ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ РАЗВИТИЯ БУДУЩИХ СПЕЦИАЛИСТОВ ФИЗИЧЕСКОЙ КУЛЬТУРЫ ПОСРЕДСТВОМ ОЛИМПИЙСКОГО ОБРАЗОВАНИЯ
Authors: Абсатова М.А. 
Published: October 2023

Олимпиадалық білім беруді дамыту мәселесінің өзектілігі Қазақстан Республикасының «Дене шынықтыру және спорт туралы» Заңында «Дене шынықтыру және спорт саласындағы мемлекеттік саясаттың міндеттерінде: олимпиадалық емес, олимпиадалық, паралимпиадалық және ұлттық спорт түрлерін дамыту» деп нақты қоғам алдына қойылған міндеттің анықталғандығымен негізделеді. Мақалада зерттеушілер ғылыми-педагогикалық, арнайы әдебиетті талдау барысында шетелде және Қазақстанда олимпиадалық білім беруді дамыту бойынша жұмысты ұйымдастыру тәжірибесін қарастырады. Озық олимпиадалық білім беру тәжірибесі бойынша Беларусь, Украина, Ресей мемлекеттеріндегі жүйелі жұмысты атап өтуге болады. Ғалымдардың зерттеулеріне сүйене отырып, құндылықтар жүйесін дамытуда олимпиадалық спорт жоғары дәрежеде тұлғаның үйлесімді дамуына әсер етуі анықталған. Спортшы тұлғасын олимпиадалық білім беру негізінде дамытудың психологиялық негіздері анықталған. Зерттеуді түйіндей келе, аталмыш мемлекеттерде олимпиадалық білім беру жүйелі сипатта екенін басып айтуға болады, ол жастардың барлық категориясын, мектепке дейінгі баладан жоғары оқу орнының студентін қамтитын тұжырымдамалық амалдарда. Жалпы, олимпиадалық білім беруді ендіру, олимпиадалық идеалдар мен құндылықтарды спорт және дене шынық- тырумен айналысатын адамдарға дәріптеу бойынша біршама ақпараттық-насихаттық, ғылыми- зерттеушілік және ұйымдастырушылық жұмыстар негізінде жүргізілуде. Түйін сөздер: олимпизм, олимпиадалық білім беру, мектеп, үйлесімді даму, олимпиадалық идеалдар,тәжірибе.

В Законе Республики Казахстан «О физической культуре и спорте» одним из задач государственной политики в области спорта выделено: «развитие не олимпийского, олимпий- ского, паралимпийских и видов национального спорта», что обосновывает актуальность проблемы развития олимпийского образования и определяет конкретные задачи перед обществом. В статье исследователи на основе анализа научно-педагогической, специальной литературы рассматривают опыт организации работ по развитию олимпийского образования зарубежом и в Казахстане. В качестве передового опыта развития олимпийского образования можно отметить системные работы Республики Беларусь, Украины и России. Раскрывается влияние спорта, олимпийского спорта на формирование системы ценностей и гармоничное развитие личности. Определены психологические основы развития личности спортсмена посредством олимпийского образования. Резюмируя исследование можно отметить, что в вышеуказанных государствах преобладает системный характер развития олимпийского образования, и обеспечивает методологическими подходами все категории молодежи, начаная с дошкольного возраста до студентов высших учебных заведений. В целом, пропаганда олимпийских идеалов и ценностей людьми, занимающимися спортои и физической культуров, внедрение олимпийского образования реализовываются с включением информационно-пропагандистского, научно-исследовательского и организационных работ. Ключевые слова: олимпизм, олимпийское образование, школа, гармоничное развитие, олимпийская культура, опыт.

The relevance of the problem of the development of Olympic education is justified by the fact that the law of the Republic of Kazakhstan “on Physical culture and sports” defines the task set for a society as “in the tasks of the state policy in the field of physical culture and sports: the development of non- olympic, Olympic, paralympic and national sports”. In the article, researchers consider the experience of organizing work on the development of Olympic education abroad and in Kazakhstan in the process of analyzing scientific pedagogical, special literature. The experience of advanced Olympic education, systematic work in the states of Belarus, Ukraine, Russia can be noted. The influence of sports, Olympic sports on the formation of a system of values and the harmonious development of personality is revealed. The psychological foundations of the athletes personality development through Olympic education are determined. Summing up the research, it can be noted that Olympic education in these countries is systemic in its conceptual approaches, covering all categories of young people, from a preschool child to a student of a higher educational institution. In general, a lot of information, research and organizational work is being carried out on the basis of the introduction of Olympic education, popularization of Olympic ideals and values for people engaged in sports and physical culture. Keywords: Olympism, Olympic education, school, harmonious development, Olympic culture.