Συμβολή στην ιστορία της προδημοτικής, δημοτικής και μέσης εκπαίδευσης του παροικιακού ελληνισμού στη Μεγάλη Βρετανία (20ός αιώνας)
Authors: Κουντούρης Κυπριανός 
Published: September 2021

Η ιστορία της Προδημοτικής, Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης του παροικιακού ελληνισμού στη Μεγάλη Βρετανία στον 20ό αιώνα, παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον για έρευνα. Ο ομογενειακός Ελληνισμός στο Ηνωμένο Βασίλειο, που πολλοί τον υπολογίζουν να ανέρχεται στις τριακόσιες χιλιάδες, αποτελεί σοβαρό εθνικό κεφάλαιο για την Ελλάδα και την Κύπρο. Ο αριθμός, όμως, των παιδιών που φοιτούν σε ομογενειακά σχολεία, δείχνει μια επικίνδυνα μειωτική τάση, καθώς αυτά, στις αρχές του 21ου αιώνα, δε φαίνεται να ξεπερνούν τις πεντέμισι χιλιάδες. Υπάρχει έντονα η πεποίθηση ότι η αποχή από την ελληνική παιδεία, οδηγεί, σταδιακά, στον αφελληνισμό των ομογενών. Συνεπώς, η επιβίωση του ομογενειακού Ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο και η δυνατότητα αποτροπής της αφομοίωσής του στη χώρα υποδοχής, φαίνεται να αποτελούν, για την ομογένεια, θέματα ζωτικής σημασίας.Στόχος αυτής της διατριβής είναι να εστιάσει την προσοχή της στην εξέλιξη της ιστορίας της παροικιακής εκπαίδευσης στον 20ό αιώνα, ιδιαίτερα στο δεύτερο μισό του, που η παροικία γίνεται πολυπληθέστερη. Διερευνάται, βασικά, αν τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι πρώτοι πάροικοι του 19ου και στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα στον τομέα της εκπαίδευσης, και οι λύσεις που προσπαθούσαν να δώσουν στα προβλήματά τους, διαφέρουν στην ουσία τους από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονοι ομογενείς, και τις μεθόδους που επιλέγουν για να τα επιλύσουν. Η ανάλυση των πληροφοριών και η ανασύνθεσή τους αποτελούν το βασικό άξονα της μεθοδολογίας. Επιχειρείται, μέσα από μια ιστορικοερμηνευτική προσέγγιση, στις κοινωνικές της συνιστώσες, να διαφανεί κατά πόσον τα αποτελέσματα των πρώτων προσπαθειών καταδεικνύουν, σε ένα βαθμό, την κατάληξη των σύγχρονων προσπαθειών. Σε μια εξωτερική «ανάγνωση» της ιστορίας της ομογένειας στο Η.Β., οι κοινωνικές, πολιτικές, και οι οικονομικές συνθήκες διαφέρουν, και οπωσδήποτε αλλάζουν, στο πέρασμα του χρόνου. Μια βαθύτερη «ανάγνωση» της ιστορίας της ομογενειακής εκπαίδευσης μπορεί να μας αποκαλύψει ένα σταθερό και επαναλαμβανόμενο μοτίβο σχέσεων του απόδημου ελληνισμού του Η.Β., τόσο εντός της ομογένειας, όσο και με το εθνικό/μητροπολιτικό κέντρο. Με τη διατριβή αυτή επιχειρείται, για πρώτη φορά, μια συγκριτική μελέτη της παροικιακής εκπαίδευσης στα πλαίσια των ιστορικών της περιόδων.Άλλος στόχος της διατριβής είναι να συμβάλει στην περαιτέρω μελέτη της ιστορίας της προδημοτικής, δημοτικής και μέσης εκπαίδευσης του παροικιακού ελληνισμού στη Μεγάλη Βρετανία στον 20ό αιώνα, αποτιμώντας την κατάσταση, αποτυπώνοντας τη δράση, εστιάζοντας στην ουσία των προβλημάτων και προτείνοντας δύο λύσεις στο εκπαιδευτικό επίπεδο: μία λύση που εφαρμόστηκε με επιτυχία στο παροικιακό σχολείο του Αγίου Δημητρίου και αφορά την αναβάθμιση της παρεχόμενης παροικιακής εκπαίδευσης, καθώς και μία δεύτερη λύση που απορρέει από τη μελέτη του θέματος και εισάγει μία εναλλακτική οπτική γωνία, για ενίσχυση της παροικιακής εκπαίδευσης, στη βάση ενός ημερήσιου σχολείου. Μέσα από τη διατριβή καταδεικνύονται τα επιτεύγματα αλλά και η αποτυχία των οργανωμένων ομογενών και του εθνικού/μητροπολιτικού κέντρου να παίξουν καταλυτικό ρόλο για αποτελεσματική βελτίωση της ελληνικής ομογενειακής εκπαίδευσης για διαφύλαξη μιας ελληνικής ταυτότητας.