Αντιλήψεις και ανησυχίες γονέων ασυμπτωματικών παιδιών και νεογνών που παραπέμπονται για εκτίμηση καρδιακού φυσήματος
Authors: Ακριβοπούλου Γεωργία 
Published: June 2022

Η διάγνωση ενός καρδιακού φυσήματος κατά την ακρόαση αποτελεί εύρημα σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 50% των παιδιών και των εφήβων. Η εκτίμηση ενός φυσήματος αποτελεί την πιο συχνή αιτία παραπομπής σε Παιδοκαρδιολόγο. Είναι σημαντική η αξιολόγηση του καρδιακού φυσήματος από του θεράποντα παιδιάτρο, δεδομένου του μεγάλου ποσοστού εμφάνισης του κλινικού ευρήματος του καρδιακού φυσήματος, καθώς η λάθος αξιολόγηση ενός αθώου φυσήματος ως παθολογικό/οργανικό σε ένα υγιές παιδί μπορεί να οδηγήσει σε χρονοβόρες και πολύπλοκες διερευνητικές διαδικασίες διάγνωσης, που θα επιτείνουν το άγχος των γονέων τους και πιθανώς να έχουν ανεπιθύμητες συνέπειες στο παιδί. Πολλοί γονείς θεωρούν ότι το καρδιακό φύσημα υποκρύπτει δομική καρδιακή ανωμαλία, παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα καρδιακά φυσήματα είναι αθώα και δεν οδηγούν σε νοσηρότητα. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι οι ανησυχίες των γονέων είναι συχνές και πολλοί γονείς παρερμηνεύουν το καρδιακό φύσημα με μία κατάσταση η οποία απαιτεί φαρμακευτική θεραπεία, χειρουργική επέμβαση ή περιορισμό της αθλητικής δραστηριότητας.Στην παρούσα Διδακτορική Διατριβή, μέσω δύο προοπτικών μελετών α) σε νεογνά και β) σε βρέφη και μεγαλύτερα παιδιά, εξετάστηκαν οι αντιλήψεις του οικογενειακού περιβάλλοντος παιδιών που παραπέμπονται για Παιδοκαρδιολογική εκτίμηση λόγω ανεύρεσης καρδιακού φυσήματος στην φυσική εξέταση. Βασικός μας στόχος ήταν η διερεύνηση της επίδρασης της Παιδοκαρδιολογικής συμβουλευτικής στα επίπεδα άγχους των γονέων, καθώς και η ανάδειξη των παραγόντων εκείνων που σχετίζονται με επιμονή του άγχους και μετά την Παιδοκαρδιολογική εκτίμηση.Υποθέσαμε ότι μια λεπτομερής και δομημένη επεξήγηση των κλινικών και υπερηχογραφικών ευρημάτων από τον Παιδοκαρδιολόγο, μπορεί να περιορίζει σημαντικά τις ανησυχίες και το άγχος του οικογενειακού περιβάλλοντος. Για την επίτευξη του στόχου συμπληρώθηκε από τους γονείς το ερωτηματολόγιο αξιολόγησης άγχους Spielberger State-Trait Anxiety Inventory (STAI), πριν και μετά την παιδοκαρδιολογική εκτίμηση.Μετά την εξέταση, οι γονείς ένιωθαν γενικά πιο ήρεμοι, είχαν λιγότερη ένταση και αναστάτωση, ήταν πιο χαλαροί, και δήλωναν περισσότερο ικανοποιημένοι και λιγότερο ανήσυχοι. Μεταξύ των γονέων των παιδιών με καρδιακά φυσήματα η βαθμολογία STAI πριν από την Παιδοκαρδιολογική εξέταση ήταν 11,81 ± 4.12, αλλά ελαττώθηκεστο 7.06 ± 2.73 μετά την εξέταση, ενώ αντίστοιχα στα νεογνά από 14.42 ± 4.54 μειώθηκε στο 9,69 ± 4,26 (P < 0,001). Η ανάλυση πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης έδειξε ότι η βαθμολογία STAI στη μελέτη των νεογνών πριν την εξέταση εξαρτιόταν από την ηλικία του βρέφους (β = –0.172; P = 0.046), ενώ μετά την καρδιολογική εκτίμηση σχετιζόταν με την τελική διάγνωση (β = 0,312, P < 0,001). Οιγονείς ασυμπτωματικών νεογνών, βρεφών και παιδιών με καρδιακό φύσημα παρουσιάζουν μέτρια προς υψηλά επίπεδα άγχους πριν την Παιδοκαρδιολογικήεκτίμηση, τα οποία όμως μπορούν να μειωθούν σημαντικά μετά το υπερηχογράφημα καρδιάς σε συνδυασμό με μια δομημένη και λεπτομερή Παιδοκαρδιολογική συμβουλευτική. Ο ρόλος τόσο των Παιδοκαρδιολόγων όσο και των Παιδιάτρων και των ιατρών πρωτοβάθμιας φροντίδας σε αυτό το πλαίσιο είναι κρίσιμος και καθοριστικός.