bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Kształcenie wymowy a rozwijanie produkcji, interakcji i mediacji ustnej, czyli redefinicja celów nauczania jpjo
Authors: Biernacka Michalina Beata
Published: February 2024

Celem artykułu jest przedstawienie założeń metodycznych pozwalających na wdrożenie w proces nauczania wymowy języka polskiego jako obcego technik typowych dla kształcenia produkcji, interakcji i mediacji ustnej, które w treningu percepcyjno-artykulacyjnym mogą okazać się zarówno atrakcyjnym elementem wieńczącym wysiłki uczniów i umożliwiającym transfer, jak i skutecznym motywatorem. Doświadczenia pokazują, że dostrzeżenie wartości preskryptywno-deskryptywnego podejścia badawczego z jednoczesnym uwzględnieniem m.in. neurodydaktycznych wskazówek co do skutecznych sposobów nauczania języków obcych, a także zrozumienie zastrzeżeń, które uczniowie najczęściej formułują wobec lekcji poprawnej wymowy, okazać się może ważnym bodźcem do próby współczesnego zredefiniowania celów nauczania. Umiejętności związane z właściwą artykulacją dźwięków mowy w opanowywanym języku rozumiane mogą być bowiem jako baza umożliwiająca niezaburzoną komunikację, a nie cel sam w sobie.
Zapewniać [‘to assure’]: Remarks on the assessment present in Polish verbum dicendi used in TV news programmes
Authors: Ciunovič Małgorzata
Published: February 2024

ZAPEWNIAĆ: UWAGI O OCENIE OBECNEJ W POLSKIM CZASOWNIKU MÓWIENIA UŻYWANYM W TELEWIZYJNYCH PROGRAMACH INFORMACYJNYCH

Wybór określonych czasowników mówienia w wypowiedziach relacjonowanych przez dziennikarzy może wskazywać, jak się wydaje, na ile obiektywny jest komentarz narracyjny danej wiadomości. Analiza próbki materiału z dwóch programów informacyjnych (Faktów i Wiadomości) pozwoli ukazać zakres oceniających czasowników mówienia używanych przez dziennikarzy i zweryfikować, czy wcześniejsze uwagi o cechach językowych tych czasowników zachowują aktualność w odniesieniu do języka mediów.
Материал ногайского языка в словаре Петра Симона Палласа (1787–1789) – к этнолингвистической идентификации
Authors: Kozera-Sławomirska Izabela
Published: February 2024

MATERIAŁ NOGAJSKI W SŁOWNIKU P.S. PALLASA (1787–1789) – W STRONĘ IDENTYFIKACJI ETNOLINGWISTYCZNEJ

Niniejszy artykuł poświęcony jest leksyce języka nogajskiego odnotowanej w XVIII-wiecznym słowniku P.S. Pallasa pt. „Sravnitel’nyje slovari vsex jazykov i narečij (…)” (1787–1789). Pallas, wybitny niemiecki zoolog i botanik, uczestnik licznych wypraw po wschodnich prowincjach Imperium Rosyjskiego, na rozkaz carycy Katarzyny II został redaktorem słownika. Zastosowany przez niego system klasyfikacyjny oraz nazewnictwo pokazują XVIII-wieczny stan wiedzy na temat wewnętrznego zróżnicowania języków turkijskich, których użytkownicy zamieszkiwali teren ówczesnego Imperium Rosyjskiego. Język nogajski wyróżnia się na tle pozostałych języków kipczackich z uwagi na cechy fonetyczne, które wykazują zarówno podobieństwa, jak i różnice na tle turkijskiej rodziny językowej. Analiza zgromadzonego materiału leksykalnego w powiązaniu z danymi etnograficznymi pozwoliła na identyfikację odnotowanego języka.
Postawa autonomiczna studenta a strategie uczenia się języka polskiego (studium przypadku)
Authors: Geben Kinga
Published: February 2024

Artykuł prezentuje studium przypadku studentki poznającej język polski od podstaw na polonistyce Uniwersytetu Wileńskiego. Stanowi ono opis jej przekonań i postaw wobec poznawanego języka oraz strategii uczenia się, które korelują z udanym nabycie języka polskiego jako obcego. Dane jakościowe były zebrane za pomocą ankiety zawierającej pytania otwarte i wywiadu narracyjnego, a także obserwacji uczestniczącej. Celem ankiety było ujawnienie związku pomiędzy dobrymi osiągnięciami w nauce języka a przekonaniami studentki na temat metod i technik uczenia się języka. Jednym z podstawowych i najbardziej powszechnie uznawanych ograniczeń badań przypadku jest brak uogólnienia, ale należy mieć nadzieję, że wyniki te przyczynią się do lepszego zrozumienia korelacji między postawą autonomiczną uczącego się a udanym nabyciem nowego języka i kultury.
Derywacja semantyczna, czyli o słowotwórstwie inaczej
Authors: Topolińska Zuzanna
Published: February 2024

Autorka artykułu broni tezy o tym, że znaczenie morfemu rdzennego warunkuje jego zdolność do przyłączania określonych afiksów słowotwórczych i ipso facto ma decydujące znaczenie dla funkcji gramatycznych derywatów (semantycznych i formalnych) zbudowanych na tym rdzeniu. Tytułowa derywacja semantyczna jest rozumiana jako przeniesienie podstawowego komponentu znaczeniowego morfemu rdzennego na wszystkie oparte na nim wyrazy pochodne.
Analysing Language and Multimodal Discourse by Means of the NEAR-FAR Image Schema
Authors: Górska Elżbieta
Published: February 2024

