bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
TÌNH TRẠNG SUY DINH DƯỠNG CỦA HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ VĂN TÁM, THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN
Authors: Dương Trương Thị Thùy , Hoa Lê Thị Thanh , Hồng Nguyễn Thị
Published: October 2024

Nghiên cứu nhằmđánh giá tình trạng suy dinh dưỡng của học sinh trường tiểu học Lê Văn Tám, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên năm 2023 và phân tích một số yếu tố liên quan đến tình trạng suy dinh dưỡng của học sinh tại địa điểm nghiên cứu. Nghiên cứu được thực hiện trên 1085 học sinh trường tiểu học Lê Văn Tám với phương pháp mô tả, thiết kế cắt ngang. Kết quả nghiên cứu cho thấy: Tỷ lệ suy dinh dưỡng chung của học sinh khá cao là 17,1%, trong đó suy dinh dưỡng thể nhẹ cân chiếm tỷ lệ cao nhất 8,7%, suy dinh dưỡng thể thấp còi chiếm 5,2%, chiếm tỷ lệ thấp nhất là suy dinh dưỡng thể gầy còm là 3,3%. Suy dinh dưỡng cả thể nhẹ cân, thấp còi, gầy còm ở trẻ nữ cao hơn trẻ nam, tuy nhiên p > 0,05. Có mối liên quan giữa thứ tự sinh, trình độ học vấn và nghề nghiệp, thực hành phòng chống suy dinh dưỡng của phụ huynh, số bữa ăn trong ngày và thói quen ăn kiêng của học sinh với tình trạng suy dinh dưỡng của học sinh (p < 0,05). Tóm lại, kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ suy dinh dưỡng ở học sinh tại trường tiểu học Lê Văn Tám thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên khá cao, cần tăng cường truyền thông giáo dục dinh dưỡng nhằm cải thiện kiến thức, thực hành dinh dưỡng hợp lý cho người chăm sóc trẻ chính góp phần giảm tỷ lệ thừa cân, béo phì ở học sinh lứa tuổi tiểu học. Đồng thời cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường trong xây dựng chế độ ăn hợp lý cho học sinh.
THỰC TRẠNG TĂNG HUYẾT ÁP VÀ KIẾN THỨC, THỰC HÀNH DINH DƯỠNG HỢP LÝ TRONG DỰ PHÒNG TĂNG HUYẾT ÁP CỦA NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH TẠI THỊ TRẤN HÓA THƯỢNG, HUYỆN ĐỒNG HỶ, TỈNH THÁI NGUYÊN
Authors: Dương Trương Thị Thùy , Thiên Nguyễn Thị Hồng , Hoa Lê Thanh
Published: October 2024

Tăng huyết áp là một bệnh lặng lẽ và nguy hiểm, đang trở thành mối đe dọa đến sức khỏe toàn cầu. Phát hiện và kiểm soát tăng huyết áp kịp thời có thể giảm nguy cơ tử vong và gánh nặng bệnh tật. Nghiên cứu mô tả cắt ngang của tác giả được thực hiện trên 383 người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên tại thị trấn Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên với mục tiêu mô tả thực trạng tăng huyết áp và đánh giá kiến thức, thực hành dinh dưỡng hợp lý nhằm dự phòng tăng huyết áp ở người trưởng thành tại địa điểm nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ tăng huyết áp ở người trưởng thành chung là 34,5%. Phần lớn người tham gia nghiên cứu (86,2%) đã nghe về tăng huyết áp; biết về biểu hiện, biến chứng, nguy cơ tăng huyết áp chiếm tỷ lệ cao nhất, trong đó biểu hiện hoa mắt/chóng mặt chiếm 59,3%. Tỷ lệ đối tượng nghiên cứu biết có thể dự phòng được chiếm 48,6%. Tỷ lệ đối tượng nghiên cứu hạn chế rượu, bia chiếm tỷ lệ cao nhất (34,7%). Kiến thức, thực hành chung tốt về dinh dưỡng hợp lý trong dự phòng tăng huyết áp chiếm tỷ lệ thấp (34,7% và 32,6%). Kết quả này nêu bật sự cần thiết về dinh dưỡng hợp lý nhằm dự phòng tăng huyết áp của người trưởng thành.
THỰC TRẠNG KHẨU PHẦN ĂN BÁN TRÚ CỦA TRẺ EM Ở HAI TRƯỜNG TIỂU HỌC TẠI THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN
Authors: Dương Trương Thị Thùy , Chúc Đặng Thị , Trang Trần Thị Huyền , Hoa Lê Thị Thanh
Published: October 2024

Nghiên cứu nhằm đánh giá khẩu phần ăn bán trú của trẻ ở hai trường tiểu học Lê Văn Tám và Trưng Vương tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên năm 2023. Nghiên cứu được tiến hành bằng phương pháp mô tả và thiết kế cắt ngang và được sử dụng phương pháp cân đong thực phẩm để thu thập thông tin về mức tiêu thụ thực phẩm. Kết quả nghiên cứu cho thấy: phần trăm năng lượng do protein trong khẩu phần ăn bán trú cung cấp đủ so với nhu cầu khuyến nghị. Tỷ lệ giữa các chất sinh năng lượng trong khẩu phần ăn bán trú tại 2 trường tiểu học (14,2: 35,8: 50) chưa cân đối, hợp lý so với nhu cầu khuyến nghị. Khẩu phần ăn bán trú của trẻ tại 2 trường đáp ứng dư thừa về một số loại vitamin và chất khoáng: vitamin B3 (134,6%), phospho (188,2%), sắt (119,4%) và kẽm (111,7%). Một số chất dinh dưỡng đáp ứng thiếu so với nhu cầu khuyến nghị: Lượng vitamin A (84,7%), vitamin D (17,8%), vitamin B1 (87,5%), vitamin B2 (56,7%), chất xơ (34,7%), canxi (90,9%). Như vậy, khẩu phần ăn của trẻ em ở 2 trường tiểu học tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên chưa cân đối, hợp lý.
KIẾN THỨC, NHU CẦU ĐƯỢC CUNG CẤP KIẾN THỨC VỀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE SINH SẢN VÀ TƯ VẤN, KHÁM SỨC KHỎE TIỀN HÔN NHÂN CỦA NỮ SINH LỚP 12 TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỔNG HỶ, TỈNH THÁI NGUYÊN
Authors: Nam Hoàng Minh , Phương Nguyễn Thị Bích , Thảo Vương Thị , Lan Nguyễn Thị Phương
Published: October 2024

Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên là một trong những nội dung cơ bản đang được nước ta quan tâm và nỗ lực thực hiện. Đối tượng nữ sinh lớp 12 chuẩn bị bước vào giai đoạn người trưởng thành, lập gia đình thì những vấn đề này càng đáng được quan tâm. Nghiên cứu được thực hiện nhằm mô tả kiến thức và tìm hiểu nhu cầu của nhóm đối tượng này về các vấn đề sức khỏe sinh sản và sức khỏe tiền hôn nhân, từ đó làm cơ sở tham khảo cho nhà trường trong các hoạt động giáo dục, hỗ trợ cho các em. Nghiên cứu đã sử dụng phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 287 nữ sinh lớp 12 trường trung học phổ thông Đồng Hỷ. Kết quả nghiên cứu cho thấy kiến thức của nữ sinh lớp 12 về sức khỏe sinh sản và sức khỏe tiền hôn nhân còn thấp. Tỷ lệ đạt mức độ tốt, khá, kém với sức khỏe sinh sản lần lượt là 17,8%; 20,6%; 61,7%; với sức khỏe tiền hôn nhân là 19,2%; 41,8%; 39,0 và kiến thức chung là 14,6%; 32,1% và 53,3%. Nhu cầu được tư vấn, cung cấp thông tin về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tiền hôn nhân là 37,6%.
KHẢO SÁT THÀNH PHẦN HOÁ HỌC VÀ HOẠT TÍNH KHÁNG OXY HOÁ CỦA CAO CHIẾT ETHANOL TỪ LÁ LOÀI Blumea densiflora var. hookeri (C.B. Clarke ex Hook.f.) C.C. Chang & Y.Q. Tseng
Authors: Bình Hoàng Thị , Thuý Đỗ Trần Thẩm , Trầm Huỳnh Thị Hương , Khánh Phạm Trần Thị Vân , Văn Đặng Văn , Trà Nguyễn Thị , Giao Lê Ngọc Quỳnh , Sơn Đàm Anh , Ngọc Nguyễn Văn
Published: October 2024

