bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Third places and national contexts among Generation Z in a mobile game: Quantitatively examining third place characteristics and well-being of players from Brazil, China, and the United States
Authors: Huang-Isherwood Ke , Tang Jack Lipei
Published: December 2024

Youth online engagement and well-being are especially important in emerging countries, but they tend to be understudied. Rather, the existing research tends to be more on the United States. This study examined third place theory of virtual spaces on individual-level well-being among the Generation Z from Brazil and China, especially comparing them to their U.S. counterparts. Well-being, both related to realizing your full potential and lowering psychopathology, is relevant to youth engagement in online spaces, because the spaces can help the youth express their true selves and engage in supportive online communities. The participants were players of a mobile video game whose three months of pre-survey gameplay data and survey data (N = 986) were analyzed. We compared countries on several third place characteristics, on well-being, and how the third place characteristics predicted well-being. We found that players from the three countries were significantly different in several third place characteristics (i.e., neutral ground, leveler, and conversation). Well-being was also higher among the Chinese players. Moreover, the leveler characteristic–commonality of game levels among players and their in-game friends–significantly predicted well-being. These findings from a mobile game help better understand youth online perceptions and behaviors in different countries, correlates to well-being, and contribute to the theory development of virtual third places and digital public spheres.
KİTAP KAPAĞI TASARIMLARINDA KULLANILAN PROPAGANDA TAKTİKLERİ: KİŞİSEL GELİŞİM KİTAPLARI ÖRNEĞİ
Authors: Ersan Merve , Öztok Harika Bahar
Published: December 2024

Bireylerin potansiyellerini gerçekleştirmeleri, başarılarını artırmaları, daha tatmin edici bir yaşam sürmeleri ve profesyonel gelişimleri gibi konulara odaklanan kişisel gelişim sektörü, esasen belirli ideolojik çerçevelere ve düşünce sistemlerine dayanır. Bu sektörün önemli bir parçası olan ve uzun yıllardır dünya genelinde en çok satanlar listelerinde yer alan kişisel gelişim kitapları; bu ideolojik temeller üzerine inşa edilmiş dünya görüşlerini çeşitli propagandalar vasıtasıyla sunarak benimsetmeye çalışmaktadır. Bu çalışmada, kişisel gelişim kitapları kapaklarında; amacı okurları etkileme ve satın alma konusunda ikna etme olan propaganda taktikleri incelenmiştir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Türkiye’de basılmış otuz altı farklı kitap kapağı kişisel gelişim alanının çeşitliliği bağlamında amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Seçilen kapaklar, tespit edilen 11 farklı propaganda taktiğine göre gruplandırılarak betimsel analiz ile detaylı olarak incelenmiştir. Yapılan incelemelerde; her bir kapak tasarımında en az bir çeşit propaganda taktiğinin kullanıldığı, özellikle annelik, para ve kariyer gibi rekabetin çok olduğu alanlarda taktik sayısının artabildiği görülmüştür. Her sözcüğün bir amaca hizmet edecek şekilde özenle seçildiği; sözcüklerin yeterli görülmediği durumlarda ünlü fotoğraflarından ya da promosyon taktiklerinden faydalanıldığı; sürü ve özdeşlik kavramları üzerinde durulurken, psikolojik ve sosyolojik alanlardan destek alındığı görülmüştür. Ayrıca gelişim ve ilerleme mitleri; yaşam tarzı mitleri, beğenilme mitleri, modern aile ve ataerkil toplum mitlerinin yeniden üretildiği tespit edilmiştir.
ENERJİ İTHALATÇISI BİR ÜLKE İÇİN ENERJİ FİYATLARININ TOPLAM VE SEKTÖREL BÜYÜMEYE ASİMETRİK ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Authors: Akşehirli Nurcihan
Published: December 2024

Bu çalışmada, enerji ithalatçısı bir ülke olan Türkiye'de enerji fiyatlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin 2010Q1-2023Q3 dönemi için analiz edilmesi amaçlanmıştır. Doğrusal Olmayan Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Modelinin uygulandığı analiz, dört ekonometrik model üzerine kurulmuştur. Tüm modellerde, enerji fiyatlarını temsilen petrol fiyatları bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Ekonomik büyümeyi temsilen ilk modelde toplam gayrisafi yurtiçi hâsıla, ikinci modelde tarım sektörüne ait gayrisafi yurtiçi hâsıla, üçüncü modelde sanayi sektörüne ait gayrisafi yurtiçi hâsıla, dördüncü modelde hizmet sektörüne ait gayrisafi yurtiçi hâsıla, bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. Analiz bulguları, petrol fiyatları ile tarım sektörüne ait gayrisafi yurtiçi hâsıla arasında eşbütünleşme ilişkisi olmadığını ortaya koyduğu için uzun ve kısa dönem tahminleri üç model üzerinden yapılmıştır. Hata düzeltme katsayı değerleri, üç modelde de negatif ve istatistikî açıdan anlamlı bulunmuştur. Uzun dönemde, petrol fiyatlarındaki artışların toplam gayrisafi yurtiçi hâsıla ve sanayi sektörüne ait gayrisafi yurtiçi hâsılayı azalttığı, petrol fiyatlarındaki azalışların ise her üç bağımlı değişken üzerinde artırıcı etki yarattığı belirlenmiştir. Petrol fiyatlarındaki pozitif şokların hizmet sektörüne ait gayrisafi yurtiçi hâsıla üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür. Uzun dönem katsayıları genel olarak değerlendirildiğinde, petrol fiyatlarındaki hem pozitif hem de negatif şoklardan en fazla sanayi sektörünün etkilendiği sonucuna varılmıştır.
TÜRKİYE’NİN DEPREM KONULU FİLATELİK TASARIMLARI
Authors: Aycil Serkan
Published: December 2024

