bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Physical and chemical characterization of yacon (Smallanthus sonchifolius) roots cultivated with different doses of potassium fertilization
Authors: Dutra de Vargas Amanda , Luiz de Oliveira Fábio , Quintão Teixeira Luciano José , Oliveira Cabral Mateus , Dos Santos Gomes Oliveira Lidiane , Ferreira Pedrosa Joab Luhan
Published: December 2022

The already marked tendency for functional food consumption, low in calories, and with biologically active properties, has been increasing. In this scenario, yacon tuberous roots, with high levels of nutraceutical fructooligosaccharides, gain importance. However, these nutraceutical properties depend on fertilization management. Thus, our study aims to evaluate different doses of potassium fertilization on the physicochemical characteristics of yacon roots. The experimental design consisted of randomized blocks, with 4 replications and 5 treatments: four doses of potassium fertilization (50%; 100%; 150%; 200%) of the reference value, corresponding to 178.7 kg.ha-1; 357.4 kg.ha-1; 536.1 kg.ha-1; 714.8 kg.ha-1 of potassium chloride – (KCl), and a control (soil without fertilization). The chemical features evaluated were pH, total titratable acidity, soluble solids, conductivity, turbidity, moisture and ashes. The texture profile was analyzed through toughness, adhesiveness, cohesiveness, chewability index, elasticity, and gooeyness. Most of the variables were influenced by potassium soil fertilization. Only turbidity, conductivity and gumminess showed no response to the applied doses, not fitting the tested models. Potassium fertilization improved both chemical (higher levels of soluble solids and less acidity) and physical characteristics (less hardness, chewability, cohesiveness, and adhesion) of yacon tuberous roots, bringing greater quality to the final product.
Highlights

Yacon is considered a prebiotic food. Several immunostimulatory characteristics promote antimicrobial, anti-inflammatory, and antioxidant activity.
Potassium is associated with root size, shape, texture, color, flavor, acidity, nutrient transport resistance, nutritional value, and even market value.
Texture constitutes an important factor and quality criterion for the sensory acceptance of food. Thus, the results obtained show that potassium fertilization improves both physical and chemical characteristics of yacon roots.
The best results were observed with the maximum dose of potassium fertilization (357.4 kg.ha-1 of KCl).
Spatial pattern of mottled stripe disease (Herbaspirillum rubrisubalbicans) in sugar cane
Authors: Sánchez-Pale Jesús Ricardo , Quiñones-Valdez Rosalba , Silva-Rojas Hilda Victoria , Castañeda-Vildozola Alvaro , Franco-Mora Omar , Valdez-Balero Apolonio
Published: December 2022

Sugar cane (Saccharum spp. hybrids) is the most important agroindustrial crop of the tropics. Recently, sugar cane plants with chlorotic leaf streaking associated with the bacterium Herbaspirillum rubrisubalbicans have been observed. This disease impacts photosynthetic capacity and yield. Characterizing the spatio-temporal behavior of chlorotic mottling using prediction maps is an important element of integrated disease management. Here, we determine the spatial distribution of mottled stripe disease in sugar cane in southeastern Mexico. To do this, we randomly chose and georeferenced 80 points in commercial plots in 2016 and 2017 to determine the disease incidence. We generated an experimental semivariogram based on a predetermined theoretical model and estimated Kriging. The incidence was 2.93% in 2016 and 5.36% in 2017 in varieties ICP-MEX-92-1420, CP-72-2086, ITV-92-373, MEX-79434 and MEX-69-290. The spatial behavior of the bacteria fit the pentaspherical model in 2016 and the spherical model in 2017. Spatial interpolation was validated by Mean Error (ME), Root Mean Square Error (RMSE) and Mean Standardized Prediction Error (MSPE) values near zero, visualized using the generated map. The results will be used to guide management of mottled stripe disease in sugar cane in the affected area.
Highlights

H. rubrisubalbicans can persist from sugar cane growing season to the next and spread from one plot to another by different mechanisms.
The chlorotic mottling of sugar cane showed an aggregate type spatial behavior at the regional level.
The differences in spatial patterns between seasons show the dispersion potential of the disease in this crop system, as well as a latent infestation in the area.
The semivariograms and maps show aggregate behavior of this disease, expressed as different spatial patterns given by the spatial dependence among points and the severity of the effects in each plot.
Dystocia Due to Breech Presentation of a Dicephalic Fetal monster in A Buffalo
Authors: Dutt Ravi , Dalal Jasmer , Ravish Sukhbir , Pradeep  , Anupama  , Yadav Ritu , Rashmi  , Hitesh
Published: December 2022

A case of dystocia due to breech presentation coupled with bilateral hip flexion (breech presentation) in a dicephalic foetal monster having bilateral brachygnathism in a Murrah buffalo was brought to Veterinary Clinical Complex (VCC) of the university which was relieved through obstetrical maneuvers per-vaginally, is reported here.
Physico-morphological Characteristics of Semen Ejaculates in Vrindavani Crossbred Bulls
Authors: Gemeda Amare Eshetu , Ghosh Subrata Kumar , Patra Manas Kumar , Gupta Shashi Kant , Srivastava Neeraj , Kujur Anju
Published: December 2022

In crossbred cattle bulls, poor seminal quality and freezability are major constraints. The present study was conducted to determine semen quality parameters of Vrindavani crossbred bulls. In this study 130 semen samples were collected from five Vrindavani crossbred bulls. The volume, mass motility, concentration and individual progressive motility, viability and abnormality of spermatozoa were examined. Then ejaculates were categorized into four groups on the basis of spermatozoa concentration and individual progressive motility. The percentage of normozoospermia, asthenozoopsermia, oligozoospermia and oligoasthenozoospermia ejaculates were 44.62%, 29.23%, 11.54% and 14.61%, respectively. The overall mean of volume, mass motility, concentration of spermatozoa, individual progressive motility, viability and sperm abnormality in semen ejaculates of crossbred Vrindavani bulls were 4.64±0.63 mL, 2.48±0.09, 772.20±27.95 million/mL, 65.08±1.47%, 79.94±1.07% and 7.82±0.44%, respectively. Ejaculate mass motility, concentration, progressive motility and abnormality of spermatozoa varied significantly (p<0.05) among the semen ejaculate categories. The mean of the mass motility was significantly higher in normozoospermia as compared to other ejaculates categories. The normozoospermia and asthenozoospermia groups had significantly higher spermatozoa concentration than oligozoospermia and oligoasthenozoospermia groups. The normozoospermia ejaculates had significantly higher progressive motile spermatozoa as compared to other three ejaculates categories. Percent livability of spermatozoa in normozoospermia and oligozoospermia groups were significantly higher than asthenozoospermia and oligoasthenozoospermia groups. Percent abnormal spermatozoa on the other hand, was significantly lower in normozoospermia and oilgozoospermia groups than asthenozoopsermia and aligoasthenozoospermia groups.
Voluntourism In Puducherry; Exploring Motivation, Experience, Satisfaction And Revisit Intentions Of Tourists
Authors: Venkittaraman Aishwarya , KC Junaid , Dhodi Rakesh Kumar
Published: December 2022

