bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Tax Planning Trends on Indonesia Stock Exchange Listed Firms
Authors: Astuti Titiek Puji , Rahmawati Rahmawati , Bandi Bandi , Widagdo Ari Kuncara
Published: March 2021

This paper aims to discover the trend of firms practicing tax planning in Indonesia. This descriptive paper aims to understand the trend of Indonesia Stock Exchange listed firms practice of tax planning. The paper uses secondary data from financial statements. The measurement of tax planning uses the formula (25%-ETR (effective tax rate))*PBT (profit before tax). The sample is Indonesia Stock Exchange listed firms from 2011-2016, with tax as 25%. The sample excludes firms in some industries: financial, agriculture, construction, and mining. The total sample used in this paper is 212 firms. The results of this paper generally indicate the decrement of the tax planning rate, which means the existing government policy to decrease tax planning among the firms located in Indonesia.
Foreword
Authors: Darowski Roman
Published: March 2021

In order to „open us fuller and better to Europe", we are starting with a new review FORUM PHILOSOPHICUM.
FORUM will be published once a year in English, French, German, Italian, Spanish, Latin and Polish. The articles in Polish will be followed by extensive summaries in foreign languages. Since we do not renounce Polish speaking readers, the articles in foreign languages are also followed by extensive summaries in Polish.
The State and the Rule of Law
Authors: Zoll Andrzej
Published: March 2021

The changes brought about in Poland and elsewhere in Europe by the fall of Communism have given rise to hopes for the establishment of a political system differing from the one which had been the fate of these countries. In place of totalitarianism, a new political system is to be created based on the democratic principles of a state under the rule of law. The transformation from totalitarianism to democracy is a process which has not yet been completed in Poland and still requires many efforts to be made before this goal may be achieved. One may also enumerate various pitfalls jeopardising this process even now. The dangers cannot be avoided if their sources and nature are not identified. Attempts to pervert the law and the political system may only be
counteracted by legal means if the system based on the abuse of the law has not yet succeeded in establishing itself. Resistance by means of the law only has any real chance of success provided it is directed against
attempts to set up a totalitarian system. Once the powers which are hostile to the state bound by the rule of law take over the institutions of the state, such resistance is doomed to failure.
Joannis Morawski SJ (1633-1700) philosophia
Authors: Bargieł Franciszek
Published: March 2021

Morawski sine dubio ex illis est, qui activitate sua scriptisque non parvas habuerunt partes in promovenda cultura in Polonia XVII saeculi. Nomen sibi promeruit maxime qua philosophiae ac theologiae professor per multos annos multorumque textuum auctor, sermone tam latino quam patrio-polono, quorum nonnulli etiam sequente saeculo non semel in lucem prodierunt - aliqui etiam 20 vicibus. Quod ex philosophicis reliquit, non est magnae amplitudinis. Uno solum volumine 300 paginarum continetur, attamen non parvam in sui saeculi animis commotionem excitasse creditur, nam ad eins editionem opportuna visa est Romana textus censura seu sententia ei favens a generalibus in Societate Jesu librorum revisoribus prolata. Doctrinalem eins auctoritatem commendabant iteratae eins editiones - quattuor ad minimum - in patria nec non Lugduni in Gallia - et quidem factae, quando Auctor noster philosophiam non iam docebat.
Spór o przygodność
Authors: Ziemiański Stanisław
Published: March 2021

Na spotkaniu jezuitów-filozofów z terenu Europy (JESPHIL) w Padwie 29 sierpnia 1996 r. o. Joseph Schmidt SJ wykladowca w jezuickiej Hochschule für Philosopie w Monachium wygłosił referat pt.: Kontingenz - Freiheit - Theodizee [Przygodność - Wolność - Teodycea]. Sposród trzech punktów jego referatu ustosunkuję się tylko do pierwszego, ponieważ rozumienie naszej wolności i dobroci Boga zależy od rozumienia przygodności bytu.
Ignacy Dec. Transcendencja człowieka w przyrodzie [Transcendance de I'homme dans le monde]
Authors: Darowski Roman
Published: March 2021

Le livre presente le probleme de la transcendance de Thomme d'apres les createurs de l'Ecole de Philosophie de Lublin. Cette ecole est nee a Lublin dans le milieu de l'Universite Catholique apres la deuxieme guerre mondiale. Elle est representee par des penseurs comme M. A. Krąpiec OP et le Cardinal K. Wojtyła. Ces deux philosophes ont aborde, dans leurs recherches, des problemes anthropologiques et ils ont presente une theorie interessante de l'homme. Dans leur theorie, la transcendance de l'homme est mise en relief d'une fagon particuliere. C'est la dimension de I'homme qui decide de la priorite de son etre, de sa dignite et de sa valeur parmi les autres etres dans le monde.
Mirosław Szczyrba. Afirmacja Boga i życie moraine w ujęciu Jerzego Mirewicza SJ [Anerkennung der Existenz Gottes und moralisches Verhalten - nach Meinung von Jerzy Mirewicz SJ]
Authors: Ziemiański Stanisław
Published: March 2021

Das Buch über J. Mirewicz wurde von Slawomir Szczyrba, einem Lehrbeauftragten des Priesterseminars in Łódź, als Doktorarbeit unter der Leitung von Professor Bischof B. Bejze verfaßt. Szczyrba rechnet seine Arbeit der religionsphilosophischen Werken zu. Er will die These nachweisen, daß die Stellung des Menschen gegenüber Gott einen bedeutenden Einfluß auf sein Wertsystem und, in weiterer Folge, auf sein moralisches Benehmen hat. Derselben Meinung war auch Mirewicz. In Hinsicht auf die ethische Implikationen der Bejahung Gottes gehört das Hauptthema der vielartigen Tätigkeiten Mirewicz's zu der immerwährend aktuellen und offenstehenden Frage nach der Selbständigkeit der Ethik.
Roman Darowski. Filozofia w szkołach jezuickich w Polsce w XVI wieku [Philosophy in Jesuit Schools in Poland in the 16th Century]
Authors: Puchowski Kazimierz
Published: March 2021

