Η οργάνωση της φυσικής αγωγής στον ελληνικό στρατό ξηράς
Authors: Κοντοδημάκη Βασιλική 
Published: August 2021

Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν η αποτύπωση και αξιολόγηση της οργάνωσης της Στρατιωτικής Φυσικής Αγωγής (Σ.Φ.Α.) στις Μονάδες του Ελληνικού Στρατού Ξηράς (Ε.Σ.Ξ.). Διερευνήθηκαν οι παράμετροι που επηρεάζουν την αποτελεσματική σχεδίαση και εφαρμογή της οργάνωσης της Σ.Φ.Α., και οι επιδιωκόμενοι εκπαιδευτικοί στόχοι της: 1. Παράμετροι που επηρεάζουν την οργάνωση και τις συνθήκες διεξαγωγής της Σ.Φ.Α.: α) Εκπαιδευτής στα προγράμματα, β) Συνθήκες που επηρεάζουν αρνητικά την υλοποίηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και τη συμμετοχή των εκπαιδευομένων, γ) Προγραμματισμός εκπαίδευσης, δ) Αθλητικές εγκαταστάσεις, ε) Βοηθητικά μέσα γύμνασης.2. Παράμετροι που αφορούν στους στόχους της Σ.Φ.Α. για το ένστολο προσωπικό: α) Βιολογικός, β) Κινητικός, γ) Βιωματικός, δ) Κοινωνικός, ε) Γνωστικός στόχος. Δημιουργήθηκε ιδιότυπο ερωτηματολόγιο και έγινε έλεγχος εγκυρότητας και αξιοπιστίας του (α = .977), ώστε να αποτελεί κατάλληλο εργαλείο για την έρευνα. Δημιουργήθηκαν συνολικά 197 μεταβλητές και διερευνήθηκαν προς τρεις κατευθύνσεις: α) τη συμβολή κάθε μεταβλητής στην αποτελεσματικότητα της οργάνωσης της Σ.Φ.Α., β) τη συχνότητα χρήσης κάθε μεταβλητής κατά την υλοποίηση του προγραμματισμού της Σ.Φ.Α. και γ) την επάρκεια κάθε μεταβλητής για τον αποτελεσματικό προγραμματισμό της Σ.Φ.Α. Το πιλοτικό δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 226 Έλληνες τελειόφοιτοι σπουδαστές- τριες της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων (υποψήφιοι Αξιωματικοί), και το κύριο δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 2.864 μόνιμα στρατιωτικά στελέχη των Μονάδων Όπλων – Σωμάτων του Ε.Σ.Ξ. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μετά από έγκριση του Γενικού Επιτελείου Στρατού και σε συνεργασία με τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων επιλέχθηκε πανελλαδικό τυχαίο αντιπροσωπευτικό δείγμα με γεωγραφική διαστρωμάτωση και αναλογική στρωσιγενή ποσόστωση. Τα αποτελέσματα ανά παράμετρο έδειξαν ότι:1.Ο Πτυχιούχος Φ.Α. και ο Αξιωματικός θεωρήθηκαν ως οι πλέον κατάλληλοι ως εκπαιδευτές της Σ.Φ.Α. και μόνο ο Αξιωματικός για την εφαρμογή και επάρκειά του. 2.Σοβαρότερες αιτίες μη υλοποίησης του προγραμματισμού της Σ.Φ.Α. και αποχής των στελεχών από τη γύμναση, θεωρήθηκαν αυτές που σχετίζονται με την ασφάλεια και υγεία του προσωπικού. Κατά την εφαρμογή όμως των προγραμμάτων, συχνότερα εμφανίστηκαν εκείνες οι αιτίες που συνδέονται με την εκτέλεση άλλων υπηρεσιακών καθηκόντων και τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες. 3.Η συμβολή του ορθολογικού προγραμματισμού της εκπαίδευσης της Σ.Φ.