bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Osteoporosis in Chronic Obstructive Pulmonary Disease: More than just a Comorbidity
Authors:   Director Professor, Department of Medicine, Maulana Azad Medical College, New Delhi, India, Daga Mradul Kumar
Published: March 2021

Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) is one of the leading causes of mortality and loss of Disability-Adjusted Life-Years (DALYs) worldwide. It often is accompanied by the presence of various systemic comorbidities including osteoporosis which may have an impact on the course of the disease. Osteopenia and osteoporosis are the consequences of loss of Bone Mineral Density (BMD) and have been widely known major comorbidities in COPD patients. Female sex, age, and smoking are common pathogenic factors for both COPD and osteoporosis, other factors such as reduced daily physical activity, malnutrition, low body mass index, hypogonadism, vitamin D deficiency, chronic renal insufficiency, chronic hypoxemia, and drugs like corticosteroids, have been invoked to explain such a frequent association between them. Osteoporosis in COPD is however often undertreated. It has been shown in recent studies that both decreased Bone Mineral Density (BMD) and impaired bone quality contribute to bone fragility, causing fractures in COPD patients. Pulmonary function and activities of the daily life of COPD patients may be further deteriorated by osteoporosis-associated fractures. Calcium and vitamin D, hormone replacement when indicated, calcitonin, and bisphosphonate administration are few effective strategies to tackle bone loss and osteoporosis. Awareness about this high prevalence of osteoporosis in COPD patients is critically important and physicians should look for such fracture risks. Routine screening and early diagnosis of osteoporosis will enable physicians to provide the appropriate treatment to prevent fracture, which leads to improved quality of life as well as better long-term prognosis.
A proteção da pessoa na era dos big data: a opacidade do algoritmo e as decisões automatizadas
Authors: Silva Costa Inês
Published: March 2021

Na era dos big data, algoritmos inteligentes e opacos tomam decisões suscetíveis de produzir efeitos jurídicos significativos na esfera dos titulares dos dados, partindo de uma identidade ficcionada em função da sua pegada digital. O propósito desta investigação é o de testar a adequação da proteção conferida às pessoas singulares pelo regime jurídico das decisões automatizadas vertido no Regulamento Geral sobre a Proteção de Dados. Apresentadas as coordenadas gerais e os potenciais efeitos jurídicos lesivos de um mundo governado pelos dados e por algoritmos, procederemos a um breve enquadramento do Regulamento Geral sobre a Proteção de Dados e analisaremos criticamente as disposições relativas às decisões automatizadas, especialmente o alcance, sentido e natureza do direito à não sujeição a decisões automatizadas. Refletiremos ainda sobre a opacidade do algoritmo e sobre o eventual papel que um princípio da transparência poderá assumir para assegurar uma tutela plena e efetiva da pessoa, concretamente a partir do reconhecimento (ou não) de um direito a obter uma explicação relativa às decisões automatizadas.
Adaptacja przedsiębiorstw przemysłowych – przykład Łodzi
Authors: May Jacek
Published: March 2021

This article has two objectives. The cognitive objective is to recognize and systematize the strategies of adaptation of industrial enterprises in Łódź in the years 1992–2003. The basis for the systematic arrangement are conclusions made by T. Stryjakiewicz (1999), J. Michalak and U. Dzika (2000). The other, theoretical objective is an attempt to apply the typology of forms of space adaptation of industrial enterprises presented by T. Stryjakiewicz (1999) in order to synthesise the identified strategies. The typology of T. Stryjakiewicz transfers A. Smith’s (1995) conclusions into Polish science. Its theoretical basis are theories of regulation and industrial networks.Having studied the cases of fifteen companies, whose adaptation strategies were the most diverse or characteristic of a given branch, the author has systemized the identified adaptation procedures. There were eighteen different types of strategies falling into five categories: cost reduction, relocation, changes in management system, changes in the structure of production and contacts with foreign partners. While trying to classify the adaptation typology forms, besides those characterized by T. Stryjakiewicz (1999), such as deindustrializing, paternalistic and global, two additional types were recognized: local and transitional adaptation. Local adaptation, applied mostly by small enterprises, limits their activity to the local market. Those enterprises have a small adaptability and do not participate in the process of globalization. The transitional type is common to a part of medium-sized and large enterprises with Polish capital. Owning to new technologies and organization of production, they increase their adaptability and are better suited to global competition. The analysis has led to the conclusion that the kind of adaptation procedures taken by enterprises and also the result of those actions depend on the origin of the enterprises, their branch, size and the origin of capital.
Specjalne strefy ekonomiczne w przestrzeni gospodarczej województwa dolnośląskiego
Authors: Brezdeń Paweł , Spallek Waldemar
Published: March 2021

A special economic zone (SEZ) is an area of the Republic of Poland separated pursuant to the Law where business activity may be run with more advantageous conditions than the rules of economic activity in the State. Main reasons of establishing of the SEZ are: business activation of regions; restoration of old industrial areas; use of the existing industrial assets and economic infrastructure; establishment of new workplaces, especially in territories with high unemployment; development of new technical and technological solutions and their application in the national economy; increase of competitiveness of the products and services offered.Now in Poland there are 14 special economic zones. This paper focuses on the influence of the SEZ on region economy, with the Dolnośląskie Voivodship as an example. Three special economic zones in the region stimulate its economic development and bring about an increase of its investment attractiveness among other regions in Poland. The Wałbrzyska SEZ and the Legnicka SEZ belong to the best special economic zones in the country in relation to achieved investment value and effectiveness of the development area.The investment in a zone the is important for the local economy. The paper describes this question with the Legnicka SEZ as an example.
Treści z zakresu geografii przemysłu w podstawach programowych i wybranych programach nauczania oraz podręcznikach do geografii na poziomie gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej
Authors: Tracz Mariola
Published: March 2021

