bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Działalność na rzecz edukacji w zakresie przedsiębiorczości Zakładu Przedsiębiorczości i Gospodarki Przestrzennej Instytutu Geografii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie
Authors: Rachwał Tomasz
Published: January 2020

W artykule zaprezentowano działania, które podejmowane są w Zakładzie Przedsiębiorczości i Gospodarki Przestrzennej Instytutu Geografii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie na rzecz edukacji przedsiębiorczości i wskazują na dużą aktywność Zakładu w tym zakresie. Przedstawiono je na tle przesłanek powstania Zakładu i problematyki badawczej podejmowanej przez jego pracowników. Działania te związane są przede wszystkim z organizowaniem corocznych konferencji z zakresu przedsiębiorczości oraz zjazdów nauczycieli przedsiębiorczości, wydawaniem rocznika naukowego „Przedsiębiorczość – Edukacja”, wdrożeniem programów studiów oraz specjalności z zakresu przedsiębiorczości, w tym dla celów kształcenia i dokształcania nauczycieli, opracowywaniem programów i podręczników szkolnych oraz akademickich, analizowaniem i opracowywaniem propozycji zapisów podstawy programowej oraz podejmowaniem innych prac eksperckich na rzecz oświaty i rozwoju przedsiębiorczości, a także realizacji krajowych i międzynarodowych projektów badawczych i edukacyjnych. Efekty tej działalności, która ma w znacznej części charakter aplikacyjny, znalazły zastosowanie w praktyce szkolnej i akademickiej.
Motywy osiedlania się Polaków w niemieckiej części obszaru funkcjonalnego miasta Szczecin. Studium przypadku miejscowości Löcknitz
Authors: Rudewicz Jacek
Published: January 2020

Położone w północno-zachodniej Polsce przy granicy z Niemcami miasto Szczecin wraz z otaczającymi je gminami i miastami tworzy obszar funkcjonalny liczący, wg danych GUS z 2016 r., ponad 560 tys. mieszkańców. W jego obszernych granicach, a także w jego obszarze funkcjonalnym obejmującym otaczające miasto jednostki administracyjne, zachodzą procesy suburbanizacji, obserwowane od kilkunastu lat w całej w Polsce, mające wymiar przestrzenny i ludnościowy. Obszar funkcjonalny Szczecina wyznaczony przez Śleszyńskiego i Komornickiego w 2009 r. czy też inne obecne w dokumentach planistycznych delimitacje nie uwzględnia rosnącego oddziaływania tego miasta na obszary położone po niemieckiej stronie granicy. Zaryzykować można tezę, że miasto powoli i w niedookreślony jeszcze sposób odzyskuje zasięg oddziaływania utracony po historycznych ustaleniach granic Polski i NRD po konferencjach poczdamskiej i jałtańskiej. Po wejściu Polski do Unii Europejskiej oraz przystąpieniu do strefy Schengen w 2007 r., a także otwarciu niemieckiego rynku pracy rozpoczął się stopniowy proces osiedlania się ludności polskiej po stronie niemieckiej, na terenach w bezpośredniej bliskości miasta, będących w relatywnie trudnej sytuacji demograficznej i gospodarczej. W niniejszym artykule dokonana zostanie charakterystyka społeczno-gospodarcza tych obszarów, a dokładniej – przyległej do granicy z Polską jednostki administracyjnej Landkreis Vorpommern-Greifswald i Uecker-Randow, ze szczególnym uwzględnieniem miejscowości Löcknitz. Charakterystyka stanowić będzie wprowadzenie do głównego celu artykułu, którym jest rozpoznanie i opisanie czynników motywujących ludność polską do osiedlania się na terenach przygranicznych. Dla osiągnięcia postawionych założeń posłużono się danymi statystycznymi, wcześniejszym piśmiennictwem oraz wywiadami i badaniami prasowymi.
Analiza realizacji Lokalnej Strategii Rozwoju Miechowskiego Stowarzyszenia Gmin „Jaksa”
Authors: Bielecki Rafał
Published: January 2020

W 2006 r. z inicjatywy sześciu gmin powiatu miechowskiego powstało Miechowskie Stowarzyszenie Gmin „Jaksa”, które skupia przedstawicieli trzech sektorów: społecznego, gospodarczego i publicznego. Obecnie tworzą je: 96 członków (osoby fizyczne) i 7 samorządów gminnych, starostwo powiatowe w Miechowie oraz trzy organizacje pozarządowe. Działalność skupia się przede wszystkim na rozwoju obszarów wiejskich. W ramach działalności statutowej stowarzyszenia została opracowana Lokalna Strategia Rozwoju (LSR). W latach 2009–2015 Lokalna Grupa Działania (LGD) przy Miechowskim Stowarzyszeniu Gmin „Jaksa” realizowała projekty zawarte w priorytetach Lokalnej Strategii Rozwoju, mianowicie: „Wartość dodana do życia na wsi”, czyli wzrost poziomu i jakości życia, a także aktywizacja i integracja mieszkańców oraz „Poprawa atrakcyjności turystycznej i promocja produktu lokalnego”, w tym rozwój turystyki, zachowanie lokalnego dziedzictwa kulturowego i historycznego. To główne kierunki działań Stowarzyszenia powołanego po to, aby w oparciu o środki unijne zaktywizować społeczność lokalną do budowania infrastruktury i wspólnego działania na rzecz rozwoju obszaru. W latach 2007–2015 na realizację zadań na terenie powiatu miechowskiego przeznaczono ok. 7,5 mln zł. Były to zadania, takie jak: „Małe projekty”, „Odnowa i rozwój wsi”, „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw” i „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej”. Celem artykułu jest:-  określenie efektów działań i operacji realizowanych w ramach poszczególnych przedsięwzięć zgodnych z Lokalną Strategią Rozwoju,-  analiza liczby projektów realizowanych w ramach każdego z przedsięwzięć wraz z oceną, które są najlepiej oraz najgorzej realizowane,- przedstawienie struktury grup beneficjentów wnioskujących o wsparcie.
Przedsiębiorczość w obszarach recepcji turystycznej – wybrane problemy
Authors: Żemła Michał
Published: January 2020