Analizowanie języka i dyskursu multimodalnego za pomocą schematu wyobrażeniowego „blisko – daleko”Koncentrując się na zbieżnych dowodach na pojęciową naturę metafor, których domenę źródłową stanowi schemat wyobrażeniowy blisko–daleko, takich jak: podobieństwo to bliskość, różnica to odległość, czułość/uczucie to bliskość fizyczna, dystans emocjonalny to dystans fizyczny, artykuł omawia zastosowanie schematu blisko–daleko nie tylko w praktyce badań nad językiem, ale i w badaniach multimodalnych. Jako inny rodzaj zbieżnych dowodów na psychologiczną realność omawianych metafor konwencjonalnych oraz schematu blisko–daleko przedstawione są też wyniki kilku badań eksperymentalnych. Dyskusja prowadzi do wniosku, że schemat blisko–daleko stanowi wiarygodne i użyteczne narzędzie badawcze, na którym językoznawcy kognitywni mogą polegać. W Postscriptum autorka rozważa pokrótce ramowanie pandemii Covid-19 w terminach „dystansowania społecznego” zarówno w odniesieniu do metafory dystans społeczny to dystans fizyczny, jak i czułość/uczucie to bliskość fizyczna.
Dzieje i znaczenia współczesne słów WŁASNY i WŁAŚNIE w świetle ich powiązań etymologicznych
Authors: Grzegorczykowa Renata
Published: February 2024

Artykuł przedstawia dzieje i obraz współczesny polskich słów własny i właśnie, które wywodzą się etymologicznie z psł. *vold-ti ‘władać, panować’ i *voldtь (>*volstь) ‘władza’, kontynuujących pie. rdzeń *u̯al- ‘silny, przejawiać siłę’. Pierwotne znaczenie przymiotnika własny ‘podlegający władzy’, ‘będący obiektem władania’ przesuwa się w kierunku posesywności (‘posiadany’): własny komuś ‘należący do tej osoby’. Po okresie rozchwiania znaczeniowego w dobie średniopolskiej utrwala się w tym przymiotniku znaczenie ‘należący do podmiotu’, ‘będący w związku z podmiotem’ (rzadziej – obiektem wskazanym inną grupą imienną), np. X ma własny dom, X ma własny pomysł, czym zbliża się do zaimka swój, jednakże z nim się nie utożsamiając. Pierwotny przysłówek właśnie o znaczeniu ‘dokładnie, ściśle’ (np. właśnie mówiąc), podlegający stopniowaniu (właśniej), po okresie wahań w okresie średniopolskim, przekształca się w partykułę epistemiczną potwierdzającą: ‘w istocie’, ‘naprawdę’, por. np. w tekście Wyspiańskiego – A to Polska właśnie.
Istokorenska (ne)vzporednost tvorjenk s pomenom vršilca dejanja in nosilca stanja v slovenščini
Authors: Stramljič Breznik Irena
Published: February 2024

Tworzenie nazw wykonawcy czynności i nosiciela stanu od tej samej podstawy słowotwórczej w języku słoweńskimW artykule wykorzystano materiał słoweńskiego słownika SSKJ 2 oraz korpusu Gigafida 2.0 w celu ukazania potencjału tworzenia od tej samej podstawy słowotwórczej par rzeczowników reprezentujących kategorię nazw wykonawców czynności (A) i kategorię nazw nosicieli stanów (CofS). Przeprowadzona analiza pozwala na wyciagnięcie wniosku, że możliwość równoległego tworzenia dwóch typów struktur słowotwórczych uzależniona jest od dwóch czynników: gramatycznych i semantycznych właściwości bazowego czasownika. Jeśli idzie o własności gramatyczne podstawy słowotwórczej, to ważną rolę odgrywa aspekt czasownika. Analiza pokazała bowiem, że czasowniki dokonane prefiksalne wykazują znacznie większą produktywność w zakresie tworzenia rzeczowników z rozpatrywanych kategorii. Możliwość równoległego tworzenia nazw A (w planie konceptualnym profilujących trajektor relacji) i CofS (profilujących landmark) od tej samej podstawy słowotwórczej jest typowa dla czasowników związanych z procesem komunikacji, zmianą, posiadaniem czegoś oraz z ciałem, natomiast czasowniki mentalne najrzadziej umożliwiają taką operację słowotwórczą. Znamienne jest także to, że analizowane pary rzeczowników nie są tworzone od czasowników ruchu. W dalszych badaniach nad tego typu parami derywacyjnymi należałoby uwzględnić również inne kategorie gramatyczne, m.in. przechodniość czasownika, a także role semantyczne jego argumentów.
О тенденции к аналитизму в функционировании интернациональных аффиксов (на материале русского, польского и чешского интернет-дискурса)
Authors: Koriakowcewa Elena
Published: February 2024

Tendencja do analityczności w funkcjonowaniu afiksów o statusie międzynarodowym (na przykładzie rosyjskiego, polskiego i czeskiego dyskursu internetowego) Artykuł omawia derywaty hybrydalne utworzone przez rosyjskich, polskich i czeskich internautów za pomocą afiksów pochodzenia anglo-amerykańskiego (-инг/-ing, -(o)голик/-(o)holik) oraz tzw. „euro-łacińskich” afiksów -завр/-zaur/-saurus, -оид/-oid. Ewolucja typów słowotwórczych rzeczowników rosyjskich, polskich i czeskich utworzonych za pomocą tych nowych formantów międzynarodowych została krótko opisana w aspekcie porównawczym.

РезюмеВ статье рассматриваются гибридные производные, созданные российскими, польскими и чешскими интернет-пользователями с помощью англо-американских аффиксов (-инг/-ing, -(o)голик/-(o)holik) и т.н. «евро-латинских» аффиксоидов -завр/-zaur/-saurus, -оид/-oid. Эволюция словообразовательных типов русских, польских и чешских существительных, образованных путем присоединения этих новых интернациональных формантов, была кратко описана в сравнительно-сопоставительном аспекте.
Predykatywne użycia przymiotników w rodzaju żeńskim w dawnej polszczyźnie – semantyczna charakterystyka na podstawie danych korpusowych
Authors: Bronikowska Renata
Published: February 2024

Artykuł poświęcony jest semantycznemu opisowi przymiotników, które w formie M. lp. r.ż. wchodziły w skład historycznych predykatywnych konstrukcji składniowych typu słuszna to uczynić. Na podstawie materiału zgromadzonego w Elektronicznym Korpusie Tekstów Polskich z XVII i XVIII w. (Do 1772) zostały przeanalizowane niektóre ogólne cechy semantyczne przymiotników występujących w takich konstrukcjach. Przymiotniki należące do tego zbioru łączy jedna cecha – są to nazwy własności, które mogą być odniesione do sytuacji, a nie tylko do osób i przedmiotów. Analiza wykazała duże zróżnicowanie omawianego zbioru przymiotników, choć daje się zauważyć przewagę przymiotników nazywających inherentne cechy opisywanej sytuacji i wyrażających jej ocenę z punktu widzenia nadawcy.
(Meta)refleksja nad motywacją słowotwórczą w tekście
Authors: Kaproń-Charzyńska Iwona
Published: February 2024

