Ο ρόλος της σχολικής ηγεσίας στην ανάπτυξη και διαχείριση της συναισθηματικής νοημοσύνης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης
Authors: Ποτηράκη Αργυρώ 
Published: September 2021

Σκοπός της έρευνας ήταν να διερευνηθεί η σχέση που βιώνουν οι εκπαιδευτικοί της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης με τον διευθυντή και πώς ο διευθυντής επιδρά στα θετικά και αρνητικά γεγονότα εργασίας που συμβαίνουν στον χώρο εργασίας των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Στην παρούσα έρευνα συμμετείχαν 93 σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης: 78 δημοτικά σχολεία, 13 νηπιαγωγεία, 1 δημοτικό διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και 1 δημοτικό ειδικής αγωγής. Ειδικότερα, το δείγμα της έρευνας ήταν 93 διευθυντές σχολείων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και 574 εκπαιδευτικοί που υπηρετούσαν σε αυτά τα σχολεία. Για τη συλλογή των δεδομένων της έρευνας μοιράστηκαν δύο ερωτηματολόγια: ένα στους διευθυντές των σχολικών μονάδων και ένα στους εκπαιδευτικούς. Κάθε ερωτηματολόγιο αποτελούνταν από τρία μέρη: α) ερωτήσεις για τη συλλογή πληροφοριών δημογραφικού περιεχομένου (φύλο, ηλικία, έτη προϋπηρεσίας και σπουδές), β) το ερωτηματολόγιο WLEIS (Wong and Law Emotional Intelligence Scale) για τη συναισθηματική νοημοσύνη και γ) ένα ερωτηματολόγιο που ήταν σύζευξη δύο άλλων ερωτηματολογίων, το School Leadership Questionnaire των Pashiardis & Brauckmann (2009) και το ερωτηματολόγιο των Erol-Korkmaz & Sümer (2012). Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η συναισθηματική νοημοσύνη τόσο των διευθυντών όσο και των εκπαιδευτικών είναι αρκετά υψηλή. Από τις τέσσερις δεξιότητες της συναισθηματικής νοημοσύνης λιγότερο ανεπτυγμένη βρέθηκε η αυτορύθμιση και στους εκπαιδευτικούς και στους διευθυντές. Επίσης, συνάγεται το συμπέρασμα ότι το φύλο και οι σπουδές δεν επηρεάζουν τη συναισθηματική νοημοσύνη, ενώ η ηλικία φαίνεται να επηρεάζει περισσότερο τους διευθυντές από τους εκπαιδευτικούς, στους οποίους η ηλικία επιδρά κυρίως στην αυτορύθμιση. Τα έτη προϋπηρεσίας επιδρούν στην εν συναίσθηση και για τις δύο ομάδες του δείγματος, ενώ στους διευθυντές ο ίδιος δημογραφικός παράγοντας επηρεάζει και την αυτεπίγνωση των συναισθημάτων τους. Σχετικά με τη σχέση των εκπαιδευτικών με τους διευθυντές, ένα από τα αποτελέσματα στα θετικά γεγονότα εργασίας είναι ότι οι εκπαιδευτικοί πιστεύουν ότι αυτά ισχύουν σε μεγάλο βαθμό. Ωστόσο, οι διευθυντές για τα ίδια θετικά γεγονότα εργασίας υποστηρίζουν ότι συμβαίνουν σε μεγαλύτερο βαθμό. Για τα αρνητικά γεγονότα εργασίας, συνάγεται το συμπέρασμα ότι στο συγκεκριμένο δείγμα σχολείων της παρούσας έρευνας τόσο οι εκπαιδευτικοί όσο και οι διευθυντές πιστεύουν ότι τα αρνητικά γεγονότα εργασίας στη μεταξύ τους σχέση ισχύουν ελάχιστα. Επιπλέον, αποδείχθηκε ότι η ηλικία δεν επηρεάζει την αντίληψη των εκπαιδευτικών και των διευθυντών για τη μεταξύ τους σχέση, ενώ το φύλο και τα έτη προϋπηρεσίας συμβάλλουν στη διαμόρφωση της αντίληψης για ορισμένα μόνο θετικά ή και αρνητικά γεγονότα εργασίας. Τέλος, όσον αφορά τις σπουδές, φαίνεται ότι οι εκπαιδευτικοί και οι διευθυντές που έχουν μόνο πτυχίο προτάσσουν σε σχέση με αυτούς που έχουν μεταπτυχιακό ή/και διδακτορικό τίτλο σπουδών θετικά εργασιακά γεγονότα που συνδέονται με ατομικές παραμέτρους. Κλείνοντας, τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι, όσο η συναισθηματική νοημοσύνη των εκπαιδευτικών και των διευθυντών αυξάνεται, τόσο αυξάνεται και η αντίληψή τους για τα θετικά γεγονότα εργασίας της σχέσης μεταξύ τους και αντίστροφα. Αναφορικά με τα αρνητικά γεγονότα εργασίας, αποδείχθηκε ότι, όσο αυξάνεται η συναισθηματική νοημοσύνη των εκπαιδευτικών και των διευθυντών τόσο μειώνεται και η αντίληψή τους για τα αρνητικά γεγονότα εργασίας της σχέσης μεταξύ τους και αντίστροφα.