Fraud, fraud theories and risk assessment in the Greek context
Authors: Χελιατσίδου Αναστασία 
Published: May 2024

Η απάτη (και μορφές αυτής) πανταχού παρούσα στα μέσα ενημέρωσης, τον εταιρικό κόσμο και την ακαδημαϊκή βιβλιογραφία έχει προσελκύσει τεράστιο ερευνητικό ενδιαφέρον. Η απάτη και τα διάφορα είδη της έχουν χαρακτηριστεί ως σημαντικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη σοβαρών οικονομικών κρίσεων. Τα επαναλαμβανόμενα οικονομικά εγκλήματα τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα υπενθυμίζουν ότι η απάτη και οι αρνητικές συνέπειές της παραλύουν οικονομικές οντότητες παγκοσμίως. Η κατανόηση της πολυδιάστατης φύσης της απάτης είναι το κλειδί για την πρόληψη και τον εντοπισμό της. Η παρούσα διατριβή εξετάζει το κυρίαρχο «Τρίγωνο απάτης» και τις παραλλαγές του που αναπτύχθηκαν στη λογιστική (εγκληματολογική λογιστική) και την ελεγκτική βιβλιογραφία για να παράσχει την αιτιολογία της απάτης και τους πιθανούς καθοριστικούς της παράγοντες. Βασιζόμενη στο Τρίγωνο της Απάτης, η μελέτη προτείνει ένα νέο μοντέλο το Διεθνές Τρίγωνο Απάτης προκειμένου να συμβάλει στην ολιστική κατανόηση του φαινομένου της απάτης σε διεθνές επίπεδο.. Τονίζεται ιδιαίτερα η αξία του ελέγχου του δημόσιου τομέα μέσω των Ανώτατων Ελεγκτικών Οργάνων (Ελεγκτικού Συνεδρίου) στην καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς.Ως υβριδική θεωρητική και εμπειρική μελέτη, το Διεθνές Τρίγωνο Απάτης χρησιμοποιείται στον ελληνικό δημόσιο τομέα για μια ενδελεχή ανάλυση του Οικονομικού, Πολιτικού, Νομικού και Πολιτισμικού περιβάλλοντος εντός του οποίου λειτουργούν οι δημόσιοι φορείς. Στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας δεδομένα από το Ελεγκτικό Συνέδριο, εξετάζονται οι Δήμοι προκειμένου να εντοπιστούν πιθανοί παράγοντες κινδύνου απάτης/διαφθοράς και να ερευνηθεί εάν υπάρχουν ευκαιρίες που καθιστούν το περιβάλλον των Δήμων ευνοϊκό για απάτη /διαφθορά. Ο στόχος είναι να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο αξιολόγησης παραγόντων κινδύνου απάτης που θα λειτουργεί ως εργαλείο προκειμένου να προσδιοριστεί η ανάγκη για μελλοντικούς στοχευμένους ελέγχους. Ο απώτερος στόχος είναι να συμβάλει στη διαμόρφωση των μέτρων πολιτικής της χώρας στον δημόσιο έλεγχο και συγκεκριμένα στον δύσκολο αγώνα κατά της απάτης/διαφθοράς. Με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές του INTOSAI, τα ευρήματα από τη διαδικασία εντοπισμού πιθανών κινδύνων, αξιολογούνται και ιεραρχούνται οι κίνδυνοι.Τέλος, η παρούσα μελέτη διερευνά τις στάσεις των Δημοσίων Υπαλλήλων στους Δήμους πριν και μετά τη μεταφορά της Οδηγίας της ΕΕ, γνωστής ως «Οδηγία της ΕΕ για το Whistleblowing». Μέσω της παρούσας μελέτης παρέχονται σημαντικές πληροφορίες που μπορούν να ενημερώσουν την πρακτική ως προς τις πτυχές και τους παράγοντες που επηρεάζουν τη διαδικασία καταγγελίας, ιδίως τους παράγοντες που εμποδίζουν την αναφορά παραπτωμάτων, προκειμένου να συμβάλει στην ανάπτυξη μέτρων πολιτικής για την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς στη χώρα. Υπάρχουν ελάχιστες, έως καθόλου, μελέτες σχετικά με συμπεριφορές/αντιλήψεις για καταγγελίες εργαζομένων στον Ελληνικό Δημόσιο Τομέα και ειδικότερα στους Δήμους. Ο απώτερος στόχος είναι να ενισχυθεί η μεταβλητή Εξορθολογισμός/Στάση του Διεθνούς Τριγώνου Απάτης διερευνώντας κατά πόσον οι αρνητικές στάσεις απέναντι στις καταγγελίες (Whistleblowing) δικαιολογούν την ανοχή στην απάτη (και τις μορφές αυτής).