bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
PSYCHOLOGICAL AND PEDAGOGICAL ASPECT OF SCIENTIFIC AND METHODOLOGICAL SUPPORT OF INNOVATIVE ACTIVITIES OF GENERAL SECONDARY EDUCATION INSTITUTIONS
Authors: KIJAN Olga
Published: December 2024

The article presents generalized psychological and pedagogical views of innovative educational processes, the essence of which is the renewal of the pedagogical process, the introduction of new formations into the traditional education system, its renovation, which is characterized by increased attention to the individual, directing the efforts of teachers to the development of the creative potential of participants in the educational process. The vectors of education development that require the use of innovative pedagogical technologies, the creative search for new or improved systems, models, principles, approaches to education, significant changes in the content, forms, and methods of education, upbringing, management of the educational pedagogical process in innovative institutions of general secondary education are specified. The state of the modern system of secondary education, which is in need, is analyzed introduction of innovations, modern methods of educational and methodological support, training of a teacher who will be able not only to accept all the challenges of education but also to become an active participant in changes, the relationship of the professional growth of the teacher with the innovative activities of the educational institution. The psychological and pedagogical aspects of the innovative activity of the general secondary education institution are outlined, and the concept of «practically oriented education» is revealed, which is characterized by the active involvement of teachers in innovative activities, the teacher’s readiness to improve professional skills, innovative thinking, innovative culture, and self-development. It is emphasized that today’s school education requires the direction of the psychological and pedagogical service of educational institutions to search for effective ways of providing assistance to educators in the implementation of modern innovative approaches since the national education system is largely determined by the innovative development of pedagogical education, which fulfills the important task of staffing all link of education and must meet public demands, take into account world trends and recommendations of international organizations regarding the training of highly qualified pedagogical workers who are able to solve complex tasks and learning problems, specified in the Concept of the Development of Pedagogical Education and Development, which involves conducting research and/or implementing innovations.
PROBLEMS OF THE SPIRITUAL AND MORAL DIMENSION
OF А MODERN EDUCATION
Authors: ROHOVA Olena
Published: December 2024

The article examines the problematic field of the spiritual and moral dimension of education, which influences the formation of values, ethical guidelines, and the worldview of the younger generation against the backdrop of dynamic socio-cultural, technological, and crisis-driven global changes that pose numerous challenges to the educational system. Educational institutions often focus on academic achievements, neglecting the spiritual and moral component of education, leading to the spiritual decline and alienation of youth. The author emphasizes the need to integrate spiritual and moral aspects into the educational system to foster responsible, morally mature individuals. Only awareness of the importance of this issue through a systematic approach to problem identification and subsequent solutions can strategies be developed to nurture spiritually rich and morally resilient citizens capable of positively impacting societal development. Among the most systemic issues highlighted are the ambiguity of spiritual orientations in modern education, which obscures the overall direction of educational development; the conflict between the spiritual and material dimensions of education, creating a disconnect between knowledge as a collection of information and wisdom as the ability to live consciously; insufficient attention to the development of an individual's inner world, which doesn’t facilitate conscious and spiritually balanced decision-making, that helps avoid impulsive actions, and enhances self-awareness; spiritual alienation, that has become the foundation of widespread immoral phenomena like bullying; fragmentation of existing spiritual guidelines, depriving the value space of modern education of a shared integral basis; lack of moral and spiritual training among educators, resulting in a formal or superficial approach to understanding the value dimension of education and the inability to serve as spiritual authorities for students; challenges related to information technologies that create a range of moral dilemmas. The conclusion drawn is that a comprehensive systemic understanding of the problematic field of the spiritual and moral aspect in modern education is a multifaceted task that requires a complex approach for its resolution, which can serve as a basis for further scientific exploration.
State regulation of households’ savings in the conditions of unstable economic environment: theory, methodology and practice
Authors:   PhD (Economics), Doctoral Student (Economics) IHE «Academician Yuriy Bugay International Scientific and Technical University», Kyiv, Ukraine, Lozychenko Oleksandr
Published: December 2024

In the monograph, theoretical, methodological and applied aspects of state regulation of households’ savings in the non-stationary economy are examined. The role of households’ savings in the national economy development is substantiated. In the article, the essence and peculiarities of functioning of the state regulation system of households’ savings is defined; its functions, principles of development and features of transformation in instable economic conditions are studied. Considerable attention is paid to the analysis of current trends in economic development of households and attracting their savings in the national economy of Ukraine.
Within the article, current state of the mechanism functioning of the state regulation system of households’ savings in non-stationary conditions is studied, which allowed specifying practical directions of the efficiency increase of this mechanism in the conditions of unstable economic development.
The monograph can raise interest by scholars, higher education students and a wide range of readers who research formation and efficient use of households’ savings in the national economy system.
Od mýtických automatov k smrtiacim robotickým zbraniam 21. storočia
Authors:   Katolícka univerzita v Ružomberku, Filozofická fakulta, Katedra filozofie, Koniar Ivan
Published: December 2024

This article explores the historical and conceptual development of ideas about automata and robots in Western culture and introduces their physical representations in the form of autonomous weapon systems known as “killer robots”. The text traces the development of the ideas of automata from ancient myths and philosophical reflections to modern science fiction works and examines how historical ideas have shaped and influenced our perceptions of robots, especially autonomous weapon systems. The text also focuses on developments in the field of robotic weapons and autonomous weapons systems. It points out that the idea of autonomous weapons as well as its real representations have historical roots in the past. I will argue that the robotic weapons of today have their origins in remote controlled, unmanned weapons and precision guided munitions. Currently, the most widely accepted definition of autonomous weapons includes not only modern advanced technologies, but also older simple weapons. This definition emphasizes the relationship between man and machine, particularly the role of the operator in selecting and attacking the target.
Exploring Specific Compliance Considerations for Securing Mobile Devices in the Workplace
Authors: Reddy Haritha Madhava
Published: December 2024

