Η επίδραση της μακροχρόνιας διαφοροποίησης της σύστασης της διατροφής στην αύξηση των γνάθων επιμύων
Authors: Τσολάκης Ιωάννης 
Published: September 2021

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Πολλές δημοσιευμένες εργασίες έχουν επικεντρωθεί στη μελέτη της σχέσης της μασητικής λειτουργίας και της αύξησης της κάτω γνάθου, εξαιτίας της θεώρησης ότι η αύξηση της κάτω γνάθου εξαρτάται από τις φορτίσεις που ασκούνται από τους μασητήριους μύες. Επιπρόσθετα ο σύγχρονος τρόπος διατροφής με μαλακές τροφές έχει ενοχοποιηθεί για την αύξηση των ορθοδοντικών ανωμαλιών. Ακόμα και στους επίμυες η διατροφή με μαλακή τροφή θεωρείται ένας απο τους παράγοντες που συντελεί σε ανωμαλίες της σύγκλεισης. Όλες οι δημοσιευμένες εργασίες είναι πειραματικές, κυρίως σε τρωκτικά ζώα, επειδή είναι αδύνατον να εφαρμοσθούν ανάλογες μελέτες σε ανθρώπους σε σύντομο χρονικό διάστημα. Οι περισσότερες πειραματικές μελέτες συμπεραίνουν πως οι μασητικές φορτίσεις επηρεάζουν την οστική μάζα, την ποσότητα του οστού, την πυκνότητα του οστού, το μήκος και το πλάτος του οστού. Έχει διατυπωθεί πως η πυκνότητα των γνάθων επίμυων που είχαν διατραφεί με μαλακή τροφή ήταν μικρότερη από την αντίστοιχη των ζώων που είχαν διατραφεί με σκληρή τροφή. Επίσης οι γνάθοι και οι κόνδυλοι επίμυων που είχαν διατραφεί με μαλακή τροφή ήταν μικρότεροι σε μέγεθος και παρουσιάζουν μικρότερη πυκνότητα σε σύγκριση με τις γνάθους και τους κονδύλους των ζώων ελέγχου. Επιπρόσθετα το μήκος και το πλάτος των κονδύλων των ζώων που είχαν διατραφεί με μαλακή τροφή ήταν μικρότερα από τα αντίστοιχα των κονδύλων των ζώων που είχαν διατραφεί με σκληρή τροφή. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός αυτής της εργασίας είναι να μελετηθεί η επίδραση της μακροχρόνιας χορήγησης μαλακής και σκληρής τροφής σε επίμυες, σε βάθος χρόνου τριών γενεών, καθώς και η πιθανή διαφοροποίηση της αύξησης των γνάθων από μακροχρόνια λήψη μαλακής τροφής. ΜΕΘΟΔΟΣ: Δείγμα αυτής της μελέτης αποτέλεσαν 60 θηλυκοί επίμυες που διαχωρίστηκαν σε δύο ομάδες με βάση τη σύσταση της διατροφής που τους χορηγούνταν (σκληρή, μαλακή). Αρχικά χρησιμοποιήθηκαν εικοσιτέσσερις (24) επίμυες wistar ηλικίας 30 ημερών χωρισμένοι σε τέσσερις ίσες ομάδες. Οι δύο ομάδες αποτελούνταν από 10 θηλυκούς επίμυες (ομάδα 1, ομάδα 3) και οι άλλες δύο ομάδες από 2 αρσενικούς επίμυες(ομάδα 2, ομάδα 4). Στην ομάδα θηλυκών επιμύων (ομάδα 1) και στη ομάδα αρσενικών επιμύων (ομάδα 2) χορηγούνταν σκληρή τροφή ενώ στις άλλες δύο ομάδες των θηλυκών και αρσενικών επιμύων (ομάδα 