Autorka podejmuje w artykule refleksję nad zagadnieniem motywacji – kluczowym dla słowotwórstwa rozumianego jako element działalności mownej człowieka i dział nauki o języku. Analizuje rolę kompetencji słowotwórczej użytkowników języka i ich (meta) świadomości językowej w procesie kodowania i dekodowania informacji zawartych w derywacie z uwzględnieniem polifonicznej struktury tekstu. Ukazuje, jak nadawca steruje procesem rozumienia tekstu przez odbiorcę, poruszając się między poziomem języka przedmiotowego a poziomem metajęzykowym. W zakresie metodologii słowotwórstwa przedstawione w artykule procedury analityczne służą zarysowaniu możliwego nowego kierunku badań słowotwórczych.
Anny Wierzbickiej key words a kulturemy: porównywanie języków – porównywanie kultur?
Authors: Nagórko Alicja
Published: February 2024

Artykuł przedstawia problemy związane z percepcją teorii semantycznej Anny Wierzbickiej, w szczególności odnosi się do jej krytyki dokonanej przez Daniela Weissa. Dla Wierzbickiej język to klucz do kultury etnicznej, co mimo negatywnych reakcji części lingwistów zachodnich wydaje się bezsporne i przyjmowane jest przez badaczy tzw. językowego obrazu świata. W niniejszym artykule w miejsce key words proponuje się mniej obciążony wieloznacznością termin kulturem, a kierunek analizy ilustrują dwa polskie kulturemy: schabowy oraz cham.
O eksplikowaniu konceptów kulturowych
Authors: Niebrzegowska-Bartmińska Stanisława
Published: February 2024

Etnolingwistyka jest nauką o tożsamościach zbiorowych, o narracjach interpretujących rzeczywistość. Tożsamość zbiorowa (podzielane przez zbiorowość przekonania i wartości oraz odpowiadające im symbole) w ramach dyscypliny bywa definiowana jako konstrukt mentalny, do którego dostęp dają dopełniające się i „uzewnętrznione” językowo obrazy. Badanie tożsamości jest najbardziej skuteczne wtedy, gdy jego przedmiotem jest język – i to zarówno w węższym sensie lingwalnym (struktury języka, narracje tekstowe), jaki w szerszym, semiotycznym. Bez względu jednak na sposób pojmowania etnolingwistyki (lingwistyczny czy semiotyczny) można stawiać pytania o fenomeny językowe składające się na tożsamość, o metody, jakimi da się ją badać, a także o dane źródłowe, na podstawie których wyznaczniki tożsamości wspólnotowej da się rekonstruować. Autorka skupia uwagę na „fenomenach językowych”, które mają charakter narracyjny i składają się na tożsamość zbiorową – traktuje język jako fenomen najbardziej ludzki i znaczący fakt społeczny, który ma udział w konstruowaniu tożsamości zbiorowej. Pojęcie „narracji interpretujących rzeczywistość” odnosi do podmiotowych opowieści o świecie i jego składników, oddawanych w postaci zespołu sądów bardziej i mniej lub bardziej stabilizowanych, do opowieści będących jednocześnie interpretacjami świata i przyjmujących kształt definicji kognitywnych. W ciągu trzydziestu lat operacjonalizowania definicji kognitywnej uformowały się dwa typu opisu etnolingwistycznego – holistyczny (zintegrowany) i separacyjny (izolowany). Opis pierwszy preferowany jest w lubelskim Słowniku stereotypów i symboli ludowych, opis drugi – w Leksykonie aksjologicznym Słowian i ich sąsiadów. Oba typy opisu ujawniają funkcjonowanie wyobrażeń (stereotypów/konceptów) w pewnej sieci powiązań, których odtworzenie pozwala uchwycić system wartości leżący u podłoża badanych języków i kultur. W artykule powiązania te ukazywane są na przykładzie polskich wyobrażeń róży i wolności.
Różne oblicza prawdy. O historycznych źródłach metatekstowych użyć PRAWDY
Authors: Pastuch Magdalena
Published: February 2024

Celem artykułu jest przedstawienie procesu kształtowania się metatekstowych znaczeń jednostki prawda. Przyjmując założenie, że źródłem wystąpień na poziomie nieprzedmiotowym jest poziom przedmiotowy, autorka wskazuje historyczne początki użyć metatekstowych. Analizy prowadzą do wniosku, że prawda zarówno jako komentarz metatekstowy (dopowiedzenie), jak i jako komentarz przyzdaniowy powstała w wyniku elizji elementu werbalnego konstrukcji to (jest) prawda. Natomiast przerywnikowe użycie prawdyma swoje źródła najprawdopodobniej w funkcji partykułopodobnej, która z kolei wywodzi się z użyć parentetycznych. Prawda z poziomu metatekstowego pełni przede wszystkim funkcję markera pragmatycznego, przekazującego informacje o postawie nadawcy komunikatu. Jako taka może być rozpatrywana jako efekt procesu gramatykalizacji.
Co robi z nami post i jak o tym mówimy? Propozycja rekonstrukcji znaczenia POSTU (na przykładzie ulotek reklamowo-informacyjnych)
Authors: Kaczor Monika Katarzyna
Published: February 2024

Celem artykułu jest pragmatyczne opisanie postu – czym jest on dla użytkowników języka, co dla nich oznacza i na ile jego współczesne rozumienie może wzbogacić lub zmienić opis leksykograficzny tego słowa. Materiały reklamowe mające na celu promocję zdrowia i walkę z chorobami cywilizacyjnymi są dobrym materiałem do pokazania, jak język zachowuje to, co pierwotne, a co wtórne w myśleniu i mówieniu o poście.
AŃTOP, ĆRULKI i WINTBOJTEL, czyli o krajeńskich germanizmach kulinarnych
Authors: Kołatka Krzysztof
Published: February 2024

