bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Байқоңыр қаласының ерекше құқықтық мəртебесінің кейбір мəселелері
Authors: Байжанова К.Т. , Ботағарин Р.Б.
Published: April 2024

Мақалада Байқоңыр қаласын жалға алу жағдайында жұмыс істейтін, Қазақстан Республикасының əкімшілік-аумақтық бірлігі ретінде жəне «Байқоңыр» кешені жалға алынған кезеңде Ресей Федерациясымен қарым-қатынасында объектілерді, кəсіпорындар мен ұйымдарды қауіпсіз пайдалану, сондай-ақ азаматтардың тұруы үшін айрықша тəртіпті федералдық маңызы бар қала ретінде қарастырылған. Байқоңыр қаласы мен аттас ғарыш айлағының құқықтық мəртебесі ерекше жəне əлемде теңдесі жоқ біртұтас кешен болғандықтан, онда шешімін табуды күтіп тұрған мəселелер жеткілікті. Байқоңырдың бір мезгілде екі құқықтық кеңістікте əрекет етуі оның қызметін едəуір қиындататын бірқатар құқықтық мəселелердің туындауына себеп болуда. Мақалада аталған мəселелер қазақстандық жəне ресейлік заңнамаға, халықаралық шарттарға сүйене отырып талданды. Қала мəртебесін құқықтық реттеу мəселелері арнайы ғылыми-теориялық зерттеулерді, болып жатқан өзгерістерді талдауды жəне түсінуді қажет етеді, өйткені қала мəртебесін жақсарту мен оңтайландыруға ықпал ететін нақты құқықтық ұсыныстарды, əдістер мен технологияларды əзірлеу мүмкіндігін береді. Зерттеу мақсаты Байқоңыр мəртебесіне жан-жақты талдау жасау, оның өзекті тұстарын анықтау, осы сала бойынша заңнама мен практиканы жетілдіруге байланысты ұсынымдар дайындау болып табылады.
Білім беру саласындағы жеке тұлға құқықтарының пайда болуы мен дамуының генезисі (тарихи-теориялық талдау)
Authors: Турлаев А.В. , Шакирова А.Б.
Published: April 2024

Мақалада адам құқықтары теориясының дербес санаты ретінде білім беру саласындағы жеке құқықтардың пайда болуы мен даму үрдісі ашылды, осы институттың негізгі ерекшеліктері қарастырылды. Зерттеудің мақсаты білім беру саласындағы жеке құқықтар тенденциясын жəне осы институттың əртүрлі тарихи дəуірлердегі даму кезеңдерін анықтау болып табылады. Зерттеудің жалпы жəне арнайы əдістерінің көмегімен, тарихи материалды талдау жəне қорыту, осы институттың дамуының негізгі заңдылықтарын анықтау мақсатында білім беру саласындағы адам құқықтарының əртүрлі түрлерін қарау жүзеге асырылады. Адам құқықтары теориясы тұрғысынан білім беру саласындағы адамның, қоғамдық институттардың жəне мемлекеттің құқықтары мен міндеттері қарастырылды. Жүргізілген зерттеудің нəтижесі ретінде білім беру саласындағы жеке адам құқықтарының дамуын кезеңдендіруді жүзеге асыру, адам құқықтарының аксиологиялық аспектілерін қарастыру жəне зерттелетін институттың дамуының негізгі заңдылықтарын анықтау болып табылады. Білім беру саласындағы жеке адамның құқықтары əр адамның ажырамас құқығы жəне жалпы адам құқықтары институтының қажетті элементі ретінде қарастырылды, оның мазмұны қолданыстағы қазақстандық, шетелдік жəне халықаралық құқықты талдау арқылы түсіндірілді. Мақалада заңгерлер мен əлеуметтанушылардың білім беру саласындағы құқық туралы идеялары жүйеленді
Revisiting the improvement of the criminal legislation of the republic of Kazakhstan on liability for the murder for hire
Authors: Biyebayeva A.A. , Kalguzhinova А.М. , Zhumasheva А.T.
Published: April 2024

The article is concerned with consideration of the signs of murder for hire, the identification of types of accomplices in the commission of murders for hire, the concept of hiring in the commission of a killing, the social grounds for increasing responsibility for these circumstances qualifying the killing. The authors carried out a historical and legal analysis of the customary law of Kazakhs, Soviet and modern domestic criminal legislation regulating responsibility for murders. The bases of differentiation of criminal responsibility for aggravated killing have been determined. The concept and signs of the composition of murder for hire are analyzed, the reasons for the imperfection of the legislative formulation of this aggravating sign are revealed. The empirical basis of the study is composed of the statistical data of the Committee on Legal Statistics and Special Records of the General Prosecutor's Office of the Republic of Kazakhstan, analytical reviews, generalizations of judicial practice, published judicial practice of consideration of criminal cases on murders, as well as materials of criminal cases, acts of the «Taldau» forum, intended to ensure monitoring the quality of judicial acts, analysis of the results of the current activities of the courts, information support for litigants, practicing lawyers, use in scientific and research activities. The reliability of the obtained results is determined by the research methodology, analysis of theoretical and practical data. Studying the issues of correct legal assessment and effective prevention of the murder for hire, analysis of the ways of legal expression of this feature in the norm of criminal law constitute an important direction in the development of criminal law theory, designed to ensure the transition from the empirical basis of legal education to scientific one.
Issues of the legal concept on the mechanism for controlling the proliferation of weapons of mass destruction and their financing
Authors: Arenova L.K. , Sultanbekova G.B.
Published: April 2024

