Σημασία των κατευθυντήριων οδηγιών στην αποτελεσματική διαχείριση των νοσηλευτικών μονάδων - συγκριτική αξιολόγηση οργάνωσης των ελληνικών τραπεζών αίματος
Authors: Λασπά Χριστίνα 
Published: January 2014

BACKGROUND: Η μελέτη της επίδρασης των Κατευθυντήριων Οδηγιών στις Υπηρεσίες Αιμοδοσίας που παρέχουν οι Τράπεζες Αίματος Β΄ Τάξης στην Ελλάδα. Το πλαίσιο της αξιολόγησης προσεγγίζεται από μετρήσεις εξειδικευμένων δεικτών οι οποίοι ποσοτικοποιούν το επίπεδο οργανωτικής απόδοσης των υπό μελέτη λειτουργειών με σκοπό την καταγραφή της βέλτιστης πρακτικής. STUDY DESIGN: MATERIALS AND METHODS: Η μελέτη είναι Benchmarking-Ex post ανάλυση και αναφέρεται στην περίοδο 2002 και 2003 και αφορά στη σύγκριση της απόδοσης 31 Τμημάτων Αιμοδοσίας Β’ Τάξης στην Ελλάδα. Χρησιμοποιούνται διακριτά οργανωτικά σχήματα μεταφερόμενα σε μοντέλα, τα οποία διαφοροποιούνται ως προς τους μηχανισμούς ποιότητας και την εφαρμογή συγκεκριμένων εργαλείων στις εκτελούμενες διαδικασίες και στην τρέχουσα πρακτική. Το διαρθρωτικό θέμα της απόδοσης συλλαμβάνεται με τη συγκριτική αξιολόγηση των διακριτών μοντέλων σε σχέση με δύο δέσμες δεικτών παραγωγικής λειτουργίας. Οι συνολικά δεκατέσσερις δείκτες αναφέρονται στο πεδίο της «Κατάστασης Ετοιμότητας» και στο πεδίο της «Λειτουργίας και Ποιότητας». Οι δείκτες είναι μετρήσιμα μεγέθη που παρέχουν τεκμηριωμένες πληροφορίες για την απόδοση των Τμημάτων και συγκεκριμένα είναι: Δείκτης Ανεπάρκειας Αίματος ή ποσοστιαία επάρκεια αίματος σε σχέση με τη ζήτηση, Δείκτης Απορριφθέντων Μονάδων Αίματος, Αναβλειθείσες Χειρουργικές Επεμβάσεις, Δείκτης Έλκυσης Εθελοντών, Εισαγωγές ασκών, Εξαγωγές ασκών, Χρόνος προς διάθεση αίματος, Αντιδράσεις Μετάγγισης ή Συμβάματα, Χρόνος Ανταπόκρισης σε Παραγγελίες Αίματος Χειρουργικού Τομέα, Χρόνος Ανταπόκρισης σε Παραγγελίες Αίματος Παθολογικού Τομέα, Χρόνος Αναμονής Αιμοδοτών, Δείκτης Μεταγγίσεων, Χρόνος Διασταυρώσεων και τέλος ο Δείκτης Τρώσης από βελόνα. Το δείγμα χωρίστηκε σε τρεις ομάδες με κριτήριο την τεκμηρίωση των Κατευθυντήριων Οδηγιών και την εφαρμογή τους στην πράξη. Η πρωταρχική συγκριτική αξιολόγηση περιλαμβάνει δύο μοντέλα για την οριοθέτηση της εφαρμογής κατευθυντήριων οδηγιών ως παράμετρο ποιότητας που επιδρά βελτιωτικά στην απόδοση. Κάθε ένα από τα μοντέλα αποτελείται από 15 Τράπεζες Αίματος. Η αρχική ερμηνεία των μετρήσεων συμπληρώνεται με την εισαγωγή ενός τρίτου υποδείγματος που προβάλει την πιστοποίηση κατά ISO 9001:2000. Η σημασία του αποδίδεται στη διαφοροποίηση της οργανωτικής δομής και στις διαδικασίες σύμφωνα με το συγκεκριμένο πρότυπο ποιότητας. Το τρίτο μοντέλο αποτελείται από μία Τράπεζα Αίματος η οποία εφαρμόζει Κατευθυντήριες Οδηγίες και Πρότυπες Διεργασίες Λειτουργίας σε συμμόρφωση με το πρότυπο ISO 9001:2000. Για τις μετρήσεις και την ανάπτυξη των δεικτών χρησιμοποιήθηκαν ποσοτικά δεδομένα βάση σχετικού διπλού ερωτηματολογίου που εστάλη σε 43 Περιφερειακά ή Γενικά νοσοκομεία στα οποία λειτουργούν Αιμοδοσίες Β΄ Τάξης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και το νοσοκομείο Ν. Ιωνίας «Η Αγία Όλγα» που το αντίστοιχο Τμήμα Αιμοδοσίας έχει πιστοποιηθεί το 2003 σύμφωνα με το πρότυπο ISO 9001:2000. Από το σύνολο του δείγματος 31 Τράπεζες Αίματος έδωσαν έγκυρες απαντήσεις (72%). Το πρώτο ερωτηματολόγιο χρησιμοποιήθηκε για την ταξινόμηση των Τραπεζών Αίματος σε μοντέλα με βάση το κριτήριο της εφαρμογής των κατευθυντήριων οδηγιών στην κλινική πρακτική. Στο δεύτερο ερωτηματολόγιο συγκεντρώθηκαν ποσοτικά δεδομένα και την ανάπτυξη των δεικτών. Η μεθοδολογική προσέγγιση της συγκριτικής αξιολόγησης των μοντέλων επιτυγχάνεται με τρεις συμπληρωματικές μεθόδους: α) τη μέση τιμή, β) τον υπολογισμό της ευθείας βέλτιστης προσέγγισης με τη μέθοδο των ελαχίστων τετραγώνων και γ) τον κανόνα του τραπεζίου. Η σύγκριση των τριών μοντέλων αναφέρεται σε στοιχεία του έτους 2003 ώστε να προσεγγιστεί η οργανωτική απόδοση μέσα από το εναλλακτικό υπόδειγμα ISO 9001:2000. ....................