ИЗУЧЕНИЕ СОСТОЯНИЯ ВНУТРИГЛАЗНЫХ СТРУКТУР ПОСЛЕ ИНТРАВИТРЕАЛЬНОГО ВВЕДЕНИЯ ХИТОЗАНОВОЙ ПЛЁНКИ, НАСЫЩЕННОЙ 5-ФУ В ЭКСПЕРИМЕНТЕ
Authors: Т.К. Ботабекова , А.О. Байырханова , Е.А. Енин , Ю.М. Семёнова , A. Кампик 
Published: October 2024

Введение. Лечение пролиферативной витреоретинопатии (ПВР) - весьма сложная и актуальная проблема в мире офтальмохирургии. На современном этапе определились новые тенденции применения антипролиферативных агентов на различных носителях-имплантатах, используемых во время интравитреальных вмешательств. Широкое применение получили ци­тостатики, в частности 5-фторурацил (5-ФУ). Также возрастает интерес специалистов к препаратам на основе хитина и хитозана, который полностью разрушается и усваивается организмом, обладает противовоспалительным действием, высокой биосовместимостью, улучшает процессы регенерации клеток и тканей. Целью исследования было изучить в эксперименте состояние внутриглазных структур после интравитреального введения (ИВВ) хитозановой пленки, насыщенной 5-фторурацилом (5-ФУ) в дозировках 0,05 и 0,1 мл. Материалы и методы. Экспериментальное исследование проведено на 12 взрослых кроликах (24 глаза), породы шиншилла, весом от 2,5 до 3,5 кг. Глаза экспериментальных жи­вотных были разделены на 3 группы. Сравнивались терапевтическая доза 5-ФУ (0,1мл) и доза в 2 раза меньше терапевтической (0,05 мл). Контрольную группу составили 6 глаз, травмированных интравитреально ножом 19 G. Сравнительное описание гистологической картины глазных структур основных и контрольной групп осуществлялось после энуклеации глазных яблок на 7-е, 14-е и 28-е сутки. Результаты. При изучении влияния хитозановой пленки, насыщенной 5-ФУ, на структуры глаза, в сроки от 7 до 28 суток макроскопических изменений в обеих основных группах выявлено не было. Различия были выявлены при гистологическом исследовании энуклеированных глаз. В обеих основных группах отмечалось отсутствие воспалительной реакции без образования соединительнотканной капсулы и макрофагов. Токсичность ни в первой, ни во второй основных группах морфологически не подтверждалась (лизис внутренней пограничной мембраны отсутствовал). Во второй основной группе быстрее происходил лизис эритроцитов, вышедших из сосудистого русла во время операции, без развития соединительной ткани и воспаления. В первой основной группе отмечалась небольшая пролиферативная активность, отсутствующая во второй. Выводы. Таким образом, согласно результатам морфологического исследования, токсического действия от интравитреальной имплантации хитозановой плёнки, насыщенной 5-ФУ в дозировках 0,05 и 0,1 мл в эксперименте не наблюдалось. Выявлена некоторая пролиферативная активность при имплантации хитозановой пленки, насыщенной 0,05 мл 5-ФУ.

Abstract. The treatment of proliferarive vitreoretinopathy (PVR) is a severe and actual problem in ophthalmosurgery. At the present stage of PVR treatment new tendencies of application of anti-proliferative agents on various carriers implants used during the intravitreal interventions were outlined. Preparations, which action is directed on an ingibition of fabric formation, are widely used. In particular: cytostatics. The famous representative of this group of preparations is 5-FU. In recent years is growing the interest of experts in preparations on the basis of chitin and chitozan that collapses completely and acquired by an organism, possesses anti-inflammatory action, high biocompatibility, improves processes of cell and fabrics regeneration The aim of our research was to study in experiment a condition of intraocular structures after intravitreal introduction of сhitosan film, saturated with 5-FU in dosages of 0,05 and 0,1 ml. Methods: Data from 12 healthy rabbits (N=24). Weight: (from 5.0 lb to 7.0 lb) adult rabbits. The experimental animals eyes were divided into 3 groups. The 1st main group of research included 9 right eyes, into which the chitosan film saturated with 0,05 ml 5-FU was entered. In the 2nd main group respectively - the left eyes – the chitosan film saturated with 0,1 ml 5-FU. The control group was made by 6 eyes injured intravitreally by a knife 19G. The chitosan films saturated with 5-FU were created in advance: the size - width of 1 mm, length of 8 mm, thickness of 0,5 mm is set; sterilization of the films in the autoclave at a temperature of 180°C. The comparative description of a histological picture of eye structures of the 1 and 2 main and control groups was carried out after an enucleation of eyeballs on 7th, 14th and 28th days. Results: When studying influence of chitosan film, saturated with 5-FU, on eye structures, in terms from 7 to 28 days the macroscopic changes in both main groups wasn't revealed. Distinctions were revealed at histologic research of enucleated eyes. In both groups the lack of inflammatory reaction is noted, there was no formation of a connective tissue and macrophages. Toxicity neither in the first, nor in the second main groups morphologically wasn't confirmed (there is no lysis of an internal boundary membrane). In the second main group the lysis of erythrocytes, which left the vascular course during operation, was quicker and without development of connective tissue and inflammation. In the first main group a small proliferative activity was noted, in the second was absent. Conclusion: Thus, according to results of morphological research, toxic action from intravitreal injection of chitosan film, saturated with 5-FU (0,05 and 0,1 ml) in experiment wasn't observed. Some proliferative activity was revealed after implantation of the chitosan film saturated with 0,05 ml 5-FU.

