bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
The Impact of Utilizing Phase Change Material As Insulation Material on Building Energy Performance and Fuel Costs
Authors: Kurtoğlu Sontay Kübra , Ustaoğlu Abid , Öğüt Elif
Published: December 2023

In this study, the impact of wielding phase changing material behalf standard insulation material on building thermal performance and fuel cost was evaluated. In this context, two materials with different thermal conductivity coefficients were applied to the outer shell of the building and the results were compared. From these materials, the thermal conductivity coefficients for the classical insulation material and the phase changing material are respectively; 0.035 W/mK and 0.2 W/mK. The EES program was used in the numerical calculations carried out to review the contribution of the phase changing material applied to the structural crust the building energy performance and fuel cost. The action of the phase changing material used on the building energy productivity has been analyzed for the provinces of Antalya and Ankara, which are located in the first and third degree climate zones in Turkey. In the continuation of this paper, the impact of phase change material, which is preferred for insulation in buildings, on fuel performance was investigated. For this purpose, the analyzes were carried out for the provinces of Istanbul and Erzurum in Turkey. The total fuel cost changes for the reference building used in the study were determined and the amount of energy savings that could be achieved in a year were determined. As a result, it has been determined that the utilize phase change materials as insulation material in the structure reduces building fuel costs and raises energy savings for all climate zones.
The Quality Characteristics of A New Sustainable Functional Kefir Fortified with Spirulina Platensis Microalgae During Storage
Authors: Okur Özge Duygu , İşbecer Özgün Burcu
Published: December 2023

The purpose of this study was to reveal the quality characteristics of sustainable functional kefir enriched with Spirulina platensis (S. platensis) microalgae, known for its health effects, during storage (4°C) for 21 days. For this purpose, four kefir samples were produced by using S. platensis microalgae in different amounts (A: 0% (control), B: 0.25%, C: 0.50%, D: 1%). The physicochemical, microbiological, sensory, phenolic contents and antioxidant properties of the kefir samples were investigated during day 1, day 7, day 14 and day 21 of storage.
One of the main results was that the addition of S. platensis powder was seen to increase L. bulgaricus and S. thermophilus counts in the kefir samples during storage (P < 0.05). Among the samples, the D sample had the highest total phenolic and antioxidant activity content (respectively 1033.75 mg GAE L−1 and 15.78 mM TE) (P < 0.05).
Tavuk Sürüsü Optimizasyon Algoritmasıyla Amazon Müşteri Yorumları Üzerinde Duygu Analizi
Authors: Yağmur Nagihan
Published: December 2023

İnternet kullanımının artışıyla birlikte çeşitli platformlarda duygusal ve fikirsel ifadelerin paylaşılmasının önemini vurgulanmakta ve bu bağlamda metin madenciliği ve makine öğrenmesi tekniklerinin duygu analizi üzerindeki etkileri incelenmektedir. İnternet üzerindeki kullanıcı yorumları, ürünler, filmler ve hizmetler hakkında geri bildirim sağlamak amacıyla yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu çalışmanın odak noktası, UCI Machine Learning Repository'den elde edilen 1000 İngilizce Amazon müşteri yorumları üzerinde Tavuk Sürüsü Optimizasyon Algoritması (TSO) kullanarak duygu analizi gerçekleştirmektir. Kelime çantası (Bag of Words) özniteliği ve metasezgisel algoritma kullanılarak yapılan sınıflandırma işlemi, doğrusal ve karesel modellerle gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonuçları, önerilen yöntemin her iki model için de yüksek başarı gösterdiğini ve TSO algoritmasının metin madenciliği çalışmalarında etkili bir araç olabileceğini göstermektedir. Gelecekteki çalışmalarda, daha fazla öznitelik kullanımının daha iyi sonuçlara yol açabileceği ve TSO algoritmasının metin madenciliği alanında daha sık kullanılacağı düşünülmektedir.
Üç Fazlı Fotovoltaik Eviricinin P&O ve DQ Tabanlı Kontrol Yöntemi Kullanılarak Kontrolü
Authors: Önal Yasemin
Published: December 2023

Gün geçtikçe dünyadaki insan nüfusu arttıkça kullanılan elektrik enerjisi de artış göstermektedir. Günümüzde temiz enerji kullanımını hedefleyen birçok ülkede ve üniversite kampüsünde fotovoltaik (FV) sistemler kullanılarak yüksek oranda enerji tasarrufu yapılmakta ve çevreye zarar veren gaz emilimi azaltılmaktadır. Son çeyrek asırda ilk yatırım masraflarında sağlanan düşüşlere paralel olarak, FV sistemlerin hızla artan bir kullanımı söz konusudur. FV sistemler üniversite aydınlatması, üç fazlı eviriciler, sulama sistemleri, çiftlik evleri, şebekeden uzak binalar, uzay araçları, askeri uygulamalar gibi birçok alanlarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Fakat sistem tasarımları, teknolojideki gelişmeler ve çevresel faktörler ile beraber üretilen elektrik enerjisinde harmonik, gerilim çökmesi, gerilim yükselmesi gibi güç kalitesi bozulmaları oluşmaktadır. Oluşan bozulmalar FV güç sistemi çıkışındaki güçte kayıplara neden olmaktadır. Bu çalışmada, FV evirici sisteminden maksimum güç elde edebilmek, elde edilen gerilim ve akımdaki bozulmaları azaltabilmek ve FV sistemden elde edilen gücü AC şebekeye aktarabilmek için Değiştir & Gözle (P&O) MPPT algoritması ve DQ algoritmasından oluşan akım kontrol yöntemi önerilmiştir. Şebekeye bağlı eviricilerde kullanılan referans akım sinyali, P&O algoritması kullanılarak elde edilmekte ve güç sisteminde kullanılan aktif anahtarların PWM sinyalleri senkron DQ algoritması kullanılarak üretilmektedir. Böylece eviricide elde edilen güç önerilen yöntem tarafından kontrol edilmektedir. Önerilen yöntemin MPP izleme başarısı, P&O algoritması ve DQ algoritmasının birleştirilmesi ile geliştirilmiştir. MATLAB/Simulink programı kullanılarak değişken ışınımlı FV beslemeli üç fazlı şebeke bağlantılı bir eviricinin simulasyon çalışması yapılmış ve yöntemin doğruluğu, simüle edilen sistemde güç verimliliği ve harmonikler analizi yapılarak test edilmiştir. Önerilen akım kontrol yöntemi kullanılarak elde edilen sonuçlardan şebeke akımındaki toplam harmonik bozulma değerinin 2.74% olduğu görülmektedir. Bu değer harmonik standartlarda yer alan değer aralığında bulunmaktadır.
Tam Parlatılmış (Full Lappato) Porselen Karo Sırlarında Kompozisyona Bağlı Olarak Gözenek Gelişimi
Authors: Tarhan Müge , Tarhan Baran
Published: December 2023

