Σύγκριση της αποτελεσματικότητας της μεσογειακής δίαιτας και της κοινής δίαιτας στην έκβαση του αποφρακτικού τύπου συνδρόμου απνοιών υποπνοιών κατά τον ύπνο (ΣΑΑΥΥ)
Authors: Παπανδρέου Χριστόφορος 
Published: August 2021

Εισαγωγή Το Αποφρακτικού τύπου Σύνδρομο Απνοιών Υποπνοιών στον Ύπνο (ΣΑΑΥΥ) αποτελεί μια πάθηση που συνδέεται με αυξημένη θνησιμότητα και νοσηρότητα. Ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου είναι η παχυσαρκία. Σε σοβαρές περιπτώσεις του ΣΑΑΥΥ, η στρατηγική της απώλειας βάρους είναι ουσιώδης και πρέπει να συνοδεύει τη θεραπεία με εφαρμογή συνεχούς θετικής πίεσης στους αεραγωγούς από τη μύτη (CPAP). Η ήπια αντιμετώπιση της παχυσαρκίας περιλαμβάνει την υιοθέτηση ενός μοντέλου για απώλεια βάρους με δίαιτα και σωματική άσκηση. Σκοπός Σκοπός της διδακτορικής διατριβής ήταν να διερευνήσει α) το πρόβλημα της παχυσαρκίας στη Μεσογειακή περιοχή, β) την επίδραση της Μεσογειακής διατροφής στην απώλεια βάρους και γ) στην υπεροξείδωση του λίπους μετρημένη με τη μέθοδο των ενεργοποιημένων συστατικών του θειοβαρβιτουρικού οξέος (TBARS) σε παχύσαρκους ασθενείς με ΣΑΑΥΥ, για διάστημα 6 μηνών. δ) Επίσης στους ασθενείς αυτούς εξετάστηκαν συσχετίσεις μεταξύ της μακροπρόθεσμης πρόσληψης των n-3 και n-6 πολυακόρεστων λιπαρών οξέων μέσω της διατροφής και των συμπτωμάτων της κατάθλιψης. Πληθυσμός και μέθοδοι Στη μελέτη συμμετείχαν ασθενείς που είχαν διαγνωσθεί με ΣΑΑΥΥ μέσω της πολυσωματοκαταγραφικής μελέτης στη μονάδα διαταραχών ύπνου της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, την περίοδο Νοέμβριος 2008-Οκτώβριος 2009 και τηρούσαν τα κριτήρια συμπερίληψης. Στην αρχική φάση της διατριβής έγινε διερεύνηση του προβλήματος της παχυσαρκίας στη Μεσογειακή περιοχή, την περίοδο 1997-2007, με τη μέθοδο της συστηματικής ανασκόπησης σε συνδυασμό με την εφαρμογή της μετα-ανάλυσης. Στη συνέχεια έγινε λήψη υποδορίου λίπους της γλουτιαίας περιοχής από 63 άτομα για διερεύνηση τυχόν συσχετίσεων μεταξύ των n-3 και n-6 πολυακόρεστων λιπαρών οξέων και των συμπτωμάτων της κατάθλιψης όπως αξιολογήθηκε από την κλίμακα αυτο-αξιολόγησης της κατάθλιψης κατά Zung. Έγινε σύγκριση της αποτελεσματικότητας της Μεσογειακής δίαιτας σε 20 ασθενείς με αυτή της κοινής δίαιτας σε άλλους 20 ως προς την έκβαση του ΣΑΑΥΥ καθώς σε 11 και 10 ασθενείς, αντίστοιχα, ως προς την υπεροξείδωση των λιπιδίων μετρημένη μέσω των TBARS. Και στις 2 ομάδες οι συμμετέχοντες ακολούθησαν θεραπεία με CPAP και έλαβαν τις ίδιες συμβουλές για αύξηση της σωματικής δραστηριότητας. Αποτελέσματα Η μετα-ανάλυση ανέδειξε το πρόβλημα της παχυσαρκίας στην περιοχή της Μεσογείου την περίοδο 1997-2007 και ιδιαίτερα στους ενήλικες. Το ποσοστό των γυναικών που επιβαρύνονταν από παχυσαρκία ήταν 25.3% και των ανδρών 20.0%. Η παχυσαρκία βρέθηκε να εμφανίζεται σε υψηλότερο ποσοστό στους ενήλικες που προέρχονταν από το Ευρωπαϊκό τμήμα της Μεσογείου σε σύγκριση με τα άλλα τμήματά της. Δε βρέθηκε σύνδεση μεταξύ καταθλιπτικών συμπτωμάτων και μεμονωμένων n-6 και/ή n-3 πολυακόρεστων λιπαρών οξέων του υποδορίου λίπους της γλουτιαίας περιοχής. Παρόλα αυτά, η ανάλυση της πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης έδειξε μια θετική συσχέτιση μεταξύ των συμπτωμάτων κατάθλιψης και της αναλογίας 20:3n-6/18:3n-6. Όσον αφορά τα TBARS, υπήρξε σημαντική μείωση των επιπέδων τους και στις 2 ομάδες παρέμβασης χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων. Τα άτομα που κατανάλωσαν τη Μεσογειακή δίαιτα σε συνδυασμό με τη μεγαλύτερη αύξηση της σωματικής τους δραστηριότητας σε σχέση με την ομάδα της κοινής δίαιτας, μείωσαν περισσότερο την περίμετρο μέσης, τους λόγους περιμέτρου μέσης προς ύψος και μέσης προς γοφό καθώς και το ποσοστό λίπους, χωρίς να βελτιώσουν όμως τη συνολική βαρύτητα του ΣΑΑΥΥ. Η ομάδα Μεσογειακής δίαιτας, όμως, μείωσε περισσότερο το δείκτη απνοιών-υποπνοιών κατά τον ύπνο REM σε σχέση με την ομάδα κοινής δίαιτας. Συμπεράσματα Θεωρείται αναγκαία η εφαρμογή προγραμμάτων ευαισθητοποίησης με σκοπό την υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών σε συνδυασμό με σωματική άσκηση που θα στοχεύουν γενικά τη Μεσόγειο και ειδικά τους ενήλικες του Ευρωπαϊκού τμήματός της που διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο για παχυσαρκία. Η μακροχρόνια διαιτητική πρόσληψη n-6 και n-3 πολυακόρεστων λιπαρών οξέων όπως εκτιμήθηκε στο λιπώδη ιστό της γλουτιαίας περιοχής ίσως δεν είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη όταν εκτιμώνται τα καταθλιπτικά συμπτώματα σε παχύσαρκους ασθενείς με ΣΑΑΥΥ. Η ομάδα της Μεσογειακής δίαιτας δεν έδειξε σημαντική διαφορά στην υπεροξείδωση του λίπους εκτιμώμενη με τα TBARS και στη συνολική βαρύτητα του συνδρόμου συγκριτικά με την ομάδα της κοινής δίαιτας, εκτός από τον δείκτη απνοιών-υποπνοιών κατά το REM στάδιο ύπνου, ίσως λόγω της σημαντικότερης μείωσης του κοιλιακού λίπους, και άρα της βελτίωσης του συσχετιζόμενου με το ΣΑΑΥΥ μηχανικού φορτίου.