Zapożyczenia niemieckie stanowią immanentną część zasobu leksykalnego gwar krajeńskich (co też w dyskursie naukowym niejednokrotnie akcentowano). Biorąc pod uwagę niezwykle skomplikowaną historię Krajny, regionu położonego w północno-zachodniej Polsce, na styku Wielkopolski i Pomorza, występowanie w mowie Krajniaków elementów niemieckiej proweniencji – jednostek niebywale żywotnych, wysokofrekwencyjnych i stosunkowo łatwo identyfikowalnych – nie powinno zaskakiwać. Celem artykułu jestkilkupłaszczyznowa – genetyczna, strukturalna i semantyczna – charakterystyka krajeńskich germanizmów, należących do jednego z najliczniej reprezentowanych i najbardziej zróżnicowanych w polszczyźnie (także ludowej) pól tematycznych, jakim są bezsprzecznie kulinaria. Przedmiot bliższej analizy stanowi słownictwo dyferencjalne (w stosunku do języka ogólnopolskiego), wyekscerpowane z dwóch opracowań leksykograficznych, dokumentujących językowe bogactwo „krainy na rubieży”, mianowicie: pięciotomowegoSłownictwa krajniackiego. Słownika gwary wsi Podróżna w Złotowskiem Władysława Brzezińskiego (1982–2009) i popularnonaukowego Małego słownika gwary krajeńskiej Jowity Kęcińskiej-Kaczmarek (2017), a także atlasów dialektologicznych: Atlasu językowego kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich (1964–1978) oraz Atlasu języka i kultury ludowej Wielkopolski (1979–2005).
Nazwy pożywienia w gwarach grodzieńskich świadectwem historycznej wielojęzyczności subregionu
Authors: Konczewska Katarzyna
Published: February 2024

Przedmiotem artykułu są nazwy pożywienia w gwarach grodzieńskich rozpatrywane jako świadectwo wielokulturowej i wielojęzycznej przeszłości i tradycji subregionu, który przez ponad 500 lat stanowił jeden obszar i został rozdzielony granicą państwową w 1948 r. Podstawą do egzemplifikacji i analizy posłużyły gwarowe źródła leksykograficzne rejestrujące leksykę grodzieńską, a także materiały z eksploracji terenowych autorki przeprowadzonych na tym obszarze w latach 2015–2019. Analiza wybranych leksemów pozwala wnioskować o zetknięciu się w gwarach grodzieńskich różnych systemów językowych, przewadze leksyki prasłowiańskiej o wyraźnych cechach wschodniosłowiańskich i obecności polonizmów o białoruskich cechach gwarowych, a także nieznacznej liczby lituanizmów i jidyszyzmów.
Nazwy potraw we frazeologii polskiej
Authors: Kuligowska Katarzyna
Published: February 2024

Artykuł jest próbą przedstawienia językowo-kulturowego obrazu dawnych polskich praktyk kulinarnych i konsumpcyjnych zawartego we frazeologii polskiej. Analizie poddane zostały przysłowia i związki frazeologiczne z dawnego i współczesnego języka polskiego mające w swym składzie nazwy potraw i produktów spożywczych. Na podstawie przeprowadzonego badania można sporządzić pewnego rodzaju jadłospis przeszłych pokoleń Polaków i wskazać potrawy ulubione i najczęściej przez nich spożywane. Z przeanalizowanego materiału leksykalnego wyłania sie obraz diety bardzo zróżnicowanej społecznie, zależnej od zamożności konsumentów. Niezależnie od statusu społecznego paremie kulinarne zachęcają do minimalizmu konsumpcyjnego, zawierają pochwałę umiarkowania i pracowitości. Zobrazowany w nich zrównoważony wariant dawnej polskiej diety współczesny konsument może z powodzeniem uznać za cieszącą się obecnie dużą popularnością kuchnię ekologiczną.
Trascender en luz: Cincuenta destellos
Authors: Araiza Garaygordóbil Juan Carlos , Arce Acosta Carolina , Ávila Villegas Héctor , Brand Galindo Adán Josué , Bravo Hernández Mariana , Calderón Macías Silvia Karina , Campos Espino Jorge , Castorena Esparza María Guadalupe , Contreras Pérez María Eugenia , Corona García-Cabral Rebeca , Coronado Mares Aurelio Israel , Coronel Fuentes Adrián , de la Barrera Escamilla Daniel , del Hoyo Carrasco Juan Ignacio , Díaz Martínez Laura Angélica , Díaz Montañez Gustavo , Espinoza Dávalos Gonzalo Enrique , Gallegos Alcalá Pamela , Gómez Alvarez Edgar , Gutiérrez García Raúl Alejandro , Guzmán Soto Irene , Handal Gamundi Adisde Yolanda , Hernández Castilla Norberto , Herrera Nuño Eugenio , Jiménez Vargas Néstor Nivardo , Llort Mac Donald Daniel , Loera Valencia Raúl , López Blanco Jabea Anaclara , López González Miguel Ángel , Martín del Campo Sánchez Raúl , Martínez Herrera Sergio Ernesto , Martínez Huerta Diana , Medina Aguiñaga Daniel , Medina Medina Perla Jazmín , Morales Quezada Jorge León , Ornelas Ríos Luis Francisco , Pérez Ramírez Ramón , Pimentel González Pacheco Enrique , Quintanar Stephano José Luis , Ramírez Prado Guillermo , Ramírez Prado Jorge Humberto , Rodríguez Juárez Martha Elena , Romo de la Rosa Martha , Romo Rábago Blanca Elizabeth , Sánchez Ibarra Maximiliano , Sinclair Ávila Jorge Enrique , Soto Breceda Artemio , Torres Larios Alfredo , Vega Beyhart Arturo , Zorrilla Fierro Margarita María
Published: February 2024

