Essays on international trade, foreign direct investment, and economic growth
Authors: Τσίτουρας Αντώνης 
Published: September 2021

Η δομή της διπλωματικής εργασίας αποτελείται από τρεις αυτόνομες, αλλά και ταυτόχρονα διασυνδεμένες μελέτες με τη μορφή των εμπειρικών εργασιών. Στο Κεφάλαιο 1, παρουσιάζονται οι βασικοί στόχοι της παρούσας διατριβής. Η μελέτη αυτή έχει ως στόχο να αυξήσει την κατανόηση σημαντικών παραγόντων οικονομικής ανάπτυξης, όπως το διεθνές εμπόριο και οι Ξένες Άμεσες Επενδύσεις (ΞΑΕ), χρησιμοποιώντας τόσο την οικονομετρική ανάλυση των χρονολογικών σειρών (time-series) όσο και την οικονομετρική ανάλυση των διαστρωματικων στοιχείων με συνδυασμό χρονολογικών σειρών (panel data). Στο Κεφάλαιο 2, ερευνούμε την επίδραση των εξαγωγών και των Ξένων Αμέσων Επενδύσεων (ΞΑΕ) στην οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα, σε μακροπρόθεσμο και βραχυπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα, κατά τη διάρκεια της περιόδου 1980-2013. Σε αυτή τη μελέτη, εφαρμόζουμε τη μέθοδο του Διευρυμένου Αυτοπαλίνδρομου Υποδείγματος (ARDL) για τον προσδιορισμό της μακροχρόνιας σχέσης των μεταβλητών του υποδείγματος μας. Τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν ότι οποιαδήποτε πολιτική της Ελληνικής κυβέρνησης που αποσκοπεί στην ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης μέσω των εξαγωγών θα πρέπει να εξεταστεί μακροπρόθεσμα, δεδομένου ότι οι Ελληνικές αρχές δεν μπορούν να στηριχθούν στις εξαγωγές βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, οι εισροές ΞΑΕ εμφανίζονται πιο αποτελεσματικές από τις εξαγωγές όσον αφορά την ενίσχυση της οικονομικής προόδου βραχυπρόθεσμα. Στο Κεφάλαιο 3, εξετάζουμε τις σχέσεις μεταξύ των εξαγωγών, των ΞΑΕ και του ΑΕΠ στην περίπτωση 15 ευρωπαϊκών οικονομίων υπό μετάβαση κατά την περίοδο 1995-2014. Τα εμπειρικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι παρόλο που η επίδραση του ανοίγματος της οικονομίας είναι επωφελής για όλες τις οικονομίες της περιοχής, η επιβεβαίωση της αιτιώδους επίδρασης τόσο των ΞΑΕ όσο και των εξαγωγών προς το εθνικό εισόδημα επικυρώνεται κυρίως για την ομάδα των οικονομιών που εισήλθαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004. Αντίθετα, στις υπόλοιπες οικονομίες, τα αποτελέσματά μας επιβεβαιώνουν την επικράτηση μιας κουλτούρας αποταμίευσης έναντι κατανάλωσης, η οποία τελικά προκαλεί την επωφελή επέκταση τόσο των εγχώριων επενδύσεων όσο και των εξαγωγών. Στο Κεφάλαιο 4 εξετάζουμε ένα μοντέλο ανάπτυξης, ενισχυμένο με δύο θεσμικές μεταβλητές, τη γραφειοκρατία και τη διαφθορά. Αυτή η εμπειρική μελέτη καλύπτει 28 οικονομίες υπό μετάβαση. Σε αυτή τη μελέτη, εφαρμόζουμε ετήσια δεδομένα για την περίοδο 2000-2015. Χρησιμοποιούμε διάφορες οικονομετρικές εξειδικεύσεις και εφαρμόζουμε τόσο τη μέθοδο των Σταθερών Επιδράσεων (Fixed Effects) όσο και τη Γενικευμένη Μέθοδο των Οριακών Ροπών (Generalised-Method-of-Moments). Τα εμπειρικά ευρήματα δείχνουν ότι ο αντίκτυπος του ανοίγματος της οικονομίας όσον αφορά τις Ξένες Άμεσες Επενδύσεις (ΞΑΕ) και του διεθνούς εμπορίου είναι θετικός για όλες τις οικονομίες της εμπειρικής μελέτης. Όσον αφορά τον αντίκτυπο των δύο θεσμικών μεταβλητών, της διαφθοράς και της γραφειοκρατίας, αντλούμε πιο σημαντικά αποτελέσματα, καθώς ο αντίκτυπός τους φαίνεται να είναι διαμετρικά αντίθετος μεταξύ των κρατών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και των υπόλοιπων Ευρωπαϊκών κρατών υπό μετάβαση. Τέλος, στο Κεφάλαιο 5 παρουσιάζονται τα βασικά ευρήματα αυτής της διατριβής.