bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
DA LI JE SOKRAT ZAMISLIV U PLATONOVOJ AKADEMIJI?
Authors: ŠKULJEVIĆ ŽELJKO
Published: June 2016

Za razliku od preplatoniziranog, „poljepšanog“, moguća su i drugačija dohvatanja i viđenja Sokrata. Mnoštvo ali i „kolebljivost“ povijesnih izvora, koji istraživačima služe za rekonstrukciju Sokratovog lika i učenja, na izvjestan način, polučuju i mnoštvenost njegovih „fotografija“ od kojih su neke jako slične, a neke dijametralno različite. Bez namjere da pravim ponutnju, smutnju i sl., ne prihvatajući pri tom pogrešno razumijevanje jednog W. Weischedela u formi Sokrates oder Das Ärgernis des Fragens, dao sam sebi za pravo da drugačije učitavam „opšteprihvaćene“ izvore, ali i one proskribirajuće. Na taj način u Satirskoj i Silenskoj (s)ličnosti pronašao sam sliku hedonizirajućeg Sokrata koji je, koristeći se tehnikama i postignućima Starije sofistike, bio i retorički „vješt mačevalac“. Međutim, ono što je najvažnije, bez obzira kojim istraživalačkim konceptom i izvorom se poslužili, jeste da je postojao mislilac Sokrat i njegova djelujuća priroda. Kako drugačije objasniti bavljenje njime i njegovo neprestalo bivanje u duhovnoj vizuri svijeta.
SOKRAT, ANTISTEN I PROBLEM INHERENCIJE
Authors: RUJEVIĆ GORAN
Published: June 2016

Antisten, Sokratov učenik i osnivač kiničke škole, u istoriji logike ostao je upamćen po paradoksalnim tezama o nemogućnosti laganja, protivrečenja i definisanja, čime je naizgled stajao u suprotnosti sa pojmovnom osnovom filozofije koju je uspostavio upravo Sokrat. Međutim, u ovom radu se pokazuje da je moguće pomiriti Antistenove teze sa Sokratovim učenjem. Prvo, Sokrat nije zastupao strogo formalnologičko definisanje pojmova, već pojmovnost kao znanje prirode predmeta mišljenja. Drugo, Antistenove teze nisu bile anti-pojmovne, već predstavljaju njegov specifičan odgovor na problem inherencije, odnosno problem mogućnosti pripisivanja više predikata jednom subjektu. Samim tim, Antisten se nije protivio pojmu kao takvom, već definiciji kao smeštanju predmeta u hijerarhijski poredak rodova i vrsta. On je zapravo tvrdio da se prost predmet može samo imenovati, čime se upućuje na konkretno iskustvo tog predmeta, dok se složeni predmet iskazom može samo analizirati na komponente koje ga sačinjavaju. Ovim stavovima Antisten nikako ne protivreči Sokratu i ideji da neznanje ne treba prikazivati kao znanje.
ОД ΑΣΕΒΕΙΑ ДО ΑΚΡΑΣΙΑ – СОКРАТОВА И ПЛАТОНОВА РЕИНТЕРПРЕТАЦИЈА ПОЈМА БЕЗБОЖНОСТИ
Authors: ТАНАСИЋ НИКОЛА
Published: June 2016

Аутор  настоји  да  размотри  померање  у  старогрчком  поимању „обесног“ и „безбожног злочина“, почев од тачке у коме је политички појам „безбожништва“ (ἀσέβεια) преузео на себе смисао и друштвену улогу појма „хибриса“ (ὕβρις) из епске и трагичке поезије, па све до филозофског и строго етичког појма „необузданости“ (ἀκρασία). Ово померање опет одражава сличан прелаз са ауторитета закона државе (који проистичу из ауторитета богова) до својеврсне „аутономије врлог појединца“. Суђење Сократу се разматра као тачка сламања ауторитета атинских закона и религијских обичаја и први корак ка утемељењу етике као одговора на растућу деградацију моралности у грчким градовима-државама. Настојаће се показати да се позната Сократовска максима о  врлини  као  знању  претвара  у  Платоново  утемељивање  етичких  појмова „необузданости“ и „разобручености“ (ἀκολασία), који се опет посматрају као својеврсна психолошка хетерономија афективног дела људске душе. Најзад, узимају се у обзир и Аристотелова разматрања ових појмова.
FRIDRIH NIČE: SOKRAT I DEKADENCIJA
Authors: ATANASKOVIĆ LAZAR
Published: June 2016

Ovaj rad tematizuje problem karakterizacije Ničeovog Sokrata kao dekadenta, pokušavajući da pokaže kako Ničeov Sokrat nije mogao biti dekadent od samog početka Ničeove misli, i kako on to tek „postaje“ sa uvođenjem pojma dekadencije u Ničeovu zrelu misao. Posebna pažnja posvećena je hronologiji pojavljivanja pojma dekadencije i definisanju ovog pojma kod Ničea, kako bi se mogao zadobiti odgovarajući horizont iz koga je tek moguće razumeti Ničeovog Sokrata kao dekadenta. Takođe, izlaganje insistira na tome da je nemoguće isključivo preko Ničeove tematizacije Sokrata valjano razumeti pojam dekadencije, čijim razvićem ideja Sokrata, i njegova simbolička funkcija u Ničeovoj misli, zadobija potpuno novo mesto i značenje.
RELIGIJA PRED „SUDIŠTEM UMA“
Authors: KOZLIĆ SPAHIJA
Published: June 2016

Na tragu dvaju motiva: nagovještaja kojim se logoički „oglašava“, odnosno naslućuje apsolut te, time, i njegove nužne antropomorfne percepcije, radom se želi religija iznova promisliti kao dominantni supranazor u globalnom svijetu. Pri tome je nužno distingvirati religiju od vjere, odnosno razgraničiti imanentne religijske institucije od pojedinačnih „potreba“ za transcendencijom. Takav zahtjev se u povijesti vazda manifestirao kao otpor protiv kanalisanja individualnih pogleda u nebo koji se ne daju prevesti na ritual i kolektivne statute. Jačanje kolektivizama, pa i ovih religijskih, u pravilu upozora na potiskivanje slobode kao stanja u kojem me niko ne može prisiliti da na njegov način budem sretan (Kant). U raspravi želim, također, upozoriti kako filozofija treba napustiti sve očitiju poziciju glasnogovornika religije kako se oksimoronski ne bi preobratila u religioznu filozofiju. Jer, ukoliko filozofija bude propovijedala, osiromašit će ponude apsolutnog smisla i suučestvovati u nametanju (time i osiromašenju) slika o bogu.
VAN GOGHOVE CIPELE: HERMENEUTIČKO ISKUSTVO UMJETNIČKOG DJELA
Authors: SALKIĆ NERMIN
Published: June 2016