Doküman incelemesi ve sayısal verilerin esas alınmasıyla oluşturulan bu çalışmanın amacı Türkiye içerikli deprem konulu filatelik materyalleri tespit etmeye çalışmaktır. Etik kurul raporu gerektirmeyen bu araştırmanın verileri 1975-2024 yılları arasında tedavüle çıkarılan 7 adet anma pulu ile 2 adet kişisel pul, 3 adet ilk gün zarfı, 3 adet özel gün zarfı, 1 adet özel tarih damgalı zarf, 1 adet özel tarih damgası, 2 adet posta kartı ve 2 adet maksimum karttan oluşmaktadır. Çalışmanın alt başlıkları V. Avrupa Deprem Mühendisliği Konferansı 1975, VII. Dünya Deprem Mühendisliği Konferansı 1980, Deprem 1999, 17 Ağustos Depreminin 5. Yıl Dönümü, Deprem Haftası, Deprem Öldürmez İhmal Öldürür, Şampiyon Melekler 2023, 6 Şubat 2023 temalı posta pullarının uluslararası baskıları, Selam Olsun Gidenlere-2 temalı özel gün zarfı ve TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi temalı kişisel pullar biçiminde sıralanmıştır. Buna göre Türkiye’deki deprem konulu filatelik tasarımların sayı ve tür itibarıyla az olduğu görülmüştür. Yapılan analizler, resmî baskıların genellikle önemli bir organizasyona ev sahipliği yapıldığı bir dönemde ya da yaşanan büyük bir afet olayının ardından yayınlandığını ortaya koymuştur. Dolayısıyla Türkiye'de deprem olgusunun normal süreçte çok çabuk unutulduğu, büyük bir afet durumunda ise farkındalığın bir anda arttığı sonucuna ulaşılmıştır.
HEDGE AGREEMENT IN AVIATION INDUSTRY
Authors: Kahraman Jale
Published: December 2024

Fuel costs constitute the largest cost item among operational costs in airline companies. Depending on the exchange rate changes in the world, fluctuations occur in fuel prices as a result of events beyond the control of the industry. As a result of these fluctuations, airline companies may be exposed to the risk of high fuel prices. In order to avoid this risk, airline companies can eliminate price uncertainty that may arise in the future and keep fuel costs under control by hedging.
The purpose of this research is to explain the Hedge agreement, which is used to eliminate the uncertainties in fuel prices in the aviation industry and the potential risks that may arise as a result of these uncertainties and examine the most commonly used hedging methods.
DOĞADAN ESİN ALAN SANAT: MANTAR YAPILAR ÖRNEĞİ
Authors: Kuyrukcu Dilek , Özçelik Hüseyin
Published: December 2024

İnsan doğanın bir parçası olarak var olmuş, hayatta kalmıştır. Mağara devrinden günümüze devam eden bu birliktelik, doğanın konu olduğu büyük bir kültür birikimine yol açmıştır. Farklı dönemlerde, farklı disiplinlerden birçok sanatçı doğayı, doğaya ait canlı, cansız nesneleri esin kaynağı olarak seçmişlerdir. Doğa; edebiyattan, mimariye, resimden, heykele sanat eserlerinde pek çok farklı yüzüyle yer almıştır. Sanatçılar çalışmalarında kimi zaman bir manzarayı kimi zaman doğada var olan canlı cansız nesneleri kendini ifade etmede araç olarak kullanmışlardır. Bu çalışmada, insan-doğa-sanat arasındaki karşılıklı etkilenme ve etkilemeye dayanan (simbiyotik) ilişkiye odaklanılmış, doğanın en önemli organizmalarından biri olan, doğadaki hayat döngüsünün temel kaynağı kabul edilen mantar yapılarından esin alan sanat çalışmaları örneklenerek, analiz edilmiş, bu doğal organizmanın sanatçı ve doğa için taşıdığı anlamlarla beraber, tarihsel anlamda da küresel kültürdeki yeri, önemi irdelenmiştir. Seçilen eserler ve sanatçılar modern yaşam içinde insanın varlıklarından haberdar olmadığı mantarlar dünyasını izleyicisine bir eser olarak sunan, eserleri aracılığıyla doğaya dair farkındalık ve duyarlılık yaratmayı hedefleyen, doğa-insan arasındaki etkileşimi sorgulayan çağdaş sanatçıların eserleridir. Mantar yapılarının sanat eserlerine hangi yönü ile yansıdığı, sanatçıların mantar yapılarını eserlerinde ne şekilde kullandıkları nitel araştırma yöntemleriyle incelenmiştir. Sonuç olarak; doğal formların çağdaş sanattaki varlığı; sanatın doğaya olan bağlılığını korurken izleyicisinin, doğaya bakışını biçimlendirme gücüne sahip olduğunu göstermektedir.
YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ GRAFİK TASARIMDA YARATICILIĞIN DÖNÜŞÜMÜ
Authors: Bulut Şükran , Özdal Mehmet Akif
Published: December 2024

Günümüzde yapay zekâ teknolojileri, grafik tasarım süreçlerini yeniden şekillendirerek, tasarımcılara yaratıcılıkta
daha fazla imkan sunmakta ve yüksek kaliteli tasarımları hızla üretmelerini sağlamaktadır. Araştırmanın amacı
yapay zekâ’nın grafik tasarıma olan etkilerini inceleyerek, bu teknolojilerin tasarımcılara sunduğu yaratıcılık
faktörünün etkisini değerlendirmektir. Bu kapsamda çalışma nitel araştırma yöntemlerinden karşılaştırmalı
analiz, literatür taraması ve mantıksal akıl yürütme teknikleri benimsenerek gerçekleştirilmiş olup, elde edilen
verilere ve teorik çerçevelere dayanarak analiz edilen literatür ve çalışmalar kapsamında sınırlandırılmıştır.
Bulgular, yapay zekâ’nın grafik tasarım süreçlerine entegrasyonunun, evrimini hızlandırdığını, tasarımcılara
sunduğu araçlarla yaratıcı vizyonların gerçeğe dönüşmesini kolaylaştırarak, tasarımcıların özgün yaratıcı
kararlarına müdahale edebilecek riskler taşıdığını Sonuçlar ise, yapay zekâ’nın grafik tasarımda hız ve yaratıcılık
sağladığı ancak, bazı durumlarda birbirine benzer tasarımlara yol açabildiği ve gelecekte yapay zekâ’nın grafik
tasarıma daha fazla entegre olacağını göstermiştir.
SPORUN GRUPLAR ARASI İLİŞKİLERİ İYİLEŞTİRMEDEKİ POTANSİYELİ: SPOR ODAKLI MÜDAHALE PROGRAMLARI ÜZERİNE BİR DERLEME
Authors: Ekici Hatice
Published: December 2024

