Δημιουργία κοινοτήτων μάθησης και διαλόγου στο σχολείο για την ανάπτυξη γλωσσικών και ψυχοκοινωνικών δεξιοτήτων στο πλαίσιο του μαθήματος της γλωσσικής έκφρασης με την παιδαγωγική αξιοποίηση συνεργατικών περιβαλλόντων μάθησης των νέων τεχνολογιών
Authors: Παπαδοπούλου Βασιλική 
Published: September 2021

Η μελέτη μας στηρίχθηκε στις σύγχρονες θεωρίες του Κοινωνικού Εποικοδομισμού και της Χειραφετικής μάθησης. Όσο αφορά στη γλωσσοδιδακτική μέθοδο ακολουθήθηκε μια εκλεκτική προσέγγιση που αξιοποίησε αρχές από τις θεωρίες του Κριτικού εγγραμματισμού, της Κειμενοκεντρικής Προσέγγισης, των Πολυγραμματισμών και της Διαμεσολαβητικής Παιδαγωγικής. Η ψυχο-κοινωνική διάσταση της διδασκαλίας στηρίχθηκε στις αρχές της προσωποκεντρικής προσέγγισης της ανθρωπιστικής μάθησης και της Ομαδοσυνεργατικής μεθόδου. Οι αρχές της θεωρίας της Eγκαθιδρυμένης Mάθησης εφαρμόστηκαν στη διαμεσολάβηση των σύγχρονων ηλεκτρονικών περιβαλλόντων στη μάθηση και τη συνεργασία. Το «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Επιχειρηματολογικού Λόγου σε Συνεργατικά Ηλεκτρονικά Περιβάλλοντα Μάθησης» υλοποιήθηκε σε δύο τμήματα της ΣΤ΄ τάξης αστικής περιοχής της Ανατολικής Αττικής σε πραγματικές συνθήκες σχολικής τάξης, ως έρευνα δράσης, με σκοπό την ανάπτυξη του επιχειρηματολογικού λόγου των μαθητών ως μέσο ανάπτυξης της κριτικής σκέψης, της ηθικής κρίσης και των ψυχοκοινωνικών δεξιοτήτων μέσα από τη συνεργασία σε ψηφιακά περιβάλλοντα. Οι μαθητές για οκτώ μήνες ασχολήθηκαν με αμφιλεγόμενα θέματα πάνω σε κοινωνικά και ηθικά ζητήματα. Συνεργάστηκαν και ενεπλάκησαν ενεργά σε δραστηριότητες διαλογικής αντιπαράθεσης στη διαδικασία επίλυσης των διλημμάτων, ανάπτυξης επιχειρηματολογίας, σύνθεσης απόψεων, δημιουργίας γραπτών κειμένων με αρωγό επιλεγμένα τεχνολογικά εργαλεία. Παρήγαγαν συνεργατικά επιχειρηματολογικούς χάρτες, συλλογικά και ατομικά γραπτά κείμενα σε ηλεκτρονικά περιβάλλοντα, διεξήγαγαν Αντιλογίες και ανέλυσαν επιχειρηματολογικά κείμενα. Στην έρευνά μας ακολουθήσαμε τις ποιοτικές μεθόδους της Φαινομενολογίας και τα δεδομένα αναλύθηκαν βάσει της Θεμελιωμένης Θεωρίας τα οποία ποσοτικοποιήθηκαν σε κάποιες περιπτώσεις επιτρέποντας τη συγκριτική επίδοση των μαθητών πριν και μετά την παρέμβαση, προκειμένου να διαπιστώσουμε μεταβολές στο λόγο των μαθητών, στην επίγνωση των σχημάτων επιχειρηματολογίας, την ηθική κρίση, την κριτική ικανότητα, τις ψυχοκοινωνικές δεξιότητες στη συνεργατική συνεισφορά οικοδόμησης της γνώσης.Η προτεινόμενη διδακτική παρέμβαση θεωρείται αποτελεσματική για τη βελτίωση των γλωσσικών και επιχειρηματολογικών δεξιοτήτων των μαθητών. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων έδειξε επίσης βελτίωση στην ηθική αιτιολόγηση στο λόγο των μαθητών και ενδυνάμωση της κριτικής τους ικανότητας. Τέλος, συνεργατικές δεξιότητες αναπτύχθηκαν σημαντικά με την ενδυνάμωση κοινωνικών και ψυχολογικών δεξιοτήτων, όπως προκύπτει από την έρευνά μας. Η διδασκαλία του επιχειρηματολογικού λόγου σε μαθητές του Δημοτικού διαδραματίζει έναν πολυδιάστατο ρόλο στη γλωσσική, γνωστική και ψυχοκοινωνική ανάπτυξη και εξέλιξή τους. Η ανάπτυξη του λόγου είναι αυτή που συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη του ατόμου. Οι Νέες Τεχνολογίες, ενταγμένες αρμονικά στη διαδικασία μάθησης, ανανεώνουν το ενδιαφέρον των μαθητών, διευκολύνουν τη συνεργασία και διαμεσολαβούν σημαντικά στη μάθηση.