Άσκηση αναπνευστικών μυών και αποκατάσταση σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια
Authors: Κατσούλα Χριστίνα 
Published: July 2023

Εισαγωγή: Οι ασθενείς με χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια (ΧΚΑ) παρουσιάζουν μειωμένη αναπνευστική λειτουργία και εμφανίζουν συχνά δύσπνοια. Χαρακτηριστικό παθοφυσιολογικό γνώρισμα του συνδρόμου αποτελεί η δυσλειτουργία της μικροκυκλοφορίας και της αγγειακής λειτουργίας. Η άσκηση έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την λειτουργική κατάσταση των ασθενών αυτών, ωστόσο υπάρχουν ελλιπή δεδομένα σχετικά με την οξεία και την μακροπρόθεσμη επίδραση της εισπνευστικής άσκησης (ΙΜΤ) στη μικροκυκλοφορία των περιφερικών μυών. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να αξιολογήσει τόσο την οξεία επίδραση της ΙΜΤ στη μικροκυκλοφορία των μη ασκούμενων μυών (συστημική επίδραση) όσο και τη μακροπρόθεσμη επίδραση της ΙΜΤ σε συνδυαστικά προγράμματα που περιλαμβάνουν αερόβια άσκηση (ΑΕΤ) και μυϊκή ενδυνάμωση (ΜΤ). Μεθοδολογία: Τριάντα τέσσερις ασθενείς (30♂/4♀) με σταθεροποιημένη ΧΚΑ, με μέση ηλικία: 61,4±9,2 έτη, κλάσμα εξώθησης (ΚΕ): 33,9±7,8%, μέγιστη εισπνευστική πίεση (MIP): 78,2±27,1 cmH2O, VO2 peak: 17,4±3,9 ml/kg/min και NYHA≥II συμμετείχαν στη μελέτη. Αρχικά, η αξιολόγηση της μικροκυκλοφορίας πραγματοποιήθηκε στην ηρεμία και αμέσως μετά την ΙΜΤ (5 σετ/10 επαναλήψεις στο 60% της MIP). Η μακροπρόθεσμη επίδραση της ΙΜΤ (36 συνεδρίες) αξιολογήθηκε σε 25 ασθενείς (κατάφεραν να ολοκληρώσουν το πρόγραμμα αποκατάστασης) οι οποίοι τυχαιοποίηθηκαν κατά επίπεδα με βάση την προβλεπόμενη MIP και την VO2 peak είτε στην ομάδα παρέμβασης: ΙΜΤ/ΑΕΤ/ΜΤ (n=12) είτε στην ομάδα ελέγχου: sham-IMT/AET/MT (n=13). Πριν και μετά την παρέμβαση αξιολογήθηκαν: η βασική ιστική οξυγόνωση (StO2), ο ρυθμός κατανάλωσης οξυγόνου (OCR) και ο ρυθμός επαναιμάτωσης (RR) με την φασματοσκοπία εγγύς υπερύθρου (NIRS) στο θέναρ μυ σε συνδυασμό με αγγειακό αποκλεισμό (VOT) καθώς και δείκτες της καρδιοαναπνευστικής κόπωσης (ΚΑΔΚ) της πνευμονικής/αναπνευστικής λειτουργίας και της περιφερικής μυϊκής δύναμης και αντοχής. Αποτελέσματα: Ο RR (%,min), που σημειώθηκε μετά από την απελευθέρωση της αγγειακής απόφραξης, όπως και ο OCR (%/min) αυξήθηκαν σημαντικά σε οξεία φάση μετά την αναπνευστική άσκηση (p<0,05), ενώ η αντίστοιχη διαφορά βασικών τιμών StO2 δεν έφτασε το επίπεδο της στατιστικής σημαντικότητας (p=0,065). Όσον αφορά στη μακροπρόθεσμη επίδραση της αναπνευστικής άσκησης η ομάδα παρέμβασης βελτίωσε τον RR (%/min) έναντι της ομάδας ελέγχου (p<0,05), ενώ δεν μεταβλήθηκαν o OCR (%/min) και οι τιμές StO2 (p>0,05). Ο δείκτης ανάκαμψης καρδιακής συχνότητας στο 1 λεπτό [HRR_1 (bpm)], η MIP (cmH2O), η προβλεπόμενη MIP (%) καθώς και η FEV1/FVC παρουσίασαν διαφορά στη σύγκριση μεταξύ των ομάδων με την ομάδα παρέμβασης να υπερτερεί (p<0,05). Δεν παρατηρήθηκε διαφορά ως προς την βαρύτητα των ασθενών στις παραμέτρους της μικροκυκλοφορίας (p>0,05). Συμπεράσματα: Μία συνεδρία αναπνευστικής άσκησης φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά τους δυναμικούς δείκτες της μικροκυκλοφορίας που αξιολογήθηκαν με NIRS σε περιφερικούς, μη ασκούμενους μύες. Επίσης, ένα πρόγραμμα καρδιακής αποκατάστασης το οποίο περιέχει και αναπνευστική άσκηση φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά παραμέτρους της μικροκυκλοφορίας, της αναπνευστικής και πνευμονικής λειτουργίας. Το όφελος από την άσκηση φαίνεται να είναι παρόμοιο για τους ασθενείς με διαφορετική βαρύτητα του συνδρόμου.