АКТИВНЫЕ МЕТОДЫ ОБУЧЕНИЯ, ИСПОЛЬЗУЕМЫЕ ПРИ ПРЕПОДАВАНИИ ТЕМЫ «ЛЕДНИКИ» В 8-М КЛАССЕ ГЕОГРАФИИ
Authors: Жанғазы А.М. , Боранкулова Д.М. , Райымбекова И.Қ. 
Published: November 2023

Зерттеу барысында біз мұздықтар тақырыбын қарастырдық. Мектеп географиясында мұздықтарды оқыту өте маңызды. Оның бірнеше себебі бар, біріншіден мұздықтарда тұщы су көзі сақталған, екіншіден мұздықтар бізге ғаламшарда болып жатқан өзгерістер туралы хабар береді. Соңғы уақытта адамзаттың антропогендік іс-әрекеті нәтижесінде тұщы су көзі болып табылатын мұздықтардың еруі орын алуда, оның салдарынан дүниежүзілік мұхит деңгейі көтеріліп, тұщы су қоры азайып бара жатыр. Осындай үлкен зардаптарды болдырмау немесе алдын -алу мақсатында бұл тақырыпты оқушыларға терең әрі жан-жақты ұғындыру қажет. Ол үшін оқытудың үздік, нәтижелі әдіс-тәсілдерін пайдаланған жөн. ХХІ ғасыр мұғалімінің басты міндеті, оқушылардың оқу үрдісіне белсенді қатысуға шақы- ратын сабақтарды жоспарлай алуы. Ол үшін әрине, оқытудың озық әдіс-тәсілдерін меңгеруі қажет. Мұғалімді сабақты жүргізудің көп әдістеді білуі, оның басты қаруы болмақ. Оқыту- дың белсенді әдістері қоғамда өзіндік пікірі қалыптасқан, сын тұрғысынан шығармашылық ойлай алатын, өзіндік проблемаларды шеше алатын оқушыларды дайындауға мүмкіндік береді. Мақала жұмысында 8-сыныптың «Мұздықтар» тақырыбын оқытудың белсенді әдістері көрсетілген. Мектеп курстарында мұздықтарды оқыту және зерттеу не үшін маңызды? Мұздықтар – ғаламшарымызда тұщы судың сақталған бірден-бір көзі болып табылады. Қазіргі таңда мұздықтардың еруі, ғаламдық проблемалар қатарында. Климаттың жаһандық жылынуы, мұздықтардың жылдам еруіне әкелді, ал ол өз кезегінде, әлем халықтарының тұщы суға деген сұранысын арттырды. Демек, мұздықтар бізге климатта болып жатқан өзгерістер туралы ақпараттарды бере алады. Оқушылардың мұздықтар туралы терең білуі, болашақта олардың аймақтық немесе ғаламдық проблемаларды түсініп, шешуіне мүмкіндік береді. Мақалада белсенді оқытудың «үшіншісі артық», «инсерт», «тұжырымадамалық карта», «диаманта» әдістері негізделген. Көрсетілген әдістермен 8-сынып оқушыларына тарсырма жұмыстары да келтірілді. Әр тапсырмада оқушылардың жас ерекшеліктері мен олардың білім деңгейлері ескеріледі. Оқытудың белсенді әдістерінің нәтижесі ретінде мұғалім, білім алушыларда географиялық ой қалыптастырып, оқушылардың білім дәрежесін анықтай алады. Түйін сөздер: белсенді оқыту, белсенді оқыту әдістері, мұздық, жаһандық жылыну.

В ходе исследований мы рассмотрели тему ледников. Преподавание ледников очень важно в школьной географии. Причин тому несколько: во-первых, ледники хранят в себе источник пресной воды, во-вторых, ледники рассказывают нам об изменениях, происходя- щих на планете. В последнее время в результате антропогенной деятельности человечества тают ледники, являющиеся источником пресной воды, в результате чего уровень Мирового океана повышается, а запасы пресной воды сокращаются. Чтобы избежать или предотвр- атить столь великие последствия, студентам необходимо глубоко и всесторонне разобраться в этой теме. Для этого необходимо использовать лучшие и эффективные методы обучения. Главная задача учителя 21 века – уметь планировать уроки, побуждающие учащихся к активному участию в учебном процессе. Для этого, конечно, необходимо освоить передовые методы обучения. Знание учителем многих методов обучения будет его главным оружием. Активные методы обучения позволяют подготовить учащихся, имеющих собственное мнение в обществе, умеющих творчески мыслить с критической точки зрения, умеющих решать собственные проблемы. В статье показаны активные методы преподавания темы «Ледники» в 8 классе. Почему так важно изучать в школьном курсе вопросы и проблемы связанные с ледниками? Ледники – единственный источник пресной воды на нашей планете. На сегодняшний день таяние ледников является одной из глобальных проблем. Глобальное потепление привело к быстрому таянию ледников, что, в свою очередь, увеличило потребность людей в пресной воде. Поэтому ледники могут предоставить нам информацию об изменениях климата. Глубокие знания учащихся о ледниках позволят им понять и решить региональные или глобальные проблемы в будущем. В основу статьи положены методы активного обучения «третий лишний», «инсерт», «кон- цептуальная карта», «диаманта». Ученикам 8-х классов также были даны практически работы указанными методами. В каждом задании учитываются возрастные особенности уча- щихся и уровень их образования. В результате активных методов обучения учитель может сформировать у учащихся географическое мышление и определить уровень образованности учащихся. Ключевые слова: активное обучение, активные методы обучения, ледник, глобальное потепление.

In the course of research, we considered the topic of glaciers. Teaching glaciers is very important in school geography. There are several reasons for this: firstly, the glaciers store a source of fresh water, and secondly, the glaciers tell us about the changes taking place on the planet. Recently, as a result of anthropogenic activity of mankind, the glaciers, which are the source of fresh water, are melting, as a result of which the level of the World Ocean is rising, and the reserves of fresh water are decreasing. In order to avoid or prevent such great consequences, students need to understand this topic deeply and comprehensively. For this, it is necessary to use the best and most effective teaching methods. The main task of the teacher of the 21st century is to be able to plan lessons that encourage students to actively participate in the learning process. For this, of course, it is necessary to master advanced teaching methods. A teacher's knowledge of many teaching methods will be his main weapon. Active teaching methods make it possible to prepare students who have their own opinion in society, who are able to think creatively from a critical point of view, who are able to solve their own problems. The article shows active methods of teaching the topic "Glaciers" in the 8th grade. Why is it so important to study issues and problems related to glaciers in a school course? Glaciers are the only source of fresh water on our planet. Today, the melting of glaciers is one of the global problems. Global warming has led to the rapid melting of glaciers, which in turn has increased people's need for fresh water. Therefore, glaciers can provide us with information about climate change. Students' deep knowledge of glaciers will enable them to understand and solve regional or global problems in the future. The article is based on the methods of active learning "third wheel", "insert", "concept map", "diamond". Pupils of the 8th grade were also given practical work using the indicated methods. Each task takes into account the age characteristics of students and their level of education. As a result of active teaching methods, the teacher can form students' geographical thinking and determine the level of education of students. Keywords: active learning, active learning methods, glacier, global warming.