bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Przewlekła obturacyjna choroba płuc u kobiet
Authors: Ucińska Romana , Damps-Konstańska Iwona , Siemińska Alicja , Jassem Ewa
Published: June 2022

W ostatnich latach niepokojąco wzrasta liczba kobiet chorych na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP). Skłania to do zastanowienia, jakie dodatkowe czynniki, obok znacznego obecnie rozpowszechnienia palenia tytoniu wśród młodych kobiet, są odpowiedzialne za epidemiologiczne zmiany. W artykule przedstawiono różnice w przebiegu choroby oraz jej rokowaniu u kobiet i mężczyzn, a także omówiono wiele potencjalnych etiopatogenetycznych i patofizjologicznych czynników, wpływających na te różnice. Zwrócono między innymi uwagę na odmienności w zakresie narażenia na czynniki ryzyka rozwoju POChP oraz w budowie dróg oddechowych u kobiet i mężczyzn. Omówiono mechanizmy odpowiedzialne za większą wrażliwość kobiet na składniki dymu tytoniowego, wynikającą z wpływu czynników genetycznych (polimorfizm enzymów), epigenetycznych (zmniejszona metylacja DNA) i hormonalnych (wpływ estrogenów) na metabolizm ksenobiotyków. Podkreślono zależne od płci różnice fenotypowe dotyczące procesu patologicznego w POChP (przewlekłe zapalenie oskrzeli v. rozedma), markerów immunologicznych oraz klinicznego obrazu choroby, zwracając uwagę na częstsze występowanie u kobiet lęku i depresji oraz zaostrzeń, a także gorszą jakość życia. Wspomniano o autoimmunologicznej koncepcji patogenezy POChP (większa skłonność do wytwarzania autoprzeciwciał u kobiet) oraz o czynnikach ryzyka zaostrzeń i odpowiedzi na niektóre formy leczenia (nikotynowa terapia zastępcza, domowe leczenie tlenem).
Drobne drogi oddechowe w chorobach obturacyjnych płuc
Authors: Fal Andrzej , Niżankowska-Mogilnicka Ewa , Śliwiński Paweł , Emeryk Andrzej , Antczak Adam , Kruszewski Jerzy
Published: June 2022

Określenie drobne drogi oddechowe (DDO) dotyczy oskrzeli poniżej 7. generacji, o średnicy mniejszej niż 2 mm. W artykule przedstawiono dowody, że ta część drzewa oskrzelowego charakteryzuje się pewnymi odmiennymi cechami zarówno w kontekście budowy, fizjologii, jak i patofizjologii. Szczególnie ważną funkcję odgrywają DDO w chorobach obturacyjnych układu oddechowego. U zdrowych osób opór DDO nie jest większy niż 10% całkowitego oporu dróg oddechowych, natomiast u pacjentów chorych na choroby obturacyjne, poprzez nałożenie się elementu zapalnego i skurczowego ich opór może stanowić nawet 60% oporu całkowitego. Zmiany w DDO w astmie oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP) są odpowiedzialne także za powstawanie tak zwanej pułapki powietrznej, szczególnie w POChP. Nie ma obecnie doskonałych metod diagnostyki DDO, w zależności od doświadczeń własnych w różnych ośrodkach przeprowadza się tomografię komputerową wysokiej rozdzielczości, badanie pletyzmograficzne całego ciała (stosunku objętości zalegającej/całkowitej ilości zawartego w płucach powietrza [RV/TLC] lub innych parametrów). Pewne nadzieje wiąże się obecnie z połączeniem oscylometrii impulsacyjnej, testu wypłukiwania azotu w jednym wydechu i pomiaru wydychanego tlenku azotu(eNO). Ze względu na coraz szerszą wiedzę o istotnej roli DDO w patofizjologii chorób obturacyjnych, stworzono superdrobne aerozole, których cząstki zarówno teoretycznie, jak i praktycznie (doświadczenia na impaktorze kaskadowym, skany ozonowe po inhalacjach) mogą wnikać do tej części dróg oddechowych. Autorzy przedstawiają wybrane badania z dwiema grupami leków—agonistami receptora b2-adrenergicznego (BA) i wziewnymi glikokortykosteroidami (wGKS). W przypadku tych pierwszych nie udowodniono, że tak głęboka depozycja w drogach oddechowych przekłada się na poprawę efektu klinicznego. Natomiast w przypadku wGKS, głęboka depozycja ultradrobnego aerozolu powoduje możliwość zmniejszenia dawki leku (nawet ponad dwukrotnej) przy utrzymaniu tego samego efektu terapeutycznego (poprawa indeksu terapeutycznego). Reasumując, DDO wydają się być miejscem podstawowych procesów w rozwoju chorób obturacyjnych i w związku z tym celem potencjalnych terapii.
Zalecenia dotyczące oceny mikroskopowej małych wycinków i rozmazów cytologicznych w diagnostyce raka niedrobnokomórkowego płuca na podstawie rekomendacji przedstawionych przez IASLC/ATS/ERS
Authors: Langfort Renata , Szołkowska Małgorzata , Szczepulska-Wójcik Ewa , Maksymiuk Beata
Published: June 2022

Zdecydowana większość pierwotnych raków płuca jest rozpoznawana w późnym etapie zaawansowania choroby [...]
Highlights from the ERS Congress in Amsterdam, 24–28 September 2011
Authors: Domagała-Kulawik Joanna , Korzeniewska-Koseła Maria , Maskey-Warzęchowska Marta , Sobiecka Małgorzata
Published: June 2022

Rak płuca zajmował stosunkowo dużo miejsca podczas tegorocznego Kongresu, jakkolwiek na wstępie należy zaznaczyć, że nie zaprezentowano nowych, przełomowych informacji [...]
Allergic Bronchopulmonary Aspergillosis Mimicking Lung Cancer in a Non-Asthmatic Female Patient: A Case Report
Authors: Nowicka Urszula , Wiatr Elżbieta , Jakubowska Lilia , Polubiec-Kownacka Małgorzata
Published: June 2022