This research employed the comparative analysis method in order to determine the range of industrial geography issues in secondary schools geography teaching programmes and textbooks. The aim of the research was to identify the factors that determine the choice and presentation methods of topics in industrial geography. The quantitative and qualitative analysis was conducted on the basis of a query of currently used state-approved teaching programmes and textbooks in geography for secondary schools (gymnasium, general, specialized, and technical secondary schools). In total, 15 programmes and 15 textbooks were analysed at the level of lower-secondary school, and 10 programmes and 10 textbooks at the level of upper-secondary schools. Generally, the issues in industrial geography are included in the II- and III-form programmes of both lower- and upper-secondary schools. The amount of time that the teacher can devote to industrial geography topics is rather small, and most often equals from 1 to 3 classes. Therefore it is crucial that the syllabuses and textbooks treat these issues in accordance with the contemporary trends in geography teaching methodology and with the industrial geography scientific state of the art. This article investigates how these assumptions are realized in relation to the industrial geography issues in the syllabuses, teaching programmes and textbooks.
Kształtowanie się regionów przemysłowych Francji
Authors: Dorocki Sławomir
Published: March 2021

The subject of the article is the process of creating industrial regions of France. On the basis of statistical data and referring to the number of employees in the industry, the number of industrial plants and the dimension of industrial production, an attempt at industrial regions delimitation has been made. Workshops dominated industrial activity up to the 19th century. They were mostly situated in densely populated northern parts of France.The factor which initiated the process of industry concentration was the invention of the steam engine. This dependence of industry on the steam engine and coal caused industry concentration in the regions which were rich in natural resources and trained manpower. In the second phase of industry concentration water-energy basis played the main role. It led to the creation of large industrial centres in the mountains and around big cities. Due to the industrial growth index the industrial centres of France were situated in four regions. The most industrialized region was the North, covering Flandres, Picardy, Île-de-France and Upper Normandy – the Seine Valley. The eastern region covered Ardenne, Champagne, Lorraine and Alsace. The third region was Lyon and St-Étienne and the regions of the Alps and the Saone Valley. In the south the regions of Provence with Marseille and the Rhone estuary were standing ou
Obszary pogórnicze w postindustrialnej transformacji Górnego Śląska
Authors: Czwartyńska Małgorzata
Published: March 2021

In a few last decades the mining industry is gradually becoming a thing of the past. Mines are being closed down one by one and the whole mining regions are liquidated. More than two hundred years of history of the Silesian mining industry has left a great number of industrial monuments. The obsolete post-industrial infrastructure is nowadays becoming one of the sights of the region, attracting many visitors. It can co-create the multifunctionality of the Silesian region as a tourist attraction and take part in its restructuring. In Silesia, as in many European regions, mainly local communities and organizations deal with preservation and protection of the historic industrial structures. This article shows the examples of such activities and presents the historic mines, which are accessible to the tourists in the Silesian region. It also illustrates some other possibilities of using the mining structures, apart from tourism.
Problemy badawcze struktury przestrzennej przemysłu
Authors: Zioło Zbigniew
Published: March 2021

In the development of every field of science, we observe a sequence of stages connected with more and more precise perception of the research area, resulting from making new hypotheses, setting new goals, and perfecting the research methodology. These stages are reflected in the gradual transition from descriptions of the object of research and explanations of its formation processes to the creation of models and construction of theories. Thus, a need emerges to take up efforts to create the theory of industrial geography. It results not only from the willingness to intensify the elementary research, but also from social demands that use the results of scientific research in practical application, e.g. in building developmental strategies for national, regional, or local systems.Basing on the above assumptions, the author of this paper attempts at determining selected research problems in industrial spatial structure. The presented idea refers to the general assumptions of scientific methodology and the theory of systems, to a series of theoretical works that focus on building the theory of geography, to the basics of building the theory of industrial geography, and to numerous empirical studies. The research problem area outlined in the paper is not exhaustive, as it does not include all issues vital in theory development and empirical studies in the field of industrial geography. Its further development should be oriented at explaining and evaluating diversities observed in the industrial spatial structure, but also at proposing rational directions of its further transformation. It seems that adopting this line of development will make industrial geography more competitive in comparison to other fields of science, and will enable the realization of practical application goals.
Rola przemysłu w procesie kształtowania społeczeństwa informacyjnego
Authors: Zioło Zbigniew
Published: March 2021

Modern processes of civilizational development, directed towards the formation of an information society, make knowledge an increasingly important and the most valuable product, and access to information is the basic condition for the development of all sectors of economy. In this article, I make an attempt to determine the impact of industry on the complex process of shaping of an information society. The aim was to determine the relations between the industry and the information society, and their surroundings. An important element in the formation of an information society and the development of knowledge-based economy is a high level of education at all stages, and the competences: to be able to apply the acquired knowledge, to formulate new ideas and to introduce them in the production and service industry. New technologies trigger modernization and encourage new products, which in turn contributes to quality changes in the society, and to raising the society’s culture.
Dystrybucja usług medycznych w Meksyku
Authors: Winiarczyk-Raźniak Anna
Published: March 2021

The fundamental purpose of healthcare industry is to effectively provide medical services that improve the quality of health in a given society. The most important issue is the issue of access to medical facilities. The paper presents the spatial distribution of medical services across Mexico. This includes access to hospitals, clinics, and analytical laboratories, as well as the number and profile of medical personnel, as measured by the number of physicians, nurses, and dentists. Available data was used to construct a comprehensive index that was used to determine whether medical care in Mexico had become more or less accessible from 1995 to 2005.
Structural changes of world industry in post-industrial society and structural shifts in the world high-tech production allocation
Authors: Rodionova Irina , Kokuytseva Tatiana
Published: March 2021