Ön yargının sebep olduğu toplumsal sorunlarla başa çıkabilmek uzun süredir bir dizi ön yargıyı azaltıcı müdahale yöntemi (doğrudan temas, diyalog, vb.) geliştirilmiş ve test edilmiştir. Son yıllarda spor, gruplar arası ilişkileri iyileştirici ve ön yargıyı azaltıcı alternatif bir müdahale stratejisi olarak önerilmektedir. Sporun gruplar arası ilişkileri geliştirmek için bir araç olarak kullanılmasına ilişkin dünyadaki artan ilgi, birçok spor odaklı müdahale programının yürütülmesine neden olmuştur. Ancak, bu programların etkililiğini değerlendiren müdahale çalışmaları, özellikle Türkiye’de oldukça sınırlıdır. Spor odaklı müdahaleleri başarıya götüren unsurların anlaşılması için var olan müdahale çalışmalarının bulgularının bütüncül bir şekilde ele alınması oldukça önemlidir. Buna ilaveten, sporun ön yargıyı azaltıcı potansiyeline ilişkin uluslararası alan yazın oldukça zengin ve kapsamlıyken Türkçe alan yazında bu konudaki tartışmaların çok sınırlı olduğu bilinmektedir. Buradan hareketle, bu derleme çalışması, sporun gruplar arası ilişkileri iyileştirme potansiyeline yönelik alan yazındaki tartışmaları sunmayı ve dünyada ve Türkiye’de yürütülen ön yargıyı azaltıcı spor odaklı müdahale programlarının bulgularını derlemeyi ve tartışmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmanın, Türkçe alan yazına katkıda bulunabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, ilk olarak, kalkınma ve barış için spor yaklaşımı tanıtılmıştır. Sonrasında, sporun gruplar arası ilişkileri iyileştirmedeki rolüne dair alan yazındaki tartışmalara yer verilmiştir. Ardından, dünyada ve Türkiye’de gruplar arası ilişkileri iyileştirmek amacıyla yürütülen spor odaklı müdahale programlarının bulguları gözden geçirilmiş ve tartışılmıştır.
PSİKOLOJİDE ÇİFT ÇALIŞMALARINDA VE EŞLENİK ÖRNEKLEMLERDE BAĞIMSIZ OLMAMA ÖLÇÜMÜ
Authors: Akben Cantürk
Published: December 2024

Eşlenik örneklemlerde çiftlerin bireylerini bağımsız değerlendirmek bireysel bir yaklaşımdır. Ancak çiftlerden bahsedildiğinde, bireylerin birbirinden bağımsız olamayacağı kabul edilmeli ve çiftsel bir yaklaşım benimsenmelidir. Literatürde bu sayıltı "bağımsız olmama" (nonindependence) olarak tanımlanır. Çift çalışmaları literatüründe çoğunlukla göz ardı edilen konulardan biri, bağımsız olmama derecesinin raporlanmasıdır. Bu çalışmanın temel amacı öncelikle çiftsel yaklaşımlarda değişken türlerini tanımlamak ve ardından olası değişken türlerinin kombinasyonları ile çift çalışmalarında bağımsız olmama derecelerinin nasıl hesaplanacağına ilişkin örnekleri bir bütün halinde derlemektir. Bu bağlamda sırasıyla; çiftler içi bir tane bağımsız değişkenin olduğu, çiftler içi birden çok bağımsız değişkenin olduğu, karışık bağımsız değişkenlerin olduğu, çiftler arası bir tane bağımsız değişkenin olduğu ve çiftler arası birden çok bağımsız değişkenin olduğu senaryolarda bağımsız olmama derecelerinin nasıl ölçüleceğine dair örnekler sunulmuştur. Çiftler içi bağımsız değişkenlerle çalışıldığında, bağımsız olmamayı ölçmek için korelasyon ve kısmi korelasyon katsayılarını göz önünde bulundurmak önerilmiştir. Çiftler içi bağımsız değişken olmadığı durumlarda ise karışık bağımsız değişkenler için sınıf içi korelasyon katsayısının kullanımı, çiftler arası bağımsız değişkenler için ise kısmi sınıf içi korelasyon katsayısının kullanımı bağımsız olmama ölçümü için işaret edilmiştir.
TÜRKİYE’DE ENERJİ TÜKETİMİ, YAŞAM BEKLENTİSİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMI
Authors: Özgün Fergül
Published: December 2024

Bu çalışmada enerji tüketimi, yaşam beklentisi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki incelenmiştir. İnceleme Türkiye örneği üzerinden gerçekleştirilmiş, 1990-2022 yılları arasındaki veriler kullanılarak ARDL sınır testi uygulanmıştır. Modelin bağımlı değişkeni ekonomik büyümedir. Bağımsız değişkenler ise yaşam beklentisi ve enerji tüketimidir. Enerji tüketimi kapsamında yenilenebilir enerji ve fosil enerji tüketiminin etkileri ayrı ayrı modele dâhil edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre değişkenler arasında eş bütünleşme ilişkisi bulunmaktadır. Uzun dönemde yaşam beklentisi, yenilenebilir enerji tüketimi ve fosil enerji tüketiminin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi pozitif yönlüdür. Ancak uzun dönemde yaşam beklentisi ve fosil enerji tüketiminin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi anlamsızdır. Yenilenebilir enerji tüketiminin etkisi ise anlamlıdır. Uzun dönemde kişi başına düşen yenilenebilir enerji tüketimindeki %1 artış ekonomik büyümeyi %0,36 oranında arttırmaktadır. Kısa dönemde fosil enerji tüketimi ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilemektedir ve bu etki istatistiki olarak anlamlıdır. Kısa dönemde kişi başına düşen fosil enerji tüketimindeki %1 artış, ekonomik büyümeyi %0,66 oranını da arttırmaktadır. Modelin hata düzeltme terimi negatif, 1’den küçük ve anlamlıdır. Bu nedenle kısa dönemde meydana gelen sapmalar uzun dönemde dengeye gelmektedir.
KREDİ RİSKİ, FİNANSAL YAPI VE FAALİYET ETKİNLİĞİNİN BANKALARIN FİNANSAL PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Authors: Özçelik Musa
Published: December 2024