The recent surge in the use of mobile
devices in the workplace has introduced new
challenges for organizations striving to maintain
data security and regulatory compliance in an ever
changing landscape. This paper aims to explore the
compliance considerations for securing mobile
devices in the workplace, focusing on both
companyissued and personal devices. It assesses
current regulatory frameworks, identifies key
challenges, and provides recommendations for
enhancing device security and future compliance
efforts. As mobile threats evolve, and regulations
continually tighten up in response, organizations
must adapt their strategies to protect sensitive data,
manage device lifecycles, and respond effectively to
mobile-related security incidents. Key areas of focus
include mobile-specific risk assessment,
implementation of Mobile Device Management
(MDM) solutions, development of Bring Your Own
Device (BYOD) policies, and navigation of complex
regulatory frameworks such as GDPR, HIPAA, and
industry-specific standards. By integrating
compliance into mobile device security strategies,
organizations can not only meet legal obligations but
also enhance their overall security, maintain
stakeholder trust, and help set an industry
precedent for emerging technologies and threats.
Keywords— Breach Notification, BYOD, CCPA,
Compliance, Data Breach, Data Loss Prevention
(DLP), GDPR, HIPAA, Incident Response Plan,
MDM, Mobile Risk Assessment, NIS Directive, PCI
DSS, Privacy,
Regulatory Frameworks, Risk Assessment,
SarbanesOxley Act (SOX)
A COMPARATIVE ANALYSIS OF THE FACTORS INFLUENCING UNIVERSITY STUDENTS' MICROMOBILITY PREFERENCES USING K-NEAREST NEIGHBORS AND LOGISTIC REGRESSION MODELS
Authors: Ergin Mahmut Esad
Published: December 2024

Shared micro-mobility services have swiftly become widely adopted in major urban centers globally. In particular, individuals are encouraged to transition to environmentally friendly modes of transportation to support a sustainable transportation system. For this reason, the tendencies and potential of individuals to use micro-mobility vehicles are being investigated. This paper focused on university students, analyzing their preferences for using micromobility vehicles, particularly for first-mile or last-mile trips in terms of gender and travel time variables. In the study, k-Nearest Neighbors (kNN) and Logistic Regression (LR) algorithms are used in machine learning approach and they were compared. A face-to-face survey was conducted with 150 students randomly to measure the potential use of micromobility vehicles among university students. As a result, LR model is better than kNN model according to the accuracy of the models, 0,63 and 0,43 respectively. On the other hand, 51,82% of male students and 62,50% of female students participating in our study reported that they are not inclined to prefer micromobility vehicles at any stage of their trips, and the main challenge for the potential users is safety.
DENİZYOLU TAŞIMACILIĞINDA ÜLKELERİN REKABETÇİLİĞİ VE BAYRAK ÇEKMEDE SEÇİM ÖNCELİKLERİ
Authors: Fidan Mustafa , Gürol Pınar
Published: December 2024

Uluslararası ticarette önemli bir paya sahip olan denizcilik sektöründeki gemilerin operasyona başlamadan önce yapılması gereken işlemlerden biri olan bayrak çekme işlemi, armatörler için büyük önem taşımaktadır. Bayrak çekme işlemiyle birlikte gemiler bir sicile sahip olmaktadır ve bu sicilde gemilerin sahiplik durumu, tescil tarihi, genel özellikleri ve diğer önemli bilgileri yer almaktadır. Gemi sicili, bankalara, gemi sahiplerine ve sigorta şirketlerine geminin yasal statüsü ve geçmişi hakkında bilgi sağlamaktadır. Bu siciller genellikle ülkelerin denizcilik otoriteleri tarafından yönetilmektedir. Bu çalışmada, denizyolu taşımacılığı alanında faaliyet gösteren armatörlerin bayrak seçimini etkileyen faktörler ve Türkiye'nin bu alandaki rekabetçiliğinin ölçümlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amacı gerçekleştirmek için Michael Porter'ın geliştirdiği Elmas Modeli'ne göre bayrak seçim kriterleri belirlenecek. Belirlenen bu kriterler SWARA yöntemi kullanılarak önceliklendirilecek ve COPRAS yöntemiyle Türkiye'nin rekabetçi pazarında bulunan ülkeler değerlendirilecektir.
Living Together in Harmony
Authors: Putrawan Bobby Kurnia
Published: December 2024

The background of this article focuses on Indonesia's challenges in building a strong nationhood amidst its ethnic, religious and cultural diversity. Psalm 133:1-3, which teaches the importance of living together in harmony and peace, offers relevant insights for nurturing unity in Indonesia. The purpose of this article is to explore the relevance of Psalm 133:1-3 in the context of Indonesian nationhood and how a lithic-grammatical perspective can be used to build a harmonious society. The method used is a literary-grammatical approach to analyze the text of Psalm 133:1-3, paying attention to the structure of the Hebrew language and its implications in social and national life. The results found show that the principle of living together in peace taught in the Psalms can be applied in the Indonesian national context, reminding the importance of appreciating diversity and maintaining unity. The contribution of this article is to provide a new perspective in understanding the biblical text as a moral source for building a strong, peaceful and sustainable nationhood in Indonesia, as well as exploring the potential of the biblical message in nurturing diversity in society.
Përmbajtja e kafeinës në pije jo alkolike në tregun shqiptar
Authors: Shehi Ardit , Nuro Aurel , Shpati Kleva , Haxhiaj Ederina , Sheqeri Eriona , Prebibaj Valentina
Published: December 2024

Në këtë studim janë sjellë të dhëna nga analiza të përmbajtjes së kafeinës të disa nga pijet jo alkolike që gjenden në tregun shqiptar. Pijet jo alkolike me përmbajtje kafeine konsumohen në sasi të madhe në tregun shqiptar.
Vlerësimi i cilësisë të ujrave në liqenin e Fierzës
Authors: Osmani Ilirjana , Haziri Arben , Nuro Aurel , Murtaj Bledar , Marku Elda , Shpati Kleva , Shehi Ardit , Napuce Aurora
Published: December 2024

