БАУЫР ЭХИНОКОККОЗЫН МИНИ – ИНВАЗИВТІ PAIR ӘДІСІМЕН ЕМДЕУ
Authors: НАГАСБЕКОВ М.С. , БАЙМАХАНОВ Ж.Б. , КАНИЕВ Ш.А. , ЧОРМАНОВ А.Т. , БАЙМАХАНОВ Б.Б. 
Published: April 2023

Кистозный эхинококкоз печени является одной из актуальных проблем абдоминальной хирургии в эндемичных регионах, включая Республику Казахстан. На сегодняшний день «золотым стандартом» в лечении эхинококкоза остается традиционная хирургия, но с прогрессированием медицины, большее внимание уделяется минимально инвазивным способам лечения. Целью данного исследования является определение эффективности лечения кистозного эхинококкоза печени чрескожным пункционно - аспирационным методом PAIR (Puncture, Aspiration, Injection of protoscolicidal agent and Reaspiration). Материалом для данного исследования послужил ретроспективный анализ 76 пациентов перенесших оперативное лечение в объеме PAIR по поводу кистозного эхинококкоза печени с января 2017 года по январь 2022. Средний возраст составил 38.7 (14-81) лет. Первичный эхинококкоз печени ЭП был у 58 пациентов, а рецидивные гидатидные кисты печени после открытых хирургических вмешательств у 18 пациентов. Для уточнения размеров, числа и локализации кист печени выполнялись компьютерная томография и ультразвуковое исследование брюшной полости. Стадийность проводилась согласно классификации ВОЗ от 2003 года. Длительность операции при выполнении PAIR в среднем составило 58.5 (25-190) мин. Среднее пребывание пациента в стационаре составило 3.9 (2-11) дня. Интраоперационно, анафилактические реакции произошли в 3, крапивница в 4 случаях – благополучно разрешены. В позднем послеоперационном периоде нагноение остаточных полостей произошло в 3 случаях, в одном из которых с прорывом в плевральную полость. В остальных случаях иинтраоперационно после введения сколексцидных препаратов у пациентов наблюдалось отслоение хитиновой оболочки и спадения кисты. Переход на лапаротомию во время процедур не было. Через 1 месяц после выписки у всех пациентов после PAIR при динамическом УЗИ наблюдался ЭП в стадии Cystic Echinococcosis (СЕ3) (промежуточная стадия); через 3 месяца на УЗИ имеется отложение пристеночных включений и единичных перегородок. Через 12 месяцев у 22 пациентов классическая картина ЭП в стадии Cystic Echinococcosis 4 (СЕ4) (погибший эхинококкоз), у остальных 54 пациентов УЗ-картина в динамике оставалась на промежуточной стадии, но кисты в динамике уменьшались в размерах и в полости увеличивался тканевой компонент с уменьшением жидкости. Применение метода PAIR с противопаразитарной терапией при соблюдении соответствующих мер предосторожности очень эффективно и безопасно, а так же положительно влияют на сокращение пребывания пациента в стационаре и раннее восстановление.

