Κυριάκος Χαραλαμπίδης
Authors: Αριστοδήμου-Ιακωβίδου Ντία (Τροοδία) 
Published: September 2021

"ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ, Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΚΡΙΤΙΚΟΣ.ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗς ΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗς ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΤΟΥ".ΠΕΡΙΛΗΨΗΣκοπός της παρούσας διατριβής είναι η συστηματική μελέτη της ποίησης και της ποιητικής του Κυριάκου Χαραλαμπίδη, όπως αυτή αναδύεται τόσο μέσα από το ποιητικό όσο και μέσα από το κριτικό-δοκιμιακό του έργο. Ως άξονες της προσέγγισής μας, έχουμε την εικόνα του «ποιητή», την ιδέα της «ποίησης» και το ίδιο το ποιητικό κείμενο, καθώς και τον ρόλο που ο ποιητής επιφυλάσσει στον «αναγνώστη», σύμφωνα και με το μοντέλο επικοινωνίας του Jakobson. Οι απόψεις του ποιητή για τη γλώσσα και την ιστορία μας ενδιαφέρουν, ως βασικά συστατικά στοιχεία της ποίησής του, ενώ από τα βασικά γνωρίσματα της ποίησής του μελετούμε την τεχνική της περσόνας, της ειρωνείας και τη θεατρικότητα, εξαιτίας της συχνότητας με την οποία απαντώνται στο έργο του. Παράλληλα εξετάζουμε τη συνομιλία του έργου του ποιητή με το έργο άλλων σύγχρονων Ελλήνων ποιητών, και την ενδεχόμενη σύμπτωση των απόψεών τους σε βασικά ζητήματα της λογοτεχνίας. Παραβάλλουμε δε αυτές τις απόψεις με βασικές αρχές των σύγχρονων θεωριών της λογοτεχνίας, αναζητώντας σχέσεις και επιδράσεις.Ως μέθοδο εργασίας, όσον αφορά στη μελέτη μας στον κριτικό δοκιμιακό λόγο, εφαρμόζουμε τη σύγκριση, ενώ όσον αφορά στην προσέγγισή μας στον ποιητικό του λόγο εφαρμόζουμε βασικές αρχές της «δια-κειμενικότητας», όπως ορίζεται από τον G. Genette: εργαζόμαστε κυρίως με τις υποκατηγορίες της διακειμενικότητας, της παρακειμενικότητας, και της υπερκειμενικότητας.Η μελέτη των διακειμενικών και παρακειμενικών στοιχείων καθώς και της σχέσης υπερκειμένου/ υποκειμένου στο έργο του Χαραλαμπίδη, καθιστά φανερή και τεκμηριώνει επιστημονικά τη «δια-κειμενική» σχέση του έργου του ποιητή με το έργο Ελλήνων και ξένων δημιουργών, με όλα τα κειμενικά είδη, από όλες τις εποχές, από διαφορετικές σχολές και λογοτεχνικά ρεύματα. Η συστηματική εξέταση του «δια-κειμενικού» υλικού στο έργο του Χαραλαμπίδη αναδεικνύει την από μέρους του ποιητή δημιουργική αφομοίωση, επιλεκτική αξιοποίηση της ποιητικής παράδοσης, ώστε η ποίησή του άλλοτε να διασώζει δημιουργικά άλλοτε να συνθέτει και να προεκτείνει, ενώ άλλοτε να ανατρέπει όσα παραλαμβάνει.Σε ανάλογο όμως συμπέρασμα καταλήγουμε και για τον συσχετισμό των κριτικών-θεωρητικών απόψεών του με βασικές αρχές των σύγχρονων θεωριών της λογοτεχνίας, αφού σε αυτές επισημαίνονται στοιχεία που τον συνδέουν με τον μοντερνισμό και τον μεταμοντερνισμό, με την αισθητική του ρομαντισμού, με τον υπερρεαλισμό, με τον φορμαλισμό, με τον δομισμό, τη Νέα Κριτική Σχολή, και τις αναγνωστικές θεωρίες. Εντρυφώντας ωστόσο στο έργο του, κριτικό και ποιητικό -όπου ευδιάκριτη είναι η αγαστή συμπόρευση-, μπορούμε να συμπεράνουμε και να υποστηρίξουμε πως ο Χαραλαμπίδης δεν εντάσσεται σε καμιά σχολή, ακολουθώντας συγκεκριμένες θέσεις και απόψεις, αλλά μπορεί να αντλεί και να συνθέτει ετερόκλητα και αντιφατικά στοιχεία, διαμορφώνοντας το δικό του προσωπικό ύφος. Ως ένας πολυσυλλεκτικός ποιητής, αξιοποιεί στοιχεία, αφομοιώνει δημιουργικά, βάζοντας σε κάθε περίπτωση τη δική του σφραγίδα, τη δική του πινελιά. Εν τέλει ο ποιητής αυτός έχει δικό του πρόσωπο και ύφος, που συνιστά χαρακτήρα αυθεντικής ποιητικότητας.