Background: United Nations World Volunteerism report of 2018 highlights that around 110 million individuals engage  in volunteer program all over the world, out of which thirty percent involve through formal organisation and the other  seventy percent participate in informal volunteerism. Although there is a steady increase in the volunteer’s engagement  globally, it is also vital to understand the key driving factor to choose an organisation, contribution and involvement in  projects as well as their resilience in the community engagement at a micro-level. Even though socio-cultural, psycho logical and behavioural aspects of voluntourism or volunteering tourists have been studied directly, literature on the  Indian context is rarely found. Objective: This paper outlines motivation, experience, satisfaction and revisit intentions  of tourists participate in voluntourism in Puducherry. Methodology: For analysing the same, the authors have taken  two organizations (Sristi Village and Atmasanga Environment Alliance) for an extensive primary survey. Data analysis  and statistical tests were performed using IBM SPSS and IBM SPSS Amos SEM (Structural Equation Modeling) tools.  Results: The present study confirmed the findings of three antecedents of voluntourists such as ‘Motivation, Experience,  and Satisfaction’ for understanding volunteers’ intention to revisit a volunteered organisation along with future partici pation in other volunteering program and recommendation. Taken together, these results suggest that the overall revisit  intention is dependent on all the factors included in the study. The study also revealed that the volunteers aged between  (31-40) had a major impact on motivation. Taken together, these results suggest that the overall revisit intention is de pendent on all the factors included in the study. Conclusion: These observations have many implications for research  into awareness and effectiveness of the voluntourists projects to all stakeholders.
Determining The Best Conditioning Method For Cut-Roses
Authors: Lath Anshu Kumar , Misra Shweta
Published: December 2022

Background: Conditioning is an important step in the flower maintenance post-harvest. It helps in increased storage  time and better shelf-life of the cut flowers. Conditioning provides the cut flowers with certain nutrients required for  their sustainability and prevents them from getting infected from some disease-causing microbes. People generally don’t  pay much importance to this step which leads to early decay and loss of their hard-earned flowers. Good conditioning  can help sort out this problem and help prevent the cut-flowers from getting bad, by providing ambient conditions for  the flower. Objective: The objectives of this study were to determine the best conditioning method for cut-Rose flowers  through scientific experiment and getting the views on the flower behavior under different conditions based on the visual  parameters. Methodology: The methodology undertaken for this work was a combination of experimental as well ob servational study. The experimental study was conducted in the housekeeping lab of IHM Pusa under the guidance of the  research guide and lab attendant. The observational study was conducted through a google form questionnaire and was  filled by some experts of the domain based on the visual parameters from the experiment conducted. Results: The most  favorable conditions for the cut-Rose were provided by SET ‘C’ from the experiment conducted which contained a solution of sucrose, citric acid and bleach in distilled water. Also, based on the visual parameters SET ‘C’ was voted 69.04%  as the best conditioner for cut-rose flower. Conclusion: Based on the results obtained from the experiment conducted  and through the observations made, it was concluded that the mixture containing sucrose, bleach and citric acid proved  to be helpful in conditioning of the flower in the best way, hence using the same can prevent the decay of cut flowers in  a substantial manner, increase the vase-life and in-turn help attain sustainability.
Image Colourization using Clustering Technique
Authors: Dr. S. Venkatakiran  , R. Raghavi  , J. Priyanka  , K. Tharun  , T. Perumal  , C. Naveen  , K. Sivapriya
Published: December 2022

Colorization of grayscale images has become a more researched area in the recent years, thanks to the advent of K-mean clustering networks. We attempt to apply this concept to colorization of real images obtained from video sequences. Previous similar research focused mainly colorization of natural images, while colorization of real is traditionally done by leveraging manual scribble methods. Our proposed method is a fully automated process. To implement it, we propose and compare two distinct K-mean clustering architectures trained under various loss functions. We aim to compare each variant based on results obtained as individual images.
Reseña de libro: Educar en la diversidad: investigación y activismo en las aulas
Authors: Rodrigo Segura Francesc
Published: December 2022

Reseña de libro:
PARDO-COY, R. y OLTRA-ALBIACH, M. (coord.). Educar en la diversidad: investigación y activismo en las aulasBarcelona: Octaedro, 2022.
Fatores que Influenciam o Consumo de Carnes Exóticas: Percepções de Consumidores sobre a Carne de Coelhos
Authors: Bassotto Leandro Carvalho , Sadocco Rafael Rodolfo Sartorelli , Teodoro Alberdan José da Silva , Antonialli Luiz Marcelo
Published: December 2022

Carnes exóticas podem ser uma alternativa para consumidores de carnes. Dentre elas, a carne de coelho é considerada como uma proteína de elevada qualidade e de fácil produção, que poderia ser inserida facilmente no mercado. Contudo, ainda é pouco consumida, principalmente, pelo desconhecimento dos seus benefícios e pelo coelho ser considerado um animal de estimação. Diante da limitação de publicações sobre o tema, este estudo quantitativo objetivou analisar a percepção de consumidores sobre a carne de coelho e fatores que podem influenciar tal percepção sobre este alimento. A maioria das pessoas que participou desta pesquisa não percebe a carne de coelho como alimento e aqueles interessados em consumi-la, não encontram o produto à venda. Apesar da resistência por parte dos consumidores, ainda é possível expandir esse mercado, possibilitado pelo uso de estratégias de comunicação e marketing sobre a comercialização do produto.
Alternate-day fat diet and exenatide modulate the brain leptin JAK2/STAT3/SOCS3 pathway in a fat diet-induced obesity and insulin resistance mouse model
Authors: Tawfik Mona K. , Badran Dahlia I. , Keshawy Mohammed M. , Makary Samy , Abdo Mohamed
Published: December 2022

Introduction

Obesity is one of the most burdensome health problems and is closely linked to leptin resistance. The study examined whether an alternate-day high-fat diet (ADF) and/or GLP-1 agonist (exenatide) modulate brain leptin resistance caused by a high-fat diet (HFD).

