Μεταβολές των επιπέδων της γαστρίνης, σεκρετίνης, σωματοστατίνης και χολοκυστοκινίνης του πλάσματος μετά από πλήρη κατάργηση της εξωκρινούς παγκρεατικής λειτουργίας
Authors: Σκάνδαλος Ιωάννης 
Published: January 2014

Η ενεργοποίηση των ενζύμων της εξωκρινούς έκκρισης του παγκρέατος εμπλέκεται στην παθογένεια και εξέλιξη της οξείας και χρόνιας παγκρεατίτιδας, καθώς και στην εμφάνιση επιπλοκών στη χειρουργική του οργάνου. Η κατάργηση της εξωκρινούς παγκρεατικής λειτουργίας συμβάλλει στην πρόληψη ή αντιμετώπιση αυτών των καταστάσεων. Η απολίνωση ή έμφραξη των παγκρεατικών πόρων, ενώ προκαλεί πλήρη εξωκρινή παγκρεατική ανεπάρκεια, δε φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά την ενδοκρινή παγκρεατική λειτουργία (έκκριση ινσουλίνης και γλουκαγόνου). Η επίπτωση όμως της πλήρους εξωκρινούς παγκρεατικής ανεπάρκειας στην έκκριση των υπολοίπων ΓΕΠ πεπτιδίων δεν έχει μελετηθεί ικανοποιητικά. Στην πειραματική αυτή εργασία σε σκύλους καταργήθηκε η εξωκρινής παγκρεατική λειτουργία με έμφραξη με προλαμίνη και απολίνωση των παγκρεατικών πόρων και μετρήθηκαν τα επίπεδα των ΓΕΠ πεπτιδίων γαστρίνης, σεκρετίνης, σωματοστατίνης και χολοκυστοκινίνης για χρονικό διάστημα 90 ημερών. Η επέμβαση έγινε με γενική αναισθησία, έγινε αποκάλυψη-παρασκευή και των δύο παγκρεατικών πόρων σε 12 σκύλους, ενώ σε άλλους 4 μόνο του ενός παγκρεατικού πόρου. Ακολούθησε καθετηριασμός, έγχυση της προλαμίνης και απολίνωση των πόρων. Από τα 16 πειραματόζωα μόνο 5 παρουσίασαν στεατόρροια διάρκειας 1 έως 6 ημερών. Οι αιμοληψίες έγιναν προεγχειρητικά και στη συνέχεια την 1η, 3η, 7η, 15η, 30η, 60η και 90η μετεγχειρητική ημέρα με το πειραματόζωο νηστικό. Η μέτρηση των πεπτιδίων έγινε με ραδιοανοσοβιολογικό προσδιορισμό (RIA), αφού πρώτα, ειδικά για τη σεκρετίνη και χολοκυστοκινίνη, έγινε εξαγωγή τους από το πλάσμα με χρωματογραφία. Δε βρέθηκε σημαντική μεταβολή των επιπέδων της γαστρίνης στον ορό. Η σεκρετίνη παρουσίασε σημαντική αύξηση μέχρι την 7η μετεγχειρητική ημέρα (7η ημέρα: 367±140 pg/ml, προεγχειρητικά 73,7±34,7 pg/ml, p<0,0001) και στη συνέχεια βαθμιαία πτώση και αποκατάσταση μετά 60 ημέρες. Η σωματοστατίνη παρουσίασε σημαντική αύξηση την 1η μετεγχειρητική ημέρα (1η ημέρα : 134±16,3 pg/ml, προεγχειρητικά 59,1±18 pg/ml, p<0,0001) και στη συνέχεια προοδευτική ελάττωση, αλλά πάντοτε σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με τα προεγχειρητικά (90η ημέρα 98,2±24 pg/ml, p<0,001). Η χολοκυστοκινίνη παρουσίασε σημαντική αύξηση μέχρι την 7η μετεγχειρητική ημέρα (7η ημέρα 836±398 pg/ml προεγχειρητικά 204,9±76,5 pg/ml, p<0,007). Τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε η μελέτη είναι ότι σε πρόκληση πλήρους εξωκρινούς παγκρεατικής ανεπάρκειας και για χρονικό διάστημα μέχρι 3 μήνες: 1. Τα επίπεδα της γαστρίνης στον ορό δε μεταβάλλονται σημαντικά. 2. Τα επίπεδα της σεκρετίνης στον ορό αυξάνονται σημαντικά μέχρι την 7η μετεγχειρητική ημέρα και στη συνέχεια ελαττώνονται σταδιακά για να επανέλθουν μετά δίμηνο περίπου στα προεγχειρητικά επίπεδα. 3. Τα επίπεδα της σωματοστατίνης στον ορό αυξάνονται σημαντικά την 1η μετεγχειρητική ημέρα και στη συνέχεια ελαττώνονται βαθμιαία, αλλά πάντοτε σε επίπεδα σημαντικά αυξημένα σε σχέση με τα προεγχειρητικά. 4. Τα επίπεδα της χολοκυστοκινίνης στον ορό αυξάνονται σημαντικά μέχρι την 7η μετεγχειρητική ημέρα και στη συνέχεια ελαττώνονται βαθμιαία, αλλά πάντοτε σε επίπεδα σημαντικά αυξημένα σε σχέση με τα προεγχειρητικά.