Mevcut ekonomik durumda sıkı para politikasıyla birlikte faiz oranlarında yaşanan artış bankalarda risk yönetiminin önemini artırmıştır. Bu çalışmanın amacı da kredi riski, finansal yapı ve faaliyet etkinliğinin Türkiye’de faaliyet sürdüren ticari bankaların finansal performansı üzerinde etkisini araştırmaktır. Çalışmada Borsa İstanbul’da işlem gören 8 ticari bankanın 2014-2023 dönemine ait mali tablolarından elde edilen oranlarla oluşturulan değişkenler “Yapısal Eşitlik Modeli (PLS-SEM)” ile test edilmiştir. Bulgulara göre, yüksek kredi riski ve aktif finansal yapı oranları bankaların finansal performansını olumsuz yönde etkilerken, yüksek pasif finansal yapı oranları ve faaliyet etkinliği bankaların finansal performansını olumlu yönde etkilemektedir. Ayrıca bankalarda faaliyet etkinliği ise yüksek aktif finansal yapı oranlarından olumsuz yönde etkilenirken, yüksek pasif finansal yapı oranlarından olumlu yönde etkilenmektedir. Bankaların, finansal performanslarını koruyabilmeleri için etkin kredi riski yönetimi uygulamaları, optimum finansal yapı oluşturmaları ve faaliyet etkinliğini sağlamaları gerekebilir. Özellikle sıkı para politikasıyla birlikte faizlerin artması durumunda bankalar olumsuz etkilenmemek için ücret/komisyon gelirlerini ve özkaynaklarını artırabilir.
FİNANSAL BAŞARISIZLIĞIN TAHMİNİ: BİST TİCARET ENDEKSİNDE YER ALAN FİRMALAR İÇİN BİR UYGULAMA
Authors: Turaboğlu Tuncay Turan , Yılmaz Ayşegül
Published: December 2024

Firmalar devamlılıklarını sağlayabilmek ve büyüyebilmek için net nakit akımlarını dengede tutmak ama özellikle de pozitif kılmayı amaçlarlar. Bu amaca ulaşılabilmek, firmaların risklerini azaltmalarını da gerektirir. Bir diğer deyişle yüksek getiri düşük risk ilişkisini kurmak firmalar için elzemdir. Ancak içinde bulundukları küresel rekabet ortamı, firmaların bu ilişkiyi kurabilmelerini zorlaştırmakta, başta finansal olmak üzere onları çeşitli zorluklarla karşı karşıya bırakarak başarısız olmalarına hatta iflas etmelerine neden olabilmektedir. Bu bakış açısından hareketle bu çalışma, payları Borsa İstanbul (BİST) Ticaret Endeksinde (XTCRT) işlem gören firmaların finansal açıdan başarısız olma olasılıklarını tahmin etmeyi hedeflemektedir. Bu hedef doğrultusunda; BİST XTCRT Endeksinde yer alan 13 firmanın 2017-2022 yıllarına ilişkin verileri üzerinden Altman Z-Skor ve Springate S-Skor modelleri kullanılarak finansal başarısızlık riskleri analiz edilmiştir. Analiz sonucunda; her iki modele göre de çalışılan tüm yıllar için firmaların iflas riskiyle karşı karşıya oldukları belirlenmiştir.
DİJİTAL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI
Authors: Akbaş Tuna Ayşen , Cansu Emrullah , Tuna Muharrem
Published: December 2024

Günümüzde dijitalleşme tüm sektörlerin gündeminde olan anahtar kavramlardan biridir. Teknolojik ilerlemelerle hızlanan dijitalleşme süreci, yeni iş modellerini, yönetim tarzlarını ve dijital yeterliliğe sahip çalışanları gündeme getirmektedir. Dijital teknolojilerin kaynak verimliliğini arttırma, enerji tüketimini ve emisyonları azaltma, ekonomik, çevresel ve sosyal sürdürülebilirliği destekleme gibi faydaları göz önünde bulundurulduğunda dijital sürdürülebilirlik kavramının tanımlanmasının ve teşvik edilmesinin gerektiği düşünülmektedir. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı "Kurumlarda Dijital Sürdürülebilirlik" ölçeğinin Türkçeye uyarlanmasını tamamlamak ve geçerlilik ve güvenilirlik analizlerini yapmaktır. Ölçeğin uyarlanma çalışmasının yapılması dijital sürdürülebilirlik kavramının kendi kültürümüzde de anlamlı ve etkili bir şekilde ölçülebilmesi ve farklı kültürlerde yapılan çalışmaların karşılaştırılabilmesi için uygun hale getirilmesi gerekliliğinden dolayı önem taşımaktadır. Araştırmanın sınırlılıkları arasında, toplumdaki her kuruluş veya kişinin henüz kavram hakkında ayrıntılı bilgiye sahip olmaması gösterilmektedir. Bu nedenle araştırma örneklemi güncel literatürü ve bilimsel çalışmaları takip eden "akademisyenler" olarak belirlenmiştir. Araştırmada analizler sonucunda herhangi bir madde eksiltmeksizin ölçek üç boyuta (içerik - teknoloji ve koruma - teşvik) indirgenmiştir. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ortaya çıkan üç boyut toplam varyansın % 64,663’ünü açıklamıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda 𝜒 2 /sd=2,870; GFI=0,903; CFI=0,933; TLI=0,919; IFI=0,934; RMSEA=0,078 ve RMR=0,036 şeklinde bulunan uyum indeksleri kabul edilebilir değer aralığında olup oluşan yapı desteklenmiştir. AVE ve CR değerleri ölçeğin yapı geçerliğine sahip olduğunu göstermiştir. Ölçeğin güvenirliği için, iç tutarlılık katsayısı , (Cronbach Alfa) ,896 olarak hesaplanmıştır. Çalışma için Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Alanı Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu'nun 11.03.2024 tarih ve 03/04 numaralı kararı ile etik kurul onayı alınmıştır.
A SECTORAL PERSPECTIVE ON FRONTRUNNERS AND INFORMATION CASCADES: CENTRAL AND ISOLATED CLEARING ANALYSIS USING ISOLATION FOREST
Authors: Saltık Ömür
Published: December 2024

