bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Adli antropolojide bilişsel yanlılıklar
Authors: Yalçın Sarıbey Aylin , Büyükkaymaz Ayşenur
Published: December 2024

Adli bilimler, adalete hizmet etmek üzere farklı bilim dallarını çatısı altında barındıran disiplinler arası bir uygulama alanına sahiptir. Adli bağlamda inceleme konusu olmuş kemik bulgularının analizini kapsayan adli antropoloji de bu alt bilim dallarından birisidir. Adli antropologlar kemik bulgularından yaş, cinsiyet, boy gibi biyolojik verilere ulaşmak, patolojik değerlendirmelerde bulunmak ve travma bulgularını irdelemek gibi analizler gerçekleştirmektedir. Bilişsel yanlılıklar, insan beyninin düşünme süreçlerinde bilgiyi kategorize etmek ve hızlı işlemek için istemsizce başvurduğu kalıplardır. Birey, yanlı olduğunun farkında değildir ve kasıtlı olarak bir taraf seçmez. Kasıtsız ama öngörülebilir bu eğilimler, algılamayı, hafızayı, muhakeme yeteneğini ve davranışları etkileyebilir. Adli bilimlerde bilişsel yanlılıklar ise bu durumun adli analizler gerçekleştiren uzmanların karar verme süreçlerine yansımasıdır denilebilir. 2016’da başlayıp takip eden yıllarda alevlenen “Bj.581” isimli Viking mezarının cinsiyetine dair tartışmalar bağlamsal değerlendirmeleri şekillendiren bilişsel süreçleri gündeme getirmiş ve yanlılıkların bilimsel analizlere etkisini inceleme ihtiyacı doğmuştur. Bu çalışmada adli antropoloji alanında bilişsel yanlılıkların etkisini ortaya koyan çalışmaları tespit etmek amacıyla literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Tespit edilen makaleler incelenirken içerik analizi tekniğinden faydalanılmıştır. Adli bilimler alt disiplinleri arasında adli antropolojinin sık çalışıldığı ancak yeterli yayın olmadığı gözlemlenmiştir. Toplamda beş deneysel makaleye ve bir vaka raporuna ulaşılmıştır. Çalışmalarda biyolojik profilin oluşturulmasına özellikle cinsiyet tespitine odaklanıldığı gözlemlenmiştir. Bağlamsal yanlılık ve doğrulama yanlılığının hem metrik hem metrik olmayan adli antropoloji analizlerine yansıdığı anlaşılmıştır. Adli bilimlerin genelinde bilişsel yanlılıklara karşı farkındalığın oluşturulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Sıralı açığa çıkarma yaklaşımı gibi sistematik önlemlerin alınması gerektiği ve yeni çalışmalara ihtiyaç olduğu değerlendirilmiştir.
Van Başkale Yahudilerinin kültürel geçmişi
Authors: Çelik Azat , Levendoğlu Fuat
Published: December 2024

Bu çalışma, uzun yıllar boyunca Van ilinin Başkale ilçesinde yaşayan ve 20. yüzyılın ikinci yarısı itibariyle kalan son ailelerin de göç etmesiyle bölgede varlığı kalmayan Başkale Yahudileri hakkındadır. Çalışmada Yahudilerin bölgeye ne zaman, nereden ve hangi sebeplerden ötürü geldikleri, gelip yerleştikten sonra bölgedeki sosyo-kültürel yaşamlarının nasıl olduğu ve bölgeden tekrar göç etme sebepleri araştırılmıştır. Tarihi kaynaklara ve mülakat sonucu edindiğimiz bilgilere göre; Van-Başkale Yahudilerinin bölgeye zorunlu nedenlerle göçle gelip, bölgede uzunca bir süre yaşam sürdükten sonra gönüllü ve çeşitli sebepler doğrultusunda yine başka coğrafyalara peyderpey göç ettikleri bilinmektedir. Sınırlı sayıdaki literatür bilgisine göre; Yahudiler bölgede Türkler, Kürtler, Ermeniler ve Yezidiler ile uzun yıllar birlikte yaşayarak, kültürel alışverişlerin gerçekleşmesinde de rol oynamışlardır. Yine; bölgede yaşadıkları süre boyunca Yahudilerin dil olarak Aramiceyi kullandıkları; bunun yanında Kürtçe ve Türkçe de konuşabildikleri bilinmektedir. Bölgenin kerpiç mimariye dayalı barınak ve kapalı mekân mimarisi, Yahudiler de dâhil dönemin tüm etnik grupları için ortak özellik oluşturmaktadır. Bölge bakımından bir başka ortak özellik de geniş aile yapısıdır. Bölge Yahudilerinde de geniş aile şekli ve büyüklere saygı, etnik grupların benzer kültürünü oluşturmaktadır. Dolayısıyla aile içi otorite, rol ve sorumluluklar da söz konusu kültürel yapıya göre belirlenmiştir. Buna göre; coğrafi bölgenin benzeşen kültürel yapısına dayalı olarak, Van Başkale Yahudilerinin gelenek-görenek, inanış ve ritüelleri de yine bölgenin diğer kültürel grupları ile benzerlikler barındırır. Sonuç olarak, kendilerini Nash Didan olarak tanımlayan Van-Başkale Yahudilerinin, bu bölgeye Mezopotamya, Irak ve İran üzerinden geldikleri, Başkale’de ise en erken verilere göre en az 200 yıllık süreç içinde sosyal, kültürel, dini ve ekonomik yaşam inşa ettikleri anlaşılmıştır.
ORTAÖĞRETİMDE ÖĞRENİM GÖREN ÖĞRENCİLERİN BEDEN EĞİTİMİ DERSİ SPORTMENLİK DAVRANIŞI VE ŞİDDET EĞİLİMİ SIKLIĞI İLE MUTLULUK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Authors: Boztepe Öner , Altun Ekiz Meryem
Published: December 2024

