An integration of Minsky’s theory in the explanation of financial enlargement and instability in international economy
Authors: Ζαχαριάδης Σάββας 
Published: July 2023

Η παρούσα διατριβή πραγματεύεται την χρηματοοικονομική αστάθεια στο πλαίσιο της θεωρίας του Minsky. Το παγκοσμιοποιημένο χρηματοοικονομικό σύστημα αποτελεί ζήτημα αξιοσημείωτης προσοχής. Η ενίσχυση του χρηματοοικονομικού τομέα σε διεθνές επίπεδο και ο υψηλός βαθμός χρηματοοικονομικής ολοκλήρωσης έχουν καταστήσει την έννοια της χρηματοοικονομικής αστάθειας ιδιαιτέρως σημαντική. Η παγκόσμια οικονομία έχει γίνει ασταθής και ευάλωτη στην εμφάνιση απρόβλεπτων χρηματοπιστωτικών γεγονότων. Ο στόχος της διατριβής είναι η εμπειρική διαπίστωση της συνάφειας της θεωρίας του Minsky, παρατηρώντας την χρηματοοικονομική αστάθεια και παρέχοντας σχετικά στοιχεία. Η διατριβή δομείται στα ακόλουθα κεφάλαια έως την τελική συνεισφορά.Πρώτον, περιγράφει τη μετακεϋνσιανή προσέγγιση ως εναλλακτική θεωρία για τη κατανόηση του χρηματοοικονομικού τομέα και των επιπτώσεων στην πραγματική οικονομία. Επιπλέον, η ανάπτυξη της έννοιας του χρηματοοικονομικού κύκλου είναι σημαντική καθώς δύνανται να υπονομεύσουν την επιθυμητή χρηματοοικονομική σταθερότητα. Συνεπάγονται διακυμάνσεις στις οικονομικές επιδόσεις (μεγέθυνση-συρρίκνωση), όπου αναπόφευκτα θα εμφανιστεί αστάθεια κατά τη διάρκεια του κύκλου. Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία τους, θα πρέπει να υιοθετηθούν προληπτικές πολιτικές για να μειώσουν την επιρροή τους στη σταθερότητα του χρηματοοικονομικού συστήματος και στην πραγματική οικονομία. Έπειτα αναφέρεται η σχέση της χρηματοοικονομικής αστάθειας με το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα και τις κρίσεις. Τα αίτια των οικονομικών κρίσεων μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση των σχετικών φαινομένων που ενθαρρύνουν την ανάπτυξή τους. Στόχος είναι η ανάδειξη αυτών των αιτιών προκειμένου να είναι εκ των προτέρων αντιληπτά και να αντιμετωπιστούν επιτυχώς.Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη θεωρία του Hyman Minsky σχετικά με παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση. Πρότεινε ότι οι ατέλειες του κυριάρχου χρηματοοικονομικού συστήματος μπορεί να οδηγήσουν σε αστάθεια και πιθανώς σε κρίσεις με μεταδοτικές επιπτώσεις στο διεθνές περιβάλλον. Παρόλο που η θεωρία του Minsky δεν είχε γίνει πλήρως αποδεκτή όταν δημοσιεύτηκε, εντούτοις, η οικονομική κρίση του 2008 αποτελεί ένα συγκεκριμένο παράδειγμα, για την επικύρωση της θεωρίας του. Η ενδογενής χρηματοπιστωτική αστάθεια όπως απεικονίζεται από τον Minsky μας δίνει τη δυνατότητα να συνειδητοποιήσουμε τα αίτια, ακόμη και σε περιόδους ευφορίας και σταθερότητας.