Η χρησιμοποίηση της μιτοκίνης-C ως συμπλήρωματικής θεραπείας σε εγχειρήσεις πτερυγίου
Authors: Παπανδρούδης Ανδρέας 
Published: August 2021

Εισαγωγή: Το πτερύγιο, ένα συχνό πρόβλημα της οφθαλμικής επιφάνειας στους Έλληνες, υποτροπιάζει σε μεγάλο ποσοστό μετά την εξαίρεσή του. Για τη μείωση των υποτροπών μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφορες συμπληρωματικές μέθοδοι, μεταξύ των οποίων και η μιτομυκίνη C.Σκοπός: Καθώς η ελληνική εμπειρία στη χρήση της μιτομυκίνης είναι ελάχιστη, ο σκοπός της έρευνας είναι να μελετηθεί η διεγχειρητική χρήση της μιτομυκίνης C στις επεμβάσεις πτερυγίου και να εξαχθούν συμπεράσματα τόσο για την αποτελεσματικότητα της μεθόδου όσο και για την ασφάλειά της. Επίσης να τεθούν οι ενδείξεις εφαρμογής της μεθόδου, ο τρόπος εφαρμογής της, και οι κανόνες επιλογής των ασθενών.Υλικό: Το υλικό της μελέτης αποτέλεσαν 78 ασθενείς με πτερύγιο (πρωτοπαθές και υποτροπιάζον) οι οποίοι πληρούσαν τα κριτήρια εισόδου στο πρωτόκολλο μετά την εξέτασή τους στα εξωτερικά ιατρεία της Πανεπιστημιακής Οφθαλμολογικής Κλινικής Θεσσαλονίκης. Το 55% των ασθενών ήταν άνδρες (μ. ο. ηλικίας 59,6 έτη) και το 45% ήταν γυναίκες (μ.ο. ηλικίας 60,4 έτη). Το 73% των ασθενών είχαν εργασία σε εξωτερικό περιβάλλον, το 6,5% σε εσωτερικό δυσμενές περιβάλλον, ενώ το 20,5% σε εσωτερικό μη-δυσμενές περιβάλλον.Μέθοδος: Όλοι οι ασθενείς (78) υποβλήθηκαν προεγχειρητικά σε λήψη λεπτομερούς ιστορικού και σε πλήρη οφθαλμολογική εξέταση, ενώ έγινε και φωτογράφηση του πτερυγίου. Η αφαίρεση του πτερυγίου έγινε με την τεχνική του γυμνού σκληρού. Ακολούθησε η διεγχειρητική εφαρμογή μιτομυκίνης σε 39 ασθενείς μετά από τυχαιοποιημένη επιλογή. Η μιτομυκίνη συγκέντρωσης 0,02% εφαρμόστηκε για 5 λεπτά στον ακάλυπτο σκληρό. Η μετεγχειρητική παρακολούθηση των ασθενών και των δύο ομάδων γινόταν την 1η και 7η ΜΗ και στη συνέχεια τον 1°, 3°, 6°, 9°, 12°, 18° και 24° ΜΜ. Ο έλεγχος περιελάμβανε τη διερεύνηση ύπαρξης συμπτωμάτων, πλήρη οφθαλμολογική εξέταση και αναζήτηση παθολογικών ευρημάτων. Μελετήθηκε η υποτροπή του πτερυγίου και στις δύο ομάδες, τόσο στα πρωτοπαθή όσο και στα υποτροπιάζοντα πτερύγια και έγινε συσχέτιση της υποτροπής με την ηλικία, το239Αποτελέσματα: Η υποτροπή στην ομάδα της μιτομυκίνης ήταν 15,4% (20% στα πρωτοπαθή και 10,5% στις υποτροπές), ενώ στην ομάδα ελέγχου η υποτροπή ανήλθε σε 53,8% (54,5% στα πρωτοπαθή και 50% στις υποτροπές). Η διαφορά είναι στατιστικά πολύ σημαντική (ρ<0,001). Η πιθανότητα εμφάνισης υποτροπής στην ομάδα ελέγχου ήταν 6,5 φορές μεγαλύτερη από την ομάδα της μιτομυκίνης. Η χρήση της μιτομυκίνης ελάττωσε σημαντικά το ποσοστό υποτροπής του πτερυγίου ανεξάρτητα από την ηλικία, το φύλο ή το επάγγελμα του ασθενούς. Η αποτελεσματικότητά της όμως είναι καλύτερη στους νέους ασθενείς έως 50 ετών (ρ =0,049), και στις γυναίκες (ρ =0,025). Η υποτροπή του πτερυγίου δε βρέθηκε να σχετίζεται σημαντικά με την ηλικία του ασθενούς, (ρ =0,308 και ρ=1,0), ή το επάγγελμα (ρ =0,305 και ρ=0,682), για την ομάδα της μιτομυκίνης και την ομάδα ελέγχου αντίστοιχα, παρά την αυξημένη υποτροπή η οποία εμφανίστηκε σε εργαζόμενους σε εξωτερικό και σε εσωτερικό δυσμενές περιβάλλον. Η υποτροπή βρέθηκε να σχετίζεται σημαντικά με το φύλο του ασθενούς μόνο στην ομάδα της μιτομυκίνης (ρ =0,046). Όλες οι υποτροπές εκδηλώθηκαν εντός του 1ου έτους και οι περισσότερες τους πρώτους 9 μήνες. Σχεδόν όλες οι υποτροπές ήταν μικρού μεγέθους και μακριά από την οπτική ζώνη.Οι παρενέργειες και οι επιπλοκές που παρατηρήθηκαν συχνότερα στην ομάδα της μιτομυκίνης ήταν: υπεραιμία πλησίον του ΣΚΟ (56,4%), καθυστέρηση της επιθηλιοποίησης του επιπεφυκότα (66%), Dellen (15,4%), κοκκίωμα επιπεφυκότα (12,8%), παροδική ήπια υπερτονία (12,8%), και ήπιο συμβλέφαρο (10,3%). Η διαφορά στην εμφάνιση των επιπλοκών μεταξύ των δύο ομάδων δεν ήταν στατιστικά σημαντική, εκτός από την υπεραιμία η οποία εμφανίστηκε πολύ συχνότερα στην ομάδα της μιτομυκίνης (ρ <0,001).Συμπεράσματα: Η διεγχειρητική χρήση μιτομυκίνης 0,02% για 5 λεπτά, ελαττώνει σημαντικά την υποτροπή του πτερυγίου, ενώ οι επιπλοκές είναι ήπιες και παροδικές. Η χρήση της μιτομυκίνης διεγχειρητικά στις επεμβάσεις πτερυγίου είναι αποτελεσματική και ασφαλής εφόσον τηρηθούν ορισμένοι κανόνες τόσο στην επιλογή των ασθενών, όσο και στον τρόπο εφαρμογής της.