bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
THE HUMAN NATURE EMBEDDED WITHIN THE GOTHIC: STUDYING THE CHARACTER DEPICTION IN THE PICTURE OF DORIAN GRAY
Authors: ALTUN Ali Erdem
Published: December 2023

This article examines the Gothic aspect of Oscar Wilde’s only novel, The Picture of Dorian Gray. By using Gothic’s theoretical framework by Robert Hume, this article presents a thorough analysis of the Gothic setting and elements in line with the narrative’s main characters. The paper argues that Wilde uses Gothic elements and setting as significant tools to shed light on human nature and criticize Victorian society’s way of life. The article first discusses London’s double-sided and hypocritical nature in the book, followed by an analysis of the portrait’s supernatural aspect and the conflict between good and evil as part of the settings chapter. The second chapter involves a detailed discussion of the narrative’s Gothic elements, including horror and terror, homoeroticism, and an obsession with youth and beauty. It is asserted that Wilde purposefully created figures in a Gothic style to convey the evil in Victorian society by giving his characters distinctively corrupted looks within that normative structure. Basil Hallward’s homoerotic remarks turn him into a corrupted character, whilst Lord Henry Wotton’s fixation with beauty makes him a foul character. Under the influence of these two personalities, Dorian represents all the tainted elements of Victorian society. In conclusion, the paper explores how Wilde uses the three major characters to highlight the inherent flaws in Victorian society’s social structure. Dorian Gray’s capacity for adaptation and Basil Hallward and Lord Henry Wotton’s debased personas are the two main aspects of human nature that Wilde denounce throughout the novel.
ETNOGENEZ VE PASSİONERLİK KURAMI BAĞLAMINDA MOĞOLLARIN YÜKSELİŞİ VE CENGİZ HAN
Authors: YILMAZ Bilen
Published: December 2023

Avrupa merkezli tarih çizgisinin sonucu olarak geliştirilen ve insanlık tarihini uygar ve barbar toplumlar dikotomisinde ele alan çalışmalar, XX. yüzyıl başlarında geliştirilen Avrasyacı model tarafından eleştirilmeye başlandı. Klasik Avrasyacılar içinde yer alan Lev Nikolayeviç Gumilev, Batı merkezli tarih çizgisinin sadece yazılı metinlerin kabulü ile yaptığı tarihçiliği eleştirerek kaynak tahlilinde daha geniş bir perspektif öngörülmesinden bahisle, tarihsel olayların coğrafya ve fen bilimleriyle de desteklenerek açıklanması gerekliliğine vurgu yapmıştır. Bu sayede tarihsel olayların neticelerindeki sapmanın da tespit edilebileceğini ve bugün için uygar ve barbar olarak değerlendirilen toplumların daha adil bir tahlille ele alınması sonucunda, tarihsel gerçekliğin de değişeceğini iddia etmiştir. İddialarını desteklemek için geliştirdiği ve insanlık tarihini etnogenez adını verdiği süreçle takip etmeye çalışan Gumilev, Asya bozkırlarında yaşanan ve yerleşik toplumların tahakkümüyle sonuçlanan büyük bozkır halklarının inkişafını, Türk ve Moğollar özelinde inceleyerek yeni sonuçlara ulaşmıştır. Gumilev, etnogenez süreci olarak ifade ettiği halkların oluşum çizgisini, passioner lider tipleri ile desteklemiş ve Cengiz Han’ı da bu doğrultuda incelemiştir. Bunun sonucunda Moğol hegemonyası, sadece bir talan ve istilâ hareketi olmaktan çıkarak, başta Ruslar olmak üzere, temas kurulan diğer toplumlar açısından simbiyotik bir ilişki bağını ifade eden etnogenez süreci olarak karşılık bulmuştur. Bu makalede Gumilev’in tarih çizgisi ve Moğolların etnogenez sürecine dair görüşleri ele alınırken temel kaynaklardaki bilgilerle de görüşleri desteklenmeye çalışılmıştır.
KAZAK TÜRKOLOG RABİĞA SIZDIKOVA VE KAZAK EDEBİ DİLİNİN TARİHİ ADLI ESERİ
Authors: DOĞRUER Nazim , DEMİRCİ Metin
Published: December 2023

Türk dilinin zengin geçmişini barındıran ve yaşatan Kazak Türkçesi ve edebiyatı, Türk dilinin önem taşıyan kollarından biridir. Bu sebeple, Kazak Türkçesinin hem dil hem de edebî gelişim ve değişim yolculuğunu izlemek ve yorumlamak Türklük bilimi açısından elzemdir. Bu amaçla son dönem Kazakistan Türkolojisinin en önemli ismi ve “Kazak dilinin bilge anası” olarak kabul edilen Rabiğa Sızdıkova ve onun Kazak Edebî Dilinin Tarihi (15-19. Asırlar) adlı çalışması tanıtılmıştır. Rabiğa Sızdıkova, Kazak Türkolojisinin millî temellerinin atıldığı zamanlardan günümüze kadar genelde Türkoloji, özelde ise Kazak Türkolojisi adına birçok değerli çalışma yapmıştır. Bu çalışmada, Sızdıkova’nın Türkoloji çalışmaları hakkında bilgi verilmiş, Kazak Türkçesi ve edebiyatı ilgili önemli çalışması olan Kazak Edebiy Tiliniñ Tarihı (15-19. Ğasırlar) adlı eseri tanıtılmıştır. Eserin Kazak Türkçesi ile edebiyatı ve Kazak dilinin tarihi konusundaki önemine dikkat çekilmiştir. Yine eser üzerinden Sızdıkova’nın araştırmacı kimliği ve çok yönlü inceleme yöntemleri, Kazak Edebiy Tiliniñ Tarihı (15-19. Ğasırlar) adlı eserinden alınan örnek incelemeleri dikkate alınarak gösterilmeye çalışılmıştır. Ayrıca Kazak Türklük bilimcilerin Kazak edebî dili, tarihi ile Kazak edebiyatı hakkındaki görüşlerine yer verilmiş ve bu görüşlerle Sızdıkova’nın görüşleri karşılaştırılarak Kazak Türkolojisinde dil, edebî dil, dil tarihi ve edebî dönem gibi terim ve dönemlendirmeler konusundaki düşünceler değerlendirilerek Türkiye sahasına aktarılmıştır. Son olarak büyük Türkolog Rabiğa Sızdıkova’nın Kazakistan Türkolojisinin temellerinin sağlamlaşması ve millîleşmesindeki rolü ve önemi ortaya konmaya çalışılmıştır.
TÜRK ŞİİRİNDE DESTANSI SEVDALAR VE “MONNA ROSA” - II -
Authors: Yanardağ Mehmet Fetih , Bati Azize
Published: December 2023