This research is dedicated to the characteristic of structural spatial shifts of the world manufacturing industry. These trends have conduced to the restructuring of the world economy and main shifts in the manufacturing locations both at regional and global levels. On the one hand, countries have got a great chance to develop and to become active players in the world economy. On the other hand, those that fell behind the scientific and technological revolution, which started in the second part of the 20th century, and did not do their best to create new high technologies (or just did not have such opportunities because of a low level of development, illiteracy or people poorness) turned out to be behind global leading economies. Structural shifts both in manufacturing location and in industrial composition occur very quickly in the recent decades. There have been shifts in the HT-industry composition. The shift to developing Asian countries is fixed and there are some reasons for that. That is why the theme chosen for this paper is not very researched and rather burning. Moreover, it has practical importance for Russia, which in the current financial crisis once again has faced a choice to define the strategy of its further development.
Innovation environment in the Czech Republic
Authors: Vančura Michal , Mintálová Tatiana , Blažek Martin , Toušek Václav
Published: March 2021

The by-product of the current global economic processes is increasing competitive pressure. In conditions of world economy globalization, the Czech Republic was particularly successful in the 1990s, mainly due to the strategy of “low cost economy”. Low costs were the primary source of competitive advantage. Increasing pressure of large countries with cheap labour force does not allow the Czech Republic make its labour costs lower and use this as a source of economic growth and international competitiveness. Therefore the Czech Republic was forced to direct its further economic development towards the knowledgebased economy. Due to this new priority, in the economic policy the innovative abilities of the companies, increasing quality of human resources, as well as research and development of the new technologies became the most important tasks. For the most of companies these trends were tantamount with the necessity of basic changes in production process organization, management, human resources development, etc. Both inner and outer entrepreneurial environments were thus considerably changed and innovative companies become the carriers of comparative advantages in the regional development. The objective of the article is to assess the current position of the Czech Republic in international perspective as far as the innovative efficiency is concerned. The authors also will try to point the strong and weak sides of the innovation system in the Czech Republic. The second part of the paper analyses the innovative potential of particular Czech regions.
Wpływ światowego kryzysu gospodarczego na brazylijski i meksykański przemysł samochodowy
Authors: Wójtowicz Mirosław
Published: March 2021

The aim of the study is to analyze the process of economic growth and changes of Brazilian and Mexican automobile industry in years 2000–2010. Special attention was paid to the situation of those industries in the years of global economic crisis and to strategies of dealing with the production and sales slump at the turn of years 2008–2009.The analysis confirmed disparities between Brazilian and Mexican automobile industries’ response to global economic crisis. The Mexican automobile sector was strongly affected by the slump in demand for new cars on the USA market whereas the Brazilian automobile sector experienced only a small production slowdown as the national demand for new cars soared.
Wpływ kryzysu na funkcjonowanie korporacji Panasonic
Authors: Kilar Wioletta
Published: March 2021

The purpose of the article is to present the analysis of the influence of economic crisis on the functioning of one of the Japanese IT corporations – Panasonic. The paper aims at specifying changes in Panasonic’s economic potential, and at presenting actions taken in order to improve its financial situation. After the crisis which took place in this part of the world in years 1997–1998, Panasonic (like many other corporations in Asia) introduced some mechanisms of protecting the company against the sudden loss of financial liquidity. Strong economic ties with European countries, as well as with the USA, resulted in significant deterioration in this corporation’s financial situation during the crisis in years 2007–2009. Nonetheless, the undertaken actions allowed it to remain one of the largest manufacturers of consumer and industrial electronics in the world.
Natężenie ruchu turystycznego w Pienińskim Parku Narodowym
Authors: Warcholik Witold , Semczuk Marcin
Published: March 2021

The paper presents the results of tourist traffic monitoring carried out in years 2007−2009 by SKNG UP in the Pieniny National Park. The study included a survey of 25,612 visitors and allowed to estimate the intensity of tourist traffic in the Pieniny National Park and its spatial variability, as well as to determine the main routes and the most popular marked paths within the Park. The questionnaires allowed to determine the types and preferences of the visitors to the Pieniny National Park.During 19 days of monitoring, carried out repeatedly in 2007, 2008 and 2009, surveyors standing at the selected measure points counted and surveyed the visitors for 7 hours per day (9 am − 4 pm). In July 2007, the intensity of tourist traffic in the PPN reached 1,408 people per day (60 visitors/1km2of PPN/day), 1,160 people per day (49 visitors/1km2 of PPN/day) in July 2008, and 1,477 people/day (63 visitors/1km2 of PPN/day) in July 2009. The most popular routes in the PPN included: the section between Przełęcz Szopka – Trzy Korony with 1,200, 948 and 1,238 people per day in the years 2007, 2008 and 2009, respectively, the section Wymiarki – Limierczyki with 1,000, 720 and 1,071 visitors per day (2007−2009), and the section Sokolica – Przełęcz Sosnów: 500, 350, and 700 visitors per day (2007−2009). The most popular place to visit in the Pieniny National Park was Krościenko, receiving twice as many visitors as the largest tourist resort in this region – Szczawnica. Their average age was about 30 years old and approximately half of the respondents were people who hold university degree. The majority of the tourists came from Lesser Poland, Silesia, Masovian and Lodz voivodeships (the total number of over 50%). Those who were visiting the Pieniny for the fifth time or more prevailed among Lesser Poland inhabitants. Furthermore, they were also the majority of the one-day visitors to these mountains. Krościenko and Szczawnica turned out to be the most popular accommodation places chosen by 61% of the tourists. The vast majority of guests reported a three-day minimum stay and most of them gave preference to private accommodation.
Migracje zagraniczne w krajach Unii Europejskiej w warunkach kryzysu gospodarczego
Authors: Nowotnik Dariusz
Published: March 2021