Obszary recepcji turystycznej są miejscem występowania większości pozytywnych i negatywnych skutków rozwoju turystyki. Najczęściej branża turystyczna generująca większość korzyści ekonomicznych w tych obszarach złożona jest przede wszystkim z firm małych i średnich, a nierzadko wręcz – z mikrofirm. Zatem zachowania i kompetencje lokalnych przedsiębiorców stanowić mogą w dużej mierze o korzyściach, które osiągane są na danym obszarze dzięki rozwojowi funkcji turystycznej. Specyfika turystyki powoduje, że dla osiągnięcia pożądanego poziomu efektywności przedsiębiorcy ci powinni posiadać specyficzne kompetencje. Wynikają one przede wszystkim z kooperacyjnego procesu tworzenia produktu turystycznego obszaru. Tworzy on ważne i trudne dla wielu przedsiębiorców uwarunkowania. Przedsiębiorcy wykazują naturalny opór przed współpracą z najbliższymi konkurentami, często są też nieprzygotowani (mentalnie i materialnie) do wdrożenia kluczowych na współczesnym rynku turystycznym technologii informatycznych. Skłonność do współpracy może osłabiać także łatwość dostępu do pozytywnych efektów zewnętrznych działań innych przedsiębiorców.
Model roli przedsiębiorczości w procesie kształtowania układów regionalnych
Authors: Zioło Zbigniew
Published: January 2020

Wstępnie przyjmujemy założenie, że w celu racjonalnego kształtowania struktur regionalnych niezbędne są studia dotyczące struktury funkcjonalnej ich elementów, określania uwarunkowań ich rozwoju, a także zachodzących między nimi relacji. Na tym tle celem analizy jest: próba modelowego określenia uwarunkowań działalności małych firm, zasad ich lokalizacji i rozwoju w strukturze regionalnej, określenie ich funkcji, wewnętrznych relacji aktywnych i pasywnych zachodzących między nimi, a także między nimi a elementami otoczenia. Wśród podstawowych elementów struktury regionalnej wyróżniono elementy przyrodnicze, społeczno-ekonomiczne i kulturowe, a następnie określono ich funkcje, konkurencyjność firm w zakresie wykorzystania zasobów, obszary rynkowe, politykę społeczno- gospodarczą, jakość polityki, jakość elit i instrumentów prawnych.
Przedsiębiorczość międzynarodowa w teorii internacjonalizacji przedsiębiorstwa
Authors: Drabik Ireneusz
Published: January 2020

Celem artykułu jest przedstawienie teoretycznych podstaw kategorii przedsiębiorczości międzynarodowej. W  artykule wykorzystano metodę analizy krytycznej. Przedsiębiorczość międzynarodowa została przedstawiona jako obszar wspólny dwóch domen badawczych: przedsiębiorczości i biznesu międzynarodowego. W pierwszej kolejności scharakteryzowano konwencjonalny (tradycyjny) model internacjonalizacji (tzw. model uppsalski – sekwencyjny, ewolucyjny) i możliwe odniesienia do przedsiębiorczości międzynarodowej. Pomimo iż w tradycyjnym podejściu do internacjonalizacji problematyka przedsiębiorczości nie jest analizowana (uwaga jest skupiona przede wszystkim na stopniowym gromadzeniu wiedzy i doświadczenia oraz na samym procesie umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa), to w fakcie poszukiwania i ewolucyjnego wchodzenia na kolejne rynki zagraniczne, a także stosowania coraz bardziej zaawansowanych form internacjonalizacji można dopatrywać się elementów zachowań przedsiębiorczych. Następnie przedstawiono przedsiębiorczość międzynarodową w kontekście koncepcji tzw. wczesnej internacjonalizacji przedsiębiorstw, której praktycznym przejawem jest funkcjonowanie tzw. przedsiębiorstw globalnych od założenia (born globals). Zazwyczaj – choć nie jest to regułą – są to małe i średnie przedsiębiorstwa, które funkcjonują w branżach nowoczesnych technologii i od początku swego istnienia zorientowane są na obsługę rynku międzynarodowego. Wczesna internacjonalizacja przedsiębiorstwa, w tym przede wszystkim szczególne charakterystyki założycieli i menedżerów born globals, takie jak wizja globalna, wcześniejsze doświadczenie międzynarodowe oraz liczne kontakty osobiste i zawodowe, utożsamiana jest z istotą współczesnego rozumienia przedsiębiorczości międzynarodowej.
Tourism as an Instrument of Economic Development of the Banská Bystrica Self-Governing Region
Authors: Gregorová Bohuslava
Published: January 2020

The paper focuses on the evaluation of regional tourism in terms of its economic development potential. Based on selected economic indicators (e.g. registered unemployment rate, capacity and performances of accommodation facilities, average number of employees and average nominal wage), we analyse the position of the territory in the regional structure of Slovakia and describe factors that determine the development of the region (location, absence of large cities, poor transport infrastructure). Via valorising the natural and anthropogenic assumptions we evaluate the potential of the territory in the context of the possibilities of tourism development in it. Valorisation was carried out in relation to the main recreational activities, where the aggregate value of the potential expresses precisely the possibilities of developing recreational activities in the studied area. The most developed are the districts of Banská Bystrica and Brezno, forming the Horehronský tourism region. The less developed region with untapped tourism potential is Pohronský region, represented by the districts of Zvolen, Žiar nad Hronom, Žarnovica, Banská Štiavnica and Detva. The Gemerský region (the Rimavská Sobota and Revúca districts) shows the greatest difference between the potential of the territory and the current state of the level of tourism development. The least developed area with the lowest tourism potential is the Ipeľský region (districts Krupina, Veľký Krtíš, Poltár and Lučenec). Based on selected statistical indicators related to tourism (Baretje and Defert index, Schneider index, Charvat index) we evaluate the current state of development of tourism in the studied area. These approaches are complemented by a historical-geographic analysis of the development of the territory, which completes the image of the limits of development of the Banská Bystrica self-governing region.
Możliwości rozwoju turyzmu w regionie Żyliny na tle przemysłu samochodowego
Authors: Čuka Peter , Wójtowicz Bożena Elżbieta
Published: January 2020

W  artykule zaprezentowano zachowania Koerańczyków (pracowników fabryki KIA w Żylinie) związane z ich pobytem, pracą i wykorzystaniem czasu wolnego w turystyce. Celem badawczym było określenie różnic w zachowaniach i postawach turystycznych pomiędzy grupą Koreańczyków pracujących i mieszkających w Żylinie a słowackimi pracownikami KIA będacymi mieszkańcami miasta. Wskazano na możliwości udziału koreańskich mieszkańców Żyliny jako konsumentów produktów turystycznych w destynacji turystycznej miasta i regionu Żyliny. Badania wykazały różne szanse, zagrożenia, a także pozytywne przesłanki udziału koreańskich mieszkańców jako konsumentów w ruchu turystycznym regionu.
Eventy jako element różnicujący produkt turystyczny miast – studium przypadku Pistoi (Włochy)
Authors: Rettinger Renata , Bajgier-Kowalska Małgorzata
Published: January 2020