U radu analiziram konzekvence Schapirove kritike Heideggerove hermeneutičke refleksije o biti  umjetnosti.  Ispitujući  porijeklo  naslikanih  cipela sa jedne van Goghove slike koja je Heideggeru, u eseju Izvor umjetničkog djela, poslužila kao predmet za hermeneutičku analizu i etabliranje hermeneutike – odnosno interpretacije – kao legitimnog pristupa umjetnosti, Schapiro utvrđuje netačnost Heideggerove teze. U radu nastojim pokazati da je Heideggerova teza o biti umjetnosti otporna na Schapirovu kritiku, te da je interpretacija temeljna za svaku spoznajnu i misaonu aktivnost. U argumentaciji se oslanjam ne samo na Heideggerovu filozofiju, što je predstavljeno u ontološkoj analizi, već i na savremena istraživanja neuronauke i filozofije uma, detaljno razrađena u neuronaučnoj analizi.
OTVORENOST BIĆA I TRAJNOST UMETNOSTI
Authors: PETROVIĆ SRETEN
Published: June 2016

U ovome radu teorijsko kritičko čitanje knjige Radivoja Kerovića (Tajna ljudskog bitka) motivisano je ličnim interesom samoga recipijenta (S. Petrovića). Naime, u ovom osvrtu, a na provokativna a i nedorečena stanovišta savremenih filozofa o izgledima čoveka i, sledstveno, umetnosti, ja ću se fokusirati na osnovna pitanja stvaralačke egzistencije. Poseban predmet eseja čini kritičko propitivanje filozofskih ideja o čoveku kao povesnom i dinamičnom biću, kao svagda-otvorenoj jedinki. U analizi će biti razmotreno nekoliko važnih ideja. Jedna, koja sugeriše negativan stav prema principu kontinuiteta čoveka, prema tome, koja u čovekovim tvorbama isključuje prisustvo teleološkog agensa. Druga je ona koja upravo pretpostavlja permanentnu afirmaciju iskoračenja čoveka, njegovo izmeštanje van granica „dovršenosti“, dovodeći tako u pitanje i sam smisao povesti? Ova je dilema iznova postala urgentna zbog dobro-poznate činjenice persistiranja umetničkog dela (i umetnosti), zbog njegove svagda-dovršenosti i prema tome istrajavanja u vremenu; najzad zbog odlučnog opiranja dela da bude svedeno na nešto kontingentno.
JERETIČKI ESEJI I HAJDEGEROVA SENKA
Authors: ATANASKOVIĆ LAZAR
Published: June 2016

Patočkini Jeretički eseji iz filozofije povesti svakako predstavljaju unikatan pokušaj pisanja filozofske povesti u formi svojevrsnog Grand Narrative-a – inače već uveliko ozloglašene forme za ukus savremenog čitaoca. Ipak, pored hrabrosti koju je češki filozof preuzeo na sebe poduhvatajući se jednog takvog zadatka, naime, sagledavanja povesti u njenoj celovitosti, njegovo izvođenje često je opterećeno teškoćama, čije poreklo bismo najpre trebali tražiti u njegovom razumevanju vlastitih filozofskih uzora. Najveći problem u čitavom Patočkinom pristupu nastaje sa oslanjanjem na hajdegerijansko shvatanje povesnosti kao ontološke strukture koja je prioritetnija u odnosu na bilo kakvu konkretnu tematizaciju same povesti, i na osnovu koje je uopšte povest kao takva tek moguća. Tako inspirisane Patočkine refleksije ponekad mogu voditi do problematičnog zaključka kako je sama povest kao konkretno događanje nešto čiji se dublji smisao treba tražiti na nivou specifično shvaćene povesnosti kao egzistencijalne instance, na koju se filozofsko promišljanje povesti ima usredsrediti. Ovaj rad predstavlja pokušaj izlaganja nekih osnovnih problema koji sleduju iz takvog pristupa.
OSLOBAĐANJE KULTURE U FIHTEOVOJ FILOZOFIJI
Authors: VLAŠKI STANKO
Published: June 2016

U Fihteovim jenskim Predavanjima o određenju naučnika kultura je pojmljena kao sredstvo čovekovog identiteta. Kompleksnost takvog određenja ogleda se najpre u tome što Fihte kulturu razume istovremeno kao oslobađajući proces čovekovog sticanja sposobnosti da pod vlast uma dovede sve što um već nije podvlastio i kao stečeni stepen te sposobnosti koji je činjeničko stanje čovekovog povesnog trenutka. Čovekov identitet, kao njegovu potpunu saglasnost sa sobom, Fihte misli kao moralno delanje. Kultura koja se podređuje moralnoj slobodi jedina je koja je slobodna od svih empirijskih ciljeva i zbog toga se opire sopstvenom svođenju na sklop naučnih, umetničkih, religijskih, jezičkih i istorijskih činjenica. Autor Fihteovo poimanje kulture tematizuje u širem kontekstu filozofovog ranog učenja o znanosti, dok uvodno i zaključno razmatranje pokušavaju da ukažu na elemente poznijeg Fihteovog razumevanja kulture koji predstavljaju ograničenja preduzetog procesa oslobađanja ljudske kulture.
ROMANTIZOVANJE ILI ROMANTIČARSKO OSPORAVANJE PROSVETITELJSTVA?
Authors: KRSTIĆ PREDRAG
Published: June 2016

