Διαχρονική μελέτη της σχέσης κινητικής απόδοσης, φυσικής δραστηριότητας και παχυσαρκίας στην προσχολική και πρώτη σχολική ηλικία
Authors: Γιαννακίδου Δήμητρα 
Published: August 2021

Στη παρούσα μελέτη προσδιορίστηκε η ακρίβειας καταγραφής των βημάτων και της απόστασης, δύο βηματομέτρων Omron, (HJ-720IT-E2 (HJ) και HJ-113-E (WS), σε παιδιά προσχολικής και 1ης σχολικής ηλικίας σε εργαστηριακές συνθήκες αλλά και σε δοκιμασίες πεδίου. 22 αγόρια (ηλικία: 67.27±3.6 μηνών, ΔΜΣ: 17.5±2.65 kg•m-2) και 23 κορίτσια (ηλικία: 65.873.4 μηνών, ΔΜΣ: 17.33±2.7 kg•m-2) βάδισαν σε εργοδιάδρομο σε 5 διαφορετικές ταχύτητες (27, 40, 54, 67 και 80 m•min-1) για 2 λεπτά σε κάθε ταχύτητα, ενώ ήταν τοποθετημένα πάνω τους τα βηματόμετρα σε 5 διαφορετικά σημεία: α) δεξιά και αριστερά στο ύψος του ισχίου, β) στη δεξιά και αριστερή τσέπη και γ) σε σακίδιο πλάτης. Επιπρόσθετα, οι συμμετέχοντες περπάτησαν δύο φορές, την απόσταση των 400m σε κλειστό χώρο και με αυτοεπιλεγόμενο ρυθμό βάδισης. Τα βηματόμετρα παρουσίασαν υψηλή ακρίβεια καταγραφής των βημάτων σε όλες τις δρομικές ταχύτητες (p>0.05) εκτός από τις χαμηλότερες (27-40m•min-1) (p<0.05). Το HJ και το WS υποεκτίμησαν την απόσταση σε όλες τις ταχύτητες παρουσιάζοντας μεγαλύτερη ακρίβεια σε ταχύτητες μεταξύ 40-54m•min-1. Στο τεστ πεδίου τα βηματόμετρα υποεκτίμησαν τα βήματα σε ποσοστά που κυμάνθηκαν από -4.5% έως -0.6% και στην απόσταση με τα ποσοστά να κυμαίνοντας από -7,4 έως -1,9%. Συμπερασματικά τα βηματόμετρα Omron παρουσιάζουν ακρίβεια στην καταγραφή των βημάτων στις ταχύτητες που εξετάστηκαν, εκτός από τις εξαιρετικά χαμηλές αλλά η ακρίβεια προσδιορισμού της απόστασης αποδείχτηκε εξαρτημένη από την ταχύτητα. Τέλος, τα βηματόμετρα παρουσίασαν ακριβέστερες τιμές τοποθετημένα στη δεξιά και αριστερή πλευρά στη μέση στο ύψος του ισχίου καθώς και σε σακίδιο πλάτης.Για την υλοποίηση της 2ης μελέτης, πραγματοποιήθηκαν 2 έρευνες. Σκοπός της Α έρευνας ήταν η καταγραφή των ανθρωπομετρικών χαρακτηριστικών, της βηματομετρικής φυσικής δραστηριότητας (ΒΦΔ) και της κινητικής απόδοσης παιδιών προσχολικής ηλικίας του νομού Ροδόπης. Στην έρευνα πήραν μέρος 324 παιδιά (ηλικία: 66.31±3.85 μηνών, ΔΜΣ: 16.57±2.37 kg/cm2), τα οποία αξιολογήθηκαν στη σύντομη δέσμη αξιολόγησης της κινητική απόδοσης, BOT2, ενώ τους τοποθετήθηκε το βηματόμετρο OMRON HJ-720 για το διάστημα της μιας εβδομάδας. Η κατηγοριοποίηση του ΔΜΣ πραγματοποιήθηκε με βάση την κατάταξη του Cole και συν (2000). Από τα αποτελέσματα φάνηκε ότι το 12.3% του συνολικού δείγματος κατηγοριοποιήθηκαν ως υπέρβαρα και το 12.3% ως παχύσαρκα. Τα