МЕТОДЫ ОЦЕНКИ СОСТОЯНИЯ ПИТАНИЯ ДЕТЕЙ ШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА: ФОКУС НА АНТРОПОМЕТРИЧЕСКИХ ПАРАМЕТРАХ. ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ.
Authors: Абдрахманова Ш.З. , Арингазина А.М. , Адаева А.А. 
Published: October 2024

Введение: Измерение весоростовых характеристик детей позволяет оценить состояние физического развития, питания детей. Существуют различные инструменты оценки для классификации детей, как имеющих недостаточную, избыточную массу тела и ожирение. Немаловажным в подобной оценке является состав тела, учитывающий количество жировой и безжировой массы. Цель исследования: обзор источников литературы по основным методам оценки адекватности питания посредством измерения весоростовых показателей детей. Стратегия поиска: Проведен поиск научных статей и информации в поисковых системах Wiley, Scopus, Web of Science, PubMed, Google Scholar, e-Library.ru, CyberLeninka. Критерии включения: полнотекстовые документы с открытым доступом на английском и русском языках, глубина поиска составила 20 лет, с 2003 года. Вместе с тем, были изучены единичные источники с 1990 года для исторического экскурса по теме обзора. В обзоре проанализированы оригинальные статьи, научные отчеты, обзоры литературы, мета-анализы, нормативно-правовые документы. В результате поиска были отобраны 80 источников, отвечающих критериям, которые и вошли в данный обзор. Результаты: Обзор литературы показал, что к настоящему времени разработан ряд простых, универсальных инструментов оценки пищевого статуса детей, каждый из которых имеет свои недостатки и преимущества в отношении точности и применимости в конкретных условиях. Выводы: на основании антропометрических измерений параметров тела возможно провести оценку пищевой адекватности рациона детей. Наиболее распространённым методом является индекс массы тела (ИМТ), соотнесённый с полом и возрастом детей. Однако ИМТ имеет ограничения как мера оценки количества жировой ткани в организме. В этой связи использование уравнений прогнозирования жировой массы тела на основе измерения роста и веса является перспективным направлением.

Introduction. Measuring the weight and height characteristics of children allows to assess the state of physical development, nutrition of children. There are various assessment tools for classifying children as underweight, overweight and obese. The body composition is crucial in such an assessment taking into account the amount of body fat and fat-free mass. The aim of the study. A review of literature sources on the main methods of assessing the adequacy of nutrition by measuring the weight and height indicators of children. Search strategy. We searched for scientific articles and information in the search engines Wiley, Scopus, Web of Science, PubMed, Google Scholar, e-Library.ru, CyberLeninka. Inclusion criteria: full-text documents with open access in English and Russian, the search depth was 20 years, since 2003. At the same time, single sources have been studied since 1990 for a historical excursion on the topic of the review. The review analyzes original articles, scientific reports, literature reviews, meta-analyses, regulatory documents. As a result of the search, 80 sources were selected that meet the criteria, which were included in this review. Results. A review of the literature has shown that to date a number of simple, universal tools for assessing the nutritional status of children have been developed, each of which has its own disadvantages and advantages in terms of accuracy and applicability in specific conditions. Conclusions. Based on anthropometric measurements of body parameters, it is possible to assess the nutritional adequacy of children's diet. The most common method is body mass index (BMI), correlated with the gender and age of children. However, BMI has limitations as a measure of the amount of adipose tissue in the body. In this regard, the use of body fat prediction equations based on the measurement of height and weight is a promising direction.

Кіріспе: Балалардың салмағы мен бойының сипаттамаларын өлшеу балалардың физикалық дамуы мен тамақтану жағдайын бағалауға мүмкіндік береді. Балаларды салмағы аз, артық және семіздікке шалдыққан деп жіктеуге арналған әртүрлі бағалау құралдары бар. Мұндай бағалауда май мен майсыз массаның мөлшерін ескеретін дене құрылымы маңызды. Зерттеу мақсаты: балалардың салмағы мен бойының көрсеткіштерін өлшеу арқылы тамақтанудың жеткіліктілігін негізгі бағалау әдістері бойынша әдеби дереккөздерге шолу. Іздеу стратегиясы: Wiley, Scopus, Web of Science, PubMed, Google Scholar, e-Library.ru, CyberLeninka іздеу жүйелерінде ғылыми мақалалар мен ақпараттарды іздеу жүргізілді. Қосукритерийлері: ағылшын және орыс тілдерінде ашық қол жетімді толық мәтінді құжаттар, іздеу ауқымы 2003 жылдан бастап 20 жылды құрады. Сонымен қатар, шолу тақырыбы бойынша тарихи экскурсия үшін 1990 жылдан бастап жеке дереккөздер зерделенді. Шолуда түпнұсқа мақалалар, ғылыми есептер, әдебиеттерге шолулар, мета-талдаулар, нормативтік құжаттар талданды. Іздеу нәтижесінде осы шолуға енгізілген критерийлерге сәйкес келетін 80 дереккөз таңдалып алынды. Нәтижелері: Әдебиеттерге шолу қазіргі уақытта балалардың тамақтану жағдайын бағалаудың бірқатар қарапайым, әмбебап құралдары әзірленгенін көрсетті, олардың әрқайсысының белгілі бір жағдайларда дәлдігі мен қолданылуына қатысты өзіндік кемшіліктері мен артықшылықтары бар. Тұжырымдар: Дене параметрлерін антропометриялық өлшеу негізінде балалардың ас үлесінің тағамдық лайықтылығын бағалауға болады. Ең көп таралған әдіс - балалардың жынысы мен жасына байланысты дене салмағының индексі (ДСИ). Алайда ДСИ ағзадағы май тінінің мөлшерін бағалау шарасы ретінде шектеулері бар. Осыған байланысты бой мен салмақты өлшеуге негізделген дененің майлы массасын болжау теңдеулерін қолдану келешектегі бағыт болып табылады.