This study analyzes the effects of information asymmetry, strategic trading behaviors, and speculative movements in markets by using the stock prices and clearing data of 448 companies listed on Borsa Istanbul between September 3, 2021, and April 9, 2024. Within the framework of the concepts of information cascade and frontrunner, this study examines the behaviors of central brokers and isolated brokers in the market, evaluating their sectoral impacts and their roles in investment returns. The aim of the study is to understand the effects of speculative trading activities by isolated brokers and the long-term investments of central brokers on market dynamics. Anomaly detection was conducted using the Isolation Forest algorithm, and the impact of these anomalies on market prices was analyzed. Additionally, the relationships between brokerage firms were investigated using network theory, and factors influencing the flow of information in the market were assessed. The findings indicate that both central and isolated brokers tend to pursue high return opportunities in sectors such as technology and energy, while central brokers adopt lower-risk investment strategies in more stable sectors. K-Means clustering analysis was employed to group returns across sectors, revealing that in certain sectors like the RaH sector, isolated brokers achieved significant gains, whereas in others, central brokers were more dominant. These analyses provide important insights into the effects of information asymmetry and speculative trading in financial markets.
SHRİNKFLASYON ALGISININ TÜKETİCİ DAVRANIŞLARINA YANSIMASI
Authors: Taş Hilal , Boyacıoğlu Ebru Z.
Published: December 2024

Çalışmanın amacı tüketicilerin shrinkflasyona ilişkin farkındalık düzeylerini belirlemek ve shrinkflasyonun tüketici davranışları üzerindeki etkisini incelemektir. Nitel araştırma deseni kullanılarak yürütülen keşifsel araştırmada Tekirdağ il merkezinde segmentasyon yöntemi kullanılarak rastgele seçilen 40 tüketici, 10’ar kişilik dört gruba ayrılmış ve shrinkflasyona ilişkin derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Tüketicilere temel gıda, atıştırmalık, kişisel bakım ve temizlik kategorileri olmak üzere shrinkflasyondan etkilenmiş ürünler gösterilerek shrinkflasyon algıları incelenmiş, tüketicilerin hangi ürün kategorisinde shrinkflasyonu daha çok fark ettikleri karşılaştırılmıştır. Elde edilen veriler Maxqda nitel veri analiz programında literatüre uygun kodlara ayrıştırılarak, kod ilişkileri tarayıcısı ve çapraz tablolar ile görselleştirilmiştir. Bulgular, tüketicilerin shrinkflasyona ilişkin farkındalık sahibi olmalarına rağmen marka bağımlılığı ve alışılmış satın alma davranışları sebebi ile satın almaya devam etme eğiliminde olduklarını göstermektedir. Shrinkflasyonun tüketicilerin satın alma kararları ve alışkanlıkları üzerinde belirgin bir etki oluşturmadığını tespit edilmiştir. Temel gıda ve atıştırmalık ürünlerindeki shrinkflasyon farkındalık düzeyinin daha yüksek, kişisel bakım ve temizlik maddelerindeki shrinkflasyon algısının daha düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca demografik faktörlerin shrinkflasyon etkili ürünleri satın alma davranışı üzerinde sınırlı etkisi olduğu tespit edilmiştir.
Evidence for natural risk processes in the past based on research of archeological sites
Authors: Vangelov Dian , Dotseva Zornitsa , Vangelova Victoria , Gerdjikov Ianko
Published: December 2024

The research of archeological sites reveals evidence of natural hazard catastrophic events in the past, which have not been influenced by anthropogenic activity. Here we present some of the numerous examples from archeological objects of different ages that have documented dramatic climate changes during the Earth’s history, pointing out that present-day climate events are not only human-induced but are the result of a complex of factors, which need serious investigation and proven facts, not only suggestions.
Nature-based solutions for erosion and flooding control of coastal areas: Comparative study of native to the Bulgarian Black Sea Coast plant species
Authors: Vergiev Stoyan , Toneva Daniela , Pencheva Tsveta , Krachunov Pavel
Published: December 2024

Sustainable development of coastal areas recommends nature-based solutions for erosion and flooding control such as planting and transplanting techniques instead of artificial coastal stabilization and protection structures. In order to compare the capacity of well adapted plant species with extensive root systems, a multidisciplinary study based on GIS mapping and modelling of seven study sites over the Bulgarian Black Sea Coast. Three hand-planted polygons were monitored and compared to natural ones. A strong correlation between percentage participation of the native, salt-tolerant plant species in dune vegetation and dynamic of the shoreline was observed. Polygons with prevailing of species from the family Poaceae had a more stable coastline, unlike polygons with predominance of species from the Cyperaceae and Asteraceae families.
Risky geological processes along the route of the Struma highway, Lot 3.2, section Tisata-Vlahinska River
Authors: Angelov Lyubomir , Strahilov Dian , Dimitrov Ivan
Published: December 2024

In the rugged terrain of the highway project Struma, Lot 3.2, east of the Kresna gorge, a variety of risky geological processes have been recognized. They include strong deep weathering of granites and gneisses, tectonic rework of rocks, and unfavorable orientation of joints and small faults. This features facilitate kinematic instability of rock blocks and rock wedges. These processes act together, threatening the design and construction of the highway. In this work, brief description of the risky processes is presented in order to emphasize the importance of careful predesign geological work for finding an optimal engineering solution. It also serves to emphasize that the geological environment is not permissible for cheaper solutions that have been applied in other highway projects in Bulgaria.
Monoclonal antibodies to human kappa and lambda light chains suitable for staining of formalin-fixed, paraffin-embedded tissue
Authors: Syrbu Sergei , Cohen Michael
Published: December 2024