Scholarly dissertations dealing with the Jesuit educational system in Poland would more frequently emphasize the aspects of its decline rather than those of its prosperity. More recent research, however, based on numerous sources, enables one to see this system in a new, more objective light as well as giving an unbiased picture of the situation. Written by Roman Darowski SJ (professor at the Philosophical Faculty of the Society of Jesus in Kraköw), eminent specialist in scholastic philosophy, it is the first work to be devoted to the philosophy of Polish Jesuits, which was inseparable from their scholarly and didactic activities. It spans the last three decades of the sixteenth century and a few years of the seventeenth century, i.e. the beginning of the activity of the Societas Jesu in this country.
Filozofia polska w latach przełomu
Authors: Ślipko Tadeusz
Published: March 2021

Panuje szeroko rozpowszechnione mniemanie, ze rok 1989/90 był dla społeczeństwa polskiego rokiem wielkiego przełomu. I trudno temu przeczyć, ale - dodać trzeba - tylko w pewnym ograniczonym sensie. Niewątpliwie miały w tym czasie miejsce doniosłe przemiany. Wymieńmy najważniejsze: likwidacja ustrojowych podstaw kolektywizmu i opartej na nich gospodarki planowej, powrót do ustroju własności prywatnej i gospodarki wolnorynkowej, obalenie monopolu partii komunistycznej, wprowadzenie zaś na to miejsce wielopartyjnego systemu demokracji liberalnej, koniec polityki wdrażania w świadomość społeczeństwa ideologii marksistowskiej przy pomocy administracyjnych organów władzy, zabezpieczenie natomiast prawno-społecznych warunków dla realizacji zasady wolności myślenia, słowa i działania we wszystkich dziedzinach życia społecznego, a przede wszystkim w interesujących nas obszarach polskiej kultury i nauki.
Eugen Rosenstock-Huessy (1888-1973) i Michaił Bachtin (1895-1975): Mowa, duch i przemiana społeczna
Authors: Stahmer Harold
Published: March 2021

Moje zainteresowanie pracami i dziełem Michaiła Bachtina oraz Eugena Rosenstocka-Huessy bierze swój początek z odkrycia, ze obaj myśliciele zgodnie twierdzili, iż religijna moc języka oraz mowy wyrasta z różnorodnych kryzysów życiowych. Theoria przez nich stworzona zbudowana jest na gruncie praxis i czerpie swą siłę ze zderzenia doświadczeń duchowych i intelektualnych obu filozofów z rewolucyjnym wrzeniem otaczającej ich współczesności. Wykład niniejszy to próba nawiązania dialogu z osobami podzielającymi podobne zainteresowania i troski. Pisząc go kierowałem się także pragnieniem zaabsorbowania uwagi moich słuchaczy przedstawione w nim istoty metalingwistyki głoszonej przez „nieortodoksyjnego" prawosławnego teoretyka literatury i filozofa języka, Michaiła Bachtina, oraz znaczeniem metanomiki opracowanej przez „rewolucyjnie konserwatywnego" chrześcijańskiego myśliciela mowy i filozofa społecznego, Eugena Rosenstocka-Huessy. Zamiarem moim jest przedstawienie roli, jaką społeczno-religijne modele filozofii i socjologii oparte na mowie i języku mogą^ odegrać w dążeniach do zaprowadzenia pokojowego współistnienia na całej naszej planecie. Ten właśnie obszar zainteresowań został określony przez Williama Jamesa, amerykańskiego filozofa pragmatyzmu, mianem „moralnego równoważnika wojny”. Przywołując na pamięć ogromną rzeszę myślicieli, których prace odnoszą się bezpośrednio do wyznaczonego tu obszaru – a w pewnych przypadkach noszą znamiona dzieła prekursorskiego – nie możemy poprzestać na wymienieniu tylko nazwiska Williama Jamesa. Inne wielkie postaci to: Charles Sanders Pierce (1839-1914), George Herbert Mead (1863-1931), a także myśliciele podejmujący zagadnienia, które później stały się treścią filozofii Rosenstocka-Huessy, tj. Giovanni Battista Vico (1668-1744), J . G. Hamann (1730-1788), Comte de Saint-Simon (1760-1825) oraz Giuseppe Ferrari (1818-1876).
John MacMurray's Personal Universe
Authors: Costello John
Published: March 2021

In his search for an integrating image of the human - and of the universe - to counter the dualisms and fragmentations that were the early 20th century's inheritance from modem philosophy, Scottish philosopher John Macmurray (1891-1976) found himself forced to rethink the whole of western philosophy. Macmurray imdertook his project in the light of two defining features: (a) he articulated his thinking within the confines of philosophical method, while (b) implicitly taking his Christian faith as the gjn-oscope or point de repere for his sense of the truth he was seeking.
Assen Ignatow. Selbstauflösung des Humanismus. Die philosophisch-anthropologischen Voraussetzungen für den Zusammenbruch des Kommunismus
Authors: Bremer Józef
Published: March 2021

Ignatow stawia sobie za cel dokładny rekonstrukcję ścisłego związku zachodzącego pomiędzy marksistowską antropologią - w pierwotnym kształcie prezentujący radykalny humanizm - a upadkiem komunizmu. W krótkim przeglądzie historycznymi stwierdza, iż zsekularyzowany humanizm marksistowski wyrósł z tradycji  filozoficznej, reprezentowanej przez Herdera i Feuerbacha, czyniąc - podobnie jak oni – człowieka najważniejszą i najogólniejszą zasady metafizyczny. Dalszy rozwój filozofii marksistowskiej doprowadził najpierw do odrzucenia tej tezy, później zaś - przede wszystkim w leninowsko-stalinowskiej wersji marksizmu - do ideologizacji klasy proletariatu, a tym samym do jednoznacznej negacji tradycyjnego humanizmu.
Problem społeczny współczesnych przemian w kontekście krytyki kapitalizmu liberalnego ze stanowiska nauki społecznej Kościoła
Authors: Koperek Jerzy
Published: March 2021