Allergic bronchopulmonary aspergillosis (ABPA) is a lung disease caused by a hypersensitivity reaction to antigens of the Aspergillus species (most frequently Aspergillus fumigatus), with a variable radiographic appearance. ABPA most commonly affects patients with steroid-dependent asthma (1–2%) and patients with cystic fibrosis (5–15%). ABPA is very rarely diagnosed in non-asthmatics. We report a case of ABPA in a 45-year-old female initially evaluated for suspected cancer of the left lung with hilar lymphadenopathy, who had never been diagnosed with asthma. After the diagnostic investigation was complete, the diagnosis of ABPA was established and appropriate treatment was instituted leading to clinical, radiological, and serological improvement (IgE decrease).
Autoimmune Pulmonary Alveolar Proteinosis: A Case Report
Authors: Stokłosa Anna , Radzikowska Elżbieta , Barańska Inga , Langfort Renata , Nowiński Adam , Kamiński Dariusz , Górecka Dorota
Published: June 2022

Autoimmune pulmonary alveolar proteinosis (APAP) is a rare interstitial lung disease characterised by abnormalities in surfactant metabolism. It is typically diagnosed in the 3rd or 4th decade of life with cough and dyspnoea being the most common manifestations. The condition is generally mild. The most advanced cases, in which the dyspnoea leads to limitation in daily activity, require treatment, and whole-lung lavage is the treatment of choice. We report a case of a 37-year-old female with incidental diffuse changes on a plain chest X-ray. The initial high-resolution computed tomography (HRCT) scan suggested allergic alveolitis, but due to the oligosymptomatic course of the disease and only mildly abnormal pulmonary function no further diagnostic tests were performed and the patient was left under observation. Due to the persistence of the radiographic abnormalities a decision was made to perform an open lung biopsy. Based on the histopathology results and the presence of antibodies to granulocyte-macrophage colony-stimulating factor (GM-CSF) the final diagnosis of APAP was made.
Zalecenia Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc Dotyczące Opieki Paliatywnej w Przewlekłych Chorobach Płuc
Authors: Pneumonologia i Alergologia Polska Editorial Office
Published: June 2022

Przewlekłe choroby płuc stają się istotnym problemem w starzejącym się społeczeństwie Europy i w rozwiniętych krajach innych części świata [...]
Usefulness of Selected Tests in the Diagnosis of Exercise-Induced Bronchoconstriction
Authors: Hildebrand Katarzyna , Przybyłowski Tadeusz , Maskey-Warzęchowska Marta , Chazan Ryszarda
Published: June 2022

Introduction: Indirect airway challenge tests are commonly used in the diagnostics of exercise-induced bronchoconstriction (EIB), defined as a post-exercise decrease in FEV1 ≥ 10%. The aim of this study was to evaluate the diagnostic value of bronchial hyperreactivity tests in the diagnosis of EIB. Material and methods: Forty-two subjects were allocated into 3 groups: A—19 steroid-naive asthma patients; D—11 non-asthma patients reporting symptoms suggestive of EIB (dyspnoea, wheezing, and cough provoked by exercise); and K—12 healthy controls. Subjects filled a questionnaire regarding symptoms related to exercise and underwent: inhaled bronchial challenge to methacholine (Mch), adenosine 5’-monophosphate (AMP), and exercise challenge on a treadmill. With a cut-off of ≥ 10% and ≥ 15% decrease in FEV1, EIB was diagnosed in 47% and 37% of asthma patients, respectively. Exercise-induced bronchoconstriction was found in 27% of subjects in group D and in none of the controls, irrespectively of the FEV1 criterion. Results: The analysis of the questionnaire revealed that a single symptom cannot be used to predict EIB. Symptoms occurring after termination of exercise, but not during exercise, characterize EIB more precisely. The analysis showed that the most useful measure to diagnose EIB can be a combination of bronchial challenge to AMP and typical symptoms of exercise-induced bronchoconstriction (i.e., dyspnoea, wheezing, and coughing provoked by exercise) with a sensitivity of 70%, specificity of 94%, PPV of 78%, NPV of 91%, and LR of 11.2. Conclusions: Symptoms suggestive of EIB do not have acceptable sensitivity and specificity for the diagnosis of exercise-induced bronchoconstriction. The most useful measure to diagnose EIB is the combination of typical symptoms of EIB with a positive challenge to AMP.
Tuberculosis of the Humerus
Authors: Michałowska-Mitczuk Dorota , Błasińska-Przerwa Katarzyna
Published: June 2022

We present a case of 39-year-old man in whom pathologic changes in the left humerus were diagnosed after one year of corticosteroid therapy due to suspicion of lung sarcoidosis. Bone biopsy was carried out with subsequent development of cutaneous fistula with exuding purulent content. Tuberculosis was diagnosed based on histopathological and bacteriological tests. The patient received typical antituberculous therapy for 6 months, which resulted in healing of the fistula. Six months later an abscess developed within the muscles of the left arm. Magnetic resonance revealed lesions suggestive of tuberculosis of the left humerus with the presence of two fistulas and an intramuscular abscess. The patient received another course of antituberculous treatment and the content of the fistula was removed. After 8 months of therapy, the fistula was healed, although the lesions in the humerus regressed only partially so the therapy was prolonged to 12 months.
Recenzja książki “Jak radzić sobie z POChP” prof. dr. hab. n. med. Jana Zielińskiego
Authors: Pierzchała Władysław
Published: June 2022

Ukazała się kolejna pozycja edukacyjna dlachorych z serii Lekarz radzi Wydawnictwa Lekar-skiego PZWL [...]
What Do Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease Die from?
Authors: Zieliński Jan
Published: June 2022

Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is a condition characterised by a duration of several decades [...]
Primary Immune Thrombocytopenia in a Patient with Sarcoidosis
Authors: Dąbrowska Marta , Krenke Rafał , Maskey-Warzęchowska Marta , Boguradzki Piotr , Waszczuk-Gajda Anna , Jędrzejczak Wiesław , Caban Paweł , Chazan Ryszarda
Published: June 2022

Sarcoidosis is a disease characterised by a highly variable clinical course. While it may be accompanied by various immune disorders, it is rarely accompanied by disorders of the haematopoietic system. We report a case of sudden-onset primary immune thrombocytopenia co-existing with sarcoidosis. The prevalence of primary immune thrombocytopenia in patients with sarcoidosis is estimated at about 2% and about 1% of patients with thrombocytopenia are diagnosed with sarcoidosis. Three potential pathomechanisms leading to the development of thrombocytopenia in sarcoidosis have been described, namely: (1) the presence of antiplatelet antibodies, (2) presence of epithelioid cell granulomas in the bone marrow and (3) hypersplenism.
Granuloma of Epididymis in a Patient Treated with Intravesical BCG Therapy—Complication of BCG Therapy or Tuberculosis?
Authors: Michałowska-Mitczuk Dorota , Brzezińska Sylwia , Augustynowicz-Kopeć Ewa , Langfort Renata
Published: June 2022

