Investigation of the role of specific IgE and total IgE in patients with atopy, allergy, chronic obstructive pulmonary disease and asthma
Authors: Καρακιουλάκη Μερόπη 
Published: November 2023

Εισαγωγή: Η ανοσοσφαιρίνη Ε (IgE) διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στις αλλεργικές αντιδράσεις και οι αλλεργικές ασθένειες συχνά περιλαμβάνουν την παραγωγή IgE από τα πλασματοκύτταρα κατά την έκθεση σε αβλαβή αντιγόνα. Οι αντιδράσεις υπερευαισθησίας είναι υπερβολικές ανοσολογικές αντιδράσεις σε αντιγόνα, οι οποίες ταξινομούνται σε Τύπους I-IV. Συγκεκριμένες δερματικές παθήσεις εμφανίζουν διάφορες αντιδράσεις υπερευαισθησίας. Η ατοπική δερματίτιδα είναι μια αντίδραση Τύπου Ι που περιλαμβάνει φλεγμονή με τη μεσολάβηση IgE και διαταραχή του δερματικού φραγμού. Η κοινή πέμφιγα είναι μια νόσος Τύπου ΙΙ που χαρακτηρίζεται από αυτοαντισώματα έναντι πρωτεϊνών των κερατινοκυττάρων, που οδηγούν σε πομφόλυγες. Το πομφολυγώδες πεμφιγοειδές, μια άλλη νόσος Τύπου ΙΙ, περιλαμβάνει αυτοαντισώματα κατά πρωτεϊνών των ημιδεσμοσωματίων, προκαλώντας πομφόλυγες και φλεγμονή. Το Σύνδρομο Stevens-Johnson και η Τοξική Επιδερμική Νεκρόλυση αντιπροσωπεύουν αντιδράσεις Τύπου IV με σοβαρή αποκόλληση του δέρματος, που συχνά προκαλούνται από φάρμακα. Η αντίδραση φαρμάκου με ηωσινοφιλία και συστηματικά συμπτώματα (DRESS) είναι μια αντίδραση Τύπου IV που χαρακτηρίζεται από εκτεταμένο εξάνθημα, συμμετοχή σπλαχνικών οργάνων, ηωσινοφιλία και λεμφαδενοπάθεια. Η δερματίτιδα εξ επαφής, μια συχνή αντίδραση Τύπου IV, προκύπτει από έκθεση σε αλλεργιογόνα ή ερεθιστικούς παράγοντες. Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) και το άσθμα συγκαταλέγονται στις κύριες αιτίες χρόνιας νοσηρότητας και θνησιμότητας σε όλο τον κόσμο. Τα επίπεδα της ολικής (tIgE) και της ειδικής για διάφορα αλλεργιογόνα IgE (sIgE) έχουν συσχετιστεί με το άσθμα σε πολλές προηγούμενες μελέτες. Πρόσφατα δεδομένα υποστηρίζουν τη σημασία της IgE-ευαισθητοποίησης στην έναρξη και τη σοβαρότητα της ΧΑΠ. Η ευαισθητοποίηση στις εντεροτοξίνες Α (SEA) και Β (SEB) του Staphylococcus aureus έχει συσχετιστεί με τη σοβαρότητα του άσθματος, τις παροξύνσεις και τον έλεγχο της νόσου. Στόχοι: Η παρούσα διδακτορική διατριβή είχε ως στόχο τη διερεύνηση της συσχέτισης των tIgE και 300 sIgE (συμπεριλαμβανομένων των SEA-IgE και SEB-IgE) με την παθογένεια, τη σοβαρότητα και την έκβαση της νόσου σε ασθενείς με ΧΑΠ (N=415) και άσθμα (N=19), συμπεριλαμβανομένων ασθενών με ατοπία (Ν=129) και αλλεργία (Ν=81). Διερευνήθηκαν επίσης διαφορές στο προφίλ των tIgE και sIgE ορού μεταξύ των ασθενών και μαρτύρων, και επιπλέον συσχετίστηκε η σοβαρότητα, η έκβαση της νόσου και το λοιμώδες ιστορικό με αυτούς τους βιοδείκτες ορού. Υλικά και μέθοδοι: Το πρώτο σκέλος της μελέτης, περιλαμβάνει 97 ασθενείς [19 ασθενείς με άσθμα και 76 ασθενείς με ΧΑΠ, από τους οποίους 16 (21.05%) είναι ατοπικοί] και 29 μάρτυρες, προκειμένου να προσδιοριστεί η πιθανή επίδραση της tIgE και των sIgE (παράγοντες έκθεσης) στη γνωστή συχνότητα εμφάνισης της νόσου (ΧΑΠ και άσθμα). Για να αυξηθεί ο αντίκτυπος της μελέτης, τα αποτελέσματα που προέκυψαν για τους ασθενείς με ΧΑΠ στο πρώτο σκέλος της μελέτης, επικυρώθηκαν σε μελέτη μεγαλύτερης ομάδας ασθενών με ΧΑΠ (Ν=343), από τους οποίους 113 (32.94%) ήταν ατοπικοί και 81 (23.96%) ήταν αλλεργικοί. Τα δείγματα ορού των ασθενών αναλύθηκαν για τα επίπεδα tIgE και sIgE χρησιμοποιώντας το ALEX2 Allergy Explorer, μια ανοσολογική δοκιμασία που βασίζεται στην ELISA. Επιπλέον, μετρήθηκαν οι ειδικές SEA-IgE και SEB-IgE ορού με τη χρήση της δοκιμασίας ImmnoCAP. Οι ασθενείς θεωρήθηκαν ατοπικοί όταν η tIgE ≥ 100 kUA/L και αλλεργικοί όταν το τεστ αλλεργίας δια νυγμού ήταν θετικό. Αποτελέσματα: Παρόλο που η συχνότητα ευαισθητοποίησης σε SEA και SEB δεν εμφανίζεται υψηλότερη στους ασθενείς με ΧΑΠ σε σύγκριση με τους ασθενείς με άσθμα και τους μάρτυρες, η ατοπία και η αλλεργία συνδέονται με τη θετικότητα των SEA-IgE και SEB-IgE στους ασθενείς με ΧΑΠ.