Aspects of convergence in the context of the Economic and Monetary Union (EMU)
Authors: Αλμπάνη Μαρία 
Published: November 2021

Η παρούσα διδακτορική διατριβή είναι μία εμπειρική διερεύνηση της οικονομικής μεγέθυνσης και σύγκλισης των δώδεκα πρώτων κρατών-μελών της ευρωζώνης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Είναι κυρίως εμπειρική, αλλά έχει και θεωρητικές προεκτάσεις. Το πρώτο κεφάλαιο παρέχει μια εμπεριστατωμένη επισκόπηση των οικονομικών επιδόσεων των εν λόγω χωρών διαχρονικά και δίνει απαντήσεις στο ερώτημα αν υπήρξε σύγκλιση μεταξύ τους, με έμφαση στη διάκριση μεταξύ πυρήνα και περιφέρειας. Επιπλέον, αναδεικνύει τους παράγοντες που ενίσχυσαν ή εμπόδισαν τη διαδικασία σύγκλισης από τη σκοπιά τόσο της ζήτησης όσο και της προσφοράς. Η μελέτη συγκρίνει δείκτες σύγκλισης σε διαφορετικές περιόδους, πριν και μετά την εισαγωγή του ευρώ.Όπως δείχνει η εμπειρική ανάλυση, η περιφέρεια ξεκίνησε από χαμηλότερα επίπεδα κατά κεφαλήν εισοδήματος, κατέγραψε ταχύτερους ρυθμούς ανάπτυξης και πλησίασε τον πυρήνα, γεγονός που αποτελεί ένδειξη πραγματικής σύγκλισης. Εντούτοις, με το ξέσπασμα της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης το 2008, η πραγματική σύγκλιση διακόπηκε. Όπως κρίνεται εκ των υστέρων, κάποιες από τις χώρες που επί σειρά ετών κατέγραφαν ταχύτερη ανάπτυξη από ό,τι άλλες βασίζονταν σε παραγωγικά πρότυπα τα οποία αποδείχθηκαν μη βιώσιμα.Το δεύτερο κεφάλαιο θέτει υπό αμφισβήτηση το κατάλοιπο του Solow ως δείκτη ολικής παραγωγικότητας των συντελεστών παραγωγής. Σύμφωνα με το νεοκλασικό μοντέλο μεγέθυνσης, η ολική παραγωγικότητα θεωρείται ότι ενσωματώνει την τεχνολογία και την αποτελεσματικότητα της παραγωγής, το λεγόμενο «κατάλοιπο του Solow». Στην πραγματικότητα όμως, το κατάλοιπο του Solow αποτυπώνει την αμοιβή των συντελεστών παραγωγής, δηλαδή το σταθμισμένο άθροισμα των αποδόσεων της εργασίας και του κεφαλαίου, και προκύπτει άμεσα από την ταυτότητα του εθνικού εισοδήματος. Κατασκευάζεται ένας «αληθινός» δείκτης ολικής παραγωγικότητας με τη μέθοδο της ανάλυσης των κύριων συνιστωσών, ο οποίος ενσωματώνει όλες τις μεταβλητές που έχουν αναδειχθεί στη βιβλιογραφία ως οι κύριοι προσδιοριστικοί της παράγοντες. Αξιολογείται η εξέλιξη του δείκτη σε σχέση με το κατάλοιπο του Solow για τα δώδεκα πρώτα κράτη-μέλη της ευρωζώνης από τα μέσα της δεκαετίας του ’90. Στις χώρες του πυρήνα, το κατάλοιπο του Solow ακολουθεί σε γενικές γραμμές κοινή πορεία με την ολική παραγωγικότητα. Αντίθετα, στις χώρες της περιφέρειας υπάρχουν επίμονες διαφορές μεταξύ των δύο δεικτών και παρέχονται κάποιες ενδείξεις ότι αυτές συνδέονται με μακροοικονομικές ανισορροπίες.Το τρίτο κεφάλαιο υποστηρίζει ότι η συμμετοχή στη ζώνη του ευρώ συνέπεσε με μια περίοδο που χαρακτηρίστηκε από υψηλές μακροοικονομικές ανισορροπίες της ελληνικής οικονομίας. Η εξισορρόπηση της οικονομίας ήταν απαραίτητη, τόσο από την πλευρά της ζήτησης όσο και της προσφοράς, καθώς είχαν εμφανιστεί σοβαρά προβλήματα διατηρησιμότητας του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Παρουσιάζει ένα υπόδειγμα συνολικής προσφοράς-συνολικής ζήτησης προκειμένου, πρώτον, να δείξει, χρησιμοποιώντας μια απλή διαγραμματική λύση, πώς παράγοντες από την πλευρά της ζήτησης και της προσφοράς προσδιορίζουν το προϊόν και την πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία ισορροπίας και, δεύτερον, να εξετάσει πώς μπορεί να επιτευχθεί η εξισορρόπηση της οικονομίας με τη χρήση παραμέτρων πολιτικής από την πλευρά της ζήτησης και της προσφοράς.