Kâinatın yaratılış sebebi olan aşk asırlarca şairlerin şiirlerinde ilham kaynağı olan sevgilinin suretinde tecelli etmiştir. Türk Edebiyatında aşkı beşerî ve mecâzi olarak farklı şekillerde yorumlayan şairlerin olduğu görülür. Modernizm’in insanların üzerindeki etkisi zamanla geleneksel Türk şiirinden kopuşlara neden olmuştur. Klasik Türk edebiyatında ilahi aşk mesnevilerin ve gazellerin başlıca konusu olurken Modern Türk edebiyatında beşerî aşkın uyandırdığı çağrışımlar şiirlerin ana malzemesi hâline gelmiştir. Klasik şiir anlayışında âşığın hâlini anlatan muhabbet kanunları Türk edebiyatının sonraki dönemlerinde yerini kapalı anlam ifadeleri kullanılarak oluşturulan imgelere bırakmıştır. Şair gerçek hayatta var olan sevgilisine duyduğu aşkı yazdığı şiirlerle meramını anlatmaya başlar. Modern şiir anlayışı ile geleneğin izlerini bir arada harmanlayan Sezai Karakoç Monna Rosa şiiri ile Türk edebiyatına farklı bir bakış açısı kazandırmıştır. Karakoç’un geleneğe bağlı şair kimliği ile Modern şiir anlayışına tepki göstermek amacıyla kaleme aldığı Monna Rosa şiiri yapısı ve muhtevası itibarıyla yazıldığı dönemde yankı uyandırmıştır. Klasik şiirde kalıplamış olan gül motifi ile modern şiirde akrostiş şiir yazma modasını bir arada kullanan şair yeni bir perspektiften aşkın hâllerini işlemiştir. Modern şiirin imgesel özellikleri geleneğin unsurları ile harmanlanmış ve aşk bir kadının baş harflerinin arkasına saklanan bir sır olarak işlenmiştir.
Bu çalışmanın birinci metninde Klasik Türk edebiyatında ve halk anlatılarında aşkın nasıl ele alındığı araştırıldıktan sonra ikinci ise metninde Modern Türk edebiyatında ve Monna Rosa şiirinde aşkın geleneksel izleri irdelenmiştir.
TÜRKÇE ÖĞRETMENLERİNİN TÜRKÇE DERS KİTAPLARI İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ
Authors: SARIKAYA Bünyamin
Published: December 2023

Bu çalışmada Türkçe öğretmenlerinin Türkçe ders kitapları (5, 6, 7 ve 8. sınıf) ile ilgili görüş ve düşüncelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Muş ili merkezinde görev yapan 17 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma grubundaki tüm öğretmenlerin aynı Türkçe ders kitaplarını kullanma durumlarına dikkat edilmiştir. Veri toplama aracı olarak uzman görüşü alınan ve araştırmacı tarafından geliştirilen “Yazılı Görüş Alma Formu” kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Sonuç olarak Türkçe öğretmenleri ders kitabını, ders kazanımlarını öğrencilere kazandırmak için kullanılan metin ve etkinlikler bütünü; öğretmen ve öğrenci için temel/ana kaynak; planlı bir rehber ve takip kılavuzu olarak tanımlamışlardır. Türkçe öğretmenlerinin büyük çoğunluğuna göre Türkçe ders kitaplarındaki görsellerin öğrenciye metni okuma/anlama açısından bir ön fikir verdiği belirlenmiştir. Türkçe öğretmenlerinin Türkçe ders kitaplarına yönelik eksik gördükleri birçok husus olduğu tespit edilmiştir. Etkinliklerin öğrencilerin dikkatlerini ve ilgilerini çekmede yetersiz kalması, etkinliklerin sayıca fazla olması, görsellerin yetersiz ve estetikten yoksun olması, bazı metinlerin uzun olması, etkinliklerin yapıca uzun olması ve dil bilgisi etkinliklerinin öğrenmeye destek olmaması bu eksiklerden bazılarıdır. Türkçe öğretmenlerinin çoğu Türkçe ders kitaplarındaki metinlerde kullanılan dil ve cümle konusunun öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeylerine uygun olmadığını ifade etmiştir. Yine Türkçe öğretmenlerinin çoğuna göre Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin öğrencilerin okuma becerilerini/okuma alışkanlığını geliştirmesi açısından yetersiz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
GÜMÜŞHANE İLİ VE YÖRESİ AĞIZLARI SÖZ VARLIĞINDA HAYVAN ADLANDIRMALARI
Authors: BULDUK Türker Barış
Published: December 2023

Bir dilin söz varlığı o dili konuşanların tarihi, ekonomisi, kültürü hakkında da bilgi edinmemizi sağlar. Köklü tarihi boyunca çok farklı coğrafyalarda yaşamış ve çok farklı kültürler ile etkileşim içerisinde bulunmuş Türklerin de kullandıkları kişi, yer, bitki ve hayvan adlarında bu bilgilere ulaşılabilmesi mümkündür. Bozkırı hayat felsefesi edinmiş göçebe Türk topluluklarında hayvan, her zaman en temel unsur ve en önemli yardımcı olmuştur. Bu durum Türkçede aynı hayvana çok farklı adlandırmalar yapılmasını ve dolayısıyla dilde zenginleşmeyi sağlamıştır. Bu sözcüklerden bazıları ölçünlü dilimizde kullanılmaktadır fakat çok büyük bir kısmı sadece ağızlarımızda varlığını devam ettirmektedir. Ağızlarda yaşamaya devam eden bu sözcüklerin kayıt altına alınması önemlidir. Çünkü eğitim imkânlarının her geçen gün iyileşmesi, ulaştırma alanındaki gelişmeler ile birlikte insanların daha fazla seyahat edebilir duruma gelmeleri, teknolojik gelişmelere bağlı olarak iletişim unsurlarının daha fazla insanı etki alanı içerisine alması gibi nedenler farklı ağız özelliğine sahip bölgelerin ağız özelliklerinin bir an evvel kayıt altına alınmasını gerekli kılmaktadır. Türkiye Türkçesi ağızlarının önemli sahalarından biri de Gümüşhane’dir. Bu çalışmanın amacı Gümüşhane ili ve yöresi ağızlarındaki hayvan adlandırmalarını tespit etmektir. Gümüşhane, Anadolu’ya Türklerin 11. yüzyıldan itibaren yoğun bir şekilde girdikleri göç yolları ile Trabzon-Erzurum-Tebriz anayolu üzerinde bulunduğu için çok farklı kültürlere ev sahipliği yapmış önemli bir ağız bölgesidir. Bu ağız bölgesinin tarihî, coğrafî ve kültürel özellikleri, bünyesinde ölçünlü dilimizde kullanılmayan çok farklı hayvan adlandırmalarını barındırmaktadır. Bu adlandırmaların bir kısmına Derleme Sözlüğü’nde de rastlanmamıştır. Bu çalışmada, Gümüşhane ili ve yöresi ağızlarındaki hayvan adlandırmaları türlerine göre sınıflandırılarak incelenmiştir.
ROMANLA EDEBİYAT ELEŞTİRİSİ YAPMAK: YOL AYRIMI KARŞISINDA YAĞMUR BEKLERKEN
Authors: NEMUTLU Özlem
Published: December 2023

