ВЛИЯНИЕ РЕЛАКСИРУЮЩЕЙ РЕТИНЭКТОМИИ НА ДИНАМИКУ ВНУТРИГЛАЗНОГО ДАВЛЕНИЯ ПОСЛЕ ВИТРЕОРЕТИНАЛЬНЫХ ОПЕРАЦИЙ У БОЛЬНЫХ С ПРОЛИФЕРАТИВНОЙ ДИАБЕТИЧЕСКОЙ РЕТИНОПАТИЕЙ
Authors: Э.М. Касимов , М.И. Керимов , Г.Р. Рустамбекова 
Published: November 2024

Развитие вторичной глаукомы является одним из основных факторов, ограничивающим использование силиконового масла в витреоретинальной хирургии. При хирургии тракционных отслоек кроме витрэктомии и мембранэктомии нередко приходится прибегать к ретинэктомии. После витрэктомии, проведенной с ретинэктомией, риск развития вторичной глаукомы ниже. Цель исследования - изучение изменений внутриглазного давления после релаксационной ретинэктомии с целью достижения прилегания сетчатки у пациентов с пролиферативной диабетической ретинопатией. Материалы и методы: Проспективное клиническое одноцентровое исследование. В основную группу были включены 16 глаз у 16 пациентов с пролиферативной диабетической ретинопатией, которым при витрэктомии была проведена релаксирующая ретинэктомия. Контрольную группу составили 19 глаз у 17 пациентов с пролиферативной диабетической ретинопатией. Они представляли собой выборку из числа оперированных пациентов без релаксирующей ретинэктомии, сформированную по принципу «опыт-контроль». Минимальный срок наблюдения составил 24, максимальный – 34 месяца, средняя продолжительность в основной группе – 30,6±2,2, в контрольной группе – 29,7±3,0. Острота зрения была измерена с помощью таблиц в десятичной системе, с последующим перерасчетом показателей в системе LogMAR. Внутриглазное давление в глазах измерялось методом пневмотонометрии. Статистические методы: t-критерий Стьюдента; u-критерий Манна-Уитни; критерий c2 Пирсона; актуриальная методика Каплан-Майера. Результаты исследования. Следует указать на отсутствие существенных различий между группами как по частоте необходимости в повторных вмешательствах, так и по остроте зрения после операции (1,2±0,5 и 1,2±0,6 в основной и контрольной группах). При сравнении средних значений внутриглазного давления пациентов основной и контрольной группы была выявлена статистически значимая разница в показателях ВГД в послеоперационном периоде через 1 мес. (на 74,4%, р=0,048), 3 мес. (на 57,1%, р=0,043), 6 мес. (58,7%, p=0,029), 12 мес. (63,2%, p=0,048) и 24 мес. (58,0%, p=0,046) в пользу основной группы. При анализе по актуриальной методике в основной группе доля пациентов с нормальным ВГД через месяц после операции составила 0,9; на шестой месяц наблюдения – 0,72; на двенадцатый – 0,65; и, наконец, на 18-й – 0,43. В контрольной же группе кривая частоты сохранения нормального ВГД значительно отличалась, была более крутой: через месяц после операции, доля пациентов с нормальным ВГД составила 0,8; через 3 месяца – 0,32, через 10 месяцев – 0,24; через 12-0,18; и через 18 месяцев – 0,11. Заключение. На основе проведенного исследования можно предположить, что ретинэктомия, проведенная при витрэктомии по поводу пролиферативной диабетической ретинопатии, осложненной тракционной отслойкой сетчатки, может привести к предотвращению развития неоваскулярной либо индуцированной тампонадой силиконовым маслом глаукомы.

The development of secondary glaucoma is one of the main factors limiting the use of silicone oil in vitreoretinal surgery. In the surgery of traction detachments, in addition to vitrectomy and membranectomy, it is often necessary to resort to retinectomy. After vitrectomy performed with retinectomy, the risk of developing secondary glaucoma is lower. The purpose of the study was to study changes in intraocular pressure after relaxation retinectomy in order to achieve retinal reattachment in patients with proliferative diabetic retinopathy. Materials and methods: a prospective clinical single-center study. The main group included 16 eyes of 16 patients with proliferative diabetic retinopathy, who underwent relaxing retinectomy during vitrectomy. The control group consisted of 19 eyes of 17 patients with proliferative diabetic retinopathy. They were a sample of operated patients without relaxing retinectomy, formed according to the “experience-control” principle. The minimum follow-up period was 24, the maximum was 34 months, the average duration in the main group was 30.6±2.2, in the control group – 29.7±3.0. Visual acuity was measured using tables in the decimal system, followed by recalculation of the indicators in the LogMAR system. Intraocular pressure in the eyes was measured by pneumotonometry. Statistical methods: Student's t-test; Mann-Whitney u-test; Pearson's χ2 test; Kaplan-Meier actuarial method. Research results. It should be noted that there are no significant differences between the groups both in the frequency of the need for repeated interventions and in visual acuity after surgery (1.2 ± 0.5 and 1.2 ± 0.6 in the main and control groups). When comparing the average intraocular pressure values of patients in the main and control groups, a statistically significant difference in IOP values in the postoperative period after 1 month was revealed (by 74.4%, p=0.048), 3 months (by 57.1%, p=0.043), 6 months (58.7%, p=0.029), 12 months (63.2%, p=0.048) and 24 months (58.0%, p=0.046) in favor of the main group. When analyzed using the actuarial method in the main group, the proportion of patients with normal IOP one month after surgery was 0.9; in the sixth month of observation – 0.72; on the twelfth – 0.65; and finally, on the 18th – 0.43. In the control group, the curve of the frequency of maintaining normal IOP was significantly different and was steeper: one month after surgery, the proportion of patients with normal IOP was 0.8; after 3 months – 0.32, after 10 months – 0.24; after 12-0.18; and after 18 months – 0.11. Conclusion. Based on the study, it can be assumed that retinectomy performed during vitrectomy for proliferative diabetic retinopathy complicated by tractional retinal detachment can lead to the prevention of the development of neovascular or silicone oil tamponade-induced glaucoma.

