί να εκφραστεί μέσα από ψηφιακές αφηγήσεις που αφορούν την περιβαλλοντική προστασία και οι οποίες δημιουργήθηκαν από μη ειδικούς ενήλικες εκπαιδευομένους στο πλαίσιο του γραμματισμού στις φυσικές επιστήμες, εστιάζοντας σε θέματα περιβαλλοντικής ηθικής και νομοθεσίας που αφορούν τα δάση. Στο πρώτο μέρος της διατριβής παρουσιάζεται μια βιβλιογραφική ανασκόπηση αναφορικά με τον γραμματισμό των φυσικών επιστημών, την περιβαλλοντική ηθική, εκπαίδευση και νομοθεσία για το δάσος. Μια ιστορική αναδρομή του γραμματισμού στις φυσικές επιστήμες, της ιστορίας και φιλοσοφίας των φυσικών επιστημών και της ηθικής της επιστήμης ακολουθείται από την ανάδειξη της περιβαλλοντικής ηθικής και της συμβολής της στην εκπαίδευση για το δάσος. Οι νομοθετικές ρυθμίσεις που αφορούν το περιβάλλον και την εκπαίδευση του πολίτη, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο προσφέρουν μια ενημερωμένη οπτική στις προτάσεις για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την δασική προστασία. Στο δεύτερο μέρος της διδακτορικής διατριβής σχεδιάζεται και υλοποιείται μια έρευνα που εστιάζει στη μελέτη του τρόπου με τον οποίο η φύση των φυσικών επιστημών εκφράζεται μέσα από τις ψηφιακές αφηγήσεις που ενήλικες εκπαιδευόμενοι δημιουργούν και αφορά την περιβαλλοντική προστασία και ειδικότερα την δασική προστασία. Το ερευνητικό μοντέλο GNOSIS – Γνώση χρησιμοποιείται για την ανάλυση των ψηφιακών αφηγήσεων των μη ειδικών ενηλίκων. Επίσης παρουσιάζονται τα αποτελέσματα από συνεντεύξεις με τους εκπαιδευόμενους όπου διατυπώνουν τις απόψεις τους για τη δημιουργία ψηφιακών αφηγήσεων για την προστασία του δάσους καθώς και για την περιβαλλοντική προστασία των δασών και την εκπαίδευση για το περιβάλλον. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνας δείχνει ότι οι δημιουργοί των δέκα ταινιών για το δάσος με την τεχνική του slowmotion εκφράζουν περισσότερο τη συναισθηματική διάσταση της μάθησης, παρουσιάζοντας στις ταινίες τους τη φύση των στάσεων και των αξιών που καλλιεργούνται από τις φυσικές επιστήμες, επισημαίνοντας την αξία των δασών για τη ζωή στον πλανήτη και επιδιώκωντας να ενθαρρύνουν στάσεις για την προστασία του δάσους. Επίσης, όσον αφορά τη γνωσιακή διάσταση της μάθησης, στις ψηφιακές αφηγήσεις τους παρουσιάζουν τη φύση του περιεχομένου και του περιβάλλοντος των φυσικών επιστημών, μιλούν για έννοιες και φαινόμενα των φυσικών επιστημών που αφορούν το δασικό οικοσύστημα και επιμένουν σε οικονομικές, πολιτικές, πολιτισμικές και κοινωνικές παραμέτρους που το επιρεάζουν. Η μεταγνωσιακή διάσταση της μάθησης ενεργοποιείται αλλά σε μικρότερο βαθμό στις ψηφιακές αφηγήσεις των εκπαιδευομένων. Έτσι παρουσιάζουν τη φύση των αλληλεπιδράσεων των φυσικών επιστημών με την κοινωνία αλλά σε μικρότερο βαθμό μιλούν για τη συνθετική φύση των φυσικών επιστημών ως νοητικού προϊόντος και για τη φύση της εξέλιξης και των μεθοδολογιών των φυσικών επιστημών. Το δημιουργικό μαθησιακό περιβάλλον σχεδιασμού και ανάπτυξης ψηφιακών αφηγήσεων για το δάσος εισάγει τους μη ειδικούς ενήλικες εκπαιδευόμενους στον γραμματισμό στις φυσικές επιστήμες και βιωματικά μαθαίνουν και εκτιμούν τη φύση των φυσικών επιστημών. Η ανάλυση των ψηφιακών αφηγήσεων με το ερευνητικό μοντέλο GNOSIS – Γνώση προσφέρει ένα γόνιμο πεδίο διερεύνησης της δυναμικής τους σε σχέση με τη μάθηση και τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών, τη διδασκαλία της φύσης των φυσικών επιστημών εστιάζοντας στις στάσεις και αξίες που καλλιεργούνται στους πολίτες.