O Mushe Bar Kepha ως ερμηνευτής της Καινής Διαθήκης
Authors: Nasser Ansam 
Published: September 2021

Ο Μωυσής Μπαρ Κήφα (813-903), ένας σημαντικός εκκλησιαστικός συγγραφέας στην Συριακή Ορθόδοξη Εκκλησία της Αντιοχείας. Ήταν, επί σαράντα χρόνια, ο μητροπολίτης της Μουσούλης, πόλη στα βόρεια του σημερινού Ιράκ. Εισάχθηκε δυναμικά στον αγώνα της Εκκλησίας στην αντιμετώπιση των κατηγοριών των Μουσουλμάνων προς τους Χριστιανούς, ιδιαιτέρως στην κατηγορία ότι οι ίδιοι οι Χριστιανοί έχουν παραχαράξει το βιβλίο τους, την Καινή Διαθήκη, για να μην δέχονται την καινούρια θρησκεία, το Ισλάμ.Τα υπομνήματα του Μπαρ Κήφα στην Καινή Διαθήκη σκοπεύουν να επισημάνουν την ενότητα της Βίβλου, δηλαδή το ένα περιεχόμενο, την μία ιστορία και τον ίδιο συγγραφέα της, ο οποίος είναι το Άγιο Πνεύμα. Έτσι, πιστεύει ο ερμηνευτής πως η Καινή Διαθήκη ερμηνεύει την Παλαιά Διαθήκη, εφόσον οι υποσχέσεις του Δημιουργού στον επούσιο λαό της Παλαιάς Διαθήκης εκπληρώνονται στην ανακαίνιση της δημιουργίας διά της ενανθρώπισης του Λόγου Του, το Μονογενή Του, του Ιησού Χριστού.Την καινοτομία στα υπομνήματα του Μπαρ Κήφα στην Καινή Διαθήκη ευνόησαν οι δύσκολες συνθήκες της εποχής στην οποία ζούσε ο ίδιος και το ποίμνιό του, και με την υψηλή μεθοδολογία που χρησιμοποιεί, επιδιώκει να υποστηρίξει τη διδασκαλία, την πίστη και την ιστορία της Εκκλησίας. Κατά αυτήν την μέθοδο, ο Μπαρ Κήφα δημιουργεί από τα βιβλία της Καινής Διαθήκης σειρές βιβλίων, λ.χ., τα Ευαγγέλια, οι Πράξεις των Αποστόλων και οι Επιστολές του Παύλου. Την κάθε μία σειρά την εισάγει με μια γενική Εισαγωγή, αλλά και το καθένα βιβλίο στην σειρά το εισάγει με μια ιδική εισαγωγή. Η μέθοδος αυτή έχει καθιερωθεί στους μεταγενεστέρους του στον ίδιο τομέα.Στα υπομνήματά του, ο Μπαρ Κήφα ασκεί ένα είδος κριτική του κειμένου, συγκρίνοντας εκλεκτά χωρία από την Συριακή έκδοση που ο ίδιος χρησιμοποιεί με άλλες Συριακές εκδόσεις της Καινής Διαθήκης. Οι παραλλαγές που υφίστανται δεν παραπέμπουν σε διαφορετική πίστη, όπως έδειξε ο ερμηνευτής. Η πίστη είναι μία, η οποία έχει μεταβιβαστεί εκ των Αποστόλων του Κυρίου και έχει αποτυπωθεί στην Καινή Διαθήκη. Η Καινή Διαθήκη αποτελεί ένα επιμέρους κομμάτι της Παράδοσης της ίδιας της Αποστολικής εκκλησίας, διότι έχει γραφτεί για τις πρώτες Αποστολικές κοινότητες και μέσο αυτής διαδόθηκε σε όλη την Οικουμένη. Εκ τούτου, η Αποστολική εκκλησία αποτελεί μόνη της πιστή πηγή της Καινής Διαθήκης, της πίστης και της ερμηνείας της. Βάση τούτης της αλήθειας, η Συριακή εκκλησία, ως Αποστολική, με το δικό της τρόπο προσέγγιζε τα ιερά κείμενα και κατά καιρούς τα εμπλούτιζε με καινούριο λεξιλόγιο, που χρησίμευε στην καλύτερη εμβάθυνση στην ίδια πίστη.Σημαντικό ήταν για τον Μπαρ Κήφα να αποδείξει στα υπομνήματά του πως η διδασκαλία της Εκκλησίας, το δόγμα και οι λειτουργικές της δράσεις έχουν ως βάση της Βίβλο. Έτσι, στις εξηγήσεις των χωρίων αποδίδει όλες τις διαστάσεις τους, θεολογικές και δογματικές, φέρνοντας στην πορεία και άλλα βιβλικά χωρία και Πατερικές μαρτυρίες, αναπτύσσοντας ταυτόχρονα θέματα Τριαδολογικά, Χριστολογικά και Εσχατολογικά.Τελικά, η διατριβή αυτή προσφέρει ένα άριστο παράδειγμα για την απολογητική της Συριακής Ορθόδοξης Εκκλησίας κατά τον 9ο αιώνα, ταυτόχρονα, αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε τις προκλήσεις εναντίον της και με ποια μέθοδο υποστήριξε το ποίμνιό της, την Παράδοση και την διδασκαλία της. Επίσης, μας δείχνει πως παρουσιάστηκε η Συριακή Ορθόδοξη Εκκλησία στον υπόλοιπο κόσμο από έναν μέλος της, τον μητροπολίτη Μωυσή Μπαρ Κήφα.