Διαταραχές αναπνοής στον ύπνο σε νεαρούς ενήλικες, ηλικίας 18-25 ετών
Authors: Μπαρμπούζας Αργύριος 
Published: July 2024

Εισαγωγή: Η ημερήσια υπνηλία είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του συνδρόμου αποφρακτικής άπνοιας κατά τον ύπνο (Σ.Α.Α.Υ ). Το Σ.Α.Α.Υ αποτελεί ένα πρόβλημα υγείας το οποίο υπολογίζεται στο 3 έως 7% των ενηλίκων ανδρών και στο 2 έως 5% των ενηλίκων γυναικών και έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των ασθενών. Τον Δεκέμβριο του 2019 ένα νέο στέλεχος κορονοϊού εμφανίστηκε προκαλώντας την πανδημία COVID-19 και λόγω της εξέλιξης, εφαρμόστηκαν περιοριστικά μέτρα. Η καραντίνα είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές αλλαγές στον τρόπο ζωής αλλά και στην κοινωνική, οικονομική και ψυχολογικήκατάσταση του πληθυσμού. Ωστόσο, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί, ειδικά σε νεαρούς ενήλικες. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας Εργασίας είναι να διαπιστωθεί η επίπτωση της ημερήσιας υπνηλίας, σχετιζόμενη με το Σ.Α.Α.Υ, σε νέους, ηλικίας 18-25 ετών. Στα πλαίσια της εργασίας θα μελετηθεί και η επίπτωση άλλων καταστάσεων στο σύνδρομο όπως: η καπνιστική συνήθεια, το αυξημένο σωματικό βάρος, τα σωματομετρικά στοιχεία, παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος και θαδιαπιστωθεί το επίπεδο ενημέρωσης του πληθυσμού. Επίσης με το ξέσπασμα της πανδημίας covid-19 και τη λήψη των περιοριστικών μέτρων δόθηκε η μοναδική ευκαιρία να μελετηθεί το Σ.Α.Α.Υ στην παραπάνω ηλικιακή ομάδα, σε σχέση με τις συνήθειες στον ύπνο, το κάπνισμα, το φαγητό, την κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών και τη σωματική τους δραστηριότητα πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εφαρμογή της καραντίνας στις φάσεις ΠΡΙΝ, ΜΕΣΑ και ΜΕΤΑ την καραντίνα. Υλικό και Μέθοδος: Η μελέτη περιλαμβάνει συνολικά 775 άτομα ηλικίας 18–25 ετών και πραγματοποιήθηκε σε δύο χρονικές περιόδους. Στην πρώτη περίοδο (Π1) που συμμετείχαν 235 φοιτητές (ομάδα Α) διαφόρων τμημάτων του ΠανεπιστημίουΘεσσαλίας, από τον Φεβρουάριο του 2019 έως τον Μάρτιο του 2020 και στη δεύτερη περίοδο (Π2) που συμμετείχαν 540 άτομα (ομάδα Β) μέσω κοινωνικών μέσων δικτύωσης, από τις 02 Σεπτέμβριου έως τις 27 Νοεμβρίου του 2020. Στην πρώτηπερίοδο οι συμμετέχοντες καλούνταν να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο και γινόταν μέτρηση των σωματομετρικών τους στοιχείων. Στη δεύτερη περίοδο της μελέτης το κάθε άτομο συμπλήρωσε ένα ερωτηματολόγιο το οποίο διανεμήθηκεδιαδικτυακά. Αποτελέσματα: Από τους 235 συμμετέχοντες της Π1, το 3% (Ν=7) με βάση το Berlin Questionnaire (BQ) χρήζει περαιτέρω διερεύνησης, το 37% (Ν=87) με βάση την κλίμακα Epworth Sleepiness Scale (ESS) και το 1,7% (Ν=4) με βάση το συνδυασμό και των δύο. Στατιστικά σημαντική σχέση παρουσιάστηκε μεταξύ του BQ και των κατηγοριών ΔΜΣ, της περιμέτρου οσφύος, της καπνιστικής συνήθειας, των packyears και των υπερτροφικών αδενοειδών εκβλαστήσεων και σε αντίθεση με τα αναμενόμενα, βρέθηκε αρνητική στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ του ESS και του σωματικού βάρους, του ΔΜΣ, της περιμέτρου λαιμού, της περιμέτρου οσφύος, της περιμέτρου ισχίων, της συγκέντρωσης προσοχής, των αφυπνίσεων, της δυσκολίας έγερσης, της πρωινής κεφαλαλγίας, της πρωινής ευερεθιστότητας, της πρωινής εγρήγορσης και της λήψης μεσημεριανού γεύματος. Καπνιστές ήταν το 21,3% (Ν=50) με packyears 0,44±1,33. Το 27,2% (Ν=64) είχαν Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) πάνω από το φυσιολογικό (23,29±3,86). Στους 540 συμμετέχοντες της Π2 μέσα στην καραντίνα, παρατηρήσαμε αύξηση στις ώρες ύπνου κατά 1,17±1,98 ώρες, το χρόνο έλευσης ύπνου κατά 11,90±30,41 λεπτά και τον αριθμό των ημερήσιων γευμάτων κατά 0,66±1,4. Τα άτομα που κατανάλωναν αλκοολούχα ποτά ποτέ ή σχεδόν ποτέ αυξήθηκαν κατά 27,04%, και ο χρόνος καθημερινής άσκησης μειώθηκε κατά 10,16±48,68 λεπτά. Μετά την καραντίνα, τα τσιγάρα την ημέρα αυξήθηκαν κατά 1,14±3,62 και οι αφυπνίσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας αυξήθηκαν κατά 0,37±1,93. Καπνιστές ήταν το 25,5% (Ν=138) με packyears 0,73±1,76. Το 30,7% (Ν=166) είχαν ΔΜΣ πάνω από το φυσιολογικό (23,8±4,5). (sig, p <0,05).Συμπεράσματα: Το Σ.Α.Α.Υ αποτελεί ένα πρόβλημα υγείας το οποίο παρά τις σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των ασθενών, υποδιαγιγνώσκεται. Το BQ αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για την ανίχνευση του Σ.Α.Α.Υ και συσχετίζεται μεστατιστική σημαντικότητα με τις κατηγορίες ΔΜΣ, την περιμέτρο οσφύος, την καπνιστική συνήθεια, τα packyears και τις υπερτροφικές αδενοειδείς εκβλαστήσεις όπως και έγινε στον πληθυσμό της μελέτης μας. Από την άλλη το ESS δίνει συγκεχυμένα αποτελέσματα και πιθανότατα δεν ενδείκνυται για τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα. Τα αποτελέσματά μας, την περίοδο μέσα στην καραντίνα, έδειξαν αύξηση των ωρών ύπνου, του χρόνου έλευσης ύπνου, των αφυπνίσεων, των γευμάτων, των τσιγάρωνκαι του ποσοστού αυτών που κατανάλωναν αλκοολούχα ποτά ποτέ ή σχεδόν ποτέ, ενώ μείωση παρατηρήθηκε στην καθημερινή άσκηση. Η αύξηση στην κατανάλωση τσιγάρων και η μείωση στην καθημερινή άσκηση συνεχίζονται και στη φάση μετά τοντερματισμό της.