Η ποιοτική και ποσοτική επίδραση των απαραίτητων αμινοξέων στη διαιτητική αγωγή των υπέρβαρων και παχύσαρκων ανθρώπων
Authors: Χατζημωυσής Σοφοκλής 
Published: September 2021

Η παχυσαρκία έχει εξελιχθεί ως ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας της εποχής μας. Είναι μια επιδημία που πλήττει και τα δύο φύλα σε όλο το εύρος του ηλικιακού φάσματος. Ο επιπολασμός της παχυσαρκίας αυξάνει συνεχώς ιδιαίτερα σε παιδιά και εφήβους ενώ σταδιακά γίνονται γνωστές οι παρενέργειες από την αύξηση του λίπους σε διάφορα όργανα και συστήματα του οργανισμού. Αποτελεί παράγοντα κινδύνου για μια πληθώρα ασθενειών όπως καρδιαγγειακές, αναπνευστικές, μυοσκελετικές, νευρολογικές και άλλες παθήσεις. Η παχυσαρκία επίσης είναι συνδεδεμένη με μια χειρότερη ποιότητα ζωής, και υπονομεύει τη φυσική, συναισθηματική και κοινωνική λειτουργικότητα του ατόμου.Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της επίδρασης μιας υποθερμιδικής δίαιτας που περιλαμβάνει ωστόσο όλα τα μακρό- και μικροθρεπτικά συστατικά ούτως ώστε να ελαττωθεί το επιπλέον λίπος, χωρίς να επηρεαστεί η ομοιόσταση του οργανισμού, και κυρίως να διατηρηθεί η άλιπη μάζα και να βελτιωθεί η ψυχοσωματική υγεία των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα.Συμμετείχαν 46 άτομα (35 γυναίκες και 11 άνδρες, ηλικίας 43±12 ετών, με ΔΜΣ 32.0±3.9) τα οποία κατανεμήθηκαν τυχαία σε 2 ομάδες: 12 άτομα στην Ομάδα Ελέγχου (9 γυναίκες και 3 άνδρες) και 34 άτομα στην Ομάδα Παρέμβασης (26 γυναίκες και 8 άνδρες). Η Ομάδα Ελέγχου έλαβε μια υποθερμιδική δίαιτα Μεσογειακού τύπου, ενώ η Ομάδα Παρέμβασης ένα διατροφικό σχήμα που αποτελεί μια τροποποιημένη προσέγγιση της Μεσογειακής διατροφής με την αντικατάσταση των πρωτεϊνών με ένα συμπλήρωμα απαραίτητων αμινοξέων. Το διαιτητικό πρόγραμμα διήρκησε συνολικά 2 μήνες. Όλοι οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν, στην αρχή και στο τέλος του προγράμματος σε πλήρη αιματολογικό και βιοχημικό έλεγχο, ανάλυση σύστασης σώματος με τη μέθοδο DXA και αξιολόγηση της ψυχικής τους κατάστασης με τη χρήση ερωτηματολογίου.Χρησιμοποιώντας ένα πρόγραμμα διατροφής 1100-1200 θερμίδων/ημέρα για τις γυναίκες και 1200-1300 θερμίδων/ημέρα για τους άνδρες η απώλεια ΣΒ ήταν σχεδόν διπλάσια στην ΟΠ και η απώλεια λίπους τριπλάσια από ότι στην ΟΕ. Η κατανάλωση της πρότυπης δίαιτας (Ομάδα Παρέμβασης) ευνοεί τη διατήρηση της άλιπης μάζας, που αν και μειώθηκε ελαφρώς και στις δύο ομάδες, ωστόσο ήταν μεγαλύτερη στην ομάδα ελέγχου από ότι στην ομάδα παρέμβασης (περίπου κατά 60%). Αυτή η διαφορά στην απώλεια άλιπης μάζας σε συνδυασμό με την μεγαλύτερη απώλεια λιπώδους μάζας στην ΟΠ υποδηλώνει μια τάση μεγαλύτερης απώλειας σωματικού λίπους με το πρόγραμμα διατροφής που ακολούθησε η ΟΠ σε σχέση με την ΟΕ και προστασίας της άλιπης μάζας. Σύμφωνα με το Ερωτηματολόγιο Γενικής Υγείας. στα άτομα της ΟΠ μειώθηκε σημαντικά ο δείκτης (από 21.59±12.75 σε 15.03±12.43, p<0.05) ωστόσο δεν συσχετίστηκε η μεταβολή του με κανένα από τους σωματομετρικούς δείκτες.Συμπερασματικά, η εν μέρει αντικατάσταση των πρωτεϊνών με ένα συμπλήρωμα απαραίτητων αμινοξέων για ορισμένο χρονικό διάστημα και η εφαρμογή ενός πρότυπου διαιτολογικού σχήματος για διάστημα 2 μηνών οδηγεί τους υπέρβαρους και παχύσαρκους ασθενείς σε σημαντική απώλεια βάρους κυρίως με τη μορφή λιπώδους μάζας ενώ παράλληλα συντηρεί σε ικανοποιητικό βαθμό την άλιπη σωματική μάζα. Επιπλέον η απώλεια ΣΒ είχε ως αποτέλεσμα τη βελτίωση του δείκτη γενικής υγείας και των υποκλιμάκων του (σωματικά συμπτώματα, κατάθλιψη, άγχος και αϋπνία και κοινωνική λειτουργικότητα).