Ο ρόλος των μικροκυστιδίων στα οξέα στεφανιαία σύνδρομα
Authors: Ζαχαρία Ευφημία-Μαρία 
Published: May 2023

Εισαγωγή: Τα κυκλοφορούντα μικροκυστίδια (ΜΚ), που προέρχονται από κύτταρα του αίματος και ενδοθηλιακά κύτταρα, έχουν θεωρηθεί υποκατάστατοι βιοδείκτες της αθηροσκλήρωσης. Παρόλα αυτά, ο ακριβής ρόλος τους στα Οξέα Στεφανιαία Σύνδρομα (ΟΣΣ) δεν έχει διευκρινιστεί πλήρως, ενώ τα περισσότερα δεδομένα προέρχονται από τα αποπτωτικά, φωσφατιδυλοσερίνη θετικά (ΦΣ+), μικροκυστίδια. Η παρούσα μελέτη έχει στόχο να διερευνήσει την σχέση των κυκλοφορόντων μικροκυστιδίων με την παθοφυσιολογία των ΟΣΣ και να συγκρίνει τους ρόλους των αποπτωτικών (ΦΣ+) και των μη αποπτωτικών (ΦΣ-) κυκλοφορόντων μικροκυστιδίων στους ασθενείς με ΟΣΣ. Μέθοδοι: Στην παρούσα μελέτη εντάχθηκαν συνολικά 153 ασθενείς: 49 ασθενείς με έμφραγμα του μυοκαρδίου με ανάσπαση του ST (STEMI), 35 ασθενείς με έμφραγμα του μυοκαρδίου χωρίς ανάσπαση του ST (NSTEMI), 38 ασθενείς με ασταθή στηθάγχη (ΑΣ), 15 ασθενείς με σταθερή στεφανιαία νόσο (ΣΝ) και 16 ασθενείς με προκάρδιο άλγος, αλλά χωρίς ευρήματα στεφανιαίας νόσου (μάρτυρες). Τα επίπεδα των κυκλοφορούντων αποπτωτικών(ΦΣ+) και μη αποπτωτικών(ΦΣ-) μικροκυστιδίων που προέρχονται από ενδοθηλιακά κύτταρα (ΕΜΚ), ερυθροκύτταρα (ΕρΜΚ) και αιμοπετάλια (ΑΜΚ) ποσοτικοποιήθηκαν με τη βοήθεια κυτταρομετρίας ροής. Η ροο-εξαρτώμενη αγγειοδιαστολή της βραχιονίου αρτηρίας (FMD) μετρήθηκε με τη βοήθεια υπερήχου, ώστε να εκτιμηθεί η ενδοθηλιακή λειτουργία. Το φλεγμονώδες προφίλ των ασθενών εκτιμήθηκε με τα επίπεδα της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης υψηλής ευαισθησίας και με τα επίπεδα του ST-2 του ορού. Η εκτίμηση του θρομβωτικού προφίλ έγινε με μέτρηση των επιπέδων του ινωδογόνου και των Δ-διμερών στο πλάσμα. Επίσης εκτιμήθηκε η έκταση της μυοκαρδιακής βλάβης με βάση τα μέγιστα επίπεδα της τροπονίνης Ι ορού υψηλής ευαισθησίας (hs trop I). Οι ασθενείς υποβλήθησαν σε στεφανιογραφία ή και αγγειοπλαστική, όπου υπήρχε ένδειξη, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες, Τα δεδομένα της στεφανιογραφίας και τα GENSINI σκορ καταγράφησαν και υπολογίστηκαν. Οι ασθενείς παρακολουθήθηκαν για 18 μήνες. Αποτελέσματα: Τα επίπεδα των αποπτωτικών ΜΚ ήταν αυξημένα στους ασθενείς με ΟΣΣ (EΜΚ P=2.32x10-9, ΕρΜΚ P=.0019, ΑΜΚ, P=0.01), ενώ δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη αύξηση στα επίπεδα των μη αποπτωτικών ΜΚ. Ιεραρχική ομαδοποίηση του ολικού πληθυσμού των ασθενών με ΟΣΣ (Ν=122) με βάση τα επίπεδα των κυκλοφορούντων ΦΣ+ΕΜΚ, ΦΣ+ΕρΜΚ και ΦΣ+ΑΜΚ, διέκρινε δύο ομάδες ασθενών, οι οποίες δεν είχαν διαφορές σε κλασικούς παράγοντες κινδύνου, αλλά είχαν σημαντική διαφορά στην ροο-εξαρτώμενη αγγειοδιαστολή της βραχιονίου αρτηρίας (FMD) (5.2% (2.5) έναντι. 