Οι ομάδες άσθματος, ΧΑΠ και μαρτύρων δεν παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές στα ολικά επίπεδα IgE, αλλά οι ασθματικοί ασθενείς εμφανίζουν υψηλότερες συγκεντρώσεις sIgE για αεροαλλεργιογόνα, εποχικά αεροαλλεργιογόνα και τροφικά αλλεργιογόνα, ενώ οι μάρτυρες έχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις sIgE για μη αεροαλλεργιογόνα. Οι ασθενείς με άσθμα και ΧΑΠ παρουσιάζουν διακριτά πρότυπα συγκέντρωσης sIgE για διάφορα αλλεργιογόνα. Η ατοπία έχει προστατευτική επίδραση σε οξείες παροξύνσεις της ΧΑΠ (AECOPD), ιδίως στους άνδρες ασθενείς, ενώ η αλλεργία έχει αρνητική επίδραση στις AECOPD, ιδίως στις γυναίκες ασθενείς με ΧΑΠ. Ο αιτιολογικός τύπος των AECOPD (ιογενείς, βακτηριακές ή μικτές) δεν φαίνεται να σχετίζεται με το ατοπικό ή το αλλεργικό προφίλ των ασθενών. Η ατοπία και η αλλεργία επηρεάζουν, επίσης, την πνευμονική λειτουργία και τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων στη ΧΑΠ. Ορισμένα αλλεργιογόνα συσχετίζονται με επιδείνωση του FEV1%, ενώ άλλα επηρεάζουν θετικά τις τιμές του FEV1%. Οι μη αλλεργικοί ασθενείς με ΧΑΠ εμφανίζουν υψηλότερη ικανότητα διάχυσης των πνευμόνων και η ατοπία ενισχύει την απόσταση που διανύει ο ασθενής κατά το 6-minute walking test (6MWT) καθώς και τις βαθμολογίες στο Modified Medical Research Council Dyspnea Scale (MMRC). Οι αυξημένες συγκεντρώσεις sIgE για τα ετήσια αεροαλλεργιογόνα σχετίζονται με πιο σοβαρή ΧΑΠ και τα υψηλά επίπεδα tIgE συνδέονται με μεγαλύτερο περιορισμό της ροής του αέρα. Η ατοπία επηρεάζει την παρουσία συμπτωμάτων, όπως ο βήχας και η δύσπνοια.Επιπλέον, οι αλλεργικοί ασθενείς με ΧΑΠ εμφανίζουν καλύτερο ιστορικό καπνίσματος και συγκεκριμένα αλλεργιογόνα συσχετίζονται αρνητικά με τα επίπεδα FeNO. Ο αριθμός των ηωσινοφίλων στο αίμα είναι υψηλότερος στα αλλεργικά άτομα, ενώ η ατοπία δεν επηρεάζει σημαντικά τα επίπεδα των ηωσινοφίλων. Οι λοιμώξεις, συμπεριλαμβανομένου της παρουσίας του Haemophilus influenzae στα πτύελα, συνδέονται με την αλλεργία και την ατοπία. Η μυκητιασική ευαισθητοποίηση σχετίζεται με συγκεκριμένα κλινικά χαρακτηριστικά, όπως ο χαμηλότερος κορεσμός οξυγόνου κατά τη διάρκεια του 6MWT, σε ηλικιωμένους ασθενείς με ΧΑΠ. Οι ασθενείς που είναι ατοπικοί αλλά και αλλεργικοί, παρουσιάζουν πιο αυξημένα επίπεδα IgE σε σύγκριση με εκείνους που έχουν μόνο ένα από τα δύο χαρακτηριστικά, χωρίς σημαντικές διαφορές σε δημογραφικούς ή κλινικούς παράγοντες. Συμπεράσματα: Η κατανόηση των αντιδράσεων υπερευαισθησίας και των συναφών δερματικών παθήσεων είναι ζωτικής σημασίας για την ακριβή διάγνωση και την αποτελεσματική φαρμακολογική αντιμετώπιση των ασθενών. Η παρούσα μελέτη ρίχνει φως στις περίπλοκες σχέσεις μεταξύ ευαισθητοποίησης, κλινικών παραμέτρων και βιοδεικτών σε ασθενείς με ΧΑΠ, αλλεργία και ατοπία αναδεικνύοντας τη δυνατότητα των αλλεργιογόνων να βοηθήσουν στον εντοπισμό υποομάδων που θα καθοδηγήσουν τις στρατηγικές διαχείρισης της νόσου καθώς και τη φαρμακοθεραπεία.