U članku se tvrdi da rani romantizam, artikulišući vlastito stanovište, upućuje prosvećenosti jednu „estetičku“ primedbu i da se ta primedba može protegnuti do duboko u dvadeseti vek. Autor rada je, posle Šlegela i njegove škole, pronalazi ne samo u Veberovoj dijagnostici institucionalizovane racionalnosti zapadne civilizacije, te u Dijalektici prosvetiteljstva Horkhajmera i Adorna i kritici ciljno orijentisanog ili instrumentalnog uma savremenosti koja je usledila, već i, na drugačiji način, kod Fukoa, braće Beme, pa čak i u filozofiji postmoderne i neopragmatizma. Zaključuje se da je svim tim orijentacijama zajednička detekcija manjka samoprosvećenosti prosvetiteljstva, izostanak njegove autoreferentne korekcije, neobračunavanje troškova ogrešenja o ono njegovo „drugo“, što onda bilo nepovratno ili ipak nekako još ispravljivo, potkopava njegov izvorni kritički i emancipatorski program.
LAJBNICOV POJAM NAUKE – POČETAK I KRAJ OPTIMIZMA
Authors: DIMIĆ ZORAN
Published: June 2016

Vilhelm Gotfrid Lajbnic bio je jedan od najvažnijih utemeljitelja modernog pojma nauke. Svojim određenjem moderne nauke, njegovo ime i njegova fi lozofi ja su višestruko povezani sa najpoznatijom katastrofom na početku moderne epohe, Lisabonskim zemljotresom iz 1755. godine. Lajbnicov ideal nauke iskazan je kroz ideju mathesis universalis (univerzalna matematika). Prema njegovoj interpretaciji, sve stvari u prirodi trebalo bi da se razumeju i objasne preko veličina (magnitudo), oblika (fi gure) i pokreta (motus). Mogli bismo reći da prema ovakvoj ideji moderne nauke svi posebni prirodni fenomeni treba da budu objašnjeni matematički. Lajbnicova ideja nauke je potpuni izraz moderne epohe. Matematika ne bi trebalo da samo nauci donese izvesnost (certitude), već i našim životima. Lajbnicova matematička interpretacija prirodnih fenomena vodi nas do „optimizma” i ideje o najboljem od svih mogućih svetova. Nažalost, Lajbnicov optimistički pogled na svet, tipičan za kraj 17. i početak 18. veka, bio je dramatično prekinut Lisabonskim zemljotresom. Sposobnost merenja i računanja snage zemljotresa i visine cunamija nisu u duše Portugalaca i drugih Evropljana uneli mir i sigurnost. Upravo suprotno, računajući odnos prema Lisabonskom zemljotresu uneo je u njihove živote ogroman strah od ponavljanja katastrofe. Prethodna katastrofa je shvatana kao potencijalna mogućnost novih, koje tek treba da se dogode. Stoga autor ovog teksta zastupa stav da sâm Lisabonski zemljotres iz 1755. godine nije ono što je označilo kraj optimizma, već moderni pojam nauke koji je, preko računanja i predikcije verovatnoće novih katastrofa u budućnosti, u duše ljudi uneo strah.
LAJBNIC I ZASNIVANJE ESTETIKE
Authors: POPOVIĆ UNA
Published: June 2016

Ovaj rad posvećen je elementima Lajbnicove filozofije koji prethode zasnivanju estetike od strane A. G. Baumgartena i pripremaju ga. Analiza je posvećena Lajbnicovom razumevanju recepcije i produkcije lepote, odnosno estetskog iskustva sa jedne, te metafizičkog karaktera lepote sa druge strane. Analiza pokazuje da su u pogledu razumevanja estetskog iskustva Lajbnicove i Baumgartenove pozicije vrlo bliske, ali da je dominacija metafizičkog razumevanja lepote onemogućila Lajbnica da razvije jednu estetiku.
LAJBNIC I DEKART: OD UNIVERZALNOG JEZIKA DO UNIVERZALNOG ZNANJA
Authors: MATKOVIĆ ALEKSANDAR
Published: June 2016

Tekst se bavi problemom odnosa Dekartovog projekta Mathesis universalis i Lajbnicovog univerzalnog jezika. Iako je u Lajbnicovo vreme postojalo već mnoštvo pokušaja da se razvije jedan takav jezik, ono što Lajbnica izdvaja u odnosu na njih jeste pokušaj da se taj jezik utemelji na filozofski način – koreni Lajbnicovog filozofskog utemeljenja lingue universalis imaju kartezijanske osnove. Premda je Dekartovu potragu za univerzalnim znanjem iz Regulae Lajbnic kritikovao, on je preuzeo osnovne motive takve potrage kada 1666. razvija svoju univerzalnu karakteristiku u Ars combinatoria. On daje nov odgovor na potrebu utemeljivanja nauka – umesto metodologije i percepcije, Lajbnic kriterijume naučnosti vidi u mogućnosti jezičke formalizacije. Ovde se javlja ono što je strano Dekartovom, a blisko Lajbnicovom sistemu i što će ostaviti traga i na dvadesetovekovne mislioce poput Borhesa, Huserla, Fukoa i Deleza – naime, pojam znaka kao osnovnog izraza misli. U daljem tekstu autor razvija implikacije ove promene obzirom na osnovne motive Lajbnicove filozofije – pojmove kombinatorike, monade te odnosa univerzalnog jezika i naučnosti.
POMIRENJE NAUKE I ŽIVOTA, FILOZOFSKA PROPEDEUTIKA I MEĐURATNI PROSVETNI PROGRAM IZ RUKOPISNE ZAOSTAVŠTINE SVETISLAVA BANICE
Authors: PROLE DRAGAN
Published: June 2016

Članak istražuje rukopise Svetislava Banice i na osnovu njih reflektuje nastavničke projekte unapređenja prosvetne politike Kraljevine Jugoslavije. Uvid u njihovu složenost ukazuje da je međuratni rad na poboljšanju pedagoškog i prosvetnog statusa nastave filozofske propedeutike u gimnazijskim okvirima obuhvatao daleko šire okvire i interese nego što je slučaj u prvim decenijama dvadeset i prvog veka. S jedne strane, on se ticao potrebe za ispitivanjem moralnih i psiholoških posebnosti tadašnje omladine, dok se s druge odnosio na sistematsko osnaživanje institucionalne infrastrukture ukupnog kulturnog razvoja. Za razliku od savremene malodušnosti, međuratni nastavnici filozofije sagledavali su gimnazijsku nastavu kao jedan od motora budućeg razvoja, koji će obezbediti Slovenskim narodima daleko značajnije mesto na kulturnoj mapi Evrope. Imajući to u vidu, autor zaključuje da umetnost vaspitanja za buduće društvo, o kojoj su oni govorili s toliko osećaja i razumevanja, ostaje i danas presudni izazov za svakog nastavnika filozofije.
KRATKO UVOĐENJE U ATEIZAM
Authors: ŠKULJEVIĆ ŽELJKO
Published: June 2016

