Εξατομικευμένη πολιτική επικοινωνία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Authors: Μπουτζέτη Μαρία 
Published: September 2021

Δημιουργείται ένα μοντέλο εξατομικευμένης Πολιτικής Επικοινωνίας σχεδιασμένο για να λειτουργήσει στο περιβάλλον ενός Μέσου Κοινωνικής Δικτύωσης και υλοποιείται μία πειραματική πλατφόρμα για την αξιολόγησή του. Σκοπός είναι το πολιτικό περιεχόμενο που διακινείται στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης (social media) να κατευθύνεται στοχευμένα ανταποκρινόμενο στις ανάγκες κάθε μοναδικού χρήστη. Λόγω της δημοφιλίας τους, τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης έχουν καταστεί σημαντικό πεδίο ανάπτυξης του δημοσίου διαλόγου και στην πάροδο του χρόνου έχουν καταφέρει να θεωρούνται τουλάχιστον ισότιμα - αν όχι ενισχυμένα - σε σχέση με τα παραδοσιακά Μέσα Επικοινωνίας. Εντός τους πλέον δραστηριοποιούνται ενεργά οι πολιτικοί εκφραστές. Καθώς, όμως, η υπερβολική ποσότητα και ποικιλομορφία περιεχομένου που διακινείται στο Διαδίκτυο και ειδικότερα στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης δημιουργεί συνθήκες πληροφοριακής υπερφόρτωσης, γίνεται ολοένα πιο δύσκολο για τον χρήστη να εντοπίσει το περιεχόμενο που πραγματικά τον αφορά. Λύση στο πρόβλημα αυτό επιχειρούν να αποτελέσουν τα περιβάλλοντα εξατομίκευσης (personalisation environments). Τα περιβάλλοντα αυτά εμπεριέχουν συστήματα παραγωγής συστάσεων (recommendation schemes) που επικεντρώνονται στο να προτείνουν στον χρήστη περιεχόμενο συναφές με την προσωπικότητα, τα ενδιαφέροντα, τους στόχους του. Προϋπόθεση για την λειτουργία των συστημάτων αυτών αποτελεί η σύνθεση του προφίλ του χρήστη, το οποίο βασίζεται σε πληροφορίες που έχουν συλλεγεί για εκείνον. «Γνωρίζοντας» επαρκώς τον χρήστη μπορούμε να «γνωρίζουμε» το περιεχόμενο που τον ενδιαφέρει. Η διατριβή αξιοποιεί τις τεχνικές της εξατομίκευσης για τους σκοπούς της πολιτικής επικοινωνίας, προκειμένου να επιτευχθεί μία αμφίδρομη διεργασία:α) αφενός να μπορεί να εντοπίσει/λάβει ο χρήστης την πολιτική πληροφορία που είναι πιθανό να τον ενδιαφέρει, β) αφετέρου οι πολιτικοί εκφραστές να μπορούν να εντοπίσουν το κατάλληλο ακροατήριο, διευρύνοντας την επιρροή τους. Η προσέγγιση αυτή κρίνεται επωφελής και για τα δύο εμπλεκόμενα μέρη: ενισχύεται η ικανοποίηση των χρηστών και ενδυναμώνεται η επιρροή των πολιτικών εκφραστών. Για τον αποτελεσματικό προσανατολισμό της πληροφορίας, οδηγός είναι το προτεινόμενο από την έρευνα Μοντέλο Πολιτικού Προφίλ, το οποίο συντίθεται από ορισμένες παραμέτρους, προσδιοριστικές της πολιτικής ταυτότητας και εν δυνάμει πολιτικής συμπεριφοράς του ατόμου. Το Πολιτικό Προφίλ αποτελεί βάση αναγνώρισης της πολιτικής ταυτότητας τόσο του χρήστη όσο και του πολιτικού περιεχομένου. Μέσω