bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
La información contable ante la política expansiva de las empresas
Authors: Garrido Miralles Pascual
Published: October 2023

Accesit Premio Estudios Financieros 1995
El entorno económico en las dos últimas décadas se ha mostrado especialmente complejo y cambiante, lo cual ha supuesto que la actividad empresarial haya tenido que adaptarse necesariamente a este nuevo entorno.
En los años 80 la globalización de las actividades económicas que consideraban al mercado mundial como un todo, obligaron a las empresas a la búsqueda de un tamaño empresarial adecuado para hacer frente a las nuevas exigencias competitivas. De hecho, en la década de los 80, sobre todo en la segunda mitad, aumentó de modo considerable el número de las operaciones de concentración empresarial.
Durante los primeros años de la década de los 90 se han producido cambios muy importantes en el entorno económico. El hundimiento económico y social de la Unión Soviética y la entrada en funcionamiento del Mercado Único Europeo el 1 de enero de 1993 ha propiciado la formación de tres grandes áreas regionales con una economía similar. Tales áreas están constituidas por Estados Unidos, Japón y la Unión Europea, lo cual supone que las empresas norteamericanas, japonesas y europeas se han visto inmersas en grandes procesos de concentración, bien para ganar cuotas mayores del mercado mundial, bien para posicionarse frente a otras áreas económicas como los países emergentes de la zona del Pacífico.
La interrupción de las actuaciones inspectoras desde la perspectiva de la seguridad jurídica
Authors: De Lorenzo Gil Luis
Published: October 2023

La cuestión es sobradamente conocida y ha sido objeto de un amplio tratamiento doctrinal, jurisprudencial y administrativo: se trata de determinar si los efectos que prevé el artículo 31.4 del Reglamento General de la Inspección de los Tributos -la actuación inspectora iniciada pierde la capacidad de interrumpir la prescripción que le otorga el artículo 30.3 del citado reglamento- deben producirse incluso cuando, habiendo sido formalizadas las actas, su tramitación se retrasa más de un período de tiempo determinado.
De entrada y sin que ello suponga una toma de postura, conviene advertir que no se comprende muy bien por qué los defensores de extender los efectos del artículo 31.4 a la fase de tramitación de las actas ya formalizadas entienden que deben transcurrir precisamente seis meses -y no uno- para que se produzca la interrupción de las actuaciones inspectoras.
Al respecto se debe tener en cuenta que, según el artículo 31.3 del Reglamento General de la Inspección de los Tributos, no es el simple transcurso de seis meses lo que permite presumir interrumpidas las actuaciones inspectoras: es la suspensión de dichas actuaciones durante más de seis meses lo que habilita dicha presunción.
Los recargos por declaración extemporanea en la Ley General Tributaria
Authors: Martín Fernández Javier , Galán Sánchez Rosa María , Rodríguez Márquez Jesús
Published: October 2023

1.er Premio Estudios Financieros 1996.Modalidad: Tributación.
El actual artículo 61.3 de la Ley General Tributaria (en adelante LGT), fruto de la Ley 25/1995, de 20 de julio, constituye la culminación -esperemos que con ciertos visos de estabilidad- de un largo proceso de evolución en las reacciones del ordenamiento tributario ante las declaraciones extemporáneas sin requerimiento previo. Hasta la reforma operada por la Ley 10/1985, de 24 de abril, la presentación de una declaración fuera de plazo, sin mediar demanda de la Administración, era catalogada como infracción simple, en virtud de lo dispuesto en el artículo 78 a) de la LGT. Además, en caso de que se considerase aplicable el artículo 36 de la anterior Ley General Presupuestaria, dicha conducta -al suponer también un ingreso fuera de plazo- comportaba el devengo del interés de demora.
La Ley 10/1985 modificó el artículo 79 a) de la LGT, tipificando como infracción tributaria grave la falta de ingreso «dentro de los plazos reglamentariamente señalados» de la totalidad o parte de la deuda tributaria, a la par que se exigían intereses de demora, en la nueva cuantía del artículo 58.2 b) de la LGT. En palabras de Arias Velasco, la reacción prevista para estos supuestos por el ordenamiento jurídico, resultaba desmesurada: sanción porcentual de un 50 por 100 como mínimo más intereses de demora. Ello motivó, sin duda, la reforma del artículo 61.2 de la LGT llevada a cabo por la Ley 46/1985, de Presupuestos Generales del Estado para 1986, introduciendo una excusa absolutoria y fijando un límite mínimo del 10 por 100 de la deuda en el importe de los intereses a percibir por la Administración.
Gastos fiscales en el regimen general del Impuesto sobre Sociedades
Authors: Martín Alba Sonia
Published: October 2023

Ante la publicación de la tan deseada nueva Ley del Impuesto sobre Sociedades, Ley 43/1995, de 27 de diciembre (en adelante NLIS), y habida cuenta de las importantes modificaciones que establece en la determinación del resultado gravable por este impuesto, nos hemos propuesto realizar un breve análisis de las novedades más importantes en materia de gastos deducibles, artículos 10, 11, 12, 13 y 14 de la NLIS principalmente.
En primer lugar analizaremos el sistema de determinación de la base imponible previsto en la ley para, posteriormente, examinar la amortización, provisiones y gastos no deducibles.
Éste es tan sólo un comentario de urgencia, sin perjuicio de posteriores análisis, sobre todo ante el futuro desarrollo reglamentario de la misma, probablemente amplio habida cuenta de las numerosas remisiones legales al mismo recogidas en la ley.
Perturbaciones en la rentabilidad del accionista. Una nota financiero fiscal
Authors: Hortalà I Vallvé Joan
Published: October 2023

El presente trabajo efectúa un estudio de las distorsiones que genera, de conformidad con la legislación fiscal vigente, el modo de deducir la doble imposición interna en materia de dividendos, cuando estos son percibidos por una persona física. Esta distorsión puede considerarse como un crédito fiscal adicional que, por otra parte, adolece de un carácter regresivo.
Novedades relativas al Impuesto sobre el Valor Añadido contenidas en la Ley 13/1996, de 30 de diciembre, de Medidas Fiscales, Administrativas y del Orden Social
Authors: Victoria Sánchez Antonio
Published: October 2023