Migration, or the movement of population, aimed at temporary or permanent change of residence (PWN) and has always accompanied the mankind. There are various reasons for migration, mainly economic and political. Sometimes the population moves to experience other cultures and countries (tourism – migration). The intensity of migration movement and its direction reflects the economic status, stage of development, and social conditions in these areas. Countries which are attractive to tourists and have a good tourist base are characterized by a well-developed economy and low unemployment, as well as an attractive geographical location which makes them the most desirable places for migration. On the other hand, countries which are still passing the structural changes in the national economy, having a non-oriented domestic and foreign policy, faced with demographic problems and unemployment, located in very attractive geographic areas, are the countries attracting the immigrants. Such dependence can be seen between the countries of Western and Central Europe and Eastern European countries. The change of some factors, or destabilization of the overall situation in the world (as it happened in 2007 as a result of the global economic crisis) causes the profound changes in migration flows and hence the need to change the approach to immigration by individual countries. However, migration (depending on its type) can cause gains or losses for the immigration and emigration countries as the changing global economic situation is becoming increasingly important.
Rola usług i ich lokalizacji w przekształceniach społeczno-gospodarczych województwa małopolskiego po 2000 roku
Authors: Duszyk Mateusz , Grad Nina
Published: March 2021

Services constitute the most significant economic sector in contemporary economies and their  rank is still growing. The development of services and innovative production as factor of converting  the economy of małopolskie voivodeship acts in a diversified way, both in structural and spatial terms.  Some particular groups of activities are marked by the highest pace of growth. They are the services of  modern character, performing an important role in the process of economic transformation. The main  aim of the study was to characterize the essential changes in the spatial structure of chosen services  in małopolskie voivodeship as well as to determine the direction of the inflow of companies into the  urban region of Cracow, according to the zones of development. The results indicate that the structure  of chosen services in the center-peripheries of małopolskie voivodeship is undergoing transformations  and there are some correlations between their development. In particular cases the activities are remote  from the demand for them (e.g. consulting firms), which is directly connected with the use of new  technologies. Cracow undergoes reallocation of services and industry which is characteristic for the  functional transformations of big cities.
Innowacyjność kluczem rozwoju firmy IBM
Authors: Uliszak Radosław , Grad Nina
Published: March 2021

Innovation seen as the development of new methods, tools, new approaches and improvement of the existing processes is generally synonymous with “young” and modern companies. Hardly anyone would expect after 100 years of a company’s existence that it is able to continually meet the highest standards of business and compete on the international market, especially in terms of innovation. An example of such a company is International Business Machines (IBM). The company was founded in 1911 and initially dealt with the production of various equipment: weights, meat slicers, or data storage media, such as punch cards and machines for them. The latter have become over time the most important activity of the corporation. At the turn of the 1960s, IBM introduced hard disk drives, developed the world’s first storage, and introduced to customers the software language Fortran, which is still in use. In 1969, IBM computers were used by NASA during the first man on the moon mission. In 1981, the company created the first personal computer IBM 5150 PC, which the weekly magazine “Time” dubbed “machine of the year”. Thanks to its innovations, regardless of the era, IBM has always been ahead of the reality in which it is located. Today IBM announced that in 2019 it will have a supercomputer, which should come close to matching the power of the human brain. At the moment, BlueGene already copies 4.5% of human brain activity. The activities of such a powerful company are not only associated with market developments. In the 1990s, the company began to focus on new market areas, in particular services. In November this year, IBM introduced the five innovations that over the next five years would significantly improve the quality of life of urban citizens around the world, as well as reduce potential hazards. Therefore, the vision of the company seems to be right – our customer’s success, innovation for us and the world. The purpose of this paper is to present innovative solutions implemented by IBM in terms of technology and services.
Domy energooszczędne i pasywne jako nieunikniona przyszłość budownictwa w Polsce
Authors: Płaziak Monika
Published: March 2021

W opracowaniu dokonano analizy możliwości wdrażania w Polsce budownictwa niskoenergetycznego,zwłaszcza pasywnego, które zgodnie z wytycznymi dyrektywy unijnej, do końca2020 r. stanie się standardem budownictwa we wszystkich krajach członkowskich. Omówiono stopieńzaawansowania i doświadczenia tego rodzaju budownictwa w państwach Europy Zachodniej, przedewszystkim w Niemczech, Austrii i krajach skandynawskich, a następnie wskazano możliwości i barierydla jego wdrażania w Polsce, zwłaszcza w aspekcie utrudnień finansowych związanych z dotychczasowymbrakiem programów dofinansowujących budownictwo niskoenergetyczne oraz niedoboremtanich rodzimych rozwiązań technologicznych i materiałowych, a także w aspekcie nieuwzględnianiado tej pory tego rodzaju budownictwa w planowaniu przestrzennym.Autorka zwróciła uwagę na konieczność współpracy sfery naukowej i badawczo-rozwojowej z praktykami,tj. architektami, konstruktorami, producentami materiałów budowlanych i inwestorami w tejdziedzinie. Jako symptomy poszukiwań nowych rozwiązań technologicznych i materiałowych orazwspółpracy wyżej wymienionych środowisk podano przykłady z Małopolski.
Rola przedsiębiorstw przemysłowych w rozwoju gospodarki opartej na wiedzy
Authors: Rachwał Tomasz
Published: March 2021