Nghiên cứu được thực hiện với mục đích đánh giá hiệu quả tách chiết cao từ lá loài Blumea densiflora var. hookeri phân bố ở Lâm Đồng bằng dung môi ethanol, đồng thời khảo sát thành phần hoá học và hoạt tính kháng oxy hoá của cao chiết ethanol thu được từ loài này. Kết quả nghiên cứu cho thấy hiệu suất thu cao chiết ethanol bằng phương pháp chiết soxhlet của loài B. densiflora var. hookeri là 9,62%. Thành phần hoá học có trong cao chiết ethanol được định tính theo phương pháp của Nguyễn Văn Đàn và Nguyễn Viết Tựu (1985) kết hợp với phương pháp của Nguyễn Kim Phi Phụng (2007) cho thấy có 7 nhóm hợp chất gồm alkaloid, terpenoid-steroid, flavonoid, glycoside, glycoside tim, tannin và courmarin. Hàm lượng polyphenol tổng số ghi nhận từ cao chiết lá là 5,87 (mgGAE/g trọng lượng khô). Qua khảo sát hoạt tính kháng oxy hoá bằng phương pháp trung hoà gốc tự do DPPH cho thấy cao ethanol của loài này có hoạt tính kháng oxy hoá với giá trị IC50 là 4532,28 (μg/ml). Những phát hiện của nghiên cứu này không chỉ giúp chúng ta hiểu thêm về các khía cạnh sinh hóa của loài thực vật này mà còn thúc đẩy việc khai thác, ứng dụng, bảo tồn và phát triển trong đời sống con người.
PHÂN TÍCH BIẾN THỂ HỆ GEN TY THỂ CÁC CÁ THỂ DÂN TỘC SÁN DÌU SINH SỐNG TẠI TỈNH THÁI NGUYÊN
Authors: Định Trần Hữu , Thủy Võ Thị Bích , Dương Nguyễn Thùy
Published: October 2024

Ty thể là bào quan tham gia vào quá trình sản sinh năng lượng cho tế bào. Hệ gen ty thể (mitochondrial DNA - mtDNA) ở người được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu đa dạng di truyền quần thể và bệnh học. Trong nghiên cứu này, DNA tổng số tách chiết từ 26 cá thể người Sán Dìu sinh sống tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên được sử dụng để giải trình tự mtDNA bằng phương pháp giải trình tự gen thế hệ mới. Khi so sánh với trình tự hệ gen ty thể tham chiếu rCRS (revised Cambridge Reference Sequence), số lượng biến thể tìm thấy trên từng cá thể trung bình khoảng 40,2 ± 5,2, trong đó 53,8% quần thể nghiên cứu mang biến thể T489C trên vùng siêu biến III (hypervariable region III - HVS-III) đặc trưng ở người Đông Nam Á. Phân tích khoảng cách di truyền giữa sáu dân tộc (Sán Dìu, Hà Nhì, Phù Lá, Si La, La Hủ và Lô Lô) cho thấy mặc dù các nhóm dân tộc này chỉ tập trung ở một số tỉnh phía Bắc Việt Nam nhưng lại có khoảng cách di truyền theo cặp dao động khác nhau (0,011 - 0,183). Đây là nghiên cứu đầu tiên về biến thể mtDNA của người Sán Dìu tại Việt Nam. Các kết quả nhận được là cơ sở dữ liệu hệ gen ty thể quan trọng, đóng góp vào các nghiên cứu về di truyền quần thể và di truyền bệnh học cho người dân tộc Sán Dìu nói riêng và các dân tộc người Việt Nam nói chung.
TUYỂN CHỌN CHỦNG VI KHUẨN CHỊU MẶN, CÓ KHẢ NĂNG SINH EXOPOLYSACCHARIDE TỪ CÁC ĐẢO SAN HÔ Ở KHÁNH HÒA
Authors: Huệ Lê Thị , Nhàn Vũ Duy , Hương Lê Mai , Tuyến Đỗ Thị
Published: October 2024

Các đảo nổi ở quần đảo san hô thuộc tỉnh Khánh Hòa có điều kiện khí hậu vô cùng khắc nghiệt, chất đất chủ yếu là cát san hô khô cằn, khó giữ nước, nghèo dinh dưỡng, bị nhiễm mặn, khó có thực vật sống được. Trên các đảo diện tích đất trồng cây rất hạn hẹp, chưa đủ đáp ứng nhu cầu rau xanh, trong khi diện tích đất cát san hô mở rộng ngày càng lớn. Do đó nhu cầu cải tạo đất cát san hô thành đất canh tác là rất lớn. Trong nghiên cứu này, chúng tôi đã tuyển chọn được 7 chủng vi khuẩn có nguồn gốc từ các đảo san hô thuộc tỉnh Khánh Hòa có khả năng chịu mặn và sinh exopolysaccharide (EPS). Vi khuẩn sinh EPS được biết đến với khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng cho đất, ngoài ra còn giúp tăng khả năng chống chịu stress môi trường cho thực vật. Nghiên cứu đã lựa chọn được chủng TSL5 có khả năng chịu mặn từ 0-12,5% NaCl, sinh EPS 1,18 g/L, có trình tự đoạn gene 16S rRNA tương đồng cao nhất với chủng Priestia megaterium MG491526. Priestia megaterium thuộc nhóm vi khuẩn an toàn cấp độ 1, do đó được sử dụng không hạn chế trong nông nghiệp và môi trường. Kết quả này là cơ sở để nghiên cứu phát triển chế phẩm vi sinh vật chịu mặn, sinh EPS cải tạo đất cát san hô thành đất canh tác.
SỰ HÀI LÒNG CỦA NGƯỜI BỆNH ĐIỀU TRỊ NỘI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN QUỐC TẾ THÁI NGUYÊN NĂM 2023
Authors: Nam Hoàng Minh , Ngọc Nguyễn Vũ Hồng , Duy Nguyễn Khương , Anh Trương Việt
Published: October 2024

Sự hài lòng của người bệnh là một trong những tiêu chí dùng để đánh giá chất lượng bệnh viện. Nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người bệnh là mục tiêu của các cơ sở y tế. Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 396 người bệnh điều trị nội trú tại Bệnh viện Quốc tế Thái Nguyên với mục tiêu đánh giá sự hài lòng của người bệnh điều trị nội trú với dịch vụ y tế được cung cấp tại Bệnh viện. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự hài lòng với khả năng tiếp cận dịch vụ y tế là 96,10% (4,45 điểm); hài lòng với sự minh bạch thông tin và thủ tục khám bệnh, điều trị là 96,7% (4,49 điểm); hài lòng với cơ sở vật chất và phương tiện phục vụ NB là 96,1% (4,45 điểm); hài lòng với thái độ ứng xử, năng lực chuyên môn của nhân viên y tế là 97,1% (4,55 điểm); hài lòng với kết quả cung cấp dịch vụ là 97,6% (4,51 điểm). Tỷ lệ hài lòng chung là 96,7% (điểm trung bình hài lòng 4,49/5 điểm). Tỷ lệ hài lòng toàn diện là 82,58%.
TỐI ƯU HÓA QUY TRÌNH TÁCH TẾ BÀO ĐƠN NHÂN MÁU NGOẠI VI TRONG THỬ NGHIỆM ELISPOT TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÁI NGUYÊN
Authors: Trâm Hoàng Thị Ngọc , Tú Hồ Cẩm , Hương Bùi Thị Thu , Hằng Vũ Thị Thu , Hà Nguyễn Thị Ngọc , Hương Lâm Thị Thu , Dũng Nguyễn Tiến , ViengKiiam Pong Boun , Trọng Lò Minh
Published: October 2024

Bước đầu tiên trong chiến lược giám sát miễn dịch ứng dụng ELISPOT hay dòng chảy tế bào đó là đảm bảo chất lượng tế bào tươi thu được từ bệnh nhân. Với mục tiêu chuẩn hóa quy trình tách tế bào đơn nhân máu ngoại vi chất lượng tốt cho thử nghiệm ELISPOT tại Trường Đại học Y Dược Thái Nguyên, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu trên 50 mẫu máu của thai phụ mang thai nhiễm viêm gan B mạn tính. Bằng phương pháp mô tả cắt ngang, chúng tôi đã thu được kết quả: Tuổi trung bình của thai phụ là 25,6 ± 3,9 tuổi. Tỷ lệ tế bào sống khi tách mẫu tươi chiếm 96%, trong khi bảo quản lạnh là 92,0%. Thời gian xử lí mẫu dưới 12 giờ thì tỷ lệ tế bào sống chiếm 96,0% và nồng độ trung bình của PBMCs thu được là 2,9 x 106 (tế bào/mL). Kết luận: Chất lượng tế bào đơn nhân máu ngoại vi đạt chất lượng tốt khi tách mẫu máu càng sớm càng tốt sau khi lấy, lý tưởng nhất là trong vòng 8–12 giờ, tách mẫu tươi.
NGHIÊN CỨU CÁC THAM SỐ KỸ THUẬT ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG CỦA TRẠM THU PHÁT SÓNG BTS CHO HỆ THỐNG 5G
Authors: Thực Hoàng Văn
Published: October 2024

