Саламаттык сактоо уюмун башкаруудагы негизги механизм катары системалык мамиле (Сереп)
Authors: Албаев Р.К. 
Published: May 2024

Введение. В работе дан обзорный анализ данных современной литературы по использованию принципов системного подхода, как основного механизма в управлении организацией здравоохранения. Данный подход исходит из того, что разработка планов диверсифицированного и децентрализованного производства подчиняется интересам взаимодействия структурных подразделений, составляющих целостную организацию. Системный подход к управлению организацией предполагает рассмотрение управления как процедуры или процесса принятия правильных организационных решений, подкрепленного результатами объективного комплексного системного анализа. Применение условий системного подхода в сфере здравоохранения дает возможность в перспективе усовершенствовать процесс управления медицинскими организациями на основе правильного выбора целей и стратегии, направленных на повышение эффективной деятельности многопрофильных больниц с учетом результатов системного анализа и выбора наиболее адекватной версии из не менее двух альтернативных вариантов действий для эффективного достижения определенной перспективной цели. В процессе системного анализа выявляются цели, устанавливаются их приоритеты, взаимосвязи и противоречия. На основе целей ведется разработка стратегий развития организации, отделения, группы, т.е. изучаемого субъекта. Структура организации рассматривается как производная от целей. Управление здравоохранением - это менеджмент, объектом которого является социально-экономическая и сложная динамическая открытая система. Системный менеджмент в сфере здравоохранения как наука об управлении, регулировании и контроле трудовыми, материальными и финансовыми ресурсами отрасли нацелена на снижение потерь общества от смертности, заболеваемости и инвалидности населения при имеющихся ресурсах. Системный подход в управлении медицинской организацией рекомендуется для возможного использования в практической деятельности системы здравоохранения. Цель: провести обзорный анализ данных современной литературы по использованию принципов системного подхода как основного механизма в управлении организацией здравоохранения. Методы.Анализ собранных литературных данных с учетом возможного перспективного применения принципов системного подхода в управлении медицинскими организациями. Результаты. Системный подход в управлении организациями здравоохранения имеет важное значение для принятия управленческого решения, рекомендации по выбору целей и стратегии (с использованием различных методов и подходов), направленных на повышение эффективной деятельности организации на основе системного анализа и выбора наиболее правильной версии из альтернативных вариантов действий. Заключение. На основании проведенного анализа современной литературы, посвященной использованию принципов системного подхода, можно заключить, что их применение в сфере здравоохранения дает возможность усовершенствовать процесс управления медицинскими организациями для эффективного достижения определенной перспективной цели. Системный подход в управлении организацией здравоохранения рекомендуется для возможного использования в практической деятельности.

Introduction. The paper provides an overview analysis of the data of modern literature on the use of the principles of a systematic approach as the main mechanism in the management of a healthcare organization. This approach proceeds from the fact that the development of plans for diversified and decentralized production is subject to the interests of the interaction of structural units that make up an integral organization. A systematic approach to the management of an organization involves considering management as a procedure or process of making the right organizational decisions, supported by the results of an objective comprehensive system analysis. The application of the conditions of a systematic approach in the field of healthcare makes it possible in the future to improve the management process of medical organizations based on the correct choice of goals and strategies aimed at improving the effective operation of multidisciplinary hospitals, taking into account the results of a systematic analysis and choosing the most appropriate version of at least two alternative options for effective achievement of a certain long-term goal. In the process of system analysis, goals are identified, their priorities, interrelations and contradictions are established. Based on the goals, strategies for the development of the organization, department, group, i.e. the subject under study, are being developed. The structure of the organization is considered as a derivative of the goals. Healthcare management is management, whose object is a socio-economic and complex dynamic open system. System management in the field of healthcare as a science of management, regulation and control of labor, material and financial resources of the industry is aimed at reducing the losses of society from mortality, morbidity and disability of the population with available resources. A systematic approach in the management of a medical organization is recommended for possible use in the practical activities of the healthcare system. Objective: to conduct a review analysis of the data of modern literature on the use of the principles of a systematic approach as the main mechanism in the management of a healthcare organization. Methods. Analysis of the collected literature data, taking into account the possible prospective application of the principles of a systematic approach in the management of medical organizations. Results. A systematic approach in the management of healthcare organizations is important for making managerial decisions, recommendations on the choice of goals and strategies (using various methods and approaches) aimed at improving the effective performance of the organization based on system analysis and choosing the most correct version of alternative options. Conclusion. Based on the analysis of modern literature devoted to the use of the principles of a systematic approach, it can be concluded that their application in the field of healthcare makes it possible to improve the management process of medical organizations to effectively achieve a certain long-term goal. A systematic approach in the management of a healthcare organization is recommended for possible use in practical activities.