The scientific development of the problem of organizing activities to counter the financing of the proliferation of weapons of mass destruction in the Republic of Kazakhstan requires the development of a legal concept for a mechanism for controlling the proliferation of weapons of mass destruction and its financing, which will logically determine the countermeasures strategy, where the prevention of merging with international terrorism and extremism occupies a special place. The relevance of the article reflects the real need for the insurance of national security, for the society, and for the financial and political system of the state to prevent the emergence of a threat, to finance the proliferation of weapons of mass destruction and their merging with international terrorism and extremism, legal forces and means. Emphasizing relevance, especially in the current period of time when the world is under quarantine associated with the COVID-19 pandemic, we believe that it is necessary to dwell in more detail on the forms of terrorist attacks. Such a form of terrorist attack as biological terrorism encompasses the use of biological weapons, which can be an artificially created new form of life, as well as the deliberately concealed use and use of various biological agents and toxins, mutations of bacteria and viruses. It should be noted that in the course of scientific research, the author's contribution of each project participant to its implementation will be strictly formalized. All results obtained will be formalized and divided in accordance with the current civil legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of intellectual property.
Пути оптимизации методического обеспечения расследования незаконного участия должностных лиц в предпринимательской деятельности
Authors: Хлус А.М.
Published: April 2024

В статье рассмотрены проблемы частной методики расследования незаконного участия в предпринимательской деятельности. Методика расследования этого преступления, сформированная на основе его криминалистической характеристики, не содержит информацию о материальных составляющих структуры этого преступления. В основе построения методики расследования рассматриваемого преступления, по мнению автора, должны быть сведения об элементах его материальной структуры. Проанализировав уголовно-правовые признаки состава незаконного участия в предпринимательской деятельности и руководствуясь ст. 429 Уголовного кодекса Республики Беларусь и ст. 364 Уголовного кодекса Республики Казахстан, автор выделил элементы его материальной структуры. Материальная структура незаконного участия в предпринимательской деятельности, по его мнению, состоит из следующих элементов: субъект совершения преступления (должностное лицо, лицо, уполномоченное на выполнение государственных функций, либо приравненное к нему лицо, а также лицо, занимающее ответственную государственную должность); объект преступного посягательства (государственные органы либо государственные или иные организации, в которых субъект преступления (должностное лицо и др.) осуществляет свою служебную и иную деятельность; средства совершения преступления (в большинстве случаев это документы) и предмет преступления (денежные средства или иные материальные ценности), получаемые субъектом в результате совершенного преступления. Выделение и анализ элементов преступной структуры будет служить теоретической основой как для построения информационной модели деяния, так и для совершенствования методического обеспечения раскрытия и расследования данного вида преступлений
The concept and classification of labor disputes
Authors: Issayeva А.Zh. , Aitimov B.Zh.
Published: April 2024

Various approaches to define the types of labor disputes are analyzed in this article, general criteria for the classification of both individual and collective labor disputes are offered. The purpose of the publication is to identify the practical orientation of these theoretical provisions. A study of the dependence of the definition of the method and procedure for resolving a labor dispute on its subject and subject composition is carried out. Various approaches of the legislator to the solution of this issue, both at the present time and in the historical aspect, are demonstrated. It is pointed out that it is necessary to admit the resolution of collective labor disputes on law in court; for individual labor disputes of interest, provide for a conciliation procedure. Moreover, attention is paid to the theoretical aspect of the labor dispute, including the concept and classification of labor disputes, as well as certain types of disagreements between the employee and the employer on the establishment and application of the current labor and other social legislation, which is not allowed in direct negotiations with the employer and was the subject of office work in specially authorized bodies.
Особенности трудового договора с медицинскими и фармацевтическими работниками
Authors: Олжабаева К.Б.
Published: April 2024

Основным способом реализации конституционного права казахстанских граждан на охрану здоровья и медицинскую помощь является наделение медицинских и фармацевтических работников специаль-ной трудовой правосубъектностью и особым правовым статусом, порождающим дифференциацию регулирования их труда нормативными правовыми актами. В статье рассмотрены особенности при-менения основного принципа трудового права— единства и дифференциации в отношении медицин-ских и фармацевтических работников. Проанализирована дифференциация труда этой категории ра-ботников на таких основаниях, как отраслевая принадлежность, условия труда, характер трудовой связи между работником и работодателем, и определено их содержание. Критический анализ некото-рых норм Трудового кодекса Республики Казахстан от23 ноября2015 г. и Кодекса Республики Казах-стан«О здоровье народа и системе здравоохранения» от7 июля2020 г. в части регламентации особо-го правового статуса рассматриваемой категории работников позволил выявить особенности трудово-го договора с медицинскими и фармацевтическими работниками, позволяющие установить не только права, но и повышенные обязанности и ответственность этих работников в целях сохранения жизни и здоровья граждан, как высших гуманитарных ценностей человеческого общества. Сделан вывод о том, что особенности в содержании и заключении трудовых договоров с фармацевтическими и меди-цинскими работниками обусловлены их особым правовым статусом. Выводы также подтверждены позициями ученых, исследовавших особенности трудовых договоров с этими специальными субъек-тами трудового права. Автором внесены предложения по совершенствованию отечественного трудо-вого и медицинского законодательства, касающиеся условий и процедуры заключения трудовых до-говоров.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексіндегі заң техникасы ережелерінің сақталуы турал
Authors: Токатов Р.А. , Оралбаев Н.К.
Published: April 2024