Mạng 5G đánh dấu một bước tiến lớn trong công nghệ truyền thông di động, với việc cung cấp tốc độ truyền dẫn dữ liệu cực kỳ nhanh và khả năng kết nối hàng tỷ thiết bị cùng một lúc. Công nghệ mạng di động 5G hiện nay đang được nghiên cứu và triển khai cùng với sự đổi mới của trạm thu phát sóng BTS để phù hợp với công nghệ mạng 5G. Bài báo tập trung nghiên cứu mô phỏng, đánh giá các tham số kỹ thuật của trạm BTS 5G với các thông số kỹ thuật quan trọng được cấu hình và quản lý bởi nhà cung cấp dịch vụ di động nhằm mục đích tối ưu hóa hiệu suất mạng 5G. Các tham số này được sử dụng để điều chỉnh và tối ưu hệ thống mạng di động và đảm bảo chất lượng kết nối cho người dùng bao gồm: Tần số hoạt động, công suất phát, độ nhạy của anten, tiêu chuẩn 3GPP, khoảng cách giữa trạm BTS và người dùng.  Nghiên cứu này góp phần giải quyết vấn đề về tối ưu hoá trạm thu phát sóng BTS cho hệ thống 5G. Khi các tham số được điều chỉnh và cân bằng đúng cách, người dùng có thể trải nghiệm được những lợi ích mà công nghệ 5G đem lại.
BÁO CÁO TRƯỜNG HỢP TRẺ 14 THÁNG TUỔI BỊ THỦNG RUỘT SAU NUỐT 5 CỤC NAM CHÂM
Authors: Việt Châu Văn , Thảo Nguyễn Thị Phương , Dũng Nguyễn Văn
Published: October 2024

Để cảnh báo về mức độ nguy hiểm của việc trẻ nuốt phải nhiều nam châm từ tính, nghiên cứu này báo cáo 1 trường hợp trẻ 14 tháng tuổi nuốt 5 cục nam châm gây thủng được phẫu thuật cắt nối ruột thành công. Phương pháp sử dụng trong nghiên cứu là báo cáo 01 ca bệnh. Trẻ vào viện với triệu chứng nôn nhiều, mệt lả, không đi đại tiện 2 ngày, không rõ tiền sử nuốt dị vật. Khám có dấu hiệu mất nước, bụng chướng, không có cảm ứng phúc mạc. X-quang bụng không chuẩn bị có hình ảnh dị vật cản quang nằm ở hố chậu phải, kèm mức nước mức hơi. Chẩn đoán tắc ruột do dị vật. Khi mổ vào ổ bụng thấy nhiều quai ruột non giãn rộng, nhiều dịch xuất tiết, cách góc hồi manh tràng 30 cm có dị vật nam châm dài khoảng 2,5 cm (do 5 viên nam châm dính lại với nhau) xuyên qua 2 quai ruột gây đường rò hình Ω xoắn lại gây tắc. Phẫu thuật cắt đoạn ruột chứa nam châm và khâu nối tận tận. Qua báo cáo cho thấy trẻ nuốt nhiều nam châm có thể gây biến chứng nguy hiểm gây thủng ruột. Do đó, khi trẻ có dấu hiệu bán tắc ruột/tắc ruột, nghi ngờ do nuốt dị vật cần tiến hành phẫu thuật càng sớm càng tốt để tránh các biến chứng thủng ruột.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA CHẾ PHẨM NANOBIOCOPOSTE TỪ NANOCHITOSAN VÀ SALICYLIC ACID LÊN HÀM LƯỢNG CÁC SẮC TỐ QUANG HỢP VÀ MỘT SỐ CHỈ TIÊU SINH HỌC KHÁC CỦA CÂY CHÈ (Camellia sinensis)
Authors: Nga Nguyễn Phương , Thiết Nguyễn Văn
Published: October 2024

Nanobiocomposite từ nanochitosan và salicylic acid là một chế phẩm sinh học nano với tác dụng kích thích sinh trưởng, tăng cường miễn dịch và tăng năng suất cây trồng, đã được thử nghiệm trên cây chè ở huyện Lạc Thủy tỉnh Hòa Bình và một số địa phương khác thuộc các tỉnh trung du miền núi phía Bắc. Tác dụng rõ nhất của chế phẩm này lên cây chè (cũng như các loại cây trồng khác) biểu hiện ở bộ lá của cây: Lá xanh hơn, dầy hơn, non hơn, sạch bệnh và nhìn mỡ màng hơn. Kết quả phân tích cho thấy, phun chế phẩm này làm tăng hàm lượng các sắc tố quang hợp chlorophill a, chlorophill b và các carotenoid trong cả lá chè non (lá búp) và lá chè già. Chế phẩm nanobiocomposite có các tác dụng kích thích sinh trưởng mạnh đối với cây chè, phòng chống các nấm bệnh, giảm sâu hại, ngăn vàng lá, phục hồi chè bị tổn thương bởi stress các loại, làm tăng năng suất chè, làm giảm lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trong canh tác chè. Ngoài ra, chế phẩm nanobiocomposite còn ảnh hưởng lên một số chỉ tiêu sinh học khác của chè: làm tăng hàm lượng polyphenol và đường tan trong lá chè.
ẢNH HƯỞNG CỦA NỒNG ĐỘ DINH DƯỠNG THỦY CANH VÀ MẬT ĐỘ GIEO ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ NĂNG SUẤT CẢI XANH (Brassica juncea L.) THU NON
Authors: Nhí Phan Ngọc , Anh Trần Nguyễn Ngọc , Di Huỳnh Bá
Published: October 2024

Nghiên cứu với mục tiêu xác định nồng độ dinh dưỡng và mật độ gieo phù hợp cho sinh trưởng và năng suất của cải xanh thu non. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 3-4/2023 tại Trại Nghiên cứu và Thực nghiệm Nông nghiệp, Trường Nông nghiệp, Trường Đại học Cần Thơ. Nghiên cứu gồm 02 thí nghiệm được bố trí theo thể thức hoàn toàn ngẫu nhiên, 1 nhân tố với 5 nghiệm thức và 5 lặp lại. Thí nghiệm 1 xác định nồng độ dung dịch dinh dưỡng thủy canh thích hợp gồm 5 nghiệm thức: (1) DDTM 100%, (2) DDTM 50%, (3) ĐHCT 100%, (4) ĐHCT 50% và (5) ĐHCT 25%. Kết quả cho thấy dinh dưỡng thủy canh DDTM 100% cho năng suất tổng và năng suất thương phẩm (3,66 kg/m2). Thí nghiệm 2 xác định mật độ gieo phù hợp cho sinh trưởng và năng suất cải xanh thu non với 5 nghiệm thức: (1) 25 g/m2, (2) 22 g/m2, (2) 19 g/m2, (4) 16 g/m2 và (5) 13 g/m2. Kết quả thí nghiệm cho thấy ở mật độ gieo 19 g/m2 cho năng suất tổng và năng suất thương phẩm là 2,44 kg/m2. Qua đó, bước đầu sản xuất cải xanh thu non sử dụng dung dịch dinh dưỡng DDTM 100% với mật độ gieo 19 g/m2.
THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÝP 2 DẠNG UỐNG TẠI BỆNH VIỆN NỘI TIẾT NGHỆ AN
Authors: Cần Nguyễn Thị , Duyên Phùng Khánh
Published: October 2024

Nghiên cứu nhằm khảo sát thực trạng sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường týp 2 dạng uống tại Bệnh viện Nội tiết Nghệ An. Phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 96 bệnh án của tất cả bệnh nhân đái tháo đường týp 2 ngoại trú được chẩn đoán bệnh lần đầu tại Bệnh viện Nội tiết Nghệ An được lưu tại Khoa Khám bệnh từ tháng 02 năm 2023 đến tháng 05 năm 2023. Kết quả cho thấy, danh mục thuốc điều trị đái tháo đường týp 2 trên bệnh nhân: Biguanid (metformin) chiếm tỷ lệ cao nhất là 91,67%, tiếp theo là nhóm sulfonylureas (gliclazid) chiếm 66,67%, nhóm thuốc ức chế DPP – 4i (vildagliptin) chiếm 6,25% và thấp nhất là nhóm phối hợp metformin và vildagliptin chiếm 2,08%. Các phác đồ được chỉ định bao gồm: Phác đồ 1 thuốc (37,50%), phác đồ phối hợp 2 thuốc (56,25%), phác đồ phối hợp 3 thuốc (6,25%). Trong đó, số bệnh nhân được chỉ định phác đồ hợp lý là 94/96 bệnh nhân (97,92%).
THỰC VẬT PHÙ DU TRONG AO CÁ BÁC HỒ VÀ MỐI TƯƠNG QUAN VỚI CÁC THÔNG SỐ THỦY LÝ HÓA
Authors: Thanh Phạm Thị , Nguyệt Nguyễn Thị Minh , Loan Vũ Thị Kiều , Huy Tống Trần , Nghĩa Nguyễn Hữu , Hưng Lê Nguyên , Lâm Nguyễn Khắc , Giang Phạm Thái
Published: October 2024

