Mapping of high priority marine habitats in Greece
Authors: Δήμας Ξενοφών 
Published: March 2023

Το 1ο κεφάλαιο αποτελεί την εισαγωγή της διαδακτορικής διατριβής και και αποτελεί μια επισκόπηση της παρούσας γνώσης για τους σχηματισμούς ενασβεστωμένων ροδοφυκών που απαντώνται στη Μεσόγειο θάλασσα γενικότερα και στις Ελληνικές Θάλασσες πιο συγκεκριμένα. Παρουσιάζονται διάφορες πτυχές και οι μηχανισμοί που ελέγχουν την παρουσία και την ανάπτυξη των ενασβεστωμένων ροδοφυκών. Τα ενασβεστωμένα ροδοφύκοι δέχονται τεράστια πίεση λόγω των επιπτώσεων των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Η ανάλυση των μηχανισμών που δημιουργούν τις πίεσεις και οι μέθοδοι διατήρησης και προστασίας των ενασβεστωμένων ροδοφυκών που προέκυψαν και έχουν καθιερωθεί αποτελούν επίσης μέρος αυτού του κεφαλαίου. Για την χαρτογράφηση των περιοχών του πυθμένα της θάλασσας που απαντώνται τα ενασβεστωμένα ροδοφύκοι, χρησιμοποιήται μια πληθώρα διαφορετικών τεχνικών. Η περιγραφή όλων αυτών των τεχνικών χαρτογράφησης, μαζί με ορισμένες νέες τεχνικές τελευταίας τεχνολογίας που προσφέρουν δεδομένα υψηλής ανάλυσης, καθώς και διαφορετικά συστήματα ταξινόμησης του θαλάσσιου πυθμένα αποτελούν μέρος του κεφαλαίου αυτού. Το τελευταίο μέρος του κεφαλαίου είναι αφιερωμένο στη συλλογή και παρουσίαση όλων των διαθέσιμων πληροφοριών σχετικά με την παρουσία και την κατάσταση των σχηματισμών ενασβεστωμένων ροδοφυκών των Ελληνικών Θαλασσών όπως αυτές έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικές μελέτες.Στο 2ο κεφάλαιο παρουσιάζονται οι περιοχές έρευνας που επιλέχθηκαν για την εφαρμογή των μεθοδολογιών που προτείνονται σε αυτό το διδακτορικό. Για το μοντέλο πιθανότητας παρουσίας ενασβεστωμένων ροδοφυκών, η περιοχή μελέτης είναι ολόκληρο το εύρος των Ελληνικών Θαλασσών. Παρουσιάζονται βασικά χαρακτηριστικά του Ιονίου και του Αιγαίου Πελάγους, ενώ επιπλέον, παρουσιάζονται ορισμένοι πολύ σημαντικοί κόλποί αυτών των θαλασσών. Ως περιοχή έρευνας για τη δοκιμή και την εφαρμογή του μεθοδολογικού σχήματος χαρτογράφησης πυθμένα που χαρακτηρίζεται από αυξάνουσα διακριτική ικανότητα και υψηλή ευκρίνεια επιλέχθηκε η θαλάσσια περιοχή γύρω από την νήσο Γυάρο (Αρχιπέλαγος Κυκλάδων, Νότιο Αιγαίο).Στο 3ο κεφάλαιο παρουσιάζονται και αναλύονται οι μεθοδολογίες που χρησιμοποιούνται για τους στόχους του διδακτορικού. Στο πρώτο μέρος περιγράφόνται τα βήματα που ακολουθήθηκαν για τη δημιουργία του χάρτη πιθανοτήτων παρουσίας σχηματισμών ενασβεστωμένων ροδοφυκών στις Ελληνικές Θάλασσες. Τα βήματα είναι: η συλλογή δεδομένων χαρτογράφησης του θαλάσσιου πυθμένα από το αρχείο δεδομένων του Εργαστηρίου Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας (ΕΘΑΓΕΦΩ), η συλλογή δεδομένων σχετικά με τη μορφολογία του θαλάσσιου πυθμένα και τις φυσικοχημικές του ιδιότητες για τις περιοχές που χαρτογραφήθηκαν και