ANBAR LOGİSTİKASININ SƏMƏRƏLİYİNİN ARTIRILMASI YOLLARI
Authors: Vahid Mustafayev, Nəzmiyyə Əsgərov Vahid Mustafayev, Nəzmiyyə Əsgərov 
Published: June 2023

Müasir ticarət sənayedəki müəssisə və təşkilatlar arasında rəqabətin inkişafı ilə xarakterizə olunur. Bu baxımdan logistik proseslərin öyrənilməsinə maraq artır. Malların bölüşdürülməsi prosesinin optimallaşdırılması ticarət müəssisəsinin rəqabət qabiliyyətini artırmaq üçün bir şərt olan logistik yanaşmadan istifadəni açır. Malların bölüşdürülməsi xərclərini azaltmaq üçün həm əmtəə dövriyyəsinin bütün sistemində, həm də onun ayrı-ayrı əlaqələrində təşkilati və texnoloji proseslərə diqqət yetirilir. Ticarət müəssisə və təşkilatlarında anbar prosesinin təşkilinə sistemli yanaşmanın tətbiqi ən məntiqli və düzgün olardı.
Anbar logistikası müstəqil bilik sahəsidir, öz predmetinə və öyrənilmə obyektinə malikdir və əsas logistika fəaliyyəti ilə bağlıdır. Onun inkişafının əsas aparıcı tətbiq sahəsi əmtəə dövriyyəsi sahəsidir, çünki əmtəə dövriyyəsinin bütün logistik axınları anbarla başlayır və anbarda başa çatır [1-3]. Anbar logistikası bir sıra xüsusiyyətlərə malikdir. Onları tədqiq etmək üçün müəyyən məqsəd və vəzifələri, prinsip və funksiyaları açıqlamaq lazımdır. Anbarlar müxtəlif əməliyyat komplekslərini həyata keçirir. Anbarlara malların qəbulu zamanı ardıcıl olaraq həyata keçirilən əməliyyatlar,malların saxlanması və paylanması əməliyyatları bu komplekslərə daxildir. Bu əməliyyatlar birləşərək ümumilikdə anbar prosesini təşkil edir. Anbar texnoloji prosesinin məzmunu və həcmi anbarın növündən, orada saxlanılan malların fiziki-kimyəvi xassələrindən, yük dövriyyəsinin həcmindən və digər amillərdən asılıdır. Hazır məhsulların anbarı struktur bölmədir
Hazır məhsul anbarının əsas funksiyaları bunlardır: hazır məhsulların qəbulu, uçotu, saxlanması, hazır məhsulların müştərilərə yüksək keyfiyyətlə yüklənməsini təmin etmək.
Hazır məhsul anbarının, tədqiq olunan müəssisənin əsas istiqamətlərinə görə aşağıdakılara bölünür [1]:
1. İstehsalatla qarşılıqlı əlaqədə olan;
2. Anbar sahəsindən rasional istifadə, hazır məhsulların qeydiyyatı;
3. Hazır məhsulun vaxtında və keyfiyyətli yüklənməsi və müştərilərə çatdırılması.
Riskin baş vermə ehtimalına ən çox müvafiq hallar təsir edir: bazar konyukturasının qeyri-müəyyənliyi, beynəlxalq qarşılıqlı münasibətlərin aşağı səviyyədə təşkili, siyasi qərarlar (sanksiyalar) və fikir ayrılıqlarının tezliyi [4]. İdarəetmə sistemində şaqulidən mütərəqqi keçidin həyata keçirilməsi əsasdır.
İdarəetmə sistemində şaquli inteqrasiyadan üfüqi inteqrasiyaya ardıcıl keçidin aparılması vacibdir. Anbarların effektiv işləməsi və bu sahədə yüksək nəticələr əldə etmək üçün anbar logistikası bütün logistika sisteminin tərkib hissəsi kimi öyrənilməlidir [5]. Öz növbəsində, logistika zəncirinin hər bir komponent əlaqəsi ilə ümumi məqsədlər, problemlər və inkişaf perspektivləri ilə əlaqələndirilir. Üfüqi və şaquli inteqrasiya olunmuş əlaqələrin istifadəsinin nəticəsi anbar logistikasının rasional və yüksək keyfiyyətli idarə olunmasıdır. Yenidənqurmada əsas innovativ yanaşmalar kimi resursların rasional bölüşdürülməsi, ehtiyatların idarə edilməsinin yüksək texnologiyalı modelləri, təchizatçıların paylanmasının analitik üsulları, e-ticarət və s və istehlakı modelləri əsas hesab edilir.
Açar sözlər: anbar, logistika, anbar təsərrüfatı, avadanlıqlar, informasiya axınları, bölüşdürmə, yerləşdirmə, kodlaşdırma, xidmət logistikası, sifarişlərin emalı