Πειραματική μελέτη της δράσης του εκχυλίσματος του φυτού Crocus Sativus Linneaus σε κακοήθη γλοιώματα του εγκεφάλου
Authors: Γιακουμεττής Δημήτριος 
Published: September 2021

Τα γλοιώματα αποτελούν τους συχνότερους κακοήθεις όγκους του εγκεφάλου με το πολύμορφο γλοιοβλάστωμα να είναι το συχνότερο στις ηλικίες άνω των 55 ετών. Η μέση επιβίωση των ασθενών με πολύμορφο γλοιοβλάστωμα είναι 9-15 μήνες, ενώ η πενταετής επιβίωση για το σύνολο των ασθενών είναι 5,6%. Η πενταετής επιβίωση των ασθενών κάτω των 20 ετών είναι 16,6%. Στη παρούσα εργασία μελετήθηκε η παρακάτω υπόθεση: το ακατέργαστο εκχύλισμα του Crocus Sativus Linneaus (CSL) εμφανίζει αντικαρκινικές ιδιότητες εναντίον της C6 κυτταρικής σειράς κακοήθους γλοιώματος και δύναται να χορηγηθεί με την τεχνική της ενισχυμένης μεταγωγικής χορήγησης (Convection Enhanced Delivery, CED) σε ζωικό πρότυπο εμφυτευμένων καρκινικών κυττάρων κακοήθους γλοιώματος στον εγκέφαλο επίμυων. Πρωτεύοντες στόχοι: 1) η τεκμηρίωση της αντικαρκινικής ιδιότητας του ακατέργαστου εκχυλίσματος του CSL στις in vitro καλλιέργειες των C6 καρκινικών κυττάρων γλοιώματος, 2) η ανάδειξη της αντικαρκινικής ιδιότητας του ακατέργαστου εκχυλίσματος CSL σε in vivo ζωικό πρότυπο γλοιώματος, μέσω της τεχνικής της CED. Δευτερεύοντες στόχοι: 1) η τιτλοποίηση της δοσολογίας του ακατέργαστου εκχυλίσματος του CSL για την αντικαρκινική του δράση στις in vitro καλλιέργειες των C6 καρκινικών κυττάρων κακοήθους γλοιώματος, 2) η ανεύρεση του μηχανισμού δράσης του ακατέργαστου εκχυλίσματος του CSL, 3) η ανάδειξη του τρόπου αλληλεπίδρασης του ακατέργαστου εκχυλίσματος του CSL με την εγκεκριμένη χημειοθεραπευτική φαρμακευτική ουσία τεμοζολομίδη (ΤΜΖ) κατά τη συνδυαστική χορήγησή τους, 4) η δημιουργία ενός ορθοτοπικού ζωικού προτύπου σε επίμυες με την καρκινική κυτταρική σειρά C6, και 5) η εφαρμογή της μεθόδου της CED σε in vivo ζωικά πρότυπα γλοιώματος. Από τη μελέτη μας καταδείχθηκε ότι το ακατέργαστο εκχύλισμα του CSL σε μεγάλες συγκεντρώσεις αναστέλλει in vitro τον πολλαπλασιασμό των C6 κυττάρων και παρουσιάζει συνεργική δράση με την ΤΜΖ, επιτυγχάνοντας το ίδιο αποτέλεσμα με μικρότερη συγκέντρωση της ΤΜΖ. Ο μηχανισμός αντικαρκινικής δράσης του ακατέργαστου εκχυλίσματος είναι η επαγωγή του κυτταρικού θανάτου εξαρτώμενου από το μονοπάτι μεταγωγής σήματος των καλπαϊνών, συνδεδεμένου πιθανόν με την αυτοφαγία. Η προσπάθεια ανάπτυξης ορθοτοπικού ζωικού προτύπου γλοιοβλαστώματος με εμφύτευση C6 κυττάρων σε επίμυες Wistar απέβη αρνητική, σε αντίθεση με την υποδόρια εμφύτευση των κυττάρων C6 σε ανοσοκατεσταλμένους μύες SCID BALB/c, η οποία απέβη θετική. Τέλος, η τεχνική της ενισχυμένης μεταγωγικής χορήγησης του ακατέργαστου εκχυλίσματος του CSL επετεύχθη χωρίς διεγχειρητικές ή/και άμεσες ή όψιμες μετεγχειρητικές επιπλοκές. Συμπεραίνουμε ότι το ακατέργαστο εκχύλισμα του CSL μειώνει την κυτταρική βιωσιμότητα της καρκινικής κυτταρικής σειράς C6. Η συγχορήγηση του με τον αλκυλιωτικό παράγοντα τεμοζολομίδη βελτιώνει το αντικαρκινικό αποτέλεσμα, απαιτώντας μικρότερες δόσεις συγκεντρώσεων του αλκυλιωτικού παράγοντα. Ο θάνατος των γλοιωματικών κυττάρων C6 προήλθε από ένα επιπλέον είδος μη αποπτωτικού κυτταρικού θανάτου εξαρτώμενου από το μονοπάτι μεταγωγής σήματος των καλπαϊνών. Επιβεβαιώθηκε σύμφωνα με άλλες μελέτες, η ύπαρξη της ανοσογονικότητας της C6 καρκινικής κυτταρικής σειράς στο ορθοτοπικό ζωικό πρότυπο γλοιώματος αφού αναπτύχθηκε με επιτυχία σε ανοσοκατεσταλμένους μύες SCID BALB/c και όχι σε ανοσοεπαρκείς επίμυες Wistar. Η χορήγηση μεγαλομοριακών ουσιών με τη μέθοδο της CED είναι ασφαλής, δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες τεχνικές δυσκολίες, και επιτυγχάνει σημαντικού βαθμού ομόκεντρης ενδοπαρεγχυματικής διήθησης πέριξ του καθετήρα. Προσφέρει δε, μια νέα οδό χορήγησης μεγαλομοριακών ουσιών στον εγκέφαλο παρακάμπτοντας τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και περιορίζοντας τις ανεπιθύμητες ενέργειες της συστηματικής κυκλοφορίας.