Zainteresowanie społecznym nauczaniem Kościoła wynika między innymi z faktu, że stawia ono siebie w ciągłym dialogu ze współczesną myślą społeczną. Dialog z ideologią liberalną zajmuje tu niewątpliwie znaczycie miejsce. Wynika to z faktu, ze współczesne próby rozwiązania kwestii społecznej w krajach o ustabilizowanej demokracji nawiązują czysto do liberalnych rozwiązań zarówno w sferze życia społeczno-politycznego, jak i społeczno-ekonomicznego. Katolicka nauka społeczna wychodzi naprzeciw wyzwaniom społecznym, politycznym, ekonomicznym i kulturowym współczesnych społeczeństw, państw i narodów z dziedzictwem własnej myśli społecznej, który Kościół reprezentował w całej swojej historii, szczególnie od encykliki „Rerum Novarum" Leona XIII (1891) do „Centesimus Annus" Jana Pawła II (1991), Uwzględniając wyniki analizy trudnych spraw społecznych, Kocioł w swoim nauczaniu poszukuje wciąż aktualnych rozwiązań, nawiązując do własnej historii i tradycji.
Zaproszenie do (samodzielnego) myślenia
Authors: Machnacz Jerzy
Published: March 2021

Filozofia - zgodnie z etymologicznym, greckim pochodzeniem wyrazu - jest miłością mądrości, umiłowaniem mądrości: φιλοσοφία - philosophia, od: φιλεῖν - philein - kochać, miłować; σοφία - sophia - wiedza, mądrość. Filozofia jest zatem syntezą „gorących" uczuć i „zimnej'' kalkulacji. Tym samym filozofia jest dziełem całego i samego człowieka. Co mam na myśli mówiąc, że filozofia jest dziełem „całego i samego człowieka”? Filozofia pojawia się tam i wtedy, gdzie i kiedy człowiek zaczyna myśleć. Myślenie jest dla filozofii istotne, ono stanowi o niej. Nie każde jednak myślenie jest od razu myśleniem filozoficznym. Są myśli „płynące z serca” i myśli zrodzone z chęci opanowania przyrody. Jedne i drugie maja usprawiedliwione miejsce w życiu i świecie człowieka. Tylko te akty ludzkiego ducha, które kieruje się ku samemu myśleniu i pragną^ posiąść wiedzę dla samej wiedzy można nazwać działalnością filozoficzną.
„Tragizm inicjacyjny" u F. Dostojewskiego według W. Iwanowa
Authors: Posacki Aleksander
Published: March 2021

Wiaczesław Iwanow (1866-1949) należy do głównych animatorów tzw. renesansu rosyjskiego. Razem z D. Mereżkowskim (1866-1941), W. Rozanowem (1856-1919) i N. Bierdiajewem (1874-1948), a także w pewnej mierze z L. Szestowem (1866-1938), stworzyli oni specyficzny kult Fiodora Dostojewskiego. Ten kult nie ograniczał się do podziwu dla twórczości literackiej rosyjskiego pisarza, ale wyrażał się również w traktowaniu Dostojewskiego jako filozofa, teologa, a może nawet proroka, który dotknął wszystkich najważniejszych kwestii nie tylko rosyjskiej historii, ale także historii świata i to nawet w kontekście eschatologicznym. Jak to określił M. Bierdiajew, Dostojewski „był  prawdziwym filozofem, największym filozofem rosyjskim. My już od długiego czasu filozofujemy o rzeczach ostatecznych pod znakiem Dostojewskiego". W. Rozanow stwierdza natomiast, ze F. Dostojewski to „wszechświatowy publicysta o znaczeniu historycznym, którego zainteresowania wychodziły daleko poza codzienność, a w apelach swych zwracał się do wieków i narodów, będąc prorokiem zapatrzonym w wieczność".
Remarques sur la fécondité et les limites de la notion de „rupture épistémologique" dans la réflexion philosophique contemporaine sur les sciences
Authors: Pareydt Luc
Published: March 2021

Je vous sais gre de la confiance qui m'est faite, mais je ne suis pas sur d'etre a la hauteur de la demande qui m'a ete adressee! II n'est jamais facile de parler devant ses pairs, sachant le poids de reflexion et de competence ici represente. Il est toujours delicat de commencer alors que s'ouvrent des journees qui seront riches en debats. Il est pretentieux enfin de vouloir traiter un sujet aussi immense en quelques instants.
L'activité philosophique de Diego Ortiz (1564-1625) en Pologne et en Lituanie
Authors: Darowski Roman
Published: March 2021

Jusqu'a nos jours, il n'existait dans la litterature qu'un nombre restreint de mentions et de brefs articles sur Ortiz. Dans cette etude, mon propos est de presenter d'abord les etapes de la vie d'Ortiz, en me basant avant tout sur les sources manuscrites de son epoque, puisees dans les Archives Centrales des Jesuites a Rome. Je donnerai ensuite une description de son oeuvre philosophique et j'exposerai ses conceptions philosophiques principales. Ortiz fut egalement un theologien; son activite dans ce domaine depasse evidemment les limites du present article.
Josef G. F. Rothhaupt. Farbthemen in Wittgensteins Gesamtnachlaß. Philologisch-philosophische Untersuchungen im Längsschnitt und in Querschnitten
Authors: Bremer Józef
Published: March 2021

W spisanych przez L. Wittgensteina pod koniec życia Bemerkungen über die Farben (1950/51, dalej oznaczanych 'Uok') znajdujemy kilka 'zagadek' dotyczących kolorów, np.: 1. „Jak to się dzieje, że coś przezroczystego może być zielone, ale nie może być białe" (Uok I, § 19). 2. „niepodobna sobie wyobrazić czystą białą wodę" (I, § 23). 3. „Ale kolor świeci za sprawą swego otoczenia, w swym otoczeniu. Szary jednak nie świeci (III, § 156). 4. „? W obrazie biel musi być najjaśniejszym kolorem" (III, § 1). „Nieprawda, że w obrazie biel zawsze musi być najjaśniejszym kolorem. Z pewnością jednak jest nim w płaskiej kombinacji plam barwnych" (III, § 57). 5. „Dlaczego nie ma brązowego światła ani szarego?" (III, § 215) „Dlaczego niepodobna sobie wyobrazić szarego żaru" (III, § 216). 6. „Czyż nie mogliby istnieć ludzie, dla których istnieje niebieskawy żółty, czerwonawy zielony? A zatem tacy ludzie, których pojecia o kolorach odbiegają od naszych pojęć?" (I, § 9).
Bogdan Lisiak. Pojęcie piękna w „Process And Reality" i „Adventures of Ideas" Alfreda Northa Whiteheada [The Notion of Beauty in the „Process And Reality" and „Adventures of Ideas" of Alfred North Whitehead]
Authors: Mądel Krzysztof
Published: March 2021