El artículo 10 de la Ley 13/1996, de Medidas Fiscales, Administrativas y del Orden Social, introduce importantes novedades en la normativa del Impuesto sobre el Valor Añadido, que afectan a varios de los preceptos de la ley reguladora de este tributo. Particular importancia tienen las novedades introducidas en relación con la modificación de la base imponible en los supuestos de quiebra y suspensión de pagos (fundamentalmente, con la supresión de la exigencia de autorización administrativa previa) y las relativas al mecanismo de rectificación de repercusiones y deducciones, que establecen una regulación más detallada y pormenorizada que la existente hasta la fecha.
Igualmente, hay que reseñar la flexibilización del mecanismo de deducción de las cuotas soportadas con anterioridad al inicio de la actividad (art. 111 de la LIVA) y el establecimiento de la modalidad del margen global para la determinación de la base imponible en los supuestos de aplicación del régimen especial de los bienes usados. Todo ello se completa con una serie de novedades destinadas a perfeccionar la normativa del tributo y adecuarla a las directrices comunitarias.
Los requisitos y los límites para adoptar medidas cautelares tributarias
Authors: Corcuera Torres Amable
Published: October 2023

2.º Premio Estudios Financieros 1997. Modalidad: Tributación
La Ley 25/1995, de 20 de julio, de modificación parcial de la Ley General Tributaria, introduce en su artículo 128, como una de sus novedades más significativas, la regulación de las medidas cautelares que aseguran el cobro de la deuda tributaria. Dentro del régimen jurídico de estas medidas cautelares el aspecto fundamental y más relevante es el que se refiere a su adopción. De él se ocupa el artículo 128 en sus números 1, 2 y el primer párrafo del 3, a lo largo de los cuales la ley se refiere a los distintos elementos integrantes del presupuesto de hecho de la norma, que cuando acontezcan, provocarán la consecuencia jurídica o el mandato previsto en la misma, esto es, el nacimiento de una medida cautelar, que se concretará en alguna de las modalidades que se incluyen en el citado artículo (retención del pago de devoluciones tributarias o de otros pagos que deba realizar la Hacienda Pública, embargo preventivo y cualquier otra prevista en una ley).
El trabajo premiado se ocupa precisamente del estudio de estos aspectos, de manera que, por un lado, se analizan las circunstancias necesarias para acordar medidas cautelares, y por otro, los condicionantes que la ley impone al encargado de adoptar las medidas.
Los incrementos patrimoniales en el Impuesto sobre Sociedades: esquema de tributación y casos prácticos
Authors: Salvador Cifre Concha
Published: October 2023

Este artículo tiene como principal objetivo conectar la nueva normativa del Impuesto sobre Sociedades, relativa a las variaciones patrimoniales, con las normas mercantiles, especialmente con el Plan General de Contabilidad. Al mismo tiempo, plantea la solución de casos prácticos que recogen las principales novedades, incluida la Actualización de Balances.
Thực trạng nhu cầu đào tạo nhân lực y tế tại tỉnh Hậu Giang năm 2022 và một số yếu tố liên quan
Authors: Yến Lý Kim , Tập Nguyễn Văn , Hằng Hà Thị Lệ , Bích Phạm Thị Ngọc
Published: October 2023

Nghiên cứu mô tả cắt ngang được tiến hành trên 371 nhân viên y tế tại tỉnh Hậu Giang từ tháng 11/2022 đến tháng 03/2023 nhằm mô tả thực trạng nhu cầu đào tạo nhân lực y tế tại tỉnh Hậu Giang năm 2022 và một số yếu tố liên quan. Kết quả cho thấy có 83,6% nhân viên y tế mong muốn được đào tạo hàng năm, trong đó 97,1% người mong được đào tạo về chuyên môn và 61,6% muốn đào tạo về quản lý. Kết quả nghiên cứu cho thấy có liên quan giữa tuổi (≥ 40 tuổi, OR = 0,46; 95%CI: 0,25 - 0,83), thâm niên công tác (≤ 5 năm cao > 15 năm, OR = 2,43; 95%CI: 1,0 - 6,32), chuyên môn (điều dưỡng cao hơn y tế công cộng với OR = 4,68; 95%CI: 1,21 - 16,34 hay bác sĩ cao hơn y tế công cộng với OR = 4,86; 95%CI: 1,21 - 17,81) của nhân viên y tế đến nhu cầu đào tạo nhân lực y tế. Tỷ lệ nhân viên y tế trên địa bàn tỉnh Hậu Giang có nhu cầu đào tạo cao. Chính quyền địa phương và ngành y tế cần có những chính sách, đãi ngộ và xây dựng kế hoạch đào tạo thích hợp tạo điều kiện cho nhân viên y tế được tham gia đào tạo nâng cao chuyên môn từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.
Hiệu quả bổ sung gói đa vi chất kết hợp truyền thông giáo dục chăm sóc, nuôi dưỡng đến tình trạng nhân trắc của trẻ 6 - 11 tháng ở một số xã nông thôn tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam
Authors: Nguyệt Trần Thị Minh , Nga Trần Thúy , Hà Nguyễn Thị Việt , Vân Trần Khánh , Phương Nguyễn Thị Lan , Dung Lê Thị Thùy , Hạnh Đặng Thị
Published: October 2023