Зерттеу мақсаты — азаматтық заңнама ережелерін қалыптастыру мен əрекет етуінде заң техникасы ережелерін сақтаудың маңыздылығын көрсетіп, шешу жолдарын ұсыну болып табылады. Зерттеу əдістері ретінде ғылыми-теориялық, нормативтік-құқықтық актілердегі, мемлекеттік бағдарламадағы құқықтық актілерді ресімдеу тəсілдерінің, талаптары мен қағидаларының жиынтығына қатысты талдау, топтау, жалпылау, жүйелеу, салыстыру, индукция жəне дедукция қолданылды. Қол жеткізгеннəтиже негізінде қазақ тілінің беделін көтеру мақсатында мемлекеттік ұйымдарда жəне жергілікті өзін-өзі басқару органдарында заң қабылдау тəжірибесінде орыс тілі ресми түрде қазақ тілімен тең қолданылады деген ережені алып тастау керек деген ұсыныс жасалған. Сонымен қатар біріздендірілген заңдық терминологиялық сөздік енгізу ұсынылды. Сөздік арқылы заң саласындағы арнаулы анықтамалардың, ережелердің мағынасын, аудармасының түп нұсқасындағы мазмұнынкөреміз. Терминологиялық сөздікте біздің заңдық актілерде көрсетілген негізгі терминдер қазақша нұсқада жазылуы керек. Орыс жəне қазақ тілінде жазылған құқықтық нормаларды салыстырмалы əдісте бақылау арқылы қателер мен қақтығыстарды анықтау жұмысы жүргізілді. Жұмысты зерттеу барысында авторлар азаматтық заңнама саласындағы нақты олқылықтар мен қайшылықтарды анықтаған, нормаларды қалыптастыруда заң техникасының ережелерін дұрыс қолданбау жағдайларын сипаттаған.
Демократизация и роль политических партий в избирательной системе Республики Казахстан
Authors: Амандыкова С.К. , Ибраева Н.А.
Published: April 2024

В статье исследована роль политических партий на всех стадиях избирательного процесса, проанализированы  политические партии в качестве института гражданского общества и их взаимодействие с государственной властью.  Проведено исследование политических партий с точки зрения многопартийности и плюрализма. Кроме того, в работе  рассмотрены законодательные акты в области избирательного права, регулирующие организацию и деятельность  политических партий. На основании исследования и анализа зарубежного законодательства в области выборов авторы  выдвигают собственное видение статьи первой Закона Республики Казахстан «О политических партиях», проводят анализ статуса политических партий на законодательном уровне. Кроме того, исследуют требования к политическим партиям в  сфере выборов, проводя правовое исследование пропорциональной избирательной системы, дают свое видение по   вопросам снижения заградительного барьера. Многопартийность как признак демократизации общества порождает  споры,  в связи с этим в статье проанализированы правовое регулирование и статус фракций политических партий в  Парламенте РК, дана краткая характеристика законодательства в части расширения полномочий и прав партий,  представляющих оппозицию в Парламенте. Целью статьи является определение роли политических партий в  избирательном процессе и дальнейшее совершенствование законодательства в области избирательного права. В связи с чем на основе изучения монографических исследований периодической литературы и нормативно-правовых актов были  выдвинуты конкретные предложения по совершенствованию и дальнейшему определению правового статуса  политических партий.
Ways of formation of Kazakhstan’s patriotism in the course of Public Service and its legal basis
Authors: Ramashov O.N. , Мussin К.S. , Lavnichak А.
Published: April 2024

This article discusses the legal foundations of the formation of Kazakhstan's patriotism in the course of Public Service in the country. The authors point out that patriotism in Kazakhstan is a respectful, humane and friendly attitude of peoples, which has always been characteristic of Kazakhstanis, as well as calling all Kazakhstanis to creative work, to make every effort to preserve peace, unity and independence of our country, creating conditions for the development of education, culture, economy, social sphere in the state ofKazakhstan. In the course of the implementation of the national policy of the country within the framework of the new Kazakhstan patriotism it is assumed that it accounts for the equality of all nationalities, races, confessions in the need to make coordinated decisions, taking into account the interests of different peoples living on the territory of Kazakhstan. The authors analyze the fact that Kazakhstan's patriotism is one of the constitutional ideas reviving it as a common national idea of love for the motherland, as well as respect for its history. The rights of citizens in the Republic of Kazakhstan are provided by the Constitution and norms ofthe law, ensure their equality before the law, regardless of their social status, ethnicity, official career or other origin, religious affiliation and other differences. In this context the authors note that in the formation of domestic patriotism in the course of public service every citizen of Kazakhstan has the opportunity to contribute to the development of language, traditions, culture, and, in general, all institutions of the state should work to ensure equality of opportunities.
Меры общей профилактики коррупции и взяточничества в Республике Беларусь
Authors: Хлус А.М.
Published: April 2024

В статье рассмотрена профилактика как важнейшее направление противодействия коррупции и взяточничеству. На основе  проведенного анализа действующего законодательства в борьбе с коррупцией автором сделаны выводы о недостаточном внимании со стороны государственных органов к профилактике как одному из направлений противодействия коррупции. Обращено внимание на «точечный» характер принимаемых мер в связи с противодействием коррупции, выполняющих, по своей сути, роль предупреждения совершения новых преступлений коррупционной направленности. В ходе проведенного исследования автор пришел к выводу о необходимости рассмотрения проблем противодействия коррупции и  взяточничеству в аспекте их профилактики. С этой целью предложено создание определенных условий, принятие  действенных мер, направленных на перестройку психологии сознания современного человека. По мнению автора, основополагающей частью профилактики должно быть воспитание молодого поколения, призванное сформировать систему определенных правил поведения в различных сферах жизнедеятельности. В связи с этим акцентировано внимание на необходимость формирования управленческого потенциала в системе условий строжайшего воспитания. Система  воспитания потенциального управленца должна строиться на крайне негативном восприятии всего, что имеет отношение к коррупции, и, не менее важно искоренять различные примеры коррупционных отношений. В целях профилактики коррупции и взяточничества предложено ограничить определенными законодательством сроками продолжительность государственной службы в отраслях и сферах деятельности, для которых характерна высокая степень вероятности  формирования коррупционных отношений. Также необходимо расширять возможности применения механизма ротации кадров, а продление сроков деятельности отдельных должностных лиц осуществлять после предварительной проверки их предшествующей деятельности.
Legal problems of agricultural cooperation development in the conditions of digitalization in the Republic of Kazakhstan
Authors: Yerkinbayeva L. , Kalymbek B. , Nesipbayeva I.
Published: April 2024

