ПРОФИЛАКТИКАЛЫҚ ЕГУЛЕРДІҢ ҰЛТТЫҚ КҮНТІЗБЕСІНЕ АДАМНЫҢ ПАПИЛЛОМАВИРУСЫНАН ТУЫНДАҒАН АУРУЛАРҒА ҚАРСЫ ВАКЦИНАЦИЯНЫ ЕНГІЗУГЕ ХАЛЫҚТЫҢ ДАЙЫНДЫҒЫН ТАЛДАУ: ӘДЕБИЕТТЕРГЕ ШОЛУ
Authors: М.С. Торебекова , А.Ж. Байбусинова , Е.М. Смаил , Б.Ж. Токтабаева , Ж.М. Жуманбаева 
Published: October 2024

Кіріспе: Адам папилломавирусына (HPV) қарсы вакцинация - бұл жалпы халық арасында HPV инфекциясының жиілігін төмендету арқылы жатыр мойны обырының алдын-алудың негізгі денсаулық сақтау стратегиясы. HPV жаһандық ауыртпалығының көп бөлігі (шамамен 85%) дамушы елдерде шоғырланған, онда әйелдердегі барлық қатерлі ісіктердің шамамен 12% құрайды. Скринингтен басқа, ол бүкіл әлемде жатыр мойны обырының ауыртпалығын едәуір төмендетудің қуатты құралын ұсынады. Вакцинация мен скринингтің ақылға қонымды үйлесімі вакцинацияланған популяцияларда жатыр мойны обырының таралуын азайтуға көмектеседі. Вакцина әйелдерде аногенитальды трактінің қатерлі ісіктерінен жан-жақты қорғауды ұсынатын вульваның, қынаптың және анальды каналдың қатерлі ісіктеріне қарсы өте тиімді болып саналады.Қазір көптеген елдердің нарықтарында HPV-ке қарсы екі вакцина бар - екі валентті және төрт валентті. Екі вакцина да 16 және 18 типті вирустарды жұқтырудың алдын алуда өте тиімді, бұл бүкіл әлемде жатыр мойны обырының 70%-ына әкеледі. Бірнеше континенттерде жүргізілген клиникалық сынақтар мен тіркеуден кейінгі алғашқы бақылау деректері екі вакцинаның да қауіпсіздігін көрсетеді. Көптеген елдердеHPV-тен иммунизацияға оң байланысы бар бастапқы мақсатты топ-9 жастан 14 жасқа дейінгі жасөспірім қыздар. Екі вакцина үшін вакцинация күнтізбесі вакцина алушының жасына байланысты. Мақсаты: Қазақстан Республикасында және әлемде адам папилломавирусына қарсы вакцинацияны ұйымдастыруды зерттеу. Іздеу стратегиясы: Дереккөздер келесі дерекқорларда іздестірілді: Pubmed, Scopus, Ebscohost, Medline, The Corrane Library, Cyberlininka, Google Academy. Іздеу тереңдігі 10 жыл болды: 2011 жылдан 2021 жылға дейін. Қосылу критерийлері: үлкен популяцияларда жүргізілген рандомизацияланған және когорттық зерттеулердің есептері; мета-талдаулар және жүйелі шолулар; ағылшын және орыс тілдеріндегі мақалалар, толық мәтінді мақалалар, тегін толық мәтінді мақалалар. Алып тастау критерийлері мыналар болды: жекелеген жағдайлар мен істер қатарын сипаттайтын мақалалар; мақалалар, дәлелдемелік базасы жоқ материалдар, баяндамалардың қысқаша мазмұны, тезистер мен газет мақалалары. Осы тақырып бойынша 138 мақала табылды, оның ішінде 52 мақала енгізілген. Нәтижелер: Әдебиетті шолу адамның парилома вирусының әйелдерде де, ерлерде де мүгедектікке және өлімге әкелетін көптеген аурулармен байланысты екенін көрсетті; HPV-ге қарсы вакцинация оны ұлттық бағдарламаларына енгізген барлық елдерде оның тиімділігі мен қауіпсіздігін растады; Қорытынды: Адам папилломавирусына қарсы вакцинациямен қамтуды арттыру үшін кешенді тәсіл қажет. Вакцинацияның мақсатты аудиториясы ретінде жасөспірімдер, ата-аналар және медицина қызметкерлері арасында хабардарлықты арттыру маңызды.

