ҚАЗАҚСТАН МЕН РЕСЕЙ ФЕДЕРАЦИЯСЫНДАҒЫ ЕСТУ ҚАБІЛЕТІ НАШАР БАЛАЛАРҒА АРНАЛҒАН БІЛІМ БЕРУ СТАНДАРТТАРЫНА САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ
Authors: Карымсакова А.Е. , Абильдинова Г.М. , Кыдырбекова А.Б. , Кажиакпарова Ж.С. 
Published: October 2023

Анализ образовательных стандартов для детей с нарушением слуха в контексте инклюзии проведен в данной научной статье в рамках сравнительного и теоретического анализа стандартов Казахстана и России. Цель работы заключается в повышении осведомленности о проблемах и вызовах, связанных с образованием для детей с нарушением слуха, а также в определении потребностей данной группы и выявлении особенностей, которые необходимо учитывать при разработке образовательных стандартов и программ. В статье обозначены проблемы организации инклюзивного образования для детей с нарушением слуха в указанных странах, такие как нехватка сурдопедагогов и сурдопереводчиков, отсутствие образовательных центров и специализированных клубов для неслышащих детей. Для достижения целей работы были проанализированы структура и содержание образовательных стандартов для детей с нарушением слуха в обеих странах, методики и подходы к обучению жестовой речи и другим коммуникативным навыкам, доступность образовательных услуг для данной группы детей, а также существующие нормативные и законодательные акты в области образования для детей с нарушением слуха. В результате анализа выявлены различия и сходства в подходах к образованию для детей с нарушением слуха в обеих странах. Были определены проблемы, требующие дополнительного исследования и улучшения при разработке образовательных стандартов и программ. Результаты исследования могут быть использованы для улучшения образования для детей с нарушением слуха и создания более инклюзивного образовательного пространства. Кроме того, в статье также освещаются различные модели инклюзивного обучения для детей с нарушением слуха, а также примеры лучших практик в данной области. Была проведена аналитическая работа по сбору и анализу данных, полученных в результате ранее проведенных опросов и интервью с преподавателями, родителями и детьми с нарушением слуха в Казахстане и России. Исследование подчеркивает необходимость индивидуального подхода к образованию для каждого ребенка с нарушением слуха, учитывая особенности его состояния и способностей. Результаты исследования могут стать полезным ресурсом для разработки образовательных программ и стандартов, направленных на создание более доступного и качественного образования для детей с нарушением слуха в обоих странах. Данная работа предлагает перспективные направления для дальнейших исследований. В частности, возможны исследования эффективности существующих методик и подходов к обучению, а также разработка новых методов, нацеленных на повышение качества образования для данной группы учащихся. Ключевые слова: инклюзивное образование, политика инклюзии, жестовый язык, стандарты образования, сурдопедагогика.

