Η πολιτική των προμηθειών στα ελληνικά νοσοκομεία
Authors: Κοματάς Θεόδωρος 
Published: September 2021

Οι δημόσιες συμβάσεις προμηθειών των νοσοκομείων είναι ένας κρίσιμος τομέας της οικονομίας και, στις περισσότερες χώρες, ελέγχεται μέσω της εφαρμογής κανονιστικών πλαισίων λειτουργίας. Το εθνικό δίκαιο στις περισσότερες χώρες ρυθμίζει τις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης της απάτης, της κατασπατάλησης, της διαφθοράς και του τοπικού προστατευτισμού. Στην Ελλάδα, εξαιρούμενου του μισθολογικού κόστους δηλαδή της τακτικής και έκτακτης μισθοδοσίας του πάσης φύσεως προσωπικού, το οποίο καλύπτεται εξ ολοκλήρου από τον κρατικό προϋπολογισμό, το λοιπό κόστος λειτουργίας των νοσοκομείων αφορά εκείνο του εφοδιασμού τους. Η παρούσα διατριβή έχει ως στόχο την αξιολόγηση του συστήματος προμηθειών των δημοσίων νοσοκομείων. Η μελέτη εστιάστηκε στην κατασκευή και ανάλυση ενός ερωτηματολογίου αξιολόγησης των λογιστικών, διοικητικών και οργανωτικών πτυχών των διαδικασιών των προμηθειών. Για τη διερεύνηση της σχετικής εμπειρίας ερωτήθησαν διοικητικά και διευθυντικά στελέχη των νοσοκομείων της Επικράτειας. Το τελικό δείγμα αφορά πενήντα (50) νοσοκομεία από το σύνολο των 130 νοσοκομείων της χώρας, αντιπροσωπευτικά όλων των κατηγοριών και των μεγεθών. Η μεθοδολογική ανάλυση που χρησιμοποιήθηκε ήταν η διμεταβλητή ανάλυση καθώς και η παραγοντική ανάλυση.Τα κύρια ευρήματα της έρευνας έδειξαν ότι οι προμήθειες επηρεάζουν τα οικονομικά αποτελέσματα των νοσοκομείων και το κόστος παραγωγής του αγαθού «υγεία» για τους εξής κυρίως λόγους: Πρώτον, ο ετήσιος προγραμματισμός των προμηθειών των νοσοκομείων του Ε.Σ.Υ. δεν γίνεται εξαρχής πλήρης με αποτέλεσμα την διενέργεια συμπληρωματικών εντάξεων. Λείπει επομένως η οργανωμένη μεθοδολογία κατά την κατάρτιση του προγράμματος προμηθειών και η εξειδίκευση της ευθύνης για το αρμόδιο προσωπικό. Δεύτερον, οι προμήθειες των νοσοκομείων προγραμματίζονται και ιεραρχούνται στο πλαίσιο των εγγεγραμμένων πιστώσεων στους εγκεκριμένους ετήσιους προϋπολογισμούς. Οι πιστώσεις αυτές δεν αντιστοιχίζονται στο σύνολο των ετήσιων εφοδιαστικών αναγκών των νοσοκομείων, με αποτέλεσμα την τροποποίηση των προϋπολογισμών αρκετές φορές μέσα στην οικονομική χρήση. Τα αγαθά που προμηθεύονται τα νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ., αν και προτείνονται από τις υπηρεσίες τους στο πλαίσιο τεχνικών προδιαγραφών, που συντάσσουν επιτροπές, εν τούτοις δεν λαμβάνονται υπόψη πρότυπα ανάλωσης.Τρίτον, τα νοσοκομεία εφοδιάζονται με αγαθά από διαγωνισμούς που διενεργούν πολλοί φορείς (νοσοκομεία, Ε.Π.Υ., υπουργείο Ανάπτυξης κλπ.) εμφανίζοντας έτσι πολυμέρεια στην εφοδιαστική τους αλυσίδα. Το φαινόμενο της εναρμονισμένης συμπεριφοράς των προμηθευτών σε διαγωνισμούς είναι κυρίαρχο στην εφοδιαστική αλυσίδα των νοσοκομείων, τα οποία αδυνατούν να το εντοπίσουν και να το αντιμετωπίσουν. Παράλληλα το φαινόμενο των εξωσυμβατικών προμηθειών οδηγεί στις απευθείας αναθέσεις εφοδιασμού τους σε προμηθευτές, χωρίς διαγωνιστικές διαδικασίες. Τέλος, παρατηρήθηκε ότι τα νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ. αν και διαθέτουν ικανοποιητικό αριθμό διαχειρίσεων, δεν παρακολουθούν τις ημερομηνίες λήξης των αγαθών, με αποτέλεσμα την αποθήκευση ληγμένων και συνεπώς άχρηστων αγαθών. Παράλληλα δεν διενεργούν στο σύνολό τους εσωτερικούς ελέγχους στις διαδικασίες σε διάφορες φάσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας.