НЕКОТОРЫЕ ВОПРОСЫ О МУЗЫКЕ В ПЕРИОДИЧЕСКИХ ИЗДАНИЯХ АЛАШ
Authors: Якуб А.Ә. 
Published: September 2023

Мақалада отаршылдық кезеңіндегі мерзімді басылымдардағы, Кеңестік Қазақстандағы Алаш баспасөзіндегі музыка мәселесі біршама зерттеп-зерделеніп, Тәуелсіздік дәуіріндегі «Рухани жаңғыру» үдерісінің тарихи сананы жаңғыртудағы рөлі мейлінше талдап-тарзыланады. Сонымен қатар осы мәселе-ге қатысты мұрағаттардан алынған «Туркестанские ведомости», «Ақ жол», «Шолпан»,т.б. газет-журнал материалдарын да молынан қолданған автор тақырыпты барынша ашып көрсетуге хал-қадерінше тырысып бағады.Сонымен қатар ұлт зиялысы, Алаш қайраткері Жүсіпбек Аймауытұлыныңмузыка тақырыбындағы рухани мұрасы сол кезеңдегі баспасөз материалдары негізінде біршама сарапталып, әсіресе, оның «Музыканың пайдасы», «Асыл қазына жиналса екен»,т.б. мақалаларына кеңірек тоқталады. Яғни осы мәселеге қатысты мұрағаттардан алынған «Ақ жол» газетіндегі мәні жоғалмаған жоғарыдағы мақала-ларды да мейлінше кәдеге жаратқан автор тақырыпты барынша ашып көрсетуге ұмтылады.«Рухани жаңғырудың» басты тірегі, «Мәңгілік ел» идеясының негізі саналатын ұлттық құндылық-тарды дәріптеу мәселесі, Алаш баспасөзінің ұлттық музыка өнеріне қатысты көзқарасына ғылыми тұр-ғыда оң баға беру, бәсекеге қабілетті біртұтас ұлтты қалыптастырудағы төл тарихымыздың зерттеушілер назарынан тыс қалған кейбір тұстарын қайта қарастырудың маңыздылығы, Тәуелсіздікті тұғырлы етудегі, ұлт рухын көтерудегі бұл ғылым саласының өскелең ұрпаққа ықпал-әсері де назардан тыс қалмаған.

В статье освещается проблема музыки в периодических изданиях колониального периода, в прессе Алаш в Советском Казахстане, подробно анализируется роль процесса «Рухани жаңғыру» в эпоху независимости в модернизации исторического сознания. Кроме того, автор, использовавший материалы газет и журналов из архивов «Туркестанские ведомости», «Ак жол», «Шолпан» и др., постарался максимально раскрыть тему. Не остались без внимания и вопросы популяризации национальных ценностей, которые являются главной опорой «Рухани жаңғыру«, основой идеи «Мәңгілік Ел", научной позитивной оценки взглядов прессы Алаш на национальное музыкальное искусство, важности переосмысления некоторых моментов нашей истории в формировании конкурентоспособной единой нации, влияния этой отрасли науки на подрастающее поколение в становлении независимости, поднятии духа нации.

The article highlights the problem of music in periodicals of the colonial period, in the Alash press in Soviet Kazakhstan, analyzes in detail the role of the"Rukhani Zhangyru" process in the era of independence in the modernization of historical consciousness. In addition, the author, who used in abundance the materials of newspapers and magazines from the archives of "Turkestan Vedomosti", "Ak Zhol", "Sholpan", etc., tried to reveal the topic as much as possible.The issues of popularization of national values, which are the main support of "Rukhani Zhangyru", the basis of the idea of "Mangilik El", the scientific positive assessment of the views of the Alashpress on the national musical art, the importance of rethinking some moments of our history in the formation of a competitive united nation, the influence of this branch of science on the younger generation in the formation of independence, raising the spirit of the nation, have not been ignored.