bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Within-Gender Differences in Medical Decision Making Among Male Carriers of the BRCA Genetic Mutation for Hereditary Breast Cancer
Authors: Hesse-Biber Sharlene , An Chen
Published: October 2015

An intersectional approach was used to understand sex/gender differences in men’s health decisions with regard to hereditary breast cancer (BRCA). A sequential explanatory mixed method design was employed consisting of an online survey with a convenience sample of 101 men who tested positive for the breast cancer mutation following up with an in-depth interview with a subsample of 26 males who participated in the survey. The survey results revealed that 70.3% ( n = 45) considered “Family Risk” as the primary reason for getting BRCA tested; 21.9% ( n = 14) considered “Medical Considerations,” and 7.8% ( n = 5) considered “Social Support” as their primary reason. Male participants who were 50 years old or younger or who did not have children were more likely to consider medical reasons as the primary reason to get tested. In terms of self-concept, younger men were more stigmatized than their older counterparts; married men felt a greater loss of control with regard to their BRCA-positive mutation diagnosis than single men; and professional men as a whole felt more vulnerable to the negative influences of the disease than those who had already retired. Regression analysis results indicated that negative self-concept was strongly related to sampled males’ BRCA involvement 6 months after testing. Applying an intersectional approach to health care, decision-making outcomes among BRCA-positive mutation males provides an important lens for ascertaining the within-sex/gender demographic and psychosocial factors that affect the diversity of men’s pretesting and posttesting medical decisions.
Heat transfer and friction characteristics of rotor-assembled strand heat exchanger studied by uniform design experiment
Authors: Wei Yan , Hongling Wei , Hongqing Fei , Guoxiang Li
Published: October 2015

The uniform distribution and experimental design is employed to study the thermo-hydraulic characteristics of a heat exchanger, which consists of the rotor-assembled strands mounted in circular smooth tubes. The uniform distribution and experimental design parameters include multiple rotor parameters such as rotor diameters, rotor lead, and height of blade, with the aim of studying their influence on the PEC, that is, ([Formula: see text]), which stands for the heat transfer and friction characteristics. The best matching schemes of rotor-assembled strand, which significantly improves PEC to 2.01, are given by the regression analysis of uniform distribution and experimental design table. The single-factor experiments are performed to compare a tube installed with different kinds of rotor-assembled strands with a smooth tube without any strands when the Reynolds number changes between 20,000 and 60,000. The experimental result is in good agreement with the result obtained by the regression analysis of uniform distribution and experimental design. It is shown that the rotor diameters play important role in the heat transfer, and the optimal PEC value is obtained under the case that the rotor diameter is 21 mm. The rotor lead also contributes to the improvement of heat transfer and its optimal value is 700 mm in this study. The Nusselt number, friction factor and PEC increase with the increase in blade height. It shows that the uniform distribution and experimental design is an efficient method to find out the optimal parameters.
Experiment on vibration control of a two-link flexible manipulator using an input shaper and adaptive positive position feedback
Authors: Chu ZhongYi , Cui Jing
Published: October 2015

This article presents a novel approach for actively suppressing the vibration within a two-link flexible manipulator to adapt the variation in the model parameters, which is composed of an input shaper and multimode adaptive positive position feedback. Input shaper is applied to shape the command to avoid the flexible vibration in the manoeuvre motion, and the residual vibration can be suppressed by a piezo actuator with the adaptive positive position feedback approach. To demonstrate the approach, two sets of piezoelectric actuator/stain gauge sensor pairs are bonded to the surface of the two-link flexible manipulator; slewing of the flexible link induces vibrations in the link that persist long after the motors stop moving. Vibration suppression is achieved through a combined scheme of input shaper–based motor motion control and an adaptive positive position feedback–based piezo actuator controller. Experimental results show the effectiveness of the proposed approach and its suitability for implementation in an existing robot.
Multimorbidity and the process of living with ongoing illness
Authors: White Carolynne , Lentin Primrose , Farnworth Louise
Published: October 2015

Objectives

Living with two or more health conditions, or multimorbidity, is associated with higher rates of disability and lower quality of life. To overcome the challenges associated with multimorbidity, person-centred health care is essential. However, to provide person-centred health care, health professionals first need to understand how people with multiple health conditions experience their illness.

Methods

Sixteen adult participants, with one or more health conditions, were recruited from hospital outpatient and community health services and interviewed twice. Qualitative data from interview transcripts and field notes were inductively analysed using constructivist grounded theory and life chart methods.

Findings

‘Living with ongoing illness’ describes a process involving four interrelated experiences. Participants described, ‘recognising something is not right,’ ‘working out what is wrong,’ ‘getting things under control’ and ‘getting on with life.’ A case example is used to illustrate and compare the process across a participant’s first and subsequent health conditions.

Discussion

Participants with different health conditions shared similar illness experiences. Yet, the process of living with ongoing illness was unique and differed according to participants’ health conditions and life context. By understanding the experiences, needs, and priorities of people with multimorbidity, health professionals can provide timely and relevant health care.
An integrative review of drug errors in critical care
Authors: MacFie Caroline C , Baudouin Simon V , Messer Peter B
Published: October 2015

Medication error is the commonest cause of medical error and the consequences can be grave. This integrative review was undertaken to critically appraise recent literature to further define prevalence, most frequently-implicated drugs and effects on patient morbidity and mortality in the critical care environment. Forty studies were compared revealing a markedly heterogeneous data set with significant variability in reported incidence. There is an important differentiation to be made between medication error (incidence 5.1–967 per 1000 patient days) and adverse drug event (incidence 1–96.5 per 1000 patient days) with significant ramifications for patient outcome and cost. The most commonly implicated drugs were cardiovascular, gastrointestinal, antimicrobial and hypoglycaemic agents. Beneficial interventions to reduce such errors include computerised prescribing, education and pharmacist input. The studies described provide insight into suboptimal management in the critical care environment and have implications for the development of specific improvement strategies and future training.
Return-to-Play Recommendations After Cervical, Thoracic, and Lumbar Spine Injuries
Authors: Huang Philip , Anissipour Alireza , McGee William , Lemak Lawrence
Published: October 2015

Context:

Currently, there is a national focus on establishing and disseminating standardized guidelines for return to play for athletes at all levels of competition. As more data become available, protocols and guidelines are being refined and implemented to assist physicians, coaches, trainers, players, and parents in making decisions about return to play. To date, no standardized criteria for returning to play exist for injuries to the spine.

Evidence Acquisition:

Electronic databases including PubMed and MEDLINE and professional orthopaedic, neurosurgical, and spine organizational websites were reviewed between 1980 and 2015.

Study Design:

Clinical review.

Level of Evidence:

Level 4.

Results:

Although clinical guidelines have been published for return to play after spine injury, they are almost exclusively derived from expert opinion and clinical experience rather than from well-designed studies. Furthermore, recommendations differ and vary depending on anatomic location, type of sport, and surgery performed.