Kao ni u većini drugih stvari, ni u ateizam se ne može uvoditi, promišljati o njemu, bez Starih Grka. Iako neki istraživači spaljivanje Protagorinog spisa O bogovima smatraju prvim poznatim primjerom tzv. „intelektualne inkvizicije“ to, naprosto, ne određuje grčkog čovjeka, ali ni njegove bogove resp. boginje. Za razliku od hrišćanskog/kršćanskog boga koji zna biti „nepravičan i svirep“, grčki bogovi(nje) imaju ljudski oblik i prijateljski se miješaju sa smrtnicima. Čak i kad su rasrđeni, nisu neumoljivi, ako su, opet, nadljudski, nisu čudovišni. Parabole u kojima se o njima govori pripisuju im dobroćudan i društveni karakter. Bez obzira na neke izuzetke, „to su bila vjerovanja blagih i razumnih ljudi koji su se savjesno oduživali obredima predaka, kojima je bio stran mračni fanatizam...“.

Kada Arthur Schopenhauer kaže da vjera nije za filozofa, time se ne poništavaju mogućnosti  filozofsko-teološkog  dijaloga.  Za  razliku  od  uzgajanja  dogmatskog „cvijeća“, filozofija se kreće „samo u oblasti onoga što može da se zna...“.
TEORIJSKI TEMELJI STOIČKE PRAKSE: TEORIJA PRIRODNOG ZAKONA
Authors: KOKIĆ TONĆI
Published: June 2016

Stoicizam je najvažniji i najutjecajniji filozofski nauk iz razdoblja helenizma, a njegov etički aspekt, podrazumijevajući integralnost stoičke filozofije, predstavlja ‘plod njihovog vrta’. Teorijski temelji i prva načela stoičke etike čine najjasnije određen i sistematiziran etički nauk antičke filozofije. Razmatranje i razumijevanje njihove etike pretpostavlja prihvaćanje cjelovitosti stoičke filozofske misli i neodvojivosti njezinih aspekata: logike (logikḗ, lógos) koja proučava bit stvari te fizike (phýsis, Priroda, Bog, pneûma, kozmički lógos) koja je ta prava narav. Integralnost stoičkog učenja i neizdvojivost etike proizlazi iz ideje savršenosti prirode oblikovane lógosom, koji je referentna vrijednost svega ostaloga u svijetu pa i moralnog djelovanja. Etičke vrijednosti mogu se spoznati samo logičkom analizom usklađenosti naravi pojedinih bića s Prirodom. Autor zbog ovoga daje pregled ovih aspekata stoičkog filozofskog nauka i njegovu etičku rezultantu. U konačnici se čini neupitnim da se stoičkom etikom u filozofiji Zapada pojavljuje prvi obuhvatni i sustavno osmišljeni prikaz vječnog moralnog zakona ugrađenog u strukturu Prirode, koji se može spoznati razumom moralno slobodnog djelatnika – čovjeka. Prema ovome je teorijski temelj stoičke prakse u etičkoj teoriji prirodnog zakona.
ANALYTIC AND INTEGRATIVE PHILOSOPHY OF LANGUAGE
Authors: WALZ NORBERT , SMILJANIĆ DAMIR
Published: June 2016

Autori polaze od jednostranosti koje su rezultat apsolutizovanja analitičkog načina mišljenja u savremenoj filozofiji. Četiri teze prikazuju slabe tačke oficijelne Analitičke filozofije (apsolutizovanje onog logičkog, ignorisanje drugih medija, jednodimenzionalnost favorizovanog običnog jezika, „omekšavanje“ strogih zahteva za važenjem). U nameri da prevaziđu te nedostatke, ujedno ne ispuštajući iz vida trajne tekovine analitičkog mišljenja (ideal jasnoće, jedinstven metod, samokritika putem kritike jezika), autori se na kraju članka zalažu za integrativno shvatanje jezika koje pored onih analitički obuhvaćenih aspekata jezika (logičko-semantički i pragmatički aspekat) u sebi obuhvata i nove aspekte fenomena jezika (efektivni, ekspresivni, kreativni aspekat jezika).
PROBLEM JEZIKA I TUMAČENJA HAJDEGEROVE FILOZOFIJE
Authors: POPOVIĆ UNA
Published: June 2016

Centralna tema ovog rada je problem jezika i tumačenja Hajdegerove filozofije. Problem tumačenja Hajdegerove filozofije ovde se sagledava kao bitno vezan za njen jezik, te se stoga analizom karaktera i uloge jezika u Hajdegerovoj misli načelno pokušava iznaći i pravo polazište za njeno tumačenje. Analiza jezika Hajdegerove filozofije treba da pokaže i različite tipove Hajdegerove pojmovnosti, kao i njihovu ulogu u stvaranju novog oblika filozofije kod Hajdegera.
DVE FAZE VITGENŠTAJNOVOG RAZMATRANJA JEZIKA
Authors: MIĆIĆ NEMANJA
Published: June 2016

Iako postoji opšta saglasnost o nekompatibilnosti između dve faze Vitgenštajnovog mišljenja, postoje zajedničke tačke koje se mogu pronaći: filozofija jezika i njenih zakonitosti u ljudskom životu i promišljanju je nešto što prožima oba perioda, kao i fokusiranje na validan i neodgovarajući način korišćenja jezika

– odnosno, postavljanje granica gde razumni govor ima svoj kraj, a gde otpočinje nonsens. Ovaj rad ima za cilj predstavljanje osnovnih koncepcija Vitgenštajnove misli, ispitivanje toga koliko se, zapravo, radi o sugerisanom novumu u odnosu na tradiciju, kao i o upitanosti o valjanosti korišćenih metoda u cilju promovisanja jednog drugačijeg pristupa filozofiji i svakodnevnom.
Supplementary Research Sources for the ASFE Study of the Student Population in Bologna During the Early Modern Period = Fuentes adicionales de investigación para el análisis ASFE de la población estudiantil en Bolonia durante la temprana edad moderna
Authors: Guerrini Maria Teresa
Published: June 2016