Bu çalışmanın amacı Ortaöğretimde Öğrenim Gören Öğrencilerin Beden Eğitimi Dersi Sportmenlik Davranışı ve Şiddet Eğilimi Sıklığı ile Mutluluk Arasındaki İlişkinin İncelenmesidir. İlişkisel tarama modeli uygulanan bu çalışmaya 2022-2023 eğitim öğretim yılında U.B. Çok Programlı Anadolu Lisesi’nde öğrenim gören 374 gönüllü öğrenci katılmıştır. Veriler “Beden Eğitimi Dersi Sportmenlik Davranışı Ölçeği, Şiddet Eğilimi Ölçeği ve Mutluluk Ölçeği” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde öncelikle ölçek puanlarının normallik testi yapılmış ve verilerin normal dağılım göstermediği tespit edilmiştir. Buna bağlı olarak da betimsel istatistik yöntemleri ile beraber Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve Sperman Brown sıra farkları testi uygulanmıştır. Öğrencilerin cinsiyet ve yaş değişkenine göre şiddet eğilimi ve sportmenlik davranışı puanlarında anlamlı farklılık gözlenirken mutluluk puanlarında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Öğrencilerin lise türüne göre yapılan analiz sonuçlarında sportmenlik puanlarında anlamlı farklılık görülürken şiddet ve mutluluk puanlarında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Öğrencilerin sınıf değişkenine göre şiddet puanlarında anlamlı farklılık görülürken sportmenlik ve mutluluk puanlarında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Korelasyon analizi sonuçlarına göre; şiddet ve mutluluk arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki; sportmenlik ve mutluluk arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki; yaş ve sportmenlik arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki; sınıf ve yaş ile şiddet arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak erkeklerin şiddet ve sportmenlik davranışları kadınlardan daha yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Şiddet eğilimi ölçeğinden alınan en yüksek puan 15 yaş grubunda iken sportmenlik davranışı ölçeğinden alınan en yüksek puan ise 16 yaş grubundaki öğrencileri kapsamaktadır. Sınıf düzeyine bakıldığında şiddet eğilimi ölçeğinden alınan en yüksek puan 10. sınıftaki öğrencilerde görülmüştür. Öğrencilerin şiddet puanlarının artması durumunda mutluluk puanlarının azalacağı, sportmenlik puanlarının artması durumunda mutluluk puanlarının da artacağı söylenebilir.
A COMPARISON OF PERFORMANCE PARAMETERS VARYING BY PLAYING POSITIONS OF U-18 FOOTBALL PLAYERS
Authors: Koç Murat , Öztürk Barışcan , Dişçeken Osman , Engin Hakan , Uzunca Caner
Published: December 2024

The aim of this study is to determine the performances of U-18 football players in the Super Amateur League and compare some of their physical and physiological performances based on their positions. League and compare some selected physical and physiological performance parameters according to the positions they played. A total of 54 male soccer players with an age of 16.83±1.68 years and 7.14±3.16 years of sports experience participated in the study voluntarily. Performance criteria for the football players included Yo-Yo IR1 distance, VO2max, and vVO2max, as well as 10m, 30m, Illinois Agility Test, COD, CMJ, and RAST tests. A one-way ANOVA test was employed to compare the performances of football players according to their playing positions. Significant differences were found in favor of forwards in CMJ, average, and peak anaerobic power results (p0.05). It was observed that peak and average anaerobic power and vertical jump results were significantly better in forwards compared to players in other positions. Strikers demonstrated superior peak and average anaerobic power as well as vertical jump performance compared to players in other positions.
ÇOCUKLARIN FİZİKSEL AKTİVİTE ALIŞKANLIĞI EDİNME SÜRECİNDEKİ FIRSAT VE ENGELLERİ
Authors: Sütcü Pektaş Özge , Yüksel Hidayet Suha
Published: December 2024

Günümüzde çocuklar arasında hareketsiz yaşam tarzının sürekli arttığı bilinmektedir. Okul çağındaki çocukların düzenli fiziksel aktivite yapmamaları onları olumsuz etkileyen hareketsiz bir yaşam tarzı sürmelerine sebep olmaktadır. Bu noktadan hareketle bu çalışmanın amacı çocukların düzenli fiziksel aktivite alışkanlığı edinme sürecindeki fırsat ve engelleri beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin bakış açısından incelemektir. Çalışmada nitel araştırmanın bir deseni olan durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmaya 23 beden eğitimi öğretmeni katılmıştır. Çocukların düzenli fiziksel aktivite alışkanlığı edinme sürecindeki engellerini ve fırsatlarını açığa çıkarmak için 10 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Fiziksel aktivite alışkanlığı edinme sürecindeki fırsat ve engeller 6 tema (beden eğitimi dersi, okula dayalı fiziksel aktivite, motivasyon, fiziksel yeterlik, çevreyle etkileşim, bilgi ve tutum) altında sunulmuştur. Beden eğitimi dersinin merkezi rolü ve niteliğiyle birlikte okula dayalı fiziksel aktivite bu sürecin önemli belirleyicileri arasındadır. Bununla birlikte yaşam boyu fiziksel aktivite alışkanlığı sürecinin önemli bileşenleri arasında olan motivasyon, fiziksel yeterlik, çevreyle etkileşim ile bilgi ve tutuma ilişkin fırsat ve engelleri anlamak gerekmektedir. Bu süreçte öğretmenin yaklaşımı, okulun konumu, arkadaş/aile desteği ve bilgiye erişim kolaylığı bazı fırsatlar olarak ortaya çıkmıştır. Dersin süresi, okul imkanlarının yetersizliği, ailenin tutumu ve sınav kaygısı gibi konular ise bu sürecin bazı engelleri olarak ortaya çıkmıştır.
YAŞLILARDA EGZERSİZ İLE İLGİLİ TÜRKÇE WEB SİTELERİNİN OKUNABİLİRLİK, GÜVENİRLİK VE KALİTE AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Authors: Keskin Tahir , Ergan Mesut , Ünüvar Bayram Sönmez , Başkurt Zeliha
Published: December 2024