Dynamiczny rozwój turystyki w wielu regionach świata powoduje wzrost konkurencji, co z kolei prowadzi do wielu zmian w ofertach turystycznych. Turystyka jest alternatywą dla innych rodzajów działalności gospodarczej. Dotyczy to jednostek przestrzennych o różnej wielkości, w tym miast, dla których funkcja turystyczna może stać się mechanizmem lokalnego rozwoju oraz ochrony dziedzictwa kulturowego i naturalnego. Jako wyjątkowe atrakcje turystyczne coraz częściej postrzega się festiwale i uroczystości publiczne oraz wiele innych specjalnych wydarzeń, tworzących wizerunek miejsca. Głównym celem niniejszego artykułu jest przedstawienie potencjału turystycznego miasta historycznego oraz możliwości dalszego rozwoju ruchu turystycznego w świetle aktualnych tendencji światowego rynku turystycznego. Artykuł zawiera również próbę analizy struktury produktu turystycznego miasta Pistoia dokonaną na podstawie jego położenia jako sąsiada tak dużych ośrodków turystycznych, jak Florencja czy Piza.
Przedsiębiorczość jako czynnik rozwoju Camino de Santiago w Polsce
Authors: Mróz Franciszek
Published: January 2020

W 2003 r. europejska sieć Camino de Santiago – Drogi św. Jakuba – dotarła do granicy niemiecko-polskiej w Görlitz – Zgorzelec. W następnym roku grupa miłośników Szlaku Jakubowego w  Polsce rozpoczęła prace nad wytyczeniem i  oznakowaniem pierwszych polskich odcinków szlaku pielgrzymkowego do Santiago de Compostela. W kolejnych latach w wielu regionach Polski pojawiały się inicjatywy oznakowania nowych odcinków Drogi św. Jakuba. Finałem tych projektów jest imponująca liczba 34 oznakowanych polskich odcinków Szlaku św. Jakuba, które łącznie tworzą sieć Camino de Santiago o długości ponad 6 460 km. Przedmiotem badań omówionych w niniejszym artykule były wybrane odcinki Drogi św. Jakuba znajdujące się właśnie na terenie Polski. Badania terenowe przeprowadzono w latach 2006–2017 na 12 takich odcinkach. W sumie, w czasie pieszej wędrówki, przebadano ponad 1 200 km Szlaku św. Jakuba. Celem badań było poznanie przemian, które zaszły w sektorze usług turystycznych na wybranych polskich odcinkach Drogi św. Jakuba, a  także przeanalizowanie działań przedsiębiorczych podejmowanych przez władze samorządowe, stowarzyszenia i organizacje turystyczne, bractwa i stowarzyszenia św. Jakuba, a także przedsiębiorców w celu rozwoju ruchu pielgrzymkowego, turystyki religijnej i turystyki kulturowej na badanych szlaku. W przedstawieniu wyników badań posłużono się przede wszystkim metodą opisowo-analityczną, kartograficznymi metodami prezentacji danych, a także metodami statystycznymi. Wyniki badań wskazują, że projektowanie, wytyczanie i oznakowanie 34 polskich odcinków Camino de Santiago jest przede wszystkim zasługą grup miłośników Drogi św. Jakuba, caminowiczów, członków bractw św. Jakuba, stowarzyszeń Jakubowych oraz duszpasterzy. W zdecydowanej większości była to inicjatywa oddolna i wyraz społecznej przedsiębiorczości dziesiątek osób. Dopiero na kolejnych etapach rozwoju Drogi św. Jakuba w poszczególnych regionach stopniowo w „projekty caminowe” włączały się władze samorządów terytorialnych.
Rozwój agroturystyki w południowo-wschodniej Polsce – ujęcie modelowe
Authors: Tracz Mariola , Bajgier-Kowalska Małgorzata , Uliszak Radosław
Published: January 2020

Region południowo-wschodniej Polski, obejmujący województwo małopolskie i podkarpackie, dobrze ilustruje zmiany zachodzące na obszarach wiejskich, gdzie dominują małe gospodarstwa rolne. Panujące tam niekorzystne warunki przyrodnicze dla rozwoju rolnictwa (pogórza i góry) stanowią jednocześnie istotny walor dla rozwoju różnych form turystyki. Turystyka ma duże znaczenie w rozwoju obszarów wiejskich tego regionu, a liczba gospodarstw agroturystycznych jest jedną z wyższych w kraju. Celem badań opisanych w niniejszym artykule było poznanie aktualnego stanu rozwoju agroturystyki i oferty turystycznej gospodarstw agroturystycznych w południowo-wschodniej Polsce. Badania wykazały nieznaczny spadek liczby gospodarstw agroturystycznych w regionie, a jednocześnie wzrost różnorodności oferty turystycznej. Rozmieszczenie kwater agroturystycznych było ściśle powiązane z atrakcyjnością przyrodniczą, a stosunkowo mało z prowadzoną działalnością rolniczą. Skonstruowany model funkcjonalny agroturystyki pokazuje przejście od działalności rolniczej i związanej z nią tradycyjnej agroturystyki na rzecz turystyki na obszarach wiejskich. Jego oryginalna koncepcja istotnie przyczynia się do wzbogacenia wiedzy o mechanizmie funkcjonowania agroturystyki w regionach o tradycyjnym rolnictwie. Studium przeprowadzono na podstawie dostępnych materiałów statystycznych GUS, Podkarpackiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego (PODR) w Boguchwale, Małopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Karniowicach (MODR), Instytutu Turystyki, Polskiej Organizacji Turystycznej, Podkarpackiego i Małopolskiego Portalu Turystycznego, portali internetowych powiatów i gmin oraz studium literatury.
Innowacje w przedsiębiorstwie uzdrowiskowym
Authors: Tutaj Jerzy
Published: January 2020

