АНАЛИЗ КЛИНИКО-ДЕМОГРАФИЧЕСКИХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ ПАЦИЕНТОВ С БОЛЕЗНЬЮ ПАРКИНСОНА В ЮЖНОМ РЕГИОНЕ КАЗАХСТАНА
Authors: С.О. Абдраимова , Г.М. Арыкбаева , Н.А. Жаркинбекова 
Published: October 2024

Введение. Болезнь Паркинсона (БП) — это нейродегенеративное прогрессирующее заболевание головного мозга, приводящее к снижению качества жизни и далее к инвалидизации пациента. Учитывая неуклонный рост числа больных с БП, проблема становится актуальной проблемой во всем мире. По данным Республиканских центров электронного здравоохранения МЗ РК по г. Шымкент и Туркестанской области отмечается ежегодный рост распространенности БП на 15–20 %. Цель исследования.Изучить клинико–демографические показатели пациентов с БП в Южном регионе Казахстана. Материалы и методы.Проводилось поперечное одномоментное когортное исследование пациентов Южного региона Казахстана. Для оценки моторных и немоторных нарушений использовалась Унифицированная шкала оценки БП (MDS-UPDRS), пересмотренная Обществом двигательных расстройств [19], для оценки клинической стадии использовалась шкала по Хен-Яру. При статистической обработке данных рассчитывались среднее значение, стандартное отклонение (М±SD) или медиана. Проверка закона распределения при необходимости анализа количественных переменных проводилась при помощи теста Колмогорова-Смирнова, также применялся двухсторонний ранговый корреляционный анализ Спирмена. Статистически достоверными признавались различия при p˂0,05. Результаты. В исследовании приняло участие 450 пациентов: 36% (n=162) городских жителей и 64% сельских жителей (n=288). Отмечалось преобладание женщин, как среди городских, так и среди сельских жителей (57,4% и 55,2%) и пациентов возрастной категории 60–69 лет (38,9% и 34,3% соответственно). Дебют заболевания во всей исследуемой категории составил 50–59 и 60–69 лет. При корреляционном анализе исследуемых были выявлены положительные достоверно значимые взаимосвязи между стадиями по Хен-Яру и четырьмя разделами шкалы UPDRS(р<0.001). С увеличением баллов шкалы UPDRS тяжесть заболевания усиливается, что подтверждает БП. Заключение.Клинико-демографический анализ БП в Южном регионе Казахстана был проведен впервые. По данным исследования, показатели анализируемой нами выборки, такие как средний возраст, средняя длительность заболевания, дебют заболевания, совпадают с данными большинства отечественных и зарубежных авторов. Проспективные исследования, выполненные в конкретном регионе с созданием единого регистра пациентов с БП, является крайне важным как с научной, так и практической точки зрения.

Introduction. Parkinson's disease (PD) is a neurodegenerative progressive disease of the brain, leading to a decrease in the quality of life and further to disability of the patient. Given the steady increase in the number of patients with PD, the problem is becoming a pressing issue worldwide. According to the data of the Republican Centers of Е-health of the Ministry of Health of the Kazakhstan for Shymkent city and Turkestan region there is an annual increase in the prevalence of PD by 15-20%. Aim. To study clinical and demographic parameters of patients with PD in the Southern region of Kazakhstan. Materials and Methods. A cross-sectional one-stage cohort study of patients from the Southern region of Kazakhstan was conducted. The Unified PD Rating Scale (MDS-UPDRS) revised by the Movement Disorders Society [19] was used to assess motor and non-motor disorders, and the Hоehn-Yahr scale was used to assess the clinical stage. In statistical data processing, the mean, standard deviation (M±SD), or median were calculated. The law of distribution was checked using the Kolmogorov-Smirnov test when quantitative variables were analyzed, and the two-way Spearman rank correlation analysis was also used. Differences were considered statistically significant at p˂0.05. Results. 450 patients participated in the study: 36% (n=162) of urban residents and 64% of rural residents (n=288). There was a predominance of women among both urban and rural residents (57.4% and 55.2%) and patients in the age category 60-69 years (38.9% and 34.3%, respectively). The debut of the disease in the whole studied category was 50-59 and 60-69 years old. The correlation analysis of the studied revealed positive significant correlations between Hoehn-Yahr stages and four sections of the UPDRS scale (p<0.001). The severity of the disease increased with increasing UPDRS scale scores, confirming PD. Conclusion.Clinical and demographic analysis of PD in the Southern region of Kazakhstan was carried out for the first time. According to the data of the study, the indicators of the sample analyzed by us, such as average age, average duration of the disease, disease debut, coincide with the data of most domestic and foreign authors. Prospective studies performed in a particular region with the creation of a unified register of patients with PD is extremely important from both scientific and practical points of view.

