İklim Değişikliği ve Ormanlar: Ormancılık Politikası Açısından Bakış
Authors: Erdönmez Cihan , Yurdakul Erol Seçil , Tezcan Yıldırım Hasan , Şahin Gizem 
Published: November 2023

İklim değişikliği çağımızın en önemli küresel sorunlarından biridir. Yakın, orta ve uzak gelecekte bu önemin giderek artacağı açıktır. Enerji üretimi, endüstri, ulaştırma, hayvancılık ve arazi kullanımındaki değişiklikler gibi insan faaliyetleri sonucunda atmosfere salınan ve atmosferde biriken sera gazı miktarı yükselmektedir. Bu da küresel sıcaklıkların artmasına ve buna bağlı pek çok olumsuzluğun ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Buzulların erimesi ve deniz suyu seviyelerinin yükselmesi, aşırı hava olaylarının sıklığının ve şiddetinin artması, biyolojik çeşitlilik kayıpları, orman yangınlarının sıklık ve şiddetinde görülen artışlar gibi pek çok olgu ilkim değişikliğinin doğrudan sonuçları arasındadır. Gezegendeki tüm canlılar ve insan toplumları üzerinde bu olumsuzlukların doğrudan etkileri bulunmaktadır. Açlık, su kıtlığı, bilinmeyen hastalıklar nedeniyle yaşanabilecek ölümler gibi etkenler nedeniyle kitlesel göç hareketlerinin yaşanabileceği tahmin edilmektedir. Dahası bu tür göçlerin örnekleri gözlenmeye başlamıştır. İklim değişikliğiyle mücadele küresel gündemin en büyük meydan okumalarından biri olmalıdır. Günümüze kadar gösterilen çabalar iklim değişikliğini durdurmak ya da hiç değilse hızını azaltmak konusunda başarılı olamamıştır. 1990’lardan itibaren üzerinde mutabakat sağlanan üç anlaşma (BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması) ve pek çok deklarasyon iklim değişikliğiyle mücadeleyi beklenen seviyeye taşımaya yetmemiştir. Sera gazı salımlarının azaltılması ve sera gazı yutaklarının miktarının artırılması konusunda çok daha radikal önlemlerin alınması kaçınılmaz bir gerekliliktir. Ormanlar iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinden doğrudan etkilenen ekosistemlerin başında gelmektedir. İklim değişikliği nedeniyle orman yangınlarının sıklık ve şiddeti artmakta, biyolojik çeşitlilik azalmakta, bitki göç ve hastalıkları yaygınlaşmaktadır. Diğer yandan, ormanlar iklim değişikliğinin hem nedenler hem de çözümler sütununda yer almaktadır. Ormansızlaşma hem atmosfere büyük miktarlarda karbon salımına yol açmakta hem de fotosentez yoluyla atmosferden alınacak karbon miktarını azaltmaktadır. İklim değişikliğiyle mücadelenin iki önemli yolundan biri olan karbon yutaklarının miktarının artırılması ise ormanların çözüm açısından taşıdığı önemi ortaya koymaktadır. Bütün bunlar iklim değişikliğiyle ormanlar arasındaki ilişkilerin yerel, bölgesel, ulusal ve uluslararası düzeyde hassasiyetle ele alınması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu kitap söz konusu gereklilik doğrultusunda iklim değişikliğiyle ormanlar arasındaki ilişkiye hem genel perspektiften yaklaşmak hem de Türkiye ormanları ve ormancılığı açısından değerlendirme yapmak amacını taşımaktadır. Kitap dört ana bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde iklim değişikliği olgusu hakkında bilgiler verilmiştir. Dünya tarihinde yaşanan iklim değişiklikleri ile bugün yaşadığımız insan kaynaklı iklim değişikliğinin farkları bu bölümde vurgulanmıştır. İkinci bölüm ormanlar ve ormancılık konusuna ayrılmıştır. Bu bölümde orman ve ormancılığın tanımı ve kapsamı açıklanmıştır. Ardından hem dünya genelinde hem de Türkiye özelinde ormanların tarihsel süreçteki değişimi ile ormancılığın gelişimi konularına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde iklim değişikliği ile ormanlar arasındaki karşılıklı ilişki mercek altına alınmıştır. Bu bölümde bir yandan iklim değişikliğinin ormanlar üzerindeki etkileri diğer yandan da ormanların iklim değişikliği üzerindeki etkileri açıklanmıştır. Son ve dördüncü bölümde ise iklim politikalarının ormanlar üzerindeki etkileri ile ormancılık politikalarının iklim üzerindeki etkileri ayrı ayrı incelenmiştir. Bu bölümde önce dünyada ve Türkiye’de iklim politikalarının geçmişten günümüze gelişimi ortaya konulmuştur. Ardından iklim politikalarının ormancılık açısından yansımalarına değinilmiş ve Türkiye’de uygulanan ormancılık politikalarının iklim değişikliği açısından değerlendirmesi yapılmıştır