Αποτελεσματικότητα των φυτο- serms στην αντιμετώπιση των αγγειοκινητικών διαταραχών, των ατροφικών καταστάσεων, των ψυχοδιανοητικών λειτουργιών και της υποστήριξης της οστικής πυκνότητας και ασφάλειά τους στο μαστό, το ενδομήτριο και το αγγειακό profile
Authors: Λάμπος Γεώργιος 
Published: September 2021

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Η εμμηνόπαυση, ένα φυσικό γεγονός στη ζωή της γυναίκας, χαρακτηρίζεται από την σταδιακή απώλεια της ωοθηκικής λειτουργίας και την πτώση των οιστρογονικών επιπέδων. Συνδέεται με την εμφάνιση μιας συμπτωματολογίας που μπορεί να περιλαμβάνει την ύπαρξη εξάψεων, νυχτερινών εφιδρώσεων και διαταραχών του ύπνου, την ύπαρξη κάποιου βαθμού ακράτειας ούρων, μειωμένηςlibido και σεξουαλικών διαταραχών, διαταραχών μνήμης, ανησυχίας ή ακόμα καικατάθλιψης. Επιπλέον, η εμμηνόπαυση επιταχύνει την οστική απώλεια, οδηγώντας σεοστεοπόρωση. Η μεταεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση και τα οστεοπορωτικά κατάγματα αποτελούν μια σοβαρή απειλή στον γηραιότερο πληθυσμό,εμφανίζοντας μάλιστα αυξητική τάση. Η πιθανότητα που έχει μια γυναίκα 50 ετών να εμφανίσει κάποια στιγμή στη ζωή της κάταγμα ισχίου υπερβαίνει το 20% στις ανεπτυγμένες χώρες, ενώ στον εμμηνοπαυσιακό πληθυσμό η αντίστοιχη πιθανότητα εμφάνισης κατάγματος υπερβαίνει το 40%.Η πιο αποτελεσματική θεραπεία για την αντιμετώπιση των κλιμακτηριακών συμπτωμάτων και την πρόληψη της οστεοπόρωσης είναι η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (ΘΟΥ). Ανησυχίες, παρά ταύτα, για τις πιθανές συνέπειες που η χρήση, για μεγάλο διάστημα, θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης επιφέρει,έχουν περιορίσει τη χρήση της.Η μελέτη WHI (Women’s Health Initiative) ανέφερε ότι η αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών, όπως αγγειοθρομβωτικά συμβάματα, στεφανιαίας νόσου και καρκίνου του μαστού, που η μακροχρόνια χρήση οιστρογονικής θεραπείας επιφέρει, υπερβαίνει τα οφέλη που η θεραπεία έχει. Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει επιτακτική η αναζήτηση εναλλακτικών θεραπειών, που θα είχαν σαν στόχο την μείωση της εμφάνισης των αγγειοκινητικών ή κλιμακτηριακών συμπτωμάτων χωρίς επιβάρυνση του μαστού ή του πηκτικού μηχανισμού.Το DT56a (Tofupill/ Femarelle) είναι ένα μοναδικό ενζυμικό παράγωγο σόγιας.Στην πραγματικότητα, είναι ένα σύμπλεγμα ουσιών που παράγονται από την ενζυμική επεξεργασία της σόγιας, με αποτέλεσμα την παραγωγή ενός αποστάγματος που είναι οκτώ φορές πιο δραστικό από την αρχική, ακατέργαστη ουσία. Μελέτες έχουν επίσης καταδείξει την δράση του DT56a σαν SERM.Μελέτες έχουν καταδείξει την αποτελεσματικότητα του DT56a στην αύξηση της οστικής πυκνότητας σε μεταεμμηνοπαυσιακές γυναίκες και στην ανακούφιση των αγγειοκινητικών συμπτωμάτων των εξάψεων και των νυχτερινών εφιδρώσεων,χωρίς να εμφανίζεται κάποια επίδραση στα ορμονικά επίπεδα ή στο πάχος του ενδομητρίου.Ο σκοπός της παρούσης μελέτης είναι να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα της δράσης του DT56a, συγκρινόμενο με την κλασική Θεραπεία ΟρμονικήςΥ ποκατάσταση στην αντιμετώπιση των εμμηνοπαυσιακών συμπτωμάτων, όπως επίσης και να διερευνηθεί η δράση του στην οστική πυκνότητα, στο λιπιδαιμικό προφίλ και στην πάχυνση του ενδομητρίου σε συμπτωματικές μετα-εμμηνοπαυσιακές Ελληνίδες γυναίκες. ΜΕΘΟΔΟΣ. Εκατό (100) μετα-εμμηνοπαυσιακές γυναίκες μελετήθηκαν προδρομικά στα ιατρεία εμμηνόπαυσης της 2ης και της 3ης Μαιευτικής Γυναικολογικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, στα νοσοκομεία ΑΡΕΤΑΙΕΙΟΝ και ΑΤΤΙΚΟΝ αντίστοιχα.Τελικά στην μελέτη εντάχθηκαν 89 γυναίκες, ενώ 11 γυναίκες απερρίφθησαν καθώς δεν πληρούσαν τους όρους αυτής. Η απόφαση εισόδου στην μελέτη προϋπέθετε την παρουσία κλιμακτηριακής συμπτωματολογίας. Οι γυναίκες αυτές τυχαιοποιήθησαν να λάβουν είτε DT56a (Femarelle, 644 mg/ ημ) (nr=27), είτε κλασική Θεραπεία Ορμονικής Υποκατάστασης (17 β–estradiol 1mg plusnorethisterone acetate 0.5 mg, Activelle) (nr=26). 