Кіріспе. Пролиферативті витреоретинопатияны (ПВР) емдеу - офтальмохирургия әлеміндегі аса қиын және маңызды мәселе. Заманауи сатыда интравитреальды араласулар кезінде қолданылатын әр-турлі тасымалдаушы-имплантанттардағы антипролиферативті агенттерді қолдану бойынша жаңа мүмкіндіктер анықталды. Цитостатиктер кең қолданысқа енді, соның ішінде 5-фторурацил (5-ФУ). Сонымен қатар, қабынуға қарсы қабілеті бар, жоғары биосәйкестілікке ие, жасушалар мен тіндердің қайта қалпына келу үрдісін жақсартатын және ағзада толық ыдырап, сіңетін хитин мен хитозан негізінде жасалған препараттарға мамандардың қызығушылығы артуда. Зерттеудің мақсаты 0,05 және 0,1 мл 5-ФУ-мен байытылған, хитозан қабықшаларын интровитреальды енгізгеннен кейінгі көзішілік құрылымдардың жағдайын тәжірибе барысында талдау болатын. Материалдар мен әдістер. Тәжірибелік зерттеу салмағы 2,5 нан 3,5 кг дейінгі 12 қоянға жүргізілді. Тәжірибелік жануарлардың көздері 3 топқа бөлінді. 5-ФУ (0,1мл) емдік мөлшері мен емдік мөлшерден2 есе аз (0,05 мл) мөлшер салыстырылды. Бақылау тобын19 G пышағымен интровитреальды жараланған6 көз құрады. Негізгі және бақылау топтарындағы көз құрылымдарының гистологиялық көрінісінің салыстырмалы сипаттамасы 7-і, 14-і және 28-і тәуліктерде жүргізілген көз алмасының энуклеациясынан кейін жүзеге асырылды. Нәтижелері.5-ФУ мен байытылған хитозан қабықшаларының көз құрылымдарына әсерін зерттеу кезінде, екі негізгі топта да макроскопиялық өзгерістер 7 тәуліктен 28 тәуліккке дейін тіркелген жоқ. Әр түрлілік энуклеацияланған көздерді гистологиялық зерттеу кезінде тіркелді. Екі негізгі топта да қабыну үрдісінің жоқтығы, дәнекер тіндік қабықша мен макрофагтардың түзілмеуі тіркелді. Улылығы бірінші және екінші негізгі топта да морфологиялық тұрғыдан анықталған жоқ (ішкі шекаралық мембрана лизиске ұшырамаған). Екінші негізгі топта қабыну мен дәнекер тінінің дамуынсыз, операция кезінде қан тамырдан шыққан эритроциттердің лизиске ұшырауы жылдамырақ жүреді. Бірінші негізгі топта әлсіз пролиферативті активтілік тіркелді, ал екінші топта байқалмайды. Қорытынды. Сонымен, морфологиялық зерттеу нәтижелеріне сәйкес, 5-ФУ мен байытылған 0,05 және 0,1 мл мөлшердегі хитозан қабықшасын интровитреальды енгізуден кейінгі токсикалық әсері тіркелген жоқ. 5-ФУ мен байытылған 0,05 мл хитозан қабықшаларын енгізу кезінде бірқатар пролиферативті активтілік анықталды.