Пандемия коронавируса COVID-19 и рак легкого (обзор литературы)
Authors: Бейшембаев М.И. , Азизова М.А. , Балпаев У.Д. , Курбанова К.А. 
Published: February 2025

Введение. Рак легкого – это опухоль с самым высоким уровнем смертности в мире. Ежегодно, согласно мировой статистике ВОЗ, у 2,21 миллионов пациентов диагностируется рак легкого, что составляет 14 % всех онкологических заболеваний, и 1,79 миллионов смертей, а это 15,7 % из всей структуры смертности. В связи с распространением новой коронавирусной пандемии SARS-CoV-2 появились значительные трудности в оказании помощи больным со злокачественными новообразованиями легких. У пациентов с раком легких, как правило, из-за самой патологии, так и на фоне проводимого лечения значительно снижен иммунитет. Это повышает чувствительность организма к COVID-19 и увеличивает риск возникновения тяжелых осложнений. Следовате льно, люди с онкологическими заболеваниями различных локализаций, а также с другими сопутствующими заболеваниями подвержены большому риску повышенной тяжести заболевания. В этом обзоре представлены данные мировой научной литературы о происхождении и эволюции коронавирусов человека, SARS-CoV-2 и его вариантов. Также рассмотрены факторы риска, которые отягощают течение заболевания и ухудшают прогноз, последствия сопутствующих патологий. Кроме того, рассматривается влияние эволюции SARS-CoV-2 на диагностику COVID-19. Таким образом, медицинское сообщество должно быть готово к предстоящим вариантам и вспышкам коронавирусной инфекции. Цель исследования: влияние коронавирусов человека, SARS-CoV-2 и его вариантов на диагностику и клиническое течение, а также прогноз злокачественных новообразований легких. Материалы и методы исследования. В достаточном объеме изучены данные научных исследований о происхождении и эволюции коронавирусов человека, SARS-CoV-2 и его вариантов. Обсуждение. На основании данных научных публикаций и проведенных исследований было установлено, что пандемия COVID-19 оказала серьезное влияние на диагностику и лечение пациентов с онкологическими заболеваниями, в частности рака легкого. Основной проблемой стало осложнение дифференциальной диагностики коронавирусной пневмонии и рака легкого, а также высокий риск тяжелого течения заболевания у пациентов с ослабленным иммунитетом. Дополнительные ограничительные меры и изменения в медицинской тактике, такие как переход к дистанционным консультациям, отсрочки в проведении операций и скрининговых процедур, также способствовали ухудшению ситуации. Заключение. Согласно данным научных публикаций и проведенным исследованиям, пандемия COVID-19 негативно сказалась на лечении и прогнозе пациентов с раком легкого. Медицинскому сообществу следует учитывать полученный опыт для своевременного реагирования на будущие пандемии. Особое внимание должно уделяться разработке стратегий диагностики и лечения пациентов с онкологичес кими заболеваниями в условиях новых вспышек инфекции.

Introduction. Lung cancer is the leading cause of cancer-related mortality worldwide. According to WHO statistics, approximately 2.21 million new cases of lung cancer are diagnosed annually (14% of all cancers), leading to 1.79 million deaths (15.7% of total cancer mortality). The COVID-19 pandemic caused by SARS-CoV-2 has significantly complicated the provision of care for patients with lung malignancies. Due to the disease itself and ongoing treatments, these patients often have compromised immunity, increasing their susceptibility to COVID-19 and the risk of severe complications. This review presents data from global scientific literature on the origin and evolution of human coronaviruses, including SARS-CoV-2 and its variants. It also discusses risk factors exacerbating disease severity, the impact of comorbidities, and the influence of SARS-CoV-2 evolution on COVID-19 diagnostics. Therefore, the medical community must be prepared for future variants and outbreaks of coronavirus infections. Objective. To investigate the impact of human coronaviruses, particularly SARS-CoV-2 and its variants, on the diagnosis, clinical progression, and prognosis of lung malignancies. Materials and Methods. Data from global scientific literature on the origin and evolution of human coronaviruses, including SARS-CoV-2 and its variants, were extensively analyzed. Discussion. Based on the analysis of scientific literature and conducted studies, the COVID-19 pandemic has profoundly affected the diagnosis and treatment of cancer patients, particularly those with lung cancer. Key challenges include the differentiation between coronavirus pneumonia and lung cancer, as well as the high risk of severe disease progression in immunocompromised patients. Additional restrictive measures, such as transitioning to telemedicine, postponement of surgeries, and screening procedures, have further exacerbated the situation. Conclusion. According to international studies and research, the COVID19 pandemic has had a negative impact on the treatment and prognosis of lung cancer patients. The medical community must take lessons from this experience to respond effectively to future pandemics. Special attention should be given to developing strategies for diagnosing and treating cancer patients during outbreaks of new infections.

