bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Multi-scale variability of southeastern Australian wind resources
Authors: Vincent Claire L. , Dowdy Andrew J.
Published: September 2024

Abstract. There is growing need to understand wind variability in various regions throughout the world, including in relation to wind energy resources. Here we examine wind variability in southeastern Australia in relation to the El Niño–Southern Oscillation (ENSO) as a dominant mode of atmospheric and oceanic variability for this region. The analysis covers variability from seasonal to diurnal timescales for both land and maritime regions of relevance to wind energy generation. Wind speeds were obtained from the 12 km grid length Bureau of Meteorology Atmospheric high-resolution Regional Reanalysis for Australia (BARRA) reanalysis, with a focus on wind at a typical hub-height of 100 m above the surface. Results show spatiotemporal variations in how ENSO influences wind speeds, including consistency in these variations over the wind speed distribution. For example, ENSO-related variations in mean winds were mostly similar in sign to ENSO-related variations in weak winds, noting uncertainties for strong winds given available data. Diurnal variability in wind speed was larger for summer than winter and for land than ocean regions, with the diurnal cycle maxima typically occurring in the afternoon and evening rather than morning, plausibly associated with sensible heating of air above land following solar radiation. Localised variations in the diurnal cycle were identified around mountains and coastal regions. The results show some indication of ENSO influences on the diurnal variability. These findings are intended to help enhance scientific understanding on wind variability, including in relation to ENSO, and to contribute information towards practical guidance in planning such as for use in energy sector applications.
Laminar gas inlet – Part 2: Wind tunnel chemical transmission measurement and modelling
Authors: Yang Da , Assaf Emmanuel , Mauldin Roy , Dhaniyala Suresh , Volkamer Rainer
Published: September 2024

Abstract. Aircraft-based measurements of gas-phase species and aerosols provide crucial knowledge about the composition and vertical structure of the atmosphere, enhancing the study of atmospheric physics and chemistry. Unlike aircraft-based aerosol particle sampling systems, the gas loss mechanisms and transmission efficiency of aircraft-based gas sampling systems are rarely discussed. In particular, the gas transmission of condensable vapors through these sampling systems requires systematic study to clarify the key factors of gas loss and to predict and improve gas sampling efficiency quantitatively. An aircraft gas inlet for aircraft-based laminar sampling of condensable vapors is described in part 1 (Yang et al., 2024), which describes the inlet dimensions, flow analysis and modelling, along with initial gas transmission estimates. Here we test and characterize the complete inflight sampling system using for gas-phase measurements of 𝐻2𝑆𝑂4 in a high-speed wind tunnel, and conduct detailed computer fluid dynamics (CFD) simulations to assess inlet performance under a range of flight conditions. The gas transmission efficiency of 𝐻2𝑆𝑂4 through different sampling lines was measured using Chemical Ionization Mass Spectrometry (CIMS), and the experimental results are reproduced by the CFD simulations of flow and mass diffusion using a mass accommodation coefficient, 𝛼𝑖 = 0.70 ± 0.05 for 𝐻2𝑆𝑂4 on inlet lines. The experimental data and simulation results show consistently that gas transmission efficiency increases with an increased sampling flow rate. The simulation results further indicate that sampling efficiency can continue to improve to a certain level after the sampling flow enters the turbulent flow regime, up to Reynolds numbers, Re ~ 6000. A decrease in transmission is predicted only for higher Re numbers. These results challenge the widely held assumption that laminar flow core sampling is the best strategy for sampling condensable vapors. The gas-phase 𝐻2𝑆𝑂4 transmission efficiency can be optimized (increased by a factor ~2) by minimizing residence time, rather than maintaining laminar flow; this benefit extends to other condensable vapors and applies over the full range of operating conditions of the aircraft inlet system. For a sticky species (𝛼𝑖 > 0.25), the laminar diffusivity is important to predict the transmission efficiency via the aircraft inlet section, while for less sticky species (𝛼𝑖 < 0.25) the gas-phase diffusivity plays a minor role in predicting the gas transmission efficiency in the sampling line.
Optimization and assessment of high-resolution regression mascons for multiple time intervals within the GRACE/GRACE-FO record
Authors: Loomis Bryant , Hall Dorothy , DiGirolamo Nicolo , Sabaka Terence , Rachlin Kenny , Croteau Michael
Published: September 2024

The benefit of combining long spans of GRACE data for enhancing the spatial resolution of the mean field and regression model parameters (e.g., trend and annual) has been demonstrated for years with the series of GOCO spherical harmonic gravity models (and others). More recently, our group has been applying the same general approach to the estimation of regularized regression mascons, with a particular focus on enhancing the spatial resolution of the recovered mass trends. Initial studies estimated the global trends over the full span of GRACE and GRACE-FO data, but recently we have been working to exploit the same approach over multiple time intervals within the data record, to capture mass change information over shorter intervals while also leveraging the higher spatial resolution afforded by the stacking of normal equations over many months. This approach was recently applied towards the quantification and classification of terrestrial water storage changes in the Great Basin in the Western U.S. (Hall et al., 2024). In this presentation, we provide a summary of this recent study, and discuss the challenges associated with estimating, comparing, and assessing uncertainties for high-resolution regression mascons over multiple time intervals.
Elastic Displacement of the Solid Earth and GRACE/GRACE-FO response to variations in Global Lake and Reservoir Storage
Authors: Gaastra Kevin , Argus Donald , Landerer Felix , Ellmer Matthias
Published: September 2024

