ЭПИДЕМИОЛОГИЯ РАКА ПИЩЕВОДА В РЕСПУБЛИКЕ КАЗАХСТАН В 2008-2017 ГОДАХ
Authors: А.Н. Баймусанов , А.С. Масадыков , З.С. Сиязбекова , Г.М. Шалгумбаева 
Published: November 2024

Актуальность. Рак пищевода (РП), по данным Global Cancer Statistics, в 2018 году общее количество больных с впервые в жизни установленным диагнозом составило 3,2% в общей структуре онкологических заболеваний. Смертность от РП составило 5,3% в общей структуре смертности от данного заболевания. Цель исследования провести анализ заболеваемости раком пищевода, смертности от данного заболевания, а также показателей заболеваемости среди мужского и женского населения в Республике Казахстан (РК) за период 2008–2017 годов. Материалы и методы. Формы № 35 Годовая, «Отчет о больных злокачественными новообразованиями». Рассчитывались инцидентность, смертность, среднемноголетние эпидемиологические показатели за период 2008-2017. Оценка динамики изучаемых показателей за период 2008–2017 годов проводилась путем определения трендов - восходящего или нисходящего. Для оценки статистической значимости полученных трендов использовался метод однофакторной линейной регрессии. Результаты. Выявлен статистически значимый тренд снижения заболеваемости (с 8,2 до 6,8 на 100 000 населения) и смертности от рака пищевода (с 6,9 до 4,3 на 100 000 населения). Среди мужского населения по РК за изучаемый период наблюдалось снижение показателей заболеваемости (с 9,4 до 8,0 на 100 000 населения). Для женского населения показатели заболеваемости также имели тенденцию к снижению (с 7,6 до 5,6 на 100 000 населения). Выводы. За изучаемый период годов эпидемиологическая ситуация с РП в РК имеет устойчивую тенденцию к улучшению, но при этом регионы страны существенно различаются как по исходным значениям эпидемиологических показателей, так и по наблюдаемым тенденциям их изменения.

Relevance. Esophageal cancer (RP), according to Global Cancer Statistics, in 2018, the total number of patients with the first-ever diagnosis was 3.2% in the overall structure of oncological diseases. Mortality from RP amounted to 5.3% in the overall structure of mortality from this disease. The aim of the study is to analyze the incidence of esophageal cancer, mortality from this disease, as well as morbidity rates among the male and female population in the Republic of Kazakhstan (RK) for the period 2008–2017. Materials and methods. Forms number 35 Annual, "Report on patients with malignant neoplasms." The incidence, mortality, and average long-term epidemiological indicators for the period 2008-2017 were calculated. The assessment of the dynamics of the studied indicators for the period 2008–2017 was carried out by determining trends - upward or downward. To assess the statistical significance of the obtained trends, the method of univariate linear regression was used. Results. A statistically significant trend of decreasing the incidence (from 8.2 to 6.8 per 100,000 population) and mortality from esophageal cancer (from 6.9 to 4.3 per 100,000 population) was revealed. During the study period, there was a decrease in incidence rates among the male population in the Republic of Kazakhstan (from 9.4 to 8.0 per 100,000 population). For the female population, the incidence rates also tended to decrease (from 7.6 to 5.6 per 100,000 population). Findings. During the study period of the years, the epidemiological situation with the RP in the Republic of Kazakhstan has a steady tendency to improvement, but at the same time, the regions of the country differ significantly in both the initial values of the epidemiological indicators and the observed trends in their changes.

Маңыздылығы. Жаһандық қатерлі ісік статистикасының мәліметтері бойынша, өңеш обыры (ӨО) 2018 жылы алғашқы диагнозы бар науқастардың жалпы саны онкологиялық аурулардың жалпы құрылымында 3,2% құрады. Аурудан өлімнің жалпы құрылымында өңеш обырынан өлім 5,3% -ды құрады. Зерттеудің мақсаты 2008-2017 жж. Кезеңінде Қазақстан Республикасында (ҚР) ерлер мен әйелдердің қатерлі ісік ауруларының, осы ауруға шалдығудың өлім-жітімін, сондай-ақ сырқаттанушылық деңгейін талдау болып табылады. Материалдар мен әдістер. № 35 нысандар Жыл сайынғы, «Қатерлі ісік аурулары бар науқастар туралы есеп». 2008-2017 жылдар аралығындағы кезеңде ауру, өлім және орташа ұзақ мерзімді эпидемиологиялық көрсеткіштер есептелген. 2008-2017 жж. Арналған зерттелген көрсеткіштердің динамикасын бағалау тенденцияларды анықтау - жоғары немесе төмен. Алынған трендтердің статистикалық маңыздылығын бағалау үшін бірегей емес сызықтық регрессия әдісі пайдаланылды. Нәтижелері. 100 мың адамға шаққандағы 8,2-ден 6,8-ге дейін және асқазан рагынының өлім-жітімі (100 мың адамға шаққанда 6,9-дан 4,3-ге дейін) статистикалық тұрғыдан елеулі үрдісі анықталды. Зерттеу кезеңінде Қазақстан Республикасындағы еркектер арасында науқастанушылықтың төмендеуі байқалды (100 мың тұрғынға 9,4-ден 8,0-ге дейін). Әйелдер санының төмендеу үрдісі байқалды (100 мың адамға шаққанда 7,6-дан 5,6-ға дейін). Қорытындылар. Жылдардың зерттеу кезеңінде Қазақстан Республикасындағы КП-мен эпидемиологиялық жағдайды жақсарту үрдісі тұрақты, бірақ сол уақытта еліміздің өңірлерінде эпидемиологиялық көрсеткіштердің бастапқы мәндерінде де, олардың өзгерістеріндегі байқалатын үрдістерде айтарлықтай ерекшеленеді.