Αξιοποίηση των κοινωνικών δικτύων στην εκπαιδευτική διαδικασία
Authors: Μπουλούτα Κωνσταντίνα 
Published: November 2021

Αντικείμενο της παρούσας διατριβής αποτελεί η χρήση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση και, ειδικά, η χρήση της πλατφόρμας MOODLE στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Πιο συγκεκριμένα, σκοπός της ήταν να χαρτογραφήσει και να μελετήσει την κατάσταση που επικρατεί στο χώρο της εκπαίδευσης, διατυπώνοντας, σχολιάζοντας και εμπλουτίζοντας το περιεχόμενο και τις απαντήσεις σε ερωτήσεις του τύπου: Ποιες είναι οι αλλαγές εκείνες που συντελούνται σήμερα στο χώρο της εκπαίδευσης και ποιες είναι οι ευκαιρίες που προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογία σε αυτόν τον τομέα; Είναι κατανοητό απ’ όλους ότι οι αλλαγές που παρατηρούνται είναι βαθιές, μεγάλες, ορατές και μη, οπότε δεν πρέπει να αγνοούνται από τους αρμοδίους φορείς και την κοινωνία; Τα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι σε θέση, με την βοήθεια των ΤΠΕ και διαφόρων επιστημών, όπως η κοινωνιολογία, η ανθρωπολογία, τα μαθηματικά, η ψυχολογία, η ιστορία κ.ά. να δημιουργήσουν ολοκληρωμένα και ποιοτικά προηγμένα διαδικτυακά συστήματα μάθησης (ΠΔΣΜ); Πότε και υπό ποιες συνθήκες οι Έλληνες φοιτητές, ως ενεργοί πολίτες, θα ενδιαφερθούν ακόμα περισσότερο για αυτά τα μαθήματα; Στο πλαίσιο ενός διαδικτυακού μαθήματος, ποια από τα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας και, συγκεκριμένα, ποια είναι τα χαρακτηριστικά των φοιτητών που θα δείξουν ανεκτικότητα στην -ενδεχομένως- διαφορετική άποψη των υπολοίπων συναδέλφων τους;Μήπως τα διαδικτυακά μαθήματα, με την πάροδο του χρόνου, αποκτήσουν μια ανεπιθύμητη πολιτική, θρησκευτική, ιδεολογική και όχι μόνο διάσταση;Έκτος από τον καθηγητή και την ομάδα από διαχειριστές, μηχανικούς, ψυχολόγους και παιδαγωγούς που τον υποστηρίζει, θα βοηθήσουν -ουσιαστικά και εθελοντικά- και τα υπόλοιπα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας στην βελτίωση της ποιότητας των διαδικτυακών μαθημάτων; Θα επικρατήσει πνεύμα αλληλεγγύης μεταξύ των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας και, πρωτίστως, μεταξύ των φοιτητών που απαρτίζουν μια εικονική τάξη, που σχολιάζουν τα δρόμενα στα κοινωνικά δίκτυα ή/και συμμετέχουν ενεργά στο φόρουμ του διαδικτυακού μαθήματος. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των υπαρχόντων μαζικών ανοικτών on-line συστημάτων, των ΠΔΣΜ, της χρήσης εκπαιδευτικών παιγνίων, επαυξημένης πραγματικότητας κ.ά.; Υπό την οπτική αυτή διερευνήθηκε η στάση και οι απόψεις των Ελλήνων φοιτητών που συμμετέχουν σε εξ αποστάσεως προγράμματα πανεπιστημίων αναφορικά με την εκπαιδευτική πλατφόρμα MOODLE.Μεθοδολογία: Διεξήχθη πρωτογενής ποσοτική έρευνα με τη χρήση ερωτηματολογίου σε δείγμα 206 ατόμων, τα οποία συλλέχθηκαν με τη μέθοδο της βολικής δειγματοληψίας. Το ερωτηματολόγιο κατασκευάστηκε από την ίδια την ερευνήτρια. Στην παρούσα έρευνα χρησιμοποιήθηκε περιγραφική στατιστική για την αποτύπωση των δημογραφικών χαρακτηριστικών και του περιεχομένου των απαντήσεων που έδωσαν οι ερωτώμενοι. Επιπλέον, χρησιμοποιήθηκε για τη διερεύνηση της επίδρασης του φύλου και της μόρφωσης στην αξιολόγηση του MOODLE. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιήθηκαν οι στατιστικοί έλεγχοι Kruskal Wallis, Mann Whitney & Spearman’s rho επαγωγική στατιστική index. Ο λόγος χρήσης μη παραμετρικών ελέγχων ήταν ότι τα δεδομένα δεν ακολουθούσαν την κανονική κατανομή.Αποτελέσματα: Η συντριπτική πλειοψηφία των φοιτητών συμφώνησε ότι μέσω του MOODLE μπορούν να αποκτήσουν εύκολα πρόσβαση στα περιεχόμενα του MOODLE, να περιηγηθούν ελεύθερα και να το χρησιμοποιήσουν χωρίς να χρειάζεται να τους εξηγήσει κάποιος το πώς λειτουργεί. Επίσης, θεώρησαν πως το MOODLE έχει πολλά πλεονεκτήματα για την εκμάθησή τους. Οι φοιτητές υποστήριξαν πως το να μάθουν τη χρήση του MOODLE είναι εύκολο για εκείνους και ανέφεραν πως η χρήση του MOODLE είναι ένα ελκυστικός τρόπος μάθησης. Ταυτόχρονα, οι υπό μελέτη φοιτητές προτιμούν την πλατφόρμα MOODLE, την οποία θεωρούν εύκολη και διασκεδαστική. Ως προς την αξιολόγηση του MOODLE αυτό αξιολογείται ως μέτρια χρήσιμο για την επαφή με τον καθηγητή (βοηθό, παιδαγωγό κ.ο.κ.), τη μελέτη των κεφαλαίων που ακολουθούν και την μελέτη του μαθήματος συνολικά. Ωστόσο, οι ερωτώμενοι που θεωρούνται ανώτερου μορφωτικού επιπέδου και καλύτεροι σπουδαστές αξιολογούν το MOODLE πιο θετικά. Επίσης, και οι μικρότεροι σε ηλικία ερωτώμενοι, που είναι περισσότερο εξοικειωμένοι με τις νέες τεχνολογίες το αξιολογούν πιο θετικάΣυμπεράσματα: Το MOODLE προτείνεται ως συμπληρωματικά χρήσιμο εργαλείο σε συγκεκριμένους τομείς που αφορούν κυρίως την μελέτη και την οργάνωση του μαθήματος. Η ευκολία χρήσης της πλατφόρμας στα εξ αποστάσεως προγράμματα αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την ενθάρρυνση των φοιτητών και τη συνέχιση των σπουδών τους. Ωστόσο, ενώ η πλατφόρμα MOODLE θεωρείται εύκολη και διασκεδαστική δεν είναι αρκετά αποτελεσματική στη μάθηση καθώς οι φοιτητές δεν είναι απόλυτα ικανοποιημένοι από την επικοινωνία με τους καθηγητές τους, από τα πολυμέσα που χρησιμοποιεί αλλά και από τη μελέτη που προτείνει. Λέξεις κλειδιά: τεχνολογίες στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση, μαζικά ανοικτά μαθήματα, έξυπνες κινητές συσκευές, διαδικτυακές εκπαιδευτικές πλατφόρμες, στάσεις και απόψεις φοιτητών