Material and methods

Sixty adult male mice were divided into 6 groups: (i) normal palatable diet (NPD), (ii) exenatide control (NPD received exenatide) (iii) HFD, (iv) ADF treated, (v) exenatide treated, (vi) ADF and exenatide treated. All animal groups were fed a HFD for 8 weeks, before they received treatment (ADF and/or exenatide) for 8 additional weeks. Body weight was assessed at the start and at the end of the experiment. Lipid profile, brain leptin and its receptor expression with the leptin-sensitive pathway, JAK2/STAT3/SOCS3/PTP1B, fasting blood glucose (FBG), serum insulin, liver metabolic handling via its regulators IRS1/PI3K/GLUT4 for hyperinsulinemia/obesity-induced PDK3/NAFLD2 modification, and liver enzymes were determined at the end of the experiment.

Results

ADF and exenatide reduced body weight and FBG in HFD-obese mice (p < 0.05). The combined ADF and exenatide regimen enhanced the brain anorexic leptin/JAK2/STAT3 and attenuated the SOCS3/PTP1B pathway (p < 0.05). The ADF/exenatide anorexigenic brain effect also modulated liver glucose via IRS1/PI3K/GLUT4 expression (p < 0.05), attenuating NAFLD2 and PDK3 expression (p < 0.05). Liver enzymes and the histopathological profile confirmed the improvement.

Conclusions

In HFD caloric consumption, a combination of ADF and GLP-1 agonist enhances the brain leptin anorexigenic effect with the improvement of the metabolic sequelae of hyperinsulinemia, hyperlipidemia and liver steatosis.
A IMPORTÂNCIA DA FOTOGRAFIA COMO MÉTODO NÃO-DESTRUTIVO DE LEVANTAMENTO DE IMPRESSÕES PAPILARES EM LOCAIS DE CRIMES
Authors: Toledo Ana
Published: December 2022

Este artigo apresenta a importância do registro fotográfico de impressões papilares encontradas em locais de crime ou em corpo de delito, de forma a preservar o vestígio, antes que se proceda à intervenção mecânica com reveladores papiloscópicos. A pesquisa foi baseada em métodos experimentais de procedimentos periciais, e técnicas fotográficas, quando, então, constatou-se que mesmo as pequenas intervenções podem causar prejuízos às impressões. A prática da fotografação pode economizar tempo, recursos públicos e, principalmente, reduzir ou eliminar o risco de perda das amostras.
ANÁLISE E INTERPRETAÇÃO DE ÁREAS DE INTERRUPÇÃO EM MANCHAS HIPOSTÁTICAS PELA PERÍCIA CRIMINAL
Authors: Valle Guilherme , Machado Michelle , Bordoni Leonardo
Published: December 2022

Manchas hipostáticas indicam a posição na qual a vítima ficou após a morte, fixando-se em torno de 12 horas. As áreas de interrupção são aquelas que podem ser identificadas, em pele clara, por coloração esbranquiçada, indicativas de que algo pressionou aquela região até a fixação da hipostase. As imagens mostram dois casos diferentes em que as manchas de hipostase puderam ser analisadas. A Imagem 1A mostra a região anterior do pescoço de uma vítima fatal de enforcamento apresentando evidentes sulcos (setas) inferindo que o instrumento utilizado foi um cordão de nylon (encarte), que, provavelmente, foi retirado por alguém antes da realização da perícia. A imagem 1B demonstra uma interrupção linear na mancha hipostática localizada na região posterior do pescoço, sem sulco concomitante, devido à pressão do cordão sobre esta região anatômica por cima dos cabelos longos da vítima, evidenciando que o corpo e o cordão foram mantidos em suas posições originais por pelo menos 12 horas após a morte. A Imagem 2, de forma semelhante, mostra o dorso de uma vítima fatal com manchas hipostáticas fixadas. Entretanto, na parte superior do dorso havia uma interrupção de formato peculiar (setas), indicativa de que a vítima usava uma corrente de material rígido envolvendo seu pescoço que ali permaneceu por pelo menos 12 horas após sua morte. Os dois casos confirmam a contribuição da análise das manchas hipostáticas durante o levantamento pericial no local de morte suspeita, antes mesmo da perícia médico-legal ser realizada, corroborando a elucidação da dinâmica de fatos e a identificação de objetos que estiveram em contato com o corpo da vítima, mesmo que não estejam mais presentes. Esta publicação teve o apoio da Superintendência de Polícia Técnico-científica da Polícia Civil/MG.
Image-Based Discount and Barcode Recognition System
Authors: Dai Xiaoyan , Hsieh Yisan
Published: December 2022

Current Point-of-Sale processing is complex and time consuming. In this paper, we propose an image-based discount sticker and barcode “scan” system for automation. Recognition of discount stickers and barcodes is quite a big challenge, as different shooting conditions can result in different appearances. We design a deep learning classifier of various discount rates and barcode basing on YOLACT detection network. We also propose a data augmentation to generate various data that are close to real scene to improve the classification performance of deep learning model. Evaluation with our original data set shows that the proposed approach achieves high performance and is applicable to real-world scenario.
Patch-Based Image Coding with End-To-End Learned Codec using Overlapping
Authors: Tarchouli Marwa , Pelurson Sebastien , Guionnet Thomas , Hamidouche Wassim , Outtas Meriem , Deforges Olivier
Published: December 2022

End-to-end learned image and video codecs, based on auto-encoder architecture, adapt naturally to image resolution, thanks to their convolutional aspect. However, while coding high resolution images, these codecs face hardware problems such as memory saturation. This paper proposes a patch-based image coding solution based on an end-to-end learned model, which aims to remedy to the hardware limitation while maintaining the same quality as full resolution image coding. Our methodconsists in coding overlapping patches of the image and reconstruct them into a decoded image using a weighting function. This approach manages to be on par with the performance of full resolution image coding using an end-to-end learned model, and even slightly outperform it, while being adaptable to different memory size. It is also compatible with any learned codec based on a conv/deconvolutional autoencoderarchitecture without having to retrain the model.
Review of the use of R Programming for Data Analysis in Botswana Research
Authors: Ndaba Simisani
Published: December 2022

R is widely used by researchers in the statistics field and academia. In Botswana, it is used in a few research for data analysis. The paper aims to synthesis research conducted in Botswana that has used R programming for data analysis and to demonstrate to data scientists, the R community in Botswana and internationally the gaps and applications in practice in research work using R in the context of Botswana. The paper followed the PRISMA methodology and the articles were taken from information technology databases. The findings show that research conducted in Botswana that use R programming were used in Health Care, Climatology, Conservation and Physical Geography, with R part as the most used R package across the research areas. It was also found that a lot of R packages are used in Health care for genomics, plotting, networking and classification was the common model used across research areas.
A Survey on Artificial Intelligence Techniques for Malware Detection
Authors: Faisal Hend , Hindy Hanan , Gaber Samir , Salem Abdel-Badeeh
Published: December 2022

