Εκπαίδευση για την βιώσιμη ενέργεια
Authors: Καρέτσος Σωτήριος 
Published: September 2021

Η εκπαίδευση για την βιώσιμη ενέργεια προσδοκάται ότι θα συμβάλλει στην επίλυση μιας σειράς προκλήσεων-προβλημάτων σχετιζομένων με τα κυρίαρχα αναπτυξιακά μοντέλα και ειδικότερα με την ενεργειακή παραγωγή και κατανάλωση. Στα πλαίσια της συμβολής αυτής η παρούσα διατριβή, παρουσιάζει ένα βασισμένο σε οντολογίες πλαίσιο μαθησιακού σχεδιασμού με εστίαση στον τομέα της βιώσιμης ενέργειας. Μια οντολογία του τομέα της βιώσιμης ενέργειας και ένα εκπαιδευτικό μοντέλο σχεδιασμένο σε συμφωνία με ευρέως διαδεδομένα πρότυπα συναποτελούν το προτεινόμενο πλαίσιο, προκειμένου να αναιρεθεί η ασάφεια του όρου «βιώσιμη ανάπτυξη» και να ενισχυθεί η δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης και διαμοιρασμού του μαθησιακού υλικού αντιστοίχως. Βασικός σκοπός του προτεινομένου πλαισίου είναι να τεθούν οι βάσεις για την ανάπτυξη ενός προγράμματος σπουδών για την ενέργεια και το περιβάλλον, που θα δώσει τη δυνατότητα σε εκπαιδευτικούς και μαθητές να εξοικειωθούν με τα τρέχοντα επιτεύγματα στον τομέα της βιώσιμης ενέργειας και εντός των πλαισίων αυτών να χρησιμοποιηθεί για ανακάλυψη-εντοπισμό Μαθησιακών Αντικειμένων (ΜΑ), συμβουλευτική υποστήριξη για την επιλογή σεναρίων μάθησης και δόμηση σεναρίων μάθησης με επαναχρησιμοποίηση ΜΑ. Προσεγγίσθηκε επίσης το εν λόγω πλαίσιο και από την άποψη της παροχής ενός πεδίου συζήτησης σχετικά με το ποιά θα ήταν η καταλληλότερη μορφή ενός εργαλείου συγγραφής σεναρίων μάθησης στο συγκεκριμένο τομέα. Προς την κατεύθυνση αυτή ακολουθείται μια προσέγγιση ενσωμάτωσης των διαφορετικών εναλλακτικών λύσεων για την αναπαράσταση του τομέα του μαθησιακού σχεδιασμού, εστιάζοντας στην έννοια των «διαμεσολαβητικών τεχνουργημάτων». Όσον αφορά στην οντολογία του τομέα της βιώσιμης ενέργειας, προσδιορίσθηκαν οι βασικές έννοιες του συγκεκριμένου τομέα και οι αλληλοσυσχετίσεις τους έχοντας ως βασικό κορμό το πλαίσιο ενεργειακών δεικτών βιώσιμης ανάπτυξης DPSIR, το οποίο περιλαμβάνει Κινητήριες δυνάμεις, Πιέσεις, Κατάσταση, Επιπτώσεις και Απαντήσεις εκ μέρους της κοινωνίας. Κατ αυτόν τον τρόπο παρέχεται μια βάση για συστημική προσέγγιση της βιωσιμότητας μέσω μιας θεώρησης «επίλυσης προβλήματος», συμβάλλοντας ταυτοχρόνως στο σημασιολογικό σχολιασμό και την ανάκτηση ΜΑ. Τα αποτελέσματα διενεργηθείσας αξιολόγησης σχετικά με τα περιγραφικά στοιχεία, τα οποία χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτικοί ως κριτήρια αναζήτησης ΜΑ σε ένα ψηφιακό αποθετήριο, έδειξαν ότι το προτεινόμενο πλαίσιο είναι σύμφωνο σε γενικές γραμμές με την πρακτική των εκπαιδευτικών και υποστηρίζει το σημασιολογικό σχολιασμό και την ανάκτηση ΜΑ. Ωστόσο ένα άλλο ζήτημα που εμφανίσθηκε στο προσκήνιο ήταν η ανάγκη ενός δομημένου ορισμού των μαθησιακών στόχων, διεγείροντας την ανάπτυξη και την ενσωμάτωση ενός μοντέλου ικανοτήτων(competency model) στη δομή του πλαισίου. Τέλος, παρουσιάζεται το SEEDwiki (Sustainable Energy Education wiki), ένα σημασιολογικό wiki για την υποστήριξη της συνεργατικής δόμησης σεναρίων μάθησης στο πεδίο της βιώσιμης ενέργειας. Το SEEDwiki προέκυψε απο την ενσωμάτωση του προτεινομένου πλαισίου στην πλατφόρμα Semantic MediaWiki. Μελλοντικές εργασίες αφορούν στην αποδοτικότερη αναπαράσταση και εξαγωγή DPSIR βρόγχων αιτίου-αιτιατού, σχετικών με θέματα βιώσιμης ενέργειας και λειτουργούντων ως σκελετών για τη δόμηση σεναρίων μάθησης καθώς και σε βελτιώσεις της διεπιφάνειας του χρήστη της εφαρμογής SEEDwiki.