W artykule zaproponowano ujęcie modelowe współczesnych, związanych z gospodarkąopartą na wiedzy (GOW), uwarunkowań rozwoju przedsiębiorstw przemysłowych oraz podstawowychimplikacji ich funkcjonowania dla kształtowania się tego typu gospodarki, w odniesieniu do przestrzenigeograficznej. W efekcie w rozważaniach zmierza się do określenia wpływu uwarunkowań społeczno-ekonomicznych, kulturowych i przyrodniczych związanych z GOW na funkcjonowanie przedsiębiorstwprzemysłowych, a z drugiej strony do określenia w jakim zakresie te przedsiębiorstwa wpływająna rozwój poszczególnych elementów przestrzeni geograficznej, stanowiących zarazem komponentGOW. Propozycję ujęcia modelowego przedstawiono na tle analizy istotnych cech gospodarki opartej nawiedzy oraz dostępnych danych Eurostatu i GUSu dotyczących miejsca Polski w europejskiej przestrzeniinnowacyjnej. W końcowej części podjęto próbę określenia w jakim stopniu została dokonana weryfikacjaempiryczna zaproponowanego ujęcia modelowego lub jest możliwa do zrobienia w toku dalszychbadań. Przeprowadzone rozważania wykazały, że istnieje potrzeba weryfikacji empirycznej niektórychelementów modelu, co może stanowić nowe, interesujące pole badawcze w geografii przemysłu.
Neoindustrialization of Former Industrial Regions of Russia: The Example of “Titanium Valley"
Authors: Burnasov Alexander , Ilyushkina Maria , Kovalev Yuri , Stepanov Anatoly
Published: March 2021

Russian economy in the 20th century experienced complex transformational processes. Havingintroduced the principles of a market economy, Russia has found itself under pressures of globalizationand neoindustrialization, which have had an effect on the nation’s industrial structure. Globalization hasexpanded state borders and opened the gates for Russian entrepreneurs to conquer world markets in oiland gas, ferrous and non-ferrous metals, engineering and chemical industries. The Urals region of Russiais developing in a very intensive way. The production cluster known as “Titanium Valley” was formedhere. This article throws light on some of the special features of its activity.
Realizacja innowacyjnej usługi na przykładzie wdrożenia systemu zarządzania projektami
Authors: Strojny Jacek
Published: March 2021

Artykuł przedstawia problematykę wprowadzania innowacji na przykładzie wdrożenia systemu zarządzania projektami. Przedstawiono w nim ogólną charakterystykę usługi oraz wybrane doświadczenia autora zebrane podczas realizacji kilkunastu wdrożeń systemów zarządzania projektami w przedsiębiorstwach i samorządach. Aspekty związane z tym zagadnieniem odniesiono do kontekstu zewnętrznego, a więc kształtowania się gospodarki opartej na wiedzy. Podkreślono znaczący wpływ powstającej w niej presji na innowacje na zachowanie się organizacji. Dostosowując się do wymagań otoczenia w coraz większym stopniu muszą się one angażować we wprowadzanie innowacji organizacyjnych. Jednym z przykładów takiej aktywności jest wprowadzenie orientacji projektowej. Tego typu zmiana wprowadza w przedsiębiorstwie nowe warunki realizacji pracy, dzięki zastosowaniu kompleksowych rozwiązań w zakresie: struktury organizacyjnej, technik zarządzania ludźmi czy technik planowania i controllingu zadań. Organizacja zorientowana projektowo jest bardziej elastyczna, a przez to skuteczna i efektywna. Ponadto lepiej zaspokaja potrzeby klientów oraz innych interesariuszy, co wpływa pozytywnie na zdolności konkurowania. W Polsce w wielu branżach wprowadzenie orientacji projektowej można wciąż traktować jako innowację o zasięgu branżowym, wpływającą na podniesienie potencjału konkurencyjnego. Wraz z rozpo­wszechnieniem się tego typu rozwiązań poziom innowacyjności spada, wciąż jednak w odniesieniu do przedsiębiorstwa takie wdrożenie traktować należy jako zmianę radykalną, która zgodnie z podejściem przyjętym w Podręczniku Oslo ma spełniać kryteria innowacji. Wydaje się, że wprowadzenie systemu zarządzania projektami wciąż może być traktowane jako działanie wysoce innowacyjne, m.in. w odnie­sieniu do polskich instytucji badawczo-rozwojowych.
Formowanie się nowej struktury przestrzennej przemysłu przetwórstwa rybnego w Polsce
Authors: Czapliński Paweł
Published: March 2021

W artykule podjęto rozważania dotyczące określenia wagi czynników i korzyści z lokalizacjidla przemysłu przetwórstwa rybnego w Polsce oraz ich wpływu na zmiany struktury przestrzennej.Ponadto dokonano charakterystyki zmian w rozmieszczeniu przedsiębiorstw przetwórczychw Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem ich koncentracji w świetle teorii klastra. Obecnie, najistotniejszymiczynnikami lokalizacji w przetwórstwie rybnym w Polsce są czynniki związane z zasobamipracy, tj. czynnik kosztowy, kompetencyjny, kulturowy. Jednak znaczenie poszczególnych czynnikówjest bardzo zróżnicowane pod względem wielkości przedsiębiorstw i ich położenia. Obserwowany procesdekoncentracji badanej grupy przemysłowej dotyczy głównie spadku wielkości potencjału przetwórstwarybnego w województwach nadmorskich (pomorskie i zachodniopomorskie). Nowe lokalizacjeprzedsiębiorstw, a także zmiany organizacyjno-własnościowe (m.in. relokacja) w obrębie jednostekjuż istniejących spowodowały powstanie „nowych” lub przeformułowanie „starych” koncentracjiprzedsiębiorstw przetwórczych. Nowa formuła działania miałaby się opierać na teorii klastra. Jednakproces ich tworzenia w skali kraju jest raczej na etapie inkubacji.
Instytucjonalne wsparcie innowacyjności miast w województwie śląskim
Authors: Sanetra-Półgrabi Sabina
Published: March 2021