Bu çalışmanın amacı “yaşlılarda egzersiz” ile ilgili Türkçe çevrimiçi platformlarda yer alan bilgileri inceleyerek, bu bilgilerin güvenirliğini, etkinliğini ve okunabilirliğini değerlendirmektir. Kesitsel olarak planlanan bu çalışma Türkçe dilinde, Google arama motorunda, dâhil edilme kriterlerini karşılayan 29 Web sitesi ile gerçekleştirildi. Web sitelerinde yer alan egzersizle ilgili bilgiler ayrıntılı olarak değerlendirildi. Web sitelerinin okunabililik düzeyleri Ateşman Okunabilirlik Formülü, güvenirlilik ve bilgi kaliteleri ise Quality Criteria for Consumer Health Information (DISCERN) ve Journal of American Medical Association (JAMA) ölçekleriyle analiz edildi. İncelenen 29 web sitesi arasında 7’sinin sağlıklı yaşam merkezine, 6’sının doktorlara, 3’ünün fizyoterapistlere ait olduğu, 13’ünün ise sağlık sayfası olduğu belirlendi. Ateşman formülüne göre sayfaların okunabilirliğinin orta zorlukta olduğu tespit edildi. Web sayfası içeriklerine göre sayfaların egzersizle ilgili içeriklerinin yetersiz olduğu ve düşük güvenirliğe sahip oldukları belirlendi. DISCERN skoruna göre sağlık sayfalarının güvenirlilik ve kalitesinin çok zayıf, fizyoterapistlere ait sayfaların zayıf, sağlık sayfalarının ve doktorlara ait sayfaların ise orta düzeyde olduğu gözlemlendi. Sonuç olarak “yaşlılarda egzersiz” ile ilgili Web sayfalarının okunabilirlik düzeyleri orta düzeyde, güvenirlik ve kaliteleri ise düşük düzeyde olup hitap ettiği popülasyon için yeterli düzeyde değildir. Bu nedene “yaşlılarda egzersiz” konulu web sitelerinin içerikleri hazırlanırken okunabilirlik, kalite ve güvenirlilik açısından değerlendirilip yetkin kişiler tarafından hazırlanması, bu konuda bir denetleme mekanizması ve standardizasyonun oluşturulması gerekmektedir.
REKREASYONEL LİDERLİK DAVRANIŞI İLE KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Authors: Genç Halil İbrahim , Dilmaç Eminsafa , Genç Yunus
Published: December 2024

Bu araştırmanın amacı, rekreasyonel liderlik davranışı ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma modellerinden ilişkisel tarama modelinin benimsenmiştir. çalışmaya, bir devlet üniversitesinin lisans programlarına kayıtlı 213’ü kadın 194’ü erkek olmak üzere toplam 407 üniversite öğrencisi dâhil edilmiştir. Araştırmada kullanılan veriler, araştırmacılar tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu, rekreasyonel liderlik davranışı ölçeği ve beş faktör kişilik ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde değişkenler arasındaki ilişkinin tespiti için Pearson korelasyon analizi ve Regresyon analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın bulgular incelendiğinde rekreasyonel liderlik davranışı ile öz denetim ve deneyime açıklık kişilik özelliği arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra deneyime açıklığın rekreasyonel liderlik davranışını anlamlı şekilde yordadığı görülürken öz denetim boyutunda rekreasyonel liderlik davranışı üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu araştırmanın sonuçları, rekreasyonel liderlik davranışı ile kişilik özellikleri arasında anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymaktadır.
OSMANLI DEVLETİ’NDE SERBEST ZAMAN VE EĞLENCEYE YÖNELİK HUKUKİ DÜZENLEMELER: 1896 TARİHLİ BİR NİZAMNAME İNCELEMESİ
Authors: Ekinci Erdoğan
Published: December 2024

Osmanlı Devleti, farklı milletlerin ve dinlerin bir arada yaşadığı çok kültürlü yapısıyla çeşitli serbest zaman ve eğlence tarzlarının gelişimine zemin hazırlamıştır. Bu etkinlikler genellikle İstanbul gibi büyük merkezlerde yoğunlaşmış ve sadece serbest zaman geçirme amacı taşımamış, aynı zamanda ekonomik, yenilikçi ve birleştirici işlevlere de sahip olmuştur. 19. yy’da, tiyatro, şan kahvesi, balo, dilsiz oyunlar, hokkabazlık, cambazlık, kukla oyunları vd. eğlence türlerinin ve mekanlarının sayısı artmıştır. Ancak, bu eğlence mekanlarında alkol, uyuşturucu, kumar vb. toplumsal normlara aykırı durumlar, çeşitli olumsuzluklara neden olmuştur. Bu olumsuzluklar karşısında Osmanlı Devleti, toplumun ve devletin güvenliği açısından çeşitli tedbirler almayı amaçlayan nizamnameler ve kanunnameler yayınlamıştır. Bunlardan biri, 11 Haziran 1896 tarihinde yayınlanan “Memalik-i Şahane’de Umumun İntibah ve Tenezzühü İçin İcra Olunabilecek Lubiyat ve Lehviyata Dair Nizamname” başlıklı belgedir. Bu araştırma, Osmanlı Devleti’nde serbest zaman ve eğlenceye yönelik hukuki düzenlemeleri içeren nizamnamenin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, nizamnamenin incelenmesi için nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan tarihi araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda, doküman analizi tekniği ile nizamname üzerinde detaylı bir inceleme yapılmıştır. Nizamnamenin içeriğinin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak, nizamnamenin Osmanlı Devleti’nde serbest zaman ve eğlence faaliyetlerinin devlet kontrolünde ve belirlenen kurallar çerçevesinde gerçekleşmesi amacıyla oluşturulduğu belirlenmiştir. Osmanlı Devleti’nde serbest zaman ve eğlence faaliyetlerinin dini, siyasi ve edebi hassasiyetler çerçevesinde şekillendiğini görülmüştür.
KADIN VOLEYBOLCULARA 8 HAFTA BOYUNCA UYGULANAN FİFA 11+ ISINMA EGZERSİZLERİNİN FONKSİYONEL HAREKET TARAMASI TEST SONUÇLARI VE SERVİS HIZINA ETKİSİ
Authors: Akkoyunlu Ayhan , Aka Hasan
Published: December 2024

