Burnout bij huisartsen
Authors: Jonckheer Pascale , Stordeur Sabine , Lebeer Guy , Roland Michel , De Schampheleire Jan , De Troyer Marianne , Kacenelenbogen Nadine , Offermans Anne-Marie , Piérart Julien , Kohn Laurence 
Published: January 2025

AFKORTINGENLIJST 5 -- 1 INLEIDING 7 -- 2 DOELSTELLING VAN HET ONDERZOEK 9 -- 3 ONDERZOEKSFASES EN METHODEN 9 -- 4 DEFINITIE VAN BURNOUT 11 -- 5 OVERZICHT VAN DE WETENSCHAPPELIJKE LITERATUUR: FACTOREN DIE -- SAMENHANGEN MET BURNOUT BIJ HUISARTSEN EN GEPUBLICEERDE -- ERVARINGEN MET PREVENTIE OF AANPAK 13 -- 5.1 DOELSTELLINGEN VAN DE WETENSCHAPPELIJKE LITERATUUR 13 -- 5.2 METHODOLOGIE VAN HET LITERATUURONDERZOEK 13 -- 5.2.1 Geraadpleegde databases 13 -- 5.2.2 Onderzoeksstrategieën 13 -- 5.2.3 Inclusie- en exclusiecriteria 13 -- 5.2.4 Selectie van de artikels 14 -- 5.2.5 Analyse 14 -- 5.3 RESULTATEN VAN HET LITERATUURONDERZOEK 14 -- 5.3.1 Factoren verbonden aan burnout 15 -- 5.3.2 Preventie en behandeling van burnout 19 -- 5.3.3 Analyse van de resultaten: uiteenzetting van de factoren van professionele uitputting en -- van de interventies om dit te voorkomen of te verhelpen 25 -- 5.3.4 Succesfactoren van interventies met betrekking tot burn-out 29 -- 5.4 METHODOLOGISCHE BESCHOUWINGEN 30 -- 6 GESPREKKEN MET HUISARTSEN MET BURNOUT 32 -- 6.1 DOELSTELLING VAN DE GESPREKKEN 32 -- 6.2 METHODOLOGIE VAN DE GESPREKKEN 32 -- 6.2.1 Steekproef en rekrutering van de deelnemers 32 -- 6.2.2 Methodologie voor het verzamelen van gegevens: gespreksrichtlijnen 33 -- 6.2.3 Behandeling en analyse 33 -- 6.3 RESULTATEN VAN DE GESPREKKEN 34 -- 6.3.1 Onderzochte steekproef 34 -- 6.3.2 Context van het gesprek en perceptie van burnout door de ondervraagde huisartsen . 34 -- 6.3.3 Perceptie van burnout door de betrokken huisartsen 36 -- 6.3.4 Synthese van de voorstellen voor de preventie en de aanpak van burn-out 36 -- 6.4 CONCLUSIE 39 -- 7 INTERNATIONALE VERGELIJKING VAN DE PROGRAMMAS VOOR DE -- AANPAK VAN DE GEZONDHEID VAN DE ARTSEN 43 -- 7.1 DOEL VAN DE INTERNATIONALE VERGELIJKING 43 -- 7.2 METHODOLOGIE VAN DE INTERNATIONALE VERGELIJKING 43 -- 7.2.1 Selectie van de landen voor de internationale vergelijking 43 -- 7.2.2 Geraadpleegde databanken 43 -- 7.2.3 Analyse 44 -- 7.3 DE ZORG VOOR DE GEZONDHEID VAN DE ARTSEN 44 -- 7.3.1 Historische context 44 -- 7.3.2 Drie soorten doelgroepen 46 -- 7.3.3 Aanpak van burn-out 46 -- 7.4 DRIE VORMEN VAN AANPAK VAN DE ARTSEN 47 -- 7.4.1 Laagdrempelige voorzieningen 47 -- 7.4.2 Voorzieningen voor zorgcoördinatie 48 -- 7.4.3 Behandelingsvoorzieningen 49 -- 7.5 TWEE ONMISBARE ACTOREN 50 -- 7.5.1 Het medische beroep 50 -- 7.5.2 Medische regelgevende instanties 50 -- 7.6 EEN REFERENTIEPROGRAMMA VOOR DE THERAPEUTISCHE AANPAK: PHP 51 -- 7.6.1 Doelstellingen van PHP 52 -- 7.6.2 Belangrijkste bronnen van verwijzing 52 -- 7.6.3 Budget en betrokken personeel 52 -- 7.6.4 Evaluatie 