Edebiyat tarihinde tenkit faaliyetlerinin sadece makaleler üzerinden yürütülmediğini görmekteyiz. Edebiyat eserlerini, sanatçılarının estetik görüşleri ve fikir yapıları, verildikleri dönemin hâkim sanat anlayışı ve ait oldukları edebî ekolleri yansıtmaları açısından, eleştiri tarihinin bir parçası olarak görebiliriz. Nitekim her yazar ve şair, genellikle kendisinden önceki ve devrindeki bir edebî anlayışın ya mensubu olmuş ya da onun karşısında yer almış ve eserlerini bu bağlamda kaleme almıştır. Biz bu yazımızda çeşitli vesilelerle karşılaştırılan Kemal Tahir’in Yol Ayrımı ile Tarık Buğra’nın Yağmur Beklerken romanları üzerinde durduk ve ikinci romanın birinciye alternatif olma mekanizmalarını göstermeye çalıştık.
Kemal Tahir, romanları kadar kendine özgü fikirleri, tezleriyle de adından söz ettirmiş bir yazardır. Kimi zaman romanlarını tezlerinin ifade edilmesi için bir vasıta olarak görür. Elbette bu onu, büsbütün sanat endişesinden uzak kılmaz. Ancak Yol Ayrımı’nda tezleri romancılığının önüne geçer. Osmanlı Devleti’nin kuruluşu, çok partili siyasi hayata geçiş gibi Türk tarihinin dönüm noktalarını eserlerinde işleme bakımından Kemal Tahir’le yolları kesişen Tarık Buğra ise, daha çok sanat endişesi ön planda bir yazar olarak karşımıza çıkar. Bahsettiğimiz bu farklılıklar, Yol Ayrımı ve Yağmur Beklerken romanlarının kurgularına da yansır, aynı mesele, çok partili siyasi hayata geçiş tecrübesi, farklı olay örgüsü, şahıs, mekân ve dil/üslup tercihleriyle ortaya konur. Biz bu yazımızda Tarık Buğra’nın aynı konuyu Kemal Tahir’den hangi bağlamlarda ayrılarak kurguladığını değerlendirmeye çalıştık.
KAHRAMANMARAŞ AĞZINDAN DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKILAR-2
Authors: TELLİ Burak , ASLAN Büşranur
Published: December 2023

Türk Dilinin önemli zenginliklerinden biri de sahip olduğu söz varlığıdır. Bu söz varlığının önemli bir kısmını ağızlar oluşturmaktadır. Teknolojik ve kültürel sebeplere bağlı olarak Türk Dilinin söz varlığı günden güne unutulmaya yüz tutmaktadır. Bu sözlerin kayıt altına alınması ve gelecek nesillere aktarılmasında en önemli yere sahip olan eser şüphesiz Derleme Sözlüğü’dür. Derleme Sözlüğü bugün, ağız sözlükçülüğünde en temel kaynak durumundadır. Derleme Sözlüğü’ne katkı sağlamak amacıyla yapılan ağız çalışmaları ile tespit edilen yeni kelimeler ve mevcut kelimelerin yeni anlamları ortaya çıkarılıp sözlüğe katkı sağlamaktadır. Çalışmada Kahramanmaraş yöresinin en kapsamlı söz varlığı eseri olan “Söz Varlığı Kahramanmaraş ve Yöresi Ağızları” adlı eser kaynak olarak alınmıştır. Bu çalışma daha önce Kahramanmaraş Ağzından Derleme Sözlüğü’ne Katkılar-1 adlı makalenin devamı niteliğindedir. Çalışmada tespit edilen söz varlığının sayıca fazla olması sebebiyle iki ayrı yayın şeklinde değerlendirilmesi uygun görülmüştür. Çalışmada tespit edilen söz varlığının bir kısmının Derleme Sözlüğü’nde bulunmadığı, bazılarınınsa Derleme Sözlüğü’nde kullanılan anlamından farklı olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, Kahramanmaraş yöresinde kullanılan söz varlığı unsurları “Kahramanmaraş Ağzında Olup Derleme Sözlüğü’nde Bulunmayanlar” ve “Derleme Sözlüğü’nde Bulunup Kahramanmaraş Ağzında Farklı Anlamda Kullanılanlar” olmak üzere iki ana başlık altında verilmiştir. Sunulan söz varlığı unsurları kavramsal olarak tasnif edilmiştir. Böylece Derleme Sözlüğü’nün zengin söz varlığına Kahramanmaraş Ağzından katkı sunulmuştur.
DOKTORLARDA ÖZ YETERLİLİK DÜZEYLERİ, BAĞLANMA STİLLERİ İLE MÜKEMMELİYETÇİ TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Authors: KAHRAMAN Süleyman , ESKİİLİ Barkan , KOCA Buse Büşra
Published: December 2023