The rapid evolution of technology in the past years largely contributed to the digital transformation, however, attackers took advantage of it to spread malicious software (malware). Nowadays, malware has become more sophisticated, which makes it harder to be detected with traditional techniques. Over the years, attacks became, not only limited to computer-based operating systems, but also to that of mobilebased, which makes it even harder for analysts. Furthermore, this increases the need for more research in this direction. The technological evolution also gives researchers the chance to utilize Artificial Intelligence widely and leverage its capabilities in many fields in general and in the field of malware detection in particular. This paper provides a literature review on malware detection using Artificial Intelligence techniques and specifically, Machine Learning and Deep Learning techniques. The paper helps researchers to have a broad idea of the latest malware detection techniques, available datasets, challenges, and limitations.
Risk Analysis and Assessment of Butane-Propane Splitter Column in the Skikda Refinery Petroleum Plant
Authors: BENAISSA Amina , HAMAIDIA Mohyiddine , KHELFAOUI Malika , BENHAMLAOUI Wafia
Published: December 2022

Risk analysis and assessment are extremely important in the petrochemical sector to prevent potential risks. This study was carried out at Gas platform (unit No 30) of Skikda refinery Algeria, with the aim of predicting and estimating the effects of major explosions in the propane and butane Splitter column and estimating the possible human and environmental consequences of the containment loss. The methodology developed here is based on a combination of HAZOP presentation and PHAST tool. First, HAZOP is used to capture the responsible derivations of operating parameters to produce the worst consequences. Related Causes, safety barriers and some recommendations are carried out in a HAZOP sheet which represents all of that. Then the major scenarios detected by the worst consequences have been studied and modeled by PHAST software. The modeling process is completed by simulating the principal effects (Jetfire, BLEVE, UVCE) resulting from two scenarios in the form of two potential leaks on the bottom and the head of a gas separator column containing butane and propane respectively. The results are shown on the region map to indicate the exact threaten zones. Finally, a comparison in terms of effects between the two scenarios is performed and some conclusions are extracted.
Different Clustering Methods Applied to Image Processing in Electrical Power System Field
Authors: AICI Zakia , Bentarzi Hamid
Published: December 2022

Temperature is an important indicator of the electrical equipment conditions. An accurate fault diagnosis can be performed by using the temperature profile of the electrical equipment surface. Infrared thermograph has gained more attention and becomes an interesting method in electrical fault diagnosis due to its advantages. This paper presents a review of different methods of image segmentation (clustering algorithms) applied to infrared thermograph which has been used to get useful information from electrical equipment of power system for faults detection, classification and localization.
Şeyh Ahmed-i Antakî’nin Se Zebân’ı ve Yeni Nüshaları Üzerine
Authors: ÇETİN İdris
Published: December 2022

Türk edebiyatında üç dilli manzum sözlükler 15. yüzyıldan itibaren görülür. Manzum sözlükler nazım gücünden faydalanılarak kelimelerin kolay ezberlenmesi ve akılda tutulmasını sağlamak amacıyla tercih edilmiştir. Bu tür eserlerde hedef kitlesi genellikle eğitim çağındaki çocuklardır. Bugüne kadar tespit edilebilen üç dilli (Arapça-Farsça-Türkçe) manzum sözlüklerin sayısı 18’dir. Bunlardan biri de Se Zebân’dır.Se Zebân Şeyh Ahmed-i Antakî tarafından 1135/1722-1723 yılında yazılmış, üç dilli (Arapça-Farsça-Türkçe) manzum bir sözlüktür. Eser mukaddime, 30 kıtalık sözlük kısmı ve hatimeden oluşmaktadır. Sözlük kısmının ilk iki kıtası mastarlara, altıncısı çekimli fiillere (emir, görülen geçmiş zaman ve geniş zaman), geri kalanı (27 kıta) ise isimlere ayrılmıştır. Her bir kıtada belli konularla ilgili kelimeler (organ adları, yiyecek adları, meslek adları, akrabalık terimleri, giyim terimleri, yapı terimleri, tarım aletleri, meyve adları, hayvan adları vb.) bir araya toplanmıştır. Eser bu yönüyle tematik bir sözlüktür.Bu makalede Se Zebân ve üzerinde yapılan çalışmalar hakkında kısaca bilgi verilmiş, eserin altı yeni nüshası tanıtılmıştır. Bu çalışmada tanıttıklarımızla birlikte Se Zebân’ın nüsha sayısı on sekize ulaşmıştır. Bu nüshalar arasında müellif nüshasına en yakın nüsha 1162/1749 istinsah tarihi ile Dârü’l-Kütübi’l-Kavmiyye (Mısır Millî Kütüphanesi) Lügat-ı Türkî Talat 23 numarada kayıtlı nüshasıdır. Bu nüsha müellif nüshasından 26 sene sonra istinsah edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Manzum sözlükler, sözlük bilimi, üç dilli sözlükler, Şeyh Ahmed-i
Türkçenin Sadeleşme Evrelerinde Asker Şahsiyetlerin Rolü
Authors: KUŞ Bahri
Published: December 2022

Türkçe, 11. asırdan itibaren Anadolu’da kurulan devlet ve beyliklerin tasarruflarından etkilenmiş ve dönemlerin hâkim kültürlerinin etkisinde kalmıştır. Bu tesir, Türkçenin bazen ne sanat dilinde ne de resmi dilde kendine yer bulamayışına kadar uzanmış şekilde bazen de söz diziminin Türkçe oluşuna karşın kelime kadrosunun yabancılaşması şeklinde gözlenebilmektedir. Türkçecilik ya da sadeleşme hareketi şeklinde adlandırılabilecek gelişmeler zaman içerisinde Karamanoğlu Mehmet Bey’den başlayarak Mustafa Kemal Atatürk’e kadar görülmektedir. Yazı dilinin konuşma diline yaklaştırılması şeklinde özetlenebilecek bir amaçla ortaya çıkan pek çok girişimin olduğu ve bir kısmının da akim kaldığı bilinmektedir. Türkçenin sadeleşmesi hareketlerinin sistemli bir şekilde sürdürüldüğü ve başarıya ulaştığı dönem olarak ancak 20. yüzyıl zikredilebilir. Türklerin askerî kurumlaşmasının tarihi birkaç bin yıl geriye götürülmektedir. Bu kurumlaşmanın aynı zamanda bir fikir müessesinin de kurulmasına imkân verdiği muhakkaktır. Milletin varlığını ve geleceğini muhafaza etmeyi kendisine birinci dereceden iş edinen askerlerin yine milletin millet olarak kalabilmesinin en büyük etkeni olan dil üzerinde de mesai harcaması sadeleşme evrelerinde kendini göstermektedir. Türkçenin sadeleşme hareketleri bahsinde, Münif Paşa, Mustafa Reşit Paşa, Ahmet Vefik Paşa, Şinasi, Agâh Efendi, Ziya Paşa, Namık Kemal, Ali Suavi gibi isimlerin dışında özel olarak anılan ve tanınan üç hareket anılagelmiştir: Türkî-i Basit, Yeni Lisan (Selanik ve İzmir) ve Dil Devrimi. Mahalli ve kişisel bir çaba olarak değerlendirilen Türkî-i Basit hareketine mensup Edirneli Nazmi’nin; Yeni Lisan hareketinin öncü isimlerinden Ömer Seyfettin ile bu hareketi İzmir’de icra eden Mehmet Necip Bey’in ve Cumhuriyetin ilanından sonra devrimleriyle her alanda öncü olan ettiği Mustafa Kemal Atatürk’ün aynı zamanda asker olmalarının ortaya koydukları görüş ve tatbikatlarına tesirinin incelenmesi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.
“Aba da Bir Kebe de Bir Giyene” Türküsü Üzerine Kültürel ve Müzikal İnceleme
Authors: ORTAKCI Altuğ , SATIR Ömer Can
Published: December 2022

