Ενδοκρινικές και ψυχολογικές μεταβολές κατά την περίοδο της κύησης και της λοχείας
Authors: Χαλαράκης Νικόλαος 
Published: July 2022

Η σχέση μεταξύ των θυρεοειδικών ορμονών και των διαταραχών διάθεσης στην κύηση και τη λοχεία δεν έχει πλήρως αποσαφηνιστεί, παρ’ όλο που ο υποθαλαμο- υποφυσεο- θυρεοειδικός (ΥΥΘ) άξονας παρουσιάζει αξιοσημείωτες μεταβολές κατά τις περιόδους αυτές. Σκοπό της παρούσας μελέτης αποτελεί η διερεύνηση της πιθανής συσχέτισης των διαταραχών της διάθεσης με τη θυρεοειδική λειτουργία και την κορτιζόλη κατά την περίοδο της κύησης και της λοχείας στην ίδια ομάδα 93 γυναικών, οι οποίες παρακολουθήθηκαν προοπτικά από το 2015 έως το 2017. Οι συμμετέχουσες υποβλήθηκαν σε βιοχημικό έλεγχο και ψυχομετρικές δοκιμασίες στο 2ο και 3ο τρίμηνο της κύησης καθώς και στην 1η εβδομάδα της λοχείας. Συγκεκριμένα, μετρήθηκαν στον ορό οι θυρεοειδικές ορμόνες, η ΤSH, τα anti-TPO και τα anti-TG, καθώς και η κορτιζόλη. Παράλληλα, επιλέχθηκαν ερωτηματολόγια- κλίμακες για την εκτίμηση των συμπτωμάτων του άγχους (GADI, PSWQ, STAI-S, STAI-T), της κατάθλιψης (EPDS, BLUES, BDI), της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής (Y-BOCS) και της αϋπνίας (AIS). Στο 2ο τρίμηνο της κύησης το σκορ της GADI συσχετίστηκε αρνητικά με τις συγκεντρώσεις της FT3 (p<0.010, r=-0.545) και θετικά με την TSH (p<0.050, r=0.837). Τα σκορ των GADI, EPDS, PSWQ και Y-BOCS συσχετίστηκαν αρνητικά με την FT4 (p<0.010, r=-0.768, p<0.050, r=-0.364, p<0.010, r=-0.384 p<0.010, r=-0.544, αντίστοιχα). Τα σκορ των PSWQ και Υ-BOCS συσχετίστηκαν θετικά με την κορτιζόλη (p<0.050, r=0.345, p<0.050, r=0.426, αντίστοιχα), ενώ το σκορ της AIS θετικά με την FT3 (p<0.050, r=0.344). Στο 3ο τρίμηνο το σκορ της BLUES συσχετίστηκε θετικά με τις συγκεντρώσεις της rT3 (p=0.000, r=0.89), ενώ τα σκορ των GADI, EPDS, και Y-BOCS συσχετίστηκαν αρνητικά με την FT4 (p=0.010, r=-0.468, p=0.036, r=-0.39, p=0.001, r=-0.625, p=0.001, αντίστοιχα). Τα σκορ των GADI, STAI-S και Y-BOCS συσχετίστηκαν θετικά με την TSH (p=0.015, r=0.435, p=0.024, r=0.409, p=0.041, r=0.389, αντίστοιχα). Στη λοχεία τα σκορ των PSWQ, STAI-T, EPDS και BDI συσχετίστηκαν θετικά με τις συγκεντρώσεις της rT3 (p=0.024, r=0.478, p=0.014, r= 0.527, p=0.046, r=0.44, p=0.021, r=0.556, αντίστοιχα). Το σκορ της BLUES συσχετίστηκε θετικά με τα anti-TPO (r=0.586, p=0.07, αντίστοιχα), ενώ το σκορ της Y-BOCS συσχετίστηκε θετικά με την TSH (p=0.045, r=0.430) και το σκορ της AIS συσχετίστηκε θετικά με την rT3 ( r=0.431, p=0.045). Η TSH του 2ου τριμήνου και η κορτιζόλη του 3ου τριμήνου ήταν οι καλύτεροι προβλεπτικοί παράγοντες του σκορ της κλίμακας BDI και GADI στη λοχεία, αντίστοιχα (beta -0.85, p= 0.006, beta 0.709, p= 0.007, αντίστοιχα), ενώ η TSH 3ου του τριμήνου ήταν ο καλύτερος προβλεπτικός παράγοντας του σκορ της Y-BOCS στη λοχεία (beta -0.792, p= 0.022). Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης έδειξαν στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών και της κορτιζόλης με τα σκορ των ψυχομετρικών εργαλείων που αξιολογούν τις διαταραχές της διάθεσης, τόσο στην κύηση όσο και στη λοχεία. Τα ευρήματα συνηγορούν υπέρ της χρησιμότητας της παρακολούθησης των συγκεντρώσεων των ανωτέρω παραμέτρων κατά την περιγεννητική περίοδο, για την έγκαιρη αναγνώριση εκείνων των γυναικών με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης διαταραχών διάθεσης.