Μελέτες πυρηνικής ιατρικής στη διάγνωση και παρακολούθηση του πολλαπλού μυελώματος
Authors: Κούτσικος Ιωάννης 
Published: January 2014

Σκοπός: Ο σκοπός της μελέτης ήταν: 1) η σπινθηρογραφική εκτίμηση ασθενών με ΠΜ με Tc-99m Sestamibi και η αξιολόγησή της βάσει του Διεθνούς Συστήματος Σταδιοποίησης (ISS) που προτάθηκε πρόσφατα για το ΠΜ, το οποίο αξιολογεί ως σημαντικούς προγνωστικούς δείκτες τη β2-μικροσφαιρίνη (β2M) και την αλβουμίνη ορού (SA), διαχωρίζοντας με βάση τιμές τους ασθενείς σε τρία στάδια με διαφορετική πρόγνωση και 2) η εκτίμηση του χημειοθεραπευτικού αποτελέσματος με τη συνδυασμένη χρήση σπινθηρογραφήματος με Tc-99m Sestamibi και Tc-99m (V) DMSA. Μέθοδος: Είκοσι επτά ασθενείς με ΠM (14 γυναίκες, 13 άνδρες) μέσης ηλικίας 62,2 ± 14,1 έτη περιελήφθησαν σε αυτή τη μελέτη. Σύμφωνα με τη σταδιοποίηση κατά ISS, 19 ασθενείς ήταν σταδίου 1 και από 4 ασθενείς σταδίου ΙΙ και ΙΙΙ. 18 mCi Tc-99m Sestamibi και 20 mCi Tc-99m (V) DMSA ενέθηκαν ενδοφλεβίως και στη συνέχεια ελήφθησαν ολόσωμα σπινθηρογραφήματα σε διαφορετικές ημέρες με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 48 ωρών μεταξύ τους. Το σπινθηρογράφημα με Tc-99m Sestamibi εκτιμήθηκε βάσει της πρόσληψής του και αξιολογήθηκε αναλόγως της έντασης (Ι) και της έκτασης (Ε) της πρόσληψης του ραδιοφαρμάκου ενώ ένα συνολικό σκορ (S) υπολογίσθηκε για τον κάθε ασθενή. Τα ευρήματα συσχετίσθηκαν με το ISS, τη β2M και την SA. Επιπλέον έγινε καταμέτρηση των εστιών αυξημένης πρόσληψης του ραδιοφαρμάκου κάτι που έγινε και για το Tc-99m (V) DMSA. Ο συνολικός αριθμός των θετικών εστιών του Tc-99m Sestamibi και του Tc-99m (V) DMSA χαρακτηρίσθηκαν ως “συνολικές θετικές εστίες” (ΣΘΕ), ενώ ευρήματα αυξημένης πρόσληψης του Tc-99m (V) DMSA με αρνητικό Tc-99m Sestamibi χαρακτηρίσθηκαν ως “μερικώς θετικές εστίες” (ΜΘΕ). Υπολογίστηκε ο λόγος ΜΘΕ/ΣΘΕ και συγκρίθηκε μεταξύ δύο ομάδων ασθενών αναλόγως της κλινικής τους κατάστασης, ομάδα Α (11 ασθενείς) με κλινικά ενεργό νόσο και ομάδα Β (9 ασθενείς) σε πλήρη ή μερική ύφεση. Αποτελέσματα: Όλοι οι ασθενείς με ενεργό νόσο εμφάνισαν παθολογικό σπινθηρογράφημα, καθώς και 3 σε πλήρη ή μερική ύφεση. Βρέθηκε στατιστικά σημαντική αρνητική συσχέτιση ανάμεσα στα σκορ πρόσληψης και την SA καθώς επίσης και στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση (πλην του σκορ Ι) με τα επίπεδα της β2Μ, ενώ όλες οι τιμές διέφεραν σημαντικά συγκρινόμενες με τα κατώφλια τιμών της SA και της β2Μ βάσει ISS. Ανεδείχθησαν αυξανόμενες τιμές Ε και S (αλλά όχι Ι) μεταξύ των τριών σταδίων (P=0.003, 0.021 και 0.083 για E, S και I σκορ, αντίστοιχα). Ως προς τη συνδυασμένη χρήση των σπινθηρογραφημάτων, στην ομάδα Α ανιχνεύθηκαν 42 εστίες θετικές στο Tc-99m Sestamibi. Το Tc-99m (V) DMSA ήταν θετικό σε 37 από αυτές τις εστίες καθώς και σε 16 επιπλέον. Άρα ο λόγος ΜΘΕ/ΣΘΕ υπολογίστηκε σε 16/58. Αντίστοιχα για την ομάδα Β ανεδείχθησαν 5 εστίες θετικές στο Tc-99m Sestamibi, 22 επιπλέον στο Tc-99m (V) DMSA και ο λόγος ΜΘΕ/ΣΘΕ ήταν 22/27. Συμπεράσματα: 1) Το Tc-99m Sestamibi συσχετίζεται με τους προγνωστικούς δείκτες στους οποίους στηρίζεται η ISS σταδιοποίηση, εμφανίζει αυξητική τάση του σκορ έκτασης και του συνολικού σκορ ανάλογα με το στάδιο νόσου, ενώ επιβεβαιώθηκε η αξία του σπινθηρογραφήματος στην εκτίμηση της ενεργότητας της νόσου. 2) Η συμβολή της εφαρμογής των δύο σπινθηρογραφικών τεχνικών στην εκτίμηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας μέσω ενός λόγου που εφαρμόσαμε ανάλογα με τις ανιχνευθείσες παθολογικές εστίες των δύο σπινθηρογραφημάτων. Επιπλέον, η εκτίμηση αυτή μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε φάση της νόσου χωρίς να απαιτείται η ύπαρξη βασικής μελέτης.