bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Öğrenci Hemşirelerin Eğitimlerine İlişkin Doyum Düzeylerinin Belirlenmesi
Authors: Ünsal Ayla , Karakurt Papatya , Cengiz Nursel , Kumral Gamze
Published: December 2024

Amaç: Bu araştırma, öğrenci hemşirelerin eğitimlerine ilişkin doyum düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırmanın evrenini bir hemşirelik bölümündeki 831 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklem seçim yöntemine gidilmemiş olup evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılmıştır. Okulda olmayan ve zamansızlık nedeniyle çalışmaya katılmak istemeyen öğrencilerin dışındaki 526 (%63.2) hemşirelik öğrencisi gönüllü olarak araştırmaya dahil edilmiştir. Veriler tanıtıcı özelliklerin sorulduğu anket formu ve Öğrenci Doyum Ölçeği-Kısa Form (ÖDÖ) ile toplanmıştır. Sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, chronbach’s α, bağımsız gruplarda t testi, one way-Anova ve LSD post hoc analizleri ile veriler değerlendirilmiştir. ÖDÖ-Kısa Formu Baykal ve arkadaşları tarafından 2011 yılında Türkçe’ye uyarlanmıştır. Bu çalışmadaki ÖDÖ-Kısa Formun chronbach’s α değeri .97 olup oldukça yüksek bulunmuştur.
Bulgular: Öğrencilerin %31.9’u 1. sınıfta okumakta, %64.6’sı kadın, %30.8’i erkek ve %69.2’si 17-21 yaş grubundadır. Öğrencilerin ölçekten aldıkları toplam puan ortalaması 3.10±.76 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin alt boyutları ve öğrencilerin bunlardan aldıkları puan ortalamaları; öğretim elemanları (3.27±.81), okul yönetimi (3.14±.85), kararlara katılım (3.15±.86), bilimsel, sosyal ve teknik olaylar (2.97±.84), eğitim öğretimin niteliği (3.00±.87) şeklindedir. Ölçek bütününde ya da alt boyutlarda ortalama puan 1’e yaklaştıkça öğrencinin doyumunun düşük olduğu, 5’e yaklaştıkça doyumunun yüksek olduğu söylenmektedir. Bu durum dikkate alındığında öğrencilerin doyumlarının normalin üstünde yüksek olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin ailelerinin gelir durumları (p<0.05), yaşları (p<0.01) ve sınıfları (p<0.001) ile eğitimlerine ilişkin doyum düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olduğu saptanmıştır. Yapılan ileri istatistiksel analize göre ailelerinin gelir durumu fazla olanların, 17-21 yaş grubundakilerin ve 1. sınıfta okuyan öğrencilerin diğer gruplardaki öğrencilere göre doyum düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Hemşirelik öğrencilerinin eğitimlerine ilişkin doyum düzeyleri normalin az da olsa üzerinde yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak, öğrencilerin eğitime ilişkin doyum düzeylerini her geçen gün daha fazla yükseltmeye yönelik çalışmalar yapılmalıdır. Bu konuda başta üniversite ve okul yöneticileri olmak üzere okuldaki akademik ve idari personele de pek çok sorumluluk yüklenmelidir.
İntraoperatif Sıvı Tedavisinde Güncel Yaklaşım
Authors: Bozkurt Yılmaz Hatice , Demirkıran Hilmi
Published: December 2024

İntraoperatif sıvı tedavisi, cerrahi sırasında hastaların hemodinamik stabilitesini sağlamak ve organ perfüzyonunu optimize etmek için kritik öneme sahiptir. Kullanılan sıvılar arasında kristalloidler, kolloidler ve kan ürünleri yer alır. Tedavi stratejileri, hastanın cerrahi türü ve fizyolojik durumuna göre bireyselleştirilmelidir. Modern yaklaşımlar, sıvı yönetimini hedefe yönelik tedavi (Goal-Directed Therapy, GDT) veya standart protokoller çerçevesinde ele alır. Kristalloidler, genellikle ilk tercih edilen sıvılardır ve minimal yan etkilere sahiptir. Kolloidler, özellikle hızlı volüm genişletmesi gereken durumlarda kullanılır ancak yan etkileri nedeniyle dikkatli uygulanmalıdır. Masif kan kaybı durumlarında kan ürünleri ve masif transfüzyon protokolleri (MTP) uygulanır. Sıvı tedavisinin başarısında doğru hesaplama ve monitörizasyon büyük öneme sahiptir. Dinamik parametreler, strok volüm varyasyonu (SVV) ve pulse pressure variation (PPV) gibi ileri monitörizasyon teknikleri sıvı yanıtlılığını değerlendirmede kullanılır. Ayrıca sıvı yönetiminde bireyselleştirme, komplikasyonları azaltmada önemli bir faktördür. Sonuç olarak, intraoperatif sıvı tedavisi, klinik rehberler ve hasta özelliklerine göre planlanmalıdır. Dengeli kristalloidlerin tercih edilmesi, hiperkloremik asidoz riskinin azaltılması ve GDT'nin yaygınlaşması, sıvı tedavisinde yeni standartlar oluşturmaktadır. Bu yaklaşımlar, cerrahi sonuçların iyileştirilmesi ve komplikasyonların azaltılmasında kritik rol oynar.
Guillain-Barré Syndrome in the Emergency Deparment: A Critical Overview
Authors: Gölcük Yalçın
Published: December 2024