Alfred North Whitehead is a prominent contemporary philosopher and scientist. He was an active participant of the scientific revolution in the two very first decades of this century. In a concise book dedicated to his philosophy the Author (A.) considers the concept of beauty elaborated by Whitehead, especially in his two principal works: Process and Reality and Adventures of Ideas.
Ontological Fundaments of the Responsibility for Human Actions
Authors: Ziemiański Stanisław
Published: March 2021

In this paper on the nature of the human being's responsibility for
his actions I deliberately omit the controversy surrounding the
determinism/indeterminism problem. To be sure, the free-will issue
plays a prominent and very important role in any models of human
responsibility and is the most frequently disputed issue in this
discussion, for the human being is responsible insofar as his decisions
can be said to be free. Though no less important, the interconnection
between the subject, his action and its consequences on the other hand
receives less attention, and yet - though it is no less important: the way
in which this interconnection is conceived can have weighty repercussions in practical life, and unfortunately not all approaches are
appropriate or adequate.
Benjamin Tilghman. Wprowadzenie w filozofię religii [An Introduction to the Philosophy of Religion]
Authors: Salamon Janusz
Published: March 2021

Rezultaty badan filozofów religii związanych z nurtem analitycznym są w naszym kraju mało znane, w każdym razie znacznie mniej, niż na to zasługują. Tłumaczenia prac zaliczanych już do klasyki w tej dziedzinie badan filozoficznych można policzyć na palcach jednej ręki. Są to następujące pozycje: Ludwig Wittgenstein, Uwagi o religii i etyce; John L. Mackie, Cud teizmu; John Hick, Argumenty za istnieniem Boga; Alvin C. Plantinga, Bóg, wolność, zło; Richard Swinburne, Spójność teizmu, oraz cenna antologia ważniejszych esejów wydana w serii: Fragmenty filozofii analitycznej pod zbiorczym tytułem: Filozofia religii. Niedawno nakładem PWN, w cyklu publikacji z szeroko pojętego religioznawstwa, ukazał się przekład pierwszej pracy, którą można traktować jako elementarne wprowadzenie do zagadnień podejmowanych przez analityczną filozofię religii.
Godehard Bruntrup, Ronald D. Tacelli. The Rationality of Theism
Authors: Salamon Janusz
Published: March 2021

W maju 1998 roku odbyła się w Monachium międzynarodowa konferencja poświęcona zagadnieniu racjonalności teizmu. Temat to szeroko dyskutowany w ostatnich czasach, stąd wydawać by się mogło, że zorganizowanie jeszcze jednej sesji, która przyciągnęłaby uwagę środowiska filozofów religii, będzie przedsięwzięciem wyjątkowo trudnym. Tymczasem monachijska debata zasłużyła sobie na miano wydarzenia. O jej atrakcyjności zadecydował fakt, że została pomyślana jako próba ożywienia dialogu pomiędzy filozofami nawiązującymi do tradycji kontynentalnej z przedstawicielami filozofii analitycznej. Tego rodzaju ekumeniczne inicjatywy nalezą w tej dziedzinie do rzadkości. Ten swoisty izolacjonizm ma wiele przyczyn, a kością niezgody jest między innymi stosunek do Kanta. Postkantowska kontynentalna filozofia religii, kładąca nacisk na epistemologię i fenomenologię doświadczenia religijnego, postrzega anglosaski renesans badań nad klasycznymi problemami teodycealnymi jako nawrót do przedkrytycznego dogmatyzmu. Z kolei niektórzy analityczni filozofowie religii zdają się uprawiać swą dyscyplinę w taki sposób, jak gdyby kopernikański przewrót Kanta uważali za niebyły, a czasem nazywają expressis verbis epoką nowożytną okresem błędów i wypaczeń. Epistemologiczne zagadnienie racjonalności religii należy do kręgu zainteresowań obydwu wymienionych tradycji, stad możliwe jest tu połączenie wysiłków w celu uporządkowania tematyki i oceny aktualnego stanu refleksji.
Roman Darowski. Studia z filozofii jezuitów w Polsce XVII i XVIII wieku [The Studies on the Jesuit Philosophy in Poland in the 17th and 18th Centuries]
Authors: Lisiak Bogdan
Published: March 2021

The subject of Prof Roman Darowski's book is the philosophical heritage of polish Jesuits in the 17th and 18th centuries. Darowski, who is himself a priest from the Jesuit Order, is a representative philosopher-
historian, engaged in historical research of the Jesuit philosophy in Poland. The author tells us also about his own experiences in this field (pp. 347-360). His study is an abundant synthesis of his own investigations into the subject. The author starts his monograph with a presentation of the actual state of the investigations in Jesuit philosophy in Poland and Lithuania in the 17th and 18th centuries (pp. 9-60). In this part of the book he addresses the new questions in the subject and possible perspectives of future research.
Fossil Hominids - an Empirical Premise of the Descriptive Definition of homo sapiens
Authors: Lenartowicz Piotr , Koszteyn Jolanta
Published: March 2021

Since the discovery of the Neandertal bones 1856 (cfr Toussaint, 1996), the extremely old, fragmentary fossil remains of hundreds of man-like bodies have been discovered in Europe, Asia, and Africa (cfr Bonjean, 1996). Even the oldest ones - usually the most incomplete - look man-like and „un-apish", even to a layman, if compared with a modem apish and human correlate. Sometimes, in the vicinity of these remains, primitive stone tools or the evidence of their production have been found. At present, it seems absolutely certain — within the limits of our present physical and biological knowledge - that at least four million years ago, in Africa, some creatures resembling modern man were living, and that at least two and half million years ago, in Africa, stone
tools were produced. In contrast with the firm, scientifically-arguable belief that all modem human tribes - however different they are - belong to a single species (cfr Littlefield et al., 1982; Marks, 1995), in
paleoanthropology an equally firm scientific belief is maintained that the extinct man-like forms belong to several different, „presapient", „prehuman'', more ape-like species (cfr Wood, 1996).
Wilfrid Sellars' Semantic Solution of the Mind-Body Problem
Authors: Bremer Józef
Published: March 2021

