Η επίδραση των στατινών στη σπλαγχνική ισχαιμία-επαναιμάτωση από πνευμοπεριτόναιο
Authors: Κοντούλης Θεόδωρος 
Published: August 2021

To πνευμοπεριτόναιο αυξάνει την ενδοκοιλιακή πίεση και προκαλεί σπλαγχνική ισχαιμία, ενώ η άρση του αποκαθιστά την πίεση και αυξάνει την σπλαγχνική αιματική ροή. Αυτή η διαδικασία αποτελεί ένα πρότυπο ισχαιμίας/επαναιμάτωσης, το οποίο προκαλεί οξειδωτικό stress και φλεγμονώδεις αλλοιώσεις. H επίδραση του χρόνου είναι σημαντική και σε παρατεταμένο πνευμοπεριτόναιο εμφανίζονται εντονότερα αυτές οι αλλοιώσεις.Ανάμεσα στους παράγοντες που έχουν μελετηθεί στην προσπάθεια μείωσης των βλαβών που προκαλούνται από το πνευμοπεριτόναιο, η ισχαιμική προετοιμασία έχει τα καλύτερα αποτελέσματα έως τώρα σε πειραματικό επίπεδο. Την τελευταία δεκαετία έχει καταστεί σαφές ότι οι στατίνες έχουν αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, που δεν σχετίζονται με τις υπολιπιδαιμικές τους δράσεις. Μελετήσαμε την επίδραση των στατινών στις βλάβες ισχαιμίας/επαναιμάτωσης που προκαλούνται από παρατεταμένο πνευμοπεριτόναιο 3 ωρών, συγκριτικά με την επίδραση της ισχαιμικής προετοιμασίας.Ογδόντα επίμυες τύπου Wistar χωρίστηκαν σε 4 ομάδες και υποβλήθηκαν σε (α) 180 λεπτά πνευμοπεριτόναιο 10 mmHg, (β) 10 λεπτά πνευμοπεριτόναιο και 10 λεπτά μετά την άρση του ακολούθησε πνευμοπεριτόναιο 180 λεπτών, (γ) ενδοπεριτοναϊκή χορήγηση 10 mg/kg ροσουβαστατίνης και στη συνέχεια πνευμοπεριτόναιο 180 λεπτών, (δ) ομάδα ελέγχου (sham). Η πίεση στα 10 mmHg ήταν η ίδια σε όλες τις ομάδες που εφαρμόστηκε το πνευμοπεριτόναιο. Οι μισοί επίμυες θυσιάστηκαν 30 λεπτά μετά την άρση του πνευμοπεριτοναίου και οι υπόλοιποι μετά από 8 ώρες. Έγινε συλλογή αίματος και ιστοτεμαχίων ήπατος, νεφρού και λεπτού εντέρου για την μέτρηση των επιπέδων της Μαλονδιαλδεϋδης (MDA), της Μυελοϋπεροξειδάσης (MPO), της ισορροπίας οξειδωτικών-αντιοξειδωτικών (ΡΑΒ), της Αναγωγάσης της Γλουταθειόνης (GR), της Ενδοθηλίνης -1 (ET-1), των φλεγμονωδών κυτταροκινών TNF-α και Il-6 και της mRNA έκφρασής τους (rt-PCR), καθώς και ιστολογική εξέταση των δειγμάτων ήπατος, νεφρού, λεπτού εντέρου με οπτικό μικροσκόπιο. Το πνευμοπεριτόναιο προκάλεσε σημαντικές οξειδωτικές και ιστολογικές βλάβες στις ομάδες που εφαρμόστηκε συγκριτικά με την ομάδα sham. Προρύθμιση με ροσουβαστατίνη και ισχαιμική προετοιμασία προκάλεσε σημαντική μείωση των βλαβών. Tα επίπεδα MDA, MPO, PAB στο ήπαρ, νεφρό, έντερο και ορό, καθώς και τα επίπεδα ΕΤ-1 στο ήπαρ και κυτταροκινών στον ορό μειώθηκαν. Η ενδογενής αντιοξειδωτική δραστηριότητα αυξήθηκε, όπως φάνηκε στα επίπεδα της GR στο ήπαρ, νεφρό και έντερο. Οι ιστολογικές βλάβες μειώθηκαν. Δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ της ροσουβαστατίνης και της ισχαιμικής προετοιμασίας στη βελτίωση των βλαβών. Οι βλάβες Ι/Ε μειώθηκαν σημαντικά και με τις δύο προρυθμίσεις, αλλά όχι στο επίπεδο της ομάδας ελέγχου (sham). H επίδραση των στατινών, όπως και της ΙΡ, ήταν εμφανής από την πρώιμη περίοδο επαναιμάτωσης και συνεχίστηκε και 8 ώρες μετά την άρση του πνευμοπεριτοναίου.Συμπερασματικά, στο πειραματικό πρότυπο παρατεταμένου πνευμοπεριτοναίου που μελετήσαμε, η χορήγηση ροσουβαστατίνης είναι εξίσου αποτελεσματική με την ισχαιμική προετοιμασία στη μείωση των βλαβών Ι/Ε. Η άμεση και εφάπαξ χορήγηση ροσουβαστατίνης είναι ικανή να παρέχει προστασία σε όργανα που υποβάλλονται σε πνευμοπεριτόναιο. Παρά το γεγονός ότι και οι δύο προρυθμίσεις ήταν εξίσου αποτελεσματικές, οι στατίνες θεωρούνται πιο εύχρηστες στην κλινική πράξη. Είναι επίσης απαραίτητο να μελετηθεί η σημασία της μείωσης των βλαβών ισχαιμίας /επαναιμάτωσης που προκαλούνται από πνευμοπεριτόναιο στους ασθενείς με ελαττώμένες εφεδρείες και συν-νοσηρότητες που υποβάλλονται σε λαπαροσκοπική χειρουργική