Επιπλέον, ενσωματώνουμε την θεωρία του Minsky για να εντοπίσουμε τις ομοιότητές της με τα εθνικά χρηματοοικονομικά συστήματα και να αποκαλύψουμε τις αδυναμίες και τα τρωτά σημεία της δημοσιονομικής και χρηματοοικονομικής τους θέσης. Η επιδίωξη μιας ταχείας επιταχυνόμενης οικονομικής ανάπτυξης που βασίζεται αποκλειστικά στην χρηματιστικοποίηση της οικονομίας δεν αποτελεί πανάκεια πολιτική για την οικονομία. Αντίθετα, υπάρχει και η άλλη όψη του νομίσματος. Στο τρέχον περιβάλλον, οι περισσότερες οικονομίες λειτουργούν σε ένα αλληλεξαρτώμενο παγκοσμιοποιημένο χρηματοοικονομικό σύστημα και, κατά συνέπεια, η συνάφεια του Minsky θα μπορούσε να εξεταστεί στο πλαίσιο της διεθνούς οικονομίας. Το μέγεθος της χρηματοοικονομικής διεύρυνσης με πιθανές τάσεις αστάθειας καθορίζεται από τον όγκο και την προσβασιμότητα των πιστώσεων. Ακολουθώντας τη βιβλιογραφία, αναγνωρίζουμε ότι η χρηματοοικονομική μεγέθυνση θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε χρηματοπιστωτική αστάθεια. Βεβαίως, υπάρχουν διαφορετικές απόψεις εάν η χρηματοοικονομική μεγέθυνση θα μπορούσε να οδηγήσει σε αστάθεια, ωστόσο, οι ξεχωριστές βιβλιογραφικές προτάσεις, η ιστορία των χρηματοπιστωτικών κρίσεων, και ιδιαίτερα η πρόσφατη παγκόσμια κρίση του 2008, αποκάλυψαν ευρέως αυτήν την τάση.Ως εκ τούτου, στοχεύουμε στον εντοπισμό των παραγόντων με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στη χρηματοοικονομική διεύρυνση. Για το σκοπό αυτό πραγματοποιείται μια στατιστική ανάλυση με σχετικό υπόδειγμα. Αρχικά αναφέρονται τα χαρακτηριστικά της χρηματοοικονομικής αστάθειας, καθώς και οι επιπτώσεις που επέφερε η παγκόσμια κρίση του 2008. Διερευνώνται οι μακροοικονομικοί καθοριστικοί παράγοντες της χρηματοοικονομικής μεγέθυνσης χρησιμοποιώντας ετήσια δεδομένα για μια συγκεκριμένη ομάδα χωρών από τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη. Όλες οι επιλεγμένες χώρες ανήκουν στην ομοιογενή ομάδα των οικονομιών σε μετάβαση. Η ανάπτυξη του υποδείγματος βασίζεται σε δεδομένα πάνελ για την περίοδο 1990 - 2020. Σκοπός είναι η ανάδειξη των παραγόντων που συσχετίζονται με την πίστωση ως βασική μεταβλητή της χρηματοοικονομικής μεγέθυνσης συνδεόμενη με το ΑΕΠ. Τέλος, προτείνονται ορισμένες πολιτικές αντιμετώπισης και παρέχονται τα τελικά συμπεράσματα. Αν και το διεθνές χρηματοοικονομικό σύστημα δύναται να λειτουργεί φαινομενικά ομαλώς, εντούτοις, η υφέρπουσα χρηματοοικονομική αστάθεια θα μπορούσε ήδη να συνυπάρχει, όπως αναφέρει ο Minsky. Ως εκ τούτου, η έγκαιρη ανίχνευση αυτής της αστάθειας, κυρίως μέσω της παρατήρησης συγκεκριμένων δεικτών, θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως ένδειξη για υιοθέτηση προληπτικών μέτρων για την αποτροπή λήψης θέσεων που είναι επιρρεπής σε χρηματοοικονομικές στρεβλώσεις. Συνολικά, τα παραγόμενα θεωρητικά και εμπειρικά στοιχεία υπογραμμίζουν τη σημασία του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών για την ενίσχυση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας, καθώς επίσης και τη καταλληλόλητα και διαχρονικότητα της θεωρίας του Minsky.