ПРИМЕНЕНИЕ ГЕОИНФОРМАЦИОННЫХ СИСТЕМ В ЗДРАВООХРАНЕНИИ: ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ
Authors: У.С. Джамединова , А.Т. Шалтынов , Б.Е. Конабеков , А.М. Абильтаев , А.О. Мысаев 
Published: November 2024

Введение: Болезни системы кровообращения и травмы являются одними из основных причин смертности в Казахстане. Использование геоинформационных систем и пространственного анализа могут помочь в разработке рекомендаций по улучшению деятельности для станции скорой помощи и снижению количества ДТП для службы общественного здоровья. Цель: Проведение обзора литературы с целью определения возможностей использования геоинформационных систем для нужд системы здравоохранения. Стратегия поиска: Проведен поиск релевантных научных публикаций в базах данных доказательной медицины (PubMed, Web of Science, ResearchGate), специализированных поисковых систем (GoogleScholar). Глубина поиска составила 26 лет (1991-2017), так как информации по практическому применению геоинформационных систем было недостаточно, были добавлены статьи более позднего выпуска. Результаты: Было проанализировано свыше 30 литературных источников с примерами использования геоинформационных систем. Заключение: Анализ полученных литературных данных свидетельствует о высокой актуальности возможности применения геоинформационных систем и пространственного анализа для решения задач общественного здравоохранения.

Introduction: Diseases of the circulatory system and trauma are among the leading causes of death in Kazakhstan. The use of geographic information systems and spatial analysis can allow making recommendations for improving the activity for an ambulance station and reducing the number of accidents for public health services. Objective: To conduct a literature review to determine the possibilities of using geographic informational systems for the needs of the health care system. Methods: The search for relevant scientific publications in the databases of evidence-based medicine (PubMed, Web of Science, ResearchGate), specialized search engines (GoogleScholar). The depth of the search was 26 years (1991-2017), as the information on the practical application of geographic informational systems was not sufficiently added articles of a later release. Results: Over 30 literature sources with examples of using geographic information systems were analyzed. Conclusion: The analysis of the obtained literature data indicates the high relevance of the possibility of using geographic information systems and spatial analysis to solve public health problems.

Кіріспе: Қазақстанда қанайналым жүйесі мен жарақаттану аурулары қайтыс болудың басты себептерінің бірі болып табылады. Геоақпараттық жүйелерді және кеңістіктік талдауды пайдалану жедел-жәрдем станциясының қызметін жетілдіру бойынша ұсыныстар әзірлеуге және денсаулық сақтау саласындағы апаттар санын азайтуға көмектеседі. Мақсаты: геоақпараттық жүйелерді денсаулық сақтау жүйесінің қажеттіліктері үшін қолдану мүмкіндігін анықтау үшін әдеби шолуды жүргізу. Әдістері: Дәлелді медицина деректер базасында (PubMed, Web of Science, ResearchGate), мамандандырылған іздеу жүйелерінде (GoogleScholar) тиісті ғылыми жарияланымдарды іздестіру. Іздеу тереңдігі 26 жыл (1991-2017) болды, Өйткені геоақпараттық жүйелерді практикалық қолдану туралы ақпарат кейінгі шығарылымдардың баптарына жеткілікті түрде қосылмаған. Нәтижелері: геоақпараттық жүйелерді қолдану мысалдарымен 30-дан астам әдебиет көздері талданды. Қорытынды: Алынған әдебиет деректерін талдау геоақпараттық жүйелерді және денсаулық сақтау проблемаларын шешу үшін кеңістіктік талдауды қолдану мүмкіндіктерінің маңыздылығын көрсетеді.