3, ομάδα 4) χορηγούνταν μαλακή τροφή για 30 ημέρες. Την τριακοστή πρώτη ημέρα του πειράματος οι αντίστοιχες θηλυκές και αρσενικές ομάδες πού λάμβαναν την ίδια σύσταση τροφής (ομάδα 1, ομάδα 3 και ομάδα 2, ομάδα 4) διασταυρώθηκαν με σκοπό την αναπαραγωγή ζώων που συνέχισαν να διατρέφονται με την ίδια σύσταση τροφής που διατρέφονταν και οι γεννήτορές τους. Η διαδικασία αναπαραγωγής επαναλήφθηκε με τον ίδιο ακριβώς τρόπο για τις επόμενες δύο γενιές. Τα ζώα κάθε ομάδας υπεβλήθησαν σε ευθανασία μετά τον απογαλακτισμό των νεογνών τους. Τα θηλυκά ζώα κάθε ομάδας μετά τον απογαλακτισμό των νεογνών τους και πριν την ευθανασία τους υπεβλήθησαν σε πλάγια κεφαλομετρική ακτινογραφία και υπολογιστική τομογραφία κωνικής δέσμης. Χρησιμοποιήθηκαν 14 σκελετικά σημεία για τις γραμικές μετρήσεις στην τρισδιάστατη απεικόνιση και 2 ευθείες μεταξύ 2 σημείων. Για την ανάλυση και τη σύγκριση των γραμικών μετρήσεων χρησιμοποιήθηκε ανάλυση παλινδρόμησης και η μέθοδος Benforroni. Οι βασικές ανατομικές δομές που εμφανίζονται στην πλάγια κεφαλομετρική ακτινογραφία ψηφιοποιήθηκαν και ιχνογραφήθηκαν με τη βοήθεια 12 καμπυλών και 90 σημείων, εκ των οποίων 74 ήταν «ολισθαίνοντα» σημεία και 16 ήταν «σταθερά». Ακολούθησε αλληλεπίθεση με τη μέθοδο Προκρούστη καθώς και Ανάλυση Κυρίων Συνιστωσών (PCA) για την ανίχνευση και περιγραφή των βασικών μορφών ποικιλότητας του κρανιοπροσωπικού συστήματος και των επιμέρους δομών του (κρανιακή βάση, άνω και κάτω γνάθος). Η σύγκριση έγινε με μη παραμετρικές μεθόδους τυχαίας διάταξης (permutation test, 10,000 διατάξεις χωρίς αντικατάσταση). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η σύσταση της διατροφής επηρεάζει κυρίως την ανάπτυξη της κάτω γνάθου. Τα πειραματόζωα που τρέφονταν με μαλακή τροφή στο βάθος μιάς γενιάς απέκτησαν μεταβολές στον κόνδυλο (μικρότερος), στην κορωνοειδή απόφυση (μικρότερη) και στο σώμα της κάτω γνάθου. Η ίδια ομάδα στο βάθος τριών γενεών παρουσίαζε κλιμακωτές αλλαγές στο κόνδυλο, στην κορωνοειδή απόφυση, στη γωνία της κάτω γνάθου και στο σώμα της κάτω γνάθου. Όλες οι αλλαγές φαίνεται να είναι στο κατακόρυφο και στο οριζόντιο επίπεδο ενώ δεν υπήρξαν αλλαγές στο εγκάρσιο επίπεδο. Τα πειραματόζωα που τρέφονταν με σκληρή τροφή στο βάθος μίας γενιάς όσο και στο βάθος 3 γενεών δεν παρουσίασαν ιδιαίτερες μεταβολές. Τέλος θα μπορούσαμε να υποθέσουμε πως τα πειραματόζωα που τρέφονταν με μαλακή τροφή στο βάθος τριών γενεών φαίνεται να υπέστησαν γενετικές μεταβολές καθώς υπήρξαν σκελετικές διαφοροποιήσεις που διατηρήθηκαν στην επόμενη γενιά.