bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
CHARACTERISTICS OF KANSAI-BEN ACCENT BY AIKO-SENOU CHARACTERIN ANIME OJAMAJO DOREMI (STUDY OF PHONETIC)
Authors: Sumampow Gabriela M.G , Sambeka Fince
Published: August 2023

The result of speech is the use of language sounds, occurs in the process of high and low and the strength of the sound of speech. The verbal result of a use a language sound, happens on how high and low, and how weak and strong of the pronunciation of the word, it is what differentiate the meaning of the word or sentence. That is what we usually called “accent”. The main goal of this research is to understand the characteristics of Kansai-ben accent in ojamajo-doremi anime. This research focuses on the Kansai-ben accent spoken by the object of the research which is Aiko-senou in Anime Ojamajo Doremi. Descriptive qualitative method is used to analyze and to describe how Kansai-ben accent was used by Aiko Senou then determining the characteristic based on the result that has been analized through the software speech analizer. The finding shows that there are 4 accent characteristics (used by Aiko-senou in Ojamajo-doremi). Dielect is a an utterance whose background is the domicile of the speaker
IMPROVING STUDENTS’ VOCABULARY THROUGH SPELLING BEE GAME
Authors: Salipadang Esteria , Hampp Paula , Andries Fivy A
Published: August 2023

This study looked into whether or not using a spelling bee game may help pupils enhance their vocabulary mastery. The goal of this study is to see if students' vocabulary improved after playing the Spelling Bee Game. The quantitative method is used to conduct this study. This study uses a pre-experimental design with a single group pre test and post test. The subject of this research is first grade of SMP Anugrah Tondano consists of 10 students. The tests are in the forms of arrange random words, multiple choice and connecting pairs. The results of this study reveal that the mean post-test scores are higher (75) than the pre-test scores (46). Based on the findings, it can be stated that using the Spelling Bee Game to boost students' vocabulary is helpful since it stimulates students' learning and spelling of nouns.
STRUGGLE FOR A BETTER LIFE IN LOUISA MAY ALCOTT'S LITTLE WOMEN
Authors: Rompis Gabriela Nadya , Tuerah Ignatius J C , Maukar Merlin M
Published: August 2023

The purpose of this study is to reveal struggle in Little Women by Louisa  May Alcott. In conducting this study, the writers delimit only in revealing Josephine’s struggle for a better life. This research is qualitative research. The data are collected in form of words or picture rather than numbers. The data are taken only from the work itself and to see the interrelationship between the elements of the novel. The result of this study is to show the struggle of Jo for a better life. The first struggle is about Jo’s family, the second is struggle for Jo’s goals, and the last one is struggle in her love. Jo was motivated from the condition around her, so she wants to earn money to help her family financial, and make herself achieve the dream. Based on the result of this study, it can be concluded that the novel Little Women by Louisa May Alcott teaches that struggle is a part of human life, so do not give up to achieve any good things all human beings heart's desire.
WOMAN'S FIGHT FOR EMANCIPATION AS REFLECTED IN CHARLOTTE BRONTE'S JANE EYRE
Authors: Lahinda Alfianti Charmenita , Hampp Paula L. , Lolowang Imelda S.
Published: August 2023

This study aims to analyze woman's fight for emancipation in Jane Eyre novel by Charlotte Bronte, a novel written in the Victorian era and first published in 1847. Woman emancipation refers to woman's struggle to obtain rights that should be given in order for her potential to develop and function fully in certain aspects of life. In this study, the writers use qualitative research because the data are gathered in the form of words rather than numbers. The mimetic approach also employs in order to seek woman’s fight for a better life. There are two kinds of sources namely primary and secondary sources. The primary source is the novel itself whereas the secondary sources are from books and internet references. The result of the analysis shows Jane Eyre’s fight for woman emancipation, she has authority and freedom as a human being who is fully entitled to herself, and is able to decide the best path for herself. By using the feminism theory of Betty Friedan in The Feminine Mystique, it can be concluded that Jane Eyre is able to show her ability and become a female character who can be an excellent role model in the fight for emancipation.
IMPROVING STUDENTS LISTENING SKILL USING LISTENING PRACTICE: DIRECT LISTENING THINKING ACTIVITY (DLTA)
Authors: Sinaga Eva Cristiani , Liando Nihta V. F. , Wungow Trully
Published: August 2023

The purpose of this study is to analyze the effectiveness of using the Direct Listening Thinking Activity (DLTA) learning strategy in improving the listening skills of eighth grade students at SMP Negeri 1 Eris. Direct Listening Thinking Activity (DLTA) is a learning strategy to improve students' understanding of the material being listened to. This study is pre-experimental design used quantitave research in one group pre-test and post-test. The subjects were 22 sttudents of eigth grade. The data were collected by using matchmaking questions wich the sampling students answer the question according to the instruction given by researcher. The result of this study indicates that the mean score of post-test was higer than pre-test. It can proof that the DLTA strategy can improve students listening skill.
IMPROVING STUDENTS’ VOCABULARY BY USING ANIMATION VIDEO AT THE SEVENTH GRADE OF SMP GPdI BEREA TONDANO
Authors: Hutasoit Elisabet Lasmaria , Oroh Elisabeth Z. , Maukar Merlin
Published: August 2023

The goal of this research is to determine whether or not using animation videos can improve students' vocabularies. The students of SMP GPdI BEREA Tondano, specifically the 20 students in seventh grade, were selected as the study's subject. One group had pre- and post-tests as part of the pre-experimental design used in this study. Two meetings were needed to complete the study. The research first provides a pre-test, the treatment, and a post-test. The method of data collection uses a multiple-choice test with 20 options as the instrument. This study's findings demonstrate that animation videos can increase students' vocabulary, as evidenced by the higher post-test scores than pre-test scores. The mean pre-test score is 31.5 and the mean post-test score is 80. It is true that watching animated videos can improve kids' vocabularies.
LOYALTY AS REFLECTED IN KOYOHARU GOTŌGE’S KIMETSU NO YAIBA COMIC
Authors: Kolondam Gidion , Sumampouw Rianna R. J. , Tengker Diane M.
Published: August 2023