Кіріспе. Паркинсон ауруы (ПА) - бұл мидың нейродегенеративті прогрессивті ауруы, бұл өмір сапасының төмендеуіне және пациенттің мүгедектігіне әкеледі. ПА-мен ауыратын науқастар санының тұрақты өсуін ескере отырып, мәселе бүкіл әлемде өзекті мәселеге айналуда. ҚР ДСМ Шымкент қаласы мен Түркістан облысы бойынша Республикалық электрондық денсаулық сақтау орталықтарының деректері бойынша ПА таралуының жыл сайын 15-20% - ға өсуі байқалады. Mақсаты. Қазақстанның Оңтүстік өңірінде ПА бар пациенттердің клиникалық-демографиялық көрсеткіштерін зерделеу. Материалдар мен әдістер. Қазақстанның оңтүстік өңіріндегі пациенттерге көлденең бір мезгілде когорттық зерттеу жүргізілді. Моторлық және моторлық емес бұзылуларды бағалау үшін Қозғалыс бұзылыстары Қоғамы қайта қараған бірыңғай ПА бағалау шкаласы (MDS-UPDRS) қолданылды [19], клиникалық кезеңді бағалау үшін Хен-Яр шкаласы қолданылды. Деректерді статистикалық өңдеу кезінде орташа мән, стандартты ауытқу (М±SD) немесе медиана есептелді. Бөлу заңын тексеру қажет болған жағдайда Сандық айнымалыларды талдау Колмогоров-Смирновтың сынағы арқылы жүргізілді, Спирменнің екі жақты дәрежелі корреляциялық талдауы да қолданылды. айырмашылықтар p<0,05 кезінде маңызды деп танылды. Нәтижелер. Зерттеуге 450 пациент қатысты: қала тұрғындары 36% (N=162) және ауыл тұрғындары 64% (n=288). Қалалық және ауылдық тұрғындар (57,4% және 55,2%) және 60-69 жас аралығындағы пациенттер (тиісінше 38,9% және 34,3%) арасында әйелдердің басым болуы байқалды. Аурудың бүкіл зерттелетін санаттағы дебюті 50-59 және 60-69 жасты құрады. Зерттеушілерді корреляциялық талдау кезінде Хен-Яр бойынша кезеңдер мен UPDRS шкаласының төрт бөлімі (р<0.001) арасындағы оң сенімді маңызды қатынастар анықталды. UPDRS шкаласының жоғарылауымен аурудың ауырлығы артады, бұл ПА-ды растайды. Қорытынды. Қазақстанның оңтүстік өңірінде ПА-дың клиникалық-демографиялық талдау алғаш рет жүргізілді. Зерттеуге сәйкес, біз талдайтын үлгінің орташа жасы, аурудың орташа ұзақтығы, аурудың дебюті сияқты көрсеткіштері көптеген отандық және шетелдік авторлардың мәліметтерімен сәйкес келеді. ПА пациенттерінің бірыңғай тізілімін құра отырып, белгілі бір аймақта жүргізілген перспективтық зерттеулер ғылыми және практикалық тұрғыдан өте маңызды.