Nghiên cứu nhằm mục tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng gói đa vi chất kết hợp truyền thông lên tình trạng nhân trắc của trẻ từ 6 - 11 tháng tuổi tại huyện Quảng Xương tỉnh Thanh Hóa, phân loại chỉ số nhân trắc theo WHO (2006). 360 trẻ tham gia can thiệp, chia thành 2 nhóm theo chỉ số nhân trắc, tháng tuổi và giới. Nhóm can thiệp bổ sung gói đa vi chất MNPs Bibomix, 1 gói/1 ngày; 5 gói/1 tuần, thành phần gồm 15 loại vitamin và khoáng chất, kết hợp truyền thông dinh dưỡng, nhóm chứng dùng gói giả dược truyền thông dinh dưỡng, thời gian 12 tháng. Kết quả chỉ số cân nặng, chiều dài, Z-score chiều dài/tuổi, Z-score cân nặng/tuổi, Z-score cân nặng/chiều dài, trung bình sau 6, 12 tháng tại nhóm can thiệp cải thiện tốt hơn nhóm chứng. Hiệu quả hỗ trợ điều trị sau 6 tháng và 12 tháng với suy dinh dưỡng thấp còi và nhẹ cân lần lượt là 16,6%; 32,2% (p < 0,05) và 23,6%; 14,3%. Nghiên cứu cho thấy hiệu quả rõ rệt sau 12 tháng can thiệp, do đó nên nhân rộng nơi có nguy cơ trẻ bị suy dinh dưỡng cao.
Tiên lượng lâu dài của bệnh lý tim bẩm sinh một thất và vai trò của chẩn đoán trước sinh
Authors: Trường Nguyễn Lý Thịnh , Vân Nguyễn Thị Bích
Published: October 2023

Bệnh lý tim bẩm sinh một thất là một bệnh lý phức tạp gây những hậu quả nặng nề nếu không được chẩn đoán và điều trị sớm. Nghiên cứu này nhằm tổng quan về các nghiên cứu bệnh lý tim bẩm sinh một thất và vai trò chẩn đoán trước sinh trên thế giới và Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy, sự tiến bộ của khoa học và hiểu biết sâu về bệnh lý tim bẩm sinh một thất trong những thập kỷ vừa qua đã giúp cải thiện tiên lượng bệnh đồng thời giảm thiểu rõ rệt tỷ lệ tử vong trong điều trị. Nghiên cứu này giúp điểm lại những kết quả điều trị cũng như tiên lượng lâu dài của nhóm bệnh nhân tim một thất trên thế giới trong thời gian gần đây cũng như trong nước, đồng thời cung cấp dữ liệu khái quát về chẩn đoán trước sinh tim thai tại Việt Nam.
Nghiên cứu đặc điểm siêu âm của thai có bất thường di truyền trên kết quả xét nghiệm nước ối tại Trung tâm Chẩn đoán trước sinh, Bệnh viện Phụ sản Trung ương năm 2022 - 2023
Authors: Cường Trần Danh , Linh Trần Thùy , Dương Nguyễn Thị Thùy , Thúy Đặng Phương
Published: October 2023

Mục tiêu của nghiên cứu là mô tả đặc điểm siêu âm của thai có bất thường di truyền trên kết quả xét nghiệm nước ối tại Trung tâm chẩn đoán trước sinh bệnh viện Phụ sản Trung ương. Nghiên cứu mô tả hồi cứu tiến hành trên 201 thai phụ có kết quả chọc ối bất thường từ tháng 1/2022 đến hết tháng 5/2023. Kết quả nghiên cứu cho thấy trisomy 21 có tỷ lệ tăng khoảng sáng sau gáy 35,1%, dầy da gáy 29,7%, bất thường xương sống mũi 31,1%, bất thường hệ tim mạch 25,7%, 20,3% trường hợp không có bất thường trên siêu âm. Trisomy 18 có tỷ lệ hộp sọ hình quả dâu 33,3%, nang đám rối mạch mạc 70,8%, bất thường tư thế chi trên 83,3%, bất thường tim 91,7%, thoát vị rốn 12,5%. Trisomy 13 có tỷ lệ khe hở môi, vòm hàm 60%, bất thường hệ tim mạch 40%, thoát vị rốn 40%. Các bất thường tim trong hội chứng DiGeorge đều thuộc nhóm bất thường nón - thân động mạch. Nhóm đồng hợp tử gen alpha thalassemia có các đặc điểm tim giãn 100%, tràn dịch màng tim 66,6%, bánh rau dầy 46,7%. Kết quả nghiên cứu cho thấy các dấu hiệu trên siêu âm hình thái trong quý I và quý II của thai kì có vai trò quan trọng trong định hướng chỉ định xét nghiệm di truyền sau chọc ối.
Chẩn đoán trước sinh các bất thường nhiễm sắc thể bằng kỹ thuật CNVseq cho đoàn hệ 5.008 thai kỳ Việt Nam trong giai đoạn 2018 – 2021
Authors: Sang Tăng Hùng , Thuý Đào Thị Hồng , Minh Phan Ngọc , Đăng Nguyễn Lưu Hồng , Ánh Nguyễn Duy , Thanh Lê Quang , Tuyết Hoàng Thị Diễm , Thăng Trần Nhật , Thi Hà Thị Minh , Linh Đinh Thúy , Chương Nguyễn Cảnh , Chương Dương Hồng , Phượng Đoàn Thị Kim , Anh Lương Thị Lan , Sơn Võ Tá , Hương Trịnh Nhựt Thư , Thông Nguyễn Vạn , Anh Võ Ngọc Phương , Nhi Nguyễn Yến , An Đinh Mỹ , Lộc Đoàn Phước , Thủy Đỗ Thị Thanh , Thơ Nguyễn Thị Quỳnh , Kiệt Trương Đình , Nghĩa Nguyễn Hoài , Duy Phan Minh , Hoa Giang , Cường Trần Danh
Published: October 2023

Nghiên cứu nhằm mô tả tần suất và phổ di truyền của bất thường nhiễm sắc thể bằng kỹ thuật CNVseq (Copy Number Variations – sequencing) và mối liên quan giữa các bất thường với các dấu hiệu bất thường trên siêu âm trước sinh. Thiết kế hồi cứu, mô tả cắt ngang dựa trên 5.008 thai phụ Việt Nam có bất thường về hình thái thai trên siêu âm (SA) trước sinh từ tháng 10/2018 đến tháng 05/2021 và đồng ý làm chẩn đoán trước sinh cho thai bằng xét nghiệm di truyền CNVseq dựa trên kỹ thuật giải trình tự gien thế hệ mới. Trong số 5.008 thai kỳ, 958 (19,13%) thai có mang ít nhất một bất thường nhiễm sắc thể (NST), bao gồm vi mất/lặp đoạn (8,49%), tam NST thường (6,91%), đa bất thường (2,10%) và bất thường NST giới tính (1,64%). Có mối liên quan giữa các bất thường NST và dấu hiệu bất thường hình thái nhất định trên siêu âm. Công trình này nhấn mạnh tầm quan trọng của CNVseq để phát hiện sớm các bất thường bẩm sinh trước sinh, đặc biệt là trong ba tháng đầu thai kỳ. Những phát hiện của nghiên cứu này sẽ hỗ trợ các chương trình và hướng dẫn chuyên môn trong việc phát triển các chương trình sàng lọc và chẩn đoán di truyền trước sinh hiệu quả.
Nihânî’nin Manzum Hac Seyâhatnâmesi
Authors: ALTINIŞIK Muhammet Emin
Published: October 2023

