Επιδημιολογική μελέτη φορείας του μικροοργανισμού N. meningitidis στον πληθυσμό της Βόρειας Ελλάδας
Authors: Μάρκου Φανή 
Published: August 2021

Λόγω του αυξημένου αριθμού περιστατικών μηνιγγιτιδοκοκικκής νόσου σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας που αναφέρθηκαν στο Κέντρο Αναφοράς Μηνιγγίτιδας κατά τα τελευταία έτη και δεδομένου ότι δεν έχουν γίνει επιδημιολογικές μελέτες φορείας στη Βόρεια Ελλάδα αποφασίστηκε η πραγματοποίηση επιδημιολογικής έρευνας σε άτομα διάφορων ηλικιών στους νομούς Σερρών, Φλώρινας και Έβρου όπου είναι αυξημένος ο αριθμός των μεταναστοον και η διακίνηση του πληθυσμού μεταξύ των όμορων κρατών είναι μεγάλη.Η παρούσα μελέτη είχε ως σκοπό: τον προσδιορισμό της φορείας των μικροοργανισμών Ν. meningitidis και N. laclamica σε ομάδες γενικού πληθυσμού και στρατευμένους των ανωτέρω περιοχών, τη διερεύνηση τοον φαινοτυπικών χαρακτηριστικών και τον προσδιορισμό της ευαισθησίας των απομονωθέντων στελεχών στα αντιβιοτικά πρώτης επιλογής και προφύλαξης, τον προσδιορισμό της ύπαρξης ή μη του επιδημικού κλώνου C:2a: PI.2,PI.5 στον πληθυσμό που στο παρελθόν είχε εμφανιστεί στη Βόρεια Ελλάδα και τέλος τον προσδιορισμό της ύπαρξης ή μη αντισωμάτων και της βακτηριοκτόνου τους δράσης στον ορό των στρατευμένων που είχαν προηγουμένως εμβολιαστεί με το τετραδύναμο εμβόλιο.Για το σκοπό αυτό, ελέγχθηκαν 1600 άτομα διαφόρων ηλικιών και 377 στρατευμένοι και από τους τρεις νομούς.Το ποσοστό φορείας της Ν. meningitidis στο γενικό πληθυσμό ανήλθε σε 7,25% και στους στρατευμένους σε 37,4%, ενώ της Ν lactamica σε 3,7% και 2,7% αντίστοιχα. Συγκρινόμενα τα ποσοστά φορείας στις διάφορες ηλικιακές ομάδες με αυτά προηγούμενης μελέτης που πραγματοποιήθηκε στη Νότια Ελλάδα, φαίνεται ότι τα ποσοστά είναι υψηλότερα στους μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (11,3%) και στους στρατευμένους (37,4%) σε βαθμό στατιστικά σημαντικό (χ2=2 1,11, ρ<0,000).Διαπιστιοθηκε επίσης θετική συσχέτιση φορείας Ν. meningitidis και καπνίσματος (ρ<0,000, χ2=4 1,979) όχι όμως φορείας και φύλου ( χ'=1,72, ρ=0,19 ) σε αντίθεση με τη θετική συσχέτιση που διαπιστώθηκε μεταξύ φορείας Ν. lactamica και φύλου, όπου το ποσοστό φορείας της Ν. lactamica στις γυναίκες ( 88% ) ήταν πολύ ψηλότερο από αυτό τοον ανδρών (12%). πιθανώς λόγω της μακρύτερης και στενότερης επαφής που έχουν οι γυναίκες με παιδιά βρεφικής και παιδικής ηλικίας στα οποία τα ποσοστά φορείας της Ν. lactamica (5%) είναι ψηλότερα από αυτά της Ν. meningitidis (2,3%). Μειωμένη ευαισθησία στην πενικιλλίνη παρατηρήθηκε σε ποσοστό 8,9% των απομονωθέντων στελεχών, η πλειοψηφία των οποίων ανήκε στην ομάδα των στρατευμένων (14/25, 56%) και σε παιδιά σχολικής ηλικίας (8/25,32%), πιθανώς λόγω μεγαλύτερης χρήσης αντιβιοτικών σε αυτές τις ομάδες.