Ο ρόλος των νεφρών στην παθοφυσιολογία της προεκλαμψίας
Authors: Ρωμανίδου Γιούλια 
Published: February 2024

Η προεκλαμψία είναι μια σοβαρή επιπλοκή της εγκυμοσύνης, που χαρακτηρίζεται από υψηλή αρτηριακή πίεση, πρωτεϊνουρία και οίδημα. Το σύνδρομο HELLP (αιμόλυση, αυξημένα ηπατικά ένζυμα και χαμηλά αιμοπετάλια) είναι μια απειλητική για τη ζωή επιπλοκή της εγκυμοσύνης, η οποία είναι συχνά δευτερογενής στην προεκλαμψία. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει βιοδείκτης σε κλινική χρήση για την πρώιμη διαστρωμάτωση γυναικών με προεκλαμψία που βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο για σύνδρομο HELLP. Δεδομένου ότι η προεκλαμψία και, ιδιαίτερα, το σύνδρομο HELLP σχετίζονται με πρωτεϊνουρία και νεφρική βλάβη, που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή μετά τον τοκετό, και αυξάνουν τον κίνδυνο νοσηρότητας και θνησιμότητας της μητέρας και του εμβρύου που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη των μηχανισμών της προεκλαμψίας, η ανάλυση δεδομένων για τους παράγοντες κινδύνου που ευνοούν την εμφάνιση της ΠΕ στην εγκυμοσύνη και η διερεύνηση των πιθανών βιοδεικτών για την έγκυρη διάγνωση και παρακολούθηση της νόσου όπως φυσικά αυτοαντισώματα και ειδικές πρωτεΐνες όπως η DEL-1. Επιπλέον, μελετήθηκε η συσχέτιση των δεικτών αυτών με τους δείκτες της νεφρικής λειτουργίας όπως eGFR, KIM-1 κ.α. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στην Αλεξανδρούπολη, σε δείγμα 92 γυναικών ηλικίας 20-44 ετών, με σκοπό τη διερεύνηση των μηχανισμών της ΠΕ. Τα φυσικά αυτοατισώματα μελετήθηκαν με τη μέθοδο Multiplex ELISA (Immuculus, Russia). Η πρωτεΐνη DEL-1 καθώς και η πρωτεΐνη KIM1 προσδιορίστηκαν με τη μέθοδο ELISA (Cusabio, China). Επιπλέον, η μελέτη της πρωτεϊνικής έκφρασής στο πλακουντιακό ιστό πραγματοποιήθηκε με την ανάλυση έντασης της ανοσοϊστοχημικής χρώσης. Αρχικά διαπιστώθηκε ότι η ανοσοδραστικότητα του ορού (IR- immune reactivity) στις γυναίκες με φυσιολογική κύηση, ήταν εντός φυσιολογικών ορίων σε ποσοστό 92%. Αντίθετα η παθολογική IR ορού παρατηρήθηκε στο 86,6% των γυναικών της ομάδας ΠΕ. Οι περισσότερες γυναίκες της ομάδας ΠΕ και HELLP παρουσίασαν ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα αυτοαντισωμάτων κατά της πρωτεΐνης S100 σε σύγκριση με τη φυσιολογική κύηση. Παράλληλα, παρατηρήθηκε προοδευτική αύξηση των αντι ινσουλινικών αντισωμάτων (από 3 μονάδες σε φυσιολογική κύηση έως 70 μονάδες κατά μέσο όρο σε γυναίκες με ΠΕ p < 0,01) αναδεικνύει το ρόλο του σακχαρώδη διαβήτη στην παθογένεια της ΠΕ. Επιπλέον η μελέτη των φυσικών αυτοαντισωμάτων ανέδειξε την παθολογική μείωση των αντι -αιμοπεταλιακών αντισωμάτων στον ορό των γυναικών με σύνδρομο HELLP. Στη συνέχεια η έρευνα στράφηκε στη μελέτη μιας ειδικής πρωτεΐνης, developmental endothelial locus-1 (DEL-1). Τα αποτελέσματα της μελέτης δείχνουν ότι τα επίπεδα της πρωτεΐνης DEL-1 στον ορό, είναι μειωμένα σε ασθενείς με σύνδρομο HELLP σε σύγκριση με την προεκλαμψία, καθώς και με τη ομάδα ελέγχου. Τα επίπεδα της DEL-1 συσχετίζονται επίσης αρνητικά με τα επίπεδα της πρωτεΐνης KIM-1, το οποίο είναι ένας νέος βιοδείκτης της νεφρική βλάβη. Επιπρόσθετα, η μελέτη της πρωτεϊνικής έκφρασής της DEL-1 στο πλακουντιακό ιστό με την ανάλυση έντασης της ανοσοϊστοχημικής χρώσης ανέδειξε ότι τα ενδοθηλιακά κύτταρα του πλακούντα αποτελούν πηγή για το DEL-1 και ότι η έκφραση αυτής της πρωτεΐνης στον πλακούντα από ασθενείς με σύνδρομο HELLP είναι μειωμένη. Η ανάλυση καμπύλης λειτουργίας δέκτη για τα επίπεδα DEL-1 και την αναλογία DEL-1 προς KIM-1 δείχνει ότι αυτές οι τιμές θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως πιθανός βιοδείκτης που διακρίνει τους ασθενείς με σύνδρομο HELLP και προεκλαμψία