bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Informatiemanagement in kaart gebracht
Authors: Maes Rik
Published: October 2019

Voor veel organisaties is informatiemanagement nog onbekend gebied, in andere organisaties worstelen informatiemanagers met het helder aangeven van hun rol en betekenis. In dit artikel, bestemd voor ‘practitioners’, wordt informatiemanagement inzichtelijk in kaart gebracht aan de hand van een negenvlaksmodel en worden misvattingen erover weerlegd. Met een aantal voorbeelden geven we aan hoe organisaties, gebruikmakend van het voorgestelde model, tot een betekenisvolle invulling van informatiemanagement komen. Er wordt voorts ingegaan op de belangrijkste aandachtsgebieden van informatiemanagement en op de verschillende rollen van de CIO. Tot slot schetsen we de nabije en meer visionaire toekomst van het vakgebied. Informatiemanagement wordt niet alleen in kaart gebracht, maar voor nu en voor de toekomst ook op de kaart gezet!
Investor relations-activiteiten op het internet
Authors: Bollen L. H. H. , Geerings J. , Hassink Harold
Published: October 2019

Dit artikel doet verslag van een onderzoek naar de wijze waarop en de intensiteit waarmee het internet wordt gebruikt voor investor relations-doeleinden. In dit kader zijn de homepages van de vijftig grootste beursgenoteerde Nederlandse ondernemingen onderzocht op investor relations items. Hierbij is gebruikgemaakt van een driefasenmodel. De resultaten van deze studie laten zien dat de kwaliteit van investor relations websites van Nederlandse ondernemingen goed afsteekt tegen de kwaliteit van buitenlandse websites. De resultaten laten ook een verschil zien tussen grote en minder grote ondernemingen. Grote ondernemingen maken intensiever gebruik van het internet dan minder grote ondernemingen. De toonaangevende ondernemingen zijn of in de derde fase van investor relations via het internet of staan klaar om tot deze fase toe te treden. In die fase gebruiken ondernemingen in sterkeremate de typische interactieve mogelijkheden die het internet biedt voor investor relations-doeleinden.
Het belang van door kleine rechtspersonen gepubliceerde jaarrapporten voor banken
Authors: Vermetten J. C. M.
Published: October 2019

In dit artikel wordt verslag gedaan van een onderzoek naar de mate waarin ﬁnanciële jaarrapporten die kleine rechtspersonen deponeren bij de Kamer van Koophandel, voorzien in de informatiebehoeften van kredietverstrekkers binnen banken. Hieruit blijkt dat de huidige wet- en regelgeving inzake inrichtings- en publicatievereisten van jaarrapporten van kleine rechtspersonen dusdanig beperkt is dat daarmee onvoldoende wordt voorzien in de informatiebehoeften van bovengenoemde kredietverstrekkers. Deze kredietverstrekkers voorzien voornamelijk in hun informatiebehoeften door rechtstreeks contact met kleine rechtspersonen. Hierbij spelen ﬁnanciële jaarrapporten een belangrijke rol en wordt grote waarde gehecht aan de betrokkenheid van een accountant.
Achtergesteld vermogen is niet altijd garantievermogen
Authors: Dorsman André
Published: October 2019

Onlangs deed de Hoge Raad een uitspraak in een faillissement met betrekking tot het achtergesteld vreemd vermogen. Volgens de Hoge Raad mag in sommige gevallen de verstrekker van achtergesteld vreemd vermogen deze vordering verrekenen met een schuld die de verstrekker bij dezelfde onderneming heeft. In dit artikel wordt betoogd dat deze uitspraak van de Hoge Raad indruist tegen de onder bedrijfseconomen levende opvatting wat onder achtergesteld vermogen wordt verstaan. Bovendien heeft dit standpunt van de Hoge Raad verstrekkende gevolgen voor de gegevensverstrekking in de toelichting op de post achtergesteld vermogen in de jaarrekening.
Cash management bij multinationale ondernemingen in de eurozone
Authors: Eije Henk Von , Westerman Wim
Published: October 2019

In dit artikel wordt de invloed van liberalisering, deregulering en de introductie van de euro op het cash management van multinationale ondernemingen besproken. Door ontwikkelingen in de eurozone nemen de ﬁnanciële marktimperfecties af. Tevens vermindert de noodzaak voor afzonderlijke liquiditeitsposities per land. Dat maakt centralisatie van het cash management gemakkelijker en de ﬁnanciële controle van het hoofdkantoor kan toenemen. Door het uitbuiten van deze mogelijkheden kunnen multinationale ondernemingen in de eurozone voordelen van interne ﬁnanciering behalen. Dat biedt ook weer kansen voor disintermediatie. Conglomeraatkortingen op aandelen (‘conglomerate discounts’) kunnen daarmee verminderen.
De verwerking van goodwill in de jaarrekening
Authors: Hau T. , Knoops Chris
Published: October 2019

In dit artikel wordt ingegaan op de praktijk van de ﬁnanciële verslaggeving ten aanzien van de verwerking van betaalde goodwill bij acquisities van ondernemingen en de visies van accountantskantoren hieromtrent. Waar de wet nog drie opties openlaat voor de verwerking van betaalde goodwill, schrijven de Richtlijnen van de Raad voor de Jaarverslaggeving voor dat betaalde goodwill wordt geactiveerd en systematisch afgeschreven. Een aantal ondernemingen, waaronder de ﬁnanciële instellingen, blijkt te volharden in het rechtstreeks ten laste van het eigen vermogen boeken van de betaalde goodwill. Dit blijkt accountants er niet van te weerhouden een goedkeurende verklaring af te geven.
COSOna10 jaar, AO na100 jaar
Authors: Soeting R. , Spoor Louis
Published: October 2019

Mede gevoed door wereldwijde schandalen staat geen onderwerp zo in de belangstelling als dat van ‘Corporate governance’ en in directe relatie hiermee moet ‘control’ worden genoemd. Telkens opnieuw wordt de burger gewaar, dat beheersing en integriteit geen vanzelfsprekendheden zijn, zelfs niet bij vooraanstaande ondernemingen. In dat opzicht heeft de COSO-studie, in het begin van de jaren negentig, in een behoefte voorzien. De studie gaat over ‘control’, of meer precies over ‘internal control’ en dan zijn mede de gegevensverwerking en informatieverzorging in het geding. Hiermee komt de samenhang met het vak ‘Administratieve organisatie’ (AO) in beeld. Wat in 2003 te zeggen over de betekenis en het perspectief van COSO en AO? In onderstaande beschouwing wordt nader op deze vraag ingegaan.
Een model voor verkoop van callopties op bezittingen in de (ICT-)industrie
Authors: Baken Nico H. G. , Toonders A. A. W.
Published: October 2019