We present a case of a 72-year-old man treated for superficial bladder carcinoma from the year 2007. The patient underwent a surgical intervention for transitional cell carcinoma of the bladder, followed by intravesical BCG immunotherapy. Two years later, the right testis and epididymis were found to be enlarged. A resection was carried out. Histological examination revealed granulomatous infiltration with eosinophillic necrosis in cauda epididymis. No bacteriologic tests of the resected material were performed. Due to a suspected BCG infection or TB, the patient was transferred to the Institute of Tuberculosis and Lung Diseases in Warsaw, for pulmonary evaluation. Chest X-ray, chest CT scan and bronchoscopy were performed but apart from scars in the bronchi suggesting a history of TB, they did not contribute to the diagnosis. Tuberculin skin test was 21 mm. Diagnosis was determined by spoligotyping which found genetic material of Mycobacterium tuberculosis in specimens preserved in a paraffin block. Tuberculosis of the right epididymis and past pulmonary tuberculosis were diagnosed. The patient was treated with rifampin, isoniazid and pyrazynamid.
Rola biomarkerów w diagnostyce gruźliczego wysiękowego zapalenia opłucnej
Authors: Klimiuk Joanna , Krenke Rafał
Published: June 2022

Chociaż gruźlicze wysiękowe zapalenie opłucnej stanowi jedną z najczęstszych przyczyn pojawienia się płynu w opłucnej, to jednak potwierdzenie gruźliczej etiologii wysięku nie należy do łatwych. Wynika to ze stosunkowo niewielkiej liczby drobnoustrojów M. tuberculosis w płynie, co stanowi główną przyczynę niskiej czułości rutynowo stosowanych metod diagnostycznych. Dlatego też przeprowadzono liczne badania nad różnymi, potencjalnymi biomarkerami gruźliczego zapalenia opłucnej, których oznaczanie w płynie z opłucnej mogłoby przyczynić się do poprawy skuteczności diagnostycznej. Wyniki dotychczasowych badań wskazują, że największą czułością i swoistością, a także najkorzystniejszym współczynnikiem “koszt/efektywność” cechuje się oznaczanie aktywności deaminazy adenozyny (ADA) i stężenia interferonu gamma (IFN-γ). Dlatego też badanie ADA i IFN-γ stanowi jeden z ważnych elementów algorytmów diagnostycznych ukierunkowanych na rozpoznanie gruźliczego zapalenia opłucnej. Chociaż wyniki uzyskane dla innych testów diagnostycznych są obiecujące (np. metody identyfikacji swoistych sekwencji kwasów nukleinowych lub też pomiar wydzielania IFN-γ pod wpływem stymulacji antygenami M. tuberculosis), to jednak ich praktyczne zastosowanie ogranicza znaczne zróżnicowanie wyników, a także większe koszty i stopień ich technicznego skomplikowania. W niniejszym artykule omówiono wyniki dotychczasowych badań nad zastosowaniem wielu różnorodnych biomarkerów w diagnostyce gruźliczego wysięku w opłucnej.
Piąta Polsko-Francuska Konferencja Pneumonologów Kraków, 8–9 października 2010 roku
Authors: Domagała-Kulawik Joanna
Published: June 2022

Piąta Polsko-Francuska Konferencja Pneumonologów odbyła się w Krakowie [...]
Recurrent Pericarditis—Diagnostic and Therapeutic Implications
Authors: Szturmowicz Monika
Published: June 2022

Exudative pericarditis is the cause of 5% of admissions to accidents and emergency departments with chest pain being the presenting complaint in most of these cases [...]
Mega Trials in COPD—Clinical Data Analysis and Design Issues
Authors: Suissa Samy , Ernst Pierre
Published: June 2022

The TORCH and UPLIFT randomised controlled trials have provided important data on the benefits of COPD treatments, but also some lessons in study design and data analysis that we will here review. Firstly, it is fundamental that the study question be answerable by the study design. The question in the TORCH study was aimed at a comparison with ‘usual care’, but the placebo group was not ‘usual care’. Secondly, TORCH and UPLIFT were among the first trials to follow the intent-to-treat principle, fundamental to avoid bias in randomised trials. However, this principle was followed for the mortality outcome, but not for lung function, so that the findings related to lung function decline are subject to bias from regression to the mean. Finally, a re-analysis of the TORCH study (performed to fully exploit the data as a 2 × 2 factorial trial) shows that a mortality benefit is entirely accounted for by the effect of the long-acting β-agonist salmeterol, with no effect attributable to the inhaled corticosteroid fluticasone component of the combination therapy. Together, these data suggest that long-acting bronchodilators, including anticholinergics such as tiotropium and beta-agonists, are associated with lower mortality of patients with COPD, but not inhaled corticosteroids. With COPD one of the major causes of morbidity and mortality worldwide, mega trials such as TORCH and UPLIFT are much needed, but must achieve the utmost scientific rigour in their design and analysis.
Rola Nieinwazyjnej Wentylacji w Leczeniu Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc
Authors: Nasiłowski Jacek
Published: June 2022