Son zamanlarda, ülkemizdeki sağlık hizmetlerinin önemi ve hasta memnuniyeti bağlamında doktorların gündemde olduğu aşikârdır. Öz yeterlilik, mesleki başarı, hasta güveni, etkili iletişim ve iş tatmini gibi bir dizi faktör ile ilişkilidir. Bu nedenle araştırmada, doktorların öz yeterlilikleri ve bağlanma stilleri ile mükemmeliyetçi tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmanın örneklemi 474 doktordan oluşmaktadır. Veriler demografik bilgi formu, Çok Boyutlu Mükemmeliyetçi Tutum Ölçeği, Öz Yeterlilik Ölçeği ve Bağlanma Biçimi Ölçeği ile toplanmıştır. Verileri analiz etmek için SPSS paket programı kullanılmıştır. Katılımcıların öz yeterlilik, bağlanma stilleri ve mükemmeliyetçi tutum arasında ilişki olup olmadığını tespit etmek için Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bunun yanı sıra, iki ortalama arasındaki farkı tespit edebilmek için bağımsız gruplar t-testi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, mükemmeliyetçi tutum ile bağlanma stillerinin alt boyutları arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra öz yeterlilik ile güvenli ve kaçıngan bağlanma arasında anlamlı ilişki tespit edilirken, kaygılı bağlanma ile anlamlı ilişki tespit edilememiştir. Öz yeterlilik ile mükemmeliyetçi tutumun farklı boyutları arasında ise anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkenine göre yapılan analiz sonucunda kadın doktorların öz yeterlilik puan ortalamalarının erkek doktorların öz yeterlilik ortalamalarından anlamlı düzeyde düşük olduğu, kadın hekimlerin kaygılı bağlanma tarzı ortalamalarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları alan yazını bağlamında tartışılmıştır. Gelecekteki çalışmalar için önerilerde bulunulmuş ve araştırmada kullanılan değişkenlerin öz yeterlilikle olan ilişkisi bağlamında hem sahada hem de alan yazınında gerçekleştirilebilecek çalışmalara dikkat çekilmiştir.
HAMLE’DEN HAREKETLE ADİL ERDEM BAYAZIT VE SANATI
Authors: BULUT Feyza
Published: December 2023

Yayın hayatına 15 Kasım 1952 tarihinde başlayan ve 1958 yılına kadar devam eden Hamle dergisi, toplamda 22 sayısı olan fikir, sanat ve edebiyat dergisidir. Maraş’ta bulunan, edebiyat camiasına yön veren kimi kalem ustalarının da yollarının kesiştiği Maraş Lisesi’nde temelleri atılan dergi, edebiyat ve sanatın yanı sıra, sosyal meselelerin de tartışıldığı entelektüel bir mecra halini alır. Dergide birçok önemli yazar ve şairin yazıları yayımlanır. Bunlardan biri de Adil Erdem Bayazıt’tır. BayazıtHamle’nin çıkış sürecinden itibaren yayın ve yazı faaliyetlerini sürdürmektedir. Daha çok şiirleriyle tanınan Bayazıt’ınHamle’de yayımladığı; bir hikâyesi, bir denemesi, bir şiiri ve Ahmet Hamdi Tanpınar ve Hikâyeciliği başlıklı bir metne çizdiği karikatürü mevcuttur.

Söz konusu çalışmaların detaylı olarak incelendiği bu metinde, Bayazıt’ın memleket sevgisi, renkleri kullanım tarzı, edebiyat ve sanat tutkusu ile metinlerarasılık kavramı ve Cahit Zarifoğlu sevgisi gibi hususlar değerlendirilecektir.
Faruk Nafiz Çamlıbel’in Salon Dergisinde Yayımlanan Eserleri Üzerine Bir İnceleme
Authors: ÇETİNKOL Mustafa
Published: December 2023

Türk yayımcılığında, sadece kadınlara hitap eden dergilerin yanı sıra tema olarak kadını konu edinen dergiler de olmuştur. Yayın hayatına 1 Kasım 1947’de başlayan ve 15 Mayıs 1950’ye kadar 62 sayısı yayımlanan “Salon” dergisi de -muhtevasında farklı unsurları konu edinse de- “kadın” ve kadınla ilgili mevzuları öne çıkarmıştır.

Salon dergisinde eserleri yayımlanan Faruk Nafiz Çamlıbel de kadın, aşk gibi temaları çokça işleyen sanatçılardandır. Faruk Nafiz, her ne kadar memleket edebiyatının öncüsü kabul edilse de öncelikle lirik bir şairdir. Sanatçının Salon dergisinde şiirlerinin yanında düzyazıları da mevcuttur. Fakat sanatçının dergideki düzyazıları şiirlerine oranla daha azdır.

Bu çalışmada, Cumhuriyet Dönemi’nin memleketçi şairlerinden kabul edilen Faruk Nafiz Çamlıbel’in Salon dergisindeki şiirleri ve düzyazıları incelenmiştir. Çalışmanın sonunda sanatçının dergi sayfalarından kitaplarına şiirlerini alırken metin üzerinde çeşitli değişiklikler yaptığı saptanmış ve bu değişiklikler ayrıntılarıyla ortaya konmuştur. Ayrıca şairliği ile bilinen sanatkârın nesir örneklerinin de edebiyat araştırmalarına örnek oluşturacak mahiyette olduğu anlaşılmıştır. Çalışmada nitel yöntemler izlenmiş; literatür tarama, içerik analizi/metin tahlili kullanılmıştır.
Formation of Innovative Components in the Hospitality Industry Enterprise
Authors: Povorozniuk Inna
Published: December 2023

Purpose: The article is devoted to the formation of innovative technologies at enterprises of the hospitality industry. It is substantiated that innovative technologies will allow hoteliers and restaurateurs to a chieve certain advantages over competitors; innovation is a source of long-term economic growth, because those enterprises that constantly apply innovative approaches will always work successfully and obtain high results from their production and economic activities. The objective of the article is to generalize and systematize the formation of the main components of the innovative development of enterprises in the hospitality industry and their significance and use at the modern stage of management. Design / Methodology / Approach: To achieve the aim of the study, the following scientific methods were used: historiographical, comparative, analysis and synthesis methods. Findings: We are living in the most exciting time in human history. Technology is developing exponentially, not linearly as it used to be, and the use of modern technologies and innovations has become an integral part of the survival of businesses in a pandemic and martial law. Modern technologies allow maintaining a high level of service, expanding the range of services, improving the management system, strengthening control over the work of staff, and ensuring a high level of security for guests. Therefore, their study is an urgent task today. Today’s realities of life dictate working conditions for all enterprises of various forms of ownership. Businesses in the hospitality industry are the most vulnerable to these changes. Therefore, hotels and restaurants must focus on their audience, and their owners must do everything possible to expand the number of consumers and protect their business from risks and losses. An important condition for their implementation should be the ability of entrepreneurs to adapt to the new conditions that have developed at this stage of business and to be able to timely and effectively implement various types of innovations (technological, production, logistic, economic, social, informational), skilfully connect them in management activities. For many enterprises, the inability of managers to understand the need and achieve innovative renewal remains a problem, as there is a mis understanding of the role of information as a basic resource of enterprise management. Because innovative technologies today, more than ever before, are becoming a valuable resource for hotel and restaurant businesses. Originality / Value: It is proved that innovation is an integral element in the development of hospitality industry enterprises. Practical Meaning: A number of features of innovative activity in the hospitality industry are highlighted. Further Research: Development of methodological support for the analysing the effectiveness of innovations at enterprises of the hospitality industry.
Ukrainian Cuisine in Europe: Problems and Challenges for the Restaurant Business
Authors: Blahopoluchna Anastasiia
Published: December 2023