Α. αναδείχτηκε σπουδαία, τόσο ως προς τη συχνότητα, όσο και ως προς τη διάρκεια, της ομαδικής αλλά και της ατομικής γύμνασης. Διαπιστώθηκε πως τα ομαδικά προγράμματα υλοποιούνται σε χαμηλό ποσοστό τόσο ως προς τη συχνότητα, αλλά και τη διάρκεια, αν και παρατηρήθηκε σημαντική ανομοιογένεια στις απαντήσεις. 4.Από τις αθλητικές εγκαταστάσεις, η αίθουσα με όργανα ενδυνάμωσης και βάρη, τα γήπεδα ποδοσφαίρου και καλαθοσφαίρισης, κρίθηκε ότι συμβάλουν σημαντικά στην αποτελεσματικότητα της Σ.Φ.Α. Στην πράξη όμως, φάνηκε να χρησιμοποιούνται περισσότερο: το προαύλιο γήπεδο, η διαδρομή ανωμάλου δρόμου, ο στίβος μάχης και το γήπεδο ποδοσφαίρου. Αν και παρουσιάσθηκε σημαντική ανομοιομορφία των απαντήσεων, τόσο ως προς τη διαθεσιμότητα, όσο και τη χρήση των αθλητικών εγκαταστάσεων από Μονάδα σε Μονάδα, η επάρκεια των χρησιμοποιούμενων εγκαταστάσεων θεωρήθηκε μέτρια.5.Τα βοηθητικά μέσα γύμνασης (στρατιωτικά ή άλλα) χρησιμοποιούνται λίγο, ενώ κρίθηκε ότι θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων της Σ.Φ.Α. ως εύχρηστη εναλλακτική λύση εκγύμνασης σε οποιοδήποτε στρατιωτικό χώρο και υπό δυσμενείς συνθήκες.6.Από τα αντικείμενα του βιολογικού στόχου (ανάπτυξης της φυσικής κατάστασης-υγείας) προέκυψε ότι χρησιμοποιούνται περισσότερο το τρέξιμο και οι κάμψεις. Υψηλότερες τιμές σημείωσαν οι απόφοιτοι της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων για τη συμβολή και την επάρκεια του στόχου αυτού.7.Για την ανάπτυξη του κινητικού στόχου διαπιστώθηκαν διαφορές μεταξύ των στρατιωτικών αντικειμένων που τα στελέχη θεωρούν σημαντικά (κατά σειρά: κολύμβηση, πάλη – πολεμικές τέχνες, στίβος ενδυνάμωσης και στίβος εμποδίων), από εκείνα που εν τέλει χρησιμοποιούνται συχνότερα (οπλασκία, στίβος εμποδίων και στίβος ενδυνάμωσης). Φάνηκε χαμηλή η χρήση των αντικειμένων αυτών στις Μονάδες του Β΄ κύκλου (επιχειρησιακής εκπαίδευσης) όπου αναμενόταν υψηλότερη λόγω αποστολής τους.8.Στην ανάπτυξη του βιωματικού στόχου συμβάλλουν και χρησιμοποιούνται περισσότερο οι αθλοπαιδιές. Ακολουθεί η ατομική γύμναση που περιλαμβάνει αντικείμενα που δύνανται να υλοποιηθούν εντός και εκτός στρατοπέδου. Αλλά είναι χαρακτηριστικά μικρή η συχνότητα χρήσης τους.9.Τα στελέχη θεωρούν ότι τα προγράμματα της Σ.Φ.Α. μπορούν να συμβάλλουν αποφασιστικά στην ανάπτυξη της ψυχοκοινωνικής τους ισορροπίας. Προβλήθηκε όμως, η ανάγκη ενθάρρυνσης για συμμετοχή των στελεχών, αφού ανασταλτικοί παράγοντες όπως η ελλιπής αθλητική παιδεία, ο φόρτος εργασίας και ο φόβος πιθανών τραυματισμών απομακρύνουν τα στελέχη από τη Σ.Φ.Α. 10.Τα αντικείμενα υποστήριξης του γνωστικού στόχου της Σ.Φ.Α. (ομιλίες – διαλέξεις άσκησης και υγείας, τεχνολογικά μέσα υποστήριξης – πληροφόρησης, βιβλία, έντυπο υλικό) κρίθηκαν ότι συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη του γνωστικού στόχου για τα στελέχη. Αναφέρθηκε όμως, ότι στην πράξη τα παραπάνω δεν παρέχονται σε ικανοποιητικό βαθμό, κατά συνέπεια δεν επαρκούν και απαιτείται ενίσχυση του στόχου αυτού.