bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
The consequences of shame and guilt experienced by parents of visually impaired children
Authors: Gładyszewska-Cylulko Joanna
Published: February 2024

Pierwsze miesiące życia dziecka niewidomego i słabowidzącego są niezwykle ważne z punktu widzenia jego wszechstronnej rehabilitacji. Występowanie pewnych psychologicznych blokad utrudnia jednak rodzicom podjęcie w tym czasie skutecznych działań. Cel: Niniejszy artykuł porusza kwestię poczucia winy i wstydu, które odczuwają rodzice, gdy dowiadują się, że ich dziecko nie widzi. Bliższe przyjrzenie się tym emocjom pozwala wychwycić zarówno łączące je podobieństwa, jak i występujące znaczne różnice. Metoda: Artykuł powstał na podstawie analizy literatury przedmiotu. Wyniki: Kiedy człowiek odczuwa wstyd, jego uwaga kieruje się do wewnątrz. Jednocześnie doświadcza on wtedy również innych nieprzyjemnych odczuć, takich jak poczucie bezradności czy przeświadczenie o własnej beznadziejności. Jest skupiony na całym ja. Odwrotnie dzieje się w przypadku poczucia winy, które sprawia, że osoba koncentruje się tylko na tych działaniach, które mogą zmniejszyć negatywne skutki własnego zachowania w przeszłości i uchronić ją przed całkowitą porażką. Wnioski: Pogłębienie wiedzy na temat wstydu i poczucia winy może pomóc opracować strategie udzielania pomocy rodzicom dzieci z niepełnosprawnością wzroku w ramach wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz zapobiec wtórnym skutkom niepełnosprawności wzroku.
Parentification as a process of role reversal in the family
Authors: Żłobicki Wiktor
Published: February 2024

W artykule opisano problematykę parentyfikacji, czyli podejmowania przez dziecko zadań przynależnych osobom dorosłym. W wyniku zamiany ról w rodzinie dziecko poświęca własne potrzeby na rzecz instrumentalnych i emocjonalnych potrzeb rodzica. Dzieci poddane parentyfikacji nie dość, że muszą radzić sobie z obowiązkami przekraczającymi ich możliwości, to na dodatek w życiu
dorosłym doświadczają skutków odwrócenia ról w rodzinie.
Cel: Celem badań jest upowszechnienie wiedzy o przyczynach, uwarunkowaniach i profilaktyce parentyfikacji.
Metody: Wykorzystano analizę tekstów naukowych, badanie w działaniu oraz obserwację.
Wyniki i wnioski: Parentyfikacja dzieci w rodzinie jest efektem przekazu międzypokoleniowego i sprzyja rozwojowi zaburzeń osobowości
A family in social policy of the Second Polish Republic. The analysis of selected activities
Authors: Majchrzyk-Mikuła Joanna
Published: February 2024

Cel: Wraz z zakończeniem I wojny światowej w 1918 roku, nowe odrodzone państwo stanęło przed wieloma trudnościami nie tylko natury politycznej, ale także społeczno-ekonomicznej. Powszechne ubóstwo, niedostatek ludności wycieńczonej latami okupacji, a przede wszystkim katastrofalny stan zdrowia dzieci zmierzały do biologicznej zagłady społeczeństwa polskiego. Ukazanie form wspierania najmłodszych w omawianym okresie, jest godne zainteresowania, nie tylko ze względu na aktualność problemu, ale i z uwagi na fakt, iż wiele ówczesnych rozwiązań miało charakter nowatorski i było wzorem dla innych państw europejskich.
Metody: Z użyciem bezpośredniej metody źródłowej publiczno-prawnego systemu
opieki nad dzieckiem podjęto próbę szerszego zaprezentowania działań opiekuńczych kierowanych wobec rodziny i jej najmłodszych członków w oparciu o politykę prowadzoną w tym kierunku przez państwo. Uznając artykuł za historyczno-pedagogiczny wykorzystano metodę analityczno-porównawczą zgromadzonych materiałów z koniecznością odwołania się do materiałów legislacyjnych, artykułów prasowych, publikacji statystycznych oraz międzywojennej i współczesnej literatury przedmiotu.
Wyniki: Wprowadzenie systemu ubezpieczeń społecznych i publicznej opieki
społecznej po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku stanowiło moment
przełomowy w historii odrodzonego państwa i jego instytucji społecznych. Kwestia opieki społecznej została rozwiązana prawnie ustawą z dnia 16 sierpnia 1923 r. Ochrona nad macierzyństwem a także opieka nad niemowlętami, dziećmi i młodzieżą stanowiła jeden z głównych jej zakresów działań. Spośród całokształtu działań pomocowych do najważniejszych należało, rzecz jasna, zapewnienie podstawowych środków do życia ludności najbiedniejszej. Dotychczasowa, niewystarczająca i mało efektywna działalność filantropijna musiała być zastąpiona przez planową, racjonalną i zorganizowaną pracę społeczną. Tworzone z wielkim wysiłkiem ustawodawstwo socjalne, zmierzające do nadania człowiekowi praw do godnej ludzkiej egzystencji, ustanowiło jednocześnie odpowiedzialnym za ich realizację państwo.
Wnioski: Mimo że w latach międzywojennych nie zdołano rozwiązać wszystkich
problemów związanych z opieką nad szeroko pojętym, podstawowym środowiskiem
wychowawczym, jakim jest rodzina. Rozmiary oraz natężenie problemów społecznych,
jakie dotknęły rodziny, a przede wszystkim dzieci II Rzeczypospolitej, wymagały olbrzymich funduszy, którymi nie dysponowało zniszczone działaniami wojennymi państwo polskie. Niemniej podjęte w tym okresie działania dobroczynne w zakresie szeroko rozumianej opieki społecznej po części spełniły swoją dziejową rolę, dając początek systemowi opieki nad dzieckiem i rodziną.
Single living in the opinion of young adults
Authors: Urbańska Magda
Published: February 2024

Cel: W artykule zaprezentowane zostały wyniki badań własnych, których celem było poznanie opinii studentów na temat życia w pojedynkę.
Metody: W badaniu wykorzystana została metoda sondażu diagnostycznego z użyciem kwestionariusza ankiety. Badana grupa młodych dorosłych odniosła się do takich kwestii, jak: postrzeganie kobiet i mężczyzn wybierających życie singla, przyczyny wyboru tej formy życia, pozytywne i negatywne aspekty życia w pojedynkę.
Wyniki: Jednym z wymiarów przemian współczesnej rodziny jest wzrost atrakcyjności alternatywnych form życia rodzinnego, w tym życia w pojedynkę – samemu, bez partnera życiowego. Jeszcze do niedawna życie bez męża czy żony traktowane było jako niepowodzenie życiowe, obecnie coraz częściej łączy się ze świadomym wyborem tej formy życia, utożsamianym z niezależnością, wolnością, życiem po swojemu.
Wnioski: Zmienia się zatem społeczne postrzeganie osób żyjących w pojedynkę, co znalazło również odzwierciedlenie w wynikach badań własnych.
The upbringing functionality of the family and online risk behaviours of young persons
Authors: Kwiatkowski Piotr , Jurczyk-Romanowska Ewa
Published: February 2024

