Ποσοτική και ποιοτική διερεύνηση της αποτελεσματικότητας των εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε ψηφιακές δεξιότητες στην Ελλάδα και προτάσεις για βελτιώσεις σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ
Authors: Παναγιώταρου Αλίκη 
Published: September 2021

Στα πλαίσια της διδακτορικής διατριβής αυτής μελετώνται βασικά ζητήματα ως προς τη διαχείριση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και διερευνά την αποτελεσματικότητα τους σε γνωστικά αντικείμενα που αφορούν τις ψηφιακές δεξιότητες. Ειδικότερα, προτείνει μεθοδολογίες και εργαλεία χρήσιμα στα ενδιαφερόμενα μέρη για την υλοποίηση, σχεδιασμό και αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων προσανατολισμένα στις ψηφιακές δεξιότητες και υποστηρίζει τη συστηματική και θεσμική υιοθέτηση τους. Εξετάζει επίσης, τις αντιλήψεις των εκπαιδευόμενων που χρησιμοποίησαν τεχνικές παιχνιδιοποίησης σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων, για την πρόθεση τους να τις χρησιμοποιήσουν σε ευκαιρίες μάθησης. Η μελέτη που αναπτύχθηκε στη διατριβή, προσπαθεί να διασφαλίσει στην ψηφιακή ένταξη των πολιτών στην κοινωνία μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων μέσα από ένα πλαίσιο αποτελεσματικής διαδικασίας στην εκπαίδευση για την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων στην Ελλάδα. Στην διεθνή ερευνητική κοινότητα, η μελέτη αυτή προσφέρει ένα εργαλείο μέτρησης της αποτελεσματικότητας εκπαιδευτικών προγραμμάτων με βάση το επίπεδο της ψηφιακής ικανότητας των εκπαιδευομένων. Η συγκεκριμένη έρευνα στηρίχθηκε σε μεθοδολογίες ποιοτικής-ποσοτικής διερεύνησης (mixed systematic review) καθώς και συσχετιστικής ανάλυσης (Μοντελοποίηση Δομικών εξισώσεων-SEM) και περιλαμβάνει: α) την μεθοδολογία της δημιουργίας ενός εργαλείου πιστοποίησης ψηφιακών δεξιοτήτων σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο Digcomp β) την χαρτογράφηση της υπάρχουσας κατάστασης σε προσφερόμενα εκπαιδευτικά προγράμματα για την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων στην Ελλάδα που στηρίζεται σε συγκεκριμένους δείκτες και γ) την δημιουργία και διερεύνηση ενός μοντέλου αποδοχής ψηφιακών εκπαιδευτικών εργαλείων (μελέτη περίπτωσης-παιχνιδιοποίηση (Gamification)) με βάση το ψηφιακό επίπεδο (βασικό-μέτριο-προχωρημένο) των εκπαιδευομένων.Τα ευρήματα αυτής της διδακτορικής διατριβής, προσφέρουν αποδοτικές πρακτικές για την ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων, αξιολόγηση και πιστοποίηση των ψηφιακών δεξιοτήτων σύμφωνα με ευρωπαϊκά πρότυπα. Επίσης, προσφέρει ένα εκτεταμένο διερευνητικό μοντέλο αποδοχής της παιχνιδιοποίησης με παράγοντα το «επίπεδο ψηφιακής ικανότητας» το οποίο προσδιορίζει το πραγματικό επίπεδο της ψηφιακής ικανότητας των εκπαιδευόμενων, και συσχετίζεται με τους υπόλοιπους παράγοντες του διερευνητικού μοντέλου. Τέλος, σε μια προσπάθεια για ανάπτυξη των δεξιοτήτων του 21ου αιώνα προτείνεται η παιχνιδιοποίηση ως ψηφιακό εργαλείο που βελτιώνει την εμπειρία της μάθησης, αυξάνει τα κίνητρα με τα οποία οι ενήλικες θα μπορούν να δρουν ψηφιακά και να αποκομίζουν τις ευκαιρίες της ψηφιακής ζωής όπως συστήνεται από στη διεθνή βιβλιογραφία. Ταυτόχρονα προάγει την ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας και της επίλυσης προβλημάτων. Τέλος, για τους εκπαιδευτικούς οργανισμούς, τα ευρήματα της μελέτης θα βοηθήσουν στην παροχή πολύτιμων εργαλείων στην ανάπτυξη, στη διαχείριση και στην αξιολόγηση των προσφερόμενων εκπαιδευτικών προγραμμάτων.