Conclusion:

Despite a lack of consensus and specific recommendations, there is universal agreement that athletes should be pain free, completely neurologically intact, and have full strength and range of motion before returning to play after spinal injury.
From Parents to Siblings and Peers
Authors: Roskam Isabelle , Meunier Jean-Christophe , Stievenart Marie
Published: October 2015

The objective of the current research was to test the hypotheses arising from the epigenetic view of social development and from the wider perspective offered by the social network model with three interactional systems, that is, child–parent, child–sibling, and child–peer. They were tested in two prospective longitudinal studies using a multi-informant and multi-method strategy. Study 1 was conducted among 83 children and their parents and Study 2 among 190 children. Attachment security with parents was assessed when the children were 4 years of age, relationships with siblings at 5 years of age, and relationships with peers at 6 years of age. Attachment to parent was found to explain a limited part of variations in later social relationships with siblings and peers. The sibling interactional system had a consistent and enduring effect on later peer relationships. With regard to the two theoretical backgrounds under consideration, neither was able to account for equivocal findings displayed in the two studies as well as in previous research. The wonderful story of social development seems to be a very complex process for which new models are needed.
Sustaining Immigrant Entrepreneurship in Small- and Medium-sized Cities
Authors: Lo Lucia , Teixeira Carlos
Published: October 2015

Whereas immigrant entrepreneurs are seen as engines of economic growth and sustainable urban development, small- and medium-sized cities (SMCs) are challenged by their lack of tradition and appropriate infrastructure in settling/integrating immigrants. This article asks if geography matters in theories on immigrant entrepreneurship, and to what extent immigrant entrepreneurs in SMCs are embedded in social relations. A case study conducted in a medium-sized Canadian city finds that immigrant entrepreneurship in SMCs is characterised by a low degree of social embeddedness, and immigrant entrepreneurs are more satisfied with their accomplishment and optimistic about their business future than their non-immigrant counterparts. It raises questions about the general applicability of current theories that ignore the role of geography in affecting the social, economic and institutional contexts of the place where immigrants conduct their economic endeavours, and suggests how SMCs can attract and retain immigrant businesses.
On an open problem of Kyung Soo Kim
Authors: Panyanak Bancha
Published: October 2015

We prove a convergence theorem of the Mann iteration scheme for a uniformlyL-Lipschitzian asymptotically demicontractive mapping in a$\operatorname{CAT}(\kappa)$CAT(κ)space with$\kappa>0$κ>0. We also obtain a convergence theorem of the Ishikawa iteration scheme for a uniformlyL-Lipschitzian asymptotically hemicontractive mapping. Our results provide a complete solution to an open problem raised by Kim (Abstr. Appl. Anal. 2013:381715, 2013).
Vector-based elastic reverse time migration
Authors: Wang Wenlong , McMechan George A.
Published: October 2015

Prestack elastic reverse time migration (RTM) of multicomponent seismic data requires separating PP and PS reflections before, or as part of, applying the image condition, and using image conditions that preserve the angle and amplitude information. Both of these requirements are best achieved when all operations are on vectors. We have created a new 2D migration context for isotropic, elastic RTM, which included decomposition of the elastic source and receiver wavefields into P- and S-wave vectors by decoupled elastodynamic extrapolation, which retained the same stress and particle velocity components as the input data. Then, the propagation directions of the incident and reflected P- and S-waves were calculated directly from the stress and particle velocity definitions of the P- and S-wave Poynting vectors. An excitation-amplitude image condition that scaled the receiver wavelet by the source vector magnitude produced angle-dependent images of PP and PS reflection coefficients with the correct polarities, polarization, and amplitudes. It thus simplified the process of obtaining PP and PS angle-domain common-image gathers (ADCIGs); it was less effort to generate ADCIGs from vector data than from scalar data. We found that the resulting prestack elastic images were nearly identical to the corresponding source-normalized crosscorrelation images and had improved resolution because the wavelet broadening that resulted from the crosscorrelation was not present.
Multidimensional simultaneous random plus erratic noise attenuation and interpolation for seismic data by joint low-rank and sparse inversion
Authors: Sternfels Raphael , Viguier Ghislain , Gondoin Regis , Le Meur David
Published: October 2015

We have developed an efficient convex optimization strategy enabling the simultaneous attenuation of random and erratic noise with interpolation in prestack seismic data. For a particular analysis window, frequency slice spatial data were reorganized into a block Toeplitz matrix with Toeplitz blocks as in Cadzow/singular spectrum analysis methods. The signal and erratic noise were, respectively, modeled as low-rank and sparse components of this matrix, and then a joint low-rank and sparse inversion (JLRSI) enabled us to recover the low-rank signal component from noisy and incomplete data thanks to joint minimization of a nuclear norm term and an [Formula: see text]-norm term. The convex optimization framework, related to recent developments in the field of compressed sensing, enabled the formulation of a well-posed problem as well as the use of state-of-the-art algorithms. We proposed an alternating directions method of multipliers scheme associated with an efficient singular value thresholding kernel. Numerical results on field data illustrated the effectiveness of the JLRSI approach at recovering missing data and increasing the signal-to-noise ratio.
Double-weave 3D seismic acquisition — Part 1: Sampling and sparse Fourier reconstruction
Authors: Naghizadeh Mostafa
Published: October 2015

A stochastic simulation technique analyzes the effectiveness of sparse Fourier reconstruction methods for multidimensional sampling functions. A regular 2D sampling pattern, called a weave pattern, is a suitable sampling scenario for sparse Fourier recovery. The simplicity of a weave sampling pattern provides a good alternative to replace random sampling patterns in compressive sensing applications. A double-weave 3D seismic acquisition design has been developed by using the weave sampling pattern for the shot and receiver distributions. Besides its homogeneous spatial coverage in the shot-receiver and offset-azimuth coordinates, double-weave 3D acquisition is a compatible survey design for alias-free 5D sparse Fourier interpolation in the shot and receiver domains. Zigzag and orthogonal double-weave acquisition layouts were proposed for land seismic surveys considering the economic and environmental parameters. The effectiveness of 5D interpolation for double-weave 3D acquisition were tested using synthetic planar 5D seismic events.
Neurotensin Is Coexpressed, Coreleased, and Acts Together With GLP-1 and PYY in Enteroendocrine Control of Metabolism
Authors: Grunddal Kaare V. , Ratner Cecilia F. , Svendsen Berit , Sommer Felix , Engelstoft Maja S. , Madsen Andreas N. , Pedersen Jens , Nøhr Mark K. , Egerod Kristoffer L. , Nawrocki Andrea R. , Kowalski Timothy , Howard Andrew D. , Poulsen Steen Seier , Offermanns Stefan , Bäckhed Fredrik , Holst Jens J. , Holst Birgitte , Schwartz Thue W.
Published: October 2015

The 2 gut hormones glucagon-like peptide-1 (GLP-1) and peptide YY (PYY) are well known to be coexpressed, costored, and released together to coact in the control of key metabolic target organs. However, recently, it became clear that several other gut hormones can be coexpressed in the intestinal-specific lineage of enteroendocrine cells. Here, we focus on the anatomical and functional consequences of the coexpression of neurotensin with GLP-1 and PYY in the distal small intestine. Fluorescence-activated cell sorting analysis, laser capture, and triple staining demonstrated that GLP-1 cells in the crypts become increasingly multihormonal, ie, coexpressing PYY and neurotensin as they move up the villus. Proglucagon promoter and pertussis toxin receptor-driven cell ablation and reappearance studies indicated that although all the cells die, the GLP-1 cells reappear more quickly than PYY- and neurotensin-positive cells. High-resolution confocal fluorescence microscopy demonstrated that neurotensin is stored in secretory granules distinct from GLP-1 and PYY storing granules. Nevertheless, the 3 peptides were cosecreted from both perfused small intestines and colonic crypt cultures in response to a series of metabolite, neuropeptide, and hormonal stimuli. Importantly, neurotensin acts synergistically, ie, more than additively together with GLP-1 and PYY to decrease palatable food intake and inhibit gastric emptying, but affects glucose homeostasis in a more complex manner. Thus, neurotensin is a major gut hormone deeply integrated with GLP-1 and PYY, which should be taken into account when exploiting the enteroendocrine regulation of metabolism pharmacologically.
Cell adhesion strength from cortical tension – an integration of concepts
Authors: Winklbauer Rudolf
Published: October 2015