En ocasión de los cincuenta años de vida como Universidad, el Departamento Editorial tuvo a bien sumarse a las actividades conmemorativas lanzando una convocatoria abierta, cuyo objetivo fue recoger un selecto muestrario de los frutos que ha dado la institución. En una primera instancia, la convocatoria permitía que cualquiera pudiese postular a las y los egresados que considerara ejemplares por su historia de vida, sus logros, la importancia de sus actividades y los reconocimientos alcanzados. De las muchas propuestas recibidas, un comité compuesto por especialistas de muy diversas áreas hizo una preselección, que terminó de pulirse con la respuesta de las y los egresados escogidos que estuvieron dispuestos a formar parte de este volumen. Me parece de enorme importancia insistir en que esta obra conmemorativa solamente es un muestrario, que de ninguna manera pretende ser exhaustivo: no se agota aquí el amplísimo número de egresados que han logrado destacarse y encarnar la máxima de esta Universidad: ser luz que ilumine. La propuesta editorial aquí planteada consideró, por una cuestión tanto de espacio como de simbolismo, sólo cincuenta lugares: cincuenta destellos de luz, como una pequeña pero significativa representación del enorme, enormísimo número de frutos luminosos que ha dado nuestro árbol en su primer medio siglo. Finalmente, ejerzamos nuestra empatía y veamos en este libro, en los cincuenta destellos aquí capturados, el reflejo de nosotros mismos y de todas las personas que hemos hecho posible el nacimiento, el desarrollo y la consolidación de la Benemérita Universidad Autónoma de Aguascalientes.
Прогнозування світових військових витрат
Authors: Руська Р. , Руський С.
Published: February 2024

Останні десятиліття супроводжуються посиленням локальних конфліктів, руйнуванням інституту безпеки держав, що супроводжуються військовими діями, наслідки яких непередбачувані. Своєрідним гарантом безпеки держави виступала система колективної безпеки, та як показав час, не є дієвою, коли держава гарант захоплює територію. Досліджуючи загальні світові військові витрати та здійснюючи прогнози, щодо них, на наступні роки, дасть змогу передбачити локальні військові конфлікти.

Мета статті ‑ застосування властивостей часових рядів для побудови прогнозних моделей визначення інтенсивності світових військових витрат у майбутньому, для підвищення ступеня поінформованості особи, яка приймає рішення стосовно важливих тенденцій у сфері зовнішньої безпеки держави.

Використовуючи базу даних SIPRI, яка є достовірним доступним джерелом статистичної інформації про військові витрати, здійснено аналіз світових військових витрат за період 1988 року до 2022 року. Розглядаючи політичну ситуацію в світі, можна відмітити, що збільшення військових витрат супроводжується загостренням військових конфліктів, зменшення – затуханням, або вирішенням конфлікту.

Дані світових військові витрати (рис. 1) являють собою часовий ряд. Для його дослідження перевірено дві гіпотези: H0 – відсутність автокореляції у показниках, ряд не стаціонарний, і для подальшої роботи необхідно приводити перетворення; H1 – автокореляція присутня, ряд є стаціонарним, з ним можна працювати. Доведено справедливість гіпотези H1. Для прогнозування світових військових витрат використовувався експонентний тренд без сезонності.

Запропоновану методику можна використати для дослідження військових витрат, як держав-сусідів, так і альянсів держав, в яких військові витрати відповідають експонентному тренду, щоб мати загальну картину щодо безпеки своєї країни. Якщо спостерігається інший тренд доцільно використовувати різновиди Arima-моделей, що і буде метою наших подальших досліджень.
Стратегія і операції у війні на виснаження
Authors: Йдстебо П.
Published: February 2024

У статті оцінено стратегію і війну в Україні у світлі радянських стратегічних дебатів 100-річної давнини. Мета ‑ поставити під сумнів життєздатність стратегічної мети повалення іншої держави за допомогою військової сили. Це зроблено в рамках класичних дебатів про стратегії руйнування та виснаження з 1880-х до 1920-х років. Ці дебати також допоможуть пояснити фундаментальні зміни в характері війни після відновлення спроб РФ повалити Україну шляхом повномасштабного вторгнення взимку 2022 року.

Основним теоретичним джерелом є книга радянського генерала Олександра Свєчина “Стратегія” 1927 року. Свій історичний метод та інтерпретації сучасної стратегії Свєчин базує на працях німецького військового історика Ганса Дельбрюка. Дельбрюк ініціював так звану німецьку стратегічну суперечку між собою та історичним відділом німецького Великого генерального штабу. Спочатку палкі дебати точилися навколо того, чи використовував прусський король Фрідріх Великий стратегію руйнування або виснаження під час Семирічної війни 1756-1763 років. Це також були дебати про історію як науку і про зловживання історією для легітимізації доктрини.

Три українські наступальні операції, описані вище, були дуже різними за розміром і формою. Ці наступальні операції ілюструють спектр оперативних можливостей в стратегії виснаження. Метою військових операцій в стратегії виснаження є накопичення здобутків там, де це можливо, і за прийнятних витрат. При цьому всі інші засоби держави будуть, з одного боку, підтримувати військові операції, а з іншого – використовувати успіхи для сприяння прогресу на політичній, дипломатичній і стратегічній аренах.

Стратегія руйнування уніфікована і допускає лише одне правильне рішення (білі). У стратегії виснаження інтенсивність збройного конфлікту може змінюватися, а отже, для кожного рівня інтенсивності може бути своє правильне рішення.
Implementation of the jucama learning model assisted by tangram media to improve students’ mathematical creative thinking skills in plane figure material
Authors: Lutfia Annizatul Lizza Mei , Fathani Abdul Halim , Alifiani Alifiani
Published: February 2024

The mathematical creative thinking skill is crucial in learning mathematics. However, the problem encountered in learning mathematics in class VII-B at SMP (Junior High School) Wahid Hasyim Malang was that the teacher did not involve students in exploring and providing opportunities to improve mathematical creative thinking skills. In overcoming this problem, the researcher applied the Jucama learning model assisted by tangram media on plane figure material. This research design was Classroom Action Research (CAR) which consisted of (1) Planning, (2) Implementation, (3) Observation, and (4) Reflection. The research subjects were 30 students in class VII-B SMP Wahid Hasyim. Data was collected through teacher and student activity observations, end-of-cycle test results, and questionnaires. This research was conducted in two cycles, with two meetings. The results indicated an increase in the percentage of observations of teacher and student activities, end-of-cycle test results, and questionnaire results. The results of observations of teacher activities in cycle I reached an average percentage of 75%, while in cycle II, it increased to 86.875%. The results of observing student activities in the first cycle reached a percentage of 73.125%, while in the second cycle, it increased to 85.75%. The end-of-cycle I test results showed that the completeness of student learning outcomes attained 63.33% with an average class score of 72. In comparison, the completeness of student learning outcomes in cycle II increased to 86.67%, with an average class score of 83.47. The results of the questionnaire in cycle I indicated that the percentage of success reached 46.67%, while in cycle II, the questionnaire results increased, with the percentage of success attaining 83.33%. Based on the results of data analysis, it can be implied that applying the JUCAMA learning model assisted by tangram media could improve the mathematical creative thinking skill of class VII-B students of SMP Wahid Hasyim Malang in the plane figure material.
The development of two-variable function derivative learning using Geogebra
Authors: Hedi Hedi , Mulyadi Ahmad Deni , Suryani Anny , Binarto Agus , Agoes Farida
Published: February 2024