W artykule przedstawiono potencjał i kierunki funkcjonowania przedsiębiorstw uzdrowiskowych. Przeprowadzono przegląd dotychczasowej literatury dotyczącej innowacji, a także innowacji w przedsiębiorstwie uzdrowiskowym. Zwrócono uwagę na sposób zarządzania przedsiębiorstwem uzdrowiskowym i funkcjonowanie tego typu przedsiębiorstw w ramach lecznictwa uzdrowiskowego i turystyki uzdrowiskowej. Opisano czynniki, które determinują model biznesu w przedsiębiorstwie uzdrowiskowym. Wykazano, że dla dużej części uzdrowisk klientem jest instytucja finansująca, a nie kuracjusz. Zauważono, że w tych uzdrowiskach, gdzie klientem jest kuracjusz, w dużo większym stopniu zaobserwować można innowacje. Cel artykułu to wskazanie specyfiki innowacji w przedsiębiorstwie uzdrowiskowym. W artykule przedstawiono źródła, bariery i przykłady innowacji w przedsiębiorstwach uzdrowiskowych, a także obszary, które będą eksploatowane w następnych latach. Wskazano strukturę innowacji w przedsiębiorstwie uzdrowiskowym. Omówiono również najbardziej charakterystyczne innowacje, które wprowadzono w przedsiębiorstwach uzdrowiskowych na Dolnym Śląsku, podnosząc przy tym zaangażowanie samorządu województwa dolnośląskiego w rozwój dolnośląskiego zagłębia uzdrowiskowego.
Charakterystyka turystyki miejskiej wśród studentów krajów Grupy Wyszehradzkiej
Authors: Ziółkowska-Weiss Kamila , Żemła Michał
Published: January 2020

Obecnie coraz większą rolę w wyjazdach turystycznych odgrywają wyjazdy krótkie, trwające kilka dni. Wpisanie się w ten trend jest jednym z najbardziej oczywistych kierunków współpracy pomiędzy krajami Grupy Wyszehradzkiej (V4), którą tworzą cztery kraje: Polska, Republika Czeska, Słowacja oraz Węgry. Turystyka , a turystyka pomiędzy nimi w szczególności ma szansę stać się widocznym elementem statystyk wyjazdów i przyjazdów zagranicznych w każdym z czterech krajów. Miasta od wieków przyciągały turystów, oferując im zakwaterowanie, wyżywienie, rozrywkę i inne atrakcje. Nie ulega wątpliwości, że turystyka na obszarach miejskich – przyjmująca różne formy, takie jak turystyka krajoznawcza, kulturalna, kulinarna czy imprezowa – stała się w skali globalnej czymś powszechnym. Nie brakuje w Europie miast, które co roku przyciągają rzesze turystów z kraju i z zagranicy, a organizację wielkich imprez, takich jak koncerty, wydarzenia kulturalne, pokazy lotnicze, coraz częściej postrzega się jako skuteczny sposób na znaczne zwiększenie napływu turystów – zarówno w krótszej, jak i dłuższej perspektywie. Celem artykułu jest przedstawienie kierunków wyjazdów wśród studentów z krajów Grupy Wyszehradzkiej w ujęciu turystyki miejskiej. Dla realizacji celu przeprowadzono badania ankietowe wśród 197 studentów turystyki we wszystkich krajach Grupy Wyszehradzkiej. Autorzy podjęli próbę znalezienia wspólnych cech, dzięki którym może rozwijać się turystyka miejska pomiędzy krajami Grupy, oraz analizy aktywności turystycznej studentów w poszczególnych krajach V4. Przedstawione zostały kraje, które – zdaniem respondentów – są najbardziej atrakcyjne w zakresie uprawiania city breaks oraz najbardziej atrakcyjne w zakresie możliwości zwiedzania dziedzictwa kulturowego (pomniki, muzea). W artykule przedstawione zostały także wyniki badania, mówiące o tym, który kraj – zdaniem ankietowanych – jest najbardziej atrakcyjny pod względem możliwości zrobienia zakupów
Znaczenie innowacyjności w gospodarce regionów
Authors: Makieła Zbigniew Jan
Published: January 2020

Innowacyjność jako narzędzie przedsiębiorczości jest jednym z najważniejszych zasobów wpływających na tempo procesów gospodarczych. Skupia się ona w głównej mierze na określaniu pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstw, sektorów gospodarki, poszczególnych państw, regionów, gmin oraz integrujących się krajów. Innowacyjność gospodarki określa się najczęściej jako motywację uczestników procesów gospodarczych do ciągłego poszukiwania nowych wyników badań, nowych koncepcji i pomysłów do wytwarzania ulepszonych urządzeń, materiałów oraz usług kierowanych na rynek. Innowacyjność regionu jest funkcją takich cech, jak: motywacja, zdolności przedsiębiorstw do poszukiwania nowych pomysłów, koncepcji i wynalazków oraz ulepszania już powstałych, współpracy między przedsiębiorstwami, lokalnych umiejętności i doświadczeń, współpracy sfery publicznej z przedsiębiorstwami, współpracy nauki z przedsiębiorstwami. Efektywność tych powiązań przenosi się na stopień generowania oraz absorpcji innowacji w regionie. Przedmiotem niniejszego opracowania jest określenie znaczenia innowacyjności w gospodarce regionów. Celem stało się wskazanie roli innowacji w procesie konkurencyjności regionów. Pomiar innowacyjności jest bowiem istotnym narzędziem różnicowania regionów, pozwalającym wskazać na obszary, od których zależy ich poziom rozwoju. Z przeprowadzonej analizy wynika, że w procesie tworzenia nowych technologii, przenikania innowacji i zarządzania transferem, najważniejsza jest współpraca przedsiębiorstw i naukowców, będąca podstawowym poziomem wzajemnych relacji w regionie. Władza samorządowa nie uczestniczy bezpośrednio w tworzeniu technologii, ale odgrywa bardzo ważną rolę w tworzeniu warunków do kształtowania GOW, często też sama kreuje transfer technologii z nauki do biznesu.
Changing Entrepreneurship Learning Ecosystems: Massive Open Online Courses. Opportunities and Limitations
Authors: Żur Agnieszka
Published: January 2020

Massive Open Online Courses (MOOCs) have brought innovation in terms of learning modes and new challenges at all levels of education, aiming to respond to the most pressing learning needs, generated by the new development policies and the rapid evolution of technology. This wave of change is affecting also entrepreneurial education. The goal of this study is to evaluate the opportunities and limitations of massive open online courses posed to higher education institutions. The study is based on desk research and analysis of existing MOOCs dedicated to entrepreneurship. The paper starts with introductory information about entrepreneurship and entrepreneurship education, as well as a short description of MOOC types. Next it presents an overview of existing top ranked online courses devoted to entrepreneurship education around the world. Finally, the paper identifies both opportunities and limitations of entrepreneurship MOOCs in regard to higher education institutions programs, as well as best practices identified as a result of the study.
Kariera zawodowa nauczycieli w warunkach przemian w systemie edukacji: zarys stanu badań
Authors: Piróg Danuta
Published: January 2020