Morphogenetic mechanisms such as cell movement or tissue separation depend on cell attachment and detachment processes, which involve adhesion receptors as well as the cortical cytoskeleton. The interplay between the two components is of stunning complexity. Most strikingly, the binding energy of adhesion molecules is usually too small for substantial cell–cell attachment, pointing to a main deficit in our present understanding of adhesion. In this Opinion article, I integrate recent findings and conceptual advances in the field into a coherent framework for cell adhesion. I argue that active cortical tension is best viewed as an integral part of adhesion, and propose on this basis a non-arbitrary measure of adhesion strength – the tissue surface tension of cell aggregates. This concept of adhesion integrates heterogeneous molecular inputs into a single mechanical property and simplifies the analysis of attachment–detachment processes. It draws attention to the enormous variation of adhesion strengths among tissues, whose origin and function is little understood.
Παρατηρήσεις στην οικοδομική ιστορία και την αρχιτεκτονική των οχυρώσεων του κάστρου της Λιβαδειάς
Authors: ΜΑΜΑΛΟΥΚΟΣ Σταύρος
Published: October 2015

Αντικείμενο της εργασίας αποτελεί μια προσπάθεια προσέγγισης της οικοδομικής ιστορίας και της αρχιτεκτονικής των οχυρώσεων του Κάστρου της Λιβαδειάς, ενός ιδιαίτερα αξιόλογου μνημείου της μεσαιωνικής οχυρωματικής στο γεωγραφικό χώρο της νότιας Ελλάδας, με βάση μια, κατά το δυνατόν, αναλυτική εξέταση των σωζομένων λειψάνων των διαφόρων στοιχείων της οχύρωσης και τη μελέτη των τυπολογικών, κατασκευαστικών και μορφολογικών τους χαρακτηριστικών.
Νέα στοιχεία από την ανασκαφή στη θέση Αγία Τριάδα Δραμεσιών Ιωαννίνων
Authors: ΚΑΡΑΜΠΕΡΙΔΗ Αργυρώ
Published: October 2015

Ανασκαφική έρευνα στη θέση Αγ. Τριάδα Δραμεσιών αποκάλυψε μικρή λουτρική εγκατάσταση με τη συνήθη τριμερή διαίρεση (frigidarium, tepidarium, caldarium). Προσθήκη αποτελεί η ανατολική αίθουσα του caldarium. Σε μεταγενέστερη φάση λειτουργίας του λουτρού τοιχίστηκαν τα ανοίγματα επικοινωνίας στο επίπεδο των υποκαύστων του tepidarium και αχρηστεύτηκε το praefurnium του χώρου. Δύο χάλκινοι φόλλις του 4ου αιώνα εντοπίστηκαν στον βοηθητικό χώρο του caldarium. Στην ίδια χρονική περίοδο παραπέμπει η παρουσία ατομικών λουτήρων και ο πολλαπλασιασμός των κρύων χώρων. Μικρό τμήμα ενός εκτεταμένου οικιστικού συνόλου, αδιευκρίνιστου προς το παρόν χαρακτήρα, ανασκάφηκε δυτικά του λουτρού.
Άγιος Νικόλαος στο Καμπινάρι Πλάτσας στη Μάνη. Παρατηρήσεις στο γλυπτό διάκοσμο του τέμπλου
Authors: ΜΗΛΙΤΣΗ-ΚΕΧΑΓΙΑ Ευαγγελία
Published: October 2015

Ο ναός του Αγίου Νικολάου στο Καμπινάρι της Πλάτσας της Μάνης έχει χρονολογηθεί στον 9ο, 10ο και στο 12ο αι. Επισκευές έγιναν στο ναό στο 14ο αι., περίοδο στην οποία ανάγονται και οι περισσότερες τοιχογραφίες του. Τα γλυπτά των τέμπλων των τριών κλιτών, προέρχονται από δύο τουλάχιστον τέμπλα, χρονολογούνται στον 11ο και στο 12ο αι. και τοποθετήθηκαν στο ναό μεταξύ 15ου και 16ου αι. Εκτός από τα δύο κεντρικά τμήματα του επιστυλίου των πλαγίων κλιτών, που φαίνεται ότι αποτελούν ένα επιστύλιο, προερχόμενο ίσως από παλαιότερη φάση του μνημείου, τα υπόλοιπα μάλλον προέρχονται από παλαιότερα κτήρια της περιοχής.
Λίθινες φιάλες και κολυμβήθρες με ανάγλυφο διάκοσμο της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου από την Ελλάδα
Authors: ΠΑΛΛΗΣ Γιώργος
Published: October 2015

Από τη γλυπτική της μέσης και της ύστερης βυζαντινής περιόδου στον ελλαδικό χώρο έχει σωθεί ένας μικρός αριθμός λίθινων αγγείων με ανάγλυφο διάκοσμο, που ταυτίζονται με φιάλες αγιασμού και κολυμβήθρες. Τα αντικείμενα αυτά, που απαντούσαν μόνο σε σημαντικούς ναούς και μοναστηριακά καθολικά, εξετάζονται ως προς το σχήμα τους, τη μορφή του διακόσμου, την παρουσία επιγραφών, τη διάκριση της χρήσης, τη θέση τους μέσα στο ναό, καθώς και τις πρακτικές της αφιέρωσής τους.
Chapiteau de la crypte de la basilique de Saint-Démétrios à Thessalonique avec emblèmes de la famille des Paléologues
Authors: ANDROUDIS Pascal
Published: October 2015

Αντικείμενο της παρούσης εργασίας είναι η μελέτη του μικρού λεβητοειδούς κιονοκράνου με βασιλικά εμβλήματα (δικέφαλος αετός, μονόγραμμα Παλαιολόγων, συμπίλημα, μοτίβο με τέσσερις διασταυρούμενες ράβδους) από την κρύπτη της βασιλικής του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης. Τα μοτίβα αυτά και ο διάκοσμος του έργου οδηγούν στη χρονολόγησή του στις πρώτες δεκαετίες του 14ου αιώνα και την απόδοσή του σε ένα ταφικό μνημείο που συνδέεται με κάποιο μέλος της αυτοκρατορικής οικογένειας που διέμενε στη Θεσσαλονίκη κατά το διάστημα αυτό.
Ο Θεσσαλονικεύς ζωγράφος του 14ου αιώνος «κυρ-Μανουήλ»
Authors: ΠΑΠΑΓΓΕΛΟΣ Ιωακείμ Αθ.
Published: October 2015

Μὲ ἀφορμὴ τὸν ἐντοπισμό, σὲ ἔγγραφο τῆς Μονῆς Βατοπεδίου, ἀναφορᾶς τοῦ 1358 σὲ κάποιον Θεσσαλονικέα ζωγράφον ὀνομαζόμενον «κῦρ Μανουήλ», τοῦ ὁποίου εἶναι προφανὴς ἡ ταύτιση μὲ ὁμώνυμόν του ἀναφερόμενον σὲ ἔγγραφα τοῦ 1323 καὶ 1338, προτείνεται ἡ ταύτισή του μὲ τὸν ζωγράφο «κῦρ Μανουὴλ Πανσέληνον» καὶ ἡ ἐπανεξέταση τῆς χρονολογήσεως τῶν τοιχογραφιῶν τοῦ Πρωτάτου τῶν Καρυῶν τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Παρατίθεται κατάλογος χρονολογιῶν κατὰ τὶς ὁποῖες οἱ συγκυρίες ἦσαν εὐνοϊκὲς γιὰ τὴν τοιχογράφηση τοῦ ναοῦ καὶ προτείνονται ὡς εὐνοϊκότερες αἱ περίοδοι εὐθὺς μετὰ τὸ 1308 ἢ εὐθὺς μετὰ τὸ 1322.
Ο τοιχογραφικός διάκοσμος του ναού της Αγίας Παρασκευής στον Αργουλέ Σφακίων. Παρατηρήσεις στο έργο του κρητικού ζωγράφου Μιχαήλ Βενέρη
Authors: ΒΑΡΘΑΛΙΤΟΥ Πετρούλα
Published: October 2015