Data from both the Gravity Recovery and Climate Experiment (GRACE/GRACE-FO) and displacements of Global Navigation Satellite Systems (GNSS) stations have been shown to provide a valuable record of variations in global terrestrial water storage. However, both satellite gravimetry and GNSS station displacements have trouble distinguishing between different components of water storage. The effective horizontal resolution of GRACE/GRACE-FO spreads concentrated surface water storage over a large area increasing the difficulty of determining the contribution of each component of water storage, and the displacement of any single GNSS station can be caused by a variety of physical phenomenon. To improve our understanding of water storage estimates from inversions of GRACE/GRACE-FO and GNSS station displacements here we use the monthly lake water storage anomalies of 287 natural lakes and 704 reservoirs, larger than 100 km2, between October 1992 to October 2020 derived from satellite altimetry and Landsat imagery from the Global database of Lake Water Storage to predict the elastic deformation of the solid Earth and mass change observed by GRACE caused by these changes in lake water storage (Yao et al., 2023). We estimate the least-squares seasonal oscillation of each water body and combine it with a linear interpolation to construct a continuous monthly record across the study period. We estimate that our final product accounts for ≈68% and ≈66% global natural lake and reservoir storage respectively, with the worst coverage above 55°N where the temporal coverage of lake altimetry is poor. When removed from GRACE/GRACE-FO terrestrial water storage estimates the affected mascon’s WRMS is reduced by up to ≈38 cm equivalent water thickness (86%), with an average RMS reduction of 2 cm (11%). The elastic vertical displacements due to changes in lake and reservoir storage significantly affect 1885 GNSS stations and reduce the WRMS of vertical displacement timeseries by up to ≈28 mm (69%) with an average improvement of ≈1.2 mm (7%). GNSS stations experience a range of vertical displacement due to changes in lake water storage between 47 mm of uplift and 27 mm of subsidence with the largest variations found for stations around the Caspian Sea, the Great Lakes, and the Rift lakes of East Africa.
Extreme Winter Precipitation Drives Recharge of Deep Mountain Groundwater
Authors: Swarr Matthew J. , Argus Donald F. , Martens Hilary R. , Hoylman Zachary H. , Young Zachary M. , Lau Nicholas , Borsa Adrian A. , Gardner W. Payton
Published: September 2024

Persistent declines in groundwater storage observed in mountainous regions of the western US over the past two decades are expected to continue, driven by increasingly variable winter temperatures and snowpack accumulation (Carroll et al., 2024; Hall et al., 2024), threatening human and ecosystem health. However, brief but extreme periods of precipitation associated with frequent and intense atmospheric river events deposit significant amounts of water in the mountains of the western US, acting as potentially significant sources of groundwater recharge in an increasingly arid environment. Here, we provide high-resolution estimates of groundwater storage within the western US by removing estimates of water stored in winter snowpack, the soil column, and artificial reservoirs from Global Navigation Satellite Systems (GNSS) inferred estimates of terrestrial water storage (TWS) between January 2006 and June 2024. We find long-term declines in water storage within mountainous regions of the western US such as the Sierra Nevada and Cascades (approx. 355 mmand 105 mm of equivalent water thickness, respectively) align with estimates derived from GRACE/GRACE-FO and watershed mass balance models, corroborating observed aridification within mountainous regions over the past two decades. Despite these declines, we find periods of extreme precipitation, such as winters 2011, 2017, and 2023, can provide more than twice the average annual recharge of mountain groundwater (Fig.1). Furthermore, we find the state of groundwater in many mountainous regions of the west following winter 2023 were driven from record lows in autumn 2022 to above or near normal conditions and have been maintained over the past year despite moderate winter conditions in 2024, indicating that extreme precipitation events can maintain mountain groundwater storage over prolonged periods. As the strength and frequency of atmospheric river events are predicted to increase due to anthropogenic warming (Gershunov et al., 2019; Nellikkattil et al., 2023), we hypothesize that mountain groundwater storage may be maintained by extreme precipitation events in the coming decades.
Stochastic modelling of non-tidal atmospheric and oceanic dealiasing models for GFZ GRACE/GRACE-FO Level-2 processing
Authors: Murböck Michael , Dahle Christoph , Panafidina Natalia , Hauk Markus , Wilms Josefine , Neumayer Karl-Hans , Flechtner Frank
Published: September 2024

The central hypothesis of the Research Unit (RU) New Refined Observations of Climate Change from Spaceborne Gravity Missions (NEROGRAV), funded for the second three years phase by the German Research Foundation DFG, reads: only by concurrently improving and better understanding of sensor data, background models, and processing strategies of satellite gravimetry, the resolution, accuracy, and long-term consistency of mass transport series from satellite gravimetry can be significantly increased; and only in that case the potential of future technological sensor developments can be fully exploited.In continuation of the first RU phase, the individual project Improved Stochastic Modeling in GRACE/GRACE-FO Real Data Processing (ISTORE-2) aims for completion of the optimized stochastic modeling for GRACE and GRACE-FO gravity field determination. This includes stochastic modelling of the non-tidal atmospheric and oceanic dealiasing (AOD) models which was recently implemented into the GRACE/GRACE-FO Level-2 processing at the German Research Centre for Geosciences (GFZ). In this context, we co-estimate AOD model coefficients using AOD error variance-covariance matrices (VCMs) in terms of constraint matrices.This presentation provides an overview of the main processing steps together with AOD error analyses and different test cases for the AOD VCMs. In particular, we investigate the impact of taking into account not only static but also temporal correlations of the AOD models. Results are presented in terms of gravity field solutions for selected test months in the spectral and spatial domain.
Broadband assessment of polar motion excitation determined from recent gravity field solutions
Authors: Śliwińska-Bronowicz Justyna , Nastula Jolanta , Wińska Małgorzata
Published: September 2024

