Η επίδραση της υπερλιπιδαιμίας στους μηχανισμούς προστασίας του μυοκαρδίου (preconditioning - postconditioning)
Authors: Βρεττού Αγάθη 
Published: September 2021

Τα φαινόμενα της ισχαιμικής προετοιμασίας και μετισχαιμικής προστασίας του μυοκαρδίου αποτελούν δύο ισχυρούς προστατευτικούς μηχανισμούς του μυοκαρδίου από τη βλάβη επαναιμάτωσης που ακολουθεί την παρατεταμένη ισχαιμία. Η διατήρηση της ισχύος τους κάτω από παθολογικές συνθήκες όπως η υπερλιπιδαιμία αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την εφαρμογή τους στην κλινική πράξη. ΜΕΘΟΔΟΣ: Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε λευκούς αρσενικούς κονίκλους Νέας Ζηλανδίας. Συνολικά ολοκλήρωσαν τη μελέτη έκτασης εμφράγματος 52 πειραματόζωα.Τα πειραματόζωα χωρίστηκαν σε δύο σειρές υπερλιπιδαιμικών και φυσιολογικών κονίκλων. Τα πειραματόζωα κάθε σειράς χωρίστηκαν σε 4 ομάδες. Όλα τα πειραματόζωα υποβλήθηκαν σε 30 λεπτά ισχαιμίας και 180 λεπτά επαναιμάτωσης. Μία ομάδα από κάθε σειρά αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου. Οι υπόλοιπες τρεις ομάδες κάθε σειράς υποβλήθηκαν στις εξής παρεμβάσεις:α. σε 2 κύκλους 5 λεπτών ισχαιμίας και 10 λεπτών επαναιμάτωσης πριν από την παρατεταμένη ισχαιμία ( ισχαιμικό preconditioning).β. σε 4 κύκλους 30 δευτερολέπτων ισχαιμίας και 30 δευτερολέπτων επαναιμάτωσης αμέσως μετά την παρατεταμένη ισχαιμία (ισχαιμικό postconditioning).Γ.6 κύκλους 10 δευτερολέπτων ισχαιμίας και 10 δευτερολέπτων επαναιμάτωσης αμέσως μετά την παρατεταμένη ισχαιμία (ισχαιμικό postconditioning).Έγινε επίσης προσδιορισμός φωσφορυλιωμένων ERK κινασών (ERK1/2) σε μυοκαρδιακό ιστό από την περιοχή σε κίνδυνο υπερλιπιδαιμικών και φυσιολογικών πειραματόζωων. Κάθε σειρά αποτελούνταν από 8 πειραματόζωα, τα οποία κατανεμήθηκαν σε δύο ομάδες, αποτελούμενες η καθεμία από 4 πειραματόζωα. Οι ομάδες αυτές υποβλήθηκαν και στα δύο διαφορετικά πρωτόκολλα μετισχαιμικής προστασίας του μυοκαρδίου, δηλαδή στο 4/30sec και στο 6/10sec.Τέλος, τεμάχια της θωρακικής αορτής των φυσιολογικών και υπερλιπιδαιμικών κονίκλων υποβλήθηκαν σε ιστολογική εξέταση και μετρήθηκε η αναλογία περιμέτρου της αθηροσκληρωτικής περιοχής προς την περίμετρο του αυλού του αγγείου. Επιπλέον εξετάστηκαν ιστολογικά δείγματα μυοκαρδιακού ιστού. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Το πρωτόκολλο ισχαιμικής προετοιμασίας του μυοκαρδίου μείωσε την έκταση του εμφράγματος τόσο στα φυσιολογικά όσο και στα υπερλιπιδαιμικά πειραματόζωα. Από τα δύο διαφορετικά πρωτόκολλα μετισχαιμικής προστασίας του μυοκαρδίου, προστασία στα φυσιολογικά πειραματόζωα παρείχε μόνο το 6/10sec. Στα υπερλιπιδαιμικά πειραματόζωα καμία από τις δύο παρεμβάσεις μετισχαιμικής προστασίας του μυοκαρδίου δε μείωσε την έκταση του εμφράγματος. Το επίπεδοενεργοποίησης των ERK κινασών ήταν αυξημένο στα φυσιολογικά πειραματόζωα τα οποία υποβλήθηκαν στο πρωτόκολλο 6/10sec.Στα υπερλιπιδαιμικά πειραματόζωα το επίπεδο ενεργοποίησης των ERK κινασών δεν εμφάνισε σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων.Τέλος, οι αθηροσκληρωτικές βλάβες εμφάνιζαν εκτεταμένη κατανομή στη θωρακική αορτή και τα στεφανιαία αγγεία των υπερλιπιδαιμικών πειραματόζωων. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: To φαινόμενο της ισχαιμικής προετοιμασίας του μυοκαρδίου αποτελεί έναν εξαιρετικά ισχυρό καρδιοπροστατευτικό μηχανισμό, ο οποίος διατηρείται και κάτω από συνθήκες υπερλιπιδαιμίας. Το φαινόμενο της μετισχαιμικής προστασίας του μυοκαρδίου εξαρτάται από τον αριθμό και τη διάρκεια των βραχέων επεισοδίων ισχαιμίας- επαναιμάτωσης. Επιπλέον και τα δύο παραπάνω πρωτόκολλα ισχαιμικούpostconditioning δε δρουν προστατευτικά σε υπερλιπιδαιμικό υπόστρωμα είτε εξαιτίας τοιπικών παραγόντων είτε εξαιτίας μεταβολών στις ενδοκυττάριες οδούς προστασίας,όπως στην οδό του μονοξειδίου του αζώτου. Οι ERK κινάσες αποτελούν τμήμα του προστατευτικού καταρράκτη των RISK κινασών στα φυσιολογικά πειραματόζωα.Ωστόσο η ενεργοποίησή τους σε συνθήκες υπερλιπιδαιμίας δεν είναι αρκετή ώστε να επιτευχθεί μείωση της έκτασης του εμφράγματος. Τέλος, η υπερλιπιδαιμία συντελεί σημαντικά στην πρόκληση αθηροσκληρωτικών πλακών στον έσω χιτώνα της θωρακικής αορτής και των στεφανιαίων αγγείων.