Ο ναός της Αγίας Παρασκευής στον Αργουλέ Σφακίων, τοιχογραφήθηκε στις αρχές του 14ου αι., από δύο ζωγράφους. Τον χώρο του ιερού βήματος έχει διακοσμήσει ένας συντηρητικός ζωγράφος, που υιοθετεί τις αρχαϊκότερες τάσεις της τέχνης του τέλους του 13ου αι. Στον κυρίως ναό αντίθετα, έχει εργαστεί ένας ζωγράφος που υιοθετεί στοιχεία της παλαιολόγειας ζωγραφικής και ταυτίζεται με τον Μιχαήλ Βενέρη, στον οποίο αποδίδονται και άλλοι τοιχογραφημένοι ναοί της Δυτικής Κρήτης. Το εικονογραφικό πρόγραμμα δεν παρουσιάζει ιδιαιτερότητες. Από τις λίγες παραστάσεις που έχουν διασωθεί, ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι σκηνές των μαρτυρίων της Αγίας Παρασκευής και η παράσταση του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, στον βόρειο τοίχο του ναού.
The Monastery of the Prophet Elijah in Paidonia, Ioannina: An Unknown Work of the Painters from Kapesovo
Authors: KONTOPANAGOU Katerina
Published: October 2015

Η μονή του Προφήτη Ηλία στον συνοικισμό Παδονιά βρίσκεται στο βουνό που υψώνεται επάνω από το χωριό Παρακάλαμος στην περιοχή του Άνω Καλαμά βόρεια των Ιωαννίνων. Εικονογραφικές, παλαιογραφικές και κυρίως υφολογικές παρατηρήσεις υποδεικνύουν ότι ο ανώνυμος ζωγράφος του καθολικού είναι ο Αναστάσιος Καπεσοβίτης.
Divine Nourishment: On Breasts and Botttles in the Miniatures of Iakobos Kokkinobaphos
Authors: MEYER Mati
Published: October 2015

Το άρθρο προτείνει ότι το εικονογραφικό στοιχείο του μαστού σε μορφή φιάλης, που θυμίζει παραστάσεις Γαλακτοτροφούσας και εμφανίζεται σε μια σειρά μικρογραφιών στο γνωστό εικονογραφημένο χειρόγραφο των Ομιλιών του Ιακώβου της μονής Κοκκινοβάφου (Βατικανό, Αποστολική Βιβλιοθήκη, gr. 1162) χρησίμευσε ως δομικό υλικό στην κατασκευή ενός ιδεώδους εικονιστικού προτύπου για τη Θεοτόκο. Τυπολογικά, έρχεται σε αντίθεση με το λιγότερο ογκώδες φυσιοκρατικά αποδοσμένο, στήθος της Εύας, το οποίο προφανώς υπαινίσσεται τον δικό της ρόλο ως φορέα του θανάτου στη γη και την «καταραμένη», χωρίς χαρές, μητρότητά της. Το άρθρο υποστηρίζει ότι η διαφορετική εικονογραφική προσέγγιση αντανακλά την αντίθεση μεταξύ Εύας και Μαρίας, η οποία διατυπώνεται στο κείμενο του μοναχού Ιακώβου.
Επένδυση εικόνας της Αγίας Παρασκευής στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο
Authors: ΓΕΡΟΓΙΩΡΓΗ Σοφία
Published: October 2015

Η επένδυση εικόνας της Αγίας Παρασκευής της Ρωμαίας με δώδεκα σκηνές του βίου της, φυλάσσεται στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο και φέρει αριθμό ευρετηρίου ΒΧΜ 1484. Είναι κατασκευασμένη από άργυρο με μερική επιχρύσωση, χρονολογείται στο 1784 και προέρχεται από τη Μικρά Ασία. Στην εικονογράφησή της συνδυάζονται στοιχεία από τον κύκλο των ομώνυμων αγίων από το Ικόνιο και από τους Επιβάτες της Θράκης. Τεχνοτροπικές ομοιότητες και συγγένειες με έργα που προέρχονται από τον Πόντο, μας οδηγούν στην απόδοσή της σε εργαστήριο του Πόντου.
Άγνωστη βυζαντινή κτητορική επιγραφή (1092) από τη δυτική Φωκίδα
Authors: ΚΑΤΣΑΡΟΣ Βασίλης
Published: October 2015

Ανάμεσα στα ερείπια κοντά στη δυτική πλευρά του νέου ναού του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου που βρίσκεται στην τοπωνυμία Θέρμα, μεταξύ των χωριών Νέα Κούκουρα και Φιλοθέη της Δυτικής Φωκίδας, βρήκαμε την κτητορική επιγραφή ενός προγενέστερου βυζαντινού ναού, που χρονολογείται το έτος 1092 μ.Χ. Η μεγαλογράμματη γραφή της επιγραφής μας παραδίδει ένα έμμετρο κείμενο που μας προσφέρει αφενός το όνομα του κτήτορα (ενός μοναχού Εφραίμ) και αφετέρου το γεωγραφικό όριο μιας παραγωγικής περιοχής, όπου ο πλούτος του φυσικού περιβάλλοντος αναπτύχθηκε κατά την εποχή των Κομνηνών. Ο τόπος αυτός είναι ένα μέρος της ευρύτερης κοιλάδας του αρχαίου ποταμού Δάφνου (σημερινού Μόρνου), όπου οργανώθηκε μια μοναστική κοινότητα. Εδώ μπορούμε να συναντή- σουμε αρχαιολογικά ερείπια και μνημεία που σώζονται από την παλαιοχριστιανική και τη βυζαντινή εποχή, καθώς επίσης και τα μεταβυζαντινά χρόνια.
Dalle avec aigle bicéphale, en provenance de l'enceinte byzantine de Trébizonde
Authors: ANDROUDIS Pascal
Published: October 2015

Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη της ανάγλυφης πλάκας με δικέφαλο αετό στο ναό της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης, την οποία ταυτίσαμε με αυτήν που υπήρχε στα δυτικά τείχη της Τραπεζούντας (1324). Η πλάκα αυτή, η οποία μεταφέρθηκε από τους πρόσφυγες και εντοιχίστηκε αργότερα στο ναό της Καλαμαριάς, παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον από ιστορική και αρχαιολογική άποψη, όχι μόνο γιατί μπορεί να χρονολογηθεί με ακρίβεια, αλλά και γιατί συνδέεται με τον Αλέξιο Β ́ Μέγα Κομνηνό που ήταν και Παλαιολόγος από την πλευρά της μητέρας του.
Οι τοιχογραφίες του Πρωτάτου και το πρόσωπο του αυτοκράτορα
Authors: ΒΑΣΙΛΑΚΕΡΗΣ Ανέστης
Published: October 2015

Οι ιδιομορφίες μιας κεντρικής απεικόνισης του Κωνσταντίνου στο Πρωτάτο, προπαντός η νεότητα, διερευνώνται σε σχέση με τα αυτοκρατορικά πορτραίτα των Παλαιολόγων και τη ρητορική κατασκευή του «Νέου Κωνσταντίνου». Τα συμπεράσματα φωτίζουν μια ακόμη πλευρά της σχέσης ρητορικής και εικαστικής δημιουργίας στο ύστερο Βυζάντιο. Επίσης, οδηγούν στην υπόθεση ότι οι τοιχογραφίες του Πρωτάτου χορηγήθηκαν από τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β ́ Παλαιολόγο, και μάλιστα σε σύντομο διάστημα από την ανάρρησή του στο θρόνο το 1282, ως μια σαφής δήλωση αλλαγής στην εκκλησιαστική πολιτική.
Οι απεικονίσεις του αγίου Αχιλλείου στον ελλαδικό χώρο και η διάδοση της τιμής του
Authors: ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Παρασκευή Χ.
Published: October 2015