Việc quản lý chất lượng nước của ao, bao gồm cả cộng đồng tảo là rất quan trọng đối với ao cá Bác Hồ. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định sự đa đạng các loài tảo và mối quan hệ giữa chlorophyll-a với các thông số thủy hóa trong ao cá Bác Hồ. Các loài tảo được xác định dưới kính hiển vi ở độ phóng đại 10×, 20× và 40×, chất diệp lục-a được đo bằng máy phân tích tảo, các thông số thủy hóa được phân tích trong phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn ISO 17025:2017. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 93 loài và dưới loài thuộc 6 nhóm được phát hiện trong ao. Nhóm tảo lục chiếm ưu thế (52,69%), tiếp theo là tảo mắt (19,35%), tảo lam (17,20%), tảo silic (8,60%), tảo nâu (1,08%) và tảo đỏ (1,08%). Lớp Chlorophyceae chiếm ưu thế cao nhất với 36 loài và dưới loài, trong đó loài chiếm ưu thế rõ rệt nhất là Pediastrum duplex, tiếp đến là Pediastrum simplex, Pediastrum tetras, Scenedesmus quadricauda và Dictyosphaerium pulchellum. Hàm lượng chlorophyll-a trung bình trong mùa mưa (tháng 4 đến tháng 10) cao gấp 1,15 lần so với mùa khô (tháng 11 đến tháng 3). Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy nhiệt độ tương quan thuận với pH (r=0,56, P=0,01), Chlorophyll-a tương quan thuận với COD và TSS (r=0,81, =0,64 p<0,01) cho thấy tảo phát triển làm thay đổi hàm lượng COD và TSS trong ao cá Bác Hồ. COD có tương quan thuận với TSS (r=0,44, p<0,05) do sự hấp phụ của TSS.
ASSESSING THE INHIBITORY PROPERTY OF Ruellia tuberosa L. EXTRACT ON CALCIUM OXALATE CRYSTALLIZATION IN VITRO
Authors: Sơn Lê Trung , Chơn Nguyễn Minh
Published: October 2024

Nghiên cứu này đánh giá khả năng ức chế và hòa tan tinh thể calcium oxalate gây sỏi thận của các chiết xuất từ cây Ruellia tuberosa L. Các bộ phận của cây (lá, thân và rễ) được chiết xuất bằng phương pháp ngâm trong ethanol 70%. Cao chiết từ rễ cho hiệu suất cao nhất 30,58% và có chứa các hợp chất flavonoid, terpenoid, tanin. Khả năng ức chế sự hình thành mầm tinh thể được đánh giá bằng phương pháp đo độ hấp thụ ở 620 nm. Cao chiết lá cho hoạt tính ức chế mạnh nhất ở giai đoạn hình thành mầm tinh thể với IC50 5,13 mg/mL. Đánh giá khả năng ức chế sự phát triển tinh thể được thực hiện và theo dõi bằng phương pháp đo độ hấp thụ ở bước sóng 214 nm trong 10 phút. Chiết xuất lá cũng cho kết quả ức chế phát triển tốt nhất với IC50 7,15 mg/mL. Khả năng ức chế sự kết tinh của tinh thể được thực hiện bằng phương pháp đo độ hấp thụ ở 620 nm trong 6 giờ. Cao chiết thân cho hoạt tính ức chế cao nhất với IC50 7,1 mg/mL. Khả năng hòa tan tinh thể được đánh giá bằng phương pháp chuẩn độ, cao chiết thân cho hiệu quả hòa tan cao 51,48% với hàm lượng 20 mg/mL. Kết quả cho thấy các chiết xuất R. tuberosa có khả năng ức chế quá trình hình thành sỏi thận, với chiết xuất lá ức chế hiệu quả giai đoạn đầu, chiết xuất thân ức chế giai đoạn sau và hòa tan tinh thể. Đây có thể là liệu pháp tự nhiên cho bệnh sỏi thận.
PHÂN LẬP THỰC KHUẨN THỂ TỪ NƯỚC THẢI AO NUÔI TÔM CÓ KHẢ NĂNG ỨC CHẾ VI KHUẨN Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 VÀ Vibrio parahaemolyticus ATCC 10885
Authors: Vân Trương Thị Bích , Liễu Trần Thị
Published: October 2024

Sáu dòng thực khuẩn thể (Bacteriophage; TKT) ФPVtH, ФPCK1, ФPVCt3, ФPVCt4, ФPDT4, ФPDT3 có thể ly giải Pseudomonas aeruginosa   ATCC 27853 được xác định bằng phương pháp agar hai lớp. Kết quả khảo sát phổ ký chủ với năm loài vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus NCTC 10884, Vibrio parahaemolyticus NCTC 10885, Vibrio furnissii NCTC 11218, Vibrio parahaemolyticus ATCC 17802, Vibrio vulnificus ATCC 29307, cho kết quả cả sáu dòng thực khuẩn thể này đều tạo vết tan trên vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus NCTC 10885. Kết quả cả sáu dòng thực khuẩn thể đều lây nhiễm và có ảnh hưởng lên sự phát triển của Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 thông qua phương pháp đo OD600 và   phương pháp trải đếm mật số vi khuẩn. Sáu dòng thực khuẩn thể làm giảm mật số vi khuẩn ký chủ lên đến 90%, trong đó ФPCK1 làm giảm mật số vi khuẩn cao  nhất đạt 98%. Kết quả của nghiên cứu cho thấy việc sử dụng thực khuẩn thể có khả năng kiểm soát mầm bệnh và vi khuẩn gây hại như Pseudomonas spp. và Vibrio spp..
KHẢO SÁT SỰ KHÁNG KHÁNG SINH CỦA VI KHUẨN Salmonella spp. PHÂN LẬP TỪ NEM CHUA Ở TỈNH VĨNH LONG
Authors: Yến Đặng Phi , Thi Quách Văn Cao , Trực Nguyễn Trung
Published: October 2024

Tình trạng kháng kháng sinh của vi khuẩn trong thực phẩm đang là một trong những mối lo ngại lớn về an toàn đối với sức khoẻ con người, trong đó có tình trạng kháng kháng sinh của Salmonella spp. Nghiên cứu được thực hiện nhằm mục đích khảo sát sự kháng kháng sinh của vi khuẩn Salmonella spp. có trong nem chua thu được tại 10 chợ truyền thống trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long. Nghiên cứu đã phân lập được 17 chủng vi khuẩn, kết quả giải trình tự đoạn gen 16S rRNA, hai chủng vi khuẩn Sal7 và Sal15 tương đồng 100% với vi khuẩn Salmonella enterica chủng LHST_2018 vàSalmonella enterica chủng SEWLSH-13. Kết quả cho thấy vi khuẩn trong nghiên cứu nhạy với các kháng sinh norfloxacin, ampicillin/sulbactam và ceftazidime với tỷ lệ lần lượt là 100%, 94,12% và 94,12%. Các chủng vi khuẩn phân lập trong nghiên cứubiểu hiện tính kháng với các loại kháng sinh thử nghiệm như ampicillin, gentamicin, doxycycline, ciprofloxacin, nalidixic acid và trimethoprim/ sulfamethoxazole. Trong đóampicillin  là kháng sinh bị kháng cao nhất, chiếm tỷ lệ 88,24%. Trong số 100% các chủng phân lập đều kháng ít nhất một loại kháng sinh, chỉ số đa kháng thuốc MAR dao động từ 0,21 đến 0,64.
ĐẶC ĐIỂM VI KHUẨN GÂY BỆNH VÀ HÌNH ẢNH CẮT LỚP VI TÍNH ĐỘ PHÂN GIẢI CAO Ở BỆNH NHÂN BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH THỂ GIÃN PHẾ QUẢN CÓ ĐỢT CẤP
Authors: Nhuần Phạm Thị , Liên Phạm Kim
Published: October 2024

