Δοκίμια μακροοικονομικής πολιτικής
Authors: Τραχανάς Εμμανουήλ 
Published: August 2021

Η παρούσα διατριβή βασίζεται σε τρεις ερευνητικές εργασίες οι οποίες επικεντρώνονται και εξετάζουν εμπειρικά τρία θέματα δημοσιονομικής πολιτικής. Στην πρώτη εργασία διερευνάται η υπόθεση των διδύμων ελλειμμάτων για πέντε χώρες της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Ειδικότερα, χρησιμοποιώντας ετήσια στοιχεία για τη χρονική περίοδο 1971-2009, εξετάζεται εμπειρικά η υπόθεση των διδύμων ελλειμμάτων για την Πορτογαλία, την Ιρλανδία, την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία. Τα αποτελέσματα από τις γραμμικές μεθόδους ανάλυσης, επιβεβαιώνουν την ύπαρξη μακροχρόνιας σχέσης συνολοκλήρωσης με μια διαρθρωτική αλλαγή ανάμεσα στα δύο ελλείμματα για τις Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ελλάδα και Ισπανία, υποδηλώνοντας ότι η υπόθεση των διδύμων ελλειμμάτων ισχύει, δηλαδή ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα επηρεάζει θετικά το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Επιπρόσθετα, η μακροχρόνια σχέση των δύο ελλειμμάτων παρουσιάζει σημαντικές ασυμμετρίες, με τα αποτελέσματα να υποδεικνύουν ότι το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών επηρεάζεται περισσότερο από μια μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, παρά από μια αύξηση, και να ενισχύουν την άποψη ότι η κυβέρνηση μέσω μιας περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής μπορεί να ελέγξει, ενδεχομένως περισσότερο αποτελεσματικά, την εξωτερική της θέση. Στη δεύτερη εργασία διερευνάται η βιωσιμότητα του δημοσιονομικού ελλείμματος και η σχέση αιτιότητας ανάμεσα στα έσοδα και στις δαπάνες του προϋπολογισμού με στοιχεία της χρονικής περιόδου 1970-2010, για την Ελλάδα, την Ισπανία και την Ιταλία. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν την ύπαρξη μακροχρόνιας σχέσης συνολοκλήρωσης ανάμεσα στα έσοδα και στις δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού με μια διαρθρωτική αλλαγή, ενώ η εκτίμηση των διανυσμάτων συνολοκλήρωσης έδειξε ότι τα δημοσιονομικά ελλείμματα των τριών χωρών είναι ασθενώς βιώσιμα. Επιπρόσθετα, ανιχνεύονται σημαντικές ασυμμετρίες στη διαδικασία προσαρμογής του Ιταλικού και του Ισπανικού δημοσιονομικού ελλείμματος προς τη μακροχρόνια ισορροπία με την αντίδραση των εσόδων να είναι μεγαλύτερη όταν το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού βελτιώνεται (σε απόλυτες τιμές) σε σχέση με όταν χειροτερεύει. Ακόμα, η εκτίμηση των ανάλογων διανυσματικών αυτοπαλίνδρομων υποδειγμάτων διόρθωσης σφάλματος επιβεβαιώνει την ύπαρξη μακροχρόνιας μονόδρομης κατεύθυνσης αιτιότητας από τις δαπάνες προς τα έσοδα, υποστηρίζοντας την υπόθεση spend-and-tax για όλες τις χώρες, το οποίο σημαίνει ότι πρώτα λαμβάνονται οι αποφάσεις για τις δαπάνες και ακολούθως τα φορολογικά έσοδα προσαρμόζονται ανάλογα. Στην τρίτη εργασία διερευνάται εκ νέου η βιωσιμότητα του Ελληνικού δημοσιονομικού ελλείμματος με στοιχεία για τη χρονική περίοδο 1960-2011 και με τη χρήση πρόσφατων μεθόδων ανάλυσης χρονολογικών σειρών ικανών να ανιχνεύσουν γραμμικές αλλά και μη γραμμικές αλληλεπιδράσεις, που οφείλονται στην παρουσία σημαντικών διαρθρωτικών αλλαγών. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν την ύπαρξη μακροχρόνιας σχέσης συνολοκλήρωσης με μια και δύο διαρθρωτικές αλλαγές ενώ η εκτίμηση των μακροχρόνιων συντελεστών συνολοκλήρωσης αποκάλυψε ότι το Ελληνικό δημοσιονομικό έλλειμμα ήταν ασθενώς βιώσιμο μόνο μέχρι το 1995, ενώ μετέπειτα κατέστη μη βιώσιμο.