Introduction. The hallmark of most B-cell neoplasia is proliferation of B-cells and clonal rearrangement of the immunoglobulin gene, which is lambda or kappa light chain restricted. Since fresh tissue is not always available to determine clonality, immunohistochemical (IHC) staining for kappa and lambda light chains is often performed on formalin-fixed, paraffinembedded (FFPE) tissue. Commercially available polyclonal antibodies typically produce high background staining and have a significant false negative rate, which makes it difficult to prove clonality. We developed a series of monoclonal antibodies to human kappa and lambda light chain constant regions by immunizing mice with purified kappa and lambda immunoglobulin light chains. Materials and methods. Screening of the hybridoma populations and clone selection was performed in two steps. Primary screening was done by ELISA in plates coated with purified human kappa and lambda light chains fixed with 10% formalin. The positive populations were then selected by IHC staining of FFPE containing B-cell neoplasms with known immunophenotype. Results. We selected eight hybridomas that produced highly specific monoclonal antibodies (mAbs) directed to the constant regions of kappa (four clones) and lambda light chains (four clones). The antibodies were used for IHC staining and direct immunofluorescence microscopy on FFPE tissues. Plasma cell neoplasms could be stained without antigen retrieval. For uniform and reproducible staining of diffuse large B-cell lymphomas and some marginal zone B-cell lymphomas with plasmacytoid differentiation, a heat-based antigen retrieval procedure was necessary. Compared with commercial polyclonal antibodies to kappa and lambda light chains these mAbs demonstrated lower background staining and produced fewer false negative results.
Impact of umbilical cord pathology on perinatal outcomes: risk factors and clinical implications
Authors: Dondiuc Iurie , Alsatou Alina , Capros Hristiana
Published: December 2024

Introduction. Umbilical cord pathology can contribute to neonatal asphyxia, stillbirth, and postnatal death in numerous cases. However, the diagnosis of umbilical cord pathology remains imperfect, and its impact on pregnancy course and outcome is often underestimated. Therefore, prenatal diagnosis of umbilical cord pathology is becoming increasingly important in preventing intra- and postnatal morbidity and mortality. Early detection of these abnormalities enables the development of necessary strategies for optimal pregnancy and delivery management. Material and methods. The study included 190 patients divided into 2 groups: L1 – 95 patients with UC abnormalities, and L0 – 95 with a normal UC. A p-value of less than 0.05 was regarded as statistically significant. Results. The development of umbilical cord pathology was frequently observed in pregnant women exposed to harmful workplace factors (psychological and emotional stress, p=0.01), harmful habits (smoking, p=0.04), and primiparas (p=0.005) with complicated gynecological and somatic histories, as well as those with a history of UC pathology in previous pregnancies (p<0.0001). Pregnancy and labor progression in patients with cord pathology showed a high rate of complications compared to control group, including urinary tract disorders (p=0.02), preterm labor at 27-28 weeks (p=0.01), polyhydramnios, which was ten times more frequent (p=0.002), and fetal growth restriction (p=0.02). In the study group, a prolonged second stage of labor was observed (p=0.01), along with acute fetal hypoxia, which required urgent pregnancy termination (p=0.01) through vacuum extraction (p=0.0009) or C-section (p=0.04). Conclusions. The analysis of the anamnestic and clinical peculiarities of the perinatal period in patients with UC pathology, compared to pregnant women without this pathology, confirmed that this commonly encountered obstetric condition represents a considerable risk factor for perinatal complications.
The importance of mucogingival flaps in guided bone regeneration in the jaws
Authors: Zugrav Vasile , Chele Dumitru , Chele Nicolae , Cucu Ghenadie
Published: December 2024

Introduction. Guided bone regeneration (GBR) is a surgical method that allows the formation of new bone in areas of atrophy of the maxillary bone. The integration of the graft or the augmented bone under the mucosal flap and the primary healing of the soft tissues are essential conditions for preventing the exposure of the regeneration site and infectious complications that inevitably lead to the failure of the GBR procedure. Materials and methods. This study presents the results of a cohort study that includes 70 patients who underwent GBR. The research involved techniques for forming muco-periosteal flaps: the Modified Periosteal Releasing Incision (MPRI) according to the principle of the double flap technique (DF) and the coronal advanced lingual flap (CALF). The study group included patients who underwent GBR using perforated titanium membrane, while the second group underwent GBR using bioresorbable poly-4 hydroxybutyrate (P4HB) synthetic mesh. The patients were evaluated periodically to monitor postoperative progress, the cases of dehiscence of the area related to augmentation site were recorded, measured and classified according to Fontana. Statistical results were generated and processed by the R Studio program. Results. In the study groups, a total of 8 cases of gingival dehiscence were registered, 4 cases in each group. In two cases, partial removal of the titanium membrane was performed by milling it, and the remaining 6 cases of dehiscence were remedied with rinses with oral antiseptic solution and scheduled visits for local care until the appearance of granulation tissue and epithelization. Conclusions. Protective membrane, flap formation, thread tension and suture relaxation all play crucial roles in guided bone augmentation without dehiscence. In our study, the small number of dehiscence cases recorded as complications did not provide significant statistical results, namely due to the technique of performing the flap according to contemporary methods, a fact also described by the specialized literature.
Analysis of spironolactone in compound powder by ultraviolet visible spectrophotometry
Authors: Mazur Ecaterina
Published: December 2024

ntroduction. Spironolactone (Spir) is a selective and competitive antagonist of aldosterone that increases the excretion of water and sodium while decreasing the excretion of potassium (K+ sparing diuretic). The substance was studied to develop qualitative and quantitative methods of analysis and to validate them according to documents regulating the quality of active pharmaceutical ingredients in the development of pharmaceutical forms. Material and methods. A new dosage form (powder) with Spir was developed and analyzed by a spectrophotometry method using a UV-Vis spectrophotometer (Agilent 8453, USA) with 10.0 mm matched quartz cells at 238±2nm, with methanol as the blank. The method was validated for specificity, linearity, precision, accuracy, robustness, LOD and LOQ. Results. The method was found to be linear in the drug concentration range of 5.0 to 30.0 μg/ml, with a correlation coefficient (R2) of 0.9994 for Spir. The LOD of Spir was 0.5 μg/ml and the LOQ was 1.4 μg/ml, indicating the method’s sensitivity. The method was established as accurate (mean recovery values of concentration at 80%, 100%, 120% ranging between 99.9 and 101.7%). Repeatability precision and intermediate precision %RSD values amongst six sample solutions were from 0.13% to 0.25% for Spir (less than 2%). The accuracy (recovery) ranged between 99.9% and 101.7%, with standard deviations ranging from 0.08% to 0.17%. Conclusions. In the presence of common excipients, such as microcrystalline cellulose, lactose monohydrate, and stearic acid, no interferences were observed. This method was found to be suitable for the routine analysis of Spir from the newly developed pharmaceutical form.
Unusual presentation of MALT lymphoma. A case report
Authors: Tcaciuc Eugen , Olaru-Stavila Catalina , Tcaciuc Angela , Antoci Lilian , Cernat Mircea , Surlari Margareta
Published: December 2024