Introduction: Vaccination against human papillomavirus (HPV) is a major public health strategy for cervical cancer prevention by reducing the incidence of HPV infection in the general population. In addition to screening, it offers a powerful tool to significantly reduce the global burden of cervical cancer. A judicious combination of vaccination and screening can potentially eliminate cervical cancer in vaccinated populations. The vaccine is highly effective against high-grade precursors of vulvar, vaginal and anal cancers in women, offering comprehensive protection against malignant tumors of the anogenital tract in women. There are now two HPV vaccines available in the markets of many countries - bivalent and tetravalent. Both vaccines are highly effective in preventing infection with viruses types 16 and 18, which together account for 70% of cervical cancers worldwide. Clinical trials and primary post-marketing surveillance data from several continents demonstrate the safety of both vaccines. In most countries, the primary target group with a positive HPV immunization response is adolescent girls between the ages of 9 and 14. The immunization schedule for both vaccines depends on the age of the vaccine recipient. Objective: to study the organization of vaccination against human papillomavirus in the Republic of Kazakhstan and in the world. Search strategy: The sources were searched in the following databases: Pubmed, Scopus, Ebscohost, Medline, The Corrane Library, Cyberlininka, Google Academy. The search depth was 10 years: from 2011 to 2021. Inclusion criteria were: reports of randomized and cohort studies conducted on large populations; meta-analyses and systematic reviews; articles in English and Russian, full-text articles, full-text articles with free access. The exclusion criteria were:articles describing single cases and series of cases; articles, materials that do not have an evidence base, summaries of reports, abstracts and newspaper articles. 138 articles were found on this topic, of which 52 articles were included. Results: A literature review showed that human parilloma virus is associated with a large number of diseases leading to disability and mortality in both women and men; vaccination against HPV has confirmed its effectiveness and safety in all countries that have included it in their National Programs; Conclusions: An integrated approach is needed to increase vaccination coverage against human papillomavirus. It is important to raise awareness among adolescents, parents and healthcare providers as target audiences for vaccination.

Введение: Вакцинация против папилломавируса человека (ВПЧ) является основной стратегией общественного здравоохранения по профилактике рака шейки матки путем снижения частоты ВПЧ-инфекции среди населения в целом. Помимо скрининга, он предлагает мощный инструмент для существенного снижения бремени рака шейки матки во всем мире. Разумное сочетание вакцинации и скрининга может потенциально устранить рак шейки матки у вакцинированных групп населения. Вакцина является высокоэффективной против высокосортных предшественников рака вульвы, влагалища и анального канала у женщин, предлагая всестороннюю защиту от злокачественных опухолей аногенитального тракта у женщин. Сейчас на рынках многих стран доступны две вакцины против ВПЧ — двухвалентная и четырехвалентная. Обе вакцины высокоэффективны в предотвращении заражения вирусами типов 16 и 18, которые вместе приводят к 70% случаев рака шейки матки по всему миру. Данные клинических испытаний и первичного послерегистрационного эпиднадзора, проведенных на нескольких континентах, свидетельствуют о безопасности обеих вакцин. В большинстве стран первичная целевая группа с положительным отзывом на иммунизацию от ВПЧ — девочки-подростки в возрасте от 9 до 14 лет. Календарь прививок для обеих вакцин зависит от возраста реципиента вакцины. Цель: изучить организацию вакцинопрофилактики при вирусе папилломы человека в Республике Казахстан и в мире. Стратегия поиска: Поиск источников проводили в следующих базах: Pubmed, Scopus, Ebscohost, Medline, The Сocrane Library, Cyberlininka, GoogleAcademy. Глубина поиска составила 10 лет: с 2011 по 2021 годы. Критериями включения являлись: отчеты о рандомизированных и когортных исследованиях, проведенных на больших популяциях; мета-анализы и систематические обзоры; статьи на английском и русском языках, полнотекстовые статьи, полнотекстовые статьи с бесплатным доступом. Критериями исключения явились: статьи, описывающие единичные случаи и серии случаев; статьи, материалы, не имеющие доказательной базы, резюме докладов, тезисы и газетные статьи. Было найдено по данной теме 138 статей, из которых были включены 52 статьи. Результаты: Обзор литературы показал, что вирус папилломы человека ассоциирован с большим числом заболеваний, приводящих к инвалидности и смертности, как у женщин, так и у мужчин; вакцинация против ВПЧ подтвердила свою эффективность и безопасность во всех странах, включивших её в свои Национальные программы. Выводы: необходим комплексный подход для повышения охвата вакцинацией против вируса папилломы человека. Важно повышать осведомленность подростков, родителей и медицинских работников как целевые аудитории для проведения вакцинации.