Киришүү. Өпкөнүн залалдуу шишиктери дүйнө жүзү боюнча онкологиялык оорулардан өлүмгө алып келүүчү эң негизги себеп болуп эсептелет. Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун (ДСУ) статистикасына ылайык, жыл сайын 2,21 миллион адамда өпкөнүн залалдуу шишиктери аныкталат (бул жалпы онкологиялык оорулардын 14% түзөт), жана 1,79 миллион адам бул оорудан каза болот (жалпы өлүмдөрдүн 15,7%). SARS-CoV-2 коронавирус пандемиясынын жайылышы өпкө нүн залалдуу шишиктери менен жабыркаган бейтаптарга медициналык жардам көрсөтүүдө олуттуу кыйынчылыктарды жаратты. Өпкөнүн залалдуу шишиктери менен жабыркаган бейтаптарда ооруга байланыштуу, ошондой эле жүргүзүлгөн дарылоо ыкмаларынан улам иммунитет кескин төмөндөйт. Бул COVID-19га карата организмдин сезимталдыгын жогорулатат жана оорунун оор түрлөрүнүн чыгуу коркунучун көбөйтөт. Демек, ар кандай онкологиялык оорулары жана башка коштоочу оорулары бар адамдар оорунун оор түрүнө кабылганда тобокелдикке көбүрөөк дуушар болушат. Бул обзордо адамдын корона вирусунун, анын ичинде SARS-CoV-2нин келип чыгышы жана эволюциясы тууралуу дүйнөлүк илимий адабияттардын маалыматтары берилет. Ошондой эле оорунун жүрүшүн татаалданткан жана прогнозду начарлаткан тобокелдик факторлору, коштоочу оорулардын кесепеттери каралат. Мындан тышкары, SARS-CoV-2нин эволюция сынын COVID-19 диагностикасына тийгизген таасири талданат. Ошондуктан медициналык коомчулук келечектеги коронавирус инфекциясынын жаңы варианттарына жана чыгышына даяр болушу керек. Изилдөөнүн максаты. Адамдын коронавирусунун, айрыкча SARSCoV-2нин жана анын варианттарынын өпкөнүн залалдуу шишиктеринин диагностикасына, клиникалык жүрүшүнө жана прогнозуна тий гизген таасирин изилдөө. Материалдар жана ыкмалар. Адамдын коронавирусунун келип чыгышы жана эволюциясы, анын ичинде SARS-CoV-2 жана анын вариа нттары боюнча дүйнөлүк илимий адабияттардын маалыматтары кенен изилденген. Натыйжалар жана талкуулоолор. Илимий адабияттардын жана жүргүзүлгөн изилдөөлөрдүн негизинде COVID-19 пандемиясы онкологиялык оорулар, айрыкча өпкөнүн залалдуу шишиктери менен жабыркаган бейтаптардын диагностикасына жана дарылоосуна олуттуу таасирин тийгизгени аныкталды. Негизги көйгөй коронавирус пневмониясын жана өпкөнүн залалдуу шишиктерин дифференциалдык диагностикалоонун татаалдыгы, ошондой эле иммунитети начар бейтап тарда оорунун оор жүрүшү болду. Кошумча чектөө чаралары жана медициналык тактикадагы өзгөрүүлөр, мисалы, дистанттык консультация ларга өтүү, операцияларды жана скринингдик процедураларды кийинкиге калтыруу абалды начарлатты. Жыйынтык. Чет элдик адабияттардын жана жүргүзүлгөн изилдөөлөр дүн маалыматы боюнча COVID-19 пандемиясы өпкөнүн залалдуу шишиктери менен жабыркаган бейтаптарды дарылоо жана алардын прогнозуна терс таасирин тийгизген. Медициналык коомчулук келечектеги пандемияларга өз убагында жооп кайтаруу үчүн бул тажрыйбаны эске алышы керек. Өзгөчө көңүл онкологиялык ооруларды жаңы инфекциянын чыгышы шарттарында диагностикалоо жана дарылоо стратегияларын иштеп чыгууга бурулушу зарыл.