Επιχειρηματικότητα και τουρισμός
Authors: Φραγκιαδουλάκης Μανώλης 
Published: August 2021

Στην παρούσα διδακτορική διατριβή επιχειρείται η διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στην επιχειρηματικότητα και στον τουρισμό στην κοινότητα του Λιμένα Χερσονήσου Κρήτης. Η καταγραφή της πορείας της τουριστικής ανάπτυξης της συγκεκριμένης κοινότητας ανέδειξε το ρόλο των «πολύ μικρών», «μικρών» και «μεσαίων» τουριστικών επιχειρήσεων οι οποίες αποτέλεσαν τη διέξοδο σ’ ένα κατά βάση αγροτικό πληθυσμό και ταυτόχρονα συνέβαλαν στην επιτάχυνση των διαδικασιών του μετασχηματισμού της από μια αγροτική οικονομία σε μια οικονομία προσανατολισμένη στον τομέα των υπηρεσιών.Το ενδιαφέρον σημείο που αναδεικνύεται αφορά στη διαχείριση των εντάσεων και των διαφορών που εντοπίζονται στο πεδίο των οικονομικών συμφερόντων μεταξύ των επιχειρηματιών, ιδιαίτερα όταν η σύγκρουση αυτή μετακυλύετε στο πεδίο διεκδίκησης κοινωνικών συμφερόντων. Οι επιχειρηματίες του Λιμένα (ντόπιοι και μη ντόπιοι), ως παραγωγοί ένσκοπης και έλλογης δράσης, υιοθετούν συνεχώς νέες στρατηγικές και πρακτικές μέσω των οποίων επιχειρούν, εκτός από το οικονομικό τους όφελος, να καθορίσουν και το χαρακτήρα του μετασχηματισμού της κοινότητας, χωρίς όμως να τίθεται σε κίνδυνο η συνοχή της τελευταίας.Ουσιαστικά πρόκειται για μια αντίφαση η οποία γίνεται περισσότερο εμφανής στις αντιλήψεις των κατοίκων του Λιμένα αναφορικά με το περιεχόμενο που αποδίδουν στις έννοιες της ανάπτυξης και της επιχειρηματικότητας καθώς επίσης και στην επιλογή του μελλοντικού αναπτυξιακού μοντέλου. Ιδιαίτερα στο τελευταίο σημείο το ζητούμενο του «ποιοτικότερου τουρισμού» θα πρέπει να συνυπάρξει με τη διατήρηση της ήδη υπάρχουσας κατάστασης η οποία επιδέχεται βελτιώσεις αλλά δεν πρέπει να απορριφθεί εντελώς. Η πρωτοβουλία προς αυτή την κατεύθυνση θα πρέπει να αναληφθεί πάλι από το κεντρικό κράτος με την τοπική κοινωνία αρωγό αλλά όχι πρωταγωνιστή.Η μελέτη της επιχειρηματικότητας σε έναν τουριστικό προορισμό, όπως αυτός του Λιμένα, δείχνει το μονοπάτι για την ερμηνεία ενός αναπτυξιακού μοντέλου που στήριξε τη βιωσιμότητά του στο μοντέλο του μαζικού τουρισμού. Το μοντέλο αυτό δεν είναι αναπτυξιακό υπό την έννοια ότι οι όποιες μεταβολές συντελούνται στο οικονομικό πεδίο δεν είναι ικανές να μετατρέψουν παγιωμένες σχέσεις και συμπεριφορές αλλά, κυρίως, δεν είναι ικανές να αντιστρέψουν τη σχέση εξάρτησης που έχει εντοπιστεί στον τουρισμό σε σχέση με τις χώρες προέλευσης και τις χώρες υποδοχής. Επιπλέον η έννοια της επιχειρηματικότητας συγχέεται συχνά με τις μικρές επιχειρήσεις οι οποίες, αν και έχουν επαινεθεί αρκετά για τη συμβολή τους στην περιφερειακή ανάπτυξη και την οικονομική διαφοροποίηση που αυτή επιφέρει στις τοπικές κοινωνίες, στην πραγματικότητα δεν συνιστούν επιχειρηματικές οντότητες λόγω του περιορισμένου βαθμού καινοτομίας τους.Η έλευση του τουρισμού επομένως λειτούργησε επιταχυντικά στην εδραίωση του υφιστάμενου αναπτυξιακού μοντέλου αλλά, η αποδοχή και η επικράτησή του οφείλεται αποκλειστικά στην ενασχόληση των κατοίκων του Λιμένα με τις τουριστικού χαρακτήρα επιχειρηματικές δραστηριότητες. Το άμεσο και υψηλό οικονομικό όφελος λειτούργησε τελικά ανασταλτικά στο πεδίο της διαχείρισης της τουριστικής ανάπτυξης του, με αποτέλεσμα οι επιπτώσεις στο δομημένο περιβάλλον και στις χρήσεις της γης να είναι πλέον δύσκολα αναστρέψιμες.