User and infrastructure security and privacy with regard to compliance
Authors: Βαβούσης Κωνσταντίνος 
Published: May 2021

Εκατομμύρια εταιρείες και δισεκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως βασίζονται σε ασύρματα ή ενσύρματα δίκτυα για την καθημερινή τους εργασία και διασκέδαση. Λόγω της απουσίας ισχυρών μηχανισμών ασφαλείας κατά τον σχεδιασμό, υπάρχουν πολλοί τρόποι διείσδυσης κακόβουλων χρηστών σε δίκτυα και συστήματα. Το πανταχού παρόν πλέον παγκόσμιο διαδίκτυο, το οποίο έχει γίνει πιο φορητό και προσβάσιμο από ποτέ, μέσω ιδιωτικών και δημοσίων διαθέσιμων υποδομών πληροφορικής, καθιστά την μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση πιο εφικτή. Αυτό δημιουργεί επίσης σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια και το απόρρητο λόγω πολλαπλών απειλών στον κυβερνοχώρο που προκύπτουν, ειδικά σε περίπτωση πρόσβασης στο Διαδίκτυο μέσω δημόσιων δικτύων Wi-Fi. Στο πλαίσιο αυτό, η διαδικτυακή ασφάλεια πρέπει και μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην προστασία της καθημερινής ζωής και των διαδικτυακών αλληλεπιδράσεων. Ωστόσο, οι περισσότεροι χρήστες δεν γνωρίζουν αυτές τις απειλές και το βαθμό στον οποίο το απόρρητο των επικοινωνιών ενδέχεται να τεθεί σε κίνδυνο. Κανονισμοί, όπως ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ), έχουν θεσπιστεί για τη διαφύλαξη και τη βελτίωση της ιδιωτικής ζωής και της ασφάλειας των χρηστών και των υποδομών πληροφορικής, επιβάλλοντας την εγκατάσταση κατάλληλων μέτρων ασφάλειας στον κυβερνοχώρο. Τέτοιοι κανονισμοί μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα χρήσιμο σύνολο εργαλείων, το οποίο, μεταξύ άλλων απαιτήσεων, επιβάλλουν την υιοθέτηση του απορρήτου (και της ασφάλειας) κατά τον σχεδιασμό. Παρόλο που ο ΓΚΠΔ συνεπάγεται ένα ελάχιστο σύνολο τεχνικών μέτρων ασφαλείας που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από εταιρείες και οργανισμούς για την επίτευξη συμμόρφωσης, επισημαίνεται η ανάγκη υιοθέτησης ισχυρών μηχανισμών ασφαλείας που όχι μόνο θα θέσουν τις εταιρείες σε συμμόρφωση με κανονισμούς όπως ο ΓΚΠΔ αλλά θα διατηρήσουν παράλληλα ισχυρές και ανθεκτικές υποδομές έναντι πολλαπλών απειλών στον κυβερνοχώρο. Στην παρούσα διατριβή, αναλύεται ένα μεγάλο σύνολο θεμάτων σχετικά με την προστασία της ιδιωτικής ζωής και της ασφάλεια, προσφέροντας λύσεις στα πολυάριθμα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες και οι μεμονωμένοι χρήστες είτε στην εργασία είτε σε ένα ψυχαγωγικό περιβάλλον καθημερινά. Ως μελέτη περίπτωσης, εξετάστηκαν σε βάθος θέματα ασφάλειας και απορρήτου πληροφορικής σχετικά με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας και το Δίκτυο Ελληνικών Βιβλιοθηκών της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδας, με βάση διεθνή κανονιστικά πρότυπα και πρότυπα ασφάλειας πληροφορικής. Επιπλέον, η προσαρμογή των μηχανισμών ασφαλείας σχετικά με τις τεχνολογίες Εξόρυξης Κειμένων και Δεδομένων (Text and Data Mining) περιγράφεται ως μια τεχνολογική επιλογή, εστιάζοντας στο TDM που αναπτύχθηκε από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας παράλληλα με ορισμένες εκτιμήσεις για εφαρμοσμένες λύσεις ασφάλειας που λαμβάνουν υπόψη τις απαιτήσεις του ΓΚΠΔ. Επιπλέον, προωθείται η υλοποίηση υποδομών πληροφορικής και ιστότοπων σχετικά με την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και τον ΓΚΠΔ, μέσω του οποίου τίθενται τα πρότυπα για τη συμμόρφωση σε επίπεδο ασφάλειας ενώ παράλληλα προτείνεται η διατήρηση ισχυρών και ανθεκτικών υποδομών πληροφορικής έναντι των περισσότερων απειλών στον κυβερνοχώρο. Τέλος, στο πλαίσιο της εξέτασης ζητημάτων ασφάλειας σχετικά με την πρόσβαση στο Διαδίκτυο από δημόσια δίκτυα Wi-Fi, πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στη βιβλιογραφία αξιολόγηση και ανάλυση ενός συνόλου περίπου ενός εκατομμυρίου συλλεγμένων κωδικών πρόσβασης από δίκτυα Wi-Fi. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν συγκρίθηκαν με στοιχεία πρόσβασης από ιδιωτικές βάσεις δεδομένων από προηγούμενες έρευνες, προκειμένου να εντοπιστούν ομοιότητες και διαφορές, καθώς και περαιτέρω χρήσιμα συμπεράσματα αναφορικά με τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τις κινητές συσκευές τους που είναι προσβάσιμες στο διαδίκτυο.