Polskie miasta borykają się z wieloma problemami o charakterze zarówno gospodar- czym, jak i społecznym. Po pierwsze, muszą przystosować się do zmian, jakie czekają miasta w całej Europie, startując z pozycji dużo słabszej niż miasta bardziej rozwiniętych krajów Unii Europejskiej – przede wszystkim ze względu na zaniedbania infrastrukturalne. Po drugie, dotykają je takie same pro- blemy społeczne, obecne w całej Europie, a zwłaszcza bezrobocie wśród absolwentów uniwersytetów i szkół wyższych. Potencjalnym sposobem ich rozwiązywania są oczywiście pieniądze, ale również otwartość na innowacje. Innowacyjność miast może być rozpatrywana na różne sposoby. Zwykle zwraca się uwagę na obecność określonych instytucji, które dzięki różnym mechanizmom finansowym i pozafinansowym wspierają komercjalizację technologii, obecność przedsiębiorstw w większości wytwarzających wysokie tech- nologie, poziom absorpcji funduszy unijnych stanowiący kryterium przy ocenie gmin w konkursach zmierzających do wyodrębnienia ośrodków innowacyjnych, np. Krajowi Liderzy Innowacji i Rozwoju. Instytucje spełniające tego typu zadania działają, i to z powodzeniem, w województwie śląskim. Są to przede wszystkim jednostki badawczo-rozwojowe, parki przemysłowe oraz naukowo-technologiczne oraz instytucje otoczenia biznesu. Celem artykułu jest próba zaprezentowania ich roli w miastach wo- jewództwa śląskiego na podstawie zebranych materiałów. Na wstępie wyjaśniono kluczowe pojęcia odnoszące się do innowacyjności.
Przestrzenne zróżnicowanie poziomu innowacyjności regionalnej gospodarki województwa dolnośląskiego
Authors: Brezdeń Paweł , Spallek Waldemar
Published: March 2021

Współczesny rozwój gospodarki opartej na wiedzy jest uzależniony od poziomu innowacyjności przedsiębiorstw wprowadzających nowe lub istotnie ulepszone produkty, zaawansowane technologie oraz doskonalsze systemy organizacji pracy. Wysoki poziom innowacyjności ma istotny wpływ na wzrost przewagi konkurencyjnej regionalnych gospodarek, umożliwiając im przede wszystkim efektywniejsze wykorzystanie posiadanych zasobów. W artykule zaprezentowano problematykę działalności badawczo-rozwojowej w Polsce, którą scharakteryzowano na podstawie nakładów na badania i rozwój oraz udziału zatrudnionych w B+R wśród pracujących ogółem. Analiza działań innowacyjnych w województwach i powiatach województwa dolnośląskiego została przeprowadzona na podstawie czterech wskaźników. Charakteryzują one aktywność innowacyjną, nakłady na nią, jej efektywność w postaci przychodów z produkcji wyrobów nowych lub istotnie ulepszonych oraz stopień wyposażenia w środki automatyzacji produkcji. Wymienione parametry były podstawą do skonstruowania syntetycznego wskaźnika innowacyjności, który ilustruje konkurencyjność intraregionalną powiatów województwa. Analizy dotyczące innowacyjności gospodarki Dolnego Śląska zaprezentowano w odniesieniu do sytuacji ogólnokrajowej, umożliwiającej określenie pozycji regionu na tle kraju.
Wybrane teorie przechodzenia absolwentów szkół wyższych na rynek pracy w warunkach gospodarki opartej na wiedzy
Authors: Piróg Danuta
Published: March 2021

Przejście absolwentów studiów wyższych w XXI wieku z etapu edukacji do zatrudnienia to złożony proces, uzależniony od wielu czynników i rodzący szereg konsekwencji społecznych, psychologicznych, ekonomicznych o niejednorodnej skali oddziaływania. Mimo dużego znaczenia tranzycja absolwencka jest w Polsce jednym ze słabiej zbadanych zagadnień, zarówno w ujęciu teoretycznym, jak i empirycznym. Kluczowymi przyczynami tego stanu jest dopiero rodząca się w koncepcji edukacji akademickiej idea optymalizacji zatrudnialności absolwentów oraz brak cyklicznych, ogólnokrajowych monitoringów diagnozujących losy zawodowe tej populacji. Podstawą do dogłębnego zbadania wchodzenia nowo promowanych absolwentów na rynek pracy jest przestudiowanie naukowych teorii, przedstawiających mechanizmy tego procesu. W artykule przedstawiono wybrane teorie rynku pracy i wchodzenia na rynek pracy, które są szczególnie istotne w odniesieniu do absolwentów szkół wyższych i w świetle studiów literatury poświęconej tym teoriom mają kluczowe znaczenie w procesach tranzycji zachodzących w gospodarkach opartych na wiedzy. W warunkach dużej eklektyczności pola badań procesów tranzycji istnieje potrzeba analizy teorii wchodzenia na rynek pracy, powstałych w różnych dyscyplinach naukowych, zwłaszcza w ekonomii, socjologii i psychologii. Dlatego z dorobku nauk socjologicznych i ekonomicznych skupiono się na teorii: filtra, kapitału ludzkiego, kapitału społecznego, kompetencji, konkurencji, sygnalizacyjnej (sygnałów), segmentacji. Z obszaru badań psychologicznych zaprezentowano teorie aspiracji, determinacji, kapitału psychologicznego i motywacji. Wymienione teorie były w różnym stopniu podstawą do budowania modeli przechodzenia absolwentów studiów wyższych na rynek pracy. Wyniki badań wskazują, że teorią, która obecnie, zdaniem specjalistów z różnych dyscyplin naukowych, najpełniej charakteryzuje mechanizmy tranzycji w gospodarce opartej na wiedzy, jest teoria kompetencji. *Praca naukowa finansowana ze środków budżetowych na naukę w latach 2010–2012 jako projekt badawczy nr N N114 076739.
Inicjatywy klastrowe jako szansa rozwoju przemysłu meblarskiego w Polsce w warunkach kryzysu – przykład Swarzędzkiego Klastra Producentów Mebli
Authors: Dyba Wojciech M. , Stryjakiewicz Tadeusz
Published: March 2021