Guillain-Barré Syndrome (GBS) is a rare but potentially life-threatening condition that often presents in emergency departments (EDs) with acute, progressive muscle weakness and sensory disturbances. GBS is an autoimmune disorder where the immune system attacks peripheral nerves, typically following an infection such as a respiratory or gastrointestinal illness. Early recognition and prompt management are crucial for optimizing patient outcomes.
In the emergency setting, GBS should be suspected in patients presenting with rapidly progressing weakness, especially after a recent infection. The hallmark of GBS is ascending paralysis, starting in the lower limbs and potentially progressing to respiratory failure, which may require mechanical ventilation. The diagnosis is primarily clinical but is confirmed through neurophysiological studies, such as nerve conduction tests, and cerebrospinal fluid analysis, which typically shows an elevated protein level with a normal white blood cell count (albuminocytologic dissociation).
Early intervention, including the use of immunotherapy (intravenous immunoglobulin or plasmapheresis), can significantly reduce morbidity and mortality. Emergency physicians (EPs) must monitor vital signs closely, as respiratory failure and autonomic instability can occur rapidly. Additionally, supportive care, including pain management, physical therapy, and prevention of complications, is essential.
The role of EPs in managing GBS extends beyond initial stabilization. They must ensure timely referral to specialized care centers for continued management, as recovery can be prolonged and requires multidisciplinary follow-up. Understanding the critical aspects of GBS presentation and management in the ED is vital to improving patient outcomes in this potentially devastating condition.
Sağlıkta Bulut Bilişim
Authors: Tankül Mehmet
Published: December 2024

Bu bölümde, sağlık sektöründe bulut bilişim teknolojilerinin kullanım alanları, avantajları, zorlukları ve gelecekteki rolü kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Dijitalleşme sürecinin hız kazanması, sağlık sektörünü köklü bir dönüşüme iterken, bulut bilişim teknolojileri bu dönüşümün merkezinde yer almaktadır. Elektronik sağlık kayıtlarının merkezi bir yapıda depolanmasından yapay zekâ destekli veri analizlerine, teletıp uygulamalarından kişiselleştirilmiş sağlık hizmetlerine kadar geniş bir yelpazede kullanım alanı sunan bulut bilişim, sağlık hizmetlerinin daha erişilebilir, hızlı ve verimli olmasını sağlamaktadır.
Bulut bilişim, büyük veri analitiği ve yapay zekâ entegrasyonuyla sağlık sektöründe tanı ve tedavi süreçlerini optimize ederken, maliyet tasarrufu ve esneklik gibi önemli avantajlar da sunmaktadır. Sağlık kuruluşlarının coğrafi engelleri aşarak hasta verilerine gerçek zamanlı erişim sağlamasına olanak tanıyan bu teknoloji, aynı zamanda operasyonel süreçlerin iyileştirilmesine katkıda bulunmaktadır. Bununla birlikte, veri güvenliği, gizlilik ve yasal uyumluluk gibi konular, bulut bilişimin sağlık sektöründeki uygulanabilirliğini etkileyen kritik unsurlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Türkiye gibi ülkelerde sağlık verilerinin yurt dışına çıkarılmasının yasak olması, yerel veri merkezleri ve güvenlik çözümlerine olan ihtiyacı artırmaktadır.
Bu çalışmada, sağlık sektöründe bulut bilişim teknolojilerinin mevcut kullanımları ulusal ve uluslararası uygulama örnekleri üzerinden değerlendirilmiştir. Ayrıca, bulut bilişim teknolojilerinin gelecekte yapay zekâ, 5G ve IoT gibi yeni teknolojilerle nasıl entegre edileceğine dair perspektifler sunulmuştur. Özellikle kişiselleştirilmiş tıp uygulamalarında, genetik verilerin analizi ve büyük veri yöntemlerinin kullanımı, bu teknolojinin sağlık hizmetlerini daha hasta odaklı hale getirme potansiyelini ortaya koymaktadır.
Sonuç olarak, bulut bilişim teknolojileri, sağlık sektöründe hem operasyonel hem de klinik süreçlerde devrim niteliğinde bir dönüşüm yaratmaktadır. Bu dönüşümün başarılı bir şekilde gerçekleşebilmesi için veri güvenliği standartlarının artırılması, sağlık çalışanlarının bu teknolojilere uyum sağlayabilmesi için eğitim programlarının geliştirilmesi ve yasal düzenlemelerin desteklenmesi gerekmektedir. Gelecekte, bulut bilişim ve buna entegre olan teknolojilerin, sağlık hizmetlerinin daha güvenilir, sürdürülebilir ve erişilebilir hale gelmesinde kritik bir rol oynayacağı öngörülmektedir.
Organ Bağışçılığında Sosyal Sermayenin Etkisi: Toplumsal Bağların Gücü
Authors: Etçi Fikret , Tülüce Nadide Sevil
Published: December 2024

Sosyal sermaye, sosyal normların önemine vurgu yaparak karşılıklı güven ve işbirliği temelinde işleyen bir toplumda ekonomik işlem maliyetlerinin azalacağını vurgu yapmaktadır.  Ayrıca, sosyal sermaye, piyasa ve toplum arasındaki mesafeleri daraltan bir kamusal mal olarak da değerlendirmektedir. Sosyal ilişkileri önemine atıfla kullanılan bu sermaye çeşidi bireyler arasındaki güven, normlar ve ağlar aracılığıyla toplumun ortak amaçlara ulaşmasını kolaylaştıran önemli bir unsurdur. Araştırma, sosyal sermayenin yüksek olduğu toplumlarda organ bağışçılığı oranlarının daha yüksek olduğunu ve bireylerin organ bağışı konusunda daha istekli ve bilinçli olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, güçlü aile bağları, aktif topluluk katılımı ve yaygın güvenin organ bağışçılığına yönelik olumlu tutumları artırdığını göstermektedir. Ayrıca, sosyal sermayenin yüksek olduğu topluluklarda, organ bağışına ilişkin bilgi ve farkındalık düzeylerinin de daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
Psychological Resilience in Older Adults: A Public Health Perspective
Authors: Palanbek Yavaş Seher
Published: December 2024