Në këtë studim do të sillen të dhëna analitike në lidhje me parametrat fiziko-kimikë të matur në ujrat sipërfaqësore të Liqenit të Fierzës. Liqeni i Fierzës është një nga liqenet artificiale më të mëdha jo vetëm të kaskadës të Drinit por edhe të vendit tonë. Liqeni është formuar nga prurjet e Lumit Drin i Bardhë (Pejë, Kosovë) dhe Drin i Zi (Liqeni Ohrit, Strugë, Maqedonia e Veriut) të cilët bashkohen në afërsi të qytetit të Kuksit. Liqeni edhe pse është tërësisht në vendin tonë në fakt ai grumbullon ujrat në sipërfaqje relativisht të mëdha në Kosovë, Maqedoni e Veriut dhe Shqipëri
Manaxhimi proceseve inflamatore të regionit omf
Authors: Bardhoshi Esat , Qorri Erda , Bardhoshi Merita
Published: December 2024

Nga 48 pacientë që u trajtuan me procese inflamatore të regjionit OMF, të gjithë rastet ishin me natyrë odontogjene. Femrat ishin më të prekura (66.7%) në krahasim me meshkujt (33.3%). Inflamacionet në maksilë ishin më të shpeshta (52.1%) në raport me mandibulën (47.9%). Dhëmbët shkaktarë ishin kryesisht molarët (43.73%), sidomos ata maksilarë, kurse më të rrallët ishin premolarët (2.1%). Llozha më e prekur ishte ajo submandibulare (29.2%) e ndjekur nga ajo bukale (22.92%). 72.9% e rasteve janë trajtuar në rrugë kirurgjikale dhe 27.1% me antibiotikoterapi.
Profili kimik i vajrave esenciale për hypericum perforatum (lule basani) nga zona e Gjilanit, Kosovë
Authors: Misini Miranda , Faiku Fatmir , Haziri Arben , Nuro Aurel , Shpati Kleva , Dama Aida , Napuce Aurora , Kaloshi Edlira , Sheqeri Eriona , Haxhiaj Ederina
Published: December 2024

Ky studim tregon të dhënat e profilit kimik për bimët e Hypericum perforatum, e njohur si Lule Basani, nga popullatat që rriten në mënyrë natyrore në zonën e Gjilanit në Juglindje të Kosovës. Kjo bimë rritet pothuajse në të gjitha zonat e Kosovës. Kosova si një vend Mesdhetar ka klimë të përshtatshme për rritjen e shumë llojeve të bimëve shumë prej të cilave janë aromatike dhe eterovajore. Mostrat e bimëve (pjesa ajrore e tyre) janë marrë në Gusht 2022 nga zona e Anamoravës
Roli i antioxidantëve në menazhimin e faktorëve proatherogjen dhe protrombotik
Authors: Daliu Patricia , Annunziata Giuseppe , Guerra Fabrizia
Published: December 2024

Sëmundja e arterieve koronare që njihet ndryshe edhe si sëmundje ishemike e zemrës është shkaktari kryesor i vdekjeve në ditët e sotëshme në vendet e zhvilluara. Qëllimi i këtij studimi është që të ofrojë udhëzime parandaluese bazuara në evidencat e fundit mbi rëndësinë e antioksidantëve natyrore tek pacientët me patologji koronare përmes monitorimit të vlerave të trimetilaminëoxidazës (TMAO), metabolitit pro-atherogjen e protrombotik, të Low density lipoprotein (LDL-së), Proteinës C-Reaktive (PCR-së) duke testuar in vivo efikasitetin e një nutraceutiku me bazë ekstraktet polifenolike të resveratrolit përgatitur nga bërsitë e rrushit (Vitis vinifera L.)
Roli i personelit mjekësor në parandalimin e hershëm dhe raportimin e dhunës në familje
Authors: Daci Tanita , Kunesha Loreta
Published: December 2024

Dhuna në familje është një çështje serioze e Shëndetit Publik që prek mirëqënien e viktimave, ambientin e tyre familjar, edukimin e tyre, marrëdhëniet sociale si edhe punësimin e tyre. Dhuna ndaj grave është një problem publik i rëndësishëm shëndetësor, si dhe një shkelje themelore e të drejtave njerëzore të grave. Dhuna në familje sa vjen dhe bëhet gjithnjë e më e pranishme në shoqërinë tonë sikurse edhe në vendet e tjera të zhvilluara. Si një fenomen shoqëror që trondit thellë qelizën bazë të shoqërisë, sikurse është familja, ajo shkakton pasoja të rënda në gjithë shoqërinë.
Ndikimi i Covid-19 në zgjerimin e gjashtë vendeve të ballkanit perëndimor
Authors: Papa Vasilika
Published: December 2024

Gjashtë vendet e Ballkanit Përndimor që aderojnë të jenë pjesë e Bashkimit Evropian janë: Serbia, Maqedonia e Veriut, Shqipëria, Mali i Zi, Bosnja dhe Hercegovina dhe Kosova. Këto vende kanë aplikuar prej kohësh dhe janë ende në pritje për të qenë anëtarë të BE-së. Kriza e Covid-19 u shkaktua nga përhapja e pandemisë nga Kina në Evropë duke dëmtuar rëndë ekonomitë e të gjithë vendeve të Evropës. Si pasojë e krizës së Covid-19 u dëmtuan edhe në ekonomitë e brishta të gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor. Ato nuk morën asistencë mjekësore apo financiare nga BE në kohën e duhur, gjë që shkaktoi skepticizëm në këto vende të cilat mendonin se BE-ja nuk është lider në botë pasi nuk mund t’i ndihmonte dhe të menaxhonte në kohë krizën e Covid-19. Kjo krizë ishte një nga shkaqet kryesore të procesit të zgjatur të integrimit pasi BE-së iu desh të përballej me problemet e brendshme për të zgjidhur krizën brenda shteteve anëtare të BE-së duke bllokuar procesin e integrimit.
Problematikat në përshtatjen sjellore dhe emocionale tek adoleshentët e hospitalizuar 11-14 vjeç me sëmundje kronike
Authors: Shehu Artemisi , Rika Edisona
Published: December 2024