Aπό τη μελέτη των μνημείων, στα οποία σώζονται απεικονίσεις του αγίου Αχιλλείου, φαίνεται η αμείωτη τιμή στο πρόσωπό του από τη βυζαντινή εποχή έως τις μέρες μας. Tο γεωγραφικό εύρος των μνημείων αυτών αποδεικνύει τη διάδοση της τιμής του αγίου, πέρα από την τοπική εκκλησία της Λάρισας, σε όλη την αρχιεπισκοπή Αχρίδας και σε περιοχές εκτός αυτών. Οι απεικονίσεις του αγίου Αχιλλείου έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς τονίζουν πτυχές της προσωπικότητάς του, όπως αυτή του ιδρυτή μιας εκκλησίας ή του μαχητή κατά των αιρέσεων, του οικουμενικού ιεράρχη ή του εθνικού αγίου.
Σπάνιες παραστάσεις από το βίο των αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων στο καθολικό της μονής των Αγίων Τεσσαράκοντα στα Χρύσαφα Λακωνίας
Authors: ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Τζούλια
Published: October 2015

Στο διάκοσμο του καθολικού της μονής των Αγίων Τεσσαράκοντα στα Χρύσαφα Λακωνίας, έργο του σημαντικού ζωγράφου Γεωργίου Μόσχου του 1620, περιλαμβάνονται δύο σπάνιες παραστάσεις από το βίο των επώνυμων αγίων, η φυλάκισή τους και η απόπειρα λιθοβολισμού τους από τον Δούκα Λυσία και τον Έπαρχο Αγρικόλαο στη Σεβάστεια του Πόντου. Στη μελέτη αυτή επιχειρείται η εικονογραφική ανάλυση των δύο αυτών παραστάσεων και η ένταξή τους στο πλαίσιο του βιογραφικού κύκλου των αγίων Τεσσαράκοντα, όπως αυτός διαμορφώνεται στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή τέχνη.
Το τέμπλο του καθολικού της μονής Αγίου Παντελεήμονος Αγιάς. Στοιχεία για ένα άγνωστο εργαστήριο παραγωγής τέμπλων του 16ου αιώνα
Authors: ΣΔΡΟΛΙΑ Σταυρούλα
Published: October 2015

Το τέμπλο του καθολικού της μονής Αγίου Παντελεήμονος Αγιάς (1579) αποτελείται από συνδυασμό γραπτών και ανάγλυφων σανίδων και τοποθετείται στην αφετηρία τοπικού εργαστηρίου. Στη διακόσμησή του διακρίνονται επιδράσεις από την ισλαμική τέχνη, ενώ κυριαρχεί μια επίθετη ζωγραφιστή ζώνη με κυματοειδείς απολήξεις, η οποία, σε συνδυασμό με τα εικονογραφικά και μορφολογικά δεδομένα, συνδέεται με λειτουργικές αναφορές, που προκύπτουν από την αρχική αφιέρωση του καθολικού στα Εισόδια της Θεοτόκου
Χώρα: Christian Aspects of a Platonic Concept
Authors: TANOULAS Tasos
Published: October 2015

H έρευνα στα συγγράμματα των Πατέρων της Εκκλησίας στην Ύστερη Αρχαιότητα δείχνει ότι η έννοια του όρου χώρα στις προσωνυμίες ἡ χώρα τῶν ζώντων και ἡ χώρα τοῦ ἀχωρήτου, που απαντώνται ως επιγραφές σε μνημειακές παραστάσεις του Χριστού και της Παναγίας αντίστοιχα, για πρώτη φορά στο καθολικό της μονής της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη, ανάγεται στον Τίμαιο του Πλάτωνα. Η πρώτη προσωνυμία σημαίνει μια ουτοπία μετά θάνατον όπου οι δίκαιοι θα απολαμβάνουν αιώνια μακαριότητα. Η δεύτερη οφείλεται σε ένα συμφυρμό της πλατωνικής χώρας με την πλατωνική ὑποδοχὴ και σημαίνει μια ουτοπία όπου όλες οι αδικίες αυτού του κόσμου θα μπορούσαν να αποκατασταθούν.
Υπογραφές μεταβυζαντινών ζωγράφων. Ανίχνευση προσωπικών και καλλιτεχνικών μαρτυριών
Authors: ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Ευγενία
Published: October 2015

Το άρθρο εξετάζει τις υπογραφές ζωγράφων σε φορητές εικόνες και τοιχογραφίες της μεταβυζαντινής εποχής, ως προσωπικές και καλλιτεχνικές τους μαρτυρίες. Τεκμηριώνει επίσης τις εξελίξεις και τις διαφοροποιήσεις στους τρόπους υπογραφής, καθώς και την προσαρμοστικότητα των ζωγράφων στα ιστορικά και κοινωνικά δεδομένα των τόπων όπου έδρασαν.
Κρητική εικόνα της Εις Άδου Καθόδου σε ιδιωτική συλλογή
Authors: ΚΑΛΑΦΑΤΗ Καλλιόπη-Φαίδρα
Published: October 2015

Η εικόνα της Εις Άδου Καθόδου (0.495Χ046μ) εντοπίστηκε το 1998 στην Temple Gallery του Λονδίνου σε άριστη κατάσταση.

Η παράσταση ακολουθεί Παλαιολόγειο πρότυπο, με πλησιέστερο παράδειγμα την τοιχογραφία του ναού της Περιβλέπτου στον Μυστρά, όπως αυτή διαμορφώθηκε από τους Κρητικούς ζωγράφους σε μια σειρά εικόνων του 15ου αιώνα. Τα έργα αυτά που παρουσιάζουν μικρές μόνο εικονογραφικές διαφορές, θα αποτελέσουν το πρότυπο για την εικονογραφία της Ανάστασης στις περισσότερες φορητές εικόνες της Μεταβυζαντινής περιόδου.

Τα εικονογραφικά και τεχνοτροπικά στοιχεία προσγράφουν την εικόνα σε κρητικό εργαστήριο του τέλους του 15ου και των αρχών του 16ου αιώνα.

 
Οι Δέκα Άγιοι Μάρτυρες των Μεγάρων, η εποχή επανεμφάνισής τους και τα κατάλοιπα των παλαιοχριστιανικών μαρτυρίων τους
Authors: ΓΚΙΟΛΕΣ Νικόλαος
Published: October 2015

Στα Μέγαρα της Αττικής τον 18ο αιώνα βρέθηκαν κατά θαυμαστό τρόπο τα λείψανα Δέκα Μαρτύρων που έζησαν τον 3ο αιώνα. Κτίστηκαν τότε στο σημείο εύρεσης δυο εκκλησίες και αναβίωσε η λατρεία των ξεχασμένων μέχρι τότε αγίων. Το γεγονός αυτό συνδέεται με την προσπάθεια της Ορθόδοξης Εκκλησίας να καταπολεμήσει τον εξισλαμισμό, προβάλλοντας ως παραδείγματα τους βίους των αγίων της πρωτοχριστιανικής Εκκλησίας. Η τάση αυτή εμφανίζεται ήδη από τον 15ο αιώνα με την δημοσίευση βίων αγίων που προβάλλονται ως πρότυπα στους νεομάρτυρες. Η λατρεία των αγίων αυτών υπήρχε ήδη στα Μέγαρα από τον 5ο αιώνα. Τούτο μαρτυρούν τα αρχαιολογικά κατάλοιπα (βασιλική, γλυπτά, ψηφιδωτά) και μάλιστα τμήμα παλαιοχριστιανικής ενεπίγραφης πλάκας με τα ονόματα μερικών εξ αυτών. Στην πόλη υπήρχαν ήδη τον 5ο αιώνα δύο μαρτύρια αφιερωμένα στους αγίους.
Οι παλαιότερες τοιχογραφίες του Αγίου Γεωργίου του Πλακωτού στη Μαλώνα της Ρόδου. Παρατηρήσεις στην τέχνη του 11ου αιώνα στα Δωδεκάνησα
Authors: ΚΑΤΣΙΩΤΗ Αγγελική
Published: October 2015

Εξετάζεται το παλαιότερο στρώμα των τοιχογραφιών της μικρής μονόχωρης εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στην θέση Πλακωτό της Μαλώνας Ρόδου, που περιλαμβάνει τη Δέηση στην αψίδα και σπαράγματα ολόσωμων αγίων, μεταξύ των οποίων και ο άγιος Γεώργιος, στους τοίχους του ιερού. Οι τοιχογραφίες χρονολογούνται στον 11ο αιώνα, και αποτελούν ένα από τα ελάχιστα δείγματα ζωγραφικής της εποχής αυτής στα Δωδεκάνησα.
Μεσοβυζαντινή γλυπτική στη Λέρο και τη Νίσυρο
Authors: ΚΑΤΣΙΩΤΗ Αγγελική , ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Ελένη Κ.
Published: October 2015

Εξετάζονται γλυπτά από τα νησιά της Λέρου και Νισύρου, τα οποία χρονολογούνται από τον 10ο έως τον 12ο αιώνα. Τα πιο ενδιαφέροντα είναι το μαρμάρινο επιστύλιο της Παναγίας Σπηλιανής στη Νίσυρο, το οποίο ίσως αποτελεί κατάλοιπο της αρχικής οικοδομικής φάσης του μοναστηριού, και τα τρία ενεπίγραφα της Λέρου, τα οποία πιθανόν ανήκουν στις εκκλησίες του Αγίου Πέτρου, του Αγίου Ιωάννη Θεολόγου και της Παναγίας των Αλίνδων, με χορηγίες κτητόρων που δεν αποκλείεται να συνδέονταν με την Πάτμο και τον όσιο Χριστόδουλο.
Beholding the City and the Church: The Early Byzantine Ekphraseis and Correspoding Archaeological Evidence
Authors: SARANTI Helen
Published: October 2015

Η οπτική περιγραφή των πόλεων είτε αποδίδεται από απόσταση, σύμφωνα με την ελληνιστική οργάνωση του αστικού χώρου, είτε εστιάζει σε συγκεκριμένα τμήματα της πόλης, σύμφωνα με την απόδοση της πόλης στη Ρωμαϊκή ζωγραφική. Περιγραφές της πόλης με τη γλαφυρότητα προσωπικών οπτικών παρατηρήσεων, ελαττώνονται στα κείμενα του 6ου αι. και αντικαθίστανται από την περιγραφή της εκκλησίας στον αστικό χώρο. Σε αυτές τονίζεται η υπεροχή της αρχιτεκτονικής και σε υπερυψωμένες θέσεις της πόλης, που συμφωνεί και με τα αρχαιολογικά δεδομένα.
Ζητήματα σχεδιασμού στη βυζαντινή αρχιτεκτονική
Authors: ΜΑΜΑΛΟΥΚΟΣ Σταύρος
Published: October 2015

Διατυπώνονται μια σειρά από απόψεις και υποθέσεις εργασίας σχετικά με ζητήματα σχεδιασμού στη βυζαντινή αρχιτεκτονική, και πιο συγκεκριμένα με τη γνωστή στη βυζαντινή αρχιτεκτονική διαδικασία αντιγραφής προτύπων. Η διαδικασία αυτή ανιχνεύεται στην ομοιότητα που συχνά παρατηρείται μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ναών, στην αντιγραφή και στην μίμηση υψηλών προτύπων από παρακείμενους ναούς, διαδικασία στην οποία, πέρα από τις οποιεσδήποτε αισθητικές επιλογές, πρέπει ίσως να αναζητηθούν και συμβολικές προεκτάσεις που συνδέονται με τη μεσαιωνική αντίληψη για τη σχέση «αρχετύπου» και «εικόνας».
La chiesa della Vergine a Drenovo
Authors: ŠUPUT Marica
Published: October 2015

Στο άρθρο διατυπώνεται η υπόθεση ότι ο ναός της Παναγίας στο Drenovo ήταν καθίδρυμα τοπικού άρχοντα και ότι οικοδομήθηκε κατά την τέταρτη ή την πέμπτη δεκαετία του 14ου αιώνα. Η συγκριτική ανάλυση των κατόψεων και της ανωδομής των ναών της Παναγίας στο Drenovo και της Παναγίας Ολυμπιώτισσας στην Ελασσόνα, σε συνδυασμό με ορισμένες ιστορικές συγκυρίες, αποτελεί τη βάση για το συμπέρασμα ότι ο ναός του Drenovo ανήκει στον τύπο των τρουλαίων με περίστωο ναών της υστεροβυζαντινής περιόδου. Στην ίδια αρχιτεκτονική ομάδα ανήκουν πιθανόν και οι προαναφερθείσες εκκλησίες.
Το τέμπλο του ναού Μεταμορφώσεως στην Άμφισσα
Authors: ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ Κλήμης , ΠΙΝΑΤΣΗ Χριστίνα
Published: October 2015

Τα θραύσματα του μαρμάρινου τέμπλου του ναού του Σωτήρος στην Άμφισσα αναλύονται θεματολογικά και τεχνοτροπικά και γίνεται αναπαράσταση του συνόλου. Πρόκειται για τυπικό έργο της γλυπτικής του 12ου αιώνος, με χαρακτηριστικά όπως παραστάσεις ζώων, διπλεπίπεδη τεχνική και σύνθετους κιονίσκους με ηράκλειον άμμα. Στο 29ο Συμπόσιο ΧΑΕ παρουσιάστηκαν επιπλέον μέλη (θωράκια, κιονόκρανο κ.α.) και συμπληρώθηκε η αναπαράσταση, με την ευκαιρία της αναστήλωσης του τέμπλου (βλ. σχέδια στις περιλήψεις ανακοινώσεων).
Les «honorables archontes», donateurs à Kastoria post-byzantine
Authors: DRAKOPOULOU Eugénie
Published: October 2015

Το άρθρο αναφέρεται στις πληροφορίες που παρέχουν οι κτητορικές και οι αφιερωτικές επιγραφές της Καστοριάς, σχετικά με τους ατομικές και οικογενειακές δωρεές των αρχόντων της πόλης. Πρόκειται για μια δυναμική τάξη, η οποία, όπως αποδεικνύεται από το επιγραφικό υλικό, επηρέασε καθοριστικά τη πολιτισμική ανάπτυξη της πόλης.
Σχόλια σε εικόνα του αγίου Χαραλάμπους, έργο Κωνσταντίνου Αδριανουπολίτη (1739)
Authors: ΜΠΙΘΑ Ιωάννα
Published: October 2015

Παρουσιάζεται μια αφιερωτική εικόνα του Αστυπαλιώτη ιερομόναχου Γαβριήλ γιου του Ρωσσέτου Γάσπαρη με το μαρτύριο του αγίου Χαραλάμπους, προστάτη κατά της πανώλους, η οποία προέρχεται από την Παναγία Πορταΐτισσα στην Αστυπάλαια. Η εικόνα είναι έργο του Κωνσταντίνου από την Αδριανούπολη, ο οποίος δραστηριοποιείται στην Θράκη και την Κωνσταντινούπολη. Η εικόνα εξετάζεται εικονογραφικά, ερευνάται το πρότυπό της τόσο στο χώρο της ζωγραφικής όσο και στο χώρο της υμνογραφίας, ενώ επιχειρείται η ταύτιση του αφιερωτή της με πρόσωπα της εκκλησιαστικής ιστορίας της εποχής.
Παλαιοχριστιανική σφραγίδα ευχαριστιακού άρτου από την Αθήνα
Authors: ΓΚΙΟΛΕΣ Νικόλαος
Published: October 2015