Ülkemizde müzik çalışmalarının tarihi göz önüne alındığında müzik folklorunun derlenmesi hususundaki saha çalışmalarının sistemli bir hale getirilmesi öncelikle 1916 yılında Darülelhan ismiyle kurulan ve daha sonra 1927 yılında İstanbul Belediye Konservatuvarı adını alan kuruluşla başlamış daha sonraları Türk Halk Bilgisi Derneği, Halkevleri gibi kültürel kurumların çalışmalarıyla sürdürülmüştür. Bu noktada 1924 yılında Ankara’da Musiki Muallim Mektebi ismiyle kurulan ve 1936 tarihinde Ankara Devlet Konservatuvarı ismini alan kuruluş erken Cumhuriyet dönemi müzik araştırmaları açısından oldukça önemli bir yere sahiptir. Ankara Devlet Konservatuvarının gerçekleştirmiş olduğu Anadolu müzik folklorunu yerinde araştırma faaliyetleri kapsamında 1937 yılından 1952 yılına kadar süren on altı araştırma gezisi düzenlemiştir. Elde edilen sonuçlar açısından bakıldığında halk müziğinin tespiti noktasında oldukça verimli sonuçlar alınan bu gezilerin bir ayağını da Çorum oluşturmaktadır. Konservatuvarın 1939 yılı araştırma planlamasına dâhil edilen Çorum’da on iki gün boyunca süren çalışmalara halk müziği araştırmaları için dönemin otorite isimlerinden Ahmed Adnan Saygun, Mahmut Ragıp Gazimihal ve Muzaffer Sarısözen’in de yer aldığı bilinmektedir. Bu makalede Çorum’da gerçekleştirilen alan araştırmasında kayda alınan ve TRT repertuvarında yer alan Aba da Bir Kebe de Bir Giyene türküsü hem dönemin folklor kaydı olan derleme fişine hem de ses analizlerine dayanılarak kültürel ve müzikal açıdan analiz edilmiştir.
Hemedan Atasözlerinde Doğum, Evlenme ve Ölüm
Authors: GÜN Faruk
Published: December 2022

Sözlü kültür ürünlerinden biri olan atasözleri, bir toplumun uzun tecrübeler sonucu elde ettiği kültürel birikimler olup toplumların asırlarca beraberinde getirdiği dünya görüşü ve hayat felsefesini yansıtmaktadır. Diğer folklorik malzemeler gibi atasözleri de sosyal hayatın içinde canlı bir şekilde varlığını sürdürdüğü için nesilden nesile aktarılarak millî hafızanın taze tutulmasını sağlamakta ve kültürel kodları koruyarak aktarmaktadır. Bu sebeple araştırmada, İran’ın Hemedan bölgesindeki doğum, evlenme ve ölüm ritüellerinde söylenen atasözleri üzerinde durulmuştur. Çalışma, Hemedan’daki atasözlerinin, geçiş dönemlerindeki yerini ve geçiş dönemlerinin hangi noktalarına temas ettiğini belirlemek amacıyla kaleme alınmıştır. Atasözleri bağlam içinde kullanılmadığında bir önem ifade etmeyen ancak bağlam içinde istifade edildiğinde sözün gücünü arttıran ve gerçek değerini bulan sözlü kültür ürünleridir. Bu husus sebebiyle araştırma, bağlam merkezli kuramlar doğrultusunda ele alınmıştır. 2015 ve 2017 yıllarında İran’daki alan araştırmaları sırasında doğum, evlenme ve ölüm üzerinde yapılan görüşmelerde bağlamına uygun olarak sözlü kaynaklar tarafından kullanılan atasözleri, çalışmada tercih edilmiş ve bu yönüyle de konu sınırlandırılmıştır. Bununla birlikte atasözlerinde birçok anlam olayına gönderme yaptığı bilinmekte ancak çalışmada bilhassa doğum, evlenme ve ölüm ile ilgili anlamlarına dikkat çekilmektedir. Araştırma sonucunda atasözlerinin, Türk dünyasının farklı coğrafyalarında olduğu gibi Hemedan sahasındaki geçiş dönemlerinin kilit noktalarına değinen temaları ön plana çıkardığı ve Türklerin kolektif bellek izlerinin atasözlerinde taşındığı tespit edilmiştir.
Sâbir’in Manzum Kasîde-i Emâlî Tercümesi: Subha-ı Sıbyân
Authors: GÜLER Mehmet
Published: December 2022

