Μελέτη συσχέτισης προ- και αντί- αθηροσκληρωτικών παραγόντων σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και διαβητική νεφροπάθεια
Authors: Γεωργουλίδου Αναστασία 
Published: September 2021

Σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, η καρδιαγγειακή νόσος είναι η κύρια αιτία θνητότητας. Στον αυξημένο αυτό κίνδυνο συμβάλλουν εκτός από τους μη τροποποιήσιμους και τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου, η μεταβολή των οποίων θα μπορούσε να έχει σημαντική προληπτική αξία.Η αδιπονεκτίνη, η οποία αποτελεί πρωτεΐνη που εκκρίνεται κυρίως από τα λιποκύτταρα, έχει θεωρηθεί προγνωστικός παράγοντας καρδιαγγειακής θνητότητας σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια και σχετίζεται με την ενδοθηλιακή προστασία. Κάθε μορφή της ασκεί ωφέλιμες επιδράσεις, βελτιώνοντας την ευαισθησία στην ινσουλίνη και μειώνοντας τις ανεπιθύμητες εκδηλώσεις των μεσολαβητών της φλεγμονής.Σκοπός της μελέτης ήταν να ελεγχθεί σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 με ή χωρίς διαβητική νεφροπάθεια η συσχέτιση των επιπέδων της αδιπονεκτίνης με την οξειδωμένη LDL-χοληστερόλη, καθώς και η συσχέτιση της οξειδωμένης LDL-χοληστερόλης και της αδιπονεκτίνης με το πάχος του έσω-μέσω χιτώνα της καρωτίδας, ως δείκτη ύπαρξης αθηρωματικών βλαβών. Συνολικά περιελήφθησαν στη μελέτη 119 ασθενείς.Είναι αμφιλεγόμενο αν τα επίπεδα της αδιπονεκτίνης αυξάνονται σε ΧΝΝ, ως αποτέλεσμα της μείωσης του eGFR και ως εκ τούτου, του μειωμένου καταβολισμού ή ως απάντηση σ’ άλλους ουραιμικούς παράγοντες, αφού οι ασθενείς με προχωρημένη διαβητική νεφροπάθεια έχουν, τόσο αυξημένες συγκεντρώσεις αδιπονεκτίνης ορού, όσο και αυξημένη απέκκρισή της στα ούρα. Έτσι κατ’ άλλους αναμένονται υψηλότερα τα επίπεδά της σε ΧΝΝ, σε σύγκριση με εκείνους που έχουν φυσιολογικό eGFR, όπως επιβεβαιώθηκε αυτό και από τα δικά μας αποτελέσματα και κατ’ άλλους μειωμένα. Μάλιστα έχουν αναφερθεί αυξημένα επίπεδα αδιπονεκτίνης στο πλάσμα ατόμων με τελικό στάδιο ΧΝΝ, αλλά και διαβητικών τύπου 2, όπως διαπιστώσαμε κι εμείς. Τελικά για τα αυξημένα επίπεδα αδιπονεκτίνης σε ασθενείς με ΧΝΝ, μπορεί να ευθύνεται η αυξημένη παραγωγή της και η μειωμένη αποβολή της.Οι μελέτες που ερεύνησαν τη σχέση της αδιπονεκτίνης πλάσματος και λευκωματουρίας κατέληξαν σε αντιφατικά επίσης αποτελέσματα. Γενικά η νεφρική κάθαρση της αδιπονεκτίνης αναμένεται να είναι αυξημένη επί λευκωματουρίας, ενώ εμείς διαπιστώσαμε θετική συσχέτιση μεταξύ των δύο αυτών παραμέτρων. Αυτό σημαίνει ότι άτομα με νορμολευκωματουρία θα έχουν ελαφρά αυξημένα επίπεδα αδιπονεκτίνης, ενώ απ’ όλους έχει αναφερθεί ότι τα επίπεδα της αδιπονεκτίνης στο πλάσμα σχετίζονται σταθερά αρνητικά με την λευκωματουρία. Έτσι, όσο χαμηλότερα είναι τα επίπεδα της αδιπονεκτίνης στο πλάσμα, τόσο πιθανότερη είναι η επίταση της λευκωματουρίας στο μέλλον, κάτι που δεν διαπιστώσαμε εμείς στη μελέτη μας.Τα επίπεδα της οξειδωμένης LDL-χοληστερόλης του πλάσματος ήταν σημαντικά μειωμένα σε ασθενείς με τελικού σταδίου διαβητική νεφροπάθεια, σε σύγκριση μ’ εκείνα στα πρώιμα στάδια. Στην παρούσα μελέτη, αξιολογήθηκαν τα επίπεδα της οξειδωμένης LDL-χοληστερόλης σε διαβητικούς σε διάφορα στάδια ΧΝΝ. Έχουμε δείξει μία αντίστροφη συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων της αδιπονεκτίνης και της οξειδωμένης LDL-χοληστερόλης στο σύνολο των δειγμάτων, καθώς και στα διαφορετικά στάδια της διαβητικής νεφροπάθειας. Στην παρούσα μελέτη η αδιπονεκτίνη ήταν ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας της οξειδωμένης LDL-χοληστερόλης.Σε ασθενείς με διαβητική νεφροπάθεια, τα επίπεδα της αδιπονεκτίνης σχετίζονται με το πάχος του έσω-μέσου χιτώνα (τα αυξημένα υποτίθεται ότι είναι αντιρροπιστικά της πρόωρης αγγειακής ενδοθηλιακής βλάβης). Εμείς δεν διαπιστώσαμε σημαντική συσχέτιση μεταξύ πάχους έσω-μέσου χιτώνα και αδιπονεκτίνης, είτε στο σύνολο των ατόμων της μελέτης είτε στα διάφορα στάδια της ΧΝΝ, πιθανά λόγω των διαφορών στα χαρακτηριστικά των ασθενών μας και αυτών άλλων μελετών.Συμπεραίνεται ότι τα επίπεδα της αδιπονεκτίνης: α) αυξάνουν προϊούσης της νεφρικής ανεπάρκειας, β) αυξάνουν όσο επιδεινώνεται η λευκωματουρία, γ) μειώνονται όσο επιδεινώνεται ο βαθμός της παχυσαρκίας, δ) σε λήψη γλιταζονών αυξάνονται τα επίπεδα της αδιπονεκτίνης και ε) δεν σχετίζονται σημαντικά με το πάχος του έσω-μέσου χιτώνα και τέλος στ) η αδιπονεκτίνη διαπιστώθηκε να έχει στατιστικά σημαντική αρνητική συσχέτιση με την οξειδωμένη-LDL-χοληστερόλη.