Διερεύνηση του ρόλου της βασπίνης στην παθογένεια του σακχαρώδη διαβήτη κύησης
Authors: Γκιομίση Αθηνά 
Published: August 2021

Η κύηση χαρακτηρίζεται από βαθμιαία αύξηση της ινσουλινικής αντίστασης και επακόλουθη αύξηση της έκκρισης ινσουλίνης προκειμένου να διατηρηθεί ευγλυκαιμία. Αδυναμία του οργανισμού να αντισταθμίσει αυτή την αύξηση της ινσουλινικής αντίστασης οδηγεί στην εμφάνιση ΣΔΚ. Η κατάσταση αυτή φυσιολογικά αποκαθίσταται μετά τον τοκετό. Η λιποκίνη βασπίνη θεωρείται ότι βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, συνεπώς θα μπορούσε να εμπλέκεται στην ενδογενή ρύθμιση του μεταβολισμού της γλυκόζης στην εγκυμοσύνη ενώ μεταβολές της θα μπορούσαν να σχετίζονται με την εμφάνιση ΣΔΚ. Στόχος της παρούσας μελέτης ήταν να εκτιμηθεί η μεταβολή των επιπέδων της βασπίνης στην κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της κύησης και στην λοχεία, σε εγκύους με ΣΔΚ σε σύγκριση με εγκύους με φυσιολογική ανοχή γλυκόζης, καθώς και τυχόν συσχετίσεις της με γνωστούς δείκτες ινσουλινικής αντίστασης και με τα λιπίδια, σε μια προσπάθεια να αξιολογήσουμε το ρόλο της βασπίνης στην διαταραχή του μεταβολισμού των υδατανθράκων που παρατηρείται τόσο στην φυσιολογική κύηση όσο και στον ΣΔΚ. Επιπλέον, συγκρίναμε τις ασθενείς με ΣΔΚ που αντιμετωπίστηκαν μόνο με δίαιτα ή με δίαιτα και ινσουλίνη, προσπαθώντας να εκτιμήσουμε την επίδραση του βαθμού διαταραχής του μεταβολισμού των υδατανθράκων καθώς και τύπου της θεραπευτικής παρέμβασης στα επίπεδα βασπίνης.Μελετήθηκαν ογδονταοκτώ εγκυμονούσες γυναίκες. Οι μισές (n=44) είχαν διαγνωσθεί να πάσχουν από ΣΔΚ ενώ οι υπόλοιπες μισές (n=44) είχαν φυσιολογική ανοχή γλυκόζης. Οι γυναίκες με ΣΔΚ διαιρέθηκαν επιπλέον σε 2 υποομάδες: αυτές στις οποίες ο ΣΔΚ αντιμετωπίστηκε μόνο με δίαιτα (n=20) και αυτές στις οποίες απαιτήθηκε επιπλέον χορήγηση και ινσουλίνης (n=24). Μετρήθηκαν τα επίπεδα βασπίνης, ινσουλίνης, γλυκόζης και λιπιδίων ορού και προσδιορίστηκε ο δείκτης ινσουλινικής ευαισθησίας QUICKI και ο δείκτης ινσουλινικής αντίστασης HOMA-IR σε 3 χρονικά στιγμιότυπα: στο 2ο τρίμηνο της κύησης, στο 3ο τρίμηνο και στην λοχεία.Τα επίπεδα βασπίνης ορού μειώθηκαν σημαντικά στη λοχεία σε σύγκριση με το 2ο και 3ο τρίμηνο της κύησης σε όλες τις ομάδες εγκύων γυναικών, χωρίς να διαφέρουν μεταξύ των ομάδων ή των υποομάδων σε κανένα χρονικό στιγμιότυπο. Στο 3ο τρίμηνο η βασπίνη σχετιζόταν θετικά με την ινσουλίνη, το HOMA-IR και τα τριλγυκερίδια και αρνητικά με το QUICKI στις γυναίκες με ΣΔΚ αλλά όχι και στις μάρτυρες. Οι συσχετίσεις αυτές δεν παρατηρήθηκαν στο 2ο τρίμηνο ή στην λοχεία. Σε μοντέλα λογιστικής παλινδρόμησης, η βασπίνη δεν μπορούσε να προβλέψει ανεξάρτητα την εμφάνιση ΣΔΚ, σε αντίθεση με το HOMA-IR. Στις υποομάδα των εγκύων με ΣΔΚ όπου χρειάστηκε ινσουλινοθεραπεία, η χορήγηση ινσουλίνης δεν επηρέασε τα επίπεδα βασπίνης ορού.Τα δεδομένα μας συνηγορούν ότι, κατά την κύηση τα επίπεδα κυκλοφορούσας βασπίνης μειώνονται βαθμιαία από το 2ο τρίμηνο ως τη λοχεία. Ωστόσο, οι μεταβολές αυτές είναι παρόμοιες μεταξύ εγκύων με ή χωρίς ΣΔΚ καθώς και μεταξύ γυναικών με ΣΔΚ υπό δίαιτα μόνο ή δίαιτα και ινσουλίνη. Τα επίπεδα βασπίνης στον ορό κατά το 2ο τρίμηνο της κύησης δεν μπορούν να προβλέψουν τον κίνδυνο εμφάνισης ΣΔΚ. Τέλος, σε γυναίκες με ΣΔΚ τα επίπεδα κυκλοφορούσας βασπίνης δεν επηρεάζονται από τον βαθμό της διαταραχής του μεταβολισμού των υδατανθράκων ούτε από την θεραπευτική χορήγηση ή η ινσουλίνης, όπως προκύπτει από την έλλειψη διαφορών μεταξύ των δύο υποομάδων εγκύων με ΣΔΚ.Οι γυναίκες με ΣΔΚ είχαν σαφώς υψηλότερα επίπεδα γλυκόζης, τριγλυκεριδίων και ινσουλίνης και υψηλότερο δείκτη HOMA-IR και χαμηλότερο δείκτη QUICKI, ενδεικτικά της εντονότερης ινσουλινοαντίστασης σε σύγκριση με τις μάρτυρες, τόσο κατά τη διάρκεια της κύησης όσο και στη λοχεία, υποδηλώνοντας ότι το ελάττωμα στην ινσουλινική ευαισθησία και τον μεταβολισμό γλυκόζης που οδηγεί στην ανάπτυξη ΣΔΚ στην κύηση παραμένει σε κάποιο βαθμό και μετά τον τοκετό.