This research aims to describe the meaning, causes, and impacts of loyalty in Koyoharu Gotoge's Kimetsu No Yaiba comic. This type of research uses descriptive-qualitative research, with data collection techniques using note-taking techniques and data analysis techniques using objective literary theory. Based on the findings of the study, it was found that the meaning of loyalty in Kimetsu No Yaiba comics consists of 3 meanings: obedience, obedience, and determination. In Kimetsu No Yaiba comics there are 8 factors that become causes, namely admiration, anticipation, trust, happiness, love, hatred, optimism, terror, and submission. In addition to the factors that cause loyalty, there are also 4 impacts arising from loyalty: positive impacts on the subject, negative impacts on the subject, positive impacts on the object, and negative impacts on the object.
MUSIC ANALYSIS ON EBIET G. ADE’S TITIP RINDU BUAT AYAH
Authors: Raranta Bryan Alvindo Videl , Rumengan Perry , Kaunang Meyny
Published: August 2023

This research aims to find out how the meaning of longing in the lyrics of Ebiet G Ade's song entitled Titip Rindu Buat Ayah. The song Titip Rindu Buat Ayah created by Ebiet G Ade and released in 1990 has the meaning of the harshness of life that must be passed by every father as the head of the household who must be responsible for his family in all conditions.  The method used is a qualitative method with a musicological approach. Data collection is done by literature review. The song Titip Rindu Buat Ayah is the object is this study. The song lyric is analyzed using Barthes' semiotic theory which consists of denotation, connotation, and myth so that the meaning of loneliness in the song is known. Based on the findings, the meaning contained in the song lyric Titip Rindu Buat Ayah by Ebiet G Ade is the author was so close and longing for the father figure in his life. The author pays so much attention to the father that the author can describe in detail the father's condition. Memories with the father are so imprinted that the author can describe how his father struggles to meet the needs of his family. The longing experienced by the author for the father is so deep but now it is just a meaningless longing.
BILLY SHEEHAN’S BASS PLAYING TECHNIQUE IN THE SONG OBLIVION
Authors: Sundari Ravi Arjuna , Rumengan Perry , Dumais Franklin
Published: August 2023

The bass player played a significant role in something of a band's team, though in a rock band more than a guitar player or vocalist. Billy Sheehan is a different figure in regard to methods, presentation, and progressive acumen in his bass game. Together with The Winery Dongs, they drafted a drill song called Oblivion that combined progressive techniques in their game. The research takes a qualitative approach that reflects the condition of the research object the Oblivion of the bass play method and Billy Sheehan’s key analyzed source information, which the research described in a descriptive way to respond to the research case. Gathering information in the research employs method of documentary study. Based on the findings of this research, Billy Sheehan in a Oblivion song uses a mixture of plucking techniques and tapping techniques combined with the method of lead guitar play. As a result of this study, the authors found that Billy created new styles that made his bass game a unique performance, and looking back on it was a rich bass-game technique.
ОСОБЕННОСТИ РАЗВИТИЯ КАЗАХСКОЙ ПРОЗЫ В ПЕРИОД НЕЗАВИСИМОСТИ
Authors: Темирболат А.Б.
Published: August 2023

В статье рассматриваются тенденции и закономерности развития казахской прозы периода Независимости. Раскрываются ее отличительные особенности, новизна, специфика подхода писателей к изображению действительности. В статье осмысляются исторические, политические и социальные процессы, происходившие в Казахстане в конце ХХ – начале ХХІ века и раскрывается их влияние на литературу. На основе анализа конкретных произведений выявляются направления идейно-художественных поисков казахских писателей, их эксперименты в области формы и языка. Определяются жанры, получившие развитие в казахской прозе периода Независимости. Подчеркивается обновление их идейно-тематического содержания и формальной организации. В статье указывается, что казахские писатели нередко обращаются к историческому прошлому казахского народа. Ими широко используются древние мифы, легенды, предания. В своих произведениях писатели осмысляют основные события прошлого и настоящего, подвергают переоценке систему духовных, нравственных и эстетических ценностей. На первый план выходит человек и его взаимоотношения с обществом, с окружающим миром. Писателями затрагивается проблема самоидентичности личности, поиска и понимания своего «Я». Большое внимание уделяется национальной тематике. В произведениях писателей осмысляются особенности казахского менталитета, раскрываются обычаи и традиции казахского народа. Поднимается проблема национальной идентичности, преемственности поколений. В работе отмечается, что в казахской прозе периода Независимости значительно раздвигаются границы изображаемой действительности. Писатели стремятся показать мир во всей его многогранности и сложности. В процессе исследования выявляются факторы, обусловившие трансформацию и модернизацию прозаических жанров. Большое внимание уделяется зарождению новых форм и разновидностей. В работе раскрываются особенности сюжетно-композиционного построения и пространственно-временной организации произведений казахских писателей. Рассматривается специфика стиля и языка прозаиков. В процессе исследования указывается, что в творчестве казахских писателей наблюдается использование нескольких жанровых моделей, публицистических форм. В структуре повествования их произведений сочетаются проза и поэзия, художественный, публицистический, разговорный и научный стили. Автор отмечает, что для творчества казахских писателей характерна полифония. Она проявляется на уровне категории хронотопа и языка произведений. Творчество казахских писателей характеризуется углублением психологизма, усложнением характеров героев. Прозаики показывают противоречивость внутреннего мира человека. В произведениях писателей прослеживаются факторы, оказывающие влияние на сознание героев, выявляются глубинные мотивы совершаемых ими поступков.
ХАЛЕЛ ҒАББАСОВ ЖӘНЕ «САРЫАРҚА» ГАЗЕТІ
Authors: Шақизадақызы Б
Published: August 2023

