Rëndësia e zhvillimit socio-emocional të fëmijës dhe roli i edukatores në stimulimin e kësaj fushe zhvillimore
Authors: Plakolli Zehrije 
Published: June 2024

Ky studim ka si qëllim trajtimin e rëndësisë së zhvillimit social e emocional të fëmijëve, përgjatë fëmijërisë së hershme, në institucionet parashkollore, dhe rolin që ka edukatorja në përkrahjen e stimulimin e këtij aspekti të zhvillimit të fëmijës. Hulumtimi është realizuar sipas metodës mikse (sasiore e cilësore).
Në kuadër të pjesës teorike, janë shqyrtuar këto çështje: Rëndësia e kompetencës socio emocionale të fëmijës; roli/ndikimi i raportit edukatore-fëmijë në aftësimin socio emocional të fëmijëve; strategjitë mbështetëse për stimulim të zhvillimit socio-emocional; kompetencat e nevojshme të edukatores për përkrahje të fëmijës në zhvillim socio emocional.
Kurse pjesa empirike e këtij studimi përmban paraqitjen e të dhënave të mbledhura nga terreni, lidhur me punën e edukatoreve në institucione parashkollore përgjatë realizimit të aktiviteteve ditore, me fëmijët 3-5 vjeç. Këto të dhëna reflektojnë lidhur me çështjet që drejtpërdrejt ose tërthorazi ndikojnë në gjendjen e përgjithshme dhe në socializimin e fëmijëve, ndër të cilat janë: mbikëqyrja dhe menaxhimi i grupit të fëmijëve; zbatimi i vëzhgimit spontan; identifikimi i fëmijëve me shqetësime emocionale, me sjellje asociale dhe mënyra e zgjidhjes së konflikteve; mbështetja individuale e fëmijëve; raporti edukatore-fëmijë, mënyra e komunikimit ndërmjet tyre; strategjitë e zbatuara për stimulimin dhe zhvillimin e kompetencës sociale e emocionale të fëmijëve.
Popullacionin e hulumtimit e përbëjnë 49 institucione parashkollore publike (sipas statistikave nga MAShT, 2021), ndërsa për mostër janë përzgjedhur 9-të nga këto, të komunave të ndryshme, kurse në hulumtim përfshihen nga 4 edukatore prej secilit institucion të marrë për mostër. Pjesa e hulumtimit në terren është realizuar përmes protokollit të vëzhgimit, i cili përmban specifikat, përmes së të cilave kemi matur dhe identifikuar të dhëna të mjaftueshme lidhur me objektiven tonë të studimit.
Përmes shqyrtimit teorik të studimit, kemi konfirmuar rëndësinë e pakontestueshme që ka zhvillimi socio-emocional për formimin e personalitetit më të plotë të fëmijës dhe jetën e tij në përgjithësi. Kurse nga pjesa empirike, e hulumtimit në terren, (përmes procesit të vëzhgimit) kemi arritur deri te këto konkludime:
Edukatoret e vëzhguara, në përgjithësi, e neglizhojnë dhe nuk i kushtojnë vëmendje të duhur socializimit të fëmijëve me bashkëmoshatarët, as gjendjes emocionale të tyre.
Vëmendja e edukatoreve është e përqendruar kryesisht tek aspekti fizik i fëmijëve. Edukatoret nuk e kanë afërsinë as komunikimin e nevojshëm individual, në raport fëmijën. Pothuajse të gjitha edukatoret e vëzhguara nuk ishin të përgatitura sa duhet për një afërsi dhe qasje më adekuate e më profesionale ndaj fëmijëve, me gjendje jo stabile emocionale (që për arsye nga më të ndryshmet janë të tërhequr, të padisponuar apo të tensionuar, përgjatë qëndrimit në institucionin parashkollor). Duke e ditur sa është i rëndësishëm zhvillimi socio-emocional i fëmijës dhe sa është përcaktues për gjendjen e përgjithshme të tij, këto rezultate paraqesin nevojë të ngutshme për ngritje të kompetencës së edukatoreve, lidhur me këtë aspekt zhvillimor.