Ukrainian culture, including gastronomy, is actively promoted abroad. The prism of cooking is also used to promote a positive image of Ukraine, which helps to attract the attention of citizens of different countries, especially during the Russian-Ukrainian war. Moreover, some Ukrainian dishes, such as borsch and dumplings, are now included in international menus. Purpose: The aim of the article is to study the current trends in the development of Ukrainian cuisine and the Ukrainian restaurant industry in Europe. Design / Methodology / Approach: The following research methods are used in the article: deduction, induction, analysis, synthesis, explanation. Findings: Last year, Ukrainians opened about 500 different outlets abroad. Ukrainian cuisine is not very popular in Europe. Many Europeans find Ukrainian dishes too fatty and heavy. In the neighbouring countries, people often do not notice the difference between their cuisine and ours, especially since they are really similar. There are no more regional differences than in Ukraine. But in general, for most Europeans, Ukrainian cuisine is very specific, exotic, alien, and it takes some getting used to. Originality / Value: The article considers the popularity and attractiveness of Ukrainian cuisine in European countries. The article analyses the partial reorientation of restaurant establishments that operated in Ukraine but were forced to relocate their facilities to other countries due to the war. Practical Meaning: An analysis of the problems that arise during the integration of Ukrainian cuisine in other countries will allow us to develop a clear and correct algorithm of actions for Ukrainians to run a successful restaurant business in Europe. Further Research: The author’s further scientific research will address the problem of improving the ways of introducing Ukrainian cuisine in other countries of the world, as well as analysing the stages of development of the Ukrainian restaurant business in Europe.
Theoretical Legacy of Oleksandr Bogomazov: The Artist’s Notes in The Portrait Problem
Authors: Kashuba-Volvach Olena
Published: December 2023

The publication of Oleksandr Bohomazov’s theoretical text “On Portrait” (1915– 1916) is part of the large manuscript Thoughts About Art which was written by the artist as a continuation of the theoretical work Painting and Elements (1914). Theoretical studies were an important part of his artistic work. In his paintings and graphics, Bohomazov develops a number of his own techniques that make it possible not only to convey the dynamic states of the depicted objects, but also to create the impression of intense dynamic tension and reproduce the feeling of movement. The main emphasis in the works is on the viewer’s psychological perception of the feeling of this movement. Thus, his later theoretical explorations moved towards the visualization of the natural energy of objects, which was embodied in the new text, Thoughts About Art (1915– 1916). Using the analytical approach to painting, Oleksandr Bohomazov formulates his artistic theory as an evolution of painting elements. Since the portrait genre played a vital role in the artist’s creative practice, it is important to study the part of his theoretical texts aimed at understanding the goals and pictorial tasks that the artist is faced with during the creation of a portrait.
Kugelianism in the Discourse of Theater Scandal (Ukraine, the First Quarter of the Twentieth Century)
Authors: Klekovkin Olexander
Published: December 2023

The article explores the concept of theatre journalism, promoted from the end of the 19th century by Aleksandr Kugel and his publication, as well as the influence of Kugel, his media and the authors recruited by him on the expansion of the press and the instigation of the conflict between the press and the theatre. As an editor, Kugel gathered a quantitatively significant group of theatre journalists around his publication, the practice of which is considered not as an isolated case, but as a trend in theatre journalism that spread due to Kugel’s influence — Kugelianism. The methodology of the reconstruction of this model is based on the identification of focal points in Kugel’s publishing practice — conflicts between the press and the theatre, which took shape of theatre scandals or, as Kugel usually called them, “incidents,” in the unfolding of which he took an active part. The basic component of Kugelianism was the discourse of scandal, together with the structuring of the cultural space according to imperial models and the consistent construction of such relations between the press and the theatre, in which theatre journalism had to occupy a dominant position. Kugelianism stands out among the conceptual foundations of theatre journalism as it is marked by subjectivity, the presumption of one’s own taste and reliance solely on the journalist’s authority; granting criticism the status of an independent art form; impressionism as a stylistic ideal; imprudence of the journalist’s publicly expressed judgments, regardless of the form in which they are made public; “patriotic apoliticism” (protection of the foundations of the “Russian World”), as well as paradoxical inconsistency — the rejection of antiSemitism alongside consistent Ukrainophobia. The article outlines the role of Kugelianism in the formation of provincial self-identification in the Ukrainian theatre culture and defines the internal connection between the discussions that took place at the time among the Russian intelligentsia: about the crisis of the intelligentsia (about the intelligentsia and inteligentshchyna, i.e. pseudointelligentsia) and about the relationship between the press and the theatre.
«Nude Vita» of the Post-classical Regression of the Culture Industry and Retrocausal Reversibility
Authors: Protas Maryna
Published: December 2023

The article examines the phenomenon of Western visual practices known as “nude vita.” Using the example of landmark nu-projects, the author analyzes socio-philosophical criticism of cultural-industrial post-classical regression by independent Ukrainian and international scholars who study the entropy of contemporary artistic experience. The researchers discussed emphasize the need for an immediate revision of the self-destructive art episteme of postmodernism and the return to social and individual creative consciousness of the essential reflection as a stratagem of transcendental aesthetics. As an additional argument in favor of the validity of such academic criticism, the article draws on the ideas of the modern quantum-mechanical theory of retrocausality, which highlights the importance of the historical-temporal integrity of cultural memory, since the causal effect of temporal reversibility on a subtle spiritual and intellectual level can change the past states of systems through the transformation of future events, which plays an important role in the cultural and artistic context of the here-and-now nation-building.
The Figurative System in the Works During the Russian-Ukrainian War: Nazhyvo (Live) and Mutilated Sky Projects
Authors: Chuyko Tetyana
Published: December 2023