. Бұл мақалада қалың қазақ арасына кең тараған «Сарыарқа» газетінің ұлт үшін тигізген орасан зор пайдасы мен газеттің ұстанған бағыты туралы сөз қозғалады. Сонымен қатар, алаш қозғалысының белді өкілдерінің бірі, Алашорда үкіметінің Семей облысынан сайланған мүшесі Халел Ғаббасовтың ел үшін еткен ерен еңбегі мен «Сарыарқа» газетінде жарияланған мақалалары талданады. Халел Ғаббасовтың «Мемлекет күйі» атты тарихи ғылыми-публицистикалық мақаласындағы жер, ел тағдыры, оқу-білім, ғылым, әлеуметтік, саяси-экономикалық жағдайына байланысты айтқан ойлары және сонымен бірге қазақ демократиялық баспасөзінің қалыптасуына қосқан  зор үлесі турасында айтылады. «Сарыарқа» газетіндегі көсемсөз шығармаларына тоқталып, сараптама жасауға талпыныс жасалады. Х.Ғаббасовтың өмір жолы мен атқарған қызметін жоғары бағалаған ғалымдардың зерттеулері де назарға алынады. Халел Ғаббасовтың барша Алаш жұрты атынан Сталинмен келіссөз жүргізіп, нәтижесінде қазақтың ұлттық автономиялық үкіметі Алашордамен тең дәрежеде деген шешімге келгендігі туралы сөз болады.  «Алаш автономиясы» атты еңбегінде қайраткер болашақта Алаш автономиясы орныққаннан кейін қазақ-қырғыз балалары бұра тартпай осы үкіметке сеніп іс қылулары керек деген тұжырымын келтіреді. Алаш қайраткерлеріне арнап жазған С.Торайғыровтың «Таныстыру» атты поэмасында Халел Ғаббасов туралы берген өлең жолдарының мәні туралы айтылады. Газет беттерінде жарияланған мақалаларындағы алашшылдық идеясының ұлт дамуы мен болашағындағы орны көрсетіліп, нақтыланады. Алаш партиясын құру үшін ұлттық-демократиялық қазақ интеллигенциясының жұрт таныған жетекшілері қатарында ауызға алынады. Болашақта Халел Ғаббасовтың қазақ ұлты үшін жасаған қызметі мен шығармашылығы терең зерттеліп, үлкен ғылыми еңбектің тақырыбына айналады деп үміттенеміз.
АБАЙ ӨЛЕҢДЕРІНДЕ КЕЗДЕСЕТІН ӘРТҮРЛІ МІНЕЗ КӨРІНІСТЕРІ
Authors: Саргелтаева А.Қ. , Ыбырайқызы Г.
Published: August 2023

Мақалада ақын Абай Құнанбаевтың өлеңдеріндегі мінез концептісі, олардың когнитивті тұрғыдан бейнелену, көріну жолдары сипатталады. Мінез концептісіне байланысты отандық және шетелдік ғалымдардың ғылыми пікірлері талданады.  Концепті мен ұғым терминдерінің  анықтамалары ғылыми түрде дәлелденіп, мағыналары айқындалады. Жалпы әдебиеттегі қолданылатын концептінің түрлері сараланып беріледі.  Сонымен қатар автордың идиостилі мен ұлттық таным арасындағы өзара когнитивтік байланысы көрсетіледі. Сол арқылы мінез концептісінің қыр-сыры ашылады. Ақын өлеңдеріндегі мінез концептісінің берілу жолдары нақты мысалдармен талдана отырып, жалпы барлық шығармаларының өзегі мінез екендігі ғылыми дәлелдермен көрсетіледі. Жалпы адамзатқа және ұлттық мінезімізге сай жақсы, жаман қасиеттерді бейнелеуде қолданылған тілдік бірліктер талданады. Сонымен қатар концептосфераны құрайтын элементтер жеке-жеке қарастырылып, ақынның негізгі ұстанымы мен мінез концептісін айқындаудағы қолданылған ұлттық құндылықтары да көрсетіледі. Өлеңдеріндегі мінез концептісін білдіретін элементтердің  мән-маңызы мен мағынасы нақты беріледі. Абай өлеңдеріндегі басты құндылық – адам, ақыл, білім, жақсы мінез болса, басты мақсаты – адамды тәрбиелеу. Абай көркемдік сана мен философияны ұштастыра білген ақын.  Адам баласының рухани өмірінің мәні, мағынасы оның ішкі жан-дүниесімен қатар, қоғамдық сана қызметіне тәуелді болғандықтан Абай өлеңдеріндегі мінез концептісінде қоғамның болмысы, танымы, мінезі мен психологиясы айқын суреттеледі. Ақынның әртүрлі әлеуметтік топтағы адамдардың мінезін сипаттаған өлеңдері концепт тұрғысынан кеңінен талданып,  ұлттық таным жүйесінен айқындалады. Әрі ақынның жеке шығармашылық стилінің қалыптасуына әсер ететін отан, жер, білім және өзге де объективті, психологиялық құбылыстар жан-жақты сипатталады.
ЗООМОРФНЫЙ КОД В СОВРЕМЕННОМ ИЗОБРАЗИТЕЛЬНОМ ИСКУССТВЕ КАЗАХСТАНА
Authors: Келсинбек М.М. , Шарипова Д.С.
Published: August 2023

Статья посвящена изучению зооморфного кода в произведениях нового поколения мастеров изобразительного искусства Казахстана. Основной проблемой становится вопрос о том, как в современную эпоху постгуманизма, когда человек утрачивает свое центральное положение во вселенной и возникает острая необходимость изменить утилитарное отношение к природе, переосмысливается образ животного. Теоретическими и критическими ориентирами стали труды, составляющие обширное междисциплинарное поле animal studies. Внимание исследователей было сосредоточено на произведениях отечественной живописи, графики и скульптуры, авторы которых стремились найти новые пути применения зооморфного кода, идей взаимосвязи животного и человеческого существования, экологического сознания. Так, обращение к тотему призвано раскрыть его важный смысл – идентификацию с тотемным животным, следовательно, объединение через него определенного социума. Отмечено, что молодые художники отходят от символики, свойственной советской изобразительной школе, переносе на образ животного чувств и мыслей, переживаемых автором. В пространстве взаимоотношений людей и животных у них своя особенная психофизика. Сквозь призму репрезентации анималистических образов художники стремятся раскрыть новые экзистенциальные и политические смыслы, показать размывание четких бинарных оппозиций не только между человеком и животным, но и между нормой и инаковостью, культурой и властью, между цивилизацией и примитивной культурой, характерных, к примеру, для колониального государства. Сама категория дуализма, противопоставления разных миров, природы и человека, оппозиция Другому с точки зрения колониального дискурса ставится под сомнение. Зритель благодаря картинам художника осознает мир как некую тотальность, многообразие единого сущего.
Ф.ФЕЛЛИНИ ФИЛЬМДЕРІНДЕГІ МАЗМҰН МЕН ФОРМАНЫҢ ӨЗАРА БАЙЛАНЫСЫ
Authors: Рахым С. , Тұяқбаева А.Ш.
Published: August 2023