Cel: Przedmiotem analizy autorzy uczynili zachowanie problemowe młodzieży w Internecie. Dotyczyły one: (1) umawiania się na randki za pośrednictwem Internetu, (2) „zarywania” nocy z powodu korzystania z Internetu, (3) hejtowania w Internecie oraz (4) zaniedbywania nauki z powodu używania Internetu.
Metody: Próba badawcza wynosiła 674 uczniów z różnych placówek oświatowych (szkół średnich i zawodowych z terenu województwa dolnośląskiego). Średnia wieku wyniosła 18,43. Badania przeprowadzono w oparciu o analizę korelacji według wzoru Pearsona, analizę regresji wielokrotnej i analizę regresji czynnikowej.
Wyniki: Na podstawie przeprowadzonych analiz stwierdzono istotną statystycznie korelację pomiędzy ogólną skłonnością do zachowań ryzykownych w Internecie a (1) problemami eksternalizacyjnymi, (2) z poszukiwaniem wrażeń (3) z ogólną skłonnością do zachowań ryzykownych, czyli rozhamowaniem neurobehawioralnym oraz (4) funkcjonalnością wychowawczą rodziny generacyjnej, przy czym ta ostatnia korelacja ma znak ujemny.
Wnioski: Osoby z wysokim nasileniem cechy neurobehawioralnego rozhamowania, pochodzące z rodzin o wysokiej funkcjonalności wychowawczej (co oznacza wysoką resiliencję systemu rodzinnego oraz wysoką jakość celowych oddziaływań na dzieci – autorytatywne rodzicielstwo), ujawniają skłonność do podejmowania ryzyka w Internecie na poziomie porównywalnym z osobami bez cech rozhamowania, podczas
gdy niska funkcjonalność rodziny, w skojarzeniu z wysokim poziomem neurobehawioralnego rozhamowania, wyraźnie podwyższa wskaźniki ryzykownej aktywności internetowej młodzieży.
Cultural experience of the young generation in Polish families in the Vilnius cultural borderland
Authors: Szerląg Alicja
Published: February 2024

Cel: Dom rodzinny, będąc miejscem znaczącym dla młodego pokolenia, odgrywa
istotną rolę w procesie kreowania tożsamości tegoż pokolenia. Rodzina bowiem jest
pierwszym środowiskiem doświadczania dziecka, także kulturowego. To dzięki jej kulturotwórczej
roli dziecko włączane jest w kulturę własnej rodziny (pielęgnowanej i rozwijanej
z pokolenia na pokolenie), w kulturę narodową, ogólnospołeczną czy wspólnot kulturowych,
w relacje z którymi wchodzą członkowie rodziny. Kreowana jest zatem swoista
przestrzeń kulturowa, w której dziecko doświadcza, poznając to, co specyficzne dla danej
kultury, dokonuje wyborów, by wreszcie dokonać kulturowej autoidentyfikacji istotnej
w procesie konstruowania własnej tożsamości. Owe kulturowe identyfikacje mają wielowymiarowy
charakter w warunkach funkcjonowania na styku kultur.
Celem niniejszego opracowania uczyniono określenie specyfiki kulturowego doświadczania
młodego pokolenia Polaków na wileńskim styku kultur, a w szczególności
ich kulturowe identyfikacje dokonujące się w ich środowisku rodzinnym.
Metody: Eksplorację badawczą, czyniącą przedmiotem poznania wskazaną powyżej
problematykę, przeprowadzono z wykorzystaniem metody sondażu diagnostycznego.
W badaniach uczestniczyło 106 nastolatków, wywodzących się z polskich rodzin
zamieszkujących na Wileńszczyźnie.
Wyniki: Rezultatem przeprowadzonych badań jest konceptualizacja kulturowej przestrzeni
rodziny na styku kultur, dzięki której możliwe było wyróżnienie jej podstawowych
wymiarów: dziedziczonego, zastanego i realizowanego. W obrębie każdego z tych wymiarów
wskazano na czynniki je generujące, które odgrywają istotną rolę w procesie
kulturowej identyfikacji młodego pokolenia funkcjonującego na pograniczu kulturowym.
Wnioski: Na podstawie wyników wnioskowano nie tylko o kulturowych orientacjach
badanych, ale także o ich kulturowym kapitale w zakresie budowy wspólnoty
w środowisku wielokulturowym, dla której odniesieniem w ich codzienności jest kultura
pogranicza o międzykulturowej i ponadnarodowej proweniencji.
The role of parent-type care and educational facility and relationships of orphaned persons with families and care-takers
Authors: Porąbaniec Małgorzata , Klimczyk Karolina
Published: February 2024

Cel: Celem niniejszej pracy jest analiza i interpretacja poznanych doświadczeń wychowanków
Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej typu Rodzinnego we Włoszczowie.
Metody: Na potrzeby niniejszych badań zastosowano metodę jakościową. Posłużono
się analizą narracyjną, możliwą dzięki przeprowadzeniu wywiadu częściowo ustrukturyzowanego,
zawierającego określone dyspozycje zagadnień. Zgromadzone treści
były niezbędne w stworzeniu i przedstawieniu studium indywidualnych przypadków.
Wyniki: Dzięki zastosowanym metodom badawczym poznano sytuację, problemy,
a także plany na przyszłość młodzieży, która od wielu lat przebywa w placówce opiekuńczo-
wychowawczej. Rozważono również wybrane aspekty dotyczące relacji osób
osieroconych z ich opiekunami. Badania, wraz z odwołaniem do literatury tematu, pozwoliły
zgłębić przyczyny i skutki sieroctwa społecznego.
Wnioski: Niemożność realizowania przez rodzinę przypisanych jej funkcji powoduje,
iż zobligowane zostają do tego określone placówki, czego przykładem może być
Placówka Opiekuńczo-Wychowawcza typu Rodzinnego we Włoszczowie. Wychowankowie
tego miejsca wkraczają w etap dorosłości z bagażem licznych trudnych doświadczeń,
co może utrudniać ich funkcjonowanie w dorosłym życiu. Dzieciństwo i okres
wczesnej młodości spędzone w placówce opiekuńczo-wychowawczej sprzyja wytworzeniu
silnych relacji wychowanków z ich opiekunami. Należy jednak podkreślić, że
opisywana placówka nie stanowi alternatywy dla rodziny naturalnej, co jest nie tyle
nieosiągalne, co nieprawidłowe z punktu widzenia roli, jaka spoczywa na istnieniu poszczególnych
form pieczy zastępczej.
The usefulness of knowledge sources about upbringing according to the mothers of small children
Authors: Szymanik-Kostrzewska Anna , Michalska Paulina
Published: February 2024