Seramik kaplama malzemeleri üretimlerinde farklı üretim uygulamaları ve dijital baskı teknolojilerindeki gelişmelere de bağlı olarak özellikle doğal taş ve mermer görünümlü sırlı porselen karo üretimleri son yıllarda giderek artmaktadır. Sırlı porselen karolarda üretimin son aşamasında yapılan parlatma işlemi sonrasında yüzey görünümünde derinlik sağlayan ve parlak bir görünüm kazandıran sır kompozisyonları kullanılmaktadır. Tam parlatma işlemi uygulanan bu ürünlerde parlatma sonrası yüzeyde ortaya çıkan gözenekler ürün kalitesini hem görünüm hem de teknik açıdan olumsuz yönde etkilemektedir. Bu çalışmada sırlı porselen karolarda parlatma sonrası ürün yüzeyinde ortaya çıkan gözenekliliğin sır kompozisyonuna bağlı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Sır reçetesinde pişirim sürecinde gaz çıkışına sebebiyet veren hammadde kullanımının gözeneklilik üzerine etkisi araştırılmıştır. Bu hedefle sır reçetesinde CaO kaynağı olarak kullanılan vollastonit yerine kalsit kademeli olarak artırılarak kullanılmıştır. Farklı kalsit oranlarında hazırlanan sırlar laboratuvar şartlarında hazırlanmış, porselen karo bünyesi üzerine uygulanmıştır. Pişirim sonrası sırlı porselen karolara parlatma işlemi uygulanarak parlatma sonrası yüzey gözeneklilik incelemeleri yapılmış ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Sır reçetesinde gaz çıkışına sebebiyet veren hammadde kullanımının tam parlatılan sırlı porselen karoların yüzeyinde oluşan gözenek miktarında belirgin bir etki yaptığı ve artan kullanım oranlarında gözenek miktarını artırdığı tespit edilmiştir.
Yapay Zekâ Uygulamaları, Eğitime Yansımaları ve Geleceğe İlişkin Yönelimler
Authors: Güleryüz Sezin , Özcan Ural Mustafa
Published: December 2023

Son zamanlarda gelişen teknoloji farklı alanlarda yeni çalışmalar sunduğu gibi eğitim alanın da yeni uygulamalar ortaya koyarak gelişimine büyük katkı sağlamıştır. Yapay zekâ kavramını 1956 yılında Dortmund konferansında ilk dile getiren John McCarthy olmuştur. Yapay zekâ teknolojisinin ortaya çıkmasından bugüne kadar gösterdiği değişimle birçok alanda yeni yaklaşımlar sunduğu görülmüştür. Bu alanda yapılan çalışmalar değişen ve gelişen teknolojinin sunduğu imkanlar doğrultusunda daha büyük önem kazanmış ve birçok sektöre karşılık bulan yapay zekâ teknolojisi eğitim alanına getirdiği yenilikler ile kullanılmaya başlanmıştır. Yapay zekâ günümüzün teknoloji trendleri arasında yer almaktadır. Bu bağlamda yapay zekanın eğitim alanında kullanılması konusunda araştırmacılar ve eğitimciler için yol haritası oluşturulma ihtiyacı doğmuştur. Bu çalışmada, yapay zekâ teknolojileri hakkında temel bilgiler verilmiş, eğitim alanında yapay zekanın öneminden bahsedilerek kullanım örneklerine değinilmiştir. Ayrıca yapay zekanın eğitim sektöründeki avantajlarına ve olumsuzluklarına değinilerek, gelecekte eğitim alanında yapılacak çalışmalara dikkat çekilmiştir.
Type-2 Fuzzy Logic Applications in Solar Energy Technologies: A Comprehensive Overview
Authors: Sandal Barış
Published: December 2023

This book chapter gives an overview of Type 2 Fuzzy Logic (T2FL) and its application in solar energy research. Through a comprehensive investigation, both the applications and limitations of T2FL in the context of solar energy systems are illuminated. It examines the role of T2FL methods in managing uncertainty and draws insights from contemporary academic literature. This book chapter contributes to a differentiated understanding of T2FL methods and their impact in the field of solar technologies. The chapter examines how T2FL helps improve the efficiency of solar energy forecasting models, overcome power control challenges, and improves solar system performance. Furthermore, the integration of T2FL with MCDM (Multi-Criteria Decision-Making) methods for evaluating renewable energy alternatives is discussed. By providing practical insights and addressing potential challenges, this chapter seeks to advance knowledge in these interrelated areas. The content presented here aims to provide valuable perspectives for both academic and professional audiences and to position the T2FL principles in the dynamic landscape of solar energy.  In summary, the holistic view presented here enriches the discourse on T2FL methods and highlights their importance in the specific area of ​​solar energy research.
Investigation of Thermal and Flow Characteristics of Forced Convection Operating Blankets
Authors: Yıldırım Sertan , Kıstak Celal , Çelik Nevin
Published: December 2023

In this study, operating theatre blankets, which are one of the measures taken against the risk of the patient's body temperature drop during surgery, were examined from various angles. Textile processing method was applied using spot welding method. Within the scope of the study, the hot air vents coming out of the blankets were analysed in terms of system pressure and air outlet velocity. Instead of performing experiments on real patients, an aluminium plate assembly heated from the bottom under constant temperature conditions in the laboratory environment was used. In the second stage, values such as pressure and velocity were measured with the set-up, but heat transfer calculations could not be performed more precisely. Therefore, some calculations were performed using the ANSYS-CFX package programme. In the third stage, several different models of non-perforated blankets, which have only warm air inside and therefore cover the patient partially or completely, were compared in terms of energy consumption. Finally, different models of blankets were tested on the same plate assembly in terms of the temperature generated on the surface. It was concluded that there are clinically significant differences between forced air heated blankets and other types of blankets
Wear Behavior in Polymer Composites Review of Modeling Methods
Authors: Aytaç Ayhan
Published: December 2023