αγόρια παρουσίασαν στατιστικά σημαντικά υψηλότερη ΒΦΔ έναντι των κοριτσιών, στις καθημερινές (+831 βήματα/ημέρα) καθώς και στο σύνολο των 7 ημερών (+761 βήματα/ημέρα). Αντίθετα τα κορίτσια παρουσίασαν στατιστικά σημαντικά υψηλότερο σκορ στη συνολική αξιολόγηση της κινητικής απόδοσης σε σχέση με τα αγόρια (-2.64 πόντους) προσχολικής ηλικίας. Συμπερασματικά τα νορμοβαρή και υπέρβαρα παιδιά παρουσίασαν υψηλότερη ΒΦΔ τις καθημερινές και στο σύνολο των 7 ημερών σε σχέση με τα παχύσαρκα παιδιά προσχολική ηλικίας και τέλος, τα παιδιά με κινητική απόδοση κάτω από το μέσο όρο παρουσίασαν χαμηλότερη ΒΦΔ (καθημερινές, Σαββατοκύριακο & σύνολο 7 ημερών) σε σχέση με τα παιδιά με κινητική απόδοση στο μέσο όρο και πάνω από το μέσο όρο. Σκοπός της Β έρευνας της 2ης μελέτης ήταν να μελετήσει την μεταβολή της ΒΦΔ, της κινητικής απόδοση και των σωματομετρικών χαρακτηριστικών κατά τη διάρκεια της 1ης σχολικής χρονιάς και σε τρεις διαφορετικές εποχές καθώς και να ερευνήσει την εξέλιξη των παραπάνω χαρακτηριστικών από τη προσχολική στη 1η σχολική ηλικίας. Στη Β έρευνα συμμετείχε αντιπροσωπευτικό δείγμα 53 παιδιών της προηγούμενης μελέτης (ηλικία: 78.72±3.78 μηνών, ΔΜΣ: 16.68±2.69 kg/cm2), το οποίο αξιολογήθηκε στη σύντομη δέσμη αξιολόγησης της κινητική απόδοσης, BOT2, ενώ τους τοποθετήθηκε το βηματόμετρο OMRON HJ-720 για το διάστημα της μιας εβδομάδας αλλά σε τρεις διαφορετικές εποχές (φθινόπωρο, χειμώνα, άνοιξη) κατά τη διάρκεια της 1ης σχολικής ηλικίας. Από τα αποτελέσματα φάνηκε η κινητική απόδοση ότι αυξήθηκε στατιστικά σημαντικά κατά τη διάρκεια της 1ης σχολικής ηλικίας από το φθινόπωρο στο χειμώνα (+3.45 πόντους) και από το χειμώνα στην άνοιξη (+3.67 πόντους) χωρίς να παρουσιάζονται στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ φύλου (p>.05). Τα αγόρια στην 1η σχολική ηλικία υπερείχαν στη ΒΦΔ (καθημερινές, Σαββατοκύριακο, σύνολο 7 ημερών) έναντι των κοριτσιών και συγκεκριμένα το φθινόπωρο η διαφορά ήταν (+2265 βήματα), το χειμώνα (+1348 βήματα) και την άνοιξη (+1267 βήματα). Η κινητική απόδοση αυξήθηκε από την προσχολική στην 1η σχολική ηλικία στα αγόρια και στα κορίτσια (+9.52, +13.58, αντίστοιχα). Τέλος στατιστικά σημαντικά υψηλότερη ΒΦΔ των αγοριών έναντι των κοριτσιών από την προσχολική στην 1η σχολική ηλικία (+732 βήματα περισσότερα από τη διαφορά της προσχολικής ηλικίας) τις καθημερινές και (+918 βήματα) στο σύνολο των 7 ημερών. Συμπερασματικά παρόλο που υπάρχουν εποχιακές αλλά και διαχρονικές μεταβολές στη ΒΦΔ αλλά και την κινητική απόδοση, δεν εμφανίζεται ξεκάθαρη σχέση μεταξύ των μεταβλητών.