In dit artikel is een model beschreven waarmee callopties kunnen worden verkocht op reële – niet-ﬁnanciële – goederen. Dit model is gebaseerd op de Opties voor Opties-theorie van Baken (2001) en het binomiale optiewaarderingsmodel. Met de verkoop van callopties op bezittingen genereert de verkoper additionele inkomsten door ontvangst van een optiepremie en verplicht hij zich tot levering van de bezittingen, mits de koper van de calloptie zijn verworven recht uitoefent. Om ervoor te zorgen dat het model breed toepasbaar is, zijn bij het ontwerp van het model gevalstudies verricht naar mogelijke praktijkvoorbeelden bij KPN. Onderzocht is welke variabelen de theoretische waarde van een calloptie bepalen en wat de kritische succesfactoren zijn bij de verkoop van callopties op materiële bezittingen.
Auditrisico, meer dan ooit een issue! (2)
Authors: Mollema K. Y.
Published: October 2019

Auditrisico ondervindt stijgende belangstelling in een tijd dat auditors maatschappelijk worden bekritiseerd. In recente publicaties over corporate governance wordt van de accountant aanzienlijk meer verwacht dan een cijfermatige beoordeling en komt met name de interne controle als verantwoordingsstuk van het management, te attesteren door de auditor in beeld. Ook hebben andere bestaande auditvormen behoefte aan een adequate theorie over auditrisico. In dit artikel wordt een vernieuwd model uiteengezet dat recht wil doen aan de eisen van deze tijd en beter toepasbaar is in de auditcontext van 2003.
De toekomst verslagen
Authors: Van Asperen P. , Van Kuijck J. R. H. J.
Published: October 2019

De noodzaak van goede externe verslaggeving voor het functioneren van de kapitaalmarkten is in de literatuur reeds vaker geduid. Het is van belang dat de ondernemingsleiding de kapitaalmarkt voorziet van adequate informatie; alleen winstcijfers volstaan niet meer. Het rapporteren over de ontwikkelingen in de aandeelhouderswaarde van de onderneming kan een oplossing bieden. Om de aandeelhouderswaarde te kunnen bepalen is toekomstgerichte informatie in de externe verslaggeving een vereiste. Hierbij gaat het primair om het inzicht in de strategie alsmede de daarmee samenhangende risico’s en toekomstige kasstromen. In dit artikel worden de hoeken van het speelveld, waarbinnen de noodzakelijke uitbreiding van de externe verslaggeving naar meer toekomstgerichte informatie zou moeten verlopen, geschetst.
De invloed van buyer focus en shared resources op supply chain-integratie
Authors: Van Donk D. P. , Van Der Vaart T.
Published: October 2019

Supply chain management richt zich op het integreren van activiteiten in de keten om de uiteindelijke klanten zo goed mogelijk van dienst te zijn. In de praktijk moeten veel barrières worden verwijderd om tot vergaande integratie in de keten te komen. In deze bijdrage onderzoeken we welke mogelijkheden er zijn om deze barrières in een keten te verwijderen. Daarbij schenken we in het bijzonder aandacht aan het concept buyer focus, waarin wordt voorgesteld productiemiddelen af te zonderen voor één klant om langs deze weg integratie te bewerkstelligen. Het doel van deze bijdrage is een theoretische verkenning van het concept buyer focus. In deze verkenning worden condities geformuleerd waaronder buyer focus een zinvolle optie voor bedrijven is.
ERP-implementaties
Authors: De Koning Fred
Published: October 2019

Implementaties van ERP-pakketten leiden nogal eens tot problemen: uit onderzoek blijkt dat veel implementatietrajecten te lang duren en teveel kosten en dat bovendien de resultaten nogal eens tegenvallen. Er worden zelfs faillissementen toegeschreven aan mislukte ERP-implementaties. De literatuur over dit onderwerp suggereert dat de problemen met ERP-implementaties vooral worden veroorzaakt door gebrek aan goed management van implementatieprojecten. De vakgroep Bestuurlijke Informatieverzorging van NIVRA-Nyenrode heeft een vijftal casestudies uitgevoerd, waaruit blijkt dat de fit tussen de functionaliteit van het pakket en de bedrijfsprocessen, die door het pakket ondersteund moeten worden, wel eens een belangrijker factor zou kunnen zijn voor het welslagen van ERP-implementaties.
Roulatie van accountantskantoor of interne roulatie?
Authors: Roos A. R.
Published: October 2019

Accountants moeten periodiek rouleren als zij de jaarrekening controleren bij organisaties van openbaar belang. Dit is een van de onafhankelijkheidsvoorschriften uit een voorstel van de Europese Commissie. Het beoogt te voorkomen dat de accountant te veel wordt beïnvloed door de controlecliënt en daardoor te welwillend staat tegenover de controlecliënt. Dit artikel behandelt roulatie van accountants en pleit tegen een verplichting te wisselen van accountantskantoor.
De controle van milieuverslaggeving
Authors: Kamp-Roelands A. E. M.
Published: October 2019

Hoe kunnen de verschillende elementen van een raamwerk voor de controle van milieuverslagen nader worden ingevuld? Er worden steeds meer milieuverslagen gecontroleerd. De aanpak van de controle en de inhoud van het assurancerapport zijn divers. Dit is verwarrend voor gebruikers van milieuverslagen. In dit artikel wordt een raamwerk voor de controle van milieuverslaggeving besproken. Daarvoor zijn eerst algemene aspecten van controle geïdentificeerd die vervolgens op basis van literatuuronderzoek en empirisch onderzoek nader zijn ingevuld voor de controle van milieuverslaggeving.
Inzichten uit de institutionele economie
Authors: Groenewegen J. P. M.
Published: October 2019

