Spatial planning for cognitive navigation
Authors: Χριστοφή Μαρία 
Published: October 2023

Η διδακτορική αυτή διατριβή σκοπεί σε μια διαφορετική προσέγγιση του σχεδιασμού. Συνδυάζει τις υπολογιστικές και γνωστικές επιστήμες με τρόπο που να καθιστά το σχεδιασμό ως ένα πολυεπιστημονικό πεδίο. Στην παρούσα διατριβή νέες μεθοδολογίες σχεδιασμού προτείνονται με απώτερο σκοπό μια εναλλακτική κατανόηση του δομημένου περιβάλλοντος. Η πρόοδος που παρατηρείται μέσω της εφαρμογής νέων τεχνολογιών και προσεγγίσεων στο σχεδιασμό τείνει να οδηγεί σε βιωσιμότερα σχεδιασμένους χώρους, προσφέροντας παράλληλα εξηγήσεις για τον τρόπο που οι χρήστες κατανοούν συνειδητά αλλά και με τη χρήση του ασυνειδήτου το δομημένο περιβάλλον στο οποίο ζουν. Η πιο κάτω διατριβή θα περιγράψει μια μεθοδολογική πειραματική διαδικασία που δημιουργήθηκε για να απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με το πώς σχεδιάζουμε σε εποχές κρίσης (κοινωνικής, περιβαλλοντικής, οικονομικής κλπ.) χώρους που επιτρέπουν στους χρήστες να ανακαλέσουν τα χωρικά τους χαρακτηριστικά μετά την απομάκρυνση τους από το σημείο διάδρασης. Η πειραματική διαδικασία που αναπτύσσεται λαμβάνει χώρα σε τέσσερις διαφορετικές χώρες/ πόλεις. Κατά τη διάρκεια όλων των πειραμάτων καταγράφει τις βιοφυσιoλογικές αντιδράσεις των εθελοντών σε συγκεκριμένα αστικά μονοπάτια σε μια εργασία πλοήγησης. Χρησιμοποιεί ιχνηλάτες ματιών και αισθητήρες δέρματος καθώς η διαδικασία πλοήγησης καταγράφεται με μηχανή GPS και γενική κάμερα περιβάλλοντος. Τα μονοπάτια που επιλέχθηκαν για τη διατριβή χαρακτηρίστηκαν από την παρουσία συγκεκριμένων χωρικών χαρακτηριστικών που ακολουθούν ως αποτέλεσμα των θεωρητικών κεφαλαίων της παρούσας έρευνας. Η κύρια υπόθεση της διατριβής είναι: Η κρίση του Ανθρωποκαινισμού έχει επιφέρει μια νέα αντίληψη για το δομημένο περιβάλλον την οποία οι επαγγελματίες σχεδιασμού θα πρέπει να εξετάσουν. Η εξέταση αυτή θα οδηγήσει σε συμπεράσματα που δυνητικά θα μπορούσαν νασυμβάλουν σε ένα ενδεχόμενο μελλοντικό σχεδιασμό βιωσιμότερων χώρων. Η υπόθεση της διπλωματικής η οποία θέτει τον χρήστη στο κέντρο του σχεδιασμού, σκοπεί στο συνδυασμό τόσο των χωρικών αλλά και γνωστικών προτύπων όπως αυτά θα προκύψουν μέσα από την πειραματικήδιαδικασία. Η ποικιλομορφία των δειγμάτων και τα διαφορετικά πειραματικά μονοπάτια καθιστούν τα καταγεγραμμένα δεδομένα ανεξάρτητα οποιουδήποτε κοινωνικού, πολιτικού ή εθνικού υποβάθρου, σε ένα κοινό παρονομαστή ερευνητικά πειραματικής καταγραφής. Ενώ πολλοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν τη χωρική γνώση και να καθοδηγήσουν την κίνηση των ματιών, αυτή η διατριβή προσπαθεί να κατανοήσει εάν υπάρχουν μετρήσιμα βιοφυσικά γνωστικά πρότυπα. Τα αποτελέσματά που προέκυψαν από την παρούσα έρευνα έδειξαν ότι παρόλο που τα χωρικά χαρακτηριστικά κυριαρχούν σε μια σκηνή, υπάρχουν μοτίβα αντίδρασης στο σχεδιασμό που είναι κοινά και στα τέσσερα μονοπάτια και στις τέσσερις χώρες. Η διατριβή που ακολουθεί αρχίζει με τη βιβλιογραφική ανασκόπηση σχετικά με τη χωρική γνώση, την δημιουργία χωρικών μοτίβων και εφαρμογών στο δομημένο αστικό περιβάλλον. Εντοπίζει τα κενά εκείνα που θεωρεί σημαντικά στην ταύτιση σχεδιασμού, εφαρμογών και δομημένου περιβάλλοντος με στόχο την καλύτερη κατανόηση των χωρικών μοτίβων που καταγράφει. Έτσι μέσα από το βιβλιογραφικό υπόβαθρο επιτρέπει στον αναγνώστη να κατανοήσει την ταύτιση της κίνησης και εστίασης των ματιών των χρηστών με τη διαδικασία ανάκλησης των χωρικών δεδομένων. Το σύνολο της συλλεγμένης πληροφορίας σε συνδυασμό με την ανάλυση της πειραματικής διαδικασίας και των πρακτικών της συνδιαμορφώνουν εν τέλει τις απαντήσεις που προκύπτουν από την αρχική υπόθεση της έρευνας αυτής.