Abstract: Having completed a database of institutional sources relating to the University of Bologna during the early modern period (the ASFE project section titled Onomasticon Studii Bononiensis), we now aim to provide an overview of certain potential supplementary sources that might complete the picture and above all fill in areas left uncovered by serial documentation relating to the University. The Status animarum of parishes, as with personal files of professors, together with processes involving students, provide sources that will enable us to obtain a better overall picture of the Bologna University’s student population during the Ancien Régime. The research will then focus on a source as yet unutilized to this end, and this is the epitaphs in the numerous Bologna churches, where many students who died suddenly during their university years in the city are buried. Very often, these students do not appear in the ASFE database in that, as a result of their sudden death, they had not yet managed to officially enrol at the University.Keywords: ASFE project, student population, Bologna University, early modern  period, supplementary sources.Resumen: Tras haber completado una base de datos de fuentes institucionales en relación con la Universidad de Bolonia durante la temprana edad moderna (la sección del proyecto ASFE llamada Onomasticon Studii Bononiensis), pretendemos ofrecer un resumen de algunas potenciales fuentes adicionales que podrían completar el panorama y ante todo llenar vacíos que la documentación en serie sobre la Universidad no ha logrado llenar. El Status animarum de las parroquias, al igual que los expedientes personales de los profesores, así como los procesos que afectaban a los alumnos ofrecen fuentes que nos permitirán reconstruir una imagen más completa de la población estudiantil de la Universidad de Bolonia durante el Antiguo Régimen. La investigación se centrará en una fuente que hasta ahora no ha sido utilizada con este fin, y que consiste en los epitafios en las numerosas iglesias de Bolonia donde muchos alumnos que fallecieron repentinamente durante sus años universitarios fueron enterrados. Muy frecuentemente, dichos alumnos no aparecen en la base de datos de ASFE ya que, como consecuencia de su repentina muerte, no habían conseguido registrase aún de manera oficial en la Universidad.Palabras clave: Proyecto ASFE, población estudiantil, Universidad de Bolonia, temprana edad moderna, fuentes adicionales.
O espaço urbano, o grafite e a identidade do sujeito catador
Authors: Stefaniu Luciana Fracasse , Raimo Luciana C. Ferreira Dias
Published: June 2016

Considerando a problemática da constituição do sujeito no espaço urbano nos estudos de perspectiva discursiva, este trabalho busca refletir sobre os processos de textualização e circulação de carroças de catadores que foram repaginadas pelo projeto artístico “Pimp my carroça", idealizado pelo grafiteiro Tiago Mundano, que mescla a arte do grafite, crítica social e recursos de segurança. Buscamos compreender os efeitos de sentidos produzidos na/pela arte do grafite articulando o movimento do catador ao movimento da própria cidade.Abstract: Considering the problem of the constitution of the subject in the urban space in discursive perspective studies, this paper seeks to reflect on the textualization processes and circulation collectors carts that were repaginate the artistic project "Pimp my cart," designed by graffiti artist Thiago Mundano that mixes graffiti art, social critique and security features. We try to understand the effects of meanings produced in / by the graffiti art that articulates movement of the collector to move the city itself.Keywords: graffiti, city, urban discourse, collector of recyclable material´s identity.
A construção da memória do sujeito contemporâneo a partir de arquivos-monumentos
Authors: Andrade Eliane Righi , Almozara Paula Cristina Somenzari
Published: June 2016

Este artigo discute, por um olhar interdisciplinar, a formação da memória do sujeito contemporâneo, constituída pelos arquivos, os quais são entendidos, ao mesmo tempo, como forma de preservação de uma memória histórica e coletiva – o arquivo-documento – e como interpretação, a partir das diferentes “entradas” do sujeito no arquivo – o arquivo-monumento. Essa reflexão entende os arquivos como uma construção social que se utiliza de elementos historicizados para gerar redes de significados. Utilizando recortes (fotos e textos) das manifestações sociais de 2013 como material de análise da pesquisa, conclui-se que a memória é constituída pelas várias interpretações sobre o arquivo, produzidas na relação entre o dizer e a imagem, no tempo-espaço histórico que caracteriza um acontecimento.Abstract:This article proposes, by an interdisciplinary perspective, the discussion about the constitution of the memory of the contemporary subject, memory formed by archives that are understood, at the same time, as a way of preserving the historical and collective memory – the document-archive – and as a work of interpretation, through the different “entries” that the subject does into the archive – the monument-archive. This reflection considers the archives as a social construction which uses historicized elements to produce meaning networks. Using extracts (pictures and texts) from the social manifestations that occurred in 2013 in Brazil as the analysis material of the research, we can conclude that memory consists of different interpretations of the archive, produced in the relationship between what is said and the image, in the historical time-space that characterizes an event.Keywords: archive; memory; event; contemporary subject; arts.
Em nome do pai: autoritarismo e discurso patriarcal n’O Ateneu, de Raul Pompéia
Authors: Sandanello Franco Baptista
Published: June 2016

O presente artigo discute elementos pontuais da narração do romance O Ateneu (1888), de Raul Pompéia, e interpreta as rememorações de seu narrador – Sérgio – como desenvolvimento de um discurso de poder patriarcal, que, antes de criticar imparcialmente as mazelas do ensino em um internato da época, acaba por reproduzir, através da repetição do discurso paterno, o conservadorismo paralelamente trazido de casa. Neste sentido, pretende-se relativizar o elemento puramente memorialístico da narração em face do lugar ideológico desta mesma voz narrativa, que se torna, por si só, o ponto central da crítica de Pompéia ao Brasil Monárquico.Abstract: The present article discusses specific narrative elements of O Ateneu (1888), a novel by Raul Pompeia, and interprets the recollections of its narrator – Sergio – as a development of patriarchal discourse, which, before criticizing the ills of education in a boarding school of its period, turns out to reproduce, through the repetition of his father’s speech, a parallel conservatism, brought from home. In this regard, this article aims to relativize the purely memorialistic elements of O Ateneu’s narration in face of the ideological basis of its narrative voice, here considered, in itself, the center point of Pompéia’s critique of Brazilian Monarchy.Keywords: Raul Pompéia; Ateneu; brazilian literature; narration.
Um olhar político para a educação ambiental do programa nacional de educação ambiental (ProNEA)
Authors: Luca Andréa Quirino , Lagazzi Suzy Maria , Sorrentino Marcos
Published: June 2016