De institutionele economie heeft zich een plaats verworven in de moderne Algemene Economie. De aandacht gaat daarbij vooral uit naar de zogeheten Nieuw Institutionele Economie met de benaderingen van de eigendomsrechten-, principaal-agent- en de transactiekostentheorie als kern. In dit artikel wordt het nieuw institutionalisme vergeleken met de neoklassieke economie en wordt aangeven wat de relevantie is voor het analyseren van economische instituties. Hoewel de Nieuw Institutionele Economie belangrijke vorderingen heeft gemaakt, zijn er ook tekortkomingen, die door middel van de complementaire benadering van het zogeheten Origineel Institutionalisme kunnen worden opgevangen.
Verbetert de operationele prestatie van ondernemingen als gevolg van een fusie of overname?
Authors: Keijsers R. S. J. M. , Van Triest S. P.
Published: October 2019

In dit artikel presenteren we de resultaten van een onderzoek naar veranderingen in de operationele prestaties van ondernemingen na een fusie of overname, teneinde het optreden van synergievoordelen te beoordelen. We gebruiken hiervoor een steekproef van veertien overnames van Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen. De veranderingen in de operationele prestaties worden geanalyseerd aan de hand van een cashﬂowgebaseerd model, waarbij het cashﬂowrendement op de marktwaarde van de activa en op de netto-omzet vóór en ná het samengaan met elkaar worden vergeleken. De resultaten van dit onderzoek duiden niet op verbeteringen in de operationele prestaties na de fusie of overname.
De determinanten van het verstrekken van leverancierskrediet in Nederland
Authors: Dekker Edwin , Ligterink Jeroen
Published: October 2019

Nederlandse ondernemingen verstrekken relatief veel leverancierskrediet. In dit artikel bespreken we allereerst de economische rol die het verstrekken van leverancierskrediet kan hebben. Vervolgens onderzoeken wij het belang van verschillende (operationele) motieven in een empirisch onderzoek onder 612 Nederlandse industriële ondernemingen.
Concurrentie en efficiëntie in het bankwezen
Authors: Bos J. W. B.
Published: October 2019

Dit artikel gaat in op de aard en mate van concurrentie op de Nederlandse bankenmarkt en de efficiëntie van Nederlandse banken. Vervolgens worden de uitkomsten voor Nederland vergeleken met bancaire concurrentie en efficiëntie in andere landen, in het bijzonder die in Europa. Op vrijwel alle bankenmarkten van industriële landen is sprake van relatief sterke concurrentie, maar in de meeste gevallen wordt geen volledige mededinging gevonden. Overigens blijkt de mate van concurrentie minder sterk op lokale, op retail georiënteerde markten en veel sterker op internationale, op ‘wholesale’ gerichte markten. De bancaire deelmarkten in Nederland zijn niet minder concurrerend dan gemiddeld genomen elders het geval is. De uitkomsten lijken te duiden op een mate van concurrentie die bankklanten voldoende zekerheid geeft op redelijke prijzen en dienstverlening, terwijl banken in staat zijn voldoende winst te genereren om hun ﬁnanciële gezondheid te kunnen handhaven, zodat geen direct gevaar voor ﬁnanciële stabiliteit dreigt. Schattingen van kostenefficiënties van Nederlandse banken suggereren dat op kosten gemiddeld nog circa 5% kan worden bespaard. Berekening van winstefficiënties laat zien dat daar nog forse vooruitgang mogelijk is, die deels door relatief kleine kostenreducties kan worden gerealiseerd. Grote Nederlandse banken steken gemiddeld genomen in termen van efficiëntie goed af bij hun grote concurrenten uit andere landen. De efficiëntie van banken in Nederland en elders is in het afgelopen decennium signiﬁcant verbeterd. Daarbij dient te worden aangetekend dat het voor een bank moeilijk is om een hoge efficiëntie ook over de grens te realiseren. Het is aannemelijk dat deregulering en ﬁnanciële en monetaire integratie in de Europese Unie verder aan concurrentieverbetering en efficiëntiewinst hebben bijgedragen. Dit artikel richt zich met name op bankiers alsmede op beleidsmakers, toezichthouders en wetenschappers die zich bezighouden met de ﬁnanciële sector.
De onderneming in een spagaat
Authors: Boot Arnoud W. A. , Soeting R.
Published: October 2019

Het vraagstuk van corporate governance staat nadrukkelijk in de maatschappelijke schijnwerpers. In deze bijdrage beschouwen wij een drietal zienswijzen op de onderneming, van de nauwere agency-benadering, waar het corporate governanceprobleem zich primair bevindt tussen management en aandeelhouder, tot de bredere stakeholder- en legitimacy-benaderingen, gekenmerkt door wisselwerkingen tussen de onderneming en omgeving. Wij constateren dat de bredere maatschappelijke visie op de onderneming die in de legitimacy-benadering centraal staat, aan belang heeft gewonnen, en voor de Commissie Tabaksblat kennelijk een belangrijke drijfveer is geweest. Er blijft echter een puzzel over, namelijk het in lijn met de Angelsaksische traditie steeds meer centraal stellen van de aandeelhouder. Dit laatste sluit nauw aan bij de agency-benadering die het denken over corporate governance met name in de VS sterk heeft beïnvloed.
Succes- en risicofactoren in de opstartfase van een
Authors: Blok M. J. C. , Van Gelderen Marco
Published: October 2019

Waarom slaagt de ene persoon in het starten van een onderneming, terwijl een ander zijn of haar poging staakt? Om deze vraag te beantwoorden zijn 517 pre-starters (mensen die bezig zijn met het starten van een onderneming) gedurende een periode van drie jaar gevolgd. Vanuit vier dimensies is gezocht naar variabelen die invloed hebben in de periode die vooraf gaat aan de start van een onderneming. De dimensies betreffen de persoonlijke karakteristieken van de pre-starter, de kenmerken van de te starten onderneming, de omgeving van de nieuwe onderneming en het proces van het starten van de onderneming. De ingeschatte grootte van het risico van de markt blijkt de belangrijkste verklaring te zijn voor het al dan niet van start gaan van de onderneming. Inzicht in de succes- en risicofactoren in de opstartfase is van belang voor starters zelf, voor allen die hen van dienst zijn, en voor beleidseconomen.
Corporate governance en economische groei
Authors: Strikwerda J.
Published: October 2019