Mathematics learning model using GeoGebra software has become a handy tool in teaching mathematical concepts and applications. Students can conduct experiments and explore mathematical concepts in an interactive and fun way with GeoGebra software. Using GeoGebra in learning mathematics of two-variable functions can increase students' understanding on the topic discussed, strengthen mathematical computational and visualization skills, and motivate them to know more and better complex mathematical concepts. From this perspective, this study aims to know the impact of using GeoGebra on students' understanding of the derivative of a function of two variables. Furthermore, this study was conducted on two groups of students, namely the control group (not using GeoGebra) of 53 students and the experimental group (using GeoGebra) consisting of 50 students. Based on these results descriptively students in the experimental group have higher scores on the assessment of skills in determining partial derivatives and their application. Statistically, there is a difference between the experimental and control groups in understanding the function of the derivative of the two variables.
Development of an instrument to measure student’s self-efficacy level in mathematics learning
Authors: Nugraha Wildan , Umam Khoerul
Published: February 2024

The purpose of this research is to measure the level of students' self-efficacy by developing a mathematical self-efficacy instrument and to determine the quality of the developed instrument. This research is categorized as Research and Development (RD). The resulting product of the research is a questionnaire consisting of 28 statements. The development of the mathematical self-efficacy instrument was carried out using a formative research development model. The study was conducted in 11th-grade classes at SMA 90 in South Jakarta. The findings of this research indicate that the developed instrument is valid, reliable, and of reasonably good quality, as it passed the instrument testing stages. Additionally, this research also demonstrates the criteria for students' self-efficacy level using the developed instrument.
Development of Mathematical Logic Pipeline Tools (Pilogmath) for Learning Mathematical on Logic Material
Authors: Nisa Khairun , Saputra Eri , Mursalin M
Published: February 2024

This development research aims to determine the feasibility of using Mathematical Logic Pipe teaching aid (Pilogmath) on mathematical logic material at SMA Negeri 1 Tanah Luas in terms of validity, practicality, and attractiveness. The development model used is the ADDIE development model which consists of the stages of analysis (analysis), design (design), development (development), implementation (implementation), evaluation (eveluation). The subjects of this research are class X SMA Negeri 1 Tanah Luas. The feasibility of learning media refers to the results of the assessment of teaching aids by experts, teachers and small group students. Feasibility can be seen from the results of the validator's assessment where all validators stated very valid, the results of the percentage of product ratings by media experts were 81% in the “Very Valid” category, the results of the percentage of product ratings by material experts were 87% in the “Very Valid” category, the results of the percentage of product assessment by the teacher were 92% in the “Very Practical” category, and the results of the percentage of product assessment by 6 small group students were 93 .6 % in the “Very Interesting” category. Based on product assessment by all validators who stated that it was very valid, the teachers assessment stated that it was very practical, and student assessment stated that it was very interesting, the Mathematical Logic Pipe teaching aid (Pilogmath) that was developed meeting the criteria of being very feasible to use for class X students of SMA Negeri 1 Tanah Luas.
Reeducação funcional respiratória na pessoa submetida a laringectomia total: um estudo de caso
Authors: Silva Joana , Santos Lucinda , Simões Maria Céu , Reis Patrícia
Published: February 2024

Introdução: A laringectomia total é um procedimento cirúrgico mutilante, que provoca alterações funcionais irrecuperáveis, tendo a pessoa que se adaptar a uma nova condição de saúde, bem como à exigência dos cuidados pós-operatórios.
Objetivo: Identificar os ganhos sensíveis à atuação do Enfermeiro Especialista em Enfermagem de Reabilitação, na prevenção de complicações respiratórias na pessoa laringectomizada total.
Metodologia: Estudo descritivo do tipo estudo de caso elaborado de acordo com as guidelines da Case REport. Apresentado o caso de uma pessoa submetida a laringectomia total, admitida numa Unidade de Internamento de um Centro Hospitalar, tendo sido respeitados os princípios éticos na sua abordagem. A recolha de dados foi efetuada através da anamnese, consulta do processo clínico da pessoa, exame físico (inspeção e auscultação) e avaliação dos sinais vitais.
Resultados: Com a implementação de cinco sessões de reeducação funcional respiratória verificou-se ganhos na ventilação, limpeza das vias aéreas e capacidade para promover a limpeza das vias aéreas, prevenindo, deste modo, complicações respiratórias no pós-operatório e promovendo a adaptação à sua nova condição de saúde.
Conclusão: Após a implementação de um programa de reeducação funcional respiratória à pessoa em estudo, submetida a laringectomia total, verificaram-se ganhos na ventilação, limpeza das vias aéreas e capacidade para promover a limpeza da vias aéreas. Será vantajoso realizar outros estudos nesta área, para perceber o efeito dos programas de reeducação funcional respiratória numa amostra representativa.
Revisão de Literatura: Impacto das intervenções de enfermagem na taxa de reinternamento da pessoa com Doença Pulmonar Obstrutiva Crónica
Authors: Pacheco Sidónia , Alves Teresa , Alves Tiago Rafael
Published: February 2024

