Προσδιορισμός διαφόρων ανοσοβιολογικών παραμέτρων σε φυσιολογικούς και αρθριτικούς επίμυς, με ή χωρίς αγωγή με δηλητήριο μέλισσας
Authors: Βασιλειάδου Κυριακή 
Published: August 2021

Η α1-όξινη γλυκοπρωτεΐνη (AGP) αποτελεί μια από τις βασικότερες πρωτεΐνες οξείας φάσης και αυξάνεται σημαντικά κατά τη διάρκεια της απόκρισης οξείας φάσης ή σε χρόνιες φλεγμονώδεις καταστάσεις, όπως είναι η πειραματική αρθρίτιδα και κατ’ επέκταση η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Η AGP συντίθεται και εκκρίνεται κυρίως από τα ηπατοκύτταρα, ενώ έχει δειχθεί ότι παράγεται και από μυελοκύτταρα όσο και από κοκκιοκύτταρα του μυελού των οστών. Η AGP παρουσιάζει ανοσοτροποποιητική δράση που χαρακτηρίζεται τόσο από μηχανισμούς ανοσοδιέγερσης όσο και από μηχανισμούς ανοσοκαταστολής. Στις περιπτώσεις των αυτοανοσονόσων τα επίπεδά της στον ορό αυξάνονται και είναι ενδεικτικά της σοβαρότητας της νόσου. Η αύξηση της συγκέντρωσης της AGP στον ορό έπειτα από συστεμική χορήγηση καθαρής AGP οδηγεί σε επιδείνωση των συμπτωμάτων της αρθρίτιδας σε αρθριτικούς επίμυς, ενώ η αγωγή με δηλητήριο της μέλισσας, συνοδεύεται από καταστολή της νόσου. Σκοπός της Διδακτορικής αυτής Διατριβής είναι ο προσδιορισμός διαφόρων ανοσοβιολογικών παραμέτρων σε φυσιολογικούς και αρθριτικούς επίμυς με ή χωρίς αγωγή με δηλητήριο μέλισσας, αλλά και η διερεύνηση του πιθανού ρόλου της AGP στον μηχανισμό παθογένειας της αρθρίτιδας στους επίμυς. Επίσης, με δεδομένο ότι το σύστημα του ραχιαίου αεροθύλακα προσομοιάζει την άρθρωση αφού δημιουργείται μία μεμβράνη παρόμοια με την αρθρική που συμπεριφέρεται ως φραγμός και μπορεί να χρησιμοποιηθεί προκειμένου να διερευνηθεί η τοπική δράση της AGP. Tο μοντέλο του ραχιαίου αεροθύλακα χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό της επίδρασης του FCA και του LPS στον αεροθύλακα των αρθριτικών και φυσιολογικών επίμυων όσων αφορά τον προσδιορισμό των επιπέδων των πρωτεϊνών οξείας φάσης. Βρέθηκε λοιπόν, ότι η ανάπτυξη αρθρίτιδας συνοδεύεται με αύξηση στη συστεμική σύνθεση της 45 kDa AGP. Στο αρθρικό υγρό και τον ορό, όσο και στα κύτταρα που απομονώθηκαν από το αρθρικό υγρό παρατηρείται αύξηση των επιπέδων της AGP και των θετικών για AGP κυττάρων αντίστοιχα στις 7, 14 και 21 ημέρες στους ΑΑ επίμυς. Το HBV ελαττώνει τα επίπεδα της AGP στον ορό και το αρθρικό υγρό και μειώνει τον αριθμό των κυττάρων που την παράγουν. Τα ενδοκυτταρικά επίπεδα της AGP οφείλονται τόσο στην ικανότητα των μονοκυττάρων να την παράγουν όσο και στην ικανότητά τους να τη δεσμεύουν. Όλα τα παραπάνω αποτελέσματα θα μπορούσαν να θεωρηθούν δείκτες ανάπτυξης αρθρίτιδας, χωρίς όμως να σχετίζονται άμεσα με την παθογένεια της ασθένειας. Τα αυξημένα επίπεδα της AGP στο αρθρικό υγρό και ενδοκυτταρικά (στα κύτταρα της άρθρωσης) πιθανό να σχετίζονται με τοπικές δράσεις επάνω στην άρθρωση. Η συστεμική σύνθεση της 45 kDa AGP πιθανά να σχετίζεται με το μηχανισμό ανάπτυξης της ΑΑ ενώ η τοπική της σύνθεση φαίνεται να σχετίζεται με την παρεμπόδιση του μηχανισμού ανάπτυξης αρθρίτιδας. Από τη διερεύνηση του μοντέλου του ραχιαίου αεροθύλακα η AGP που ανιχνεύεται πιθανά οφείλεται σε τοπική παραγωγή. Η διέγερση του αεροθύλακα με LPS έχει ως αποτέλεσμα τη διφασική αύξηση των επιπέδων της συνολικής-AGP που μεγιστοποιείται στις 1-3 και στις 24 ώρες μετά τη χορήγηση του LPS. Η χορήγηση FCA στον αεροθύλακα οδηγεί σε σταδιακή αύξηση των επιπέδων της AGP που μεγιστοποιείται στις 24 ώρες μετά τη χορήγηση ενώ η 70-90 kDa- AGP ισομορφή παρατηρείται 6-24 ώρες μετά τη χορήγηση του FCA. Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν διαφορική σύνθεση των ισομορφών της AGP αεροθύλακα που εξαρτάται από το μικροπεριβάλλον του και τον παράγοντα ενεργοποίησής του. Ειδικότερα η 70-90 kDa-AGP η οποία ανιχνεύθηκε μόνο στο εξίδρωμα πιθανά να παίζει καθοριστικό ρόλο τοπικά στην άρθρωση. Ενδεχομένως, οι διαφορετικές ισομορφές της AGP που εμφανίζονται στο μοντέλο του αεροθύλακα να οφείλονται σε διαφορετική γλυκοσυλίωση των μορίων που παράγονται τοπικά από κύτταρα του ιστού του αεροθύλακα ή από το πολυμορφοπύρηνα κύτταρα του εξιδρώματος. Τα αποτελέσματα της διατριβής δείχνουν επίσης, ότι δεν υπάρχει άμεση συσχέτιση μεταξύ της συσσώρευσης της AGP και της IL-1β ή IL-6 στο εξίδρωμα αεροθύλακα όπου είχε χορηγηθεί LPS, εφόσον η AGP παράγεται νωρίτερα από αυτές τις κυτοκίνες επομένως, η AGP πιθανά να συμμετέχει στην επαγωγή των κυτοκινών αυτών στον αεροθύλακα και ενδεχομένως να είναι υπεύθυνη για την ενεργοποίηση των PMN κυττάρων του αεροθύλακα ώστε αυτά να παράγουν και να εκκρίνουν IL-6. Με περεταίρω διερεύνηση, βρέθηκε αυξημένος αριθμός κυττάρων θετικών στην IL-6 μόνο στην περίπτωση συνκαλλιέργειας των κυττάρων του εξιδρώματος με κύτταρα που σχηματίζουν τον αεροθύλακα, κυρίως μακροφάγα και ινοβλάστες. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι η 40-45 kDa AGP πιθανά να είναι η ισομορφή που αυξάνει την παραγωγή της IL-6 από τα κύτταρα του εξιδρώματος. Η τοπική χορήγηση του FCA στον αεροθύλακα ενεργοποιεί την τοπική παραγωγή και σύνθεση των διαφόρων ισομορφών της AGP. Επιπλέον, η αρχική μείωση των επιπέδων της αλβουμίνης θα πρέπει να σχετίζεται με μηχανισμούς που αφορούν την παθητική μεταφορά συστατικών και τη μετανάστευση κυττάρων στον αεροθύλακα ενώ αντίθετα η σημαντική αύξηση των επιπέδων της στη χρόνια φλεγμονή θα πρέπει να σχετίζεται με ενίσχυση του φραγμού του αεροθύλακα και την αναστολή στην απομάκρυνση συστατικών και κυττάρων. Επίσης, διερευνήθηκε και η διαφορική ενεργοποίηση των ισομορφών των πυρηνικών πρωτεϊνών C/EBPα και C/EBPβ ανάμεσα στα δείγματα ήπατος και μεμβράνης αεροθύλακα που πιθανά παίζουν καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση του γονιδίου της AGP τοπικά στη μεμβράνη του ραχιαίου αεροθύλακα και ενδεχομένως και στην άρθρωση. Το πρότυπο της AGP στον ορό και το αρθρικό υγρό στους αρθριτικούς επίμυες με αεροθύλακα εμφανίζεται παρόμοιο με αυτό των φυσιολογικών πειραματοζώων στα οποία έχει χορηγηθεί FCA στον αεροθύλακα. Το γεγονός αυτό φανερώνει πόσο σημαντικό εργαλείο αποτελεί το μοντέλο του ραχιαίου αεροθύλακα στη μελέτη της πορείας και της εξέλιξης της ασθένειας της αρθρίτιδας, μια και προσομοιάζει στην άρθρωση. Ανακεφαλαιώνοντας και με βάση όλα τα παραπάνω δεδομένα φαίνεται η σημασία της AGP και των υπολοίπων βιολογικών παραγόντων που εξετάστηκαν στην πορεία ανάπτυξης και την παθοφυσιολογία της ΑΑ, ενώ αναδεικνύεται τόσο η γενικευμένη όσο και η τοπική πιθανή ανάμειξή της στην άρθρωση και επιβεβαιώνονται τα στοιχεία που φανερώνουν ομοιότητα ανάμεσα στην άρθρωση και το μοντέλο του ραχιαίου αεροθύλακα και το καθιστούν πολύτιμο εργαλείο στη μελέτη χρόνιων ασθενειών όπως η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα.