Αυτοάνοσες φλεγμονώδεις μυοπάθειες
Authors: Παπαδόπουλος Κωνσταντίνος 
Published: September 2021

ΕΙΣΑΓΩΓΗΟι αυτοάνοσες φλεγμονώδεις μυοπάθειες συνιστούν μία ετερογενή ομάδανοσημάτων με κοινό χαρακτηριστικό τη φλεγμονή του σκελετικού μυός και τηνπρόκληση μυϊκής αδυναμίας. Ανοσολογικοί μηχανισμοί θεωρούνται υπεύθυνοι γιατην παθογένεσή τους και την πρόκληση της μυϊκής βλάβης.ΣΚΟΠΟΣΣκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν η μελέτη της κατανομήςτων υποτύπων των φλεγμονωδών κυττάρων, η μελέτη της έκφρασης τουσυνδιεγερτικού μορίου OX40L και του προσδέματός του ΟΧ40 και τέλος, η μελέτητης έκφρασης των αντιγόνων του μείζονος συμπλέγματος ιστοσυμβατότητας από τιςμυϊκές ίνες στις αυτοάνοσες φλεγμονώδεις μυοπάθειες.ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙΜελετήθηκαν βιοψίες πασχόντων από αυτοάνοσες φλεγμονώδεις μυοπάθειες{22 πάσχοντες από δερματομυοσίτιδα (ΔΜ), 31 πάσχοντες από πολυμυοσίτιδα (ΠΜ),10 πάσχοντες από πολυμυοσίτιδα σχετιζόμενη με νόσο του συνδετικού ιστού(ΠΜΝΣΙ) και 3 πάσχοντες από μυοσίτιδα με έγκλειστα σωμάτια (ΙΒΜ)}. Για τημελέτη χρησιμοποιήθηκε η ενζυμική ανοσοϊστοχημική μέθοδος αβιδίνης-βιοτίνηςκαθώς και τεχνική διπλού, έμμεσου ανοσοφθορισμού, σε σειριακές τομές ψυκτικούμικροτόμου.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ-ΣΥΖΗΤΗΣΗΠαρόμοιοι πληθυσμοί φλεγμονωδών κυττάρων παρατηρήθηκαν σε όλουςτους υποτύπους αυτοάνοσων φλεγμονωδών μυοπαθειών και διαφορές ανεδείχθησανως προς την κατανομή ορισμένων από αυτά. Στην ΠΜ, CD4 και CD8 λεμφοκύτταρακαι CD68 μακροφάγα εντοπίζονταν κυρίως στο ενδομύιο, ενώ περισσότεραμυελοειδή δενδριτικά κύτταρα ανεδείχθησαν στη θέση αυτή σε σχέση με τη ΔΜ,γεγονός ενδεικτικό ενός κυρίαρχου κυτταροτοξικού παθογενετικού μηχανισμού. ΣτηΔΜ στις περιαγγειακές διηθήσεις ανεδείχθησαν μεγαλύτεροι αριθμοί CD4λεμφοκυττάρων, CD68 μακροφάγων, μυελοειδών δενδριτικών κυττάρων και Β λεμφοκυττάρων, εύρημα που αντανακλά τον κυρίαρχο χυμικό παθογενετικόμηχανισμό στη νόσο. Η ΠΜΝΣΙ, παρουσίαζε κατανομή φλεγμονωδών κυττάρων πουπροσομοίαζε στην ΠΜ όσον αφορά στα CD8 λεμφοκύτταρα και στη ΔΜ όσον αφοράστους υπόλοιπους τύπους φλεγμονωδών κυττάρων, εύρημα ενδεικτικό ενός μεικτού,κυτταροτοξικού και χυμικού, παθογενετικού μηχανισμού. Πέραν όμως τουκυρίαρχου κάθε φορά ανοσολογικού μηχανισμού, η ανάδειξη Β λεμφοκυττάρων καιπλασματοκυττάρων στην ΠΜ και CD8 λεμφοκυττάρων στη ΔΜ υπαινίσσεται τησυμμετοχή, σε κάποιο βαθμό, της χυμικής και της κυτταρικής ανοσίας, αντίστοιχα,στην παθογένεση τους. Η μυϊκή νέκρωση και αναγέννηση συσχετίστηκαν μεδιακριτούς πληθυσμούς φλεγμονωδών κυττάρων, εύρημα που υπαινίσσεται πως οιδιαδικασίες αυτές σε γενετικά προδιατεθειμένα άτομα, οδηγούν πιθανώς στην έναρξηαλλά και διαιώνιση της αυτοάνοσης διαδικασίας.Σε όλους τους υποτύπους των αυτοάνοσων φλεγμονωδών μυοπαθειώνπαρατηρήθηκαν ΟΧ40+ και ΟΧ40L+ κύτταρα με παρόμοια κατανομή στο μυϊκόιστό, ενώ το μόριο OX40L εκφραζόταν από περισσότερους του ενός υποτύπουςφλεγμονωδών κυττάρων, αλλά και από τα ενδοθηλιακά κύτταρα των αγγείων στη ΔΜ και σε μικρότερο βαθμό στην ΠΜ. Τα ευρήματα αυτά υπαινίσσονται πως ηαλληλεπίδραση OX40/OX40L συμμετέχει στην παθογένεση των αυτοάνοσωνφλεγμονωδών μυοπαθειών, πιθανώς με περισσότερους του ενός μηχανισμούς.Τέλος, όσον αφορά στην έκφραση των μορίων HLA από τις μυϊκές ίνες, ηποιοτική έκφραση παρουσίαζε υψηλή ευαισθησία, αλλά χαμηλή ειδικότητα για τηδιάγνωση των αυτοάνοσων φλεγμονωδών μυοπαθειών, ενώ αντίθετα, η ποσοτικήέκφραση των μορίων HLA-I από το 19,24% των μυϊκών ινών στη ΔΜ, από το19,34% των μυϊκών ινών στην ΠΜ και από το 27,09% των μυϊκών ινών στηνΠΜΝΣΙ παρουσιάζει ειδικότητα για τη διάγνωση 100%. Αντίστοιχα ειδικότητα100% για τη διάγνωση παρουσιάζει η έκφραση των HLA-II από το 2,04% τωνμυϊκών ινών στη ΔΜ και από το 2,74% των μυϊκών ινών στην ΠΜ. Η ποσοτικήέκφραση των μορίων HLA-I ήταν ανεξάρτητη της διάρκειας της νόσου και επομένωςδύναται να χρησιμοποιηθεί ως διαγνωστικό εργαλείο για τη διαφορική διάγνωσητους, τόσο σε πρώιμα, όσο και σε όψιμα στάδια, από παθήσεις που παρουσιάζουνφλεγμονώδεις διηθήσεις στη βιοψία μυός.