Επιδημιολογική και εργαστηριακή διερεύνηση του κοκκύτη στα παιδιά
Authors: Πετρίδου Ευαγγελία 
Published: September 2021

ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο κοκκύτης είναι μια εξαιρετικά μεταδοτική λοίμωξη του αναπνευστικού, η οποία οφείλεται κυρίως στην B. pertussis. Παρά τη μακροχρόνια εφαρμογή προγραμμάτων εμβολιασμού στις αναπτυγμένες χώρες, η λοίμωξη από B. pertussis έχει αναζωπυρωθεί από τις αρχές του 21ου αιώνα. Πιθανά αίτια για την εν λόγω επανεμφάνιση αποτελούν η βελτίωση της επιτήρησης και της διάγνωσης της λοίμωξης, η φθίνουσα ανοσία, η ποικίλη αποτελεσματικότητα των ακυτταρικών εμβολίων, αλλά και η προσαρμογή του βακτηριδίου στην επαγόμενη από το εμβόλιο ανοσία. Σκοπός: Σκοπός της μελέτης ήταν η διερεύνηση της επιδημιολογικής συμπεριφοράς του κοκκύτη καθώς και η μοριακή τυποποίηση της B. pertussis με σύγχρονες τεχνικές στην πενταετία 2010 - 2015, χρονική περίοδο όπου ο εμβολιασμός στη χώρα μας για τη νόσο ήταν υποχρεωτικός και η εμβολιαστική κάλυψη υψηλή. Ασθενείς - Μέθοδοι: Η διάγνωση και η μοριακή τυποποίηση της B. pertussis έγινε σε ρινοφαρυγγικά δείγματα παιδιών, που νοσηλεύτηκαν στο Γενικό Νοσοκομείο Παίδων ‘Η Αγία Σοφία’ κατά την περίοδο 2010 - 2015. Με την real - time Polymerase Chain Reaction (PCR) ανιχνεύθηκαν οι DNA στόχοι IS481 / IS1001 / recA των B. pertussis / parapertussis / holmesii αντίστοιχα. Ο πολυμορφισμός της B. pertussis μελετήθηκε με multi - locus variable number tandem repeat analysis (MLVA) και με sequence - based typing της toxin promotor region (ptP) σε DNA θετικών δειγμάτων. Αποτελέσματα: Από τα 1150 δείγματα στα οποία διενεργήθηκε PCR, 300 ήταν θετικά για B. pertussis, 32 για B. parapertussis, ενώ κανένα δεν ήταν θετικό για B. holmesii. Το 88% των θετικών περιπτώσεων για B. pertussis ήταν νεογνά μικρότερα του ενός έτους και μόνο 12% ήταν μεταξύ 1 - 14 ετών. Η πλειονότητα των παιδιών ελληνικής εθνικότητας ήταν μικρότερα των 2 μηνών, μην έχοντας φτάσει την ηλικία εμβολιασμού, όπως ορίζεται από το Εθνικό Σύστημα Δημόσιας Υγείας της χώρας μας. Οι μειονότητες των Roma και των μεταναστών αντιπροσωπεύουν ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού της χώρας μας αλλά αποτέλεσαν το 50% του εξετασθέντος πληθυσμού της μελέτης μας. Και οι δύο ομάδες χαρακτηρίζονταν από χαμηλό δείκτη εμβολιαστικής κάλυψης. Ένα ολοκληρωμένο MLVA προφίλ έδωσαν 66 από τα 153 δείγματα που αναλύθηκαν. Ο B. pertussis MLVA type 27 (MT27) (n = 55/66) ήταν ο κυρίαρχος γενετικός τύπος. Το αλλήλιο ptP3 βρέθηκε σε όλα τα δείγματα που εξετάστηκαν με ptP sequencing (n = 25). Συμπεράσματα: H B. pertussis προσβάλλει με μεγάλη συχνότητα ηλικιακές και πληθυσμιακές ομάδες που είναι εμβολιαστικά ακάλυπτες. Oι ομάδες αυτές ήταν ανεμβολίαστα νεογνά < 2 μηνών καθώς και παιδιά Roma και μεταναστών, πιθανώς λόγω έλλειψης εμβολιασμού και χαμηλών κοινωνικοοικονομικών συνθηκών διαβίωσης. Κατά την περίοδο 2010 - 2015, δεν ανιχνεύθηκε καμία περίπτωση B. holmesii. Ο B. pertussis MT27 σε συνδυασμό με τον ptP3 γονότυπο είναι ο κυρίαρχος κλώνος που απαντάται μεταξύ νοσηλευόμενων Ελλήνων, Roma και μεταναστών. Τα αποτελέσματα αυτά είναι παρόμοια με άλλων χωρών που κάνουν χρήση του ακυτταρικού εμβολίου. Η γενετική ποικιλομορφία του μικροβίου είναι μικρή, λόγω της επιλεκτικής πίεσης που ασκούν σε αυτό τα ακυτταρικά εμβόλια, σε συνδυασμό με την υψηλή εμβολιαστική κάλυψη.