In dit artikel zal corporate governance worden beschouwd vanuit het perspectief van economische groei, het uiteindelijke doel van ondernemen. Daarvoor is het nodig dat het perspectief van waaruit corporate governance de laatste tijd is beschouwd, juridisch en accountingtechnisch, wordt verbreed. Daarbij komt naar voren dat nieuwe technologieën, de exploitatie van kennis en wijzigende schaarsteverhoudingen ondernemingen voor nieuwe control-vraagstukken plaatsen, verdeling van de residual claim en zeggenschap. Een aantal grondslagen van corporate governance is in het geding. Het artikel eindigt met een aantal suggesties voor verdere discussie en nader onderzoek. Omdat in dit artikel enkele economische factoren en enkele psychologische factoren worden benoemd die van belang zijn voor beheer, een effectief toezicht en dus verantwoording, is dit artikel niet alleen relevant voor auditors en voor juristen die werkzaam zijn op het gebied van corporate governance, maar vormt het vooral ook een bijdrage aan het maatschappelijke debat over corporate governance.
Bestuurlijke informatieverzorging of interne beheersing?
Authors: De Koning Fred
Published: October 2019

Aan sommige universiteiten bestaat het voornemen het vak Bestuurlijke Informatieverzorging voortaan aan te duiden als ‘Internal Control’ of het Nederlandse equivalent ‘Interne Beheersing’. Daarmee wordt ingespeeld op de toenemende belangstelling voor Corporate Governance, waarvan Interne Beheersing geacht wordt deel uit te maken. Het vak Bestuurlijke Informatieverzorging/Administratieve Organisatie richt zich echter in eerste instantie op de accountantsfunctie. De toereikendheid en betrouwbaarheid van de financiële informatie vormen derhalve het belangrijkste te bestuderen onderwerp. Vanuit dat perspectief zou eerder mogen worden verwacht, dat het vak zich verder ontwikkelt in de richting van de (toegepaste) informatica, zoals ook in de Verenigde Staten het geval is. Deze noodzakelijke ontwikkeling zou kunnen worden ondermijnd door een verschuiving van het aandachtsgebied richting Interne Beheersing1.
Financiële verslaggeving in de Europese Unie
Authors: Marseille E. A.
Published: October 2019

Gelijktijdig met de overgang naar internationale verslaggevingstandaarden moeten in alle landen van de Europese Unie toezichthouders worden geïnstalleerd. Op dit moment bestaan in sommige Europese landen toezichthouders op de financiële verslaggeving en in andere landen moet dit toezicht worden opgezet. Er bestaan nog geen criteria voor dit toezicht. In dit artikel worden mogelijke criteria voor toezicht op financiële verslaggeving ontwikkeld. Uit de toetsing van deze criteria met standaarden van CESR volgt dat er extra inspanningen nodig zullen zijn om de totstandkoming van een gemeenschappelijke Europese markt te helpen waarborgen. Dit artikel eindigt met een voorstel voor een Europese opzet van het toezicht op financiële verslaggeving.
De illusie van onafhankelijkheid
Authors: Van Ees H. , Postma Theo
Published: October 2019

De aanbevelingen van de code Tabaksblat zijn ontleend aan ‘best practices’. De vraag rijst waarop ‘best practices’ zijn gebaseerd en wat er mee wordt beoogd. In dit artikel zal worden betoogd dat de code mogelijk de legitimiteit van corporate governance instituties, in het bijzonder de Raad van Commissarissen (RvC), vergroot, maar niet noodzakelijkerwijs het effectief functioneren van deze instituties. De argumentatie hiervoor is dat de code Tabaksblat vooral richtlijnen over de RvC geeft en weinig over het daadwerkelijke gedrag van de raad zegt. De resultaten van wetenschappelijk onderzoek naar de relatie tussen kenmerken van de RvC en de prestatie van de onderneming laten geen eenduidige interpretatie toe. Daartoe is vooral meer onderzoek nodig naar de onderlinge relatie tussen dergelijke kenmerken enerzijds en de besluitvormingsprocessen en activiteiten van de Raad anderzijds. Gepleit wordt voor onderzoek dat zich richt op het openen van deze Black box. Dit wordt toegelicht aan de hand van de discussie inzake onafhankelijkheid van commissarissen. Onze conclusie is dat de formele behandeling van het begrip onafhankelijkheid in de code Tabaksblat waarschijnlijk niet het beoogde effect zal sorteren. Dit vanwege de te beperkte invulling van het begrip en de veronachtzaming van de meer procesmatige aspecten van het functioneren van de RvC. Een vervolgcode zou naar onze mening meer moeten inspelen op hoe commissarissen met elkaar en met de raad van bestuur omgaan. Onafhankelijkheid wordt dan meer benaderd in termen van mentale onafhankelijkheid, ‘dingen anders zien’, goed geïnformeerd willen zijn en het denken van bestuurders willen uitdagen. Dit vraagt betrokkenheid van commissarissen en leiderschap van de voorzitter van de RvC. Op deze punten kunnen opleidingen voor commissarissen ook een rol spelen.
Principle-based versus rule-based accounting standards
Authors: Ter Hoeven Ralph
Published: October 2019

Als gevolg van het Enron-schandaal werd in de Verenigde Staten ferme kritiek geleverd op de rule-based structuur van US-General Accepted Accounting Principles (US-GAAP). Deze structuur zou teveel handvatten geven voor misbruik van managers en derhalve het herstel van het publieke vertrouwen in financiële markten in de weg staan. Zowel de Financial Accounting Standards Board (FASB) als de Security and Exchange Commission (SEC) hebben zich in de afgelopen periode uitgesproken over de wenselijkheid en haalbaarheid om US-GAAP te laten opschuiven naar een set van principle-based standards. In dit artikel worden de standpunten van achtereenvolgens de FASB en de SEC besproken en worden uitspraken gedaan over de verwachte richting van de aanpassingen binnen US-GAAP. Tevens geeft de auteur zijn visie over de optimale balans tussen rule-based-standards en principle-based standards mede aan de hand van recent verschenen Nederlandse literatuur.
De Balanced Scorecard bij strategieontwikkeling en -implementatie met behulp van het Analytic Hierarchy Process
Authors: Ahaus C. T. B. , Timmermans A. R. , Van De Water H.
Published: October 2019

Dit artikel bespreekt de discussie over de aard van de relaties tussen de perspectieven van de Balanced Scorecard en tussen de doelen die in die perspectieven worden geformuleerd. Een tweetal methoden wordt toegelicht om respectievelijk relaties tussen doelen te beoordelen (de relatiematrix) en om acties bij doelen te prioriteren (prioriteitsgetallen). Deze methoden nemen echter de onderlinge beïnvloeding van doelen en de mate waarin dezelfde acties verschillende doelen kunnen beïnvloeden niet in ogenschouw. De methode van het Analytic Hierarchy Process doet dit wel.
Accountingvernieuwing als wolf in schaapskleren
Authors: Van Helden G. J.
Published: October 2019

