Χρωμοσκόπηση με διάλυμα Lugol στην ενδοσκοπική ανίχνευση βλαβών της μη διαβρωτικής γαστροοισοφαγικής παλινδρομικής νόσου
Authors: Δοκάς Στέφανος 
Published: August 2021

Η γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσος (ΓΟΠΝ) είναι ίσως η πιο συνηθισμένη πάθηση του οισοφάγου. Πάνω από 50% των ασθενών με συμπτώματα ενδεικτικά παλινδρόμησης παρουσιάζουν φυσιολογικό οισοφαγικό βλεννογόνο κατά την ενδοσκόπηση. Σκοπός αυτής της μελέτης είναι να διερευνήσει την πιθανότητα ύπαρξης ελαχίστων βλαβών στη μη διαβρωτική γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο (ΜΔΓΟΠΝ) με τη μέθοδο της χρωμοσκόπησης του οισοφάγου με διάλυμα Lugol. Στα πλαίσια της μελέτης μελετήθηκαν τα ιστολογικά χαρακτηριστικά των περιοχών εκείνων που δεν προσέλαβαν ομοιόμορφα τη χρωστική. Επιπλέον, ερευνήθηκε η επίδραση της αντιεκκριτικής αγωγής στη ΜΔΓΟΠΝ. Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν αρχικά 124 ασθενείς με συμπτωματολογία ενδεικτική ΓΟΠΝ και υγιείς μάρτυρες. Από τους ασθενείς με συμπτώματα ζητήθηκε να βαθμολογήσουν τη βαρύτητα των συμπτωμάτων τους με βάση μια κλίμακα πέντε βαθμίδων (0-4). Ακολούθως, έγινε σε όλους ενδοσκόπηση ανωτέρου πεπτικού. Οι ασθενείς στους οποίους διαγνώσθηκε οισοφαγίτιδα εξήλθαν της μελέτης (n=44). Στους υπόλοιπους έγινε χρωμοσκόπηση του οισοφάγου με διάλυμα Lugol 2%. Παρέμειναν 40 συμπτωματικοί ασθενείς (ομάδα ΓΟΠΝ) και 40 μάρτυρες (ομάδα μαρτύρων) στους οποίους πραγματοποιήθηκε χρωμοσκόπηση. Η χρώση του οισοφάγου ήταν θετική στις περιπτώσεις που διαπιστώθηκε ανομοιομορφία στην πρόσληψη της χρωστικής, ή έγιναν εμφανείς αλλοιώσεις που μοιάζουν με διαβρώσεις. Ιστοτεμάχια ελήφθησαν από τις περιοχές εκείνες που εμφάνισαν διαταραχή στην πρόσληψη της χρωστικής. Σε ξεχωριστό φιαλίδιο ελήφθησαν βιοψίες από τις περιοχές με ομοιόμορφη πρόσληψη της χρωστικής και τα δείγματα εξετάστηκαν στο οπτικό μικροσκόπιο. Κατά την ιστολογική εξέταση αξιολογήθηκαν οι παρακάτω παράμετροι: ύψος θηλών, ύψος βασικής στοιβάδας, παρουσία πολυμορφοπύρηνων, λεμφοκυττάρων, ηωσινοφίλων, οιδήματος και μεσοκυττάριων γεφυρών. Όλοι οι συμπτωματικοί ασθενείς έλαβαν αντιεκκριτική αγωγή με ομεπραζόλη επί τρεις μήνες, επανεξετάσθηκαν μετά τη λήξη της αγωγής και τους ζητήθηκε να βαθμολογήσουν τη βαρύτητα των συμπτωμάτων τους όπως και προ της ενδοσκόπησης. Οι δύο ομάδες ασθενών είχαν παραπλήσια δημογραφικά χαρακτηριστικά (φύλο, ηλικία, κάπνισμα, ΒΜΙ – p>0,05). Στην ομάδα ΓΟΠΝ, θετική χρώση Lugol παρατηρήθηκε σε 29 ασθενείς (72,5%). Στην ομάδα των μαρτύρων, θετική χρώση Lugol παρατηρήθηκε σε 8 ασθενείς (20%). Η ιστολογική εξέταση των βιοψιών οισοφάγου αποκάλυψε στατιστικά σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις στοχευμένες βιοψίες από τους ασθενείς με θετική χρώση Lugol και τις τυχαίες βιοψίες από τους ασθενείς με αρνητική χρώση σε όλες τις υποομάδες κυρίως όμως εντός των συμπτωματικών ασθενών. Πιο συγκεκριμένα, στις στοχευμένες βιοψίες από τους ασθενείς της ομάδας ΓΟΠΝ με θετική χρώση Lugol παρατηρήθηκαν σημαντικά υψηλότερες θηλές (12,8% vs 6,4%) και βασική στοιβάδα (10,1% vs 5,4%), εντονότερη διήθηση από πολυμορφοπύρηνα (10,7 vs 2,7) και λεμφοκύτταρα (14,1 vs 8,6) (p<0,05 για όλες τις συγκρίσεις). Οι ασθενείς με θετική και αρνητική χρώση Lugol βαθμολόγησαν με παραπλήσιο σκορ τη βαρύτητα των συμπτωμάτων τους προ της αγωγής (2,4 vs 2,3 p>0,05). Οι ασθενείς με θετική χρώση Lugol όμως, ανταποκρίθηκαν σημαντικά καλύτερα στην αντιεκκριτική αγωγή με ομεπραζόλη σε σχέση με τους ασθενείς με αρνητική χρώση Lugol (0,7 vs 1,5 p<0,05). Στον οισοφάγο των ασθενών με παλινδρόμηση οξέος, αλλά χωρίς διαβρωτική οισοφαγίτιδα υφίστανται βλάβες που δε διακρίνονται κατά την ενδοσκόπηση με τα συμβατικά ενδοσκόπια και οι οποίες είναι δυνατό να αποκαλυφθούν με τη μέθοδο της χρωμοσκόπησης με Lugol. Οι περιοχές του οισοφαγικού επιθηλίου που δεν προσλαμβάνουν ομοιόμορφα το ιώδιο παρουσιάζουν σημαντικά εντονότερη φλεγμονή σε σχέση με τις περιοχές ομοιόμορφης χρώσης. Οι ασθενείς που παρουσίασαν θετική/ανομοιόμορφη χρώση Lugol ανταποκρίθηκαν σημαντικά καλύτερα στη συστηματική αντιεκκριτική αγωγή σε σχέση με τους ασθενείς που παρουσίασαν αρνητική/ομοιόμορφη χρώση.