Η επίδραση της απώλειας βάρους με διαφορετικού τύπου δίαιτες σε παχύσαρκα παιδιά 8-11 ετών στις μεταβολικές και καρδιακές παραμέτρους
Authors: Γιαννίση-Χατζηγιάννη Φιλιππίνα-Ασημίνα 
Published: November 2021

Η παχυσαρκία στα παιδιά αποτελεί μείζον πρόβλημα με μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα στην ενήλικο ζωή. Νεότερες μελέτες δείχνουν ότι πρώιμες αλλαγές στη δομή και τη λειτουργία της καρδιάς μπορούν να ανιχνευθούν ήδη από την παιδική ηλικία και μάλιστα μπορεί να είναι αναστρέψιμες μετά από απώλεια βάρους. Η τροποποίηση των μακροθρεπτικών συστατικών στη δίαιτα έχει δοκιμασθεί ως μέθοδος διαχείρισης βάρους σε παχύσαρκους ενήλικες και έχει δείξει σε κάποιες περιπτώσεις καλύτερα αποτελέσματα ωστόσο οι αντίστοιχες μελέτες παρέμβασης σε παιδιά και εφήβους είναι λίγες και αντιφατικές. Σκοπός της μελέτης ήταν η ανίχνευση πρώιμων επιπτώσεων της παχυσαρκίας σε μεταβολικούς και καρδιολογικούς δείκτες και ιδιαίτερα στη μάζα και τη διαστολική λειτουργία της αριστερής κοιλίας, σε παιδιά 8-11 ετών σε σχέση με φυσιολογικού βάρους παιδιά και στη συνέχεια η διερεύνηση των μεταβολών που τυχόν προκύπτουν μετά από απώλεια βάρους μέσω διατροφικής παρέμβασης με 2 δίαιτες διαφορετικής σύστασης ως προς τα μακροθρεπτικά συστατικά. Στη μελέτη εντάχθηκαν παχύσαρκα παιδιά ηλικίας 8-11 ετών, με φυσιολογική ΑΠ και στάδιο εφηβείας Ι κατά Tanner, καθώς και παιδιά φυσιολογικού βάρους αντίστοιχης ηλικίας ως ομάδα ελέγχου. Όλα τα παιδιά υποβλήθηκαν σε κλινική εξέταση, ανθρωπομετρία, εργαστηριακό έλεγχο, πλήρη υπερηχογραφικό έλεγχο ( 2-D, m-mode, συμβατικό και ιστικό Doppler) και διατροφική αξιολόγηση. Στη συνέχεια τα παχύσαρκα παιδιά τυχαιοποιήθηκαν για να ακολουθήσουν για 6 μήνες είτε δίαιτα με σύσταση χαμηλότερη σε πρωτεΐνη και υψηλότερη σε υδατάνθρακες (ΤΠ), είτε δίαιτα υψηλότερης πρωτεΐνης-χαμηλότερης σε υδατάνθρακες (ΥΠ). Στο τέλος της παρέμβασης τα παιδιά υποβλήθηκαν σε πλήρη αξιολόγηση κατά τα πρότυπα της αρχικής. Μελετήθηκαν συνολικά 62 παιδιά, 36 παχύσαρκα και 26 φυσιολογικού βάρους. Στα παχύσαρκα παιδιά καταγράφηκε χειρότερο μεταβολικό προφίλ, σημαντικά μεγαλύτερος Δείκτης Μάζας Αριστερής Κοιλίας, ενώ το 47,2 % αυτών πληρούσε κριτήρια υπερτροφίας και γεωμετρικής αναδιαμόρφωσης της αριστερής κοιλίας. Ο υπερηχογραφικός έλεγχος ανέδειξε επηρεασμένη διαστολική λειτουργία στα παχύσαρκα παιδιά συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου (Ε/Α 1,77±0,33 έναντι 2,08±0,56, p= 0,013 και E/e’ 6,04±1,13 έναντι 5,43±0,96, p= 0,032). Ο δείκτης της διαστολικής λειτουργίας Ε/Α εμφάνισε σημαντική συσχέτιση με τον λόγο Περιφέρεια Μέσης/ Ύψος και τα επίπεδα της hs-CRP. Επιπλέον, η ομάδα των παχύσαρκων δήλωσε πρόσληψη λίπους σε υψηλότερα ποσοστά και χειρότερες διατροφικές συνήθειες. Από την αξιολόγηση μετά την παρέμβαση διαπιστώθηκε μείωση του ΔΜΣ κατά 2 μονάδες και ελάττωση του προσλαμβανόμενου λίπους, ανεξάρτητα από το είδος της δίαιτας. Ωστόσο τα παιδιά που ακολούθησαν τη δίαιτα ΥΠ πέτυχαν επιπλέον σημαντική ελάττωση του πάχους των δερματοπτυχών και του λόγου Μ/Υ, βελτίωση διαστολικής λειτουργίας αριστερής κοιλίας (E/e’: 6,24±1,27 έναντι 4,91±1,12, p= 0.043) και βελτίωση διατροφικών συνηθειών. Συμπερασματικά, τα παχύσαρκα παιδιά μπορεί να εμφανίζουν υπερτροφία αριστερής κοιλίας ακόμη και σε απουσία αρτηριακής υπέρτασης και επομένως είναι σημαντικός ο έγκαιρος εντοπισμός των παιδιών εκείνων που χρήζουν υπερηχογραφικής εκτίμησης. Επίσης εμφανίζουν επηρεασμένη διαστολική λειτουργία συγκριτικά με παιδιά φυσιολογικού βάρους. Οι διαταραχές αυτές φαίνεται να είναι εν μέρει αναστρέψιμες μετά από απώλεια βάρους με μία υποθερμιδική δίαιτα με σχετικά υψηλότερη σύσταση σε πρωτεΐνες. Απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες για επιβεβαίωση των ευρημάτων μας και παρακολούθηση των υποκλινικών αυτών διαταραχών για αξιολόγηση της προγνωστικής τους αξίας σε σχέση με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.