Nieinwazyjna wentylacja (NIW) jest jednym z najważniejszych osiągnięć w leczeniu chorób płuc w ostatnich kilkunastu latach. Stosując ją, uzyskuje się podobny efekt fizjologiczny jak w przypadku wentylacji inwazyjnej, polegający na zmniejszeniu pracy mięśni oddechowych i poprawie wymiany gazowej, przy jednoczesnym uniknięciu groźnych powikłań intubacji. Podstawowym wskazaniem do NIW jest ciężkie zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), charakteryzujące się kwasicą oddechową. Kontrolowane badania wykazały zmniejszenie śmiertelności, konieczności intubacji, liczby powikłań związanych z leczeniem oraz skrócenie czasu pobytu na OIOM i w szpitalu u chorych leczonych NIW. Rola NIW w przewlekłym leczeniu chorych z ciężką, hiperkapniczną postacią POChP nie jest ustalona. Chociaż zarówno przesłanki teoretyczne, jak i wyniki badań klinicznych sugerują korzyści z tego leczenia, to nadal nie jest jasne, którzy chorzy odniosą z niego korzyść. Obecnie uważa się, że próbę NIW w warunkach domowych należy podjąć u chorych ze znaczną hiperkapnią, powodującą objawy hipowentylacji, w przypadku częstych zaostrzeń, zwłaszcza wymagających stosowania wspomagania wentylacji oraz przy nieskuteczności domowego leczenia tlenem w utrzymaniu prawidłowego utlenowania krwi. Stosowanie NIW, dzięki zmniejszeniu liczby powikłań i czasu hospitalizacji, szczególnie w warunkach intensywnego nadzoru, jest postępowaniem przynoszącym oszczędności zarówno szpitalowi, jak i systemowi opieki zdrowotnej.
Three Years of Activity of the Respiratory Diseases Commission of the Polish Academy of Sciences Clinical Pathophysiology Committee
Authors: Chazan Ryszarda
Published: June 2022

The Clinical Pathophysiology Committee(CPC) is the largest committee of the MedicalSciences Division of the Polish Academy of Scien-ces (PAS) [...]
Coexistence of Obstructive Sleep Apnea and Chronic Obstructive Pulmonary Disease
Authors: Brzecka Anna , Porębska Irena , Dyła Tomasz , Kosacka Monika , Jankowska Renata
Published: June 2022

Background: Obstructive sleep apnea (OSA) and chronic obstructive pulmonary disease (COPD) may lead to chronic alveolar hypoventilation. The coexistence of OSA and COPD has been termed the ‘overlap syndrome’. The aim of the study was to determine the relationship between the severity of COPD and the occurrence of chronic alveolar hypoventilation in patients with OSA and to evaluate the impact of chronic alveolar hypoventilation in patients with the overlap syndrome on the severity of breathing disorders during sleep. Material and methods: The study included 64 obese patients (BMI 40.0 ± 6.5 kg/m2) with OSA (AHI > 15; mean AHI 52 ± 22) coexisting with COPD. We analysed the results of polysomnography, spirometry and arterial blood gas analysis. Results: Chronic alveolar hypoventilation was present in 67% of the patients, including 60.5%, 85% and 100% of patients with moderate, severe and very severe COPD by spirometry, respectively. Patients with chronic alveolar hypoventilation had lower values of FVC (2.7 ± 0.8 l vs. 3.6 ± 0.9 l; p < 0.001), FEV1 (1.7 ± 0.6 l vs. 2.2 ± 0.5 l; p < 0.001) and mean SaO2 at the end of obstructive sleep apneas and hypopneas (75% ± 10% vs. 84% ± 5%; p < 0.001). Conclusions: Chronic alveolar hypoventilation is observed in the majority of obese patients with moderate to severe OSA and coexisting COPD, including moderate COPD. The occurrence of chronic alveolar hypoventilation in obese patients with OSA coexisting with COPD is associated with a marked arterial hypoxia during obstructive sleep apneic and hypopneic episodes.
Suppresion of Chronic Nocturnal Cough during Continuous Positiveairway Pressure (CPAP) Treatment in a Patient with Asthma Andobstructive Sleep Apnoea Syndrome
Authors: Brzecka Anna , Pawelec-Winiarz Magdalena , Piesiak Paweł , Nowak Elżbieta , Jankowska Renata
Published: June 2022

Sleep disruption may develop in patients suffering from chronic cough and in patients with obstructive sleep apnoea syndrome (OSAS). An increasing number of reports are being published that suggest a relationship between chronic nocturnal cough and the occurrence of breathing disorders during sleep characteristic of OSAS. We report a case of a 59-year-old obese male (BMI 38.6 kg/m2) suffering from asthma and chronic nocturnal cough irresponsive to optimal asthma treatment. Based on an examination of the patient’s breathing function during sleep we established the diagnosis of moderate OSAS and initiated continuous positive airway pressure (CPAP) treatment, as a result of which the cough resolved. The successful outcome of using CPAP in preventing episodes of nocturnal cough was further confirmed after a year of CPAP use. This case report justifies the inclusion of OSAS in the differential diagnosis of nocturnal cough, including nocturnal cough in asthma patients. The use of CPAP, which prevents the development of apnoeas and hypopnoeas, may also lead to the resolution of chronic nocturnal cough.
Re-Expansion Pulmonary Oedema and Pleural Bleeding Following Suction Drainage of Pneumothorax
Authors: Gawryluk Dariusz , Chabowski Mariusz , Oniszh Karina , Wiatr Elżbieta , Orłowski Tadeusz
Published: June 2022

We report a case of a 26-year-old male with a large left-sided spontaneous pneumothorax, whose manifestations developed 5 days prior to hospitalisation. Suction drainage was complicated by unilateral re-expansion pulmonary oedema (REPO) and bleeding into the left pleural cavity. During thoracotomy oozing of blood from multiple sites on the pleural surface was observed. Both the temporal relationship and the nature of this bleed could suggest a pathomechanism similar to that in REPO. As a result of symptomatic treatment the patient improved over the next several days and the radiological manifestations resolved. The risk factors for REPO include: young age, large volume of pneumothorax and collapse exceeding 3 days, as it was in case of our patient. In order to reduce this risk a slower re-expansion without suction drainage or with the use of reduced pressure in the initial period of treatment is recommended.
Ocena Stanu Odżywienia u Chorych na Przewlekłą Obturacyjną Chorobę Płuc (POChP) Oraz Wpływ Diety na Ryzyko jej Wystąpienia
Authors: Posłuszna Dominika , Doboszyńska Anna
Published: June 2022

Szacuje się, że niedożywienie w przebiegu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) dotyczy 10–15% pacjentów z łagodną lub umiarkowaną postacią choroby i 50% pacjentów z zaawansowanym stadium choroby. Wyniki dostępnych badań wskazują, że utrata masy ciała i masy mięśniowej ma związek z gorszym rokowaniem, dlatego też wczesne rozpoznanie niedożywienia u pacjentów wydaje się kluczowym działaniem w leczeniu żywieniowym POChP. W pracy omówiono i porównano najczęściej stosowane metody oceny stanu odżywienia oraz przedstawiono informacje na temat wpływu diety na ryzyko wystąpienia w przyszłości POChP. Trudno ocenić stan odżywienia osób chorych na POChP. Dotychczas nie opublikowano standardów takiego postępowania. Rzetelna i dokładna ocena stanu odżywienia jest niezbędna do planowania dalszej opieki medycznej i może się przyczynić do poprawy stanu odżywienia i wpłynąć pozytywnie na przebieg choroby.
Nowości z Kongresu ERS w Barcelonie, 18–22 Września 2010 (Część I)
Authors: Chorostowska-Wynimko Joanna , Domagała-Kulawik Joanna , Fijałkowska Anna , Koseła Maria Korzeniewska , Kuca Paweł , Radzikowska Elżbieta , Szturmowicz Monika
Published: June 2022