Variations in Earth's rotation, including polar motion (PM) and changes in the length of the day (LOD), are primarily caused by the varying distribution and movement of mass within the atmosphere, oceans, and hydrosphere. Identifying the different sources of these rotational changes is crucial for understanding processes occurring within the Earth system.Large-scale mass variations are reflected in changes of spherical harmonic coefficients of geopotential. In the study of variations in Earth's rotation, coefficients of degree two and order one (ΔC21, ΔS21) are particularly important, as they are linearly related to the equatorial components (χ1, χ2) of PM excitation. ΔC21, ΔS21 coefficients can be measured using various techniques, with satellite gravimetry and Satellite Laser Ranging (SLR) being most popular in recent years. Various data centres around the world produce temporal gravity solutions based on data from Gravity Recovery and Climate Experiment (GRACE) and its successor GRACE Follow-On (GRACE-FO). There are currently many solutions available determined from either GRACE/GRACE-FO data alone or their combinations with various techniques such as SLR or satellite-to-satellite tracking.In this study, we reassess the mass-related excitation of PM computed from various ΔC21 and ΔS21 solutions based on GRACE/GRACE-FO, SLR, and combinations of these techniques. We also provide a combined series of PM excitation achieved by minimizing noise in the input data. All series are analysed for various oscillations, including seasonal, non-seasonal long-term, and non-seasonal short-term variations. They are then evaluated by comparison with geodetic angular momentum obtained from precise geodetic measurements of Earth’s rotation. We show that combining various series of ΔC21 and ΔS21-derived PM excitation enhances its consistency with the observed PM excitation for the studied oscillations.
GRACE and GRACE-FO Mascons for Studying Ocean Dynamics
Authors: Tamisiea Mark E. , Pie Nadège , Bonin Jennifer A. , Chambers Don P. , Save Himanshu
Published: September 2024

We have developed a specialized set of CSR mascons for ocean dynamics studies.  The standard GRACE/GRACE-FO mascons over the ocean represent ocean bottom pressure.  Thus, they have contributions from the average atmospheric pressure change over the ocean, the barystatic (global mean) mass change and the geographically variable redistribution of mass caused by gravitation, rotation, and deformation (GRD) changes, none of which drive ocean dynamics. In addition, there are large signals associated with the Andaman-Sumatra and Tohoku earthquakes.  In this presentation, we describe the differences in the signal content and regularization of new ocean mascons from the standard release.  We have calculated the barystatic-GRD fingerprints consistent with the mascons' estimate of continental mass changes, as well as explored the atmospheric and dynamic ocean effects on the fingerprints.  In addition, we have estimated the earthquake signals using localized empirical orthogonal functions. All these contributions are removed, allowing the new product to be directly utilized in ocean dynamic studies.
Investigating effects of solution design choices on L2-based mascon estimates
Authors: Döhne Thorben , Horwath Martin , Willen Matthias , Tripathi Vasaw
Published: September 2024

Spatially resolved, or spatially constrained, mass changes are the primary science application from GRACE and GRACE-FO. Mascon solutions provide a framework for such mass change solutions, and Mascon solutions based on the analysis of L1 data have become convenient and popular for many users. However, design choices inherent to L1-based solutions are difficult to assess, or to adapt, by users with regard to their specific applications. Mascon solutions based on L2 gravity field solutions allow more access to, and control of, design choices by a wider range of scientists. Such L2-based globally gridded mass change solutions require to find a compromise between propagated GRACE L2 solution errors and leakage errors.Here we continue previous work on assessments of L2-based mass change solutions. We extend the method of tailored sensitivity kernels, which was originally derived for regional mass changes of the ice sheets, to derive globally distributed mascons based on GRACE Level-2 spherical harmonics. This method allows for a fast solution iteration for assessing different design choices. The resulting sensitivity kernels, which describe the weighting functions that are used to integrate the input data, allow for a direct interpretation of the mass integration step of individual mascons. We present the impact of design choices on ocean mass change and signal leakage over the land-ocean margin. We focus on two design choices: (a) the amendment of  a-priori mascon patterns by their sea-level fingerprints and (b) the choice of signal variances and covariances.
Improving the estimation of Earth's gravitational potential for better ocean level assessment using GRACE data: encouraging first results
Authors: Nocet-Binois Maya , Mercier Flavien , Couhert Alexandre , Bruinsma Sean , Pfeffer Julia , Lemoine Jean-Michel
Published: September 2024

The objective of this study is to improve the determination of the Earth gravitational potential, especially the low-degrees, using GRACE observations to obtain a better assessment of ocean level variations. One of the main sources of error in the closure of the sea level budget is related to the knowledge of the ocean mass changes. To address this issue, we have tested new orbit adjustment parametrizations for the gravity field estimation. We analyze errors associated with the dynamics models and measurements to better understand the sources of the uncertainties. The poster presents the initial results from several parametrization schemes, including approaches that adjust the use of onboard data to reduce noise and improve signal recovery. A new assessment tool developed by Magellium for CNES was employed to evaluate the effectiveness of these strategies, showcasing encouraging improvements in particular C20 harmonic coefficient.
The Big Soak Part 2:California's Big 2023 Storms Replenish Groundwater in California's Central Valley
Authors: Argus Donald , Matthew Swarr , Hilary Martens , Borsa Adrian , Lau Nicholas , Gaastra Kevin , Sarfaraz Alam , Marin Govorcin , David Bekaert , Felix Landerer , Payton Gardner , Reagar John T
Published: September 2024