Psychological resilience in elderly individuals is critical at individual and social levels. The increase in the worldwide ageing population predicts that one out of every six people will be 60 or older in 2030. This change is rapid in low- and middle-income countries, and genetic and epigenetic factors impact longevity. However, these factors and environmental influences need to be analysed comprehensively. Approximately 14% of elderly individuals experience mental health problems, with depression and anxiety being the most common problems. In addition, suicide-related mortality rates are pretty high in this age group. Challenges specific to ageing, such as social isolation, loss of income and mobility, make psychological resilience difficult. In addition, stigmatisation of mental health problems may prevent individuals from getting help. Psychological resilience can be explained by coping with stress and emotion regulation approaches. Coping strategies of individuals in the face of stress are categorised as problem- and emotion-focused. Emotion regulation, on the other hand, includes the skills of individuals to identify and manage their emotions. These processes can increase resilience by affecting individuals' assessment and emotional expression. Resilience in elderly individuals is associated with factors such as social support, income level, optimism and self-esteem. Studies on this subject are limited in Turkey. Policy recommendations include home health services, digital access, social centres and economic support. Psychological counselling, combating loneliness and elderly-friendly urban planning are other measures to increase resilience. These approaches can improve the quality of life of older individuals and strengthen social solidarity.
Pediatrik Kronik Kritik Hastalık: Tanımı, Klinik Özellikleri, Epidemiyolojisi ve Önleme Stratejileri
Authors: Demirkıran Hilmi
Published: December 2024

Pediatrik kronik kritik hastalık (PKKH), akut kritik durumdan kurtulan ancak uzun süreli yoğun bakım desteği gerektiren çocuklarda ortaya çıkan karmaşık bir sağlık durumudur. Bu makale, PKKH’nin tanımını, klinik özelliklerini, epidemiyolojisini, risk faktörlerini ve önleme stratejilerini kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. PKKH, sağlık hizmetleri üzerinde büyük bir yük oluştururken, aileler ve çocuklar için psikososyal ve ekonomik zorluklara neden olmaktadır. Literatürde PKKH’nin tanımı ve tanı kriterleri üzerine bir fikir birliği bulunmamakla birlikte, yaşam desteği teknolojilerine bağımlılık ve uzun süreli yoğun bakım gereksinimi en belirgin özellikleri arasındadır. Bu makale, PKKH’nin daha iyi anlaşılmasını ve tanımlanmasını sağlamak için mevcut literatürü derlemekte ve multidisipliner yaklaşımlar ile yenilikçi teknolojilerin bu hasta grubuna nasıl entegre edilebileceği üzerine öneriler sunmaktadır. Amaç, hem hasta bakımını iyileştirmek hem de sağlık sistemleri üzerindeki yükü azaltmak için rehberlik sağlamaktır.
Yaşlı Bireylerde Basınç Yarası ve Beslenme
Authors: Öğüt Düzen Kerime , Helvacı Gizem
Published: December 2024

Basınç yarası, sürekli basınçtan kaynaklanan deride ve/veya alttaki yumuşak dokuda oluşan lokalize hasarlar olarak tanımlanmaktadır. Genellikle kemik çıkıntısı üzerinde oluşur ve hastanın vücut ağırlığı kuvveti veya tıbbi cihazlarla uygulanan kuvvetler sonucu gelişebilir. Basınç yaraları, özellikle yaşlı ve hareketsiz bireylerde, diyabet, damar hastalıkları, yetersiz beslenme gibi sağlık sorunları olan kişilerde yaygın olarak görülür. Yaşlı bireyler basınç yarası gelişim riski açısından en riskli gruptur. Basınç yarası gelişiminde birçok faktör rol oynamaktadır. Yetersiz beslenme ve besin ögesi eksiklikleri basınç yaralarının gelişimi için önemli risk faktörleridir. Risk faktörlerinin bilinmesi ve ayrıntılı bir şekilde ele alınması basınç yaralarının önlenmesi ve tedavisinde oldukça önemli bir yere sahiptir. Beslenme, basınç yarası yönetiminin temel bir yönüdür. Basınç yaralarını önlemek ve oluşmuş basınç yaralarını iyileştirmek için beslenme durumunun düzenli olarak değerlendirilmesi ve bireysel ihtiyaçlara göre diyet planlamalarının yapılması gerekir. Bu süreçte enerji, protein, çinko, bazı vitaminler (örn; A, C, D vitaminleri) ve bazı aminoasitlerde (örn;glutamin, arginin) gereksinimin arttığı görülmüştür. Uygun hidrasyonun sağlanması ise dokularda kan akışının desteklenmesi, cilt bütünlüğünün korunması ve onarımı için oldukça önemlidir. Basınç yaralarının etkili bir şekilde yönetimi doktorlar, hemşireler, diyetisyenler dahil sağlık çalışanları arasındaki iş birliğini içeren çok yönlü bir yaklaşımı gerektirir.
Sağlık Turizminde Dijital Dönüşüm ve Teknolojik İnovasyonlar
Authors: Dorukbaşı Nuray
Published: December 2024

Günümüzde sağlık turizmi, yüksek kaliteli hizmet arayışı ve gelişmiş tedavi seçenekleri ile hızla gelişen ve küresel rekabetin yoğun olduğu bir alandır. Sağlık turizminin gelişmesinde dijital dönüşüm ve teknolojik inovasyonlar büyük rol oynamaktadır. Sağlık hizmetlerine erişim, maliyet ve kalite açısından avantajlar sunan dijital uygulamalar ve yeni teknolojiler, sağlık turizmini de hem hastalar hem de hizmet sağlayıcılar için daha verimli ve çekici bir seçenek haline getirmektedir. Dijital ve teknolojik uygulamalar ile hızlı, etkili ve güvenli tedavi yöntemleri sunularak dünya genelinde kaliteli sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştırmaktadır.
Tele-tıp, yapay zekâ tabanlı tanı ve tedavi araçları, giyilebilir teknolojiler, sanal ve artırılmış gerçeklik, mobil sağlık uygulamaları gibi yenilikçi dijital uygulamalar özellikle uzak bölge ya da farklı ülkelerdeki hastaların sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmaktadır. Bu teknolojiler, bireylere bulundukları yerden ayrılmadan randevu planlama, sanal danışmanlık alma, tanı konulması ve tedavilerini yönetme gibi imkanlar sunmaktadır. Ayrıca, kişileştirilmiş tedavi planları sunarak hasta memnuniyetini artırmaktadır. Dijital dönüşüm ve teknolojik inovasyonlar, sağlık hizmetlerinin sınırlarını genişletmekte, hasta ve sağlık profesyonelleri arasındaki iletişimi güçlendirmekte ve ülkelerin sağlık turizmindeki rekabet gücünü artırmaktadır. Bu durum hem hastalar hem de hizmet sağlayıcılar için maliyet ve zaman tasarrufu sağlamaktadır.
Bu kitap bölümünde, dijital dönüşüm ve teknolojik inovasyonların sağlık turizmindeki yeri, önemi sektöre sağladığı katkılar değerlendirilecektir.
Depremler ve Halk Sağlığı
Authors: Telatar Tahsin Gökhan
Published: December 2024

