Przestępczość na szkodę środowiska naturalnego w Polsce i Ukrainie z uwzględnieniem zjawiska korupcji. Perspektywa ekokryminologiczna.
Authors: Jasiński Radosław , Franchuk Vasyl 
Published: February 2025

Beztroska eksploatacja natury przez ludzi doprowadziła do bezprecedensowej utraty bioróżnorodności i pogarszającego się kryzysu klimatycznego. Przestępczość na szkodę środowiska naturalnego jest nową, szybko rozwijającą się formą zorganizowanej przestępczości międzynarodowej, która negatywnie wpływa nie tylko na środowisko, ale także na całe społeczeństwa. Szkody wyrządzone w ekosystemach i środowisku naturalnym stwarzają realne ryzyko pojawienia się katastrof ekologicznych, nieodwracalnych zmian klimatycznych, skażenia łańcucha pokarmowego, skrócenia średniej długości życia oraz wywołania chorób. Według Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska trzy czwarte wszystkich pojawiających się chorób zakaźnych jest pochodzenia odzwierzęcego, a droga emisji dla drobnoustrojów, przez niszczone środowisko oraz przestępczość przeciwko dzikiej przyrodzie, staje się zaś coraz krótsza i łatwiejsza. Większość państw nie rozważyła jeszcze w pełni innych możliwych powiązań między COVID-19 a zarządzaniem środowiskiem i zrównoważonym rozwojem lub innymi rozwijającymi się zagrożeniami przestępczymi, w tym korupcją. W artykule przedstawiono zagadnienia dotyczące przestępczości przeciwko środowisku naturalnemu w Polsce i Ukrainie z uwzględnieniem ukraińskich przepisów prawnych dotyczących korupcji.AbstractThe mindless exploitation of nature by humans has led to an unprecedented loss of biodiversity and a worsening climate crisis. Environmental crime is a new and fast-growing form of organised transnational crime that adversely affects not only the environment, but societies as a whole. The damage caused to ecosystems and the environment poses a real risk of environmental catastrophes, irreversible climate change, contamination of the food chain, reduced life expectancy and the induction of disease. According to the United Nations Environment Organisation, three-quarters of all emerging infectious diseases are zoonotic in origin, and the pathway for microbial emissions, through damaged environments and wildlife crime, is becoming shorter and easier. Most countries have not yet fully considered other possible links between COVID-19 and environmental management and sustainability or other evolving criminal threats, including corruption. This article addresses the issue of environmental crime in Poland and Ukraine, taking into account Ukrainian legislation on corruption.ResumenLa explotación imprudente de la naturaleza por los seres humanos ha provocado una pérdida sin precedentes de biodiversidad y un agravamiento de la crisis climática. Los delitos contra el medio ambiente son una forma nueva y en rápido crecimiento de delincuencia organizada transnacional que afecta negativamente no sólo al medio ambiente sino a las sociedades en su conjunto. Los daños causados a los ecosistemas y al medio ambiente suponen un riesgo real de catástrofes medioambientales, cambio climático irreversible, contaminación de la cadena alimentaria, reducción de la esperanza de vida e inducción de enfermedades. Según la Organización de las Naciones Unidas para el Medio Ambiente, tres cuartas partes de todas las enfermedades infecciosas emergentes son de origen zoonótico, y la vía de emisión es cada vez más corta y fácil para los microorganismos a través de un medio ambiente degradado y los delitos contra la fauna salvaje. La mayoría de los países aún no han considerado plenamente otros posibles vínculos entre el COVID-19 y la gestión medioambiental y la sostenibilidad u otras amenazas delictivas emergentes, como la corrupción.