КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНДАГЫ ӨСПҮРҮМДЕРДИН СУИЦИДДҮҮ АРАКЕТТЕРИ ЖАНА ДЕПРЕССИЯСЫНЫН ДЕҢГЭЭЛИ
Authors: Сюй М.В. , Касымов О.Т. 
Published: August 2024

Большинство самоубийств во всем мире связано с психическими заболеваниями. Мотивы суицидальных действий психически больных нередко трактуются как «психологическая реакция на внутреннее ощущение болезни» и объясняются разнообразными формами социально-психологической дезадаптации. Целью данного исследования было сопоставление уровня депрессии у подростков и уровня суицидальных попыток в Кыргызской Республике. В рамках данного исследования нами было проведено анонимное анкетирование городских и сельских жителей Республики Кыргызстан. Всего было проанкетировано 2908 человек в возрасте 13-45 лет. В данной когорте была выделена группа подростков (461 человек) в возрасте от 13 до 16 лет. Девушек было 309, юношей – 152. В группе было проведено анкетирование с использованием шкалы депрессии Бека. Результаты. Анализ данных, полученных в результате анонимного анкетирования, показал, что доля лиц, предпринимавших в прошлом попытку суицида, снижается по областям в следующем порядке: г. Бишкек, г. Ош, Нарынская область, Ошская область, Джалал-Абадская область, Иссык-Кульская область, Таласская область, Баткенская область, Чуйская область. В большинстве областей средние баллы по шкале депрессии варьировались в интервале 7, что, согласно критериям оценки результата, является удовлетворительным состоянием. Исключение составляют два региона: Нарынская область (11,875) и Таласская область (12,566), где уровень средних показателей отвечает легкой депрессии. Максимальная вариативность показателей отмечена в г. Бишкек, минимальная отмечена в Ошской области (от 3 до 17 баллов). Имеет место тенденция к большему числу предпринятых суицидов в областях с большим числом лиц, у которых в той или иной форме выявлены депрессивные расстройства, однако четкой закономерности выявить не удается.

Дүйнө жүзүндө өз жанын кыйгандардын көбү психикалык оорулар менен байланыштуу. Психикалык оорулуулардын суициддик иш-аракеттеринин мотивдери көбүнчө «оорунун ички сезимине психологиялык реакция» катары чечмеленет жана социалдык-психологиялык дезадаптациянын ар кандай формалары менен түшүндүрүлөт. Бул изилдөөнүн максаты өспүрүмдөр арасындагы депрессиянын деңгээлин, Кыргыз Республикасындагы өз жанын кыюуга аракет кылуунун деңгээлин салыштыруу болгон. Бул изилдөөнүн алкагында биз Кыргызстандын шаар жана айыл тургундарынын арасында анонимдүү сурамжылоо жүргүздүк. Сурамжылоого 13-45 жаштагы 2908 адам катышкан. Буга 13 жаштан 16 жашка чейинки өспүрүмдөрдүн тобу (461 адам) каралган. Анын 309 кыз жана 152 эркек бала болгон. Сурамжылоо Бек депрессия шкаласынын жардамы менен жүргүзүлгөн. Анонимдүү сурамжылоонун натыйжасында алынган маалыматтардын талдоосу көрсөткөндөй, мурда өз жанын кыюуга аракет кылган адамдардын саны аймактар боюнча кийинки катарда төмөндөгөн: Бишкек, Ош шаарларында, Нарын, Ош, Жалал-Абад, Ысык-Көл, Талас, Баткен, Чүй областарында. Көпчүлүк аймактарда Депрессия шкаласы боюнча орточо упайлар 7ге чейин жеткен, бул жыйынтык критерийлери боюнча канааттандырарлык абал болуп саналат. Эки өзгөчөлөнгөн аймак: Нарын облусу (11,875) жана Талас облусу (12,566), бул жерде орточо көрсөткүчтөрдүн деңгээли жеңил депрессияга туура келет. Көрсөткүчтөрдүн максималдуу өзгөрмөлүүлүгү Бишкек шаарында, эң азы Ош областында (3 баллдан 17 баллга чейин) белгиленген. Болуп жаткан суициддер депрессиялык бузулуулардын кандайдыр бир формасында адамдар көп жашаган аймактарда көбүрөөк санда кездешүү тенденциясы бар, бирок анык схеманы аныктоо мүмкүн эмес.

Most suicides worldwide are associated with mental illness. The motives of suicidal actions of mentally ill people are often interpreted as a "psychological reaction to the inner feeling of illness" and are explained by various forms of socio-psychological maladaptation. The purpose of this study was to compare the level of depression in adolescents and the level of suicide attempts in the Republic of Kyrgyzstan. As part of this study, we conducted an anonymous survey of urban and rural residents of the Republic of Kyrgyzstan. A total of 2,908 people aged 13-45 years were surveyed. In this cohort, a group of adolescents (461 people) aged 13 to 16 years was identified. There were 309 girls and 152 boys. A questionnaire was conducted in the group using the Beck depression scale. The analysis of the data obtained as a result of an anonymous questionnaire showed that the proportion of persons who attempted suicide in the past is decreasing by regions in the following order: Bishkek, Osh, Naryn region, Osh region, Jalal-Abad region, Issyk-Kul region, Talas region, Batken region, Chui region. In most areas, the average scores on the depression scale varied in the range of 7, which, according to the criteria for evaluating the result, is a satisfactory condition. The exceptions are two regions: Naryn Oblast (11,875) and Talas oblast (12,566), where the level of average indicators corresponds to mild depression. The maximum variability of indicators was noted in Bishkek; the minimum was noted in the Osh region (from 3 to 17 points). There is a tendency to a greater number of attempted suicides in areas with a large number of people who have depressive disorders in one form or another, but it is not possible to identify a clear pattern.