Προγνωστική αξία της αρτηριακής πίεσης και των μεταβολών της στην αλλαγή υψομέτρου ανάλογα με τον τόπο μόνιμης διαμονής
Authors: Λαγατούρας Δημήτριος 
Published: September 2021

Παρακολουθήθηκαν 635 άτομα (100 Αθηναίοι, 232 ορεινοί, 303 πεδινοί) επί 14χρόνια με σκοπό τη μελέτη της προγνωστικής αξίας της ύπαρξης ή μη υπέρτασης σεσχέση με τον τόπο μόνιμης κατοικίας και την ηλικία ως προς την επιβίωση, την εμ-φάνιση μειζόνων επιπλοκών, την ανάπτυξη αρτηριακής υπέρτασης. Επίσης παρα-κολουθήθηκαν 163 απ’ αυτά τα άτομα ως προς τη μεταβολή της αρτηριακής τουςπίεσης κατά τη μετακίνησή τους μεταξύ περιοχών με υψομετρική διαφορά κατάμέσο όρο 800 μέτρων, με σκοπό τη μελέτη της προγνωστικής αξίας της αρτηριακήςπίεσης και των μεταβολών της με την αλλαγή υψόμετρου ως προς την επιβίωση,την εμφάνιση μειζόνων επιπλοκών, την ανάπτυξη αρτηριακής υπέρτασης. Επιπλέονμελετήθηκε η εμφάνιση ή μη μικρολευκωματινουρίας και ο δείκτης κνήμης-βραχί-ονα στην πορεία των 14 ετών. H επίδραση του υψόμετρου (~ 800 m) στην αρτηριακή πίεση είναι σημαντικήγια τις πρώτες ημέρες έκθεσης των ανθρώπων σ΄αυτό, ανεξάρτητα από την ύπαρ-ξη ή μη υπέρτασης, την ηλικία ή τον τόπο καταγωγής. Παρατηρήθηκε αύξησητης συστολικής αρτηριακής πίεσης κατά 30% και της διαστολικής κατά 40% τηνπρώτη μέρα, με προοδευτική ελάττωση έως και μετά την έβδομη ημέρα. Τα ορει-νής καταγωγής άτομα διατήρησαν στατιστικά σημαντικά υψηλότερη συστολικήαρτηριακή πίεση τη δεύτερη ημέρα σε σχέση με τους Αθηναίους, όπως και ορια-κά στατιστικά σημαντικά υψηλότερη διαστολική αρτηριακή πίεση μετά την έβδο-μη ημέρα. H μεγαλύτερη αρχική αρτηριακή πίεση, έστω και αν είναι μέσα σταφυσιολογικά επίπεδα, η μεγαλύτερη αύξηση της διαστολικής αρτηριακής πίεσηςτην πρώτη μέρα μετάβασης σε ορεινή περιοχή και η μικρότερη πτώση τόσο τηςσυστολικής όσο και της διαστολικής αρτηριακής πίεσης τη δεύτερη ημέρα παίζειρόλο στα αυξημένα ποσοστά θνητότητας σ’ αυτά τα άτομα. Το 36% των νορμοτασικών ατόμων με μεταβολή της αρτηριακής τους πίεσηςκατά την έκθεσή τους σε υψόμετρο 800 μέτρων εμφάνισε στη διάρκεια 14 ετώνπαρακολούθησης αρτηριακή υπέρταση, με σημαντική υπεροχή των ατόμων ορει-νής καταγωγής (55%) έναντι των Αθηναίων (22,2%). Η σχέση της ύπαρξης ή μη αρτηριακής υπέρτασης ανάλογα με τον τόπο μόνι-μης κατοικίας (Αθήνα, ορεινή ή πεδινή περιοχή) και την ηλικία με την επιβίωσηδεν βρέθηκε να έχει στατιστικά σημαντική διαφορά. Δεν υπήρξε διαφορά στηνηλικία των ατόμων που επιβίωσαν ανάλογα με το φύλο, όπως δεν υπήρξε καιαντίστοιχη διαφορά στα άτομα που απεβίωσαν. Οι μείζονες επιπλοκές που εμ-φανίστηκαν στους επιζώντες αφορούσαν κυρίως ισχαιμική καρδιοπάθεια (7,2%)και αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια (2,2%). Εξαίρεση αποτελούν τα άτομα πουβρισκόντουσαν στην 8η δεκαετία της ζωής τους (70-79,9 έτη), όπου διαπιστώθηκεότι ο τόπος μόνιμης κατοικίας και όχι το φύλο ή η αρτηριακή υπέρταση αποτελείπαράγοντα επιβίωσης. Η επιβίωση ήταν καλύτερη στους ορεσίβιους, μικρότερηστους πεδινούς και ακόμη μικρότερη στους Αθηναίους. Τα αποτελέσματα αυτάφαίνεται να επεκτείνονται και στην επόμενη δεκαετία της ζωής τους (80-89,9). ΟιΑθηναίοι εμφανίζουν στατιστικά σημαντική υπεροχή στους θανάτους καρδιαγγει-ακής αιτιολογίας, ενώ δεν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ πεδινών και ορεινών. Σ’ αυτούς κυριαρχεί η στεφανιαία νόσος, ενώ στους Αθηναίους τααγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Στα 14 έτη παρακολούθησης το 47,9% των αρχικά νορμοτασικών ανέπτυξεαρτηριακή υπέρταση. Αναλυτικά, το 17% των ατόμων < 45 ετών, το 46% τωνατόμων μεταξύ 45-65 ετών και το 67% των ατόμων > 65 ετών. Από τους υπερτα-σικούς το 32% ήταν χωρίς αγωγή, το 33% υπό αγωγή μη καλά ρυθμισμένοι καιτο 35% υπό αγωγή και καλά ρυθμισμένοι. Η μικρολευκωματινουρία και η περιφερική αρτηριακή νόσος είχαν στατιστικάσημαντική σχέση με τη συστολική αρτηριακή πίεση (κυρίως) και την πίεση σφυγ-μού καθ΄ όλη τη διάρκεια των 14 χρόνων παρακολούθησης, ενώ με τη μέσηαρτηριακή πίεση η σχέση δεν ήταν καλή και με τη διαστολική αρτηριακή πίεσηακόμη χειρότερη. Όταν ο δείκτης κνήμης–βραχίονα γίνεται μικρότερος (ανιχνεύ-οντας περιφερική αρτηριακή νόσο) η μικρολευκωματινουρία αυξάνει (ανιχνεύ- οντας ενδοθηλιακή δυσλειτουργία). Ένα άτομο με μικρολευκωματινουρία έχει 3,5φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να έχει και παθολογικό δείκτη κνήμης–βραχίονα. Μικρολευκωματινουρία ανέπτυξε το 16,1% των αρχικά υπερτασικών και το5,5% των αρχικά νορμοτασικών, ενώ παθολογικό δείκτη κνήμης–βραχίονα ανέ-πτυξε το 62,2% των αρχικά υπερτασικών και το 19,2% των αρχικά νορμοτασι-κών, στατιστικά σημαντικές διαφορές, χωρίς διαφορά ως προς το φύλο. Από τα άτομα με παθολογικό δείκτη κνήμης–βραχίονα τα 33% εμφάνισαν μι-κρολευκωματινουρία, ενώ από τα άτομα χωρίς παθολογικό δείκτη κνήμης–βρα-χίονα μόνο τα 2,2%. Από τα άτομα με μικρολευκωματινουρία τα 82,9% είχανπαθολογικό δείκτη κνήμης–βραχίονα, ενώ από τα άτομα χωρίς μικρολευκωματι-νουρία τα 18,5%.