Cel: Celem prezentowanych badań było określenie użyteczności źródeł wiedzy
o wychowaniu dzieci.
Metody: Zastosowano autorski Kwestionariusz Źródeł Wiedzy o Wychowaniu.
Wyniki: W dobrowolnym, anonimowym badaniu 260 matek przynajmniej jednego
dziecka w wieku 1–7 lat określało użyteczność wybranych źródeł wiedzy.
Wnioski: Matki za najbardziej użyteczne źródło wiedzy o wychowaniu uznały własny
instynkt i odczucia, następnie konkretne wypowiedzi na temat ich dziecka, formułowane
przez osoby o wykształceniu medycznym (lekarzy, pielęgniarki) oraz swoje
własne doświadczenia z dzieciństwa. Za najmniej użyteczne źródło wiedzy z kolei
uznały publiczne wypowiedzi osób medialnych, które nie posiadały specjalistycznej
wiedzy o wychowaniu (np. celebrytów). Bardzo mało użyteczne okazały się również
wypowiedzi nieznanych matkom osób z Internetu na temat ich dzieci.
Mindfulness in family counselling and therapy experiences
Authors: Ładyżyński Andrzej
Published: February 2024

Cel: Artykuł ukazuje praktykę uważności w terapii oraz poradnictwie rodzinnym.
Poradnictwo oraz terapia rodziny posiada wiele różnych możliwości. Jest co najmniej
kilka szkół pracy terapeutycznej ze wspólnotą rodzinną. Każda z nich dysponuje własnymi
teoriami oraz sprawdzonymi w praktyce i skutecznymi technikami oddziaływania.
W pracy tego typu szczególne znaczenie posiadają cechy doradcy oraz jakość
przymierza terapeutycznego budowanego przez niego z rodziną. Oba te czynniki wiążą
się z kwestią szczególnej wagi. Jest nią uważność terapeuty, polegająca na elementarnej
oraz spontanicznej otwartości na doświadczenie. Może być również rozumiana jako:
cecha, właściwość, niezwykła umiejętność, wymagająca nieustannego doskonalenia.
Metody: Prezentowany problem badawczy odnosi się do odpowiedzi na pytanie:
Czym jest uważność terapeuty rodzinnego jako praktyka podtrzymywania nieoceniającej
uwagi, która sprzyja procesowi towarzyszenia rodzinie, budowania z nią więzi
i pomocy oraz osiągania przez nią pożądanych zmian? Przygotowując artykuł wykorzystano
wyniki analiz literatury przedmiotu (dotychczas przeprowadzonych badań) oraz
posłużono się empirycznymi odniesieniami do doświadczeń pracy terapeutycznej z rodzinami
uwagi.
Wyniki: Opracowanie ukazuje znaczenie postawy uważności doradcy jako narzędzia
umożliwiającego lepsze (z)rozumienie rodziny. Kształtowana przez pomagającego
postawa kultywowania uwagi, sztuki dobrego patrzenia oraz współczucia wspomaga
rodzinę w radzeniu sobie w dotarciu do istoty problemu. Uważność w pracy z całą rodziną
(lub jej częścią) stanowi szczególne wyzwanie dla prowadzącego proces terapeutyczny.
Doradca stara się obdzielić swoją uważnością wszystkich członków systemu
rodzinnego. Jego uważność stymuluje również członków rodziny do praktykowania rezygnacji
z nieuwagi. Stanowi więc w konsekwencji drogę do wzajemnego zrozumienia.
Wnioski: Przyjmując perspektywę poradnictwa oraz w psychoterapii dokonano
analizy roli uważności, szczególnego rodzaju postawy wyjątkowej otwartości, stanowiącej
wymóg zawodowy wobec pracowników z obszaru poradnictwa i terapii. To
szczególna dyspozycja do rejestrowania wszystkimi zmysłami, polegająca na koncentracji
na „tu i teraz”. Uważność posiada w sobie niezwykle cenny komponent towarzyszenia
pacjentowi bez elementów osądzania. Ten właśnie czynnik sprawia, że osoby
którym niesie się pomoc, stają się gotowe do dalszej, pogłębionej otwartości. Uważność
traktowana jako technika, postawa, umiejętność czy sztuka wymaga nieustannego doskonalenia.
Dobre efekty pracy osiągnąć można wykorzystując optymalnie tę koncentrację
umysłu, skupionego spojrzenia czy kierunkowego nakłaniania ucha do słuchania.
Bez uważności praca pomocowa byłaby nieefektywna a nawet niewłaściwe byłoby jej
podejmowanie. Z drugiej jednak strony, nawet wytrawni terapeuci nie są w stanie nieustannie
być uważni. To po prostu nie jest możliwe. Ale i zarejestrowanie przez nich
własnej nieuważności może być w procesie terapeutycznym użyteczne.
Single parenthood according to mothers
Authors: Róg Anna
Published: February 2024

Cel: Artykuł poświęcony jest analizie opinii matek dotyczących samotnego rodzicielstwa.
Istotnym celem badań była próba znalezienia odpowiedzi na pytanie o to, jak
samotne matki postrzegają swoje rodzicielstwo. Jak oceniają swoją sytuację oraz jakie
wskazują trudności w zakresie samotnego wychowywania dzieci i prowadzenia gospodarstwa
domowego.
Metody: Badania z wykorzystaniem metody sondażu diagnostycznego i techniki
ankiety przeprowadzono w grupie 159 kobiet.
Wyniki: W artykule zaprezentowano wyniki badań dotyczących takich kwestii, jak
sytuacja ekonomiczna rodzin niepełnych oraz problemy i trudności wynikające z samotnego
macierzyństwa. Uzupełnienie artykułu stanowią swobodne wypowiedzi respondentek
na temat samotnego rodzicielstwa. Wypowiedzi te uporządkowane zostały
w kategorie ukazujące, jak samotne matki postrzegają swoją sytuację życiową. Opinie
te podzielono na następujące kategorie: samotne macierzyństwo jako źródło problemów
finansowych i wyrzeczeń, samotne macierzyństwo jako źródło dyskryminacji społecznej
i problemów związanych ze zbyt niskim poziomem wsparcia dla matek, samotne
macierzyństwo jako brak wsparcia ze strony ojca dziecka, samotne macierzyństwo
z wyboru, samotne macierzyństwo jako wyzwanie i radość.
Wnioski: Na podstawie przeprowadzonych badań można wnioskować, że samotnym
matkom brakuje wsparcia dostosowanego do rzeczywistych potrzeb ich samych, jak i ich rodzin. Badania zaprezentowane w niniejszym opracowaniu nie mają charakteru
zamkniętego. Nadal prowadzone są wywiady, których celem jest pogłębienie wiedzy
na temat funkcjonowania rodzin samotnych matek oraz wypracowanie kierunków pomocy
umożliwiającej takie wspieranie kobiet, by nie zakłócać ich podmiotowego funkcjonowania
i samodzielnego decydowania o życiu swoim oraz swoich dzieci.
Social and educational impact of euro-orphanhood (based on the research conducted among primary school students)
Authors: Matyjas Bożena
Published: February 2024