36 συμπτωματικές γυναίκες οι οποίες δεν συναίνεσαν στην λήψη φαρμακευτικής αγωγής, χρησιμοποιήθηκαν σανομάδα ελέγχου (control group).Τα κριτήρια εισόδου στην μελέτη ήταν η απουσία εμμηνορρυσίας για διάστημα τουλάχιστον 12 μηνών, επίπεδα FSH >25 mIU/ ml και οιστραδιόλης (Ε2) <50 pg/ml, πάχος ενδομητρίου ≤ 5 mm, η απουσία ατομικού ιστορικού κακοήθειας,ισχαιμικής καρδιοπάθειας, θρομβοεμβολικής νόσου, σακχαρώδους διαβήτη,δυσλιπιδαμίας υπό αγωγή και θυρεοειδοπάθειας μη φαρμακολογικά ρυθμιζόμενης.Από την μελέτη επίσης εξαιρέθηκαν γυναίκες που ελάμβαναν ήδη ΘΟΥ, τιβολόνη ή ραλοξιφαίνη σε διάστημα λιγότερο από 6 μήνες από την έναρξη της μελέτης. Όλες οι ασθενείς υπέβαλαν έγγραφη συγκατάθεση εισόδου στην μελέτη. Το πρωτόκολλο της μελέτης έλαβε έγκριση από την επιτροπή βιοηθικής των νοσοκομείων ΑΤΤΙΚΟΝ και ΑΡΕΤΑΙΕΙΟΝ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. Ασθενείς που έλαβαν είτε ΘΟΥ, είτε DT56a, κατέδειξαν μια αξιοσημείωτη μείωση στην ένταση των εμμηνοπαυσιακών συμπτωμάτων (μέση διαφορά στην κλίμακα Kupperman, DT56a group: -3.98, HRT group -5.601, control group +1.76,p-value < 0.001). Αναφορικά με τα ειδικότερα συμπτώματα που καθορίζουν την κλίμακα, γυναίκες που έλαβαν θεραπευτική αγωγή (ΘΟΥ ή DT56a) εμφάνισαν μείωση στα αγγειοκινητικά συμπτώματα και τις εξάψεις (HRT αρχικό 2.25 ± 1.24 τελικό 0.25±0.56, p<0.001; DT56a αρχικό 2.17±0.94 τελικό 0.75±0.69, p<0.001)όπως επίσης και στις διαταραχές ύπνου (HRT baseline 1.75 ± 0.93 final 0.34±0.47,p=0.01; DT56a baseline 1.96±1.08 final 0.91±0.82, p=0.02). Τα υπόλοιπα συμπτώματα της κλίμακας εμφάνισαν στατιστικώς μικρότερη απόκλιση ανάμεσα σε αρχική και τελική τιμή σε οποιαδήποτε από τις θεραπευτικές κατηγορίες.Οι διαφορές παραμένουν σημαντικές ακόμα και μετά από την προσαρμογή,ανάμεσα στις θεραπευτικές ομάδες, ως προς τις αρχικές τιμές και τα χρόνια στη νεμμηνόπαυση.Το οσφυϊκό T-score μειώθηκε στις γυναίκες που δεν έλαβαν καμία θεραπεία,σε αντίθεση με τις άλλες θεραπευτικές ομάδες που δεν κατέδειξαν σημαντική μεταβολή (Ομάδα αναφοράς, αρχική τιμή:-0.60, τελική: -0.85, p=0.001; ΘΟΥ,αρχική τιμή:-84, τελική -0.99, p=0.79; DT56a, αρχική τιμή -0.51, τελική:-0.76,p=0.75). Μεταβολές σε πάχος ενδομητρίου, ισχιακή οστική πυκνότητα (Τ score)και λιπιδαιμικό προφίλ (ολική χοληστερόλη, LDL και HDL χοληστερόλη,τριγλυκερίδια, απολιποπρωτείνη A1 και απολιποπρωτείνη B) δεν καταγράφονται ανάμεσα στα τρία θεραπευτικά σκέλη της μελέτης. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Η μελέτη μας είναι η πρώτη η οποία δείχνει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας με DT56a στην ύφεση της κλιμακτηριακής συμπτωματολογίας και συγκριτικά με την κλασική ορμονική θεραπεία. Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε ότι το DT56a αποδείχθηκε στην μελέτη μας το ίδιο αποτελεσματικό με την κλασική Θεραπεία Υποκατάστασης στην ύφεση της αγγειοκινητικών συμπτωμάτων των εξάψεων και των εφιδρώσεων σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Επιπλέον,γυναίκες που έλαβαν είτε ΘΥ είτε DT56a δεν είχαν καμία μεταβολή στην οστική πυκνότητα (BMD), σε αντίθεση με γυναίκες που δεν έλαβαν καμία αγωγή (ομάδα ελέγχου) και οι οποίες εμφάνισαν μείωση στην οσφυϊκή οστική πυκνότητα. Καμία μεταβολή δεν παρατηρήθηκε στο πάχος του ενδομητρίου ή στην μαστογραφία μετά από 12 μήνες θεραπείας.Το DT56a μπορεί να χρησιμεύσει σαν μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση στην ορμονική θεραπεία υποκατάστασης για την ανακούφιση της κλιμακτηριακής συμπτωματολογίας σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες.