ОРГАНИЗАЦИЯ ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ УЧАЩИХСЯ ПО УРОКАМ ГЕОГРАФИИ В ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ШКОЛАХ
Authors: Бердыгулова Г.Е. 
Published: August 2023

Қазіргібілім беру процесінде болып жатқан өзгерістер, қазіргі заманғы мамандардан әртүрлі тәуелсіз, жылдам және стандартты емес шешімдерді қабылдауды талап етеді және оларды қолданыстағы оқыту жүйесі толықтай қамтамасыз ете алмайды. Қазіргі уақытта білім беру бағдарламалары жаңа ақпаратпен қаныққан, нәтижесінде оқушылар әрдайым жаңа білім мен дағдыларды игеругеназар аудармайды және олар қазіргі ғылыми жетістіктерді әрең қадаға-лайды, олардың маңыздылығын әрдайым түсіне бермейді. Бұл кемшілікті жеңу үшін маман-дандырылған оқыту қарастырылған, оның негізгі мақсаттарының бірі оқушылардың мәселені көру, зерттеу және шешу қабілетін дамыту болып табылады. Бұл мақсатқа қол жеткізуге болады, тек орта деңгейдегі оқушылардың зерттеу дағдыларын дамытатын оқушылардың зерттеу қызметін игеруіне жағдай жасау арқылы. Зерттеу қызметін жаңа білімді игеру процесі деп түсіндірсек болады, бұл оқушының танымдық іс-әрекетінің бір түрі болып табылады. Бірақ қазіргі заманғы мамандандырылған педагогикалық сөздіктерде оқу міндеттері контекстінде келесі ұғымдар жиі қолданылады: зерттеушілік оқыту, оқытудың зерттеу әдістері, зерттеу қызметі.Олар көбінесе анықталмаған, сондықтан білім беру практикасын жетілдіруге ықпал етпейді. Орта мектеп оқушыларының зерттеу іс-әрекетінің маңызды ерекшелігі –жаңа білім мен іс-әрекет тәсілдерін ашуға, көбейтуге бағытталған шығармашылық компонент. Қазіргі педа-гогикалық жағдайлар географиялық білім беру жағынан түбегейлі жаңа білім беру технология-лары мен оқыту тәсілдерін талап етеді. Қазіргі шеңберде бұл шарттарды бірқатар себептер бойынша орындау мүмкін емес, соның ішінде: көптеген мұғалімдердің оқушылардыңзерттеу қызметін ұйымдастыруға дайындық деңгейінің жеткіліксіздігі және пысықталудың жеткіліксіз-дігі, сондай-ақ оларды география сабақтарында оқытудың әртүрлі кезеңдерінде оны ұйымдас-тырудың мазмұны, әдістері мен формаларының белгісіздігі. Мақалада, жалпы білім беретін мектептерде география сабағы бойынша оқушылардың зерттеушілік қызметін ұйымдастыру тәсілдері қарастырылды.

Изменения, происходящие в современном образовательном процессе, требуют от современных специалистов принятия различных самостоятельных, быстрых и нестандартных решений и не могут быть полностью обеспечены существующей системой обучения. В настоящее время образовательные программы насыщены новой информацией, в результате чего учащиеся не всегда сосредотачиваются на приобретении новых знаний и навыков и едва ли следят за современными научными достижениями, не всегда осознавая их важность. Для преодоления этогонедостатка предусмотрено специализированное обучение, одной из основных целей которого является развитие у учащихся способности видеть, исследовать и решать проблемы. Эта цель может быть достигнута только путем создания условий для освоения учащимися исследовательской деятельности, которые развивают исследовательские навыки учащихся среднего уровня. Исследовательскую деятельность можно трактовать как процесс усвоения новых знаний, что является формой познавательной деятельности школьника. Но в современных специализированных педагогических словарях в контексте учебных задач часто используются следующие понятия: исследовательское обучение, исследовательские методы обучения, исследовательская деятельность. Они часто неопределенны и, следовательно, не способствуют совершенствованию образовательной практики. Важной особенностью исследова-тельской деятельности старшеклассников является творческая составляющая, направленная на раскрытие, воспроизведение новых знаний и способов деятельности. Современные педагогичес-кие условия требуют принципиально новых образовательных технологий и подходов к обучению с точки зрения географического образования. В современных рамках эти условия не могут быть выполнены по ряду причин, в том числе: недостаточный уровень подготовки и недостаточная проработанность многих учителей к организации исследовательской деятель-ности учащихся, а также неопределенность содержания, методов и форм ее организации на различных этапах обучения их на уроках географии. В статье рассмотрены подходы к организации исследовательской деятельности учащихся по урокам географии в общеобразова-тельных школах

The changes taking place in the modern educational process require modern specialists to make various independent, quick and non-standard decisions and cannot be fully provided with the existing training system. Currently, educational programs are saturated with new information, as a result of which students do not always focus on acquiring new knowledge and skills and hardly follow modern scientific achievements, not always realizing their importance. To overcome this disadvantage, ВЕСТНИК КазНПУ им. Абая, серия «Естественно-географические науки», No1(75), 2023г.74specialized training is provided, one of the main goals of which is to develop students' ability to see, explore and solve problems. This goal can be achieved only by creating conditions for students to master research activities that develop the research skills of middle-level students. Research activity can be interpreted as a process of assimilation of new knowledge, which is a form of cognitive activity of a student. But in modern specialized pedagogical dictionaries, the following concepts are often used in the context of educational tasks: research training, research teaching methods, research activity. They are often vague and, therefore, do not contribute to the improvement of educational practice. An important feature of the research activity of high school students is the creative component aimed at the disclosure, reproduction of new knowledge and ways of activity. Modern pedagogical conditions require fundamentally new educational technologies and approaches to teaching from the point of view of geographical education. In themodern framework, these conditions cannot be met for a number of reasons, including: insufficient level of training and insufficient elaboration of many teachers to organize students' research activities, as well as the uncertainty of the content, methodsand forms of its organization at various stages of their education in geography lessons. The article discusses approaches to the organization of research activities of students in geography lessons in secondary schools.