Διερεύνηση των στοιχειωδών μαθηματικών δεξιοτήτων των μαθητών με σύνδρομο Down
Authors: Χαριτάκη Γαρυφαλιά 
Published: September 2021

Μέσω της παρούσας έρευνας γίνεται μια προσπάθεια να καλυφθεί το βιβλιογραφικό κενό που υπάρχει στον ελληνικό χώρο, όσον αφορά στις Στοιχειώδεις Μαθηματικές Δεξιότητες μαθητών με σύνδρομο Down χρονολογικής ηλικίας 6:02 έως 14:07 (έτη:μήνες). Η αποτύπωση του ζητούμενου γίνεται μέσω της διερεύνησης της Πρώιμης Μαθηματικής Επάρκειας. Η μεθοδολογία που χρησιμοποιείται συνδυάζει τόσο την ποσοτική, όσο και την ποιοτική μέθοδο. Για τον καθορισμό του δείγματος χρησιμοποιήθηκε η Συμπτωματική Δειγματοληψία ως πλέον καταλληλότερη, μιας και ήταν απαραίτητο οι μαθητές του δείγματος να έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά (να είναι διαγνωσμένοι με σύνδρομο Down, να φοιτούν σε Ειδικά Σχολεία, να έχουν νοητική ηλικία από 4:00 έως 7:05) και να συναινέσουν οι γονείς τους να συμμετάσχουν στην έρευνα. Για τον εντοπισμό του δείγματος, αρχικά, έγινε μια λεπτομερής καταγραφή όλων των μαθητών με σύνδρομο Down που πληρούν τις προαναφερθείσες προϋποθέσεις στην περιφέρεια Αττικής. Στη συνέχεια ενημερώθηκαν οι γονείς μέσω επιστολής. Εκείνοι που δέχτηκαν να συμμετάσχουν στην έρευνα κλήθηκαν να συμπληρώσουν το Ερωτηματολόγιο για τους Γονείς και το Ερωτηματολόγιο για τους Μαθητές, που κατασκευάστηκε, προκειμένου να συλλεχθούν πληροφορίες που αφορούν στις δημογραφικές παραμέτρους, οι οποίες σχετίζονται με την οικογένεια του μαθητή, αλλά και με το κοινωνικό-οικονομικό του υπόβαθρο. Μετά τη συλλογή των δημογραφικών στοιχείων που αφορούσαν στους μαθητές και στους γονείς, κλήθηκαν οι ειδικοί παιδαγωγοί των μαθητών του δείγματος να συμπληρώσουν το Academic Attainment Checklist-Arithmetic subscale. Τέλος, διερευνήθηκε η Πρώιμη Μαθηματική Επάρκεια των μαθητών του δείγματος, μέσω προσωπικών αξιολογήσεων, με το προσαρμοσμένο και σταθμισμένο Κριτήριο Πρώιμης Μαθηματικής Επάρκειας της Ουτρέχτης (Utrecht Early Mathematical Competence Test) για παιδιά ηλικίας 4.00-7.05. Ακόμα, οι σταθερά χαμηλές επιδόσεις των μαθητών κατά την απαρίθμηση, οδήγησαν στην διατύπωση υπόθεσης σχετικά με την επίδραση της βραχύχρονης μνήμης στο φαινόμενο. Για τον έλεγχο αυτής της υπόθεσης χρησιμοποιήθηκε μια παραλλαγή του 21ου έργου του προαναφερθέντος κριτηρίου. Αρχικά, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι σημειώθηκε ιδιαιτέρως χαμηλό επίπεδο επιδόσεων στις στοιχειώδεις μαθηματικές δεξιότητες των μαθητών με σύνδρομο Down. Ακόμα, είναι χαρακτηριστική η ανομοιογένεια του συγκεκριμένου πληθυσμού, ως προς το επίπεδο των μαθηματικών του επιδόσεων, με κάποιους μαθητές να σημειώνουν εξαιρετικές επιδόσεις. Επιπροσθέτως, η στατιστική ανάλυση κατέδειξε θετική συσχέτιση rho=0,444 του Ερωτηματολογίου για τους Δασκάλους (Academic Attainments Checklist – arithmetic subscale) με το σταθμισμένο, στην Ελλάδα, ψυχομετρικό κριτήριο Πρώιμης Μαθηματικής Επάρκειας της Ουτρέχτης, σε επίπεδο σημαντικότητας α=1%. Μέτρια θετική συσχέτιση (rho=0,333, α=5%) σημειώθηκε μεταξύ των Μαθηματικών Δεξιοτήτων των μαθητών με σύνδρομο Down και του αριθμού των παιδιών στην οικογένεια συνολικά. Επιπλέον, η Πρώιμη Μαθηματική Επάρκεια των μαθητών με σύνδρομο Down συσχετίζεται υψηλά και θετικά με τη χρονολογική τους ηλικία (rho=0,606 με p-value < 0,01). Ακόμα, ο παράγοντας φύλο σημειώθηκε ως στατιστικώς σημαντικός με τα κορίτσια να σημειώνουν υψηλότερες επιδόσεις. Η ποιοτική ανάλυση των δεδομένων κατέδειξε τυπολογία στα λάθη που κάνουν οι μαθητές κατά την απαρίθμηση και έτσι δόθηκε η δυνατότητα να ταξινομηθούν σε κατηγορίες. Δόθηκε έμφαση στη δυνατότητα των μαθητών με σύνδρομο Down να χειρίζονται με μεγαλύτερη ευκολία τις σχεσιακές δραστηριότητες (έργα Piaget) σε αντιπαραβολή με τις δραστηριότητες καταμέτρησης (έργα Gelman). Αποδείχθηκε πειραματικά η ύπαρξη συσχέτισης (t=-3.994,df=39,p=.000) της αδυναμίας προφορικής απαρίθμησης με τη βραχύχρονη αλλά και την οπτική μνήμη των παιδιών με σύνδρομο Down μέσω του ελέγχου του μήκους της απαριθμούμενης αριθμητικής ακολουθίας. Μέσω της παρούσας έρευνας αναδεικνύονται οι δραστηριότητες που συνιστούν τομείς ιδιαίτερης δυσκολίας για τους μαθητές με σύνδρομο Down που φοιτούν σε Ειδικά Δημοτικά Σχολεία της Αττικής. Έτσι, κρίνεται ουσιαστική η επικέντρωση τόσο των γονέων, όσο και των εκπαιδευτικών-ειδικών σε αυτές τις περιοχές μέσω διαφοροποιημένων και εστιασμένων παρεμβάσεων.