Rekcija glagola u grčkom i srpskom jeziku
Authors: Ασημόπουλος Παναγιώτης 
Published: November 2021

Δεδομένου ότι τα βασικά χαρακτηριστικά σύνταξης των ρημάτων της Ελληνικής και Σερβικής αποτελούν παντελώς ανεξερεύνητο θέμα, καθώς οι ως τώρα εργασίες παρά την αδιαμφισβήτητη ποιότητά τους και την ουσιώδη συνεισφορά τους στη διασαφήνιση συναφών συντακτικών στοιχείων δε συντίθενται στα πλαίσια της συγκριτικής γλωσσολογίας εξάγουμε το συμπέρασμα ότι δεν υφίσταται ολοκληρωμένη ερευνητική προσπάθεια με τέτοιο θεματικό προσανατολισμό. Λαμβάνοντας υπόψιν τις προαναφερθείσες παραμέτρους και αξιοποιώντας τις θεμελιώδεις αρχές της συγκριτικής γλωσσολογίας η εργασία τείνει προς την ενδελεχή εξέταση των συντακτικών χαρακτηριστικών των ελληνικών και σερβικών ρημάτων, αλλά και την παρουσίαση των μορφοσυντακτικών κανόνων στους οποίους αντανακλάται η σύνδεσή τους με ονοματικές δομές. Για την αποτελεσματική υλοποίηση της εν λόγω μελέτης οι περιγραφές και η ταξινόμηση των μοντέλων σύνταξης απεικονίζονται με 653 ρήματα από το βιβλίο του καθηγητή κυρίου Γεωργίου Μπαμπινιώτη «Ελληνική γλώσσα, Εγχειρίδιο Διδασκαλίας της Ελληνικής ως Δεύτερης (Ξένης) Γλώσσας». Ανάμεσα στις μεγάλες, αυτόνομες ενότητες από τις οποίες συνίσταται αυτή η ερευνητική μελέτη αρχικά παρατηρούμε το εισαγωγικό τμήμα: οριοθετούνται τα βασικά πλαίσια επεξήγησης του ζητήματος, διατύπωσης των ειδικών στόχων, της εφαρμοσμένης μεθοδολογικής προσέγγισης, αλλά και τα σημαντικά χαρακτηριστικά του χρησιμοποιημένου κειμενικού σώματος. Εκτός αυτού παραθέτει το υλικό συστηματοποιημένο και εναρμονισμένο με την αρχή της σχετικότητας προς το επιλεχθέν θέμα της διδακτορικής διατριβής, αλλά και εξαχθέν από σύγχρονα περιγραφικά μονόγλωσσα λεξικά της Ελληνικής και της Σερβικής, από σώματα λογοτεχνικών κειμένων, αλλά και επικαιροποιημένων ηλεκτρονικών ιστοσελίδων. Στο πρώτο κεφάλαιο (Θεωρητικές βάσεις και αρχικές παρατηρήσεις) γίνεται λόγος στις θεμελιώδεις έννοιες της συγκριτικής γλωσσολογίας μέσα από το πρίσμα των λεξικογραφικών αρχών και στην εποικοδομητική τους ενσωμάτωση στα συγκριτικά συντακτικά λεξικά της σύγχρονης σερβικής και των άλλων ευρωπαϊκών γλωσσών. Το δεύτερο κεφάλαιο (Σύνταξη – Θεωρία Σθένους) είναι αφιερωμένο στη λεπτομερή θεωρητική προσέγγιση στη σύνταξη και στα πλαίσια της θεωρίας του ρηματικού σθένους βάσει της γλωσσολογικής βιβλιογραφίας, αλλά και στα δομικά ενδοπροτασιακά χαρακτηριστικά. Έτσι θα παρατεθούν οι βασικές αρχές και τα κοινώς αποδεκτά συμπεράσματα διακεκριμένων συντακτικολόγων σχετικά με αυτό το πολυεδρικό φαινόμενο. Επιπρόσθετα θα αναλυθούν τα μοντέλα σύνταξης των ρημάτων στην Ελληνική και στη Σερβική γλώσσα. Υπό αυτήν την έννοια η επιστημονική μελέτη των γλωσσών που υπόκεινται στη συγκριτική μελέτη προϋποθέτει την εκ βάθους εξέταση της δομής της πρότασης, η οποία εδράζεται στην ικανότητα του κατηγορήματος να συνδέεται με σχετικές ενδοπροτασιακές παραμέτρους. Στο τρίτο κεφάλαιο (Η σύνταξη και η θεωρία του ρηματικού σθένους στην ευρωπαϊκή λεξικογραφία) εξετάζονται οι πιο χαρακτηριστικές λεξικογραφικές απόπειρες Ευρωπαίων ερευνητών που συστηματικά ασχολήθηκαν με αυτά τα συντακτικά φαινόμενα. Ξεχωριστή ενότητα στην εργασία με την εφαρμογή των τεθεισών αρχών και των θεωρητικών παρατηρήσεων των συνυφασμένων με τη συστηματική έρευνα, τη διατύπωση των συντακτικών σχέσεων, αλλά και των ενδοπροτασιακών συνιστωσών αποτελεί η λεξικογραφική επεξεργασία της σύνταξης των ρημάτων της Ελληνικής και της Σερβικής, δηλαδή το τέταρτο κεφάλαιο (Ελληνοσερβικό λεξικό της σύνταξης των ρημάτων). Το πέμπτο κεφάλαιο (Καταληκτικές παρατηρήσεις) παραθέτει συνοπτικά τα τελικά αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας.