ОСОБЕННОСТИ ДИАГНОСТИКИ И ХИРУРГИЧЕСКОГО ЛЕЧЕНИЯ ОСТРОГО ДЕСТРУКТИВНОГО КАЛЬКУЛЕЗНОГО ХОЛЕЦИСТИТА
Authors: М.Ж. Аймагамбетов , С.Т. Абдрахманов , Т.А. Булегенов , Н.Б. Омаров , Й. Носо , М.Ә. Әуенов , Е.М. Асылбеков 
Published: November 2024

Введение: Острый калькулезный холецистит (ОКХ) является одной из наиболее распространенных патологий, представляющей собой важную проблему современной хирургии и имеет тенденцию к росту в течение последних десятилетий. Каждый год во всех странах мира выполняется более двух миллионов операций (преимущественно случаев холецистэктомиии). Смертность в случае острого калькулезного холецистита в экстренных хирургических ситуациях достигает более 50%, в то время как при плановых вмешательствах на фоне минимизированных воспалительных реакций, комплексного обследования и подготовки больного к операции смертность не превышает 1%. Цель: Провести обзор литературы по особенностям диагностики и хирургического лечения острого деструктивного калькулезного холецистита у больных с избыточной массой тела и с ожирением. Методы исследования: Поиск литературы осуществлен в поисковых системах: Pubmed, Google Академия, elibrary.ru, а также «ручным способом». Глубина поиска Pubmed, Google Академия, elibrary.ru, а также «ручным способом», не была ограничена. Применялись следующие фильтры: full text, humans. Критерии включения публикаций в обзор: публикации, находящиеся в полнотекстовом доступе, на русском и английском языках, несущие статистически выверенные выводы. Критерии исключения: повторяющиеся данные, резюме докладов, газетные публикации, личные сообщения. Результаты: Основными факторами риска развития ОКХ являются ожирение и избыточная масса тела, гиперхолестериемия, патологическая наследственность и принадлежность к женскому полу. Установлена связь между ОКХ, индексом массы тела (ИМТ) и риском развития ОКХ существует дозозависимая положительная связь. Противоречивыми оказались результаты изучения влияния массы висцеральной и подкожной жировой ткани на прогноз пациентов с ОКХ. Указанные особенности являются причиной частых операционных осложнений и неблагоприятных исходов заболевания. Распространенность послеоперационных осложнений у пожилых пациентов, имеющих избыточную массу тела, превышает 44%, а показатель смертности превосходит 27%, согласно результатам других исследований, этот показатель достигает 62% несмотря на внедрение в практику современных оперативных методов. Выводы: Таким образом, высокие показатели распространенности, частые осложнения КХ, наличие многочисленных факторов риска его развития обусловливают необходимость поиска наиболее оптимальных методов своевременной диагностики и лечения этого заболевания.

Introduction: Acute calculous cholecystitis (ACC) is one of the most common pathologies, which is an important problem of modern surgery and has tended to increase in recent decades. Each year, more than two million operations are performed worldwide (mainly cases of cholecystectomy). Mortality in case of acute calculous cholecystitis in emergency surgical situations reaches more than 50%, while with planned interventions in the background of minimized inflammatory reactions, comprehensive examination and preparation of the patient for surgery, the mortality rate does not exceed 1%. Objective: To review the literature on the features of diagnosis and surgical treatment of acute destructive calculous cholecystitis in patients with overweight and obesity. Research methods: The search for literature was carried out in search engines: Pubmed, Google Academy, elibrary.ru, as well as in the “manual way”. The search depth of Pubmed, Google Academy, elibrary.ru, as well as the “manual way”, was not limited. The following filters were applied: full text, humans. Criteria for the inclusion of publications in the review: publications that are in full-text access in Russian and English, carrying statistically verified conclusions. Exclusion criteria: repetitive data, summary of reports, newspaper publications, private messages. Results: The main risk factors for the development of ACC are obesity and overweight, hypercholesterolemia, pathological heredity, and belonging to the female sex. A link has been established between ACC, body mass index (BMI) and the risk of developing ACC. There is a dose-dependent positive relationship. The results of studying the effect of visceral and subcutaneous adipose tissue mass on the prognosis of patients with ACC turned out to be contradictory. These features are the cause of frequent surgical complications and adverse outcomes of the disease. The prevalence of postoperative complications in elderly patients who are overweight exceeds 44%, and the mortality rate exceeds 27%, according to the results of other studies, this figure reaches 62% despite the introduction of modern operational methods into practice. Conclusions: Thus, high prevalence rates, frequent complications of ACC, the presence of numerous risk factors for its development necessitate the search for the most optimal methods for timely diagnosis and treatment of this disease.

Кіріспе: Жедел калькулезді холецистит (ЖКХ) - қазіргі заманғы хирургияның маңызды проблемасы болып табылатын және соңғы онжылдықта көбею үрдісі бар ең таралған патологиялардың бірі. Жыл сайын әлемде 2 миллионнан астам операция жасалады (негізінен холецистэктомия жағдайлары). Шұғыл хирургиялық жағдайларда жедел жедел холецистит кезінде өлім 50% -дан асады, ал минималды қабыну реакцияларының аясында кешенді араласулармен, кешенді зерттеу және хирургияға пациентті дайындау аясында өлім-жітім көрсеткіші 1% -дан аспайды. Мақсаты: Артық салмақ және семіздікпен ауыратын науқастарда жедел деструктивті калькулезді холецистит диагностикалау және хирургиялық емдеу ерекшеліктері туралы әдебиеттерді қарастыру. Зерттеу әдістері: Pubmed, Google Academy, elibrary.ru, сондай-ақ «қолмен» жолында іздестіру жүйелерінде жүргізілді. Pubmed, Google Academy, elibrary.ru, сондай-ақ «қолмен жол» іздеу тереңдігі шектелмеген. Мынадай сүзгілер пайдаланылды: толық мәтін, адамдар. Шолуда жарияланымдарды қосудың критерийлері: орыс және ағылшын тілдерінде толығымен мәтіндік қолжетімді жарияланымдар, статистикалық түрде расталған тұжырымдар. Шығару өлшемдері: қайталанатын деректер, есептер жиынтығы, газет жарияланымдары, жеке хабарламалар. Нәтижелері: ЖКХ дамуының негізгі қауіп факторлары - семіру және артық салмақ, гиперхолестеринемия, патологиялық тұқым қуалаушылық және әйел жынысына жатады. ЖКХ, дене массасының индексі (BMI) мен ЖКХ-нің даму қаупі арасында байланыс орнатылған, дозаға тәуелді оң қатынас бар. ЖКХ бар науқастардың висцеральды және тері астындағы май тіндерінің массасының әсерін зерттеу нәтижелері қайшылықты болды. Бұл белгілер жиі хирургиялық асқынулардың және аурудың жағымсыз нәтижелерінің себебі болып табылады. Басқа зерттеулердің нәтижесі бойынша қазіргі заманғы операциялық әдістерді енгізуге қарамастан, бұл көрсеткіш 62% -ға жетеді, артық салмақпен ауыратын қарттарда 44% асып, өлім көрсеткіші 27% асып, операциядан кейінгі асқынулардың таралуы байқалады. Қорытынды: Осылайша, жоғары таралу жиілігі, ЖКХ жиі асқынғандығы, оның дамуына көптеген қауіп факторлары болуы осы ауруды уақтылы диагностикалау мен емдеудің оңтайлы әдістерін іздестіруді қажет етеді.