Η εφαρμογή του εκπαιδευτικού δράματος στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση ανηλίκων κρατουμένων
Authors: Γιάνναρη Ανδριάνα 
Published: September 2024

Υπόβαθρο: Αναμφίβολα, ένας βασικός προβληματισμός του ανθρώπου από τη συγκρότηση των πρώτων οργανωμένων κοινωνιών έως και σήμερα αφορά τον έλεγχο και την αντιμετώπιση των ατόμων και των ομάδων ατόμων που διαρρηγνύουν την κοινωνική συνοχή μέσω της παραβατικότητας και της εγκληματικότητας. Η επιστήμη της εγκληματολογίας αναπτύχθηκε επομένως κατά τους τελευταίους αιώνες ως συνάρτηση της αναγκαιότητας για μελέτη και κατανόηση του εγκληματικού φαινομένου. Αποτελώντας μάλιστα μία μετα-επιστήμη που βασίζεται στις αρχές και τις θεωρίες πολλών διαφορετικών επιστημών, εφαρμόζει διαφορετικές προσεγγίσεις και μεθόδους για την κατανόηση και την αντιμετώπιση του εγκληματικού φαινομένου. Η παιδαγωγική επιστήμη μπορεί να έχει οπωσδήποτε μία σημαντική συμβολή στο πεδίο της εγκληματολογίας. Άλλωστε, είναι αδιαμφισβήτητη η παραδοχή πως το σωφρονιστικό σύστημα πρέπει να εκπαιδεύει τους κρατούμενους και όχι να έχει έναν τιμωρητικό έναντί τους χαρακτήρα. Συνεπώς, πρέπει να δίνεται μία ιδιαίτερη βαρύτητα στον τρόπο μέσω του οποίου πρέπει να εκπαιδεύονται οι ανήλικοι κρατούμενοι. Στόχος: Η μελέτη της επίδρασης μιας παρέμβασης εξ αποστάσεως εκπαιδευτικού δράματος σε ανήλικους κρατούμενους. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε μια σχετική παρέμβαση εξ αποστάσεως εκπαιδευτικού δράματος με τη χρήση 2 διαφορετικών θεατρικών παραστάσεων σε ανήλικους κρατούμενους του σωφρονιστικού καταστήματος Αυλώνας. Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν κατά την έναρξη της μελέτης και μετά από 8 εβδομάδες. Ειδικότερα, χορηγήθηκαν σταθμισμένα ερωτηματολόγια που αξιολογούσαν τη συναισθηματική νοημοσύνη των κρατουμένων, την πίστη στο δίκαιο κόσμο, την αυτοαποτελεσματικότητα, την ψυχική ανθεκτικότητα και την προσωπικότητα. Αποτελέσματα: Η ανάλυση των δεδομένων πριν και μετά την εφαρμογή της παρέμβασης οδήγησε σε στατιστικά σημαντική αύξηση της συναισθηματικής νοημοσύνης (p=0.000), της πίστης στο δίκαιο κόσμο (p=0.000), της αυτοαποτελεσματικότητας (p=0.000). Υπήρξε επίσης μιας σημαντική μείωση του νευρωτισμού (p=0.000) και μια σημαντική αύξηση εξωστρέφειας (p=0.000), ως στοιχεία της προσωπικότητας, ενώ η τάση για κοινωνική αποδοχή και ο ψυχωτισμός δεν μεταβλήθηκαν (p=0.157 & 0.705, αντίστοιχα). Επίσης, δεν υπήρξε κάποια σημαντική μεταβολή της ψυχικής ανθεκτικότητας (p=0.000). Συμπεράσματα: Μέσω της παρούσας έρευνας διαπιστώθηκαν διάφορες ευεργετικές επιδράσεις στον ψυχισμό των ανήλικων κρατουμένων. Η παρούσα μελέτη δεν επιδιώκει μόνο την επίτευξη σχετικών ευεργετημάτων στον ψυχισμό των ανηλίκων κρατούμενων, αλλά και την ανάδειξη ενός γόνιμου προβληματισμού όσον αφορά τη σχέση κόστους και αποτελεσματικότητας μιας τέτοιου τύπου παρέμβασης. Το γεγονός πως η παρέμβαση υλοποιήθηκε μέσω της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης αναδεικνύει το εκπαιδευτικό δράμα ως μία χαμηλού κόστους και υψηλής αποτελεσματικότητας παρέμβαση, δηλαδή ως μία παρέμβαση που θα μπορούσε να συνεπάγεται σημαντικά ευεργετήματα με αναλογικά χαμηλό κόστος για τα σωφρονιστικά καταστήματα. Κατά συνέπεια, η υιοθέτηση τέτοιων παρεμβάσεων από τα σωφρονιστικά καταστήματα πρέπει να βρεθεί στο επίκεντρο των όσων χαράσσουν σχετικές πολιτικές.