Her yıl dünya genelinde meydana gelen yaklaşık 20.000 deprem, önemli can kayıpları, altyapı hasarları ve ekonomik istikrarsızlıklar ile sonuçlanmaktadır. Türkiye, sismik açıdan aktif bir coğrafyada yer alması nedeniyle, depremlerden en fazla etkilenen ülkeler arasında bulunmaktadır; bu durum, ülkenin depreme bağlı can kayıplarının dünya genelindeki oranının %3,5'ine tekabül etmesine yol açmaktadır. Afetlere hazırlık ve yönetim konularında, uluslararası ve ulusal düzeyde çeşitli stratejiler geliştirilmiştir. Türkiye'nin Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı (UDSEP-2023), kritik altyapıların güçlendirilmesi, kamu bilincinin artırılması ve teknolojik yeniliklerin entegrasyonu gibi hedefler içermektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Avrupa Sivil Koruma ve İnsani Yardım Operasyonları (ECHO) gibi uluslararası kuruluşlar, depremlere hazırlık ve müdahale süreçlerinde önemli destek sağlamaktadır. Toplumun depreme karşı hazırlıklı olmasının sağlanması, eğitim ve bilgi paylaşımı yoluyla gerçekleştirilmektedir. Acil durum müdahale süreçlerinde teknolojinin kullanımı, hasar değerlendirmesi ve kaynak tahsisi açısından kritik bir öneme sahiptir. Türkiye, geçmiş sismik olaylardan elde edilen derslerle, gelecekteki depremlerin etkilerini azaltmayı ve toplumun genel dayanıklılığını artırmayı hedeflemektedir.
Sonuç olarak, bu çalışma, depremlerin halk sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini ve bu etkilerin azaltılmasına yönelik hazırlık ve müdahale stratejilerini kapsamlı bir şekilde ele almaktadır.
Yaşlı Erişkinlerde İntihar Üzerine Değerlendirme
Authors: Palanbek Yavaş Seher
Published: December 2024

Dünya Sağlık Örgütü’nün 2019 verilerine göre, dünya genelinde 700.000’den fazla intihar meydana gelmiş ve intihar oranları erkeklerde kadınlara göre daha yüksek bulunmuştur. Özellikle 70 yaş ve üzeri bireylerde intihar oranlarının ciddi bir artış gösterdiği tespit edilmiştir. Sosyal izolasyon, yalnızlık, ekonomik sorunlar ve kronik hastalıklar yaşlı bireylerin intihar riskini artıran önemli faktörlerdendir. Fiziksel rahatsızlıkların yanı sıra depresyon, anksiyete gibi ruhsal bozukluklar ve demans gibi nörobilişsel sorunlar da yaşlı erişkinlerde intiharı tetikleyen unsurlar arasında yer almaktadır. COVID-19 pandemisi sırasında sosyal izolasyon, ekonomik zorluklar ve ruh sağlığı hizmetlerine erişimdeki kısıtlamalar intihar eğilimlerini daha da artırmıştır. Yaşlı bireylerde intihar riskini gösteren uyarı işaretleri arasında, kişisel hijyenin ihmal edilmesi, sosyal hayattan çekilme, ölümle ilgili konuşmalar ve kişisel eşyaların düzenlenmesi gibi davranışlar bulunmaktadır. Koruyucu faktörler arasında sosyal destek ağlarının güçlendirilmesi ve sağlık hizmetlerine erişimin artırılması öne çıkmaktadır. Aile üyeleri ve sağlık çalışanları, yaşlı bireylerin ruhsal durumlarını gözlemleyerek erken müdahale edebilirler.Sonuç olarak, yaşlı erişkinlerde intiharı önlemek için bütüncül yaklaşımlar ve ulusal stratejiler geliştirilmelidir. Sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması, sosyal izolasyonun azaltılması ve yalnızlıkla mücadele programları bu bağlamda önem taşımaktadır.
Antikanser Etkili Tirozin Kinaz İnhibitörlerinden Ponatinib Bileşiğinin Etki Mekanizmasının İncelenmesi
Authors: Gülsever Melike , Cantürk Pakize
Published: December 2024

Kronik Miyeloid Lösemi (KML), miyeloproliferatif bir neoplazmdır ve yetişkinlerde yeni teşhis edilen lösemi vakalarının yaklaşık %15'ini oluşturur. KML ve Ph+ ALL hastalarında birinci ve ikinci basamak Tirozin kinaz inhibitörleri (TKİ) kullanılarak tedaviye yanıt alınamadığında, hastalığın ilerlemesi, nüksetmesi, kullanılan tirozin kinaz inhibitörlerine direnç veya intoleransın oluşması, T315I mutasyonunun varlığı, tedavide yeni nesil tirozin kinaz inhibitörlerinin kullanılmasını gerektirmektedir. Ponatinib, birinci ve ikinci nesil Tirozin kinaz inhibitörleri ile tedavi başarısız olduktan sonra KML ve Ph+ ALL hastalarının tedavisi için başka hiçbir Tirozin kinaz inhibitörü endike olmadığında veya T315I mutasyonunun varlığında kullanılmaktadır. Kinaz inhibitörleri arasında tek başına BCR-ABL1 T315I'yı güçlü bir şekilde inhibe edebilen, oral olarak aktif, FDA tarafından onaylı, çok hedefli bir üçüncü nesil kinaz inhibitörüdür. Klinik kullanımda yaklaşık on yıldır bulunan tirozin kinaz inhibitörlerinden Ponatinib molekülünün BCR-ABL1 tirozin kinazlar üzerindeki etki mekanizması, mutasyonlara karşı direnci ve advers etkilerinin değerlendirilip kanser tedavisindeki mekanizmalarının aydınlatılması, klinikte olduğu kadar antikanser ilaç geliştirme çalışmalarında da önemlidir. Bu çalışmada bu molekülün kanser tedavisindeki yeri ayrıntılı incelenerek, molekülün potansiyel olarak kullanılabileceği tedaviler için özenli bir değerlendirme yapılmıştır.
Radiation Applications on The Male Reproductive System
Authors: Kömürcü Ayşe , Yavaş Mehmet Cihan
Published: December 2024