Nghiên cứu nhằm mô tả đặc điểm vi khuẩn gây bệnh và hình ảnh cắt lớp vi tính độ phân giải cao ở bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính thể giãn phế quản có đợt cấp điều trị tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 43 bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính thể giãn phế quản có đợt cấp điều trị tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên từ tháng 8/2022 đến tháng 7/2023. Kết quả nghiên cứu cho thấy, tuổi trung bình của bệnh nhân là 71,5 ± 8,7. Tỷ lệ nam/nữ là 7,6/1. Tỷ lệ nuôi cấy vi khuẩn dương tính ở đờm là 41,86%, vi khuẩn thường gặp nhất là Pseudomonas aeruginosa 11,63%. Vi khuẩn Pseudomonas aeruginosa còn nhạy cảm với kháng sinh Meropenem, Imipenem, Piperacillin/Tazobactam với tỷ lệ lần lượt là 100%, 80% và 60%. Hình ảnh giãn phế quản ở thùy dưới chiếm đa số 86%, giãn phế quản hình trụ chiếm 55,8%.
ĐÁNH GIÁ ĐÁP ỨNG CỦA KHỐI UNG THƯ BIỂU MÔ TẾ BÀO GAN SAU TẮC MẠCH HÓA CHẤT TẠI TRUNG TÂM UNG BƯỚU THÁI NGUYÊN
Authors: Hưng Nguyễn Quang , Giang Nguyễn Trường , Cương Hoàng Minh
Published: October 2024

Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 58 bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào gan được tắc mạch gan bằng Lipiodol và Doxorubicin tại Bệnh viện Trung ương Thái nguyên từ tháng 8/2016 - tháng 8/2020. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá đáp ứng của khối ung thư biểu mô tế bào gan sau tắc mạch hóa chất. Kết quả nghiên cứu cho thấy phần lớn khối u gan được cấp máu bởi động mạch thân tạng, chiếm 91,4%; tắc mạch hóa chất chủ yếu tiến hành trên 1 khối u, chiếm 70,7%. Sau tắc mạch hóa chất, tỉ lệ khối u tăng sinh mạch mức độ nhiều giảm, tại thời điểm trước tắc mạch, tỉ lệ này là 77,6% (45/58), sau tắc mạch 6 tháng, tỉ lệ này là 17,9% (7/39). Sau khi gây tắc mạch hóa chất, kích thước khối u giảm. Trước gây tắc mạch, có 32,8% bệnh nhân có u ≤ 5 cm, sau thời gian theo dõi 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng tỉ lệ bệnh nhân có u ≤ 5 cm lần lượt là 38,6%, 51,1% và 61,5%. Kích thước trung bình của khối u trước tắc mạch là 71,2 ± 27,5 mm, sau tắc mạch 1 tháng, kích thước trung bình của khối u là 67,9 ± 25,9 mm. Kết quả nghiên cứu cho thấy, phương pháp tắc mạch hóa chất là một phương pháp hiệu quả trong điều trị ung thư biểu mô tế bào gan nguyên phát. Can thiệp tắc mạch thường chỉ được tiến hành trên một cuống mạch. Sau can thiệp kích thước khối u nhỏ lại dần theo thời gian.
TỶ LỆ VÔ SINH Ở CÁC CẶP VỢ CHỒNG TRONG ĐỘ TUỔI SINH ĐẺ TẠI TỈNH THÁI NGUYÊN
Authors: Lê Nông Thị Hồng , Hoàng Lê , Uyên Nguyễn Thị Tố , Nam Hoàng Minh , Quân Đào Trọng
Published: October 2024

Một nghiên cứu mô tả cắt ngang được tiến hành nhằm mô tả thực trạng vô sinh ở các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ tại tỉnh Thái Nguyên năm 2018. Số liệu được thu thập trên 2500 cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ bằng bộ công cụ nghiên cứu. Kết quả cho thấy, tỷ lệ vô sinh của các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ chiếm 3,8% (96/2500 cặp vợ chồng), trong đó vô sinh nguyên phát chiếm 2,1% và vô sinh thứ phát chiếm 1,7%. Tỷ lệ mắc bệnh vô sinh ở nhóm tuổi 18 – 29 cao nhất ở cả vợ và chồng với tỷ lệ lần lượt là 4,9% và 5,9%. Trong số những người vợ của các cặp vợ chồng vô sinh có 16,7% đã có tiền sử sảy thai, 6,3% người vợ có tiền sử chửa ngoài tử cung, 4,2% người vợ có biến chứng viêm sau sảy đẻ. Có 27,1% người chồng có bất thường tinh trùng, 4,2% không có tinh trùng; 30,2% người chồng có tỷ lệ tinh trùng di động giảm; 26% người chồng có mật độ tinh trùng giảm và 26,0% người chồng có tỷ lệ tinh trùng sống thấp. Kết quả nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ vô sinh tại Thái Nguyên chiếm tỷ lệ 38 cặp vợ chồng/ 1000 cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ.
CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN VÔ SINH CỦA CÁC CẶP VỢ CHỒNG TRONG ĐỘ TUỔI SINH ĐẺ TẠI THÁI NGUYÊN
Authors: Lê Nông Thị Hồng , Hoàng Lê , Uyên Nguyễn Thị Tố , Nam Hoàng Minh , Quân Đào Trọng
Published: October 2024

Nghiên cứu được tiến hành theo phương pháp mô tả cắt ngang để phân tích một số yếu tố liên quan đến vô sinh của các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ tại Thái Nguyên. Nghiên cứu được thực hiện trên 2500 cặp vợ chồng bằng bộ câu hỏi thiết kế sẵn. Kết quả cho thấy, thể trạng có mối liên quan có ý nghĩa thống kê với vô sinh (p < 0,05). Tiền sử chửa ngoài tử cung có liên quan với tỷ lệ vô sinh (p<0,05). Tiền sử vô kinh và bất thường chu kỳ kinh ở người vợ có mối liên quan có ý nghĩa thống kê với vô sinh nữ (p<0,05). Những người không đi khám phụ khoa hàng năm tại trạm y tế bị vô sinh (chiếm 5,5%) cao hơn so với những người đi khám phụ khoa (chiếm 2,9%) (p<0,05). Kết quả nghiên cứu cho thấy, thể trạng, tiền sử chửa ngoài tử cung và việc đi khám phụ khoa hàng năm là các yếu tố liên quan tới vô sinh.
SÀNG LỌC, ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG KHÁNG Vibrio parahaemolyticus VÀ HOẠT TÍNH PHÂN GIẢI HỮU CƠ CỦA VI KHUẨN Bacillus PHÂN LẬP TỪ AO NUÔI TÔM Ở TỈNH KIÊN GIANG
Authors: Huyền Hồng Mộng , Duy Nguyễn Trường , Trân Ngô Thị Mỹ , Phường Nguyễn Thị , Nghĩa Phạm Trọng , Ngươn Hồng Phúc , Hoa Trần Thị Tuyết , Linh Nguyễn Thị Trúc
Published: October 2024

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá khả năng kháng vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus gây bệnh hoại tử gan tụy cấp tính của các chủng vi khuẩn Bacillus được phân lập từ mẫu tôm, bùn và nước ao nuôi tôm thâm canh ở huyện Hòn Đất và Kiên Lương tỉnh Kiên Giang. Nghiên cứu phân lập được 23 chủng vi khuẩn Bacillus; trong đó, 11 chủng có khả năng kháng VpAHPND, với đường kính kháng khuẩn dao động từ 1,33-17,33 mm. Đặc biệt, tuyển chọn được chủng Bacillus TCN3 có khả năng kháng khuẩn cao nhất. Ở mật số 107 CFU/mL, chủng TCN3 có khả năng diệt hoàn toàn VpAHPND ở mật số 104 CFU/mL. Đồng thời, TCN3 còn có khả năng diệt VpAHPND ở nhiều điều kiện môi trường khác nhau về pH, nhiệt độ, độ mặn. Kết quả trên cung cấp các luận chứng khoa học minh chứng khả năng kháng VpAHPND của Bacillus và là bước đầu trong nghiên cứu tuyển chọn và sản xuất chế phẩm chứa Bacillus kháng vi khuẩn gây bệnh hoại tử gan tụy cấp tính trên tôm.
PHÂN TÍCH DỮ LIỆU CHẤT CHUYỂN HOÁ THỨ CẤP TRONG CÂY NGÂN HOA (Grevillea robusta A.Cunn. ex R.Br.) HƯỚNG TÁC DỤNG CHỐNG FtsZ
Authors: Dũng Bùi Quốc
Published: October 2024