Podczas Kongresu Europejskiego Towarzystwa Płucnego (ERS, European Respiratory Society) zostałam wybrana Delegatem Narodowym Polski na 3-letnią kadencję [...]
Znaczna Poprawa Kliniczna u Chorego z Niewydolnością Serca i Zespołem Obturacyjnego Bezdechu Sennego po Właściwym Ustaleniu Stałego, Dodatniego Ciśnienia w Drogach Oddechowych
Authors: Raval Deena , Bernstein Lawrence , Williams Randall , Kuzniar Tomasz
Published: June 2022

Zaburzenia oddychania w czasie snu często towarzyszą niewydolności krążenia i mogą przybierać postać zespołu obturacyjnego i ośrodkowego bezdechu sennego. Użycie aparatów wytwarzających stałe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych (CPAP, continuous positive airway pressure) u chorych na niewydolność krążenia ze współistniejącym zespołem obturacyjnego bezdechu sennego prowadzi do poprawy profilu neuroendokrynnego i polepszenia funkcji serca. Obturacja dróg oddechowych (jak również ciśnienie CPAP konieczne do jej pokonania) u chorego na niewydolność krążenia może podlegać dużym zmianom spowodowanym zmiennym obrzękiem dróg oddechowych. W niniejszej pracy przedstawiono opis pacjenta z niewydolnością krążenia, którego objawy sercowo-naczyniowe znacząco poprawiły się w czasie leczenia współistniejacego zespołu obturacyjnego bezdechu sennego po właściwym ustaleniu ciśnienia przy użyciu aparatu automatycznie dostosowującego dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych (AutoPAP).
Drug-Induced Hypersensitivity Syndrome: A Literature Review and A Case Report
Authors: Gomułka Krzysztof , Kuliczkowska Danuta , Cisło Maria , Woźniak Zdzisław , Panaszek Bernard
Published: June 2022

Drug-induced hypersensitivity syndrome (DIHS) is characterised by fever, rash and an involvement of the internal organs, mainly the liver, myocardium, kidneys or lungs, which may develop within 1–8 weeks after exposure to the offending drug. An increase in body temperature is generally the first sign, followed by erythematous skin eruptions, although the severity of skin changes does not parallel the severity of internal organ involvement. It is believed that anti-epileptic drugs (particularly carbamazepine), antibiotics and allopurinol are the commonest causes of DIHS. The pathomechanism of the syndrome is unclear, although defects in the detoxification of reactive drug metabolites and genetic predisposition have been implicated. The diagnosis of DIHS is based on the characteristic manifestations triggered by the drug and may be supported by eosinophilia, elevated markers of inflammation and abnormal organ function tests, such as liver function tests. Management involves immediate discontinuation of all suspected drugs and initiation of glucocorticosteroids. We report the case of a 72 year-old female who developed manifestations of DIHS after about four weeks of treatment with an anti-epileptic drug (carbamazepine) for sensory axonal polyneuropathy. Discontinuation of the offending drug and initiation of systemic glucocorticosteroids resulted in resolution of the clinical manifestations.
Psychiatryczne i Psychologiczne Powikłania Zespołu Obturacyjnego Bezdechu Sennego
Authors: Gałecki Piotr , Florkowski Antoni , Zboralski Krzysztof , Pietras Tadeusz , Szemraj Janusz , Talarowska Monika
Published: June 2022

Objawy obturacyjnego bezdechu sennego (OSAS) dotyczą 2-24% populacji w średnim wieku, a częstość ich występowania wzrasta wraz z wiekiem (ponad 50% osób po 65. rż. wykazuje symptomy OBS). Do czynników ryzyka obturacyjnego bezdechu sennego należą: płeć męska, rasa, nadwaga i otyłość, niedoczynność tarczycy, wiek, nadużywanie alkoholu. U chorych z OBS mamy do czynienia z fragmentacją snu spowodowaną przez liczne, powtarzające się epizody całkowitej lub częściowej obturacji dróg oddechowych, trwające przynajmniej 10 sekund. Dochodzi wówczas do niewystarczającego lub zupełnego braku przepływu powietrza przez drogi oddechowe. W konsekwencji pojawiają się: zaburzenia rytmu snu i zaburzeń architektury snu, nadmierna senność w ciągu dnia i uczucie zmęczenia, bóle głowy, osłabienie procesów poznawczych, drażliwość i wahania nastroju, zwiększone ryzyko wypadków przy pracy, wypadków komunikacyjnych, obniżenie jakości życia oraz ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego. Ponadto, w przebiegu zespołu OBS mogą się pojawić różnorodne psychiatryczne i psychologiczne zaburzenia, które przedstawiono w niniejszej pracy.
Smoking Habits among Women over 30 Years of Age in Małopolska
Authors: Rachtan Jadwiga , Sokołowski Andrzej
Published: June 2022

Introduction: The aim of the study was to evaluate the prevalence and intensity of smoking among women from urban andrural areas of the Małopolskie province. Material and methods: A structured questionnaire was used by appropriately trained nurses to conduct personal inte-rviews. Smoking-related questions concerned the age of starting to smoke, the duration of smoking and the average numberof cigarettes smoked per day. A total of 840 interviews were carried out. Lifetime exposure to smoking was expressed inpack-years. Results: Interviews were conducted with 602 and 238 women from urban and rural areas of the Małopolskie province, respectively. The percentages of current smokers, ex-smokers and never-smokers among the women inhabiting the province are 23.4%, 21.7% and nearly 55%. The percentage of never smokers is significantly higher among women inhabiting ruralareas than those inhabiting urban areas (67.3% vs. 50.0%). Current smokers account for 25.9% and 17.2% of women fromurban and rural areas, respectively. We have not observed any significant differences between urban and rural areas insmoking habits among younger women (below 50 years of age). Conclusions: There is a need for extensive educational efforts that would target women in rural and urban areas and wouldraise the awareness of the dangers of smoking and provide support in smoking cessation.
XXXI ZJAZD POLSKIEGO TOWARZYSTWA CHORÓB PŁUC PROGRAM STRESZCZENIA
Authors: Pneumonologia i Alergologia Polska Editorial Office
Published: June 2022

