Μελέτη μεταβολικών παραμέτρων του αίματος και του περιεχομένου της μεγάλης κοιλίας κατά την περίοδο του απογαλακτισμού σε μόσχους φύλης Holstein
Authors: Καζανά Παναγιώτα 
Published: April 2023

Ο σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η μελέτη των μεταβολικών και διατροφικών παραμέτρων κατά την περίοδο του απογαλακτισμού σε μόσχους φυλής Holstein σε επίπεδο εκτροφής. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 9 εμπορικές εκτροφές. Χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 249 μόσχοι φυλής Holstein κατά τη χρονική περίοδο Απρίλιος 2017- Νοέμβριος 2019. Η έρευνα μας περιλαμβάνει 3 σημεία ελέγχου (7 ημέρες πριν τον απογαλακτισμό, κατά τον απογαλακτισμό και 7 ημέρες μετά από αυτόν). Για κάθε μόσχο σε κάθε σημείο ελέγχου γινόταν: α) κλινική εξέταση, β) λήψη δειγμάτων αίματος για τον προσδιορισμό των Ολικών πρωτεϊνών (TP), Αλβουμινών (ALB), Ουρίας Αζώτου Αίματος (BUN), Χοληστερόλης (CHOL), Τριγλυκεριδίων (TRIG), Ολικής Χολερυθρίνης (tBIL), Ασπαρτικής αμινοτρανσφεράσης (AST), γ-γλουταμυλ-τρανσφεράσης (GGT), β-υδροξυβουτυρικού οξέος (BHBΑ) και Μη εστεροποιημένων λιπαρών οξέων (NEFA) στον ορό του αίματος, γ) λήψη δειγμάτων του περιεχομένου της μεγάλης κοιλίας για τον προσδιορισμό των Πτητικών λιπαρών οξέων (Οξικό, Προπιονικό, Βουτυρικό, Ισοβουτυρικό, Βαλερικό, Ισοβαλερικό, Καπροϊκό και Οινανθικό) με τη χρήση αέριας χρωματογραφίας, δ) μέτρηση του pH του περιεχομένου της μεγάλης κοιλίας και ε) καταγραφή των διαχειριστικών παραμέτρων για κάθε μόσχο. Η επίδραση του χρόνου σε σχέση με τον απογαλακτισμό (TIME_W) προσαρμοσμένη για την ηλικία του απογαλακτισμού και λαμβάνοντας υπόψιν την τυχαία διακύμανση σε επίπεδο εκτροφής και μόσχου, αξιολογήθηκε χρησιμοποιώντας μικτά γραμμικά μοντέλα. Εύρη τιμών αναφοράς για όλη την περίοδο της μελέτης (PeriRI), την περίοδο πριν τον απογαλακτισμό (PreRI) και μετά από αυτόν (PostRI) υπολογίστηκαν με τη χρήση του λογισμικού Reference Value Advisor v.2.1 (RefValAdv). Με σκοπό να ελεγχθεί η συμφωνία μεταξύ των PeriRI με τα διαστήματα αναφοράς των επιμέρους περιόδων, χρησιμοποιήθηκε ο συντελεστής Cohen’s kappa (κ). Επίσης, χρησιμοποιήθηκαν μικτά γραμμικά πρότυπα με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις για την αξιολόγηση της επίδρασης των διαχειριστικών παραμέτρων και των αλληλεπιδράσεων τους. Διερευνήθηκε η συσχέτιση των ΠΛΟ και της τιμής του pH με τον δείκτη γραμμικής συσχέτισης Pearson (r). Σε κάθε χρονικό σημείο, χρησιμοποιήθηκαν πολλαπλές καμπύλες ROC χρησιμοποιώντας το pH ως διαχωριστική μεταβλητή σε υποδιαιρέσεις 0,1 (εντός του εύρους τιμών 5,0-6,5 και 6,5-7,5) και οι συγκεντρώσεις των ολικών ΠΛΟ ως ποσοτική μεταβλητή, για να βρεθούν κρίσιμα σημεία της ποσοτικής μεταβλητής. Από τα παραπάνω κρίσιμα σημεία («υψηλό» και «χαμηλό») συγκέντρωσης των ΠΛΟ προέκυψαν 3 κατηγορίες ταξινόμησης των μόσχων. Οι παραπάνω κατηγορίες θεωρήθηκαν ενδεικτικές της κατανάλωσης στερεών τροφών των μόσχων. Στη συνέχεια, για κάθε χρονικό σημείο δημιουργήθηκαν