Ο στρατηγικός σχεδιασμός του πολιτιστικού τουρισμού σε περιόδους κρίσεων
Authors: Τσιφτελίδου Σοφία 
Published: May 2023

Η παρούσα διδακτορική διατριβή χωρίζεται σε δύο μέρη. Το θεωρητικό κομμάτι πραγματεύεται τις διάφορες πτυχές του τουριστικού φαινομένου, το οποίο προσεγγίζει εννοιολογικά και παρουσιάζει τη διαμόρφωσή του μέσα στους αιώνες. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στα στοιχεία που καθιστούν ελκυστικό τον τουρισμό της Ελλάδας και κατ’ επέκταση συντελούν στη συνεισφορά του στην ελληνική οικονομία. Έπειτα περιγράφονται οι οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιδράσεις του τουρισμού, οι οποίες αποδεικνύουν την πολυπλοκότητα του τουριστικού φαινομένου και δικαιολογούν το γεγονός ότι τα κράτη τον έχουν αναγάγει ως μια από τις σημαντικές προτεραιότητές τους. Ακολουθεί η ανάλυση του πολιτιστικού τουρισμού, μέσα από την οποία διακρίνεται η μεγάλη ποικιλία από ευκαιρίες που έχει ο τουρίστας που επιλέγει τη συγκεκριμένη μορφή εναλλακτικού τουρισμού. Αυτή η μεγάλη ποικιλία συντελεί στο να υπάρχουν πολλοί υποστηρικτές του πολιτιστικού τουρισμού, καθώς και στο να φροντίζουν όλα τα κράτη για τη διαρκή ανάπτυξή του. Μεγάλο μέρος της διατριβής ασχολείται με τον στρατηγικό σχεδιασμό σε περίοδο κρίσης υπό τις κατευθύνσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού (Π.Ο.Τ.). Τα κράτη καταφεύγουν στον σχεδιασμό αυτό, ώστε να αποκομίσουν όσο τον δυνατόν περισσότερες ωφέλειες από τον πολιτιστικό τουρισμό. Το ίδιο κάνει και ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού (Ε.Ο.Τ.) με τη σύμπραξη άλλων κρατικών και ιδιωτικών φορέων. Στη συνέχεια περιγράφονται οι αρνητικές συνέπειες που υφίσταται ο τουρισμός από τις κρίσεις κάθε είδους (οικονομικές, υγειονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές). Δίνεται έμφαση στην οικονομική κρίση αφού η οικονομική κατάσταση του τουρίστα αποτελεί το απαιτούμενο εφόδιο προκειμένου να δημιουργηθούν οι συνθήκες για ένα ταξίδι. Στην πραγματικότητα η οικονομική κρίση επέφερε σημαντικό πλήγμα τόσο στον ελληνικό, όσο και στον παγκόσμιο τουρισμό αντίστοιχα. Εξίσου έντονες είναι και οι αρνητικές συνέπειες της τρέχουσας υγειονομικής κρίσης λόγω της πανδημίας, η οποία πλήττει ολόκληρη την ανθρωπότητα. Εξετάζουμε ποιες αλλαγές επέφερε στην εικόνα του ελληνικού τουρισμού το ξέσπασμα της πανδημίας αυτής καθότι οι αλλαγές αυτές προκάλεσαν σημαντικό πλήγμα στην οικονομία και στη συνέχεια αναλύουμε τις ενέργειες στις οποίες προέβη κάθε κράτος προκειμένου να την διαχειριστεί. Το θεωρητικό μέρος της διατριβής ολοκληρώνεται με ένα πολύ σημαντικό ζήτημα που πρέπει να προβληματίσει όλους τους αρμόδιους, πως θα είναι ο τουρισμός στη μετά Covid-19 εποχή. Με άλλα λόγια θα δούμε ποια μέτρα πρέπει να ληφθούν τόσο από τα κράτη αλλά και από τον καθένα ατομικά που επιθυμεί να ταξιδέψει, ώστε μελλοντικά να μην εμποδίζεται από παρόμοιες αρνητικές καταστάσεις. Στο δεύτερο μέρος και στο πρώτο κεφάλαιο αναπτύσσονται μέθοδοι περιγραφικής στατιστικής μέσω του ερωτηματολογίου που διαμορφώθηκε για το σκοπό της διατριβής. Συγκεκριμένα, υπογραμμίζεται το σύνολο των απαντήσεων για κάθε ερώτηση αξιοποιώντας στατιστικά στοιχεία. Στο πρώτο στάδιο, αναλύονται ζητήματα δημογραφικού και εκπαιδευτικού περιεχομένου για την δημιουργία συνολικής πανοραμικής εικόνας των ερωτηθέντων. Στην συνέχεια και στις υπόλοιπες ερωτήσεις εντάσσονται το πλήθος των παρατηρήσεων, καθώς και η έλλειψη αυτών, όπως επίσης υπολογίζονται ο Μέσος Όρος (Μ.Ο.) και η Τυπική Απόκλιση (Τ.Α.) των απαντήσεων για κάθε ερώτηση. Στο δεύτερο κεφάλαιο του ιδίου μέρους παρουσιάζονται πίνακες με τη συχνότητα των απαντήσεων για κάθε ερώτηση καθώς και διαμορφωμένοι πίνακες με αναφορά στην λοξότητα και την κυρτότητα. Οι δύο τελευταίες έννοιες ευθύνονται για την κανονική ή μη κανονική κατανομή των απαντήσεων που έδωσαν οι ερωτηθέντες, εξάγοντας χρήσιμα συμπεράσματα σε συνολικό επίπεδο. Τέλος, από τα συμπεράσματα της έρευνας κατανοήσαμε ότι το θέμα αυτό παρουσιάζει έντονο ενδιαφέρον καθότι μεγάλος αριθμός ερωτηθέντων θέλησε να συμμετάσχει αλλά και να προτείνει λύσεις όχι μόνο για τη βελτίωση του πολιτιστικού τουρισμού κατά την περίοδο της κρίσης αλλά γενικά, πώς από δω και πέρα ο πολιτισμός μπορεί να διαμορφωθεί έτσι ώστε να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης. Η κρίση αποτελεί μια ευκαιρία αναδιαμόρφωσης και εσωτερικού ελέγχου τόσο από την πλευρά του κράτους όσο και των εκπροσώπων του πολιτισμού και του τουρισμού οι οποίοι από την άλλη πλευρά τους καλό θα είναι να εκσυγχρονιστούν, να θέσουν νέες βάσεις και προοπτικές με ένα μακροχρόνιο στρατηγικό προγραμματισμό για όσο το δυνατόν καλύτερα και ασφαλή αποτελέσματα στο μέλλον.