Rëndësia e TIK-ut dhe aktiviteteve edukative jashtëshkollore në të nxënit e pavarur
Authors: Mexhuani Arbnesha 
Published: June 2024

Dihet se për një kohë të gjatë, i vetmi burim dijesh për nxënësit ka qenë shpjegimi i mësuesit dhe libri, si dhe varësia nga mësuesi, ndërsa sot përparimet në shkencë, në teknikë e në teknologji, si dhe informimi i shpejtë, ndikojnë pozitivisht për të bërë ndryshime të thella në organizimin e procesit mësimor. Sot ato kanë bërë të mundur që të modernizohen teknikat e kërkimit e të përhapjes së informacionit që merren nga burime të ndryshme. Përmes këtyre metodave dhe teknikave bashkëkohore, edhe Korniza e Kurrikulumit për arsimin parashkollor, fillor dhe të mesëm, parasheh që mësimdhënia dhe mësimnxënia të mbështet edhe në integrimin e çështjeve ndërrkurikulare si: teknologjia informative e komunikimit (kompjuteri, interneti, video, televizori, etj) dhe aktiviteteve edukative jashtëshkollore (ekskursioneve, vizitave në muze, ekspozitave të ndryshme, manifestimeve kulturore, etj). Përveç kësaj, Ministria e Arsimit Shkencës dhe Teknologjisë ka nxjerrur Udhëzimin Administrativ, që përmes tij rregullohet mënyra e organizimit dhe e realizimit të vizitave, shetitjeve, ekskursioneve dhe manifestimeve kulturore në shkollat fillore dhe të mesme në Kosovë . Duke u bazuar në këtë dhe duke pasur parasysh se të gjitha këto janë pjesë e procesit mësimor dhe mund të integrohen në çdo lëndë mësimore, që shkollat shumë pak i japin hapësirë, atëherë përpjekja ime ka qenë, që të analizojë rëndësinë e të nxënit të pavarur, si dhe rolin e mësimdhënësve për fuqizimin e të nxënit përmes metodave dhe aktiviteteve të ndryshme, që organizohen në shkollë dhe jashtë saj. Punimi Rëndësia e TIK-ut dhe aktiviteteve edukative jashtëshkollore në të nxënit e pavarur synon t’u vijë në ndihmë, mësuesve, nxënësve dhe të gjithë aktorëve të arsimit parauniversitar, që të njihen me rëndësinë dhe vlerat e TIK-ut dhe aktiviteteve edukative jashtëshkollore që organizohen në institucione shkencore dhe kulturore.
Përdorimi i TIK-it në shkollë dhe aktivitetet edukative jashtëshkollore, kanë vlerë të madhe edukative, për arsye se ofrojnë alternativa të mësimdhënies dhe të mësimnxënies, gjë që kjo shkollat i shpie që të kenë një mësimdhënie bashkëkohore. Përmes tyre, te nxënësit, zbulohet potenciali i tyre për të nxënë si dhe aftësitë e tyre kërkuese. Nxënësit përmes këtyre metodave dhe aktiviteteve jashtëshkollore mund të zhvillojnë mësim të gjithanshëm.
Studimi është i ndarë në kapituj dhe secili prej tyre synon të zbërthejë një aspekt të edukimit përmes trajtimit të koncepteve dhe veprimtarive praktike që mund të zhvillohen në shkollë dhe jashtë saj. Kapitulli i parë trajton rëndësinë e të nxënit të pavarur të nxënësve dhe kjo mund të arrihet duke vendosur një bashkëpunim mësues-nxënës, brenda në shkollë dhe jashtë mësimit. Punimi përshkohet nga ideja që mësimdhënësit duhet të largohen nga tradicionalizmi pedagogjik duke përdorur metoda, teknika dhe strategji të përshtatshme që lehtësojnë dhe nxisin te nxënësit pavarësinë e tyre në nxënie.
Në kapitullin e dytë përshkruhet rëndësia e teknologjisë informative që fuqizon të nxënit e pavarur të nxënësve. Teknologjitë mësimore janë të shumëllojshme, mirëpo ato që janë përshkruar në analizë janë kompjuteri, interneti, video, televizori dhe kasetofoni të cilat ushtrojnë ndikim të ndjeshëm në procesin mësimor. Përdorimi i këtyre mjeteve shpie në forcimin e të nxënit kritik e krijues gjatë periudhës shkollore dhe gjatë gjithë jetës. Në kapitullin e tretë është përshkruar rëndësia e institucioneve jashtë shkolle dhe aktivitetet me karakter mësimor.
8
Aktivitetet jashtëshkollore të cilat janë cekur në analizë janë: Ekskursionet, vizitat në muze, organizimi i ekspozitave të ndryshme, bibliotekat, manifestimet kulturore, etj. Organizimi në mënyrë edukative i të gjitha këtyre aktiviteteve jashtëshkollore, ndihmon në rritjen e aftësive të nxënësve për të bërë punë kërkimore krijuese, për të fituar shprehi praktike, për të zgjeruar horizontin e tyre dhe për t’i aftësuar nxënësit që teorinë ta lidhin me praktikën.