Ғылыми мақалада авторлар итальяндық кинорежиссер, сценарист Федерико Феллинидің шығармашылығына кәсіби талдау жасаған. Олар Ф.Феллини шығармаларының мазмұны жағынан да, формасы жағынан да басқа авторларға қарағанда ауқымының кең әрі алуан түрлі тақырыптарды зерттеуімен ерекше екендігіне назар аударады. Тақырыпты зерттеу барысында Ф.Феллини  шығармаларының сапалылығы, олардың әрқайсысының тәуелсіз тұжырымы анықталды. Зерттеушілер қолтаңбасы өзгеше режиссер шығармаларының сериясын ерте кезең, орта кезең және соңғы кезең деп, үш кезеңге бөліп қарастырған. Ерте кезеңде орын алған қалау мен этика арасындағы қайшылықты жаңғырту үшін сюжетті негізгі бөлім ретінде пайдаланғандығын барынша нақты талқылаған. Орта кезеңде Ф.Феллинидің тілектің санадан тыс компоненттерін негізгі дене ретінде көрсетуге деген құштарлығы айқындалады. Көркем туындыларына талдау жасай отырып, мақала авторлары осы екінші кезеңді оның шығармашылығының шарықтау кезеңі деп атайды. Аталған шығармалардағы кейіпкерлердің өзін-өзі жоққа шығаратын эмоциялары ұят, қорлау, кінә сияқты түрлі белгілерге негізделгендігі де айтылады. Зерттеушілер «пост-кезең» деп аталатын соңғы кезеңде режиссердің экстремалды ситуациялық пропорциялар арқылы бірнеше тақырыптарды көтергенін зерделеген. Мұнда оқиғалар мен қаһармандар мінездерінің қарама-қайшылыққа толы іс-әрекеттері жан-жақты талданады. Алғашқы екі кезеңмен салыстырғанда кейінгі туындылар тақырыбы жағынан әлдеқайда күрделі. Кейіпкерлердің еркіндігі, олардың шектен тыс құмарлыққа берілуі, сананың бұзылу белгілері «Сатирикон Феллини», «Амаркорд» және «Казанова» фильмдерінің негізгі тақырыбы болған. Бұл кезеңде Ф.Феллини жеке рухпен ұштастырылған әлеуметтік орта мен тарихтың жеке адамға күшті шектеуші ретінде әсер ететінін анықтады.
ФОРМИРОВАНИЕ КОНЦЕПТА ПОЗИТИВНОЙ ИДЕНТИЧНОСТИ УЧАЩИХСЯ НА МАТЕРИАЛЕ ХУДОЖЕСТВЕННОЙ ЛИТЕРАТУРЫ
Authors: Абишева С.Д. , Касымжанова М.Е. , Ломова Е.А.
Published: August 2023

В предлагаемой статье исследуется проблема формирования личностной идентичности на материале художественной литературы. Этот процесс включает в себя стадию восприятия литературного текста, траекторию его идентификации, фактор транзитивности, а также создание обобщенного типа положительного героя и образа своего идеального «я». В работе произведен анализ основных исследований, касающихся концепта идентичности – категории психологии и социального феномена, который рассматривается в трудах У. Джеймса, А. Краппмана, М. Ватермана, Ю. Хабармасса, Ф. Франка и других ученых, специализирующихся в этой области. Целью исследования является попытка анализа процесса формирования позитивной подростковой идентичности, а также предлагается методика его реализации на материале художественной прозы Марата Кабанбаева, которая изначально была ориентирована на юношескую читательскую аудиторию. Актуальность избранной темы определяется принципом гуманизации, заложенный в основу образовательной системы республики Казахстан. Исходя из концепта формирования позитивной идентичности, учитель литературы получает возможность его реализации с опорой на истинные национальные и морально-нравственные ценности казахстанского сообщества. Научная новизна предлагаемого исследования определяется тем, что проблема формирования концепта подростковой идентичности на материале рассказов М. Кабанбаева до сих пор не составляла предмет специального литературоведческого рассмотрения. В результате делается вывод о том, что литературное наследие казахстанского писателя дает широкие возможности для психоаналитического подхода к художественному тексту, позволяет эффективно использовать ресурс интроспективного анализа и прием имаготерапии в деле воспитания у подрастающего поколения высокой степени духовности, чувства любви к родной природе, своему дому и бережного отношения к национальным устоям и традициям.   Все это в комплекте становится основой для формирования концепта позитивной идентичности в сознании молодого человека, гражданина Казахстана, который глубоко осознает свою личностную причастность к настоящему и будущему своей страны.
І.ЕСЕНБЕРЛИННІҢ «АЛТЫН ОРДА» ТАРИХИ ТРИЛОГИЯСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК ИДЕЯ ЖӘНЕ ТАРИХИ ТҰЛҒА ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ
Authors: Орда Г.Ж. , Сарсенбаева Ж.Б.
Published: August 2023

Мақалада Ілияс Есенберлиннің «Алтын Орда» тарихи трилогиясындағы мемлекеттік идеяның көркем түрде көрініс табуы мен тарихи тұлғалардың бейнесін жасаудағы жазушының шеберлігі басты назарға алынған.   Алтын Орда дәуіріндегі тарихи оқиғалар, саяси-әлеуметтік мәселелер, билеушілердің басқару шеберліктерін суреттеудегі ерекшеліктерге мән беріледі. Авторлар тарих бетіндегі айтулы кезең Алтын Орда дәуіріндегі Бату, Сартақ, Берке, Құбылай, Құлағу, Мөңке Темір, Өзбек, Құтлық Темір, Жәнібек, Келдібек, Наурызбек, Орыс, Тоқай Темір, Тоқтамыс, Мамай, Темір-Құтлық хандар мен Ақсақ Темір секілді кейіпкерлер төңірегінде өрбитін оқиғалар негізінде шығармадағы мемлекет ісіне байланысты детальдарды саралайды. Сондай-ақ шығармадағы оқиғалар хронологиясының сақталуына тарихи-функционалды шолу жасалып, шығармадағы өмір шындығы мен көркем шындықтың ара-жігі  талданады. Көркем шығармадағы образдар мен оқиғаларды ашу мақсатында пайдаланылған көркем детальдарға мән беріледі. Романда ислам дінінің сол дәуірде таралуы мен дамуына да сипаттама беріледі. Зерттеу барысында роман трилогияның баяндау жүйесінде этнографиялық өрнектердің пайдаланылатыны көрсетіледі. Шыңғыс хан мен оның ұрпақтары турасындағы шежірелер мен тарихи деректерді пайдалану реті негізгі оқиғалардың тарихпен қандай үйлесім-сәйкестікте екендігіне мән беріледі. Шығармаға арқау болған оқиғалар мен тарихи дерек көздерінің дәлдігі, оқиғалар мен кейіпкерлердің нақтылығына назар аудартады. Трилогияда Алтын Орда дәуіріндегі көшпелі ұлт руханиятының тұрмыстық этнографиялық  мәдениеті ұлттық бояуымен шынайы бейнеленген.
КОНЦЕПТ «ПУТЬ» КАК РЕПРЕЗЕНТАЦИЯ КУЛЬТУРНЫХ КОДОВ (НА МАТЕРИАЛЕ РОМАНА Д. НАКИПОВА «КРУГ ПЕПЛА»)
Authors: Жаркынбекова Ш.К. , Вишницкая В.А.
Published: August 2023

