Διαφορική έκφραση ανοσολογικών γονιδίων που σχετίζονται με την έμφυτη και την επίκτητη ανοσία σε πειραματικές μολύνσεις λαβρακίου (Dicentrarchus labrax) με τον ιό Noda
Authors: Μπουζιώτης Δημήτριος 
Published: September 2021

Η Ελλάδα, όσον αφορά την καλλιέργεια λαβρακιού (Dicentrarchus labrax) κατέχει ηγετική θέση μαζί με την Τουρκία. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η συγκεκριμένη ιχθυοκαλλιέργεια είναι η καταστροφή του γόνου εξαιτίας της προσβολής του από παθογόνα ή η ανάπτυξη θανατηφόρων ασθενειών που ενσκήπτουν πλήττοντας διάφορες αναπτυξιακές φάσεις των ψαριών, περιορίζοντας την παραγωγή τους και επιφέροντας σημαντικές οικονομικές απώλειες στον κλάδο των ιχθυοκαλλιεργητών. Ο ιός Noda (οικογένεια Nodaviridae, γένος Betanodavirus) προσβάλει πάνω από 30 είδη ψαριών της κλάσης των οστεοϊχθείων, συμπεριλαμβανομένου και του λαβρακιού, προκαλώντας ιογενή εγκεφαλοπάθεια και αμφιβληστροειδοπάθεια (VER). Τα κλινικά συμπτώματα της ασθένειας συσχετίζονται με αλλοιώσεις που επισυμβαίνουν στον εγκέφαλο και τον αμφιβληστροειδή, προκαλώντας κινητικές ανωμαλίες στα προσβεβλημένα ψάρια, απώλεια ελέγχου της νηκτικής κύστης, δυσκολία στην όραση και σκούρο χρωματισμό του δέρματος. Η μελέτη της ανοσοπαθολογίας της ασθένειας με στόχο τον προσδιορισμό βιοδεικτών που σχετίζονται με τους αμυντικούς μηχανισμούς και την πρόγνωση της ασθένειας είναι μεγάλης σημασίας τόσο για την κατανόηση αυτής καθ΄ αυτής της ασθένειας, όσο και για την αξιολόγηση ενός πιθανού εμβολίου που θεωρείται, βεβαίως, ο αποτελεσματικότερος και οικονομικότερος τρόπος ελέγχου της ασθένειας. Επιπλέον, η αξιολόγηση ανοσοτροποποιητικών ουσιών που ενισχύουν την άμυνα των ψαριών εναντίον των παθογόνων αποτελούν στόχους υψηλής προτεραιότητας, καθόσον μπορούν να συμβάλλουν στον περιορισμό της χρήσης αντιβιοτικών που επιβαρύνουν τόσο την ποιότητα του προϊόντος, όσο και το υδάτινο περιβάλλον της ιχθυοκαλλιέργειας. Μεταξύ αυτών το αιθέριο έλαιο της ρίγανης (Origanum spp, οικογένεια Lamiaceae) είναι γνωστό για την αντιοξειδωτική και αντιμικροβιακή του δράση σε άλλα είδη, που αποδίδονται, κυρίως, στο υψηλό περιεχόμενό του σε καρβακρόλη και θυμόλη αλλά και λόγω των μονοτυρπενικών υδρογονανθράκων p-cymene και γ-terpinene που περιέχονται σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις.Στόχος της διδακτορικής διατριβής ήταν η ανάπτυξη RT-qPCRs για τη μελέτη της διαφορικής έκφρασης ανοσολογικών γονιδίων που σχετίζονται με τη λειτουργία των Β και Τ κυττάρων, καθώς και με την έκφραση γονιδίων που κωδικοποιούν για κυτταρομεσολαβητικούς παράγοντες, όπως είναι οι κυτταροκίνες, σε κύτταρα του πρόσθιου τμήματος του νεφρού λαβρακιού που έχει μολυνθεί πειραματικά με τον ιό Noda, με δυο οδούς χορήγησης.Συγκεκριμένα, μελετήθηκε η έκφραση ανοσολογικών γονιδίων μετά από πειραματική μόλυνση με b-nodavirus κατόπιν ενδομυϊκής χορήγησης με ιικά σωματίδια που παρήχθηκαν και τιτλοποιήθηκαν in vitro σε κυτταρικές σειρές (SSN-1). Παράλληλα, διενεργήθηκε πειραματική μόλυνση με τοποθέτηση εμποτισμένου διηθητικού χαρτιού με διάλυμα ιού noda στο μέσο της πλευρικής γραμμής. Τέλος, μελετήθηκε η έκφραση ανοσολογικών γονιδίων μετά από μόλυνση με b-nodavirus σε πειραματικά μολυσμένα λαβράκια που διεγράφησαν με πειραματικό εμπλουτισμένο σιτηρέσιο με αιθέρια έλαια ρίγανης (ΕΟ) σε δυο διαφορετικές συγκεντρώσεις, 1000 και 2000 ppm.Tα αποτελέσματα της διδακτορικής διατριβής υποδεικνύουν την διαφορική έκφραση των γονιδίων κατά την πειραματική μόλυνση και με τις δύο οδούς χορήγησης, σε σχέση με το φυσιολογικό πειραματισμό. Η ιική πρόκληση ενεργοποιεί την έκφραση γονιδίων, που σχετίζονται κυρίως με την παραγωγή κατασταλτικών κυτταροκινών, πχ IL-10, ή υποδοχέων των Τ-βοηθητικών κυττάρων. Τέλος, τα αποτελέσματα, επίσης υποδεικνύουν ότι το ριγανέλαιο καθυστερεί την εκδήλωση της λοίμωξης και ενδεχομένως ο εμπλουτισμός της τροφής των ψαριών θα τα καταστούσε περισσότερο ανοσοϊκανά έναντι των ιικών μολύνσεων, υποδηλώνοντας την ενεργοποίηση του ανοσολογικού συστήματος για την καταπολέμηση της ιικής προσβολής.