Este trabalho, que se localiza no terreno da Educação Ambiental, tem como perspectiva teórico-metodológica a Análise de Discurso de linha materialista, e procura compreender a historicidade do documento da política pública de educação ambiental do Brasil, nomeado Programa Nacional de Educação Ambiental - ProNEA -, assim como dar visibilidade aos pré-construídos e condições de produção que sustentam seu discurso. Apresentamos alguns pressupostos do referencial teórico-metodológico, o contexto da política pública, e a análise realizada. Terminamos o artigo com algumas considerações de ordem teórico-analítica, abrindo as possibilidades de reflexão com novas perguntas. Pretendemos contribuir com um melhor entendimento sobre o discurso da educação ambiental do ProNEA, dando visibilidade ao modo pelo qual o sentido de política pública se produz.Abstract:In this work, which is in the field of Environmental Education, we conducted a materialistic discourse analysis to understand the historical references of document of public policy on environmental education in Brazil, the National Program of Environmental Education (ProNEA). We seek to give visibility to the pre-built and production conditions that support this speech. We present the assumptions of the materialistic discourse analysis, the context of public policy for environmental education in Brazil, and analysis performed. We finished the work with some theoretical-analytical considerations, opening the possibilities of reflection with new questions. We intend to contribute to a better understanding of the discourse of public policy on environmental education in Brazil, giving visibility to the way in which the meaning of public policy is produced.Keywords: environmental education; public policy on environmental education; discourse analysis.
A ordem e a margem: comportamento disciplinar para Polícia Feminina no Paraná (1977-2000)
Authors: Mazurok Schactae Andréa
Published: June 2016

As policiais femininas, que ingressaram na Polícia Militar do Paraná (PMPR), no final da década de 1970. Para inseri-las na instituição, foi construído um modelo de comportamento feminino pela legislação. Um modelo de policial feminina que deveria ser assumido pelas agentes para elas serem reconhecidas como policiais femininas. Portanto, o objetivo deste artigo é analisar a legislação disciplinar como parte da construção de um padrão de comportamento para a policial feminina, o qual está vinculado à construção de uma identidade para a Polícia Feminina. Observado que a punição do comportamento irregular ou transgressor faz parte do processo de construção do modelo de policial feminina e de policial militar. Para nortear a análise, foram utilizados como referencial teórico Robert Connell, Pierre Bourdieu, Michel Foucault e Joan Scott
Almas santas e aflitas nas Minas setecentistas
Authors: Martins William de Souza
Published: June 2016

Resenha
O “espaço do fabuloso” e a representação de animais na cerâmica coríntia no século VII a.C
Authors: Carneiro Cerqueira Lima Alexandre
Published: June 2016

A representação de animais na cerâmica coríntia durante o VII século a.C. consiste em uma temática bastante apreciada entre arqueólogos e historiadores da Arte ao longo do século XX. Segundo esses especialistas, o ‘estilo orientalizante’ era concebido como uma ‘importação’ de signos próximo-orientais por parte dos artesãos gregos. Porém, uma nova visão acerca do ‘fenômeno orientalizante’ tem buscado compreender as tensões, as disputas e os conflitos no seio das elites nas póleis por meio da análise dos artefatos ‘orientais’. Nosso intuito consiste em apresentar um novo olhar sobre as representações de animais e de ‘seres fabulosos’ na cerâmica coríntia durante o VII século a.C.
A respeito de uma ânfora do Pintor de Amásis conservada no Cabinet des Médailles da Biblioteca Nacional da França, em Paris: três grandes divindades da Atenas arcaica
Authors: Villanueva Puig Marie-Christine
Published: June 2016

O programa iconográfico de uma ânfora ática de figuras negras, datada de cerca de 540 a. C., assinada pelo oleiro Amasis e atribuído ao Pintor de Amasis (Cabinet des Médailles da Biblioteca Nacional da França, em Paris) é reexaminado. A partir disso, propõe-se avaliar a importância documental das imagens veiculadas pelos vasos numa abordagem de história sócio-religiosa da Atenas arcaica.
Imagem e espaço em pinturas de vaso e escultura arquitetônica: sobre a (ir)relevância do suporte
Authors: Dietrich Nikolaus
Published: June 2016

Este artigo explora a relevância do suporte no estudo da arte da Grécia Antiga, através de uma análise paralela da relação entre imagem e espaço na pintura de vasos áticos e escultura arquitetônica. Enquanto produções acadêmicas recentes e inovadoras sobre arte grega tentam focar na incomensurabilidade de diferentes suportes da representação pictórica, este artigo mostra analogias essenciais. As imagens encontradas em ambos os meios pictóricos provam abranger uma definição mais ampla que a de corpo físico. Em vez disso, nenhum limite claro pode ser definido entre o corpo físico e suas “extensões” – armadura, vestimenta, características, em alguns casos até elementos do contexto espacial da imagem como, por exemplo, “paisagem”. Enquanto esse espaço (presumido) que a cerca pode ser parte intrínseca da imagem, a ideia do espaço pictórico dissociado da estrutura material está ausente, tanto na pintura do vaso quanto na escultura arquitetô- nica. Em vez disso, o espaço das figuras é idêntico à sua estrutura material, seja na área de pintura do vaso ou no frontispício de um templo.
Oferecer uma flor, oferecer sua philia
Authors: Kei Nikolina
Published: June 2016

Existe, na cerâmica ática dos séculos VI e V a. C., certo número de imagens nas quais o gesto de oferecer uma flor a alguém se apresenta como uma maneira de saudá-lo, além de expressar sua estima, seu reconhecimento e seu afeto. Objeto de prazer tanto visual, como olfativo e tátil, a flor é um dom que seduz, capaz de atar ou de reforçar os laços de amizade. Assim, em cenas de partida, de encontro, de reencontros e até de reconciliação, a presença discreta da flor remete às noções gregas de philia (amizade) e de charis (amor) em todas as suas declinações: charme, generosidade, prazer.
Santos e sacramentos no cotidiano dos trabalhadores de Macapá (1948-1964)
Authors: Silva Lobato Sidney da
Published: June 2016