ξεχωριστά πρότυπα λογιστικής παλινδρόμησης για την αξιολόγηση της κατάταξης των μόσχων σε μια από τις παραπάνω κατηγορίες σε σχέση με τη συγκέντρωση των βιοχημικών παραμέτρων, της συγκέντρωσης των ΠΛΟ και των εφαρμοζόμενων διαχειριστικών πρακτικών. Η επαρκής και υψηλή κατανάλωση έλαβαν την ίδια κωδικοποίηση και οι κύριες βιοχημικές παράμετροι που είχαν στατιστικά σημαντική επίδραση στα πρότυπα πολυωνυμικής παλινδρόμησης, εισήχθησαν ως ποσοτικές μεταβλητές σε καμπύλες ROC, για να βρεθούν κρίσιμα σημεία πάνω ή κάτω από τα οποία υπάρχει αυξημένη πιθανότητα κατηγοριοποίησης των μόσχων σε κάποια από τις 2 κατηγορίες. Η επίδραση του TIME_W ήταν σημαντική για όλες τις παραμέτρους, εκτός από τη CHOL. Ο εκτιμώμενος οριακός μέσος όρος για TP, ALB, GLOB, BUN, AST και BHBΑ αυξήθηκε κατά τη διάρκεια του TIME_W, ενώ των tBIL και NEFA μειώθηκε από την ημέρα 0 έως την ημέρα +7 και του TRIG μειώθηκαν από την ημέρα -7 έως την ημέρα του απογαλακτισμού. Τα PeriRI πρέπει να χρησιμοποιούνται για όλες τις βιοχημικές παραμέτρους εκτός από το BUN, AST και ΒΗΒΑ, για τα οποία τα εύρη αναφορών πριν και μετά τον απογαλακτισμό είναι προτιμότερα. Οι εκτιμώμενοι οριακοί μέσοι έδειξαν ότι οι συγκεντρώσεις του Οξικού, Βουτυρικού και Ολικών ΠΛΟ (όχι του Προπιονικού) μειώθηκαν σημαντικά, ενώ το οξικό και το προπιονικό αυξήθηκαν από την ημέρα -7 έως την ημέρα +7. Η ηλικία κατά τον απογαλακτισμό και το σωματικό βάρος των μόσχων την ημέρα -7 συσχετίστηκαν θετικά με τις συγκεντρώσεις των ολικών και των επιμέρους ΠΛΟ. Ο ομαδικός σταβλισμός και η χορήγηση χονδροειδών ζωοτροφών αργά πριν τον απογαλακτισμό συσχετίστηκαν με υψηλότερες συγκεντρώσεις ολικών ΠΛΟ. Οι ίδιοι παράγοντες, καθώς και ο σταδιακός απογαλακτισμός συσχετίστηκαν με τιμές pH περίπου 6. Οι τιμές του pH συσχετίστηκαν αρνητικά με τις συγκεντρώσεις των ολικών ΠΛΟ σε κάθε χρονικό σημείο (Ρ< 0,001). Όσο αυξάνονται οι συγκεντρώσεις του ΒΗΒΑ (-7) αυξάνονται οι πιθανότητες να καταταχθεί ένας μόσχος στην κατηγορία «επαρκής» κατανάλωση στερεών τροφών σε κάθε χρονικό σημείο. Ακόμα όσο αυξάνονται οι συγκεντρώσεις των NEFA (-7) αυξάνονται οι πιθανότητες για επαρκή κατανάλωση την ημέρα -7, ενώ για την ημέρα +7 μειώνονται όσο αυξάνονται οι συγκεντρώσεις των NEFA την ημέρα -7. Από τις διαχειριστικές παραμέτρους το σωματικό βάρος την ημέρα -7, η μέθοδος απογαλακτισμού και η έναρξη χορήγησης χονδροειδών σχετίζονται με την κατάταξη των μόσχων στις κατηγορίες κατανάλωσης στερεών τροφών. Βρέθηκαν κρίσιμα σημεία για τη συγκέντρωση του ΒΗΒΑ (-7) (> 260,3 μmol/L), των NEFA (-7) (> 0,175 mmol/L), τα οποία μπορούν να προβλέψουν την κατηγοριοποίηση των μόσχων στις κατηγορίες επαρκής-υψηλή κατανάλωση με ευαισθησία 94,1%. Οι συγκεντρώσεις των BUN, AST και ΒΗΒΑ θα μπορούσαν να αποτελούν κριτήρια αξιολόγησης της διαχείρισης των μόσχων κατά το στάδιο του απογαλακτισμού. Η καθημερινή χορήγηση 7-8L υποκατάστατου γάλακτος δεν αποκλείει την ομαλή μετάβαση κατά το στάδιο του απογαλακτισμού, ανεξάρτητα από τη μέθοδο του απογαλακτισμού.