4.1% (2.3), P<.05), η οποία παρέμεινε σημαντική μετά την προσαρμογή για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες. Ο επιπολασμός του STEMI, το οποίο είναι ένδειξη ρήξης της αθηρωματικής πλάκας και οξείας θρομβωτικής απόφραξης του αγγείου, ήταν σημαντικά υψηλότερος στους ασθενείς που ανήκαν στην ομάδα με την ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και με τα υψηλότερα επίπεδα αποπτωτικών ΜΚ (cluster B) (60% vs 32%, P=.016, προσαρμοσμένος λόγος αναλογιών/οdds ratio για το STEMI: 3.041, 95%CI, 1.160 to 7.968, p=.024). Επιπλέον, οι ασθενείς με υψηλότερα επίπεδα ΦΣ+ΜΚ είχαν υψηλότερο φλεγμονώδες δυναμικό και πιο εκτεταμένη στεφανιαία νόσο. Αντιθέτως, τα ΦΣ-ΜΚ σχετίστηκαν αρνητικά τόσο με τους φλεγμονώδεις βιοδείκτες όσο και με την έκταση της μυοκαρδιακής βλάβης. Τόσο τα ΦΣ+ όσο και τα ΦΣ-ΜΚ φάνηκαν να σχετίζονται αρνητικά με το ινωδογόνο. Οι ασθενείς με «υψηλά μη αποπτωτικά ΕΜΚ» είχαν μικρότερη επίπτωση επανεισαγωγών ή και θανάτου (19.6% έναντι 39,6%) και μακρύτερη επιβίωση ελεύθερης συμβάντων (15.8 έναντι 13.7 μήνες) σε σύγκριση με τους ασθενείς με «χαμηλά μη αποπτωτικά ΕΜΚ» (p=0.0310). Επιπλέον, οι ασθενείς με «προφίλ μη αποπτωτικών ΕΜΚ» είχαν μικρότερη επίπτωση του αθροιστικού συμβάντος του θανάτου ή επανεισαγωγής σε νοσοκομείο για καρδιαγγειακούς λόγους (9.5 έναντι 34.6%) και μακρύτερη χρονικά επιβίωση άνευ συμβάντος (17.3 έναντι 14 μήνες) σε σύγκριση με τους ασθενείς με «προφίλ αποπτωτικών ΕΜΚ» (p=0.022). Παρόμοια ήταν τα ευρήματα για τα ΕρΜΚ. Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη κατέδειξε, για πρώτη φορά με βάση τα ως τώρα στοιχεία, τις διαφορές των αποπτωτικών από τα μη αποπτωτικά μικροκυστίδια σε ασθενείς με Οξέα Στεφανιαία Σύνδρομα. Έως τώρα, τα μικροκυστίδια, στο σύνολό τους, είχαν συνδεθεί με καταστροφικές συνέπειες στους ασθενείς με αθηροσκλήρωση. Η παρούσα μελέτη έδειξε ότι μόνο το υποσύνολο των αποπτωτικών μικροκυστιδίων φαίνεται να ευθύνεται για τα αρνητικά καρδιαγγειακά συμβάντα. Αντιθέτως, τα μη αποπτωτικά μικροκυστίδια φαίνεται να προσδίδουν έναν προστατευτικό ρόλο σε αυτούς τους ασθενείς.