The wear behavior of polymer composites is an important issue in industrial applications. When examining the wear behavior of polymer composites, it is important to determine the relationship between parameters such as material properties, surface properties, temperature and wear mechanisms. Various modeling methods have been developed to determine the wear behavior of polymer composites. This article examines the modeling of the wear behavior of polymer composites and reviews existing methods. A general evaluation of studies on modeling the wear behavior of polymer composites is presented.
Studies in the literature generally address various mathematical approaches to describe the wear behavior of polymer composites. In particular, existing approaches to mathematically describe the friction and wear behavior of multicomponent systems are examined. In the studies to be carried out, setting up an experimental setup in a laboratory environment, mathematical modeling or computer-aided simulation modeling can be carried out. However, within the scope of the study, modeling using Finite Element Method (FEM), Artificial Neural Network (ANNs), experimental setup and mathematical modeling were examined. Additionally, the development of new hybrid polymer matrix composites and the study of their wear behavior are also discussed.
Nano Reinforced Metal Matrix Composites
Authors: Onat Adem
Published: December 2023

Nano Reinforced Metal Matrix Composites (NRMMCs) combine the strength and stiffness of metals with the exceptional properties of nanoscale reinforcements, such as nanoparticles or nanofibers. This chapter will inquire into the world of nano reinforced MMCs, exploring their properties, manufacturing techniques, characterization methods, and potential applications. Furthermore, it will discuss the challenges and limitations associated with their development, providing valuable insights into the future prospects of these innovative materials.
Finite Element Analysis of Glass/Carbon Hybrid Composite Pipes
Authors: Tüzemen Mehmet Çağrı
Published: December 2023

In recent years, due to the diversification of needs in industries, studies on hybrid composites in which different fibers are used together have begun to attract attention. In this study, Glass/Carbon interlayer hybrid composite pipes made of glass and carbon fibers with different stacking sequences were investigated by using the finite element analysis (FEA). Ansys was used for the FEA. In the models created from eight layers, the thickness of each layer is 0.25 mm and the wall thickness of the composite pipes is 2 mm. In hybrid composite samples, four layers of glass fiber and four layers of carbon fiber were used. In addition to eight hybrid composite samples with different stacking sequences, another two models consisting of pure glass fiber and pure carbon fiber was designed as a reference sample. Unidirectional (UD) glass fiber and UD carbon fibers were used when creating the models. While creating the mesh structure on the models, it was checked whether the skewness was within acceptable values. For this purpose, optimization was made in the mesh structure size. While fixed support was applied to the models from one end, tensile force was applied from the other end. Tsai-Wu criterion was used in the FEA. It was concluded that the use of carbon fiber in the inner layers of interlayer hybrid composites increased the strength. Among the interlayer hybrid composites, approximately 25% increases in maximum force were obtained with the change of the stacking sequence.
Yapısal Kompozit Süperkapasitörler
Authors: Ünal Merve , Özada Çağatay , Korkmaz Behiye , Yazıcı Murat
Published: December 2023

Artan sera gazı emisyonları ve fosil yakıtların giderek tükenmesi nedeniyle, dünyada çevrenin korunması ve küresel enerji talepleri konusunda giderek artan bir endişe söz konusudur. Bu nedenle, yakıt ve enerji tüketimini azaltan çok fonksiyonlu kompozit enerji depolama teknolojileri son yıllarda oldukça dikkat çekmektedir. Potansiyel bir elektrokimyasal enerji depolama ve yapısal mekanik yük taşıma sağlayan yapısal süperkapasitörler, bu özellikleri tek bir yapıda gösterdiği için genel sistemin hacminin ve kütlesinin azaltılmasını sağlarlar. Bu üstün özelliği sayesinde yapısal süperkapasitörler elektrikli araçlar, havacılık endüstrisi ve taşınabilir cihazlar için cazip bir seçenek haline gelmiştir. Bu kitap bölümü yapısal süperkapasitörlerin, geliştirilmiş elektrokimyasal ve mekanik özelliklere sahip elektrotları, elektrolitleri ve ayırıcıları hakkında genel bir bakış açısı sunmaktadır.
Türkiye ve Çevresi İçin Geliştirilmiş Yer Hareketi Tahmin Denklemlerine Genel Bir Bakış
Authors: Gürel Emre , Seyrek Evren
Published: December 2023

Bir yapıya gelecek olan deprem kuvvetlerinin belirlenmesi için deprem yönetmeliklerinde tanımlanan tasarım spektrumları veya sahaya özgü sismik tehlike analizleri ile elde edilmiş spektrum kullanılmaktadır. Sismik tehlike analizi ile yer hareketi parametresini belirlemek için yer hareketi tahmin denklemlerinin seçimi önemli bir süreçtir. Proje sahası ile uyum sağlayan tahmin denklemi önceden belirlenebilir ise önemli bir sorun çözülecektir. Türkiye’de son yıllarda kuvvetli yer hareketi istasyonlarının sayısındaki ve kayıtların sayı ve kalitesindeki artış sismik tehlike çalışmalarına önemli kaynak oluşturmaktadır. Bu çalışma kapsamında, Türkiye için geliştirilmiş yerel yer hareketi tahmin denklemleri incelenmiş ve formları ile ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır.
İnce Daneli Zeminlerde İçsel Erozyon Test Ekipmanlarının Gelişim Sürecine Genel Bakış
Authors: Topçu Sadettin , Tosun Hasan
Published: December 2023

