Γενετικοί και μοριακοί παράγοντες συσχετίσεως λοιμώξεως από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και γλαυκώματος
Authors: Ζαβός Χρήστος 
Published: January 2014

Πρόσφατα δεδομένα μας δείχνουν αυξημένη συχνότητα της Helicobacter pylori λοιμώξεως σε Έλληνες ασθενείς με πρωτοπαθές γλαύκωμα ανοικτής γωνίας (POAG), η θεραπεία εκριζώσεως έχει θετική επίπτωση στην διετή πορεία του γλαυκώματος και ο αυξημένος τίτλος των anti-H. pylori IgG αντισωμάτων στο υδατοειδές υγρό γλαυκωματικών ασθενών δυνατόν να αντανακλά την βαρύτητα της γλαυκωματικής βλάβης. Σκοπός της διατριβής ήταν: (1) να επιβεβαιωθεί σε νέο δείγμα ασθενών η αρχική διαπίστωση ότι υφίσταται αυξημένη συχνότητα H. pylori λοιμώξεως σε ασθενείς με POAG, (2) να διερευνηθεί τυχόν εντόπιση του H. pylori σε οφθαλμικό ιστό (in situ), (3) να ελεγχθεί η υπόθεση ότι η απόπτωση δυνατόν να αποτελεί κοινό παθογενετικό μηχανισμό, εκτιμώντας ογκογονίδια, ογκοκατασταλτικά γονίδια ή αντι-αποπτωτικές πρωτεΐνες, και κυτταρικούς δείκτες ανοσιακής επιτηρήσεως, (4) να διερευνηθεί πιθανή γενετική επίπτωση στην εκδήλωση των δύο νόσων εκτιμώντας τη συσχέτιση των HLA αντιγόνων/αλληλίων στους ασθενείς με γλαύκωμα και H. pylori λοίμωξη, και (5) να διερευνηθεί ο ρόλος του οξειδωτικού στρες στην παθογένεια των δύο νόσων. Στην παρούσα μελέτη συμπεριελήφθησαν 51 ασθενείς που υπεβλήθησαν σε τραμπεκουλεκτομή εξαιτίας POAG που δεν απαντούσε σε τοπική αντι-γλαυκωματική αγωγή. Η παρουσία της H. pylori λοιμώξεως διαπιστώθηκε ιστολογικώς, ή με δοκιμασία ουρίας αναπνοής σε 8 ασθενείς που δεν κρίθηκαν ικανοί ή αρνήθηκαν να υποβληθούν σε ενδοσκόπηση ανωτέρου πεπτικού. Στην ομάδα των μαρτύρων συμπεριελήφθησαν 35 ασθενείς με ήπια σιδηροπενική αναιμία οι οποίοι επίσης υπεβλήθησαν σε ενδοσκόπηση ανωτέρου πεπτικού και ιστολογική εξέταση για παρουσία H. pylori λοιμώξεως. Επιπλέον, στους POAG ασθενείς, εκτιμήθηκαν: α) με ανοσοϊστοχημεία η έκφραση των ογκογονιδίων p53, Ki-67, Bcl-2 και παράμετροι των T-λεμφοκυττάρων (UCHL-1) (CD20) και B-λεμφοκυττάρων (CD20), β) οι ιντερλευκίνες -1β, -2, -6, -8, -10, η ιντερφερόνη-γ, ο tumor necrosis factor-α και η ενδοθηλίνη-1 του ορού με ELISA, γ) οι HLA υπότυποι με τεχνικές PCR και δ) οι δραστικοί μεταβολίτες οξυγόνου (ROMs) με σπεκτροφωτομετρία. Από την ανάλυση των ευρημάτων διαπιστώσαμε: Ι. Παρουσία H. pylori λοιμώξεως ιστολογικώς ή με δοκιμασία ουρίας αναπνοής σε μεγάλη αναλογία των ασθενών μας με POAG (84,3%). ΙΙ. Ιστολογική παρουσία H. pylori βακτηρίων σε 5 ασθενείς σε δείγματα βιοψιών από σκληροκερατοειδικό διηθητικό ηθμό (trabeculum) και ίριδα. ΙΙΙ. Θετική έκφραση UCHL-1 στο σύνολο των POAG ασθενών με H. pylori λοίμωξη και θετική έκφραση CD20 έκφραση μόνο σε έναν POAG ασθενή με H. pylori λοίμωξη. IV. Υπερέκφραση των Ki-67, p53 και Bcl-2 στο 19%, 25% και 37,5%, αντίστοιχα, των ασθενών με POAG και H. pylori λοίμωξη. V. Παρουσία κυτταροκινών ορού που δεν διέφεραν σημαντικά μεταξύ H. pylori θετικών και αρνητικών ασθενών. VΙ. Σημαντικά συχνότερη παρουσία υποτύπων HLA-A33 και HLA-B35 σε σύγκριση με υγιή πληθυσμό και συχνότερα αλλήλια HLA-DQB1*0301 και HLA-DQA1*0505 στους POAG ασθενείς της μελέτης. VIΙ. Σημαντική αύξηση των ROMs στους H. pylori-θετικούς έναντι των H. pylori-αρνητικών POAG ασθενών. Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι H. pylori βακτήρια ανιχνεύονται ιστολογικώς σε δείγματα βιοψιών του διηθητικού ηθμού και ίριδας POAG ασθενών που σε συνδυασμό με την εντόπιση της λοιμώξεως στην γαστρεντερική οδό πιθανόν να επάγουν χυμικές και κυτταρικές ανοσιακές αποκρίσεις οι οποίες συμβάλλουν με ποικίλους μηχανισμούς στην παθοφυσιολογία του POAG όπου πιθανόν εμπλέκονται γονίδια αποπτωτικά ή αντιαποπτωτικά, κυρίως T-λεμφοκύτταρα, κυτταροκίνες, οξειδωτικό στρες και γενετικοί παράγοντες.