Στις ανασκαφές στα νότια της Ακρόπολης βρέθηκε μια πήλινη κυκλική σφραγίδα, ευχαριστιακού άρτου. Διακοσμείται με επιπεδόγλυφο ισοσκελή σταυρό. Η σφραγίδα μπορεί να χρονολογηθεί στον 5ο αιώνα.
Einige Bemerkungen zur Kirche in Marmiro/Albanien
Authors: KOCH Guntram
Published: October 2015

Στο Μαρμίρο, κοντά στο(ν) Ωρικό, στο νότιο τμήμα του κόλπου της Αυλώνος στην Αλβανία, σώζεται ο μικρός ναός της Ζωοδόχου Πηγής, που ανήκει στον τύπο του ελεύθερου σταυρού. Σε μια σύντομη έκθεση εργασιών συντήρησης το μνημείο χρονολογείται στο 13ο αιώνα. Αλλά η τοιχοδομία, το μεγάλο και ψηλό τύμπανο του τρούλλου με τα μικρά παράθυρα, καθώς και άλλα χαρακτηριστικά, μαρτυρούν ότι η εκκλησία οικοδομήθηκε στην πρώιμη μεσοβυζαντινή περίοδο, στον 10ο δηλαδή αιώνα και ίσως στο πρώτο μισό του. Ο ναός της Κοιμήσεως στο Ζερβάτι φαίνεται ότι στην αρχική του φάση ανήκε και αυτός στον τύπο του ελεύθερου σταυρού (ίσως χρονολογείται επίσης στον 10ο αιώνα). Αργότερα έγιναν προσθήκες και ο τύπος του ναού άλλαξε. Οι τοιχογραφίες του χρονολογούνται στο έτος 1605.

 
Άγνωστος τρουλαίος ναός στην Αθήνα
Authors: ΚΑΛΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ Τούλα Τ.
Published: October 2015

Παρουσιάζονται σχέδια του Paul Durand (1839-1840, 1842-1843, 1847 και 1864) και του T. J. Wilson (1846-1847), σε αντιγραφή από τον N. H. J. Westlake (1905) και τον O. M. Dalton (1911), ενός εικονογραφημένου τρούλου αγνώστου ναού, πιθανόν αφιερωμένου στον Σωτήρα.
Το παλαιοχριστιανικό τέμπλο της Καταπολιανής Πάρου
Authors: ΜΗΤΣΑΝΗ Αγγελική
Published: October 2015

Παρουσιάζονται τα τμήματα του αρχικού μαρμάρινου τέμπλου (κορμοί, κιονόκρανα, θωράκια, πεσσίσκοι) του ιερού βήματος της Παναγίας Καταπολιανής στην Πάρο, τα οποία θεωρούνται προϊόντα τοπικού εργαστηρίου με κωνσταντινουπολίτικα πρότυπα (ισοσκελείς σταυροί με πεπλατυσμένες κεραίες εντός τετραγώνων-ρόμβων και σταυρόσχημα μονογράμματα). Καταγράφονται οι αφιερωτές-ιερείς και πιθανολογείται ότι η επίκληση του αυτοκράτορα, που απαντά στις παρακλητικές επιγραφές, αναφέρεται στον Ιουστινιανό και μάλιστα κατά τα τελευταία έτη της βασιλείας του (548-565), μετά το θάνατο της Θεοδώρας
Νεότερα για το εργαστήριο γλυπτικής της Σαμαρίνας (τέλη 12ου-αρχές 13ου αι.)
Authors: ΠΑΛΛΗΣ Γιώργος
Published: October 2015

Στο άρθρο εξετάζεται, υπό το φως νέων δεδομένων, το λεγόμενο εργαστήριο της Σαμαρίνας, στο οποίο αποδίδονται έργα υψηλής αρχιτεκτονικής γλυπτικής από μνημεία της Νότιας Πελοποννήσου, χρονολογημένα στα τέλη του 12ου με αρχές του 13ου αιώνα. Διατυπώνονται παρατηρήσεις σχετικά με το διακοσμητικό θεματολόγιο του εργαστηρίου, τις αρχές που διακρίνουν τη σύνθεση, τα τεχνοτροπικά χαρακτηριστικά, τις τεχνικές επεξεργασίας και τη χρονική και γεωγραφική ακτίνα δράσης του, γίνονται συσχετισμοί με άλλες ομάδες γλυπτών και αποτιμάται συνολικά η παρουσία του στην ελλαδική γλυπτική του 12ου αιώνα.
Δύο μαρμάρινες διακοσμητικές πλάκες στον Μυστρά
Authors: ΜΕΞΙΑ Αγγελική
Published: October 2015

Στη συλλογή γλυπτών του Μουσείου Μυστρά βρίσκονται δύο μαρμάρινες ανάγλυφες πλάκες, οι οποίες, με βάση τα εικονογραφικά και τεχνοτροπικά χαρακτηριστικά τους, τοποθετούνται στην Υστεροβυζαντινή περίοδο, και ειδικότερα ανήκουν στον γλυπτό διάκοσμο του ναού των Αγίων Θεοδώρων στον Μυστρά (τέλη 13ου αιώνα). Όσο αφορά την αρχική θέση τους, πιθανότατα οι πλάκες να ήταν εντοιχισμένες σε διάχωρα στην ανατολική όψη του μνημείου.
Εικόνα της Κοίμησης της Θεοτόκου των όψιμων παλαιολόγειων χρόνων στην Αστυπάλαια
Authors: ΣΙΓΑΛΑ Μαρία Ζ.
Published: October 2015

Στο Μουσείο Εικόνων στη Ροδιά στην Αστυπάλαια εκτίθεται εικόνα της Κοίμησης της Θεοτόκου, που προέρχεται από το συγκρότημα ναών στη συνοικία Καράη. Εικονογραφική και τεχνοτροπική ανάλυση οδήγησε στο συμπέρασμα πως η εικόνα φιλοτεχνήθηκε από Κωνσταντινουπολίτη ζωγράφο, στην Κρήτη, στα μέσα του 15ου αιώνα.
Άγνωστη εικόνα των Τριών Ιεραρχών με υπογραφή του Εμμανουήλ Τζάνε
Authors: ΚΟΥΤΣΙΚΟΥ Χρυσαυγή
Published: October 2015

Σε ιδιωτική αθηναϊκή συλλογή φυλάσσεται εικόνα με παράσταση των Τριών Ιεραρχών που φέρει την υπογραφή του ρεθύμνιου ζωγράφου Εμμανουήλ Τζάνε και τη χρονολογία 1669. Το έργο, που αναπαράγει εικονογραφικό τύπο του 15ου αι., αποτυπώνει τα βασικά χαρακτηριστικά της τέχνης του ζωγράφου: τη στέρεη δομή, το σταθερό σχέδιο, την πλούσια χρωματική κλίμακα, τη λεπτόλογη απόδοση των μορφών. Εικόνα μικρών διαστάσεων προοριζόταν πιθανότατα για προσωπική λατρεία και αποτελούσε, όπως συνάγεται από την επιλογή του θέματος, παραγγελία ορθόδοξου πελάτη.
Gravures allemandes dans les ateliers de peintres crétois
Authors: FRIGERIO-ZENIOU Stella
Published: October 2015