του προφίλ τους, χρήστες και πολιτικά κείμενα μετρώνται ως προς κοινές παραμέτρους, προκειμένου να επιτευχθεί η μεταξύ τους αντιστοίχιση. Στην πειραματική πλατφόρμα που υλοποιείται αξιοποιούνται οι τεχνικές εξόρυξης γνώσης από κείμενο (text - mining) για την αυτόματη ταξινόμηση του πολιτικού περιεχομένου ως προς την πολιτική του θέση. Η αυτόματη τοποθέτηση των πολιτικών κειμένων στον πολιτικό χώρο αποτελεί προϋπόθεση για την εύρεση του πολιτικού προφίλ και του χρήστη ενός Μέσου Κοινωνικής Δικτύωσης, αφού από το πολιτικό περιεχόμενο με το οποίο αλληλεπιδρά θα δημιουργείται άρρητα και δυναμικά το πολιτικό του προφίλ, το οποίο θα εξελίσσεται διαρκώς και θα αναπροσαρμόζεται εφόσον το σύστημα εξατομίκευσης «αντιλαμβάνεται» τυχόν ιδεολογικές μετακινήσεις του. Συνοψίζοντας, το προτεινόμενο Μοντέλο Εξατομικευμένης Πολιτικής Επικοινωνίας επιδιώκει να κατευθύνει την «σωστή» πολιτική πληροφορία στο «σωστό» άτομο, στο άτομο δηλαδή που αναμένεται να τη θεωρήσει ενδιαφέρουσα και να αλληλεπιδράσει μαζί της, π.χ. διαβάζοντας, «επιδοκιμάζοντας», προβαίνοντας σε κάποιον σχολιασμό, σε αναδημοσίευση ή κοινοποίηση. Μία νέα αντίληψη διανομής του πολιτικού περιεχομένου στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, μπορεί να αποτελέσει βήμα αναθέρμανσης της ενασχόλησης των πολιτών με τα δημόσια πράγματα. Επιπλέον, μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη μίας περισσότερο ουσιαστικής - αλλά κυρίως αλληλεπιδραστικής - σχέσης μεταξύ πολιτικών εκφραστών και πολιτών, με αρτιότερα πληροφορημένους χρήστες και πολιτικούς εκφραστές που παρακολουθούν και ανταποκρίνονται στο «σφυγμό» της κοινής γνώμης. Μπορούν, ακόμη, να δημιουργούνται ευνοϊκές συνθήκες διασύνδεσης των χρηστών, μέσα από την δυνατότητα ανάπτυξης ομάδων διαλόγου, αποτελούμενων από άτομα με κοινά ενδιαφέροντα και συγγενή χαρακτηριστικά, γεγονός ουσιώδες για την ενίσχυση της διαβούλευσης και του δημοκρατικού διαλόγου. Τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης δημιουργούν εξ ορισμού τέτοιες προϋποθέσεις∙ στην παρούσα μελέτη επιχειρείται η επέκταση αυτών των δυνατοτήτων. Σημειώνεται ότι η εφαρμογή της εξατομικευμένης πολιτικής επικοινωνίας ενέχει τον κίνδυνο ανάπτυξης περίκλειστων κοινοτήτων που «ανακυκλώνοντας» τις ίδιες ιδέες σταδιακά απομακρύνονται από τα δημόσια πράγματα. Για την υπέρβαση αυτού του κινδύνου η διατριβή προτείνει μία νέα μορφή εξατομίκευσης που επικεντρώνεται στο πολιτικό περιεχόμενο που διακινείται συνολικά στο Μέσο και δεν περιορίζεται στο περιεχόμενο που δημιουργεί ή αναπαράγει αποκλειστικά ο κύκλος των επαφών του χρήστη, στοχεύοντας στη διεύρυνση του οπτικού του πεδίου. Τέλος, έχει προβλέψει μέθοδο για την παρουσίαση στον χρήστη και των αντίθετων απόψεων, εφόσον είναι επιθυμητή.