bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
TÜRKİYE’DE VE OECD ÜLKELERİNDE MALİ PLANLAMA: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ
Authors: Akbey Ferhat , Yaman Bilgehan
Published: December 2024

Devletler özelinde planlama kavramı, özellikle son yüz yıldır öne çıkan ve son yıllarda önemi oldukça artan kavramların başında gelmektedir. 20. Yüzyılın başlarında kalkınma planlamaları ile başlayan süreç, 1990’lı yıllarda performans esaslı bütçelemenin de etkisiyle stratejik plan, performans programı, orta vadeli harcama sistemi ve faaliyet raporu ile devam etmiştir. Türkiye’de, 1930’larla birlikte sanayi planları, 1960’lardan itibaren ise kamu kesiminin faaliyetleri arasına kalkınma planları dâhil olmuştur. 2000’li yılların başlarında ise 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile birlikte, kamu kesimi bünyesine diğer planlama unsurları dâhil olmuş ve planlama araçlarının kapsamı genişlemiştir. Dünyada da Türkiye’de olduğu gibi planlama kavramının önemi giderek artmaktadır. Bu kapsamda özellikle AB üye ülkeleri kalkınma planlarını AB mali kuralları ve fonları kapsamında gerçekleştirirken, diğer planlama unsurlarının Türkiye ile karşılaştırıldığında daha esnek ve faaliyet odaklı olduğu gözlemlenmiştir. OECD üye ülkeleri genelinde ise sürdürülebilirlik ve dijitalleşme, planlamanın temel unsurlarını oluşturmuştur. Nitekim Türkiye, planlama unsurlarının tümünde yasal olarak zorunlu ve belirli yıl aralıklarla hazırlanması gereken sıkı bir görünüm ortaya koymaktadır. Ancak planlarda sürdürülebilirlik, yeşil dönüşüm, dijitalleşme gibi unsurlara daha fazla yer vermesi gerekmektedir.
Риски предприятий по производству одежды в Казахстане: анализ и пути снижения
Authors: Епанчинцева С.Э. , Ашимова Ж.Р. , Момынкулова С.М.
Published: December 2024

Цель: Исследовать риски предприятий по производству одежды в Казахстане в современных условиях, определение путей их снижения.
Методы: Исследование основано на методах системного анализа, сравнительного анализа, синтеза, обзора научной и публицистической литературы, системного и диалектико-логического подхода.
Результаты: Авторами статьи обозначены основные особенности функционирования предприятий по производству одежды, их специфика в современных условиях. На основе проведенного исследования выявлены ключевые риски предприятий отрасли, проведена их классификация с выделением внешнеэкономических, производственных, коммерческих, финансовых, социальных, правовых и кадровых рисков. Дана характеристика выявленных рисков и проведена оценка возможных последствий реализации данных рисков. В процессе анализа определены ключевые проблемы предприятий по производству одежды, которые являются главными источниками предпринимательских рисков.
Выводы: В качестве наиболее значимых рисков для предприятий по производству одежды обозначены риски, связанные с усилением конкуренции, которая является следствием интеграционных процессов в мире. По результатам исследования авторами обозначены основные пути снижения рисков и продвижению казахстанской продукции на внешние и внутренние рынки. Комплекс мероприятий, нацеленных на управление рисками на предприятиях, производящих одежду, должен включать действия по снижению общих и специфических рисков. По мнению авторов, создание стратегических партнерств и альянсов в производстве одежды Казахстана должно стать ведущим направлением по снижению рисков и продвижению отечественной продукции на мировые рынки.
О подходах к разработке и реализации учебного курса «Подготовка педагога-ассистента к деятельности в условиях инклюзивного образования» в фокусе непрерывного профессионального развития
Authors: Сакаева А.Н.
Published: December 2024

Представлены подходы к разработке и реализации учебного курса «Подготовка педагога-ассистента к деятельности в условиях инклюзивного образования» как ресурса и инструмента формирования специальных компетенций и компетенций непрерывного профессионального развития педагога (далее — НПР). Уточнена сущность концепции контекстного обучения, проектного подхода в образовании, обозначены методологические основания формирования компетенций НПР педагога в условиях академической самостоятельности вуза. Предложены отбор содержания учебного курса в логике профеcсиональной деятельности педагога-ассистента, реализация учебного курса на рабочем месте в ходе профессиональной деятельности педагога-ассистента в сопровождении практикующего специального педагога. Рассмотрен активный режим профессионального взаимодействия действующих и будущих педагогов-ассистентов и специальных педагогов через реализацию учебного курса по стадиям: обучение «лицом к лицу» на базе специальных организаций образования, практика в общеобразовательной школе, обучение «лицом к лицу» на базе вуза. Раскрыто содержание организационно-подготовительного, основного и заключительного этапов разработки и реализации предлагаемого учебного курса. Обосновано назначение учебного курса в формировании компетенций НПР у действующего педагога-ассистента в рамках учебно-методической работы общеобразовательной школы. Обозначена актуальность учебного курса для студента как возможность реализации карьерно-образовательного роста и выхода на рынок труда на 2–3-м году обучения в условиях академической самостоятельности вуза. Сделан вывод о получении конкретной выгоды от реализации учебного курса всеми заинтересованными сторонами в виде добавленной стоимости в краткосрочной, среднесрочной и долгосрочной перспективе.
Modernism and Performance in Ukraine: First Half of the Twentieth Century
Authors: Yatsyk Iryna , Bezuhla Ruslana
Published: December 2024

The paper studies the literature on the understanding of artistic modernism and performance in Ukraine in the context of their artistic manifestation in the first half of the 20th century, and highlights the main directions of research of these phenomena. The reasons for the growing interest in performance research are clarified, its complexity and ambiguity are emphasized. The aim of the work is to investigate and systematize the existing theories regarding the formation of artistic modernism and performance in Ukraine, to identify the main directions of research into these phenomena. The theoretical and methodological basis of the research were the following general scientific approaches and methods that enabled considering artistic modernism and performance from different vector positions: the systemic method made it possible to investigate modernism and performance in the system of world and Ukrainian art of the first half of the 20th century; the structural-functional approach facilitated the analysis of the regularities and formative principles of the performance and considering the art of the 20th century in its integrity and harmony; the method of generalization enabled outlining the place of performance in the worldview paradigm as a result of the analysis of ambiguous formulations and statements regarding the phenomena of artistic manifestation and performance, which were represented in various sources.
Ukrainian Symbolism: From Emergence to Revival in the Contemporary Wartime Reality
Authors: Mingze Gao
Published: December 2024

