Materials and clinical aspects of orthodontic treatment with aligners
Authors: Ηλιάδη Άννα 
Published: September 2024

Υπόβαθρο: Η χρήση ορθοδοντικών ναρθήκων στην ορθοδοντική θεραπεία έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, ενδείξεις σχετικά με τις δυνάμεις και τις ροπές που ασκούνται, την αποτελεσματικότητα και τις ανεπιθύμητες ενέργειες των διαφανών ναρθήκων σε σύγκριση με τους συμβατικούς ακίνητους ορθοδοντικούς μηχανισμούς, την ακρίβεια που επιτυγχάνεται σε συγκεκριμένες οδοντικές μετακινήσεις, την επίδραση των ειδικών καθαριστικών ναρθήκων στη σύνθεση και τις μηχανικές τους ιδιότητές τους, καθώς και τις αλλαγές στη μορφολογία, την τραχύτητα και τη σύνθεση των επιφανειών των attachments που έρχονται σε επαφή με τους νάρθηκες, παραμένουν ασαφείς. Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν να μελετηθούν: (i) οι υπάρχουσες ενδείξεις για τις δυνάμεις που ασκούνται από τους ορθοδοντικούς νάρθηκες, (ii) η αποτελεσματικότητα των ναρθήκων σε σύγκριση με την ορθοδοντική θεραπεία με ακίνητους μηχανισμούς, (iii) η ακρίβεια συγκεκριμένων οδοντικών κινήσεων, (iv) οι επιδράσεις των ειδικών καθαριστικών και (v) οι επιφάνειες νάρθηκων/attachments. Μέθοδοι: Δύο συστηματικές ανασκοπήσεις με μετα-αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν σχετικά με τις υπάρχουσες ενδείξεις για τις δυνάμεις και τις ροπές που ασκούνται κατά τη χρήση ορθοδοντικών ναρθήκων καθώς και για την αποτελεσματικότητα των ορθοδοντικών ναρθήκων σε σύγκριση με συμβατικές θεραπείες με ακίνητους ορθοδοντικούς μηχανισμούς. Ερευνήθηκαν επτά και οκτώ βάσεις δεδομένων χωρίς περιορισμούς για κάθε θέμα, αντίστοιχα. Η εκτίμηση του κινδύνου μεροληψίας βασίστηκε στο εργαλείο Cochrane Risk of Bias. Συνολικά, 13 μελέτες in vitro επιλέχθηκαν και 2 συμπεριλήφθηκαν στη ποσοτική σύνθεση για το πρώτο θέμα, ενώ 11 μελέτες επιλέχθηκαν (4 τυχαιοποιημένες/7 μη τυχαιοποιημένες) και 3 μετα-αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν για το δεύτερο θέμα. Η αποτελεσματικότητα της θεραπείας με ορθοδοντικούς νάρθηκες μετρήθηκε μέσω αλληλεπίθεσης των προβλεπόμενων και επιτευχθέντων μοντέλων σε σχέση με τα αρχικά σε 20 ενήλικες ασθενείς τάξης I σε οπίσθια δόντια. Επιπλέον, εξετάστηκε η επίδραση τριών καθαριστικών ναρθήκων χρησιμοποιώντας δύο με αλκαλικά υπεροξείδια (Retainer Brite - RB; Retainer Cleaner - RC) και ένα χωρίς υπεροξείδιο (Steraligner - ST) από δύο διαφορετικές εταιρείες ναρθήκων, Clear Aligner (πολυεστέρας) και Invisalign (πολυεστέρα-ουρεθάνης) για περίοδο δύο εβδομάδων. Μελετήθηκαν η οξύτητα, οι αλλαγές στη χημική σύνθεση και οι αλλαγές στη σκληρότητα (HM), το μέτρο ελαστικότητας (EIT), ο δείκτης ελαστικότητας (nIT) και η χαλάρωση (RIT). Τέλος, εξετάστηκε η επίδραση της αφαίρεσης και επανατοποθέτησης ναρθήκων στις