Ο ρόλος της γαστρονομίας ως είδος βιωματικού τουρισμού στην τουριστική-οικονομική ανάπτυξη προορισμών και η καθοριστική σημασία του μηχανισμού της ανθρώπινης αντίληψης
Authors: Καραγιάννης Δημήτριος 
Published: April 2023

Η παρούσα διδακτορική διατριβή πραγματεύεται τον επισιτιστικό τουρισμό ή γαστροτουρισμό, στο πλαίσιο της οικονομικής επιστήμης. Προσεγγίζει την έρευνα για τον τουρισμό τροφίμων και τις οικονομικές επιπτώσεις για έναν προορισμό, μέσα από μια γαστροφυσική προσέγγιση η οποία αναλύει τον ρόλο των αισθήσεων και του περιβάλλοντος, μέσω της ικανότητας αντίληψης του φαγητού και του προορισμού, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες της φυσιολογίας, της μοναδικότητας της ανατομίας και των μηχανισμών αίσθησης του ανθρώπινου σώματος, των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των υλικών, την παρέμβαση της τεχνολογίας στην γαστροεμπειρία και τις επιπτώσεις της στην καταναλωτική συμπεριφορά του τουρίστα, η οποία παραμένει ακόμη ένα υπό διερεύνηση πεδίο. Η κατανόηση του μηχανισμού αντίληψης και της τεχνολογικής παρέμβασης στα πλαίσια του γαστρονομικού τουρισμού, θα μας βοηθήσει να σχεδιάσουμε σύγχρονα προϊόντα και υπηρεσίες που θα μπορούν να απευθύνονται με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα σε όλους του δυνητικούς επισκέπτες. Ταυτόχρονα ανοίγει το δρόμο για τον εκδημοκρατισμό του τουρισμού, αφού τον καθιστά προσβάσιμο σε όλους τους δυνητικούς επισκέπτες ανεξαρτήτως ηλικίας ή άλλων ιδιαιτεροτήτων, αλλά ειδικότερα και σε ανθρώπους με αισθησιακή δυσλειτουργία, μια κατάσταση που συντελείται ευρέως και με την πάροδο της ηλικίας σε διαφορετικό βαθμό σε όλους τους ανθρώπους και αφορά ένα μεγάλο τμήμα του παγκόσμιου πληθυσμού που φτάνει στα δύο δισεκατομμύρια περίπου, μειώνοντας την αντίληψη και την ικανοποίηση μέσω της αισθητηριακής απώλειας. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι με την αξιοποίηση της εξειδικευμένης γνώσης της λειτουργίας του μηχανισμού της αντίληψης, μέσω της νευροεπιστήμης και την γνώση της λειτουργίας των γεύσεων με την βοήθεια της γαστροφυσικής, καθώς και μέσω της χρήσης νέων εφαρμογών της τεχνολογίας, θα μπορούσαμε να διεγείρουμε επιλεκτικά τις αισθήσεις ή να υποκαταστήσουμε μέρος της απώλειας των αισθήσεων, ενισχύοντας την τέρψη, καθιστώντας τον γαστρονομικό τουρισμό ως το μόνο είδος τουρισμού με ολοκληρωτική εμπλοκή όλων των αισθήσεων, προσβάσιμο σε όλους τους συνανθρώπους μας, ανεξαρτήτως ιδιαίτερων χαρακτηριστικών. Ειδικότερα όμως αποτελεί μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, καινοτόμο στρατηγική, η πρόταση εναλλακτικών προσεγγίσεων συμμετοχής των ΑΜΕΑ τουριστών και των ατόμων με αισθητηριακά προβλήματα (sensory impaired), στην γαστροτουριστική εμπειρία, μέσω αξιοποίησης της λειτουργίας της ανθρώπινης αντίληψης και του γευστικού ερεθίσματος, αφού ανοίγουν