This article examines some theoretical and practical issues of legal regulation of agricultural cooperative activities in the context of digitalization in Kazakhstan. Digitalization of the agricultural sector provides opportunities to improve the efficiency of agricultural cooperation, the study of legal problems of which will allow to effectively solve the problems of food security and rational use of agricultural land. The authors focus on the relevance of the problem under study, determine the place and role of digitalization in solving issues of agricultural cooperation. A comparative analysis of the legislation of foreign countries and the Republic of Kazakhstan in the field of agricultural cooperation and digitalization of agricultural entrepreneurship showed the lack of a unified concept for the implementation of digitalization of this area, which requires comprehension and legal support, including such areas as the creation of technologies that simplify the process of monitoring the use and protection of land of agricultural cooperatives; lending, subsidizing and insurance of agricultural cooperatives; the introduction of digital tools for the use of information resources, platforms and technologies that increase the efficiency of its activities; the implementation of digital platforms for monitoring and managing transport and logistics infrastructure in agriculture. It is proposed to legislate the goals and objectives of the digital transformation of the sphere of agricultural entrepreneurship in general, and to provide for measures to protect the rights and legitimate interests of agricultural entrepreneurs.
Ақпараттандыру мен байланыс саласындағы қылмыстық құқық бұзушылықтардың ұғымы жайлы
Authors: Бижанова А.Р. , Мейрбекова Г.Б. , Жүнісова Г.Ə.
Published: April 2024

Компьютерлік ақпарат пен технологиялардың, оның ішінде қылмыстық-құқықтық құралдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету проблемасы бүгінде əлемнің көптеген дамыған елдеріндегі ең өткір мəселелердің бірі болып табылады. Əсіресе компьютерлерді, олардың жүйелері мен желілерін өнеркəсіп пен бизнесте жиі пайдаланылуда. Кəсіпорындар əртүрлі компьютерлік шабуылдар мен бұзылуларға байланысты үлкен шығындарға ұшырайды. Ғаламдық компьютерлік желі Интернет академиялық ресурстан коммерциялық ортаға айналды, мұнда қауіпсіздікті қамтамасыз ету жəне дамып келе жатқан қатынастарға ықтимал шабуылдардың алдын алу маңызды болып табылады. Зерттеудің мақсаты отандық жəне шетел заңнамаларымен киберқылмыстардың құқықтық реттелуін қарастыру, терминологиялық мəселелерді шешу болып табылады. Зерттеу нəтижесінде ақпараттық технология саласындағы қылмыстық құқық бұзушылықтар ұғымы нақтыланатын болады. Авторлар мақалада елімізде орын алған киберқылмыстылықтың қазіргі күйіне, қауіптілік деңгейіне тоқталған. ҚР ҚК-нің 7-тарауындағы қылмыстық құқық бұзушылықтардың ақпараттық технология салаларын қамтитынын ескере отырып, тараудың атауын өзгерту ұсынылған.
Қазіргі азаматтық іс жүргізу заңнамасында заңдық терминологияларды қолдану мəселесі
Authors: Ілиясова Г.А. , Əсетова Г.Б.
Published: April 2024

Мақалада 2015 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексінің мемлекеттік тілдегі мəтінінде қолданылған заңдық терминологияға лингвистикалық сараптама жүргізу нəтижелері талданған. Зерттеу жүргізу мақсаты азаматтық іс жүргізу заңдарының мемлекеттік тілдегі жəне орыс тіліндегі мəтіндерінің теңтүпнұсқалығының сақталуын, қазақ тіліндегі заңдық терминдердің бірізділігін қамтамасыз ету болып табылады. Заң тілі — ресми тіл болғандықтан, бұл мəселеге бей-жай қарауға болмайды. Авторлар Азаматтық процестік кодекстің жеке баптарының мəтініне сараптама жүргізу барысында құқықтық нормаларды орыс тілінен қазақ тіліне қате аудару, мағынасыз аудару, бір терминді бірнеше нұсқада аудару секілді қателіктерді тауып, олардың дұрыс аудармаларын ұсынған, əрбір аударманы жеке негіздеп көрсеткен. Заңдардың қазақ тіліндегі мəтіндерінің түсініксіз болуы, терминдердің дұрыс емес аударылуының бірден бір себебі заң жобаларының алдымен орыс тілінде əзірленіп, кейін аз уақыт қалғанда асығыс мемлекеттік тілге аударудың нəтижесі деп түсіндіріледі. Заңдарды аудару ісімен білікті заңгерлер емес, аудармашы — тіл мамандары айналысатыны белгілі. Қорытындыда мемлекеттік тілдің мəртебесін көтерудің қажеттігі, оның бір жолы ретінде заңдарды мемлекеттік тілде қабылдау қажеттігі, заң қабылдау үрдісіне кəсіби білікті, мемлекеттік тілді еркін меңгерген заңгерлерді жұмылдыру қажеттігі негізделеді.
Запрет на совершение сделки завещания в электронном виде по законодательству Республики Казахстан: проблемы и пути их решения
Authors: Жетибаев Ж.К.
Published: April 2024