Dolgu barajların dolgu ve temel kısımlarında meydana gelen içsel erozyon bu barajların uzun ve kısa dönemli davranışında güvenliğini tehdit etmektedir. Özellikle çeşitli etkilerle dolguda oluşan memba-mansap doğrultusundaki çatlaklarda meydana gelen içsel erozyon biçimlerinden olan kaçak erozyonunda ince daneli zeminlerin taşınması gerçekleşir. Bu malzeme taşınımıyla birlikte ortaya çıkan su kaçağı bu yapıların stabilitesini bozarak göçmeye kadar varan felaketlere neden olabilmektedir. Kaçak erozyonu, çatlağın derinliği, genişliği ve çatlak içerisindeki gelişen akımın hidrolik eğimi gibi hidrolik parametrelerle kontrol edilebilmektedir. Bunun yanında dolgu barajların geçirimsiz perdesinde kullanılan ince daneli zeminlerin içsel erozyon direnci de bu işlem de kontrol faktörlerindendir. İnce daneli zeminlerin içsel erozyon direnci malzeme taşınımının başladığı akımın hızıyla ilişkili kritik kayma gerilmesi ve malzeme taşınımının hızını gösteren erozyon oranı parametreleri ile belirlenebilmektedir. Şimdiye kadar ince daneli zeminlerin içsel erozyon direnci ve bu kontrol faktörüne etki eden kimyasal, mekanik ve geoteknik özellikler birçok test ekipmanıyla araştırılmıştır. Bu bölümde bu test ekipmanlarının tarihsel gelişimi, test ekipmanı detayları ve yapılan çalışmalar sunulacaktır.
Isparta İli Anadolu Mahallesi Kentsel Dönüşüm Alanının Jeoteknik İncelenmesi
Authors: Tuncel Onur , Özçelik Mehmet
Published: December 2023

Yapılaşma alanlarında meydana gelebilecek deprem gibi bir doğal afetin oluşturacağı etkileri önceden tahmin edebilmek ve oluşabilecek zararları en aza indirebilmek veya ortadan kaldırabilmek, o bölgenin jeolojik ve tektonik özelliklerini iyi tanımlamaktan ve iyi değerlendirmekten geçmektedir. Bu da yapılaşma öncesinde, gerekli zemin araştırmaları yapılarak, zeminin mühendislik özelliklerinin yanı sıra dinamik, yerel ve çevresel etkilerin, olası tehlike ve risklerinin analiz edilmesiyle sağlanabilir. Ayrıca bu özelliklerin bilinmesi ile yeni yerleşim alanları için imar planlarının oluşturulup yanlış arazi kullanımı önlenebilir.  Isparta ili Anadolu Mah. yerleşim alanının 1. Derece deprem bölgesinde yer alması, yapılması planlanan kentsel dönüşüm çalışmasında; zeminin gevşek alüvyonlardan oluşması, sismik etkilerin sebep olduğu taşıma gücü ve oturma problemleri ile karşılaşılmasına neden olacağı öngörülmektedir. Bu sebeple Anadolu Mahallesi çalışma alanındaki zeminlerin jeolojik ve jeoteknik özellikleri incelenmiştir. Bu amaçla, inceleme alanında 10 adet jeoteknik amaçlı sondajlar yapılarak, standart penetrasyon deneyi darbe sayısı ile zeminlerin kıvamı ve sıkılığı belirlenmiştir. Bu veriler ışığında Anadolu Mahallesi yerleşim alanındaki zeminlerin dinamik ve statik taşıma gücü ve oturma hesabı yapılarak yerleşime uygunluk değerlendirilmesi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre inceleme alanın orta sıkı ve gevşek birimlerden oluşmasının, taşıma gücü ve oturma kriterlerinin sismik etki durumunda aşılacağına varılmıştır. Bu çalışma, kentte uygulanacak imar planlarının jeoteknik olarak önemli bir altlığını da oluşturmaktadır.
Dinamik Üç Eksenli Test Sistemi ile Zeminlerin Dinamik Parametrelerinin Belirlenmesi
Authors: Güler Ersin
Published: December 2023

Deprem bölgelerinde yer alan yapıların güvenli bir şekilde tasarlanabilmesi için, bölgesel zemin koşullarının dinamik parametrelerinin titizlikle belirlenmesi ve bu parametrelerin tasarım hesaplamalarında kullanılması büyük bir öneme sahiptir. Bu, inşaat mühendisliği açısından kritik bir adımdır, çünkü zeminlerin dinamik özelliklerinin doğru bir şekilde tespit edilmesi, deprem etkileri altında yapıların davranışını daha kesin bir şekilde anlamamıza yardımcı olmaktadır. Bu süreç, yapısal güvenlik standartlarını karşılayan ve deprem etkilerine karşı dirençli olan yapıların tasarımında temel bir unsur olarak öne çıkar. Bu nedenle zeminlerin yüksek deformasyon seviyelerinde dinamik parametrelerinin belirlenmesinde dinamik üç eksenli deney sistemi (TRX) kullanılmaktadır. Elde edilen veriler ile deprem anında zemin davranışı belirlenir ve tasarımlarda kullanılır. Burada dinamik kayma modülü-birim şekil değiştirme ve sönüm oranı eğrileri elde edilmektedir. Bu çalışmada örselenmiş numuneler üzerinde TRX deney sistemi kullanılarak farklı çevre basınçları altında deneyler yapılmıştır. Yapılan deneylerde yükleme frekansı 1Hz olarak belirlenmiş ve her yüklemede 10 döngü yapılarak numunenin göçmesi sağlanmıştır. Elde edilen sonuçlarda çevre basıncının dinamik parametrelere etkisi incelenmiştir. Çevre basıncı arttıkça numune daha rijit bir durumda olmakta ve dayanım değerlerini etkilediği belirlenmiştir.
Borik Asit
Authors: Cengiz Mustafa , Kıran İsa , Vejselova Sezer Canan , Ayhancı Adnan
Published: December 2023