Öz: Bu çalışmanın amacı voleybolculara uygulanan FİFA 11 + Isınma Programı ve Geleneksel Isınma Programının voleybolcularda servis hızına ve FHT test sonuçlarına etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya Türkiye Kadınlar Voleybol 2. Liginde oynayan 22 kadın voleybolcu katıldı; katılımcılar rastgele yöntemle FİFA 11 + Isınma Grubu (FIG) ve Geleneksel Isınma Grubu (GIG) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Katılımcıların fonksiyonel hareket kalıpları Fonksiyonel Hareket Taraması (FHT) test kiti; servis hızları ise Pocket Radar Ball Coach Speed Gun (USA) marka hız ölçüm cihazıyla çalışmanın başlangıcında ve sekiz haftalık egzersizler sonrasında olmak üzere iki kez ölçülmüştür. Katılımcıların ön test ile son testleri arasındaki farkın belirlenmesinde Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Yapılan istatistiksel analiz sonuçlarına göre geleneksel ısınma uygulayan GIG katılımcılarının FHT test sonuçlarına göre Öne Adımlama alt testi ve FHT toplam puanlarında son test lehine anlamlı fark belirlenmiştir. FIFA 11+ ısınma programı uygulayan FIG katılımcılarının ise servis hız ölçümlerinde ön test lehine, FHT testi sonuçlarında ise Derin Çömelme, Öne Adımlama, Gövde Stabilite Şınavı, Rotasyon Stabilitesi alt testlerinde ve FHT toplam puanlarında son test lehine anlamlı fark tespit edilmiştir. Futbol branşına yönelik olarak geliştirilen ve yaralanmaların önlenmesinde etkin bir şekilde kullanılan FIFA 11+ ısınma egzersizlerinin, voleybolcuların fonksiyonel hareket kalıplarının geliştirilmesinde ve yaralanmaların önlenmesinde de kullanılabileceği söylenebilir.
Bilgi Yönetim Becerileri Ölçek Uyarlama Çalışması
Authors: Öztürk Hamdi
Published: December 2024

Bu çalışmanın amacı bilgi edinimi, bilgi paylaşımı ve bilgi uygulaması faktörlerini içeren bilgi yönetim becerileri olgusunu ölçmek amacıyla Lin ve Lee’nin (2005) geliştirdiği bilgi yönetim ölçeğini Türkçeye uyarlamaktır. Bu amaçla sağlık kurumlarında görev yapan 808 sağlık çalışanından (hemşire, tıbbi sekreter, sağlık teknikeri) toplam 282 anket toplanmıştır. Ölçek maddelerinin dil geçerliliğini sağlamak amacıyla maddeler bir devlet üniversitesindeki yabancı diller yüksekokulunda bulunan akademisyenler tarafından İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir. Ölçek 20 akademisyene iki hafta arayla uygulanmıştır. Ölçeğin dil geçerliliği sağlandıktan sonra güvenilirlik ve geçerlilik analizleri yapılmıştır. Yapı geçerliliğinin test edilmesine yönelik açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve Cronbach Alpha güvenirlik analizi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda maddelerin açıklanan varyansın %64,54’ünü karşıladığı, faktör yüklerinin 0.60-0.87 arasında olduğu ve Cronbach Alpha katsayısının 0.952 olduğu gözlemlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucu elde edilen uyum iyiliği indekslerinin (GFI, SRMR, AGFI, TLI, NFI, RMSEA, CFI, χ2/df) literatürde yer alan aralıkta olduğu tespit edilmiştir. Orijinal ölçek üç faktörden oluşmasına rağmen faktör analizi neticesinde ölçeğin Türkçeye uyarlanmış hâlinin tek faktörlü olarak ele alınacağı sonucuna varılmıştır.
Makine Öğrenmesi Modellerini Kullanarak Akademik Veri Tabanlarına İlişkin Tahminler Oluşturma
Authors: Eroğlu Ertuğrul Burak , Binici Kasım
Published: December 2024

Makine öğrenmesi, birçok uygulamayı güçlendirerek günümüzde hemen her alanda yaygın kullanılan bir teknoloji haline gelmiştir. Temel anlamda türlü veri kümeleriyle eğitilen bir makinenin amaca uygun algoritmalar kullanarak programlanması neticesinde insan eliyle gerçekleştirilen işlerin bilgisayar sistemlerine devredilmesini hedefleyen makine öğrenmesi uygulamaları, otonom sistemlere güç vermektedir. Kütüphane danışma hizmetlerinin makine öğrenmesi teknikleriyle otonom biçimde yürütülmesinde kullanışlı makine öğrenmesi algoritmalarının belirlenmek istendiği bu çalışmada, akademik veri tabanlarıyla eğitilen bir makine öğrenmesi modelinin, herhangi bir konudaki bilgi kaynağı gereksinimini betimleyen doğal dil sorularına verdiği yanıtların başarım düzeyleri çeşitli makine öğrenmesi algoritmaları çerçevesinde incelenmektedir. Bunun için öncelikle T.C. Millet Kütüphanesi’nde listelenen akademik veri tabanları referans alınmış, öznitelikleri tanımlanarak bir eğitim veri seti oluşturulmuş ve çeşitli veri madenciliği teknikleri kullanılarak model eğitilmiştir. Ardından modeli sınamak amacıyla gereksinim duyulan test veri setinin ortaya çıkarılması amacıyla 7300 soruluk bir liste oluşturulmuştur. Bir konu hakkındaki bilgi kaynağı gereksinimini betimleyen ve kütüphane danışma birimlerine sorulma potansiyeli bulunan bu yapay sorular, doğal dil işleme ve metin madenciliği teknikleri kullanılarak işlenmiştir. Çalışmadaki veri matrislerine uygun olduğu tespit edilen yedi farklı makine öğrenmesi algoritmasının başarım düzeyleri hem varsayılan hem de optimize edilmiş hiper parametre ayarlarıyla test edilmiş ve en uygun algoritmanın %92,7 oranında doğru tahminde bulunan Destek Vektör Makinesi olduğu tespit edilmiştir. Buna alternatif algoritmalar ise Derin Öğrenme ve Olasılıksal Sinir Ağı olarak belirlenmiştir. Bu algoritmalar sırasıyla %72,3 ve %70,5 oranında doğru tahminde bulunmuştur.
Usability Evaluation of Street Art Websites
Authors: Uğur Orhun , Öztemiz Semanur
Published: December 2024

