ОСОБЕННОСТИ ПРОЕКТИРОВАНИЯ ИНФОРМАЦИОННЫХ ОБУЧАЮЩИХ СИСТЕМ ДЛЯ ТЕХНИЧЕСКИХ ВЫСШИХ УЧЕБНЫХ ЗАВЕДЕНИЙ
Authors: Галбаев Ж.Т. , Цыбов Н.Н. 
Published: October 2024

Статья посвящена вопросам увеличения дидактической эффективности проектируемых информационных обучающих систем для технических вузов. Целью статьи является анализ проблем, при проектировании технических образовательных средств обучения. В статье предложены методы усовершенствования системного анализа за счет применения результатов диагностики психофакторов, влияющих на образовательный процесс. Рассмотрены особенности формализации компонентов информационной обучающей системы. Приведена модель процесса обучения с учетом психофакторов, влияющих на образовательный процесс. Рассмотрена эргатическая модель с памятью с использованием дифференциальных уравнений с запаздыванием. В процессе исследований выявлено, что основная ошибка проектировщиков при разработке информационных обучающих систем заключается в том, что разработчики рассматривают проектируемую систему только как техническое программное устройство, а также выявлено, что условием эффективного функционирования информационных обучающих систем является их возможность представления педагогических концепций и принципов педагогической психологии в виде алгоритмов функционирования образовательных технических средств.

Макала техникалык университеттер үчүн иштелип чыккан маалыматтык окутуу системаларынын дидактикалык эффективдүүлүгүн жогорулатуу маселелерине арналган. Макаланын максаты - техникалык окуу куралдарын долбоорлоодогу көйгөйлөрдү талдоо. Макалада билим берүү процессине таасир этүүчү психофакторлордун диагностикасынын натыйжаларын колдонуу аркылуу системалык анализди өркүндөтүү ыкмалары сунушталат. Маалыматтык окутуу системасынын компоненттерин формалдаштыруунун өзгөчөлүктөрү каралат. Окуу процессине таасир этүүчү психофакторлорду эске алуу менен окуу процессинин модели берилген. Кечиккен дифференциалдык теңдемелерди колдонуу менен эс тутумга ээ эргатикалык модель каралат. Изилдөө процессинде конструкторлордун маалыматтык окутуу системаларын иштеп чыгуудагы негизги катасы иштеп чыгуучулар долбоорлонгон системаны техникалык программалык түзүлүш катары гана карап жаткандыгы аныкталды, ошондой эле маалыматтык окутуу системаларынын эффективдүү иштешинин шарты алардын педагогикалык концепцияларды жана педагогикалык психологиянын принциптерин билим берүүнүн техникалык каражаттарынын иштешинин алгоритмдери түрүндө көрсөтүү жөндөмдүүлүгү болуп саналаары аныкталды.

The article is devoted to the issues of increasing the didactic effectiveness of the designed information training systems for technical universities. The purpose of the article is to analyze the problems in the design of technical educational teaching aids. The article proposes methods for improving system analysis through the use of the results of diagnostics of psychofactors that affect the educational process. The features of the formalization of the components of the information training system are considered. A model of the learning process is given, taking into account the psychofactors that affect the educational process. An ergatic model with memory using differential equations with delay is considered. In the process of research, it was revealed that the main mistake of designers in the development of information training systems is that the developers consider the designed system only as a technical software device, and it was also revealed that the condition for the effective functioning of information training systems is their ability to represent pedagogical concepts and principles of pedagogical psychology in the form of algorithms for the functioning of educational technical means.