Актуальность исследования определяется как обращением к проблемам концептуализации мира, так и необходимостью разработки такой проблемы современной лингвистики, как изучение особенностей реализации индивидуально-авторской картины мира в языковом творчестве художников слова. Статья посвящена описанию некоторых сторон языковой репрезентации концепта «путь», который является одним из значимых культурных, ментальных, языковых констант в национальной и художественной лингвокультурах разных народов. Особый интерес в этом плане представляют художественные тексты казахстанских русскоязычных писателей. Исследование проводится на материале романа Д. Накипова «Круг пепла». В работе используются концептуальный и дискурсивный методы анализа лингкокультурологических признаков исследуемого концепта. Авторы обосновывают тезис о том, что для лингвокультурологии важным представляется вопрос о механизме возникновения культурного образа, зафиксированного языковой единицей. Исследуется репрезентация мифологического (религиозного, футурологического, исторического, космического (природного), экзистенциального, социального кодов культуры, проводится анализ языковых средств их вербализации, показаны основные средства образной языковой репрезентации. Авторами обосновывается необходимость глубокого психологического, лингвистического, культурологического анализа авторского видения мира. Это позволяет показать взаимосвязь между художественным концептом и внеязыковыми факторами формирования индивидуально-авторской картины мира. Доказывается, что несмотря на то, что каждый культурный код полноценен и самодостаточен, авторская индивидуальность, безусловно, накладывается на все его составляющие, способствуя появлению особых метафорических конструкций. Сделанные авторами выводы вносят вклад в понимание того, что представляет собой авторский (или, в другой терминологии, художественный) концепт, позволяя проникнуть в то, как протекает деятельность реципиента художественного текста по реконструкции такого концепта, как «путь».
ЕР ЖӘНІБЕК ТУРАЛЫ ТАРИХИ ЖЫРЛАР МЕН АҢЫЗДАРДЫҢ ТЕКСТОЛОГИЯСЫ
Authors: Набиолла Н. , Карбозов Е.К. , Тамабаева Қ.Ө.
Published: August 2023

Мақалада Ер Жәнібек батырға байланысты туған жырлар мен аңыздарға талдау жасалады. Ер Жәнібек батыр – Абылай хан тұсында жасаған әйгілі батырлардың бірі, Абылайдың оң тізесінен орын алған тарихи тұлға. Ел арасында батыр атына байланысты жырлар мен аңыздар көптеп таралған. Онда баяндалатын оқиғалар қазақ пен жоңғар арасындағы соғыстарды арқау етеді. Тек бір жырда ғана қазақ-қырғыз арасындағы қақтығыс айтылады. Аңыздарда Ер Жәнібектің туғанынан қартайған шағына дейінгі өмір жолы толық баяндалған. 

Батырға байланысты туған тарихи аңыздар мен жырлар Қазақстанмен қатар, Монғолия, Қытайдағы қазақтардың арасында да кең жайылған. Осы фольклорлық мұралар арасынан мақалаға өзек болып отырған төрт  жыр мен сюжеті біршама күрделі төрт аңыз сараланып алынып, мақалаға негіз етілді. Зерттеу барысында жырлар мен аңыздардың жариялануында жариялаушылар мен құрастырушылар тарапынан мәтіннің алғашқы нұсқасын негізге алмай, кейбір сөз сөйлемдер мен шумақтарды, олардың тарихи мән-маңызына мән бермей өз ыңғайларына қарай өзгертіп жариялағанына көз жеткізілді. Сонымен бірге кейбір фольклорлық мотив сюжеттердің де бірнеше батырға, айталық Жәнібек, Тұрсынбай, Көбеш батырларға байланысты айтылатынына көз жеткізілді. Бұндай мотив сюжеттердің әр батырға байланысты туған аңыздарда айтылуы фольклорлық заңдылықтарға сай, бір-бірінен көшірме емес, қайта фольклордың табиғатына келетін ортақ дүниелер екеніне ғылыми тұрғыдан тұжырым жасалды.  Сонымен бірге Жәнібек батырға байланысты туған жырлар мен аңыздардың да кейбір ортақ мотивтер мен сюжеттерді арқау еткеніне де сараптаулар жасалды.  Мақалада Жәнібек батырдың өмір тарихын, күрес жолын арқау етіп жазылған, тарихи аңыздар мен жырларды арқау еткен романдар туралы да қысқаша мәліметтер берілді.
ӘБІШ КЕКІЛБАЕВТЫҢ СЫНШЫЛДЫҚ ҚЫРЫ
Authors: Нұрлыбаева A. , Бораш Р. , Жұмабекова А.
Published: August 2023

