ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ПАТРИОТИЧЕСКИХ ИДЕЙ В ПРОИЗВЕДЕНИЯХ СКАЗИТЕЛЕЙ ЗЕМЛИ СЫРА В УЧЕБНО-ВОСПИТАТЕЛЬНОМ ПРОЦЕССЕ ВУЗА
Authors: Құдайбергенова К.Т. , Игенбаева Р.Т. 
Published: October 2023

Мақалада халық арасында сүлейлер деп аталып кеткен Сыр ӛңіріндегі ақын-жыраулар – Базар Оңдасұлы, Жүсіп Ешниязұлы, Тұрмағамбет Ізтілеуұлы, Нұртуған Кенжеғұлұлы, Оңғар Дырқайұлы, Жүсіп Қадірбергенұлы сынды сүлейлердің шығармаларына талдау жүргізілген. Авторлар Сыр сүлейлерінің шығармаларындағы ұлтжандылық идеяларын айшықтап, Сыр сүлейлері насихаттаған патриотизм, ұлтжандылық қасиеттерді жастардың бойына сіңіріп, қалыптастыру, ол идеяларды жоғары оқу орындарындағы оқу-тәрбие үдерісіне ендіру мүмкіндіктерін қарастырған. Сонымен қатар, теориялық тұрғыда талдау жүргізілген сүлейлер шығармашылығы жайлы студенттердің білім деңгейі айқындалып, анықтаушы эксперимент сипатталып, зерттеу барысында қол жеткен нәтижелерді түсіндіру жүзеге асырылған. Айқындаушы эксперименттің негізі мақсаты - Сыр сүлейлері шығармашылығы негізінде ұлтжандылық сезімдерін дамытудың ғылыми-әдістемелік негіздерін анықтау, оқу материалдарын жетілдіру мәселелерін айқындау ретінде талданған. Эксперимент нәтижелері бойынша алдағы атқарылатын жұмыстар, шешілетін міндеттер кӛрсетілген. Тҥйін сҿздер: Сыр сүлейлері, ұлтжандылық идеялар, жоғары оқу орны, студенттер, ақын-жырау.

В статье анализируются произведения поэтов и поэтов земли Сыра, которых в народе называли сказителями Сыра-Базар Ондасулы, Жусип Ешниязулы, Турмагамбет Изтилеулы, Нуртуган Кенжегул- улы, Онгар Дыркайулы, Жусип Кадырбергенулы, проживавших на территории Кызылординской области в конце 19 века и в начале 20 века. Авторы разъяснили идеи патриотизма в произведениях сулеев, рассмотрели возможности привития и формирования в сознании молодежи качеств патриотизма и национализма, пропагандируемых сулеями, и внедрения этих идей в учебный процесс в высших учебных заведениях. На основе теоретического анализа также определен уровень знаний студентов о творчестве сулеев, описан констатирующий эксперимент, осуществлена интерпретация результатов, достигнутых в ходе исследования. По результатам эксперимента показаны предстоящие работы, решаемые задачи. Ключевые слова: сказители земли Сыра, патриотические идеи, вуз, студенты, акын-жырау.

The works of Syr land poets are analyzed in the article. People called suleys (poets). They are Bazar Ondasuly, Zhusip Eshniyazuly, Turmagambet Iztileuly, Nurtugan Kenzhegululy, Ongar Dyrkayuly, Zhusip Kadyrbergenuly, who lived on the territory of Kyzylorda oblast in the late 19th century and in the early 20th century. The authors explained the ideas of patriotism in the works of suleys, considered the possibilities of inculcating and forming the qualities of patriotism and nationalism promoted by suleys in the minds of youth, and the introduction of these ideas in the educational process in higher educational institutions. The level of student‘s knowledge about the work of the suleys was determined, an ascertaining experiment was described, and the results obtained during the study were interpreted on the basis of theoretical analysis. The upcoming work and tasks to be solved are shown based on the results of the experiment. Keywords: storytellers of the Syr land, patriotic ideas, university, students, poet.