Инклюзия контекстінде есту қабілеті бұзылған балаларға арналған білім беру стандарттарын талдау осы ғылыми мақалада Қазақстан мен Ресей стандарттарының салыстырмалы-теориялық талдауының бӛлігі ретінде жүзеге асырылады. Жұмыстың мақсаты – есту қабілеті бұзылған балаларды оқытумен байланысты қиындықтар туралы хабардар ету, сондай-ақ осы топтың қажеттіліктерін анықтау және білім беру стандарттары мен бағдарламаларын әзірлеу кезінде ескеру қажет ерекшеліктерді анықтау. Мақалада есту қабілеті бұзылған балаларға арналған инклюзивті білім беруді ұйымдастырудың осы елдердегі сурдопедагогтар мен сурдоаудармашылардың жетіспеушілігі, саңырау балаларға арналған білім беру орталықтары мен мамандандырылған клубтардың жоқтығы сияқты проблема- лары кӛрсетілген. Жұмыстың мақсатына жету үшін екі елдегі есту қабілеті бұзылған балаларға арналған білім беру стандарттарының құрылымы мен мазмұны, ымдау және басқа коммуникациялық дағдыларды үйрету әдістері мен тәсілдері, осы топтағы балалар үшін білім беру қызметтерінің қолжетімділігі, сондай-ақ білім беру саласындағы қолданыстағы нормативтік-құқықтық және заңнамалық актілерге талдау жасалды.есту қабілеті нашар балаларға арналған. Талдау екі елдегі есту қабілеті бұзылған балаларға арналған білім беру тәсілдерінің айырма- шылығы мен ұқсастығын анықтады. Білім беру стандарттары мен бағдарламаларын әзірлеуде қосымша зерттеулер мен жетілдіруді талап ететін проблемалар анықталды. Зерттеу нәтижелері есту қабілеті бұзылған балаларды оқытуды жақсарту және инклюзивті білім беру кеңістігін құру үшін пайдаланылуы мүмкін. Сонымен қатар, мақалада есту қабілеті бұзылған балаларға арналған инклюзивті білім берудің әртүрлі үлгілері, сондай-ақ осы саладағы озық тәжірибелердің мысалдары кӛрсетілген. Қазақстан мен Ресейдегі есту қабілеті бұзылған мұғалімдермен, ата-аналармен және балалармен ӛткен сауалнамалар мен сұхбаттардан алынған деректерді жинау және талдау бойынша талдау жұмыстары жүргізілді. Зерттеуде есту қабілеті бұзылған әрбір балаға оның жағдайы мен қабілетінің ерекшеліктерін ескере отырып, білім беруге жеке кӛзқарас қажет екендігі кӛрсетілген. Зерттеу нәтижелері екі елде де есту қабілеті бұзылған балалар үшін неғұрлым қолжетімді және сапалы білім беруге бағытталған білім беру бағдарламалары мен стандарттарын әзірлеу үшін пайдалы ресурс бола алады. Бұл жұмыс одан әрі зерттеу үшін перспективалы бағыттарды ұсынады. Атап айтқанда, осы топтағы оқушылардың білім сапасын арттыруға бағытталған жаңа әдіс-тәсілдерді игерумен қатар, оқытудың қолданыстағы әдістері мен тәсілдерінің тиімділігін зерттеуге болады. Тҥйін сӛздер: инклюзивті білім беру, инклюзив саясаты, ым тілі, білім беру стандарттары, сурдопедагогика.

The analysis of educational standards for hard of hearing children in the context of inclusion is carried out in this scientific article as part of a comparative and theoretical analysis of the standards of Kazakhstan and Russia. The purpose of the work is to raise awareness of the problems and challenges associated with education for children with hearing impairment, as well as to identify the needs of this group and identify features that need to be taken into account when developing educational standards and programs. The article outlines the problems of organizing inclusive education for children with hearing impairment in these countries, such as the lack of sign language teachers and sign language interpreters, the lack of educational centers and specialized clubs for deaf children. To achieve the goals of the work, the structure and content of educational standards for children with hearing impairment in both countries, methods and approaches to teaching sign speech and other communication skills, the availability of educational services for this group of children, as well as existing regulatory and legislative acts in the field of education were analyzed. for children with hearing loss. The analysis revealed differences and similarities in approaches to education for children with hearing impairment in both countries. Problems were identified that require additional research and improvement in the development of educational standards and programs. The results of the study can be used to improve education for children with hearing impairment and create a more inclusive educational space. In addition, the article also highlights various models of inclusive education for children with hearing impairment, as well as examples of best practices in this area. Analytical work was carried out to collect and analyze data obtained from previous surveys and interviews with teachers, parents and children with hearing impairment in Kazakhstan and Russia. The study highlights the need for an individual approach to education for each child with a hearing impairment, taking into account the characteristics of his condition and abilities. The results of the study can be a useful resource for the development of educational programs and standards aimed at creating more accessible and quality education for the deaf and hard of hearing children in both countries. This work suggests promising directions for further research. In particular, it is possible to study the effectiveness of existing methods and approaches to teaching, as well as the development of new methods aimed at improving the quality of education for this group of students. Keywords: inclusive education, policy of inclusion, sign language, education standards, deaf pedagogy.