Szkolenie dotyczące walki z nałogiempalenia papierosów zakończonecertyfikatem [...]
Recommendations on Systemic Treatment of Non-Small Cell Lung Cancer and Malignant Pleural Mesothelioma
Authors: Krzakowski Maciej
Published: June 2022

Lung cancer causes about 1.2 million deathsworldwide annually [...]
Immigrants Treated for Tuberculosis in Mazovian Centre of Lung Diseases and Tuberculosis in Otwock
Authors: Jagodziński Jacek , Zielonka Tadeusz
Published: June 2022

Introduction: Migrationof population contributes to the transmission of tuberculosis (TB), particularly multidrug-resistant tuberculosis. In the countries of Western Europe, the immigrantsí inflow contributes to the deterioration of the epidemiological situation. Majority of newly detected TB cases in some countries were affirmed among immigrant and foreign born population. In Poland, this problem has not been investigated up to 2005. The aim of the study was the assessment of the occurrence of tuberculosis in immigrants treated in the Mazovian Centre for Treatment of Lung Diseases and Tuberculosis in Otwock. Material and methods: This work had a retrospective character. The number of cases of tuberculosis in immigrants admitted between 2002 and 2007 was calculated from the data base of theMazovian Centre for Treatment of Lung Diseases and Tuberculosis; 125 patients, whose basic demographic data, bacteriological status and the radiological changes suggested TB, were included in the study. Results: The foreigners made up to 0.5–1.7% all tuberculosis cases treated in Mazovian Centre for Treatment of Lung Diseases and Tuberculosis. Among confirmed cases, twenty four nationalities were seen. Nationals of the Russian Federation (coming from the Republic of Chechnya) formed the biggest group (24%), followed by the Vietnamese (21%) and the Ukrainians (12%). Most of all cases were young men (77%; average age—34 years). Children made up to 12% of all cases. Tuberculosis of the lungs was predominating, and there were culture confirmed extrapulmonary locations in 13.6% of cases. Bacteriological confirmation was achieved in 53% of cases, but up to 22.7% cases were resistant to one of the antituberculosis medicines and 13.6% was multidrug-resistant. Conclusions: Despite the fact, that immigrants made up a small proportion among all the patient treated for tuberculosis in Mazovia, their number systematically increases. High proportion of multidrug-resistant tuberculosis reported in foreign-born cases is a concern.
Searching for Genes Influencing Tobacco Smoking Susceptibility
Authors: Pneumonologia i Alergologia Polska Editorial Office
Published: June 2022

Numerous studies indicate genetical background of susceptibility to tobacco smoking. The current review presents new achievements and perspectives in searching for genes involved in tobacco smoking and dependence, which have been described in recent years as a result of the development of molecular techniques. It has been emphasized that tobacco smoking is a complex, polygenic behavior. Presence of multiple gene-gene and gene-environment interactions makes it difficult to find a strong genetic association. The causes of inconsistency in the results of candidate gene association studies, as well as the new perspectives in searching for genetic determinants of tobacco smoking, are also widely discussed. In particular, the focus is on the genome-wide association studies which allow the complex analysis of links between thousands of single nucleotide polymorphisms with smoking phenotypes.
Sesja Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc z okazji setnej rocznicy śmierci Roberta Kocha
Authors: Zielonka Tadeusz
Published: June 2022

Dla uczczenia rocznicy ogłoszenia przez Rober-ta Kocha odkrycia prątków gruźlicy Światowa Orga-nizacja Zdrowia (WHO, World Health Organization) ogłosiła 24 marca Dniem Walki z Gruźlicą [...]
Nowa klasyfikacja TNM w raku płuca
Authors: Wrona Anna , Jassem Jacek
Published: June 2022

W pracy omówiono nową klasyfikację TNM w raku płuca oraz przedstawiono jej historię. Siódme wydanie klasyfikacji TNM raka płuca zostało opublikowane na początku 2009 roku przez Międzynarodową Unię do Walki z Rakiem (UICC) i Amerykański Wspólny Komitet Raka (AJCC). Wprowadzone zmiany opierają się na wynikach analiz danych zgromadzonych w ramach międzynarodowego projektu zrealizowanego przez Międzynarodowe Towarzystwo do Badań nad Rakiem Płuca (IASLC). Do bazy danych włączono 81 495 chorych z całego świata (68 463 z rozpoznaniem raka niedrobnokomórkowego i 13,032—raka drobnokomórkowego) leczonych różnymi metodami w latach 1990–2000. Zebrane dane poddano zewnętrznej i wewnętrznej walidacji. Wielkość guza uznano za czynnik rokowniczy: guzy T1 podzielono na podkategorie T1a (≤ 2 cm) i T1b (> 2 cm–≤ 3 cm), guzy T2 na T2a (> 3 cm–≤ 5 cm) i T2b (> 5 cm–≤ 7 cm), a guzy > 7 cm włączono do kategorii T3. Obecność dodatkowych guzków nowotworowych w tym samym płacie co guz pierwotny zakwalifikowano do cechy T3, a w innym płacie, ale po tej samej stronie—do T4. Nie dokonano zmian w klasyfikacji cechy N. Cechę M1 podzielono na podkategorie M1a (dodatkowe guzki nowotworowe w drugim płucu, rozsiew opłucnowy) oraz M1b (przerzuty odległe). Duże guzy T2 (T2bN0M0) przesunięto ze stopnia IB do stopnia IIA, małe guzy T2 (T2aN1M0)—z IIB do IIA, a T4N0-N1M0—ze stopnia IIIB do IIIA. W odniesieniu do drobnokomórkowego raka płuca zalecono stosowanie klasyfikacji TNM zamiast dotychczasowego podziału na postać ograniczoną i rozsianą.
List of Reviewers 2010 Year
Authors: Pneumonologia i Alergologia Polska Editorial Office
Published: June 2022