Δύο ανώνυμοι ζωγράφοι του κύκλου του Ανδρέα Παβία χρησιμοποίησαν σε δύο εικόνες, που χρονολογούνται στις αρχές του 16ου αιώνα (η μία βρίσκεται στο Musée d’Art et d’Histoire της Γενεύης, η δεύτερη στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο της Αθήνας), χαρακτικά του Israhel van Meckenem και του Dürer. Οι εικόνες αυτές εντάσσονται στην ιταλοβυζαντινή παράδοση της κρητικής ζωγραφικής και μαρτυρούν τη σχέση των κρητών ζωγράφων, είτε αυτοί δούλευαν στην Κρήτη είτε στην Ιταλία, με χαρακτικά που μπορούσαν εύκολα να προμηθευτούν στη Βενετία
Κοσμήματα και εξαρτήματα ένδυσης από το μεσοβυζαντινό Κίτρος
Authors: ΑΓΓΕΛΚΟΥ Ευαγγελία , ΧΕΙΜΩΝΟΠΟΥΛΟΥ Μαρία
Published: October 2015

Η ανασκαφική έρευνα στο κάστρο του Κίτρους στη Βόρεια Πιερία απέδωσε αρκετά κοσμήματα και εξαρτήματα ένδυσης, όπως δαχτυλίδια, βραχιόλια, κουμπιά και πόρπες ζώνης, τα οποία χρονολογούνται, σύμφωνα με τα νομισματικά τους συνευρήματα, στα τέλη του 11ου και στον 12ο αι. Ορισμένα από αυτά, βάσει της αποκάλυψης χοάνης χύτευσης μετάλλου εκτός του κάστρου και μορφολογικών ομοιοτήτων, πιθανόν να κατασκευάστηκαν επί τόπου.
Γραπτή εφυαλωμένη κεραμική από την ανασκαφή της αρχαίας Μεσσήνης
Authors: ΓΙΑΓΚΑΚΗ Αναστασία Γ.
Published: October 2015

Από τη γραπτή εφυαλωμένη κεραμική που ήρθε στο φως κατά τις πρόσφατες ανασκαφές στην αρχαία Μεσσήνη παρουσιάζονται θραύσματα αγγείων της γραπτής με καστανό και πράσινο χρώμα κατηγορίας, της γραπτής με πράσινο υαλώδες χρώμα κατηγορίας, καθώς και όστρακα αγγείων, που αποδίδονται στην παραγωγή εργαστηρίων της ιταλικής χερσονήσου, όπως η Proto-Maiolica και η Achaic Maiolica. Η μελέτη του υλικού υποδηλώνει ότι, ενώ στη διάρκεια του 12ου -13ου αι. η Μεσσήνη εντάσσεται σε έναν ιστό περιφερειακών ανταλλαγών με περιοχές της Πελοποννήσου και της Κεντρικής Ελλάδας, από τον 13ο, και ιδιαίτερα μέσα στον 14ο αι., ενδυναμώνονται οι δεσμοί της με περιοχές της Ιταλίας.
Έργα του Μιχαήλ Δαμασκηνού στο ιερό του Αγίου Γεωργίου Βενετίας: Έξοδα και αμοιβή (ανέκδοτα έγγραφα, 1577-1579)
Authors: ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΥΔΑΚΗ-ΚΙΤΡΟΜΗΛΙΔΟΥ Μαρία
Published: October 2015

Δημοσιεύονται και σχολιάζονται έξι ανέκδοτα έγγραφα, προερχόμενα από τα κατάστιχα της Ελληνικής Αδελφότητας Βενετίας, που φυλάσσονται στο Παλαιό Αρχείο του Ελληνικού Ινστιτούτου. Αφορούν στη φιλοτέχνηση τεσσάρων αγίων (των Τριών Ιεραρχών και του αγίου Αθανασίου), που είχε ζωγραφίσει σε ξύλο ο Κρητικός Μιχαήλ Δαμασκηνός, μεταξύ 1577 και 1579, στο ιερό του ναού του Αγίου Γεωργίου Βενετίας. Αποκαλύπτουν τη διαδικασία παραγγελίας και εκτέλεσης των έργων και παρέχουν στοιχεία για τα υλικά, τα έξοδα και την αμοιβή του ζωγράφου, που ανέρχονται συνολικά στα 32 δουκάτα. Οι μορφές αυτές επιζωγραφίστηκαν το 1853 από τον Ιταλό Sebastiano Santi.
Το καθολικό της μονής Κλεινού Καλαμπάκας
Authors: ΠΑΣΑΛΗ Αφροδίτη
Published: October 2015

Το καθολικό της Μονής Κλεινού είναι ναός αθωνικού τύπου, σταυροειδής εγγεγραμμένος, ενδιάμεσος τύπος δικιόνιου και τετράστυλου, με πλάγιους χορούς και δίτρουλλο νάρθηκα στα δυτικά. Τα παραβήματα και τα δυτικά γωνιαία διαμερίσματα καλύπτονται με θόλους κατά τον εγκάρσιο άξονα του ναού και η δυτική κεραία του σταυρού με υπερυψωμένο τυφλό ημισφαιρικό θόλο. Ο ναός έχει ξυλόγλυπτο τέμπλο και τοιχογραφίες β΄ μισού του 18ου ΄ και αρχών Ι9ου αιώνα. Υπάρχουν ακόμη, τρίγλωσση επιγραφή (αρχαιοελληνική – νεοελληνική – βλαχική) στο ανώφλι της εισόδου και μακροσκελής επιγραφή με τη βιογραφία του Επισκόπου Σταγών Παϊσίου Β΄ στην κόγχη του διακονικού.
Βυζαντινά γεωργικά εργαλεία και μηχανές
Authors: ΛΙΒΕΡΗ Αγγελική
Published: October 2015

Αυτό το άρθρο πραγματεύεται τα βυζαντινά γεωργικά εργαλεία και τις βυζαντινές γεωργικές μηχανές. Η παρουσίαση των αντικειμένων γίνεται κατά ομάδες ανάλογα με τη χρήση τους: Περιλαμβάνεται αναφορά της ονομασίας τους στις πηγές και του υλικού κατασκευής τους, περιγραφή του σχήματος, η απεικόνισή τους σε διάφορα είδη βυζαντινής τέχνης, η χρήση τους καθώς επίσης η αναφορά ανασκαφικών ευρημάτων. Η μελέτη αυτή μπορεί να θεωρηθεί ως συμβολή στην εικονογραφία και στην πολιτιστική ιστορία των γεωργικών εργαλείων και μηχανών, ιδιαίτερα κατά τη μεσοβυζαντινή και υστεροβυζαντινή περίοδο.
Συμβολή στην οικοδομική ιστορία του καθολικού της Νέας Μονής Χίου. Νεότερα στοιχεία
Authors: ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΟΥ Αθηνά , ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Άννα
Published: October 2015

Οι αναστηλωτικές εργασίες στο καθολικό της Νέας Μονής κατά τα έτη 2003-2008 έφεραν στο φως νεότερα στοιχεία για την κατασκευή (διαμπερείς ζώνες πλίνθων, τόξα στα οποία εναλλάσσονται πλίνθοι και πωρόλιθοι), για τις όψεις της αρχικής φάσης του ναού (λεία ρόδινα αρμολογήματα και λεπτού πάχους επιχρίσματα με εγχάρακτες γραμμές) και για την οικοδομική ιστορία του μνημείου, στο οποίο αναγνωρίζονται τρεις βυζαντινές φάσεις, δύο μεταβυζαντινές και μία μετά τον σεισμό του 1881. Ειδικότερα, εντοπίστηκε η αρχική μορφή του εξωνάρθηκα, ο οποίος προστέθηκε στον ναό ως ανοικτό προστώο, με μεγάλα τόξα μεικτής κατασκευής, στηριζόμενα σε μαρμάρινους κίονες, στη θέση των μεταγενέστερων κογχών.