АҒЗАЛАРДЫ АНЫҚТАУ КЕЗІНДЕ ДИХОТОМДЫҚ КІЛТТІ ПАЙДАЛАНУ МӘСЕЛЕСІ
Authors: БатыроваК И. , ШыныбековаШ С. , БекеноваН А. 
Published: August 2023

В этой статье проводится анализ использования дихотомического ключа как методики определения растений и животных в разных авторских линиях учебников по биологии разных лет (с первых учебников Биологии 1992 года до учебников нового поколения по обновленной программе обучения). Приоритетом новых учебников практически по всем дисциплинам является образование через деятельность, поэтому усвоение методики использованиядихотомического ключа неоценима. Показана роль усвоения данной методики школьниками в выявлении системати-ческих признаков разных групп организмов и реализации формирования практических умений и навыков в определении таксономического положения заданных растений и животных. Тщательный анализ учебников нового поколения (на примере учебника Биологии 2017, 7 класс, авторы Е.А.Очкур, Ж.Ж.Курмангалиева) показал несоответствие, а также были выявлены методические ошибки, которые допускают авторы при использовании дихотомичес-кого ключа. Все эти недочеты затрудняют усвоение данной методики как инструмента в формировании ключевых компетенции.

Бұл мақалада әр жылдардағы биология оқулықтарының (1992 жылғы алғашқы биология оқулықтарынан жаңартылған оқу бағдарламасы бойынша жаңа буын оқулықтарына дейін) әртүрлі авторлық қатардағы өсімдіктер мен жануарларды анықтау әдісі ретінде дихотомиялық кілттің қолданылуы талданады. Барлық дерлік пәндер бойынша жаңаоқулықтардың басымдығы әрекет арқылы білім беру болып табылады, сондықтан дихотомиялық кілтті қолдану әдістемесін меңгеру өте құнды. Ағзалардың әртүрлі топтарының жүйелік ерекшеліктерін анықтауда және берілген өсімдіктер мен жануарлардың таксономиялық орнын анықтауда практикалық дағдыларды қалыптастыруды жүзеге асыруда мектеп оқушыларының бұл әдістемені меңгеруінің рөлі көрсетілген. Жаңа буын оқулықтарын жан-жақты талдау (2017 жылғы «Биология» оқулығының мысалында (7-сынып), авторлары Е.А.Очкур, Ж.Ж. Құрманғалиева) авторлардың дихотомия-лық кілтті қолдануда жіберілетін сәйкессіздіктерін немесе әдістемелік қателерін көрсетеді. Бұл ВЕСТНИК КазНПУ им. Абая, серия «Естественно-географические науки», No1(75), 2023г.102кемшіліктердің барлығы бұл әдістемені негізгі құзыреттерді қалыптастыру құралы ретінде меңгеруді қиындатады.

This article analyzes the use of a dichotomous key as a technique for identifying plants and animals in different author lines of biology textbooks of different years (from the first Biology textbooks in 1992 to new generation textbooks according to an updated curriculum). The priority of new textbooks in almost all disciplines is education through activity, so mastering the methodology for using the dichotomous key is invaluable.The significance indicator is determined by the methods of schoolchildren in identifying systemic signs of various groups of organs and the formation of practical skills in choosing the taxonomic position of given plants and animals.A thorough analysis of the textbooks of the new generation (according to the textbook ofBiology 2017, grade 7, authors E.A. Ochkur, Zh.Zh. Kurmangaliyeva) showed a discrepancy, and methodological errors made by the authors when using the dichotomous key were also identified. All these shortcomings make it difficult to master the methodology and the formation of key competencies