Vertigo
Authors: Γκασδάρης Γρηγόριος 
Published: July 2023

Υπόβαθρο και Σκοπός: Τα μη ραγέντα ενδοκράνια ανευρύσματα είναι ως επί το πλείστον σιωπηλά, ωστόσο μπορεί να παρουσιάζονται με διάφορα συμπτώματα. Ο ίλιγγος αναφέρεται συχνά στη σχετική συμπτωματολογία αλλά η συσχέτιση εξακολουθεί να είναι διφορούμενη. Στόχος μας ήταν να διερευνήσουμε τη σημασία του ιλίγγου στη συμπτωματολογία των μη ραγέντων εγκεφαλικών ανευρυσμάτων, να συγκρίνουμε τα διαφορετικά χαρακτηριστικά των ανευρυσμάτων και να παρουσιάσουμε μια πιθανή εξήγηση για την ύπαρξή του.Μέθοδος: Πραγματοποιήσαμε δύο αναδρομικές μελέτες παρατήρησης. Αναφορικά με την πρώτη, σε διάστημα σχεδόν μιας δεκαετίας, χειρουργήθηκαν 1.085 ασθενείς με εγκεφαλικά ανευρύσματα και οι 273 από αυτούς αφορούσαν μη ραγέντα ανευρύσματα. Μετά τα κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού, επιλέχθηκαν για ανάλυση 89 ασθενείς με μη ραγέντα ενδοκράνια ανευρύσματα. Η δεύτερη αναδρομική μελέτη αφορούσε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε εγκεφαλική αγγειογραφία με την πρόσφατη διάγνωση ενός μη ραγέντος ενδοκράνιου ανευρύσματος που βρέθηκε σε εγκεφαλική απεικόνιση, κατά την περίοδο 2 ετών. Ο συνολικός αριθμός ήταν 78 ασθενείς. Μετά τον έλεγχο, 35 ασθενείς επιλέχθηκαν για την μελέτη και μόνο 5 από αυτούς παρουσίασαν ίλιγγο, ενώ οι άλλοι 30 είχαν άλλα (ή κανένα) συμπτώματα. Μια δεύτερη ομάδα 30 ασθενών με μη ραγέντα ενδοκράνια ανευρύσματα και συμπτωματολογία ιλίγγου επιλέχθηκε για σύγκριση. Αποτελέσματα: Από την πρώτη μελέτη (από τους 89 ασθενείς), 71 (79,8%) ήταν γυναίκες και 18 (20,2%) άνδρες. Η μέση ηλικία ήταν 56,9 (± 12.876) έτη. Ιλιγγος εμφανίστηκε σε 72 (80,9%), κεφαλαλγία σε 41 (46,1%) και συμπτώματα όρασης σε 21 (23,6%) ασθενείς. Δεν καταδείχθηκε σημαντική συσχέτιση (p>0,05) μεταξύ του φύλου, της ηλικίας ή της εντόπισης του ανευρύσματος σε συσχέτιση με την κεφαλαλγία, τα συμπτώματα όρασης ή τον ίλιγγο, εκτός από αρνητική σημαντική συσχέτιση μεταξύ ηλικίας και ιλίγγου (p=0,031). Όσον αφορά τη δεύτερη μελέτη, από την πρώτη ομάδα των 35 ασθενών, μόνο 5 (14,3%) παρουσίασαν ίλιγγο. Όσον αφορά τη σύγκριση των δύο ομάδων (30 με ίλιγγο έναντι 30 χωρίς/άλλα συμπτώματα), η ομάδα χωρίς ίλιγγο παρουσίασε μέση ηλικία 54,13 (τυπική απόκλιση +-11,21) έτη και αποτελούνταν από 12 άνδρες (40%) και 18 (60%) γυναίκες, ενώ η ομάδα του ιλίγγου παρουσίαζε μέση ηλικία 58,37 (τυπική απόκλιση +-11,28) έτη και αποτελούνταν από 7 άνδρες (23,3%) και 23 (76,7%) γυναίκες. Από τη συγκριτική ανάλυση, βρήκαμε ότι η διάμετρος του αυχένα του ανευρύσματος, η αναλογία πλάτους/αυχένα και η αναλογία ύψους/αυχένα παρουσίασαν στατιστικά σημαντικές διαφορές (p<0,05). Στην ομάδα του ιλίγγου, τα ανευρύσματα παρουσίασαν πιο στενό αυχένα (μέσος όρος 3,82 mm, τυπική απόκλιση +-1,57 – διάμεσος 3,8 mm, 1ο τεταρτημόριο-3ο τεταρτημόριο 2,62-4,52), μεγαλύτερη αναλογία ύψους/αυχένα (μέσος όρος 1,32 mm, τυπική απόκλιση +-0,49 – διάμεσος 1.2 mm, 1ο τεταρτημόριο-3ο τεταρτημόριο 0,9-1,75) και μεγαλύτερη αναλογία πλάτους/αυχένα (μέσος όρος 1,78 mm, τυπική απόκλιση +-0,76 – διάμεσος 1,6 mm, 1ο τεταρτημόριο-3ο τεταρτημόριο 1,3-1,9). Η τελευταία αποδείχθηκε ως η πιο σημαντική μεταβλητή και δυνητικά ο ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας όσον αφορά τον ίλιγγο σύμφωνα με την ανάλυση λογιστικής παλινδρόμησης.Συμπεράσματα: Ο ίλιγγος είναι ένα σύνθετο σύμπτωμα που φαίνεται να συνδέεται με την παρουσία ενός μη ραγέντος ενδοκράνιου ανευρύσματος. Η συσχέτιση είναι δύσκολο να αποδειχθεί σε μελέτες μικρών ομάδων, αλλά τα αποτελέσματά μας υποδεικνύουν την ύπαρξη κάποιων εμμέσων ευρημάτων, όπως η μεγαλύτερη αναλογία πλάτους/αυχένα που θα μπορούσε δυνητικά να εξηγήσει τον σχηματισμό αναταράξεων στην ανευρυσματικό σάκο και ίσως να οδηγήσει σε μεταβολή της εγκεφαλικής αιματικής ροής. Ωστόσο, αυτή η υπόθεση πρέπει να ελεγχθεί σε περαιτέρω μελέτες. Προτείνουμε οι ασθενείς που παραπονούνται για επίμονο ίλιγγο, χωρίς καμία προφανή εξήγηση, μπορεί να επωφεληθούν από μια μη επεμβατική αγγειογραφία προκειμένου να αποκλειστεί ένα εγκεφαλικό ανεύρυσμα.