The use of technological devices, which are becoming widespread today, is increasing day by day and the daily exposure rate of the radiation they emit is increasing accordingly. Considering the increase in ionizing radiation (IR) exposure originating from artificial sources such as medical practices and occupational exposure, it is necessary to systematically evaluate the current knowledge on the effects on the male reproductive system in reproductive age and in occupations that are professionally active and have high exposure to IR (medicine, oncological radiotherapy, mining, aviation, etc.). Considering the many studies conducted as a result of this exposure, it is seen that it poses a great threat to human health and also many studies have been conducted on the male reproductive system and it shows that it causes infertility, decreased sperm motility and a decrease in the percentage of morphologically healthy sperm cells in men, causes DNA damage and increases the risk of chromosomal anomalies, which can potentially lead to genetic disorders in subsequent generations.
Current Status of Organoprotective Agents and Strategies Against the Adverse Effects of Radiotherapy on the Genital Systems
Authors: Yardımeden Fatma İrem , Altundal Hüseyin , Şeker Uğur
Published: December 2024

Radiotherapy is one of the most commonly used therapeutic methods in cancer treatment. Despite the increasing survival rates and durations due to the advancements in treatment technologies for cancer, the number of diagnosed cancer cases is on the rise annually, driven by environmental changes such as physiological aging, environmental pollution, increased carcinogen exposure, and disturbances in the ozone layer. While the advancements in medical science have brought promising results in cancer treatment through genetic engineering and molecular regulation methods, every new technology also leads to the emergence of both side effects and losses alongside its benefits. Leaving aside the emerging technological innovations, the most frequently utilized clinical approaches in cancer treatment involve the integration of the subfields of Medical Oncology and Radiation Oncology, as well as Oncological Surgical approaches. Radiation Oncology is a medical science aimed at extending survival or completely curing the patient by using ionizing radiation to treat cancer. The primitive therapeutic method employed in Radiation Oncology is radiotherapy, and the ionizing radiation used in this classical treatment method can have adverse effects not only on the targeted tumor organs/tissues but also on healthy organs or tissues. Despite the advancement of radiotherapy technology and the development of more modern targeting techniques, conventional gamma radiotherapy applications are still widely used today. Although scientists have developed some strategies in recent years to alleviate healthy tissue damage and side effects caused by radiotherapy, a definitive protective solution has not yet been found. One of the systems where organ dysfunction and systemic abnormalities due to radiotherapy are most commonly observed is the reproductive system. This book chapter will discuss the current status of radioprotective agents, which are scientifically promising and used today to prevent female and male reproductive system anomalies during radiotherapy applications using gamma rays.
Endüstri ve Eğitimde Azaltılmış Gerçeklik Kavram ve Uygulamaları
Authors: Yıldız Ezgi Pelin
Published: December 2024

Azaltılmış Gerçeklik (DR), gerçek zamanlı olarak algılanan ortamda nesneleri gizlemek, ortadan kaldırmak ve görmek için bir dizi metodolojidir ve gerçekliği azaltır. Bu teknik, gerçekliği artırmak için sanal nesneleri gerçek dünyaya yerleştiren, artırılmış gerçeklikten (AR) ve karma gerçeklikten farklıdır. Gerçekliği arttırmak için sanal nesneler gerçek nesnelerin arasına yerleştirilir veya gerçek nesneler sanal nesnelerle genişletilir. AR ile karşılaştırıldığında, azaltılmış gerçeklik, bir video akışındaki belirli nesneleri algılayarak ve daha sonra bunları kaldırarak gerçek dünya sahnelerini değiştirmeyi amaçlar. Azaltılmış gerçeklik, gerçek bir nesnenin üzerine arka plan görüntüsünün yazılarak nesnenin gerçek uzaydan çıkarılmış gibi görünmesini sağlayan bir teknolojidir. Sanal nesneleri gerçek nesnelerin üzerine yerleştirerek gerçek uzayda varmış gibi gösteren artırılmış gerçekliğin (AR) aksine, azaltılmış gerçeklik gerçek nesnenin üzerine bir arka plan görüntüsü yerleştirerek nesnenin çıkarılmış gibi görünmesini sağlar. Gelecek günlerde azaltılmış gerçekliğin, mevcut sahneyi kaldırarak geçmiş veya gelecekteki bir sahneyi yeniden oluşturma ve daha önce imkânsız olan bakış açılarından güvenlik doğrulamasını etkinleştirmek için duvarlar ve araç gövdeleri gibi engelleri kaldırma gibi çeşitli uygulamalara sahip olması beklenmektedir. Tüm bu bilgiler ışığında bu kitap bölümünde, ilgili yeni özellikleri ile öne çıkan azaltılmış gerçeklik (DR) uygulamalarının eğitimde kullanımı ele alınmış ve çeşitli disiplin alanlarında kullanım örneklerine yer verilmiştir.
Program Geliştirme Modellerinin Araştırmalarda Kullanım Durumlarının İncelenmesi
Authors: Ünal Menderes
Published: December 2024

Programların eksiklerini belirleme, değişim ve gelişmelere açık olması ve bu düzenlemelerin de eğitimi niteliğini artırmasına yardımcı olacağından program geliştirme çalışmalarına olan ihtiyaç doğmuştur. Bu çalışmada program geliştirme çabalarının koordine edilmesine rehberlik eden belli başlı program geliştirme modellerinin araştırmalarda kullanım durumlarına göre incelenmesine yer verilmiştir. Çalışmada, bilimsel araştırma desenlerinden nitel araştırma deseni, veri toplama tekniği olarak nitel veri toplama araçlarından doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri alan yazında yaygın olarak kullanılan 19 program geliştirme modelinin özellikleri ve program geliştirme sürecinin ilkeleri dikkate alınarak oluşturulmuş kontrol listesi aracılığı ile toplanmıştır. Program geliştirme modellerinin yaygın olma durumlarını incelemek amacıyla alan yazında “program geliştirme” ve “program geliştirme modelleri” anahtar kelimeleri ile Ulusal Tez Merkezi’nde yer alan 1982-2021 yılları arasında gerçekleştirilen 19 yüksek lisans ve 12 doktora tez çalışmaları araştırma kapsamına alınmıştır.
Tahmin Etme Stratejisinin Okuduğunu Anlama Becerisi Üzerine Etkisi
Authors: Ünal Menderes
Published: December 2024

