bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Effect of Probiotic Oral Suspension on Disease Severity in Chronic Obstructive Pulmonary Disease Patients-A Randomized Control Trial
Authors: Younus Muhammad , Din Kamal , Anwar Sohail , Nasir Yasir
Published: October 2022

Introduction: Probiotics has been broadly used in the healing of respiratory illness, but their efficacy for treating chronic obstructive pulmonary disease (COPD) has not been well studied. Objective: To determine the effects of probiotic oral suspensions on disease severity in COPD patients assessed by Rate of exacerbation, COPD assessment Test (CAT) Score and C - reactive protein (CRP). Material and Method: This Randomized controlled study was conducted at Institute of TB and Chest medicine (indoor and outdoor both), Mayo Hospital Lahore. Duration of study was one year, September 2020 to August 2021.Total 80 patients fulfilling the inclusion criteria are taken from the chest medical ward, Mayo Hospital Lahore. Their basic demographic information was recorded. Recruitment and randomization of patients was done. Cases were given Probiotic ampule (Enterogermina sachets containing Bacillus Clausii) 2 billion daily for 6 months and controls were given placebo. Patients were followed on monthly basis and they were assessed Rate of exacerbation, COPD assessment test (CAT) Score and CRP. Data was entered by SPSS-26. Quantitative variables like age was represented as mean + a SD. Qualitative variable like gender was represented as frequency and percentage. Comparison of two groups Placebo and probiotic group was carried out by independent sample t-test. p-value <0.05 taken as significant. Results: Mean age of patients in treatment along with in placebo assembly was 48.27±11.67 and 49.32±10.30 years. Number of exacerbations was compared in both groups till 6 months. At 1st month post treatment significant difference was seen in number of exacerbations (No exacerbations: Treatment: 73% vs. Placebo: 45%, p-value=0.023) and from 2nd month till 6th month no significant difference was seen for exacerbations in both groups. For CRP level no significant difference was seen in treatment and placebo before and after treatment. i.e. After Treatment (Treatment: 18.81 vs. Placebo: 19.888, p-value=0.874). For FEV1 no significant difference was seen in treatment and placebo before and after treatment. i.e. After Treatment (Treatment: 1.55 vs. Placebo: 1.57, p-value=0.876). Mean CAT score after treatment showed significant difference for treatment and placebo groups. i.e. (Treatment: 15.17 vs, Placebo: 18.42, p-value=0.021). CAT score was significant higher in placebo group. Conclusion: Results of this study demonstrate that addition of oral suspensions of probiotic had a significant impact on rate of exacerbation and CAT score in contrast to placebo group. However, no significant difference was seen for CRP levels after treatment in both groups. Keywords: COPD, Probiotic, CAT score, CRP, Rate of exacerbation
Effects of Physiological and Biochemical Changes in Females Regarding Obesity
Authors: Raana Gul E , Khalil Anas , Mahmood Zahid , Sarrfraz Farrukh , Zubair Ayesha , Ain Noor-Ul-
Published: October 2022

Introduction: Obesity is presently so common inside the world’s population that it is starting to replace under nutrition and infectious diseases as the foremost noteworthy supporter to sick health. In specific, weight is related with diabetes mellitus, coronary heart illness, certain shapes of cancer, and sleep-breathing disorders. Accumulation of excessive fat in body is referred as obesity but this does not take under consideration the morbidity and mortality related with more unassuming degrees of overweight, nor the inconvenient impact of intra-abdominal fat. The worldwide plague of obesity comes about from a combination of genetic susceptibility, expanded accessibility of high-energy nourishments and decreased requirement for physical activity in present day society. Obesity should no longer be assuming as simple issue affecting certain people, but an epidemic that undermines worldwide well being. Objective: To identify the effects of obesity in females and guide regarding healthy life style Material and Methods Study design: Quantitative cross sectional Settings: Sharif Medical City Hospital Duration: Six months i.e. 1st January 2022 to 30th June 2022 Data Collection procedure: It was quantitative cross sectional study. There were 150 females who participated in the study. Informed consent was taken. Age was in between 30-45 years. All participants divided into two groups. In group one normal included 50 females as control group and in group two 100 obese females were present. 5ml venous blood was collected in the vials and stored. Levels of systolic and diastolic blood pressure, serum cholesterol, Triglycerides, LDL, HDL, Blood sugar fasting and BMI were calculated in both groups. Results: The results were significant as p value less than 0.005. All parameters were compared in both normal and obese group and noticed that obese group having high values as compared to normal group in terms of blood pressure both systolic and diastolic, Cholesterol, LDL, HDL, Triglycerides, BSF and BMI levels. Conclusion: Obesity and depressive disorders are common co morbidities and have discrete, however overlapping, pathoetiology. It shows up that weight has direct toxic brain impacts. The co-occurrence of obesity and depressive disorders are exceedingly related with adverse wellbeing outcomes. Treatment openings ought to start with anticipation and pre-emption. Outcomes in weight and depressive disorders may be expanded by an approach that takes these two conditions into consideration. Worldwide, the number of obese individuals is rising at an alarming rate. Present study portrayed the negative effects of obesity in ladies. The findings of this research were a sign for obese ladies with respect to life threatening medical complications since of their overweight. Keywords: Obesity, BMI, LDL, HDL, Cholesterol, Blood Pressure
Neglected Clubfoot; Surgical Treatment Algorithm Evaluation in Tertiary Care Hospital of Pakistan
Authors: Arsalan Muhammad , Kashmiri Muhammad Nadeem , Khan Zahir , Shah Sultan
Published: October 2022