We kennen allemaal de verhalen over manipulatie van accountingcijfers om de zaken anders voor te stellen dan overeenkomt met de werkelijkheid. Dan komen ons affaires als die van Enron en Ahold voor de geest, waarbij door verdraaiing en verzwijging van essentiële accountinginformatie ondernemingsresultaten rooskleuriger werden voorgespiegeld dan ze waren. Een nieuwe loot aan deze boom van misbruik van accountinginformatie komt uit de overheidssector in Nieuw-Zeeland. De helaas te vroeg overleden June Pallot en haar co-auteur Susan Newberry zien een soort verborgen agenda achter de accountingvernieuwingen die de publieke sector in hun land gedurende de laatste twintig jaren heeft doorgemaakt.
Kwaliteitsbeheersing van accountantskantoren op internationaal niveau
Authors: Dassen Roger
Published: October 2019

Dit artikel beschrijft de internationale dimensie van de kwaliteitsbeheersing binnen netwerken van accountantsorganisaties, en vormt daarmee een natuurlijk verlengstuk van het artikel van Verkruijsse. Aandacht wordt besteed aan de complexe structuren van deze internationale netwerken, die, primair als gevolg van nationale wetgeving, geen ‘corporate’ structuur hebben maar veeleer samenwerkingsverbanden zijn van autonome landenfirma’s. Een degelijke organisatie brengt ook complicaties mee voor internationale kwaliteitsbeheersing, maar deze is tegelijkertijd in een dergelijke structuur onmisbaar. Immers, er bestaat een gezamenlijk belang van de landenfirma’s om de kwaliteitsuitstraling van de ‘global brand’ te beschermen, en daarom houdt men angstvallig de kwaliteit van de individuele firma’s in de gaten. Immers, een mega-uitglijder van één van de firma’s op het gebied van kwaliteit of integriteit kan majeure consequenties hebben voor de ‘global brand’ van het gehele netwerk. Ten slotte wordt in het artikel ook aandacht besteed aan de rol van de internationale accountantsorganisatie IFAC, en haar programma’s op het gebied van bevordering van kwaliteitsbeheersing binnen de internationale netwerken.
Economic capital voor verzekeraars
Authors: Doff R. R.
Published: October 2019

In navolging van banken voeren verzekeringsmaatschappijen nu de economic capital-methode in, hoewel het nog minder ver is ontwikkeld dan bij banken. In de literatuur krijgt de problematiek bij verzekeraars veel minder aandacht dan bij de banken. Dit artikel opent de discussie met een beschrijving van de toepassing van economic capital bij verzekeraars. Na een beschrijving van de specifieke risico’s bij een verzekeraar, gaat dit artikel in op de problematiek van actuele waarde van verzekeringsverplichtingen. De actuele waarde is een centraal uitgangspunt van de economic capital-methode bij verzekeraars, een verschil met de bancaire situatie. Dat is opmerkelijk omdat het bepalen van de actuele waarde onderwerp is van discussie, ook in het kader van IFRS. Ook de rol van regelgeving (Bazel II en Solvency II) komt in het artikel aan bod, omdat het verklaart waarom verzekeraars in zekere zin achterlopen op de banken in dit kader. Om economic capital en, in het verlengde, Risk-adjusted-Return-on-Capital (RAROC) tot een succes te maken, zullen verzekeraars op korte termijn een oplossing moeten vinden voor het actuelewaardeprobleem. Dat zal een impuls zijn voor de besturing van verzekeringsmaatschappijen.
Het gebruik van toezichthoudende commissies binnen raden van commissarissen in beursgenoteerde ondernemingen
Authors: Van Den Bosch Frans A. J. , Maassen G. F. , Volberda Henk
Published: October 2019

Dit artikel geeft een overzicht van toezichthoudende commissies (audit-, belonings- en selectie- en benoemings commissies) in beursgenoteerde ondernemingen in Nederland en stelt de centrale vraag in hoeverre ondernemingen onder druk van omgevingsfactoren commissies hebben ingesteld gedurende de laatste tien jaar. Het artikel concludeert dat het gebruik van commissies in belangrijke mate is toegenomen sinds 1996 als gevolg van internationale corporate governance standaarden, de introductie van gedragscodes waaronder de Code Tabaksblat en de toenemende mate waarin ondernemingen afstand nemen van het klassieke Nederlandse bestuursmodel. Aan de hand van literatuur kan hierbij de kanttekening worden geplaatst dat er niet een eenduidige relatie bestaat tussen de marktwaarde en financiële prestaties van ondernemingen en de instelling van toezichthoudende commissies.
Fair value accounting volgens de IASB en Limperg
Authors: Langendijk Henk
Published: October 2019

Fair value is een belangrijk waardebegrip wat in zeer veel International Financial Accounting Standards (IFRS) is opgenomen, waarbij in bepaalde gevallen ook de ongerealiseerde waardestijgingen in de winst- en verliesrekening worden opgenomen. Limperg zag fair value (= de directe en indirecte opbrengstwaarde) niet als een waardebegrip op de voorgrond maar op de achtergrond. Waardering tegen vervangingswaarde had voor hem het primaat. Toch kan ook volgens Limperg fair value wel worden toegepast. Hierbij moet worden gedacht aan impairments van materiële vaste activa (in zijn taalgebruik extra-afschrijvingen) en waardering van vaste activa die worden aangehouden voor de verkoop (en dus niet meer dienstbaar aan de productie). Voorts is fair value voor hem ook mogelijk als waarderingsgrondslag bij zelfstandige vruchtdragers (effecten en woonhuizen), indien deze fair value gelijk is aan de vervangingswaarde. Het direct verantwoorden van de ongerealiseerde waardestijgingen van zelfstandige vruchtdragers ging hem te ver. Deze stijgingen moeten volgens hem op een herwaarderingsreserve worden geboekt. Dit is een belangrijk verschil met de IFRSs waarbij voor bepaalde effecten en voor vastgoedbeleggingen – mits als waarderingsgrondslag voor fair value is gekozen – directe verantwoording van ongerealiseerde waardestijgingen in de winst- en verliesrekening is voorgeschreven.
De financieringstheorie na Limperg
Authors: Boot Arnoud W. A.
Published: October 2019

