İlahiyat Fakültesi Öğrencilerine Göre Öğretim Elemanlarının Sınıf İçi Öğretimsel Etkinlik Gerçekleştirme Sıklıkları
Authors: Süleymanoğlu Nurcan 
Published: December 2024

İlahiyat fakültelerinin, Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) ve Milli Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı kurumlara nitelikli eğitim elemanı yetiştirmek gibi önemli bir misyonu bulunmaktadır. Son yıllarda ilahiyat fakültelerinin sayısında hızlı bir artış meydana gelmiştir. İlahiyat fakültesi sayılarındaki bu artış, fakültelerin farklı alanlarda problemler ile karşılaşmamalarına neden olmuştur. İlahiyat fakültelerinin karşılaştıkları problemlerden biri, eğitimdeki kalite problemidir. İlahiyat fakültelerinde kaliteli eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmek öğretim elemanlarının sorumluğundadır. Öğretim elemanlarının sorumluklarını yerine getirebilmeleri için mesleklerinin gerektirdiği yeterlik alanlarına sahip olmaları gerekmektedir. Ancak ilahiyat fakültelerinde görev yapan öğretim elemanlarının belirli bir akademik unvana sahip olmaları yeterli görülmektedir. Öğretim elemanları, sınıf içi öğretimsel etkinlikleri de kapsayan pedagojik yeterlik açısından değerlendirilmemektedir. Eğitim-öğretim sürecinin etkinliğini artıran farklı değişkenler bulunmaktadır. Sınıf içi öğretimsel etkinlikler, öğretim sürecini olumlu etkileyen değişkenler arasında kabul edilmektedir. Sınıf içi öğretimsel etkinlikler dikkat çekme, hedeften haberdar etme, önbilgileri hatırlatma, pekiştireç verme, etkin katılımı sağlama, ipuçları verme, dönüt düzeltme ve sonuç etkinliklerinden oluşmaktadır. Öğretim elamanlarının etkili bir öğretim gerçekleştirmeleri için bu etkinlikleri gerçekleştirme yeterliğine sahip olmaları gerekmektedir. İlahiyat fakültesi öğretim elemanlarının sahip olması gereken yeterlikler ile ilgili yapılan literatür incelemesinde, herhangi bir pedagojik yeterlik şartına rastlanmamaktadır. Öğretim elemanları fakültelerde yerleştirilirken öncelikle alan bilgisine sahip olmaları dikkate alınmaktadır. Genel kültür bilgileri lisansüstü sınavlar ile ölçülürken öğretimsel etkinlik gerçekleştirme yeterlikleri dikkate alınmamaktadır. Öğretim elemanlarının öğretimsel yeterlik açısından değerlendirilmemesi eğitimdeki kalite probleminin sebepleri arasında sayılmaktadır. Dolayısıyla öğretim elemanlarının öğretimsel yeterlik açısından değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Araştırmanın amacı, öğretim elemanlarının öğrenciler tarafından sınıf içi öğretimsel etkinlik gerçekleştirme sıklıkları açısından değerlendirilmesidir. Yapılacak bu değerlendirme ile öğretim elemanlarının sınıf içi öğretimsel etkinlikleri gerçekleştirme düzeylerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Son yıllarda ilahiyat fakülteleri ve ilahiyat fakültelerinde görev yapmakta olan öğretim elemanlarının sorunları ile ilgili çalışmalar incelenmiştir. Yapılan incelemelerde öğretim elemanlarının pedagoji yeterlikleri, derslere hazırlanma süreçleri ve derslerde materyal kullanma becerileri gibi birçok konuda değerlendirildiği görülmektedir. Ancak öğretim elemanlarının sınıf içi öğretimsel etkinlik gerçekleştirme sıklıkları açısından değerlendirilmediği görülmektedir. Bu, çalışmanın alandaki boşluğu doldurması açısından önemi göstermektedir. Araştırmada nicel yöntemin tarama deseninden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubu, uygun örneklem modeline göre seçilen İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ve Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde örgün öğrenim görmekte olan 604 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada “Üniversite Öğretim Elemanlarının Sınıf İçi Öğretimsel Davranışları” adlı veri toplama aracı kullanılmıştır. Veriler SPSS 26 istatiksel veri analiz paket programında çözümlenmiştir. Verilerin analizi için yüzdelik, ortalama ve standart sapma gibi betimsel istatistik formüllerinden yararlanılmıştır. Veriler analiz edilirken ölçme aracının alt boyutlarına normallik testi uygulanmıştır. Normal dağılım gösteren verilerin ikili karşılaştırması için t Testi uygulanmıştır. Normal dağılım göstermeyen verilerin ikili karşılaştırması için Mann Whitney U Testi uygulanmıştır. Analizlerde öğrenci görüşlerinin cinsiyet ve öğrenim türü değişkenleri açısından anlamlı düzeyde farklı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretim elemanlarının sınıf içi öğretimsel etkinliklerden haberdar etme etkinliğini orta düzeyde gerçekleştirdikleri, ön koşullu öğrenmeler sağlama, ipucu verme, derslere etkin katılımı sağlama, pekiştireç verme, dönüt düzeltme ve sonuç etkinliklerini ise düşük düzeyde gerçekleştirdikleri görülmüştür. Bu bulgulardan hareketle öğrencilerin öğretim elemanlarını sınıf içi öğretimsel etkinlik gerçekleştirme sıklığı açısından yeterli düzeyde görmedikleri sonucuna varılabilir. Bu araştırmada elde edilen sonuçların, din eğitimi alanında yapılacak çalışmalara veri sağlayarak katkı sunması umulmaktadır.