GPS measurements of solid Earth's displacements are bringing a better understanding of the water cycle in the Pacific Mountain system of the western U.S.in particular on how water processes transfer water between storage reservoirs through the season.  In this study, we estimate change in water in the mountains of California, Oregon and Washington every 10 days with an accuracy of 0.1 mm and a spatial resolution of about 75 km.In the 2023 rainy season, big storms dumped 1.5 m of snow and water on the Sierra Nevada.  During the 1st sequence of atmospheric rivers in Jan 2023, subsurface water increased by 0.2 m and 0.25 m of snowpack formed, accounting for most of 0.5 of water dumped. During the 2nd sequence of atmospheric rivers in Mar 2023, snowpack increased by 0.25 m but subsurface water held constant, because Earth's surface was either frozen or saturated. As the snow melted from Apr to Jun, subsurface water increased by 0.3 m.  During the 12 months of the water year from Oct 2022 to Sep 2023, subsurface water increased by 0.5 m, 1/3 of total precipitation for the year.To estimate water change in the southern Central Valley, where there are few GPS sites recording elastic deformation, we added GRACE gravity data to execute a joint inversion.  GRACE gravity resolves water change with coarse spatial resolution, but GRACE resolves change in water in southern Central Valley given that GPS determines water change in the mountains surrounding the Valley.  We estimate that Central Valley groundwater increases slowly by 0.5 m from Jan 2022, the time of the 1st atmospheric river to Jul 2023, the time Sierra Nevada snow has melted.  We find that in the southern Central Valley, groundwater increase slightly exceeds cumulative precipitation. We postulate that this is because significant water is moving from the Sierra Nevada to the Central Valley deep underground (mountain block recharge).  It is believed to take decades to centuries for groundwater to flow from the Sierra Nevada to the Central Valley, but an increase in fluid pressure in the Sierra Nevada could move groundwater underground perhaps over tens of days.In conclusion, GPS and GRACE data are characterizing spatial and temporal fluctuations in water storage and how the water cycle transfers water between different reservoirs.
Calcareous nannofossil and U-Pb zircon geochronological data on the Coniacian–Santonian in a part of the Central Srednogorie Zone (central South Bulgaria)
Authors: Granchovski Georgi , Stavrev Milen , Hikov Atanas , Chavdarova Chavdarova , Georgiev Stoyan , Peytcheva Irena
Published: September 2024

The calcareous nannofossil assemblages in three sections (Dalgi Rid, Milkova Cheshma and Toplika) of the clayey-carbonate Mirkovo Formation in the Central Srednogorie Zone have been investigated. These sections were specifically chosen because, at their basal parts, they contain silica-manganese (± iron) mineralisations, which, according to recent studies, may prove useful for investigations into their potential as a source of ore and critical elements. The nannofloras exhibit very poor preservation and comparatively-low taxonomic diversity. Nevertheless, the presence of some biostratigraphically-significant taxa has been detected. Micula staurophora occurs consistently in sections Dalgi Rid and Milkova Cheshma, which, in the absence of Lithastrinus grillii, indicates the middle to late Coniacian UC10. The latter species was recognised, with a relatively-consistent stratigraphical range, in section Toplika. Although Lithastrinus septenarius and Arkhangelskiella cymbiformis are absent at Toplika, the studied sediments could not confidently be assigned solely to UC12, and thus a tentative late Coniacian (pars.)–Santonian (pars.) age was adopted for the strata in this section. This is consistent with the obtained LA-ICP-MS U-Pb age (86.2±1.4 Ma) of the youngest zircons from the volcaniclastics in the uppermost part of the Chelopech Formation at the same locality, immediately below the boundary with the overlying Mirkovo Formation.
ВОПРОСЫ СОГЛАСИТЕЛЬНОГО ПРОИЗВОДСТВА В УГОЛОВНОМ ПРОЦЕССЕ
Authors: Джаксыбаев А.С.
Published: September 2024

В статье рассмотрены вопросы применения института согласительного производства. В статье рассмотрены отдельные вопросы применения института согласительного производства. Исследованы особенности заключения процессуальных соглашений, правовые последствия и предложены изменения по совершенствованию данного института. Проведено сравнение процессуального соглашения о признании вины с институтом деятельного раскаяния. Подняты проблемы, связанные с разбирательством в согласительном производстве в судах первой и второй инстанций. Изучен вопрос манипуляций, выраженных в использовании органами досудебного расследования института согласительного производства в целях достижения ведомственных показателей, выработаны предложения по исключению возможности их допущения. Предложены меры по исключению из уголовно-процессуального кодекса двусмысленных формулировок, регламентирующих полномочия прокурора при рассмотрении ходатайств о заключении процессуальных соглашений в форме сделки и признании вины.
THE USE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN LAW ENFORCEMENT ACTIVITY
Authors: Sadykov M.B. , Gajanayaka S.Ch.
Published: September 2024

The article presents the results of a study on the use of artificial intelligence in the field of law enforcement, such as facial recognition, crime forecasting, reduction of paperwork, intelligent exchange of knowledge about incidents, assistance in investigating crimes using artificial intelligence algorithms, as well as increasing the efficiency of training and education of law enforcement officers in various organs of the State.
At the same time, artificial intelligence in its use in law enforcement activities also carries risks similar to a double-edged sword. Risks in this regard include biased decision-making, privacy concerns, over-reliance on technology, the potential for misinterpretation, security vulnerabilities, job displacement, accountability, and transparency, the potential for abuse, erosion of trust, and legal and ethical implications.
Ethical and legal considerations in the synergy of AI and law enforcement have been highlighted, focusing on aspects like bias and discrimination, privacy concerns, accountability and transparency, informed consent.
In conclusion, it is noted that although the promise of AI in law enforcement is promising, the risks associated with it require careful consideration, regulation, and oversight.
ЭКОЛОГИЧЕСКИЕ ПРАВА ЧЕЛОВЕКА В КАЗАХСТАНЕ НА ОСНОВЕ МЕЖДУНАРОДНЫХ ДОКУМЕНТОВ
Authors: Бейсенбаева М.Т.
Published: September 2024