This study aims to evaluate street art websites in terms of usability. In the first stage, 31 websites were selected from among 700 graffiti websites listed under the “best list” title of ArtCrimes and through searches using relevant keywords. The usability evaluation was conducted based on predefined criteria derived from the Dyson and Moran usability scale, and the website with the highest usability score was further analyzed in detail using the heuristic evaluation method by subject matter experts. The findings indicate that the evaluated websites lack institutional information and policies regarding reproduction and copyright and provide limited descriptive data about the artworks. The analysis revealed that the platform with the highest score is strong in terms of aesthetic and minimalist design, consistency, and standards but weak in user control and freedom as well as flexibility and efficiency features. This study highlights the importance of usable websites for access to street art and aims to contribute to future research in this field.
Effects of utilizing olive pits and waste melamine-impregnated paper in particleboard manufacturing on board properties
Authors: Başboğa İbrahim Halil , Budak Sefer , Karatağ Emre , Memiş Doğan
Published: December 2024

The demand for wood and wood-based products continues to rise steadily with the growth of the global population. Medium-density fiberboard (MDF), particleboard, and oriented strand board (OSB) are among the most sought-after materials. This increasing demand necessitates the more rational and sustainable utilization of forest resources. This study aimed to investigate the effects of replacing core layer particles with olive pit residues in particleboard production on the boards’ physical properties. Additionally, waste melamine-impregnated paper (MIP), a by-product of the wood-based panel industry, was evaluated as an adhesive to determine its impact when combined with olive pits in particleboard production. Olive pits were incorporated into the core layer in five different proportions, and MIP was used exclusively as an adhesive at a fixed ratio of 25%. The particleboards' physical and mechanical properties were analyzed per the relevant TS EN standards. The results indicated that while the incorporation of olive pit residues improved the physical properties of the boards, a decline in their mechanical properties was observed. Consequently, it was concluded that blending olive pit residues with conventional core layer particles would be a more suitable approach rather than using them as a sole replacement.
А. С. Пушкин на пути религиозного понимания личности
Authors: Кириченко Олег Викторович
Published: December 2024

Пушкин сумел уйти от байроновского (а значит, и европейского в целом), узкого, лишь морального толкования образа «лишнего человека» и сумел представить новый образ, понимаемый им религиозно, в русле православного толкования личности, в свете понимания «большого греха», покаяния и расплаты за грех. Менялся и сам поэт, он перестал быть радикальным западником, отказался от масонства, от дружбы с русскими западниками-русофобами, освоил славянофильское мировоззрение и, двигаясь далее – остановился на византийском взгляде на человека, в основе которого лежало исихастское богословие. Эволюционируя вместе со своими героями, Пушкин строил образ «лишнего человека» постепенно, все более соотнося его с фигурой «малого антихриста». Другим важнейшим открытием поэта следует считать отказ Пушкина быть третейским судьей своим героям. В связи с чем поэт каждому совершившему большой грех предоставляет путь к покаянию, то есть дает возможность малому антихристу не стать большим.
Юбилей исследовательницы, благодаря которой услышан голос восточных славян-сибиряков
Authors: Федоров Роман Юрьевич
Published: December 2024

Статья посвящена известному специалисту по этнографии восточнославянского населения Сибири, доктору исторических наук – Елене Федоровне Фурсовой. Рассмотрены основные вехи ее научной биографии. Подвергнуты анализу авторские методики сравнительных полевых исследований и сопоставления этнографических и архивных источников, применение которых позволило автору на новом концептуальном уровне осмыслить этнокультурную структуру старожильческих и переселенческих групп и принципы взаимовлияний формировавших ее этнических традиций.
Казначея Борисоглебского Аносина монастыря Леонида (Обухова): путь духовного восхождения
Authors: Щербакова Марина Ивановна
Published: December 2024

В статье прослежен духовный путь монахини Леониды (Обуховой, 1848‒1891), исполнявшей в последние годы жизни послушание казначеи в Борисоглебском Аносином женском монастыре. Редкие архивные материалы и книжные публикации документов XIX в. дали возможность реконструировать восхождение в вере молодой особы из дворян ‒ духовной дочери архиепископа Леонида (Краснопевкова), состоявшей в переписке со святителем Феофаном, Затворником Вышенским.
Accounting of computer programs in commercial medical organizations
Authors:   Federal State Educational Budgetary Institution of Higher Education “Financial University under the Government of the Russian Federation”, Moscow, Russia, Sotnikova L.V.
Published: December 2024

No modern commercial organization, including a medical
profile, can do without the active use of computer programs in its
activities — they are necessary for the management of these organizations,
the administration of their activities, as well as directly
in the process of providing medical services. At the same time, the
cost of computer programs can be extremely significant, but there
is still no unambiguous position on their accounting in regulatory
documents. This year, the Non-governmental accounting Regulator
“Accounting Methodological Center” in its recommendation “Non-exclusive
rights to use the results of intellectual activity” outlined its position
on accounting for licensed rights to computer programs, determining
their useful life, recognition as intangible assets or expenses of
the current period. When conducting research, we used such methods
as analysis and synthesis, comparison, grouping method, analogy
method, logical approach, systematic approach. As a result of the conducted
research, this article, in particular, presents sound approaches
to the reflection of computer software license agreements in accounting
and accounting (financial) statements. The results of this study will
be of interest to a wide range of readers studying various problems of
modern Russian and foreign accounting, and can also be used in the
educational process of higher educational institutions.
Evaluating bridge-borne noise contribution degree for a railway steel–concrete composite box girder
Authors: Zhang Xun , Kong Derui , Cui Keer , Chen Keer , Li Xi
Published: December 2024

