Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Uygulama Rehberi
Authors: Bilgin Hülya , Buzlu Sevim , Küçük Leyla , Yılmaz Sevil , Hürrem Ayhan Cemile , Çiydem Emre , Kaçkın Özlem , Sukut Özge , Şahin Bayındır Gizem , Arslantürk Khalil Kübra , Irmak Hatice 
Published: November 2023

Ruh sağlığı, bireyin kendisi ve çevresi ile denge ve uyum içinde olmasıdır. Ruhsal bozukluğu olan bireyde ise belirgin bir sıkıntı olmakta ve işlevsellik alanlarında yetersizlik görülmektedir. Bu sıkıntı ve yetersizlikler bireylerde zaman zaman görülebilmektedir. Bir bireyde ruhsal bozukluk tanısı olması için bu özelliklerin sürekli ya da tekrarlayıcı olması, verimli çalışmayı etkilemesi ve toplum uyumunun bozulması gerekmektedir. Ruhsal bozukluklarının önlenmesi, tanı ve tedavisi ile ilgilenen tıp dalına psikiyatri denir. Psikiyatri, sadece ilaçlarla sınırlı kalmayıp aynı zamanda davranış şekillendirme, psikoterapi gibi yaklaşımları da kullanmaktadır. Ruh sağlığı ve psikiyatri hemşireliği ise bilgi, deneyim, hemşirelik becerisi ve bilimsel verileri birleştirerek bunları hasta bakımı verirken kullanan bir hemşirelik alanıdır. Ruh sağlığı ve psikiyatri hemşireliği dersi birey, aile ve toplumun ruh sağlığının korunması, geliştirilmesi, ruh sağlığını etkileyen riskli durumların belirlenmesi, ruhsal bozuklukların görülme sıklığı, oluşma nedenleri, belirtileri, tedavisi, rehabilitasyonu ve bunlara yönelik hemşirelik bakımında ruh sağlığı ve psikiyatri hemşiresinin rol, işlev ve sorumlulukları ile ilgili bilgileri kapsar. Bu ders üçüncü akademik ders yılının birinci ve ikinci dönemlerinde haftalık dört saat kuramsal, dört saat laboratuvar ve sekiz saat klinik uygulaması olan lisans düzeyinde bir hemşirelik dersidir. Dersin amacı, öğrencilere, dünyada ve ülkemizde görülen ruh sağlığı sorunları ve ruhsal bozukluklar hakkında bilgi vererek ruh sağlığı ve psikiyatri hemşireliğinin rol, işlev ve sorumlulukları ile ilgili bilgi ve beceri kazandırmaktır. Dersin öğrenme çıktıları aşağıda belirtilmiştir. • Ruh sağlığı ve psikiyatri hemşireliğinin temel kavramlarını, ilkelerini ve tarihsel gelişim sürecini kavrar; bireyin, ailenin ve toplumun ruh sağlığı ile ilgili profilini bilir. • Ruhsal bozukluğu olan bireylerle kurulacak olan terapötik ilişki ve iletişim ile ilgili bilgi ve beceri kazanır. • Ruh sağlığının korunması, geliştirilmesi, sürdürülmesi ve ruh sağlığının bozulması halinde, bakım ve rehabilitasyonu ile ilgili bilgi ve beceri kazanır. • Ruhsal bozukluklarda görülen davranışsal göstergeleri tanır, bilir ve kavrar, ruhsal bozukluklarda uygulanan tedaviler ile ilgili bilgi ve beceri kazanır. • Ruhsal bozukluğu olan bireylerde görülen hemşirelik sorunlarını belirler, bunlara yönelik yapılacak girişimleri hemşirelik modelleri doğrultusunda uygular. • Psikiyatrinin özel alanları ve bunlara yönelik hemşirelik bakımı ile ilgili bilgi ve beceri kazanır. Dersin klinik uygulaması, öğrencilere birey, aile ve toplumun ruh sağlığının korunması, ruh sağlığını etkileyen risklerin belirlenmesi, oluşan ruhsal bozuklukların tedavisi ve rehabilitasyonuna yönelik hemşirelik bakımının planlanması, gerekli girişimlerin uygulanması, değerlendirilmesi ile ilgili ruh sağlığı ve psikiyatri hemşireliği bilgi, beceri ve anlayışını kazandırarak bunu uygulama alanına aktarabilme olanağı sağlamaktadır. Klinik uygulamanın hedefleri aşağıda belirtilmiştir. • Ruhsal sorunlar açısından riskli grupların sorunlarını saptar ve uygun hemşirelik girişimlerini planlar, • Ruh sağlığı ve psikiyatri hemşireliği kuramsal bilgisinin ışığında bulunduğu kliniğin terapötik ortamını değerlendirir, • Ruhsal bozukluğu olan bireyin hemşirelik sorunlarını saptar, GİRİŞ X XI • Ruhsal bozukluğu olan bireyin fiziksel sağlık sorunlarını belirler, • Ruhsal bozukluğu olan bireyin ruhsal ve fiziksel sağlık sorunlarına yönelik planladığı hemşirelik girişimlerini uygular ve sonuçlarını değerlendirir, • Ruhsal bozukluğu olan bireylerin tedavisi ile ilgili güncel yaklaşımları gözler ve buna yönelik hemşirelik bakımını uygular, • Hasta ve hasta ailesinin eğitim gereksinimlerini belirler, buna yönelik yapılan eğitim programlarına katılır veya planlama yapar, • Multidisipliner yaklaşım kavramını önemser ve diğer ekip elemanları ile iş birliği yapar, • Ruhsal bozukluğu olan bireyin tedavi uyumu ve topluma yeniden kazandırılmasına yönelik yaklaşımlara yönelik beceri kazanır