Ukrainian symbolism emerged at the turn of the century, and its took its definite theoretical shape in the early twentieth century. Intuitively sensing the forthcoming changes, the symbolists transformed the system of cognition of the world, building it on the basis of creativity, where the latter was interpreted as subconsciously intuitive contemplation of secret meanings accessible only to the artist-creator. The symbol became the central aesthetic category of the new movement and the main means of storing and transmitting the contemplative secret meaning. In their artistic work, Ukrainian symbolists relied on folklore genres (songs, vesnianky, dumy, etc.), and this was one of the main features of Ukrainian symbolism. In general, the symbolism movement, despite its rather short period of existence, had a significant impact on the further development of Ukrainian literature. It freed the poetic imagination, enriched the visual set of instruments, and created new sound and rhythmic forms driven by the desire for musical versatility. As it is evident now, Ukrainian symbolism has not disappeared but has sprouted new shoots under the influence of the brutal war in which Ukraine was dragged. The article traces the path from the conception of Ukrainian symbolism to its revival in modern times.
معالجة صفحة الناطق الرسمي لجيش الاحتلال الإسرائيلي على الفيسبوك لأحداث العدوان الإسرائيلي على مدينة جنين 2022
Authors: عكة إبراهيم , علاونة نيفين , شعبان معاوية
Published: December 2024

الأهداف: هدفت هذه الدراسة للتعرف على كيفية معالجة الناطق الرسمي لجيش الاحتلال الإسرائيلي "افيخاي أدرعي" عبر موقع الفيسبوك حول قضية الإنتهاكات الإنسانية خلال العدوان المتكرر على الفلسطينيين في مدينة جنين خلال عام 2022. المنهجية: لتحقيق أهداف الدراسة اسُتخدم المنهج الوصفي التحليلي. النتائج: توصلت الدراسة إلى أن توظيف "افيخاي أدرعي" لصفحته في تأطير انتهاكات الإحتلال الإنسانية في مدينة جنين بما يخدم السياسة الإسرائيلية ومحاولة تبريرها، بالإضافة إلى تشويه صورة المقاومة الفلسطينية وتحميلها مسؤولية الصراع، بحيث كان الإطار الأكثر استخدامًا إطار المبادئ الأخلاقية بنسبة 31% باستخدام تسميات سلبية للمقاومين والفلسطينيين. الخلاصة: خلصت الدراسة إلى ضرورة إنشاء منصات إعلامية عربية وفلسطينية تنشر وتحارب الإنتهاكات الإنسانية التي يتعرض لها الشعب الفلسطيني، لفضح حقيقة الإحتلال أمام مرأى الجميع.
الدور الاتصالي للعلاقات العامة في تشكيل الصورة الذهنية وسمعة مؤسسة تلفزيون الفجر الجديد لدى الجمهور الخارجي
Authors: عكة إبراهيم , دروبي مرح , ابو حية نور الدين
Published: December 2024

الأهداف: هدفت هذه الدراسة إلى التعرف على الدور الاتصالي الذي يقوم به قسم العلاقات في تشكيل السمعة والصورة الذهنية لدى الجمهور الخارجي لمؤسسة تلفزيون الفجر الجديد، وذلك بهدف الوصول إلى نتائج تعود بالنفع على المؤسسة، وعلى العاملين في قسم العلاقات العامة فيها. المنهجية: استخدم الباحثان الدراسة الوصفية، من أجل وصف وتحليل الدور الاتصالي للعلاقات العامة في تشكيل الصورة الذهنية وسمعة مؤسسة تلفزيون الفجر الجديد لدى الجمهور الخارجي. النتائج: توصلت الدراسة إلى أن مستوى مساهمة قسم العلاقات العامة في مؤسسة تلفزيون الفجر الجديد فيما يتعلق بالصورة الذهنية والسمعة كانت مرتفعة، حيث تبين أن أهم الوسائل التي يتم استخدامها للتواصل مع الجمهور هي مواقع التواصل الاجتماعي، وأقلها الموقع الالكتروني، وتبين أن أهم الوسائل الاتصالية المستخدمة هي توظيف العلاقات العامة البرامج التلفزيونة الفعالة المميزة في تعزيز الصورة الذهنية للمؤسسة وتلبية حاجات الجمهور وبدرجة كبيرة، وان العلاقات العامة تقوم بتسليط الضوء على مشاكل المواطنين ونقل صورتهم للجهات المعنية، وأنها تهتم برأي الجمهور حول المؤسسة، كما وأنها تتمتع بالكفاءة في الاتصال والتواصل مع الجمهور الخارجي بدرجة كبيرة أيضًا. الخلاصة: في نهاية الدراسة وضع الباحثان توصيات أهمها: تنظيم العلاقات العامة للمزيد من الأنشطة والفعاليات لما لها من دور فعال في تشكل الصورة الذهنية لدى الجمهور الخارجي، وزيادة الاهتمام بالجمهور الداخلي للمؤسسة مع تكثيف التدريب المتخصص في الصورة الذهنية والسمعة للمؤسسة.
Political Representation of Women in Post-Independence India
Authors: SUMITHIRA A.
Published: December 2024

Objectives: This research paper aims to provide a comprehensive analysis of women's political representation in India, focusing on the challenges, progress, and implications for democratic governance. It examines the historical context, current status, and potential solutions to enhance women's participation in political decision-making processes. Methods: The study utilises a time period analysis and a review of relevant literature to understand the factors influencing women's political participation. It includes a critical examination of constitutional amendments, legislative quotas, and policy interventions. The research also explores socio-cultural factors, institutional barriers, and gender stereotypes through interviews and case studies with female political leaders, activists, and policymakers. Results: Despite constitutional provisions and affirmative action measures, women's representation in Indian politics remains disproportionately low. The analysis reveals ongoing challenges related to socio-cultural norms, institutional barriers, and ineffective implementation of policies. Insights from interviews and case studies highlight the strategies employed by women to overcome these obstacles and the role of political parties in shaping their careers. Conclusions: Advancing women's political representation is crucial for achieving a more inclusive and equitable democracy in India. The study emphasises the need for targeted policy recommendations to address existing gaps and foster an environment that encourages greater women's participation. Improved gender representation is expected to positively impact policy outcomes, governance quality, and socio-economic development. Collaborative efforts from policymakers, activists, and citizens are essential for creating a representative and effective democratic governance system.
Violation of Human Rights Against Scheduled Castes in Tamil Nadu
Authors: RANJITHKUMAR A.
Published: December 2024