Emâlî kasidesi, akaid ve kelam konusunda yazılmış en meşhur eserlerden biri olarak bilinmektedir. Ali b. Osman el-Ûşî (d.? - ö. 575/1179) tarafından kaleme alınmış bu eserde, İslamiyetin inanç esasları Mâtürîdî ekolü çizgisine göre anlatılmaktadır. Manzum olması ve konuların ayrıntılara girilmeden veciz bir şekilde ifade edilmesi, eserin çokça rağbet görmesini sağlamıştır. Aslı Arapça olan manzume için çok sayıda şerh yazılmış ve eser çeşitli dillere tercüme edilmiştir. Eserin Farsça, Urduca tercümeleri yanında Batı dillerine yapılmış çevirileri de bulunmaktadır. Fakat Türkçe yapılmış tercümelerin sayısı diğer dillerle kıyaslanamayacak kadar fazladır. Osmanlı döneminde oldukça rağbet gören eserin manzum ve mensur olmak üzere çok sayıda Türkçe tercümesi yapılmıştır. Eserin Cumhuriyet döneminde yapılan yeni tercümeleri de bulunmaktadır.Makalede incelemesini yaptığımız eser de Emâlî kasidesine ait manzum bir Türkçe tercümedir. “Subha-ı Sıbyân” adlı bu manzume, Sâbir adlı/mahlaslı bir kişi tarafından kaleme alınmıştır. Eserle ilgili daha öncesinde yapılmış herhangi bir çalışma mevcut değildir. Emâlî üzerine yapılmış farklı türde ve çok sayıda çalışma bulunmasına rağmen bu çalışmaların hiçbirinde bu manzumeden bahsedilmemektedir. Bununla birlikte Emâlî literatürü dışında yer alan iki çalışmada, esere ait bazı bilgilere ulaşılmıştır. Fakat bu çalışmalar incelendiğinde de manzumeyle ilgili verilen bilgilerin şüpheli ve oldukça yetersiz olduğu görülmüştür. Bu sebeple ilgili konular araştırılarak şüpheli görülen hususlara dair de açıklamalarda bulunulmuştur. Subha-ı Sıbyân’la ilgili detaylı bir araştırmayı ihtiva eden bu çalışmada; manzumenin tanıtımı ve incelemesi yapılmış ve ayrıca -yeni bulduğumuz nüshalarını da içeren- tenkitli metin neşrine yer verilmiştir.
Mitolojiden Destana: Saltuknâme Destanında Halk Anlatıları Arasındaki Etkileşimin İzleri
Authors: GÜMÜŞTEPE Pamuk Nurdan
Published: December 2022

Mitolojiden destana, destandan halk hikâyesine, pek çok tür aynı kültür dairesi içinde ortaya çıkıp gelişen halk anlatıları olarak zaman zaman birbirinden etkilenmiş ve birbirlerine kaynaklık etmiştir. Mitolojiden başlayarak destana, destanla eş zamanlı şekilde de diğer türlere yansıyan bu etkileşim, Türk halk anlatı geleneğinin önemli bir zenginliğidir. Özellikle İslamiyet etkisinde teşekkül etmiş olan son dönem Türk destanlarından Saltuknâme, pek çok halk anlatısı türüne ait unsuru bünyesinde barındırması noktasında dikkat çeker. Söz konusu destan metni içeriğinde destanın yanı sıra; mitolojiye, masala, efsaneye ve menkıbeye dair motifleri barındırır. Esasında bir destan kahramanı olan Saltuk Gazi; destan metni içerisinde kimi zaman bir masal kahramanına, kimi zaman mitik dönemden kalma bir kahramana, kimi zaman da bir efsane veya menkıbe kahramanına dönüşür. Bu dönüşüm, destan metninin içeriğindeki diğer türlere ait pek çok motif sayesinde gerçekleşir. Bu çalışmada İslamiyet’ten sonra Anadolu coğrafyasında teşekkül eden destanların son halkasını oluşturan Saltuknâme destanının, Türk halk anlatılarındaki türlerin birbirine kaynaklık etmesi ve birbirinden etkilenmesini örneklendirmek amacıyla yeniden incelenmesi amaçlanmıştır.
Fuzûlî’nin Leylâ vü Mecnûn Mesnevisi’nde Türk Halk Kültürü
Authors: EREN Mustafa
Published: December 2022

Fuzûlî, Türk Edebiyatı’nın en ünlü şairlerinden biridir. Doğum yeri belli değildir; ancak eserlerinden Irak Türkmenlerinin bulunduğu yerlerde yaşadığı anlaşılmaktadır. Eserlerinde Türk ve İslam kültürünün izleri görülür. Leylâ ile Mecnûn hikâyesi sözlü gelenekten gelen bir hikâyeyken Fuzûlî’den önce ve sonra birçok şair tarafından şiire aktarılmıştır. Fuzûlî, bu eseri 1535 yılında tamamlayıp Bağdat Beylerbeyi Veys Paşa’ya sunmuştur. Eserde konusu çölde geçen zengin bir Arap emirinin Kays adlı oğlu ile Leylâ’nın aşk hikâyesi anlatılmaktadır.

Edebî eserler, yazarın veya şairin içinde yetiştiği toplumun izlerini taşır. Dönemin sosyal, siyasi, tarihî, ekonomik ve kültürel ilişkilerinin çoğunu bu eserlerde bulabiliriz. Buna edebî eserlerde gelenek aktarımı denir. Halk kültürü bu gelenek aktarımının başında gelir. Halkın gündelik yaşamı, aile ilişkileri, doğum, evlenme gibi törenleri; kılık kıyafeti, mutfak kültürü, inanışları gibi kültürel izleri edebî eserlerde karşımıza çıkmaktadır. Türk kültürü içinde yetişen ve eserlerinden hareketle iyi bir eğitim aldığı düşünülen Fuzûlî’nin Leylâ vü Mecnûn Mesnevisi’nde de Türk halk kültürünü yansıtan ifadeler yer almaktadır. Eski Türklerin göğün katları ile ilgili düşünceleri, çocuğu olmayan ailelerin türbe benzeri ziyaret yerlerine gidip dilek dilemeleri, genç kızların çeyiz hazırlamaları, kız isteme ile ilgili gelenekler, kına yakma, düğün, gelin alma, saçı dağıtma gelenekleri bu ifadelerin başında gelmektedir. Bu çalışmada, Fuzûlî’nin Leylâ vü Mecnûn Mesnevisi’nde anlatılan hikâyede geçen Türk halk kültürü unsurları incelenmiştir.
Cinsiyet Rolleri Ekseninde Kazak Kahramanlık Masalları
Authors: ATASEVER Muhammet
Published: December 2022

Modern zamanlara dek tarihi, coğrafi, sosyal ve siyasal şartlardan ötürü sözlü geleneğin güçlü birer temsilcisi olan Kazak Türkleri, sair Türkler gibi zengin bir anlatı geleneği ve repertuvarına sahiptirler. Şekil itibari ile nazım-nesir karışık, destan-masal arası bir tür gibi görünen ve söz konusu geleneğin farklı bir örneği olan Kazak kahramanlık masalları, konusu bakımından destanlara yakın olsa da topyekûn bir milleti ilgilendiren sorunlardan ziyade kahramanın öz macerasını, ekseriyetle daha dar grupların karşılaştığı güçlükleri ve ana kahramanın bu manada verdiği yaşam mücadelesini aktaran sözlü eserlerdir. Türk epik yaratmalarında esas gaye milletin menfaatlerini koruyup kollamaktır. Milletin koruyucusu ise onun kendi bilinç dünyasında yaratıp şekillendirdiği anlatı kahramanıdır. Epik anlatı kahramanı, doğumundan ölümüne kadar hayatının her aşamasında anlatılardaki diğer karakterlerden ayrışan bir portre çizer; zira o, milletin ülkülerini kendi bünyesinde toplayan ve bu idealleri yaşatma kudretine sahip kişidir. Bu çalışmada, Kazak kahramanlık masallarında yer alan toplumsal cinsiyet unsurları, aile sosyolojisi bağlamında disiplinlerarası bir yaklaşımla aktarılmaya çalışılacaktır.
Türkçede Tutunmuş Sözler ve Ekler
Authors: YIKILMAZ Arzu
Published: December 2022