In his philosophical works Wilfrid Sellars (1912-1989) - like Ludwig Wittgenstein - clearly distinguishes the domain of philosophy from that of empirical sciences. Within the framework of this differentiation he
insists on a further sharp distinction between the concepts of empirical or factual linguistics and those of pure semiotic. It is quite clear - thus Sellars's example - that formal logic and pure mathematics are not
empirical sciences nor do they constitute branches of any such science. This distinction was historically gained from the development of pure syntax. According to Sellars, pure syntaxis concerned with „rules
defining the formal structure of calculi rather than languages'' (Sellars, PPE 182). In a syntactic system understood in this sense we use neither the concepts of designation or truth, nor of verifiability or meaningfulness. The concepts used in logic and mathematics - taken as examples of such systems - are clarified through identification with concepts which occur in the formation and transformation of definitive rules of calculi. In this context, logic and mathematics are normative rather than factual sciences. The basis of their norms is grounded in humanly conceived rules.
Filozofia analityczna a argument z przygodności
Authors: Ziemiański Stanisław
Published: March 2021

W Encyklice Fides et ratio Jan Paweł II nawołuje do współpracy teologii z filozofią (n. 100). Podkreślając inspirującą rolę teologii dla filozofii, większy nacisk kładzie jednak na potrzeby dowartościowania filozofii, zwłaszcza metafizyki, która w wielu środowiskach, nawet w uczelniach kościelnych, została zaniedbana. Wśród licznych antymetafizycznych nurtów współczesnych, Papież wymienia pozytywizm, materializm, scjentyzm i relatywizm (n. 47). Różniąc się od siebie nurty te maja jednak z sobą coś wspólnego. Pozytywizm (i neopozytywizm) za źródło i kryterium prawdy uznaje doświadczenie zmysłowe. Zdania o zjawiskach danych w doświadczeniu maja wartość prawdopodobną. Zawsze istnieje możliwość ich zakwestionowania. Stąd relatywizm prawdy. Prócz tego ograniczenie poznania de empirii implikuje zamkniecie się na rzeczywistość pozazmysłową, duchową. Z nieuprawnionego metodologicznie przekonania, ze to co niepoznawalne zmysłami nie istnieje, rodzi się materializm. Konieczność dotyczy systemów formalnych, one jednak nie mają charakteru ontologicznego, nie mówią same z siebie niczego o rzeczywistości. Opierają się na konwencjach. To stanowi inne źródło relatywizmu.
Adrian Miaskowski SJ (1657-1737) jako filozof
Authors: Darowski Roman
Published: March 2021

Adrian Miaskowski należy do wybitniejszych jezuitów polskich na przełomie XVII i XVIII w. Był pedagogiem, autorem Dialektyki, płodnym pisarzem w dziedzinie teologii, rektorem kilku kolegiów i prowincjałem jezuitów. W dotychczasowej literaturze istnieje na jego temat sporo dłuższych lub krótszych tekstów i wzmianek, a jego nazwisko figuruje w wielu encyklopediach i słownikach, na czele z Polskim Słownikiem Biograficznym. Jednakże jego poglądy filozoficzne nie były dotąd przedmiotem zainteresowania. Niniejsze krótkie opracowanie ma za cel wypełnić tę lukę. Zawiera biografię Miaskowskiego, przegląd treści Dialektyki i zawartych w niej poglądów, oceny Dialektyki oraz omówienie elementów filozofii człowieka i filozofii Boga, zawartych w traktatach teologicznych Miaskowskiego.
Myśl społeczna Jana Pawła II Studia i szkice pod redakcją Wiesława Piątkowskiego [Sozialphilosophie Johannes Paul II. Studien und Skizzen, zusammengestellt von Wiesław Piątkowski]
Authors: Sieg Jan
Published: March 2021

Die vorliegende Publikation wurde zum Jubiläumsjahr 2000 von Sozialwissenschaftlern am Lehrstuhl für Wirtschaftsgeschichte und Geschichte der Wirtschaftslehre der staatlichen Universität Łódz
(Polen) vorbereitet. Das Buch hat vor allem ein theoretisches Ziel. Die Autoren, ausschließlich Wissenschaftler die diesem Lehrstuhl angehören, wollen
die logische Struktur der päpstlichen Lehre, ihre Methode, Prinzipien und letztlich ihr Verhältnis zur empirischen Realität beschreiben.
Stanisław Kowalczyk. Filozofia wolności [Philosophie der Freiheit]
Authors: Kostrz Dariusz
Published: March 2021

Mit seinem Buch Philosophie der Freiheit ist St. Kowalczyk, Professor an der Katholischen Universität Lublin und Priester, der Versuch gelungen, die Entwicklung der Freiheitsideen im Rahmen der allgemeinen
Philosophiegeschichte sjnithetisch darzustellen. Zugleich ist es eine grundsätzliche Stellungnahme zu den Fragen: Was ist Freiheit? bzw. Wie kann der Mensch Sklaverei und Selbstversklavung vermeiden? Die
Weise, auf welche die Freiheit begriffen wird, entscheidet darüber, ob man sich in Richtung Theismus oder Atheismus bewegt, ob in Richtung Spiritualismus oder Materialismus, Determinismus oder Indeterminismus.
Sie hängt ihrerseits zweifellos davon ab, wie man den Menschen, die Geschichte, Gott und die Gesellschaft begreift. So stellt der Verfasser etliche Philosophen einander gegenüber, die nicht nur in ihren Anthropologien, sondern auch in ihren Konzeptionen von Freiheit sehr von einander abweichen und einander widersprechen.
Andrzej Walicki. Idea wolności u myślicieli rosyjskich. Studia z lat 1955-1959 [The Idea of Freedom amongst Russian Thinkers Studies from the years 1955-1959]
Authors: Obirek Stanisław
Published: March 2021

This book examines the earlier works of one of the most eminent authorities on Russian philosophy and social thought. The bulk of the volume is comprised of articles written in the years 1955-1959, i.e. during a period of undisputed importance in the history of post-war Poland. The majority of these articles have appeared in the book entitled Osobowość a historia. Studia z dziejów literatury i myśli rosyjskiej [Personality and History: Studies in the History of Russian Thought and Literature], PIW, Warsaw 1959.
Austin versus Grice. Über die Voraussetzung der Analyse religiöser Sprechakte
Authors: Petrus Klaus
Published: March 2021

