Борьба Алмамбета за справедливость
Authors: Абдубалиева Бактыгүл 
Published: October 2019

Аннотация: Макалада Ш.Азизовдун “Манас” эпосундагы “Алмамбеттин окуясы” талдоого алынып, С.Каралаевдин вариантына салыштырылып жалпылыктар жана айырмачылыктар аныкталат. “Манас” эпосу көп варианттуу чыгарма. “Алмамбеттин окуясы” бардык манасчылардын варианттарында
чагылдырылып, автобиографиялык мүнөздө берилет. “Манас” эпосундагы баш каармандардын бири Алмамбет Манастын ишеничтүү кырк чоросунун бири. Убакыттын өтүшү менен Алмамбеттин образы эволюциялык өсүүдө болуп жана байыркы архаикалык белгилерин сактап келген. Бул сюжеттерди талдоодон ачык байкалып, изилдөөлөр далилдейт. Ш.Азизовдун вариантындагы “Алмамбеттин
окуясы” жогорку көркөмдүктө ырааттуу баяндалып, сюжеттик мотивдерде мифтик-фантастика, философия, трагедия баяндалат. “Манас” эпосундагы “Алмамбеттин окуясы” окумуштуулардын кызыгуусун арттырып, салыштырма-тарыхый мүнөздөгү изилдөө жүргүзүлүп, ар кандай көз караш, пикирлер айтылып келет. Салыштыруунун негизинде Алмамбеттин жасаган эрдиктери жалпы эл-
дин кызыкчылыгын көздөгөнүн баамдайбыз.
Түйүндүү сөздөр: Манас, Алмамбет, вариант, сюжет, образ, эволюция, трагедия, архаикалык белгилер, мотив, салыштыруу.

Аннотация: В статье анализируется «Сказание об Алмамбете» по варианту Ш. Азизова в сопоставлении с вариантом С. Каралаева, выявляя схожести и различия. Эпос «Манас» многовариантен. У всех манасчи «Сказание об Алмамбете» изложено традиционно в автобиографическом плане. Алмамбет - один из главных героев эпоса «Манас», самый верный из сорока джигитов. С течением времени образ Алмамбета эволюционировал, при этом сохранив свою архаичность. В процессе исследования это явно прослеживается. В варианте Ш. Азизова «Сказание
об Алмамбете» высокохудожественно. В сюжете можем увидеть мифо-фантастическое, философское, трагедийное начало. «Сказание об Алмамбете» всегда было в центре внимания манасоведов. Исследования проводились в сравнительно-историческом плане. В результате проводимых исследований было опубликовано много научных работ и статей. Вся жизнь Алмамбета была борьбой, но не за личное благополучие, а за правду и справедливость.
Ключевые слова: Манас, Алмамбет, вариант, сюжет, образ, эволюция, трагедия, архаичность, мотив, сравнения.

Abstract: The article deals with "Tales of Almambet" by the variant of Sh.Azizov and
S.Karalaev and reveals the features and general. The Manas Epic is a multivariant. All
manaschi have "The Tale of Almambet" traditionally stated in the autobiographical plan.
The diamond is one of the main characters of the Manas epic and the most faithful of forty dzhigits. Over time, the image of Almambet evolved, but retained its archaic character. In the process of research, this is clearly traceable. In the version of Sh.Azizov "The Tale of Almambet" is highly artistic. In the plot we can see the mythical, fantastic, philosophical, tragic beginning. "The Tale of Almambet" has always been the focus of Manasovian attention. The studies were conducted in a comparatively historical way. As a result of the research carried out, a lot of scientific works and articles have been published. The whole life of Almambet was a struggle, but not for personal well-being, but for truth and justice.

Key words: Manas, Almambet, variant, plot, image, evolution, tragedy, archaic, mo-
tif, comparisons.