Background: The 1 in every 1000 infants are affected by the idiopathic club-foot. It is most commonly observed among the people living in the low middle income countries. Objective: The study was carried out to evaluate the surgical treatment algorithm in case of neglected clubfoot among patients admitted at tertiary care unit. Study design: It is a cohort based retrospective study conducted for the duration of six months from January 2022 to June 2022. Material and Methods: The study was conducted on the 40 patients presented with clubfoot at the tertiary health unit, Khyber Teaching Hospital, Peshawar, were included. The patients mean age was 11 years. The range of patient’s age was from 3 to 25 years. 13 patients went through bilateral intervention. And among these 40 patients there were 15 had received unilateral intervention for each foot. The basic features of the patients were recorded. There were 3 groups made containing operated clubfeet patients, first group included 15 patients, second and third group included 12 patients each. Results: There were 29 patients that received only one follow-up visit. The patients visited their doctors for the first year after surgery but then the visiting attendance became irregular afterwards. The altered ICFSG data was compared for only those patients that completed at least three follow-up visits. The variation between the score of participants between group 1 and 2 was not significant statitically. Conclusion: In case of neglected club-foot condition, PMR has shown excellent to fair results in patients especially children. Therefore, it can be proposed that PMR can be used to lessen the burden of neglected club-foot in the LMICs as it also has no side effects. There is a strong link between age and the surgical outcomes so the treatment must be done as soon as possible. Keywords: Club-foot, PMR, ICFSG data, surgical outcomes.
Utility of Panoramic Radiograph for Assessment of Mandibular Asymmetry as Compared with Posteroanterior Cephalogram
Authors: Khan Muhammad Afrasiab , Haider Asif , Noman Muhammad , . Faiza , Sabir Sarah , Ali Abid , Ali Noman
Published: October 2022

Objective: Was to assess the mandibular asymmetry on panoramic radiograph (OPG) as compared to PA (posterior anterior) cephalogram. Materials and method: A total of 15 participant’s records with age above 12 years; both genders; Pakistani nationals; clear OPG and PA cephalogram available; and full biodata available were included. Radiographs of participants with unerupted or missing teeth in anterior or posterior region were excluded. Three linear measurements (condylar, ramus, and body length) and one angular measurement (gonial angle) were performed on both OPG and PA cephalograms. Paired t test and Pearson correlation test were applied between OPG and PA cephalogram for condylar, ramus, and body length and gonial angle to see the relationship. Results: The females were 6(40%) and males were 9(60%). The mean condylar length measured on OPG was 8.44 ± 2.96mm and on PA cephalogram was 9.98 ± 2.73mm with mean difference of 1.5mm and no statistical difference (p=0.1007). Similarly the ramus length (p=0.706), corpus length (p=0.066) and gonial angle (p=0.333) were not statistically different measured on OPG and PA cephalogram. Very high correlation was found for measurements on OPG and PA cephalogram for condylar length(r=0.97), ramus length (r=0.96), body length (r=0.93) and was very highly statistically significant (p<0.001). But the correlation for gonial angle was moderate and not statistically significant (p=0.035). Conclusion: The panoramic radiograph can be used for initial diagnosis of mandibular asymmetry. Keywords: Mandibular asymmetry, panoramic radiograph, posterior-anterior cephalogram
Vitamin D Deficiency as Etiological Factor for Breast Cancer
Authors: Butt Maleeha Tahir , Shami Amber , Qarshi Waqas , Shaheen Raheela , Chaudari Zarrin Khaliq , Shafiq Mehak
Published: October 2022