Głównym celem artykułu jest przedstawienie inicjatyw klastrowych jako szansy na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw przemysłu meblarskiego w Polsce (w szczególności w warunkach kryzysu). Jest to ważna gałąź krajowej gospodarki, generująca ok. 2% PKB i ok. 6% polskiego eksportu. Na początku scharakteryzowano stan polskiego przemysłu meblarskiego w 2013 roku. Uwarunkowania i perspektywy rozwoju tej branży zostały przeanalizowane przy użyciu koncepcji pięciu sił Portera. Następnie przedstawiono ideę inicjatyw klastrowych jako formy współpracy pomiędzy konkurującymi ze sobą przedsiębiorstwami tej samej branży oraz przykłady inicjatyw klastrowych przemysłu meblarskiego w Polsce. W kolejnej części opisany został przypadek Swarzędza – miasta stolarzy i meblarzy o długich tradycjach rzemieślniczych, w którym wciąż funkcjonuje wiele małych i średnich przedsiębiorstw meblarskich. Zaprezentowano również Swarzędzki Klaster Producentów Mebli – inicjatywę koordynowaną przez Cech Stolarzy Swarzędzkich oraz projekt strategii rozwoju tego klastra, realizowany m.in. przy dofinansowaniu pozyskanym ze środków Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka
Zmiany strukturalne przemysłu Polski w warunkach kryzysu gospodarczego
Authors: Rachwał Tomasz
Published: March 2021

Światowy kryzys gospodarczy, zapoczątkowany w 2007 roku w Stanach Zjednoczonych Ameryki, w różnym czasie i stopniu wpłynął na funkcjonowanie poszczególnych sektorów i gospodarek krajów świata. W Polsce jego symptomy zauważalne były nieco później. W pierwszej fazie kryzysu (2007–2008) nie stwierdzono bezpośrednio jego skutków, co wynikało z faktu, że początkowo wpływ turbulencji na światowych rynkach finansowych na gospodarkę krajową ograniczał się głównie do rynków kapitałowych, w mniejszym stopniu dotykając sektory rolnictwa, przemysłu i usług. Jednak w miarę pogłębiania się tendencji recesyjnych w gospodarce światowej kryzys stopniowo zaczął wpływać także na wyniki działalności gospodarczej, w tym również w sektorze przemysłowym. Dopiero w 2009 r. stwierdzono spadek wartości produkcji sprzedanej w stosunku do roku poprzedniego. Czy miało to jednak swoje odzwierciedlenie w zmianach struktur przestrzennych przemysłu? Blisko pięcioletni okres funkcjonowania gospodarki w stanie recesji pozwala już, jak się wydaje, na podjęcie próby oceny takich zmian, dlatego w pracy badawczej dokonano analizy przemian struktury przestrzennej przemysłu Polski w trakcie kryzysu, w oparciu o podstawowe mierniki potencjału, takie jak wielkość zatrudnienia i wartość produkcji sprzedanej oraz wskaźniki koncentracji przemysłu. Za rok bazowy przyjęto 2007 rok, uznając go umownie za rok przedkryzysowy. We wnioskach podsumowujących szczegółowe analizy wskazano, że wpływ kryzysu na zmiany struktury przestrzennej przemysłu jest bardzo ograniczony, a obserwowane tendencje przemian nie odbiegały zasadniczo od ogólnych trendów rozwoju przemysłu Polski, zidentyfikowanych w wyniku wcześniejszych badań. Należy jednak podkreślić, że struktura przemysłu charakteryzuje się dużą „bezwładnością”, ze względu na skomplikowanie i rozmiary procesu inwestycyjnego, stąd w okresie kilku lat nie należy się spodziewać głębokich i gwałtownych jej przemian, nawet jeśli pojawi się recesja gospodarcza.
Możliwości zagospodarowania i odzysku odpadów po górnictwie i przeróbce rud żelaza ze zwałowisk w Częstochowskim Zagłębiu Rudonośnym
Authors: Gawor Łukasz , Warcholik Witold , Dolnicki Piotr
Published: March 2021

W artykule przedstawiono inwentaryzację i charakterystykę zwałowisk po górnictwie i przeróbce rud żelaza w Częstochowskim Zagłębiu Rudonośnym. Doggerskie rudy syderytowe w rejonie częstochowskim wydobywano nieprzerwanie przez ponad 600 lat. Jednak na początku lat siedemdziesiątych XX wieku nastąpił proces likwidacji górnictwa rud żelaza. Jako pierwszą zlikwidowano w 1970 roku kopalnię Rudniki w Rudnikach koło Zawiercia, a jako ostatnią – kopalnię Wręczyca we Wręczycy Wielkiej w 1982 roku. Na podstawie kwerendy w Częstochowskim Zagłębiu Rudonośnym zinwentaryzowano i opisano szczegółowo 41 zwałowisk po górnictwie i przeróbce rud żelaza. Obiekty te są rozmieszczone pomiędzy miastami: Częstochowa, Konopiska, Kłobuck i Zawiercie. Przeprowadzono badania terenowe, podczas których dokonano waloryzacji zwałowisk pod kątem możliwości odzysku materiałów żelazonośnych z odpadów zdeponowanych na powierzchni terenu. W przypadku potencjalnych możliwości odzysku żelaza z materiału odpadowego szacuje się, że całkowita masa zawartego w odpadach syderytu wynosi 5,8 mln Mg. Zaproponowano również kierunki rekultywacji oraz zagospodarowania wybranych obiektów.
Przekształcenia Skawińskich Zakładów Koncentratów Spożywczych jako przejaw procesu globalizacji
Authors: Makieła Zbigniew
Published: March 2021

