Επιμόρφωση και αξιοποίηση των ψηφιακών μέσων στην Ελληνική δευτεροβάθμια εκπαίδευση του 21ου αιώνα
Authors: Διαμαντής Κωνσταντίνος 
Published: September 2021

H αξιοποίηση των ψηφιακών μέσων στην καθημερινή εκπαιδευτική πράξη -τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς- προκαλεί έντονη κινητοποίηση και προβληματισμό. Μεγάλα χρηματικά ποσά επενδύονται τόσο σε εξοπλισμούς όσο και προγράμματα επιμόρφωσης, αλλά τα αποτελέσματα δεν είναι τα αναμενόμενα. Στην παρούσα έρευνα επιδιώκεται να διερευνηθούν και να αναδειχθούν οι απόψεις, αλλά και οι πρακτικές επιμορφωμένων εκπαιδευτικών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης σχετικά με την αποτελεσματικότητά τους στα ζητήματα που άπτονται της παιδαγωγικής αξιοποίησης και της βιώσιμης ενσωμάτωσης των Τ.Π.Ε. στην εκπαιδευτική πράξη. Επιμέρους στόχο της έρευνας αποτελεί η ανίχνευση σημαντικών παραγόντων της αποτελεσματικότητας του Προγράμματος Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας με τίτλο: «Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών (Τ.Π.Ε.) στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Β΄ Επίπεδο), όπως αυτή υλοποιήθηκε από το 2008 έως το 2016. Ειδικότερα, καταβάλλεται προσπάθεια να εντοπιστούν και να κατονομαστούν οι δεσμοί ανάμεσα, αφενός μεν, στον τρόπο με τον οποίο οι Φιλόλογοι, οι Μαθηματικοί, οι Φυσικοί και οι καθηγητές Πληροφορικής εκπαιδεύονται και επιμορφώνονται στο Β΄ Επίπεδο και, αφενός δε, στον βαθμό παιδαγωγικής αξιοποίησης των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην καθημερινή εκπαιδευτική πράξη. Επιχειρείται συγκεκριμένα η καταγραφή των απόψεων και των πρακτικών 1515 εκπαιδευτικών σχετικά με το κατά πόσον εφαρμόζουν στην καθημερινή εκπαιδευτική διαδικασία γνώσεις, δεξιότητες και συμπεριφορές που απέκτησαν κατά τη διάρκεια της επιμόρφωσης. Επιπλέον, διερευνάται το επίπεδο των υποδομών πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών στα ελληνικά σχολεία ως απαραίτητη προϋπόθεση για την ουσιαστική ενσωμάτωση των Τ.Π.Ε. στην καθημερινή εκπαιδευτική διαδικασία. Επιπρόσθετα, καταβάλλεται προσπάθεια να ελεγχθεί η αξιοποίηση βασικών υπηρεσιών του διαδικτύου κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας. Ακόμη, η παρούσα διατριβή επιχειρεί να επισημάνει τους παράγοντες που επιδρούν θετικά ή αρνητικά στην περιοδική εφαρμογή των γνώσεων και δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν από την παρακολούθηση της επιμόρφωσης. Συγχρόνως, σκιαγραφεί το προφίλ του εκπαιδευτικού που παρακολούθησε την επιμόρφωση και προσπαθεί να αξιοποιήσει παιδαγωγικά τα ψηφιακά μέσα στη σχολική τάξη. Ακόμη, καταβάλλεται προσπάθεια ώστε να διαμορφωθεί το κατάλληλο πλαίσιο για προβληματισμό και να προκληθούν ερεθίσματα για την επανεξέταση της σημασίας που έχει η χρήση των ψηφιακών μέσων στην εκπαίδευση όχι τεχνοκεντρικά αλλά κυρίως κοινωνιοτεχνικά μέσω αυθεντικών δραστηριοτήτων που υποστηρίζουν τη διερεύνηση, την ανακάλυψη, τον πειραματισμό, τη σύνθεση και που τελικά έχουν πραγματικό νόημα για τον μαθητή αλλά και τον ίδιο τον εκπαιδευτικό, συνυπολογίζοντας τις ανάγκες και το πλαίσιο στο οποίο ζει, εργάζεται και λειτουργεί. Όπως προκύπτει από τα πορίσματα της παρούσης έρευνας, οι συνθήκες επιτάσσουν τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων και την υλοποίηση πρακτικών σε όλα τα επίπεδα, προσαρμοσμένων στις ιδιαιτερότητες του εκπαιδευτικού συστήματος της Ελλάδας. Η διάχυση των πρακτικών με την αξιοποίηση των ψηφιακών μέσων επιβάλλεται να είναι πολυεπίπεδη και να συνδέει το μάκρο-επίπεδο της πολιτείας, που είναι υπεύθυνη για τη χάραξη της εκπαιδευτικής πολιτικής, με το μέσο-επίπεδο της σχολικής μονάδας που έχει την ευθύνη για την ομαλή λειτουργία και σωστή διαχείριση των διατιθέμενων πόρων και το μίκρο-επίπεδο των πρωταγωνιστών της εκπαιδευτικής πράξης που είναι οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές.