Ανατομική μελέτη και ανάλυση της μηχανικής της πρώτης και δεύτερης ακτίνας του πρόσθιου άκρου ποδός και συσχέτιση με βλαισό μεγάλο δάκτυλο
Authors: Ηλιού Καλλιόπη 
Published: September 2021

Σκοπός. Σκοπός της διδακτορικής διατριβής είναι η ανατομική μελέτη και η μηχανική ανάλυση της πρώτης και δεύτερης ακτίνας του άκρου ποδός σε ασθενείς με βλαισό μεγάλο δάκτυλο και η σύγκριση με φυσιολογικούς. Μέρος της διατριβής αποτελεί και η σταδιοποίηση της παραμόρφωσης, αλλά και η συσχέτιση με την κλινική βαρύτητα της διαταραχής. Υλικό και μέθοδοι. Το δείγμα της μελέτης αποτελείται από 181 άκρους πόδες από 122 ασθενείς με βλαισό μεγάλο δάκτυλο και 424 άκρους πόδες από 212 συμμετέχοντες χωρίς διαταραχή βλαισού μεγάλου δακτύλου. Η ταξινόμηση της βαρύτητας της διαταραχής του βλαισού μεγάλου δακτύλου έγινε με βάση την κλίμακα Manchester. Μετρήθηκαν οι γωνίες απαγωγής του μεγάλου δακτύλου και πρώτου-δεύτερου μεταταρσίου. Με τη χρήση ειδικού πελματογραφικού μηχανήματος (Comex S.a.) με εξελιγμένο λογισμικό αναλύσεων (Βiomec 2011) έγινε μέτρηση των πελματιαίων πιέσεων στους συμμετέχοντες στη μελέτη. Καθορίστηκε για τους συμμετέχοντες στη μελέτη και το σκορ της Αμερικάνικης Ορθοπαιδικής Κοινότητας Ποδιού και Αστραγάλου «American Orthopaedic Foot and Ankle Society Score, AOFASscore» από έναν ειδικά εκπαιδευμένο ορθοπαιδικό. Έγινε ανατομική μελέτη πτωματικού υλικού 12 κάτω άκρων με βλαισό μεγάλο δάκτυλο και 9 κάτω άκρων χωρίς βλαισό μεγάλο δάκτυλο. Μετρήθηκαν οι γωνίες απαγωγής μεγάλου δακτύλου, πρώτου-δεύτερου μεταταρσίου, πρώτου-πέμπτου μεταταρσίου και έγινε καταγραφή της θέσης των σησαμοειδών οστών και του σχήματος της κεφαλής του πρώτου μεταταρσίου. Αποτελέσματα. Οι μέσες τιμές του AOFAS σκορ διέφεραν στατιστικά σημαντικά στις κατηγορίες της κλίμακας Manchester. Iσχυρές αρνητικές συσχετίσεις βρέθηκαν ανάμεσα στο AOFAS σκορ και τη γωνία απαγωγής του μεγάλου δακτύλου αλλά και με τη γωνία πρώτου-δεύτερου μεταταρσίου. Στατιστικά σημαντικές διαφορές των μέσων τιμών των πελματιαίων πιέσεων κάτω από τον μεγάλο δάκτυλο, το πρώτο και δεύτερο μετατάρσιο ανευρέθηκαν ανάμεσα στις κατηγορίες της κλίμακας Manchester. Ισχυρές θετικές συσχετίσεις βρέθηκαν ανάμεσα στη γωνία απαγωγής του μεγάλου δακτύλου και στις πελματιαίες πιέσεις κάτω από το μεγάλο δάκτυλο, το πρώτο και δεύτερο μετατάρσιο. Μέσες θετικές συσχετίσεις βρέθηκαν ανάμεσα στη γωνία πρώτου-δεύτερου μεταταρσίου και στις πελματιαίες πιέσεις κάτω από το μεγάλο δάκτυλο, το πρώτο και δεύτερο μετατάρσιο. Στατιστικά σημαντική διαφορά της θέσης των σησαμοειδών οστών και της γωνίας πρώτου-πέμπτου μεταταρσίου βρέθηκε ανάμεσα στο πτωματικό υλικό με βλαισό μεγάλο δάκτυλο και στην ομάδα ελέγχου αλλά παράλληλα η μέση τιμή της γωνίας ήταν φυσιολογική και στις δύο ομάδες. Παρόλο που το σφαιρικό σχήμα της κεφαλής του πρώτου μεταταρσίου υπερτερούσε αριθμητικά στην ομάδα των κάτω άκρων με βλαισό μεγάλο δάκτυλο, δεν ανευρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές όσον αφορά στο σχήμα της κεφαλής ανάμεσα στις δύο ομάδες. Συμπεράσματα. H κλίμακα Manchester μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο κλινικό εργαλείο, παρέχοντας πληροφορίες όχι μόνο για τη σοβαρότητα του βλαισού μεγάλου δακτύλου αλλά και για τη γενική κατάσταση του άκρου ποδός, τον πόνο και για παραμέτρους βάδισης. Το εύρος του ποδιού αυξάνει σε ασθενείς με βλαισό μεγάλο δάκτυλο αλλά η γωνία πρώτου-πέμπτου μεταταρσίου δεν αποτελεί αξιόπιστο δείκτη για την εκτίμηση της κλινικής βαρύτητας της διαταραχής.