A train running across a bridge usually produces higher noise than on the ground. This increase in noise varies considerably from one bridge to another, but the noise contribution of different bridges is unclear. A hybrid finite element– boundary element–statistical energy
analysis method is used to investigate the vibroacoustic characteristics of a steel–concrete composite (SCC) bridge induced by running trains. The numerical procedure is verified by using a scaled SCC bridge measured in the laboratory. The mechanism of vibration transmission and vibroacoustic
comparisons between a 40-m span SCC bridge and a traditional all-concrete bridge are investigated, and the results show that higher vibration levels (12–20 dBA for different components) and sound levels (12 dBA on average) arise with the former. At a train speed of 300 km/h, the structural
noise contribution of the SCC bridge to the total noise emission from the train pass-by is 67% in the near field. When the train speed reaches 385 km/h, the structural noise contribution can still reach 27%. The contribution of the deck and bottom plate to the structural noise was the highest,
accounting for approximately 37%.
Analysis and control of vehicle steering wheel vibration based on acceleration transfer path analysis method
Authors: Ye Xiaoming , Yang Yanding , Zheng Qingquing , Wang Yongliang , Liu Hao , Luo Ting , Li Lingyang , Sun Menglei , Liu Yong
Published: December 2024

This study analyzes and controls the vibration of a vehicle steering wheel by employing the acceleration transfer path analysis (acceleration-TPA) method and vibration sensitivity method. A steering wheel vibration test is conducted to determine the critical engine speed and corresponding
frequency. The acceleration-acceleration transfer function from mounts body side to the steering wheel is derived and tested. The acceleration spectrum of the steering wheel is synthesized, and the accuracy of the synthetic results is evaluated. The vibration transmitted by each path is investigated,
and the main vibration participation paths are identified. The interaction mechanisms between the path transfer vibration, path vibration participation, and total vibration are further obtained. The critical parameters of the main vibration participation paths are matched, modified, and experimentally
verified for vibration control. The results indicate that pertinently matching the stiffness parameters of the mounts and reducing vibration sensitivity of the structure lead to decreased dynamic force transmitted by the paths and controlled steering wheel vibration.
The effects of Helmholtz resonator wall elasticity on the sound attenuation performance
Authors: Laly Zacherie , Mechefske Christopher , Ghinet Sabastian , Knoe Charly T. , Atalla Noureddine , Ashrqafi Behanam
Published: December 2024

In this article, a finite element design of acoustic metamaterial consisting of Helmholtz resonators periodically embedded into a porous material is proposed and studied numerically. The Helmholtz resonators contain a membrane in the cavity, and its contribution to the sound transmission
loss (TL) improvement is investigated. The use of a membrane in the resonator cavity induces multiple resonances for the TL, while only one resonant TL peak is observed when a conventional resonator is used. The theoretical and numerical results agree well. Finite element simulations are performed
for free and fixed boundary conditions of the membrane inside the resonator cavity. The impacts of the thickness and the material properties of the membrane on the TL and on the eigenfrequencies of the membrane are analyzed. The TL presents multiple resonance peaks where certain resonance
frequencies correspond to the eigenfrequencies of the membrane. The single and double wall configurations are studied numerically, and the effects of the different parameters of the resonator and the membrane on the TL are presented. Numerical studies are performed to illustrate the sound
attenuation mechanism and the effects of the airflow resistivity of the porous material as well as those of the incidence angles on the TL. The Helmholtz resonator design with a membrane in the cavity can be used in many engineering applications to attenuate multitonal noise at multiple frequencies
simultaneously unlike a conventional resonator.
Acoustic source reconstruction of a commercial generator set using inverse pellicular modes and inverse numerical panel contribution analysis
Authors: Yan X. , Herrin D.W. , Ghaisas N.
Published: December 2024

Many methods have been used to reconstruct a noise source from measured sound pressure information in the field. Most of these approaches are used for source visualization. However, the inverse boundary and finite element methods are reconstruction methods that are more useful for sound
field predictions. The current research examines two inverse numerical simulation approaches, inverse pellicular modes analysis and inverse numerical panel contribution analysis, which are variations of the inverse finite element method. The first of these relates the sound pressure in the
field to pellicular modes. Pellicular modes are generated by adding a thin layer of acoustic finite elements around the boundary and determining the acoustic modes in that thin layer. These nonphysical modes are then used as if they were structural modes and serve as the basis functions for
the reconstruction. The second method divides the boundary surface of the source into sets of panels. Transfer functions can be calculated relating the panel vibration to the sound pressure at the measurement locations. These transfer functions are the basis functions for the reconstruction.
In the current work, both inverse pellicular modes analysis and inverse numerical panel contribution analysis are used to reconstruct a commercial generator source and to predict the sound pressure level 7.0 m away from the source. The number of measurements required for an adequate reconstruction
is investigated for both methods. The results suggest that both methods can be used to reconstruct a complicated source
Социально-экономическое зонирование приморских муниципальных районов по особенностям их развития и уровня освоенности (на примере Тихоокеанской России)
Authors:   Pacific Geographical Institute, FEB RAS, Vladivostok, Kornienko O. S. , Ushakov E. A. ,   Pacific Geographical Institute, FEB RAS, Vladivostok
Published: December 2024

The article considers issues related to the features of coastal municipal districts development in Pacific Russia. A set of factors influencing on the level of development of districts including natural and climatic conditions, economic and geographical position, historical development, level of infrastructural provision and settlement structure, as well as specialization of the territory, has been analyzed. Based on the collected data and its analysis, zoning of coastal municipal districts of Pacific Russia have been zoned according to the features of their development and the level of their exploration. Three zones have been identified by their common features and several subzones, by their specific features. The southern zone is characterized by the greatest exploration and more favorable natural and climatic conditions for living. It is there, especially on the coast of Primorsky Krai, that the main economic and demographic potential of Pacific Russia is concentrated. The northern zone is characterized by a focal type of development over most of the territory. The island zone includes Sakhalin Island, the Kurils, and the Aleutian Islands, characterized by their own specificity; Sakhalin Island itself can be divided into three subzones.
Aeolian Sediments in the Ulakhan-Sular Outcrop in the Adycha River Valley, Yana Plateau, Yakutia
Authors:   North-East Interdisciplinary Scientific Research Institute n. a. N. A. Shilo, FEB RAS, Magadan, Lozhkin A.V. , Anderson P.M. ,   University of Washington, Department of Earth and Space Sciences and Quaternary Research Center, Seattle, WA, USA
Published: December 2024

