Ποσοτικοποίηση της υμενίτιδας με ακτινομετρία μικροκυμάτων σε ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα
Authors: Πεντάζος Γεώργιος 
Published: March 2022

Εισαγωγή: Η μικροκυματική ραδιομετρία (ΜΡ) είναι μια εύκολη, γρήγορη και μη επεμβατική μέθοδος που ανιχνεύει εν τω βάθει θερμοκρασία, η οποία ίσως είναι χρήσιμη στην εκτίμηση της αρθρικής φλεγμονής σε ασθενείς με ΡΑ και αξονική ΣπΑ. Σκοπός μας είναι να ελέγξουμε την υπόθεση εάν η ΜΡ μπορεί να διαγνώσει και να βαθμολογήσει την ενεργή νόσο σε μικρές και μεγάλες αρθρώσεις στη ΡΑ και σε ιερολαγόνιες αρθρώσεις στην αξονική ΣπΑ. Με τον τρόπο αυτό θα ήταν χρήσιμο να αναπτύξουμε ένα συνδυαστικό θερμοσκόρ με τη βοήθεια της τεχνικής της ΜΡ, ώστε να μετρήσουμε την ενεργότητα της νόσου στη ΡΑ και στην αξονική ΣπΑ. Σκοποί: Στο πρώτο μέρος αυτής της μελέτης, μια προοπτική πιλοτική μελέτη διενεργήθηκε με τη χρήση της μικροκυματικής ραδιομετρίας (ΜΡ), μια μη επεμβατική μέθοδο η οποία ανιχνεύει εν τω βάθει θερμοκρασία ιστών, ως σκοπό είχαμε να αξιολογήσουμε εάν ένας δείκτης βασισμένος στη θερμοκρασία των μικρών αρθρώσεων θα μπορούσε να συσχετίζεται με παραμέτρους οι οποίοι χρησιμοποιούνται συχνά για την εκτίμηση της ενεργότητας στη ρευματοειδή αρθρίτιδα (ΡΑ). Στο δεύτερο και στο τρίτο μέρος αυτής της μελέτης είχαμε ως σκοπό να αξιολογήσουμε την υπόθεση εάν η εν τω βάθει θερμοκρασία (ΔΤ) αρθρώσεων με την γρήγορη και εύκολη στην εκτέλεση τεχνική της ΜΡ θα μπορούσε να έχει κλινική χρησιμότητα στην αξιολόγηση της ενεργότητας της νόσου τόσο στη ρευματοειδή αρθρίτιδα (ΡΑ), όσο και στην αξονική ΣπΑ. Μέθοδοι: Στο πρώτο μέρος της μελέτης, δέκα ασθενείς με ενεργή, αθεράπευτη ρευματοειδή αρθρίτιδα, υπεβλήθησαν σε κλινική και εργαστηριακή αξιολόγηση καθώς και υπερηχογραφικό έλεγχο και έλεγχο με τη τεχνική της ΜΡ σε μικρές αρθρώσεις του χεριού και του ποδιού σε χρόνο 0 και σε διάστημα 15, 30 και 90 ημερών από την έναρξη της αγωγής. Ένα μεικτό μοντέλο ανάλυσης για επαναλαμβανόμενες μετρήσεις χρησιμοποιήθηκε για να συγκρίνουμε χαρακτηριστικά ασθενών σε διαδοχικές επισκέψεις, είκοσι άτομα ηλικιακά και φυλετικά αντιστοιχισμένα ως υγιείς μάρτυρες ομάδας ελέγχου. Στη δεύτερο και τρίτο μέρος της μελέτης, μετρήσεις της θερμοκρασίας με τη τεχνική της ΜΡ, κλινική εξέταση, υπερηχογραφικός έλεγχος ή/και μαγνητική τομογραφία (ΜRI) διενεργήθηκαν σε 2 ανεξάρτητες μεγάλες μεικτές κοόρτες ασθενών και υγιών μαρτύρων με σκοπό να ελεγχθεί η υπόθεση εάν η εν τω βάθει θερμοκρασία (ΔΤ) αρθρώσεων με τη βοήθεια της ΜΡ θα μπορούσε να έχει κλινική χρησιμότητα στην αξιολόγηση της ενεργότητας της νόσου στη φλεγμονώδη αρθρίτιδα. Αποτελέσματα: Στο πρώτο μέρος αυτής της μελέτης, χρησιμοποιώντας 1248 ξεχωριστές μετρήσεις από αρθρώσεις ασθενών με τη μέθοδο της ΜΡ, δημιουργήσαμε πολλαπλά θερμοσκόρ ως συνδυασμούς διάφορων μετρήσεων στις αρθρώσεις. Όταν συγκρίναμε τα διάφορα ευρήματα με τα διάφορα κλινικά και υπερηχογραφικά δεδομένα, ο θερμοδείκτης με τη καλύτερη