การเคหะแห่งชาติกับบทบาทการเป็นผู้รับรองมาตรฐานโครงการ
Authors: วีระปรียากูร พรพรรณ 
Published: October 2022

การเคหะแห่งชาติกับบทบาทการเป็นผู้รับรองมาตรฐานโครงการ ดัดแปลงมาจากผลการวิจัยเชิงปริมาณ เรื่อง “โครงการ ศึกษาบทบาทของการเคหะแห่งชาติในการเป็นผู้รับรองมาตรฐานโครงการ” มีเป้าหมายหลักให้ได้มาซึ่งบทบาทการเป็นผู้รับรอง มาตรฐานโครงการที่อยู่อาศัยของการเคหะแห่งชาติ ทั้งบทบาทเกี่ยวกับการบริหารจัดการปัญหาอันเกิดจากการร้องเรียนด้าน มาตรฐานที่อยู่อาศัย การกำหนดหลักการและเกณฑ์การรับรองมาตรฐานที่อยู่อาศัย ความเหมาะสม ข้อดี-ข้อเสียที่การเคหะ แห่งชาติจะดำเนินบทบาทการเป็นผู้รับรองมาตรฐานโครงการ และแนวทางในการรับรองมาตรฐานโครงการพัฒนาที่อยู่อาศัย โดยเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสอบถามจากประชาชนที่อาศัยในโครงการที่อยู่อาศัยในความดูแลของการเคหะแห่งชาติทุกภูมิภาคของ ประเทศไทยรวม 2,083 คน (ประกอบด้วย กรุงเทพมหานคร สุพรรณบุรี นครปฐม ราชบุรี เชียงใหม่ สงขลา ชลบุรี ขอนแก่น และนครราชสีมา) การระดมสมองจากประชาชนกลุ่มหลากหลาย การตรวจสอบเชิงประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้อง และการ วิเคราะห์เนื้อหาข้อมูลทุติยภูมิ ผลการวิจัยพบว่า
1. ประชาชนส่วนใหญ่ร้องเรียนปญหาด ั ้านมาตรฐานที่อยู่อาศัยผ่านส่วนงานหลัก 2 ส่วน ได้แก่ กองประชาสัมพันธ์การ เคหะแห่งชาติ และสำนักงานคุ้มครองผู้บริโภค โดยเป็นปัญหาเกี่ยวกับมาตรฐาน 2 ลักษณะ คือ มาตรฐานทางกายภาพและ สิ่งแวดล้อม ซึ่งประกอบด้วยมาตรฐานเกี่ยวกับตัวบ้าน พื้นที่ภายใน โครงสร้าง องค์ประกอบต่าง ๆ การจัดสรรที่ดิน สาธารณูปโภค สาธารณูปการ สิ่งแวดล้อม และมาตรฐานการบริหารจัดการที่เกี่ยวข้องกับการบริหารสาธารณูปโภคและสาธารณูปการต่าง ๆ2. มาตรฐานที่อยู่อาศัยเป็นข้อกำหนดเชิงหลักการที่ใช้กำหนดกำกับที่อยู่อาศัยและบริการต่าง ๆ เกี่ยวกับที่อยู่อาศัย ทั้งก่อนและหลังถึงมือผู้บริโภค เพื่อมิให้เกิดผลกระทบเชิงลบต่อผู้บริโภค ชุมชน และสิ่งแวดล้อม มีหลักการที่เกี่ยวข้องกับ มาตรฐานที่อยู่อาศัย 6 หลักการย่อย ได้แก่ หลักการลดแบบและขนาด หลักการเห็นพ้องต้องกัน หลักการนำมาตรฐานไปใช้ปฏิบัติ หลักความทันสมัยของมาตรฐาน หลักของการที่มาตรฐานต้องมีข้อกำหนดที่จำเป็น และหลักของการที่มาตรฐานควรมีการนำไปใช้ อย่างเสรี3. ข้อดีที่การเคหะแห่งชาติจะดำเนินบทบาทการเป็นผู้รับรองมาตรฐานโครงการ คือ การเคหะแห่งชาติมีข้อมูลเกี่ยวกับ ที่อยู่อาศัยที่สมบูรณ์ที่สุด และสามารถดำเนินบทบาทได้โดยไม่ขัดต่อ พ.ร.บ. การเคหะแห่งชาติ ถ้ามีการกำหนดเกณฑ์หรือบทบาท หน้าที่อย่างเป็นทางการในลักษณะองค์กรมหาชน โดยมีกฎระเบียบและอำนาจในการรับรองชัดเจน แต่ข้อเสียคือ โครงสร้างการ บริหารจัดการของการเคหะแห่งชาติมีความสลับซับซ้อน และประชาชนอาจมีทัศนคติเชิงลบต่อการเคหะแห่งชาติ ‘ในลักษณะ ไม่โปร่งใส’4. แนวทางในการรับรองมาตรฐานโครงการพัฒนาที่อยู่อาศัยพบว่ามี 3 แนวทาง ได้แก่ 1) แนวทางที่เกี่ยวข้องกับกฎหมาย และพระราชบัญญัติ เช่น การควบคุมอาคาร มาตรฐานอุตสาหกรรม 2) แนวทางที่เกี่ยวกับการบริหาร เช่น การบริหารจัดการตาม ระบบการจัดการสิ่งอำนวยความสะดวก และการบริหารจัดการตามหลักกฎหมาย 3) แนวทางที่เกี่ยวข้องกับกายภาพ เช่น การปรับปรุง โครงการตามมาตรฐานสากล การปรับปรุงโครงการตามมาตรฐานการเคหะแห่งชาติ และการปรับปรุงตามมาตรฐานองค์กรอิสระหรือองค์กรมหาชนที่จัดตั้งขึ้นใหม่ นอกจากนี้ ข้อสรุปเชิงทฤษฎี พบว่า ผู้รับรองมาตรฐานโครงการพัฒนาที่อยู่อาศัย ควรมีลักษณะ เป็นองค์กรอิสระภายใต้ส่วนราชการหรือหน่วยงานการเคหะแห่งชาติ ในรูปคณะกรรมการรวม 9 คน มีหลักเกณฑ์และมาตรฐาน ที่รับรอง 5 ลักษณะ ได้แก่ สภาพแวดล้อมและสิ่งแวดล้อมที่อยู่อาศัย การก่อสร้างที่อยู่อาศัย การจัดระบบสาธารณูปโภค ความ ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน และการผังเมือง ซึ่งผู้รับรองมาตรฐานจะต้องทำหน้าที่ส่งเสริม สนับสนุนให้องค์กรพัฒนาคุณภาพ และมาตรฐานที่อยู่อาศัย ให้ข้อมูลความรู้แก่ประชาชนหรือองค์กรที่เกี่ยวข้อง ประสานงาน และแก้ไขปัญหาต่าง ๆ