Introduction. MALT lymphoma is the most common type of extranodal non-Hodgkin lymphoma. In two-thirds of cases, it originates in the stomach and is strongly associated with Helicobacter pylori infection. It presents a complex clinical picture, that can resemble multiple conditions, and typically follows a benign course. Clinical case presentation. This report discusses an uncommon case of a 52-year-old female who presented to the oncologist with insignificant weight loss, episodes of melena and fatigue. The disease started in 2018 with upper gastrointestinal bleeding from a gastric ulcer caused by H. pylori, which was later eradicated. The patient underwent multiple upper endoscopies over the years, with no evidence of malignancy. During the most recent investigation, an ulcerated mass of about 20 mm with infiltration of the adjacent mucosa was found. The biochemical and serological examination was within normal values. Abdominal computed tomography revealed unexplained perigastric and intestinal lymphadenopathy. The patient underwent total gastrectomy and lymph node dissection due to suspected gastric cancer. Histological and immunohistochemical examinations confirmed advanced MALT lymphoma with tumour cells positive for cluster of differentiation 45, 20 (CD45, CD20) and B-cell lymphoma 2 (BCL2). Given the advanced stage of the disease, adjuvant polychemotherapy was also administered, and the patient’s condition improved significantly. Conclusions. MALT lymphoma is a rare condition that requires close attention and a high index of suspicion, even in unusual cases like the one presented. Endoscopic examination performed by an experienced specialist, accompanied by proper biopsy and a multidisciplinary team approach increases the survival rate of patients.
Impact of Cyberattacks During the COVID19 Pandemic and Beyond
Authors: Sparsh Sopory
Published: December 2024

The COVID-19 pandemic has drastically altered the global landscape, requiring both individuals and organisations to quickly adopt remote work and digital communications. The cyber threat landscape has changed as a result of this transformation, and cyberattacks—particularly ransomware attacks—have increased. In this study, the effect of cyberattacks on the COVID-19 pandemic is analysed, along with the consequences for the post-pandemic period. This study investigates the surge in ransomware attacks and the problems these attacks cause for individuals and organizations. The report offers beneficial insights for improving readiness and addressing the changing cyber threat scenario for politicians, organisations, and cybersecurity professionals.
Analysis of the Impact of Green Marketing on Purchase Intention in the Automobile Sector: Roles of Environmental Knowledge and Green Psychological Benefits
Authors: Akanksha Kathuria
Published: December 2024

Businesses are increasingly using green marketing techniques to sway consumer behavior as environmental sustainability acquires relevance. This study investigates the relationship between purchase intention for eco-friendly products in the automotive industry and the green marketing mix, which includes product, price, place, promotion, and packaging. The study specifically looks at how consumers' understanding of environmental issues, or environmental knowledge, can deepen this relationship. Additionally, it explores how green psychological benefits—like self-expression and the "warm glow" effect—act as mediators and how green advertising and word-of-mouth affect these benefits.The study employs reliability statistics to examine the impact of green customer value, the marketing mix, and consumer attitudes on purchase intention through a structured survey of 100 consumers who are familiar with green products. Research indicates that environmental information enhances the influence of the green marketing mix on purchase intention, with psychological advantages additionally mediating this relationship. These insights can help businesses enhance their green marketing strategies to attract eco-conscious.These insights can help businesses enhance their green marketing strategies to attract eco-conscious consumers.
Machine learning innovations for enhancing quantum-resistant cryptographic protocols in secure communication
Authors: Peter Adeyemo Adepoju  , Blessing Austin-Gabriel  , Adebimpe Bolatito Ige  , Nurudeen Yemi Hussain  , Olukunle Oladipupo Amoo  , Adeoye Idowu Afolabi
Published: December 2024

Quantum computing has introduced unprecedented challenges to traditional cryptographic systems, rendering many current protocols vulnerable to quantum attacks. Quantum-resistant cryptography has emerged as a crucial field, employing innovative algorithms such as lattice-based and hash-based schemes to counter these threats. Concurrently, machine learning (ML) revolutionizes cryptography by enhancing protocol optimization, key generation, and threat detection. This paper explores the integration of ML with quantum-resistant cryptographic frameworks, highlighting its potential to address efficiency and scalability challenges while improving security. Strategies for combining these domains are discussed, emphasizing hybrid models, dynamic adaptation to threats, and lightweight solutions. The study also considers the potential risks of ML integration, such as adversarial vulnerabilities and resource demands, while recommending collaborative efforts among researchers, policymakers, and practitioners. Ultimately, this interdisciplinary approach promises robust, scalable, and future-ready cryptographic systems for secure communication in a quantum era.
Developing multimodal AI systems for comprehensive threat detection and geospatial risk mitigation
Authors: Adebimpe Bolatito Ige  , Blessing Austin-Gabriel  , Nurudeen Yemi Hussain  , Peter Adeyemo Adepoju  , Olukunle Oladipupo Amoo  , Adeoye Idowu Afolabi
Published: December 2024