Статья посвящена рассмотрению вопросов, связанных с совершением завещания в электронном виде по гражданскому законодательству Республики Казахстан. Автором представлена общая характеристика составления завещания по законодательству Республики Казахстан. Особое внимание удeлено опыту зарубежных стран, который демонстрирует правовое закрепление завещания в электронном виде, а также на сложности, которые возникают при их реализации (в особенности аспекты, связанные с хранением такого завещания и идентификацией лица, которое его составило). Кроме того, дан анализ правоприменительной практики по данному вопросу и применению правила о безвредной ошибке странами англо-саксонской правовой семьи. В ходе исследования выявлены положительные и отрицательные стороны совершения завещания в электронном виде. Однако проведенное исследование позволяет обосновать нецелесообразность разрешения на правовом уровне составления завещания в электронном виде, поэтому предложена редакция положения, которая бы устанавливала прямой за[1]прет в гражданском законодательстве Республики Казахстан на данное действие. Данное предложение обосновано наличием достаточно серьезных трудностей на практике, связанных с правовой и технической стороной электронного завещания, а также тем, что легализация совершения завещания в электронном виде может способствовать учащению случаев злоупотреблений субъектами гражданского права своими правами, а также мошенничеству и киберпреступности. Представляется, что вы[1]воды, сделанные автором в ходе настоящего исследования, могут быть взяты за основу при разработке и внедрении изменений и поправок в действующее законодательство.
Коммерциялық емес ұйым түсінігі, оның азаматтық құқық жүйесіндегі орны
Authors: Айтимов Б.Ж. , Дусипов Е.Ш. , Сериев Б.А.
Published: April 2024

Мақалада «коммерциялық емес ұйымның» ғылыми-көпшілік ортада қалыптасқан түсінігі тəжірибелік мысалдармен, шетелдік теориялық ойлармен салыстырыла отырып зерттелген. «Коммерциялық емес ұйым» ұғымын дəл қазіргі уақытта қайта қарау аса маңызды болып отыр. Оның басты себебі, азаматтардың саяси-экономикалық, əлеуметтік белсенділіктерін арттыру арқылы жергілікті өзін-өзі басқарудың қазақстандық тəжірибесін қалыптастыру мен дамыту, нəтижесінде жергілікті мəселелерді тұрғындардың өз əлеуетін пайдалана отырып шешу болып отырғаны айқын. Алайда «коммерциялық емес ұйым» ұғымын оның негізгі мақсаттары тұрғысынан зерттеген ғылыми-теориялық ойлардың аздығы байқалады. Бұл өз кезегінде коммерциялық емес ұйымдар турасындағы отандық заңнаманы жетілдіруге мүмкіндік бермейтіні анық. Осы саладағы заңнаманың халықаралық жəне шетелдік ұйымдардың қатысынсыз дамымауының басты себептерінің бірі азаматтық қоғамды қалыптастыру мен дамытуға бағытталған мемлекеттік саясаттың жетілмеуінен байқауға болады. Бұл осы саланы дамытуға мүдделі мемлекеттік органдардың жұмысының нəтижесі деп білеміз. Зерттеудің мақсаты Қазақстан Республикасы азаматтық заңнамасы бойынша «коммерциялық емес ұйым» түсінігін айқындап, оның азаматтық құқық жəне де жалпы мемлекеттік-қоғамдық деңгейдегі орнын анықтау. Мақалада зерттеудің статистикалық, талдау, синтездеу, салыстырмалы-құқықтық, лингвистикалық əдістерімен қатар, олардың тəжірибелік дамуын зерттеуде нақты-əлеуметтік, құқықтық аудит жүргізу сияқты тəсілдер қолданылды. Ғылыми-зерттеулердің нəтижесінде коммерциялық жəне коммерциялық емес ұйымдарды ажыратудың қалыптасқан белгілерін қолданудың мүмкіндігі аз екендігі, осы себепті оларды өзара ажыратудың «қоғамдық пайдалылығы» сияқты т.б. жаңа өлшемдерін қалыптастыру қажеттігі негізделді.
Правовые формы установления платежной и накопительной денежных функций
Authors: Проскурина К.Ю.
Published: April 2024

Предметом настоящего научного исследования являются правовые формы установления двух денежных функций: платежной и накопительной. На современном этапе развития правового регулирования денежной системы Республики Казахстан платежная денежная функция наиболее полно, по сравнению с прочими экономическими денежными функциями, отражена в законодательстве РК. Наоборот, правовые формы установления накопительной денежной функции в действующем законодательстве встречаются как бы «между строк» или закреплены косвенно, что вызывает необходимость их специального поиска и толкования. Автором настоящей работы приведены не только авторские определения предлагаемым терминам, но и установлена разница в таких значимых для современной экономики понятиях, как «платежное средство», «законное платежное средство», «единственное законное платежное средство» и «незаконное платежное средство». В свете появления и внедрения в рыночную экономику «частных» (негосударственных) денег, появления криптовалюты и необходимости определения их правового положения, установление такого теоретического разграничения представляется весьма актуальным. По результатам исследования сделаны выводы и даны рекомендации по совершенствованию действующего законодательства. Методологию данной научной работы составили аналитический, системный, сравнительный, формально-юридический методы. Помимо прочего, теоретической основой исследования явились труды ученых в области финансового и гражданского права как Республики Казахстан, так и Российской Федерации. А с тем учетом, что деньги являются экономико-правовой категорией, автором также были изучены и применены труды ученых-экономистов. Результаты, полученные в ходе проведения настоящего исследования, могут быть использованы при написании научных и практических работ в этой области права, системного толкования норм права, регулирующих товарно-денежные отношения, а также для целей совершенствования действующего законодательства Республики Казахстан.
Ұлттық жəне халықаралық құқықтың өзара əрекеті: конституциялық-құқықтық негіздер
Authors: Ержанова Ф.А. , Абыласимов М.Н.
Published: April 2024