Киришүү. Документте саламаттыкты сактоо уюмун башкаруунун негизги механизми катары системалуу мамиленин принциптерин колдонуу боюнча заманбап адабияттын маалыматтарына жалпы анализ берилген. Мындай мамиле диверсификацияланган жана борборлоштурулбаган өндүрүштүн пландарын иштеп чыгуу бүтүндөй уюмду түзгөн түзүмдүк бөлүмдөрдүн өз ара аракеттенүүсүнүн кызыкчылыктарына баш ийүүсүнөн келип чыгат. Уюмду башкаруунун системалуу мамилеси башкарууну объективдүү комплекстүү системалык анализдин натыйжалары менен бекемделген туура уюштуруучулук чечимдерди кабыл алуу процедурасы же процесси катары кароону камтыйт. Саламаттыкты сактоо чөйрөсүндө системалуу мамиленин шарттарын колдонуу келечекте медициналык уюмдарды башкаруу процессин, максаттарды жана стратегияларды туура тандоонун негизинде өркүндөтүүгө мүмкүндүк берет, аларды эске алуу менен көп тармактуу ооруканалардын натыйжалуу ишин жакшыртууга багытталган системалык анализдин натыйжалары жана белгилүү бир узак мөөнөттүү максатка натыйжалуу жетүү үчүн, жок эле дегенде, эки альтернативалык иш-аракеттердин эң адекваттуу версиясын тандоо. Системалык талдоо процессинде максаттар аныкталат, алардын артыкчылыктары, байланыштары жана карамакаршылыктары белгиленет. Максаттардын негизинде уюмдун, бөлүмдүн, топ үчүн өнүгүү стратегиялары иштелип жатат, б.а. изилденип жаткан предмет. Уюмдун структурасы максаттардын туундусу катары каралат. Саламаттыкты сактоону башкаруу– бул менеджмент, анын объектиси – социалдык-экономикалык жана комплекстүү динамикалык ачык система. Саламаттык сактоо тармагында системалык менеджмент тармактын эмгек, материалдык жана финансылык ресурстарын башкаруу, жөнгө салуу жана контролдоо илими катары колдогу ресурстар менен калктын өлүмүнөн, ооруп калуудан жана майыптыктан коомдун жоготууларын кыскартууга багытталган. Медициналык уюмду башкарууга системалуу мамиле саламаттык сактоо системасынын практикасында мүмкүн болушунча колдонуу үчүн сунушталат. Максаты: Саламаттык сактоо уюмун башкаруунун негизги механизми катары системалуу мамиленин принциптерин колдонуу боюнча заманбап адабияттын маалыматтарына обзордук талдоо жүргүзүү. Методдор. Медициналык уюмдарды башкарууда системалуу мамиленин принциптерин мүмкүн болуучу перспективдүү колдонууну эске алуу менен чогултулган адабият маалыматтарын талдоо Натыйжалар. Саламаттык сактоо уюмдарын башкарууда системалуу мамиле башкаруу чечимдерин кабыл алуу, системалык талдоо жана тандоонун негизинде уюмдун ишинин натыйжалуулугун жогорулатууга багытталган максаттарды жана стратегияларды (ар кандай ыкмаларды жана ыкмаларды колдонуу менен) тандоо боюнча сунуштарды кабыл алуу үчүн маанилүү. Жыйынтыгы.Системалуу мамиленин принциптерин колдонуу боюнча заманбап адабияттарды талдоонун негизинде, аларды саламаттыкты сактоо тармагында колдонуу белгилүү бир узак мөөнөттө максатка натыйжалуу жетүү үчүн медициналык уюмдарды башкаруу процессин жакшыртууга мүмкүндүк берет деген тыянак чыгарууга болот. Иш жүзүндө мүмкүн болушунча колдонуу үчүн саламаттык сактоо уюмун башкарууга системалуу мамиле сунушталат.