Κλωνοτυπική ανάλυση αλληλουχιών βαριάς αλυσίδας της ανοσοσφαιρίνης (IgH) σε ασθενείς με μακροσφαιριναιμία Waldenström και συσχέτιση με την κλινική τους πορεία και έκβαση
Authors: Πετρίκκος Λοΐζος 
Published: September 2021

Σε κάθε ασθενή με Μακροσφαιριναιμία Waldenström (MW) τα κύτταρατης νόσου εκφράζουν μοναδική κλωνοτυπική αναδιάταξη των γονιδίων τηςβαριάς αλυσίδας της ανοσοσφαιρίνης (IgH). Στην παρούσα μελέτη γίνεταιπροσπάθεια ταυτοποίησης των χρησιμοποιούμενων αναδιατάξεων και τωνσωματικών υπερμεταλλάξεων (ΣΥΜ) των γονιδίων της IgH σε μια σειράασθενών με ΜW και επιχειρείται η ανεύρεση σχέσης με τα κλινικά καιεργαστηριακά χαρακτηριστικά των ασθενών. Μελετάται η συχνότητα τηςμετάλλαξης ΜΥD88 L265P και γίνεται προσπάθεια συσχετισμού με τιςαναδιατάξεις.Μελετήθηκαν 36 ασθενείς (διάμεση ηλικία 64έτη, 19 άνδρες και 17γυναίκες, 72% συμπτωματικοί και 28% ασυμπτωματικοί) εκ των οποίων 45%,39% και 16% ήταν σταδίου 1, 2 και 3 (IPSSWM) αντίστοιχα. Ο διάμεσοςχρόνος έναρξης θεραπείας ήταν 13 μήνες και η διάμεση επιβίωση 61 μήνες.Έγινε απομόνωση DNA από δείγματα αίματος και μυελού των οστών(μονοπύρηνα κύτταρα μυελού των οστών, επιχρίσματα μυελού, οστεομυελικέςβιοψίες), στη συνέχεια ενισχύθηκε το πεδίο IgH-VDJ με PCR σύμφωνα με τιςοδηγίες της Biomed-2 strategy, έγινε καθορισμός αλληλουχίας βάσεων τωνμονοκλωνικών αναδιατάξεων VDJ, και τελικά ανάλυση μέσω του διαθέσιμουστο διαδίκτυο σύστημα “the international immunogenetics information system”(www.imgt.org). Έλεγχος για την ανίχνευση της μετάλλαξης ΜΥD88 L265Pπραγματοποιήθηκε σε 31 από τους 36 ασθενείς με AS-PCR.Στη παρούσα μελέτη μεγαλύτερη συχνότητα χρήσης έχει η οικογένειαIGVH3 (73%), τα δε γονίδια IGHV3-23 και IGHV3-74 χρησιμοποιούνται σευψηλά ποσοστά, 24,4% και 18,9% αντίστοιχα. ΣΥΜ (>2% απόκλιση από τη βλαστική σειρά) παρατηρήθηκε σε όλες εκτός από 3 περιπτώσεις (92%). Ημέση τιμή του ποσοστού ΣΥΜ συνολικά, στην οικογένεια IGΗV3, στα γονίδιαIGHV3-23 και IGV3-74 ήταν 7,5%, 8%, 9,4% και 7,5% αντίστοιχα. To μήκοςτων CDR3 ήταν μικρό (≤17αμινοξέα) σε 81% των περιπτώσεων, ωστόσο στις3 αμετάλλακτες περιπτώσεις η μέση τιμή τoυ μήκους των CDR3 ήταν 22,3αμινοξέα. 61,9% των ασθενών ήταν θετικοί για την μετάλλαξη ΜΥD88 L265P.Έγινε σύγκριση των παραπάνω ευρημάτων με τα κλικοεργαστηριακάευρήματα των ασθενών, του χρόνου έναρξης θεραπείας και την επιβίωση,αλλά δεν διαπιστώθηκε καμία στατιστικά σημαντική συσχέτιση.Συμπεράσματα: Το ρεπερτόριο των γονιδίων της IgH στη ΜWδιαφέρει από αυτό που παρατηρείται στα φυσιολογικά Β-λεμφοκύτταρα, και σε άλλες Β-νεοπλασίες όπως το MZL και η B-ΧΛΛ/SLL. Παρατηρούνταιυπερέκφραση των γονιδίων IGVH3-23 και IGVH3-74 και αυξημένα ποσοστάΣΥΜ, γεγονός που υποστηρίζει την άποψη ότι ο νεοπλασματικόςμετασχηματισμός στην ΜW λαμβάνει χώρα σε ένα Β-λεμφοκύτταρο μνήμηςπου έχει διέλθει το βλαστικό κέντρο. Ωστόσο η ταυτοποίηση σε 3 ασθενείς μεMW που δεν φέρουν την μετάλλαξη ΜΥD88 L265P τριών κλώνων μεαμετάλλακτα γονίδια IGHV που δεν υπερεκφράζονται στη MW, και πουπαρουσιάζουν μεγάλου μήκους CDR3 περιοχές, θα μπορούσε ναυποδηλώσει ότι το συμβάν νεοπλασματικού μετασχηματισμού που οδηγεί στηνόσο MW δεν στοχεύει αποκλειστικά και μόνο σε σωματικά μεταλλαγμένα Β-λεμφοκύτταρα που έχουν διέλθει το βλαστικό κέντρο και ενισχύει μάλλον τηνάποψη της ύπαρξης βιολογικών διαφορών μεταξύ μεταλλαγμένων και σε άλλες Β-νεοπλασίες όπως το MZL και η B-ΧΛΛ/SLL. Παρατηρούνταιυπερέκφραση των γονιδίων IGVH3-23 και IGVH3-74 και αυξημένα ποσοστάΣΥΜ, γεγονός που υποστηρίζει την άποψη ότι ο νεοπλασματικόςμετασχηματισμός στην ΜW λαμβάνει χώρα σε ένα Β-λεμφοκύτταρο μνήμηςπου έχει διέλθει το βλαστικό κέντρο. Ωστόσο η ταυτοποίηση σε 3 ασθενείς μεMW που δεν φέρουν την μετάλλαξη ΜΥD88 L265P τριών κλώνων μεαμετάλλακτα γονίδια IGHV που δεν υπερεκφράζονται στη MW, και πουπαρουσιάζουν μεγάλου μήκους CDR3 περιοχές, θα μπορούσε ναυποδηλώσει ότι το συμβάν νεοπλασματικού μετασχηματισμού που οδηγεί στηνόσο MW δεν στοχεύει αποκλειστικά και μόνο σε σωματικά μεταλλαγμένα Β-λεμφοκύτταρα που έχουν διέλθει το βλαστικό κέντρο και ενισχύει μάλλον τηνάποψη της ύπαρξης βιολογικών διαφορών μεταξύ μεταλλαγμένων και αμετάλλακτων για το γονίδιο MYD88 ασθενών με MW.