Tahmin etme stratejisinin okuduğunu anlama üzerindeki etkisini belirlemeyi hedefleyen bu araştırma ön test – son test deney ve kontrol gruplu yarı deneysel bir çalışmadır. Bu kapsamda araştırmanın çalışma evreni Aksaray ili ilkokullarda okumakta olan öğrencilerdir. Araştırmanın örneklemi ise Sarıyahşi ilçesi Şehit Vedat Büyüköztaş İlkokulu’nda okumakta olan 3. sınıflar içinden seçkisiz olarak belirlenen bir deney ve bir de kontrol grubu alınarak oluşturulmuştur. Çalışmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanmış olan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış “Okuduğunu Anlama Başarı Testi (OABT)” ile toplanmıştır. Ölçme aracının kapsam geçerliği alanında uzman 2 öğretmen tarafından alınan görüşler ile test edilmiştir. 2017-2018 güz dönemi boyunca, deney grubunda tahmin etme stratejisiyle, kontrol grubunda ise geleneksel öğretimle dersler işlenmiştir. Yapılan t-test sonucunda grupların denk olduğu görülmüş olup deney ve kontrol gruplarına OABT dönem başında ve sonunda uygulanarak aralarında oluşan farkın anlamlılığı test edilmiştir. Araştırma sonucunda, tahmin etme stratejisiyle öğretim yapılan deney grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama başarı testinden daha yüksek puan aldıkları, öğrencilerin tahmin etme stratejisi kapsamında meraklarının uyandırılmasının ve aktif katılımlarının sağlanmasının başarıyı artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.
Su ve Yaşam İlişkisi: Hidrolojik Döngünün Ekosistemdeki Rolü
Authors: Kardaş Faruk
Published: December 2024

Suyu bu denli önemli yapan, insanlar için ikamesi mümkün olmayan, hayati öneme sahip bir madde olmasıdır. İşte bu nedenledir ki, günümüzde su kaynaklarında meydana gelen niteliksel ve niceliksel olumsuzluklar, onu günümüz çevre sorunları tartışmalarının önemli bir öğesi durumuna getirmiştir. Su kaynakları kısıtlıdır ve insan kaynaklı bir çok olumsuz etkiye maruz kalmaktadır. Su krizleri her geçen gün insanlığı ve diğer çevresel bileşenleri daha fazla tehdit eder hale gelmektedir. Bilim ve teknolojide ilerleyen insanoğlu bir zamanlar kurduğu her yerleşime su götürebilir becerideyken artık günümüz dünyasında götürülebilecek bir su kaynağının kalıp kalmadığı tartışılmaya başlanmıştır. Çalışmamızda betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Hidrolojik döngünün ekosistemdeki rolü konusunda, yapılmış olan çalışmaların ayrıntılı olarak betimlenmesi ve yorumlanması düşünüldüğünden bu metot kullanılmıştır. Bu bağlamda dünyadaki ve Türkiye’deki değişik eğitim kademelerinde veya sivil toplum kuruluşlarında yapılan çalışmalar taranmıştır.
Öğretmenlerin Öz-düzenleme Düzeylerinin Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi
Authors: Alpaslan Muhammet Mustafa , Ulubey Özgür
Published: December 2024

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin öz-düzenleme düzeylerini ve bu düzeylerin demografik değişkenlere (cinsiyet, görev yapılan yer, mesleki deneyim ve haftalık ders yükü) göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Öz-düzenleme, bireylerin kendi bilişsel, duygusal ve davranışsal süreçlerini etkin şekilde yönetmelerini sağlayan bir beceri olarak öğretmenlerin mesleki başarıları ve öğrencilerin öğrenme süreçleri üzerinde önemli bir rol oynamaktadır. Ancak, öğretmenlerin öz-düzenleme becerilerinin demografik faktörlerle nasıl ilişkilendiği literatürde sınırlı düzeyde ele alınmıştır. Araştırma, betimsel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiş ve Muğla’nın Menteşe ilçesindeki 178 ortaokul öğretmeni çalışmaya katılmıştır. Veriler, demografik bilgi formu ve Çapa-Aydın ve diğerleri (2009) tarafından geliştirilen Öğretmen Öz-düzenleme Ölçeği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler parametrik testlerle analiz edilmiştir. Sonuçlar, öğretmenlerin öz-düzenleme düzeylerinin genel olarak yüksek olduğunu göstermiştir. Cinsiyet açısından anlamlı bir fark bulunmazken, kadın öğretmenlerin "yardım arama" ve "öz-tepki" alt boyutlarında daha yüksek puan aldığı belirlenmiştir. Okul bölgesi değişkenine göre yalnızca "içsel ilgi" alt boyutunda merkez okullar lehine bir fark tespit edilmiştir. Mesleki deneyim ve haftalık ders yükü açısından anlamlı farklılıklar bulunmasa da alt boyutlarda bazı farklılıklar dikkati çekmiştir. Örneğin, orta düzey mesleki deneyime sahip öğretmenler, "içsel hedef yönelimi" alt boyutunda daha yüksek puan almıştır. Bu bulgular, öğretmen öz-düzenleme becerilerini geliştirmek için mesleki destek programlarının önemini vurgulamakta ve özellikle demografik değişkenlerin bu süreçlerdeki rolünü anlamak için daha fazla araştırma yapılması gerektiğini göstermektedir.
Yapay Zekâ (ChatGPT) Algoritmasının Rutin Olmayan Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi
Authors: Sarıkaya Kamil , İnci Kuzu Çiğdem
Published: December 2024