Bir element olarak bor ilk kez Tibet ve Mısır Medeniyetleri tarafından kullanılmıştır. Bor, IX. Araplar tarafından ilaç yapımında değerlendirilmiştir. Dünyada ilk sassolit kaynakları İtalya’da Tuscani’de, ülkemizde ise Balıkesir’de görülmüştür. Borik asit kolemanit ve sülfürik asit veya boraks-mineral asit tepkimesi sonucu oluşmaktadır. Doğada serbest olarak bulunamayan bor sert ve beyaz bir elementtir. Doğada bulunma hali mineraller şeklindedir. Borun farklı izotopları da doğada mevcuttur. Yüksek termal nötron yakalama kapasitesi nedeniyle 10B izotopu nükleer sanayiinde kullanılmaktadır. Ayrıca bor farklı elementler ile bileşik oluşturabildiğinden endüstrinin farklı alanlarında kullanıma sahiptir. Bor elementinin oksijen ile bağ yapmış bileşiklerden oluşan yatakları Türkiye’de oldukça fazla bulunmaktadır ve ekonomik önemleri yüksektir. Canlılar açısından değerlendirdiğimizde, bor organizmaya dışardan alınması gereken ve sağlık durumunun devamı için gerekli bir elementtir. Nötron yakalama özelliği ile sağlıklı hücrelere zarar vermeden kanser tedavisinde kullanılabilmesi borun sağlık alanındaki uygulamalarından sadece bir tanesidir. Bu bilgilerden yola çıkılarak, bu bölümde borik asidin yapısı, genel özellikleri, doğada bulunma şekli, uygulama alanları, organizmalardaki etkileri ve deneysel çalışmalar ve tıbbi açıdan kullanımına yer verilmiştir.
What is Artificial Intelligence?
Authors: Göde Aslı , Kalkan Adnan
Published: December 2023

Artificial intelligence, one of the Industry 4.0 technologies, is expanding its place in our lives day by day. Artificial intelligence is used effectively in many areas of life today. It is used to make people's jobs easier, increase efficiency, solve complex problems and make new discoveries. For example, artificial intelligence is used in technology and innovation, industry, healthcare sector and education. The basis of artificial intelligence is expert systems, robotics, natural language processing, computer vision, speech and understanding. Techniques of artificial intelligence include machine learning, artificial neural networks, deep learning, expert systems, genetic algorithms and fuzzy algorithms. This study has been prepared to explain in detail the definition, foundations and techniques of artificial intelligence, which is used in almost every field today. In this context, the definition of intelligence and artificial intelligence, strong and weak artificial intelligence, the history of artificial intelligence, the basics of artificial intelligence and the techniques of artificial intelligence are explained. In the last section, a general evaluation was made.
Abiyotik Stres Faktörleriyle Başa Çıkma: Humik Asitler (HA)
Authors: Akıncı Şener
Published: December 2023

Çevresel stress faktörleri, bitkileri bulundukları ortamlarında dağılımlarını, çeşitliliğini, ürün nitelik ve niceliğini belirler. Su yetersizliği ve su basması, tuzluluk, ağır metaller, düşük ve yüksek sıcaklıklar, mor ötesi ışınlar, radyoaktif ışınım, mineral besin yetersizlikleri gibi bitkilerin büyüme ve gelişmesi ile ürün verimlilikleri üzerine olumsuz etkide bulunan bu faktörler abiyotik stres nedenleri olarak bilinmektedir. Dünyamızdaki tarım yapılan alanlarının yaklaşık %45 lik bir kısmının kuraklık, %6 sının ise tuzluluk etkisinde olduğu, neredeyse nüfusun üçte birine yakın bir kısmının da bu durumdan etkilendiği öngörülmektedir. Düşük kalitedeki sulama suyu, sık sık ortaya çıkan kuraklık koşulları, öngörülemeyen hava hareketleri ve iklim değişikliği, temel çevresel stress faktörlerinin belirmesine katkıda bulunurlar ve bu stress faktörleri özellikle gelişmekte olan ülkelerde tarımsal verinliliği etkiler.
Bitkiler maruz kaldıkları strese karşı stresin süresine ve şiddetine göre sinyaller verirler. Bazı bitkiler kendilerini yaralanma veya hasara karşı korumayı başarırken, hassas olanların çoğu bu stres faktörleri ile baş etmede büyük zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır.
Humik asitler (HA), leonardit, turba, linyit, hayvan gübresi, kompost, toprak ve kömür dâhil olmak üzere dünyanın hemen her yerinde değişen miktarlarda bulunan, yüksek molekül ağırlıklı, kahverengi ila koyu renkli, amorf, organik maddelerdir. Humik maddeler, biyolojik uyarıcı olarak bitki büyümesini, PH’ ı optimize ederek, besin maddelerinin topraktan daha iyi alımını sağlayarak, toprak taneciklerinin su tutma kapasitesini arttırarak gerçekleştirler.
Tarımı yapılan bitkileri stres faktörlerine karşı desteklemek yanında tarımda yararlanılan kimyasal gübrelerin de olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak veya azaltmak amacıyla kullanılan hümik asitler üzerine olumlu sonuçlar veren birçok çalışma bulunmaktadır.
Bilgisayar Destekli İlaç Tasarımı ve Tasarımın Ticari Ürün Örneklerine Kısa Bir Bakış
Authors: Keşkek Karabulut Yasemin , Turhan Zeynep Şilan
Published: December 2023

Son yıllarda moleküler modellemede, ilerleyen bilgisayar altyapıları ve biyoenformatik teknolojiler ile birlikte baş döndürücü gelişmeler yaşanmaktadır. Bir kimyasalın potansiyel bir ilaca dönüştürülmesi için gerekli zaman ve gerekli maaliyetleri göz önüne alındığında moleküler modelleme yöntemlerinde kullanılan Bilgisayar destekli İlaç Tasarımı (CADD) en ön sırada yerini almaktadır. Bu durumun en önemli örneği, ülkemizde ve dünyada yaşanan Covid 19 pandemisidir. Hastalığın hızla yayılması ve hastalığın kendisi ve semptomları için hızla geliştirilmesi gereken ilaç etken maddeleri ihtiyacı en kısa zamanda ilaçların piyasaya sürülmesi gerekliliğini doğurmuştur. CADD yöntemleri ise bu pandemi de daha çok önem kazanmış ve adeta duruma çare olarak yetişmiştir. Bu bölümde, moleküler modelleme ve CADD yöntemleri kısa bilgilerle anlatılmaya çalışılmıştır. Ayrıca, moleküler doking yöntemlerinde sıklıkla kullanılan ücretsiz kullanılabilen Autodock Vina programı incelenmiş ve kullanımındaki ana aşamalar belirtilmiştir. Ek olarak, ilaç pazarında bu yöntemlerle geliştirilmiş hangi ilaçların olduğu paylaşılmıştır.v
Yeşil Sentez: Nano Partiküller ve Potansiyel Uygulama Alanları
Authors: Yiğit Aybek , Karakoyun Necdet , Turhan Zeynep Şilan
Published: December 2023