Limperg heeft zich ook met financiering beziggehouden: deel III van zijn verzameld werk gaat hierover. In deze bijdrage geef ik een beschouwing over de werkwijze van Limperg en hoe tegen hem als geleerde moet worden aangekeken. Vervolgens ga ik in op de revolutie in de financieringstheorie die na Limperg pas vorm heeft gekregen. Ik leg hierbij, waar mogelijk, een verband met het gedachtegoed van Limperg.
Sourcing van Internal Auditing-activiteiten
Authors: Van Elten H. J.
Published: October 2019

Internal Auditing – traditioneel een intern management control-instrument – wordt in toenemende mate uitbesteed aan externe dienstverleners. In dit artikel wordt verslag gedaan van een onderzoek naar de invloed van Transaction Cost Economics-variabelen op de mate van uitbesteding van Internal Auditing. Ten behoeve hiervan is een schriftelijke enquête verspreid, waaraan is deelgenomen door 66 grote Nederlandse bedrijven. Meervoudige regressieanalyse laat een significant verband zien tussen outsourcing van Internal Auditing-activiteiten, asset specificity en frequency. Deze TCE-variabelen verklaren 57% van de variantie in de mate van uitbesteding van Internal Auditing. Andere TCE-variabelen (behavioral en environmental uncertainty) vertonen geen significante invloed.
Theorie en praktijk van ondernemingsfinanciering: vermogensstructuurkeuze
Authors: Brounen D. , De Jong Abe , Koedijk C. G.
Published: October 2019

In deze studie beschrijven wij het tweede deel van ons onderzoek naar de praktijk van de ondernemingsfinanciering (zie ook Brounen et al., 2005). Aan de hand van een vragenlijstonderzoek onder 313 Europese financieel directeuren uit het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk en Nederland bestuderen wij de factoren die de vermogensstructuur van ondernemingen bepalen. In het onderzoek beschrijven wij in welke mate theoretische concepten zoals de statische afruiltheorie en de ‘pecking-order’ theorie in de praktijk worden nagevolgd in de vermogensstructuurkeuze van ondernemingen.
Succesfactoren informele reorganisatie: samenwerking, transparantie en stilte
Authors: Adriaanse J. A. A. , Kuijl J. G.
Published: October 2019

In dit artikel wordt ingegaan op de Nederlandse praktijk van informele reorganisatie van ondernemingen in financiële moeilijkheden. De focus ligt hierbij op de oorzaken van insolventie, maatregelen die worden genomen, geconstateerde knelpunten en succesfactoren. De specifieke rol van schuldeisers wordt daarnaast uitgediept. Betoogd wordt dat aanzienlijke waarde kan worden gecreëerd wanneer reddingsoperaties in stilte plaatsvinden – waardoor self-fulfilling prophecies kunnen worden voorkomen – en belanghebbende partijen beter samenwerken. Een gedragscode voor informele reorganisaties zou in Nederland geïntroduceerd dienen te worden.
Kennis uitwisselen via netwerken: mythe of realiteit?
Authors: De Wever S. J. M.
Published: October 2019

Netwerkliteratuur veronderstelt dat ondernemingen hun kennisbasis kunnen uitbreiden via interorganisatorische netwerken. Deze literatuur vraagt zich niet af welke factoren kennisuitwisseling tussen netwerkpartners mogelijk maken. In de sociaal kapitaal-literatuur wordt gesteld dat sociaal kapitaal opgebouwd in netwerken het functioneren van een onderneming kan bepalen. Mijn onderzoek toont aan dat sociaal kapitaal kennisuitwisseling kan bepalen. Vooral de structurele en relationele dimensies van sociaal kapitaal kunnen ervoor zorgen dat kennis effectief wordt gedeeld tussen netwerkpartners. Zo leiden bijvoorbeeld gedecentraliseerde netwerken en afwezigheid van dominante personen tot kennisuitwisseling tussen ondernemingen.
Sarbanes Oxley en Tabaksblat: dat valt tegen!
Authors: Van Leeuwen Oscar
Published: October 2019

In de zomer van 2002 werd in acht weken tijd door de senatoren Sarbanes en Oxley een wet ontworpen om het vertrouwen in de kapitaalmarkten te herstellen. Deze wet werd op 31 juli 2002 door president Bush getekend. De wet was het gevolg van een groot aantal schandalen, zoals Enron en Worldcom, waarbij de jaarrekening van deze bedrijven een te gunstig beeld van de werkelijkheid weergaf.
Interorganisatorische beheersingsstrategieën
Authors: Van Den Bosch Frans A. J. , Vlaar P. W. L. , Volberda Henk
Published: October 2019

Partners in interorganisatorische samenwerkingsverbanden maken gebruik van diverse beheersingsstrategieën om coördinatie en controle mogelijk te maken. In dit artikel staat de opkomst van standaardcontracten centraal en wordt een overzicht gegeven van de voordelen en nadelen van dit type contracten. Voordelen van standaardcontracten zijn dat ze snel kunnen worden geëffectueerd en als legitiem worden ervaren. Daarnaast zijn deze contracten relatief robuust en eenvoudig te interpreteren. Echter, dergelijke contracten zijn veelal nogal algemeen en dragen nauwelijks bij aan de creatie van wederzijds begrip en afstemming van verwachtingen. Er worden drie maatregelen besproken die de negatieve effecten van contractstandaardisatie kunnen wegnemen.
Beelden van informatiemanagement
Authors: Jägers Hans , Jansen Wendy , Van Den Nieuwenhof Rombout
Published: October 2019

Dit artikel is het tweede van een tweeluik over de beelden die we tegenkomen bij het ontwerpen van informatiesystemen. In het eerste artikel (Beelden van Informatiemanagement) hebben we aangegeven dat de prestaties van informatiesystemen zo vaak teleurstellend zijn, door de vaak modernistische beelden over informatie en organisatie die hieraan ten grondslag liggen. In dit tweede artikel stellen wij een andere aanpak voor, waarbij de context waarin een informatiesysteem wordt ontwikkeld van begin af aan onderdeel is van het traject. In deze aanpak spelen de vaak onbewuste veronderstellingen van alle betrokkenen een belangrijke rol. Om deze beelden boven tafel te krijgen presenteren wij een metamodel dat in een concreet ICT-traject kan worden toegepast. Dit metamodel is gebaseerd op dimensies die modernistische en postmoderne opvattingen delen.
Het toetsingskader voor de jaarrekening
Authors: Reimers H. K. O.
Published: October 2019

