Тышкы γ-нурлануудан кийинки келемиштерде сперматогенездин абалы
Authors: Меселмани М.А.А. 
Published: June 2024

Введение. Проблема радиационного воздействия на морфологию семенников является актуальной. Цель. Изучение направленности и степени морфологических изменений семенников крыс после общего внешнего γ-облучения. Материалы и методы. Исследовались гистологические срезы семенников крыс, подвергнутых общему однократному γ-облучению в дозах 0.5 и 1,0 Гр, окрашенные краской гематоксилин-эозина. Подсчитывалось количество поперечно срезанных извитых семенных канальцев в поле зрения. По состоянию сперматогенного эпителия извитые семенные канальцы были поделены на пять типов. Результаты. Установлено, что спустя 90 суток с момента облучения, количество извитых канальцев I-го типа достоверно (p<0,05) снижалось соответственно в препаратах подгрупп с дозой облучения 0,5 и 1,0 Гр до -50,3% и -66.9% относительно контроля. Количество извитых канальцев II и III типа увеличивалось на 75% и 140% (p<0,05), 363% и 652% (p<0,05) соответственно для доз 0,5 и 1,0 Гр по сравнению с контролем. Также в 2-х подопытных группах присунокутствовали канальцы V типа, количество которых составило больше 2%. Заключение. К трем месяцам с момента общего однократного γ-излучения в дозах 0,5 и 1,0 Гр происходят патоморфологические изменения структур семенников, более выраженные в с и до деструкции сперматогенного эпителия канальцев. Это приводит к деформации клеток, нарушению их функций и, следовательно, к нарушению функции мужской репродуктивной системы.

Киришүү. Радиациянын урук безинин морфологиясына тийгизген таасири маселеси актуалдуу. Максат. Жалпы тышкы γ-нурлануудан кийин келемиштердин урук бездериндеги морфологиялык өзгөрүүлөрдүн багытын жана даражасын изилдөө. Материалдар жана ыкмалар. Гематоксилин-эозин боёгу менен боёлгон 0,5 жана 1,0 гр дозаларда бирдиктүү жалпы γ-нурланууга дуушар болгон келемиштердин урук бездеринин гистологиялык кесиндилери изилденген. Көрүү талаасында туурасынан кесилген ийилген семифердик түтүкчөлөрдүн саны эсептелген. Сперматогендик эпителийдин абалына жараша ийилген жарым түтүкчөлөр беш түргө бөлүнөт. Жыйынтыктар. 0,5 жана 1,0 Гр нурлануу дозасы менен подгруппалардын препараттарында контролго салыштырмалуу I- биринчи типтеги ийилген түтүкчөлөрдүн саны - контролго салыштырмалуу -50,3% жана -66,9% чейин азайганы (р<0,05) нурландырган учурдан тартып 90 күн өткөндөн кийин аныкталган, 0,5 жана 1,0 Гр дозалары үчүн контролго салыштырмалуу II жана III түрдөгү ийилген түтүкчөлөрдүн саны 75% жана 140% (p<0,05), 363% жана 652% (р<0,05) өскөн. Ошондой эле 2 эксперименталдык топтордо V типтеги түтүкчөлөр болгон, алардын саны 2%дан ашкан. Ошондой эле 2 эксперименталдык топтордо V типтеги түтүкчөлөр болгон дагы, алардын саны 2%дан ашкан. Корутунду. 0,5 жана 1,0 Гр дозаларда жалпы бирдиктүү γ-нурлануу учурунан тартып үч айга чейин урук бездеринин структураларында патоморфологиялык өзгөрүүлөр пайда болот, алар түтүкчөлөрдүн сперматогендик эпителийи бузулганга чейинки жана ага чейинки мезгилде көбүрөөк байкалат. Бул клеткалардын деформациясына алып келет, алардын функцияларынын бузулушуна жана натыйжада эркектин репродуктивдүү системасынын функциясынын бузулушуна алып келет.

Introduction. The problem of radiation exposure to the morphology of the testes is relevant. Aim. Study of morphological changes in rat testicles after general external gamma irradiation. Material and methods. We prepared histological sections of rat testicles subjected to general single gamma irradiation at doses of 0, 5 and 1,0 Gy, stained with hematoxylin-eosin paint. The number of transversely cut convoluted seminal tubules in the field of view was calculated. According to the state of the spermatogenic epithelium, the convoluted seminal tubules were divided into five types. Results. It was found that after 90 days from the moment of irradiation, the number of convoluted tubules of type I decreased, respectively, in preparations of subgroups 0,5 and 1,0 Gy to (-50,3% and -66,9%) p<0.05 relative to the control. The number of convoluted tubules of type II and III increased by 75% and 140% p<0,05, 363% and 652% p<0,05, respectively, for doses of 0,5 and 1,0 Gy compared with the control. Also in 2 experimental groups there were tubules of type V, the number of which was more than 2%. Conclusions. By three months after the total single gamma radiation at doses of 0, 5 and 1, 0 Gy, pathomorphological changes in the structures of the testes occur, more pronounced in the destruction of the spermatogenic epithelium of the tubules. This will inevitably lead to cell deformation, disruption of their functions and, consequently, disruption of the function of the male reproductive system.