Σχέση διατροφικών συνηθειών εντός και εκτός σπιτιού, και υγείας
Authors: Ορφανός Φίλιππος 
Published: July 2014

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής συμβάλλει στην αύξηση της συχνότητας της εκτός σπιτιούσίτισης και οι σχετικές με αυτή διατροφικές επιλογές φαίνεται να είναι πλούσιες σεενέργεια, κορεσμένα λιπίδια, απλούς υδατάνθρακες και να προάγουν την παχυσαρκία.Σκοπός της διατριβής ήταν η εκτίμηση της εκτός σπιτιού σίτισης στην Ελλάδα και τηνΕυρώπη, η αξιολόγηση της συνεισφοράς της στη συνολική διατροφική πρόσληψη και ηεκτίμηση της σχέσης της με την παχυσαρκία. Συγκεκριμένα, διατροφικά δεδομένα μίας ήδύο ανακλήσεων 24ώρου αξιοποιήθηκαν με στόχο: (1) τον προσδιορισμό της συνεισφοράςτης εκτός σπιτιού σίτισης – σε επίπεδο τροφίμων, ενέργειας και θρεπτικών συστατικών –στη συνολική ημερήσια διατροφική πρόσληψη και τον καθορισμό παραγόντων που τηνεπηρεάζουν (2) την αξιολόγηση πιθανολογούμενης σχέσης μεταξύ της εκτός σπιτιούσίτισης και της παχυσαρκίας και (3) την αξιολόγηση της επίδρασης του σφάλματοςμέτρησης στην εκτίμηση της εκτός σπιτιού διατροφικής πρόσληψης.Το υλικό της διατριβής προέρχεται από τη συλλογή δεδομένων 10 Ευρωπαϊκών χωρών στοπλαίσιο της πολυκεντρικής προοπτικής μελέτης του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Ιατρικήςκαι Κοινωνίας (European Prospective Investigation into Cancer and nutrition (EPIC)study). Η συλλογή δεδομένων έγινε σε δείγμα 36000 ενηλίκων ατόμων (36% άνδρες και64% γυναίκες) την περίοδο 1995-2000. Για την αξιολόγηση της επίδρασης του σφάλματοςμέτρησης στην εκτίμηση της κατανομής της συνήθους εκτός σπιτιού διατροφικήςπρόσληψης και των παραγόντων που την επηρεάζουν, χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα απόμία μελέτη, που έλαβε χώρα το 2004 στο Πότσνταμ της Γερμανίας και περιελάμβανε τησυλλογή δύο μη-διαδοχικών ανακλήσεων 24ώρου και ενός μη-ποσοτικούερωτηματολογίου συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων σε δείγμα 366 ενήλικων Γερμανών.Βάσει των αποτελεσμάτων της παρούσας διατριβής, η εκτός σπιτιού σίτιση αφορά αρκετέςομάδες τροφίμων, αλλά κυρίως τα μη-αλκοολούχα ποτά και τα γλυκά. Υπήρξαν ενδείξειςότι η σημαντική εκτός σπιτιού κατανάλωση τροφίμων αφορά περισσότερο άτομα νεαρήςηλικίας, άτομα με καθιστικό τρόπο ζωής και αυξημένη ενεργειακή πρόσληψη. Μεταξύ τωνγυναικών, η εκτός σπιτιού σίτιση συνεισέφερε περισσότερο στην ημερήσια πρόσληψηολικών λιπιδίων παρά υδατανθράκων και πρωτεϊνών. Ανεξαρτήτως φύλου, η εκτός σπιτιούσίτιση βρέθηκε επίσης να συνεισφέρει λιγότερο στην ημερήσια πρόσληψη διαιτητικώνινών και περισσότερο στην πρόσληψη απλών σακχάρων και αμύλου, ειδικά στις χώρες τουΝότου. Η ανάλυση των δεδομένων μίας μοναδικής ανάκλησης 24ώρου, έδειξε ότι η σίτισησε εστιατόρια στους άνδρες, αλλά όχι στις γυναίκες, είχε θετική στατιστικά σημαντική131συσχέτιση με τον δείκτη μάζας σώματος και θετική αλλά στατιστικά μη-σημαντική σχέσημε την αύξηση του σωματικού βάρους.Η ανάλυση δεδομένων μίας ανάκλησης 24ώρου ενδεχομένως δυσχεραίνει τη στατιστικήτεκμηρίωση πιθανών συσχετίσεων, λόγω της πιθανής παρουσίας ενδοατομικήςμεταβλητότητας. Είναι όμως πρακτικά αδύνατο να αναδειχθούν στατιστικά σημαντικέςσυσχετίσεις οι οποίες στην πραγματικότητα δεν υφίστανται. Σύμφωνα με τα ευρήματα τηςπαρούσας διατριβής, τα δεδομένα μίας μόνο ανάκλησης 24ώρου φαίνεται να είναι ικανάνα αναδείξουν πιθανά πραγματικές συσχετίσεις μεταξύ της εκτός σπιτιού σίτισης καιπροσωπικών χαρακτηριστικών ή δεικτών υγείας. Συστήνεται όμως η συλλογή δύο μη-διαδοχικών ανακλήσεων 24ώρου για την εκτίμηση της κατανομής της συνήθουςπρόσληψης εκτός σπιτιού και τη διερεύνηση των πιθανολογούμενων συσχετίσεων