τις Ελληνικές Θάλασσες γενικότερα. Η μεθοδολογία και η εφαρμογή του αλγορίθμου τυχαίων δασών (random forest algorithm analysis) είναι το τελευταίο βήμα αυτού του μέρους. Το δεύτερο μέρος αποτελεί η περιγραφή και ανάλυση των τεχνικών έρευνας χαρτογράφησης του θαλάσσιου πυθμένα στο νησί της Γυάρου. Παρουσιάζεται τόσο φάση σχεδιασμού και εκτέλεσης της έρευνας πεδίου όσο και η επεξεργασία των δεδομένων που σελλέχθηκαν μέσω αυτής.Σο κεφάλαιο 4 παρουσιάζονται τα αποτελέσματα των μεθοδολογιών που περιγράφονται στο κεφάλαιο 3. Τα αποτελέσματα χωρίζονται επίσης σε δύο μέρη. Το πρώτο αναφέρεται στους χαρτογραφημένους σχηματισμούς ενασβεστωμένων ροδοφυκών και στο μοντέλο πιθανότητας της χωρικής κατανομής τους, ενώ το δεύτερο παρουσιάζει τα αποτελέσματα της λεπτομερούς χαρτογράφησης του πυθμένα στην θαλάσσια περιοχή της νήσου Γυάρος. Αρχικά το αποτέλεσμα του συνδυασμού των δεδομένων χαρτογράφησης του πυθμένα από το αρχέιο δεδμοένων του ΕΘΑΓΕΦΩ παρουσιάζεται με τη μορφή του πληρέστερου χάρτη παρουσίας σχηματισμών ενασβεστωμένων ροδοφυκών των Ελληνικών Θαλασσών. Το επόμενο μέρος αυτού του κεφαλάιου παρουσιάζει τα αποτελέσματα της περιγραφικής στατιστικής ανάλυσης μέσω της δημιουργία διαγραμμάτων βιολιού (violin plots) για τις παραμέτρους που συλλέχθηκαν μέσω θυρίδων δεδομένων ανοιχτής πρόσβασης.Τα διαγράμματα βιολιού χρησιμοποιούνται για την ανίχνευση κοινών ιδιοτήτων και διαφορών μεταξύ σχηματισμών που βρίσκονται στις Ελληνικές Θάλασσες κατατμώντας τις σε τρεις διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές (Ιονίο, Ν και Β Αιγαίο Πέλαγος). Το πρώτο μέρος των αποτεμεσμάτων τελειώνει με την παρουσίαση του μοντέλου πιθανοτήτων κλείνουν την παρουσίαση του πρώτου μέρους των αποτελεσμάτων. Στο δεύτερο μέρος, παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της θαλάσσιας τηλεπισκόπησης και επαλήθευσης του πυθμένα μέσω θεματικών χαρτών για κάθε μία από τις τεχνικές που εφαρμόζονται. Ο συνδυασμός της πληροφορίας αυτών των χαρτών επέτρεψε την τμηματοποίηση του θαλάσσιου πυθμένα με βάση τρία διαφορετικά σχήματα ταξινόμησης του πυθμένα. Το τελευταίο μέρος αυτού του κεφαλαίου είναι η περιγραφική στατιστική ανάλυση των σχηματισμών που χαρτογραφηθηκαν στην περιοχή του θαλάσσιου πυθμένα της Γυάρου ως προς τη βαθυμετρία και το πάχος του ιζήματος.Το 5ο και τελευταίο κεφάλαιο της διπλωματικής εργασίας είναι η σύνθεση διατριβής. Παρουσιάζονται τα βασικά αποτελέσματα κάθε μεθοδολογίας .Ενώ, επισημαίνεται η συμβολή τους στη διαδικασία κατανόησης των ενασβεστωμένων ροδοφυκών, αναφέρονται οι περιορισμοί ή/και τα κενά σε καθεμία από τις εφαρμοσμένες μεθοδολογικές προσεγγίσεις και παρουσιάζονται τρόποι βελτίωσης τους. Η παρουσίαση μεθοδολογιών και οργάνων που θα ενισχύσουν περαιτέρω τις μελλοντικές έρευνες χαρτογράφησης των σχηματισμών είναι το τελευταίο μέρος του κεφαλάιου.