Introdução: A Doença Pulmonar Obstrutiva Crónica (DPOC) representa um encargo substancial para os sistemas de saúde devido à sua natureza crónica e à frequência de episódios agudos que necessitam de hospitalização. A prevenção e o tratamento eficazes desta doença são possíveis e cruciais. As intervenções de enfermagem podem ter um papel vital na melhoria da capacidade funcional e emocional dos pacientes, incentivando a autogestão, a adesão ao tratamento e a adoção de comportamentos saudáveis.
Objetivo: Sintetizar a evidência científica sobre o impacto que as intervenções de enfermagem têm na taxa de readmissões hospitalares da pessoa com DPOC.
Metodologia: Revisão sistemática da literatura de acordo com a metodologia do Joanna Briggs Institute. Definiram-se critérios de inclusão e a pesquisa booleana, na EBSCOhost e TripDatabase.
Resultados: Foram incluídos cinco artigos para efeitos desta revisão. Os estudos retratam as componentes de suporte educacional e de capacitação da pessoa para a autogestão da doença e regime terapêutico pelo enfermeiro. Estas intervenções têm impacto positivo na qualidade de vida da pessoa com DPOC e consequentemente na diminuição no tempo de internamento e das readmissões hospitalares.
Conclusão: A pesquisa revelou uma variedade de abordagens eficazes implementadas por enfermeiros especialistas. Os resultados indicam que as intervenções de enfermagem desempenham um papel crucial nos programas de intervenção para pacientes com DPOC, sugerindo uma possível melhoria na qualidade de vida e uma redução nas readmissões hospitalares.
Group Dynamics in Multicultural Group Counseling
Authors: Ristianti Dina Hajja
Published: February 2024

Group dynamics are important in multicultural group counseling. Group leaders can create an inclusive and supportive environment for group members to broaden their understanding of diversity, and improve collective psychological well-being.  This research is qualitative research where researchers are directly involved in group counseling activities. Members of the group consist of 10 people of various ethnicities. Data were taken through interview and observation techniques and analyzed using inductive analysis techniques. The results showed that group dynamics in multicultural group counseling can be carried out at the early stage, transition stage, activity stage, and termination stage. Group leaders must improve their multicultural ability to overcome obstacles in the implementation of multicultural group counseling by adding insight related to cultural values and diversity of light games that can accommodate the cultural diversity of group members.
Educational Strategies in Wildlife Control at Airports as an Optimisation of Safety Management
Authors: Martadinata M Indra , Yeti Komalasari  , Bahrawi Ahmad , Syahputra M Efaldes
Published: February 2024

One of the factors that can cause an aircraft accident is the presence of wildlife at the airport. Wildlife can pose a threat to aviation safety if not managed properly. The purpose of this research is to analyze the education strategy for controlling wildlife at the airport as a form of safety management optimization to find out what the inhibiting factors and supporting factors in handling wildlife to get the right wildlife control pattern.  This research method is descriptive research with a qualitative approach where researchers seek supporting data by conducting interviews, observations and some document literacy from the airport studied, namely Muhammad Taufiq Kiemas Airport in West Pesisir Regency, Lampung Province. This research resulted in several findings that there are inhibiting factors, namely the absence of a wildlife hazard control unit at the airport so that the handling of wildlife does not have a planned and programmed standard procedure. However, there are several supporting factors, namely operational officers already know the types of wildlife and the causes of the gathering of wildlife around the airport. Facilities available at the airport such as perimeter fences can prevent and limit wildlife entering the airport from wild boar, monkeys, and apes. Handling of wild birds is done by traditional capture and not by the guidelines. Coordination and communication between the airport and Air Navigation are well-established and mutually supportive of wildlife control activities during operational hours. The results of this study are not only useful for the airport but also for the beginning of the development of further research on wildlife control. This research has a novelty, namely the steps of controlling wildlife at the airport and educational strategies in controlling wildlife as an optimization of safety management.
Impact of School Massification on the Professional Commitment of Teachers of Public Primary Schools in Kara, Togo
Authors: NAKPAKPERE Souglibé , TCHABLE Boussanlègue
Published: February 2024

In its efforts to provide a constant response to the various international education meetings and the requirements of Technical and Financial partners, Togo has adopted new educational policies. Preschool and primary education have now been free since 2008. This free education leads to school massification which influences the professional commitment of teachers. This article starts from the postulate according to which school massification negatively influences the professional commitment of teachers. The aim is therefore to analyze the influence of school massification on the social commitment of teachers in public primary schools in the town of Kara. To do this, a survey was carried out among 129 teachers chosen at random from 11 schools in the city. The research combines quantitative and qualitative methods. The results show that the sample is predominantly male (59%), the average age is 35 years old. The population surveyed (n=129) is mainly a BAC II graduate (n=61) and young (n=73). Teachers believe that free primary school is a source of their unease. Their professional disengagement, which is a consequence of school massification, emanates from this new policy. On the one hand, it creates insufficient infrastructure and a lack of teachers and on the other hand, it has a negative impact on the quality of academic performance.
Detection of PSMA expression on circulating tumor cells by blood-based liquid biopsy in prostate cancer
Authors: Gupta Santosh , Fernandez Luisa , Bourdon David , Hamid Anis A , Pasam Anupama , Lam Ernest , Wenstrup Rick , Sandhu Shahneen
Published: February 2024

Background: For patients with mCRPC, PSMA-targeted radioligand treatment has significantly improved the clinical outcome. A blood-based liquid biopsy assay for recognizing PSMA protein expression on circulating tumor cells may be beneficial for better informing therapeutic decision-making and identifying the patients most likely to benefit from PSMA-targeted radioligand therapy.
Methods: Using high-throughput imaging and digital AI pathology algorithms, a four-color immunofluorescence assay has been developed to find PSMA protein expression on CTCs on a glass slide. Cell line cells (LNCaP/PC3s/22Rv1) spiked into healthy donor blood were used to study the precision, specificity, sensitivity, limit of detection, and overall accuracy of the assay. Clinical validation and low-pass whole-genome sequencing were performed in PSMA-PET-positive patients with high-risk mCRPC (N = 24) utilizing 3 mL of blood.
Results: The PSMA CTC IF assay achieved analytical specificity, sensitivity, and overall accuracy above 99% with high precision. In the clinical validation, 76% (16/21) of the cases were PSMA positive with CTC heterogeneity, and 88% (21/24) of the patients contained at least one conventional CTC per milliliter of blood. Thirty-six low-pass-sequenced CTCs from 11 individuals with mCRPC frequently exhibited copy number increases in AR and MYC and losses in RB1, PTEN, TP53, and BRCA2 locus.
Conclusions: The analytical validation utilizing Epic Sciences’ liquid biopsy CTC platform demonstrated the potential to detect PSMA protein expression in CTCs from patients with mCRPC. This assay is positioned as an effective research tool to evaluate PSMA expression, heterogeneity, and therapeutic response in many ongoing clinical studies to target tumors that express PSMA.
Endoscopic Repair With Contralateral Septal Flap and Fascia Lata for Iatrogenic Skull Base Defect
Authors: Park Hae Chan , Kim Yong Hwy , Han Doo Hee
Published: February 2024