В данной статье исследуются международные документы, принятые в разные годы по мере возникновения тех или иных проблем, связанных с нарушением экологических прав человека, и их имплементация в национальное право Казахстана. В работе устанавливается прямая корреляция между ухудшением состояния окружающей среды и нарушением естественных прав человека на жизнь, здоровье и другие права. Негативная для экологии деятельность человека способна нанести окружающей среде непоправимый ущерб, что в свою очередь, способно поставить под вопрос само существование человека на планете. На основании международных документов, в Конституции Республики Казахстан также устанавливаются права человека на благоприятную окружающую среду, которые являются неотъемлемыми конституционными правами граждан Казахстана. В заключении, автор пришел к выводу о необходимости принятия специального международного документа об экологических правах человека.
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЕСТУ ҚАБІЛЕТІ БҰЗЫЛҒАН БАЛАЛАРҒА МҮГЕДЕКТІКТІ БЕЛГІЛЕУДІҢ ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕЛЕРІ
Authors: Ергалимова А.Н. , Толысбаева Ә.Д.
Published: September 2024

Аннотация. Әлемнің барлық елдері секілді Қазақстан Республикасында да мүмкіндігі шектеулі балалардың саны жыл сайын артуда. Мүмкіндігі шектеулі балалардың үлкен бір санаты – есту қабілеті бұзылған балалар. 2019 жылғы мәліметтерге сәйкес Қазақстанда есту қабілеті бұзылған 200 000 адам болса, соның ішінде 700 балада туа біткен есту қабілетінің ақаулары болған. Ең өкініштісі – жыл сайын бұндай балалардың саны 5% артып отыратындығы. Дүниеге келген 1000 сәбидің біреуі саңырау болып туылса, 1 жасқа жеткенде олардың саны бірнешеге арта түседі.
Есту қабілеті бұзылған балалар қажетті тексеру құралдарының жоқтығынан мамандардан ерте көмек ала алмай, көп жағдайда мүмкіндігі шектеулі балалар қатарына қосылады. Кәмелетке толған кездегі мүгедектік тобына өту шарттарының өзгеруі олардың денсаулығын сақтау және қалпына келтіру құқықтарын шектеп қана қоймайды, сонымен қатар өмір бойы мүгедектікке ұшырауының негізгі себебі болып табылады.
Мақалада еліміздегі есту қабілеті бұзылған балаларға мүгедектік тағайындау кезінде назарға алынуы тиіс маңызды шарттар, мүгедектік белгілеу механизмін жетілдірмеген жағдайда одан туындайтын мәселелер мен салдарлар қарастырылып, оларды шешу жолдары ұсынылады.
ЖАС БАЛАЛАРДЫҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН БОСТАНДЫҚТАРЫН ҚОРҒАУ ЖӨНІНДЕГІ ҚЫЛМЫСТЫҚ ЗАҢНАМАНЫ ЖЕТІЛДІРУДІҢ КЕЙБІР АСПЕКТІЛЕРІ
Authors: Әлібекова Ә.М.
Published: September 2024

Жас балалардың құқықтары мен бостандықтарын қылмыстық заңнама нормаларымен қорғау Қазақстан Республикасы қылмыстық саясатының негізгі бағыттарының бірі болып табылады. Мақалада қылмыстық құқық бұзушылық субъектісі және жәбірленуші ретінде кәмелетке толмағандар мен жас балалардың мәртебесін құқықтық реттеу мәселелері бойынша отандық заңнама нормаларына талдау жасалды. Жүргізілген зерттеу барысында жас балалар мен кәмелетке толмағандардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау дәрежесіне қылмыстық заңнама нормаларымен салыстырмалы талдау, қылмыстық құқық бұзушылықтарды саралау кезінде қажетті аталған санаттағы адамдардың ерекшеліктері айқындалды, қылмыстық жауаптылыққа тартылатын адамдардың жасын белгілеу бөлігінде кейбір шет елдердің тәжірибесі зерделенді. Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша кәмелетке толмағандарды қылмыстық-құқықтық қорғаудың ерекшеліктері қаралды, талдау қорытындылары бойынша жас балалардың мүдделерін қорғау жөніндегі қылмыстық заңнаманың нормаларын жетілдіруге бағытталған қорытындылар мен ұсыныстар тұжырымдалды.
ПРЕСТУПНОСТЬ И НАКАЗУЕМОСТЬ ЖЕНЩИН В КАЗАХСТАНЕ: ДОПОЛНИТЕЛЬНЫЕ ИНСТРУМЕНТЫ ОБЕСПЕЧЕНИЯ СОЦИАЛЬНОЙ СПРАВЕДЛИВОСТИ
Authors: Бисенова Т.Е.
Published: September 2024

Проблема осуждения женщин к наказанию в виде лишения свободы, равно как и пребывания женщин в условиях изоляции является одной из «неудобных» как для законодателя, так и для правозащитников. С одной стороны, сам факт принадлежности к женскому полу часто воспринимается как причина для применения более гуманных методов воздействия. С другой стороны, снисхождение, основанное исключительно на половой принадлежности, способно привести к нарушению принципа социальной справедливости. При этом криминологическая картина совершения женщинами общеуголовных преступлений, в том числе, и насильственных, ежегодно только ухудшается. Необходима выработка непротиворечивой методологии в вопросах применения и исполнения лишения свободы в отношении женщин при использовании дополнительных инструментов, доступных в рамках казахстанской правовой системы.
ЦИФРЛАНДЫРУ ЖАҒДАЙЫНДА ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЭНЕРГЕТИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАРЫН ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕУДІҢ КЕЙБІР ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕЛЕРІ
Authors: Телеуев Ғ.Б.
Published: September 2024