επιφάνειες attachment σύνθετης ρητίνης (τοποθετημένα σε 20 σκελετούς ζιρκονίας CAD/CAM) σε νερό, (i) με στερεομικροσκόπιο για τον εντοπισμό μορφολογικών αλλαγών, (ii) με οπτικό προφιλόμετρο για τη μέτρηση των παραμέτρων τραχύτητας 3D και (iii) με φασματοσκοπία FTIR εξασθενημένης συνολικής ανάκλασης (ATR-FTIR) για να προσδιοριστούν αλλαγές στη μοριακή σύνθεση και το βαθμό μετατροπής του C=C. Αποτελέσματα: Κατά την απόκλιση του άνω κεντρικού τομέα με τη χρήση ναρθήκων PET-G πάχους 0.5, 0.625 ή 0.75 mm δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά στην αναλογία ροπής δύναμης (M/F). Το πάχος των διάφανων ναρθήκων δεν φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στις δυνάμεις και ροπές που ασκούνται υπό συγκεκριμένες συνθήκες, ενώ οι πιο συχνά εξεταζόμενες οδοντικές μετακινήσεις είναι η απόκλίση και η περιστροφή. Μέτριας ποιότητας δεδομένα έδειξαν ότι η θεραπεία με ορθοδοντικούς νάρθηκες σχετίζεται με χειρότερο τελικό αποτέλεσμα σύμφωνα με το Σύστημα Αντικειμενικής Βαθμολόγησης της Αμερικανικής Ορθοδοντικής Εταιρείας και περισσότερους ασθενείς με μη αποδεκτά αποτελέσματα. Ωστόσο, δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στη διάρκεια της θεραπείας. Οι οριζόντιες κινήσεις όλων των τομέων ήταν ακριβείς, με μικρές (0.20-0.25 mm) ή ασήμαντες διαφορές μεταξύ των προβλεπόμενων και επιτευχθέντων αποτελεσμάτων. Οι κατακόρυφες κινήσεις, και ιδιαίτερα η εμβύθιση των άνω κεντρικών τομέων, βρέθηκαν να είναι λιγότερο προβλέψιμες, με μια μέση διαφορά 1.5 mm (p<0.001). Όλες οι περιστροφές ήταν σημαντικά μικρότερες από τις προβλεπόμενες, με τους άνω κυνόδοντες να παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη διαφορά 3.05° (p<0.001). Τα καθαριστικά RB και RC ήταν ελαφρώς όξινα (pH = 6.3), ενώ το ST ήταν μέτρια όξινο (pH = 4.8). Η ανάλυση ATR-FTIR έδειξε στοιχεία όξινης υδρόλυσης του Clear Aligner και του Invisalign κατά την εμβάπτιση στο ST και στο RB αντίστοιχα. Στα αποτελέσματα για τη δοκιμασία IIT φαίνεται ότι το Invisalign δεν επηρεάστηκε από τα καθαριστικά. Ωστόσο, για το Clear Aligner παρατηρήθηκε σημαντική αλλαγή στο HM (όλα τα καθαριστικά), στο nIT (όλα τα καθαριστικά) και στο RIT (RB, ST). Τέλος, εντοπίστηκαν χαρακτηριστικά ελαττώματα λόγω τριβής από την αφαίρεση και επανατοποθέτηση των ναρθήκων στα attachments χωρίς σημαντικές αλλαγές στις παραμέτρους τραχύτητας (έλεγχο-δοκιμή), αλλά με σημαντικά υψηλότερες τιμές στο Sdr μεταξύ των υλικών εντός των ομάδων ελέγχου ή δοκιμής. Το πλαστικό υλικό φάνηκε ανώτερο σε όρους μορφολογίας και χαρακτηριστικών συγκράτησης. Μικρές διαφορές στην μετατροπή C=C παρατηρήθηκε στις δοκιμαζόμενες ομάδες. Ωστόσο, σε κάποια δείγματα ανιχνεύθηκαν ισχυρές κορυφές ή μη αναστρέψιμα απορροφημένο νερό, υποδεικνύοντας υδρολυτική ευαισθησία της επιφανειακής ζώνης.