Οικογενειακές συγκρούσεις
Authors: Σκόδρα Αλεξάνδρα 
Published: September 2024

Εισαγωγή: Ο ΣΔ1 χαρακτηρίζεται ως μια οικογενειακή νόσος με απαιτήσεις από τους ασθενείς για τη θεραπεία τους, καθώς βρίσκονται μέσα σε ένα πλαίσιο συνεχών τεχνολογικών εξελίξεων οι οποίες διαρκώς αλλάζουν και δημιουργούν άγχος και συγκρούσεις μεταξύ γονέα και παιδιού. Σημαντική μεταβλητή που αφορά την οικογένεια και συσχετίζεται σταθερά με τη συμμόρφωση στη θεραπεία και τον γλυκαιμικό έλεγχο, είναι οι οικογενειακές συγκρούσεις. Η ολοένα και περισσότερο συχνή εμφάνιση του αισθήματος αυτονομίας της διαχείρισης του εφήβου με τον ΣΔ1, του προκαλεί τόσο ανησυχία, όσο και λιγότερη συμμετοχή από τους γονείς του, στη διαχείριση του διαβήτη, αφού οι έφηβοι αρχίζουν να αναλαμβάνουν οι ίδιοι την ευθύνη. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η αξιολόγηση της εμφάνισης συγκρούσεων μεταξύ ατόμων παιδικής και εφηβικής ηλικίας με ΣΔ1 και των γονέων τους στην Ελλάδα και η επίδραση της στη συμμόρφωσή με τη θεραπεία. Μεθοδολογία: Το δείγμα της ποσοτικής περιγραφικής μελέτης αποτέλεσαν οι γονείς και τα παιδιά-έφηβοι ηλικίας από 5 έως 18 ετών της Ελλάδας. Λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών της πανδημίας η συμμετοχή γινόταν διαδικτυακά μέσω της ηλεκτρονικής σελίδας https://www.myprograms.gr/diabetes/. Τα εργαλεία μέτρησης της συγκεκριμένης μελέτης ήταν: α. Το ερωτηματολόγιο για την «Ποιότητα ζωής παιδιών με Σακχαρώδη Διαβήτη» (PedsQL Diabetes Module Version 3.0), β. Το ερωτηματολόγιο για την «Αυτό-αξιολόγηση Συμμόρφωσης στη θεραπεία του Νεανικού Σακχαρώδη Διαβήτη», γ. Το ερωτηματολόγιο για την «Αξιολόγηση της Συνεργασίας μεταξύ γονέων και παιδιών με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1», δ. το ερωτηματολόγιο CDI-27 (Children’s Depression Inventory-27) της Kovac M για τη μέτρηση της κατάθλιψης σε παιδιά και εφήβους. Η στατιστική επεξεργασία και ανάλυση των δεδομένων της μελέτης έγινε με χρήση του στατιστικού πακέτου SPSS 26.0 (Statistical Package of Social Sciences). Η τιμή p<0.05 θεωρήθηκε ως επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας, όλες οι στατιστικές δοκιμασίες ήταν διπλής κατεύθυνσης και τα αποτελέσματα που είχαν τιμές μικρότερες από 0.05 θεωρήθηκαν ως στατιστικώς σημαντικά. Αποτελέσματα: Η παρούσα έρευνα περιλάμβανε 106 παιδιά/εφήβους και τους γονείς τους, όπου μελετήθηκε το επίπεδο των συγκρούσεων της οικογένειας, αλλά και η εκτίμηση της επίδρασης της συμμόρφωσής τους στην θεραπεία με τον ΣΔ1. Από τη διμεταβλητή ανάλυση προέκυψε στατιστική σχέση στο επίπεδο του 0.20 (p<0.20) σε 4 ανεξάρτητες μεταβλητές και την αυτό-αξιολόγηση της συμμόρφωσης στη θεραπεία του ΣΔ1. Για τον λόγο αυτό, εφαρμόστηκε πολυμεταβλητή γραμμική παλινδρόμηση τα αποτελέσματα της οποίας έδειξαν πως η καλύτερη συνεργασία μεταξύ γονέων και παιδιών/εφήβων, δηλαδή οι λιγότερες οικογενειακές συγκρούσεις σχετιζόταν με καλύτερη συμμόρφωση στη θεραπεία του ΣΔ1. Ένα ακόμη εύρημα της παρούσας μελέτης με p<0,001 ήταν πως η αύξηση της ηλικίας των παιδιών, σχετιζόταν με αύξηση της κατάθλιψης, ενώ τα αγόρια αντιμετώπιζαν μεγαλύτερο βαθμό κατάθλιψης σε σχέση με τα κορίτσια. Ακολούθως στατιστικώς σημαντική διαφορά με p<0,001 έδειξε πως η μείωση ηλικίας των παιδιών σχετιζόταν με καλύτερη ποιότητα ζωής ως προς τα συμπτώματα της νόσου, ενώ τα κορίτσια είχαν καλύτερη ποιότητα ζωής ως προς τα συμπτώματα, σε σχέση με τα αγόρια. Συμπεράσματα: Αξιοσημείωτο εύρημα στη διαχείριση του ΣΔ1 και την επίδραση της σχέσης γονέα-παιδιού και εφήβου στην οικογένεια είναι η ανάγκη να ληφθούν υπόψη το οικογενειακό περιβάλλον, οι ανάγκες του παιδιού-εφήβου και της οικογένειας, οι ανησυχίες και τα ενδεχόμενα προβλήματα της διαχείρισης του ΣΔ1, καθώς και η ψυχοσυναισθηματική κατάσταση της οικογένειας, του παιδιού ή εφήβου. Συνεπώς, ο νοσηλευτής έχει καθοριστικό ρόλο στην ολιστική διαχείριση της σχέσης της οικογένειας-παιδιού και εφήβου, στο σχέδιο οργάνωσης της φροντίδας, στη συμβουλευτική υποστήριξη και στην ορθή διαχείριση των παιδιών και εφήβων με ΣΔ1 και της οικογένειας τους.