Qëllimi i këtij artikulli është të eksplorojë influencën e hospitalizimit tek adoleshentët me sëmundje kronike, funksionimin sjellor dhe emocional të adoleshentëve të hospitalizuar gjatë përballjes së tyre me sëmundjen. Gjithashtu, ky studim tenton të hulumtojë reagimet që shfaqin adoleshentët me sëmundje kronike në varësi të variablave të tillë si mosha, gjinia, koha e qëndrimit në spital, shkalla e vështirësisë shëndetësore si dhe kujdesi nga të afërmit për të parë ndikimin e sëmundjes kronike që ka nevojë për hosptalizim te këta pacientë. Pjesëmarrës në këtë studim janë subjekte nga mosha (11-14 vjec), subjektet janë pacientë në pediatrinë e Qendrës Spitalore Universitare Tiranë (QSUT). Për studimin u përdor instrumenti: Pyetësori i aftësive dhe vështirësive-versioni 11-14 vjeç, SDQ “The strength and difficulties questionnaire”. Gjithashtu u administrua një pyetësor i hartuar për këtë studim, për identifikimin e të dhënave personale, dhe korrelimi i këtyre variablave me përjetimin e sëmundjes kronike.
Efekti estetik i shembëlltyrave letrare në ligjërimin gojor
Authors: Mandri Hajri
Published: December 2024

Përdorimi i shembëlltyrave letrare, (parabola), në ligjërimin gojor nuk është vetëm një art, por është edhe një lloj magjie që transformon fjalët e thjeshta në një udhëtim plot kuptim dhe bukuri. Një histori të vogël që mbart një mesazh të thellë, të tillë që të bën të mendosh dhe të ndjehesh si një zbulues i një të panjohure të madhe. Kjo është fuqia e shembëlltyrës! Në kontekstin e ligjërimit gojor, shembëlltyrat (dhe figurat e tjera stilistike) luajnë një rol të dyfishtë.
Abuzimi dhe violenca seksuale online, strategjitë, pasojat dhe sfidat e trajtimit
Authors: Hysenaj Irena
Published: December 2024

Përdorimi i shtuar i internetit ka sjellë një rritje të rreziqeve përfshire abuzimin dhe dhunën seksuale online (OSA). Hulumtimet në Sh.B.A sugjerojnë që 43.6% e grave dhe 24.8% e burrave kanë përjetuar dhunën seksuale (Smith et al.,2018). Forma të ndjekjes ose abuzimit seksual online: dërgimi i kërkesave për të dërguar foto apo video seksuale; shpërndarja e imazheve apo videove private pornografike pa miratimin e palëve pjesëmarrësve, e njohur si “revenge porn”. Trauma e abuzimit online shrehet me stres emocional dhe psikologjik, ndjenja faji, turpi, frikë, ankth, trishtim, mpirje, tronditje, izolim social vështirësi në gjumë, ëndrra të frikshme etj. Kërkimi synon të identifikojë pattern që lidhen me OSA dhe te vleresoje pasojat traumatike qe shkaktojne.
Shëndeti mendor i personelit të kujdesit shëndetësor në qëndrën spitalore “Nënë Tereza”
Authors: Brahaj Sonja
Published: December 2024

Stresi, ankthi dhe depresioni janë ndër sfidat më të rëndësishme që kanë marrë vëmendjen e kërkuesve shkencore vitet e fundit. Ky studim synon të rishikojë dhe përcaktojë në mënyrë sistematike prevalencën e stresit, ankthit dhe depresionit tek personeli mjekësor. Profesionistët e kujdesit shëndetësor në përpjekje të vazhdueshme për të përmbushur detyrimet profesionale për të siguruar kështu një shërbim efektiv ndaj pacientëve në momente të caktuara ndeshen me simptoma apo gjëndje të stresit, ankthit dhe depresionit.
Njohja e emocioneve: Rruga drejt mirëqenies individuale
Authors: Begotaraj Edvaldo , Mërkuri Elpiniqi , Kavaja Uarda , Xheka Ana
Published: December 2024

Proceset komplekse të përfshira në rregullimin psikologjik të emocioneve vazhdojnë të jenë subject interesimi dhe hulumtimi në psikologjinë bashkë kohore. Ky abstract ofron një pasqyrë të shkurtër të kuptimit actual të mekanizmave të menaxhimit emocional te individëve. Rregullimi emocional përfshin një specter të gjerë të proceseve kognitive, sjellore dhe fiziologjike që synojnë menaxhimin dhe modifikimin e përvojave emocionale. Komponentët kyç përfshijnë vëmendjen vlerësimin kognitiv dhe modifikimin e përgjigjes. Analiza psikologjike përfshin drejtimin e vëmendjes drejt ose larg stimujve emocionalë, ndërsa vlerësimi kognitiv nënkupton njohjen e stimujve emocionalë për të menaxhuar përgjigjet emocionale. Dallimet individuale në strategjitë e rregullimit emocional, të ndikuar nga faktorë si tiparet e personalitetit, historia e zhvillimit dhe konteksti kulturor, nënvizojnë kompleksitetin e proceseve të rregullimit emocional. Njohja e rregullimit emocional luan rol në aspekte të ndryshme të mirëqenies psikologjike, përfshirë stabilitetin e humorit, çrregullimet e ankthit dhe funksionimin ndër personal. Kuptimi I dinamikave të rregullimit emocional mundëson ndërhyrje klinike dhe qasje terapeutike efikase në seancë. Ndërhyrjet e tilla që fokusohen në përmirësimin e ndërgjegjësimit emocional, fleksibilitetit kognitiv dhe aftësive të rregullimit emocional kanë dëshmuar rezultate domethënëse në këtë prizëm. Në përfundim, ky abstract nënvizon rëndësinë e njohjes së kompleksiteteve të rregullimit emocional psikologjik te individët. Duke përshkruar mekanizmat dhe faktorët që ndikojnë në rregullimin emocional, mund të zhvillohen ndërhyrje efektive për të promovuar mireqenien psikologjike.
Përdorimi i inteligjencës artificiale në hartat mjedisore në Tiranë. Një rrugë drejt planifikimit urban të qëndrueshëm.
Authors: Cenameri Anja
Published: December 2024