List of reviewers 2010 year [...]
Visions in Addiction Medicine—Also for Pneumonologists?
Authors: Ulmer Albrecht
Published: June 2022

My invitation as a physician for addictionmedicine from Germany certainly seems somewhatcurious to you [...]
Cell Phenotype Determines PAI1 Antiproliferative Effect—Suppressed Proliferation of the Lung Cancer but Not Prostate Cancer Cells
Authors: Chorostowska-Wynimko Joanna , Kędzior Marta , Struniawski Radosław , Jaguś Paulina , Skrzypczak-Jankun Ewa , Jankun Jerzy
Published: June 2022

Introduction: Plasminogen inhibitor activator type 1 (PAI-1) is an important regulator of tumor growth and metastasis formation acting directly via specific urokinase complexing or indirectly due to its affinity to vitronectin. We have shown previously that PAI-1 modifies angiogenic activity of endothelial cells in a dose-dependent manner but also in close relation- ship to the cell phenotype. Present study aimed on evaluating the PAI-1 effect on the proliferative activity of lung cancer cells (A549), prostate cancer cells (DU145) as well as endothelial cells (HUVEC). Results: Mutated PAI-1 (1, 10, 100 μg/mL) characterized by the prolonged antifibrinolytic activity (T1/2 ~ 7000 h) inhibited proliferation of lung cancer A549 cells in a dose-dependent (p < 0.001) and time-dependent (p < 0.001) manner. No significant effect on the DU145 prostate cancer cells has been observed except of the 72 h cultures with highest PAI-1 concentration (100 μg/mL) (p < 0.001). Proliferative activity of endothelial cells (HUVEC) was affected by 100 μg/mL PAI-1 only, and independent of the culture period (24, 48 and 72 h, p < 0.001). Conclusion: Plasminogen inhibitor activator type 1 modulates cell proliferation via antifibrynolitic mechanizm time- and dose-dependently, however final outcome is strongly affected by the cell phenotype.
Evaluation of the Motivation to Quit Smoking in Outpatients Attending a Smoking Cessation Clinic
Authors: Stokłosa Anna , Skoczylas Agnieszka , Rudnicka Anna , Bednarek Michał , Krzyżanowski Krystian , Górecka Dorota
Published: June 2022

Introduction: The efficacy of nicotine dependency treatment not only depends on the method employed but also, to a large extent, on patient motivation. Our aim was to evaluate the level of motivation and to define the most motivating factor to quit smoking in patients presenting to a smoking cessation clinic. Material and methods: We investigated 111 nicotine addicts (50 men and 61 women) with a mean age of 58 years. We performed the evaluations using the N. Schneider motivation test, the Fagerström Test for Nicotine Dependence, and the smoking cessation clinic questionnaire. Results: The most common motivation to quit smoking was health reason (83%). The mean score in the Schneider motivation test was 6.93 and the mean nicotine dependence score in the Fagerström test was 5.49. Readiness to quit smoking within a month was declared by 87 subjects (with 36% within 24 hours, 23% within a week, and 28% within 4 weeks). The motivation to quit smoking was similar in men and in women. Conclusions: Health reasons are the strongest motivation to quit smoking among both male and female patients attending the smoking cessation clinic. Readiness to attempt smoking cessation, as indirectly assessed by the declared deadline for making the attempt, did not correlate with the level of motivation to quit smoking.
Cultural Conditionalities of Cigarette Smoking. Commentary to the Article of Siemińska A. et al. “Medical Students’ Attitudes towards Tobacco Smoking at First and Sixth Year of Their Studies 2002–2008”
Authors: Zielonka Tadeusz M.
Published: June 2022

Z wielkim uznaniem trzeba odnieść się do determinacji z jaką dr A. Siemińska od lat zajmuje się problemem palenia papierosów wśród studentów [...]
Fourth Polish-French Pulmonary Conference, Wrocław, October 16th–18th 2009
Authors: Brzecka Anna
Published: June 2022

W dniach 16–18 października 2009 roku we Wrocławiu odbyła się Czwarta Polsko-Francuska Konferencja Pneumonologiczna [...]
Diagnostyka wybranych zakażeń wirusowych układu oddechowego
Authors: Jaguś Paulina , Chorostowska-Wynimko Joanna , Roży Adriana
Published: June 2022

Infekcje wirusowe, najpowszechniej występujące choroby zakaźne układu oddechowego, są związane z istotną śmiertelnością, zwłaszcza wśród dzieci i osób starszych, a także znacznym obciążeniem ekonomicznym dla systemu opieki zdrowotnej. Doświadczenia ostatnich lat wskazują, że zastosowanie szybkich metod diagnostycznych potwierdzających wirusową etiologię infekcji ułatwia zastosowanie właściwego leczenia, pozwala skrócić czas i koszty hospitalizacji oraz skutkuje znaczącym spadkiem śmiertelności wśród tych chorych. Nowoczesne metody laboratoryjne wykorzystują zróżnicowane techniki immunologiczne i molekularne do wykazania w materiale biologicznym pobranym od chorego obecności wirusa, jego antygenów lub kwasu nukleinowego oraz ich identyfikacji. Praca stanowi krytyczny przegląd tych metod ze szczególnym uwzględnieniem ich przydatności i wiarygodności klinicznej.
Pulmonary Sclerosis in Aspect of IgG4-Related Disease
Authors: Wiatr Elżbieta
Published: June 2022

W ciągu ostatnich 2 lat zaobserwowano wzrost zainteresowania chorobami, którym towarzyszy zwiększone stężenie IgG4 w surowicy [...]
O lekach przeciwleukotrienowych w astmie—Krytycznie
Authors: Droszcz Wacław
Published: June 2022

Autor niniejszego artykułu omawia działanie leukotrienów cysteinylowych w astmie i odnosi się do leczenia astmy lekami modyfikującymi receptory leukotrienowe (LTRA). Wskazuje na rolę tych leków jako leków trzeciego rzutu w terapii dodanej. Podnosi brak skuteczności LTRA, której podłoże jest genetyczne, i omawia możliwość wystąpienia objawów ubocznych, w tym zespołu Churga-Strauss. Uważa, że monoterapia astmy LTRA jest nieuzasadniona w świetle piśmiennictwa.
Miejsce leukotrienów w patofizjologii astmy oskrzelowej. Konieczność leczenia przeciwleukotrienowego
Authors: Fal Andrzej , Kopeć Agnieszka
Published: June 2022

