Διερεύνηση της επίδρασης της ηλικίας και του καπνίσματος στη λειτουργία του γυναικείου αναπαραγωγικού άξονα
Authors: Νταφόπουλος Αλέξανδρος 
Published: January 2014

Η ηλικία των γυναικών αποτελεί γνωστό σημαντικό παράγοντα μείωσης των ωοθηκικών εφεδρειών, οι οποίες εξαντλούνται κατά την εμμηνόπαυση. Αν και η ευαισθησία της υπόφυσης στη GnRH μετά την εμμηνόπαυση μειώνεται με την αύξηση της ηλικίας, τα δεδομένα σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες είναι ελάχιστα. Το κάπνισμα έχει δειχθεί σε διάφορες μελέτες να επηρεάζει αρνητικά τις ωοθηκικές εφεδρείες σε υπογόνιμες γυναίκες. Ωστόσο, η επίδραση του σε φυσιολογικές, γόνιμες γυναίκες, δεν έχει μελετηθεί κατάλληλα. Επιπλέον, το κατά πόσον το κάπνισμα επηρεάζει την ευαισθησία της υπόφυσης στη GnRH σε φυσιολογικές, γόνιμες γυναίκες, δεν έχει ακόμη μελετηθεί. Σκοπός της μελέτης: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της επίδρασης της ηλικίας και του καπνίσματος στις ωοθηκικές εφεδρείες και στην υποφυσιακή λειτουργία σε υγιείς, γόνιμες, προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με φυσιολογικούς γεννητικούς κύκλους. Υλικό και μέθοδοι: Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 152 υγιείς, γόνιμες, προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με φυσιολογικούς γεννητικούς κύκλους και ιστορικό γέννησης τουλάχιστον ενός νεογνού. Σε όλες τις γυναίκες, μετά από ολονύκτεια νηστεία και σε κατάσταση ηρεμίας, την ημέρα 3 του κύκλου, τοποθετήθηκε ενδοφλέβιος καθετήρας και λαμβάνονταν δείγματα αίματος. Σε όλες τις γυναίκες χορηγήθηκε ενδοφλεβίως GnRH στη δόση των 10 μg. Τα δείγματα αίματος σε σχέση με την κάθε ένεση GnRH (χρόνος 0) λαμβάνονταν στα -15, 0 και 30 min. Σε όλα τα δείγματα αίματος (ορό), μετρήθηκαν η FSH και η LH. Η απάντηση της LH στη GnRH υπολογίσθηκε ως η απόλυτη αύξηση της στα 30 min (ΔLH) πάνω από τα βασικά της επίπεδα (μέση τιμή των τιμών στα -15 και 0 min). Επίσης, στα δείγματα που αντιστοιχούσαν στο χρόνο 0 μετρήθηκαν τα επίπεδα της οιστραδιόλης (E2), της προγεστερόνης, της ινχιμπίνης B και της αντιμυλλέρειας ορμόνης (AMH). Η στατιστική ανάλυση έγινε με t-test, συσχέτιση κατά Pearson και γραμμική ανάλυση παλινδρόμησης. Αποτελέσματα: Στο σύνολο των γυναικών που μελετήθηκαν χωρίς να ληφθεί υπόψιν το κάπνισμα, η ηλικία των γυναικών είχε θετική συσχέτιση με τα βασικά επίπεδα των FSH και LH, και αρνητική συσχέτιση με τα βασικά επίπεδα της ινχιμπίνης B και της ΑΜΗ. Η απάντηση της LH στη GnRH (ΔLH) (in vivo bioassay της βιοδραστικότητας του GnSAF), ήταν σημαντικά υψηλότερη στις καπνίστριες σε σύγκριση με τις μη-καπνίστριες. Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι τόσο στις γυναίκες ηλικίας < 37 όσο και > 37 ετών δεν υπήρχαν διαφορές μεταξύ των καπνιστριών και των μη-καπνιστριών στα επίπεδα των FSH, LH, οιστραδιόλης, προγεστερόνης και AMH. Στις γυναίκες ηλικίας < 37 ετών μόνο, βρέθηκε οι καπνίστριες να έχουν υψηλότερες τιμές ΔLH και χαμηλότερες τιμές ινχιμπίνης B, σε σύγκριση με τις μη-καπνίστριες. Συμπεράσματα: Η ηλικία σχετίζεται με σημαντική μείωση των ωοθηκικών εφεδρειών σε φυσιολογικές γόνιμες γυναίκες. Το κάπνισμα φαίνεται να έχει αρνητική επίδραση στην παραγωγή μη στεροειδών ωοθηκικών παραγόντων (ινχιμπίνης B και GnSAF) σε νεότερες γυναίκες (ηλικίας < 37 ετών), ενώ δεν επηρεάζει σημαντικά τη συνολική δεξαμενή πρωτογενών ωοθυλακίων (τιμή της ΑΜΗ στην κυκλοφορία) και τη στεροειδογένεση.