ВНЕДРЕНИЕ ШКАЛЫ ЗДОРОВОГО ОБРАЗА ЖИЗНИ (WHOQOL-BREF-KAZ) СРЕДИ ОБУЧАЮЩИХСЯ ВУЗА
Authors: Ермаханов Б. , Данияров Т. , Искакова Л. , Тұрғанәлі Қ. 
Published: November 2023

Бұл мақалада дене шынықтыру және спорт мамандығы білімгерлеріне Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының салауатты ӛмір салты шкаласының қазақ тіліндегі нұсқасының сенімділігін анықтап, студенттер арасында қолдану мәсселесі зерттелген. WHOQOL-BREF-KAZ шкаласы адамның психологиялық, әлеуметтік, денсаулық, дене жағдайы мен қоғамдық жағдайын анықтайтын 26 сұрақтан тұрады. Зерттеу жұмысына Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті, Халықаралық туризм және меймандостық университеті және Қазақ спорт және туризм академиясында оқитын жалпы саны 474 (оның ішінде 290 ер бала, 184 әйел) респондент қатыстырылды. Ғылыми мақалада зерттеу жұмысына қатысушы респонденттердің сауалнамадан алынған нәтижелері берілген. Зерттеу нәтижелерін талдау үшін сауалдардың құрылымдық дұрыстығына қатысты факторлық талдау анализі қолданылды, ал Cronbach Alpha (α) сенімділігін анықтау үшін пайдаланылды. Сонымен қатар, сәйкестік индексі мәндерінің дұрыстығы, Ішкі конси- стенция коэффициенттері мен сәйкестік индексі мәндерінің дұрыстығы анықталды. Респон- денттерден жиналған мәліметтер SPSS 20 бағдарламасына салынып, кестелер түрінде енгізілді және талдау жасалынды. Тҥйін сӛздер: Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы, жоғары оқу орны, білім беру, білім алушы, дене дайындығы, салауатты ӛмір салты, шкала, WHOQOL-BREF-KAZ.

В данной статье изучена проблема применения среди студентов шкалы здорового образа жизни казахскоязычного варианта Всемирной организации здравоохранения для обучающихся специальности Физическая культура и спорт. Шкала WHOQOL-BREF-KAZ состоит из 26 вопросов, определяющих психологическое, социальное, состояние здоровья, качество жизни и связи участников с обществом. В исследовании приняли участие 474 респондента (в том числе 290 мужского пола, 184 женского пола), обучающиеся в Международном казахско-турецком университете имени Ходжи Ахмеда Ясави, Международном университете туризма и гостеприимства и Казахской академии спорта и туризма. В научной статье представлены результаты опроса респондентов, участвующих в исследо- вательской работе. Для анализа результатов исследования был предложен факторный анализ структурной достоверности запросов, а Cronbach Alpha (α) использовался для определения надежности. Кроме того, была определена правильность значений индекса соответствия, коэффициентов внутренней согласованности и значений индекса соответствия. Данные, собранные респондентами, были помещены в программу SPSS 20, введены в виде таблиц и проанализированы. Ключевые слова: Всемирная организация здравоохранения, ВУЗ, образование, обучающийся, физическая подготовка, здоровый образ жизни, шкала, WHOQOL-BREF-KAZ.

This article examines the problem of using the Kazakh-language version of the World Health Organization's healthy lifestyle scale among students for students majoring in Physical Culture and Sports. When collecting respondents' data, the questionnaire "Information about respondents" developed by researchers and the questionnaire "Qualification of physical education teachers" developed by Andreev (2005) were used. In addition, the questionnaire "Teacher Abilities" prepared by Karacay (2008) was used to determine the qualifications and professional training of a future physical education teacher, which served as the basis for the article. In the 2023 year, 101 volunteer physical education teachers selected by a special selection method and 109 graduate students studying in the specialty "Physical Culture and Sports" in the cities of Turkistan and Shymkent took part in the center and districts of Turkestan. In the scientific article, the results of the survey of teachers and students participating in the research work are presented in tables. To analyze the data collected by the respondents, the SPSS 25.0 batch program was used and an analysis was carried out. The Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests were also used to analyze the survey results of respondents. Keywords: World Health Organization, university, education, training, health, physical culture, sports, healthy lifestyle, quality of life, scale, WHOQOL-BREF-KAZ.