συμπεριφορά ήταν αυτός που προέκυψε από τις τιμές θερμοκρασιών 16 μικρών αρθρώσεων (2η ως 5η ΜΚΦ και ΕΜΦ αμφοτερόπλευρα). Το θερμοσκόρ αυτό συσχετιζόταν με δείκτη ενεργότητας DAS28-CRP, το συνολικό αριθμό ευαίσθητων και οιδηματωδών αρθρώσεων, την οπτική αναλογική κλίμακα ασθενούς (όλα P ≤ 0.02), και τον υπερηχογραφικό δείκτη US7 σκορ (P < 0.03) και μπορούσε επίσης να διακρίνει ασθενείς με υψηλή (μέση τιμή, 9.2 [SD, 5.6]) ή μέτρια (7.1 [SD, 3.5]) έναντι χαμηλής ενεργότητας/ύφεσης (4.2 [SD, 1.8]) (P ≤ 0.01) ή υγειών μαρτύρων (5.0 [SD, 1.7]) (P = 0.002). Στο δεύτερο μέρος αυτής της μελέτης, όσον αφορά την εξέταση ξεχωριστών αρθρώσεων με ΡΑ, η ΜΡ λειτούργησε καλύτερα για την άρθρωση του γόνατου. Με τη χρήση του υπερήχου ως μεθόδου αναφοράς, το ΔΤ του γόνατου με τη ΜΡ είχε 75% ευαισθησία/73% ειδικότητα για τη grey-scale (GS) υμενίτιδα σκορ ≥2, και 80% ευαιθσησία/82% ειδικότητα για θετικό power Doppler (PD). Η συμφωνία μεταξύ 2 μεθόδων για την άρθρωση του γόνατου με θετικό PD στον υπέρηχο συγκριτικά με την ΜΡ (82%) ήταν πιο ισχυρή από την κλινική εξέταση. Σε μια δεύτερη κοόρτη ασθενών με επώδυνα γόνατα, όριο ΔΤ ≤0.2 με την ΜΡ, προέβλεπε γόνατα με θετικό PD στον υπέρηχο με 100% θετική/αρνητική προγνωστική αξία. Σε ασθενείς με ΡΑ, ένα θερμοσκόρ με τη ΜΡ ως άθροισμα ΔΤ 3 μεγάλων και 7 μικρών αρθρώσεων (αγκώνας, γόνατο, ΠΔΚ, ΠΧΚ, 4 αρθρώσεις χεριών, 2 αρθρώσεις ποδιών στο κλινικά επικρατές βραχίονα/χέρι και κνήμη/πόδι) συσχετιζόταν ισχυρά με υπερηχογραφικό σκορ υμενίτιδας/τενοντοϋμενίτιδας (p<0.001) και του δείκτη ενεργότητας DAS28 (p=0.004). Η συμφωνία ανάμεσα σε 2 μεθόδους ήταν πιο ισχυρή μεταξύ υπερηχογραφικά επιβεβαιωμένης φλεγμονής στην άρθρωση με το θερμοσκόρ (82%) σε σχέση με το DAS28. Το θερμοσκόρ άλλαξε σημαντικά μετά από 90 ημέρες θεραπείας σε ασθενείς με ενεργό ΡΑ σε χρόνο 0. Στο τρίτο μέρος της μελέτης, με τη MRI σα μέθοδο αναφοράς, το ΔΤ ιερολαγόνιων μπορούσε να διακρίνει μεταξύ ασθενών με ΣπΑ με/χωρίς ιερολαγονίτιδα (78% ευαισθησία/74% ειδικότητα).Συμπεράσματα: Στο πρώτο μέρος της μελέτης αυτής, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι οι μετρήσεις εν τω βάθει θερμοκρασίας με τη τεχνική της μικροκυματικής ραδιομετρίας μπορεί να αποτελούν ένδειξη τοπικής φλεγμονής στις μικρές αρθρώσεις των χεριών και των ποδιών και επομένως να αποτελούν ένα χρήσιμο και απλό βιοδείκτη στη ρευματοειδή αρθρίτιδα. Στο δεύτερο και τρίτο μέρος αυτής της μελέτης δημιουργήσαμε ένα θερμοδείκτη, βασισμένο τόσο σε μικρές όσο και μεγάλες αρθρώσεις, η μεταβολή του οποίου θα μπορούσε να αντιστοιχεί σε μεταβολή του βαθμού ενεργότητας και να διακρίνει μεταξύ των επιπέδων ενεργότητας της νόσου σε ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα. Τέλος με τη βοήθεια της ΜΡ διαπιστώθηκε πως αύξηση των τιμών των εν τω βάθει θερμοκρασιών των ιερολαγονίων αρθρώσεων θα μπορούσε να αποτελέσει έναν επιπλέον διαγνωστικό δείκτη για την ύπαρξη ιερολαγονίτιδας στην αξονική σπονδυλαρθροπάθεια.