АНЫҚ ЕМЕС ҚАРЖЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕР БОЙЫНША ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДЕРДІ ДИФЕРЕНЦИАЦИЯЛАУ
Authors: Кусаинов Ч.К. 
Published: October 2023

На сегодняшний день компаниям приходится работать в жесткой конкурентной среде, где перед топ- менеджментом встают новые задачи по определению методов, позволяющих эффективно анализировать инвестиционные риски и отбирать максимально прибыльные активы. В данной статье для решения задачи дифференциации степеней инвестиционных рисков применена теория нечеткой логики. Предлагаемый подход анализирует степень инвестиционных рисков на основе базовых финансовых показателей инвестиционных проектов. Интервалы значений финансовых показателей для оценки инвестиционных рисков основаны на предельных значениях и правилах нечеткой логики, предложенные специалистами в данной области. Данный подход помогает автоматически группировать инвестиционные проекты по уровням риска и проводить первичный отбор низкорисковых инвестиционных проектов. В качестве демонстрации результатов аналитической модели нечеткой логики использовался тестовый набор эмпирических данных. Ключевые слова: инвестиционные риски, нечеткая логика, дифференциация рисков, финансовые показатели

Бүгінгі таңда компанияларға қатаң бәсекелестік жағдайында жұмыс істеуге мәжбүр, инвестициялық тәуекелдерді тиімді талдауға және ең табысты активтерді таңдауға мүмкіндік беретін әдістерді анықтау үшін сондықтан топ-менеджментке жаңа міндеттер арттылуда. Бұл мақалада инвестициялық тәуекел дәрежесін саралау мәселесін шешу үшін анық емес логика теориясы қолданылады. Ұсынылған тәсіл инвестициялық жобалардың негізгі қаржылық көрсеткіштері негізінде инвестициялық тәуекел дәрежесін талдайды. Инвестициялық тәуекелдерді бағалауға арналған қаржылық көрсеткіштер мәндерінің интервалдары осы сала мамандары ұсынған шекті мәндер мен анық емес логикалық ережелерге негізделген. Бұл тәсіл инвестициялық жобаларды тәуекел деңгейлері бойынша автоматты түрде топтастыруға және тәуекелі төмен инвестициялық жобаларды бастапқы іріктеуді жүзеге асыруға көмектеседі. Аналитикалық анық емес логикалық модельдің нәтижелерін көрсету ретінде эмпирикалық деректердің сынақ жинағы пайдаланылды. Түйін сөздер: инвестициялық тәуекелдер, анық емес логика, тәуекелді саралау, қаржылық нәтиже.

Today, companies have to work in a tough competitive environment, where top management faces new challenges to determine methods that allow them to effectively analyze investment risks and select the most profitable assets. In this article, the theory of fuzzy logic is applied to solve the problem of differentiating the degrees of investment risks. The proposed approach analyzes the degree of investment risks based on the basic financial indicators of investment projects. The intervals of values of financial indicators for assessing investment risks are based on limit values and fuzzy logic rules proposed by specialists in this field. This approach helps to automatically group investment projects by risk levels and carry out the initial selection of low-risk investment projects. As a demonstration of the results of the analytical fuzzy logic model, a test set of empirical data was used. Keywords: investment risks, fuzzy logic, risk differentiation, financial performance.