Objectives: This study seeks to examine the ongoing human rights violations against Scheduled Castes (SCs) in Tamil Nadu, despite the formal abolition of the caste system. It aims to identify the various forms of discrimination and violence faced by SCs, evaluate the effectiveness of existing legal frameworks, such as the Scheduled Castes and Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities) Act, 1989, and assess the role of civil society in addressing these challenges. Methods: The research employs secondary data analysis to investigate human rights violations against Scheduled Castes (SCs). This methodology involves analysing data from government reports, academic studies, legal documents, and media sources, including newspapers, to evaluate the prevalence and impact of such violations. Content analysis was conducted to examine the portrayal and reporting of human rights issues in public discourse. The study also incorporates statistical analysis of reported incidents and case studies to identify patterns and outcomes. Results: The findings reveal that SCs in Tamil Nadu continue to experience significant discrimination and violence, including the denial of resources, social exclusion, and political underrepresentation. The study identifies gaps in the implementation of the Scheduled Castes and Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities) Act, highlighting issues related to enforcement and cultural resistance. Conclusions: Despite the existence of legal provisions, human rights violations against SCs persist due to inadequate implementation of laws and deeply entrenched social prejudices. The role of civil society organisations is crucial in raising awareness and advocating for systemic reforms. The study underscores the need for more effective enforcement of existing laws and the importance of ongoing efforts to challenge discriminatory attitudes and practices.
İstem Dergisinin Bibliyometrik Analizi
Authors: Arslan Elif , Gürbüz Salih , Berk Mustafa Evren
Published: December 2024

Bibliyometrik analiz, bilimsel yayınların ve literatürün sayısal verilerini nicel yöntemlerle incelenmesini içeren bir araştırma yöntemi olarak, modern akademik çalışmalarda giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu yöntem, belirli bir araştırma alanında yayımlanan makalelerin, kitapların ve diğer akademik çalışmaların çeşitli özelliklerini inceleyerek; bilimsel etkinliği ve bilgi akışını ölçmeyi, değerlendirmeyi ve elde edilen bilgi dağılımlarını ortaya koymayı hedefler. Bu bağlamda, bibliyometrik analiz, bir disiplinin veya alt disiplinin zaman içindeki gelişimini anlamak, araştırma eğilimlerini belirlemek, önemli araştırmacıları ve kurumları tanımlamak ve çeşitli bilimsel göstergeler aracılığıyla bilimsel etkileri ölçmek amacıyla da kullanılır. Bu çalışmanın amacı ise 2003 yılında yayın hayatına başlayan İSTEM dergisinin, 2003-2023 yılları arasındaki yayınların sayısal verilerini bibliyometrik analiz yöntemi ile ortaya çıkarmaktır. 2024 Haziran ayında yapılan analizde derginin 42. Sayısına kadar olan makaleler incelenmeye alınmıştır. İncelemede toplam 604 makale analiz edilmiştir. Yapılan analizde; İstem dergisinde yayımlanan makalelerin yıllara göre sayıları, dergideki makalelerin yazar sayıları itibarıyla yıllara göre dağılımı, dergideki makale yazarlarının unvanlara göre sayıları, dergide en çok makalesi yayımlanan yazarlar, dergideki makale yazarlarının bağlı oldukları kuruma göre dağılımı, dergide yayımlanan makale türleri, dergide yayımlanan makalelerin sayfa bazında sayıları, dergideki makalelerin yayım dilleri, dergiye yapılan atıfların yıllara göre sayıları, dergide en çok atıf alan makalelerin sayıları olmak üzere 10 adet soru ele alınmıştır. Elde edilen veriler, Microsoft Excel’den faydalanılarak tablolaştırılmış ve grafikleştirilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular arasında, dergide yılda ortalama 27,45 adet makale yayınlandığı, yayınlanan makalelerde en çok ‘Doç. Dr.’ unvanına sahip araştırmacıların yer aldığı, makale yazarlarının bağlı olduğu kurumlarda ise en yüksek makalesi yayınlanan kurumların Necmettin Erbakan Üniversitesi ve Selçuk Üniversitesi olduğu değerlendirilmiştir. Dergiye toplamda 2717 adet atıf yapıldığı en yüksek atıf alan yayının ise 73 atıf aldığı sonucuna erişilmiştir.
İslam Sanatı Örneği Olarak Zellic
Authors: Hocaoğlu Zeyneb , Nefes Eyüp
Published: December 2024

İslâmiyet, doğudan batıya dünyanın her yerindeki sosyal ve kültürel yaşamı etkilediği gibi birçok sanat dalını da etkilemiştir. Bu çalışmada, geçmişten günümüze usta-çırak ilişkisi ile aktarılarak geleneksel yöntemlerle hala sürdürülmeye çalışılan, Fas ve Endülüs (İspanya) bölgesinde görülen renkli sırlı çini türü olan zellige/zillij/zellic (kesme sırlı çini) sanatı konu edilmiştir. Bu çalışmanın amacı zellic sanatının Türk-İslâm sanatları içerisinde yerini tespit etmek, benzer İslâm sanatlarıyla ortak ve farklı yönlerini ortaya koyarak İslâm sanatları arasında kültür birliğini tespit etmektir. Bu araştırma kapsamında veri toplama ve stil kritiği yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda veriler ilgili bölgeye ve o bölgedeki sanata dair tarihi kaynaklar ile bu sanatın günümüzdeki uygulamalarına ait örneklerin bulunduğu yazılı ve görsel kaynaklardan derlenmiş ve bu veriler stil kritiği yöntemine uygun olarak malzeme, şekil, renk, kompozisyon, uygulama alanı vb. yönden analiz edilmiştir. Türk-İslâm sanatında çini ya da mozaik çini olarak geçen seramik tabanlı bu sanat, Kuzey Afrika’da (Cezayir, Fas) yaygın olarak kullanılan zellic teriminin yanında, bu bölgede füseyfisa terimiyle, Orta Doğu’da (İran) ise kâşî terimiyle karşımıza çıkmaktadır. Kullanılan renkler ve uygulanma biçimi kendine özgü olan zellicin nerede ve ne zaman ortaya çıktığı tam olarak bilinememektedir. Bununla beraber görüldüğü eserlerden yola çıkılarak 12. yüzyılda Muvahhidler döneminde ilk örneklerine rastlanıldığı düşünülmektedir. Kurşun ve kum yanında, renk elde etmek için yerel veya ithal farklı oksit maddeler kullanılmıştır. Bu şekilde 47 renk oluşturulduğu ifade edilirken sözü edilen renklerden yeşil, mavi, lacivert, beyaz, siyah, bordo, kahverengi, sarı en çok tercih edilen renkler olmuştur. Kompozisyonu oluşturan şekillere bakıldığında ise kare, üçgen, eşkenar dörtgen, altıgen, petek, elmas, ördek, bardak gibi 360’a yakın şekille oluşturulan ve renkli, geometrik kompozisyonla ön plana çıkan bir sanat olmuştur. Zellic bezeme unsurunun cami, minare, türbe gibi dini yapıların yanında medrese, saray, kasır, hastane gibi farklı sivil yapıların tezyinatlarında da tercih edildiği görülmektedir. Ayrıca bu sanatın, Kuzey Afrika ve Endülüs (İspanya) bölgesinin yanı sıra Endonezya, Malezya, Singapur, Güney Çin gibi uzak doğu ülkelerinde de, örneklerine rastlanılmaktadır.
Mehmed Sâlih es-Sahvî Efendi’nin Şiirleri
Authors: Güven Abdullah Muaz
Published: December 2024

