Υπερηχογραφική και ιστολογική ανάλυση της υφής της αθηρωματικής πλάκας της καρωτίδας σε συμπτωματικούς και ασυμπτωματικούς ασθενείς
Authors: Τζορμπατζόγλου Ιωάννης 
Published: January 2024

Οι σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις απεικόνισης έκαναν δυνατή µία λεπτοµερή ανάλυση της καρωτιδικής αθηρωµατικής πλάκας σε συνδυασµό µε ειδικό υπολογιστικό λογισµικό. Η προγνωστική αξία της υπερηχογραφικής ανίχνευσης της ασταθούς αθηρωµατικής πλάκας σε ασυµπτωµατικούς ασθενείς , όσων αφορά µελλοντικά εγκεφαλικά, δεν έχει ακόµα πλήρως αποσαφηνιστεί. Χρειάζονται περισσότερες µελέτες προς αυτή την κατεύθυνση. Σκοπός αυτής της µελέτης ήταν να αποσαφηνίσει την σχέση χαρακτηριστικών υφής της αθηρωµατικής πλάκας (βαθµός στένωσης, κλίµακα του γκρι, επιφάνεια πλάκας, παραυλική µαύρη περιοχή (JBA), και διακριτές λευκές δοµές (DWA) ) που έχουν αναδειχθεί σε προηγούµενες µελέτες ως ανεξάρτητοι παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό, µε ιστολογικά χαρακτηριστικά αστάθειας της πλάκας. Μεθοδολογία: Πραγµατοποιήθηκε µία µελέτη επιπολασµού , που περιέλαβε 70 ασθενείς προς χειρουργείο ενδαρτηρεκτοµής. Πριν το χειρουργείο, για κάθε ασθενή έγινε λήψη χαρακτηριστικών υφής της καρωτιδικής πλάκας µε την χρήση υπερήχου µετά από κανονικοποίηση χρησιµοποιώντας εµπορικά διαθέσιµο ειδικό λογισµικό. (LifeQ Medical, Nicosia, Cyprus). Μετά το χειρουργείο µελετήθηκαν για κάθε πλάκα συγκεκριµένα ιστολογικά χαρακτηριστικά (αριθµός µακροφάγων (CD68) , βαθµός νεοαγγείωσης (CD31 ), αριθµός λείων µυικών κυττάρων (SMC), µέγεθος του λιπώδους πυρήνα, πάχος της ινώδους κάψας, παρουσία ενδοπλακικής αιµορραγίας, ρήξη της πλάκας και αστάθεια αυτής). Οι συµπτωµατικοί (20 ) και άσυµπτωµατικοί (50) ασθενείς ήταν συγκρίσιµοι όσων αφορά το βαθµό στένωσης (µέσος όρος 86%, 60%-99%) και την παρουσία παραγόντων κινδύνου εκτός της ολικής χοληστερίνης (που ήταν µεγαλύτερη στην συµπτωµατική οµάδα. P=0.023). Ο χαµηλός βαθµός στη κλίµακα του γκρι και η παρουσία DWA συσχετίστηκε µε αυξηµένο αριθµό µακροφάγων (p< 0.001 και p<0.001 αντίστοιχα), αυξηµένη νεοαγγείωση (p=0.019 και p<0.001), µεγαλύτερο λιπώδη πυρήνα (p=0.001 και p=0.025 αντίστοιχα), ενδοπλακική αιµορραγία (p=0.001και p=0.001, αντίστοιχα), παρουσία ενδοπλακικής αιµορραγίας (p=0.001 και p=0.025 αντίστοιχα) και µειωµένο αριθµόλείων µυικών κυττάρων (p=0.003 και p=0.003, αντίστοιχα). Η παρουσία JBA συσχετίστηκε µε µειωµένο αριθµό SMC (p=0.042), µεγαλύτερο λιπώδη πυρήνα (p=0.013) και ρήξη της πλάκας (p=0.002). Ο συνδυασµός λεπτής ινώδους κάψας είτε µε µεγάλο λιπώδη πυρήνα είτε µε ρήξη της πλάκας συσχετίστηκε µε τη µεγαλύτερη (65%) παρουσία JBA. H συνολική επιφάνεια της πλάκας δεν συσχετίστηκε µε κανένα ιστολογικό χαρακτηριστικό. Μετά την ρύθµιση της θεραπείας µε στατίνες για συµπτώµατα, οι στατίνες συσχετίζονται µε µειωµένο αριθµό µακροφάγων (p=0.038), µειωµένη νεοαγγείωση (p=0.019) και µειωµένο αριθµό µακροφάγων (p=0.023). Συµπεράσµατα: Σε αυτή τη µελέτη βρέθηκε ότι υπάρχει ισχυρή συσχέτιση µεταξύ υπερηχογραφικών χαρακτηριστικών υφής της πλάκας ( τα οποία αποτελούν ανεξάρτητους παράγοντες για εγκεφαλικό) και ιστολογικών χαρακτηριστικών της ασταθούς πλάκας. Αυτό το εύρηµα υποστηρίζει τη δυνατότητα των υπερηχογραφικών δεδοµένων υφής στην πρόληψη εγκεφαλικού, επικυρώνοντας την χρήση του υπερήχου στη διαβάθµισητου κινδύνου για εγκεφαλικό