Мақалада ақын, жазушы, драматург, аудармашы, көсемсөзші Ә.Кекілбаевтың сыншылық қабілеті Ғ.Мүсірепов, Ғ.Мұстафин, Т.Әлімқұлов, Т.Ахтанов, А.Сүлейменов, О.Бөкей сынды қаламгерлер туындыларын зерделеген әдеби танымдық, ғылыми мақалалары арқылы дәйектеледі. Мақаланың мақсаты – сыншының қазақ әдебиетіндегі аталған сөз зергерлерінің шығармашылық бейнесін зерделеген шеберлігін дәйектеу. Осы мақсатты жүзеге асыру үшін шығармашылық портреттерді жасаудағы кәсіби сыншының шеберлігін танытатын әдеби-танымдық, ғылыми зерттеу мақалалары іріктеліп алынды. Мақалада пайымдау, талдау, салыстыру әдісі қолданылды. Ғылыми жаңалығы – Ә.Кекілбаев сыншылығының ғылыми сипаты терең, азаматтық позициясы айқын танылатын, қазақ әдебиетінде қалыптасқан биік парасат пен мәдениетті көрсететін танымдық мақалалары аясында алғаш зерделенуінде. Сыншы ғалым еңбектері шығармашылық жүйеде, бүгінгі көзқарас тұрғысынан бағаланды. Әр мақаласын ғылыми негіздеп жазатын ғалымның пайымдаулары мен түйіндері қазір де құндылығын жоймаған дүниелер екені бағамдалады. Ұлт жазушыларының эстетикалық, көркемдік сырын, шеберлік қырын талдағанда терең білімі мен эрудициясы білінетін білікті әдебиетшінің ой жүйесі қисынды, пікірі айқын. Салиқалы сыншының қазақ жазушыларының шеберлік қырлары мен көркемдік-эстетикалық сырларын талдап, таразылаған еңбектерін тұлғатану, шығармашылық лаборатория сында арнаулы курстарда қосымша материал ретінде пайдалануға болады. Әдебиеттану және әдебиет сыны ғылымының даму тарихында еңбегі сіңген зерттеушілер мен сыншылардың еңбектерін қарастырып, бағалау ісі тұлғатану саласын жетілдіруге мүмкіндік береді.
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ҚАЗІРГІ ИНТЕРНЕТ ӘДЕБИЕТІ
Authors: Сабирова Д.А. , Молдағали М. , Серікова С.К.
Published: August 2023

Интернеттің пайда болуы мен таралуы, оның желілік сегментінің әдебиетте сөзсіз пайда болуына әкеліп соғуы бұл мәселеге қызығушылық тудырды. Бұл екі ұғымның қандай қарым-қатынаста екендігі туралы заңды сұрақ туындады. Интернет әдебиеті көбінесе тәуелсіз құбылыс ретінде қарастырылатынын атап өткен жөн. Қазақстанның қазіргі әдеби процесін жүйелеу бойынша көптеген еңбектер бар, сонымен бірге бүгінгі таңда интернет әдебиеті элементтерінің ерекше көркемдік құбылыс ретіндегі жалпы бейнесін жаңғырта түсетін ауқымды зерттеулер жоқ. Осы олқылықты қазақстандық көркем мәдениеттің ерекше феномені ретіндегі «Қазақстанның Интернет-әдебиеті: негізгі көркемдік үрдістер» атты зерттеуіміз толтыра алады.

Бұл мақалада біз «интернет әдебиеті» және «желі әдебиеті» терминдерін нақтылауға тырысып, олардың ерекшеліктерін анықтадық. Біз сондай-ақ еркін қолжетімді интернет-әдебиеттің дамуы мен қалыптасуының негізгі кезеңдерін анықтап, орыс және қазақ тілдеріндегі интернет-контенттерді үздіксіз іріктеу әдісімен жинақталған қазіргі қазақстандық әдебиеттердің тақырыптары, жанрлары және оқырмандар саны бойынша интернет-порталдарын жүйеледік. Сонымен қатар, ұсынылып отырған мақала қазақша интернет мәтінінің құрамдас бөліктерін бүкіл интернет кеңістігінен іздеуге бағытталған. Расында да, қазіргі заманда белгілі бір елдің әдебиеті тек өзінің, отандық әдебиеттің тереңінде қалыптаса бермейді, көбінесе Қазақстаннан шыққан интернет автордың басқа елдің интернет-порталдарында жариялануы жүйелеу үдерісін қиындатады.

Жұмыс мәтінді берудің өзгерген формасы қазіргі әдебиеттің жаңа жанрларының қалыптасуына тездетуші қызметін атқарғанын көрсетті. Мақаланың нәтижелері Қазақстандағы интернет-әдебиет процесін сипаттайтын жүйені құру үшін пайдаланылады.
ОБРАЗ ЕНЕ В КИНОПОВЕСТИ Е.ТУРСУНОВА «КЕЛІН»
Authors: Сабдалиева Р.Б. , Орынханова Г.А.
Published: August 2023

Статья посвящена анализу образа Ене в киноповести Ермека Турсунова «Келін». Цель исследования – выявление особенностей создания образа персонажа в современной казахской киноповести. Основной идеей исследования стала гипотеза, согласно которой Е. Турсунов в своей киноповести использует комплекс авторских художественных приемов, включающих семиотику рамочных элементов, авторские номинации, ведущие мотивы, а также введение мифопоэтических мотивов, заимствованных из тюркской, славянской и мировой мифологии, что позволяет ему создать образ на грани реальности и фантастики, отвечающий задачам выбранного жанра. Теоретическая значимость проведенного исследования заключается в осуществленном анализе женского образа киноповести, определении авторских особенностей воплощения художественного образа.  Практическая значимость работы заключается в использовании результатов исследования при освещении современного казахстанского литературного процесса. Для подтверждения выдвинутой гипотезы был осуществлен литературоведческий анализ текста киноповести Е. Турсунова «Келін», а именно: составляющих образа персонажа, включающий портрет, номинации, мотивы, мифопоэтические элементы. Основным результатом исследования стало определение авторских приемов создания образа персонажа в художественном тексте в рамках жанра киноповести. Этот результат определяет ценность проведенного исследования. Избранная авторами статьи методика анализа позволяет связать уровень художественного образа и жанра и может быть применена при анализе других произведений подобного жанра. Исследование современной казахстанской литературы в заданном ключе еще не проводилось, что обусловило актуальность, научную новизну и значимость работы.
"SCIENTIFIC AND METHODOLOGICAL LABARATORY OF KAZAKH DANCE" - A NEW PROJECT FOR NATIONAL ART PRESERVATION
Authors: Bakirova S.A. , Izim T.О. , Kulbekova A.К.
Published: August 2023

