Συσχέτιση νευρογνωστικών ελλειμμάτων με ψυχοπαθολογικές παραμέτρους στη σχιζοφρένεια
Authors: Σπυρίδη Στυλιανή 
Published: August 2021

Η γνωσιακή έκπτωση στη Σχιζοφρένεια έχει αναγνωρισθεί σαν πυρηνικό χαρακτηριστικό της νόσου και έχει μελετηθεί τα τελευταία χρόνια σε σχέση με τις κλινικές εκδηλώσεις της Σχιζοφρένειας, αποσκοπώντας στην αποκάλυψη μεταξύ τους σχέσεων ενδεικτικών κοινού ανατομικού ή παθοφυσιολογικού υποστρώματος. Σκοπός αυτής της διατριβής ήταν η διερεύνηση σχέσεων μεταξύ των πέντε κλινικών παραγόντων της PANSS (όπως προκύπτουν από την ανάλυση παραγόντων της PANSS) και της γνωσιακής λειτουργίας σε μία ομάδα ασθενών με Σχιζοφρένεια. Εξετάσθηκε, επίσης, εάν οι συσχετίσεις που προκύπτουν μεταβάλλονται όταν μελετηθούν ξεχωριστά σε ασθενείς με θετικό ή αρνητικό σύνδρομο και κατά πόσο τα νευροψυχολογικά ελλείμματα ή κλινικοδημογραφικοί παράγοντες μπορούν να προβλέψουν το επίπεδο λειτουργικότητας σε αυτούς τους ασθενείς.69 ασθενείς με Σχιζοφρένεια κατά DSM-IV εκτιμήθηκαν κλινικά με την κλίμακα PANSS, την ESRS για την εξωπυραμιδική συμπτωματολογία και την κλίμακα GAF για την αξιολόγηση του επιπέδου λειτουργικότητας και συλλέχθηκαν τα δημογραφικά τους στοιχεία. Διακρίθηκαν σε ασθενείς με θετικό (n1=30) και αρνητικό (n2=39) σύνδρομο. Για τη νευροψυχολογική διερεύνηση χρησιμοποιήθηκε μία σειρά δοκιμασιών για την εκτίμηση της προσοχής, της μνήμης, της οπτικοχωρικής αντίληψης, της ψυχοκινητικής ταχύτητας και των εκτελεστικών λειτουργιών. Επιχειρήθηκαν διπαραγοντικές μερικές συσχετίσεις στα πλαίσια μελέτης χρονικής στιγμής, ελέγχοντας για ηλικία και επίπεδο εκπαίδευσης. Για την πρόβλεψη της GAF χρησιμοποιήθηκε πολλαπλή βηματική παλινδρόμηση.Η διάρκεια της νόσου δε συσχετίστηκε με τις επιδόσεις στις νευροψυχολογικές δοκιμασίες. Ο αρνητικός παράγοντας της PANSS συσχετίστηκε με τις περισσότερες δοκιμασίες και συνδέθηκε με την οπτική μνήμη, την προσοχή, την ψυχοκινητική ταχύτητα και τις εκτελεστικές λειτουργίες. Ο θετικός, ο γνωσιακός και ο παράγοντας της κατάθλιψης συσχετίστηκαν με ελάχιστες δοκιμασίες στις οποίες εμπλέκονται κυρίως εκτελεστικές λειτουργίες, ενώ ο παράγοντας ανησυχίας-διέγερσης δεν παρουσίασε καμία σημαντική συσχέτιση. Οι ομάδες θετικού και αρνητικού συνδρόμου δεν παρουσίασαν ιδιαίτερες διαφορές μεταξύ τους ως προς τις νευροψυχολογικές επιδόσεις, αλλά οι επιμέρους συσχετίσεις διαφοροποιήθηκαν από αυτές του συνολικού δείγματος. Όλες οι συσχετίσεις που βρέθηκαν αν και στατιστικά σημαντικές, δεν ήταν ισχυρές αρκετά ώστε να μπορεί να υποστηριχθεί ότι η γνωσιακή έκπτωση και η ψυχοπαθολογία στη Σχιζοφρένεια έχουν κοινό παθοφυσιολογικό μηχανισμό ή κοινό δομικό-λειτουργικό εγκεφαλικό υπόστρωμα. Ως παράγοντες πρόβλεψης του επιπέδου λειτουργικότητας των ασθενών που μελετήθηκαν θεωρήθηκαν κυρίως οι εξής κλινικοί παράγοντες: η κλίμακα Γενικής Ψυχοπαθολογίας της PANSS, το συνολικό σκορ της ESRS για την εκτίμηση της εξωπυραμιδικής συμπτωματολογίας και ο παράγοντας κατάθλιψης της PANSS που ερμηνεύουν το 54,4% της διακύμανσης της GAF. Η γνωσιακή λειτουργία δεν μπόρεσε να ερμηνεύσει παρά το 13% της διακύμανσης της GAF και ως μοναδικός παράγοντας πρόβλεψης θεωρήθηκε η δοκιμασία Trail Making Test A.Από τα ευρήματά μας δεν μπόρεσαν να αποκαλυφθούν συγκεκριμένες εγκεφαλικές περιοχές ή λειτουργικά δίκτυα που να συνδέονται μέσω των νευρογνωσιακών ελλειμμάτων με τις κλινικές εκδηλώσεις της Σχιζοφρένειας. Αντιθέτως το ευρύ φάσμα των μη ειδικών γνωσιακών δυσλειτουργιών είναι ενδεικτικό μιας γενικότερης γνωσιακής έκπτωσης. Επίσης, οι κλινικές εκδηλώσεις και η γνωσιακή έκπτωση στη Σχιζοφρένεια φαίνεται να αποτελούν διακριτές μεταξύ τους παθολογίες, χωρίς αυτό όμως να σημαίνει ότι η γνωσιακή λειτουργία δεν μπορεί να διαμεσολαβεί ανάμεσα στα κλινικά συμπτώματα και τη νευροβιολογία της Σχιζοφρένειας.