Επίδραση της ενεργοποίησης των μηχανισμών άμυνας του βλεννογόνου του εντέρου του ποντικού με cholera-toxin στην παθογένεια της κολίτιδας και του αδενοκαρκινώματος του παχέος εντέρου
Authors: Ντουλμπέρης Μιχαήλ 
Published: July 2014

Στόχος της διατριβής ήταν να μελετήθεί σε ποιο βαθμό η ένταση/χαρακτήρας της χρόνιας φλεγμονής στο βλεννογόνο του παχέος εντέρου κατά την έναρξη της νεοπλασματογένεσης επηρεάζει την εξέλιξη των πρoνεοπλαστικών αλλοιώσεων. Χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 90 αρσενικοί ποντικοί. Για την «έναρξη» της νεοπλασματογένεσης χορηγήθηκε αζοξυμεθάνιο(AOM), ενώ για την «προαγωγή» (μέσω κολίτιδας) εστέρας δεξτράνης με θειικό νάτριο(DSS) καθώς και κατάλληλη δόση της χολέρα-τοξίνης(CT) peros, που τροποποιεί την απόκριση του ανοσοποιητικού στον εντερικό βλεννογόνο. Ανάλογα με τις χορηγούμενες ουσίες, προέκυψαν 8 πειραματικές ομάδες:AOM-DSS-CT, AOM-DSS, AOM-CT, AOM, DSS-CT, CT, DSS και Control. Οι ποντικοί νεκροτομήθηκαν 3,5 μήνες μετά τη χορήγηση ουσιών, ενώ για τη διερεύνηση της επίδρασης της CT στα αρχικά στάδια της καρκινογένεσης, πραγματοποιήθηκε επιπλέον πειραματισμός (ομάδες AOM-DSS-CT, AOM-DSS), όπου οι ποντικοί νεκροτομήθηκαν 3 ημέρες μετά την χορήγηση ουσιών. Στο μακροπρόθεσμο πειραματισμό, τα πειραματόζωα που έλαβαν ΑΟΜ και DSS εμφάνισαν αδενωματώδεις πολύποδες με εστίες χαμηλού-υψηλού βαθμού δυσπλασίας και καρκινώματος in situ. Ανοσοϊστοχημικά τα νεοπλασματικά κύτταρα στους πολύποδες χαρακτηρίζονταν από έντονο πολλαπλασιασμό και απόπτωση, μη φυσιολογική έκφραση β-κατενίνης, E-καντχερίνης και του Tgfβ-1. Η τοπογραφική κατανομή των φλεγμονικών κυττάρων ήταν κυρίως στη βάση του πολύποδα. Τα πλέον πολυάριθμα φλεγμονικά κύτταρα ήταν τα ουδετερόφιλα (MPO+) και τα μακροφάγα (F4/80+), ενώ ελάχιστα ήταν τα σιτευτικά. Στο βλεννογόνο του παχέος εντέρου (εκτός πολυπόδων) δεν παρατηρήθηκε κολίτιδα. Ωστόσο, βρέθηκαν εστίες δυσπλαστικών αδένων με ιστοπαθολογικά-ανοσοϊστοχημικά χαρακτηριστικά ανάλογα των πολυπόδων καθώς και αυξημένοι αριθμοί ουδετερόφιλων και Τ-λεμφοκυττάρων σε σχέση με τους μάρτυρες. Επίσης, παρατηρήθηκαν συνολικά 5 πολύποδες σε 3/10 ποντικούς ομάδας AOM-DSS-CT, ενώ 20 σε 7/10 ποντικούς ομάδας AOM-DSS. Οι πολύποδες και των δύο ομάδων εμφάνιζαν παρόμοια ιστοπαθολογικά χαρακτηριστικά, ενώ ο βλεννογόνος του παχέος εντέρου (εκτός πολυπόδων) των ποντικών που είχαν λάβει CT είχε σημαντικά λιγότερη δυσπλασία. Επιπλέον, η χορήγηση CT σχετίστηκε με στατιστικώς σημαντική μείωση του αριθμού των MPO-θετικών κυττάρων στο βλεννογόνο του παχέος εντέρου και με αύξηση σ’αυτόν αλλά και στα μεσεντέρια λεμφογάγγλια του αριθμού των ρυθμιστικών Τ-λεμφοκυττάρων. Συμπεραίνεται ότι στο μακροπρόθεσμο πειραματισμό η χορήγηση CT, κατέστειλε σημαντικά την καρκινογένεση στο παχύ έντερο. Στο χρονικό αυτό διάστημα, αν και η ιστοπαθολογική εικόνα του παχέος εντέρου(εκτός πολυπόδων) είχε γενικά αποκατασταθεί, διέφερε η σύσταση των φλεγμονικών κυττάρων μεταξύ των ομάδων των ποντικών. Για να διαπιστωθούν οι μεταβολές στο ανοσοποιητικό σύστημα του βλεννογόνου από τη CT στα κρίσιμα αρχικά στάδια της καρκινογένεσης, πραγματοποιήθηκε ο δεύτερος-βραχυπρόθεσμος πειραματισμός. Οι δυσπλαστικοί αδένες χαρακτηρίζονταν από όμοια ανοσοϊστοχημικά ευρήματα με αυτά που περιγράφηκαν για τη δυσπλασία στους 3,5 μήνες. Η κολίτιδα-δυσπλασία του βλεννογόνου των δύο πειραματικών ομάδων ήταν παρεμφερής. Ωστόσο, βρέθηκε ότι η χορήγηση CT σχετίζεται με σημαντική μείωση του αριθμού των MPO+ και CD3+ κυττάρων στο βλεννογόνο και με σημαντική αύξηση των ρυθμιστικών Τ-λεμφοκυττάρων (βλεννογόνος και μεσεντέρια λεμφογάγγλια) ενώ δεν επηρέασε την παρουσία των μακροφάγων-σιτευτικών κυττάρων στις δύο ομάδες. Η έκφραση των IL-10, και TNF-α (Real Time-PCR), ήταν σημαντικά αυξημένη στην ομάδα ΑΟΜ-DSS-CT. Η έκφραση των IL-6, IL-17, απόπτωσης και πολλαπλασιασμού ελέγχθηκαν ανοσοϊστοχημικά, χωρίς όμως διαφοροποιήσεις μεταξύ των πειραματικών ομάδων. Συμπερασματικά, καταδεικνύεται ότι η τροποποίηση των παραγόντων του ανοσοποιητικού στο μικροπεριβάλλον των προνεοπλασματικών αλλοιώσεων λόγω γονιδιακής βλάβης των κυττάρων, επηρεάζει την τύχη των αλλοιώσεων.