COVID-19 TANILI HASTALARDA KOENFEKSİYONLAR VE ANTİMİKROBİYAL DİRENÇ
Authors: ALTINBAŞ RABİYE , YAĞMUROĞLU AYSEL , ÇETİN ESİN , ÇAPRAK SALİH , TÜRKAY SİNAN , KARKAÇ EMİNE , TÜFEKÇİOĞLU SENEM , EFE SERDAR , UNCU ALİ 
Published: July 2023

Giriş: SARS CoV-2’nin, diğer solunum yolu patojenleri ile koenfeksiyonu, hastalığın seyrini kötüleştirir. COVID-19 hastalarının başarılı tedavisi için, antimikrobiyal tedavi uygulanmaktadır. Ancak uygunsuz antimikrobiyal kullanımı, dirençli patojenlerin artmasına, yeni direnç paternlerinin ortaya çıkmasına, tedavisi güç, mortalitesi yüksek enfeksiyonlara neden olur. COVID-19 hastalarında daha iyi terapötik sonuçlar elde etmek ve ampirik antimikrobiyal tedavi stratejilerinin belirlenmesine katkı sağlamak amacı ile kendi merkezimizdeki koenfeksiyonlar analiz edildi.
Yöntemler: Nazofaringeal sürüntü örnekleri RT-PZR test yöntemi kullanılarak SARS CoV-2 virüsü yönünden, solunum yolu örnekleri (balgam, bronkoalveolar lavaj, trakeal aspirat) de bakteri/mantar kültürleri yönünden test edildi. İzolatların tanımlanması ve antibiyotik duyarlılığı için Vitek 2 Compact (Biomerieux, Fransa) cihazı kullanıldı.
Bulgular: COVID-19 testi pozitif olan hastalar arasında 15 vakada (15/1093 %1.4) bakteriyel/fungal koenfeksiyon görüldü. 3 vakada birden fazla mikroorganizma olmak üzere koenfeksiyonlarda toplam 18 mikroorganizma izole edildi. Bunlar, 10 Gram-negatif bakteri (%55.6), 2 Gram-pozitif bakteri (%11.1) ve 6 maya mantarı (%33.3) olarak raporlandı. Üreyen bakteri türleri sırası ile: Aeromonas hydrophila/caviae (n=2), Burkholderia cepacia (n=2), Pseudomonas aeruginosa (n=2), Acinetobacter baumannii (n=2), Achromobacter xylosoxidans (n=1), Serratia marcescens (n=1) ve Staphylococcus aureus (n=2) olarak tanımlandı. Mayaların türleri de Candida albicans (n=2), Candida glabrata (n=2) ve Candida kefyr (n=2) olarak tanımlandı. Burkholderia cepacia, Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter baumannii izolatları çok ilaca dirençli olarak bulundu. İki Acinetobacter baumannii türü hariç, hiçbir izolatta karbapenem direncine rastlanmadı. En yüksek direnç gentamisin (%83.3) ve siprofloksasine (%83.3) karşı bulundu. Trimetoprim/sulfametoxazole (%66.7), piperasillin/tazobactam (%66.7) ve amikasin’e (%40) ise daha düşük oranlarda direnç tespit edildi. Her iki Staphylococcus aureus’ta metisilin direnci tespit edildi. Bakterilerin hiçbirinde kolistine direnç görülmedi. Gram pozitif bakteriler vankomisin, linezolid ve tigesikline duyarlı olarak bulundu.
Sonuç: Çalışmamızda, COVID-19 tanısı almış ve eş zamanlı solunum yolu örnekleri kültürü istenen hastalardaki bakteriyel/fungal koenfeksiyonları inceledik. Koenfeksiyon sıklığı düşük olmasına rağmen antimikrobiyal direnç oranları yüksek bulundu. Bu sonuçlara göre, yüksek antimikrobiyal direnç oranlarını önlemek için her merkezin, antimikrobiyal yönetim programı uygulaması önemlidir. Tedavisi güç, mortalitesi yüksek enfeksiyonların ve artan direnç oranlarının önlenmesinde enfeksiyon kontrol yöntemlerine uymak ve geniş spektrumlu antimikrobiyalleri uygun kullanmak kritik öneme sahiptir. Ülkemizde COVID-19 hastalarının bakteriyel/fungal koenfeksiyonları hakkında henüz yeterli veri yoktur. Bu bağlamda çalışmamızın, sözkonusu hastalar için optimal antimikrobiyal kullanımı konusunda fayda sağlayacağını düşünmekteyiz.