Ανατομικές παραλλαγές και οστικές ανθρωπομετρικές παράμετροι των οστών της ωμικής ζώνης και των μακρών οστών του άνω άκρου
Authors: Τότλης Τρύφων 
Published: August 2021

Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η καταγραφή και παρουσίαση των ανατομικών παραλλαγών και των διαστάσεων των οστών της ωμικής ζώνης και των μακρών οστών του άνω άκρου στον Ελληνικό πληθυσμό, καθώς και η ανάλυση των προεκτάσεων των ευρημάτων για την Ιατροδικαστική, την Ορθοπαιδική και την Ακτινολογία. Συγκεκριμένα, μελετήθηκαν οι κλείδες, οι ωμοπλάτες, τα βραχιόνια, οι κερκίδες και οι ωλένες σκελετών από σκελετούς με Ελληνικό ονοματεπώνυμο και ηλικία θανάτου από 46-96 ετών που φυλάσσονται στα οστεοφυλάκια του Α’ Κοιμητηρίου του Δήμου Σερραίων. Οι μετρήσεις διενεργήθηκαν με χρήση ηλεκτρονικού παχύμετρου, οστεομετρικής πλάκας, μετρικής ταινίας, διαφανούς γωνιόμετρου, μοιρογνωμονίου και χάρακα πάνω σε 140 οστά, δηλαδή 70 ζεύγη οστών, που ανήκαν σε 34 άνδρες και 36 γυναίκες. Για την ύπαρξη ανατομικών παραλλαγών εξετάστηκαν επισκοπικά τα οστά 140 σκελετών, 67 ανδρών και 73 γυναικών. Παρατηρήθηκαν οι περισσότερες από τις παραλλαγές που περιγράφονται στη βιβλιογραφία, εκτός από τις εξαιρετικά σπάνιες. Καταγράφηκε η συχνότητά τους στον Ελληνικό πληθυσμό και οι διαφορές μεταξύ των δύο φύλων και των πλευρών του σώματος, ενώ όπου θεωρήθηκε χρήσιμο εξετάσθηκε και η επίδραση της ηλικίας. Η επεξεργασία των αποτελεσμάτων έγινε με το στατιστικό πακέτο SPSS (έκδοση 18.0) και το επίπεδο σημαντικότητας ορίστηκε στο p<0,05. Τα ευρήματα συγκρίθηκαν με αυτά αντίστοιχων επιστημονικών ερευνών σε άλλους πληθυσμούς. Όσον αφορά στις μετρήσεις, πραγματοποιήθηκαν οι βασικότερες μετρήσεις διαστάσεων και γωνιών που περιγράφονται στη βιβλιογραφία, εκτός από αυτές οι οποίες ήταν αδύνατο να γίνουν με ακρίβεια πάνω στα οστά, όπως αυτές που σχετίζονται με κέντρα καμπυλότητας των οστών, ενώ υπολογίστηκαν και οι κυριότεροι δείκτες των οστών (λόγοι, γινόμενα και αθροίσματα των μετρήσεων). Επιπρόσθετα, πραγματοποιήθηκαν νέες μετρήσεις που δεν περιγράφονται στη βιβλιογραφία και θεωρήθηκαν σημαντικές για κάποιον από τους κλάδους της Ιατρικής με τους οποίους σχετίζεται η παρούσα ανατομική μελέτη. Συνολικά, πραγματοποιήθηκαν 270 μετρήσεις, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και οι δείκτες των οστών. Τα αποτελέσματα επεξεργάστηκαν με το στατιστικό πακέτο SPSS (έκδοση 18.0) και παρουσιάζονται σε αναλυτικούς πίνακες για κάθε μέτρηση, όπου αναγράφεται η κατανομή ανά φύλο, πλευρά και ηλικιακή ομάδα, καθώς και η ύπαρξη στατιστικά σημαντικών διαφορών στις τρεις αυτές μεταβλητές με το επίπεδο σημαντικότητας στο p<0,01. Από τα ευρήματα της παρούσας μελέτης τα οποία έχουν σημασία για τους σχετικούς κλάδους της Ιατρικής καθώς και από τη σύγκρισή τους με τα αποτελέσματα της διεθνούς βιβλιογραφίας προέκυψαν τα συμπεράσματα της μελέτης. Τα βασικότερα από αυτά είναι ότι στην παρούσα μελέτη: 1. Προσδιορίστηκε ποιοί προγνωστικοί δείκτες, από αυτούς που προτείνονται για την αναγνώριση του φύλου ενός σκελετού, ισχύουν και για τον Ελληνικό πληθυσμό. 2. Παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές των διαστάσεων αλλά όχι του προσανατολισμού (της γωνίας κλίσης) των αρθρικών επιφανειών των οστών μεταξύ των δύο φύλων. Η παρατήρηση αυτή δεν επισημαίνεται σε άλλη μελέτη της διεθνούς βιβλιογραφίας, φαίνεται να είναι σημαντική για τις αρθροπλαστικές και η εκτίμηση της πρακτικής εφαρμογής της μπορεί να αποτελέσει το αντικείμενο εξειδικευμένης έρευνας. 3. Παρατηρήθηκαν μικρές διαφορές στις διαστάσεις και τις γωνίες μεταξύ του δεξιού και του αριστερού σκέλους, το οποίο δίνει τη δυνατότητα χρήσης της μορφολογίας της υγιούς πλευράς για την αποκατάσταση ενός σκέλους με εκτεταμένο τραυματισμό.