Dinî-Tasavvufi Türk edebiyatının mühim edebî türlerinden olan hac seyâhatnâmeleri, hacı kafilelerinin güzergâhlarını (menâzil), hac ibadetinin farizalarını (menâsik), hac yolculuğu boyunca ziyaret edilen yerleri, şahit olunan hadiseleri ve hacca dair izlenimleri konu edinebilen manzum, mensur veya manzum-mensur olarak kaleme alınmış eserlerdir. Türk edebiyatında ilk örneklerine 13. yüzyılda tesadüf edilen bu türün 19. yüzyıla kadar devam ettiği ve irili ufaklı pek çok örneğinin verildiği bilinmektedir. Bu türe ait manzum örneklerden biri ise Nihânî mahlaslı bir şair tarafından kaleme alınan ve bugüne değin varlığından haberdar olunmayan hac seyâhatnâmesidir. Söz konusu bu eserde Nihânî’nin Anadolu’dan ayrılmasıyla başlayan hac yolculuğu sırasıyla Hama, Şam ve Kudüs’e; oradan da Hicaz, Medine, Mekke’ye uzanmaktadır. Uğradığı şehirleri ve bu şehirlerde bulunan önemli ziyaret yerlerinin kendisinde uyandırdığı duyguları samimi ve lirik bir dille bendler halinde terennüm eden Nihânî, aralara farklı vezinlerle kaleme alınmış manzumeler de eklemiştir. Türk seyâhat edebiyatının kayıp halkalarından biri konumundaki Nihânî’nin Manzum Hac Seyâhatnâmesi üzerinde durulacak olan bu çalışmada söz konusu eser, dil, muhteva ve şekil bakımından çeşitli alt başlıklar altında ayrıntılı bir şekilde incelenecek ve eserin çeviri yazılı metnine yer verilecektir.
İlkokul Dijital Yeterlik Algısı Ölçeği Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Authors: AYDOĞAN Rukiye , GÜNDOĞDU Kerim
Published: October 2023

Bu çalışmanın amacı ilkokul öğrencilerinin dijital yeterlik algılarını belirlemek amacıyla bir ölçek geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılmasıdır. Çalışmanın evrenini Aydın ili merkez ilçesinde devlet okullarında öğrenim görmekte olan beşinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmada evreni temsil etmesi amacıyla tabakalı örneklem seçimi tercih edilmiş ve örneklem 355 kişiden oluşmuştur. Avrupa Birliği Komisyonu tarafından yaşam boyu öğrenmeye ilişkin sekiz anahtar yeterlikten dijital yeterlikler ve ilkokul programları incelenmiş; üç bilişim ve teknoloji öğretmeni, iki sınıf öğretmeni ve bir Türkçe öğretmeninin görüşleri de alınarak madde havuzu oluşturulmuştur. Devamında eğitim bilimleri alanında beş uzman ve bir Türkçe dil uzmanının görüşleri ile madde havuzuna son hali verilmiş ve 41 madde yer almıştır. Hazırlanan ölçeğin yapı geçerliğini tespit etmek amacıyla açımlayıcı faktör analizi, elde edilen yapıyı doğrulamak amacıyla da doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda beş alt boyutlu ve 18 maddelik bir yapı elde edilmiştir. Uyum indekslerinin de iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Güvenirlik analizleri sonucunda ise Cronbach alfa güvenirlik katsayısının 0.835 olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırmada geliştirilen olan Dijital Yeterlik Algısı Ölçeği ilkokullarda öğrencilerin dijital yeterlik algılarını elde etmek amacıyla kullanılabilir.
Nedîm’in Şiirinde Ney İmgesi
Authors: KAPLAN Fahri
Published: October 2023

Mevlânâ’nın Mesnevi’sinden başlayarak klasik Türk şiirinin mana ve hayal dünyasına giren “ney” imgesi şairlerce çok kez kullanılmıştır. Genellikle aşk ve ayrılık derdiyle gönlü yanık, bağrı delik deşik, yüzü sararmış âşığın sembolü olan ney, pek çok şiirde ayrılık ve hasret ile inleyişe işaret edecek şekilde yer almıştır. Lale Devri’nin şen ve şuh üslubuyla öne çıkan şairi Nedîm de bazı beyitlerinde ney imgesine yer vermiştir. Nedîm, bu beyitlerin ikisinde klasik Türk şiirinde yaygın olan dertli, gönlü yanan, feryat eden “ney” imgesini devam ettirmiştir. Ancak onun bazı şiirlerinde “ney”i şevk ile, gönül coşkunluğu ile ilişkilendirdiği görülür. Bu, Nedîm’in kendi üslubu ile de örtüşen, klasik Türk şiirinde ney imgesine getirilmiş özgün bir yorumdur. Nedîm Dîvânı’nda şairin “ney”i kalem ile ve şiirinin sesi ile örtüştürdüğü beyitlere de rastlanır. Bu çalışma; hüzün ve inleyiş ile özdeşleşmiş ney imgesinin Nedîm gibi şen ve şuh karakteri öne çıkan bir şairde nasıl işlendiğini göstermeyi amaçlamıştır. Neticede Nedîm, ney imgesini zaman zaman alışılmış tarzda kullansa da çoğu kez ona kendi şen ve coşkulu üslubunun damgasını vurmayı bilmiş, “ney”e özgün bir yorum ve duyuş getirmiştir.
Sefaradi Halk Edebiyatında Modern Coha Fıkraları: Selim Salti Örneği
Authors: SUBAŞI Doğa Filiz
Published: October 2023