Mehmed Sâlih es-Sahvî Efendi, XVIII. yüzyıl Osmanlı dönemi mutasavvıf şairlerinden ve Halvetiyye tarikatinin Şemsiyye kolu şeyhlerindendir. İlim ve edebiyatla iştigal eden bir aileye mensuptur. Vaizlik ve irşat görevlerinin yanı sıra Arap dili, tıp, tasavvuf ve edebiyat gibi farklı alanlarda telif ettiği eserlerle tanınan babası Îsâ Mahvî Efendi’nin (ö. 1127/1715) telkiniyle tasavvuf yolunu tercih etmiştir. Babasının vefatı akabinde Drağman Tekkesi şeyhi olan Mehmed Sâlih es-Sahvî kırk altı yıl bu vazifeyi yerine getirmiştir. Drağman Tekkesi onun döneminde Osmanlı Padişahlarının ilgi ve himayesine mazhar olmuş, sonraki yıllarda onun ismiyle Îsâ-zâde Tekkesi olarak anılmaya başlamıştır. Ömrünün son kısmında tıpkı babası gibi Süleymaniye Camii’nde vaiz olarak görev yapan şair 1173/1759 yılında vefat etmiştir. Eserleri hakkında klasik kaynaklarda bilgi bulunmamakta, yalnızca ilahilerinin olduğu ifade edilmektedir. Bazı şiirlerine ilahi mecmualarında ulaşmak mümkündür. Bu araştırmada öncelikle Mehmed Sâlih es Sahvî’nin hayatı hakkında tespit edilen bilgilere yer verilmiştir. Akabinde şairin şiirleri çerçevesinde edebi ve tasavvufi kişiliğine dair değerlendirmeler mevcuttur. Çalışmanın son kısmında şaire ait şiirler çeviri yazı alfabesiyle takdim edilmektedir. Şiirlerin tespit ve sunumunda Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi Lala İsmail Koleksiyonu 453 numaralı mecmuada yer alan ve “Dīvān” başlığıyla kaydedilen metin temel alınmıştır. Kayıtlara giren “Dīvān” ifadesi metnin baş kısmında bulunmamaktadır. Mecmuada Şemseddin es-Sivâsî (ö. 1006/1597), Sivâsî-zâde Şeyh Abdulbâkî Efendi (ö. 1122/1710-11) ve Mehmed Sâlih es-Sahvî Efendi’nin manzumeleri revî harflerine göre alfabetik şekilde derlenmiştir. Çalışmada şairin şiirlerini ihtiva eden farklı ilahi mecmuaları temel metni teyit için kullanılmıştır. Bu yönüyle çalışma, hem bir Osmanlı dönemi şairinin şiirlerini tespit etmeyi hem de ilgili dönem Halvetiyye tarikatine yönelik çalışmalara ve tasavvuf musikisi literatürüne katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Ermenek İlçesinde Bulunan Karamanoğulları Beyliği Dönemine Ait Kitabelerin Yazı Hususiyetleri
Authors: Erikoğlu Betül
Published: December 2024

Karaman iline bağlı Ermenek ilçesi, Karamanoğulları Beyliği döneminde başkent olmuş önemli bir bölgedir. Cami, mescit ve medrese gibi yapıların yer aldığı Ermenek’te ahşap ve taş malzeme üzerinde önemli kitabeler bulunmaktadır. Bu makalede, Ermenek ilçesinde bulunan Akça Mescit, Ulu Camii, Batı Celaliye Mescidi, Tol Medrese, Yukarı Güllük Camii, Görmeli (Ala) Köprüsü, Sipas Camii ve Balkusan’da Karamanoğlu Mahmut Bey Türbesi olmak üzere Karamanoğulları Beyliği döneminde yapılmış sekiz yapıya ait kitabeler kronolojik sıraya göre değerlendirilmiştir. Değerlendirme yaparken yalnızca beylik dönemi ile sınırlı tuttuğumuz kitabeler; taş ve ahşap üzerine yazılmıştır. Bu kitabelerden Ulu Camii kapı kanadı ile Sipas Camii kapı ve pencere kanatları Konya’da, günümüzde Ermenek Barajı altında kalan Görmeli (Ala) Köprüsü kitabeleri ise Karaman Müzesi deposunda muhafaza edilmektedir. Diğer kitabeler yapı üzerindedir. Daha önceki çalışmalarda sanat tarihi ve mimarlık açısından ele alınan abidelere ait tespiti yapılmış kitabeler, çalışmamızda yerinde fotoğraflanıp bazılarının da çizimleri yapılıp renklendirilerek hat sanatı bakımından değerlendirilmiştir. Beylik dönemi kitabelerinin tespiti ve incelenmesi, tarih ve yazı kültürümüz açısından önem arz etmektedir. Sonuç olarak; zaman içinde yer yer yıpranarak büyük oranda günümüze kadar sağlam gelen ahşap ve taş üzerine hakkedilmiş kitabeler, hala dönem özelliklerini sunması bakımından tarihe ışık tutmaktadır.
Bir Medeniyet Savunusu Olarak, Manastırlı İsmail Hakkı'nın Sebilürreşad Dergisinde Çıkan Makalelerinde Müsteşrik Dozy'ye Karşı Kur'an Müdafaası
Authors: Uğur Hakan
Published: December 2024