53 -- 7.6.5 Lokale aanpassingen van het model 53 -- 7.7 DISCUSSIE 55 -- 8 DE BELGISCHE INTERVENTIES VOOR DE AANPAK VAN BURN-OUT BIJ -- HUISARTSEN 58 -- 8.1 DOEL VAN DE BESCHRIJVING VAN DE INTERVENTIES IN BELGIÊ 58 -- 8.2 METHODOLOGIE VAN DE BESCHRIJVING VAN DE INTERVENTIES IN BELGIÊ 58 -- 8.2.1 Selectie van de interventies 58 -- 8.2.2 Geraadpleegde informatiebronnen 58 -- 8.2.3 Analyse 59 -- 8.3 STAND VAN ZAKEN VAN DE HUIDIGE BELGISCHE SITUATIE 59 -- 8.3.1 Een gebrek aan gegevens 59 -- 8.3.2 Een gebrek aan structuur 59 -- 8.3.3 Een gebrek aan specificiteit 60 -- 8.4 ANALYSE VAN DE BESTAANDE INITIATIEVEN 60 -- 8.4.1 Specificiteit van de bestaande structuren 60 -- 8.4.2 Vergelijking van de bestaande structuren 60 -- 8.4.3 Vergelijking van de bestaande structuren met de internationale programmas voor -- artsen 62 -- 9 DELPHI-ENQUÊTE: BEOORDELING VAN DE AANVAARDBAARHEID EN -- PRIORITEIT VAN MOGELIJKE ACTIES DOOR EEN PANEL VAN HUISARTSEN -- 65 -- 9.1 DOELSTELLING VAN DE DELPHI-ENQUÊTE 65 -- 9.2 METHODOLOGIE VAN DE DELPHI-ENQUÊTE 65 -- 9.2.1 Algemeen design 65 -- 9.2.2 Steekproef en rekrutering van de deelnemers 65 -- 9.2.3 Hulpmiddel voor verzamelen van gegevens: de enquêtes 66 -- 9.2.4 Manier van afnemen van de enquêtes 68 -- 9.2.5 Verwerking van de gegevens 69 -- 9.2.6 Aantal Delphi-ronden 69 -- 9.2.7 De drempelwaarden voor consensus en inschrijvingscriteria van de tweede ronde 69 -- 9.2.8 Selectiecriteria voor de 2de ronde 69 -- 9.3 RESULTATEN VAN DE DELPHI-ENQUÊTE 71 -- 9.4 DISCUSSIE 74 -- 10 CONSULTATIE VAN DESKUNDIGEN EN BELANGHEBBENDEN: EVALUATIE -- VAN DE ACTIELIJNEN DIE MOETEN LEIDEN TOT AANBEVELINGEN 76 -- 10.1 DOELSTELLING VAN DE CONSULTATIE 76 -- 10.2 DE KEUZE VAN DESKUNDIGEN EN BELANGHEBBENDEN 76 -- 10.2.1 De keuze van de deskundigen 76 -- 10.2.2 De keuze van de belanghebbenden 76 -- 10.2.3 Samenstelling van het finale panel 76 -- 10.3 METHODOLOGIE VAN DE CONSULTATIE 77 -- 10.3.1 Deelnemers aan de consultatiedag 77 -- 10.3.2 Materiaal 77 -- 10.3.3 Verloop van de studiedag 78 -- 10.3.4 Gebruik van de resultaten 78 -- 10.4 RESULTATEN VAN DE CONSULTATIE 78 -- 10.4.1 Synthese van de debatten 78 -- 10.4.2 Beoordeling door het panel van deskundigen en stakeholders van de prioriteit, de -- aanvaardbaarheid en de haalbaarheid van elke aanbeveling. 83 -- 11 RESULTATEN VAN DE STUDIE : AANBEVELINGSFICHES VOOR DE -- PREVENTIE EN AANPAK VAN BURNOUT BIJ HUISARTSEN 85 -- 11.1 INITIATIEVEN OM EVENWICHT TE BRENGEN TUSSEN PROFESSIONELE -- VERPLICHTINGEN EN BESCHERMING 85 -- 11.1.1 Een hulpprogramma opstellen gericht op huisartsen met burnout 85 -- 11.1.2 Organiseren van gezondheidszorg voor huisartsen 87 -- 11.1.3 Het verbeteren van de sociale bescherming van huisartsen 88 -- 11.2 INITIATIEF OM WAARDENCONFLICTEN TE NEUTRALISEREN 89 -- 11.2.1 Uitnodigen tot nadenken over de waarden die aan de basis liggen van het werk van de -- huisarts 89 -- 11.3 INITIATIEVEN OM HET GEBREK AAN STEUN VAN COLLEGA'S TE VERZACHTEN 90 -- 11.3.1 Een overleggroep creëren over steun tussen collega's 90 -- 11.3.2 De initiatieven van de Belgische overheid betreffende de stimulering van groeps-of -- netwerkpraktijken verder zetten 91 -- 11.4 INITIATIEVEN OM HET GEBREK AAN CONTROLE DOOR DE HUISARTS OP ZIJN -- BEROEPSACTIVITEITEN TE VERZACHTEN 92 -- 11.4.1 De huisartsen steun verlenen bij het beheren van tijd en het stellen van prioriteiten 92 -- 11.4.2 Het sensibiliseren van patiënten zodat zij meer realistische verwachtingen stellen 92 -- 11.5 INITIATIEVEN OM HET GEBREK AAN ERKENNING VAN DE HUISARTSGENEESKUNDE -- TE VERZACHTEN 94 -- 11.5.1 De overheidsinspanningen voor erkenning van de rol van de huisarts verder zetten 94 -- 11.5.2 De overheidsinspanningen voor het verbeteren van de honorering van huisartsen -- verder zetten 95 -- 11.6 INITIATIEVEN OM OVERBELASTING TE VOORKOMEN 96 -- 11.6.1 Steunen van concrete maatregelen die de administratieve last van de huisartsen -- verminderen 96 -- 11.6.2 Een ondersteunende strategie uitwerken voor artsen met patiënten met zware -- pathologie of patiënten met complexe problemen 97 -- 11.6.3 Goed georganiseerde wachtdiensten uitwerken om de huisartsen van de individuele -- wachtdiensten te ontlasten terwijl toch de continuïteit van de ambulante zorg wordt -- gegarandeerd 97 -- 11.6.4 De artsen aanmoedigen om technieken voor stressmanagement te gebruiken 98 -- 12 ALGEMENE SYNTHESE: EEN GLOBALE AANPAK GERICHT OP EEN -- EVENWICHTIGE BEROEPSBETROKKENHEID 99 -- 12.1 CONTEXT EN METHODES 99 -- 12.1.1 Burnout: een bedreiging voor de huisartsen en voor de volksgezondheid. 99 -- 12.1.2 Doelstellingen van het onderzoek 100 -- 12.1.3 Wat is burnout? 100 -- 12.1.4 Hoe heeft het KCE deze problematiek benaderd? 101 -- 12.2 WELKE ZIJN DE FACTOREN DIE MET BURNOUT GEASSOCIEERD WORDEN BIJ -- HUISARTSEN? 102 -- 12.3 ACTIELIJNEN VOOR PREVENTIE 103 -- 12.3.1 Waardenconflicten neutraliseren 104 -- 12.3.2 Het evenwicht herstellen tussen de professionele verplichtingen en de individuele -- bescherming 104 -- 12.3.3 Het gebrek aan steun van collega's verhelpen 106 -- 12.3.4 Meer controle laten verwerven door de huisarts op zijn beroepsactiviteit 107 -- 12.3.5 Het gebrek aan erkenning van de huisartsgeneeskunde aanpakken 109 -- 12.3.6 Overbelasting vermijden 110 -- 12.4 ACTIELIJNEN VOOR DE AANPAK VAN BURNOUT 112 -- 12.4.1 Het 1ste niveau, een laagdrempelige toegang die oriëntatie biedt 112 -- 12.4.2 Het 2de niveau, zorgcoördinatie 113 -- 12.4.3 Het 3de niveau, de behandeling 113 -- 12.4.4 Een mild en beschermd netwerk 113 -- 12.4.5 Voorbereiding van de professionele reïntegratie 113 -- 12.4.6 Naar een Integraal Hulpprogramma 113 -- 12.5 ALVORENS IN ACTIE TE SCHIETEN: ENKELE BELANGRIJKE PRINCIPES DIE MEN IN -- GEDACHTEN MOET HOUDEN 114 -- 13 REFERENTIES 116