МЕТОДИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ФОРМИРОВАНИЯ ФУНКЦИОНАЛЬНОЙ ГРАМОТНОСТИ ШКОЛЬНИКОВ ПО МАТЕМАТИКЕ
Authors: Abylkassymova А.Е. 
Published: October 2023

The main goal in the state programs for the development of education and science of the Republic of Kazakhstan is to increase the global competitiveness of Kazakhstan's education and science. In this regard, work has been carried out in the country to introduce the updated content of education into the educational process of secondary schools, aimed at developing the functional literacy of schoolchildren. The article touches upon considerations on these issues and considers methodological aspects of students functional literacy formation when teaching mathematics in accordance with the requirements of the state secondary education mandatory standards. The goals and objectives of teaching mathematics in the secondary education system, the content of teaching, methods and techniques of organizing the educational process, means and their capabilities in the implementation of the applied orientation of teaching mathematics are reflected. The authors define the methodological system for students functional literacy formation in mathematics and the content of its internal structural elements, the level of training in international studies PISA, TIMSS. Also, based on the analysis, methodological requirements and recommendations have been developed aimed at students functional literacy formation literacy of students in the process of teaching mathematics in a secondary school. Keywords: functional literacy; mathematical literacy; methods of teaching mathematics; methodological system; mathematical problems.

В государственных программах развития образования и науки в Республике Казахстан основной целью является повышение глобальной конкурентоспособности казахстанского образования и науки. В связи с этим предпринимались усилия по внедрению в учебный процесс общеобразовательных школ страны обновленного образовательного содержания, направленного на развитие математической, функциональной грамотности учащихся. В статье рассматриваются эти вопросы и приводятся методические аспекты формирования функциональной грамотности учащихся в области преподавания математики в соответствии с требованиями стандартов государственного обязательного среднего образования. Обозначены цели и задачи обучения математике в системе среднего образования, содержание обучения, методы и способы организации процесса обучения, средства и их возможности в реализации прикладного направления обучения математике. Авторы определяют методологическую систему формирования функциональной грамотности учащихся по математике по данным международных исследований PISA, TIMSS и содержание ее внутренних структурных элементов, уровни подготовки. Также ими на основе анализа сформулированы методические требования и рекомендации, направленные на формирование математической, функциональной грамотности учащихся в процессе обучения математике в общеобразовательной школе. Ключевые слова: функциональная грамотность; математическая грамотность; методика обучения математике; методическая система; математические задачи.

Қазақстан Республикасында білім беруді және ғылымды дамытудың мемлекеттік бағдарламаларында негізгі мақсат – қазақстандық оқу білім мен ғылымның әлемдік бәсекеге қабілеттілігін бұданда мықты, сапалы етіп айқындалған. Осыған байланысты елімізде мектеп оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытып, ілгері жұмыс жасау үшін көзделген жалпы білім беретін мектептердің оқу процесіне жаңартылған білім беру мазмұнын енгізу бойынша жұмыстар жүргізілді. Мақалада осы мәселелер туралы ойлар қозғалған және мемлекеттік жалпыға міндетті орта білім берудің стандарттарының талаптарына сәйкес математиканы оқытуда оқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастырудың әдістемелік аспектілері қарастырылған. Орта білім беру жүйесінде математиканы оқытудың мақсаты мен міндеттері, оқыту мазмұны, оқу процесін ұйымдастыру әдістері мен тәсілдері, құралдары және олардың математиканы оқытудың қолданбалы бағытын жүзеге асырудағы мүмкіндіктері көрсетілген. Авторлар PISA, TIMSS халықаралық зерттеулері бойынша оқушылардың математикадан функционалдық сауаттылығын қалыптастырудың әдістемелік жүйесін және оның ішкі құрылымдық элементтерінің мазмұнын, дайындық деңгейлерін айқындайды. Сондай-ақ, талдаулар негізінде жалпы білім беретін мектепте математиканы оқыту жүйесінде оқушылардың математикалық, функционалдық сауаттылығын қалыптастыруға көзделген әдістемелік талаптар мен ұсынымдар жасаған. Түйін сөздер: функционалдық сауаттылық; математикалық сауаттылық; математиканы оқыту әдістемесі; әдістемелік жүйе; математикалық есептер.