Manastırlı İsmail Hakkı Efendi (1912), Osmanlı’nın son dönem yetiştirdiği büyük âlimlerden biridir. Akaid, fıkıh, kelâm gibi İslâmi ilimlerde eserleri olan alim, yaşadığı dönemin sorunları ile ilgili eserler yazmaktan da uzak durmamıştır. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde özellikle Batılı oryantalistler tarafından İslâm aleyhinde bilimsel çalışmalar hız kazanmıştı. Bu çalışmalar gerek orijinal diliyle neşredilerek gerekse Türkçe’ye tercüme edilerek Osmanlı coğrafyasında da tanıtılmış ve özellikle dini bilgileri yetersiz gençlik üzerinde çok etkili olmuştur. Bu durumda sorumluluk hisseden birtakım aydın şahıslar, bu oryantalistlerin saldırılarına karşı İslâm’ı savunma ve onların iddialarını cevaplandırma çabası içinde olmuşlardır. İslâm coğrafyasında, bahusus Osmanlı sınırları içinde insanlar üzerinde etkili olan ve onların dini inançlarını sarsan oryantalistler arasında ilk sıralarda gelenlerden biri de Hollandalı oryantalist Reinhart Pieter Anne Dozy'dir (1883). Dozy'nin "Essai sur l’Histoire de l’Islamisme" ismiyle 1863 yılında neşrettiği eseri, Abdullah Cevdet tarafından 1908 yılında "Târîh-i İslâmiyyet" ismiyle Türkçe olarak yayınlanmıştır. Bu eserde İslâm'a, Hz. Peygamber'e, Kur'an'a yönelik birtakım iftiralar yer alıyordu. Bu esere yönelik olarak İslâm dünyasında birtakım reddiyeler ortaya çıkmıştır. Manastırlı İsmâil Hakkı da Sırât-ı Müstakîm ve Sebîlürreşâd’da çıkan seri makaleleriyle bu eserdeki yanlışlıkları tashih etme çabası içinde olmuştur. Bu makalede, söz konusu mecmualarda Dozy'nin Kur'an'a yönelik iddialarına verdiği cevaplar ele alınacaktır. Değerlendirme yapılırken Manastırlı'nın kullandığı metodlar, kaynakları ve dili de irdelenecektir.
Mesnevî Şerhi Hülâsâtü’ş-Şürûh’ta Ehl-i Dünya ve Sahte Şeyh
Authors: Yiğit Hilal
Published: December 2024

Mevlânâ kâmil nefse ulaşma yolunda bir yol gösterici olarak kaleme aldığı Mesnevî-i Manevî adlı eserinde tasavvufi hakikatleri ince bir dikkatle okuyucuya sunmuştur. Mevlânâ’nın Mesnevî’de değindiği en önemli konulardan biri elbette insân-ı kâmilin özellikleridir. Hakiki şeyhi tanımlayan Mevlânâ, sahte şeyhin de özelliklerine Mesnevî’de değinmiş ve insân-ı kâmille sahte şeyhi birbirinden ayırt etmenin yollarını okuyucuya çeşitli metaforlarla izah etmiştir. Mevlânâ Mesnevî’de sahte şeyhle birlikte ehl-i dünya olarak tanımladığı hakikatten kaçıp dünyaya tamah eden insana da vurgu yaparak tasavvuf ehlini yoldaki tehlikelere karşı uyarmıştır. Mehmed Murad Nakşibendî, Mesnevî’nin tamamını Hülâsâtü’ş-Şürûh fi Nihâyeti’l-Vüzûh adıyla şerh etmiştir. Şârih, Mesnevî’de yer alan kimi metaforları ehl-i dünya ve sahte şeyh olarak yorumlamış, ehl-i dünyanın ve sahte şeyhin özellik ve işâretlerini okuyucunun dikkatine sunmuştur. Ehl-i dünyanın ve sahte şeyhin iç dünyası, ahlakı, dünya nimetlerine ve insanlara karşı tutumu, gayeleri ve bu gibi kimseler hakkında okuyucuya yapılan çeşitli tavsiye ve uyarılar şârihin Mesnevî’yi şerh ederken temas ettiği konulardır. Ehl-i dünya ve müzevvir şeyhler hakikatte dünyaya tamahkâr, ölümden ve Allah’tan kaçan, halvete güç yetiremeyen ve şüphe içinde kıvranarak zulmette yaşayan, vefasız kimselerdir. Sahte şeyhler evliyanın hikmetli sözlerini çaldıkları için zahirde evliyaya benzerler ancak batınları revnaksızdır. Hülâsâtü’ş-Şürûh’ta insanın nefsinin ve çirkin fiillerinin münâfıklardan, hârici hilekâr ve düşmanlarından çok daha tehlikeli olması hasebiyle müzevvir şeyh, hakikatte kişinin nefsi ve kötü afetleri olarak da zikredilir. Bu makalede Mesnevî şerhi, Hülâsâtü’ş-Şürûh’ta yer alan ehl-i dünya ve sahte şeyh temsilleri ele alınmış, ehl-i dünyanın ve sahte şeyhin özellikleri tetkik edilmiştir. Mevlânâ’nın, hakikate batılı karıştırıp insanların ferasetlerini kapatan ve onları Allah’la aldatan ehl-i dünya ve sahte şeyh hakkındaki düşüncelerinin incelenmesi, zahirde belki insan-ı kâmile benzeyen fakat hakikatte onun zıddı olan kimselerin ayırt edilmesi ve Mevlânâ’nın “şeyh” hakkındaki fikirlerinin tetkik edilmesi açısından önem arz etmektedir.
II. Abdülhamid’in Yönetim Tarzının Doğum Yıl Dönümü Kutlamaları Bağlamında İncelenmesi
Authors: Çayır Kamil
Published: December 2024