The article analyzes changes of the figurative system in works on military subjects, created in the period from the end of February 2022 to the middle of 2023, focusing on Nazhyvo (Live) and Mutilated Sky projects. The first exhibition of the Nazhyvo project featured works which declared their authors’ rootedness in the cultural layers of their homeland; the second exhibition focused on the theme of human interaction with the universe in times of war; the third exhibition showed the authors’ interest in mythology, which demonstrates a deeper level of artistic comprehension of Ukraine’s modern history. The author highlights that when changing the figurative system due to the expansion of topics and the depth of comprehension of dramatic events, the participants of the Nazhyvo project retain constant motifs in their works, such as archetypal images. In their artistic practices, the participants of the Mutilated Sky project realize the results of comprehending their own identity as a solid foundation in times of great suffering through the expression of rootedness in their family, community, and, more broadly, their native land. The rootedness expressed by the young artists in their own way confirms the tendency manifested in the works of Ukrainian artists during wartime. Thus, for the participants of the Nazhyvo and Mutilated Sky projects, it is important to mark identity in their artistic practices by conveying a connection with their ancestry as a family and their ancestry in the sense of their native land, as well as by placing the events of the Russian-Ukrainian war in a broader historical and cultural context. The effective realization of creative aspirations is facilitated by the development of a figurative system characterized by expansion in the development of sustainable motifs
Visual Conspicuousness in the Cinema of the First Half of the Twentieth Century: The Emergence of the Glamour Style
Authors: Bezuhla Ruslana
Published: December 2023

The article traces the history of the glamour style, reveals its characteristic features, and explores its connection with visual conspicuousness. The aim is to determine the role of cinematography in developing and promoting the glamour style. By the beginning of the 20th century, there were all the prerequisites for the rise of the glamour style. In the 1930s and 1940s, the glamour style finally took its distinct shape and manifested itself in various areas of art. Appearance and visuality became more important than in previous periods. The author emphasizes that cinema, and Hollywood in particular, played a crucial role in the spread and promotion of the glamour style. This research is based on a historical approach that the author applies to identify the special features of the glamour style and its emergence, formation, and evolution in the spacetime of culture and art. The study uses the structural and functional research methods to analyze the stylistic patterns and principles of the formation of glamour style and its ideals.
Performative and Semantic Space of Borys Liatoshynsky’s Instrumental Expressiveness in the 1920s: Sonata for Violin and Piano (1926)
Authors: Han Zhang
Published: December 2023

The article examines the performance and semantic features of Borys Liatoshynsky’s chamber music style, focusing on the Sonata for Violin and Piano (1926), a landmark work of the composer’s modern period. Actively inspired by new expressive components consonant with the expressive search of European artists of that time, chamber music became a field for the formation of Liatoshynsky’s stylistic discourse aimed at the symphonic expression, exploring the potential of those chamber music expressive means and formative experiments that are later tested in the composition of symphonic works. The principle of symphonicity shapes the corresponding performance and semantic space of instrumental expressiveness. It should be noted that in the Sonata for Violin and Piano, the composer expanded the timbre possibilities of both violin and piano as solo instruments of the chamber ensemble. Several features determine the specificity of the performance drama in this work. Among them, the most crucial role is played by the principles of symphonization, hence the interpretation of the violin and piano parts as original orchestral groups with their timbre and dramatic lines of development, rhythmically complementary layers in the joint image. In the context of the generalized programmatic approach and the specific one-part structure of the sonata, considering these dramatic components is essential, as they largely ensure the perception of the musical content and its compositional logic.
The Old and the New in Contemporary Ukrainian Ballet: Performances, Trends, and Prospects
Authors: Bentia Iuliia , Shchukina Yuliia
Published: December 2023

The article by the experts of the Fifth Ukrainian Theater Festival and Award GRA (2023) analyzes six dance performances by theaters in Kyiv, Kharkiv, Dnipro, and Kryvyi Rih that premiered in 2019–2022, either before or shortly after the start of the full-scale Russian invasion. Four of these performances were longlisted for the festival in the special category for Best Dance and Physical Theater Performance, and one was longlisted for Best Performance for Young Audiences. Among them are full-length works that continue the traditions of classical ballet at a new stage. At the opposite pole are plastic performances that experiment with music and theater formats. Between these poles, contemporary Ukrainian ballet is trying to rethink its past and find a relevant voice in the polyphony of contemporary Ukrainian culture. The study of these performances has shown that at the present stage in Ukrainian dance theater, the following are of particular importance: 1) the return to the theater repertoire of scores by Ukrainian composers of the twentieth century; 2) the updating of the ballet repertoire of Ukrainian opera houses by commissioning new scores; 3) dance experiments in which the plastic “story” comes to the fore, and the music compilation plays a secondary role; 4) the search for new ways of integration of movement and sound in performances where traditional dance expressiveness is muted as much as possible in favor of artistic synthesis; 5) the dominance of the plastic component in contemporary innovative music and drama performances.
Immersive Environment as a Tool for Changing Human-Centric Optic
Authors: Chepelyk Oksana
Published: December 2023

