OWNERSHIP STATUS OF THE GOODS AND PARTICIPATION RECEIVABLES IN CASE OF SELECTING THE SEPARATION OF PROPERTY REGIME
Authors: KOCAMAN Burhanettin Arif 
Published: December 2023

Yeni Türk Medeni Kanunu’nun 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe girmesiyle, yasal mal rejimi edinilmiş mallara edinilmiş mallara katılma rejimi olmakla beraber, sözleşme serbestisi ana kuralı gereğine eşler her zaman notere giderek düzenleme
veya onaylama şeklinde yeni bir mal rejimi sözleşmesiyle akdi mal rejimlerinden birini seçebilir (TMK m.202/II; m.203). Burada da eşlerin evlenmeden önce noterde Düzenleme Şeklinde Mal Ayrılığı Sözleşmesi yaparak, akdi mal rejimlerinden
biri olan “mal ayrılığı rejimi”ni seçmiş olmaları halinde, malların mülkiyet durumu ve katılma alacağı üzerinde durulacaktır. Mal rejimi hükümlerinin uygulanabilmesi için hukuken kurulmuş bir evlilik söz konusu olması gerekir.
Eşlerin evlenmesiyle mal ayrılığı rejimi uygulanmaya başlayacak ve ileriye etkili olarak sonuçlarını doğuracaktır. Mal ayrılığı rejiminde, karı ve kocanın malları ayrıdır. Bu mal rejiminde; mal ortaklığı ve mal birliği rejimlerinden
farklı olarak, ortak bir mal grubu yoktur. Karı koca mallarının evlilik süresince ayrı kaldığı kabul edilir. Her bir eş, kendi mallarını istediği gibi yönetme, onlardan dilediği gibi yararlanma ve bunlar üzerinde tasarruf etme
yetkisine tek başına sahiptir. Evlilik sona erdiğinde de, bir mal paylaşımı söz konusu değildir ve her bir eş kendi mallarını alır. Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar, onların paylı mülkiyetinde sayılır. Eşlerin
müştereken edindiği taşınmazlar, aksine bir paylaşma kabul edilmemişse ½ oranında eşlere aittir. Eş, söz konusu malların ½’si diğer eş adına kayıtlı olmakla birlikte bu malların kendi kişisel malı olduğu iddiasında ise bunu kanıtlaması
gerekir veya diğer eş üzerine kayıtlı ½ taşınmaz hissesinin alımına parasal katkıda bulunduğu iddiasında ise bunu kanıtlayarak katkı payı alacağı talep edebilir. Ancak bunların söz konusu olmaması halinde, eşlerin tapuda üzerine
kayıtlı taşınmazlar onun kişisel malı sayılacak, buna karşılık tapuda eşler üzerine müştereken tescil bulunan taşınmazlar ise, paylı mülkiyet konusu kabul edilecektir. Aksine bir anlaşma yoksa, pay oranları, ½’dir. Ancak eş, paylı
mülkiyet konusu malda üstün yarar sahibi olduğunu kanıtlarsa, mal rejimi sona erdiğinde, diğer eşin payının ödeme günündeki karşılığını vermek suretiyle paylı mülkiyetteki malın kendisine verilmesini isteyebilir. Bankada her bir
eşin para çekmeye yetkili olduğu müşterek hesaptaki paralar üzerinde eşler 1/2 oranında hak sahibidirler. Şirket hisseleri kişisel mal grubundadır, ancak hisselerden elde edilen gelirler TMK m.219/b.4 gereğince edinilmiş mal grubuna
dahil edilerek tasfiyeye konu edilebilir. Ancak sona eren ortaklıklardaki tasfiye payları gelir niteliğinde görülemeyeceği için kişisel mal sayılmakta olup, tasfiyeye konu edilemez. Taraflar arasında Mal Ayrılığı Rejimi Seçilmiş
olduğu durumlarda, TMK m.243’de “Diğer Hükümler” başlığı altında Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimine ilişkin bazı düzenlemelere yollamada bulunulmakla birlikte, katkı payı alacağı konusunda bir düzenleme bulunmadığı için “Edinilmiş
Mallara Katılma Rejimi” ndeki edinilmiş mallar/kişisel mallar/ değer artışı alacağı hakkındaki düzenlemelerin burada da kıyasen uygulanması söz konusu olabilecektir.