De jaarrekening moet inzicht geven volgens de normen die in het maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar worden beschouwd. In het arrest KPN-SOBI oordeelde de Hoge Raad dat er niet zoiets is als een maatschappelijk aanvaardbare norm. Bij verschillende verwerkingswijzen kan aan de norm zijn voldaan. De invulling die de RJ-richtlijnen geven is niet meer dan het vermoeden van een aanvaardbare norm en de RJ-richtlijnen hebben geen bindende kracht. Ook een andere, eventueel met de RJ-richtlijnen strijdige verwerkingswijze kan een maatschappelijk aanvaardbare norm zijn. Is voldaan aan de RJ-richtlijnen, dan is dat een aanwijzing dat het vereiste inzicht is verschaft.
NPM is dood, leve NPM!
Authors: Van Helden G. J.
Published: October 2019

New Public Management (NPM) staat voor de aan het bedrijfsleven ontleende technieken en stijlen waarmee overheidsorganisaties beter moeten gaan functioneren. NPM kent verschillende verschijningsvormen, zoals de ontvlechting van beleid en beleidsuitvoering, uitbesteding/privatisering, de vorming van min of meer zelfstandige eenheden binnen organisaties, de vervanging van input control door output control en allerhande vormen van prestatiemanagement en -verantwoording.
Invoering van IFRS in de EU: achtergronden, kansen en bedreigingen
Authors: Van Der Tas L. G.
Published: October 2019

De jaarrekeningen over 2005 van de meeste beursfondsen in de EU en Australië moesten voor het eerst op basis van IFRS worden opgesteld. Dit had grote consequenties voor de getoonde cijfers en de hoeveelheid financiële informatie die werd gepubliceerd. In dit artikel wordt stilgestaan bij de achtergronden van de invoering van IFRS en wordt nagegaan in hoeverre de doelstellingen zijn gehaald. Daaruit komt een beeld naar voren dat bepaald niet negatief is, zij het dat de nodige kanttekeningen kunnen worden geplaatst. Vervolgens wordt stilgestaan bij de kansen en bedreigingen van IFRS zowel in de Europese Unie als daarbuiten. Hoewel de vooruitzichten goed zijn op de korte en middellange termijn, zal de IASB moeten werken aan een aantal langetermijnbedreigingen.
Invloed van IFRSs op nettoresultaat en eigen vermogen
Authors: Vergoossen Ruud
Published: October 2019

In dit artikel wordt verslag gedaan van een onderzoek naar de invloed van de overgang naar en eerste toepassing van IFRSs op het nettoresultaat en het eigen vermogen. Het onderzoek omvat de jaarrekeningen 2005 van zowel Nederlandse als buitenlandse (Europese) ondernemingen. In het onderzoek komen achtereenvolgens aan de orde: de effecten van IFRSs op het nettoresultaat en het eigen vermogen, in hoeverre die effecten sporen met eerder gepubliceerde (voorlopige) cijfers op basis van IFRSs, welke standaarden een belangrijke invloed hebben op de gepresenteerde cijfers en in welke mate ondernemingen gebruik hebben gemaakt van de uitzonderingsbepalingen uit IFRS 1.
De controller als rots in de ERP-branding
Authors: Bormann-Rutte A. J. M. , Grumbkow J. Von , Herst A. C. C.
Published: October 2019

Welke ontwikkelingen hebben volgens de perceptie van de controller de grootste invloed op de financiële functie? Ziet de controller Enterprise Resource Planning (ERP) meer als een instrument voor het verbeteren van het functioneren van de financiële functie dan voor het verbeteren van de prestaties van de organisatie? Moeten de gepercipieerde nadelen van ERP worden gezocht in de sfeer van de implementatie of in andere sferen? Verschuiven de werkzaamheden van de controller door ERP van de klassieke routinematige naar sturende werkzaamheden? Met behulp van een enquête en interviews trachten wij in dit artikel tentatieve antwoorden te formuleren op deze vier vragen.
Internationale ontwikkelingen op het terrein van goed ondernemingsbestuur
Authors: Duffhues Piet , Ter Horst J. R. , Renneboog L.
Published: October 2019

In dit artikel wordt ingegaan op een aantal belangrijke internationale aspecten van goed ondernemingsbestuur. Voor acht onderwerpen die de kern van de corporate governance discussie vormen, wordt – aan de hand van corporate governance indices en jaarverslagenonderzoek – de Nederlandse corporate governance vergeleken met die van vier landen met grote economieën alsook met een aantal representatieve kleinere landen. Het betreft de volgende onderwerpen: regelgeving inzake corporate governance, de machtsverhoudingen tussen aandeelhouders en management, de macht van aandeelhouders om een overname te verhinderen, de relatieve macht van minderheidsaandeelhouders, de relatie tussen corporate governance en aandelenrendementen, de relatie tussen corporate governance en het verschijnsel cross-listing, de internationale verschillen op het terrein van de risicobeheersing en het sanctiebeleid betreffende corporate governance. Tevens wordt het feitelijk gedrag van Nederlandse ondernemingen ten aanzien van risicobeheersing besproken. Door het ontwikkelen van corporate governance indices meten wij een groot aantal elementen van goed ondernemingsbestuur.
Het Audit Risico Model is springlevend!
Authors: Eimers P. W. A. , Daals Ralph
Published: October 2019

De afgelopen jaren is er veel kritiek geweest op de toepasbaarheid in de praktijk van het audit risico model. Met de nieuwe controlestandaarden die vanaf 2005 van kracht zijn, is een hernieuwde en diepgaande invulling gegeven aan dit audit risico model. Deze controlestandaarden benadrukken dat de jaarrekeningcontrole een ingewikkeld beslissingsproces is, waarin de accountant telkens zorgvuldig professionele afwegingen moet maken en deze afwegingen ook expliciet moet documenteren. De nieuwe controlestandaarden geven concrete sturing aan de accountant hoe hij het accountantscontrolerisico kan en moet verminderen. In deze bijdrage wordt ingegaan op recente artikelen in dit tijdschrift en wordt geïllustreerd dat het audit risico model springlevend is.
Jaarverslaggeving van universiteiten: De kwaliteit van de Nederlandse universitaire jaarverslagen gemeten
Authors: Peelen Mevrouw A. S. , Poot J. K. , Volmer F. G.
Published: October 2019