Auch religiöses Sprechen wird seit geraumer Zeit sprachphilosophisch analysiert. Nicht selten beruft man sich dabei auf den Slogan „Sprechen ist Handeln" und hier vor allem auf John L. Austin. Zumindest für das
Verständnis von Aspekten der religiösen Sprache - den sog. religiösen Performativa - scheint sein Ansatz besonders geeignet. Denn offenbar werden damit die Bedingungen des erfolgreichen Vollzugs religiöser Handlungen auf der einen, die Voraussetzungen ihrer Wirksamkeit auf der anderen Seite deutlicher; und offenbar wird damit auch deutlicher. wie Vollzug und Wirksamkeit zusammenhängen und worin das Besondere religiösen Sprechens allenfalls besteht.
Sujet de la guerre, sujet de la paix
Authors: Tarnowski Karol
Published: March 2021

Dans ce monde ou les conflits armes eclatent sans cesse et les potentiels nucleaires sont capables de detruire le monde d'une fagon quasi hasardeuse, peu de themes semblent plus urgents que celui de la paix. En meme temps nous vivons une epoque apres le totalitarisme ou - comme dans le bloc sovietique - le mot « la paix » a adopte un sens funeste et non pas pacifique du tout. Pour les habitants de l'Europe de l'Est la notion du «congres de la paix» faisait appel aux pires connotations. Elle recouvrait le plus souvent les machinations de la propagande dont le but etait de convaincre le reste du monde que l'etat sovietique aimait la paix et de par son essence ne menagait pas l'univers, ceux qui le menagaient par contre c'etaient les etats capitalistes qu'il fallait combattre jusqu'au bout. D'ou cette formule remarquable, caracteristique des pays communistes : la « lutte pour la paix ».
Psychoanaliza - nauka czy mit?
Authors: Bremer Józef
Published: March 2021

Sigmund Freud (1856-1939) i Ludwig Wittgenstein (1889-1951) byli Wiedeńczykami. Twórca psychoanalizy spędził w tym mieście całe swoje życie, zmarł jednak na wygnaniu w Londynie. Wittgenstein, jeden z największych filozofów minionego stulecia, większość twórczego życia spędził poza Wiedniem. Osobiście prawdopodobnie ze sobą się nie spotkali, chociaż żyjąc w Wiedniu Wittgenstein na pewno słyszał o freudowskiej metodzie terapii. Stosunek Wittgensteina do Freuda i jego psychoanalizy jest ambiwalentny. Od wielkiego i wielokrotnie wyrażanego podziwu dla twórcy psychoanalizy i rozwiniętej przez niego teorii świadomości, po ostrą krytykę jej samo rozumienia i stosowanej w niej metody. Istotne pytanie, które Wittgenstein zadaje nie tylko Freudowi, ale i jego uczniom, brzmi, czy faktycznie psychoanaliza jest naukową hipotezą o nieświadomości? Zdaniem G. Locka, „Wittgenstein jest «uczniem» Freuda, który zdaje się nie czynić nic jak tylko stawiać zarzuty swojemu mistrzowi". Freud, zdaniem Wittgensteina, twierdzi, że postępuje w sposób naukowy, że jego badania potrafią wyjaśnić ludzkie zachowania. Lecz faktycznie Freud uczynił coś zupełnie innego - stworzył nowy mit. Psychoanaliza, według Wittgensteina, oferuje formę myślenia i mówienia, która jest raczej nową mitologią aniżeli nową nauką.
Mind in the World
Authors: Regner Jan
Published: March 2021

As the title of my article can indicate, the primary aim of this „brief introduction" is to present the concept of intentionality of one of the world's leading philosophers - John R. Searle. Searle is known for his severe criticism of the dominant traditions in the study of mind, both
materialist and dualist, and we may also recall his familiar argument called „the Chinese Room" against theories of „artificial intelligence". The concept of intentionality was founded when philosophers
attempted to describe and solve the philosophical problem of specific „quasi-relations" between consciousness and objects and the direction of
our mind or language to the real world. I am referring to situations in which we say for instance: „A thinks about p", "B maintains that g", „X asks question if y" and so on.
II diritto alia libertà personale e alia cittadinanza dei contadini polacchi e lituani in Aron Aleksander Olizarowski (1610-1659)
Authors: Pyszka Stanisław
Published: March 2021

Da entrambe le biografie risulta che A. A. Olizarowski fece gli studi umanistici completi a Nieśwież, depo di che, il 1 agosto 1629 entro nella Compagnia di Gesu. Compiuto il noviziato a Vilna negli anni 1629-1631, gli fiz fatto ripetere Tultimo anno degli studi umanistici (la rhetorica) nel seminario pedagogico a Połock. L'anno 1633 A. A. Olizarowski passo a Varsavia in qualita di lettore. Solo successivamente, dal 1634 al 1636 fece studi filosofici regolari nel collegio di Pułtusk. Tuttavia, prima di espletare il triennio filosofico, verso la fine del mese di agosto 1636, A. A. Olizarowski lascio la Compagnia di Gesu, probabilmente in seguito a qualche torto, che gli sarebbe stato fatto durante uno degli esami nel corso degli studi.
Roman Darowski. Filozofia jezuitów w Polsce w XX wieku. Próba syntezy - Słownik autorów
Authors: Rachański Krzysztof
Published: March 2021

Ce livre comprend deux parties principales: 1) une introduction generale et un essai de synthese; 2) un dictionnaire de plus de 100 auteurs actifs dans le
domaine de la philosophie. Le College des Jesuites a Cracovie et - a partir de 1932 - la Faculte de Philosophie erigee par la Congregation Vaticane pro Institutione Catholica dans le meme College fut le principal centre philosophique des jesuites en Pologne.
Jusqu'en 1989, il y avait seulement les jesuites - sauf quelques rares exceptions - qui pouvait etudier a la Faculte. Leur nombre variait suivant les annees.
Entre les deux guerres mondiales, il y en avait 84 en 1932 et 127 en 1935, dont 20 etrangers. Apres la guerre, leur nombre a diminue. On note le plus grand nombre d'etudiants en 1955/56 - 104. En meme temps, il y a eu 14 professeurs.
William R. Stoeger. The laws of nature, The Range of Human Knowledge And Divine Action [Prawa natury, zakres ludzkiej wiedzy i Boże działanie]
Authors: Poznański Jacek
Published: March 2021