Екіншілік глаукоманың дамуы витреоретинальды хирургияда силикон майын қолдануды шектейтін негізгі факторлардың бірі болып табылады. Тартқыш отрядтардың хирургиясында витрэктомия мен мембранэктомиядан басқа ретинеэктомияға жиі жүгіну қажет. Ретинэктомиямен жасалған витрэктомиядан кейін қайталама глаукоманың даму қаупі төмен. Зерттеудің мақсаты пролиферативті диабеттік ретинопатиямен ауыратын науқастарда тордың қайта қосылуына қол жеткізу үшін релаксациялық ретинэктомиядан кейін көзішілік қысымның өзгеруін зерттеу болды. Материалдар мен тәсілдер: Проспективті клиникалық бір орталықты зерттеу болды. Негізгі топқа пролиферативті диабеттік ретинопатиясы бар 16 науқастың 16 көзі кірді, олар витрэктомия кезінде босаңсытатын ретинеэктомиядан өтті. Бақылау тобына пролиферативті диабеттік ретинопатиясы бар 17 науқастың 19 көзі кірді. Олар «тәжірибе-бақылау» принципі бойынша құрылған босаңсытатын ретинеэктомиясыз операция жасалған пациенттердің үлгісі болды. Ең төменгі бақылау кезеңі 24, максимум 34 ай, негізгі топта орташа ұзақтығы 30,6±2,2, бақылау тобында – 29,7±3,0. Көру өткірлігі ондық жүйедегі кестелер арқылы өлшенді, содан кейін LogMAR жүйесіндегі көрсеткіштерді қайта есептеді. Көздің ішкі қысымы пневмотонометрия арқылы өлшенді. Статистикалық әдістер: Студенттің t-тесті; Mann-Whitney u-test; Пирсон χ2 сынағы; актуарлық Каплан-Майер әдісі. Зерттеу нәтижелері. Қайталанатын араласу қажеттілігінің жиілігінде де, операциядан кейінгі көру өткірлігінде де топтар арасында айтарлықтай айырмашылықтар жоқ екенін атап өткен жөн (негізгі және бақылау топтарында 1,2 ± 0,5 және 1,2 ± 0,6). Негізгі және бақылау топтарындағы пациенттердің орташа көзішілік қысым мәндерін салыстыру кезінде 1 айдан кейінгі операциядан кейінгі кезеңде ХҚҚ мәндерінің статистикалық маңызды айырмашылығы анықталды. (74,4%-ға, p=0,048), 3 ай. (57,1%-ға, p=0,043), 6 ай. (58,7%, p=0,029), 12 ай. (63,2%, p=0,048) және 24 ай. (58,0%, p=0,046) негізгі топтың пайдасына. Негізгі топта актуарлық әдісті қолданып талдағанда, операциядан бір айдан кейін қалыпты КІҚ бар науқастардың үлесі 0,9 құрады; бақылаудың алтыншы айында – 0,72; он екінші – 0,65; және ақырында, 18-де – 0,43. Бақылау тобында қалыпты IOP сақтау жиілігінің қисығы айтарлықтай ерекшеленді және тік болды: операциядан кейін бір айдан кейін қалыпты IOP бар науқастардың үлесі 0,8 болды; 3 айдан кейін – 0,32, 10 айдан кейін – 0,24; 12-0,18 кейін; ал 18 айдан кейін – 0,11. Қорытынды. Зерттеу негізінде тор қабықтың тартылуымен асқынған пролиферативті диабеттік ретинопатияға арналған витрэктомия кезінде орындалатын ретиноэктомия неоваскулярлық немесе силикон майының тампонадасынан туындаған глаукоманың дамуын болдырмауға әкелуі мүмкін деп болжауға болады.