The Kazakh National Scientific and methodological laboratory plays an important role in the promotion of national values in society, the formation of national ideology, the development of respect for cultural heritage among the younger generation. In 2019, the Kazakh National Academy of choreography established the "Kazakh National Scientific and methodological laboratory" in order to develop the art of national dance. The Laboratory employs experienced specialists in the field of Kazakh dance art T. O. Izim, A. A. Tati, A. K. Kulbekova, A. A. Sadykova, A. Sh.Shamshiev.Currently, as a result of the projects implemented in the laboratory, the terms used in the discipline "Kazakh dance" (names of each movement) have been unified. This article is aimed to examine the main direction of the laboratory's work and new ideas aimed at developing national art. The importance of national choreographic art in the formation of methodology has been considered during the world pandemic online concert "persons who contributed to the development of Stage Kazakh dance", the content features of the scientific works "reference (methodological guide)" published in 2021, "choreographic art of Kazakhstan: traditions and modernity" published in 2022.  In addition, the concept of a laboratory in the field of dance art is considered and an analysis of the activities of foreign laboratories is carried out. In the course of conducting scientific research, a survey was conducted among the members of the laboratory. The survey questions were aimed at determining the specifics of the laboratory's work and the work plan. The results of the research demonstrate the necessity of studying Kazakh dance art history as well as organizing the activities of laboratories. We are convinced that the “scientific and methodological Laboratory of Kazakh National Dance " is a new project in preserving the continuity of traditions and studying national art.
БЕЙНЕЛЕУ ӨНЕРІНДЕГІ ЖЫЛҚЫ БЕЙНЕСІНІҢ ИНТЕРПРЕТАЦИЯСЫ
Authors: Асқарова Г.С. , Тамаев А. , Асылбекұлы C.
Published: August 2023

Мыңдаған жылдар бойы көшпелі өмір салтын ұстанған қазақ қоғамы мәдениеті үшін жылқының орны ерекше екені анық, осы себепті де жылқының қазақ бейнелеу өнерінде өз алдына үлкен нысан болуы табиғи заңдылық. Бұл мақаланың мақсаты – қазақ бейнелеу өнері туындыларындағы жылқы бейнесін интерпретациялау болып табылады. Діттелген мақсатқа жету жолында қазақ кәсіби суретшілері Шоқан Уәлихановтан бастап, Әбілхан Қастеев, Молдахмет Кенбаев, Қанапия Телжанов, Бексейіт Түлкиевтің таңдаулы суреттеріне жан-жақты талдау жасалады. Халық ықыласына ие болған бұл суреттерде «ер қанаты – ат» делінетін жылқының орны ерекше екені айқындалады. Қазақ пен жылқы – егіз ұғым екендігін дәлелдей алған көрнекті суретшілер туындыларын интерпретациялауда авторлар алдына қойған негізгі міндеттер қатарына жылқы табиғатын, мінезін танытуда қазақ болмысымен сабақтастықта саралау жатады. Дәл осы бейнелеу өнері туындыларында кең байтақ қазақ жерінің табиғаты, салт-дәстүрі, өмір сүру қалпы суреткерлік сұңғылалықпен, шеберлікпен, алуан түрлі бояуларды үйлестіре білуімен көрініс тапқаны және ондағы жылқының рөлі маңызды екені нақты суреттер арқылы зерделенеді. Зерттеуде таңдап алынған суреттерде кескінделген түр мен түстің өзара үйлесімі, ат пен иесінің қарым-қатынасы мен психологиялық сабақтастығы, реалистік сипаты мен символикалық мәні жүйелі, тиянақты түрде салғастыра талданады. Мақалада салыстырмалы, сипаттау тәсілін пайдалана отырып, шығармашылық иелерінің өз туындыларында жылқы мінезін, психологиялық портретін бере білгендігі ашылады. Сонымен бірге әрбір суреттен суретшінің айтпақ болған идеясы жылқы тұрпатын суреттеу арқылы пайымдалады. Суретші картинасының ерекшелігі, композициялық бүтіндігі жылқымен байланыста алынып отырады. Талдау нысанына алынған картиналар арқылы көшпелі халықтың мәдениеті, мінезі, дүниетаным философиясы көрініс табады. Зерттеу нәтижесінде қазақ бейнелеу өнерінде жылқы образының суреттелуі әлемдік тенденциялардан бөлек өзіндік, тәуелсіз даму жолы болғанын көре аламыз. Зерттеудің құндылығы, жаңалығы ретінде салыстырмалы түрде аристократиялық болмысты көрсету бағытында суреттелетін батыстық бейнелеу өнеріндегі жылқының, қазақ мәдениетінде көбіне батырлық пен ер жігіттің жолдасы, оның еркіндігінің символы ретінде көрініс тапқанын атай аламыз. Жұмыстың практикалық маңызы ретінде оның мәдениеттану мен бейнелеу өнерінің тарихы мен сынында әлемдік мәдени тенденцияларды салыстармалы түсіндіруде қолдануға болады.
Selección de cepas de Beauveria bassiana para el control de Xyleborus affinis (Curculionidae: Scolytinae)
Authors: Castrejón-Antonio Jesús Enrique , Montecinos-Matías Roberto , Tamez-Guerra Patricia , Garza-López Paul M. , Ek-Ramos María J.
Published: August 2023

Introducción. Xyleborus affinis es un escarabajo ambrosial que afecta el desarrollo de los árboles de aguacate (Persea americana Mill.) (Castrejón et al., 2017). El uso del hongo entomopatógeno (HE) Beauveria bassiana para su control, representa una alternativa al empleo de insecticidas sintéticos (Castrillo et al., 2011). Objetivos. Seleccionar, caracterizar y evaluar el potencial de diversos aislamientos de B. bassiana contra hembras de X. affinis. Métodos. En una primera etapa se trabajó con 19 cepas de B. bassiana perteneciente a la colección de HE del Centro Nacional de Referencia de Control Biológico (CNRCB). Los análisis incluyeron la tasa de crecimiento radial, el rendimiento de conidios, la germinación de esporas y la longitud del tubo germinativo. Los resultados se analizaron mediante análisis de componentes principales (ACP) para identificar grupos con fenotipos de crecimiento favorables. Para la segunda etapa se analizaron 10 cepas seleccionadas en busca de características metabólicas relacionadas con la virulencia, incluidas las enzimas degradadoras de la cutícula, proteasas y quitinasas, hidrofobicidad conidial y germinación monopolar. Se realizó un segundo ACP para los parámetros mencionados y de acuerdo a los resultados, se seleccionaron las cepas CHE-CNRCB 44, 171, 431 y 485 las cuales se probaron por aspersión contra hembras de X. affinis a una concentración de 1×108 conidios/mL, ubicadas en una Torre Potter y dieta artificial como sustrato para los insectos. Resultados y discusión. Todas las cepas mostraron actividad insecticida, induciendo hasta un 58% de mortalidad. Alrededor de 30% de los escarabajos muertos desarrollaron micelio aéreo (CHE-CNRCB 485), y la tasa de mortalidad más rápida fue t0 = 1.95 d (CHE-CNRCB 44). Las mortalidades son similares a las reportadas para para Xyleborus glabratus por el grupo de Carrillo et al. (2015). Conclusión. Los resultados indicaron la posibilidad de seleccionar cepas de B. bassiana con base en múltiples atributos metabólicos, como prueba preliminar para realizar bioensayos contra X. affinis.
Estudio comparativo en la captura de Rhynchophorus palmarum L. (Coleoptera: Curculionidae) en tres tipos de trampa con y sin acetato de etilo en una plantación de coco
Authors: De La Mora Castañeda Jesús Germán , Mendoza Zarate Juan Pablo , Chan Cupul Wilberth , Palma García José Manuel
Published: August 2023

