Ο ρόλος των αυτόματων ερεθισμάτων δράσης στην αντιμετώπιση της στερεοτυπικής λεκτικής συμπεριφοράς σε παιδιά εντός και εκτός του αυτιστικού φάσματος
Authors: Σαλμά Αναστασία 
Published: November 2023

Οι παρεμβάσεις διαφορικής ενίσχυσης της μεταβλητότητας (ΔΕΜ) δεν έχουν παράγει κλινικά αξιοσημείωτα επίπεδα μεταβλητότητας στη μορφή των δράσεων για την αντιμετώπιση της στερεοτυπικής συμπεριφοράς που χαρακτηρίζει τα άτομα με ΔΑΦ. Συνεπής με την επικρατούσα άποψη ότι η διάκριση μεταξύ της τρέχουσας και των πρόσφατα ενισχυμένων δράσεων δεν είναι απαραίτητη (και είναι πιθανό να εμποδίζει την αποτελεσματικότητα της ΔΕΜ συνάρτησης), τα ΔΕΜ προγράμματα και οι σχετικές παρεμβάσεις συχνά δεν χρησιμοποιούν οπτικές και ακουστικές υποβολές ή οδηγίες, δείχνοντας τη σχέση μεταξύ της τρέχουσας και των πρόσφατα ενισχυμένων μορφών δράσεων. Επιπλέον, τέτοιες υποβολές αυτοδιάκρισης θα καθιστούσαν περισσότερο πολύπλοκες τις εντατικές παρεμβάσεις ΔΕΜ εντός εργαστηρίου. Ανάλογα, οι καλύτερες συστάσεις για τη χρήση των ΔΕΜ συναρτήσεων, έχουν αποθαρρύνει τη χρήση της τεχνολογίας του διακριτικού ελέγχου, εκτός από την περίπτωση που η απλή δύο όρων ΔΕΜ συνάρτηση αποτύχει – παρά το γεγονός ότι πολλές συγκριτικές αναθεωρήσεις δείχνουν ότι οι υποβολές μπορεί να διευκολύνουν τις ΔΕΜ παρεμβάσεις στην αντιμετώπιση της στερεοτυπίας. Η χρησιμότητα αυτών των συστάσεων ελέγχθηκε εντός των υποκειμένων. Στο πρώτο πείραμα, παιδιά με ΔΑΦ υψηλής λειτουργικότητας και τυπικά παιδιά, αρχικά εξετίθεντο σε συνθήκες δύο όρων ΔΕΜ συνάρτησης για την παραγωγή λεκτικών μοτίβων στη σειρά στατικών εικόνων με αντικείμενα. Συνεπής με τη βιβλιογραφία, μέτριες αυξήσεις τοπογραφικής διαφοροποίησης οριακά άλλαξαν τα στερεοτυπικά επίπεδα (Μ.Ο= ΔΕΜ 1,7): η επίδοση στη συνέχεια είχε την τάση να χειροτερεύει. Ακολούθησαν αξιοσημείωτες αυξήσεις (Μ.Ο = ΔΕΜ 9,6) στην τοπογραφική διαφοροποίηση με την προσωρινή χορήγηση οδηγιών, συνδυαστικά με τις ταυτόχρονες οπτικοακουστικές υποβολές που συσχετίσθηκαν μοναδικά με κάθε λεκτικό μοτίβο διαφοροποίησης, αυξάνοντας την πιθανότητα διάκρισης της τοπογραφικής στερεοτυπίας και την παραγωγή διαφοροποιημένων λεκτικών μοτίβων. Τα επίπεδα της λεκτικής διαφοροποίησης γενικεύτηκαν στα νέα ερεθίσματα, χωρίς την παροχή υποβολών. Η ψηφιακή αυτοματοποίηση απελευθερώνει τους θεραπευτές από τις ούτως ή άλλως μη διαχειρίσιμες απαιτήσεις της διαδικασίας. Στο δεύτερο πείραμα, πέντε αγόρια, τέσσερα με ΔΑΦ υψηλής λειτουργικότητας και ένα τυπικής ανάπτυξης, εξετίθεντο σε πρόγραμμα ΔΕΜ για τη σειρά εκφώνησης λεκτικών κοινωνικών προτάσεων, εφαρμόζοντας ένα αυτοματοποιημένο πρόγραμμα προσωρινής χορήγησης συμπληρωματικών διακριτικών ερεθισμάτων (οπτικών/λεκτικών υποβολών) σε πλαίσια κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Υπήρχε αυξομείωση των οπτικών/λεκτικών υποβολών, ανάλογα με την επίδοση των υποκειμένων: στην επιτυχία οι υποβολές σταδιακά εξαφανίζονταν ενώ στην αποτυχία σταδιακά εμφανίζονταν. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η εφαρμογή των υποβολών αύξησε σημαντικά τη μεταβλητότητα στη σειρά κοινωνικών προτάσεων και στα πέντε υποκείμενα, γενικεύοντας τη συμπεριφορά τους σε διαφορετικά κοινωνικά πλαίσια, χωρίς τη χορήγησή τους, υποστηρίζοντας την άποψη ότι η διάκριση αυτοπαραγόμενων ερεθισμάτων επανάληψης και αυτοδιαφοροποίησης διευκολύνει την αύξηση της διαφορικής μεταβλητότητας.