Προσκόλληση στη μεσογειακή διατροφή σε ασθενείς με βρογχικό άσθμα και συσχέτιση με κλινικές, λειτουργικές, εργαστηριακές παραμέτρους και δείκτες οξειδωτικού στρες
Authors: Κοντοπούλου Λαμπρινή 
Published: November 2024

Εισαγωγή: Σύμφωνα με βιβλιογραφικά δεδομένα η παχυσαρκία θεωρείται σημαντικός παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη του βρογχικού άσθματος. Η «δυτικού τύπου» διατροφή, με υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά οξέα και χαμηλή σε φρούτα και λαχανικά, έχει επιβλαβείς επιδράσεις στο άσθμα καθώς επίσης και το αυξημένο οξειδωτικό στρες στο άσθμα μπορεί να επιδεινώσει τη φλεγμονή των αεραγωγών επάγοντας προφλεγμονώδεις μεσολαβητές. Ο ακριβής μηχανισμός της σχέσης άσθματος και παχυσαρκίας δεν έχει ακόμη αποκαλυφθεί. Υλικό και Μεθοδολογία: στη μελέτη μετείχαν 86 ασθενείς με άσθμα των εξωτερικών ιατρείων της Πνευμονολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας. Όλοι οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε φυσική εξέταση όπως και αιμοληψία. Πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις για τη συλλογή ανθρωπομετρικών δεδομένων (βάρος, ύψος, περίμετρος μέσης και λαιμού). Η συλλογή των διατροφικών δεδομένων έγινε με τη μορφή συνέντευξης και με τη χρήση του Med Diet score καθώς και ανάκληση 24ώρου. Επίσης, με τη χρήση ερωτηματολογίων συλλέχθησαν δεδομένα για την ποιότητα ζωής τους. Αποτελέσματα: Οι ασθενείς με σοβαρό άσθμα έχουν υψηλότερο μέσο βάρος (85,73 kg) σε σύγκριση με εκείνους με ήπιο/μέτριο άσθμα (80,27 kg), με σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων (p<0,05). Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) είναι υψηλότερος στους ασθενείς με σοβαρό άσθμα (31,03) σε σύγκριση με τους ασθενείς με ήπιο/μέτριο άσθμα (29,74), αν και η διαφορά αυτή δεν θεωρείται στατιστικά σημαντική. Παρόμοια, η περίμετρος μέσης είναι μεγαλύτερη στους ασθενείς με σοβαρό άσθμα (107,41 cm) από ό,τι στους ασθενείς με ήπιο/μέτριο άσθμα (100,24 cm), με αυτή τη διαφορά να είναι στατιστικά σημαντική (p<0,05). Η περίμετρος λαιμού είναι επίσης σημαντικά μεγαλύτερη στους ασθενείς με σοβαρό άσθμα (39,31 cm) σε σχέση με τους ασθενείς με ήπιο/μέτριο άσθμα (37,08 cm). Όσοι ασθενείς παρουσιάζουν σοβαρό άσθμα είναι πιθανότερο να ανήκουν στις κατηγορίες του υπέρβαρου και της παχυσαρκίας 1ου βαθμού, ενώ όσοι παρουσιάζουν ήπιο/μέτριο άσθμα πιθανότερα εμφανίζουν φυσιολογικό βάρος ή είναι υπέρβαροι. Όσον αφορά τα δεδομένα από το τεστ d-ROMs δείχνουν ότι η πλειονότητα των ασθενών έχει υψηλό (39.2%) ή πολύ υψηλό (36.5%) επίπεδο οξειδωτικού στρες. Μόνο το 5.4% των ασθενών έχει φυσιολογικά επίπεδα οξειδωτικού στρες, και ένα μικρό ποσοστό (8.1%) έχει χαμηλό ή μέτριο επίπεδο οξειδωτικού στρες. Τα δεδομένα από το τεστ PAT δείχνουν ότι η πλειονότητα των ασθενών (66.2%) έχει φυσιολογική αντιοξειδωτική ικανότητα, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό (27.0%) έχει υψηλή αντιοξειδωτική ικανότητα. Λίγοι ασθενείς έχουν ανεπαρκή (4.1%) ή οριακά χαμηλή (2.7%) αντιοξειδωτική ικανότητα. Από τα αποτελέσματα του Med Diet score προκύπτει ότι το 83,72% των συμμετεχόντων παρουσιάζει μέτρια προσκόλληση στη Μεσογειακή Διατροφή, 8,1% παρουσιάζει υψηλή προσκόλληση και 8,1% χαμηλή προσκόλληση.Υπάρχει ισχυρή θετική συσχέτιση μεταξύ του ACT score και του AQLQ (r = 0.701, p < 0.01), υποδεικνύοντας ότι καλύτερος έλεγχος του άσθματος σχετίζεται με υψηλότερη ποιότητα ζωής. Επίσης, το ACT score παρουσιάζει θετική συσχέτιση με το PCS-12 (r = 0.384, p < 0.01), δείχνοντας ότι καλύτερος έλεγχος του άσθματος σχετίζεται με καλύτερη σωματική υγεία. Συμπεράσματα: Τα ευρήματα αυτής της μελέτης επιβεβαιώνουν, σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα, τα υψηλά ποσοστά υπέρβαρου και παχυσαρκίας καθώς ο επιπολασμός της παχυσαρκίας είναι υψηλότερος στα άτομα με άσθμα από ό,τι στο γενικό πληθυσμό. Επίσης, παρατηρήθηκε η μέτρια προσκόλληση στη Μεσογειακή Διατροφή και τα υψηλά επίπεδα οξειδωτικού στρες. Στο πεδίο της ποιότητας ζωής ο καλύτερος έλεγχος του άσθματος σχετίζεται με καλύτερη σωματική υγεία. Απαιτούνται μέτρα στήριξης της δημόσιας υγείας από τη συνεχιζόμενη αύξηση της συνύπαρξης του άσθματος με την παχυσαρκία. Κρίνεται απαραίτητη η συνέχιση της έρευνας για την εύρεση πιο εξατομικευμένων θεραπευτικών σχημάτων του άσθματος που σχετίζεται με την παχυσαρκία.