Zjawisko eurosieroctwa to bardzo ważny problem społeczny, dotykający tysiące polskich rodzin. Nasilił się on po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej (2004 rok), wtedy to pojawiła się perspektywa wyjazdu i podjęcia pracy poza granicami kraju. Skorzystało z niej wielu(e) ojców/matek z rodzin wychowujących dzieci, często wyjechali obydwoje. Wpłynęło to niekorzystnie na sytuację rodzinną, wychowawczą i edukacyjną dzieci, które pozostały tylko z jednym z rodziców, lub z dziadkami bądź innymi krewnymi. W artykule, w części teoretycznej, wyjaśnione zostało pojęcie eurosieroctwa, opisana została jego skala i rozmiary w Polsce, przyczyny tego zjawiska oraz jego negatywne skutki dla dzieci. W części badawczej przedstawione zostały wyniki badań przeprowadzonych wśród jednej ze szkół podstawowych w woj. świętokrzyskim, dotyczące społecznych i wychowawczych skutków migracji zarobkowej rodziców. Szczegółowej analizie poddano sytuację rodzinną/domową badanych uczniów (m.in. relacje z rodzicami pracującymi poza granicami kraju, wsparcie rodziców, odczuwanie braku rodzica) a także sytuację szkolną (m.in. osiągnięcia dzieci, zachowanie, problemy wychowawcze). Badania zostały przeprowadzone z wykorzystaniem metody sondażu diagnostycznego wśród uczniów klas IV–VI szkoły podstawowej. Na końcu sformułowane zostały wnioski pedagogiczne o charakterze teoretycznym (rekomendacje) oraz praktycznym.
Family crisis or the crisis of writing about family? Based on the literature for teenagers at the turn of the century
Authors: Gromadzka Beata
Published: February 2024

Termin literatura dla młodzieży zwraca uwagę na wiek odbiorcy i sugeruje potrze�bę uwzględnienia jego ograniczeń i potencjału w doborze tematyki, komplikacji arty�stycznych oraz językowych struktur. Skupienie uwagi na pograniczu tzw. książki dzie�cięcej i młodzieżowej oraz młodzieżowej i dorosłej, czyli tzw. middlegrade (8–13 lat) i Young Adult (13–18 lat) pozwala na przyjrzenie się literackim obrazom dojrzewania ukazanego na tle rodziny. Polskie powieści z nurtu YA, powstałe na przełomie XX i XXI wieku, odzwiercie�dlają przemiany, które zaszły w strukturze społecznej rodziny po 1989 roku. Kryzys ro�dziny jest wynikiem obyczajowych i cywilizacyjnych przemian. Rodzina, zarówno ta pełna, niepełna i rekonstruowana zawodzi w momencie, gdy dorastający w niej bohater staje wobec próby dojrzałości, w momencie choroby czy śmierci bliskiej osoby, wła�snej niepełnosprawności, rozpoczynając życie seksualne, doświadczając wczesnego macierzyństwa czy ulegając pokusom dilerów narkotyków. Powieści o kryzysach w życiu nastoletnich bohaterów ujawniają kryzys macierzyństwa i ojcostwa. Ojcowie najczęściej wykluczani są z rodzinnego pejzażu. Matki za miast wychowywać swoje nastoletnie dzieci, starają się sprawować nad nimi kontrolę. Domowy porządek to rygor bezwzględnego posłuszeństwa wymuszanego presją psy�chiczną i krzykiem. Agresja słowna i upokorzenie staje się źródłem emocjonalnego osierocenia młodego bohatera. Rodzina w każdym z zaprezentowanych modeli jest instytucją pozbawioną mecha�nizmów naprawczych. Pod wpływem trudnych przeżyć nie dokonuje się przewarto�ściowanie dotychczasowych struktur jej organizacji, zależności, relacji. Przedstawione literackie portrety familii ujawniają stereotyp strukturalny, kulturowy i emocjonalny, który nie dostarcza wzorców pozytywnych i nie pozostawia złudzeń co do trwałości więzi spajających członków rodziny. Ujawniają też kryzys pisania o rodzinie w literaturze YA, ponieważ brakuje w prezentowanych utworach prób przezwyciężania stereotypów kulturowych i ukazywania zamiast obrazów kryzysu kierunków, w jakim dokonują się przemiany współczesnej rodziny.
Polish families in the face of challenges and threats posed by the first half of the 20th century (in the light of „Szkoła”)
Authors: Wałęga Agnieszka
Published: February 2024

Pierwsza połowa XX wieku to dla Polaków i polskich rodzin trudny okres. To schyłkowy okres zaborów z nasileniem represji, zwłaszcza rusyfikacji i germanizacji, lata I wojny światowej, dwudziestoletni etap odbudowy własnej państwowości zakończony kolejnym światowym konfliktem zbrojnym w 1939 roku. Dynamicznym zmianom politycznym, które doprowadziły do wybuchu I i II wojny światowej oraz odzyskania przez Polskę niepodległości w roku 1918 towarzyszyły znaczące przeobrażenia struktury społecznej oraz nowe tendencje w zakresie rozwoju kultury i oświaty. Zmian apozycji społecznej kobiet, ich emancypacja polityczna i edukacyjna wymuszały nowe wzory relacji rodzinnych a odbudowany po 123 latach niewoli jednolity system szkolny, wprowadzenie powszechnego obowiązku szkolnego oraz rozwój form wychowania przedszkolnego stanowił istotne wyzwania dla wielu rodziców i ich potomstwa. Rodzina polska przez cały ten okres pełniła bardzo ważną rolę w obowiązujących wówczasna ziemiach polskich ideologiach wychowawczych – wychowania narodowego i wychowania państwowego. W związku z tym była przedmiotem zainteresowania wielu czasopism pedagogicznych. Celem referatu jest wskazanie głównych obszarów zadań stawianych przed polskimi rodzinami w pierwszej połowie XX wieku w świetle jednegoz najstarszych polskich periodyków tego typu – „Szkoły”. Oprócz wątków podejmowanych na łamach tego pisma w drugiej połowie XIX wieku, takich jak współpraca domu ze szkołą, pojawiło się bowiem wówczas kilka nowych problemów m.in.: zadania rodziny w trudnym okresie wojennym i powojennym, troska o zdrowie dzieckaw warunkach domowych czy znaczenie kształtowania przez rodziców cech charakteru, propagowanych przez zwolenników wychowania państwowego
Education is an act of courage. The vision of Robert Spaemann
Authors: Kożuchowski Józef
Published: February 2024

W niniejszym artykule przedstawiono wizję wychowania jednego z najwybitniejszych żyjących myślicieli niemieckich – Roberta Spaemanna. Wskazano zwłaszcza jak istotna jest odwaga, której wymaga od wychowawców misja kształtowania młodych ludzi. Ukazano ten aspekt zagadnienia w kontekście obu tzw. rewolucji kulturowych w Niemczech, okresu restauracji w tym kraju oraz dążeń emancypacyjnych i nowych
zagrożeń procesu wychowania (zrodzonych przez ideologie, sceptycyzm wychowawców, mass media, subiektywizm, hedonizm, tendencję do unaukowiania życia, redukowanie człowieka – podmiotu wychowania do roli maszyny i przeracjonalizowanie nauki szkolnej) występujących współcześnie. Artykuł zawiera także cenne i interesujące myśli oraz wskazania Spaemanna na temat rozumienia wychowania, jego celu, drogi realizacji i sposobów przezwyciężenia tendencji destruktywnych (zagrożeń).
The reception of the term “upbringing” in Polish journal of social work – “Praca Socjalna”
Authors: Kola Anna Maria
Published: February 2024

Każda dyscyplina naukowa z zakresu nauk społecznych i humanistycznych dysponuje zbiorem pojęć konstytuujących ją i charakteryzujących. Tworzą one bazę terminologiczną, na której zbudowane są teorie i koncepcje w ramach dyscypliny. Współczesna postmodernistyczna nauka pozwala i zachęca do przenoszenia pojęć między dyscyplinami, dzięki czemu badania i koncepcje zyskują szersze i pogłębione znaczenie. Ciekawą analizę zjawiska interdyscyplinarności przedstawiła w swojej pracy holenderska uczona Mieke Bal. Bal pokazuje, jak pojęcia „wędrują” pomiędzy dyscyplinami, indywidualnymi badaczami i autorami, między okresami historycznymi, a także między geograficznie usytuowanymi społecznościami akademickimi czy szkołami naukowymi. W efekcie nie można przyjąć jednoznacznej i kanonicznie rozumianej definicji pojęcia, ale odwrotnie – są one płynne, zmienne, a ich znaczenia różnią się zasadniczo. Odczytanie ich przez pryzmat niecodziennych i nieoczywistych metodologii pozwala na wydobycie ważnych i interesujących stwierdzeń. Głównym celem artykułu jest recepcja jednego z głównych pojęć pedagogiki i jej subdyscyplin, czyli „wychowania” w stosunkowo nowej dyscyplinie akademickiej – w pracy socjalnej – na przykładzie czasopisma „Praca Socjalna”.
About the meaning of interpersonal ties. From the marital tie to the familial one
Authors: Piotrowska Maja
Published: February 2024

Umiejętność dobierania się w pary ma ogromne znaczenie dla całego późniejszego życia dwojga ludzi, a odczuwane przez partnerów związku zadowolenie i szczęście gwarantują jego trwałość. Silna i trwała więź małżeńska jest niezastąpionym fundamentem więzi rodzinnej. W prezentowanym artykule analizuję ewolucję bliskiej relacji interpersonalnej między partnerami (od partnerstwa – przez małżeństwo – po rodzinę) oraz wskazuję na wagę licznych czynników, tj. miłość, bliskość, podobieństwo partnerów, atrakcyjność fizyczna, wzajemne lubienie się i uzupełnianie się oraz kompetencje, jakie partnerzy ci posiadają w konstytuowaniu się wzajemnej więzi – podstawy budującej przyszłą rodzinę. Więź małżeńska jest podstawą i szczególnym rodzajem więzi rodzinnej. Proces kształtowania się więzi rozpoczyna się z chwilą tworzenia rodziny. Oboje małżonkowie wnoszą do związku takie czynniki więzi, jak: wzajemną miłość, cechy charakteru, system wartości oraz warunki materialne. Wspólne życie prowadzi do wypracowania kolejnych elementów składających się na więź, do których możemy zaliczyć wzajemną wyrozumiałość, tolerancję, zaufanie, wspólne cele, zainteresowania, posiadanie dzieci. Dzięki istnieniu poczucia więzi w rodzinie jednostka może zaspokajać wszelkie potrzeby, od biologicznych począwszy, przez społeczne do psychicznych, dążąc do osiągania określonych wartości.
Preferences for the values and quality of life of modern parents
Authors: Muchacka-Cymerman Agnieszka
Published: February 2024

Problematyka wartości w procesie wychowania dzieci jest w pedagogice wciąż aktualna. Dlatego w części teoretycznej skoncentrowano się na różnych wyjaśnieniach istoty pojęcia wartości i ich klasyfikacjach. Zwrócono też uwagę na wielowymiarowość pojęcia jakość życia oraz przedstawiono niektóre wyniki badań związanych z jakością życia i ich związkiem z wychowaniem do wartości. W niniejszym tekście przedstawiono wyniki własnych badań nad współzależnością między poczuciem jakości życia a preferencjami współczesnych rodziców wobec wartości. W szczególności ukazano preferencje wobec wartości rodziców o niskim i o wysokim poczuciu jakości życia.
Family – Sport – Upbringing
Authors: Czechowski Jan
Published: February 2024

Poruszona w tekście problematyka sportu w kontekście wychowania realizowanego w rodzinach jest szczególnie cenna i potrzebna w dobie współczesnego chaosu w świecie wartości i zawirowań wokół podstawowej grupy społecznej, jaką jest wspólnota rodzinna.
Poszukiwane tu odpowiedzi dotyczą takich pytań, jak: W jakim zatem aspekcie funkcjonowania współczesnej rodziny można poruszyć kwestię sportu?; Czy sport może stać się swoistym sprzymierzeńcem w wychowaniu i efektywnym porozumiewaniu się poszczególnych członków rodziny?; W jaki sposób realizować sport w rodzinie, by stawał się on częścią wychowawczego procesu? W oparciu o przeprowadzone badania zgromadzony został materiał w postaci danych dotyczących problematyki sportu traktowanego jako jeden ze sposobów na wychowanie w rodzinie. Posłużono się tu jakościowymi metodami badań: fenomenologiczną, która, najogólniej rzecz ujmując, sprowadza się do rzetelnego opisu badanego zjawiska oraz metodą hermeneutyczną, dzięki której zastosowaniu można poznawać w sposób rzetelny znaczenia gromadzonych treści. Zastosowano także metodę sondażu diagnostycznego. Grupy badawcze to: trenerzy i szkoleniowcy, sportowcy, nauczyciele WF, studenci kierunków WF i Sport, wykładowcy uczelni sportowych. Osoby badane zajmują się wychowaniem i dydaktyką w sposób programowy. Są oni także rodzicami, poświęcającymi się w większości wychowaniu i opiece swoich dzieci.
Family resilience as a source of positive adaptation among young people
Authors: Kwiatkowski Piotr
Published: February 2024

