Δίκτυα επικοινωνιών και υπηρεσίες με επίγνωση κοινωνικού περιβάλλοντος χρήστη
Authors: Μαντάς Νικόλαος 
Published: November 2022

Η συνεχής εξέλιξη των ψηφιακών κοινωνικών δικτύων προσφέρει σημαντικές δυνατότητες εκμετάλλευσής τους στη σχεδίαση και παροχή προηγμένων υπηρεσιών, τόσο προς τον τελικό χρήστη, όσο και προς την ίδια την τεχνολογική υποδομή. Οι υπηρεσίες αυτές μπορούν να προσαρμόζουν τις αποφάσεις και τη λειτουργία τους με βάση το μεταβαλλόμενο φυσικό, κοινωνικό και υπολογιστικό τους περιβάλλον, ικανοποιώντας με βέλτιστο τρόπο τις απαιτήσεις και προτιμήσεις των τελικών χρηστών, αυξάνοντας ταυτόχρονα την αποτελεσματικότητα της τεχνολογικής υποδομής.Στα πλαίσια της παρούσας διδακτορικής διατριβής μελετώνται α) η συνεισφορά της κοινωνικής πληροφορίας στην ανάπτυξη εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης και ειδικότερα συστημάτων παροχής συστάσεων (recommendation systems) και β) η χρήση της κοινωνικής πληροφορίας στη βελτίωση της απόδοσης δικτυακών υπηρεσιών και λειτουργιών με έμφαση στα πρωτόκολλα δρομολόγησης σε δίκτυα οχημάτων.Κατά την τελευταία δεκαετία δύο γενικές μορφές κοινωνικών δικτύων έχουν αποκτήσει δημοτικότητα: α) τα διαδικτυακά δίκτυα, όπου οι άνθρωποι συνδέονται, συνάπτουν σχέσεις, μοιράζονται περιεχόμενο, ανταλλάσσουν απόψεις και εμπειρίες σε διαδικτυακά κοινωνικά δίκτυα (online) και β) τα ευκαιριακά κοινωνικά δίκτυα στον φυσικό κόσμο (offline), τα οποία αξιοποιούν ευκαιριακές επαφές και σύνδεση χωρίς υποδομή μεταξύ συσκευών (π.χ. κινητά τηλέφωνα, οχήματα). Έχει αποδειχτεί πως τα άτομα που είναι κοινωνικά εγγύτερα, τείνουν να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους συχνότερα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε σχέση με άλλους χρήστες.Προηγμένες εφαρμογές, οι οποίες συνδυάζουν γεωγραφικά στοιχεία, πληροφορίες κινητικότητας, κοινωνικές σχέσεις και πληροφορίες από το προφίλ των χρηστών, προτείνονται με στόχο την ποιοτικότερη παροχή υπηρεσιών. Στην παρούσα διατριβή, προτείνονται συστήματα συστάσεων, όπου με βάση τις κοινωνικές σχέσεις μεταξύ των χρηστών, οι οποίες είναι συνυφασμένες με τις έννοιες της εμπιστοσύνης και της επιρροής σε ένα κοινωνικό δίκτυο, παρέχουν εξατομικευμένες κατατάξεις και συστάσεις προς τους χρήστες. Ενσωματώνονται τόσο θετικές όσο και αρνητικές σχέσεις των χρηστών, λαμβάνεται υπόψη η χρονική διάσταση και αντιμετωπίζεται αποδοτικά το πρόβλημα της ψυχρής εκκίνησης. Επιπλέον, σε αντιδιαστολή με προηγούμενες εργασίες που χρησιμοποιούν την καθολική επιρροή των χρηστών για την εύρεση κατάλληλων συστάσεων, εισάγεται η έννοια της τοπικής επιρροής των χρηστών στον αλγόριθμο κατάταξης. Αποδεικνύεται πως η ενσωμάτωση της κοινωνικής πληροφορίας και της τοπικής επιρροής συμβάλλουν στην παροχή ποιοτικότερων εξατομικευμένων συστάσεων.Η κοινωνική πληροφορία αξιοποιείται επίσης στο σχεδιασμό δικτυακών υπηρεσιών σε δίκτυα VANET (Vehicular Ad-Hoc NETworks – VANET). Λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των VANET, καθώς και την ενδεχόμενη εγωιστική ή/και κακόβουλη συμπεριφορά των κόμβων σε τέτοιου είδους συστήματα, προτείνονται μετρικές για τον υπολογισμό της κοινωνικής εγγύτητας μεταξύ των χρηστών τόσο στον διαδικτυακό όσο και στον φυσικό κόσμο. Επιπρόσθετα, λαμβάνοντας υπόψη τις ανωτέρω κοινωνικές μετρικές, προτείνονται αποδοτικά πρωτόκολλα δρομολόγησης. Συμπερασματικά, η ενσωμάτωση της κοινωνικής πληροφορίας στη σχεδίαση πρωτοκόλλων δρομολόγησης βελτιώνει την απόδοση της δρομολόγησης σε τέτοιου είδους δίκτυα, αντιμετωπίζοντας παράλληλα την ύπαρξη κόμβων που επιδεικνύουν εγωιστική ή/και κακόβουλη συμπεριφορά.