Iatrogenic skull base injury may occur during sinus surgery, and endoscopic repair is considered the gold standard for treatment. We report a 65-year-old male who experienced an iatrogenic ethmoid roof defect caused by endoscopic sinus surgery, eventually leading to four reoperations of endoscopic repairs. Autologous fascia lata and contralateral nasoseptal flap were mainly utilized for this revision case. Following 29 days of hospitalization, which included absolute bed rest with lumbar drainage for 22 days, there was a gradual improvement in the cerebrospinal fluid (CSF) profile and mental status. Additionally, the patient underwent ventriculoperitoneal shunt placement to address non-obstructive hydrocephalus resulting from meningitis, ultimately allowing him to return to his normal daily life. Critical factors in managing large skull base defects with high-flow CSF leakage include multi-layer reconstruction with fascia lata and a pedicled nasoseptal flap, sufficient control of intracranial pressure with CSF drainage and positioning, and infection control through appropriate antibiotics.
Inter- and Intraspecies extrapolation for the exploration of the pharmacokinetics in untapped populations
Authors:   , Damoiseaux David
Published: February 2024

zie proefschrift (meer dan 500 woorden)
Daya Mengikat Perjanjian Tertulis Tanpa Menggunakan Materai
Authors: Evi  , Sudiarti Elin , Nainggolan Samuel Dharma Putra
Published: February 2024

Perjanjian adalah suatu keadaan dimana seseorang mengikatkan diri dengan seseorang lainnya dalam suatu keadaan tertentu. Perjanjian dapat dibuat secara tertulis maupun secara lisan, dalam perjanjian yang dibuat secara tertulis selalu dibubuhkan materai pada perjanjian tersebut. Materai diyakini sebagai suatu keabsahan yang membuat perjanjian tertulis tersebut mengikat dan sah secara hukum. Penelitian ini berbentuk penelitian hukum normatif dengan pendekatan perundang-undangan, pendekatan konseptual. Penelitian ini bertujuan untuk mengetahui keabsahan perjanjian tertulis yang tidak menggunakan materai yaitu tetap sah sebagai suatu perjanjian dan dapat dimohonkan tanggung gugat ke Pengadilan apabila terdapat wanprestasi dalam perjanjian tertulis tanpa menggunakan materai.
Kendala dan Dampak Pendaftaran Tanah Tidak Bersertifikat pada Peningkatan Pendapatan Daerah Kota Kendari
Authors: Lubis Reyhand Batara , Akib Ma'ruf , Umar Wahyudi
Published: February 2024

Pendaftaran tanah tidak bersertifikat adalah masalah yang sering ditemukan di Indonesia. Tanah yang tidak bersertifikat sering kali tidak terdaftar di dalam sistem pendaftaran tanah yang ada sehingga kepemilikan tanah tersebut menjadi tidak jelas dan sulit untuk dilindungi. Pendaftaran tanah tidak bersertifikat memiliki dampak pada pendapatan daerah karena tanah yang belum terdaftar akan menjadi objek pajak yang dapat meningkatkan pendapatan pemerintah daerah. Namun, proses pendaftaran yang rumit dan kompleks sering kali menjadi kendala bagi masyarakat untuk mendaftarkan tanah mereka. Penelitian ini bertujuan untuk mengidentifikasi kendala-kendala yang dihadapi dalam proses pendaftaran tanah tidak bersertifikat dan dampaknya terhadap peningkatan pendapatan daerah. Penelitian ini menggunakan metode normatif empiris, dimana pendekatan normatif digunakan untuk menganalisis peraturan atau hukum yang berlaku dalam suatu bidang.  Sementara pendekatan empiris digunakan untuk mengumpulkan data yang berkaitan dengan realitas fenomena yang diamati dalam bidang tersebut. Hasil penelitian menunjukkan bahwa kendala-kendala dalam proses pendaftaran tanah tidak bersertifikat meliputi keterbatasan data dan informasi yang akurat dan lengkap, proses pendaftaran yang rumit dan memakan waktu yang lama, permasalahan hukum yang kompleks terkait dengan klaim atas tanah, dan keterbatasan sumber daya manusia dan dana untuk melakukan pendaftaran. Dampak dari pendaftaran tanah tidak bersertifikat terhadap peningkatan pendapatan daerah adalah melalui meningkatnya penerimaan pajak bagi pemerintah daerah karena tanah yang belum terdaftar akan menjadi objek pajak yang dapat meningkatkan pendapatan pemerintah.
Arabic Learning Management; Methodological And Psychological Perspective
Authors: Syamsuddin Naidin , Garancang Sabaruddin , Kasim Amrah , Haniah Haniah
Published: February 2024

This study aims to analyze the planning, implementation and evaluation of learning Arabic from a methodological and psychological perspective at UPT SMA Palopo City. This research is a type of field research whose study is descriptive-qualitative to reveal the meaning behind the reality of learning Arabic at UPT SMA Palopo City. The data collection method was through interviews which were then analyzed qualitatively using data reduction, data presentation and research conclusions. The results showed that: Learning Arabic at UPT SMA Palopo City includes three processes, namely: 1) The planning process for learning Arabic at UPT SMA Palopo City includes making syllabus, lesson plans and learning media to be used; 2) Implementation, learning Arabic at UPT SMA Palopo City includes initial activities, delivery of material and closing. Implementing learning Arabic at UPT SMA Palopo City could be more optimal; 3) Evaluation, which includes evaluation of students in the form of semester exams, assignments and so on.