νέες προοπτικές για τον Ελληνικό τουρισμό παγκοσμίως μέσω της γαστρονομίας. Πρωτίστως ,επειδή είναι κοινωνικά δίκαιη αλλά και ηθικά υποχρεωτική, ενώ αυτή η κοινωνικοοικονομική διάσταση αποτελεί βασικό συστατικό της αειφόρου ανάπτυξης. Η ψηφιακά ενισχυμένη και εξατομικευμένη γαστροεμπειρία μέσα από την διευρυμένη χρήση της τεχνολογίας και των αλγορίθμων σε συνδυασμό με την αρωγή της νευροεπιστήμης και της γαστροφυσικής για την αξιοποίηση της γνώσης της αντίληψης στα πλαίσια της τουριστικής και οικονομικής ανάπτυξης ενός προορισμού, οδηγεί σε ένα ψηφιακά προσωποποιημένο γαστρονομικό τουρισμό μέγιστης βιωματικής εμπειρίας ροής (flow experience), βάση γενετικών ιδιαιτεροτήτων και βιομετρικών δεδομένων, σε φυσικό και εικονικό περιβάλλον, (πριν κατά την διάρκεια και μετά την ολοκλήρωση του ταξιδιού), ο οποίος στην παρούσα έρευνα αποκαλείται ως «Γ@στροτουρισμός» και που ίσως τελικά να μην είναι και τόσο μακρινός, αλλά να βρίσκεται ήδη προ των πυλών, με πολλά προτερήματα αλλά και κινδύνους.Η εργασία αποτελεί μια από τις ελάχιστες ερευνητικές προσπάθειες αποτύπωσης της γαστροτουριστικής πραγματικότητας και των προοπτικών της, μέσα από το πρίσμα της γαστροφυσικής προσέγγισης για οικονομικούς και τουριστικούς ερευνητικούς σκοπούς, στο πλαίσιο της Ελληνική πραγματικότητας, ενώ αποτελεί εφαλτήριο δυνητικής εφαρμογής των παραγόμενων αποτελεσμάτων σε όλον τον κόσμο. Βασικός στόχο της έρευνας είναι να σχεδιαστούν εξειδικευμένες στρατηγικές που θα προάγουν στην αειφόρο τουριστική και οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας ως γαστροτουριστικός προορισμός,. Σκοπός της είναι επίσης να βοηθήσει στον σχεδιασμό ευέλικτων και καινοτόμων γαστροτουριστικών προϊόντων και υπηρεσιών «νέας γενιάς», που θα συνδυάζονται αποτελεσματικά με όλο το εύρος των τουριστικών δραστηριοτήτων, ενισχύοντας ποιοτικά το τουριστικό προϊόν της Ελλάδας και την ισόρροπη και δίκαιη οικονομική ανάπτυξη σε όλη την επικράτεια της χώρα, δίνοντας δυνατότητα συμμετοχής σε όλο τον πληθυσμό. Τέλος φιλοδοξεί με τα αποτελέσματα της να βοηθήσει στην δημιουργία αποτελεσματικότερης μεθοδολογίας υποκίνησης της τουριστικής επισκεψημότητας απευθυνόμενη σε νέους πληθυσμιακούς στόχους, εξατομικευμένα, ώστε να διευρύνει τις δυνατότητες της χώρας, προσδίδοντάς της ένα μοναδικό, συγκριτικό πλεονέκτημα, στα πλαίσια της αειφόρου τουριστικής ανάπτυξης. Η συνεισφορά της μελέτης είναι ότι συνέβαλε στην ανάπτυξη μιας νέας συλλογιστικής για την σημασία και την πρακτική αξιοποίηση της τοπικής κατανάλωσης φαγητού των τουριστών στα πλαίσια της τουριστικής και της οικονομικής αναπτυξιακής προοπτικής της Ελλάδας, συνδέοντας την τοπική κουζίνα, τον μοναδικό μηχανισμό αντίληψης του κάθε ανθρώπου και την προσωποποιημένη τεχνολογία, δίνοντας το έναυσμα για νέες ερευνητικές κατευθύνσεις με παγκόσμιου εύρους δυνητικό πεδίο εφαρμογής.