Ο ρόλος του πολυμορφισμού τρυπτοφάνης-αργινίνης (Trp64Arg) του γονιδίου του β3 - αδρενεργικού υποδοχέα και των επιπέδων του πεπτιδίου P στο σύνδρομο της αποφρακτικής άπνοιας στα παιδιά
Authors: Σακελλαροπούλου Αφροδίτη 
Published: August 2021

Το Σύνδρομο της Αποφρακτικής άπνοιας κατά τη διάρκεια του ύπνου (ΣΑΑΥ) είναι ο πιο συχνός τύπος αναπνευστικών διαταραχών κατά τη διάρκεια του ύπνου. Επίσης, στα παιδιά με Δρεπανοκυτταρική νόσο, το 80% περίπου παρουσιάζουν νυχτερινούς αποκορεσμούς, το οποίο μπορεί να είναι ένα αποτέλεσμα του ΣΑΑΥ. Μία σημειακή μετάλλαξη στο κωδίκιο 64 του γονιδίου του β3 αδρενεργικού υποδοχέα A (ADRB3), με αντικατάσταση της τρυπτοφάνης από την αργινίνη (Trp64Arg) έχει συνδυαστεί με σχετιζόμενους με την παχυσαρκία φαινοτύπους στις διάφορες μελέτες. Το πεπτίδιο P, η πιο διαδεδομένη ταχυκινίνη στο ΚΝΣ στα θηλαστικά, έχει συσχετιστεί με διαταραχές κατά τη διάρκεια του ύπνου. Σκοπός της μελέτης ήταν η διερεύνηση του ρόλου του πολυμορφισμού της Trp64Arg και του πεπτιδίου Ρ στο ΣΑΑΥ στα παιδιά. Η μελέτη περιλάμβανε συνολικά 135 παιδιά (42 με ΣΑΑΥ, 16 με αιμολυτική αναιμία και ΣΑΑΥ και τα 77 χωρίς ΣΑΑΥ- ομάδα ελέγχου). Πολυσωματοκαταγραφική μελέτη ύπνου πραγματοποιήθηκε στους 58 ασθενείς. Σε όλα τα παιδιά και των τριών ομάδων της μελέτης έγινε προσδιορισμός του πολυμορφισμού της Trp64Arg και του πεπτιδίου P. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τα στατιστικά πρόγραμματα: SPSS, version 18, PASW και Genepop 4.0 για τα δεδομένα των πολυμορφισμών. Ως επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε η τιμή p<0,05. Από τους ασθενείς με υπνική άπνοια, 6/42 (14,29%) έφεραν τον πολυμορφισμό της Trp64Arg, 2/16 (12,5%) από τους ασθενείς με αιμολυτική αναιμία και ΣΑΑΥ και 15/77 (14,29%) από τα παιδιά της ομάδας ελέγχου. Όσον αφορά τη συχνότητα των ετεροζυγωτών του υπό μελέτη πολυμορφισμού μεταξύ των 3 ομάδων δεν υπήρχε στατιστικώς σημαντική διαφορά (p>0,05). Δε βρέθηκε ομοζυγώτης ως προς τον πολυμορφισμό της Trp64Arg, και δε συσχετίστηκε ο φαινότυπος της νόσου με τον πολυμορφισμό της Trp64Arg. Στην ομάδα της υπνικής άπνοιας, όσον αφορά την παρουσία του πολυμορφισμού της Trp64Arg: ήταν συχνότερος στα αγόρια με υπνική άπνοια (p=0,049), ενώ η ηλικία, το ΒΜΙ z score και οι λοιποί σωματομετρικοί δείκτες δε συσχετίστηκαν με την παρουσία του (p>0,05), ενώ στατιστικώς σημαντική συσχέτιση υπήρχε με την παρουσία ρινικής συμφόρησης (p=0,008) και ένρινης ομιλίας (p=0,021). Στατιστικώς σημαντική διαφορά βρέθηκε ανάμεσα στο πεπτίδιο P και: στο στάδιο ΙΙ του ύπνου (p=0,006, r= 0,414), καθώς και στο συνολικό αριθμό των αφυπνίσεων στον ύπνο (p=0,004, r=0,431). Επίσης, οι ασθενείς με υπνική άπνοια που έφεραν τη μετάλλαξη εμφάνιζαν υψηλότερες τιμές όσον αφορά τους σωματομετρικούς δείκτες WHR, WHtR, Conicity index σε σχέση με τους υπόλοιπους ασθενείς με υπνική άπνοια (p>0,05). Τα επίπεδα του πεπτιδίου Ρ ήταν σημαντικά πιο ελαττωμένα στους ασθενείς με αιμολυτική αναιμία και ΣΑΑΥ σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου (p=0,000, z= - 4,805) και υπήρχε στατιστικώς σημαντική αρνητική συσχέτιση ανάμεσα στο πεπτίδιο P και την αποτελεσματικότητα του ύπνου (p=0,022, r=- 0,559). Συμπερασματικά, ο ρόλος που παίζει ο πολυμορφισμός του Trp64Arg στη ρύθμιση του σωματικού βάρους, παραμένει να διευκρινιστεί περαιτέρω, ωστόσο μπορεί να αποτελέσει ένα δείκτη για εξατομικευμένα προγράμματα απώλειας βάρους σε παχύσαρκα παιδιά. Πιθανόν η απουσία εμφανών συσχετίσεων να ερμηνεύεται από την ύπαρξη γενετικών και φυλετικών αλληλεπιδράσεων. Τέλος φαίνεται ότι το πεπτίδιο Ρ επηρεάζει τη φυσιολογία του ύπνου, και πιθανόν οι ελαττωμένες τιμές του να σχετίζονται με προβλήματα της συμπεριφοράς και να ευνοούν την αφύπνιση.