19. yüzyılın son çeyreği ile 20. yüzyılın ilk yıllarında Osmanlı tahtında bulunan Sultan II. Abdülhamid, lehinde ve aleyhinde en çok konuşulan sultanlardan birisi olmuştur. Saltanatı süresince Tanzimat Fermanı ile başlayan yenileşme çalışmalarının sürekliliği sağlandığı gibi birçok kurum ve kuruluşun temeli atılmış, yeni fikir hareketleri ortaya çıkmıştır. Saltanatının ilk yıllarında siyasî, sosyal, askerî ve ekonomik birçok problemle karşı karşıya kalan II. Abdülhamid bunlarla başa çıkabilmek için kendine özgü birtakım uygulamalar geliştirmiş, “hasta adam” olarak nitelenen Osmanlı Devleti’nin itibarını yeniden tesis etmek için çaba göstermiştir. Esasında 19. yüzyıl, Fransız İhtilâli’nin etkisiyle sadece Osmanlı Devleti’nde değil bütün dünya üzerinde meşruiyet krizlerinin yaşandığı bir dönem olmuştur. Kral ve hanedanlar bu krizleri aşmak için yeni uygulamalar arayışına başlamış; şenlik ve merasimler icat etmeye çalışmıştır. Evlilik yıl dönümleri, veliahtların büluğ çağına ermesi, haçlı mücadelelerinin yıl dönümleri, Fransız İhtilâli ve Sırp isyanının yıl dönümleri gibi uygulamalar bu yüzyılda icat edilen ve kutlanılmaya başlanan merasim ve şenlikler arasındadır. Osmanlı özelinde ise tahttaki sultanın doğum yıl dönümünün kutlanması bu dönemdeki benzer çabalardan biridir. Ayrılıkçı-milliyetçi hareketlerin yoğunlaştığı bir yüzyılda, başkent ve taşra olmak üzere Osmanlı topraklarının tamamında, halkın ve resmî görevlilerin katılımıyla gerçekleştirilen doğum yıl dönümü kutlamalarında birçok amacın gözetildiğini söylemek mümkündür. Sultanın meşruiyetini tahkim ve teyit ederek nüfuzunu arttırmak, toplumu ortak değer etrafında bir araya getirerek içeriye ve dışarıya birliktelik görüntüsü vermek, yakın geçmişteki savaşlar dolayısıyla patlama noktasına gelen toplumdaki dayanışma ve kaynaşmayı sağlamak, savaşların acı hatıralarını unutturmak, bu hususi gün vesilesiyle dağıtılan ihsan ve taltiflerle tebaanın ve devlet görevlilerinin sadakat ve bağlılıklarını teyit etmek kutlamalardan beklenen faydalar arasında sayılabilir. Ayrıca bu kutlamaların yurtdışında da gerçekleştirilmesi, Osmanlı yönetici elitinin Avrupa karşısında Avrupa’nın anlayacağı bir imajla karşılarına çıkmak gayretinin neticesi olduğunu söylemek mümkündür. Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nde sultanların doğum yıl dönümü kutlama geleneğinin ortaya çıkışı, uygulanışı ve II. Abdülhamid’in yönetim tarzının bu kutlamalara yansıması ele alınacaktır.
Wyznaczniki interpretacji szkolnych sytuacji trudnych młodzieży z lekką niepełnosprawnością intelektualną – w świetle studium przypadku
Authors: Kurtek Paweł
Published: December 2024

Cel: Efektywne radzenie sobie w szkolnych sytuacjach trudnych z rówieśnikami wymaga adekwatnego wglądu społecznego. Ograniczone możliwości przetwarzania informacji przez osoby z LNI (lekką niepełnosprawnością intelektualną) mogą osłabiać proces atrybucji przyczynowej szczególnie w kontekście sytuacji stresowych, co najczęściej prowadzi do obronnego lokowania czynnika sprawczego w negatywnych dyspozycjach rówieśnika. Celem tego opracowania jest sprawdzenie regulacyjnej roli wyznaczników procesu atrybucji przyczynowej u osób z lekką niepełnosprawnością intelektualną zaproponowanych w ramach koncepcji sześcianu Kelleya.
Metoda: Wykorzystując fenomenologiczne podejście jakościowe, dokonano analizy studiów przypadków.
Wyniki: Przeprowadzone wywiady z 12 uczniami z LNI w wieku od 18 do 24 lat wykazały, że niska wybiórczość negatywnego zachowania podmiotu, przy jednocześnie niskim konsensusie i powszechności tego zachowania, sprzyja lokowaniu czynnika sprawczego w napastniku (podmiot negatywny). Natomiast niska spójność negatywnego zachowania rówieśnika przy powszechności danego zachowania w grupie sprzyja sytuacyjnej atrybucji zdarzenia.
Konkluzja: Podsumowanie i dyskusja wyników oraz wskazanie ograniczeń przeprowadzonych badań wieńczy to opracowanie.
Jasna triada osobowości oraz inteligencja emocjonalna a poczucie satysfakcji z życia u osób w okresie dorosłości
Authors: Jankiewicz Anna , Michałek-Kwiecień Justyna
Published: December 2024

Cel: Celem badania była analiza związku pomiędzy cechami osobowości wchodzącymi w skład jasnej triady (wiara w ludzi, humanizm, kantyzm) oraz inteligencją emocjonalną, a także sprawdzenie, w jaki sposób te zmienne wiążą się z satysfakcją z życia u osób w okresie dorosłości.
Metoda: Badanie przeprowadzono w grupie 162 osób w wieku od 18. do 85. roku życia. Zastosowano Skalę jasnej triady w polskiej adaptacji Gerymskiego i Kroka (2019), Kwestionariusz INTE autorstwa Schutte i współpracowników (1998) w polskiej adaptacji Ciechanowicz, Jaworowskiej i Matczak (2000) oraz Kwestionariusz SWLS (Satisfaction With Life Scale) autorstwa Dienera, Emmonsa, Larsona i Griffin (1985) w polskiej adaptacji Juczyńskiego (2001).
Wyniki: Wyniki wskazują na istotne statystycznie dodatnie związki pomiędzy cechami jasnej triady, inteligencji emocjonalnej i satysfakcji z życia. Jedyną cechą, która nie wiąże się z satysfakcją z życia, jest kantyzm. Wykazano również pozytywną korelację pomiędzy inteligencją emocjonalną a wszystkimi cechami jasnej triady. Płeć różnicowała badaną grupę pod względem inteligencji emocjonalnej oraz cech jasnej triady – kobiety osiągały wyższy wskaźnik inteligencji emocjonalnej, a także wyższy poziom humanizmu i ogólny wynik cech jasnej triady. Uzyskano pozytywny związek pomiędzy wiekiem osób badanych a ogólnym wskaźnikiem cech jasnej triady. Badanie wykazało również, że inteligencja emocjonalna oraz cechy jasnej triady wyjaśniają 23% wariancji satysfakcji z życia.
Wnioski: Badanie dostarczyło istotnych wniosków dotyczących stosunkowo nowego i wciąż rozwijającego się  konstruktu jasnej triady osobowości. Uzupełniło dotychczasową pulę badań o związek z inteligencją emocjonalną. Inteligencja emocjonalna i jasna triada w przeciwieństwie do cech ciemnej triady wiążą się z wyższą satysfakcją z życia.
Wprowadzenie
Authors: Markiewicz Katarzyna
Published: December 2024