Hoca hikâyeleri ve benzerleri farklı coğrafyalarda, farklı dönemlerde bazen aynı isimle bazen benzer ya da farklı isimlerle karşımıza çıkmaktadır. Şüphesiz, bu hikayeler ev sahipliği yapan kültüre, coğrafyaya ve zamana bağlı olarak tür ya da içerik olarak bazı değişiklikler sergilemektedir. 500 yılı aşkındır Anadolu topraklarında varlıklarını sürdüren Sefarad Yahudileri (1492 yılında İber Yarımadasından sürülen Yahudiler ve onların soyundan gelenler) Osmanlı himayesinde, beraberinde getirdikleri kültür ve dil mirasını gittikleri yeni yerlerdeki yerel dil ve kültürlerle harmanlayarak günümüze dek koruyabilmiştir. Bunun örneklerinden biri de Türk mizahının mihenk taşı olan Nasreddin Hoca fıkralarının benzerlerinin Sefaradi halk edebiyatında yer almasıdır. Coha, Djoha, Çuha ya da Yoha adıyla da bilinen bu karakter mizah eşliğinde ‘ders’ vermeye nesilden nesle aktarılan hikayeler ile Sefaradi kültüründe de devam etmiştir. Bu tiplemenin kökenine dair yapılagelen araştırmalardan sıyrılarak bu çalışma ile günümüzde Latin harfleri ile yazılmış Yahudi İspanyolcası dilinde Selim Salti tarafından kaleme alınan çağdaş Coha hikayelerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu fıkraların konuları üzerinde durulmuş ve örnek fıkralar Türkçeye çevrilerek sunulmuştur. Yazarla iki ayrı tarihte yapılan söyleşi aracılığıyla elde edilen bilgilerle de çalışma zenginleştirilmiştir.
Folklor ve Gelenek Kavramlarına “ChatGPT”nin Yazdığı Masallar Üzerinden Bakmak
Authors: AKSOY Hüseyin
Published: October 2023

Bu makale, gelenek kavramı etrafında ChatGPT yapay zekâ programı ve günümüz yapay zekâ teknolojilerini masal türü üzerinden tartışmaya açmaktadır. Bunun için gelenek hakkında yapılmış mevcut tanımlamalar ve geleneği ortaya çıkaran temel özellikler ile yapay zekâ robotlarının çalışma prensipleri karşılaştırılmıştır. Çalışmamızı desteklemek için söz konusu yapay zekâ robotuna çeşitli direktifler verilerek masallar oluşturulmuş ve bu masalların gelenekselliği sorgulanmıştır. Bu sorgulamada özellikle bir halk bilgisi ürününü ortaya çıkaran anlatı ortamı (anlatıcı, dinleyici), işlev açısından değerlendirmelerde bulunulmuş ve akademik camiada çokça tartışılan yapay zekâ motorlarının geleneğin yeni aktarıcısı olup olmadığı hususu tartışmaya açılmıştır. Bu tartışmalar neticesinde, aslında geleneği ve halk bilgisi ürünlerini yaratan sürecin yapay zekâ motorlarında -en azından şimdilik- bulunmadığı tespit edilmiş ve yapay zekâ motorlarının şu an için yalnızca birer metin üreticisi oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın özgün yanı, geleneğin güncellenmesi bağlamında yapay zekâ motorlarının herhangi bir işlevinin olmadığı ya da en azından yapay zekâ motorlarının gelenek taşıyıcısı olamayacağı noktasında kendi içinde tutarlı bir sonuca ulaşmasıdır.
Fator H – definição e procedimentos práticos no contexto da pesquisa científica
Authors: Pereira Filho Adalberto Alves
Published: October 2023

O sistema complemento (SC) é um componente essencial do sistema inato dos vertebrados, e sua atividade pode ser altamente prejudicial para vírus, bactérias e parasitas. É conhecido que diversos patógenos e/ou até mesmo artrópodes hematófagos possuem diferentes mecanismos para escapar do ataque do complemento de seus hospedeiros. Entre esses mecanismos, destaca-se a interação com reguladores do complemento do próprio hospedeiro, os chamados “molecules self”. Esse sucesso de patógenos em escapar do sistema do complemento foi capaz graças o desenvolvimento de receptores capazes de captar o fator H do plasma de seus hospedeiros podendo ocorre com as bactérias até mesmo parasitas. O fator H, que é uma Glicoproteína que participa da regulação da ativação do complemento podendo: a) Competir com o fator B (FB) para ligação em C3b, impedindo a geração de C3bBb; b) Promover o decaimento dos complexos C3bBb já formados, através da dissociação de Bb da C3 convertase; c) Atuar como co-fator do fator I (FI), que por sua vez cliva a cadeia alfa de C3b transformando-o em C3b inativo (iC3b) Neste e-book será elucidado sobre o Fator H e apresentando protocolos práticos de forma detalhada com base em trabalhos já publicados e experiências práticas de anos pelo presente autor.
How Technical and Governance Factors Influence Financial Sustainability of Community-Managed Borehole Water Kiosk Service in Kisumu county, Republic of Kenya
Authors: Akelo Jacktone Omullo , Nzengya Daniel Muasya
Published: October 2023