Can science, theology and spirituality cooperate with each other? Moreover, can each of them help the other to understand reality? Is it possible to create
a coherent view of our world emerging from such different points of view? Some theologians, well-educated both in theology and science and aware of questions that arose in the history of relations between science and theology, have tried to build such consistent views. Among them is William R. Stoeger, Staff Astrophysicist and Adjunct Associate Professor, member of Vatican Observatory Research Group, Steward Observatory, University of Arizona, Tucson.
On Paley, Epagogé, Technical Mind and a fortiori Argumentation
Authors: Lenartowicz Piotr , Koszteyn Jolanta
Published: March 2021

It is our intention to re-investigate only a few of the innumerable epistemological problems concerning Paley's argumentation for the existence of God. Nowadays this argumentation is commonly considered as invalid. Modern philosophers believe that the Humean Dialogs on Natural Religion and the Darwinian theory of evolution deprived Paley's reasoning of any cognitive validity. This judgment seems to us unjustified. We shall try to demonstrate that the very meaning and the logical structure of Paley's argumentation are continuously misunderstood, and that critics have attacked rather a false image of Paley's cognitive pathway. Furthermore, we will show that Paley actually argues for the existence of a single agent producing biological organs. Indeed Paley demonstrates, that a biological organ is a kind of objective whole, and by necessity one produced by a single agent. However, Paley's form of argumentation is not sufficient to indicate whether this agent might be identified with a divine Creator, or Aristotelian "soul" building and commanding biological organs, or the recently discovered, described and deciphered deoxynucleotide polymer (DNA, molecular genome) present in the reproductive biological cell.
Martin Heidegger i Ludwig Wittgenstein o milczeniu
Authors: Bremer Józef
Published: March 2021

Przed laty w Philosophical Review opublikowano wyjątki z zapisków F. Waismanna pod tytułem Notatki z rozmów z Wittgensteinem (Notes on Talks with Wittgenstein). Obok angielskiego tłumaczenia zamieszczono niemiecki tekst rozmowy. Z niewyjaśnionych nigdy racji zarówno w tłumaczeniu, jak i w tekście niemieckim nie ukazał się tytuł „O Heideggerze" (On Heidegger). Tytuł ten występuje w rękopisie Waismanna. Z publikacji usunięto również pierwsze i ostatnie zdanie omawianego fragmentu notatek. Zdanie pierwsze brzmi: „Potrafię dobrze zrozumieć, co Heidegger rozumie przez Bycie (Sein) i Trwogę (Angst)”. Według wszelkiego prawdopodobieństwa Wittgenstein odwołuje się w tym miejscu do znanego artykułu Heideggera Co to jest metafizyka? (1929).
Intellectual Dimension of Jesuit Ministries
Authors: Kolvenbach Peter-Hans
Published: March 2021

It is for me a source of great joy to meet with our collaborators in this magnificent Aula Magna of the Ignatianum to share on the intellectual ministry. You have a right to know how we Jesuits perceive
the nature and mission of our educational institutions. Even university and cultural circles at large seek to know the spirit with which the Society of Jesus enters the world of science, research, academic instruction, and cultural activity generally. The reflection I am about to submit is also meant to give impetus to the process the Polish Jesuits are involved in of defining their presence in the sector of education that after the fall of communism is experiencing a tremendous growth. All this is taking place in conjunction with the worldwide assessment the Society is making of its commitment to university education and the role it intends to play in it.
Nietzscheanische Fäden im Denken von Leszek Kołakowski
Authors: Mackiewicz Witold
Published: March 2021

Über sein Verhältnis zu Friedrich Nietzsche sagte Leszek Kolakowski: „(...) ich habe ihn nie studiert, im wahren Sinne des Wortes, habe auch niemals über ihn geschrieben, außer daß ich ihn hier und da kurz erwähnte." Diese Erklärung könnte im allgemeinen stimmen, obwohl Leszek Kołakowski eine Abhandlung, die den Ansichten Nietzsches gewidmet ist, geschrieben hat. Es handelt sich um den Kommentar zum Heideggers Kommentar des vermutlichen Kommentars Nietzsches zum Hegels Kommentar über das Erfordernis der Negativität ("Archiwum Historii i Myśli Społecznej", Bd.34 71990). Das Ziel meiner Ausführungen besteht darin, nachzuweisen, daß Kołakowski unter beachtlichem Einfluß der Nietzscheanischen Philosophie steht. Den Beweis dafür liefern nicht nur die gelegentlichen Berufungen auf Schriften des deutschen Philosophen, sondern auch die Art und Weise, wie er theoretische Probleme stellt und wie er sie löst, in weiterer Folge sein Stil des Schreibens und schließlich sein entschieden kritischer, oft spottender Abstand von der heutigen Kultur. Diese Abhängigkeit darzustellen - bei bescheidener Berufung Kolakowskis auf Nietzsches Werke - ist weder eine leichte, noch eine dankbare Aufgabe, da man ihr immer eine willkürliche Manipulation der Interpretation vorwerfen kann. Die Errungenschaften des großen Philosophen der Vergangenheit (auch kleinere oder bisher nicht entdeckte) bilden das allgemeine Gut, und jeder hat das Recht, sich auf sie zu berufen, ohne seine Gedanken unbedingt zu beschreiben, die auf diese oder andere Weise in der Kultur verwurzelt sind.
Jan Gerardinus SJ (1563-1606), jezuita belgijski, profesor filozofii w Polsce
Authors: Darowski Roman
Published: March 2021

Pierwsza grupa jezuitów przybyła do Polski w jesieni 1564 r. Na początku następnego roku otwarli oni w Braniewie na Warmii kolegium z pięcioklasową szkołą średnią oraz Internat, zwany Konwiktem Szlacheckim. Już w r. 1566 wprowadzili wykłady dialektyki w klasie wymowy (retoryki) i kontynuowali je przez następne dwa lata. Wykłady te były początkowo przeznaczone dla konwiktorów oraz towarzyszących im zwykle wychowawców (tzw. pedagogów), a także dla eksternów. Pierwszym wykładowcą dialektyki w Braniewie był jezuita czeski Baltazar Hostounsky (1534-1600). W lecie 1565 r. został on wiceprowincjałem w Polsce z zadaniem czuwania nad kolegium w Braniewie, w którym naukę pobierało ponad 200 uczniów, oraz nad początkami fundacji kolegium w Pułtusku. Hostounsky uważał, ze system szkolny jezuitów należy przystosować do tradycji szkoły polskiej, m.in. przez wprowadzenie do programu nauczania matematyki, a zwłaszcza dialektyki.
II problema della libertà in S. Anselme d'Aosta
Authors: Majkrzak Henryk
Published: March 2021

