Ο ρόλος των κινήτρων εργασίας και η επίδραση ψυχολογικών χαρακτηριστικών στη δια βίου μάθηση των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης
Authors: Κυριατζάκου Κωνσταντία 
Published: September 2021

Στόχος της παρούσας διατριβής είναι η διερεύνηση της μορφής παρακίνησης στην εργασία και ψυχολογικών χαρακτηριστικών και η σχέση τους με τη δια βίου μάθηση των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και τους λόγους συμμετοχής στην επιμορφωτική διαδικασία. Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης διατριβής πραγματοποιήθηκε αρχικά δευτερογενής έρευνα, ώστε να αποσαφηνιστούν έννοιες όπως επαγγελματική ανάπτυξη εκπαιδευτικών, παρακίνηση στην εργασία και άλλοι ψυχολογικοί παράγοντες όπως άγχος, κατάθλιψη, αυτοεκτίμηση και προσωπικότητα. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε πρωτογενής έρευνα στους εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ανά την ελληνική επικράτεια με τη μορφή ερωτηματολογίου που διερευνούσε τις αντιλήψεις των ερωτώμενων για την επιμόρφωσή τους (αποτελεσματικότητα, επιμορφωτικές ανάγκες και λόγους συμμετοχής), την ικανοποίηση των τριών ψυχολογικών αναγκών (αυτονομία, επάρκεια και διαπροσωπικές σχέσεις) στην εργασία τους και τη μορφή παρακίνησης στην εργασία. Επίσης, διερευνούσε, όπως προαναφέρθηκε, το άγχος, την κατάθλιψη, τους τύπους προσωπικότητας, την αυτοεκτίμηση και τον βαθμό εμπλοκής στην εργασία. Συνολικά, 556 ερωτηματολόγια συμπληρώθηκαν. Επίσης, χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της συνέντευξης, όπου η ανάλυση των δεδομένων έγινε με τη μέθοδο ανάλυσης περιεχομένου. Οι κυριότερες μέθοδοι ανάλυσης που χρησιμοποιήθηκαν ήταν η ανάλυση αξιοπιστίας του ερωτηματολογίου, ο έλεγχος συγκρίσεων, η ανάλυση συσχετίσεων, η ανάλυση παλινδρόμησης και η επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση τυχόν ευρέσεως αποδεκτού μοντέλου.Σύμφωνα με τα ερευνητικά αποτελέσματα, η συνολική ικανοποίηση των τριών ψυχολογικών αναγκών επηρεάζει την αυτόνομη παρακίνηση των εκπαιδευτικών στην εργασία και αυτή με τη σειρά της επηρεάζει τόσο τις αντιλήψεις για την αποτελεσματικότητα της επιμόρφωσης όσο και το συνολικό κίνητρο συμμετοχής στην επιμορφωτική διαδικασία. Από τα τρία είδη κινήτρων συμμετοχής στην επιμόρφωση, επηρεάζει περισσότερο το κίνητρο της επαγγελματικής ανάπτυξης. Το κίνητρο συμμετοχής επηρεάζεται τόσο από τις πρότερες αντιλήψεις που έχουν οι εκπαιδευτικοί για την αποτελεσματικότητα της επιμόρφωσης στην επαγγελματική ανάπτυξη και εξέλιξή τους, όσο και από τη μορφή παρακίνησης στην εργασία τους και την ικανοποίηση των τριών ψυχολογικών αναγκών στο χώρο εργασίας και ειδικότερα της αυτονομίας αφού η αίσθηση αυτονομίας είναι αυτή που σχετίζεται άμεσα με την αυτόνομη παρακίνηση. Βρέθηκε ότι: α) η αυτόνομη ή εσωτερική παρακίνηση στην εργασία συσχετίζεται με αρκετούς από τους υπό διερεύνηση παράγοντες, επηρεάζοντας τόσο το κίνητρο συμμετοχής στην επιμόρφωση και τις αντιλήψεις για την αποτελεσματικότητα της επιμόρφωσης όσο και την ικανοποίηση των τριών ψυχολογικών αναγκών, β) ο παράγοντας της εμπλοκής στην εργασία αποτελεί προβλεπτικό παράγοντα τόσο για την ικανοποίηση των τριών αναγκών, όσο και τον αυτοπροσδιορισμό των εκπαιδευτικών, ενώ συσχετίζεται θετικά με όλες τις μορφές της αυτόνομης παρακίνησης καθώς και με την ίδια. Επίσης, βρέθηκε θετική συσχέτιση μεταξύ του παράγοντα της εξωστρέφειας και της ικανοποίησης των τριών αναγκών, της αυτοεκτίμησης και του αυτοπροσδιορισμού των εκπαιδευτικών στον χώρο εργασίας τους και αρνητική συσχέτιση με την κατάθλιψη, ενώ η ευσυνειδησία συσχετίζεται θετικά με την αυτοεκτίμηση, τον αυτοπροσδιορισμό και την εσωτερική παρακίνηση ιδιαίτερα.