Access to safe drinking water is a global challenge, with approximately one-quarter of the world's population lacking such access. Kenya, like many Sub-Saharan African countries, grapples with water insecurity, leading to the establishment of water kiosks as a solution. However, such kiosks often face financial setbacks. This study examined the influence of technical designs and governance factors on the financial sustainability of community-managed borehole water kiosk services in Kisumu County, Kenya. The specific objectives were threefold. The first objective was to analyse the influence of water kiosks’ technical design and layout. The second was to examine the influence of borehole water committee governance. The final specific objective was to assess the influence of household participation in governance. A mixed-methods research design was employed, combining qualitative data from three focus group discussions with 31 water kiosk operators and quantitative data from questionnaires administered to 460 user households. Descriptive statistics and binary logistic regression were used to analyse quantitative data, while thematic analysis was used to analyse qualitative data. In the first objective, it was established that borehole kiosks that opened twice in a day (odds ratio = 3.58; p =.050) had statistical significance, while water kiosks discharging water with moderate pressure (odds ratio = 0.64; p =.070) had a statistically marginally significant influence on financial sustainability. For the second objective, the user households’ knowledge of the water committee members (odds ratio = 0.54; p =.002) and the frequency of water committee members’ meetings (odds ratio = 0.02; p =.026) were also established as statistically significant in influencing the financial sustainability of community-managed water kiosks. Finally, for the third objective, the household contributions towards the establishment of the borehole water kiosk (odds ratio = 0.01; p =.001) were established to significantly influence financial sustainability. Results from qualitative analysis triangulated these findings from statistical analysis. For instance, during the focus group discussions, the kiosk operators were equally concerned about the frequent breakdown of borehole water kiosks. Therefore, efficient service delivery and water quality maintenance are essential for financial sustainability. Furthermore, membership fees play a crucial role in providing financial support. Policymakers and stakeholders should consider these findings to develop subsequent strategies that ensure reliable access to safe drinking water not just in Kenya but across similar developing countries.
ESD Ideas: Positive Tipping points towards global regenerative systems
Authors: Tàbara J. David
Published: October 2023

Abstract. Coping with the threats posed by multiple negative Earth tipping points calls for large coordinated actions conducive to creating long-lasting positive synergies between human and biophysical systems. Boundary concepts, engaging narratives and aspirational visions play a crucial role in coordinating the kinds of deliberate transformations needed to address global existential challenges. The regenerative sustainability paradigm offers an enabling cognitive and discursive capacity to integrate the insights from social and natural sciences so net-positive tipping points towards a safe and just space for humanity can better be operationalised, coordinated and enacted within and across multiple kinds of social-ecological systems.
Lived Experiences and Daily Life Fatigue among Non-Medical Prescribed Opioid Users in Pakistan: A Thematic Analysis
Authors: Ullah Rizwan , Zaman Sabir , Khan Muhammad Muslim
Published: October 2023

The misuse of opioids for non-medical purposes is a persistent public health concern worldwide, particularly in developing countries like Pakistan, where a considerable number of individuals experiences the deleterious physiological and psychological consequences stemming from this behavior. The primary aim of the study was to assess the personal experiences and fatigue levels of individuals engaging in non-medical opioid use. The data were collected from addiction, and rehabilitation centers and the sample consisted of 12 individuals both males and females, who aged from 18 to 60 years (M=27.64, SD=9.10).  Additionally, individuals who were actively involved in non-medical opioid usage were included in the study.  These individuals were assessed through the utilization of a semi-structured interview approach, providing a balanced framework that allowed for both predetermined questions and open-ended inquiries to gather comprehensive information. The finding reveals that various factors, including physical and mental health issues, family dynamics, and peer influence, contribute to opioid consumption. The study identifies a wide range of symptoms, from psychological and physical effects to dependency and isolation. Moreover, rehabilitation efforts may be affected by factors such as individual motivation and familial support, while the lack of awareness about addiction treatability serves as an inhibitory factor. Although the use of opioids can initially cause feelings of pleasure, relaxation, and heightened energy akin to manic symptoms, it frequently leads to detrimental psychological outcomes. These adverse effects include impulsive actions, guilt, and disruption in daily routines.
Trade Liberalization, Education, Inflation, FDI, and Urbanization: Implications for Income Inequality in the Developing World
Authors: Bashir Furrukh , Munir Farzana , Ali Hina , Fatima Syeda Neha
Published: October 2023

The purpose of the present study is to analyze the influence of Trade openness, Expenditure in education, inflation, FDI, Household consumption expenditure, and urbanization on Income Inequality of some selected developing countries from 2006 to 2022. After collecting panel data of some selected developing economies from World Development Indicators, Im, Pesaran & Shin (IPS) – panel unit root test has been applied to check stationary levels of variables. Then, the panel ARDL technique was applied to the selected data after confirming the mixed order of integration (using IPS) of selected variables and the findings suggest that Income Inequality is significantly increased by Urbanization, Trade Openness, Inflation, and household consumption Expenditure while Expenditure in Education and Capital Formation significantly reduce Income Inequality in developing countries.
Impact of School, Government, Society and Individuals Influencing Professional Development Strategies of Rural Teachers
Authors: Xiao Sihui , Siththada Thada
Published: October 2023

A rising number of research shows that teachers' ability to excite pupils has an impact on their motivation, involvement, and academic success. The study focuses on the schooling administration development strategies affect rural teachers' skills, motivation, and performance in China's rural schools, as well as school administration support as a mediator. 280 rural school teachers from various schools in China participated in an online and in-person survey for the analysis. The results of structural equation modelling (SEM) show that teaching experience enhances performance. The findings of the study also revealed a relationship between the effectiveness of Chinese rural school teachers and their training, experience, and support from the administration of their respective schools. Additional research can be carried out to keep the understanding of our model accurate. There was yet another drawback to using a quantitative, closed-ended questionnaire. The cross-sectional form of the study makes it challenging to demonstrate a cause-and-effect relationship. A more complex approach, including student responses to instructors' motivation, student interest, and their assessments of teachers' teaching methods, will enable future research to help us better understand the process of teacher motivation. The results of this study can offer useful information to policy makers and educational administrators on the best ways to enhance teachers' abilities and performance in rural areas. The study could also show how these tactics affect teachers' motivation, which is important for keeping good instructors in rural areas.
Model evaluasi Kirkpatrick pada Program Bina Desa: Penguatan bisnis kuliner kader Pemberdayaan Kesejahteraan Keluarga (PKK)
Authors: Mahfud Tuatul , Setyawati Ria , Kusuma Bambang Jati , Dwiningrum Nawang Retno , Basri Basri
Published: October 2023

Entrepreneurs have been widely recognized as contributing greatly to improving a country's economy, including in Indonesia. In fact, currently, the segmentation of women entrepreneurs has received much attention in most governments globally. Therefore, this village development program aims to strengthen the Joint Business Group-based culinary business. The partners involved in this program are Family Welfare Empowerment cadres in South Balikpapan District. The results using the Kirkpatrick evaluation model at levels 1 and 2 show that the partners consider the training program (village development) satisfactory. Also, this training program effectively influences cooking self-efficacy and partners' entrepreneurial intentions. The evaluation of this program has important implications for strengthening the Joint Business Group-based culinary business for Family Welfare Empowerment cadres.
Examining the Influence of Reverse Logistics on Firm Performance: A Case Study from Karachi, Pakistan
Authors: Idrees Muhammad Abdullah , Abbas Insiya , Azher Sana
Published: October 2023