Przemiany ekonomiczne i społeczno-kulturowe generują na rynku pracy nowe wyzwania dla przedstawicieli wielu profesji, w tym dla nauczycieli. Poziom rozwoju gospodarczego, postęp technologiczny, stopa bezrobocia, sytuacja demograficzna czy modele życia społecznego odpowiadają za sposób myślenia człowieka o pracy, kreują warunki, w których przychodzi mu realizować swoje aspiracje zawodowe, co w dłuższej perspektywie czasowej ujawnia się w typach kariery. Jak wskazują studia literatury, jedne z największych zmian w dynamice i charakterze przebiegu zawodowych biografii obserwuje się w tych profesjach, których funkcjonowanie pozostaje w ścisłej zależności od zmian systemowych. W przypadku nauczycieli wynikają one przede wszystkim z rozporządzeń określających zasady ich awansu oraz z reform systemu edukacji. W rezultacie, z jednej strony przepisy szczegółowo regulują ścieżkę rozwoju zawodowego nauczycieli, a tym samym sprzyjają przyjmowaniu przez nich jednego sposobu realizacji kariery. Z drugiej strony reorganizacja sieci szkół, wdrażanie nowych planów i programów wynikających z reformy szkolnictwa wpływają na zmiany w zapotrzebowaniu na nauczycieli określonych przedmiotów szkolnych – w tym podstaw przedsiębiorczości – i wymuszają na nich konieczność przyjmowania różnorodnych strategii budowania kariery po to, aby utrzymać zatrudnienie. Celem autorki artykułu jest przedstawienie wyników badań literaturowych, dotyczących teorii konstruowania kariery oraz typów karier zawodowych nauczycieli, rozpatrywanych zarówno w ujęciu profesjonalizmu zawodowego, jak i w kontekście uwarunkowań edukacyjnego rynku pracy. Postawiony cel o charakterze przeglądowo-syntetycznym powoduje, że artykuł ma charakter teoretyczny, poddający dyskusji wyniki studiów literatury krajowej i zagranicznej na podjęty temat.
Podatki lokalne jako strumienie finansowania gmin powiatu olkuskiego w latach 2011–2015
Authors: Ostachowski Paweł
Published: January 2020

Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, jaką rolę w systemie finansowania gmin powiatu olkuskiego odgrywały w latach 2011–2015 podatki lokalne. Główna teza pracy stanowi w tym wypadku, że poza podatkiem od nieruchomości pozostałe podatki lokalne okazały się marginalnym wsparciem dla budżetów tych gmin. Artykuł składa się z trzech części. Pierwsza przybliża podstawowe kwestie prawne związane z konstrukcją oraz funkcjonowaniem podatków lokalnych na poziomie samorządu gminnego. Druga, za pomocą metody analizy porównawczej, prezentuje dochody gmin powiatu olkuskiego uzyskane z podatków lokalnych w latach 2011–2015. Dane pochodzą tutaj w szczególności z gminnych sprawozdań finansowych oraz statystyk dostępnych w Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego. Trzecia część pracy podsumowuje wyniki przeprowadzonych badań oraz zawiera odpowiedź na pytanie o rolę podatków lokalnych jako strumieni finansowania gmin powiatu olkuskiego w latach 2011–2015. Potwierdza ona też tezę sformułowaną na wstępie artykułu, że jedynie podatek od nieruchomości pozostaje wysoce efektywnym źródłem finansowania gmin, także tych w powiecie olkuskim. Wnioski końcowe artykułu prezentują natomiast możliwe kierunki zmian w podatkach lokalnych.
Nowe oblicze Górnego Śląska w świetle procesów rewitalizacyjnych
Authors: Kurek-Obrocka Agata
Published: January 2020

Trwające od lat 60. XX w. w Europie Zachodniej, a od lat 90. w Polsce procesy restrukturyzacji obiektów poprzemysłowych i innych należą obecnie do jednych z najważniejszych zjawisk gospodarczych, przekształcających funkcjonalną przestrzeń miast i starych okręgów przemysłowych. W naszym kraju ich efekty widoczne są najbardziej na Górnym Śląsku i w przemysłowej Łodzi. Górny Śląsk, będący największym w Polsce skupiskiem tradycyjnego przemysłu górniczego, hutniczego, maszynowego czy chemicznego, zmienia już od prawie 30 lat swój profil gospodarczy, restrukturyzuje przemysł i znacznie go unowocześnia. Wiąże się z tym zamykanie starych obiektów poprzemysłowych, które poddawane są rewitalizacji i najczęściej zyskują nowe funkcje społeczno-gospodarcze. Procesowi temu poddawane są też inne obiekty oraz duże nieraz przestrzenie, które uległy dewastacji i zniszczeniu, a którym przywraca się dawne wartości historyczno-architektoniczne. W niniejszym artykule najwięcej uwagi poświęcono zdiagnozowaniu różnych rodzajów obiektów poprzemysłowych istniejących na Górnym Śląsku oraz innych obiektów, poddawanych tutaj rewitalizacji. Określono też możliwe kierunki ich zagospodarowania i przystosowania do nowych funkcji. Podane zostały przykłady efektów rewitalizacji obiektów spotykanych na terenie GOP, takich jak: kopalnie, huty, fabryki, obiekty przemysłu maszynowego, a także nieużytki poprzemysłowe. W pracy wskazano również na najważniejsze rezultaty zrealizowanych już projektów, które zmieniają strukturę funkcjonalną Górnego Śląska i kształtują jego nowe oblicze społeczno-gospodarcze. Wśród nich bardzo ważnym kierunkiem przekształceń tego obszaru przemysłowego jest turystyka, czyniąca ten region najważniejszym w Polsce skupieniem obiektów dokumentujących dawne tradycje przemysłowe, kulturowe i cywilizacyjne, pokazujące jego unikalne, nie tylko w skali kraju, ale i Europy, cechy.
Znaczenie edukacji w zakresie przedsiębiorczości
Authors: Błaszczyk Alina
Published: January 2020