Astma jest przewlekłą chorobą zapalną dróg oddechowych, w której uczestniczy wiele komórek zapalnych i mediatorów. Obecnie rekomenduje się wziewne glikokortykosteroidy, jako najbardziej skuteczne leki przeciwzapalne dostępne w leczeniu astmy. Niektórzy pacjenci nie osiągają jednak kontroli choroby, mimo stosowania dużych dawek wziewnych glikokortykosteroidów w monoterapii lub skojarzeniu z długodziałającymi beta2-mimetykami. W przebiegu zapalenia astmatycznego ulegają aktywacji różne szlaki komórkowe. Szczególnie ważna jest ścieżka prowadząca do syntezy leukotrienów. Leukotrieny, takie jak leukotrien C4, D4, E4 (zwane leukotrienami cysteinylowymi), są znane z silnego działania prozapalnego oraz kurczącego oskrzela. Leukotrieny zwiększają przepuszczalność naczyń krwionośnych i produkcję śluzu w oskrzelach oraz mogą przyczyniać się do niekorzystnej przebudowy oskrzeli (remodelingu). Ich działanie chemotaktyczne na różne komórki zapalne (eozynofile, mastocyty, neutrofile) przyczynia się do podtrzymywania przewlekłego zapalenia w drogach oddechowych. Te biologiczne działania leukotrienów wskazują na ich ważną rolę w patogenezie astmy. Chociaż wziewne glikokortykosteroidy hamują wiele składowych zapalenia astmatycznego, to nie wpływają one na syntezę leukotrienów. W związku z tym dodatkowa terapia za pomocą antagonistów leukotrienów może okazać się korzystna dla tej grupy astmatyków. Dobrze udokumentowano działanie przeciwzapalne i bronchoprotekcyjne antyleukotrienów. Są one szczególnie skuteczne u pacjentów z astmą aspirynową i tych ze współistniejącym alergicznym nieżytem nosa. Leki antyleukotrienowe są także stosowane w zapobieganiu skurczowi oskrzeli wywołanym wysiłkiem i zimnym powietrzem. Mniej skuteczne w monoterapii, jako terapia dodana do wziewnych glikokortykosteroidów, poprawiają kontrolę astmy, powodując zmniejszenie liczby zaostrzeń choroby, zużycia krótkodziałających beta2-mimetyków oraz poprawę funkcji płuc. Artykuł podsumowuje obecną wiedzę na temat roli leukotrienów w patogenezie astmy oraz aspektów klinicznych terapii lekami antyleukotrienowymi.
Sprawozdanie z Kongresu European Respiratory Society w Wiedniu, 12–16 września 2009 roku
Authors:   Pneumonologia i Alergologia Polska Editorial Office
Published: June 2022

W 2009 roku po raz kolejny został pobity rekord liczby czynnych uczestników Kongresu Europejskiego Towarzystwa Płucnego (ERS, European Respiratory Society)—zarejestrowano 18,719 osób [...]
Outpatients Specialist Care of Chronic Obstructive Pulmonary Disease Patients in Poland—Results of the Kompas Study
Authors: Mejza Filip , Niżankowska-Mogilnicka Ewa , Kurzawa Ryszard , Górski Paweł , Wirkijowski Bernard , Jaeschke Roman
Published: June 2022

Introduction: COPD is one of the most important lung diseases. It is responsible for significant proportion of outpatients pulmonary clinics visits. Data on outpatients care of COPD patients in Poland are limited. This article presents design of the KOMPAS study and basic results relating to COPD patients. Material and methods: The aim of this prospective study was to describe population of patients with COPD treated by specialists, and to characterize methods of care used in various COPD stages. Participating physicians used pocket PCs equipped with specially developed software to collect COPD patients’ data. Results: Data on 2958 COPD patients were analyzed. 2/3 of patients were males. Mean patients age was 63 years and mean FEV1—57% of predicted value. 86% of all subjects underwent spirometry during the first visit or the previous 6 months. Cough and exertional dyspnoea were the most frequently reported COPD symptoms (about 80% of patients). At the first visit 32% of subjects were current smokers and 51% were ex-smokers. 17% of all study patients have never smoked. Before inclusion 2/3 of patients were treated with bronchodilatator, and about 1/3 with inhaled steroid. After entering the study, over 90% received bronchodilatator and more than 2/3 received inhaled steroid. Differences in treatment between stages of COPD based on its severity were relatively small. Conclusions: results of the KOMPAS study provide basic information about COPD outpatients care in Poland. These data, especially concerning physicians’ compliance with current COPD guidelines, may be useful in planning undergraduate//postgraduate training for physicians and for those who are responsible for health resource allocation.
Chest Ultrasound in the Diagnosis of Pulmonary Embolismin a Pregnant Patient—A Case Report
Authors: Małek Grzegorz , Drygalska Alicja , Kober Jarosław , Wawrzyńska Liliana , Dębski Romuald , Dąbrowski Marek , Torbicki Adam
Published: June 2022

Pregnancy is a risk factor for both pulmonary embolism (PE), and an incorrect diagnostic assessment in cases of suspectedPE with potentially dangerous consequences for the mother and foetus. The major concern is ionising radiation utilized bydiagnostic tests and its potential negative effect on foetal safety. This paper presents diagnostic difficulties encountered ina 31-year-old patient at 20 weeks of gestation who was admitted to hospital with non-specific chest pain and suspected PE asa complication of right lower limb venous thrombosis. The case study reminds of chest ultrasound as a useful tool in thediagnosis of PE. The official clinical practice guidelines do not recommend the use of chest ultrasound for diagnosing of PEdue to lack of a sufficient number of published studies. This case report may encourage further, prospective studies in thehope to define whether and when chest ultrasound might find its place in the diagnostic strategy of PE, especially inpregnant women.
Komórki Dendrytyczne a Alergie
Authors: Pałgan Krzysztof , Bartuzi Zbigniew , Żbikowska-Götz Magdalena
Published: June 2022

Komórki dendrytyczne odgrywają kluczową rolę w regulacji aktywności układu immunologicznego. Celem pracy jest przedstawienie aktualnych poglądów na pochodzenie, biologię komórek dendrytycznych oraz znaczenie tych komórek w astmie oskrzelowej i immunoterapii.