Управление профессиональным риском здоровью работников производств асбестоцементных изделий в Республике Беларусь
Authors: Гутич Е.А. , Сычик С.И. 
Published: February 2025

Введение. С промышленным использованием асбеста ассоциированы риски для здоровья работников. Для обеспечения безопасных условий труда на рабочих местах асбестоцементных производств необходима разработка системы управления рисками. Цель: научно обосновать и разработать гигиенические меры управления профессиональным риском здоровью работников производств асбестоцементных изделий в Республике Беларусь. Материалы и методы. Исследования выполнены на базе ведущего в республике производства асбестоцементных изделий. Для изучения условий труда использованы данные производственного лабораторного контроля и результаты собственных исследований. Состояние здоровья изучалось на основе данных анализа заболеваемости с временной утратой трудоспособности, периодических медицинских осмотров, республиканских данных о заболеваемости злокачественной мезотелиомой. Результаты и обсуждение. Установлены основные неблагоприятные производственные факторы при производстве строительных изделий на основе минеральных волокон, дана их пофакторная и комплексная гигиеническая оценка, определены пылевые нагрузки на органы дыхания работников. Установлены уровни профессионального риска здоровью работников. Выводы. Разработан комплекс нормативных и инструктивно-методических документов, позволяющих в полной мере учитывать как канцерогенные риски здоровью работников, так и фиброгенную опасность аэрозолей минеральных волокон при гигиенической оценке пылевого фактора, использование которого направлено на обеспечение приемлемого уровня профессионального риска здоровью работников.

Introduction. The industrial use of asbestos is associated with health risks for workers. To ensure safe working conditions at workplaces of asbestos cement production facilities, it is necessary to develop a risk management system.Goal: to scientifically substantiate and develop hygienic measures for occupational health risks managing of asbestos cement production workers in the Republic of Belarus. Materials and methods. The researches were carried out on the basis of the leading in the republic production of asbestos cement products. To study working conditions the data of industrial laboratory control and the results of own research were used. The state of health was studied on the basis of the data of analysis of morbidity with temporary disability, periodic medical examinations, republican data on morbidity of malignant mesothelioma. Results and discussion. The main unfavorable production factors in the manufacturing building products from mineral fibres were established, their comprehensive hygienic assessment was given, and the dust load of workers was determined. The levels of occupational health risks for workers have been established. Conclusions. A set of regulatory and instructive-methodological documents has been developed that allow to fully take into account both carcinogenic risks to the workers and the fibrogenic hazard of mineral fibres aerosols in the hygienic assessment of the dust factor, which using is aimed at ensuring an acceptable level of occupational health risk for workers.

Киришүү. Асбестти өнөр жайда колдонуу жумушчулардын ден соолугуна болгон тобокелдиги менен байланыштырылат. Асбестоцемент өндүрүүчү ишканалардагы жумуш орундарында коопсуз эмгек шарттарын камсыз кылуу үчүн тобокелдиктерди башкаруу системасын иштеп чыгуу зарыл. Максаты: Беларусь Республикасында асбест-цемент продуктуларын өндүрүүдө жумушчулардын ден соолугуна болгон кесиптик тобокелдикти башкаруу боюнча гигиеналык иш-чараларды илимий жактан негиздөө жана иштеп чыгуу. Материалдар жана ыкмалары. Изилдөөлөр республиканын асбест-цемент про-дуктыларын чыгаруу боюнча алдыңкы орундагы ишкананын базасында жургузулду. Эмгек шарттарын изилдөө үчүн өндүрүштүк лабораториялык контролдун маалыматтары жана жеке изилдөөлөрдүн жыйынтыктары колдонулган. Ден соолуктун абалы убактылуу эмгекке жарамсыздык менен ооругандардын маалыматтарынын анализинин, мезгил-мезгили менен жүргүзүлгөн медициналык текшерүүлөрдүн, ошондой эле зыяндуу мезотелиома оорусу боюнча республикалык маалыматтардын негизинде изилденген. Натыйжалар жана талдоо. Минералдык булалардын негизиндеги курулуш продукциясын өндүрүүдө негизги жагымсыз өндүрүштүк факторлор аныкталды, аларга фактордук жана комплекстүү гигиеналык баа берилди, жумушчулардын дем алуу органдарына чаңдан болгон оордуктар белгилүү болду. Жумушчулардын ден соолугуна болгон кесиптик тобокелдик деңгээли аныкталды. Жыйынтыктар. Жумушчулардын ден соолугуна болгон кесиптик тобокелдиктин алгылыктуу деңгээлин камсыз кылууга багытталган, чаң факторуна гигиеналык баа берүүдө жумушчулардын ден соолугуна канцерогендик тобокелдикти да жана ошондой эле минералдык булалардын аэрозолдорунун фиброгендик коркунучун да толук эсепке алууга мүмкүндүк берүүчү нормативдик-укуктук жана инструктивдүү методикалык документтердин комплекси иштелип чыккан.