Nanoteknoloji, oldukça fazla uygulama alanını içinde barındıran yeni ve gelişmeye müsait bir uygulama alanıdır. 1-100 nm aralığında ebatlara sahip malzemelerin üretim ve uygulama alanına uygulanmasını, entegre edilmesini kapsamaktadır. Nano partiküllerin farklı boyutlarda sentezlenmesinde farklı yöntemler tercih edilmektedir. Çevreye duyarlı yeşil sentezle nano partikül üretimi oldukça fazla tercih edilen bir sentez yöntemidir. Bu bağlamda yeşil sentez yöntemiyle elde edilen metalik nano partiküllerin sentezi, uygulama alanına entegre edilmesi kadar sentez boyunca kullanılan kimyasalların çevrede toksik etki bırakmaması ve ekonomik olması da önem taşımaktadır. Bu çalışma yeşil sentezle nano partiküllerin sentezi ve uygulama alanları üzerinde durmaktadır.
β-Sülfonil Ketonların Sentez Yöntemleri
Authors: Biçer Abdullah
Published: December 2023

Bu derleme çalışmasında literatürde β-sülfonil ketonların sentez yöntemleri incelenmiş olup 120 yıllık süreci kapsamaktadır. İlk β-Aril-β-sülfonil ketonlar ve β-Alkil-β-sülfonil ketonlar güçlü asit ve bazlar kullanılarak yapılmış olup zamanla bu katalizör şartlarında yan ürünlerin oluşmasından dolayı farklı lewis asitleri, organometalik kompleksler ve makromoleküller kullanılmıştır. Bu derlemede önce β-sülfonil ketonların organik kimyadaki önemi ve sentez yolları genel olarak ele alınmıştır. Sentez yolları [1,4]-tiya-Michael katılma reaksiyonlarıyla, Grignard, Pulmerer/aldol kondenzasyonu üzerinden gerçekleşen sentez çalışmaları başta olmak üzere farklı sentez yolları incelenmiştir. Sentez çalışmalarında önerilen reaksiyon mekanizmaları da verilerek katılma reaksiyonlarında karbanyon karbotkatyon yada radikalik mekanizma üzerinden gittiği ayrıca belirtilmiştir.  Son bölümde ise asimetrik sentez çalışmaları ile ilgili literatüre yer verilmiştir. Bu derleme çalışmasında sentez ve mekanizma çeşitliliği açısından literatüre önemli bir katkı sunmaktadır.
Nanotechnology and Current Applications in Biotechnology
Authors: Bozbeyoğlu Pınar , Keçeci Pelin
Published: December 2023

The properties of nano-sized structures are crucial for the use of materials. By applying different surface modification methods, materials can become functional and increase their biocompatibility. Today, biocompatible nanomaterials, nanodevices, and nanosystems boast popular and innovative approaches for medical applications. Due to the growing interest in future biotechnological applications of nanotechnology, this multidisciplinary branch of science has expanded into medical and biomedical applications, environmental pollution control, cosmetics, optics, textiles, electronics, and more. The most popular and innovative approaches for medical applications are nanomaterials, nanostructures, and nanosystems. Agricultural biotechnology provides researchers with the opportunity to understand and manipulate agriculture and the genetics of all organisms. Similarly, biotechnology offers the opportunity to change different properties of nutrients, such as quantity, strength, and taste. While plant biotechnology aims to improve the productivity and quality of plants and make them resistant to biotic and abiotic stress, animal biotechnology focuses on animal organic genetics, artificial fertilization, embryo transfer, and the development of cheaper and easier diagnosis and treatment methods for animal diseases. This study examines nano-biotechnological applications that contribute to many fields.
Astım ve Lökotrien Reseptör Antagonistleri
Authors: Dilek Gülay
Published: December 2023

Nefes darlığı, göğüste tıkanıklık, hırıltılı solunum ve öksürük semptomları ile karşımıza çıkan bir kronik enflamatuvar solunum yolu hastalığı olan astım, ilaç ve sağlık hizmetleri gibi doğrudan giderler ile verim kaybından doğan dolaylı giderler de düşünüldüğünde sadece hastaya değil, topluma da mali bir yük getirmektedir. Bu nedenle yeni ilaç moleküllerinin geliştirilmesi astım tedavisinde süregelen bir meydan okumadır. Radikal bir tedavisi henüz olmasa da astım uygun bir tedavi ile kontrol altına alınabilmektedir. Tedavide amaç semptomları kontrol altına almak, solunum fonksiyonlarını düzeltmek ve atakları önlemektir. Bu amaçla astım tedavisinde kullanılan ilaçlar “rahatlatıcı ilaçlar” ve “kontrol edici ilaçlar” olarak gruplandırılır. Bunlardan ilkinde hızlı etki ederek semptomların giderilmesini sağlayan, gerektiği zaman kullanılan bronkodilatörler yer almaktadır. Diğer grupta ise astımın kontrol altında tutulmasını sağlayan, düzenli ve uzun süreli kullanılan antiinflamatuvar etkili ilaçlar bulunmaktadır. İnhaler streoidler en etkili kontrol edici ilaçlardır. Ancak bazı hastaların kortikosteroid tedavisine yanıt vermemesi, inhaler ilaçlara uyumdaki zorluklar ve steroidlerin istenmeyen yan etkileri astımın antiinflamatuvar tedavisinde yeni yaklaşımlara ihtiyaç duyulduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu amaçla geliştirilen yeni ilaçlar arasında lökotrien reseptör antagonistleri en çok fayda umulan grup olmuştur. Montelukast, zafirlukast ve pranlukast kullanıma sunulan lökotrien reseptör antagonistleridir. Henüz sadece üç ilaç onay almış olsa da yapılan çalışmalar yeni lökotrien reseptör antagonistlerinin yakın gelecekte astım tedavisinde kullanıma girebileceğini göstermektedir.
Predicting with AI (Artificial Intelligence)-Based Applications in Supply Chain
Authors: Sarıoğlu Durcan Özgün
Published: December 2023

