Συσχέτιση της επάρκειας του σιδήρου στην περιγεννητική περίοδο με την νευροαναπτυξιακή εξέλιξη των νεογνών υψηλού κινδύνου
Authors: Πετρίδου Στυλιανή 
Published: August 2021

Σκοπός: Ο πρώτος και κύριος σκοπός της μελέτης μας ήταν η συσχέτιση της κατάστασης του σιδήρου στη γέννηση με τη νευροαναπτυξιακή εξέλιξη των νεογνών. Ο δεύτερος σκοπός της μελέτης μας ήταν να εκτιμηθεί η κατάσταση του σιδήρου στη γέννηση με ποικίλες εργαστηριακές μεθόδους, να συσχετιστεί με τα περιγεννητικά προβλήματα των νεογνών αλλά και με την κατάσταση του σιδήρου στη βρεφική ηλικία. Μέθοδος: Για το σκοπό αυτό μελετήθηκαν 218 νεογνά, 168 πρόωρα και 50 τελειόμηνα υψηλού κινδύνου νεογνά (νεογνά διαβητικών μητέρων και νεογνά με υπολειπόμενη ενδομήτρια αύξηση). Τα νεογνά ταξινομήθηκαν σε τρεις ομάδες σύμφωνα με τα επίπεδα της φερριτίνης στη γέννηση (SF). Ομάδα Α: SF ≤ 60μg/l, Ομάδα Β: SF = 61-200μg/l, Ομάδα Γ: SF > 201μg/l. Σε όλα τα νεογνά γινόταν εργαστηριακός έλεγχος που περιελάμβανε γενική αίματος, και μέτρηση της φερριτίνης ορού, του διαλυτού υποδοχέα τρανσφερίνης, στη γέννηση, 2ο, 6ο και 12ο μήνα της ζωής. Επίσης, σε όλα τα νεογνά γινόταν υπερηχογράφημα εγκεφάλου, εξέταση των οπτικών και των ακουστικών προκλητών δυναμικών, εξέταση των ταχυτήτων αγωγής νεύρων. Σε ηλικία 3 ετών γινόταν νευροαναπτυξιακή εκτίμηση των νηπίων με βάση την ΙΙΙ έκδοση της ανιχνευτικής εξέτασης Bayleys. Αποτελέσματα: Όσον αφορά τον πρώτο σκοπό, δε βρέθηκαν διαφορές μεταξύ των ομάδων στο υπερηχογράφημα εγκεφάλου την πρώιμη νευρολογική εξέταση, την εξέταση των προκλητών δυναμικών -οπτικών και ακουστικών- και την εκτίμηση της ταχύτητας αγωγής νεύρων. Ωστόσο, τα νήπια που είχαν χαμηλά αποθέματα σιδήρου στη νεογνική ηλικία συγκέντρωσαν σημαντικά χαμηλότερη συνολική βαθμολογία στην ανιχνευτική δοκιμασία Bayleys με τις διαφορές να αφορούν τους λεπτούς χειρισμούς και την εξέλιξη της αδρής κινητικότητας (ήπια καθυστέρηση). Επίσης, τα νεογνά που είχαν αυξημένα επίπεδα ελεύθερου σιδήρου στη γέννηση παρουσίαζαν σημαντικά μεγαλύτερη συχνότητα ήπιων παθολογικών ευρημάτων στο υπερηχογράφημα εγκεφάλου και χαμηλότερη συνολική βαθμολογία στην ανιχνευτική δοκιμασία Bayleys, που αφορούσε τις νοητικές λειτουργίες κυρίως, σε σύγκριση με τα νεογνά που είχαν χαμηλά επίπεδα. αναφορικά με τον δεύτερο σκοπό βρέθηκε σημαντική συσχέτιση των επιπέδων της φερριτίνης στη γέννηση και στους 2 μήνες ζωής, με τα επίπεδα της φερριτίνης στους 12 μήνες της ζωής. Το 39,1% των νεογνών με περιγεννητική σιδηροπενία είχαν σιδηροπενία και στους 12 μήνες, σε αντίθεση με την ομάδα των σιδηροεπαρκών νεογνών στη γέννηση, όπου το ποσοστό έφτανε μόλις στο 7,6%. Τέλος, βρέθηκε ότι επίπεδα φερριτίνης <45,3 ng/ml στη γέννηση και <25,8 ng/ml στους 2 μήνες, έχουν ευαισθησία 83,3% και ειδικότητα 88,6% για την ανάπτυξη σιδηροπενικής αναιμίας στο πρώτο έτος της ζωής. Συμπεράσματα: η περιγεννητική έλλειψη σιδήρου έχει όψιμες επιπτώσεις στη νευροαναπτυξιακή εξέλιξη των βρεφών. Τα βρέφη με περιγεννητική σιδηροπενία παρουσιάζουν ήπιες διαταραχές της κινητικής ανάπτυξης. Τα υψηλά επίπεδα ελεύθερου σιδήρου στη γέννηση συσχετίζονται με ήπιες πρώιμες (παθολογικό υπερηχογράφημα εγκεφάλου) και ήπιες όψιμες (γνωστικές λειτουργίες) διαταραχές από το ΚΝΣ. Η περιγεννητική ένδεια σιδήρου (φερριτίνη γέννησης < 45,3 μg/l) όπως και η σιδηροπενία στους 2 μήνες (φερριτίνη <25,8 μg/l) έχουν υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα για πρώιμη εμφάνιση σιδηροπενίας ή και σιδηροπενικής αναιμίας κατά τη βρεφική ηλικία.