Chemsex - an international public health concern: description, risk behaviors, substance used and health consequences
Authors: Zawilska Jolanta Barbara , Wysocka-Sendkowska Natalia , Stępniak Marcin 
Published: January 2025

Przedmiot badań. Przedmiotem badań jest zjawisko tzw. chemseksu. W pracy przedstawiono motywacje oraz skutki zdrowotne i społeczne tego zjawiska, z naciskiem na aspekty związane ze zdrowiem publicznym, takie jak ryzyko zakażeń przenoszonych drogą płciową, zdrowie psychiczne i konsekwencje społeczne.
Cel badań. Niniejszy przegląd piśmiennictwa miał na celu wielopłaszczyznowe omówienie zjawiska chemseksu, czyli celowego stosowania substancji bezpośrednio przed lub w trakcie aktywności seksualnej, głównie przez mężczyzn uprawiających seks z mężczyznami (MSM). W pracy poddano analizie dane dotyczące rozpowszechnienia chemseksu w różnych kontekstach społecznych i geograficznych, główne powody korzystania z chemseksu, związki wykorzystywane w chemseksie, ze szczególnym uwzględnieniem ich toksyczności oraz omówiono skutki zdrowotne, w tym zakażenia przenoszone drogą płciową i zaburzenia psychiczne. Ponadto w pracy przedstawiono rekomendacje z zakresu profilaktyki i interwencji w celu ograniczenia negatywnych skutków chemseksu.
Metodyka wyszukiwania i doboru piśmiennictwa. Przegląd piśmiennictwa przeprowadzono przy użyciu baz danych PubMed, Google Scholar i Web of Science, używając następujących słów kluczowych: chemsex, man having sex with man (MSM), sexually carried diseases, pre-exposure prophylactics, mental health. Bazy danych przeszukano w okresie od września do listopada 2024 r. Przeszukiwanie ograniczono do artykułów w pełnym tekście opublikowanych w języku angielskim w latach 2000–2024.
Wyniki. W chemseksie najczęściej stosuje się metamfetaminę, mefedron i kwas Ɣ-hydroksymasłowy (GHB)/γ-butyrolakton (GBL), które określa się wspólnym mianem „narkotyki chemseksu”. Inne substancje używane przez uczestników chemseksu to ketamina, kokaina, 3,4-metylenodioksymetamfetamina (MDMA, ekstazy), amfetamina, azotyny alkilowe i butylowe, marihuana oraz leki stosowane w zaburzeniach erekcji. Drogą dożylną (tzw. slamming) podawany jest mefedron i inne związki z grupy syntetycznych pochodnych katynonów, rzadziej ketamina i metamfetamina. Chemsex wiąże się z długotrwałymi sesjami seksualnymi, które mogą trwać od kilku godzin do kilku dni, często w grupach i z wieloma partnerami. Uprawianie chemseksu wiąże się ze zwiększoną częstością występowania chorób przenoszonych drogą płciową, takich jak HIV, rzeżączka, chlamydioza, kiła, zapalenie wątroby typu C i typu B. Dożylne podawanie związków stwarza największe ryzyko zakażenia wirusami HIV, HCV i HBV. W celu zmniejszenia ryzyka zakażenia HIV zaleca się stosowanie profilaktyki przedekspozycyjnej (PrEP) z wykorzystaniem w dwóch leków przeciwwirusowych, emtrycytabiny i fumaranu tenofowiru dizoproksylu, które można przyjmować codziennie lub w razie potrzeby. Chemseks negatywnie wpływa na zdrowie psychiczne prowadząc do stanów niepokoju i lęku, depresji, zaburzeń psychotycznych, myśli i prób samobójczych. Ponadto, uprawianie chemseksu wiąże się z izolacją społeczną i stygmatyzacją, negatywnie wpływa na relacje w obrębie rodziny, miejsca pracy i społeczeństwa.
Wnioski. Zjawisko chemseksu stało się w ostatnich latach istotnym problemem zdrowia publicznego. Chemseks wiąże się z licznymi negatywnymi skutkami zdrowotnymi, w szczególności zakażeniami przenoszonymi drogą płciową i zaburzeniami psychicznymi. W celu ograniczenia negatywnych skutków chemseksu należy rozwijać programy edukacyjne, wspierać dostęp do profilaktyki przedekspozycyjnej oraz oferować specjalistyczne programy terapii uzależnień.