Abstrakt
Klucz Bremera: opracowanie i walidacja wrażliwego na potrzeby dzieci testu kompetencji językowych dla nauczycieli
Authors: Rotschild Tamas
Published: December 2024

Cel: Język jest potężnym narzędziem w rękach nauczycieli, ale nie jest neutralny – niesie za sobą niuanse, które wykraczają poza dosłowność. Te niuanse naładowane emocjami i ocenami, wywierają skumulowany wpływ na wewnętrzny świat dzieci, dlatego w zawodzie nauczyciela, oprócz wrażliwości na potrzeby uczniów, niezbędne są wysokie kompetencje językowe.
Metoda: W celu podniesienia kompetencji językowych przyszłych pedagogów, w ramach badań doktoranckich na Uniwersytecie w Bremie w Niemczech, opracowano i zweryfikowano Test oceny sytuacyjnej. Pozycje testowe oraz opcje odpowiedzi przygotował zespół trzech czynnych nauczycieli, kierowany przez doktoranta i wspierany przez dwóch profesorów uniwersyteckich z doświadczeniem w tej dziedzinie, zgodnie z ustalonymi praktykami rozwoju testów.
Wyniki: W testach pilotażowych wzięło udział 47 nauczycieli z różnych szkół publicznych oraz 55 studentów z trzech uczelni. Po iteracyjnych usprawnieniach test sfinalizowano w formie 13 pozycji, wykazując silną spójność wewnętrzną, co potwierdza obliczona wartość ⍵ = 0,81. Test i jego użyteczność zostały pozytywnie ocenione przez uczestników.
Konkluzja: W badaniu stwierdzono, że narzędzie to może być wykorzystywane w różnych dziedzinach edukacji oraz w programach szkolenia nauczycieli w celu poprawy praktyk i wyników edukacyjnych.
Związek phubbingu z samooceną w kontekście postrzeganych zachowań phubberskich rodziców
Authors: Weimann Bogumiła , Cholewa Malwina , Kleka Paweł
Published: December 2024

Cel: Pojęcie phubbing można opisać jako zjawisko, polegające na tym, że osoba patrzy w swój telefon komórkowy i korzysta z niego podczas rozmowy z innymi osobami, unikając tym samym komunikacji interpersonalnej (Karadağ i in., 2015). Celem podjętego badania było sprawdzenie, czy phubbing stosowany przez rodziców koreluje ze stosowaniem phubbingu u ich dorosłych dzieci, czy phubbing u rodziców jest skorelowany z samooceną dzieci (w wieku dorosłym) oraz czy samoocena dzieci (w wieku dorosłym) jest skorelowana z poziomem stosowanego przez nich phubbingu.
Metoda: Uczestnikami badania było 107 osób z Polski. Autorzy zastosowali Skalę samooceny Rosenberga (Rosenberg Self-Esteem Scale – SES), Ogólną skalę phubbingu (Generic Scale of Phubbing – GSP), a także pytania własne umożliwiające weryfikację poziomu phubbingu stosowanego przez rodziców badanych.
Rezultaty: Wyniki wykazały dodatnią korelację (r = 0,37; p < 0,001) między phubbingiem rodziców oraz phubbingiem dzieci, a także między samooceną dzieci a phubbingiem stosowanym przez rodziców (r = 0,37; p < 0,001) oraz pomiędzy phubbingiem dzieci a ich samooceną (r = 0,46; p < 0,001).
Konkluzja: Badanie potwierdza modelującą rolę phubbingu rodziców dla natężenia phubingu dzieci, ale jednocześnie nie wykazuje negatywnej roli dla samooceny dzieci. Co więcej, dodatnia korelacja między phubbingiem dzieci a ich samooceną jest sprzeczna z wcześniejszymi wynikami. Phubbing dzieci częściowo pośredniczy w związku między phubbingiem rodziców a swoją samooceną, co wymaga dalszych badań w celu pełniejszego zrozumienia tego mechanizmu.
ABOUT THE DEFINITION OF THE TERMS "CONTROL" AND "MEASUREMENT" IN REGULATORY DOCUMENTS
Authors: Bahatskyi Valentyn , Bahatskyi Oleksii
Published: December 2024

Now in Ukraine the standards that define the terms "control" and "measurement" have existed for about 30 years and are based on standards that were developed in the USSR. In addition, the process of harmonization of existing standards with international ones is still underway, which also affects the definition of a particular term. There are also certain inconsistencies and discrepancies in the current regulatory documents (namely DSTU and international standards), which define and explain the terms of measurement and control. The aim of the work is to analyze the definitions of control and measurement processes in the existing regulatory documents, on the basis of the analysis of the existing papers to propose new definitions of control and measurement processes, which unlike the existing ones will contain information about the components of the processes of the lower level and the sequence of their interaction to obtain the final technical result. In regulatory documents, the definition of control characterizes the functional purpose of control, but does not answer the question of what actual control is from the point of view of lower-level processes. It is also not known what the term "compliance" means. The authors claims that data on a quantity or process can be obtained only in the process of measurement and it is impossible to "establish, evaluate and classify" without measurement. In the current metrology DSTU "measurement" is defined as the display of measurement values by experiment and calculations. The International Standard defines "measurement" as the process of experimentally obtaining one or more values of a quantity that can reasonably be attributed to a quantity. According to the authors, these definitions are much generalized and not specific in nature, which need to be clarified for further reflection in all considered standards. Thus, in the scientific works of Ornatsky P.P. 20 measurement methods are systematized and given, which are implemented with the help of elementary measuring tools, and in papers written by Tsapenko M.P. expressed opinion about the similarity of measurement, control and diagnostic operations. Based on these works the authors proposed a new template for defining measurement and control processes, namely ""Measurement" ("technical control") - an experimental controlled process of comparing the input "measured" ("controlled") or one or more values dependent on it with "reference" ("nominal") or values of quantities dependent on it, memorizing the results of comparisons, and forming the results of "measurements" ("control") in the form of an output digital code corresponding to this process".
MINIMAX APPROXIMATION AS A METHOD FOR OVERCOMING THE DOUBLE DESCENT PHENOMENON
Authors: Kryvosheia Mykhail , Kvyetnyy Roman
Published: December 2024

