ЕҢБЕККЕ ҚАБІЛЕТТІ АЗАМАТТАР МЕН МЕДИЦИНАЛЫҚ ҚЫЗМЕТКЕРЛЕР ТАРАПЫНАН ХАЛЫҚТЫҢ ӨЗ ДЕНСАУЛЫҒЫНА ЖАУАПКЕРШІЛІК ДӘРЕЖЕСІН БАҒАЛАУ
Authors: Ж.А. Даулеткалиева , Д.Б. Кулов , Ю.Хо. Минг 
Published: October 2024

Кіріспе. Мақала қазіргі денсаулық сақтау саласының өзекті мәселесі – азаматтардың өз денсаулығына ортақ жауапкершілік механизмі принципін енгізуге арналған. Себебі, адамның денсаулық жағдайы көбіне оның өмур сүру салтына байланысты. Сондықтан оны өзгерту мақсатымен елімізде денсалуық сақтау саласында Мемлекеттік бағдарламалар енгізіліп, іске асырылуда. Мақалада медициналық қызметкерлер мен еңбекке қабілетті азаматтарды жасырын анкеталаудың негізгі нәтижелері берілген. Әдістер. Сұрастыру Қарағанды қаласының поликлиникаларында жүргізілген. Оған 431 медициналық қызметкер мен 733 еңбекке қабілетті азаматтар қатысқан. Анкеталау нәтижелері StatSoft Statistica 8 бағдарламасы көмегімен өңделді. Нәтижелер. Медициналық қызметкерлерге қарағанда, еңбекке қабілетті азаматтар халықты өз денсаулығы үшін жауапты деп санайды. Өкінішке орай, респонденттердің жартысынан көбі бұл сұраққа жауап қайтара алмаған. Шамамен әрбір үшінші медицина қызметкері медициналық көмек үшін қосымша төлем енгізумен келіседі, еңбекке қабілетті азаматтар бұдан екі есе төмен. Бұл сауал бойынша корреляциялық байланыс анықталған. Яғни, осы сұраққа оң жауап қайтарған медициналық қызметкерлердің жұмыс өтілімі 20 жылдан асатыны байқалды. Барлық респонденттердің шамамен жартысы қосымша төлем енгізудің жақсы жақтарына дәрігерлердің жалақысының жоғарлауын атап өткен. Теріс жақтарына респонденттердің жартысынан көбі әлеуметтік қорғалмаған азаматтардың мүмкіндігінің шектелуін көрсетеді. Қорытынды. Медицина қызметкерлері халықпен тікелей жұмыс жасағандықтан, халықтың өз денсаулығы үшін жауапкершілігінің төмен екеніне көзі жеткен. Әрбір екінші медициналық қызметкер медициналық қызмет көрсету үшін қосымша төлем енгізумен келісім білдірген. Бұл сұраққа оң жауап берген еңбекке жарамды азаматтар саны екі есе төмен. Әрбір екінші еңбекке жарамды азамат пен әрбір үшінші медициналық қызметкер медициналық қызмет көрсету үшін қосымша төлем енгізуге дайындық білдіреді. Барлық респонденттердің шамамен жартысы, қосымша төлем халықтың өз денсаулығы үшін жауапкершілігінің арттыратынына сенімді. Респонденттердің жартысынан көбі қосымша төлемнің енгізілуі әлеуметтік қорғалмаған адамдар үшін теріс әсерін тигізетінін көрсеткен.

This article is dedicated to one of the urgent problems of modern health care - implementation of the principle of shared responsibility for the health of the population. The main results of the anonymous survey of health workers health clinics, as well as people of working age. Methods. The survey was conducted in clinics in Karaganda. It was attended by 431 health workers and 733 people of working age. The survey results are processed using a package of StatSoft Statistica 8. Results. Unlike health professionals working population considers the population responsible for their health. Unfortunately, more than half of the respondents found it difficult when answering this question. Approximately one in three health worker agree with the introduction of co-payments for medical services. The proportion of working age people answered positively to this question half. Revealed a strong correlation with the experience of work on this issue: health care workers, who have given a positive response, have work experience of over 20 years. On the positive side the introduction of co-payment mechanism, about half of the respondents say higher wages to medical workers. The negative side of the majority of respondents noted the infringement of the rights of social nezaschischienyh population. Conclusions. By virtue of the profession and in close contact with the public, health care workers is a low degree of responsibility for the health of the population. Every other medical professional agrees with the introduction of a mechanism of co-payment for medical services. The proportion of people of working age, the answer is yes to this question is two times less. Every second citizen of working age, as well as one in three primary care worker expresses its readiness to introduce the mechanism of co-payments for medical services. Approximately half of all respondents believe that the introduction of co-payments for medical services will increase the responsibility of the population for their own health. More than half of respondents also note that these changes could adversely affect the health care of disadvantaged populations.

Данная статья посвящена одной из актуальных проблем современного здравоохранения – внедрению принципа солидарной ответственности населения за свое здоровье. Представлены основные результаты анонимного анкетирования медицинских работников поликлиник и граждан трудосопосбного возраста. Методы. Опрос проводился в поликлиниках города Караганда. В нем приняли участие 431 медицинских работников, а также 733 граждан трудоспособного возраста. Результаты анкетирования обработаны с помощью пакета StatSoft Statistica 8. Результаты. В отличии от медицинских работников, трудоспособное население считает население ответственным за свое здоровье. К сожалению, более половины всех респондентов затрудниись при ответе на данный вопрос. Примерно каждый третий медицинский работник согласен с введением сооплат за медицинские услуги. Доля лиц трудоспособного возраста ответивших положительно на данный вопрос в два раза меньше. Выявлена сильная корреляционная связь со стажем работы по этому вопросу: медицинские работники, давшие положительный ответ, имеют стаж работы свыше 20 лет. В качестве положительных сторон введения механизма сооплат, примерно половина опрошенных отмечают повышение заработной платы медицинским работникам. Отрицательными сторонами большинством респондентов отмечено ущемление прав социально незащищиеных слоев населения. Выводы. В силу профессии и тесного контакта с населением, медицинскими работниками показана низкая степень ответственности населения за свое здоровье. Каждый второй медицинский работник согласен с введением механизма сооплат за медицинские услуги. Доля лиц трудоспособного возраста, ответивших положительно на данный вопрос в два раза меньше. Каждый второй гражданин трудоспособного возраста, а также каждый третий работник первичного звена здравоохранения выражает готовность к введению механизма сооплат за медицинские услуги. Примерно половина все опрошенных считают, что введение сооплат за медицинские услуги будет способствовать повышению ответственности населения за собственное здоровье. Более половины респондентов также отмечают, что данные изменения могут отрицательно отразиться на медицинском обслуживании социально незащищенных слоев населения.