Przedstawione zostały kluczowe dla opracowania konstrukcje teoretyczne: resiliencja indywidualna, resiliencja rodziny i przystosowanie szkolne. Indywidualna resiliencja została zoperacjonalizowana za pomocą trzech wskaźników: pozytywnej koncepcji własnej osoby, kompetencji emocjonalnej i społecznej oraz samokontroli/samoregulacji. Resiliencja rodzinna była mierzona jednowymiarową skalą, opisującą integrację i funkcjonalność wychowawczą rodziny. Przystosowanie szkolne było mierzone za pomocą trzech wskaźników: stres szkolny, sukces szkolny i asertywność w szkole. Próba liczyła 130 uczniów w wieku 17–18 lat. Analiza ścieżek (path analysis) wykazała, że resiliencja rodziny może wpływać na przystosowanie szkolne uczniów bezpośrednio oraz za pośrednictwem indywidualnej resiliencji.
Family as a space of development of child’s social skills
Authors: Piecuch Ewelina
Published: February 2024

Dzieciństwo według psychologii rozwojowej to okres, w czasie którego kształtuje się dziecko, zarówno jego osobowość, jak i całe ciało. Wszystkie czynniki oddziałujące na nie od samego początku jego istnienia mają zasadniczy wpływ na kształtowanie się młodego człowieka. Wszelkie braki doskwierające dziecku w okresie wieku przedszkolnego odbijają się szerokim echem w dalszych okresach rozwoju życia jednostki. Niedostatki emocjonalne powodują zaburzenia na tym podłożu, podobnie jak przesadna opieka niesie wraz z sobą poważne konsekwencje. Najważniejszą rolę odgrywają w tym procesie rodzice dziecka (opiekunowie), bliższe oraz dalsze środowisko rodzinne, rówieśnicze oraz instytucje oświatowe wspierające rodziców w wychowaniu wraz z nauczycielami. To, w jaki sposób dokonuje się proces wychowania, decyduje o całym istnieniu młodego człowieka. Aktywność dzieci w procesie wychowania jest ogromnie ważna. Rodzice powinni dążyć do stwarzania takich sytuacji wychowawczych, w których dzieci mogą być czynne w zdobywaniu informacji o otaczającym je świecie przyrodniczym i społecznym. Ich gotowość poznawcza winna być zaspokajana sytuacjami dla nich atrakcyjnymi. Dzieci w środowisku rodzinnym mogą odczuwać bezinteresowną radość z poznawania nowych osób, spraw i zjawisk. Taki sposób pierwszych kontaktów społecznych połączonych z nauką wywołuje pozytywne nastawienia do świata społecznego. Powoduje, iż dziecko będzie poszukiwać ciekawych dla niego wiadomości. Naturalnie też będzie kształtował się jego podmiotowy stosunek do samego siebie, innych ludzi i kultury, w której żyje.
The beginnings of a societal discussion about conscious motherhood on the Polish territories at the turn
of the 20th century
Authors: Dormus Katarzyna
Published: February 2024

Problem zdrowotności i stworzenia jak najlepszych warunków dla wychowania młodego pokolenia jest zagadnieniem stale przewijającym się w dyskusjach pedagogów, wychowawców i polityków na przestrzeni wieków. Na przełomie jednak wieku XIX i XX wieku uległ intensyfikacji i nabrał nowego znaczenia. Jak w soczewce kumulowały się w nim wątki społeczne, ekonomiczne, higieniczne, feministyczne i patriotyczne, przeplatając się i warunkując wzajemnie. Pod koniec XIX wieku w całej Europie – również na ziemiach polskich – pogarszający się stan zdrowia oraz kondycja psychiczna i moralna młodych pokoleń budziły poważne obawy. Lęk przed zwyrodnieniem i degeneracją podsycany był przez rozwój badań nad dziedzicznością. Wszystko to łączyło się również z przemianami związanymi z funkcjonowaniem rodziny, rozumianej jako gwarant przetrwania oraz siły państwa i narodu. Dziecko stawało się w tym ujęciu najcenniejszym kapitałem społecznym. Poglądy te podzielała również inteligencja polska, a kierując się wiarą, iż najskuteczniejszym lekarstwem jest edukacja i wychowanie, podejmowała szereg inicjatyw (kampanie prasowe, publikacje, stowarzyszenia) kierowanych do rodziców oraz dziewcząt mających na celu przygotowanie tych ostatnich pod względem fizycznym, psychicznym oraz moralnym do podjęcia decyzji o macierzyństwie. Zwracano uwagę na problem zdrowia i higieny dziewcząt, dyskutowano na temat konieczności i form ich uświadomienia, zmiany dotychczasowego modelu małżeństwa, pojawiła się wreszcie kwestia odpowiedniego dobru małżeństwa i kontroli urodzeń. Szeroko poruszano kwestie etyczne, zwłaszcza wprowadzenia surowszych rygorów moralnych dla narzeczonych i przyszłych małżonków. Dyskusja, która się wówczas rozpoczęła, przybrała formy zinstytucjonalizowane w okresie II RP.
Upbringing politically involved, or family in Francoist Spain. Film portrait
Authors: Olchówka Anna
Published: February 2024

Spojrzenie na filmowy obraz rodziny we frankistowskiej Hiszpanii dostarcza wielu cennych informacji dotyczących hiszpańskiego stylu wychowania i jego związków z państwową ideologią. Ustrój Nowego Państwa (1939–1975) ewoluował od niemieckich i włoskich wzorców faszyzmu do narodowo-katolickiego autorytaryzmu, odciskając swoje piętno na wszystkich dziedzinach życia politycznego, gospodarczego i społecznego. Dominujący patriarchalny model rodziny, ograniczanie społecznej roli kobiety do wypełniania obowiązków domowych i woli małżonka czy agresywnie promowane przez władzę wzory osobowe zdefiniowały na wiele dekad nie tylko hiszpański styl wychowania, ale i kształt relacji między członkami rodziny. Przekazywane najmłodszym wartości i normy musiały odpowiadać wizji rzeczywistości regulowanej
przez system, wskutek czego, już na etapie socjalizacji pierwotnej, młodzi ludzie stawali się odbiorcami propagandowych treści. Od tego momentu były one stale obecne na każdym etapie edukacji i w życiu zawodowym Hiszpanów. Tak jak w innych krajach totalitarnych, także w Hiszpanii film został wykorzystany jako narzędzie propagandy. Dzięki rosnącemu zainteresowaniu i dostępności do tej formy rozrywki, kino stało się idealnym i skutecznym środkiem komunikacji i agitacji. Krajowe produkcje podlegały pełnej kontroli w kwestii zgodności prezentowanych treści z obowiązującą ideologią, a cenzura dbała o to, aby zachodnie wzorce „zepsucia i ekstrawagancji” nie pojawiały się na krajowych ekranach. Na tym tle analiza wybranych hiszpańskich produkcji okresu frankizmu pod kątem pojawiających się w nich wątków rodziny umożliwia zaobserwowanie politycznego uwikłania rodziny oraz procesów i zjawisk wychowawczych.
The influence of the State Policy of Collectivization on the Marginalization of the Traditional Peasant Family Values in Poland in the Mid-Twentieth Century
Authors: Skonieczny Tomasz
Published: February 2024

