Επιδημιολογική μελέτη των διάχυτων διηθητικών νοσημάτων του πνεύμονα στη νήσο Κύπρο
Authors: Γεωργίου Ανδρέας 
Published: August 2021

Εισαγωγή: Τα Διάχυτα Διηθητικά Νοσήματα (ΔΔΝ) ή Διάχυτα ΠαρεγχυματικάΝοσήματα (ΔΠΝ) του πνεύμονα αποτελούν μια ετερογενή ομάδα παρεγχυματικών παθήσεων του πνεύμονα που χαρακτηρίζονται από χρόνια φλεγμονή και προοδευτική ίνωση που καταλήγει σε καταστροφή της αρχιτεκτονικής του διάμεσου πνευμονικού ιστού. Υπολογίζεται ότι τα διάχυτα παρεγχυματικά νοσήματα του πνεύμονα αποτελούν το 15% των νοσημάτων του πνεύμονα.Ο αριθμός των διαφορετικών μορφών των ΔΔΝ φαίνεται συνεχώς να αυξάνει λόγω των νέων κινδύνων έκθεσης ως αποτέλεσμα των νέων βιομηχανικών εξελίξεων, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, της χρήσης νέων φαρμάκων κ.α. Αυτό καθιστά περισσότερο δύσκολη την ταξινόμηση τους και δυσκολότερη την προσπάθεια για επιδημιολογικές μελέτες.Τα στοιχεία που απορρέουν από τις επιδημιολογικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε διάφορες χώρες παρά τις αδυναμίες στην υπάρχουσα γνώση για την αιτιοπαθογένεια και ταξινόμηση των περισσοτέρων ΔΔΝ, σημαντική είναι η συμβολή τους στον εμπλουτισμό των δεδομένων και στη δημιουργία εμπειρίας για τη πληρέστερη μελέτη των νοσημάτων αυτών.Στην Κύπρο δεν υπάρχουν επιδημιολογικά στοιχεία όσον αφορά τον επιπολασμό και την επίπτωση των ΔΔΝ. Πιστεύουμε ότι αυτή η καταγραφή μας προσφέρει μια καλή εκτίμηση όσον αφορά την συχνότητα των νοσημάτων αυτών.Σκοπός: Σκοπός της επιδημιολογικής αυτής μελέτης ήταν η καταγραφή του επιπολασμού και της επίπτωσης των Διάχυτων Διηθητικών Νόσων του πνεύμονα στην Κύπρο και η μελέτη διαφόρων παραμέτρων σε σχέση με τα νοσήματα αυτά, (συχνότητα κάθε νόσου, φύλο, ηλικίες ασθενών και συσχέτιση με περιβαλλοντικούς παράγοντες) χρησιμοποιώντας τις σύγχρονες ταξινομήσεις καθώς και τις θέσεις ομοφωνίας της Αμερικανικής Εταιρείας Θώρακος (ATS) και της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ERS) για την ταξινόμηση των Ιδιοπαθών Διάμεσων πνευ μονιών. Μέθοδος: Η καταγραφή των περιστατικών άρχισε τον Ιανουάριο του 2002 καιολοκληρώθηκε το Δεκέμβριο του 2004. Το έτος 2002 καταγράφηκαν όλες οι παλαιές αλλά καν νέες περιπτώσεις ασθενών με διάχυτη παρεγχυματική νόσο. Ο συνολικός αριθμός των ασθενών του έτους 2002 χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό του επιπολασμού των ΔΔΝ. Τα έτη 2003 και 2004 καταγράφηκαν μόνον οι νέες περιπτώσεις ασθενών με ΔΔΝ. Ο αριθμός των νέων ασθενών του έτους 2003 χρησιμοποιήθηκε για να προσδιορισθεί η επίπτωση των νοσημάτων.Αποτελέσματα: Κατά τη διάρκεια των τριών ετών (2002-2004) καταγράφηκανσυνολικά 326 ασθενείς με Διάχυτα Διάμεσα Νοσήματα του πνεύμονα.Από τους 326 ασθενείς, οι 21 ασθενείς εξαιρέθηκαν από την μελέτη γιατί επρόκειτο για αλλοδαπούς ασθενείς μη μονίμους κατοίκους της Κύπρου, έτσι το σύνολο των Κυπρίων ασθενών που καταγράφηκαν ήταν 305. Το 2002 καταγράφηκαν 151 ασθενείς. Από τους ασθενείς αυτούς οι 79 ήταν ασθενείς με γνωστή διάγνωση ΔΔΝ και οι 72 ήταν νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς. Το 2003 και το 2004 καταγράφηκαν αντίστοιχα 82 και 72 νέες περιπτώσεις ΔΔΝ.Από τους 305 ασθενείς οι 179 (58.6%) ήταν άνδρες και οι 126 (41.3 %) γυναίκες, η δε σχέση ανδρών /γυναικών ήταν 1.5. Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν 63.9 για τους άνδρες και 59.5 για τις γυναίκες.Οι ιδιοπαθείς διάμεσες πνευμονίες ήταν ο συχνότερος τύπος από τα ΔΔΝ (39.5%). Ακολουθούν τα νοσήματα λόγω επαγγελματικής ή περιβαλλοντικής έκθεσης (19%), τα κοκκιωματώδη νοσήματα (15%), τα νοσήματα του κολλαγόνου (11.8%), τα διάφορα νοσήματα (5.5%) και τέλος τα ΔΔΝ λόγω λήψεως φαρμάκων (2.9 %). Η πιο συχνή νόσος ήταν η ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση με 81 ασθενείς (26.6%). Ακολούθησε η Σαρκοείδωση με 46 ασθενείς (15.1%), η μη ειδική διάμεση πνευμονία με 23 ασθενείς (7.5%), η ρευματοειδής αρθρίτιδα με 21 ασθενείς (6.9%) και η πυριτίαση με 19 ασθενείς (6.2%). Σε 19 περιπτώσεις (6.2%) η αιτία της ΔΔΝ δεν ταυτοποιήθηκε. Στατιστικά σημαντικές διαφορές παρατηρήθηκαν τόσο στον επιπολασμό όσο και στην επίπτωση των ΔΔΝ ανάμεσα στη Λευκωσία και στις άλλες επαρχίες της Κύπρου (p-value<0.005), αλλά και στον επιπολασμό των ΔΔΝ ανάμεσα στα δύο φύλα (p-value<0.005), με τους άνδρες να παρουσιάζουν υψηλότερο επιπολασμό σε σχέση με τις γυναίκες.Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη σε σχέση με προγενέστερες επιδημιολογικές μελέτες παρουσιάζει τόσο ομοιότητες όσο και διαφορές όσον αφορά τις χρησιμοποιούμενες τεχνικές για τη διαγνωστική προσέγγιση των ασθενών, τον επιπολασμό και την επίπτωση των διαφόρων νόσων.Σημαντικό πλεονέκτημα της μελέτης που διενεργήθηκε στη Κύπρο αποτελεί η συγκέντρωση του πληθυσμού σε μικρή και πλήρως ελεγχόμενη από άποψης ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης γεωγραφική έκταση. Για το λόγο αυτό θεωρήθηκε ότι περιορίστηκε σε μεγάλο βαθμό η πιθανότητα να μη διαγνωστεί και ίσως να μην καταγραφεί έστω και μικρός αριθμός ΔΔΝ.