The article is devoted to the scientific problem of theoretical elaboration and contextualization of an immersive environment implemented in the physical space of a gallery or museum, as well as a site-specific work, or in VR and AR, which work to change anthropocentric optics. The aim of the research is to identify the peculiarities of the formation of an immersive environment and the practice of creating VR and AR projects in Ukrainian contemporary art, to identify the work of Ukrainian artists, which takes place outside the country at the intersection of the latest ideas in European culture with a focus on the relationship between human and nature. The task is to study the theoretical foundations of the subjectivity of nature and the development of immersive environments, review and analysis of projects that use digital technologies to create immersion. The methodology of the study consists in theoretical and field researches at the intersection of eco-topics and immersive technologies and the development of author's experiments as part of the research "Analytical Instruments for Audio-Visual Translation of Metabolomics" merging genotype and environment regarding climate changes at Iméra — the Institute of Advanced Studies in Marseille. The main method is a comprehensive approach to highlight issues of the development of deep ecology, the theory of symbiosis, visual and photometric methods, analysis of concepts, spatial structure and artistic works.
The peculiarities of creating an immersive environment in physical space were explored in the projects "Cosmogony", "Homage to Leonardo", "Garden of Divine Songs" after Hryhorii Skovoroda, "Homage to Matisse", "Gaia", "The Ocean", "Espace Ocean: Waters Come Into My Soul", "Ecocide", which analyzes the impact of the ongoing war on ecology, in order to be included into the national art discourse. The concept of "non-human agency" is concidered as an imperative of nature's subjectivity. The possibilities of molecular sonification in metabolomics were analyzed. A brief overview of the VR projects "Invasions 1.2.3", "Atmospheric Forest" and "First Day" and AR "Vegetable Kingdom, Vegetable Anarchy" is provided. Festivals OVNi in Nice, Scientifica #2 in Marseille, Ars Electronica in Linz, RIXC in Riga, UNESCO Media Art City in Karlsruhe and Venice Immersive are considered as platforms for the construction of "future civilization". The instrumentality of immersive environments for changing anthropocentric optics has been revealed.
Historically Informed Performance as a Phenomenon of Artistic Culture of Ukraine: Creative and Educational Activities of the Orchestra of the Baroque Chapel at the Lviv Mykola Lysenko National Music Academy
Authors: Ivaniushenko Hanna
Published: December 2023

The promotion of Historically Informed Performance (HIP) is an important aspect in the preservation and reproduction of the musical heritage of previous eras. One of the examples of successful creative and educational activities in the field of performance of ancient music and popularization of HIP can be the orchestra of the baroque chapel of the Lviv National Academy of Music named after M. V. Lysenko. Considering the history of creation, peculiarities of the team's development, and concert programs of the orchestra of the Baroque Chapel of the LNMA named after MV Lysenko, we can say that it was the participation in the concerts of the Festival of Early Music in Lviv that gave the orchestra the opportunity to gain artistic experience. The festival, with its high level of concerts and master classes, became a kind of creative laboratory that contributed to the professional growth of the orchestra.
Marshall Goodwin Sims Hodgson’a Göre 'Ökümen' Kavramı ve İslam Medeniyeti
Authors: DEMİRCİ Mustafa
Published: December 2023

Ortadoğu kavramı, neredeyse yüz elli yıldan bile kısa bir geçmişe sahip tarihi bölgeyi ifade eder. Aynı zamanda, Bu coğrafya, dünya gündeminden düşmeyen bir konumda bulunduğundan çağrışımları açısından bir "siyasî" kavramdır. Sayasî tarihine ek olarak, bütün büyük dinlerin, mezheplerin, büyük klütür ve medeniyetlerin doğduğu, büyüdüğü, yayıldığı, aynı zamanda yok olduğu ve nihayet zengin bir miras bıraktığı bir coğrafyadır: Sümer, Mısır, Firavun, Asur-Babil, İbranî, Yemen-Hadramut, İran-Pers, Roma ve Bizans medeniyeti gibi uzun bir liste sayılabilir. Bu çalışma vesilesiyle üzerinde duracağımız Amerikalı tarihçi Marshall Goodwin Sims Hodgson, Avrupa merkezciliğinden uzak durmaya çalıştığı “İslâm’ın Serüveni” adlı çalışmasında, özellikle “Nil ve Ceyhun Arası”, “Ekümenik Alan”, “Medeniyetler Kuşağı” gibi bu bölge için özel tanımlar ve kavramlar geliştirmiştir. Bu makalede, Hodgson’ın “Ekümenik alan” kavramını inceleyeceğiz.
Memlükler Döneminde Hint, Sind, Pencap ve Hicaz Arasındaki İlmî İlişkiler (648-922/1250-1517)
Authors: FUAD Abdur Rahman
Published: December 2023

Her ümmetin düşünce ve ilim tarihi, onun şanını, büyüklüğünü ve gücünü yansıtır. Memlük Sultanları döneminde Mısır ve Şam’da ilme ve âlimlere büyük önem verilirdi. Onlar ilmî teşvik edip ulemâya destek vermişlerdi. Değişik hayır kurumları tesis edip, ilmî teşvik etmişlerdi. Servetlerini; okullar, dergâhlar, câmiler ve medreselerin inşası için harcadılar. Bu kurumlar farklı alanlarda temayüz eden birçok âlimi barındırdı. Bu yönde atılan adımlar, çağdaş devletlerin hükümdarları tarafından özellikle Hindistan’da takip edildi. Hindistan’ın fethiyle başlayan süreç, Müslüman hâkimiyetinin sürmesi ve Hintlilerin İslâm’a girişi ile sonuçlandı. Böylece Hindistan âlimler, fıkıhçılar ve muhaddislerle dolup taşan bir ülke haline geldi. Bu âlimler, kendi liderleri ve sultanları tarafından da teşvik edildi. O dönemde bazı âlimler ilim arayışı için seyahatte bulundular. Değişik ilimleri tahsil edip tedris ettiler. Bu yolculuklar sonucunda Hicaz bölgesi, Hintli âlimlerin ve kendi hükümetlerinin kurduğu okulların, vakıfların ve dergâhların kurulduğu önemli bir bölge haline geldi. Bu faaliyetler Allah’ın rızasını kazanmak ve Peygamber’in “Bir insan ölünce, onun işlediği ameller kesilir; ancak üç şey devam eder: Sadaka-i câriye, insanların faydalandığı bir ilim ve kendisi için dua eden sâlih bir evlat” şeklindeki sözünü yerine getirmek amacıyla gerçekleştirildi.
İlk Dönem İslâm Tarihinde Deniz Ticareti
Authors: ÇAVUŞOĞLU Mustafa
Published: December 2023