Na podstawie wywiadów, materiałów autobiograficznych i dokumentów archiwalnych, pochodzących z połowy XX wieku, poszukiwano na ile kolektywizacja rolnictwa w Polsce zerwała rodzinne, emocjonalne i ekonomiczne więzi młodych z rodziną oraz gospodarstwem rolnym.
Podjęcie przez rząd decyzji o konieczności jak najszybszego uspółdzielczenia rolnictwa wyzwalało młodych od dotychczasowego wręcz obowiązku dziedziczenia gospodarstwa i pozwalało, bez narażania się rodzicom, podjąć pracę poza rolnictwem. Powstanie spółdzielni produkcyjnej pozwalało kontynuować naukę w szkole ponadpodstawowej i zrealizować marzenie części ówczesnych młodych – zamieszkać w mieście, co było o tyle ułatwione, że rozbudowujący się przemysł potrzebował rąk do pracy. Nastąpiło w ten sposób obalenie wypracowanej przez dziesięciolecia wizji ojcowizny jako jedynej podstawy życia dziecka chłopskiego. Jednak wraz z przeprowadzką do miasta
ulegały ponadto zatarciu tradycyjne wartości chłopskiego wychowania: autorytet ojca, pobożność, szacunek do chleba. Prowadziło to do licznych konfliktów z rodziną pozostającą na wsi.
The Parent-Child Relationship and it’s Legal Contexts
Authors: Dyrdół Małgorzata
Published: February 2024

Przedmiotem rozważań w artykule są prawne regulacje relacji pomiędzy rodzicami a ich dziećmi, odnoszące się do władzy rodzicielskiej, z jednej strony, i praw dziecka – z drugiej. Punktem wyjścia dla tych rozważań jest charakterystyka relacji: rodzice – dziecko, obejmująca ich przejawy i rodzaje, kulturowe zróżnicowanie oraz przemiany, jakim te relacje ulegały. W artykule pokazano jak zmieniło się postrzeganie władzy rodzicielskiej i jak rozumie się ją we współczesnym świecie (głównie w Polsce); opisane zostały podstawowe zasady sprawowania władzy rodzicielskiej, w tym zasada dobra dziecka i interesu społecznego, konieczności poszanowania podmiotowości dziecka i uwzględniania jego wieku oraz dojrzałości w podejmowaniu decyzji, które go dotyczą. Wymienione zostały atrybuty władzy rodzicielskiej i opisano pieczę nad osobą dziecka. W omówieniu instytucji władzy rodzicielskiej podkreślono znaczenie występującego często błędnego jej rozumienia, jak również niejasności w rozumieniu „dobra dziecka”. Z władzą rodzicielską – szczególnym stosunkiem prawnym łączą się prawa dziecka jako prawa naturalne, a nie dziecku nadane. W tekście ukazano historyczny kontekst tych praw i wyeksponowano prawa osobiste dziecka.
W omówieniu prawnych kontekstów relacji rodzice – dziecko podkreślono służebną rolę prawa w regulacji tych relacji. Opisano jak przepisy prawa odnoszą się do wychowania i partnerstwa w interakcjach dorosłych z dzieckiem. Tekst kończy się wskazaniem na znaczenie, jakie dla kształtowania relacji rodzice – dziecko mają: wiedza i przekonania (rodziców i ich dzieci), dotyczące praw dziecka i władzy rodzicielskiej oraz wynikająca z tego znaczenia konieczność poznania: tej wiedzy i tych przekonań.
Contemporary Parenthood. The Meaning of Mother and Father in the Child’s Life
Authors: Piotrowska Maja
Published: February 2024

Współcześnie coraz częściej wskazuje się, iż rola obojga rodziców w prawidłowym rozwoju osobowości dziecka jest istotna i ważna. Bliskość, serdeczność, bezpośredniość i intymność wzajemnych relacji rodzice – dziecko, pozwala na ukształtowanie prawidłowej osobowości jednostki, zdolnej kochać i nawiązywać serdeczne oraz trwałe kontakty z innymi ludźmi. Rodzina jest jakby „kolebką” rozwoju osobowości każdego
przychodzącego na świat dziecka. To na jej gruncie kształtuje ono mowę, język, uczucia i postawy wobec najbliższych i otaczającego świata. Na tej też drodze rodzina wprowadza dziecko w świat kultury i przygotowuje do udziału w życiu społecznym. Rodzicielstwo dzisiaj ma charakter coraz bardziej świadomy. Dzieci coraz rzadziej traktuje się jako „dar od Boga”, a raczej są postrzegane jako „dzieci chciane”, „zaplanowane”. Ponowoczesność stawia przed współczesnymi matkami i ojcami wiele wyzwań i zadań na drodze do urzeczywistnienia swojego rodzicielstwa. W artykule autorka podejmuje refleksję nad niektórymi z nich, stara się wskazać zarówno szanse, jak i zagrożenia wpisane we współczesne bycie rodzicem. Odpowiedzialne rodzicielstwo oznacza nabycie przez rodziców umiejętności poważnego przeorientowania swojego życia; chodzi też o zdobycie się na wysiłek samokontroli i czuwania nad tym, by towarzyszyć dziecku w jego dorastaniu. Aktywna obecność rodziców na każdym etapie rozwojowym dziecka, pozwala mu na sprostanie stawianym wymaganiom/zadaniom oraz osiąganie coraz wyższego poziomu dojrzałości.
Family ties and intergenerational relationships in European families in the twentieth century
Authors: Marećkova Marie
Published: February 2024