Әрбір мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік дамуында энергетика шешуші рөл атқаратын қазіргі әлемде энергетикалық қатынастарды зерттеу мен түсінудің маңызы ерекше. Энергия ресурстары негізгі экспорттық тауарлардың бірі болып табылатын Қазақстан Республикасында бұл қатынастар ерекше мәнге және күрделілікке ие. Олар көп деңгейлі және көп аспектілі сипатымен сипатталатын қарым-қатынастардың ерекше категориясын білдіреді.
Назарларыңызға ұсынып отырған мақалада Қазақстан Республикасының энергетикалық қатынастарының құқықтық табиғатын жан-жақты және кешенді зерттеуге ұмтыламыз, әсіресе цифрландыру дәуірінің біз үшін ашатын салдары мен мүмкіндіктеріне баса назар аударамыз, Қазақстан Республикасының энергетикалық құқығының теориялық аспектілерін оның құқықтық реттеудің маңыздылығы мен қажеттілігін тереңірек түсіну және жүзеге асыру үшін бөліп көрсетуді көздеп отырмыз.
Алға қойған мақсаттарымызға жету үшін осы салада белсенді жұмыс істеп жатқан отандық және шетелдік жетекші ғалымдардың пікірлері мен көзқарастарына жан-жақты талдау жасап, шолу жасауды жоспарлап отырмыз. Бұл энергетикалық құқықты зерттеуге тереңірек үңіліп қана қоймай, Қазақстан Республикасында оны дамытудың перспективалық бағыттарын анықтауға мүмкіндік береді.
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЭЛЕКТРОНДЫҚ ҚАЛДЫҚТАРДЫ БАСҚАРУДЫ ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕУ
Authors: Рашева Г.Қ. , Телеуeв Ғ.Б.
Published: September 2024

Қазақстан Республикасы қоршаған орта мен халықтың денсаулығына елеулі зардаптарға әкелетін электрондық қалдықтарды басқарудың күрделі проблемасымен бетпе-бет келіп отыр. Бұл мәселені тиімді шешуде және халықаралық стандарттарға сәйкес электрондық қалдықтарды қауіпсіз және тұрақты басқаруды қамтамасыз ету үшін құқықтық реттеу маңызды болып табылады. Нақты мақалада Қазақстан Республикасындағы электрондық қалдықтарды басқару саласындағы заңнамалық базаға талдау жасалынған. Онда заңнаманы жетілдіруді қажет ететін бағыттар айқындалып, құқыққолдану шараларын барынша қатаңдатуға және құқықтық реттеу тетіктерін жетілдіруге шақырады.
Мақаланың мақсаты – жаһандық тұрақты даму мақсаттарына сәйкес келетін Қазақстан Республикасын- дағы электрондық қалдықтарды басқарудың неғұрлым кешенді және тиімді заңнамалық базасын дамытуға және қоршаған орта мен халықтың денсаулығына қатысты мәселелерді шешуге үлес қосу.
İNFERTİLİTE TEDAVİSİ BAŞARISIZ OLAN HASTANIN JOYCE TRAVELBEE’NİN İNSAN İNSANA İLİŞKİ MODELİ’NE GÖRE İNCELENMESİ: OLGU SUNUMU
Authors: Dikmen Rukiye , İlkin Emine , Kaplan Sena , Şahin Sevil
Published: September 2024

İnfertilite tedavisi çiftlerde tıbbi, psikolojik ve sosyal sorunlara neden olan bir yaşam krizidir. Bu yaşam krizi; eşler arasındaki ilişkinin bozulmasına, damgalanmaya, suçluluk ve kızgınlık duygularına, tedaviyi bırakma ve cinsel sağlık sorunları gibi ciddi sonuçlara neden olabilmektedir. Bu olgunun amacı zorlu bir süreç olan infertilite tedavisinde bireylerin yaşadıklarını ve hemşirelik bakımını Joyce Travelbee’nin modeline göre somutlaştırmaktır. Çalışmada veriler, hastadan sözlü ve yazılı onam alındıktan sonra “Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntü Modeli’’, ‘’Vizüel Analog Skalası’’, ‘’İnfertilite Damgalanma Ölçeği (İDÖ)’’ ve ‘’İnfertilite Etkilenme Ölçeği’’ kullanılarak elde edilmiştir. Veriler araştırmacılar tarafından; Travelbee’nin “İnsan İnsana İlişki Modeli” doğrultusunda değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Hemşirelik bakım planı, NANDA-I, NIC, NOC sistemleri kullanılarak sunulmuştur. Olgu 29 yaşındadır. Nedeni bilinmeyen infertilite tanısı ile takip edilmektedir. İnfertilite tedavisi için bireye iki kez klomifen sitrat tedavisi ve Histerosalpingografi (HSG) uygulanmıştır. HSG işlem sonrası vajinal kanama miktarında artış ve ağrı nedeniyle hastaneye başvurmuştur. Model kapsamında olguya ‘’akut ağrı, vajinal kanama, aile içi süreçlerin devamlılığında bozulma, sosyal ilişkilerde bozulma, baş etmede eksiklik’’ gibi hemşirelik tanıları konulmuştur. Olgunun bakım ve izleminde ağrı ve vajinal kanama miktarının azaldığı, bireyin yaşadığı deneyimden anlam bulmasını sağladığı, infertilitenin getirmiş olduğu sorunlarla baş etmesini kolaylaştırdığı ve umudunu güçlendirdiği gözlemlenmiştir. Bu olguda, infertilite problemi yaşayan hasta ve ailesinin hemşirelik bakımı Travelbee’nin ‘’İnsan İnsana İlişki Modeli’’ doğrultusunda ele alınmış bütüncül bir bakım verilmiştir. Bu sayede infertil bireylerin yaşadığı zorluklar daha iyi anlaşılarak, etkin destek sistemleri sunularak tedavide devamlılık sağlanılabilecektir. Ayrıca infertilite problemi yaşayan çiftlere hizmet veren hemşireler için bakımın güçlendirilmesine katkı vereceği düşünülmektedir.
Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo tiếp cận năng lực cho học sinh các trường tiểu học ở thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng
Authors: Trần Đại Nghĩa , Mai Thị Hồng
Published: September 2024