Entre 1948 e 1964, a Igreja Católica ampliou rapidamente sua envergadura institucional no Território Federal do Amapá. Neste território, ocorreu a chegada de missionários italianos e a consequente formação de diversas paróquias. Os párocos procuraram então depurar as práticas religiosas dos leigos, seguindo os rígidos princípios da ortodoxia eclesiástica. Neste artigo, procuramos enfocar o esforço destes leigos para defender uma religiosidade na qual o culto aos santos ocupava um lugar central, em detrimento da importância que os padres atribuíam aos sacramentos. Procuramos também demonstrar que, diante deste esforço, muitas vezes os clérigos recuaram.
Imagens da simultaneidade e os impasses da narrativa – O caso da Synopsis historiae universalis (1766) de Johann Christoph Gatterer
Authors: Melo Araújo André de
Published: June 2016

No contexto acadêmico em que o pensamento histórico moderno se cientificiza, Johann Christoph Gatterer (1727-1799) publica um conjunto de seis tábuas históricas reunidas sob o título Synopsis historiae universalis (1766). Por meio delas, o autor procura apresentar uma visão geral da simultaneidade dos acontecimentos históricos e, assim, solucionar os impasses de representação narrativa da história universal. Ao analisar os seis fólios publicados por Gatterer, este artigo identifica nas tábuas de 1766 tanto a retomada de um gênero historiográfico já bastante difundido na época das Luzes, quanto sua reconfiguração feita em nome de uma nova semântica visual científica. Desse modo, leituras fundamentalmente logocêntricas do pensamento histórico moderno encontram limites ante a tese segundo a qual a informação visual deve ser considerada como um elemento importante no processo de cientifização da história na segunda metade do século XVIII.
Cidadãos e cidadãs na cidade grega clássica. Onde atua o gênero?
Authors: Cuchet Violaine Sebillotte
Published: June 2016

O gênero, enquanto categoria analítica, combinado aos trabalhos pioneiros dos anos 1980 sobre o caráter misto da maioria das práticas cívicas e do léxico da cidadania, convidam-nos a traçar um quadro da cidadania grega clássica (nomeadamente ateniense) bastante afastado da definição dada por Aristóteles no livro III das Politika (1275b17-20). O presente artigo busca distinguir, por um lado, o que diz respeito ao regime democrático, propriamente dito – e, de forma mais geral, à abordagem que visa descrever regimes políticos (na Grécia antiga ou alhures) –, do que diz respeito, por outro lado, às práticas cívicas dos politai – práticas “políticas”, em termos gregos –, nas quais, embora diferenciados em suas funções, mulheres e homens são solidários.
A nobreza em movimento
Authors: Ferreira Furtado Júnia
Published: June 2016

Resenha
Use of SSR markers to identify grapevine cultivars registered in the Czech Republic
Authors: Moravcova Katherina , Baranek Miroslav , Pidra Miroslav
Published: June 2016

In this study we analyzed 51 grapevine cultivars registered in the Czech Republic using six highly informative SSR loci, and determined SSR profiles typical for each cultivar. All cultivars were easily distinguished on the basis of SSR allele length, except for berry color mutants (Pinot and Chasselas group). The average number of detected alleles per locus was 13.2, while observed heterozygosity is between 0.745 (VrZAG 79) and 0.922 (VVMD 7). The lengths of the alleles were compared with results from other laboratories; lengths were either the same or different by 1-3 bp. We also tested a new approach to microsatellite data comparison using a coding system based on reference alleles as a size standard (THIS et al., 2004). The obtained profiles were mostly in accordance with profiles of reference cultivars (THIS et al., 2004); we discuss the possible reasons for observed discrepancies.

A third allele in the microsatellite spectrum was observed in five samples where template DNA originated from leaves. Additional analyses with DNA isolated from phloem-enriched samples (L2 meristem layer) were performed and typical diallelic profiles obtained. The reason for the detected triallelism is assumed to be a periclinal chimerism.
Global survey of the microbial ecosystem during alcoholic fermentation in winemaking
Authors: Renouf Vincent , Perello Marie Claire , Strehaiano Pierre , Lonvaud-Funel Aline
Published: June 2016

The alcoholic fermentation is a crucial winemaking step. Its failure is problematic. In spite of several studies to understand and elucidate these problems wine global microbial ecology has never been considered. Using conventional microbiological methods and sensitive molecular tools we monitored the alcoholic fermentations of different red grape varieties in several cellars located in Bordeaux area. These observations were made during three successive vintages in different oenological conditions. The effect of the addition of commercial active dried yeast and of initial cold maceration was studied. All these factors were compiled and their effects on microbial changes were investigated. Some of them acted directly on the microbial population of berries surface at the harvest time and should have impact on alcoholic fermentation. They could modify the microbial changes which in some cases could lead to sluggish fermentation. In these cases, we focused on the Brettanomyces bruxellensis spoilage problem. The risk of further contamination was discussed according to the alcoholic fermentation development.
Protein characterization of Roditis Greek grape variety and Sauvignon blanc and changes in certain nitrogen compounds during alcoholic fermentation
Authors: Nakopoulou Z. G. , Mastrogiannaki-Vafopoulou Anna , Soufleros Evangelos H.
Published: June 2016

Must and wine samples of the Greek grape variety Roditis and the French one Sauvignon blanc were analysed in order to obtain further knowledge of the protein profile of Roditis and to watch the evolution of grape proteins during the alcoholic fermentation of Roditis and Sauvignon blanc musts. For these purposes protein samples were isolated from must and wine samples by ammonium sulphate precipitation and subjected to sodium dodecyl sulphate polyacrylamide gel electrophoresis (SDS - PAGE). Eleven and nine bands with molecular weights between 11,1 and 64,4 kDa were detected on the electrophoregramms of Roditis and Sauvignon blanc must and wine samples respectively, using Coomassie Brillant Blue R-250 and silver staining methods. Two protein fractions of must and wine samples with molecular weights of 64,4 kDa and 34,4 kDa were identified as being glycoproteins in the profile of the Greek grape variety, according to the Periodic acid - silver staining, while only one must and wine fraction of 64,4 kDa had positively react with this stain, as far as it concerns Sauvignon blanc. None of the low molecular weight protein fractions found to be responsible for haze formation. A modified (Bradford) dye - binding procedure was used for the determination of musts and wines soluble proteins. Free amino nitrogen and the contents of neutral and acidic polysaccharides in the protein fractions after chromatography on Sephadex G - 25, were also analyzed.
Pyrazine contents in four red grape varietes cultivated in warm climate
Authors: Romero Raquel , Chacón Juan Luis , García Esteban , Martínez Jesús
Published: June 2016