Tirana, the capital of Albania, has experienced rapid urban development, resulting in significant environmental challenges. Historical data reveal a drastic reduction in green space per capita, from approximately 10 m² during the communist period to a concerning 0.5 m² in recent years. This de-cline highlights the urgent need for sustainable urban planning strategies that prioritize ecological resilience. This study explores the innovative application of Artificial Intelligence (AI) platforms to compile comprehensive environmental maps of Tirana, aiming to address the city’s sustainability challenges. By integrating AI techniques with urban planning, the research seeks to offer a novel approach to enhancing urban environments and ecological sustainability. Utilizing a diverse array of AI techniques, including machine learning algorithms, remote sensing data analysis, and predictive modeling, the study aggregates and interprets vast datasets. These meth-ods are employed to produce detailed environmental maps that highlight key features and challenges within the city, such as the distribution of green spaces, pollution hotspots, urban heat islands, and water management areas. The generated maps provide unprecedented insights into Tirana’s environmental dynamics, illumi-nating the areas most in need of intervention. This mapping enables the classification of the city into climatic zones, aiding in the identification of urgent regulatory plan interventions. The findings underscore the potential of AI in revolutionizing environmental monitoring and management, facili-tating informed decision-making for urban development strategies. By presenting Tirana as a focal point, this research showcases the practical applications and benefits of AI in environmental mapping and sets a precedent for other cities aiming to integrate advanced technologies into their environmental planning processes. The study emphasizes the importance of creating public and green spaces within urban settings, highlighting Tirana as a case study for avoid-ing environmental degradation in similar contexts. With population projections indicating significant growth, the necessity for adopting AI-driven environmental planning becomes increasingly evident as a means to ensure sustainable urban development and ecological resilience.
Aplikime të elektronikës dhe teknologjisë së informacionit për rritjen e eficencës në ekonominë bujqësore
Authors: Basholli Fatmir , Elsayed Ebrahim
Published: December 2024

Interneti i gjërave IoT (Internet of things) është një koncept i gjerë që përdoret për të përshkruar ndërlidhjen e objekteve të ndryshme, që përdoren gjatë jetës së përditshme, IoT ka qëllim të lidhë çdo person dhe çdo objekt, duke krijuar një mjedis inteligjent përmes internetit. Avancimet teknologjike në vitet e fundit mundësojnë lidhjen e gjithnjë e më shumë pajisjeve me një kosto më të ulët dhe më lehtë duke mundesuar që IoT të aplikohet në fusha të ndryshme përfshi agrikulturën etj., duke mundësuar që Interneti i gjërave të marrë një rëndësi të madhe teknologjike, sociale dhe ekonomike. Bujqësia përbën një nga sektorët më të mëdhenj dhe më të rëndësishëm të ekonomisë shqiptare, duke synuar rritje të qëndrueshme dhe përballjen me sfidat të reja për rritje të mëtejshme të prodhimit në plotësimin e kërkesës për produkte cilësore. Aplikimi i teknologjive të përshtatshme të rrjetit pa tela dhe lidhjes së tij me sensorë të ndryshëm në agrikulturë mund të sjellë kontribute thelbësore në bujqësinë e ardhëshme të fokusuar në shkencën e përdorimit të teknologjisë për të përmirësuar prodhimin. Kjo mund të arrihet duke siguruar dhe përdorur informacionin që ka lidhje me agrikulturën, ku mund të veꞔojme faktorët metereologjikë si: temperatura, lagështira, drita e diellit apo era në vendin e duhur dhe në kohën e duhur me qëllim rritjen e prodhimit dhe përmirësimit të kualitetit dhe njekohësisht të kujdesemi dhe për mbrojtjen e ambientit.
Pëlhurat tregojnë histori të ndryshme: Një alegori iluministe në një veshje tradicionale Shkodrane
Authors: Arapi Dorina
Published: December 2024

Veshjet tradicionale dhe pëlhurat me të cilat janë realizuar këto veshje janë një dëshmi e kontakteve e konflikteve kulturore të një shoqërie. Në periudhën paraindustriale, veshja tradicionale e lokale ishte e lidhur ngushtë me politikat e kohës, me kulturën, ekonominë, traditat lokale dhe me institucione të ndryshme vendore. Duke qenë se pjesa e jashtme e veshjes, diktohej nga politikat e kohës, pjesa e jashtme ka marrë gjithnjë një rëndësi të madhe studimore. Por me aq rëndësi sa pjesa e jashmte e veshjes, pjesa e brendshme e saj, astari, mund të zbulojë po aq aspekte thelbësore sa pjesa që duket. Analizimi i pëlhurave të astarit, mund ti ofrojë analizës historike dhe antropologjike të veshjes, këndvështrime të tjera. Kjo analizë mund të jetë një element kyç në rindërtimin e kohës së prodhimit të veshjes apo të jetë një dëshmi e rëndësishme e marrëdhënieve ekonomike, politike, kulturore të kohës, dhe po aq të flasë për bartësin dhe statusin ekonomik, kulturor e shoqëror të tij. Gjuha vizuale e motiveve, alegorive të stampuara apo të qëndisura në të, ofrojnë këndvështrime të tjera historike dhe kulturore që shkojnë paralelisht me pjesën e jashtme të veshjes. Duke i vendosur ato në një plan krahasues, pjesa jashtme dhe ajo e brendshme e një veshjeje, tregojnë një histori të ndryshme.
Tipologjia e ndërtimit të shtëpisë në trevën e Përmetit
Authors: Bajo Teuta
Published: December 2024