Celem podjętych rozważań jest analiza literatury z zakresu badań nad edukacją ekonomiczną i przedstawienie postawy uczniow wobec przedmiotu podstawy przedsiębiorczości. W artykule omowiono dotychczasowe badania nad stosunkiem uczniow, nauczycieli i rodzicow do tego przedmiotu po jego wprowadzeniu do szkoł ponadgimnazjalnych. Zaprezentowane zostały w nim rownież wyniki badań ankietowych dotyczące umiejętności przedsiębiorczych, przeprowadzonych w pięciu liceach ogolnokształcących zrożnicowanych profilowo w wojewodztwie łodzkim w roku szkolnym 2017/2018. Zrożnicowanie profilowe szkoł pozwala zauważyć posiadanie innych umiejętności przedsiębiorczych u uczniow oraz wykorzystanie edukacji ekonomicznej w przyszłości. Według uczniow podstawy przedsiębiorczości mają niską rangę w szkole, ponieważ nie jest to przedmiot maturalny. Ze względu na niską świadomość ekonomiczną Polakow (Klapper, 2015) rozwijanie wiedzy ekonomicznej powinno trwać przez całe życie i rozpocząć się jak najwcześniej. Najlepiej, aby wdrażane było już w szkole podstawowej, a następnie w szkole ponadpodstawowej. Wskazane byłoby, aby ekonomia była jednym z przedmiotow do wyboru na maturze, wowczas ten przedmiot miałby większą rangę.
Postawy przedsiębiorcze wśród młodzieży
Authors: Borgiasz-Stepaniuk Monika
Published: January 2020

Przedsiębiorczość to zagadnienie interdyscyplinarne, różnorodnie definiowane, w zależności od dziedziny nauki. Od kiedy pojęcie to stało się przedmiotem rozważań naukowych, pojawia się pytanie: Czym w praktyce jest przedsiębiorczość? Przemiany społeczno-gospodarcze w naszym kraju wpłynęły m.in. na transformację rynku pracy. Skutki tych zmian najbardziej odczuwają ludzie młodzi. To właśnie oni stają przed wyborem swojej drogi zawodowej i wchodzą na rynek pracy. W tej grupie społecznej postawy przedsiębiorcze powinny być rozwijane w takim kierunku, aby młody człowiek był aktywny i kreatywny. Niestety, coraz częściej obserwuje się zanikanie cech przedsiębiorczych, a działania jednostek są mechaniczne i bierne. Przedsiębiorczość osób młodych, czyli m.in. chęć i gotowość do podjęcia w przyszłości pracy, jest we współczesnym świecie uznawana za ważny element rozwojowy. Dlatego istotnym staje się podjęcie tego tematu z młodzieżą, która za chwilę znajdzie się na rynku pracy. Celem artykułu jest analiza wybranych koncepcji i aspektów analizowanej tematyki. Szczególną uwagę poświęcono analizie postaw przedsiębiorczych ludzi młodych, co weryfikowano wynikami badań empirycznych, dotyczących poglądów na przedsiębiorczość uczniów klas maturalnych krakowskich szkół.
Działalność gospodarcza i kariera zawodowa a zaangażowanie w proces studiowania
Authors: Maciejewski Wojciech
Published: January 2020

Artykuł podejmuje próbę sprawdzenia wybranych cech przedsiębiorczych wśród studentów w odniesieniu do ich zaangażowania w proces studiowania oraz potencjalnego zaangażowania jako pracowników. Głównym celem jest zweryfikowanie, na ile badani posiadają chęci do prowadzenia własnej działalności gospodarczej, oraz jaka jest ich świadomość związana z prowadzeniem takiej działalności. Badania ankietowe przeprowadzono na 138 studentach Wydziału Politologii Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie. Studenci biorący udział w badaniu zadeklarowali duże zaangażowanie w zdobywanie wiedzy oraz wysoko ocenili swoją komunikatywność. Nieco gorzej wypadają ich zaangażowanie w realizację dodatkowych przedsięwzięć oraz zdolności przywódcze. Stosunkowo spora grupa respondentów miała problem z określeniem swojego zaangażowania w studia. Badani studenci nie wykazywali skłonności do długiego dnia pracy, 98% z nich uznało, że mogłoby pracować osiem lub mniej godzin dziennie. W przypadku choroby badani studenci wykazali się dość dużym poświęceniem, niemal połowa mogłaby dalej pracować, o ile choroba nie byłaby ciężka, natomiast 22% badanych uznało, że starałoby się pracować z domu. Niewielu badanych, bo 14%, uznało, że nie będzie pracować na zwolnieniu lekarskim. Pytania zawarte w ankiecie nie dotyczyły wprost posiadania cech przedsiębiorczych, jednak deklarowane postawy studentów można odnieść do ich predyspozycji przedsiębiorczych i gotowości do prowadzenia własnej działalności gospodarczej.
Wpływ działań CSR w przemyśle odzieżowym na akceptację wyższej ceny przez konsumentów pokolenia Z
Authors: Pawlak Katarzyna , Dziadkiewicz Anna
Published: January 2020

Celem artykułu było zbadanie, czy stosunek młodych konsumentów do zakupów odzieży wytwarzanej przez firmy prowadzące działania społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) może wpływać na akcentację wyższych cen tych produktów. Badanie zostało przeprowadzone na próbie 150 respondentów, reprezentujących pokolenie Z. Do weryfikacji hipotez badawczych zastosowano jednoczynnikową analizę wariancji. Wyniki badania pokazują, iż istnieje związek pomiędzy pozytywnym stosunkiem pokolenia Z do zakupu odzieży produkowanej zgodnie z zasadami CSR a wysokością akceptowanych przez nie cen. Konsumenci o pozytywnych postawach akceptują wyższy poziom cen ubrań produkowanych społecznie odpowiedzialnie. Wyniki badania są istotne dla polskiej praktyki gospodarczej i mogą być zachętą do podejmowania działań z zakresu CSR przez przedsiębiorstwa. Ma to szczególnie duże znaczenie obecnie, kiedy to głównie duże przedsiębiorstwa wdrażają omawianą koncepcję. Artykuł wypełnia lukę w badaniach zachowań polskich konsumentów pokolenia Z na rynku odzieży produkowanej zgodnie z zasadami CSR. Przyczynia się także do zrozumienia działań społecznie odpowiedzialnych, zarówno przez młodych konsumentów, jak i przez firmy odzieżowe. Wskazano jednak konieczność prowadzenia dalszych badań nad omawianym tematem.
Model ekonomii współpracy w koncepcji miast Smart
Authors: Rudewicz Jacek
Published: January 2020