AI-based predictions play a pivotal role in transforming the supply chain into a more agile, data-driven, and resilient ecosystem. The ability to make accurate forecasts, optimize operations, and proactively manage risks contributes to the overall efficiency and competitiveness of businesses operating in today's dynamic and complex business environment.
Based on this, this section focuses on predictions in artificial intelligence-based applications for the efficiency of logistics operations and effective management of the supply chain. It is aimed to shed light on the contributions of forecasting to supply chain management in the areas of route determination, demand and inventory management, which are the most frequently used and most beneficial in AI-based applications.
Vaccine Tourism and Ethical Behavior of Generation Z in the Covid-19 Pandemic
Authors: Nazlı Murat , Mutlu Evla
Published: December 2023

The preliminary study analyzes the perceptions of tourism management students about vaccine tourism who are unvaccinated, including an ethical perspective. The sample is 46 undergraduate students in a foundation university in Antalya-Turkey and the email interview is used to gather data from respondents due to the Covid-19 pandemic. Findings reveal that although some respondents support vaccine tourism in general except their concerns about the reliability of the vaccine, the vaccination process, and the quality of the vaccine, some respondents have ethical considerations in choosing where to be vaccinated and in which circumstances, they will take place in the vaccination process. The creation of unequal opportunities for the rich and the discrimination among the members of the society is vastly mentioned. The exploratory study enlightens the field of medical tourism in terms of vaccine tourism and ethical consumption of young generations for researchers and practitioners.
Türk Mutfak Kültüründe Unutulmaya Yüz Tutmuş Geleneksel Lezzetler Üzerine Bir Değerlendirme
Authors: Okur Filiz , Çalışkan Serkan
Published: December 2023

Yemek, karın doyurma eyleminin ötesinde çeşitli malzemelerin kullanılmasıyla hazırlanan bir öğündür. Aynı zamanda kültürün en önemli bileşenlerindendir. Geleneksel yemekler, bir toplumun tarihini, coğrafyasını ve değerlerini yansıtan önemli bir unsurdur. Bu bakımdan, Türk mutfağı da Osmanlı İmparatorluğu'nun geniş coğrafyasından ve uzun tarihinden etkilenmiş, çeşitli bölgelerde farklılık gösteren eşsiz geleneksel lezzetlere sahiptir. Günümüzde teknolojik gelişmeler paralelinde, insanların yeni yaşam tarzları nedeniyle, özellikle bazı geleneksel yemekler unutulmaya yüz tutmaya başlamıştır. Bu çalışmada, Türk mutfak kültürünün tarihsel gelişimi ve günümüze kadar geçen süreçte geleneksel yemeklerin neden unutulmaya yüz tuttuğu ortaya konulmaya çalışılacaktır. Bu kapsamda, Türk mutfağının unutulmaya yüz tutmuş geleneksel lezzetleri ile ilgili literatür bilgilerine yer verilmiştir. Sonuç olarak göç hareketleri, kültürel değişim, endüstriyel gıda üretimi, sosyal medya ve tariflerin nesilden nesile aktarılamaması gibi nedenlerle geleneksel lezzetlerin unutulmalarına ilişkin nedenler olarak ortaya konmuştur.
Herşey Dahil Sistemde Turisti Otelden Çıkaracak Model ve Araştırması
Authors: Emrem Arif Erdinç
Published: December 2023

Herşey dahil sistemi, tur operatörleri tarafından oluşturulan paket turların bir bileşeni, paket turlardan bağımsız düşünüldüğünde ise konaklama işletmelerinde uygulanan bir pansiyon şeklidir.
Herşey  dahil sistemin ülke turizmine olumlu katkılarının yanında olumsuz etkilerinin de  olduğu değişik araştırmalarda  ortaya koyulmakta ve sektör profesyonelleri tarafından dile getirilmektedir.
Sistemin olumsuz etkilerinin temel nedenlerinden biri olarak, turistin tatil süresince otelden dışarı çıkmaması gösterilmektedir.
Çalışmada, turistin tatili süresince otelden en az bir gün  çıkmasını sağlayacak bir model önerisinde bulunulmaktadır. Model, kredi kartı ödül sistemini herşey dahil  uygulamasına entegre etmektedir.
Modelin uygulanması ile turistin tatili süresince otelden çıkmamasından kaynaklanan problemlerin bir ölçüde çözümlenmesi amaçlanmaktadır.
Modelin varsayımlarının sahadaki karşılığını tespit etmek için tanımlayıcı bir araştırma yapılmıştır.Araştırmada varsayımları destekler nitelikte bulgular elde edilmiştir.
Editorial
Authors: Davim David Emanuel Madeira , Pereira Cláudio Smalley Soares , Souza Wallason Farias de , Bomtempo Denise Cristina
Published: December 2023

O corpo editorial da revista GeoUECE (que conta com uma nova coordenação), tem a imensa alegria de fechar o ano de 2023 com um novo número, trazendo publicações que refletem o cenário espaço-temporal que vivemos no país e algumas de suas principais questões geográficas. A multiplicidade virtuosa de nossa disciplina se expressa tanto nas pesquisas que se debruçaram sobre aspectos humanos da espacialidade, explorando particularidades sociais, econômicas e políticas, quanto naquelas que nos apresentam as problemáticas ambientais, por meio de uma leitura genuinamente geográfica.
Em nossa imagem de capa, de autoria de um dos nossos editores, Prof. Dr. Wallason Farias de Souza, escolhemos a vista superior do açude Riachão, que faz parte do sistema de abastecimento de água de Fortaleza e parte da Região Metropolitana. Na imagem, registrada em um sobrevoo de drone, a partir do município de Itaitinga-CE (Região Metropolitana de Fortaleza), vislumbramos uma síntese em conflito, constituída de águas, matas e ocupações urbanas. Parte dessa área constitui atualmente uma Unidade de Conservação de Proteção Integral, o Parque Estadual das Águas, que, apesar de um esforço de preservação e cuidado, também se faz ameaçada. Parafraseando o que nos escreve o pensador Indígena Ailton Krenak, em seu “Futuro Ancestral”, nossas ocupações humanas ofendem e aniquilam os corpos hídricos, obrigando-os por vezes, a se retirarem. Para que estes entes permaneçam conosco por mais tempo, precisamos não só saber ler a linguagem das águas, mas encontrar novas formas de respeitá-las. Que tal pensamento seja refletido em nossos textos selecionados.
Burnout syndrome risk factors among nurses in secondary health care
Authors: Bogdanović-Vasić Slobodanka , Mićić Milija , Savić Nikola , Aranđelović Branimirka , Joković Dragan , Pavlović-Jugović Katarina , Anđelić Slađana
Published: December 2023

