Η διασύνδεση εταιρικής διακυβέρνησης, λογιστικής και ελεγκτικής ως προς την αποτελεσματικότερη λειτουργία μιας επιχείρησης
Authors: Ζαρουλέα Θεοδώρα 
Published: May 2024

Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η διερεύνηση και η ανάλυση του πολυσυζητημένου φαινομένου της διαχείρισης κερδών. Ειδικότερα, λαμβάνονται υπόψη η εταιρική διακυβέρνηση, το θεσμικό πλαίσιο των χωρών, το κλαδικό περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιούνται οι επιχειρήσεις και τα πρότυπα Περιβαλλοντικής, Κοινωνικής και Εταιρικής Διακυβέρνησης (ESG) σε συνάρτηση με το φαινόμενο της διαχείρισης κερδών. Η διατριβή αποτελείται από τρεις ενότητες, καθεμία από τις οποίες επικεντρώνεται σε διαφορετικούς παράγοντες που επιδρούν στο υπό εξέταση φαινόμενο. Συγκεκριμένα, στην πρώτη ενότητα παρουσιάζεται εκτενής βιβλιογραφική ανασκόπηση των μηχανισμών εταιρικής διακυβέρνησης και του τρόπου επίδρασής τους στο φαινόμενο της διαχείρισης κερδών. Η εξέτασή τους αποβλέπει στον καθορισμό των μεθόδων με τις οποίες μπορεί να μειωθεί το φαινόμενο. Αναλύονται τα χαρακτηριστικά του διοικητικού συμβουλίου και της επιτροπής ελέγχου και η δομή της εταιρικής ιδιοκτησίας από τους εσωτερικούς μηχανισμούς διακυβέρνησης, και οι παράγοντες της αγοράς του εταιρικού ελέγχου και των θεσμικών επενδυτών από τους εξωτερικούς μηχανισμούς εταιρικής διακυβέρνησης. Στη δεύτερη ενότητα εξετάζεται η κατεύθυνση και η ένταση του φαινομένου της διαχείρισης κερδών σε επιχειρήσεις τεσσάρων ευρωπαϊκών χωρών (Ηνωμένου Βασιλείου, Γερμανίας, Γαλλίας και Ιταλίας). Διερευνώνται διαφορές σε τρία επίπεδα (επίπεδο επιχείρησης, επίπεδο κλάδου και επίπεδο χώρας) μεταξύ των επιχειρήσεων των προαναφερόμενων χωρών. Αξιοποιούνται δύο ευρέως διαδεδομένα υποδείγματα, το τροποποιημένο μοντέλο Jones (1995) και το τροποποιημένο μοντέλο DD των Dechow και Dichev (2002). Μελετάται το θεσμικό πλαίσιο των χωρών (κοινού δικαίου - νομικού κώδικα) στις οποίες δραστηριοποιούνται οι επιχειρήσεις. Τα εμπειρικά αποτελέσματα της μελέτης επεκτείνονται με τη διερεύνηση και τον εντοπισμό διαφορών στην ένταση του φαινομένου μεταξύ ποικίλων κλάδων οικονομικής δραστηριότητας. Για τη διαπίστωση των παραπάνω αποκλίσεων χρησιμοποιούνται επιμέρους πρακτικές διαχείρισης κερδών, όπως η εξομάλυνση κερδών και η χειραγώγηση των δεδουλευμένων λογαριασμών. Στην τελευταία ενότητα της διατριβής διερευνάται η επίδραση της επίδοσης ESG στη διαχείριση κερδών. Για τον υπολογισμό του φαινομένου χρησιμοποιείται το μοντέλο των Kothari, Leone και Wasley (2005). Ειδικότερα, εξετάζονται οι τρεις επιμέρους πυλώνες, Περιβάλλον, Κοινωνία και Διακυβέρνηση, προκειμένου να αναδειχθεί ο ρόλος τους στον βαθμό διαχείρισης κερδών και αναλύονται οι βασικοί τύποι στρατηγικού προσανατολισμού (στρατηγική της αναζήτησης και αμυντική στρατηγική), σύμφωνα με το μοντέλο των Miles και Snow (1978, 2003). Τέλος, μελετάται, ξεχωριστά, η συσχέτιση του φαινομένου της διαχείρισης κερδών και των χαρακτηριστικών του πυλώνα της διακυβέρνησης σε επιχειρήσεις που έχουν υιοθετήσει στρατηγική αναζήτησης και αμυντική στρατηγική. Συνεπώς, η διατριβή καλύπτει ορισμένα κενά στη βιβλιογραφία και συμβάλλει στην κατανόηση κύριων παραγόντων που επιδρούν στο εξεταζόμενο φαινόμενο, καθώς και των λόγων για τους οποίους η διαχείριση κερδών εντείνεται υπό συγκεκριμένες συνθήκες.