Câhiliye Dönemi’nde denizciliğe ilgi duymayan ve bu yüzden denizcilik bilgisine sahip olmayan Hicaz Arapları denizcilik faaliyetlerini Bizans gemileri ile gerçekleştirmiştir. Buna karşın Arap Yarımadası’nın doğu ve güney kıyılarındaki Araplar, sahil şeridinin denizciliğe uygun olması sebebiyle milattan önceki dönemlerde dahi denizcilik faaliyetleri yürütmüşlerdir. Antik Çağ’dan bu yana Arapların deneyimli denizciler olduğu kabul edilmiş, Uzak Doğu ülkeleri olan Hindistan ve Çin ile ticarî ilişkiler içerisinde oldukları bildirilmiştir. Araştırmalara göre Araplar ve Uzak Doğu arasındaki ticarî ilişkinin milattan önce 3000 yılına kadar uzandığı söylenmiştir. Arap Yarımadası ve Uzak Doğu arasında var olan ticarî ilişki Hicaz dışındaki denizcilik faaliyetlerinin milattan öncesine dayandığına delil kabul edilmiştir. Ayrıca Arapların Uzak Doğu ile ticarî ilişkilerinin varlığı Arapların denizci bir millet olmadığı anlayışını yıkmıştır. Hz. Peygamber’in vefatından sonra başlayan fetihlerle birlikte büyüyen İslâm toprakları garnizon şehirler kurulmasını zorunlu kılmıştır. Yeni inşa edilen bu askerî amaçlı şehirler kısa zamanda büyükşehirlere ve buna bağlı olarak ticaret merkezlerine dönüşmüştür. Araştırmada kronolojik olarak Müslümanların tesis ettikleri önemli ticaret merkezleri, uluslararası ticarî bölgeler ve ticarete konu olan ürünler hakkında bilgi verilmiştir. Araştırmanın amacı ilk dönem İslâm tarihinde ticarî anlamda denizcilik alanındaki faaliyetleri incelemektir. Araştırmanın kapsamı, Hz. Peygamber, Hulefâ-yi Râşidîn ve Emevîler Dönemiyle sınırlandırılmıştır. Araştırmanın metodunda ise olayların tarihî süreci rivayetçi tarih anlayışıyla sunulmuş, rivayetler sentezlenerek tarihi veriler doğrultusunda tahliller yapılmıştır.
Bir Bakışın Serencâmı: Edebiyatta Gamze Tasavvufta Nazar
Authors: AY Alper
Published: December 2023

Klasik şiirimizin en temel konularından birisi aşktır. Bu aşkın ortaya çıkışına sebep olup onu besleyen sevgiliye ait güzellik unsurlarının başında ise göz gelmektedir. Beşeri aşk tasvirinin önde gelen konularından birisi gamzedir ve klasik şiirde çeşitli benzetme unsurları ile kullanılmıştır. Ok ve kılıç bu itibarla sık kullanılan iki benzetme unsuru olarak dikkat çeker. Sevgilinin kaşlarının yaya ve kirpiklerinin de oka benzerliğinden hareketle gamze, kurulu bir yay tasviri ile birlikte düşünülmüştür. Âşık için sevgilinin kendisine bakması, bu bakışlara gönlünün muhatap olması âlemde dengi bulunmaz bir nimettir. Aksi ise, yani sevgilinin bakmaması, yönünü başka tarafa dönmesi telafisi mümkün olmayan bir ziyandır. Kılıç, tîğ, gaddar, hunhâr gibi benzerlik unsurlarıyla divan şairlerinin üzerinde durduğu bu mefhum tasavvuf şiirinde nazar kavramında kendini gösterir. Edebiyat sahasında âşık ile mâşuk arasındaki ilişkide gamze mazmunu kullanılırken, tasavvufta mürit ile mürşit arasındaki münasabet nazar kavramı ile izah edilmiştir. Pek çok mutasavvıf, ilahilerinde mürşitleri ile olan karşılaşmalarını nazar kavramı ile tarif etmiş ve divan şairlerinin üzerinde durduğu gamze ile aynı çerçeveyi çizmişlerdir. Fakat günümüze değin iki farklı disiplinde aynı anlamlara gelen bu kavramlar bir arada düşünülmemiş, kavramlar ayrı ayrı izah edilmiştir. Öte yandan her iki kavram da kaynaklarda benzerlik unsurlarıyla birlikte açıklanmıştır. Oysa bu kavramların ait oldukları kültür dünyasında temellendirildikleri bazı dinamikler vardır. Klasik şiirde Fuzûlî, Edirneli Nazmî gibi şairler iki kavramın müşterek yönünü vurgulamak adına aynı beyitte zikretmişler ve gamze mazmunu için mistik bir kapı aralamışlardır. Biz de bu çalışmada gamzeyi nazarla birlikte değerlendirerek konuya yeni bir bakış açısı sağlamaya çalıştık. İslam kültüründe nazara ve gamzeye zemin teşkil eden bazı ayetler ve düşünceler üzerinde durduk. Nazar ayetini bu minvalde çeşitli yönleri ile değerlendirdik. Hz. Musa’nın Tur dağındaki kıssasına farklı bir açıdan yaklaştık ve İslam toplumundaki sahabe algısının nazar ve gamze ile ilişkisini kurmaya çalıştık. Netice itibarı ile bu kısa çalışmada gamze ve nazar kavramlarının anlam dünyalarındaki müşterekliklerini ve zemin olarak temas ettikleri İslam kültürünü ortaya koymaya çalıştık.
Transcendental Schematism and Scheme of Intelligible World. Kant and Plato
Authors: Baumeister Andrii
Published: December 2023

Kant considers unity of aim as connected to the form of a whole, what makes impossible to reject any of its parts. Science emerges a priori as an idea which, requiring for its own realization a scheme, due to unity of the aim architectonically makes the whole possible. Scheme of science divides the whole in connection with its idea. Kant opposes science and technic, i.e. accidental efficient deeds, which cannot constitute the whole. Plato considers the One to be prior principle. Connection between the One and intelligible to the mind is indicated by scheme. Therefore, the author aims to compare two types of schematism. Need do divide the whole serves as a basis for comparison. Plato needs it to dialectically envisage scheme of division the whole. Kant – to divide the whole in connection to aim.
Evidentiality as Fundamental Problem of «Clear Scienсes» (Descartes and Husserl at the Sources of Conscience)
Authors: Okorokov Viktor
Published: December 2023

Because methodical doubt is a process of demarcation of scientific (clear) and non-scientific constructions, then in this process Descartes affirmed truly neo-positivistic principle. Descartes` rational transformation of thinking is usage methods of mechanical sciences to «sciences about spirit» attaching to them also natural status. But Descartes had not noticed that scientific obviousnesses with time turns into dogmas. That is why Husserl offered to describe phenomena after riching «epoche» about natural-scientific beliefs. Search of pretheoretical grounds of obviousness has led to loss of clarity and of its apodictic weight. Because «obviousnesses» were always founded on historico-philosophical invariant, then needed either reconsider Descartes «technique» or kernel of decomposition and reconstruct «laws of thinking» in respect to it.