This paper explores minimax approximation methods as a tool for overcoming the double descent phenomenon in machine learning. Double descent is an important issue that arises when models begin to demonstrate improved results after overfitting. This phenomenon is observed when training complex models with a large number of parameters, which increases the risk of overfitting. Minimax approximation allows for the reduction of maximum losses that occur during training and stabilizes model results even in situations where data may be noisy or unpredictable. The paper describes the main strategies for minimizing maximum losses, optimizing model complexity, controlling overfitting, and implementing regularization. Special attention is given to identifying the optimal point of the second descent, which enhances the generalization capabilities of models and reduces their susceptibility to overfitting. The research shows that using minimax approximation can significantly improve the effectiveness of model training, especially in conditions where data has a high level of noise or when models have a large number of parameters. The obtained results may be beneficial for researchers and practitioners in the field of machine learning, as they demonstrate new approaches to improving overall model performance and enhancing their reliability.
IMPROVING THE ACCURACY OF UAV MODULE MOTION CONTROL USING INERTIAL SYSTEMS WITH HOMOGENEOUS SENSORS
Authors: Svachii Oleh , Boiko Juliy , Tkachuk Vitalii
Published: December 2024

The proposed method in the work focuses on improving the control and management of the movement of additional modules of an unmanned aerial vehicle (UAV) through the use of inertial measurement systems, which employ multiple sensors of the same type. The implementation of this method is based on the use of two MEMS accelerometers MPU6050. The influence of using two accelerometers combined with a Kalman filter (KF) on the accuracy of measurements in tracking the movement of the UAV without a fixed reference point has been investigated. It is shown that the use of additional sensors allows comparing and combining data from two independent sources, which contributes to an increase in measurement accuracy. The use of the KF in this system helps to reduce random fluctuations and noise. The integration of two sensors with the KF, which automatically adjusts the system's new data, ensures improved accuracy in tracking the movement of the object. This is critically important for systems that require maintaining a planned trajectory in cases of damage, absence, or loss of connection with external positioning systems.It has been demonstrated that UAVs often operate in challenging environments where traditional positioning systems, such as GPS, may face limitations due to poor satellite visibility or other interference. In such conditions, the use of inertial systems provides more reliable movement tracking, significantly enhancing the autonomy of the UAV. The work also describes the prospect of integrating the MEMS accelerometer into an inertial movement tracking system based on artificial intelligence (AI). It discusses the issues of optimizing the number of sensors when developing data processing algorithms using neural networks and machine learning methods.
MANAGEMENT OF TECHNOLOGICAL METHODS TO ENSURE THE QUALITY CHARACTERISTICS OF PRODUCTS MADE OF MAGNETICALLY HARD MATERIALS IN FINISHING OPERATIONS
Authors: Usov Anatolii , Kunitsyn Maksym , Zaychyk Yurii
Published: December 2024

Information support of technological capabilities for defect-free machining of products made of magnetically hard alloys prone to cracking is proposed, which consists in establishing calculation dependencies for determining the influence of inherited defects formed from previous operations on the crack resistance of the surface layer during grinding. The technological conditions of machining are investigated, taking into account the accumulated damage and inhomogeneities of magnetically hard materials, especially those prone to cracking during grinding, which is of great economic importance for reducing defects in finishing operations and improving the operational properties of machine parts. A mathematical model has been developed that describes thermomechanical processes in the surface layer during grinding of magnetically hard alloy parts, taking into account their heterogeneities that affect the formation of grinding cracks. At the same time, for the first time, the calculated dependencies between the criterion of crack resistance and the main controlling technological parameters were obtained. Based on the known characteristics of hereditary defects, the limit values of the heat flux that ensure the required quality of the ground surfaces were determined. The obtained theoretical and experimental functional relationships of the thermomechanical state of the machined surfaces of magnetically hard alloy products with technological parameters were used to build a control for selecting technological conditions that ensure the required quality of the surface layer of parts during their grinding, taking into account the maximum processing performance.
AUTOMATED DIAGNOSTIC OF TECHNOLOGICAL PROCESSES BY METHODS OF HIERARCHICAL MODELING AND DIAGNOSTIC PROCEDURES
Authors: Nesterenko Andrii , Filippova Maryna
Published: December 2024

The main aspects of the implementation of diagnostic systems using hierarchical modeling and diagnostic procedures are considered. Further directions of work for the construction of an effective diagnostic system are outlined. The basic idea of diagnostic models is based on components, where a system is defined as a set of components and relationships between them. Diagnostics of such a component system is carried out in two stages: detection of malfunctions and localization of problems. A large number of approaches and models are used to analyze malfunctions in automated systems. Most often, systems that have one defined model that describes the process well are used to implement this process. It is also possible to use expert logic graphs to formalize the process. However, if the system is large and complex, the model becomes very cumbersome and cannot always correctly describe the process. Therefore, the authors propose the use of a hierarchical model for building a fault analysis system, where a general diagnostic procedure with localization of an incorrect component will be carried out at the top level, followed by the application of a specific diagnostic model to the localized area. A diagnostic procedure may refer to a certain level of component representation. The system to be diagnosed is structured in a hierarchy of components with respect to their structure and functionality. This approach allows you to break down a complex system into simpler ones and apply your own specific analysis algorithm to each subsystem. That is, when analyzing the system, a general diagnostic procedure is carried out, which localizes the level at which a malfunction is possible. This approach will make it possible to quickly analyze the system at a general level and, after identifying a discrepancy, conduct one local analysis procedure. According to the authors, this will make it possible to speed up the work of the diagnostic system for complex systems.