Ανάλυση της περιφερειακής καινοτομικής δραστηριότητας
Authors: Καλαπούτη Κλεονίκη 
Published: September 2021

Η παρούσα διατριβή εξετάζει εμπειρικά την επίδραση της ενδο- περιφερειακής και της δια- περιφερειακής διάχυσης της γνώσης στην παραγωγή νέας γνώσης. Η πρώτη καθορίζεται από τον βαθμό ποικιλομορφίας της περιφερειακής παραγωγής γνώσης. Η δεύτερη επηρεάζεται από την γεωγραφική και τεχνολογική θέση κάθε περιφέρειας. Η παραγωγή νέας γνώσης μετράται με αιτήσεις για διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Οι βασικές εισροές παραγωγής νέας γνώσης είναι οι δαπάνες σε Έρευνα και Ανάπτυξη (RD) και ο αριθμός των ερευνητών (RS). Ο βαθμός της τεχνολογικής ποικιλομορφίας μετράται από τον δείκτη εντροπίας. Η δια- περιφερειακή διάχυση της γνώσης λόγω της γεωγραφικής και τεχνολογικής εγγύτητας μετράται από τους αντίστοιχους σχετικούς δείκτες οι οποίοι σταθμίζονται από την παραγωγή των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Τέλος, οι ταυτόχρονες θεωρήσεις της γεωγραφικής με την τεχνολογική εγγύτητα καθώς και της τεχνολογικής εγγύτητας με τον βαθμό καινοτομικής ποικιλομορφίας μετρώνται από δύο συνεργατικούς όρους και αποτελούν μια βασική συνεισφορά της παρούσας διατριβής. Εφαρμόσαμε μια συνάρτηση παραγωγής γνώσης (KPF) σε δεδομένα για 210 Ευρωπαϊκές περιφέρειες για την περίοδο 1995-2006. Η KPF εκτιμήθηκε οικονομετρικά με την μέθοδο των Panel Data. Επιπρόσθετα, η κατασκευή των διαστημάτων εμπιστοσύνης των μεταβλητών που απαρτίζουν κάθε συνεργατικό όρο, καθορίζει επακριβώς τις οριακές επιδράσεις της κάθε μεταβλητής, που εξαρτάται από τις τιμές της άλλης, στην νέα παραγωγή γνώσης και συμβάλλει στη συνεισφορά αυτής της έρευνας. Τέλος, το εκτιμημένο διάνυσμα των περιφερειακών ιδιοσυγκρασιακών όρων της KPF θεωρείται ένας δείκτης της ικανότητας των περιφερειών να διαχειρίζονται τις καινοτομικές εισροές τους (LCE). Οι εκτιμήσεις έδειξαν ότι η παραγωγή διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας συσχετίζεται θετικά με τις βασικές εισροές της KPF, RS και RD, και οι αποδόσεις κλίμακας ως προς αυτές είναι αύξουσες όταν δεν συμπεριλαμβάνεται η διάχυση της γνώσης και φθίνουσες όταν αυτή υφίσταται. Επιπλέον, τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η ενδο- περιφερειακή διάχυση της γνώσης ενισχύεται από την τεχνολογική ποικιλομορφία και όχι από την εξειδίκευση. Παράλληλα, η γεωγραφική και τεχνολογική εγγύτητα αυξάνουν τη δια- περιφερειακή διάχυση της γνώσης. Ωστόσο, η ταυτόχρονη θεώρησή τους υποδηλώνει πως όταν μια περιφέρεια γειτνιάζει γεωγραφικά με αδύναμα (ισχυρά) καινοτομικά συστήματα τότε η διάχυση της γνώσης είναι ισχυρότερη μεταξύ των περιφερειών που παράγουν γνώση σε όμοιους (διαφορετικούς) τεχνολογικούς κλάδους. Επίσης, οι εκτιμήσεις της ταυτόχρονης θεώρησης μεταξύ της περιφερειακής τεχνολογικής ποικιλομορφίας και της δια- περιφερειακής τεχνολογικής εγγύητας δείχνουν ότι καθώς η περιφερειακή ποικιλομορφία μειώνεται, η δια- περιφερειακή διάχυση της γνώσης μεγαλώνει όσο μειώνεται η τεχνολογική απόσταση μεταξύ των περιφερειών. Τέλος, οι εκτιμήσεις φανερώνουν ότι υπάρχουν περιφέρειες οι οποίες χαρακτηρίζονται από υψηλή παραγωγή γνώσης χωρίς, ωστόσο, να υποστηρίζονται από το απαιτούμενο επίπεδο LCE. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν περιφέρειες με υψηλό επίπεδο LCE αλλά με χαμηλότερη παραγωγή γνώσης. Η συσχέτιση του δείκτη LCE με τα περιφειακά συστήματα παραγωγής γνώσης αποτελεί μια βασική συνεισφορά της παρούσας διατριβής καθώς παρατηρείται ότι παρόλο που οι επενδύσεις στην Έρευνα και Ανάπτυξη αυξάνουν την περιφερειακή παραγωγή γνώσης, αυτό συχνά συμβαίνει με σπατάλη εισροών. Τέλος, η σύνδεση των αποδόσεων κλίμακας με μια KPF είναι μια άλλη σημαντική συμβολή αυτής της διατριβής, εφόσον οι εκτιμήσεις έδειξαν ότι δεν είναι μόνο οι βασικές εισροές που είναι αναγκαίες για την παραγωγή της νέας γνώσης αλλά και η παγκόσμια γνώση.