Μελέτη της μετατραυματικής ανάπτυξης σε ασθενείς που νοσηλεύτηκαν σε μονάδα εντατικής θεραπείας
Authors: Στάμου Αγγελική 
Published: March 2023

Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η εις βάθος διερεύνηση της εμπειρίας της μετα-τραυματικής ανάπτυξης που βίωσαν άτομα που νοσηλεύθηκαν στις ΜΕΘ λόγω απειλητικής ασθένειας ή τραυματισμού καθώς και της συσχέτισης με ενδείξεις διαταραχής μετατραυματικού στρες. Πέντε ερευνητικά ερωτήματα τέθηκαν: 1) Πως βίωσαν την κρισιμότητα της κατάστασης υγείας τους και την νοσηλεία στη ΜΕΘ; 2) Πώς βίωσαν και νοηματοδότησαν το πρόβλημα της υγείας τους; 3) Αν και πώς άλλαξε ο τρόπος που αντιλήφθηκαν τον εαυτό τους, τους άλλους και τη ζωή και ποιοι παράγοντες συνέβαλαν στις αλλαγές αυτές; 4) Πώς οι αφηγήσεις τους, όσον αφορά την μετατραυματική ανάπτυξη συγκλίνουν ή διαφοροποιούνται από τις απαντήσεις τους στην κλίμακα PTGI-42; 5) Πως σχετίζεται η μετατραυματική ανάπτυξη ή/και έκπτωση με εκδηλώσεις δυνητικής μετατραυματικής διαταραχής του στρες;Υιοθετήθηκε μια μεικτή μεθοδολογία, κατεξοχήν ποιοτική. Για τον ερευνητικό σχεδιασμό και την ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε η περιγραφική φαινομενολογία σύμφωνα με αρχές ανάλυσης του Giorgi. Οι συμμετέχοντες ήταν 21 πρώην νοσηλευθέντες σε ΜΕΘ, 12 άνδρες και 9 γυναίκες, ηλικίας 26-62 ετών. Οι ποιοτικές και ποσοτικές μέθοδοι συλλογής και ανάλυσης των δεδομένων εφαρμόστηκαν παράλληλα και ταυτόχρονα. Η συλλογή των ποιοτικών δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω ημι-δομημένων συνεντεύξεων και των ποσοτικών μέσω της χορήγησης των ψυχομετρικών εργαλείων εκτίμησης μετατραυματικής ανάπτυξης και μετατραυματικής έκπτωσης (PTGI-42), της διαταραχής μετατραυματικού στρες (IES-R), και ενός δείκτη στρες (Stress Index). Για τη διασφάλιση της πιστότητας των δεδομένων κατά την ανάλυση εφαρμόστηκε τριγωνοποίηση ερευνητών. Τα ποιοτικά αποτελέσματα της μελέτης ανέδειξαν τρεις θεματικές κατηγορίες: α) το βίωμα της νοσηλείας στη ΜΕΘ β) το αντιλαμβανόμενο πρόβλημα υγείας, γ) οι μετατραυματικές αλλαγές ζωής. Η συνολική βαθμολογία στην κλίμακα μετατραυματικής ανάπτυξης ήταν 59,8, με υψηλότερες τιμές στις υποκλίμακες «Προσωπική Δύναμη» και «Εκτίμηση ζωής», ενώ στην κλίμακα μετατραυματικής έκπτωσης (PTDI) ήταν 16,9, με υψηλότερες τιμές στις υποκλίμακες «Σχέση με τους Άλλους» και «Νέες δυνατότητες». Στην κλίμακα IES-R η συνολική βαθμολογία ήταν 27,8, με υψηλότερες τιμές στην υποκλίμακα των παρεισφρητικών συμπτωμάτων. Στη σύγκλιση των αποτελεσμάτων τα ποσοστά συμφωνίας μεταξύ ποιοτικών και ποσοτικών ευρημάτων κυμαίνονταν σε υψηλά επίπεδα, ποσοστό άνω70%, σε ό,τι αφορά στην μετατραυματική ανάπτυξη ενώ στην υποκλίμακα «Εκτίμηση της ζωής» το ποσοστό συμφωνίας ήταν 95%.Η παρούσα μελέτη φωτίζει με νέα γνώση τις διαδικασίες ανάπτυξης μετα-τραυματικής ανάπτυξης και μετατραυματικής έκπτωσης σε συνάρτηση με το βίωμα απειλητικού για τη ζωή νοσήματος/ατυχήματος και νοσηλείας στις ΜΕΘ. Παράλληλα, αναδεικνύει τις συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύσσεται η μετατραυματική ανάπτυξη και η μετατραυματική έκπτωση, τους παράγοντες που τις επηρεάζουν καθώς και τις επιπτώσεις μετά την έξοδο από την ΜΕΘ. Τα ευρήματα της παρούσας έρευνας συμβάλλουν στη διατύπωση εμπειρικά τεκμηριωμένων προτάσεων για τους επαγγελματίες υγείας, σχετικά με τη δημιουργία κατάλληλων παρεμβάσεων που στοχεύουν στη προαγωγή της μετατραυματικής ανάπτυξης και στη μείωση των αρνητικών παραγόντων που την αναστέλλουν.