Ważnym nośnikiem procesów globalizacji są wielkie transnarodowe korporacje (TNC) organizujące i przekształcające światową gospodarkę. Skutecznie konkurują one ze światowymi podmiotami takimi jak państwa i organizacje międzynarodowe np. Bank Światowy, OECD, Unia Europejska, NAFT A, i in. (Kukliński 2000). Spektakularnym przejawem procesów globalizacji są bezpośrednie inwestycje zagraniczne realizowane głównie przez TNC. Ocena znaczenia tych inwestycji w procesie globalizacji jest różnie oceniana przez przedstawicieli nauki, życia gospodarczego, polityków, organizacji społecznych i politycznych. Nie podlega jednak dyskusji, że bezpośrednie inwestycje zagraniczne stwarzają szanse skrócenia dystansu cywilizacyjnego krajów słabo rozwiniętych, jaki dzieli je do krajów rozwiniętych.
Przemiany zagospodarowania terenów portowo-przemysłowych aglomeracji Trójmiasta
Authors: Czepczyński Mariusz
Published: March 2021

Podstawą gospodarki regionu, a zwłaszcza dwóch jego największych miast – Gdańsk i Gdyni, jest gospodarka morska, a więc przede wszystkim porty morskie, stocznie oraz szereg zakładów produkcyjnych. pośrednio lub bezpośredni o związanych z działalnością przeładunkową portów. Obecnie w Trój mieście znajdują się 3 obszary portowe: Port Wewnętrzny w Gdańsku. Port Gdynia oraz Port Północny w Gdańsku. Zespół portów Trójmiasta jest największy na południowym Bałtyku i jego obroty stanowią 57,7% polskich przeładunków drogą morską (wzrost o 4,3% w porównaniu z 1997 rokiem). Porty te także przeładowują 53,2% ładunków tranzytowych (wzrost o 34, l% w porównaniu z l 997 rokiem).
Dostępność komunikacyjna z Polski regionów turystycznych wybrzeża Chorwacji
Authors: Wiskulski Tomasz , Wendt Jan A.
Published: March 2021

Sytuacja geopolityczna Chorwacji po wojnie domowej z początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku wpłynęła na spadek znaczenia turystyki w gospodarce narodowej. Jednak historia pokazuje, że kraj, gdzie miały miejsce działania zbrojne, potrafi skutecznie wykorzystać daną mu jeszcze raz szansę oraz rozwijać ofertę turystyczną wraz z infrastrukturą transportową, która jest niezbędna do realizacji funkcji turystycznej. Celem pracy jest przedstawienie zróżnicowania stopnia dostępności komunikacyjnej regionów turystycznych wybrzeża Chorwacji dla transportu drogowego jako głównego środka transportu kształtującego ruch turystyczny tego kraju (Kruczek, Sacha, 1996). Ogromne znaczenie dla wielkości przewozów transportem lotniczym ma transport drogowy, gdzie średni czas potrzebny na podróż z Polski do regionów turystycznych Chorwacji wynosi około 14 godzin. W przypadku transportu drogowego ciężko jest mówić o realizacji jednego z postulatów przewozowych dotyczącego bezpieczeństwa, gdyż spadek koncentracji, towarzyszący długiej jeździe, wpływa negatywnie na bezpieczeństwo podróży (Bentkowska-Senator, Kordel, 2008). Z kolei bezpośredniość i relatywna taniość wykorzystania transportu drogowego względem lotniczego pozostają głównymi czynnikami decydującymi o wyborze właśnie tego środka transportu (Serafin, 2015). Natomiast w przypadku przewozów autokarowych można dodatkowo mówić o spełnieniu postulatu masowości, którego realizacja w przypadku transportu lotniczego i samochodowego jest niemożliwa (Pawlicka, 1978; Milewski, 2012).
Przemysł w mieście poprzemysłowym. Przykład Gdyni
Authors: Szmytkowska Magdalena
Published: March 2021

Współczesny system gospodarczy przechodzi proces dynamicznych przemian, zarówno jakościowych, jak i strukturalnych. Przemysłowy model rozwoju gospodarki i miast, oparty na tradycyjnym, fordowskim czyli klasycznym modelu racjonalnie przewidywalnej konkurencji, stabilności tzw. twardych czynników rozwoju i przewidywalnym lub planowanym popycie przestał w pełni wyjaśniać zmiany zachodzące we współczesnych miastach. Nastąpił spadek znaczenia nieskomplikowanych, podstawowych działań, wzrosła natomiast rola wykształcenia, w tym fachowego i zawodowego, które często wymaga długotrwałego przygotowania i praktycznej nauki (Storper 1997).
Wybrane problemy kształtowania się nowej struktury przemysłowej na obszarze GOP
Authors: Wiedermann Krzysztof
Published: March 2021

Od ponad dwustu lat na obszarze dzisiejszego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego dominował model gospodarki opartej na węglu. Tworzone na tym terenie przedsiębiorstwa wykształciły strukturę przemysłową zdominowaną przez „przemysł ciężki”, w którym najważniejszą rolę, mierzoną zarówno liczbą pracujących, majątkiem trwałym, jak i wartością sprzedaną produkcji, odgrywało górnictwo węgla kamiennego, hutnictwo żelaza, koksownictwo i energetyka (ryc. 1).