This investigation focuses on examining how reverse logistics impacts the performance of manufacturing firms. By treating reverse logistics as a component of the supply chain, the study suggests a method for companies to gain a competitive edge by assessing the efficiency and effectiveness of their operations. These reverse logistics practices offer a way to reduce production costs, enhance supply chain efficiency, foster customer loyalty, and promote environmental sustainability, ultimately leading to increased profitability for firms. The survey is conducted through the questionnaire only on those employees, middle managers, and the top management who are working in the manufacturing industry and also ISO-14001 certified manufacturing industry. The study is tested on the basis of Correlation and Regression. The results indicated that Firm performance may be improved through Supply Chain Visibility, Customer Satisfaction, Cost Reduction, and Environmental Sustainability. The management of the manufacturing industry should conduct seminars and create channels on the reverse logistics process to provide awareness to employees. Future research on the subject topic will be helpful and provide direction to identify the additional factor.
PENDAMPINGAN KEGIATAN OLIMPIADE SISWA NASIONAL BIDANG KOMPUTER PADA SISWA SMA NEGERI 1 PRAMBANAN SLEMAN
Authors: Sholeh Muhammad , Andayati Dina , Suraya Suraya
Published: October 2023

The National Student Olympiad (OSN) is an academic competition held annually by the Indonesian Ministry of Education and Culture for high school students. As one of the public schools in Sleman, SMA Negeri 1 Prambanan always sends students to the OSN. Preparatory efforts are always made so that students can be maximised in participating in the OSN. The OSN mentoring activity for the SMA Negeri 1 Prambanan team in 2023, especially in the computer field, was held at the AKPRIND Institute of Science & Technology computer laboratory. This activity aims to make students have an overview of OSN questions and the process of solving answers, especially programming questions. By discussing OSN material, the expected benefits include, among others, increasing student learning motivation. By understanding the types of questions and the process of solving them, students can feel more prepared and motivated to take part in the OSN. The mentoring was carried out with a training method by explaining the material and discussing OSN questions in 2022. The training material provided starts from basic computer theory, programming logic to programming material using the C++ language.  The results of the activity, students have an overview of OSN questions and the process of solving answers, especially programming questions.  Students' understanding, especially programming questions, increased and students' understanding of OSN questions and the process of solving answers, especially programming questions, can provide positive benefits for learning abilities and student achievement.
DEPRESSION, ANXIETY AND STRESS IN RURAL AND URBAN POPULATION OF ISLAMABAD
Authors:   Department of Speech Language Pathology, Isra Institute of Rehabilitation Sciences (IIRS), Isra University Islamabad, Pakistan, Shafqat Faseeha , Haider Syed Imran ,   Department of Sociology, Allama Iqbal Open University, Islamabad Pakistan, Rao Anees Rafiq ,   Department of Physical Therapy, National Institute of Rehabilitation Medicine. Islamabad. Pakistan, Waqar Saima ,   Department of Psychology, National Institute of Rehabilitation Medicine. Islamabad. Pakistan
Published: October 2023

Background: Depression, anxiety and stress are most prevalent causes of disease burden in common population. Due to rapid economic and social changes same increasing trend of these disorders has also been observed in Pakistan. Objective: To compare level of depression, anxiety and stress between rural and urban population of Islamabad, Pakistan. Methodology: A cross-sectional comparative survey was administered on a sample of n=386 participants. A total of n=193 participants belonged to rural population and n=193 belonged to urban population of Islamabad. Participants were interviewed and responses were rated on Depression Anxiety Stress 21 scale (DASS). Data was analyzed by using frequency, percentages, mean and standard deviation. To compare rural and urban population independent t-test was used. Results: The mean age of study participants was 32.46±9 years and 33.75±9.98 years in urban and rural population respectively. There was no significant difference at p≥0.05 between total scores of depression, anxiety and stress among rural and urban participants. Conclusion: Rural and urban population of Islamabad does not vary significantly on the basis of depression, anxiety and stress level. Keywords: Anxiety, DASS 21, Depression, Anxiety, Islamabad, Pakistan
Gene expression of ACE2 gene in patients infected with COVID-19 and comparing them with vaccine recipients
Authors: Kareem Mahmoud Maryam Abdul , Khudhair Nagam
Published: October 2023

COVID-19 virus caused by severe acute respiratory syndrome (SARS-Cov-2) poses a great threat to human life and public health as it enters the body through ACE2 receptors in lung and spreads through respiratory droplets and close contact. The present study aimed to investigate the role of ACE2 and some biomarkers of COVID-19 patients and vaccine recipients. In total , 80 samples divided into 4 groups (healthy, Patient , healthy vaccinated, Patient vaccinated) were studied, with 10 males and 10 females for each group. RNA was extracted from blood and ACE2 gene expression was measured by qRT-PCR , as well as some biomarkers were measured, including CRP, D.dimer, LDH, Ferritin, Urea, and Creatinine, for all study groups. The results also showed that there were significant differences at the level (P ≤ 0.05) of some biochemical variables in males and females in the healthy group, and in the group of patients, and the group of patients receiving the vaccine, the values of vital signs increased to predict the severity of infection, as for kidney functions, which included (Urea, Creatinine). The results showed a high significant difference of Urea level in females compared to males in the healthy and patients groups at the level (P ≤ 0.05), and the results of Creatinine showed a significant difference for males in the patients group at the level (P ≤ 0.05) compared to females. Significant differences for females at the level (P ≤ 0.05) compared to males in the group of those who received the vaccine, the virus caused kidney impairment in severe cases due to its binding to ACE2 found in kidney tubes, causing tissue and kidney damage in general due to the high level of both creatinine urea, and there is a high positive significant relationship between the angiotensin-converting enzyme ACE2 and some biomarkers in cases of Covid-19 and between the biomarkers each other.
ЕСТЕСТВЕННОЕ РОЕНИЕ И ЛЕТНАЯ АКТИВНОСТЬ ПЧЕЛ
Authors: Шарипов Абдурашит , Бахтиери Сайвали , Улугов Одилджон
Published: October 2023

