Η διδασκαλία του μαθήματος της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στις διαπολιτισμικές τάξεις
Authors: Παπαδημητρίου Δημήτριος 
Published: September 2023

Η παρούσα εργασία επιδιώκει μέσα από την προσέγγιση βασικών εννοιών όπως είναι ο πολιτισμός, η κουλτούρα, η πολιτισμική ταυτότητα και η πολιτισμική ετερότητα, τα στερεότυπα, οι προκαταλήψεις και ο ρατσισμός, οι έννοιες της πολυπολιτισμικότητας και της διαπολιτισμικότητας, όπως επίσης και η διαπολιτισμική εκπαίδευση, η διαπολιτισμική επικοινωνία και ο διαπολιτισμικός διάλογος, να θέσει το θεωρητικό υπόβαθρο στο πλαίσιο του οποίου θα εξεταστεί η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών στις σύγχρονες διαπολιτισμικές τάξεις του Γυμνασίου. Οι αναφορές στην πολυπολιτισμικότητα του ελληνικού σχολείου με έμφαση σε πτυχές όπως το σύγχρονο διαπολιτισμικό μοντέλο εκπαίδευσης, οι διαπολιτισμικές ικανότητες των εκπαιδευτικών και η εφαρμογή των αρχών της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, βοηθούν να παρουσιαστούν συνοπτικά οι εξελίξεις που οδήγησαν στην αναγνώριση της ανάγκης για διαπολιτισμική εκπαίδευση στη χώρα μας, όπως και στην ειδικότερη εξέταση μιας ερώτησης που ενδιαφέρει την παρούσα έρευνα, του βαθμού στον οποίο εφαρμόζεται πραγματικά σήμερα οι αρχές της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης στο πλαίσιο του ελληνικού σχολείου. Αναλυτικότερα εξετάζεται η ταυτότητα των αλλοδαπών μαθητών στο ελληνικό σχολείο και κυρίως στο ελληνικό γυμνάσιο, με σκοπό να παρουσιαστεί η ελληνική πραγματικότητα και η αναγκαιότητα της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη εποχή. Η κριτική αποτίμηση της εκπαιδευτικής πολιτικής για τους παλιννοστούντες και αλλοδαπούς μαθητές από το 1980 έως και σήμερα, συμβάλλει σημαντικά προς αυτή την κατεύθυνση με συνεξέταση των θεσμών και των δομών της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, όπως έχουν νομοθετηθεί στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Ειδικότερα, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην εξέταση του ρόλου και της σημασίας του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο, αλλά και στην κριτική προσέγγιση των μεθόδων διδακτικής του, όπως αυτές αποτυπώνονται στο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) καθώς και στο Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ), ενώ παράλληλα διερευνάται η κατά το δυνατόν ευρύτερη δυνατότητα χρήσης νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση για στη διδασκαλία του συγκεκριμένου μαθήματος. Απώτερος σκοπός είναι να εξαχθούν ορισμένα χρήσιμα συμπεράσματα που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε μία μελλοντική αναδιαμόρφωση των Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών με ενισχυμένο, διαπολιτισμικό χαρακτήρα.Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να εστιάσει στη διδασκαλία του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας στις διαπολιτισμικές τάξεις. Έμφαση αποδίδεται στην προσέγγιση νέων μεθόδων με τη χρήση των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Πιο συγκεκριμένα, επιχειρείται να διερευνηθεί εάν η παρέμβαση της διδασκαλίας με τη χρήση των νέων τεχνολογιών, αλλά και των ΤΠΕ επηρεάζει τις απόψεις των μαθητών ως προς το μάθημα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας αλλά και ως προς τη διδασκαλία του ιδίου μαθήματος από τους εκπαιδευτικούς. Ακόμη, εάν η ιθαγένεια σχετίζεται με τις στάσεις των μαθητών για τα προαναφερθέντα ζητήματα. Για τον σκοπό αυτό στην παρούσα μελέτη αξιοποιείται η μέθοδος της μελέτης περίπτωσης, κυρίως ποιοτικών δεδομένων, που προκύπτουν από τη συμμετοχική παρατήρηση στο Γυμνάσιο Χώρας Μυκόνου, στο οποίο έχει άμεση πρόσβαση ο ερευνητής, στο πλαίσιο της σχολικής τάξης και ποσοτικής έρευνας μέσα από τη διανομή ερωτηματολογίων σε 50 μαθητές (23 ελληνικής και 27 άλλης ιθαγένειας) της Γ΄ Γυμνασίου διαφορετικών τμημάτων και πολιτισμικής προέλευσης που φοιτούν σε ένα Γυμνάσιο της ελληνικής νησιωτικής περιφέρειας (Μύκονος). Αναλυτικότερα, εξετάζονται: α) τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των μαθητών, β) η στάση των αλλοδαπών μαθητών απέναντι στο μάθημα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και γ) η στάση τους απέναντι στον εκπαιδευτικό και τη μέθοδο διδασκαλίας τόσο πριν όσο και μετά την παρέμβαση. Από τα αποτελέσματα στο τέλος της έρευνας προκύπτει ότι η διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας με τη χρήση νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση δύναται να αλλάξει προς το θετικότερο τη στάση τόσο των Ελλήνων όσο και των αλλοδαπών μαθητών απέναντι στο συγκεκριμένο μάθημα, μειώνοντας τη σημαντική διαφορά ως προς τη θεώρηση του μαθήματος μεταξύ Ελλήνων και αλλοδαπών μαθητών, ενώ γενικά μπορεί να μεταβάλει και τη στάση των αλλοδαπών μαθητών απέναντι στο μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. Η παρούσα μελέτη διαμορφώνει την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης του ζητήματος σε μεγαλύτερο δείγμα μαθητών στα σύγχρονα πολυπολιτισμικά γυμνάσια.