Βιοχημική μελέτη κυτταροπλασματικών πολυπεπτιδίων στον καρκίνο στομάχου
Authors: Στρουμπούλη Παναγιώτα 
Published: August 2021

Ο σκοπός αυτής της διατριβής είναι η μελέτη της έκφρασης των κυτταροπλασματικών πολυπεπτιδίων σε καρκινικούς και μη καρκινικούς ιστούς στομάχου εφαρμόζοντας την τεχνική της ηλεκτροφόρησης δύο διαστάσεων που ευρέως χρησιμοποιείται για την ανίχνευση καρκινικών δεικτών, καθώς και η μελέτη των συσχετίσεων των πολυπεπτιδίων με τους κλασσικούς ιστοπαθολογικούς δείκτες. Για τη μελέτη αυτή χρησιμοποιήθηκαν 166 εγχειρητικά παρασκευάσματα από 83 ασθενείς, τα οποία συγκεντρώθηκαν κατά την χρονική περίοδο 1996-2002, από τα οποία 77 προέρχονταν από αδενοκαρκίνωμα στομάχου, 83 ήταν μη παθολογικοί ιστοί (βιοψία καθρέπτη), 2 από γαστρικό έλκος, 2 από ατροφική γαστρίτιδα με επιθηλιακή δυσπλασία, 2 από λέμφωμα υψηλής κακοήθειας, μη Hodgkin. Αφού εφαρμοστεί η τεχνική της ηλεκτροφόρησης δύο διαστάσεων σε όλα τα δείγματα όπυ γίνεται διαχωρισμός των πολυπεπτιδίων ανάλογα το μοριακό τους βάρος (MB) και το ισοηλεκτρικό σημείο (ΙΣ), τα ηλεκτροφορήματα βάφονται με την μέθοδο του νιτρικού αργύρου και ακολουθεί επεξεργασία τους μέσω πυκνομέτρου και εξειδικευμένου λογισμικού προγράμματος. Η σύγκριση των ηλεκτροφορημάτων που προέρχονται από καρκινικά και μη καρκινικά δείγματα ιστών στομάχου, ανέδειξε σημαντικές διαφορές στην ποιοτική και ποσοτική έκφραση των κυτταροπλασματικών πολυπεπτιδίων με την ανάπτυξη της κακοήθειας. Εντοπίστηκαν 6 πολυπεπτίδια με ΜΒ/ΙΣ , το na (46/3.3), Πό (46/2.8), Πο (46/2.6) nk (40/4.2), Π1 (40/4.0), Ππι (40/3.8), τα οποία ανιχνεύονται στους ιστούς από βιοψία καθρέπτη αλλά απουσιάζουν στην πλειοψηφία των αδενοκαρκινωμάτων ή εντοπίζονται ασθενώς σε μικρό ποσοστό των αδενοκαρκινωμάτων. Επίσης, ανιχνεύθηκαν 18 πολυπεπτίδια που η μεταβολή της συγκέντρωσης τους κρίθηκε στατιστκά σημαντική. Συγκεκριμένα, 14 πολυπεπτίδια αυξάνουν την συγκέντρωση τους και 4 την ελαττώνουν στα αδενοκαρκινώματα στομάχου σε σχέση με τους μη παθολογικούς ιστούς. Οι μεταβολές αυτές της έκφρασης των πολυπεπτιδίων που παρατηρούνται κατά την καρκινογένεση είναι πιθανόν αποτέλεσμα της διακοπής της φυσιολογικής διαφοροποίησης των κυττάρων και των αλλαγών του κυτταρικού τους κύκλου. Κατά την μελέτη των ηλεκτροφορημάτων, εντοπίστηκαν τα πολυπεπτίδια Π5 (27/6.2), ELj (26/6.0), Π)8 (15/5.3) που αντιστοιχούν στις αντι-οξειδωτικές ουσίες GSH-S-τρανσφεράση, peroxiredoxine-2, και θειορεντοξίνη αντίστοιχα. Επιπρόσθετα, μελετήθηκαν περιπτώσεις λεμφώματος, γαστρικού έλκους και ατροφικής γαστρίτιδας και αναδείχθηκαν οι ομοιότητες που υπάρχουν μεταξύ του λεμφώματος, ατροφικής γαστρίτιδας και καρκινικών ιστών καθώς και η ομοιότητα του γαστρικού έλκους με μη καρκινικούς ιστούς. Τέλος, μελετήθηκε η έκφραση των πολυπεπτιδίων σε σχέση με ορισμένες κλινικές και παθολογοανατομικές παραμέτρους και διαπιστώθηκε ότι η μεταβολή της συγκέντρωσης αρκετών πολυπεπτιδίων έχει σημαντικό ρόλο στην πορεία ανάπτυξης των όγκων στο στομάχι και μάλιστα σε ιδιαίτερα διηθητικούς όγκους με αυξημένη ικανότητα για μεταστάσεις στους λεμφαδένες. Η πολυπαραγοντική ανάλυση ανέδειξε τα πολυπεπτίδια Π4 και Π)6 ως ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες στη βιολογική συμπεριφορά των αδενοκαρκινωμάτων στομάχου και ως δείκτες δυσμενούς πρόγνωσης της νόσου. Οι συσχετίσεις της έκφρασης των πολυπεπτιδίων και σημαντικών προγνωστικών παραμέτρων αναδεικνύουν αρκετά στατιστικά σημαντικά πολυπεπτίδια που η περαιτέρω ανάλυση τους με τεχνικές μοριακής βιολογίας θα συμβάλει στην πληρέστερη κατανόηση του ρόλου τους κατά την ανάπτυξη του όγκου και πιθανόν να οδηγήσουν στην ανάδειξη καρκινικών δεικτών στομάχου.