Εμπειρική διερεύνηση μεταβλητότητας τιμών αγροτικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές και ο ρόλος της συμβολαιακής γεωργίας
Authors: Γιουμάτοβα Σιουζάννα 
Published: March 2023

Εισαγωγή: Η Συμβολαιακή γεωργία περιλαμβάνει τη γεωργική παραγωγή που πραγματοποιείται στη βάση μιας συμφωνίας μεταξύ αγοραστών και παραγωγών. Μερικές φορές περιλαμβάνει την απαιτούμενη ποιότητα και τιμή που προσδιορίζονται από τον αγοραστή, τις οποίες ο παραγωγός έχει συμφωνήσει να παραδώσει σε μελλοντική ημερομηνία. Σκοπός: Σκοπός της έρευνας είναι να μελετηθεί σε ποιο βαθμό η Συμβολαιακή γεωργία επηρεάζει το εισόδημα των παραγωγών. Επιπλέον, μελετήθηκαν οι προγνωστικοί παράγοντες για την επιλογή της συμβολαιακής καλλιέργειας και η επίδραση του δημογραφικού προφίλ στην επιλογή αυτή. Τέλος, διερευνήθηκε η μεταβλητότητα των τιμών του ηλίανθου σε σύγκριση με άλλα γεωργικά προϊόντα. Μεθοδολογία: Διεξήχθη μία ποσοτική έρευνα, πρωτογενής, με χρήση πρωτότυπου ερωτηματολογίου το οποίο αποτελούταν από ερωτήσεις κλειστού, ανοιχτού τύπου και πολλαπλών επιλογών αλλά και δευτερογενής για την ανάλυση της μεταβλητότητας γεωργικών προϊόντων. Στην πρωτογενή έρευνα συμμετείχαν 306 παραγωγοί του Ν. Έβρου, με την πλειοψηφία να είναι ηλικίας άνω των 45, έγγαμοι και απόφοιτοι Γυμνασίου ή Λυκείου. Οι περισσότεροι παραγωγοί δεν είχαν κατάρτιση στη Διοίκηση επιχειρήσεων και δεν είχαν εργαστεί σε άλλο τομέα προτού ξεκινήσουν την αγροτική καλλιέργεια. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε σε στάθμη σημαντικότητας 5%, χρησιμοποιώντας την ανάλυση παλινδρόμησης, τον συντελεστή συσχέτισης Pearson, τον έλεγχο ανεξαρτησίας χ2 και την τεχνική της Cluster analysis με τον αλγόριθμο Κ-means. Στην δευτερογενή έρευνα χρησιμοποιήθηκαν τα μοντέλα GARCH. Αποτελέσματα: Τα κύρια οφέλη εργασίας της συμβολαιακής καλλιέργειας για τους παραγωγούς, είναι ότι μπορούν να διασφαλίσουν τη διάθεση ολόκληρης της ποσότητας του προϊόντος που θα παράγουν από την αρχή της περιόδου καλλιέργειας, ότι γνωρίζουν την τιμή στην οποία θα πωληθεί η συγκομιδή τους και ότι διασφαλίζεται η πληρωμή τους σε προκαθορισμένο χρόνο που ορίζεται στη σύμβαση. Στα σημαντικότερα οικονομικά και τεχνικά οφέλη από την συμμετοχή στην καλλιέργεια ηλίανθου βάσει σύμβασης συγκαταλέχτηκαν η αύξηση των κερδών, της απόδοσης καλλιέργειας, η καλύτερη γνώση της αγοράς και της τεχνικής διαχείρισης καλλιεργειών, καθώς και η πρόσβαση στην αγορά. Η επιρροή της συμβολαιακής γεωργίας στα εισοδήματα χαρακτηρίστηκε υψηλή και θετική, καθώς αυξάνει την απόδοση παραγωγής, την απόδοση καλλιέργειας, τις πωλήσεις και τα κέρδη. Οι συμμετέχοντες έδειξαν ικανοποιημένοι, καθώς και οι ίδιοι θα επέλεγαν τη Συμβολαιακή γεωργία και θα πρότειναν σε άλλους να ενταχθούν στο πρόγραμμα Συμβολαιακής γεωργίας στο μέλλον, λόγω σιγουριάς πωλήσεων, αύξησης απόδοσης παραγωγής και πωλήσεων. Περισσότερο πρόθυμοι να επιλέξουν την Συμβολαιακή γεωργία είναι οι γεωργοί που παρατήρησαν αύξηση κερδών, σημαντική και θετική επιρροή στα εισοδήματα και όσοι έχουν την δυνατότητα να αποπληρώσουν τα χρέη τους. Περισσότερο πρόθυμοι να επισυνάψουν συμβόλαιο είναι οι πτυχιούχοι τεχνικών/ιδιωτικών σχολών, οι απόφοιτοι ΤΕΙ/ΑΕΙ, τα άγαμα άτομα έως 35 ετών, οι γεωργοί που διαμένουν στις περιοχές Ορεστιάδα, Κέραμο, Στέρνα, Λεπτή, Νεοχώρι, Αμπελάκια, Σουφλί, Κορνοφωλιά και Κυπρίνο και όσοι γεωργοί υπήρξαν εργαζόμενοι και σε άλλο τομέα απασχόλησης πριν ξεκινήσουν την αγροτική καλλιέργεια. Η μελέτη της ανάλυσης των δευτερογενών δεδομένων ανέδειξε την υψηλή μεταβλητότητα των τιμών του ηλίανθου μεγαλύτερη από την βρώμη, τη ζάχαρη, το σουσάμι, το βαμβάκι, το αλεύρι και το καλαμπόκι.