L'autorita di Agostino e la necessita di una nuova riflessione. San Anselme d'Aosta, come lo chiamano gli italiani dalla sua citta di nascita, o di Canterbury, dalla sua sede episcopale e stato chiamato "l'altro Agostino" (alter Augustinus), perche il suo pensiero spesso corrisponde bene al pensiero di Sant'Agostino. Tutti e due infatti hanno dedicate molta attenzione al problema della liberta. Liberta, una parola sublime, nel cui nome sono state combattute tante battaglie e si sono accesi tanti ideali, a causa della quale l'uomo e un'essere unico, e si gloria di essa come del fondamento della sua dignita. II liberalismo contemporaneo tende verso la concezione negativa della liberta che ha la sua versione odierna nel concetto della neutralita. La liberta e stata elevata nel medioevo ad altezza metafisica da Duns Scoto che partendo da essa definisce la persona "ultima solitude". L a dottrina di Agostino si fonda, piuttosto, sulla distinzione tra liberta e libero arbitrio. Agostino distingue il libero arbitrio, inteso come facolta di scelta, dalla liberta che e potere di evitare il male. II primo e una liberta minore, la seconda e la liberta maggiore e piu vera, ma entrambe possiedono una positivita; infatti la prima consente anche il "poter non peccare", la seconda consiste nel "non poter peccare".
The Conquest of Mythos by Logos: Countering Religion without Faith in Irenaeus, Coleridge and Gadamer
Authors: Hampton Alexander J. B.
Published: March 2021

Irenaeus, Coleridge and Gadamer all wrote about religion in distinct historical periods, however the work that each produced reflects the anthropological condition of the middle position. Furthermore, each thinker provides an opportunity for self-reflection about the motivations of faith without requiring the individual to abandon their religious belief in order to do so. In this manner they present a productive alternative to the required external views of the social sciences. The individual's position in mid-creation, his moral freedom and his historical contingence all require the acceptance, commitment and trust of faith. Gnosticism, Empiricist thought and the desire to overcome historical contingency all reveal intellectual impatience in riposte to this condition. This intellectual impatience seeks the absolute without the need for faith. For Irenaeus, Coleridge and Gadamer such absolute, logocentric, complete systems end up alienating man from the reality of the incomplete condition that permeates his existence and the faith-requiring mythos that ultimate realities necessitate in order to be communicated.
The Philosophy of Moral Development
Authors: Abram Anna
Published: March 2021

This article presents a view of moral development based on the interdisciplinary study of moral psychology and virtue ethics. It suggests that a successful account of moral development has to go beyond what the developmental psychology and virtue ethics advocate and find ways of incorporating ideas, such as “moral failure” and “unpredictability of life.” It proposes to recognize the concept of moral development as an essential concept for ethics, moral philosophy and philosophy of education, and as a useful tool for anyone who wants to engage constructively in dialogues of religions, cultures and personal interaction.
Spinoza and the Possibility of Error
Authors: Zigouras Jakob
Published: March 2021

If we consider certain features of Spinoza's metaphysics, it can seem very difficult to see how error, or the having of false ideas, is possible. In this paper I want to give the metaphysical background to the problem, before turning to a more detailed consideration of how Spinoza in fact accounts for error, or the having of false ideas. I will show the importance of the notions of adequacy and inadequacy in Spinoza's account. Having done this I will return to the central problem of accounting for the ontological status of false ideas vis a vis both the Infinite Intellect, and finite minds.
The Philosophical Foundations of the Kinematic Atomism of Ruder Josip Boscovich
Authors: Sytnik-Czetwertyński Janusz
Published: March 2021

Ruder Josip Boscovich (1711–1787), a philosopher, mathematician, physicist and astronomer. The greatest of the forgotten—as Barrow says. The author of the Theory of Everything, based on the presumption that the whole substance of this world is reducible to simple, homogeneous, discontinuous and invariable physical points. These points being the centers of forces of repulsion and attraction. His system of kinematic atomism constitutes a crucial stage in the development of physics and philosophy. The physical points combine both material and psychological features, therefore among commentators the prevailing view is that they possess rather a quasi-material nature. The following presentation, however, emphasizes their psychological aspect, especially in the light of Boscovich's fairly original attempt to reduce mental states and physical facts to one, common definition. This reduction is based on the presumption that the rules which govern both kinds of substance (bodies and minds) can be reduced to the one (and only one) Rule of All Forces. Hence, this rule concerns everything in the Universe.
The Accumulation of Change Depending on the Time Factor
Authors: Damyanov Plamen
Published: March 2021

Each phenomenon contains variable components, which are conservative. Because of their conservation, they accumulate. Present phenomena contain constituents of phenomena, belonging to the past which form the present and the future, and their dependence on time is an exponential one - S = Sₒe^t-tᵖ (S is a variable component, is a moment in the past). We assume that before and after tₒ = t-tᵖ = 0 the change pertains to phenomena of one type. The dependency is for each defined phenomenon of one and the same type (for its characteristics). The concrete aspect of the change S will depend on the type of the phenomenon. We show in our study how in some cosmological phenomena, the exponential dependence on time is present. The processes of radioactive disintegration of atomic nuclei, are also phenomena of this type. We present the real phenomena as a sum of exponents. Each phenomenon originates, develops and is destroyed. In reality most phenomena are formed as a composition of exponential dependencies of the change (of its characteristics).
Sebastian Tomasz Kołodziejczyk: Granice pojęciowe metafizyki [Begriffsgrenzen der Metaphysik]
Authors: Paszyński Jarosław
Published: March 2021

The article reviews the book Granice pojęciowe metafizyki [The Conceptual Boundaries of Metaphysics], by Sebastian Tomasz Kołodziejczyk