Na początku dwudziestego wieku międzypokoleniowe relacje rodzinne nadal pełniły ważną funkcję społeczną w społeczeństwach wiejskich Europy. Sytuacja rodziny czeskiej ilustruje współczesne problemy odnoszące się do więzów rodzinnych i relacji międzypokoleniowych. Problemy te pojawiły się w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Widoczne są negatywne tendencje rozwojowe, szczególnie w porównaniu z sytuacją rodziny w innych państwach europejskich. Przede wszystkim chodzi tu o starzenie się ludności i różnorodną aktywność seniorów. Luźniejsze relacje z ich rodzinami i spadek ich zaangażowania w opiekę nad wnukami oznaczają, że czescy dziadkowie plasują się obok tych w państwach bardziej społecznie rozwiniętych. Jednak w warunkach czeskich prowadzi to do dużych napięć związanych z aktywnymi rolami seniorów. Rosnąca liczba dorosłych potomków, szczególnie męskich, mieszkających z rodzicami nie mieści się w postępowych trendach społecznego i gospodarczego rozwoju. Przypomina raczej tradycje południowoeuropejskie. Preferowanie alternatywnych form kohabitacji, szczególnie przez partnerów z wykształceniem podstawowym, odkładanie w czasie narodzin pierwszego dziecka, wzrost liczby jednoosobowych gospodarstw domowych oraz, co może najważniejsze, ogromny wzrost liczby gospodarstw domowych składających się z ludzi młodych lub w średnim wieku (w wieku produkcyjnym) może, co prawda, plasować Czechy wśród państw rozwiniętych i w okolicach europejskiej średniej, jednak biorąc pod uwagę niekorzystne trendy demograficzne fundamentalna zmiana w systemie państwowego wsparcia dla małżeństw i rodzin wydaje się konieczna również w Czechach. Faktem jest, że ponad jedna trzecia rodzin z dziećmi zagrożona jest ubóstwem. Wniosek wyłaniający się z przeprowadzonych analiz wskazuje, że obecne problemy państwowej polityki społecznej i rodzinnej odbijają się na rodzinie, której wartość wzrasta i której nie mogą zastąpić instytucje państwowe. Pod koniec XX wieku rodzina ponownie staje się źródłem pewności i bezpieczeństwa materialnego, a solidarność międzypokoleniowa pozostaje ważną tradycyjną wartością
The Realisation of the descriptive and iconographic plains in the „Viva!” biweekly
Authors: Szybalska-Taraszkiewicz Mariola
Published: February 2024

Artykuł dotyczy problematyki rodzinnej ukazanej w dwutygodniku „Viva!” Przedmiotem zainteresowania są tu – ze względu na charakter czasopisma – rodziny polskich i światowych celebrytów ze świata kultury, polityki i mediów. Oglądowi poddane zostało wewnętrzne i publiczne życie tych rodzin, wyznawane wartości i ich internalizacja w działaniu.
Hospice assistance offered to the healthy siblings of a terminally ill child
Authors: Godawa Grzegorz
Published: February 2024

Chore dziecko skupia uwagę najbliższych mu osób. Jego rodzina pragnie zminimalizować jego cierpienie. Wsparcia udzielają mu również organizacje pomocowe. Skoncentrowanie uwagi na chorym może jednak spowodować, iż zaniedbane zostaną potrzeby zdrowego rodzeństwa dziecka. Wszechogarniający charakter cierpienia, które pojawia się w życiu dziecka, swym zasięgiem obejmuje również jego bliskich, dlatego wsparcie zdrowego rodzeństwa chorych dzieci stanowi jeden z podstawowych celów działalności hospicjów dziecięcych. Ich pomoc opiera się na systemowym modelu rodziny, dzięki czemu zakres działań hospicyjnych jest bardzo szeroki. Chociaż pomoc choremu dziecku jest priorytetem, nie brakuje działań, które mają chronić również jego rodzinę przed destrukcyjnym wpływem choroby. Jedną z form realizacji wsparcia zdrowego rodzeństwa jest oddziaływanie psychopedagogiczne. Ma ono na celu nie tylko zminimalizowanie negatywnego wpływu choroby dziecka, ale również przygotowanie rodzeństwa do funkcjonowania po śmierci siostry czy brata. Interdyscyplinarny charakter pomocy hospicyjnej stanowi szansę na pomyślną realizację tych założeń.
Family in the Existential Paradigm of Fyodor Dostoyewski’s A Writer’s Diary
Authors: Koszeczko Anastazja Nikołajewna
Published: February 2024

Artykuł dotyczy problemu rodziny jako imperatywu duchowego w tekście egzystencjalnym Fiodora M. Dostojewskiego (na podstawie Dziennika pisarza).
Secret and Impure Things: An Outline of the Problems and the Role of the Family in the Sexual Education of Children in the Second Half of the 19th and Early 20th Century. Outline of problems
Authors: Nawrot-Borowska Monika
Published: February 2024

Celem ninejszej analizy jest próba odtworzenia wskazań, które autorzy poradników kierowali do rodziców i innych członków rodziny w odniesieniu do edukacji seksualnej dzieci oraz ukazanie ewolucji, która miała miejsce w odniesieniu do wskazanego problemu w tamtym okresie. Przewodniki w obszarze edukacji, zdrowia oraz higieny dzieci stanową materiał źródłowy wykorzystany w badaniach. Wyniki badań pokazują, że zmiana i działanie w obszarze seksualności dziecka pozostają pod wpływem licznych czynników i dlatego wskazania, których rodzina powinna przestrzegać, obejmowały wiele aspektów życia – sen, jedzenie, ubiór, rozrywki (gry i zabawki, czytanki, odpowiednie towarzystwo) itd. Poradnictwo skupiało się w głównej mierze na aspektach seksualnej świadomości dziecka i przeciwdziałaniu masturbacji.
Educating a happy man as the fundamental aim of education
Authors: Piecuch Ewelina
Published: February 2024

Odmienne sytuacje i nowe zadania
Communication barriers in the family
Authors: Koc-Kozłowiec Barbara
Published: February 2024

The art of communication - listening and speaking - is a major life skill, with a thorough influence on every human life. Remaining silent while the interlocutor speaks is not all that there is to the act of listening to messages. True listening is based on an intention to get involved in understanding of the other person, enjoying his or her presence, learning something from the conversation, giving assistance, or comforting the interlocutor. In the article the author describes obstacles (barriers), which render true listening impossible. These barriers have been identified by a group of young adults.
The activities of non-governmental organizations for equal educational opportunities for children from the rural environment
Authors: Palka Katarzyna
Published: February 2024

We live in a world where the access to knowledge has a decisive influence on our future. A large number of children in Poland have difficulties with this access, because they are raised in impoverished, excluded, poorly educated families of low social status. This phenomenon is mainly related to rural areas. Nonformal education should provide important support for formal education. Nonformal education should be organized with the cooperation of schools, kindergartens, and non-governmental organizations. The educational activities proposed for children and their parents by non-governmental organizations complement formal education. These activities are of crucial importance in the equalization of educational opportunities for children from rural areas. It is essential that these activities be planned, long-term, and a part of the entire educational program.