Në këtë punim fokusi drejtohet në tipologjinë e ndërtimit të shtëpisë1, vendit ku jeton familja, të cilës i kushtohet një vëmendje e veçantë në mënyrën e jetesës dhe është një tregues i rëndësishëm në kulturën e një populli. Ajo së bashku me veshjen dhe ushqimin e ndjek njeriun si bashkudhëtare në jetën e tij nga dita e parë që vjen në jetë deri sa ai përcillet për në “banesën e fundit”. E parë në këtë këndvështrim për studiues të ndryshëm, antropologë/ etnologë shtëpia mbetet dëshmi historike dhe kulturore, për çdo popull dhe merr kuptime të shumëfishta. Ndryshimet metaforike të ‘shtëpisë ka[në] krijuar konceptin e kulturës si një artefakt shpirtëror, përmes së cilës njeriu rritet, edukohet, krijon dhe krijohet’ (Canolli 2018). Dëshmitë historike e kulturore, të arritura në ditët tona e që datojnë shumë herët, tregojnë për një larmishmëri të madhe në gjinitë e trashëgimisë sonë të ndërtimit. Ndërtimet e fortifikuara, të kultit (pagan, kristian e islamik), ato inxhinierike (ura, çezma, rrugë) arkitektura e ndërtimit të banesës dhe dekoracioni i tyre, në të gjithë territoret shqiptare2, gjatë rrugëtimit të zhvillimit historik nxjerrin në dukje vlera kulturore me rëndësi studimore. Për realizimin e këtij punimi janë shfrytëzuar ekspeditat e zhvilluara në terren në trevën e Përmetit, një hapësirë territoriale e shtrirë në të dyja anët e rrjedhjes së lumit Vjosë. Në klasifikimin tipologjik të shtëpisë luajnë rol faktorë të shumtë të cilët ndikojnë në ndërtimin e saj. Ndonëse tipi i shtëpisë elbasanase është më i përhapur në të gjithë trevën, duke u nisur nga karakteri individual i ndërtimit të shtëpisë në krahina të ndryshme vihen re edhe tipe të tjera banimi. Këtu do të veçojmë tre tipe ndërtesash: me një kthinë, tipit koblarë3 dhe me dy kate me qemer.
Nga shkolla e vizatimit tek Instituti i Arteve Figurative (Një histori e shkurtër e ndërtimit të institucioneve artistike në vend)
Authors: Hoxha Ermir
Published: December 2024

Rrugëtimi i insitucioneve artistike në Shqipërinë e shekullit të XX, ishte një eksperiencë dinamike e një lloji të veçantë. Kuptimi i saj nis fillimisht me vendosjen e saj në kontekst kohor, fillimisht në Shqipërinë ende pjesë e Perandorisë Osmane, e më pas me përpjekjet për insitucione të mirfillta, në strukturën e brishtë të monarkisë shqiptare. Kështu mes Shkollës së Artit dhe Zanateve të Saverio Polarollit, Shkollës së Vizatimit e më pas Liceut artistik dhe Institutit të Artit Figurativ, duket se nuk kemi pasur një stafetë domosdoshmërisht lineare. Më shumë se kjo, duket se ky tranzicion multiform është thjesht shkak pasojë e dinamikave politike e kulturore që shoqëruan vendin në gjithë fazën e vet të ngritjes institucionale.
Marrëdhënia mes bullizmit dhe vetvlerësimit të ulët tek të rinjtë
Authors: Laboviti Brunilda , Katreli Greta
Published: December 2024

Ky studim ka për qëllim të tregojë nëse ka një marrëdhënie korrelacionale që ekziston mes bullizmit dhe vetëvlerësimit të nxënësve, sa e fortë është kjo marrëdhënie dhe çfarë drejtimi ka. Fëmijët kalojnë një pjesë të konsiderueshme në shkollë në shoqërinë e bashkëmoshatarëve të tyre,prandaj ata janë një faktor ndikues në vetëvlerësimin e tyre. Shkollat kanë qënë historikisht një vend paqeje,harmonie dhe diturie. Gjithnjë e më shumë,bullizmi në shkollë po tërheq vëmëndjen e shumë studiuesve,medias,shkollës dhe
prindërve.Studime ndërkombëtare mbi shkallën e përhapjes së bullizmit tregojnë se një numër i madh nxënësish përfshihen ose ndikohen nga kjo dikuri me pasoja psikosociale të rënda që mund të çojnë deri në vetëvrasje.Prandaj lind nevoja për ndërgjegjësimin e gjithë komunitetit në lidhje me këtë fenomen dhe parandalimin e tij.
Aplikimet e rrjeteve me sensore pa tela (wireless) ne kujdesin shwndetesor
Authors: Basholli Fatmir , Qorri Erda , Minga Joana
Published: December 2024

Rjetat e sensorëve trupor BSN (Body Sensor Networks) janë një lloj i veçantë i rrjetave të sensorëve wireless WSN. Ndryshe nga sensorët tradicionalë që duhet të punojnë në ambiente dhe kushte të ndryshme, sensorët trupor janë të destinuar të punojnë në trupin njerëzor ose brenda trupit duke i implantuar ata. Vetëm një monitorim i vazhdueshëm me anë të sensorëve wireless BSN mund të garantojë analizimin dhe diagnostikimin e saktë jo vetëm të problemit shëndetësor, por edhe të shkaqeve dhe kushteve në të cilat shfaqet, që më së shumti janë ato të jetës dhe zakoneve të përditëshme të pacientëve. Qëllimi i shkrimit është studimi i sensorëve BSN si një teknologji e re e cila ka qëllime dhe funksione tërësisht të ndryshme nga rrjetat e sensorëve tradicional (WSN), duke dhënë arsyet e kësaj zgjedhjeje të argumentuara me diferencat e ndryshme teknike mes tyre.
Edukimi në sigurinë kibernetike
Authors: Basholli Fatmir , Minga Joana
Published: December 2024

