Μελέτη της έκφρασης ισόμορφων φωσφολιπάσης Α2 σε ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου
Authors: Φαλίδας Ευάγγελος 
Published: June 2022

Σκοπός: Οι φωσφολιπάσες Α2 (PLA2) είναι ένζυμα που ρυθμίζουν το μεταβολισμό των φωσφολιπιδίων υδρολύοντάς τα σε λιπαρά οξέα. Η υπεροξυοξειδοαναγωγάση-6 (PRDX6) είναι πρωτεΐνη που δρα ως αντιοξειδωτικό ένζυμο, εμπλέκεται κυρίως στη μείωση των επιπέδων του ενδοκυτταρικού υπεροξειδίου του υδρογόνου και την επιδιόρθωση κυτταρικών μεμβρανών και με δραστικότητα φωσφολιπάσης Α2. Παίζουν ρόλο στη κυτταρική σηματοδότηση, στη φλεγμονή, στην αθηροσκλύρηνση και στον καρκίνο. Στόχος μας ήταν να διερευνήσουμε την έκφραση των PLA2G2A, PLA2G3, PRDX-6 στο αδενοκαρκίνωμα του παχέος εντέρου (ΚΠΕ). Μέθοδοι: Mελετήθηκε η γονιδιακή/πρωτεϊνική έκφραση σε ιστικό και πλασματικό επίπεδο με προσδιορισμό ολικής πρωτεΐνης με την μέθοδο Lowry, την ηλεκτροφόρηση πρωτεϊνών σε πήγμα πολυακρυλαμίδιου υπό μετουσιωτικές συνθήκες (SDS-PAGE), την ανοσοαποτύπωση πρωτεϊνών (Immunoblotting, IB), την απομόνωση ολικού RNA, τον ποσοτικό προσδιορισμό περιεκτικότητας και έλεγχο καθαρότητας RNA, την σύνθεση cDNA με αντίστροφη μεταγραφή του mRNA (Reverse Transcription, RT) και ποσοτική PCR σε πραγματικό χρόνο (Quantitative real-time PCR, qRT-PCR) σε 14 ασθενείς με ΚΠΕ με μέσο όρο ηλικίας 73.5 έτη (53-91). Επιπλέον μελετήθηκε μια σειρά από τριάντα (n=30) μονωμένες με φορμαλίνη, ενσωματωμένες σε παραφίνη τομές ιστού πρωτογενούς ΚΠΕ ασθενών με μέσο όρο ηλικίας 77 έτη (53-90). Πραγματοποιήθηκε ανοσοϊστοχημεία και ψηφιακή ανάλυση εικόνας (Digital Image Analysis). Αποτελέσματα: Επίπεδα πλάσματος στατιστικά σημαντικά σε σχέση με υγιείς μάρτυρες για την PLA2G2A αναδείχτηκαν σε 7/14 ασθενείς ενώ στατιστικά σημαντική συσχέτιση (υπερσυγκέντρωση PLA2G2A) αναδείχτηκε και σε επίπεδο mRNA σε σχέση με περιβάλλοντες του όγκου μη καρκινικούς ιστούς. Στην ανοσοϊστοχημεία, υπερέκφραση της πρωτεΐνης παρατηρήθηκε σε 23/30 (76,6%) περιπτώσεις, ενώ χαμηλή σε 7/30 (23,4%). Η συνολική έκφραση συσχετίστηκε ισχυρά με τη διάμετρο του όγκου (p=0,004) (μη στατιστικά σημαντικό στάδιο: p=0,971, φλεγμονώδης διήθηση: p=0,795, εντόπιση καρκινώματος: p=0,340, βαθμός διαφοροποίησης: p=0,748 φύλο: p=0,369, εξέλκωση: p=0,433). Επίπεδα πλάσματος στατιστικά σημαντικά σε σχέση με υγιείς μάρτυρες για την PLA2G3 αναδείχτηκαν σε 12/14 ασθενείς. Μη στατιστικά σημαντική συσχέτιση (υπερσυγκέντρωση) αναδείχτηκε σε επίπεδο mRNA σε σχέση με περιβάλλοντες του όγκου μη καρκινικούς ιστούς. Υπερέκφραση πρωτεΐνης PLA2G3 παρατηρήθηκε σε 23/30 (76,6%) περιπτώσεις, ενώ χαμηλή έκφραση σε 07/30 (23,40%). Η συνολική έκφραση του PLA2G3 συσχετίστηκε ισχυρά με τον βαθμό και τον εντοπισμό του όγκου των εξεταζόμενων όγκων (p=0,001, p=0,027, αντίστοιχα), ενώ άλλες στατιστικές σημαντικότητες δεν αναγνωρίστηκαν (φλεγμονώδης διήθηση: p=0,846, στάδιο: p=0,755, όγκος διάμετρος: p=0,300, εξέλκωση: p=0,872, φύλο: p=0,902).Υψηλά επίπεδα πλάσματος PRDX-6-aiPLA2 αναδείχτηκαν σε όλους τους ασθενείς χωρίς στατιστική σημαντικότητα σε σχέση με υγιείς μάρτυρες. Στατιστικά σημαντική συσχέτιση (υπoσυγκέντρωση) αναδείχτηκε σε επίπεδο mRNA, με τα επίπεδα mRNA-PRDX6 μειωμένα σε σχέση με περιβάλλοντες του όγκου μη καρκινικούς ιστούς. Υπερέκφραση πρωτεΐνης PRDX-6 (αυξημένα επίπεδα ανοσοχρώσης) παρατηρήθηκε σε 12/30 (40%) περιπτώσεις, ενώ 18/30 (60%) ιστοί παρουσίασαν χαμηλά έως μέτρια επίπεδα πρωτεΐνης, αντίστοιχα. Η συνολική έκφραση του Prdx-6 συσχετίστηκε ισχυρά με το στάδιο των εξετασθέντων όγκων (p=0,011), ενώ άλλες στατιστικές σημαντικότητες δεν αναδείχτηκαν (φλεγμονώδης διήθηση: p=0,364, εντόπιση καρκινώματος: p=0,93, βαθμός διαφοροποίησης: p=0,517; διάμετρος όγκου: p=0,983, εξέλκωση: p=0,622). Συμπεράσματα: Αυξημένα επίπεδα ορού και mRNA και η υπερέκφραση του PLA2G2A που παρατηρείται σε ένα σημαντικό υποσύνολο ΚΠΕ που συσχετίζεται με την προχωρημένη εξέλιξη της ανάπτυξης του όγκου (αυξημένη διάμετρος) τον καθιστούν έναν ενδιαφέροντα παράγοντα ως βιοδείκτη και πιθανό θεραπευτικό στόχο στον ΚΠΕ. Αυξημένα επίπεδα ορού, μη στατιστική σημαντικότητα mRNA και η υπερέκφραση του PLA2G3 που παρατηρείται σε ένα σημαντικό υποσύνολο ΚΠΕ που σχετίζεται με επιθετική βιολογική συμπεριφορά (αποδιαφοροποίηση νεοπλασμάτων) και επίσης ένα είδος επιλεκτικότητας στον εντοπισμό του κακοήθους υποστρώματος επιτρέπουν περισσότερη και ευρύτερη έρευνα. Η παρουσία στον ορό τόσο υγιών μαρτύρων όσο και ασθενών, η μεγαλύτερη συγκέντρωση σε περιβάλλοντες του όγκου υγιείς ιστούς και η υπερέκφραση του Prdx-6 που παρατηρείται σε ένα σημαντικό υποσύνολο ΚΠΕ που συσχετίζεται με επιθετική βιολογική συμπεριφορά (προχωρημένο στάδιο) δίνουν υλικό για μια πιο ευρεία έρευνα του ενζύμου σε σχέση με τον ΚΠΕ και τα φαινόμενα οξειδοαναγωγών στον πρωτογενή όγκο ή κατά τη διάρκεια χημειοθεραπειών.