Αποδοχή και ενσωμάτωση μεταναστών στον αγροτικό χώρο και αστικό χώρο σε περιόδους οικονομικής αστάθειας
Authors: Λίλτση Πετρούλα 
Published: September 2021

Τις τελευταίες δεκαετίες, λόγω της αβέβαιης οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης που αντιμετωπίζουν πολλές χώρες, παρατηρείται έντονη κινητικότητα των ανθρώπων γύρω από την ΕΕ και τη Βόρεια Αμερική. Στην Ελλάδα, η οποία αποτελεί μία από τις κύριες εισόδους στην ΕΕ, το φαινόμενο της μετανάστευσης αυξάνεται ετησίως και η επιθυμητή ένταξη των μεταναστών κυρίως σε μικρές ελληνικές αγροτικές κοινότητες όπου ζουν και εργάζονται, αποτελεί μείζον ζήτημα και συχνά δεν είναι μια εύκολη διαδικασία. Η παρούσα διατριβή επικεντρώθηκε στη χαρτογράφηση του αγροτικό-αστικού συνεχές της “αντιλαμβανόμενης αποδοχής των μεταναστών” και στη διερεύνηση των παραγόντων που θα συμβάλουν στην ερμηνεία της ενσωμάτωσης τους, σε περίοδο οικονομικής αστάθειας, στους δεκατέσσερις Δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Συγκεκριμένα, ο κύριος στόχος της διατριβής επετεύχθη μέσα από τη διερεύνηση των παραγόντων που συμβάλλουν στην αντιλαμβανόμενη αποδοχή των μεταναστών στις κοινωνίες, τη σχέση της αποδοχής του κοινωνικού κεφαλαίου και της αίσθησης της κοινότητας και τη διερεύνηση του βαθμού υποστήριξης των μεταναστών στις αγροτικές περιοχές, αλλά και του βαθμού υποστήριξης τους σε περίοδο οικονομικής αστάθειας. Για την επίτευξη των στόχων πραγματοποιήθηκε δειγματοληπτική έρευνα σε 607 κατοίκους, των δεκατεσσάρων Δήμων της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, κατά το χρονικό διάστημα Αύγουστο του 2016 με Μάρτιο του 2017. Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν και οι λοιπές πληροφορίες αξιοποιήθηκαν ανάλογα από απλές περιγραφικές και πολυμεταβλητές στατιστικές αναλύσεις. Ειδικότερα, τα αποτελέσματα των στατιστικών αναλύσεων χρησιμοποιήθηκαν για τη μελέτη της σχέσης της αποδοχής των μεταναστών και του κοινωνικού κεφαλαίου, της κατηγορικής παλινδρόμησης (CatReg) για τη διερεύνηση των παραγόντων που συμβάλλουν στην αποδοχή των μεταναστών στις κοινωνίες και σε συνδυασμό με τη διβηματική ανάλυση σε συστάδες (TSCA) αξιολογήθηκε ο βαθμός υποστήριξης προς αυτούς. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι το κοινωνικό κεφάλαιο αποτελεί βασικό συστατικό στη διάρθρωση της σχέσης μεταξύ των κατοίκων των περιοχών και των μεταναστών, καθώς αποτελεί τον παράγοντα που διατηρεί τις ομάδες των ατόμων ενωμένες μέσα στις κοινωνίες. Παράλληλα, τα αποτελέσματα της κατηγορικής παλινδρόμησης αποδεικνύουν την ύπαρξη αρκετών παραγόντων που επιδρούν στην αποδοχή των μεταναστών στις κοινωνίες με σημαντικότερο τη συμμετοχή τους στις κοινωνικές δραστηριότητες. Τέλος, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της διβηματικής ανάλυσης σε συστάδες, ο βαθμός υποστήριξης των μεταναστών δεν κρίνεται ικανοποιητικός σε περίοδο οικονομικής αστάθειας, καθώς οι μετανάστες συμβάλλουν στη συμπίεση των θέσεων εργασίας και των μισθών των γηγενών λόγω του ότι παρέχουν φθηνότερο εργατικό δυναμικό. Σε αντίθεση με τα παραπάνω, στις αγροτικές περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης ο βαθμός υποστήριξης κρίνεται ικανοποιητικός διότι η ύπαρξη μεταναστών συνέβαλλε στην αναζωογόνηση του αγροτικού τομέα, τη βελτίωση των δημογραφικών δεικτών, την κάλυψη των χειρονακτικών θέσεων εργασίας και την ώθηση των αρχηγών των γεωργικών εκμεταλλεύσεων σε επιχειρηματικές δραστηριότητες.