Radiocarbon dating indicates that the sediments exposed in the Ulakhan-Sular outcrop in the Adycha River valley accumulated continuously during the period corresponding to marine isotope stage 2. The study of the Ulakhan-Sular site provided the first data about the accumulation of aeolian sediments on the Yana Plateau. The aeolian formations are represented by unstratified silty sands with interlayers of organic matter, which included shrub branches and tree stumps. The aeolian sands exposed in the outcrop were formed over the past 1,600 years. Earlier accumulations of aeolian sediments were not preserved as the result of erosion of the outcrop, including ice wedge melting.
Рельеф, коррелятные отложения и палеогеография Ольской низменности (Северное Приохотье)
Authors:   North-East Interdisciplinary Scientific Research Institute n. a. N. A. Shilo, FEB RAS, Magadan, Glushkova O.Yu. , Smirnov V.N. ,   North-East Interdisciplinary Scientific Research Institute n. a. N. A. Shilo, FEB RAS, Magadan
Published: December 2024

The basic features of the geological and geomorphological structure and paleogeography of the Ola Lowland surface are determined. A wide distribution of heterogeneous Quaternary continental sediments has been established, with the predominant Upper Pleistocene glacial formations, forming a loose cover on the slopes, in river valleys, and on the plains of intermountain depressions. In some places, the lowland surface was formed on Oligocene-Miocene sediments composing the lower part of the sedimentary mass. Separate areas are formed by subhorizontal surfaces of the eroded Late Mesozoic basement of the lowland (leveling surfaces), composed of effusive and intrusive rocks of the Early Cretaceous age. In the Late Pleistocene, two glaciations took place in the territory under consideration: the Zyryan and the Sartan. The former significantly affected the formation of the lowland relief while the latter left moraines only in the narrow strip at its northern boundary. Layers of the Early Holocene volcanic ash are marked in the soil horizon of the lowland.
Среднеюрские глендониты Иньяли-Дебинского синклинория (Северо-Восток России)
Authors:   North-East Interdisciplinary Scientific Research Institute n. a. N. A. Shilo, FEB RAS, Magadan, Brynko I. V.
Published: December 2024

The Middle Jurassic (Aalenian-Bajocian) terrigenous deposits in the southeastern part of the Inyali-Debin synclinorium, in which glendonites were found, were studied. Glendonites are most characteristic of the Bajocian; they are often found in the Upper Morzhovka subformation and are rarer in the Lower Debin subformation. These pseudomorphs are small in size and are represented by a single rosette-shaped morphotype. The presence of glendonites in these sedimentary rocks is an indicator of low bottom water temperature, which could be partly related to the great depth of the basin.
Редкоземельная минерализация Печальнинского вулканического комплекса (Северо-Восток России)
Authors:   North-East Interdisciplinary Scientific Research Institute n. a. N. A. Shilo, FEB RAS, Magadan, Akinin V.V. , Alshevsky A.V. ,   North-East Interdisciplinary Scientific Research Institute n. a. N. A. Shilo, FEB RAS, Magadan
Published: December 2024

The article presents the first data on rare-earth element-concentrating minerals in the Campanian Pechalny volcanic complex (Magadan Oblast). The volcanic complex is composed of a series of small subvolcanic rhyolite and trachyrhyolite intrusions, their explosive breccias, and basalts lava flow, which, judging by geochemical data, belong to typical intraplate bimodal magmatism. Rhyolites are extremely enriched in rare-earth elements of the lanthanide group (average REE total = 1152 ppm, max. up to 5662 ppm), as well as in Rb, Zr, Y, and Nb. The main rare-elementconcentrating minerals are monazite, allanite (orthite), gel-zircon, as well as Nb-bearing rutile and hematite. All minerals, except allanite, are characterized by a small grain size, from 15 μm to 2 μm and less. Unusual spheroid gel-zircon have been discovered; their genesis is associated with the hydrothermal stage of volcanism, at high oxidation state in a highly concentrated supercritical fluid.
Изменчивость ядерного маркера RPB2 у видов багульников Евразии и Северной Америки
Authors:   Institute of Plant and Animal Ecology, UrB RAS, Ekaterinburg, Russia, Iunusova D. R. , Polezhaeva M. A. ,   Institute of Plant and Animal Ecology, UrB RAS, Ekaterinburg, Russia
Published: December 2024

An unambiguous delimitation of Ledum species (genus Rhododendron, subgenus Rhododendron, subsection Ledum) has not yet been established. In the present study, we genetically analyzed 89 specimens of five species of the subsection Ledum from Eurasia and North America, based on the variability of a nuclear DNA marker, an intron fragment between the second and the third exons of the RPB2 gene. A high level of interpopulational polymorphism (FST = 0.8514, p < 0.001) was revealed by the marker under research, while the degree of intersprecies differentiation was lower (FCT = 0.42, p < 0.001). The phylogenetic analysis showed that all the studied Ledum samples form a monophyletic clade that had separated from other rhododendrons about 34 Mya, which corresponds to the beginning of the Oligocene cooling. No clear division into species is observed within the Ledum clade. The clades with R. groenlandicum specimens from North America and R. subarcticum (Chukotka, Kamchatka, central Sakhalin) are highly supported. The remaining species in Eurasia (R. tomentosum, R. hypoleucum, R. diversipilosum) are weakly differentiated on a genetiс basis.
Трофическая структура сообществ макрозообентоса реки Ола (северное побережье Охотского моря, Магаданская область)
Authors:   Institute of Biological Problems of the North, FEB RAS, Magadan, Khamenkova E. V. , Teslenko V. A. ,   Federal Scientific Center for Biodiversity of Terrestrial Biota of East Asia, FEB RAS, Vladivostok
Published: December 2024