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng cây Ngân hoa chứa nhiều hợp chất có khả năng kháng khuẩn, đặc biệt nhắm mục tiêu mới của vi khuẩn là FtsZ. Nghiên cứu này được thực hiện với mong muốn dự đoán khả năng ức chế FtsZ quy mô phân tử, hỗ trợ các nghiên cứu thực nghiệm. Chất chuyển hoá của Ngân hoa được sưu tập từ các bài báo trong thư viện Pubmed, Researchgate. Cấu trúc tinh thể 6YD5 trên ngân hàng cơ sở dữ liệu protein (RCSB) được sử dụng. Dữ liệu thô và dữ liệu sau khi có kết quả docking được xử lý và trực quan hoá với ngôn ngữ lập trình Python bằng trình biên tập mã Visual Studio Code và các thư viện hỗ trợ pandas, matplotlib, seaborn. 125 chất trong 9 bài báo từ năm 2000 đến năm 2021 đã được thu thập. Nhóm có số lượng chất nổi trội là phenol với 105 chất. 68 chất docking được, trong tổng số 103 chất. Quercetin là một flavonoid cho điểm số docking thấp nhất -22,7 kJ/mol. Các hợp chất phenolic đơn giản (phenolic acid, phenolic ester, phân nhóm khác có cấu trúc phenol đơn giản và coumarin) cũng như polyphenol (flavonoid) là những hợp chất tiềm năng chống vi khuẩn theo cơ chế kháng FtsZ. Phân đoạn ethyl acetat và cloroform là phân đoạn có thể cho tác dụng ức chế FtsZ tốt. Nên sử dụng lá, hoa để chiết xuất.
PHÂN TÍCH MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI SỨC SẢN XUẤT CỦA 3 GIỐNG LỢN DUROC, PIÉTRAIN, LANDRACE VÀ CÁC TỔ HỢP LAI GIỮA CHÚNG
Authors: Bình Nguyễn Văn , Bách Đinh Ngọc
Published: October 2024

Việc nghiên cứu xác định được các yếu tố ảnh hưởng tới sức sản xuất của con giống có ý nghĩa rất quan trọng cho việc đề xuất các giải pháp khoa học và công nghệ để nâng cao sức sản xuất của chúng. Mục đích của nghiên cứu này là nghiên cứu và phân tích một số yếu tố ảnh hưởng tới sức sản xuất của 3 giống lợn Duroc, Piétrain, Landrace và một số tổ hợp lai giữa chúng để làm cơ sở cho việc lựa chọn ra các tổ hợp đực lai cuối cùng tốt nhất. Nghiên cứu được thực hiện trên 767 lợn thuần thuộc 3 giống Duroc, Piétrain, Landrace và 528 cá thể của các tổ hợp lai giữa chúng với các tính trạng theo dõi: Tăng khối lượng, dày mỡ lưng, tiêu tốn thức ăn, tỉ lệ nạc và các các yếu tố ảnh hưởng: Cơ sở chăn nuôi, tính biệt, mùa vụ, giống. Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố: Cơ sở chăn nuôi, tính biệt và giống có ảnh hưởng rõ rệt tới tăng khối lượng, dày mỡ lưng và tiêu tốn thức ăn với mức độ tin cậy P từ 0,05 đến 0,001 nhưng không có ảnh hưởng đến tỉ lệ nạc. Trong khi đó, yếu tố mùa vụ không có ảnh hưởng hoặc ảnh hưởng ít tới các tính trạng (ns hoặc P<0,05). Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của tính biệt tới sức sản xuất của các tổ hợp lai cho thấy, lợn đực có khả năng sinh trưởng cao hơn lợn cái, dày mỡ lưng và tiêu tốn thức ăn thấp hơn lợn cái (với P<0,05); trái lại tỷ lệ nạc giữa lợn đực và lợn cái không có sự sai khác nhau rõ rệt (P>0,05).
ẢNH HƯỞNG CỦA KÍCH THƯỚC TRÀ ĐẾN HOẠT TÍNH KHÁNG KHUẨN, CHỐNG OXY HÓA, GÂY ĐỘC TẾ BÀO UNG THƯ CỦA NƯỚC TRÀ XANH
Authors: Thủy Vì Thị Xuân , Hoàng Đặng Xuân , Toàn Vũ Đức , Anh Nguyễn Nam , Phú Đoàn Nguyễn
Published: October 2024

Trà là đồ uống được tiêu thụ phổ biến đứng thứ hai trên thế giới. Trà xanh là loại trà được cho là tốt nhất về tác dụng ngăn ngừa ung thư, chống oxy hóa, chống viêm, kháng khuẩn... Nghiên cứu  này có mục tiêu phân tích ảnh hưởng của kích thước đến hoạt tính sinh học của trà xanh, để có cách uống trà xanh tốt cho sức khỏe. Đánh giá chất lượng cảm quan, thành phần hoá học và thử nghiệm hoạt tính kháng khuẩn, kháng oxy hoá và gây độc dòng tế bào ung thư của nước trà xanh, kết quả cho thấy, mẫu trà xanh có kích thước 2-3 mm được nhúng trong nước nóng (100oC) 5 phút đảm bảo về chất lượng cảm quan và khả năng kháng khuẩn (ở nồng độ cặn cô 200 mg/mL) cao hơn mẫu trà xanh không xay với Escherichia coli (ATCC 25922) 1,6 lần, Staphylococcus aureus 2,5 lần, Pseudomonas aeruginosa 1,64 lần. Ở nồng độ 128 µg/mL mẫu trà xanh 2-3 mm khử gốc tự do DPPH  đạt 68%, còn mẫu trà xanh không xay đạt 63%. Ở nồng độ cặn cô 256 µg/mL mẫu trà xanh 2-3 mm ức chế sự phát triển dòng tế bào ung thư cao hơn mẫu không xay nhỏ, với dòng tế bào HepG2 (ung thư gan) 3,45 lần, dòng tế bào KB (ung thư biểu mô) 3,21 lần, dòng tế bào A549 (ung thư phổi)  2,98 lần, dòng tế bào MCF-7 (ung thư vú) 2,43 lần.
NGHIÊN CỨU TẬP QUÁN KHAI THÁC, SỬ DỤNG CÂY THUỐC CỦA NGƯỜI DAO TẠI HUYỆN SÌN HỒ, TỈNH LAI CHÂU
Authors: Huyền Nguyễn Thị Thu , Sơn Hà Xuân , Thủy Nguyễn Thị Thu
Published: October 2024

Nghiên cứu đã đánh giá tập quán sử dụng, khai thác cây thuốc của người Dao tại huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu. Các số liệu được thu thập bằng phương pháp phỏng vấn trên 100 người dân tộc Dao có kinh nghiệm sử dụng thuốc y học cổ truyền, kết hợp với quan sát, thảo luận để phát hiện các bài thuốc, cây thuốc được sử dụng theo kinh nghiệm. Kinh nghiệm sử dụng thuốc của các đối tượng nghiên cứu có thể dựa vào gia truyền hoặc tự học để chữa bệnh cho đồng bào. Số lượng bài thuốc chữa bệnh của người Dao rất đa dạng, tập trung vào chữa 8 nhóm bệnh: xương khớp, gan mật, tiêu hóa, hô hấp, tiết niệu, tim mạch, thần kinh, cảm cúm, thuốc bổ và một số chứng bệnh khác. Nghiên cứu đã thu thập được 56 bài thuốc chữa bệnh xương khớp của người Dao, trong đó đã xác định được tên khoa học của loài 10 thực vật được sử dụng trong bài thuốc xương khớp.
NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC, GIẢI PHẪU VÀ SINH TRƯỞNG CỦA CÂY ĐÀN HƯƠNG TRẮNG (Santalum album L.) TRỒNG TRÊN ĐẤT ĐỒI TẠI TỈNH PHÚ THỌ
Authors: Loan Phạm Thanh
Published: October 2024

Nghiên cứu nhằm đánh giá đặc điểm sinh học, giải phẫu và khả năng sinh trưởng của cây Đàn hương trắng trồng tại Phú Thọ. Các mẫu nghiên cứu hình thái được thu thập tại Hà Nội, Phú Thọ. Đánh giá các chỉ tiêu sinh trưởng, mô hình tương quan được thực hiện trên mô hình trồng Đàn hương trắng tại xã Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ. Kết quả nghiên cứu đã mô tả được đặc điểm hình thái, giải phẫu các bộ phận thân, lá, rễ của cây. Tại thời điểm cây 4 năm tuổi có tốc độ tăng trưởng bình quân của Do là 1,35 cm/năm (Do đạt 5,89 cm), của Hvn là 0,75 m/năm (Hvn đạt 3,33 m), Dt là 0,33 m/năm (Dt đạt 1,48 m). Hvn và Do có mối tương quan rất chặt và được mô phỏng theo hàm Power: Hvn = 0,675 × Do0,909. Dt và Do có mối tương quan rất chặt và được mô phỏng theo hàm S: Dt = 2,718(0,438 – 1,137/Do), đã phát hiện được 04 loài côn trùng và 01 loài nhện gây hại trên lá cây, thân; mức độ bắt gặp rất ít. Cây Đàn hương trắng thích ứng khá tốt khi trồng trên điều kiện đất đồi tại tỉnh Phú Thọ.
ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN HỮU CƠ DẠNG LỎNG ĐẾN SINH TRƯỞNG, NĂNG SUẤT, CHẤT LƯỢNG CÚC HOA VÀNG (Chrysanthemum indicum L.) TRỒNG TẠI PHÚ THỌ
Authors: Loan Phạm Thanh
Published: October 2024