Опылительная работа пчел характеризуется их летной активностью, пыльце собирательной способностью, нагрузкой медового зобика, медовой продуктивностью пчелиных семей при сборе нектара с растений определенного ботанического вида и некоторые другими особенностями. Летный активность рабочих пчел показывает не только использование поддерживающего типа взятка, но предприимчивость особей к его нахождению в природе. При фуражировании пчел часть из них приносит нектар, а другая цветочную обножку, служащей белковым кормом для выкармливания расплода старшего возраста. Нашей исследования показал, что в начальный период наблюдений летный активность регистрируется невысокая, так как в 1-й контрольной, и во 2-й и 3-й группах была одинаковой. Уровень летной активности повышается в два раза при цветением садов.
СИСТЕМАТИЗАЦИЯ ПАУКООБРАЗНЫХ ВРЕДИТЕЛЕЙ МЕДОНОСНЫХ ПЧЕЛ И МЕРЫ БОРЬБЫ С НИМИ
Authors: Карчин Станислав , Курманбек уулу Адылбек , Керималиев Жаныбек
Published: October 2023

Большинство видов паукообразных, которые обитают среди медоносных пчел, являются вредителями. Установлено, что некоторые виды пауков могут служить переносчиками некоторых видов болезней, причинеть вред здоровью пчелиным семьям и к сожелнию, ветеринарной наукойеще крайне мало проведено исследований в этой области, отсутствуют достоверные сведения современного эпизоотического состояния пасек, регистрируемые в них виды вредителей пчел. Общие сведения о паукообразных как членах ульевого биоценоза разрознен и недостаточны. Поэтому даже опытные пчеловоды затрудняются дать объективную оценку вредоносности пауков, поедающих медоносных пчел в немалом количестве. Специальных мер борьбы с паукообразными вредителями не разработано, а известные способы не систематизированы и им не дана эпидемиологическая оценка. В данной статье приведены результаты собственных эпизоотологических исследований по проблеме вредителей паукообразных, обобщены сведения, зарубежных ученных в области профилактики и борьбы с вредителями медоносных пчел.
Data Visualization Trends in Articles Published in 「The Journal of Lifelong Education」: Focused on Publications from 2002 to 2023
Authors:   The Korean Society for Lifelong Education, Hyun Youngsup
Published: October 2023

Recently, there has been an increase in the use of data visualization, including graphics, in academic journals in the field of lifelong education. However, in Korea, it is hard to find studies or discussions on data visualization . The purpose of this study was to investigate the data visualization research trends in articles published in 「The Journal of Lifelong Education」. Regarding the research purpose, Research Problem 1 addressed the scales (frequency and level) of data visualization in the articles, while Research Problem 2 focused on the types of data visualization used in these articles. Coding frameworks were constructed for the research problems based on reviews of previous studies. A total of 596 articles published in 「The Journal of Lifelong Education」from 2002 to 2023 were then collected and analyzed using the coding frameworks. The results were as follows: First, tables were more common than graphics. However, there has been an increase in both the frequency and level (FGA) of data visualization in recent years. Second, the analysis of data visualization types revealed that type 2 (data visualization using advanced statistics) was the most frequent (and had the highest percentage) in quantitative studies, while graphic representations of structural relationships were the most common in qualitative studies. Drawing upon these results, conclusions were formulated and implications were identified.
DEIM Reduced Order Model Constructed by Hybrid Snapshot Simulation
Authors: Wang Yi
Published: October 2023

This paper presents a methodology that combines the hybrid snapshot simulation (Bai and Wang in Int J Comput Methods 18:2050029, 2020) and the discrete empirical interpolation method (DEIM) to reduce the computational cost of constructing a DEIM-based nonlinear reduced order model (ROM) while preserving its accuracy. In distinct contrast to its traditional counterpart, the time span of the hybrid snapshot simulation is divided into multiple intervals, and a majority of the intervals are simulated by local ROMs, while a fraction by the full order model (FOM). To tackle the challenge associated with limited FOM data for ROM-DEIM construction, a new approach is proposed to reconstruct and enrich the snapshot data of nonlinear model terms using solution data in ROM intervals. A formulation and procedure based on the cell-centered finite volume method (FVM) scheme are also developed to take into account two types of nonlinearities in ROM-DEIM: the componentwise and the transport-related, non-componentwise. A global ROM-DEIM is produced immediately at the end of the snapshot simulation and can be used to accelerate online simulation for different scenarios. The proposed methodology demonstrates excellent computational performance. Specifically, the computational time of the snapshot simulation is reduced by 50% without compromising ROM-DEIM accuracy (relative error less than 0.8% compared with FOM). The results prove feasibility of combining hybrid snapshot simulation and DEIM for robust and efficient ROM-DEIM development.
Coding bacterial genetic information into structural attributes
Authors: Silva Scheila de Avila e , Martinez Gustavo Sganzerla
Published: October 2023

The gene transcription of bacteria starts with a promoter sequence being recognized by a transcription factor found in the RNAP enzyme, this process is assisted through the conservation of nucleotides as well as other factors governing these intergenic regions. Faced with this, the coding of genetic information into physical aspects of the DNA such as enthalpy, stability, and base-pair stacking could suggest promoter activity as well as protrude differentiation of promoter and non-promoter data. In this work, a total of 3131 promoter sequences associated to six different sigma factors in the bacterium E. coli were converted into numeric attributes, a strong set of control sequences referring to a shuffled version of the original sequences as well as coding regions is provided. Then, the parameterized genetic information was normalized, exhaustively analyzed through statistical tests. The results suggest that strong signals in the promoter sequences match the binding site of transcription factor proteins, indicating that promoter activity is well represented by its conversion into physical attributes. Moreover, the features tested in this report conveyed significant variances between promoter and control data, enabling these features to be employed in bacterial promoter classification. The results produced here may aid in bacterial promoter recognition by providing a robust set of biological inferences.