The proposed paper completes the series of publications on the structural and functional organization of the Ola River macrozoobenthos communities in the spatio-temporal aspect. it is for the first time that, in the Far North-East watercourse, the macrozoobenthos community trophic structure and its seasonal and interannual variability were revealed, and possible causes for the latter were formulated. It was established that the hierarchy of trophic groups along the longitudinal profile of the Ola River generally corresponds to the provisions of the river continuum concept. The functional organization of Ola River macrozoobenthos communities is distinguished with the high proportion of collectors-gatherers. The conclusions on the allocation of of the epi-, the meta-, and the hyporithral zone communities, previously made on the basis of their species composition, are confirmed.
Проблема формирования древних приморских культур Северной Камчатки
Authors:   North-East Interdisciplinary Scientific Research Institute n. a. N. A. Shilo, FEB RAS, Magadan, Lebedintsev A.I.
Published: December 2024

The subject of the paper is the problem of the emergence and development of the maritime cultures of Northern Kamchatka. The author discusses issues of the origin, localization, and chronology of the ancient seaside sites in the area. The early seaside adaptation probably dates back to the Early Neolithic. The oldest sea mammal hunters site was the Ust-Palana (1st millennium BC). The origin its inhabitants of was probably associated with the appearance of Eskimo-Aleut groups on this part of the coast and with the formation of a mixed population. In the second half of the 1st millennium AD, a group of Tevi archaeological sites (one of the early variant of the ancient Koryak culture) spread along the northwestern coast. The group of the Tigil sites (late 1st- 2nd millennia AD) probably belonged to a mixed Itelmen-Koryak population. Most of the Koryak settlements in Northwestern Kamchatka referred to the beginning of the 2nd millennium AD. Northern Kamchatka was characterized by a less marked maritime adaptation, which was related to a more varied economy of the population.
Перспективы добычи золота и серебра в Магаданской области: пространственно-временной анализ
Authors:   North-East Interdisciplinary Scientific Research Institute n. a. N. A. Shilo, FEB RAS, Magadan, Sharypova O.A. , Galtseva N.V. ,   North-East Interdisciplinary Scientific Research Institute n. a. N. A. Shilo, FEB RAS, Magadan
Published: December 2024

Qualitative and quantitative indicators of gold and silver production in Magadan oblast, also associated municipal districts for 2000-2023 (volumes, structure, share, rating, and others) have been analyzed. The further prospects for precious metals extraction in the districts and the region as a whole have been estimated based on the current potential of reserves, resources, and actual production volumes, which permit to predict time horizons in gold and silver availability. Traditional and modern barriers/shocks, as well as catalysts/triggering factors in the development of the basic industry for the region and for the majority of municipal districts have been identified.
Kaşkay Bilmeceleri
Authors: Çelik Muhittin
Published: December 2024

Anonim halk edebiyatı ürünlerinden olan bilmeceler, diğer halklarda olduğu gibi, Türk folklorunun da en yaygın türlerinden biridir. Son yıllarda Türk dünyasında gelişen ilişkiler çerçevesindeki çalışmalara baktığımızda, bilmeceler konusunun diğer halk edebiyatı türlerine göre, hak ettiği ilgiyi gördüğünü söyleyemeyiz. Çalışmamızda, Kaşkay yazarlarından Ersalan Mirzaî’nin derlemiş olduğu 345 Kaşkay bilmecesi/tapmacası incelenmiştir. İran’ın Fars eyaletinde yaşayan Kaşkaylar, zengin bir sözlü edebiyat kültürüne sahip olan iki dilli bir Türk topluluğudur. Bu yazımızdaki amacımız, Kaşkay Türklerine ait olan bilmeceleri tanıtmak, eldeki bilmecelerin yapı özelliklerini vermek ve anlam bakımından incelemektir. Ayrıca, Kaşkay bilmecelerinin bilim dünyasına tanıtılması ve Kaşkay halkının kültürel ögelerinin verilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda bilmeceler konuları bakımından tasnif edilmiş ve yüzdelik dağılımları verilmiştir. Böylelikle Kaşkay bilmecelerinin daha çok hangi konular üzerinde durulduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Kaşkay bilmecelerinin daha çok günlük hayat ve hayvancılıkla ilgili konular üzerinde durduğu görülmüştür. Kaşkay bilmecelerinde çoğunlukla bu konular üzerinde durulması, onların konar-göçer bir hayat tarzı benimsemiş olmasının bir sonucu olarak düşünülmüştür.
Ahmet Mithat Efendi’nin Yazı Tarihi Hakkında Verdiği Bilgiler ve Osmanlı Alfabesi Hakkındaki Görüşleri
Authors: Yılmaz İbrahim
Published: December 2024

Alfabe konusu, Tanzimat döneminin başından itibaren Türk aydınları arasında tartışılmıştır. Ahmet Cevdet Paşa ve Münif Paşa bu konuda fikir beyan eden ilk isimler olarak bilinse de elde edilen son bilgiler ışığında Arap harfli Osmanlı yazısına ilişkin değerlendirme ve eleştirilerin başlangıcı 1840 yılına kadar gitmektedir. Türk edebiyatının üretken yazar ve yayıncılarından Ahmet Mithat Efendi de alfabe konusunu ele alan aydınlar arasındadır. Kendi çıkardığı Kırkambar dergisinin altıncı cüzünde yayımlanan “Yazı Yazmak Hakkında Bazı Malumat” adlı makalesi; insanların söyleme, anlatma ve nihayet yazı yazma ihtiyacı duymasının gerekçelerinden başlayarak yazının ortaya çıkışı ve gelişimine, farklı medeniyetlere ait yazı sistemlerinden bunlar arasındaki etkileşimlere kadar birçok konu hakkında bilgiler veren hacimli bir çalışmadır. Filoloji, tarih, sosyoloji vb. disiplinler açısından dönemine göre oldukça değerli bilgiler barındırmaktadır. Ahmet Mithat Efendi, bu yazısında çeşitli alfabeleri karşılaştırmış, Osmanlı-Türk yazısının eksikliklerini tartışmış, ideal yazı sisteminin nasıl olması gerektiğine dair görüşlerini sunmuştur. Bu çalışmada, kaynaklarda adı zikredilse de bütünüyle ele alınmamış olan ilgili yazı, yeni harflere aktarılacak ve ana hatlarıyla değerlendirilecektir.