Die bedeutung der Europäischen Wasserrahmenrichtlinie für Griechenland
Authors: Σκλεπάρη Κονίτσα 
Published: January 2024

Η εργασία ασχολείται με την Ευρωπαϊκή Οδηγία Πλαίσιο για τα Ύδατα και ειδικότερα με την μεταφορά της στο ελληνικό δίκαιο. Το θέμα αναπτύσσεται σε επτά κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο τονίζεται η σημασία του νερού τόσο για την ανθρωπότητα όσο και για τη φύση. Η διαχείριση των υδάτων είχε μεγάλη σημασία στην Ελλάδα από την αρχαιότητα. Οι ανάγκες για ύδατα στην Ελλάδα είναι υψηλή. Παρόλο που η Ελλάδα διαθέτει επαρκείς πηγές επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, μια αποτελεσματική διαχείριση των υδατικών πόρων είναι δύσκολο να εφαρμοστεί λόγω διάφορων προβλημάτων. Το δεύτερο κεφάλαιο εξετάζει τους πολυπληθείς κανονισμούς που μέχρι το 1980 ρύθμιζαν τη διαχείριση των υδάτων στην Ελλάδα. Ένας σημαντικός παράγοντας για την προστασία του περιβάλλοντος και τη διαχείριση των υδάτων ήταν η εισαγωγή του άρθρου 24 στο Συντάγμα το 1975. Για την υλοποίηση της συνταγματικής επιταγής της προστασίας του περιβάλλοντος, εκδόθηκε το νόμος 1650/1986. Ένα χρόνο αργότερα, με τον νόμο 1739/1987, εκδόθηκε ο πρώτος νόμος για τη διαχείριση των υδάτων. Η έκδοση αυτού του νόμου υλοποιεί το σκοπό του έλληνα νομοθέτη για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και συνεκτικού συστήματος διαχείρισης των υδάτων. Στο τρίτο κεφάλαιο αναλύεται η Ευρωπαϊκή Οδηγία Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ (ΟΠΥ) που εκδόθηκε το 2000 για τη θέσπιση ενός πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων. Σε αυτό το κεφάλαιο συζητούνται οι στόχοι της οδηγίας που αφορούν στην προστασία των εσωτερικών επιφανειακών υδάτων, των μεταβατικών υδάτων, των παράκτιων και των υπόγειων υδάτων. Ως ανώτατος στόχος της Ευρωπαϊκής Οδηγίας Πλαίσιο για τα Ύδατα θεωρείται η επίτευξη μιας καλής κατάστασης των υδάτων. Τα κύρια μέσα της Οδηγίας για τη διαχείριση των υδάτων είναι η κατάρτιση σχεδίων διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού και η κατάρτιση προγραμμάτων μέτρων για κάθε λεκάνη. Στο τέταρτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα βασικά μέσα της Οδηγίας Πλαίσιο για τη διαχείριση των υδάτων: 1. Απαγόρευση επιδείνωσης και υποχρέωση βελτίωσης 2. Την υποχρέωση σταδιακής εξάλειψης των εκπομπών 3. Ανάκτηση του κόστους για τις υπηρεσίες ύδατος 4. Συμμετοχή του κοινού στη διαχείριση των υδάτων. Το περιεχόμενο του πέμπτου κεφαλαίου είναι η μεταφορά της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Ύδατα στο ελληνικό δίκαιο. Αυτή η μεταφορά πραγματοποιήθηκε αρχικά με τον εθνικό νόμο 3199/2003, επιτρέποντας στην Ελλάδα να εκπληρώσει τις ευρωπαϊκές της υποχρεώσεις. Αυτός ο νόμος στοχεύει στην ανάπτυξη ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού νομικού πλαισίου για τη διαχείριση των υδάτων. Για την κάλυψη των κενών αυτού του νόμου, εκδόθηκαν επιπλέον κανονιστικές διατάξεις, και ειδικότερα το Προεδρικό Διάταγμα με αριθ. 51 του 2007. Σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Ύδατα, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να κατατάσσουν τις λεκάνες απορροής ποταμών σε μεγαλύτερες περιοχές υδάτων, ώστε να οργανώνεται και να εφαρμόζεται η διαχείρηση των υδάτων σε ευρύτερες περιοχές με όσο το δυνατών ομοιόμορφα χαρακτηρισκτικά. Στην Ελλάδα, δημιουργήθηκαν 45 λεκάνες απορροής και εντάχθηκαν σε 14 περιοχές λεκάνης απορροής ποταμού. Επιπλέον, αναλύεται η σημασία των σχεδίων διαχείρισης των υδάτων και των προγραμμάτων μέτρων, ενώ εξετάζεται η σχέση μεταξύ τους. Τέλος, αναλύεται η νέα οργάνωση των δημοσίων υπηρεσιών που είναι επιφορτισμένες με την διαχείριση των υδάτων. Στο έκτο κεφάλαιο αναφέρεται στην υπόθεση της εκτροπής του ποταμού Αχελώου από τη Δυτική Ελλάδα προς την Ανατολική Ελλάδα. Αυτή η υπόθεση ήταν στο επίκεντρο των συζητήσεων για περισσότερα από 30 χρόνια σχετικά με τη διαχείριση των υδάτων στην Ελλάδα, η οποία είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μία εκτεταμένη νομολογία από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Σε αυτήν την νομολογία αντικατοπτρίζεται η εξέλιξη του εθνικού νομοθετικού συστήματος για τη διαχείριση των υδάτων και η επιρροή του Ευρωπαϊκού Δικαίου στην εθνική έννομη τάξη. Τέλος, στο έβδομο κεφάλαιο παρουσιάζονται προτάσεις για μια αποτελεσματικότερη εφαρμογή του δικαίου προστασίας των υδάτων στην Ελλάδα. Ένα σημαντικό βήμα αποτελεί η ομοιόμορφη κωδικοποίηση των ισχύοντων νομοθετικών διατάξεων για την προστασία και τη διαχείριση των υδάτων σε ένα ενιαίο νομικό κείμενο.