Επιχειρησιακή στρατηγική και ερευνητικές συνεργασίες
Authors: Τσακανίκας Άγγελος 
Published: September 2021

Σκοπός της διατριβής είναι να συμβάλει στην προσπάθεια κατανόησης του φαινομένου των ερευνητικών συνεργασιών, εξετάζοντας τις συγχρηματοδοτούμενες συνεργασίες στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων Πλαίσιο (Framework Programmes), και τον ρόλο που έχουν διαδραματίσει για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα εξετάζονται: α) τα χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν τη συμμετοχή των ελληνικών επιχειρήσεων σε αυτές τις συνεργασίες, και την τυπολογία των έργων που έχουν δημιουργήσει, β) οι στόχοι, τα οφέλη και τα προβλήματά τους κατά τη συμμετοχή τους σε αυτές γ) η σύνδεση της συμμετοχής τους με τις υπόλοιπες δραστηριότητές τους, τις στρατηγικές τους, καθώς και το επιχειρηματικό τους περιβάλλον. Σε θεωρητικό επίπεδο, η υιοθέτηση μιας προσέγγισης της επιχείρησης ως ένα σύνολο από πόρους και ικανότητες αποτελεί βασική θέση της διατριβής. Η προσέγγιση αυτή προσφέρει ικανοποιητικότερα ερμηνευτικά εργαλεία με τα οποία μπορούμε να αναλύσουμε τη συμμετοχή των ελληνικών επιχειρήσεων σε αυτές τις συνεργασίες. Όμως η διατριβή εντάσσεται σε μία γενικότερη ερευνητική προσπάθεια να ερμηνευτούν τα φαινόμενα αυτά συνδυάζοντας διάφορα θεωρητικά ρεύματα που πηγάζουν τόσο από νεοκλασικές, όσο και εξελικτικές προσεγγίσεις. Έτσι η εμπειρική ανάλυση λαμβάνει υπόψη της και ελέγχει στατιστικά τους στόχους συμμετοχής και τα οφέλη των επιχειρήσεων με βάση και αυτές τις προσεγγίσεις, ώστε να εξετάσει την εφαρμογή τους στην περίπτωση αυτών των συνεργασιών.Μεθοδολογικά, η ανάλυση κινείται σε δύο διαστάσεις: α) στην ανάπτυξη βάσης δεδομένων που περιλαμβάνει όλες τις ερευνητικές συνεργασίες που πραγματοποιήθηκαν από την έναρξη του 1ου Προγράμματος Πλαισίου το 1984, έως και τη λήξη του 4ου Π.Π., το 1998 όπου διαπιστώνεται συμμετοχή μιας επιχείρησης. Η τελική επιλογή αφορά σε 9335 ερευνητικές συνεργασίες με συνολικά 65434 συμμετοχές από διάφορους φορείς. β) στη διεξαγωγή έρευνας πεδίου στο επίπεδο της επιχείρησης και του ερευνητικού έργου ώστε να αναλύσουμε τα χαρακτηριστικά τους, αλλά και την επίδραση των συνεργασιών σε αυτές. Συγκεντρώθηκαν ερωτηματολόγια από 135 επιχειρήσεις για 189 ερευνητικές συνεργασίες (325 επιχειρήσεις ο πληθυσμός). Μέσα από οικονομετρικές και στατιστικές τεχνικές γίνεται σύγκριση με τους ευρωπαίους συνεργάτες και αντίστοιχα έργα, γεγονός που αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα αυτής της διατριβής.Βασικό συμπέρασμα της διατριβής (θέση) είναι ότι: Οι ελληνικές επιχειρήσεις συμμετέχουν στις συνεργασίες των Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, αναζητώντας κυρίως εκείνους τους πόρους και ικανότητες που θα τις βοηθήσουν να βελτιώσουν τις παραγωγικές τους διεργασίες, αναβαθμίζοντας το τεχνολογικό τους προφίλ και αλλάζοντας τη βασική τεχνολογία που χρησιμοποιούν. Οι συνεργασίες αυτές αποτελούν μία διέξοδο από την ερευνητική ένδεια του ελληνικού περιβάλλοντος, οπότε το ζήτημα της μείωσης του κόστους είναι δευτερεύουσας σημασίας σε σχέση π.χ. με την εύρεση των κατάλληλων ικανοτήτων και της απαραίτητης γνώσης για τη διεξαγωγή έρευνας. Για τις ελληνικές επιχειρήσεις μπορεί επομένως να είναι ένας τρόπος στρατηγικής τοποθέτησης σε ένα ραγδαία αναπτυσσόμενο τεχνολογικό περιβάλλον, με καλύτερες τεχνολογίες διεργασιών, ώστε να είναι σε θέση στη συνέχεια να σταθούν ανταγωνιστικά με άρτια και προηγμένα τεχνολογικά προϊόντα/υπηρεσίες σε ένα διεθνοποιημένο περιβάλλον.