Në vitet e fundit, interneti është bërë një element integral i stilit të jetës së përditshme të njerëzve në mbarë botën. Kriminaliteti online, nga ana tjetër, është rritur së bashku me rritjen e aktivitetit në internet. Siguria kibernetike ka përparuar shumë vitet e fundit për të vazhduar me ndryshimet e shpejta që ndodhin në hapësirën kibernetike. Siguria kibernetike i referohet metodave që një vend ose organizatë mund ta përdorë atë për të mbrojtur produktet dhe informacionet në hapësirën kibernetike. Një dekadë më parë, termi “siguri kibernetike” nuk ishte i njohur nga publiku i gjerë ne Shqipëri. Tani siguria kibernetike nuk është vetëm një problem që prek individët, por gjithashtu vlen për një organizatë, biznes ose edhe një istitucion publik, arsimor, ku sulmet kibernetike po ngrenë shqetësime për privatësinë, sigurinë dhe financat. Gjithçka po dixhitalizohet së fundmi, duke përdorur një sërë teknologjish të tilla si cloud kompjuter, telefonat inteligjentë dhe Internetin e Gjërave. Siguria kibernetike është një grup teknologjish, procesesh dhe praktikash që synojnë parandalimin e sulmeve që synojnë, dëmtimin dhe aksesin e paligjshëm në rrjete, kompjuterë, programe dhe të dhëna. Qëllimi kryesor i këtij artikulli është edukimi në kryerjen e një ekzaminimi të plotë të llojeve të sigurisë kibernetike, në kornizën e sigurisë, mjetet e sigurisë dhe vështirësitë në sigurinë kibernetike duke ditur që siguria kibernetike mbron të dhënat dhe integritetin e aseteve informatike që janë pjesë ose të lidhura me rrjetin e një organizate, me qëllim në mbrojtjen e këtyre aseteve nga të gjithë aktorët kërcënues gjatë gjithë ciklit jetësor të një sulmi kibernetik.
Development of a Model of Individual and Contextual Factors Affecting Instructors’ ICT Literacy for Private Universities in Hunan Province of China
Authors: Yin Ying , Yue Xiaoyao , Ye Yan
Published: December 2024

This study endeavors to establish a model that encapsulates individual and contextual factors affecting instructors’ ICT literacy in private universities located in Hunan Province, China. The researcher employed a mixed-methods approach, integrating both qualitative and quantitative techniques, through a questionnaire survey administered to 555 instructors from private universities in Hunan Province. The findings reveal the following: 1) The level of instructors’ ICT literacy in private universities within Hunan Province is notably high. 2) Among the individual factors affecting instructors’ ICT literacy are ICT Self-efficacy and ICT Engagement, while contextual factors encompass University ICT Support and ICT Training. 3) The ICT literacy of instructors in private universities in Hunan Province is shaped by the intricate interplay between individual and contextual factors. Based on these insights, the study proposes a comprehensive model that integrates instructors’ ICT literacy with their ICT Self-efficacy, ICT Engagement, as well as the contextual factors of University ICT Support and ICT Training.
Electrical cardioversion and defibrillation with self-adhesive patches compared to paddle electrodes in adult patients. Scoping review
Authors: Navarro Vargas José Ricardo , Navarro Pimiento Diana Camila , Puentes Montenegro Diego Ricardo
Published: December 2024

Introduction: The incidence of cardiac arrest in the United Kingdom is of 55 per 100.000 inhabitants. Of these, only one of every ten patients has access to a defibrillator and shockable rhythm is identified in one of every four patients. Defibrillation is one of the key links in the management of both basic and advanced resuscitation.  
Objective: This scoping review aims at reviewing the literature focusing on the effectiveness on self-adhesive patches in electrical therapy for cardiac arrest and the electrical instability in the adult hospital environment.   
Methods: Searches were conducted in Medline and Embase until January, 2024, including primary trials (excluding case series and animal studies) and systematic reviews. The participants were hospitalized adult patients requiring electrical cardioversion or defibrillation. The intervention assessed involved the use of self-adhesive patches versus paddle electrodes, to measure effectiveness and safety.   The searches were conducted using controlled and non-controlled terms, excluding grey literature. Two of the authors independently reviewed the titles and abstracts and settled any disagreements by consensus.  Relevant data were extracted and synthetized on one table for an overall qualitative summary of the outcomes.
Results: Ten references were identified in the literature search. After ruling out duplicates, nine references were reviewed based on title and abstract. Three studies met the inclusion criteria and the complete text was screened.  No studies were found which conclusively concluded the effectiveness of self-adhesive patches used in electrical therapy for hospital resuscitation. The studies included fail to discuss safety results of the interventions.
Conclusion: When mapping the topics of intervention, this scoping review has identified the need for further systematic research on the effectiveness of self-adhesive patches for electrical cardioversion and defibrillation in hospital settings. Notwithstanding the evidence supporting electrical therapy to revert unstable tachyarrhythmias and ventricular fibrillation/pulseless ventricular tachycardia, further studies are needed comparing paddle electrodes versus self-adhesive patches in the hospital setting.   Future prospective trials are required to establish the comparative effectiveness of these methods in the hospital management of cardioversion/defibrillation.
NOVEL MATE PREFERENCES IN HUMAN BEINGS INSPIRED OPTIMIZATION AND HYBRIDIZED POMSKY - PYGOSCELIS ANTARCTICUS - PHENGODES SWARM ALGORITHM
Authors: Kanagasabai Lenin
Published: December 2024

Mate Preferences in Human beings inspired Optimization (MPHO) Algorithm and Hybridized Pomsky -Pygoscelis antarcticus - Phengodes Swarm algorithm (HPPP) are applied for solving the genuine power loss reduction problem. Mate Preferences in Human beings inspired Optimization Algorithm has been designed mathematically based on the mate preferences in Human beings. Criteria of selecting the mate may be depending on social and economic conditions, physical attractiveness, stable and intellectual deeds. This action is scientifically demarcated in the exploration section of the procedure. In the exploitation division, both men and women analyze about the conditions in intensified mode before making a final decision. Pomsky Optimization Algorithm is based on the skilled movement of the Pomsky in examining process. Extraordinary snort possessed by Pomsky through which it can identify the various aromas and by level of barking will disclose about the intimacy near the examining entity. Pygoscelis antarcticus Optimization algorithm is designed by Pygoscelis antarcticus   clustering behaviour. In foraging Pygoscelis antarcticus moves in cluster or group.   Phengodes swarm optimization algorithm is a new algorithm which stimulated from the light emission behavior of glow worms to attract prey. Phengodes Swarm Optimization Algorithm incorporated with the parallel hybrid mutation which unites the uniform distribution mutation with the Gaussian distribution mutation. In hybridized Pomsky - Pygoscelis antarcticus - Phengodes Swarm (HPPP) algorithm, course of iterations and extraordinary degree of divergence will be there with the orientation of amplification.
AN INTELLIGENT CONTROLLED TRACKING OF POINT OF MAXIMUM POWER IN STANDALONE PV SYSTEM UNDER REALISTIC VARYING IRRADIATIONS
Authors: Shilpa Saxena  , Vijay Kumar Tayal  , Hemender Pal Singh  , Vinod Kumar Yadav
Published: December 2024