We analysed 2-methoxy-3-ethylpyrazine and 2-methoxy-3-isobutylpyrazine content in 4 grape varieties cultivated in Castilla-La Mancha. A sensory analysis of the wines obtained from these grapes was also performed. The results revealed the presence of the two methoxypyrazines studied in all four varieties, in concentrations lower than those published for these varieties in regions with cooler climates. Significant differences were observed in 2-methoxy-3-isobutylpyrazine content between the different varieties: Cabernet-Sauvignon>Merlot>Syrah>Cencibel. The correlation between 2- methoxy-3-isobutylpyrazine content and the « green pepper » descriptor suggests a perception threshold at 3 ng/L in young wines.
Formation of acutissimin A in red wine through the contact with cork
Authors: Gil Luís , Pereira Carlos , Branco P. , Teixeira Artur
Published: June 2016

This study shows that when cork material gets in contact with wine, the elagitannins which exist in the cork material (namely one called vescalagin) react with the catechins present in the wine, producing, among others, Acutissimin A, which is an anti-tumoural agent about 250 times more potent than one of the most common anti-cancer drugs clinically used (VP-16). So, the contact of wine samples without the barrel winemaking stage (oak contact) was carried out with cork in order to determine the presence of Acutissimin A. After a contact time of about 30 min, 150 min and 6 days, Acutissimin A was detected in all samples containing cork. In the samples in which the contact was with oak wood, in our conditions, it was not possible to detect Acutissimin A.
The wine microbial consortium: a real terroir characteristic
Authors: Renouf Vincent , Miot-Sertier Cécile , Strehaiano Pierre , Lonvaud-Funel Aline
Published: June 2016

Yeast, bacteria, species and strains play a key role in the winemaking process by producing metabolites, which determine wine sensorial qualities. Therefore microbial population enumeration, species identification and strain discrimination from berry surface at harvest to storage in bottle are fundamental. The microbial diversity and significance of its variation according to the estate localization have not really been thoroughly considered in literature. This is the focus of this work. That should be of great interest because the spontaneous microbial population dynamics associated with a wine producing estate provide information on what might be considered as the method to obtain specific terroir typed wine. The both use of conventional microbiological methods like microbial population enumeration on nutritive selective media and efficient molecular tools of species identification like PCR-RFLP for yeasts and PCR-DGGE for bacteria and strains discrimination have demonstrated significant microbial differences between different estates localized in the Bordeaux area. Theses results appeared very interesting since certain microbial species are clearly specific of certain estates, in particular the bacterium Pediococcus parvulus, and also some strains of Saccharomyces cerevisiae, of Oenococcus oeni and Brettanomyces bruxellensis. Within an estate this specificity persists from one year to another. These differences observed suggest that the indigenous winemaking processes can contribute to the specificity of the wines produced on the various estates.. That concludes to the hypothesis of a microbial part in wines speficities.
"Terroir" effect, as a result of enviromental stess, depends more on soil depth than on soil type (Vitis vinifera L. cv. Grenache Noir, Côtes du Rhône, France, 2000)
Authors: Coipel Jacques , Rodriguez Lovelle Begoña , Sipp Catherine , Van Leeuwen Cornelis
Published: June 2016

Among other elements of the natural environment, soil greatly influences vine behaviour and berry composition. Its influence is complex, because soil affects vine water and mineral uptake, as well as temperature in the root zone. In this research, investigations were undertaken to assess whether vine development and grape quality potentiel could be linked to specific soil types. 15 dry farmed plots planted with Vitis vinifera L. cv. Grenache noir were studied in 2000 on five soil types of the Southern Côtes du Rhône (France). No clear relationship could be established between soil type, vine growth, yield and berry composition. However, vine water and nitrogen status were related to soil depth. On shallow soils, vine water and nitrogen status were low, which resulted in early shoot growth cessation and moderate yield, as well as high berry sugar and anthocyanin content. Severe water stress is known for affecting negatively berry ripening. Nevertheless, although this study was carried out under dry, Mediterranean conditions, the grapes with the highest potential for making quality red wines were obtained on the soils with the lowest water holding capacity.
Special Issue on Autonomous Flying Robot
Authors: Fujisawa Shoichiro , Nonami Kenzo , Miwa Masafumi , Suzuki Satoshi , Iwata Kakuya
Published: June 2016

Research on unmanned aerial vehicles (UAVs) has been conducted for quite some time, even though experiments were rather difficult to carry out. However, recent years have seen a proliferation of published reports in this field. This is most likely due to the spread of multicopters, which are easier and safer to operate than fixed-wing aircraft and single-rotor helicopters.   Other factors that have made it easier to conduct research on UAVs and thus contributed to the increased number of studies include the wide availability of high-performance flight controllers that are either low cost or offered on an open-source basis, such as ArduPilot and MultiWii.   Although this has minimized technological hurdles in conducting research, it has become more difficult to conduct research safely in a social and legal context. Prompted by a 2015 drone incident, Japan’s civil aeronautics law was revised to control UAV flights under stricter regulations. Even so, these regulations are still considered less restrictive than those in most other countries.   UAV research includes obvious risks and dangers of operating airborne devices, but also makes it more interesting as a scientific inquiry, generates high expectations about practical utility, and makes a highly significant area of investigation.   Placing a high priority on safety will hopefully lead to further research in this area.   This special issue covers the latest in UAV research, including
  • UAV control system design,

  • Studies on flight characteristics of aircraft equipped with special mechanisms,

  • UAV applications,

  • Studies on operational UAVs.
    Readers will find it interesting and rewarding to explore the latest UAV research trends presented in this issue.