Toán học đóng vai trò nền tảng trong giáo dục tiểu học, không chỉ giúp học sinh phát triển tư duy logic, sáng tạo và trí tưởng tượng, mà còn rèn luyện tính cẩn thận, chính xác và kỹ năng làm việc hiệu quả. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2018) đã chỉ rõ “Chương trình giáo dục toán học hướng đến việc hình thành và phát triển những phẩm chất, năng lực chung và năng lực toán học cốt lõi cho học sinh. Điều này giúp học sinh được trải nghiệm, ứng dụng kiến thức toán học vào thực tiễn cuộc sống, đồng thời kết nối giữa các ý tưởng toán học, giữa toán học với các môn học khác và với thực tế. Để các nhà giáo dục có căn cứ đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo tiếp cận năng lực cho học sinh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng; chúng tôi đã tiến hành đánh giá, phân tích thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo tiếp cận năng lực thông qua việc khảo sát 43 cán bộ quản lý và 113 giáo viên của 06 trường tiểu học trên địa bàn thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. Kết quả đánh giá thực cho thấy việc quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo tiếp cận năng lực tại các trường tiểu học ở thành phố Đà Lạt vẫn còn nhiều bất cập, cần được cải thiện.
Stochastic Processes in the Analysis of Electrical Load Forecasting
Authors: Sagar V. Joshi
Published: September 2024

It is exceptionally vital to be able to precisely foresee power loads since that's a key portion of overseeing vitality well and building framework. The reason of this consider is to see into how irregular forms can be utilized, particularly in analyzing and anticipating changes in power stack designs over a run of time scales. Since power stack request changes over time, we require precise arranging strategies that can take into consideration the questions and complicated connections. The primary portion of the think about looks at well-known stochastic forms like autoregressive coordinates moving normal (ARIMA), Gaussian forms, and Markov models to see how well they can depict the irregular viewpoints of power stack information. It is checked to see how well each demonstrate can handle distinctive sorts of changes in time and whether it can be utilized in large-scale computing apps. The ponder too looks at how machine learning strategies can be combined with irregular forms to form estimates more precise. Profound learning and outfit strategies are tried to see in the event that they can learn complex designs and nonlinear connections from past stack information, which would make them valuable in expansion to irregular modeling strategies. A comparison of these strategies appears their aces and cons in terms of how well they make expectations, how quickly they work, and how well they hold up against demonstrate presumptions. The think about too talks approximately how imperative show determination components are for judging foreseeing victory. These incorporate demonstrate assessment strategies and measures like cruel outright rate mistake (MAPE) and root cruel square mistake (RMSE). It is talked around what precise stack estimating implies in genuine life, such as how to move forward vitality generation and delivery strategies, keep the lattice steady, and make beyond any doubt that assets are utilized proficiently.
Fuglede Putnam’s Theorem for Quasi-(ζ,η)-normal operators
Authors: D. Senthilkumar
Published: September 2024

In this paper, we obtain some classical properties of Quasi-(ζ,η)- normal operators and we prove some assertions of Fuglede putnam’s theorem of such operators.
Clínicas Integradas em Odontologia, desafios, oportunidades e perspectivas: uma revisão de literatura
Authors: Pereira Viviane , Marçal Ismênia , Dias Alexa , Chaves Maria das Graças , Soares Mônica
Published: September 2024

As clínicas integradas em Odontologia constituem em um desafio para o ensino superior na formação do profissional, que deverá aprender a tratar as condições orofaciais de seu paciente de forma diferenciada no futuro próximo, aliando cada vez mais a Odontologia e as novas tecnologias. Objetivou-se com este estudo de revisão discutida entender o conceito de clínica integrada e suas perspectivas em consonância com as Diretrizes Curriculares Nacionais. Foi realizado um levantamento bibliográfico sistematizado nos bancos de dados eletrônicos: Lilacs, PubMed e Scielo. Os termos em português e inglês  “Educação em Odontologia” (Dental Education), “Clínicas Odontológicas” (Dental Clinics), “Graduação” (Undergraduate Program), “Prestação Integrada de Cuidados de Saúde” (delivery of health care, integrated) e “Currículo” (Curriculum) foram utilizados como palavras-chave. Foram eleitos 23 artigos para esta revisão e extraídas as ideias principais dos textos tendo como base as metodologias utilizadas e os principais resultados. Os autores foram unânimes em ressaltar que as clínicas integradas em Odontologia exercem influência na formação e no preparo do egresso generalista através do treinamento sobre um planejamento global, inter e multidisciplinar como pilar essencial para um currículo integrativo e inovador.
A inserção da língua inglesa no curso de graduação em odontologia: um estudo bibliográfico
Authors: Cardoso Rente Vanessa , Krieger de Oliveira Eduarda , Lesina Hoffart Milena , Abel Flores Jorge , Gutheil Diesel Pamela , Wehner Flores Felipe , Andrei Squarcieri Antunes Fábio
Published: September 2024