Yazılı metinlerden takip edilerek varlığı bilinen, bugüne göre “eski” ya da “ilk” sözler ve ekler zaman içinde çeşitli değişmelere uğrarlar ya da zaman çizgisinde varlıklarını sürdüremez olup kullanımdan düşerler. Bazı sözler ve ekler ise kimi yerlerde tutunarak günümüz Türkçesinde varlıklarını sürdürmeye devam ederler. Türkoloji çalışmalarında bu tip sözler ve ekler “fosil” ve “saklantı” terimleri ile yer bulur. Bu yazıda “Tutunmuş” terimi teklif edilmektedir. “Tutunmuş” sıfatıyla adlandırılarak ele alınan bu tür söz ve eklerin tutunma yollarından biri, sözün eke veya ekin söze (gramatikal yapıya )tutunuşu sayesindedir. Başka bir yolu, sözün anlam genişlemesi veya daralmasıyla tutunuşudur. Bir diğer yolu olan başka söze tutunuşları ise, türküler ve şarkılar, meşhur yaygın şiirler, atasözleri, deyimler gibi edebî türler sayesinde olur. Bunlar, sözün ve ekin tutunup kalma ve kendini koruma yollarıdır. Bu tip sözler ve ekler kalıplaşan ifadelerde standartlaşıp; hatta klişeleşip süreklilik ve yaygınlık kazanırlar. Sürekli tekrar edilmeleri de o sözü ve o eki orada hem korur, hem devamını sağlar, hem de yaygınlaştırır. Bu sözler ve ekler kendi döneminde kullanıldığı biçimi ve anlamı ile yaşarlar; bunun dışında günümüz Türkçesinde bilinmez ve yaygın şekilde kullanılmazlar. Bu yazıda bahsedilen yollarla “tutunmuş” şekilde günümüzde yaşamaya devam eden; fakat standart Türkçede kullanımdan düşmüş sözler ve ekler incelenmiştir.
Kur’an-ı Kerim Kaynaklı Ashab-ı Kehf Kıssası’nın Türk Şiirine Yansıması: Halk Şairi Ahmet Çıtak’ın Mesnevi Örneği
Authors: ÖZÇELİK Bedri
Published: December 2022

Birçok dinde ve inanışta olduğu gibi Hristiyanlık ve İslamiyet’te de Ashab-ı Kehf’le ilgili inançlara yer verilmiştir. Bunun neticesinde hem Doğu hem de Batı toplumları tarafından muteber kabul edilen kutsal kitaplarda, bazı dini metinlerde ve mitlerde Ashab-ı Kehf hadisesi konu olarak ele alınmış, işlenmiş ve günümüze kadar ulaştırılmıştır. İslamiyet’in etkisiyle özellikle dini eserlerde yer alan Ashab-ı Kehf kıssası, Türk kültürü içinde sadece dini eserlerde yer almamış aynı zamanda Türk dili ve edebiyatının önemli olay anlatan metinlerinden biri olmuştur. Ashab-ı Kehf anlatısı pek çok edebi esere kaynaklık etmiş, sözlü ve yazılı edebi eserin üretilmesine katkı sağlamıştır. Binlerce yıl önce yaşanan Ashab-ı Kehf hadisesi, Türk edebiyatının mensur eserlerinde oldukça fazla yer aldığı gibi Türk şiirine de kimi zaman telmih sanatı kimi zaman da müstakil bir eser olarak yansımıştır. Özellikle Ashab-ı Kehf olarak adlandırılan mağara arkadaşlarının isimleri şiirlerde geçmiş ve bu hadiseyi hatırlatarak telmih sanatı yapılmıştır. Daha çok divan şairleri tarafından konu olarak işlenen bu kıssa az da olsa halk şairleri tarafından da ele alınmıştır. XX. yüzyılda Kahramanmaraş’ın Kuzey ilçelerinden biri olan Elbistan’da yetişmiş halk şairlerinden Ahmet Çıtak’ın kaleme aldığı “Ashab-ı Kehf” mesnevisinde ve “Yediler” adlı semaisinde söz konusu kıssa, sanatçının kurgusuna göre anlatılmaktadır. Bu çalışmada “Yediler” adlı semai üzerinde bir inceleme yapılmamış sadece Çıtak’ın mesnevisi üzerinde durulmuş, bu mesnevi hakkında inceleme ve değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde konusunu Kur’an-ı Kerim alan Ashab-ı Kehf kıssasının Türk edebiyatına ve şiirine yansıması hususundaki görüş ve düşünceler dile getirilmiştir. Daha sonra Ahmet Çıtak’ın hayatı ve şiire başlamasında etkili olan hem babasının hem de kendinin görmüş olduğu rüyalara dikkat çekilmiştir. Sonra mesnevisinin oluşum bağlamı ve bu bağlamın Kur’an-ı Kerim kaynaklı olduğu yönündeki tespitler belirtilmiştir. Çalışmanın ilerleyen kısımlarında klasik metin inceleme yöntemi kullanılarak mesnevinin şekil ve muhteva bakımından metin analizi yapılmıştır. Çalışmanın amacı, Çıtak’ın Kur’an-ı Kerim kaynaklı Ashab-ı Kehf kıssasını konu edinen mesnevisini tanıtmak, bu mesnevi metninin incelemesini yapmak ve tarihi bir kıssanın XX. yüzyıl Türk halk şiirine yansımalarını ortaya koymaktır.
Dinleme Metinlerinde Kip Kullanımı: İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Seti Örneği
Authors: ÖZÇAKMAK Hüseyin
Published: December 2022

