Διερεύνηση παραγόντων κινδύνου ως προς την αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας και δυνατότητες αντιστάθμισής τους
Authors: Ζαγκότας Βασίλειος 
Published: November 2021

Η «διακινδύνευση» ή «ρίσκο» στη διδασκαλία αποτελεί μια κατάσταση υπαρκτή που σχετίζεται με την επιτυχία ή μη της διδασκαλίας, η οργάνωση της οποίας αποτελεί διαδικασία λήψης αποφάσεων στο πλαίσιο του διδακτικού σχεδιασμού. Προκειμένου να καταστεί διαχειρίσιμο το «ρίσκο στη διδασκαλία», η παρούσα διδακτορική διατριβή κατέληξε στην κατάρτιση μιας πρότασης εργαλείου υπό την ονομασία «Εργαλείο Εντοπισμού και Διαχείρισης της Διακινδύνευσης στη Διδασκαλία» ή, εν συντομία, «Ε.Ε.Δ.Δ.Δ.». Οι θεωρητικές βάσεις «Ε.Ε.Δ.Δ.Δ.» αντλούνται από τον ορισμό της «διακινδύνευσης στη διδασκαλία», από την επιλογή του «Πίνακα Αναφοράς» και του «Δέντρου Αποφάσεων» ως μοντέλων αποτύπωσης των δεδομένων για τη λήψη αποφάσεων και στο Μοντέλο Συστημικής Προσέγγισης των Dick, Carey & Carey ως προς τον διδακτικό σχεδιασμό. Στα παραπάνω προστίθενται οι παράγοντες «διακινδύνευσης» οι οποίοι προέκυψαν από την επισκόπηση της βιβλιογραφίας ως προς τον διδακτικό σχεδιασμό και τη διδασκαλία και αναλύονται εκτενώς σε σχετικό κεφάλαιο.Το «Ε.Ε.Δ.Δ.Δ.», ως προτεινόμενο εργαλείο διαχείρισης της «διακινδύνευσης στη διδασκαλία», τέθηκε σε ελεγχόμενη εφαρμογή από εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης προκειμένου να αποτιμηθεί η αποτελεσματικότητά του και να εντοπιστούν στοιχεία τα οποία χρειάζονται βελτίωση. Χρειάζεται να σημειωθεί ότι η έρευνα σχετικά με την αποτελεσματικότητα του «Ε.Ε.Δ.Δ.Δ.» υπόκειται σε αρκετούς περιορισμούς, καθώς κατά την περίοδο εφαρμογής τα σχολεία δεν λειτούργησαν ομαλά, τα αποτελέσματα προέκυψαν μέσα από την ερμηνεία ευρημάτων περιγραφικής στατιστικής, ενώ η εφαρμογή του «Ε.Ε.Δ.Δ.Δ.» πραγματοποιήθηκε στην περιοχή της Ηπείρου και στην Αιτωλοακαρνανία και όχι σε όλη την επικράτεια.Τα ευρήματα της συγκεκριμένης εφαρμογής του «Ε.Ε.Δ.Δ.Δ.» έδειξαν ευρεία αποδοχή του προτεινόμενου εργαλείου από τους εκπαιδευτικούς που το χρησιμοποίησαν, καθώς η πλειοψηφία των διδασκαλιών με χρήση του «Ε.Ε.Δ.Δ.Δ.» χαρακτηρίστηκε ως επιτυχής και ο χρόνος εφαρμογής κρίθηκε επαρκής. Η αποτίμηση του «Ε.Ε.Δ.Δ.Δ.» κατά τη συγκεκριμένη εφαρμογή του υπήρξε θετική σχετικά με τη συγκέντρωση πληροφοριών ως προς το αναπτυξιακό, κοινωνικό και μαθησιακό προφίλ των μαθητών, τη βελτίωση των σχέσεων συνεργασίας μεταξύ των συμμετεχόντων στη διδακτική διαδικασία και τη διαμόρφωση της διδακτικής διαδικασίας. Παράλληλα, οι εκπαιδευτικοί που εφάρμοσαν το «Ε.Ε.Δ.Δ.Δ.» ανέδειξαν ως σημαντικότερους παράγοντες «ρίσκου στη διδασκαλία» την έλλειψη ενδιαφέροντος των μαθητών για τη διδασκαλία και τη μη τήρηση των κανόνων της τάξης.Ωστόσο, λόγω των ανωτέρω περιορισμών, τα συμπεράσματά της δεν δύνανται να χαρακτηριστούν ως γενικεύσιμα και λόγω της περιορισμένης βιβλιογραφίας σε ανάλογες έρευνες δεν μπορούν να καταστούν συγκρίσιμα. Παρ’ όλα αυτά, το «Ε.Ε.Δ.Δ.Δ.» ως προτεινόμενο εργαλείο διαχείρισης του «ρίσκου στη διδασκαλία» μπορεί να βελτιωθεί περισσότερο, προσαρμοζόμενο στις ανάγκες και τις απαιτήσεις του εφαρμοστικού του πλαισίου. Παράλληλα, η συζήτηση σχετικά με τη φύση της «διακινδύνευσης» ή «ρίσκου στη διδασκαλία» αλλά και ως προς την εννοιολογική του οριοθέτηση μπορεί να οδηγήσει σε χρήσιμα συμπεράσματα σχετικά με τις σύγχρονες προκλήσεις της διδασκαλίας.