Nghiên cứu sử dụng phân bón hữu cơ dạng lỏng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất Cúc hoa vàng trồng tại Phú Thọ. Thí nghiệm gồm 4 công thức, bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh. Tiến hành theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng, năng suất, chất lượng hoa theo Dược điển Việt Nam V và sơ bộ đánh giá hiệu quả kinh tế. Kết quả cho thấy, các loại phân hữu cơ dạng lỏng với các thành phần dinh dưỡng khác nhau có ảnh hưởng rõ rệt đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng hoa cây Cúc hoa vàng. Khi bón bổ sung phân hữu cơ dạng lỏng Organic Boom cây sinh trưởng mạnh, chiều cao thân chính đạt 53,5 cm; chiều rộng tán 162,5 cm; đường kính gốc đạt 2,5 cm với số cành cấp 1 đạt 8,8 cành; số lứa hái đạt 7,2 lứa với năng suất trung bình lứa đạt 57,8 kg/sào Bắc Bộ; năng suất thực thu đạt 342,3 kg/sào Bắc Bộ; chất lượng hoa khô đạt tiêu chuẩn theo Dược điển Việt Nam V với hàm lượng chất chiết đạt cao nhất là 78,2%. Đây là loại phân bón cho lãi thuần đạt cao nhất là 9.079.000đ/sào Bắc Bộ với tỷ suất lợi nhuận đạt 1,97. Phân hữu cơ dạng lỏng Organic Boom có thể được sử dụng để thay thế một phần phân bón hóa học cho cây Cúc hoa vàng trồng tại Phú Thọ.
TRI THỨC BẢN ĐỊA, THÀNH PHẦN HỢP CHẤT, HOẠT TÍNH SINH HỌC CỦA CAO ETHANOL TỪ CÂY ĐỀ GIA VẢY (Debregeasia squamata)
Authors: Thủy Vì Thị Xuân , Hoàng Đặng Xuân , Sơn Nguyễn Thành , Minh Hà Ngọc , Quang Hà Ngọc
Published: October 2024

“Cò gia niệu” là tên gọi theo tiếng địa phương của cây Đề gia vảy (Debregeasia squamata) mà người dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú, Lào... ở huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La thường dùng. Cây được người dân dùng để chữa hiệu quả các bệnh về đường tiết niệu, sỏi thận và tiêu u. Bằng phương pháp định tính cho thấy, cả cao ethanol, cặn cô của thân, lá cây Đề gia vảy chứa các nhóm hợp chất polyphenol, tannin và coumarin. Cao ethanol có khả năng kháng khuẩn, chống oxy hóa, độc tế bào ung thư cao hơn cặn cô. Ở nồng độ 200 mg/mL, cao ethanol kháng chủng E. coli, chủng S. aureus, chủng P. aeruginosa với đường kính vòng kháng khuẩn lần lượt là 18,3 mm, 12,5 mm  và 17,5 mm. Cao ethanol ở nồng độ 100 µg/mL trung hòa gốc tự do 80,08%, chỉ số EC50 là 15,94 µg/mL. Ở nồng độ 100 µg/mL, cao ethanol ức chế sự phát triển của dòng tế bào LNCaP (ung thư tuyến tiền liệt) cao nhất đạt 83,5%, ức chế sự phát triển của dòng tế bào HepG2 (ung thư gan) đạt 76,81%, ức chế dòng tế bào MCF-7 (ung thư vú) với 62,38%, ức chế sự phát triền của dòng tế bào A549 (ung thư phổi) thấp nhất với 56,73%.
HOẠT TÍNH KHÁNG KHUẨN, CHỐNG OXY HÓA, GÂY ĐỘC TỐ TẾ BÀO UNG THƯ CAO ETHANOL CỦA BÀI THUỐC KHAM CĂM SƠN TRÀNG CHỮA VIÊM ĐẠI TRÀNG
Authors: Thủy Vì Thị Xuân , Linh Lê Diệu , Hoàng Đặng Xuân , Sơn Nguyễn Thành , Bình Lê Sỹ
Published: October 2024

Kham căm sơn tràng là bài thuốc của Lương y Bùi Văn Ngợi, được sử dụng điều trị bệnh viêm đại tràng từ những năm 1950 đến nay. Bài thuốc gồm 3 loài thực vật: Trắc đắc lắc (Dalbergia tsoi Merr. & Chun), Mơ tam thể (Paederia lanuginosa Wall) và Nghệ vàng (Curcuma longa L.). Nghiên cứu hoạt tính sinh học của cao ethanol nhằm góp phần bảo tồn và phát triển bài thuốc Kham căm sơn tràng. Bằng phương pháp định tính cho thấy, cao ethanol bài thuốc có chứa các hợp chất polyphenol, tanin và coumarin. Ở nồng độ 200 mg/mL, cao ethanol biểu hiện kháng chủng S.aureu, P. aeruginosa, E. coli với đường kính vòng kháng khuẩn lần lượt là 3,25 mm, 19,75 mm, 25,25 mm. Ở nồng độ 100 µg/mL, cao ethanol có hiệu quả khử gốc tự do DPPH đạt 88,97% với giá trị  SC50 là 25,17 µg/mL. Cao ethanol của bài thuốc có biểu hiện gây độc các dòng tế bào ung thư A549 (ung thư phổi), LNCaP (ung thư tuyến tiền liệt), MCF-7 (ung thư vú), HepG2 (ung thư gan) với giá trị IC50 lần lượt đạt 64,04 µg/mL, 65,72 µg/mL, 75,49 µg/mL, 87,65 µg/mL. Kết quả nghiên cứu cho thấy, bài thuốc Kham căm sơn tràng là bài thuốc chữa viêm đại tràng tiềm năng, có thể phát triển thành các dạng thuốc thuận lợi cho sử dụng và có hiệu quả chữa trị cao hơn.
ĐÁNH GIÁ HÀM LƯỢNG INDIGOTIN CÓ TRONG BỘT CHÀM THU TỪ HAI LOÀI THỰC VẬT PHÂN BỐ TẠI TỈNH LÂM ĐỒNG
Authors: Ngọc Nguyễn Văn , Nghĩa Võ Văn , Linh Lê Trúc , Bình Hoàng Thị
Published: October 2024

Loài chàm muồng (Indigofera cassioides Rottl. ex Bl.) và chàm bụi (Indigofera suffruticosa Mill.) là hai loài thực vật cho bột chàm phân bố nhiều ở khu vực Lâm Đồng. Trong đó, bột chàm mang màu chàm có nguồn gốc tự nhiên đã được con người sử dụng từ rất lâu đời để làm chất nhuộm và làm thuốc điều trị một số bệnh v.v… Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào được thực hiện để đánh giá hiệu suất tách chiết bột chàm và hàm lượng indigotin (indigotin tạo nên màu xanh chàm cho bột chàm) từ hai loài chàm này trên thế giới. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá hiệu suất tách chiết bột chàm và hàm lượng indigotin có trong bột chàm và mẫu chàm tươi của Indigofera cassioides và  Indigofera suffruticosa phân bố ở Lâm Đồng. Bột chàm của hai loài này thu được bằng cách sử dụng phương pháp chiết ngâm. Hàm lượng indigotin trong bột chàm và trong mẫu chàm tươi được định lượng bằng phương pháp đo quang phổ thực hiện trên máy quang phổ (UV-VIS) JASCO V-730. Kết quả cho thấy hiệu suất tách chiết và thu bột chàm từ hai loài này là 4,61 ± 0,30% đối với mẫu chàm muồng tươi và 4,23 ± 0,92% đối với mẫu chàm bụi tươi. Hàm lượng indigotin trong bột chàm muồng là 2,83 ± 0,467% và trong bột chàm bụi là 8,80 ± 2,12, tương ứng với hàm lượng indigotin trong mẫu chàm muồng và chàm bụi tươi lần lượt là 0,13 ± 0,02% và 0,37±0,09%.
KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG CỦA GÀ NHIỀU CỰA TRONG ĐIỀU KIỆN NUÔI NHỐT CHUỒNG THÔNG THOÁNG TỰ NHIÊN TẠI THÁI NGUYÊN
Authors: Ngân Nguyễn Thị , Đào Nguyễn Thị Bích , Trường Nguyễn Đức , Thùy Phạm Diệu , Duyên Dương Thị Hồng , Hòa Nguyễn Hữu
Published: October 2024

