Επίδραση της αφρικανικής σκόνης στην αναπνευστική νοσηρότητα του πληθυσμού της Αθήνας
Authors: Τριάντη Σταυρούλα-Μυρτώ 
Published: September 2021

Σκοπός της διατριβής ήταν η μελέτη της επίδρασης των επεισοδίων μεταφοράς αφρικανικής σκόνης στην αναπνευστική νοσηρότητα στην περιοχή της Αθήνας και της αλληλεπίδρασής της με τα επίπεδα σωματιδίων PM10.Με ανάλυση μεταφοράς των αερίων μαζών σε συνδυασμό με την καταγραφή των επιπέδων σωματιδίων σε δύο διαφορετικούς σταθμούς μέτρησης εντοπίσθηκαν 132 ημέρες με μεταφορά αφρικανικής σκόνης για το χρονικό διάστημα από 1/1/2001 έως 31/12/2006. Κατά το ίδιο διάστημα εντοπίστηκαν 177 ημέρες ελέγχου, χρησιμοποιώντας ως κριτήρια την ίδια ημέρα εβδομάδας, την ίδια εποχή, θερμοκρασία ± 2ο C και υγρασία ± 7%. Ως δείκτες αναπνευστικής νοσηρότητας χρησιμοποιήθηκαν οι συνολικές επισκέψεις ασθενών, που καταγράφηκαν στα τμήματα επειγόντων περιστατικών σε 16 από τις 19 Πνευμονολογικές Κλινικές στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας, που συμμετείχαν στο σύστημα εφημέρευσης, καθώς και ο αριθμός των επισκέψεων αυτών, που κατέληξαν σε εισαγωγή στο νοσοκομείο ή σε θάνατο. Η ανάλυση της συσχέτισης μεταξύ των επεισοδίων μεταφοράς αφρικανικής σκόνης καθώς και των επιπέδων PM10 με τους διάφορους δείκτες αναπνευστικής νοσηρότητας έγινε με εφαρμογή μοντέλων Poisson παλινδρόμησης. Έγινε επιπλέον χωριστή ανάλυση κατά φύλο και ομάδα ηλικίας (18-64 ετών και >64 ετών). Επίσης, μελετήθηκε και η πιθανή επίδραση άλλων ρύπων και συγκεκριμένα του διοξειδίου του αζώτου (NO2) και του όζοντος (Ο3) στα αποτελέσματα αυτά.Κατά τις 132 ημέρες με μεταφορά αφρικανικής σκόνης η διάμεση τιμή των επισκέψεων ενηλίκων ασθενών ήταν 50 (25ο–75ο εκατοστημόριο 35 – 68) στα τμήματα επειγόντων περιστατικών ανά ημέρα. Κατά τις 177 ημέρες ελέγχου χωρίς μεταφορά αφρικανικής σκόνης αντίστοιχα ήταν 38 (25 – 47). Η διάμεση τιμή του ημερήσιου αριθμού των επισκέψεων με τις σοβαρότερες εκβάσεις, οριζόμενες ως αυτές που κατέληξαν σε εισαγωγή στο νοσοκομείο (συμπεριλαμβανομένων των θανάτων), κατά τις ημέρες με μεταφορά σκόνης ήταν 15 (25ο–75ο εκατοστημόριο 10 – 22), ενώ τις ημέρες χωρίς μεταφορά σκόνης ήταν 12 (6 – 16). Διαπιστώθηκε σημαντική αύξηση των συνολικών ημερήσιων εισαγωγών κατά 47% (95% διάστημα αξιοπιστίας: 29% - 68%, p<0,001) και των επισκέψεων με σοβαρότερη έκβαση, ήτοι εισαγωγή στο νοσοκομείο (συμπεριλαμβανομένων των θανάτων), αύξηση κατά 41% (20% - 64%, p<0,001) κατά τις ημέρες με μεταφορά σκόνης. Η αύξηση ήταν παρόμοια στους άνδρες και στις γυναίκες: αύξηση επισκέψεων στους άνδρες 46% (27% - 68%, p<0,001) και στις γυναίκες 46% (26% - 68%, p<0,001) και αύξηση εισαγωγών 42% (19% - 69%, p<0,001) και 39% (16% - 65%, p<0,001), αντίστοιχα. Παρόμοια ήταν επίσης η αύξησης και στους ασθενείς ηλικίας 18-64 ετών και άνω των 65 ετών: αύξηση επισκέψεων 49% (30% - 71%, p<0,001) και 44% (25% - 67%, p<0,001), αντίστοιχα και αύξηση εισαγωγών 41% (16% - 72%, p=0,001) και 40% (19% - 65%, p<0,001), αντίστοιχα. Λαμβάνοντας υπόψη το νόσημα που οδήγησε τον ασθενή στο τμήμα επειγόντων περιστατικών, η μεταφορά σκόνης σχετιζόταν στατιστικά σημαντικά με αύξηση των επισκέψεων και των εισαγωγών και για τα τρία συχνότερα νοσήματα του αναπνευστικού που εξετάσθηκαν, ήτοι παρόξυνση άσθματος, παρόξυνση χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας και λοιμώξεις αναπνευστικού.Η εισαγωγή επιπλέον των επιπέδων PM10 στο στατιστικό μοντέλο δεν επηρέασε σημαντικά τις συσχετίσεις ούτε και τα ποσοστά αύξησης των επισκέψεων και των εισαγωγών (αύξηση επισκέψεων και εισαγωγών 38% και 47% αντίστοιχα). Αυτό ίσχυε και για τον συνολικό ημερήσιο αριθμό επισκέψεων και εισαγωγών αλλά και για τις τιμές ανά φύλο και ανά ηλικιακή κατηγορία. Συμπεριλαμβάνοντας τα επίπεδα του ΝΟ2 και του Ο3 στην ανάλυση και πάλι δεν μεταβλήθηκαν τα βασικά αποτελέσματα.Συμπερασματικά, τα επεισόδια μεταφοράς αφρικανικής σκόνης στην περιοχή της Αθήνας σχετίζονται με σημαντική αύξηση της τάξεως του 40-50% στην αναπνευστική νοσηρότητα, όπως αυτή εκφράστηκε με τον αριθμό ημερήσιων προσελεύσεων στα τμήματα επειγόντων περιστατικών και τις εισαγωγές. Η επίδραση αυτή ήταν ανεξάρτητη από τα επίπεδα σωματιδίων PM10 και επίσης ανεξάρτητη από τα επίπεδα NO2 ή O3.