Introduction/Objective The burnout syndrome among the nursing staff occurs when the intensity of the stressor exceeds the realistic capabilities of the individual/employee. This article aims to identify burnout syndrome risk factors in the nurse/technician population in secondary healthcare institutions. Methods The research was conducted at the General Hospital in Loznica in May 2023, as a cross-sectional study on a sample of 58 nurses/technicians. The research instrument was a questionnaire specifically constructed for this study, which incorporated 14 questions related to the assessment of burnout syndrome. The results were scored, and the level of burnout was analyzed according to the Freudenberger scale. Results The majority of the respondents (66%) primarily identified stress in the workplace, as opposed to other studied stressors; 69% of the sample felt overworked, and 27% felt constant fatigue regardless of the amount of rest and sleep they got. By assessing the existence of burnout syndrome, which was carried out based on a point system and the original scale (derived from the semantic differential scale), it was determined that 4% of the respondents were professionally burned out, 15% were affected by the burnout syndrome, 32% were at risk, and that 40 % of the sample were candidates for its development. Conclusion Nurses/technicians are continuously exposed to stress in the workplace due to the very nature of the work they perform. Therefore, the activities of all relevant organizations and institutions should be focused on designing preventive strategies regarding burnout in the workplace. This research proved the existence of stress at work, work overload, fatigue, inadequate working conditions, and lack of self-maintenance strategies and culture of support at the workplace in the observed population.
Medical emergency Team as an accidental witness to the ritual of exorcism performed on a pregnant Muslim woman
Authors: Simić Vladimir , Anđelić Slađana , Nikolić Bojan , Milosavljević Goran , Vukićević Verica
Published: December 2023

Introduction/Aim No known religion in the world has remained immune to the issue of magic, obsession, and exorcism. We present the first recorded case in our country, a religious exorcism ritual performed on a Muslim woman in her third month of pregnancy. The Emergency Medical Team (EMT) was dispatched to deal with sudden-onset abdominal pain which had occurred during the ritual of exorcism, to which the EMT was an unexpected witness. Case report The EMT responded to a call requesting medical assistance for an 18-year-old pregnant woman of Roma nationality and Muslim religion, who had experienced a short-term loss of consciousness accompanied by body tremors. Upon arriving at the scene, the EMT walked in on a religious ritual of exorcism, which was performed by a Muslim priest. After the ritual was completed, the patient was examined by the EMT doctor. The patient gave anamnestic data about sudden onset upper abdominal pain with an urge to vomit, which occurred about 15 minutes before the EMT was called. She associated her current condition with black magic and an evil force (a demon) that had entered her during a short walk. She stated that she had experienced this type of pain before but did not at that time ask for medical help, because the exorcism ritual had worked and resolved the situation. She denied having previous illnesses and medical treatments and stated that everything was fine during regular examinations by her gynaecologist. Upon examination, she was found to be afebrile, eupneic, euglycemic, and normotensive, with a normal heart rate, and naturally darker skin. Upon auscultation, her heart and lung sounds were found to be normal. When palpated, her abdomen was found to be soft and slightly painful in the stomach region. Her peristalsis was audible. The position of her uterus was normal inside the pelvis, the size of a larger orange or grapefruit. Other findings were normal. The patient was transported to a gynaecology and obstetrics hospital with the diagnosis of abdominal pain of unknown cause She was also referred to be examined by a psychiatrist. Conclusion In anticipation of new scientific views on this increasingly common topic, doctors find themselves in a position where they must find a balance between the patients' religious beliefs and realistic clinical diagnoses while caring for such patients, respecting moral, ethical, and legal norms.
Application of Machine learning for the identification of the rolling bearings state in agricultural mechanization based on vibration
Authors: Marković Dušan , Koprivica Ranko , Veljković Biljana , Vujičić Dejan , Stojić Dijana , Pešović Uroš
Published: December 2023

Abstract: Mechanization maintenance represents preventive activities through constant monitoring of working parts of agricultural mechanization and timely intervention only if a certain measure deviates from the established values. Rolling bearings are one of the main components of rotating machines, and their properties directly affect the reliability of agricultural mechanization. The shorter service life of rolling bearings leads to lower reliability of agricultural mechanization, which is the consequence of inadequate technical maintenance and use. Bearing's condition monitoring on machines can be achieved by widely used methods that analyze vibration signals. This paper aims to apply a model obtained by machine learning to recognize the condition of rolling bearings with sufficient accuracy using vibration data. Normal states and states with bearing errors were taken into account so that the realized model could be used for early detection of unfavorable mechanic operation and prevention of major damages. Detecting the faulty conditions of rolling bearings based on vibrations at an early stage would contribute to the timely reaction of users, preventing major breakdowns and economic losses. The idea is to transfer the resulting model to devices within the concept of Fog computing and apply it close to the working machine and the operator.
Tracing the roots of urban morphology through academic engagement in the field of architecture in Serbia
Authors: Milojević Milica , Đorđević Aleksandra , Pešić Mladen , Milovanović Aleksandra
Published: December 2023

Even though the Serbian Network of Urban Morphology (SNUM) is one of the youngest networks within the International Seminar on Urban Form (ISUF), it is believed that each of the networks is grounded and developed on the knowledge coming from the synthesis of science, practice, and education. This research aims to trace the origins of urban morphology in the context of Serbia by assessing the academic engagement of key scholars over time. The research builds on previous findings concerning the origins and genesis of teaching urban morphology in Serbia and a review of academic and practical thoughts and actions in Belgrade. Using data collection, content analysis of annual Faculty books and programs, retrospective faculty books, internal documents, accreditation documents, lecture notes, books, and editions in the subject field and by diagramming and visualization, research tends to establish a broad and detailed framework for creating timelines and identifying clusters. Periodization identifies four different periods that are metaphorically named according to plant growth - formation of Fertile ground, Suitable climate, Sprouts, and Shoots while the clustering enables the detection of the continuity of urban morphology in three scientific fields in the faculty - architecture, urbanism, and history. The metaphor with plant growth is significant for underlining that the roots of any field of study are of immense importance, both for understanding its origin, starting ground, and intellectual heritage, and for its proper growth.