Introducción. La producción de coco a nivel nacional se ve afectada principalmente por Rhynchophorus palmarum (Balderas y González, 2013). Objetivo. Comparar la captura de R. palmarum en tres tipos de trampas (Picusan®, embudo invertido y galón) y la interacción del acetato de etilo (AE) con la feromona de agregación en una plantación con la variedad Enano Verde de Brasil (VEVB). Métodos. El monitoreo se realizó por cuatro meses y se contabilizó semanalmente la captura hembras, machos y total. El experimento se estableció bajo un diseño completamente al azar con arreglo factorial A×B, donde el factor A fue el tipo de trampa y B la adición o no del AE, los seis tratamientos se establecieron con cinco repeticiones cada uno. Resultados y discusión. Se capturó un total de 1 685 insectos, de los cuales, 486 (28.8%) fueron machos y 1 199 hembras (71.2%). De acuerdo con el análisis de GLM, la interacción trampa – AE no fue significativa (P=0.7532). En los efectos principales, el tipo de trampa no mostró diferencias significativas para la captura de machos (P=0.9147), hembras (P=0.8504) y el total de captura (P=0.8376). Por el contrario, el factor principal AE presentó efecto significativo, para el total de machos capturados (P=0.0081), las trampas con AE capturaron 1.27 machos por trampa por muestreo, mientras que las trampas sin AE capturaron 0.88 machos por trampa por muestreo. Asimismo, para el total de hembras existió diferencia significativa (P=0.0392), las trampas con AE capturaron 3.03 hembras por trampa por muestreo; mientras que las trampas sin AE capturaron 2.31 hembras por trampa por muestreo. Para el total de adultos, también se encontró diferencia significativa (P=0.0168) por efecto del AE. Las trampas con el AE capturaron 4.28 adultos por trampa por muestreo, mientras que las trampas sin del AE capturaron 3.18 adultos por trampa por muestreo. Esto coincide con lo reportado por Gunawardena et al. (1998), quienes reportaron por primera vez el efecto sinérgico del AE con la feromona de agregación para la captura de Rhynchophorus ferrugineus. Conclusiones. El acetato de etilo incrementó significativamente la captura de R. palmarum en un 34.4%, independientemente del tipo de trampa. Los tres tipos de trampas evaluadas capturan estadísticamente la misma cantidad de insectos.
Producción masiva de Cordyceps fumosorosea (Hypocreales: Cordycipitaceae) en medios líquidos y sustratos sólidos para el manejo de Tetranychus urticae (Trombidiformes: Tetranychidae)
Authors: Mendoza Arceo Andrea , Berlanga Padilla María Angélica , Montesinos Matías Roberto , Murillo Hernández Juan Eduardo , Chan Cupul Wilberth
Published: August 2023

Introducción. Tetranychus urticae ha desarrollado resistencia a diversos acaricidas sintéticos, por ello es preponderante buscar otras alternativas sustentables para su control. Objetivos. i) Evaluar diferentes medios de cultivo líquidos para la producción de blastosporas de Cordyceps fumosorosea; ii) Evaluar la esporulación de cepas de C. fumosorosea en fermentación sólida en diferentes granos; iii) Determinar la patogenicidad in vitro de C. fumosorosea contra T. urticae. Métodos. En fermentación líquida (FEL) se evaluaron cinco medios (caldo papa glucosa, basal, Jackson, agua de coco y Rivas) para la producción de blastosporas. Se evaluaron tres sustratos sólidos (arroz entero, arroz mitad y maíz quebrado) que fueron inoculados con los cultivos líquidos, después de 21 días de incubación se cuantificó la esporulación. Se determinó la mortalidad in vitro en T. urticae a las 24, 72, 96, 144 y 168 h, con dos cepas de C. fumosorosea. Resultados y discusión. En FEL la cepa CF01 (5.2×107 blastosporas/mL) produjo la mayor cantidad de blastosporas que CF02 (2.2×107 blastosporas/mL). El agua de coco con la cepa CF01 (7.8×107 blastosporas/mL) alcanzó la mayor producción de blastosporas en comparación del resto de los tratamientos. En fermentación sólida, el medio líquido papa glucosa indujo la esporulación, especialmente en el maíz quebrado (1.3×109 conidiosporas/g). A las 144 h después de la inoculación en T. urticae, las concentraciones 1×105, 1×106, 1×107 y 1×108 conidiosporas/mL de la CF01 lograron matar a adultos de T. urticae en 98.8, 84.7, 90.1 y 86.3%, respectivamente. Para CF02 se encontraron mortalidades de 100 (1×107 y 1×108 conidiosporas/mL), 85 (1×106 conidiosporas/mL) y 80% (1×105 conidiosporas/mL) a las 96 h. El-Kawas et al. (2017) reportaron que 1×108 conidiosportas/mL de C. fumosorosea ocasiona una mortalidad de 87.5% a los siete días. Conclusiones. El agua de coco y el maíz quebrado permitieron una mayor producción de blastosporas y conidiosporas de C. fumosorosea, respectivamente. Una baja concentración de condiosporas de C. fumosorosea (1×105 condiosporas/mL) causan mortalidad superior al 90% en T. urticae en condiciones controladas.