Bu çalışmada “Makineler Düşünebilir mi?” sorusundan yola çıkılıp, OpenAl tarafından geliştirilen ChatGPT’nin GPT-4o (Omni) güncellemesi olan yapay zekâ (chatgpt4o) algoritmasının rutin olmayan problem çözme becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, matematik eğitiminde yapay zekânın rolünü belirleyebilmek ve değerlendirmek açısından önem taşımaktadır. Çalışma durum çalışması desenli nitel bir araştırmadır. Veriler ChatGPT’ye sorulan 7 rutin olmayan problemden toplanmıştır. Veri analizleri Polya’nın problem çözme basamaklarına göre yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, ChatGPT’nin matematik alanında bazı sınırlılıklarla karşılaştığı, temel matematik problemlerini çok hızlı çözdüğü ve bu açıdan oldukça yetenekli olduğu fakat problemler karmaşıklaştığında, yanlışlarının ortaya çıktığı görülmüştür. ChatGPT’nin özellikle çok basamaklı veya birden çok parametre içeren problemleri çözerken oldukça zorlandığı belirlenmiştir. Rutin olmayan problem çözme sürecinde ChatGPT’nin problemi anlama, planlama yapma ve planı uygulama aşamalarında oldukça sıkıntı yaşadığı ve değerlendirme aşamasını göz ardı ettiği belirlenmiştir. Bu bağlamda matematik eğitiminde öğrencilerin bir eğitmene ihtiyaç duymadan yapay zekâ araçlarını etkin ve doğru şekilde kullanılabilmesi adına bu tip algoritmaların daha da geliştirilmesi vurgulanmaktadır.
Optimality Conditions of a Hyperbolic Beam Equation based on Mindlin’s Gradient Elasticity Theory
Authors: Yıldırım Kenan
Published: December 2024

In this study, optimality conditions of a beam model based on Mindlin’s gradient elasticity theory is studied. The beam system depends on the external excitation function, non-homogeneous boundary conditions and some mixed integral constraints including ineqality/equality on the control function and state variable. Before obtaining the optimality conditions of the system, energy integral method is employed for proving the uniqueness of the solution of the beam system. Controllability properties of the system is also discussed. Adjoint system corresponding to beam system is derived with suitable terminal conditions for achieving the maximum principle. The beauty of the present paper is that the necessary and sufficient optimality conditions of a hyperbolic beam equation based on Mindlin’s gradient elasticity theory are firstly derived in this paper in the form of a maximum principle. In order to show the confirmation of the obtained theoretical results, a real mechanical problem is illustrated and results are presented in the table and graphical forms.
Academic Analysis in Macroeconomics
Authors: Ertürkmen Gülferah , Aydemir Zülküf , Özen Atabey Aslı , Alpağut Serhat , Konuk Tuğba , Eryer Ayşe , Aytekin İbrahim , Karakuş Mustafa , Atamer Mert Anıl , Örtlek Zekiye , Ülger Mücahit , Uçar Mehmet , Durusoy Ömer Tanju , Suluk Seher , Şahinler Ayşe Nur , Uluceviz Erhan
Published: December 2024

This book provides in-depth analyses of the Turkish and world economy by compiling various academic studies in the field of modern macroeconomics. The book includes studies focusing on key economic issues such as economic growth, unemployment, financial development, tourism, energy consumption and globalization. Each chapter examines a different economic or policy outcome, showing how economies at the international and domestic scales are affected.
The book begins with a study of Turkey's female labor force profile and analysis. It then moves on to an analysis of youth unemployment in the European Union and Turkey. Next, the impact of the rule of law and control of corruption on economic growth is analyzed. Topics such as the impact of tourism revenues on economic growth, indicators of financial development and the relationship between renewable energy consumption and economic growth are also included in the book.
The book also deals with economic dynamics in Turkey, such as the impact of economic growth on population and cultural economy, green economic growth and the performance of the Turkish economy.Broader analyses such as the impact of economic growth on inflation, urbanization and the interpersonal social globalization index are also presented.
The final chapters of the book examine the relationship between tourism, trade openness and economic growth through the case of the BRICS-T countries and analyze the impact of global volatility indices on Turkey's default premiums. The book also provides an international perspective, including comparative analysis of macroeconomic performance and the impact of market linkages on the G7 economies.
Academic Analyses in Macroeconomics brings together modern economic theories and their practical applications as a valuable resource for economists, academics and policymakers.By covering both theoretical foundations and applied analysis, the book provides readers with the necessary tools to understand economic complexities.
Female Labor Force Profile and Analysis in Türkiye
Authors: Ertürkmen Gülferah , Aydemir Zülküf
Published: December 2024

This research addresses the main problems affecting women's labor force participation in Türkiye and the proposed solutions to these problems. Women's participation in economic activities is vital not only for economic development but also for the goal of achieving gender equality. The research analyzes multidimensional factors shaping women's employment, such as education level, gender roles, informal work, glass ceiling syndrome, marital status and childcare.
Data for 2021-2024 reveal that women's employment has increased, but this increase is largely concentrated in the service sector. In high value-added industrial and technology sectors, women's representation remains limited and they are mostly employed in low-status and unskilled jobs. Although higher levels of education support women's participation in the labor force, childcare responsibilities, insufficient flexible working arrangements and lack of social support mechanisms are among the main obstacles limiting women's employment.
In order to increase women's participation in the labor force and develop more sustainable solutions in this area, it is recommended to increase access to education, prevent informal work, expand flexible working opportunities and implement programs that encourage female leadership. Such policies will be an important step in ensuring social equality while supporting economic growth.
The Impact of Tourism Revenues on Economic Growth: Panel Data Analysis for MINT Countries
Authors: Konuk Tuğba
Published: December 2024

