МҰРАҒАТ ДЕРЕКТЕРІ НЕГІЗІНДЕ АСТАНАНЫ АҚМОЛАҒА КӨШІРУ ТУРАЛЫ
Authors: Аяган Б.Г. 
Published: October 2023

В статье дан подробный анализ принятия решения по одному из самых интересных и судьбоносных решений по переносу столицы из Алматы в Акмолу. В новейшее время столица Казахстана переносилась неоднократно, но отличие переноса из Алматы в Акмолу было свершено уже после обретения независимости. Автор отмечает, что первоначально сама идея переноса столицы была встречена настороженно. Причем стороны приводили множество аргументов почему нельзя было переносить столицу в столь тяжелый период, когда еще не была неустойчива экономика. На основе архивных документов и воспоминаний участников событий автор статьи прослеживает весь процесс по обсуждению переноса столицы от первоначального замысла до принятия конкретного решения. Основные центры принятия решений были как в администрации Президента, когда происходило обсуждение вопроса и создавались экспертные группы. Не менее важным было получить согласие депутатов Верховного совета. Как показали архивные фонды обсуждение данного вопроса было очень эмоциональным и жарким.После дебатов Верховный совет большинством голосов принял решение о переносе столицы, что позволило Президенту Казахстана Н.А.Назарбаеву издать Указ "О столице Республики Казахстан"

Бұл мақалада тағдыр талқысына түскен, әрі әсерлі болып табылатын астананы Алматыдан Ақмолаға көшіру туралы шешімді жан-жақты талқылап берген. Қазіргі уақытта Қазақстанның астанасының аты бірнеше рет көшірілгенімен, Алматыдан Ақмолаға көшіру туралы шешім тек тәуелсіздік алғаннан кейін ғана қабылданды.Автор бұл мақалада астананы алғаш көшіру идеясының өзі өте сақтықпен қабылданғандығын айтады. Сонымен қатар, экономика әлі тұрақсыз, қиын кезеңде астананы ауыстыру мүмкін болмағаны туралы көптеген дәлелдер келтірді Архив құжаттары мен оқиғаға қатысушылардың естеліктері негізінде мақала авторы астананы көшіруді бастапқы ойдан нақты шешім қабылдауға дейінгі бүкіл процесті бағалайды. Астана туралы мәселе талқыланып, сарапшы топтар құрылған уақытта, негізгі шешім қабылдау Президент әкімшілігінің төңірегінде қалыптасты. Жоғарғы Кеңес депутаттарының келісімін алу маңыздылардың бірі болды. Мұрағат қорлары көрсеткендей, бұл мәселені талқылау өте эмоционалды және қызу пікірталаста жасалынды. Осындай қызу пікірталастан кейін Жоғарғы Кеңестің көпшілік дауысымен астананы ауыстыру туралы шешім қабылдады. Бұл Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаевқа "Қазақстан Республикасының астанасы туралы" жарлық шығаруға мүмкіндік берді.

The article provides a detailed analysis of the decision-making on one of the most interesting and fateful decisions to transfer the capital from Almaty to Akmola. In modern times, the capital of Kazakhstan has been moved repeatedly, but the difference of the transfer from Almaty to Akmola was completed after gaining independence. The author notes that initially the very idea of transferring the capital was greeted with caution. Moreover, the parties gave many arguments why it was impossible to move the capital in such a difficult period, when the economy was not yet unstable. Based on archival documents and memoirs of participants in the events, the author of the article traces the entire process of discussing the transfer of the capital from the initial idea to the adoption of a specific decision. The main decision-making centers were like in the presidential administration, when the issue was discussed and expert groups were created. It was equally important to obtain the consent of the deputies of the Supreme Council. As archival funds have shown, the discussion of this issue was very emotional and heated. After the debate, the Supreme Council by a majority of votes decided to transfer the capital, which allowed the President of Kazakhstan N.A. Nazarbayev to issue a Decree "On the capital of the Republic of Kazakhstan"