Από τα 257 στελέχη που απομονώθηκαν και από τους τρεις νομούς, ποσοστό 39,3% (101/257) τυποποιήθηκε σε οροομάδες με τη μέθοδο της συγκολλητινοαντίδρασης. Στη συνέχεια επιστρατεύθηκαν μοριακές τεχνικές με αποτέλεσμα να τυποποιηθούν επιπλέον 66 στελέχη έτσι ώστε συνολικά ο αριθμός των τυποποιηθέντων στελεχών να ανέλθει στα 167 (65%). Από τα απομονωθέντα στελέχη το μεγαλύτερο ποσοστό ανήκε στην οροομάδα Β (35%) και ακολούθησαν οι οροομάδες Y, C, W-135, A και Ζ με ποσοστά 16, 7, 5,1,2 και 1,2% αντίστοιχα. Από τη στατιστική μελέτη τιον στελεχών ανά οροομάδα και ηλικία, φάνηκε ότι η οροομάδα Β επικρατεί σε όλες τις ηλικίες και ιδιαίτερα στην ομάδα των στρατευμένων, όπου το 55% των στελεχών ανήκε σε αυτήν την οροομάδα.Ως προς τους ορότυπους το 78,6% των στελεχών ήταν μη τυποποιήσιμα με τα υπάρχοντα μονοκλωνικά αντισοιματα και στα τυποποιηθέντα επικρατούν οι ορότυποι 14, 15, 4 και 1. Ως προς τους υποτύπους, μόνο το 34,5% παρέμεινε μη τυποποιήσιμο και ο επικρατέστερος υπότυπος ήταν ο Ρ1.14 με ποσοστό 24,1%, ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό σε σύγκριση με το (2%) προηγούμενης επιδημιολογικής μελέτης στην Ελλάδα, αλλά σύμφωνο με τα φαινοτυπικά χαρακτηριστικά του μικροοργανισμού Ν. meningitidis που απομονώνεται από ασθενείς την τελευταία δεκαετία στην Ελλάδα. Ο επιδημικός κλώνος C:2a: PI.2,PI.5 δεν απομονώθηκε από τα στελέχη που εξετάστηκαν και από τους τρεις νομούς.Στη συνέχεια ελέγχθηκε η ύπαρξη η μη των ειδικών IgG και IgM αντισωμάτων έναντι των πρωτεϊνών της εξωτερικής μεμβράνης ( O.YIPs ) και η συσχέτισή τους με τη φορεία. Από τη μελέτη προέκυψε ότι υπάρχει θετική συσχέτισή μεταξύ φορείας και IgG αντισωμάτων σε βαθμό στατιστικά σημαντικό ( 21% θετικά IgG στους φορείς και 9% στους μη-φορείς ). Τα ποσοστά των θετικών IgM δεν διέφεραν σημαντικά μεταξύ των φορέων και μη- φορέων ( 9 και 7,6% αντίστοιχα ).Στην συνέχεια, ελέγχθησαν 184 δείγματα αίματος από εμβολιασθέντες στρατευμένους του νομού Σερρών ως προς την ύπαρξη ειδικών IgG αντισωμάτων έναντι της οροομάδας C. Από τα αποτελέσματα διαπιστώθηκε ότι ποσοστό 86% των στρατευμένων ανταποκρίθηκε θετικά στον εμβολιασμό (158/184). Τέλος 331 δείγματα αίματος εμβολιασθέντων στρατευμένων ελέγχθησαν για τη βακτηριοκτόνο δράση των ειδικών IgG αντισωμάτων έναντι της οροομάδας C και αποτελέσματα προέκυψε ότι ποσοστό 83,7% των δειγμάτων είχαν βακτηριοκτόνο δράση.