A língua inglesa é atualmente o principal idioma de comunicação mundial. Nas mais diversas áreas de estudo, as pesquisas têm sido registradas em língua inglesa visando possibilitar  maior acesso a esses documentos e facilitar a difusão desses conhecimentos. O uso da língua inglesa como o principal meio de comunicação científica é um dos principais pontos que demonstram a importância do domínio da língua para os profissionais atuantes na área da saúde, em especial a odontologia - área em constante evolução em decorrência do crescente desenvolvimento científico e tecnológico. Sabe-se que o ensino da língua inglesa como disciplina curricular em cursos de graduação em odontologia nas instituições públicas ainda não é uma realidade. Objetivos: O objetivo deste trabalho foi realizar uma pesquisa bibliográfica sobre a importância do conhecimento da língua inglesa para discentes de cursos de graduação, em especial na odontologia. Revisão de literatura: Na revisão evidenciou-se a relevância do estudo da língua inglesa, pois o saber do idioma propicia como instrumento de inserção e descoberta de conhecimentos para os discentes. A inclusão do estudo de língua inglesa nos currículos de graduação em Odontologia é provavelmente significativa no sentido de favorecer a produção de conhecimentos em diferentes áreas além de poder atuar como fator de enriquecimento para a formação profissional do Cirurgião-Dentista. Considerações finais: Nesse sentido, o estudo apresentado pode servir como subsídio e contribuir para o processo de avaliação e tomada de decisão para as coordenadorias dos cursos de graduação incluírem em suas grades curriculares o ensino da língua inglesa.
O uso do laser de alta e baixa intensidade para o tratamento de hipersensibilidade dentinária: uma revisão integrativa
Authors: Peixoto Reis Brito Andressa , De Lima Ferraz Gabriel , Rocha da Silva Gabriela , Soares Ana Flávia , Matos Vieira Ian
Published: September 2024

Objetivo: Determinar as evidências científicas sobre a influência do uso de lasers de baixa e alta intensidade no tratamento da hipersensibilidade da dentina. Revisão de literatura: Foram realizadas buscas na Biblioteca Virtual em Saúde (BVS), incluindo as bases de dados: Literatura Latino Americana e do Caribe em Ciências da Saúde (LILACS); Bibliografia Brasileira de Odontologia (BBO); e National Library of Medicine (MEDLINE). A maioria dos estudos destacam a eficácia dos lasers na redução da HD, com o laser Nd:YAG mostrando-se eficaz na obliteração dos túbulos dentinários e proporcionando alívio a longo prazo. Apesar dos benefícios, alguns estudos alertam para possíveis danos à polpa dentária, especialmente com lasers de alta potência. Considerações finais: Embora os lasers tenham se mostrado eficazes na redução da HD, a escolha do laser deve ser personalizada para cada paciente, destacando a necessidade de aprimorar os protocolos clínicos e adquirir experiência relevante por parte dos profissionais especialistas.
Avaliação da microinfiltração marginal de materiais restauradores provisórios utilizados em endodontia
Authors: Sousa Giliardo , De Sousa André Luca Araujo , Araújo Kilvia Magalhães , Da Gama Agnes Lorena Araujo , Paixão Jainara Pontes , Cardoso Linda Inês Pereira , Ferraz Maria Ângela Arêa Leão , Bezerra Joyce Pinho , Falcão Carlos Alberto Monteiro
Published: September 2024

Objetivo: Avaliar e comparar a eficácia do vedamento marginal do Vitro Fil R, Coltosol, Vitro Fil LC e Interim, por meio da infiltração do corante azul de metileno a 2%. Métodos: Foram utilizados quarenta e quatro (44) pré-molares humanos hígidos, isento de cáries e defeitos estruturais. Os dentes foram divididos aleatoriamente em quatro grupos experimentais conforme o material avaliado: G1- Vitro Fil R, G2- Coltosol, G3- Vitro Fil LC e G4- Interim e dois grupos de controle: controle positivo e controle negativo. Após o preparo e inserção dos materiais obturadores e restauradores provisórios, os espécimes foram imersos em solução azul de metileno a 2% por um período de 48 horas e, em seguida, foram seccionados para análise da infiltração. Posteriormente, foi aplicada análise estatística com teste de Kruskall-Wallis e comparação das amostras, duas a duas, utilizando o teste de Mann-Whitney. Resultados: A menor infiltração do corante ocorreu no Coltosol e Vitro Fil LC e a maior no Vitro Fil R e Interim, com diferença estatística significante entre alguns grupos. Conclusão: Todos os materiais estudados apresentaram algum grau de microinfiltração marginal. No entanto, o Coltosol e Vitro Fil LC demonstraram melhor capacidade de vedamento marginal comparado com o Vitro Fil R e Interim.
Inteligência artificial na odontologia: uma revisão narrativa de literatura
Authors: Savegnago Gleica , Vaz Pinto Guilherme , Fiorenza Snovareski Carolina , De Oliveira Hamad Nathan , Fagundes Serpa Geraldo , Salatino Liedke Gabriela
Published: September 2024

Objetivos: analisar, através de uma revisão narrativa da literatura, a aplicabilidade da IA na odontologia e proporcionar uma atualização sobre o desempenho da IA nas áreas odontológicas. Revisão de literatura: a inteligência artificial tem se tornado cada vez mais integrada à saúde e tem desempenhado um papel crucial através do aumento da precisão do diagnóstico, otimização do tempo de trabalho do profissional e personalização do tratamento. Na odontologia, a IA tem sido cada vez mais presente devido à digitalização e avanços tecnológicos nessa área. Os estudos demonstraram resultados promissores da aplicação da IA em diversas áreas da Odontologia como Periodontia, Endodontia, Ortodontia, Cirurgia Bucomaxilofacial, Patologia, Cariologia, Implantodontia e Odontologia Forense. Considerações finais: a IA tem desempenhado um papel cada vez mais significativo na área da odontologia, com potencial para revolucionar a maneira como os profissionais de odontologia abordam o diagnóstico, planejamento e tratamento de seus pacientes. No entanto, é fundamental lembrar que embora a IA possa aprimorar a precisão e eficiência no atendimento clínico, ela não substitui a experiência e julgamento dos profissionais de saúde. A interação harmoniosa entre a capacidade da IA e o conhecimento humano é essencial para garantir uma abordagem odontológica completa e de qualidade