Кистоздық бауыр эхинококкозы эндемиялық өңірлердегі абдоминалдық хирургияның өзекті мәселелерінің бірі болып табылады, Қазақстан Республикасы сонын қатарында. Бүгінгі таңда эхинококкозды емдеудегі дәстүрлі хирургия "алтын стандарт" болып қала береді, бірақ медицинаның дамуына байланысты минималды инвазивті әдістеріне көп көңіл бөлінеді. Зерттеудің мақсаты - бауыр эхинококкозінде пункциялық - аспирациялық PAIR әдісімен емдеудің тиімділігін талдау. Бұл зерттеуге арналған материал 2017 жылдың қаңтарынан бастап 2022 жылдың қаңтарына дейін бауырдың кистозды эхинококкозына байланысты PAIR көлемінде хирургиялық ем 76 пациенттің ретроспективті талдауы болды. Орташа жасы 38.7 (14-81) құрады. Бастапқы бауырдың эхинококкозы 58 пациентте, ал 18 пациентте ашық хирургиялық араласудан кейін қайталанатын бауыр эхинококкозды кисталары болды. Бауыр кисталарының мөлшерін, санын және локализациясын анықтау үшін компьютерлік томография және іш қуысының ультрадыбыстық зерттеуі жүргізілді. Кезеңділік ДДҰ-ның 2003 жылғы жіктемесіне сәйкес УДЗ нәтижелері негізінде жүргізілді. PAIR орындау кезіндегі операцияның ұзақтығы орта есеппен 58.5 (25-190) минут құрады, пациенттің стационарда орташа болуы 3.9 (2-11) күн құрады. Интраоперациялық, анафилактикалық реакциялар 3, аллергия 4 жағдайда болды - қауіпсіз түрде шешілді. Операциядан кейінгі кеш кезеңде қалдық қуыстардың іріңдеуі 3 жағдайда болды, соның ішінде бір жағдайда қалдық қуыс плевра қуысына еніп, пневония пайда болды. Процедуралар кезінде лапаротомияға көшу болған жоқ. Басқа жағдайларда сколексидтік препараттарды енгізгеннен кейін пациенттерде интраоперация арқылы хитинді қабықтың қабыршақтануы және кистаның төмендеуі байқалды. Шығарылғаннан кейін 1 айдан сон барлық пациенттерде PAIR-ден кейін динамикалық УДЗ кезінде Cystic Echinococcosis (СЕ3) сатысында (аралық кезең) байқалды; 3 айдан кейін УДЗ-да қабырғалық қосулар мен бірлі-жарым аралықтардың тұнбасы бар. Бір жылдан кейін 22 пациентте СЕ4 кезеңіндегі бауыр эхинококкозы классикалық көрінісі (өлі эхинококкоз), қалған 54 пациентте динамикадағы ультрадыбыстық сурет аралық сатыда қалды, бірақ динамикадағы кисталар мөлшері азайды және қуыста сұйықтықтың төмендеуімен тіндік компонент ұлғайды. PAIR әдісін антипаразитарлық терапиямен толықтырып, тиісті сақтық шараларын сақтай отырып қолдануы өте тиімді және қауіпсіз, жәнеде науқастың ауруханада болуын азайтуға және ерте қалпына келтіруге оң әсер етеді.

Cystic echinococcosis of the liver is one of the urgent problems of abdominal surgery in endemic regions, including Kazakhstan. Nowadays, traditional surgery remains the "gold standard" in treatment of echinococcosis; however with the progression of medicine, more attention is paid to minimally invasive methods of treatment. The purpose of the study is to determine the effectiveness of treatment of cystic echinococcosis of the liver by percutaneous puncture - aspiration method PAIR. The material for this study was a retrospective analysis of 76 patients who underwent surgical treatment PAIR for cystic echinococcosis of the liver from January 2017 to January 2022. The average age was 38.7 (14-81) years. Primary echinococcosis was in 58 patients, and recurrent echinococcosis in 18 patients. Computed tomography and ultrasound examination of the abdominal cavity determined size, number and localization of liver cysts. Staging was determined based on ultrasound results, according to the WHO classification of 2003. Operation time when performing PAIR averaged 58.5 (25-190) minutes. The average stay of the patient in the hospital after was 3.9 (2-11) days. Intraoperatively, anaphylactic reactions occurred in 3, allergic reaction in 4 cases. In the late postoperative period, suppuration of residual cavities occurred in 3 cases. In other cases, and intraoperatively after the introduction of scolexcidal drugs, patients experienced detachment of the chitinous membrane and cyst subsidence. There was no transition to laparotomy during the procedures. 1 month after discharge, all patients after PAIR with dynamic ultrasound had echinococcosis in the Cystic Echinococcosis (CE3) stage (intermediate stage); after 3 months, there was a deposition of wall inclusions and single partitions on ultrasound. After 12 months, in 22 patients, the classic picture of in the CE4 stage (deceased echinococcosis), in the remaining 54 patients, the ultrasound picture remained at an transitional stage, but the cysts decreased in size in dynamics and the tissue component increased in the cavity with decrease in fluid. The introduction of the PAIR method with antiparasitic therapy has a positive effect such as reduced hospital stay and early recovery. The use of PAIR with appropriate precautions is very effective and safe.