Owing to the proven footmark for the clean, green energy, compact in size, cost effective and ease of availability of sunlight, applications of photovoltaic (PV) panels are continuously on rise. However, the low conversion efficiency is a major concern for researchers. The conversion efficiency may be improved significantly if PV panels are operating on maximum power point. Solar irradiations received by PV panel are not constant always. The irradiation may be linear and nonlinear, fast, slow and sudden varying in nature. Thus, tracking of maximum power point is a huge challenge. This irregular behaviour of incident irradiations may result in oscillations in output and low conversion efficiency. In order to enhance the performance, a suitably designed controller, operating at maximum power point is needed. This paper highlights maximum power point tracking under varying irradiation conditions (viz. Step Variable Irradiance and Ropp’s irradiance profile) using two control techniques namely Perturb and Observe (P&O) and Incremental Conductance (IC). The simulation results obtained for two control techniques are compared for system efficiency, tracking of maximum power point and enhancement of voltage. The comparison of results reveals that there is far better improvement in overall efficiency, output power, output voltage and faster regaining of the maximum power point path with IC technique as compared to P&O technique. Thus, IC control technique excellently tracks maximum power point with reduced probability of deviation and better oscillation damping under varying incident irradiations.
SOIL SALINITY STATUS IN NAMANGAN REGION, UZBEKISTAN
Authors: Koriyev Mirzohid R , Fonseka Panchali U , Umurzakova Umida N , Rozumbetov Kenjabek U , Arachchi Shanika , Erkudov Valery O , Mehta Darshan , Rathnayake Upaka
Published: December 2024

Understanding soil salinity levels is essential for effective agricultural planning and, consequently, for ensuring food security and sustainability. However, poor practices have significantly impacted soil salinity levels in many developing countries. In Uzbekistan, soil salinity levels have not been adequately assessed and documented over the past decades, leading to adverse effects on agricultural food production. This paper presents a first attempt to systematically document soil salinity levels in the Namangan area of Uzbekistan. Data on soil salinity from the last 22 years (2000-2022) were obtained from the Namangan Regional Department of Agriculture. Additionally, soil samples from the Uychti district of Namangan, collected in 2013, 2014, and 2017, underwent thorough laboratory analysis. Documented soil salinity levels in the Namangan region highlight a need for significant attention to mitigate these impacts. Experimental findings demonstrate the effectiveness of mulching agro-technologies in reducing soil salinity. However, a comprehensive assessment and an adaptive approach to mitigate soil salinity in the Namangan region are urgently needed to ensure long-term agricultural productivity.
The dimensions of social innovation and the roles of social actors within the context of microcredit
Authors: Castelo Joelma Leite , Santos Sandra Maria dos , Silva Filho José Carlos Lázaro da , Silva Clayton Robson Moreira da
Published: December 2024

Objective: The purpose of this paper is to assess the social innovation arising from the granting of microcredit, as well as the roles played by its social actors.
Methodology: An experience survey was carried out with beneficiaries of the Crediamigo microcredit program/BNB, in Fortaleza, Ceará. In the study, we investigate four dimensions of social innovation: (i) typology; (ii) depth; (iii) coverage; and (iv) social actors.
Originality and Relevance:  The study explores the link between microcredit and social innovation, with evidence from an understudied empirical context.
Main Results: The results indicate that the typology is characterized by the implementation of new marketing methods to offer products and services, enabling consumption by people in situations of economic vulnerability. In terms of depth of innovation, the findings show incremental, disruptive, and institutional actions that promote social and economic inclusion with local coverage. As for social actors, we identified three profiles of beneficiaries oriented towards social innovation: “innovators”, “visionaries”, and “conservatives”.
Theoretical/methodological contributions: The study expands the understanding of social innovation regarding the reach/impact of microcredit in local and social development. Moreover, we propose three different profiles of social innovation actors, which can serve as a reference for future research.
Social/management contributions: The study showed that the social innovation actions carried out by the beneficiaries promote socioeconomic inclusion, allowing the generation of additional jobs, empowerment, and improvement in the quality of life, transcending financial aspects.
Produção científica sobre a permanência estudantil na educação profissional e tecnológica
Authors: Martins Denise Maria , Santos Claudia Alexandre dos
Published: December 2024

A permanência na escola é um direito previsto na Constituição Federal de 1988, no entanto, manter o aluno na escola é um desafio para as instituições de ensino, visto que envolve muitos fatores, podendo ser eles individuais, internos e externos às instituições. A partir desse contexto, este estudo tem como objetivo analisar as produções científicas em relação à permanência estudantil na Educação Profissional, em artigos publicados na Base Capes (Periódico Capes Acesso Aberto), no período de 2012 a 2022. A pesquisa realizada tem uma abordagem quantitativa descritiva, com amostragem intencional, tendo como base as principais leis da bibliometria. Nas análises realizadas, foi evidenciado que existe uma concentração de publicações (84,65%) na área de conhecimento da Administração Pública e de Empresas, Ciências Contábeis e Turismo, bem como a conexão entre os autores e coautores, que se ligam à parceria na produção do artigo, indicando uma rede a ser explorada em futuras pesquisas. Ficou evidente ainda que a maioria das publicações (87%) são oriundas de pesquisadores de instituições federais. Na análise dos resumos dos artigos que foram objetivo de estudo para este artigo, o termo permanência está fortemente ligado às temáticas e discussões na área da Educação Profissional e Tecnológica, sua complementaridade com o termo evasão, escola e as políticas públicas.