Προοπτική κλινική μελέτη συσχέτισης παραγόντων αγγειακής φλεγμονής με τη σύσταση της αθηρωματικής πλάκας
Authors: Δελιάλης Δημήτριος 
Published: November 2024

Υπάρχουσα γνώση-σκοπός: Το κυκλοφορούν αμυλοειδές-β 40 (Αβ40) έχει προ-φλεγμονώδεις και αθηρωματικές ιδιότητες και θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως βιοδείκτης στην αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο (ΚΑΝ). Επιδιώξαμε να αξιολογήσουμε την συσχέτιση των επιπέδων Αβ40 με τα χαρακτηριστικά του τοιχώματος της καρωτίδας στο γενικό πληθυσμό. Μεθοδολογία: Αναλύσαμε διαδοχικά προσληφθέντα άτομα με κλινικά έκδηλη ΚΑΝ (n=138) και χωρίς κλινικά έκδηλη ΚΑΝ (n=342) από την Καρδιομεταβολική κοόρτη της Αθήνας. Η αθηροσκλήρωση των καρωτίδων αξιολογήθηκε με υπερηχογράφημα υψηλής ανάλυσης και με τη χρήση ειδικού λογισμικού ανάλυσης εικόνων (AMSv3.03). Το gray-scale median (GSM) του πάχους του έσω-μέσου χιτώνα (IMT) και των αθηρωματικών πλακών (plaque) ήταν τα κύρια τελικά σημεία της μελέτης. Το χαμηλό GSM σχετίζεται με περισσότερο ευάλωτη αθηρωματική πλάκα. Οι αγγειακοί δείκτες στους ασθενείς χωρίς ΚΑΝ αξιολογήθηκαν σε δύο χρονικές στιγμές (διάμεση τιμή 35.5 μηνών από την αρχική τιμή). Σε 56 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε καρωτιδική ενδαρτηρεκτομή, αναλύθηκαν τα ιστολογικά χαρακτηριστικά της πλάκας Τα επίπεδα του Αβ40 στο πλάσμα μετρήθηκαν κατά την έναρξη της παρακολούθησης. Αποτελέσματα: Το Aβ40 συσχετίστηκε με χαμηλότερο IMT-GSM και plaque-GSM (OR=2.54 αύξηση για τα υψηλότερα έναντι των χαμηλότερων τριτημορίων Αβ40 95% CI: 1.35, 4.79, p=0.004 για IMT GSM και OR=4.78 αύξηση για τα υψηλότερα έναντι των χαμηλότερων τριτημορίων Αβ40 95% CI: 1.69, 13.52, p=0.025 για plaque GSM) και υψηλότερη συνολική και μέγιστη επιφάνεια πλάκας μετά από προσαρμογή για τους κλασικούς παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου (TRFs) (OR= 3.81 αύξηση για τα υψηλότερα έναντι των χαμηλότερων τριτημορίων Αβ40 95% CI: 1.35, 10.75, P=0.011, OR=4.68 αύξηση για τα υψηλότερα έναντι των χαμηλότερων τριτημορίων Αβ40 95% CI: 1.68, 14.21, P=0.002 για τη μέγιστη και τη συνολική επιφάνεια της πλάκας, αντίστοιχα). Στους ασθενείς με σταθερή στεφανιαία νόσο και με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο τα επίπεδα του Αβ40 δεν συσχετίστηκαν με τα χαρακτηριστικά της αθηρωματικής πλάκας και του IMT (p>0.05 για όλες τις συσχετίσεις). Το Αβ40 συσχετίστηκε επίσης με μείωση/σταθερά χαμηλού ΙMT-GSM και plaque-GSM (OR= 2.78 αύξηση για τα υψηλότερα έναντι των χαμηλότερων τριτημορίων Αβ40 95% CI: 1.46, 3.68, p=0.002 για το IMT-GSM και OR=4.5 αύξηση για τα υψηλότερα έναντι των χαμηλότερων τριτημορίων Aβ40 95% CI: 1.63, 12.44, p=0.004, για το plaque GSM.) και με αύξηση/σταθερά αυξημένο εμβαδό της πλάκας μετά από προσαρμογή για τους TRFs (OR=4,49 95% αύξηση για τα υψηλότερα έναντι των χαμηλότερων τριτημορίων Aβ40 CI: 1.54, 13.09, p=0.006 για το δέλτα της μέγιστης επιφάνειας της πλάκας και OR=5.15 αύξηση για τα υψηλότερα έναντι των χαμηλότερων τριτημορίων Αβ40 αύξηση 95% CI: 1.70, 15.58, p=0.004 για τη μεταβολή της μέγιστης και της συνολικής επιφάνειας της πλάκας, αντίστοιχα). Οι συσχετίσεις αυτές παρέμειναν σημαντικές μετά από προσαρμογή για την C-αντιδρώσα πρωτεΐνη και τo εμβαδό της πλάκας (για το GSM). Στην ιστολογική ανάλυση, τα επίπεδα Aβ40 συσχετίστηκαν με χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης ασβεστοποιημένων πλακών (OR=0.222 95% CI: 0.055-0.895, p=0.034) και πλακών χωρίς χαρακτηριστικά υψηλού κινδύνου (OR=0.177, 95% CI: 0.034, 0.918, p=0.039).Συμπεράσματα: Σε ασθενείς χωρίς κλινικά εμφανή ΚΑΝ, τα υψηλά επίπεδα Aβ40 στην κυκλοφορία συνδέονται με χαμηλή GSM, έναν τεκμηριωμένο υπερηχογραφικό δείκτη ευαλωτότητας της καρωτιδικής πλάκας, ανεξάρτητα από τους κλασικούς παράγοντες κινδύνου, τη συστηματική φλεγμονή και την έκταση του αθηρωματικού φορτίου. Επιπλέον, τα επίπεδα Αβ40 συσχετίστηκαν με ιστολογικά χαρακτηριστικά χαμηλότερης ασβεστοποίησης της πλάκας και χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης πλακών χωρίς χαρακτηριστικά υψηλού κινδύνου σε σοβαρά στενωτικές πλάκες από ασθενείς που υποβλήθηκαν σε ενδαρτηρεκτομή Τα ευρήματα αυτά υποστηρίζουν προηγούμενα αποτελέσματα από προκλινικές και κλινικές μελέτες που συνδέουν το Aβ40 με την ασταθή αθηρωματική πλάκα και μείζονα δυσμενή καρδιαγγειακά συμβάντα, αντίστοιχα.