The tourism sector, which holds a significant place in achieving sustainable economic growth and development globally, is crucial for countries to realize objectives such as job creation, generating tax revenues, and reducing trade deficits. Tourism revenues can positively influence a country's economic growth through various channels. Therefore, the tourism sector is receiving increasing attention worldwide, with diverse policies and strategies implemented in this regard. In the literature, the relationship between tourism and growth is referred to as tourism-led growth.
This study aims to analyze the impact of tourism revenues on economic growth in MINT (Mexico, Indonesia, Nigeria, Turkey) countries using panel regression analysis for the period 2005–2020. The findings indicate that the impact of tourism revenues on economic growth is statistically significant. In other words, a 1% increase in tourism revenues leads to a 0.2211% increase in economic growth.
Green Economic Growth and the Performance of the Turki̇ye Economy
Authors: Karakuş Mustafa
Published: December 2024

This study examines the concept of green economic growth within the framework of Türkiye’s transition to a sustainable green economy. By outlining the historical and theoretical foundations of green economy principles, it explores Türkiye's economic, environmental, and policy transformations in the context of global green transitions. Key indicators from the 2017-2023 period are analyzed to evaluate Türkiye’s efforts in promoting renewable energy, enhancing energy efficiency, and encouraging environmentally friendly practices.
The findings highlight significant progress in renewable energy investments, particularly in wind and solar power, which have enabled substantial advancements in this sector. By 2023, the share of renewable energy in total electricity generation reached 41.73%. However, challenges persist in achieving substantial reductions in CO2 emissions and improving energy efficiency. Türkiye’s development plans and national policies emphasize alignment with international standards, the promotion of green financing, and the adoption of innovative technologies. For Türkiye to achieve its green economic growth objectives, more integrated strategies and robust policy support are essential. This analysis aims to contribute to the academic literature and policymaking processes by presenting Türkiye's experiences and potential pathways in green transformation.
This study aims to provide insights into Türkiye’s green transformation journey, offering valuable contributions to both academic discourse and policymaking processes by identifying key experiences and outlining potential pathways for further progress in sustainable economic development.
The Effects of Ecoairnomic Growth, Inflation, Urbanization and Interpersonal Social Globalization Index on the Number of Airline Passengers in Türki̇ye
Authors: Atamer Mert Anıl , Örtlek Zekiye
Published: December 2024

The aim of the study is to analyze some economic indicators that are thought to have an impact on airline passenger transfer (the number of passengers carried) in Türkiye in the period 1988-2022. As airline transportation has become more widely used than other types of transportation today, and as a result of the opening of new airports and large investments made in airline transportation, the economic contributions of these investments have recently found a place in academic studies. In light of these developments, this study aims to analyze the effects of economic growth, inflation, urbanization and interpersonal social globalization index on the number of passengers carried by airline in Türkiye. The ARDL method was used in the model and it was determined that urbanization had a positive effect on the number of passengers carried by airline. In addition, when the results of the model were examined, it was determined that inflation had a negative effect on the number of passengers carried by airline. Again, according to the ARDL results, it was determined that there was no significant relationship between the number of passengers carried by airline and economic growth and interpersonal social globalization index.
The Relationship Between Tourism, Trade Openness and Economic Growth: The Case of BRICS-T Countries
Authors: Ülger Mücahit , Uçar Mehmet
Published: December 2024

With the acceleration of globalization, the relationships between trade openness, tourism and economic growth have become an important area of ​​interest in academic literature. Trade openness has the potential to support economic growth by increasing the integration of countries into international markets and stimulating the tourism sector. Especially in emerging economies such as BRICS-T countries, the contribution of trade and tourism to growth is of strategic importance in terms of sustainable development goals. This study examines the causal relationships between economic growth, tourism and trade openness variables in BRICS-T countries. The Dumitrescu-Hurlin panel causality test was applied in the analysis conducted using annual data for the period 1995-2020. The findings of the study reveal that there is no statistically significant causal relationship between economic growth and tourism in BRICS-T countries. However, a unidirectional causality from trade openness to economic growth was determined. Similarly, a unidirectional causality relationship from trade openness to tourism was determined. The study emphasizes the importance of trade openness policies that support economic growth and contribute to the development of the tourism sector in BRICS-T countries. In this context, it is thought that the findings may guide policy makers in BRICS-T countries in developing strategic steps to promote economic growth and the tourism sector.
Environmental Economics: A Macroeconomic Framework
Authors: Durusoy Ömer Tanju
Published: December 2024

The literature on environmental macroeconomics is still in its early stages and does not yet have a fully defined framework. Therefore, this section examines the theoretical and conceptual foundations of environmental economics and current research on environmental economics from a macroeconomic perspective.
Current macroeconomic theory has so far addressed environmental issues as the relationship between CO2 emissions and growth. However, other macroeconomic variables and environmental issues have recently begun to be associated. The concept of climate change is part of a broader network of environmental issues, such as population growth, problems in agricultural production, water resources, and species loss. To achieve a low-carbon future, it is necessary to control population growth, reduce consumption, and take care to protect the environment. Therefore, macroeconomic theory needs to evolve to respond to these new challenges.
This study briefly summarizes the main concepts and discussions in the literature on environmental macroeconomics. Theoretical and empirical studies on this topic have been reviewed, and the framework of environmental issues has been outlined, showing the global dimension of the problem. In the continuation of the study, the macroeconomic effects of environmental factors are discussed in light of the debates in the literature, with a particular focus on their impact on inflation. Additionally, the study examines how the traditional IS-LM model has been extended to include environmental effects. Finally, this study presents a sustainable economic growth model and demonstrates the relationship between economic growth and the environment using the Environmental Kuznets Curve.
Comparative Analysis of Macroeconomic Performance in the Case of E7 Countries
Authors: Suluk Seher
Published: December 2024

Macroeconomic indicators are generally used to analyze and evaluate the general economic performance of a country. The macroeconomic indicators in question include GDP, GDP per capita, unemployment rates, inflation rates, interest rates, etc. In this context, the main objective of this study is to examine the macroeconomic performance of seven emerging countries (E7), that is, Brazil, China, India, Indonesia, Mexico, Russia, and Turkey, and to reveal the macroeconomic situation of these countries, thereby contribute to the relevant literature. For this purpose, selected macroeconomic indicators were used in the study, and the macroeconomic performance was analyzed comparatively with the help of table and graphs. As a result of the study, in the light of the data, it can be said that China is the country that shows the best performance among the other E7 countries, while Turkey is the country with the lowest macroeconomic performance compared to other E7 countries.