Multimodal AI systems represent a groundbreaking approach to comprehensive threat detection and geospatial risk mitigation, integrating diverse data modalities such as textual, visual, and geospatial information. These systems overcome the limitations of traditional methods by synthesizing complex datasets, enabling accurate predictions and real-time decision-making. This paper explores multimodal AI systems' theoretical foundations, applications, challenges, and opportunities. Key insights include their transformative potential in disaster response, cybersecurity, urban planning, and technical hurdles like data heterogeneity, scalability, and ethical concerns such as privacy and algorithmic bias. The paper concludes with actionable recommendations for researchers, developers, and policymakers, emphasizing innovation, interdisciplinary collaboration, and the integration of these systems into existing risk management frameworks. By addressing current limitations and leveraging emerging technologies, multimodal AI systems can play a pivotal role in building resilient and sustainable societies.
Brain Tumor Detection using Deep CNNs and Ensemble Algorithms over MRI Images
Authors: Özer Ezgi
Published: December 2024

Brain tumors are one of the most common causes of human death. Early and accurate diagnosis of brain tumors is very important for effective treatment. Different learning techniques have been used in the field of health to diagnose diseases early and reduce the intensity of experts, as well as to minimize errors that may be made in diagnosis. In recent years, successful results have begun to be obtained in image processing studies in brain research, with the development of machine learning and deep learning models. In this study, pretrained deep convolution neural network methods are preferred to feature extraction from MRI images, and ensemble learning is performed to detect the tumor from extracted features. Analysis results show a 100% accuracy score, using the ensemble-based classifier with the pretrained deep networks to detect brain tumors.
A Computation Method for a Projection of a Projective Variety
Authors: Ustaoğlu Uğur , Yılmaz Erol
Published: December 2024

Consider a projective variety W⊆P^n and a point p∈P^n\W. The projection at point p onto P^(n-1) is represented by the mapping π_p:P^n\{p}→P^(n-1), where π_p (q) denotes the point of intersection between the line (pq) ̅ and P^(n-1), for q≠p. In this article, we derive a generator set for the ideal I(π_p (W)) when W is defined as the set of zero points of certain homogeneous polynomials.
Comparison of Rotary and Cryostat Microtomes in the Skeletochronology on Green Turtle Humerus Bones
Authors: Sandık Emre , Sönmez Bektaş , Yalçın Ozdilek Sukran
Published: December 2024

Skeletochronology is a powerful tool that provides information on the age of sea turtles. Digital images of histologically prepared humerus bone sections are commonly used for age determination. The quality of digital images, which is critical for robust age estimation, varies depending on the type and histological technique associated with microtome. This study aimed to compare the quality of digital image sections of humerus bones prepared by rotary and cryostat microtomes. The humerus bones of 11 juvenile stranded (dead) green turtles (mean CCL 292.1 mm) on Samandağ beach during the 2021 nesting season were used for the study. Three readers scored the quality of histologic sections prepared with two different microtomes and associated protocols, as well as the readability of the lines of arrested growth (LAGs), which they saw from 0 to 5. The Wilcoxon-signed rank-paired test was used to ascertain the disparities between the quality scores of the two protocols. In addition, the compatibility of readers was evaluated by determining the proportion of specimens with at least two identical scores for each protocol. The scores obtained from the cryostat microtome protocol had a wider variation compared to the rotary microtome protocol. The rotary microtome protocol has higher median score values (4) than the cryostat microtome protocol (3) (p
Hydrogen as an alternative energy source in railway vehicles
Authors: Kowalski Piotr , Kołodziejczak Krzysztof , Frąckowiak Eryk
Published: December 2024

The potential of hydrogen related to the popularization of alternative energy sources is confirmed by the "Green Deal" implemented by the European Commission, which aims to reduce CO2 emissions in transport by 30% by 2030 and ultimately achieve climate neutrality by 2050. Additionally, the geopolitical situation in the world , characterized by increasingly difficult access to conventional energy sources, resulting in increasing costs of their purchase, confirms the validity of taking up the topic in the area of ​​hydrogen drives in railway vehicles.
The article classifies fuels that power railway vehicles. Hydrogen fuel is presented as an alternative to powering railway vehicles. A review of railway vehicles and countries that currently have and are introducing hydrogen-powered vehicles. The advantages and threats of introducing hydrogen as a power source in railway vehicles are presented. Plans in Poland regarding the construction of hydrogen-powered railway vehicles and the planned construction of infrastructure accompanying the fuel in question were presented. The legal requirements accompanying the introduction of a railway vehicle powered by hydrogen fuel into operation in Poland are presented.
KİTAP İNCELEMESİ: SAHRAALTI AFRİKA ÜLKELERİNİN İKTİSADİ GELİŞME SÜRECİNE KISA BİR BAKIŞ
Authors: Durdu Mehmet Berkay
Published: December 2024

Erdoğan ve Acaravcı tarafından yazılan “Sahraaltı Afrika Ülkelerinin İktisadi Gelişme Sürecine Kısa Bir Bakış” başlıklı eser, iktisat başta olmak üzere, karşılaştırmalı siyaset bilimi, kamu yönetimi, sosyoloji, antropoloji, arkeoloji ve coğrafyadan faydalanarak çok disiplinli bir bakış açısıyla Sahraaltı Afrika’nın kalkınmışlık düzeyinin diğer bölgelerden niçin negatif ayrıştığını problematiği üzerine kurgulanmıştır. Gelişmişlik ve geri kalmışlık dikotomisiyle söylemsel olarak yaratılan ve ilkel, fakir, vahşi gibi sıfatlarla avrosantrik bir kimlik atfedilen Afrika’nın, kalkınma süreci ve gelişim aşamaları bu eserde, tarihsel süreç bağlamında incelenmektedir. Genel itibariyle analitik bir mahiyete sahip olan çalışmada, muhtelif ekonometrik analizlerden ve istatistiki verilerden de yararlanması hasebiyle karma bir yöntem (mixed-methodes) takip edilmiştir. Akademik yazında sıklıkla kolonyalizm mirası, kötü ve yozlaşmış yönetişime indirgenen Afrika kalkınma tarihine, erken dönemde yaşanan gelişmeleri de dahil etmesi cihetiyle bu eser, literatüre önemli bir katkıda bulunmaktadır. Bu bağlamda, Erdoğan ve Acaravcı tarafından ortaya konan eser, Afrika ekonomi politiğine ilgi duyan ve bölgenin geri kalmışlığının kökenlerini öğrenmek isteyen herkes için giriş niteliğinde, tavsiye edilen bir eserdir.