Жасөспірімдердің суицидтік мінез-құлқының алдын алуда профилактикалық іс-шаралар жүйесін жетілдіру
Authors: ALIBAYEVA R. 
Published: October 2023

This article examines the problem of suicide among teenagers, its psychological factors. Suicide is one of the urgent problems of today. There are some differences in suicidal behavior in adolescence. One of the pressing issues that concern us today is suicide. Lately, we often see that some of our adults and young people are experiencing psychological stress. If the psychological illness continues to worsen, that person’s passion for life disappears, he is not interested in any problem of this world except death. It takes a long time to recover from this disease, psychological help is needed. The main psychological factors for committing suicide are: low mood, death of a loved one, bad situations in the family (misunderstanding, jealousy, deception, etc.), blackmail, blackmail, threats, financial problems, unhappy love, sexual failure etc. People who have experienced these situations commit suicide, some of our young people are ready to crack like glass and face death without any fear if they face a little problem. It is known that the nervous generation cannot resist threats. Everyone perceives this disease, which has become a very serious problem today, in different ways and divides it into groups. One of them says that it is a change of times, while others recognize that it is due to the difficulty of the social situation or, if not, because of health. The main reason why a person commits suicide is his mental disorder. Keywords: suicidal, educational system, preventive, adolescents, university.

Қоғам дамуының қазіргі әлеуметтік-мәдени жағдайында жеке тұлғаның дағдарыстық, аутодеструктивті күйлері қоздырады, бұл көбінесе суицидке әкеледі. Бұл мақалада жасөспірімдер арасындағы суицид мәселесі, оның психологиялық факторлары қарастырылады. Өз-өзіне қол жұмсау – қазіргі заманның өзекті мәселелерінің бірі. Жасөспірімдік шақта суицидтік мінез-құлықтың кейбір айырмашылықтары бар. Өз-өзіне қол жұмсау – бүгінгі таңда бізді толғандыратын өзекті мәселелердің бірі. Соңғы кездері кейбір ересектеріміз бен жастарымыздың психологиялық күйзеліске ұшырағанын жиі байқап жүрміз. Психологиялық ауру асқына берсе, адамның өмірге деген құштарлығы жоғалады, оны өлімнен басқа дүниенің ешбір мәселесі қызықтырмайды. Бұл аурудан айығу үшін көп уақыт қажет, психологиялық көмек қажет. Өз-өзіне қол жұмсаудың негізгі психологиялық факторлары: көңіл-күйдің нашарлығы, жақын адамының қайтыс болуы, отбасындағы қолайсыз жағдайлар (түсінбеушілік, қызғаныш, ал- дау, т.б.), бопсалау, бопсалау, қорқыту, қаржылық мәселелер, бақытсыз махаббат, жыныстық сәтсіздік және т.б. .. Осындай жағдайлардан аман қалған адамдар өз-өзіне қол жұмсайды, кейбір жастарымыз кішкентай бір мәселеге тап болса, әйнектей жарылып, өліммен бетпе-бет келуге дайын. Жүйке буыны қауіп-қатерге төтеп бере алмайтыны белгілі. Бүгінгі күні өте күрделі мәселеге айналған бұл ауруды әркім әрқалай қабылдап, топқа бөлінеді. Біреулер мұны уақыттың ауысуы десе, енді біреулері мұны әлеуметтік жағдайдың қиындығынан, болмаса денсаулық жағдайына байланысты деп мойындайды. Адамның өз- өзіне қол жұмсауының басты себебі – оның психикасының бұзылуы. Түйін сөздер: суицид, тәрбие жүйесі, профилактикалық, жасөспірімдер, университет

В сложившейся социокультурной ситуации развития общества провоцируются кризисные, аутоде- структивные состояния личности, следствием которых нередко становится суицид. В данной статье рассматривается проблема суицида среди подростков, его психологические факторы. Самоубийство яв- ляется одной из актуальных проблем современности. Существуют некоторые отличия в суицидальном поведении в подростковом возрасте. Одной из насущных проблем, волнующих нас сегодня, является суицид. В последнее время мы часто видим, что некоторые наши взрослые и молодые люди испытывают психологический стресс. Если психологическая болезнь продолжает обостряться, у человека пропадает страсть к жизни, его не интересуют никакие проблемы этого мира, кроме смерти. Вылечиться от этого заболевания нужно долго, нужна психологическая помощь. Основными психологическими факторами совершения суицида являются: плохое настроение, смерть близкого человека, неблагоприятные ситуа- ции в семье (непонимание, ревность, обман и т. д.), шантаж, вымогательство, угрозы, финансовые про- блемы, несчастная любовь, сексуальная неудача и т. д. Люди, пережившие такие ситуации, кончают жизнь самоубийством, некоторые из нашей молодежи готовы треснуть, как стекло, и без всякого страха встретить смерть, если столкнутся с небольшой проблемой. Известно, что нервное поколение не может противостоять угрозам. Это заболевание, ставшее сегодня очень серьезной проблемой, все восприни- мают по-разному и делят на группы. Одни говорят, что это перемена времени, другие признают, что это связано с трудностью социального положения или, если нет, с состоянием здоровья. Основной причиной, по которой человек совершает самоубийство, является его психическое расстройство. Ключевые слова: суицидальные, воспитательная система, профилактика, подростки, вуз.