Celem niniejszego artykułu było rozpoznanie nowych możliwości i obszarów rynku dla przedsiębiorczości wykorzystującej współczesne technologie komunikacyjne oraz rozwiązania organizacyjne mieszczące się w ramach pojęcia ekonomii współpracy. Celem stało się również skonfrontowanie tych obszarów z modelem miasta inteligentnego (Smart City). W związku z deskryptywnym charakterem artykułu zaprezentowano w nim przykłady obszarów działalności podmiotów gospodarczych ekonomii współpracy. Naszkicowano rolę tego typu ekonomii w rozwoju miast, a także jej znaczenie we wdrażaniu koncepcji miasta inteligentnego. Zarysowany został także stojący przed włodarzami miast oraz regulatorami problem dynamicznego rozwoju ekonomii współpracy (sharing economy – inne tłumaczenie na język polski to ekonomia współdzielenia). Stanowi on problem, gdyż ze względu na swój charakter i wykorzystywane kanały komunikacji w wymianie rynkowej (aplikacje, serwisy społecznościowe, smartfony) pozostaje poza pełną kontrolą. Podmioty działające według zasad ekonomii współpracy stanowią rosnącą konkurencją dla przedsiębiorców działających w tradycyjnych strukturach organizacyjnych i podlegających regulacjom prawnym oraz fiskalnym. Początkowo niedostrzegany alternatywny rynek usług opartych na komunikacji internetowej w wielu przypadkach rozrósł się i zdominował tradycyjne usługi, np. w centrach miast. Cele artykułu realizowane są przez przegląd literatury i doniesień internetowych – ze względu na specyfikę tematu najbardziej aktualnych źródeł informacji. W artykule treść uzupełniana jest własnymi obserwacjami autora.
Digitalizacja usług w modelu biznesowym przedsiębiorstwa uzdrowiskowego na przykładzie programu Kuracjusz
Authors: Tutaj Jerzy
Published: January 2020

Zachowanie właściwych proporcji pomiędzy technologią a zarządzaniem staje się współczesnym wyzwaniem dla wielu menadżerów, zwłaszcza tych, którzy uwierzyli, że świat artefaktów jest rzeczywistością. Kształtowane w procesie zarządzania relacje z klientami, a także relacje pomiędzy pracownikami powinny determinować rozwój technologiczny, zwłaszcza w przedsiębiorstwie uzdrowiskowym. Ponadto rodzaj biznesu, kultura organizacyjna i segment klientów powinny stymulować wybór odpowiednich modeli z wykorzystaniem digitalizacji. Tylko połączenie relacji wirtualnych z relacjami bezpośrednimi może przedsiębiorstwu uzdrowiskowemu przynieść sukces. Styczność przestrzenna – jako najważniejsza kategoria w naukach społecznych – jak się wydaje, nie powinna być w tym sektorze usług wyparta w całości przez internet. Celem artykułu jest wskazanie znaczenia digitalizacji w modelu biznesowym, a także ukazanie barier w jego wdrażaniu na przykładzie przedsiębiorstwa uzdrowiskowego. W artykule przedstawiono zatem przegląd stanowisk na temat modelu biznesu oraz propozycję własną modelu biznesowego, a także znaczenie digitalizacji w modelach biznesowych oraz wykorzystanie e-narzędzi na przykładzie programu Kuracjusz w uzdrowisku. Autorską propozycją jest model harmonia jako rozwiązanie pomiędzy zarządzaniem tradycyjnym opartym na relacjach bezpośrednich a zarządzaniem wirtualnym.
Znaczenie funduszy unijnych dla rozwoju przedsiębiorczości i innowacyjności regionu świętokrzyskiego. Przykład klastra Grono Targowe Kielce
Authors: Brambert Patryk , Kiniorska Iwona
Published: January 2020

Klastry pełnią istotną funkcję w rozwoju procesów przedsiębiorczości, opartych na innowacyjności. Jest to problematyka szeroko dyskutowana w literaturze zagranicznej, jednak wymaga w dalszym ciągu wnikliwych analiz na gruncie krajowym. Przedmiotem badań opisywanych w artykule było Grono Targowe Kielce – największy i najstarszy klaster w województwie świętokrzyskim. W pracy wykazano znaczenie wpływu funduszy strukturalnych pozyskiwanych przez członków klastra na ukierunkowywanie charakteru rozwoju regionu świętokrzyskiego. Zanalizowano strukturę finansowania projektów zrealizowanych przez podmioty gospodarcze należące do wybranego klastra, a także wyłącznie przez koordynatora zrzeszenia. Zakres czasowy objął lata 2005–2013. Wykazano zwłaszcza realizacje, które dotyczyły województwa świętokrzyskiego, czyli zostały przeznaczone bezpośrednio bądź pośrednio na jego rozwój, z podziałem na poprawę przedsiębiorczości, innowacyjności i konkurencyjności. Wyniki badań pozwoliły wskazać, iż środki pomocowe otrzymane przez klaster i jego członków przyczyniły się do rozwoju województwa w rozpatrywanych płaszczyznach. Większość projektów zrealizowano podczas członkostwa w klastrze, a objęły one głównie kapitał ludzki. Klaster jako beneficjent brał udział we wsparciu potencjału dydaktycznego ośrodka akademickiego dla potrzeb rynku pracy, a także w promocji gospodarczej i inwestycyjnej regionu.
Innovation and Entrepreneurship in a Space-time Framework Based on the Case of Poland
Authors: Gaweł Aleksandra
Published: January 2020

Although innovation and entrepreneurship have been subjects of researchers’ interests for years, nevertheless both the concepts and the relationships between them remain controversial. Since different indices are accepted for the measurement of these categories, the question is whether the relationship between them depends on the choice of measures. The aim of the paper is to indicate the innovation impact on the entrepreneurial process with regard to different measures of these concepts. The research was conducted with the use of regression analyses as a method and yearly data for Polish regions in the period 2003–2018. At the initial stage of the research as many measures of innovation and entrepreneurship as possible were introduced into the estimation of regression function parameters. Statistically insignificant variables were deleted at later stages of research. This research confirms that innovativeness and entrepreneurship are broad concepts and the relationship between them depends on the choice of measures. Saturation with enterprises and saturation with start-ups seem to be more sensitive to innovation than other measures of entrepreneurship. Innovation seen as input, measured by spending on research and development (R&D) has a bigger influence on entrepreneurship than the output innovation measured by revenues from innovative activities. Considering a relatively low level of explanatory power of innovations, it seems they are not the only factor influencing entrepreneurship.
Znaczenie designu opakowania w procesie podejmowania decyzji zakupowych przez konsumentów
Authors: Dziadkiewicz Anna
Published: January 2020