Bu çalışmanın amacı, yabancılara Türkçe öğretimi kitaplarında yer alan dinleme metinlerini kip öğretimi açısından incelemektir. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma materyali, İstanbul Yabancılar için Türkçe setinin A1, A2, B1, B2 ve C1 ders kitaplarıdır. Veriler, dinleme metinlerinden doküman incelemesi yöntemiyle toplanmıştır. Veriler üzerinde, Korkmaz’ın (2009) Türkiye Türkçesi Grameri Şekil Bilgisi kitabı temel alınarak belirlenen kip kavramları aracılığıyla betimsel analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Programı (2019) ile İstanbul Yabancılar için Türkçe seti arasında öğretim tasarımı açısından uyumsuzluk olduğu saptanmıştır. Dinleme metinlerinde cümle başına düşen kip oranının %94 olduğu belirlemiştir. Dinleme metinlerinde öğretilmesi amaçlanan konuların, A1 ve A2 seviyesinde tamamının kullanıldığı, B1 seviyesinde gereklilik ve dilek kipinin hikâyesine dair kullanımların verilmediği, B2 seviyesinde öğretilmesi planlanan herhangi bir kip konusunun olmadığı tespit edilmiştir. C1 seviyesinde öğretimi amaçlanan, duyulan geçmiş zaman, gereklilik ve dilek-şart kipinin rivayet birleşik kipleri ile duyulan geçmiş, görülen geçmiş ve gelecek zamanın şart birleşik kiplerine dinleme metinlerinde yer verilmediği belirlenmiştir. Öte yandan öğretilmediği halde dinleme metinlerinde A1 seviyesinde geniş, görülen geçmiş ve gelecek zaman, emir ve istek kipi; A2 seviyesinde dilek-şart ve gereklilik kipinin ile hikâye ve rivayet birleşik kip kullanımları saptanmıştır. B1 ve B2 seviyelerinde hikâye, rivayet ve şart birleşik kipler; C1 seviyesinde ise “-makta” yapısı, dilek-şart kipi ve “-makta”nın yapısının hikâyesine ilişkin öğretilmeyen kullanımlara rastlanmıştır.
Okuma ve/veya Dinleme Alışkanlığının Geliştirilmesinde Yararlanılabilecek Dijital Araçlar: Kitap Okurlarına ve/veya Dinleyicilerine Yönelik Dijital Uygulamalar
Authors: DEMİREL Ahmet
Published: December 2022

Günümüzde kitap okurlarına ve/veya dinleyicilerine yönelik tasarlanmış dijital uygulamaların kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Bu araştırmanın amacı Türkiye’de kullanımı giderek yaygınlaşan bu dijital uygulamaları genel hatları ile tanıtarak bu uygulamaların kullanıcılarına ne gibi fırsatlar sunduğunu ortaya koymaktır. Böylelikle okuma veya dinleme alışkanlığının geliştirilmesinde bu uygulamalardan nasıl yararlanabileceğine ilişkin çıkarımlarda bulunmak hedeflenmiştir. Nitel araştırma yaklaşımıyla gerçekleştirilen bu araştırmada doküman analizine başvurulmuştur. Araştırmada öncelikle Türkiye’de yaygın olarak kullanılan okur ve/veya dinleyici odaklı dijital uygulamalar tespit edilmiş daha sonra bu uygulamaların kullanıcılarına sundukları fırsatlar doküman analizinden yararlanılarak incelenmiştir. Araştırma bulguları Wattpad, Biryudumkitap, Storytel, KitUP gibi uygulamaların kullanıcılarına uygulama içinde okuma yapma fırsatı sunduğunu göstermiştir. Ayrıca bulgular 1000Kitap ve Goodreads gibi okur odaklı dijital uygulamaların kullanıcılarına kitaplar hakkında görüş alışverişinde bulunma, kitaplar hakkında bilgi edinme, kitap listeleri oluşturma, okuma hedefleri koyma gibi fırsatlar sunduğunu göstermiştir. Bu durum bu uygulamaların bilinçli kullanılması durumunda okuma motivasyonunu artırmada ve okuma alışkanlığını geliştirmede etkili olabileceğine işaret etmektedir. Bununla birlikte bulgular Storytel, KitUP, Biryudumkitap gibi uygulamalarda okuma seçeneğine ek olarak sesli dinleme özelliği bulunduğunu göstermiştir. Bu durum, uygulamaların okurların/dinleyicilerin önündeki engelleri ve sınırları (görme engeli, yer ve zaman sınırı vb.) kaldırabileceğine işaret etmektedir. Bu durum ise söz konusu uygulamaların kullanıcıların neredeyse her zaman ve her yerde okuma/dinleme yapmalarına fırsat sunarak alışkanlık kazanmalarında ve bu becerilerini geliştirmelerinde etkili olabileceğine işaret etmektedir.
Ömer Seyfettin Hikâyelerinde Renkler ve Çağırışım Değerleri
Authors: GÖKKAPLAN Yusuf
Published: December 2022

Binlerce yıllık geçmişe sahip olan Türk dilinin gramer kuralları üzerine bir hayli çalışma yapılmıştır. Yapılan çalışmalara genel olarak bakıldığında Türk dilinin gramer özelliklerinin bazı istisnai durumlar haricinde büyük ölçüde belirlendiği görülmektedir. Son dönemlerde disiplinler arası yaklaşımların ortak çalışma noktası hâline gelen Türk dilinde söz varlığı, sözcüklerin anlam derinliği ve kavram alanı, bağlam merkezli değerlendirmeler, anlam bilimi gibi çalışmalar da dikkate değerdir. Bu tür alanlar Türk dilinin dil bilimi merkezinde değerlendirilmesini de zorunlu hâle getirmiş, yapılan bu çalışmalarla Türk dilinin gelişmiş başka bir tarafı da araştırmacılar için çalışma alanı olmuştur.

21. yüzyılın dil bilim anlayışında insan merkezli bir bakış açısı geliştirilmiş ve dili işleyen insan faktörü dil bilimi için önemli konulardan biri olmuştur. İnsan çevresinde gelişen dil bilimin çalışma alanlarından birinin de sözcük temelli çağrışım konusu olduğu söylenebilir. Çağrışım konusu her ne kadar psikoloji alanının inceleme alanı olarak görülse de sözcük temelli çağrışımların psikoloji ve dil bilimin ortak çalışma sahası olduğu gerçektir. Bu nedenle Türkçe sözcüklerin çağrışım temelli bir disiplin çerçevesinde ele alınması sözcüklerin anlam derinliğinin ortaya konması açısından önemlidir.

Bu çalışmanın konusu da duru bir Türkçe anlayışıyla eserler kaleme alan ve Türkçeye büyük katkıları olan Ömer Seyfettin’in hikâyelerindeki renklerin çağırışım değerlerinin değerlendirilmesi olacaktır. Renkler üzerine yapılacak olan bu çalışmada serbest çağrışım tekniği esas alınacaktır. Psiko-dilbilim olarak da adlandırabileceğimiz ortak bir disiplin çerçevesinde ele alınacak renklerin çağrışım değerleri hem sözcüklerin hem de bu çerçevede ortaya konan düşünce, anlayış ve bakış açısının ifade edilmesinde önemli olacaktır.