Мақалада Қазақстан Республикасының жəне шет елдердің қолданыстағы конституциялық заңнамасын, ғылыми əдебиетті зерделеу мен талдау негізінде Қазақстан мен шет елдердегі ұлттық жəне халықаралық құқықтың өзара іс-қимылын конституциялық-құқықтық реттеудің өзекті мəселелері қаралған. Ішкі жəне халықаралық құқықтың арақатынасын бекітетін конституцияларды зерттеуге басты орын берілген, халықаралық жəне ішкі құқықтың өзара əрекеттесуін бекітудегі негізгі заңдардың əртүрлі тəсілдеріне талдау жасалған. Авторлар халықаралық жəне конституциялық құқық нормаларының өзара іс-қимылына қатысты теориялық жəне практикалық мəселелерді жария етеді. Салыстырмалы-құқықтық талдау арқылы ұлттық жəне халықаралық құқықтың арақатынасын конституциямен реттеудің өзіне тəн белгілері мен ерекшеліктері ашылған. Жалпыға бірдей жаһандану жəне интернационализация жағдайында отандық Конституция жалпы конституционализм дамуының əлемдік тенденцияларына сəйкес келетіні анықталды. Ішкі жəне халықаралық құқықтың өзара іс[1]қимылын конституциялық-құқықтық реттеуді жетілдіру мақсатында халықаралық құқықтың жалпыға бірдей танылған қағидалары мен нормаларының ұғымы мен мазмұнын, олардың ұлттық құқықтық жүйелер иерархиясындағы рөлі мен орнын айқындаумен байланысты теориялық жəне практикалық мəселелерді одан əрі ғылыми тұрғыдан əзірлеу қажеттігі негізделеді. Сонымен қатар, авторлар конституциялық заңнамаға адамның жəне азаматтың құқықтары мен бостандықтары халықаралық құқықтың жалпыға бірдей танылған қағидалары мен нормаларына сəйкес жəне конституцияға сəйкес танылатындығы жəне оларға кепілдік берілетіндігі туралы ережені енгізуді ұсынған.
Features of administrative proceedings in the Republic of Kazakhstan
Authors: Saniyazova E.K. , Isayeva Zh.A.
Published: April 2024

The purpose of the article is to analyze the new Administrative Procedural Code of the Republic of Kazakhstan, which will enter into effect on July 1, 2021. The relevance of the problem is due to the fact that with the adoption and introduction of the new APPC in Kazakhstan the institute of administrative justice is being created, the purpose of which is to create a system of constitutional checks and balances. The newly created specialized administrative court will ensure the interests of the public in the sphere of the legality of the activities of the executive authorities. Analyzing the norms of the new APPC of the Republic of Kazakhstan, the authors rightly believe that the adoption of the APPC will lead to increased transparency and efficiency of the activities of state bodies, will become an effective mechanism for protecting the rights of citizens when considering public law disputes, as well as a guarantee that allows our citizens to take part in the decision-making process of the authorities.
International labor migration: features of the Eurasian model
Authors: Khamzin A.Sh. , Shakenov A.O. , Boretskiy A.V.
Published: April 2024

The authors of the article consider the issues of the current state and prospects for improving the regulatory framework of the Eurasian Economic Union and the legislation of the Republic of Kazakhstan in the context of further development of the legal framework for cooperation in the field of labor migration, as well as in the field of integration and migration policy of the countries of the Eurasian Economic Union and the Republic of Kazakhstan. The purpose of the study is to develop proposals for improving the regulatory framework of the EAEU countries and the legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of regulation of labor migration, as well as countering its negative consequences such as illegal migration on the territory of this integrational association.The methodological basis of the research consists of traditional general scientific and special legal methods used in comparative law: system-structural, historical-legal, socio-legal and comparative-legal. The authors conclude that it is necessary to develop and adopt the Law "On Labor Migration" in the Republic of Kazakhstan, which will be aimed at regulating both the departure of citizens of the Republic of Kazakhstan for employment abroad and the attraction of foreign labor to the Republic of Kazakhstan, with all the legal relations arising from these processes. The results of this study will contribute to improve the regulatory framework in the field of legal regulation of labor migration, countering illegal migration and other illegal manifestations, which are largely the result of insufficient regulation of the sphere of labor migration
Functions of legal responsibility in the theory of law and state (analysis and synthesis of theoretical studies)
Authors: Volgina A.P. , Turlayev A.V. , Morozov N.V.
Published: April 2024

The article reveals different approaches to defining the functions of legal responsibility, which are given by different authors. The functions of legal responsibility are considered as a category of theory and history of law, which are detailed in sectoral legislation and expressed in legislation in the form of punishments, penalties and other forms. Different approaches and views underline the dynamism of this phenomenon. The aim of the study is to identify the main features of the functions of legal responsibility and various types of functions as directions of the legal impact of legal responsibility on public relations. With the help of general and special research methods, the analysis and generalization of theoretical material, consideration of various types of functions of legal responsibility in order to identify the patterns of development of this theoretical category are carried out. As a result of the study, we presented our own approach to understanding the functions of legal responsibility, which, in addition to the sanctions of a legal norm, also includes psychological impact aimed at correcting the behavior of a person brought to legal responsibility. The functions of legal responsibility include upbringing and education as a necessary element of the process of correcting the offender in order to more effectively influence the mind of the offender. The article draws conclusions that reveal the concept and signs of functions of legal responsibility, which are in constant development, substantiates the provision that in the category of legal responsibility, in addition to punishment, other positive and negative measures of a coercive nature should be included, provided by the coercive force of the state, directed to correct the person who committed the offense.
Қазақстан Республикасы мен Түркия Республикасының азаматтық заңнамасындағы кейбір заңдық терминдердің анықталу ерекшеліктері
Authors: Әкімжанова М.Т. , Әсетова Г.Б. , Мұратова А.Қ.
Published: April 2024