Polski rynek opakowań rozwija się bardzo dynamicznie. Rozwój gospodarki, zmiany stylu życia ludności czy też wzrost świadomości i wymagań konsumentów, zwłaszcza w zakresie podejmowania decyzji zakupowych, wymuszają na przedsiębiorcach ciągły rozwój i poszukiwanie nowych rozwiązań w skutecznej ekspozycji produktów. Wraz ze wzrostem konkurencyjności przedsiębiorstw na rynku rośnie też znaczenie samych opakowań. Obecnie ich funkcją nie jest już tylko ochrona lub informacja o produkcie. Coraz częściej opakowanie traktowane jest jako swoiste narzędzia marketingowe, które wspomaga przywiązanie klienta do marki. Celem pracy jest ukazanie, jak ważna, a zarazem niedoceniana w dzisiejszych czasach, jest rola designu opakowania. W pierwszej kolejności przedstawione zostały rozważania teoretycznie, natomiast w dalszej części zaprezentowano cząstkowe wyniki ankiety, dotyczącej wpływu opakowania na decyzje zakupowe poszczególnych pokoleń konsumentów. Główne pytanie badawcze brzmiało: Czy opakowanie i jego atrybuty odgrywają rolę w procesie zakupowym i w trakcie użytkowania oraz czy są one tożsame w zależności od pokolenia nabywców? Dodatkowo podjęto próbę odpowiedzi na pytania o rolę funkcjonalności opakowania, jego elementów wizualnych, opisu na opakowaniu, jak i o wpływ innowacyjności i zmian w opakowaniu na podejmowane decyzje o zakupie produktu przez konsumentów.
Kooperatywy – przedsiębiorcze formy organizacyjne w gospodarce lokalnej
Authors: Czaja Izabela , Śliwa Robert
Published: January 2020

Kooperatywa, znana dobrze w Polsce w okresie międzywojennym, powraca jako forma organizacyjna służąca realizacji własnych, często podstawowych potrzeb życiowych ludzi. Dzięki współpracy przedsiębiorczych grup forma ta stwarza możliwości samorządnego zagospodarowania przestrzeni miejskiej i wiejskiej. Współpracujące grupy realizują wzajemnie potrzeby własne członków kooperatywy, m.in. mieszkaniowe, rekreacyjne, żywnościowe oraz związane z codziennym funkcjonowaniem człowieka. Mimo braku formalnej definicji prawnej, kooperatywa traktowana jest w Polsce jako szczególny podmiot w stosunkach publiczno-prawnych. Celem artykułu jest analiza przestrzennych aspektów rozwoju przedsiębiorczości indywidualnej i grupowej w Polsce z odniesieniem do przykładów z tego samego obszaru na rynkach europejskich. Analiza trzech przypadków budownictwa partycypacyjnego w Polsce oraz porównanie kooperatyw z innymi formami prawno-organizacyjnymi zostały przeprowadzone w kontekście korzyści i ułatwień natury ekonomicznej oraz administracyjnej. Przedsiębiorczość w rozwoju układów przestrzennych ma ogromne znaczenie, zaś ułatwienie działań ludziom, którzy powołują na krótki czas organizację w celu realizowania własnych potrzeb (np. kooperatywę budowlaną), mogłoby w tym zakresie wpłynąć w znaczący sposób na zagospodarowanie przestrzeni własnej (bliskiej) i publicznej (dalszej). Jako studium przypadku omówione zostały budowy indywidualnych domów w kilku miastach Polski oraz ich charakterystyka organizacyjno-prawna.
Zmiany pokrycia terenu w polskich Karpatach na przełomie XX i XXI w. a poziom rozwoju lokalnego
Authors: Dorocki Sławomir , Kroczak Rafał , Bryndal Tomasz
Published: January 2020

W niniejszym artykule ukazano zależności pomiędzy zmianami pokrycia terenu a poziomem rozwoju lokalnego w polskich Karpatach. Badania prowadzono w jednostkach administracyjnych (miasta i wsie). Zmiany w pokryciu terenu analizowano na podstawie danych z bazy Corine Land Cover z lat 1990–2012, korzystając z autorskiego wskaźnika: zmian struktury pokrycia terenu (LC). Poziomu rozwoju lokalnego określono na podstawie danych statystycznych pochodzących z bazy danych lokalnych GUS (gęstość zaludnienia, wielkość budownictwa mieszkaniowego oraz liczba podmiotów gospodarczych). Na ich podstawie obliczono syntetyczny wskaźnik rozwoju społeczno-gospodarczego (LD). W celu określenia zależności pomiędzy zmianami pokrycia terenu a poziomem rozwoju lokalnego wykorzystano modele mieszane (mixed model). W pierwszym modelu za wartość y(LD) przyjęto obliczony indeks lokalnego rozwoju. W drugim modelu za wartość y(LC) przyjęto zmiany struktury pokrycia terenu. W pierwszym modelu jako zmienne wykorzystano wskaźniki obrazujące rozwój lokalny w 2011 r. W drugim modelu zmiennymi były wielkości zmiany udziału pokrycia terenu w latach 1990–2012 w poszczególnych klasach. Uzyskane wyniki wykazały wzrost udziału obszarów o luźnej zabudowie, co świadczy o procesach suburbanizacji oraz naporze inwestycyjnym – głównie na obszarach podmiejskich i atrakcyjnych turystycznie. Znaczące zmiany pokrycia terenu zidentyfikowane w obszarach atrakcyjnych turystycznie były związane z rozwojem infrastruktury turystycznej oraz zanikiem funkcji rolniczych tych miejscowości.
Developing a Co-Curricular Activity to Introduce Student Pharmacists to the Cultural Proficiency Continuum Framework
Authors: Edgar S. Diaz-Cruz  , Angela M. Hagan
Published: January 2020

Background: As the United States becomes more culturally diverse, health professionals must be able to demonstrate competency in caring for a multitude of diverse patients. The cultural proficiency continuum has proven to be an effective framework to assess where individuals and institutions are on the continuum of cultural sensitivity and competence in educational settings.

Innovation: A co-curricular activity was developed as an exercise in self-awareness to allow first year pharmacy students the opportunity to explore potential biases by evaluating comfort in both social and patient care settings. The 90-minute activity employed a lecture, followed by both small and large group discussions and a debriefing session.

Findings: Student survey responses showed their appreciation of this framework and its application to patient-centered care. Student self-rated knowledge increased by 3 points on a 10-point scale after completion of the activity. Students agreed that their level of cultural awareness would lead them to respond appropriately in cross-cultural situations, and that the provision of care is dependent on approaches that are culturally proficient.

Conclusion: This activity dismantles the misconception of cultural competence as an attainable finite skill, but instead presents it as an ongoing process of self-awareness. The co-curricular activity offers an easy to implement model of education that could potentially fit the needs of pharmacy programs searching for ideas to teach cultural competency and social determinants of health, while circumventing the need to affect curricular structure.

 

Article Type: Note