Διερεύνηση της σχέσης αλεργίας και λευχαιμίας στην παιδική ηλικία
Authors: Λαρίου Μαρία-Στέλλα 
Published: September 2021

Η Λευχαιμία αντιπροσωπεύει το ένα τρίτο του συνόλου των κακοηθειών μεταξύ των παιδιών (0-14 ετών), με την οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία (ΟΛΛ), να αποτελεί το κυρίαρχο ιστολογικό τύπο, αντιπροσωπεύοντας περισσότερο από το 80% του συνόλου των λευχαιμιών. Ο επιπολασμός των αλλεργικών νοσημάτων στην παιδική ηλικία φαίνεται να έχει αυξηθεί παγκοσμίως στα τέλη του 20ου αιώνα, ενώ πιθανολογείται αυξητική τάση και στην επίπτωση της παιδικής ΟΛΛ. Αρκετές μελέτες δείχνουν αντίστροφη συσχέτιση μεταξύ των αλλεργικών παθήσεων και της ΟΛΛ· όμως, καμία μελέτη μέχρι σήμερα, δεν έχει διερευνήσει αυτή την σχέση, χρησιμοποιώντας τόσο τα αναφερόμενα στοιχεία από το ατομικό ιστορικό αλλεργίας, όσο και βιολογικούς δείκτες της ατοπικής ευαισθητοποίησης. Σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ αλλεργίας και του κινδύνου ανάπτυξης ΟΛΛ στα παιδιά, χρησιμοποιώντας τόσο τα αναφερόμενα στοιχεία από το ατομικό ιστορικό αλλεργίας, καθώς και εργαστηριακή επιβεβαίωση για τη διάγνωση της ατοπίας. Τα στοιχεία τόσο για τους ασθενείς όσο και για τους εξομοιωμένους, κατά φύλο και ηλικία, μάρτυρες προήλθαν από το Αρχείο Καταγραφής των Παιδικών και Αιματολογικών Κακοηθειών (NARECHEM, http://narechem.gr) και περιελάμβαναν δείγματα αίματος και πληροφορίες από το αλλεργικό ιστορικό των παιδιών. Σε χρονικό διάστημα 4,5 ετών (1/1/1999 έως 30/6/2003) καταγράφηκαν 338 παιδιά με παιδική ΟΛΛ (0-14 ετών). Στοιχεία για τις μεταβλητές που μελετήθηκαν ήταν διαθέσιμα για 252 παιδιά με ΟΛΛ και 292 μάρτυρες. Η ειδική IgE έναντι των αλλεργιογόνων ως δείκτης αλλεργικής προδιάθεσης προσδιορίστηκε για 24, κοινά στην Ελλάδα, αναπνευστικά και τροφικά αλλεργιογόνα, χρησιμοποιώντας μια ενζυμική ανοσολογική δοκιμασία. Οροθετικότητα, σε ένα ή περισσότερα αλλεργιογόνα από αυτά που εξετάσθηκαν, θεωρήθηκε διαγνωστική για αλλεργία. Πολλαπλή μη δεσμευμένη λογαριθμιστική εξάρτηση χρησιμοποιήθηκε προκειμένου να εκτιμηθούν οι Σχετικοί Κίνδυνοι και τα 95% τα Όρια Αξιοπιστίας. Το αναφερόμενο ιστορικό αλλεργίας συνολικά (ΣΚ: 0,49, 95% ΟΑ: 0,34-0,72) καθώς και κάθε μία από κύριες υποκατηγορίες του (αναπνευστική, τροφική, οποιαδήποτε άλλη κλινική αλλεργία), είχαν έντονα αντίστροφη σχέση με την ΟΛΛ· ομοίως, προς την ίδια κατεύθυνση ήταν και η αντίστροφη συσχέτιση της ειδικής IgE στον ορό (ΣΚ: 0,43, 95% ΟΑ: 0,22-0,84), στην οποία συνέβαλε κυρίως η IgE έναντι των τροφικών αλλεργιογόνων (ΣΚ: 0,39, 95% ΟΑ: 0,18 - 0,83). Τα ίδια αποτελέσματα προέκυψαν, όταν είτε το κλινικό ιστορικό αλλεργίας είτε η IgE συνολικά ή οι υποκατηγορίες της (τροφική ή αναπνευστική) εισήχθησαν από κοινού στο μοντέλο. Συμπερασματικά, τα ευρήματα της μελέτης μας υποστηρίζουν ότι πέρα από την ήδη επικρατούσα αρνητική συσχέτιση της παιδικής ΟΛΛ με το ιστορικό αλλεργίας, η ίδια συσχέτιση παρατηρείται και όταν οι ορολογικοί δείκτες της αλλεργικής προδιάθεσης χρησιμοποιούνται ως εναλλακτική μέθοδος διάγνωσης της αλλεργίας. Δεδομένης της παράλληλης αύξησης στη συχνότητά τους, οι δύο οντότητες φαίνεται να μοιράζονται κάποιους κοινούς αιτιολογικούς παράγοντες, παρά να συσχετίζονται άμεσα μεταξύ τους. Οι κύριοι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί παραμένουν προς διερεύνηση, σε διαφορετικούς πληθυσμούς με πιο ακριβείς δείκτες αλλεργικής προδιάθεσης και μελέτες με συναφή επιδημιολογικό σχεδιασμό. Διεθνείς συνεργατικές μελέτες μπορεί επίσης να παρέχουν το πλαίσιο, στο οποίο διεπιστημονικές ομάδες ερευνητών να μπορούν να ανταλλάξουν απόψεις σχετικά με τους παθογενετικούς μηχανισμούς, που συνδέουν την περιβαλλοντική έκθεση με τον κίνδυνο λευχαιμογένεσης στην παιδική ηλικία.