De jaarverslaggeving van universiteiten staat volop in de belangstelling van zowel publiek als politiek. Uitgangspunt van recente aanpassingen van de richtlijn voor de jaarverslaggeving van universiteiten was om de transparantie en toegankelijkheid van externe verslaggeving te verbeteren. Om kwaliteitsverbeteringen te kunnen bepalen, moet eerst een geschikt meetinstrument ontworpen worden. In dit artikel wordt aan de hand van gangbare disclosure indices en een uitgebreide enquête onder deskundigen en belanghebbenden een op de specifieke situatie van universiteiten toegespitste index ontwikkeld (de UNISTAD-index: UNIversity STakeholder Accoun tability Disclosure-index). Door met deze index de kwaliteit van Nederlandse universitaire jaarverslagen te vergelijken met buitenlandse jaarverslagen blijkt dat de eerstgenoemde bij bepaalde informatie-elementen, bijvoorbeeld de onthulling van informatie over het risicomanagement, achterblijft bij de informatie verstrekking in de jaarverslagen van universiteiten uit andere landen, bijvoorbeeld Nieuw-Zeeland. Als we de kwaliteit van universitaire jaarverslagen over 2002 vergelijken met 2001 blijkt dat de kwaliteit van Nederlandse jaarverslagen echter wel is verbeterd.
Bellen blazen
Authors: Tempelaar Frans
Published: October 2019

In de periode van 1996 tot medio 2000 zijn de aandelenkoersen op westerse effectenbeurzen excessief gestegen. Terugkijkend kan worden vastgesteld dat er sprake is geweest van de vorming van een zeepbel. In dit artikel wordt het optreden van langdurige en excessieve koersstijgingen bezien vanuit het perspectief van de behavioral finance (BF). Het oogmerk van het artikel is de lezer een beeld te geven van de wijze waarop in het BF onderzoek het onderhavige fenomeen wordt benaderd. Daartoe wordt aandacht besteed aan twee verschillende soorten onderzoek. Allereerst wordt een theoretische modellering van investor sentiment bezien, gebaseerd op het feit dat beleggers gebruikmaken van mentale heuristieken. Vervolgens wordt aandacht besteed aan empirisch surveyonderzoek, waaruit blijkt dat beleggers aan het einde van de vorige eeuw een neiging hadden tot overmatig optimisme en zelfoverschatting.
Strategische vernieuwing in Nederlandse nonprofitorganisaties
Authors: Bezemer Pieter-Jan , Van Den Bosch Frans A. J. , Jansen Justin J. P. , Volberda Henk
Published: October 2019

Strategische vernieuwing in ondernemingen staat hoog op de agenda van managers en onderzoekers. De aandacht voor nonprofit-organisaties in dit verband is echter beperkt. Zo is er weinig bekend over de mate, de oorzaken en de implicaties van strategische vernieuwing. Dit artikel gaat in op dit thema. Met behulp van een enquête en twee casestudies wordt voor het eerst de vernieuwingsdynamiek van Nederlandse nonprofit-organisaties in kaart gebracht. De resultaten laten zien dat strategische vernieuwing door nonprofit-organisaties leidt tot een hoger prestatieniveau. Druk vanuit het management en/ of bestuur en druk vanuit de sociale omgeving blijken belangrijke determinanten voor de mate van strategische vernieuwing.
Formele versus materiële naleving van de Code Tabaksblat
Authors: Boot Arnoud W. A. , Wallage Philip
Published: October 2019

Bij de monitoring van de Code Tabaksblat (de Code) staat de formele naleving van de Code sterk op de voorgrond. De materiële naleving ervan komt nauwelijks aan de orde. Dit is voor een groot deel inherent aan het gekozen instrumentarium (code en monitoring). Wij bespreken onder andere de rollen van een aantal belangrijke ‘gatekeepers’ en doen een aantal suggesties om te komen tot een grotere nadruk op de materiële naleving. Zo kiezen wij voor een integriteitsstrategie in plaats van voor een regelstrategie. Ook constateren wij dat de positie van de Code en impliciet van de Monitoring-commissie, aan betekenis afneemt doordat haar domein – de beursgenoteerde ondernemingen – onderhevig wordt aan de opkomst van private equity, en mobilisatie van grootaandeelhouders in het algemeen. Deze machtsverschuiving is van dien aard dat het machtsevenwicht verder is doorgeslagen naar de aandeelhouder dan de commissie-Tabaksblat voor ogen stond. De machtsverschuiving is zelfs zodanig dat volgens ons de Code in zekere zin alleen nog maar van marginale betekenis is.
De rol van aandeelhouders na ‘Tabaksblat’
Authors: De Jong Abe , Mertens G. M. H.
Published: October 2019

In de Nederlandse Corporate Governance Code (Code Tabaksblat) is een dubbele rol voor aandeelhouders weggelegd. Enerzijds is een aantal principes opgenomen om de rol van aandeelhouders te vergroten. Anderzijds hebben aandeelhouders de taak gekregen om bestuurders en commissarissen over de toepassing van de principes van de code en de verklaring over de naleving van de best practice bepalingen ter verantwoording te roepen. In deze studie wordt de rol van aandeelhouders van Nederlandse beursvennootschappen in het jaar 2005 onderzocht, waarbij aandacht wordt besteed aan de vergaderingen van aandeelhouders, beschermingsmaatregelen – en in het bijzonder certifi cering – en de rol van institutionele beleggers.
Een legitieme reden voor beëindiging van de controleopdracht?
Authors: Roos A. R.
Published: October 2019

Accountants moeten de Autoriteit Financiële Markten (AFM) informeren over de overwegingen als cliënten of zijzelf een wettelijke controleopdracht tussentijds beëindigen. Dit is één van de nieuwe voorschriften uit de Wet Toezicht Accountantsorganisaties. Een dergelijke melding vormt voor de AFM een aanwijzing dat er mogelijk een probleem is met de kwaliteit van de accountantscontrole. Dit artikel behandelt de problematiek rond beëindiging van de controleopdracht. Het illustreert waarom tussentijdse opdrachtbeëindiging niet snel voorkomt, maar wel aanleiding kan geven tot een verhoogde dijkbewaking. Tevens pleit dit artikel ervoor ook kritisch te kijken naar de argumenten van ondernemingen die op reguliere wijze wisselen van accountant.