Διαφθορά αξιωματούχων, κατάχρηση αξιώματος & παράβαση καθήκοντος στην Πτολεμαϊκή Αίγυπτο
Authors: Πούλου Αναστασία 
Published: July 2023

Θέμα της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η διαφθορά των αξιωματούχων στην Πτολεμαϊκή Αίγυπτο με αστυνομικά και χωρίς αστυνομικά καθήκοντα καθώς και η ανάληψη αρμοδιοτήτων πέρα από τα τυπικά καθήκοντα εκάστου αξιώματος. Μελετώνται επίσης ο θεσμός της Πτολεμαϊκής φυλακής σε σύγκριση με τον σημερινό θεσμό ενώ αναλύονται τα αιτήματα των φυλακισμένων με τα μεθοδολογικά εργαλεία της σύγχρονης θεωρίας (βλ. ενδ. Foucault, Bourdieu). Η έρευνά μας βασίστηκε ως επί το πλείστον σε παπύρους που ανευρέθηκαν με λέξεις-κλειδιά και χρονικό περιορισμό στο HGV και δευτερευόντως στην Βιβλιογραφία. Πιο συγκεκριμένα, τα ερωτήματα που τίθενται στην εργασία είναι: υπήρχε εκτεταμένη παραβατική συμπεριφορά από τους αξιωματούχους στην Πτολεμαϊκή Αίγυπτο και σε ποιο βαθμό μπορούμε (ή δεν μπορούμε) να μιλήσουμε για οργανωμένο έγκλημα; Εξετάζονται σε διαφορετικά κεφάλαια η παραβατική συμπεριφορά αξιωματούχων με αστυνομικά καθήκοντα και χωρίς αστυνομικά καθήκοντα, καθώς οι πρώτοι αποτελούν την γραμμή κρούσης της πολιτείας και είναι αυτοί που παρουσιάζονται στον τόπο του εγκλήματος. Ως αποτέλεσμα, κατηγορούνται συχνότερα για παραβατική συμπεριφορά, ύβρεις, παράνομες έρευνες, κατασχέσεις περιουσιών και συλλήψεις. Έτσι, αφού διασώζεται περισσότερο υλικό για τους αξιωματούχους που επιτελούσαν ό,τι σήμερα θεωρείται έργο της αστυνομίας, κρίθηκε σκόπιμο να εξεταστούν ξεχωριστά από τους υπόλοιπους. Οι αξιωματούχοι χωρίς αστυνομικά καθήκοντα κατηγορούνται κυρίως για παραβάσεις οικονομικού και δημοσιονομικού χαρακτήρα. Αφού εξεταστούν οι παραβατικές συμπεριφορές των αξιωματούχων με και χωρίς αστυνομικά καθήκοντα και το κατά πόσον αυτές μπορούν να αποδοθούν σε οργανωμένο έγκλημα ή πρόκειται για μεμονωμένες παραβάσεις, μελετάται η περίπτωση του Ζήνωνα, γραμματέα του Διοικητή. Ο Ζήνων, παρ’ ότι δεν ασκούσε εκ του νόμου αστυνομικά και δικαστικά καθήκοντα, εν τέλει λόγω της μεγάλης επιρροής του στις περιοχές άσκησης εξουσίας του Διοικητή Απολλώνιου (Μέμφιδα και κυρίως Φιλαδέλφεια) έφτασε να επιτελεί καθήκοντα και αρμοδιότητες που κανονικά ανήκαν σε κρατικούς αξιωματούχους με αστυνομικά καθήκοντα και αρμοδιότητες δίκης. Με βάση τα καθήκοντα του Ζήνωνα, προτείνουμε συγκεκριμένες χρονολογήσεις παπύρων του αρχείου του που στο παρόν χρονολογούνται γενικά στα μέσα του 3ου αιώνα π. Χ. (HGV, Edgar C.C., Pestman). Επιπλέον, μιας και η φυλακή αποτελεί σταθερή αναφορά στα αιτήματα, εξετάζεται ο θεσμός της Πτολεμαϊκής φυλακής, η φιλοσοφία και ο συμβολισμός του καθώς και ο κοινωνικός ρόλος που διαδραμάτιζε. Εξετάζεται εάν η Πτολεμαϊκή φυλακή είχε σωφρονιστικό, τιμωρητικό και παραδειγματικό χαρακτήρα. Στα πλαίσια της μελέτης της φυλακής και των φυλακισμένων, αναλύονται τα πειθαρχικά φαινόμενα της διαφθοράς και της παραβατικότητας στην Πτολεμαϊκή Αίγυπτο καθώς και η εννοιολόγηση και ο συμβολισμός των Πτολεμαϊκών φυλακών υπό το πρίσμα του Foucault και της μεταδομιστικής θεωρίας, σε μια προσπάθεια -που ολοένα εντείνεται στον χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών- να εγγραφούν τα παραδείγματα των αρχαίων κοινωνιών, και στην περίπτωσή μας της Πτολεμαϊκής Αιγύπτου, στη σύγχρονη θεωρία με τη συνακόλουθη χρήση των μεθοδολογικών της εργαλείων.