Мақала Қазақстан Республикасы мен Түркия Республикасының азаматтық-құқықтық нормативтік актілерінде кейбір заңдық терминдердің қолданылу ерекшеліктерін салыстырмалы-құқықтық талдауға арналған. Аталмыш тақырыпты талдау барысында азаматтық-құқықтық нормалар мен актілердегі заң терминологиясын дамыту процесінде белгілі бір заңдылықтар анықталды, бұл Қазақстан Республикасының отандық азаматтық құқығын қалыптастыру процесінде заң тілін жүйелендірудің тұтас көрінісін жасауға негіз бола алады. Қазіргі азаматтық заңнамада заң терминологиясының жұмыс істеуіне байланысты мәселелерді зерттеу отандық нормативтік кеңістікті жетілдіру жолдарын жан-жақты түсінуге негіз береді. Авторлар теориялық және тәжірибелік маңызы бар, нақты мысалдармен нығайтылған және Қазақстан Республикасының азаматтық-құқықтық нормативтік актілері мәтіндерінің сапасын жетілдіруге бағытталған тұжырымдар мен ұсынымдарды негіздейді. Зерттеу нәтижелері жаңа және бірегей болып табылады, авторлық ұстаным негізделген, пайымдалған теориялық тұжырымдар мен заңнамалық мәтіннің сапасын жақсарту жөнінде әзірленген тәжірибелік ұсынымдар заң техникасының жалпы қағидаларын әзірлеу, «Құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасының Заңын жетілдіру барысында, сонымен қатар, норма шығару қызметі мен құқық қолдану тәжірибесін кеңейту заң жобаларына мемлекеттік тілде лингвистикалық сараптама жүргізуге байланысты қызметте пайдаланылуы мүмкін. Авторлар жалпы қабылданған, біркелкі және тиісті түрде рәсімделген заң терминдерін қамтитын бірыңғай заңды терминологиялық сөздікті енгізуді ұсынған. Мақаланы жазу барысында ғылыми танымның жалпы әдістері қолданылған: синтез, талдау, индукция, шегеру, сонымен қатар, салыстырмалы-құқықтық, жүйелік, логикалық.
Актуальные вопросы возмещения ущерба имуществу, причиненного дорожно-транспортными происшествиями
Authors: Шаяхметова Ж.Б. , Муханова А.Т. , Ердешова Ж.И.
Published: April 2024

Статья направлена на исследование вопросов юридической ответственности за транспортные правонарушения,  регулируемые законодательством Республики Казахстан. Авторами рассмотрены понятие «состав транспортных правонарушений», вопросы административной и уголовной ответственности, проведен сравнительный анализ в разрезе областей страны по дорожно-транспортным правонарушениям. Согласно показателям уполномоченных органов Республики Казахстан, дорожно-транспортные происшествия совершаются, в частности, по следующим причинам: превышение допустимой скорости, вождение автотранспортного средства в состоянии алкогольного опьянения, обгон и выезд на встречную полосу, несоблюдение дистанции и правил дорожного движения, нарушение правил пере- возок пассажиров и правил пешеходного движения. Анализ степени уголовной и административной ответственности, связанной с увеличением автотранспортных средств и влиянием роста экономического развития, показал, что развитие и совершенствование транспортных отношений рассмотрены в качестве инструмента развития экономических механизмов. Кроме того, в работе описаны вопросы возмещения вреда как последствия развития дорожно-транспортных отношений и необходимости четкого урегулирования данных отношений нормами права. Важным аспектом данного исследования является вопрос закрепления правового положения субъектов дорожно-транспортных отношений в нормативно-правовых актах. Необходимо помнить, что, несмотря на то, развитие дорожно-транспортных отношений является выгодным с точки зрения экономики страны, несоблюдение элементарных правил дорожного движения представляет собой наибольшую опасность.
К вопросу об обязанностях в трудовом праве Республики Казахстан
Authors: Жумабаева А.Б.
Published: April 2024

В статье проанализированы и рассмотрены подходы некоторых советских и современных ученых к понятию обязанностей, действующее трудовое законодательство в рамках правового статуса сторон трудовых отношений. Целью проведения исследования является рассмотрение категории «обязанность» в сфере трудового права как понятие трудовых обязанностей работника и работодателя. Поскольку обязанность представляет собой сложную, многогранную категорию, тесно связанную с правами индивида. Автором вкратце рассмотрены подходы ученых к понятию обязанностей. Советское время характеризуется большим вниманием к понятию «обязанность» в сфере труда, поскольку труд без обязанности к нему был невозможен. Обязанность каждого человека трудиться представляла собой часть идеологического механизма. Современный подход к понятию обязанности в трудовом праве в большей степени раскрывался через механизм добровольного соглашения между работником и работодателем о взаимных правах и обязанностях. Кроме того, требуют особого внимания вопросы материальной ответственности работника через призму обязанностей работодателя. Отдельные нормы Трудового кодекса Республики Казахстан (ТК РК) нуждаются в уточнении и внесении изменений. В работе приведены и обоснованы предложения по совершенствованию действующего ТК РК. Предложено установить пределы материальной ответственности работника и вернуть норму статьи ТК РК от 2007 года. Касательно дистанционных работников автором предложено разграничить понятия «дистанционные работники» и «временные дистанционные работники», установить минимальные нормы и требования для работодателя по обеспечению сохранности вверенного дистанционному работнику имущества.
Improvement of electoral legislation in the light of international standards and political reforms in the Republic of Kazakhstan
Authors: Korpebayev Zh.
Published: April 2024

