Αξιολόγηση της διδακτικής αποτελεσματικότητας εκπαιδευτικών φυσικής αγωγής και της ενεργητικής συμμετοχής των μαθητών στη μάθηση με εργαλεία συστηματικής παρατήρησης
Authors: Αραμπατζή Γεωργία 
Published: June 2021

Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να αξιολογηθεί η διδακτική αποτελεσματικότητα Εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής (ΕΦΑ) με δύο διαφορετικά εργαλεία συστηματικής παρατήρησης καθώς και ο χρόνος ενεργητικής συμμετοχής/χρόνος δραστηριότητας των μαθητών/τριών στη μάθηση. Συγκεκριμένα, στόχοι ήταν να αξιολογηθούν οι συμμετέχοντες ΕΦΑ: α) με ένα πρωτόκολλο συστηματικής παρατήρησης βασισμένο στην αρχική μορφή του SETEQ-PE (Kyrgiridis, Derri, Emmanouilidou, Chlapoutaki, & Kioumourtzoglou, 2014), αφού πρώτα ελεγχθεί η εγκυρότητα και η αξιοπιστία του, β) με το γενικό πλαίσιο αξιολόγησης του Π.Δ. 152/2013, αφού πρώτα αποσαφηνιστούν τα κριτήρια του και προσαρμοστούν στη διδασκαλία της ΦΑ και ελεγχθεί η εγκυρότητα και η αξιοπιστία του και επιπλέον, γ) να κατηγοριοποιηθούν τα διδακτικά επεισόδια των μαθημάτων τους σύμφωνα με την απόδοσή τους στα δύο εργαλεία, δ) να εξεταστούν πιθανές διαφορές λόγω φύλου και τάξης, ε) να διαπιστωθεί εάν υπάρχει συσχέτιση των δύο προαναφερθέντων εργαλείων και στ) να διαπιστωθεί εάν το επίπεδο αποτελεσματικότητας των μαθημάτων τους επηρεάζει το ποσοστό του χρόνου δραστηριότητας των μαθητών/τριών στο μάθημα. Παρατηρήθηκαν 80 ΕΦΑ στη διδασκαλία μίας μικρής και μίας μεγάλης τάξης δημοτικού δια ζώσης από δύο έμπειρους αξιολογητές και οι διδασκαλίες τους αναλύθηκαν και αξιολογήθηκαν σύμφωνα με τα διδακτικά τους επεισόδια σε κάθε κριτήριο των δύο εργαλείων. Το ποσοστό του χρόνου δραστηριότητας των μαθητών/τριών αξιολογήθηκε με το εργαλείο συστηματικής παρατήρησης Time Management Form (Graham, 2008). Από τον έλεγχο της δομικής και παραγοντικής εγκυρότητας και αξιοπιστίας των εργαλείων αποκαλύφτηκαν το πρωτόκολλο/ρουμπρίκα ΑΔΑ-ΦΑ πέντε παραγόντων και 18 θεμάτων και το προσαρμοσμένο στη ΦΑ γενικό πλαίσιο αξιολόγησης Π.Δ.152/2013 επτά παραγόντων και 26 δεικτών. Η εγκυρότητα και η αξιοπιστία των δύο πρωτοκόλλων επιβεβαιώθηκε, περαιτέρω, διότι κατάφεραν να διαχωρίσουν τη διδακτική πρακτική στις μεγάλες και μικρές τάξεις. Επιπλέον, εντοπίστηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές λόγω φύλου και τάξης από τη διενέργεια της πολυμεταβλητής ανάλυσης διακύμανσης. Από τον έλεγχο της συσχέτισης των δύο εργαλείων φάνηκε πολύ υψηλή θετική συσχέτιση μεταξύ τους. Επίσης, από την εφαρμογή μη παραμετρικών ελέγχων προέκυψε ότι το επίπεδο αποτελεσματικότητας των μαθημάτων επηρέασε το ποσοστό του χρόνου δραστηριότητας των μαθητών/τριών στο μάθημα. Από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι τα δύο πρωτόκολλα είναι έγκυρα και αξιόπιστα για την αξιολόγηση της διδακτικής αποτελεσματικότητας ΦΑ, έχουν υψηλή συσχέτιση μεταξύ τους και ότι τα μαθήματα που σημείωσαν υψηλότερες επιδόσεις στα κριτήρια τους είχαν και υψηλότερο ποσοστό χρόνου δραστηριότητας των μαθητών/τριών στο μάθημα. Το τμήμα της παρούσας διδακτορικής διατριβής που αφορά την ανάπτυξη, την προσαρμογή και τον έλεγχο της εγκυρότητας και της αξιοπιστίας των δύο πρωτοκόλλων (ΑΔΑ-ΦΑ και γενικό πλαίσιο αξιολόγησης Π.Δ.152/2013) πραγματοποιήθηκε μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση 2014-2020» επ:3 - Άξονας: 6 - Τίτλος Άξονα: Βελτίωση της Ποιότητας και Αποτελεσματικότητας του Εκπαιδευτικού Συστήματος» που συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. Ο τίτλος του έργου ήταν «Ανάπτυξη, έλεγχος και εφαρμογή εργαλείων συστηματικής παρατήρησης/αξιολόγησης της διδακτικής αποτελεσματικότητας εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής» με την κα Βασιλική Δέρρη, Επιστημονικά Υπεύθυνη, και τους κκ Γεωργία Αραμπατζή, Παύλο Κυργυρίδη και Κυριακούλα Εμμανουηλίδου, ως μέλη της ερευνητικής ομάδας.