Việc nghiên cứu giống gà nhiều cựa (nhiều ngón) trong điều kiện   thông thoáng tự nhiên để bổ sung thêm thông tin về khả năng sinh trưởng của gà nhiều cựa trong các điều kiện khác nhau. Thí nghiệm được bố trí với 3 lần lặp lại đồng thời trong điều kiện chuồng hở, các lần lặp lại được bố trí đồng đều về: số lượng gà (100 con); tỷ lệ trống mái (50 mái + 50 trống); khối lượng gà 01 ngày tuổi (29,34 g); điều kiện tiểu khí hậu chuồng nuôi; thời gian nuôi đến 16 tuần tuổi; thức ăn sử dụng trong thí nghiệm là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh cho gà màu của Công ty Japfa Comfeed tương ứng với các giai đoạn tuổi. Số liệu thu thập được xử lý thống kê trên phần mềm Microsoff excel. Kết quả cho thấy gà nhiều cựa có tỷ lệ nuôi sống đến 16 tuần tuổi là 90,44%. Khối lượng gà lúc 16 tuần tuổi đạt 1.698,88 g đối với con trống và 1.419,56 g đối với con mái. Tăng khối lượng trung bình của gà trống cao nhất ở 9 tuần tuổi là 29,95 g/con/ngày, con mái ở tuần tuổi thứ 7 là 23,89 g/con/ngày. Tiêu tốn thức ăn của gà trống nhiều cựa là 3,73 kg, gà mái là 4,21 kg.
KẾT QUẢ ĐIỀU TRA VÀ ĐÁNH GIÁ SỰ PHÂN BỐ CÂY TAM THẤT BẮC (Panax notogiseng (Burk) F. H. Chen) TẠI HUYỆN BẮC HÀ, TỈNH LÀO CAI
Authors: Anh Trần Thị Mai , Josef Eitzinger , Hùng Nguyễn Thế , Hùng Hoàng Văn , Thảo Đỗ Thị Phương , Thảo Nguyễn Thị Mai , Hòa Dương Thị Minh , Nhuận Nguyễn Đức , Linh Nguyễn Thùy , Quân Dương Anh
Published: October 2024

Với những đặc trưng về địa hình, địa chất và khí hậu, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai có thảm thực vật tự nhiên phong phú và đa dạng, trong đó có nhiều loài dược liệu quý, đặc biệt là cây Tam thất bắc. Nghiên cứu này đã sử dụng phương pháp điều tra, khảo sát dược liệu để xác định đặc điểm sinh trưởng cây dược liệu Tam thất bắc. Kết quả nghiên cứu cho thấy, Tam thất bắc ở địa phương có kích nhỏ hơn Tam thất từ Trung Quốc, một năm chỉ ra một chồi và có diện tích phân bố nhỏ, tập trung ở các khu vực có độ cao khoảng 800-1200 m, phần lớn tập trung ở các xã Nậm Mòn và Tả Văn Chư, huyện Bắc Hà. Dù vậy, kết quả đánh giá sự phân bố Tam thất bắc trên cơ sở ứng dụng công nghệ số viễn thám giải đoán ảnh vệ tinh Sentinel-1 và Sentinel-2 tích hợp công nghệ GIS lại cho thấy huyện Bắc Hà có tiềm năng phát triển cây Tam thất bắc với diện tích khoảng 6018,7 ha.
ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ TRÊN BỆNH NHÂN NHỒI MÁU NÃO TRẺ TUỔI TẠI KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC
Authors: Dũng Nguyễn Tiến , Quỳnh Nguyễn Thị Thu , Hương Bùi Thị Thu , Sinh Nguyễn Phương , Thùy Phạm Thị , Huyền Bùi Thị , Trọng Lò Minh , Tú Hồ Cẩm
Published: October 2024

Đột quỵ não nói chung cũng như nhồi máu não nói riêng là bệnh có tỷ lệ tử vong cao, để lại di chứng nặng nề, ảnh hưởng lớn đến người bệnh, là gánh nặng cho gia đình và xã hội. Với mục tiêu mô tả đặc điểm lâm sàng và các yếu tố nguy cơ trên bệnh nhân nhồi máu não tại một số tỉnh khu vực miền núi phía Bắc, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu trên 100 bệnh nhân được chẩn đoán nhồi máu não (thời điểm đột quỵ lần đầu ≤ 60 tuổi) điều trị tại Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên tình nguyện tham gia nghiên cứu. Bằng phương pháp nghiên cứu mô tả có phân tích, chúng tôi đã thu được kết quả: 77% bệnh nhân đến viện sau 4,5h từ khi khởi phát. Triệu chứng lâm sàng thường gặp là: yếu/liệt vận động, nói khó và méo miệng tương ứng là: 97%, 95% và 72%. Đau đầu chiếm 49%, tê bì chiếm 41%, hoa mắt/chóng mặt chiếm 27%, rối loạn cơ tròn chiếm 21%, buồn nôn/nôn chiếm 8%. 70% có tiền sử tăng huyết áp và rối loạn lipid máu 77%.
BÁO CÁO BỘ SƯU TẬP GENE TỐI ƯU VẬT CHỦ BIỂU HIỆN, MÃ HOÁ KHÁNG NGUYÊN PHỔ QUÁT TOÀN CẦU E VÀ NS1 CỦA FLAVIVIRUS
Authors: Nguyên Cù Lê , Đạt Đặng Tuấn , Lương Nguyễn Ngọc
Published: October 2024

Việt Nam nằm trong số những điểm nóng toàn cầu về bệnh truyền nhiễm, trong số đó chi Flavivirus gây ra nhiều dịch bệnh nguy hiểm gồm sốt xuất huyết, sốt viêm não Nhật Bản và sốt Zika gây bệnh đầu nhỏ. Hiện nay công tác điều tra dịch tễ học huyết thanh tại Việt Nam còn gặp nhiều trở ngại, dẫn đến các chính sách y tế công cộng và biện pháp dự phòng chưa đạt được hiệu quả. Lý do chính gồm thiếu kháng nguyên có giá thành chất lượng đáp ứng xét nghiệm huyết thanh quy mô lớn và do tính đa dạng phức tạp của các biến thể thuộc chi Flavivirus khiến việc chẩn đoán và dự phòng gặp nhiều khó khăn. Để khắc phục các vấn đề này, chúng tôi đặt mục tiêu tạo ra bộ sưu tập gene tối ưu mã hoá các kháng nguyên phổ quát toàn cầu E và NS1 của ba loại Flavivirus bản địa ở Việt Nam là dengue, Zika và viêm não Nhật Bản. Sử dụng phương pháp tạo trình tự liên ứng từ trình tự các biến thể được đăng ký trên cơ sở dữ liệu, chúng tôi tạo ra các trình tự phổ quát toàn cầu của protein E và NS1 của ba nhóm virus là Dengue, Zika và JEV. Thông qua tối ưu gen biểu hiện vật chủ, 15 gen tối ưu vật chủ mã hoá cho NS1 đã được tổng hợp. Kiểm tra sự biểu hiện NS1 của virus gây bệnh sốt xuất huyết Dengue và viêm não Nhật Bản ở vật chủ E. coli cho kết quả khả quan.
KHẢ NĂNG KHÁNG OXY HÓA VÀ ỨC CHẾ ENZYME TYROSINASE CỦA CAO CHIẾT CỎ SỮA LÁ NHỎ (Euphorbia thymifolia L.) TẠI KIÊN GIANG
Authors: Hậu Nguyễn Thị Thu , Bá Huỳnh Văn , Yến Huỳnh Kim , Huyền Hồng Mộng , Yến Vũ Thị , Thương Đoàn Kim , Kiaxiong Naohoua , Anh Trần Thị Quế
Published: October 2024

Khả năng kháng oxy hóa (trung hòa gốc tự do DPPH, khử ion Fe3+) và sự ức chế hoạt động của enzyme tyrosisnase được thực hiện để đánh giá hoạt tính sinh học của cao ethanol Cỏ sữa lá nhỏ (Euphorbia thymifolia L.). Mẫu được ly trích bằng ethanol 96%, trong 72 giờ (tỷ lệ 1:4). Kết quả thu được, hiệu suất ly trích Cỏ sữa là 7,5%. Hàm lượng polyphenol tổng là 7699,540 mgGAE/g, hàm lượng flavonoid tổng là 235,339 mg QE/g cao chiết. Khả năng trung hòa gốc tự do DPPH với giá trị IC50 là 63,501 µg/mL, khả năng khử ion Fe3⁺ với giá trị Abs0,5 là 90,993 µg/mL. Khả năng ức chế hoạt động enzyme tyrosinase in vitro với IC50 là 3,92 µg/mL. Nghiên cứu đã bước đầu cho thấy cao ethanol Cỏ sữa lá nhỏ cho kết quả kháng oxy hóa, ức chế enzyme tyrosinase cao là nguồn nguyên liệu tiềm năng cho ngành dược phẩm và mỹ phẩm.