การพัฒนาเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการช่วยเหลือบุคคลที่มีความบกพร่องทางร่างกายหรือการเคลื่อนไหวหรือสุขภาพ สำหรับบุคลากรและผู้ปกครอง ศูนย์การศึกษาพิเศษ
Authors: เวียงพล เจษฎา , จันทชุม ณัฏฐชัย , สุจารี ทิพาพร 
Published: January 2024

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ เกี่ยวกับการพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารจัดการศึกษาเพื่อคนพิการและผู้ด้อยโอกาสการเสริมสร้างประสิทธิภาพใน การให้บริการทางการศึกษา และการฝึกอบรมเพื่อคนพิการและผู้ด้อยโอกาสสามารถศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้นการวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐาน สภาพปัญหาและความต้องการในการฝึกอบรมฯ 2) พัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมฯ 3) ทดลองใช้หลักสูตรฝึกอบรมฯ และ 4) ประเมินหลักสูตรฝึกอบรมฯ
ระเบียบวิธีวิจัย: กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ บุคลากรและผู้ปกครองศูนย์การศึกษาพิเศษ จำนวน 222 คน ได้มาโดยการสุ่มอย่างง่าย กลุ่มเป้าหมาย เป็นผู้ให้ข้อมูลที่ใช้ในการสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 7 คน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการทดลองใช้หลักสูตร คือ บุคลากรและผู้ปกครอง จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ แบบประเมินความสอดคล้อง ความเหมาะสม แบบทดสอบ แบบสอบถามความพึงพอใจ สถิติในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที (One-Samples t-test)
ผลการศึกษา: (1) สภาพปัจจุบันการเสริมสร้างความสามารถในการช่วยเหลือบุคคลที่มีความบกพร่องทางร่างกายหรือการเคลื่อนไหวหรือสุขภาพ โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง และความต้องการการเสริมสร้างความสามารถในการช่วยเหลือบุคคลที่มีความบกพร่องทางร่างกายหรือการเคลื่อนไหวหรือสุขภาพ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (2) ผลการพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการช่วยเหลือบุคคลที่มีความบกพร่องทางร่างกายหรือการเคลื่อนไหวหรือสุขภาพ พบว่า หลักสูตรฝึกอบรมที่พัฒนาขึ้นมีองค์ประกอบทั้งหมด 6 องค์ประกอบดังนี้ 1) หลักการของหลักสูตร 2) วัตถุประสงค์ของหลักสูตร 3) เนื้อหาสาระ 4) กิจกรรมการฝึกอบรม 5) สื่อและแหล่งเรียนรู้ 6) การวัดและประเมินผล และหลักสูตรฝึกอบรมที่พัฒนาขึ้น โดยรวมมีความสอดคล้องอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อพบว่า มีความสอดคล้องอยู่ในระดับมากที่สุดทุกข้อ และมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน (3) ผลการทดลองใช้หลักสูตรฝึกอบรม ที่พัฒนาขึ้น พบว่า ผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีความสามารถในการช่วยเหลือบุคคลที่มีความบกพร่องทางด้านร่างกายหรือการเคลื่อนไหว หรือสุขภาพ หลังการฝึกอบรมมีคะแนนเฉลี่ย 55.10 จากคะแนนเต็ม 60 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 91.83 และเมื่อเปรียบเทียบมีคะแนนทดสอบหลังการฝึกอบรมกับเกณฑ์ร้อยละ 80 พบว่า มีคะแนนเฉลี่ยหลังการฝึกอบรมสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 80 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และผู้เข้ารับการฝึกอบรมฯ มีความคิดเห็นโดยรวมทุกด้านอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า มีผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีความคิดเห็นต่อการฝึกอบรมอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน เช่นกัน (4) ผลการประเมินหลักสูตรฝึกอบรมที่พัฒนาขึ้น พบว่า ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ พบว่าโดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า อยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยเรียงลำดับค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อย ได้แก่ ด้านบริบท ด้านปัจจัยเบื้องต้น ด้านกระบวนการ ด้านผลผลิต โดยรวมทุกด้าน
สรุปผล: ผลวิจัยระบุว่าหลักสูตรเพิ่มความสามารถในการช่วยเหลือบุคคลที่มีความบกพร่องทางร่างกายหรือการเคลื่อนไหวหรือสุขภาพอยู่ในระดับมากที่สุด และมีความสอดคล้องและเหมาะสมในทุกด้านของหลักสูตร ผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีความสามารถเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ และความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญมีคะแนนสูงและอยู่ในระดับมากทั้งด้านหลังการประเมินหลักสูตรฝึกอบรม