Political reform is being actively carried out in the Republic of Kazakhstan, which affected the procedure for elections to the Mazhilis of the Parliament of the Republic of Kazakhstan. The purpose of the article is to analyze the current state of the electoral system of the Republic of Kazakhstan and its compliance with international standards in terms of attracting women and youth to the management of public affairs. The author of the article has analyzed the legislation of the Republic of Kazakhstan, as well as the availability of appropriate quotas for women, youth, and DIC disabilities in foreign countries legislation. In the study, in order to generalize and systematize the existing gaps in the regulation of quotas for women, youth and persons with disabilities, both general scientific methods and private scientific methods of cognition have been applied. International norms and standards in the field of electoral law have been studied, a comparative analysis of the legislation of the Republic of Kazakhstan and foreign countries have been conducted, relevant proposals have been offered for improving the electoral legislation. As a result, the author highlighted the need to make changes and additions to the legislation of the Republic of Kazakhstan, which would regulate the electoral process.
Эффективность механизма разрешения споров Всемирной торговой организации
Authors: Талгатова К.С. , Баймагамбетова З.М.
Published: April 2024

В статье отмечено, что на современном этапе участия Республики Казахстан во Всемирной торговой организации (ВТО) весьма актуальным становится вопрос об эффективности органа по разрешению споров при Всемирной торговой организации, а также о заинтересованности Казахстана в дальнейшем развитии данного механизма. Исследовательская цель заключается в комплексном обзоре эффективности органа по разрешению споров в контексте таких критериев, как временные рамки, результаты рассмотрения споров, участие стран, входящих во Всемирную торговую организацию. В рамках достижения поставленной цели авторами были обозначены следующие направления настоящего исследования: анализ этапов разрешения спора при органе разрешения споров Всемирной торговой организации; исследование основных аргументов в пользу эффективности органа по разрешению споров; определение и раскрытие показателей, влияющих на эффективность механизма. Использованы общенаучные, частно-научные и иные методы исследования: исторический, формально-логический, сравнительно-правовой анализ и формально-юридический метод. Нормативно-правовую базу составили нормы международного права, опубликованные и неопубликованные материалы отечественной и международной юридической практики, авторские эмпирические исследования в области национального и международного торгового права. Кроме того, проанализирована казахстанская перспектива развития как участника Всемирной торговой организации, в том числе при взаимодействии с органом по разрешению споров.
Current state and prospects for improving the institutions of exemption from criminal liability and punishment
Authors: Biebayeva A.A. , Kalguzhinova А.М. , Ozbekov D.О.
Published: April 2024

One of the key areas of the criminal policy of the Republic of Kazakhstan is the humanization of criminal legislation through a gradual reduction in the scope of criminal repression by improving the institution of exemption from criminal liability, expanding the grounds for exemption from criminal punishment and parole. The authors of this article comprehensively studied the content of the institutions of exemption from criminal liability and exemption from punishment in the previously existing criminal laws: Criminal Codes of the RSFSR of 1922 and 1926, the Criminal Code of the Kazakh SSR of 1959, and the Criminal Code of the Republic of Kazakhstan of 1997. In addition, they analyzed the novelties of the Criminal Code of the Republic of Kazakhstan of 2014, corresponding to the idea of restorative justice, which is gradually entering the legal reality of Kazakhstan. The main part of the article defines the essence of establishing a surety, which is classified by the Law of the Republic of Kazakhstan as of December 27, 2019 as a type of exemption from punishment. The legal nature is revealed, the grounds and conditions enshrined in the law, the procedure for applying this type of exemption from punishment are analyzed, and its importance in stimulating positive post-criminal behavior is shown. The scientific recommendations proposed by the authors are aimed at overcoming the most common problems in the practice of applying the rules governing the conditions and procedure for exemption from criminal liability and punishment.
Некоторые вопросы законодательного регулирования института судебного представительства в Республике Казахстан
Authors: Жамбурбаева С. , Ильясова Г.А.
Published: April 2024

Правовое регулирование института представительства должно соответствовать тенденциям развития правовой системы страны, что осуществимо в том случае, если проблемы в правоприменении будут не только выявлены, но и устранены, что положительно повлияет на эффективность осуществления субъектами своих гражданских прав и обязанностей. Пробелы в законодательстве, регламентирующие институт представительства, как и в любом ином правовом явлении, имеют место, о чем свидетельствует то, что, несмотря на принятие Закона РК «Об адвокатской деятельности и юридической помощи», вопросы судебного представительства продолжают активно обсуждаться в юридическом сооб-ществе. Особый интерес вызывают споры о правовом статусе судебных представителей — юридических консультантов, актуализировавшиеся после модернизации законодательства, о качестве оказания ими своих профессиональных услуг, которые нередко возникают из-за злоупотребления данными субъектами процессуальными правами, халатного отношения к принятым на себя обязательствам. Не менее дискуссионным является вопрос саморегулируемости палат юридических консультантов, который порождает немало полемики в отношении конкурентоспособности членов указанных палат. Авторы данного исследования предприняли попытку проанализировать изложенные вопросы, изучили и обобщили мнения правоведов о природе возникающих дискуссий, а также предложили пути их решения с целью совершенствования действующего законодательства в сфере представительства в суде.