Aim: To determine the association between vitamin D deficiency and breast cancer. Material and methods: This study was conducted on 72 participants, 36 cases and 36 healthy controls were enrolled. Basic demographic information was recorded. Vitamins D deficiency was assessed between both groups. Serum Vitamin D level < 20 ng/ml was considered as vitamin D deficient. Results: Mean age in the cases was 34.64±9.14 years and 36.22±8.78 years in controls. Significant association was found between vitamins D deficiency and breast cancer. In cases there 28 (77.7%) patients with vitamin D deficient and in controls 15 (41.7%) patients. Conclusion: Vitamin D deficiency is a major risk factor for breast cancer.
Efficacy of Doppler Ultrasound in Detection of Ovarian Malignancy
Authors: Neelam Shahzadi , , Hayat Zartaj , . Jawairiah , Saleem Javeria , Sarwat Asma
Published: October 2022

Objective: To evaluate the accuracy of colour Doppler USG and b-mode USG preoperatively in detection of ovarian malignancy using histopathological diagnosis as gold standard Methodology: This cross-sectional study was conducted at Fauji Foundation hospital Rawalpindi from June, 2017 to Jan, 2020 after seeking the ethical approval from the hospital ethical committee A total of 96 female patients having adnexal masses on ultrasound were included in study. Enrollment in the study was subjected to written informed consent. Patients having adnexal mass of non-ovarian origin, patients not fit for surgery and lost to follow up were excluded from study. History taking and examination was followed by ultrasound and color-doppler of each patient. Color Doppler sonography was carried out with real-time ultrasound and Doppler scanner unit. All the included patients were undergone laparotomy after pre op workup. Histopathologies of all patients were traced. To avoid observer error, a designated trained operator performed doppler ultrasound from hospital own resource by using Toshiba Xario colour Doppler .Histopathology was also performed by hospital pathology laboratoty by trained histopathologist. All the included patients were undergone laparotomy after pre op workup. Histopathologies of all patients were traced .All the relevant findings were recorded in the pre-designed proforma. Data was entered and analysed in SPSS Version-26. Result: The sensitivity, specificity, positive predictive value (PPV) and negative predictive value (NPV) of Doppler with grayscale USG in detecting ovarian malignancy were calculated. The specificity was found to be 90.3% and sensitivity was 79.2%. Positive and negative predicative values were 92.9% and 73.1% respectively. Conclusion: Based upon the study findings, the Doppler USG’s reliability can be established for detection of ovarian malignancies. Keywords: Adnexal mass, Doppler, Ultrasonography, Ovarian malignancy
Assessment of Serum High Density Lipoprotein, Low Density Lipoprotein, and Very Low Density Lipoprotein in Bipolar Disorder Subjects
Authors: Tariq Tehmina , Sarmad Sana , Noor Amna , Sarmad Saher , Tariq Shanza , Ibad Nabeel , Qureshi Javed Anver
Published: October 2022

Background: Bipolar disorder (BD) is a psychiatric condition and is defined as mood swings that alternate between mania, hypomania, and depression. Studies have been conducted globally to assess lipid profile (High Density Lipoprotein (HDL), Low Density Lipoprotein (LDL), and Very Low Density Lipoprotein (VLDL)) for BD with varying results. No such studies have been conducted in Pakistan. Therefore, current study was designed to assess lipid profile (HDL, LDL, VLDL) in clinically diagnosed bipolar BD. Materials and Methods: One hundred and twelve blood samples were collected of diagnosed BD patients visiting Sheikh Zayd Hospital (SZH) and Punjab Institute of Mental Health (PIMH) Lahore. HDL, LDL and VLDL were estimated using standard biochemical methods. Results: Results obtained were statistically analyzed using SPSS. A total of 112 BD patients, 48 (58.5%) were manic, 26 (31.7%) were depressive, 8 (9.8%) were euthymic. The mean HDL (41.26±12.57 mg/dl), LDL level (115.15±38.26 mg/dl) in bipolar group (manic, depressive and euthymic) as compared to control group were statistically significant with p-value 0.026. The mean VLDL level (33.17±18.43 mg/dl) level in bipolar and control groups was statistically insignificant with p-value 0.609. Conclusions: The present study suggests that HDL level is decreased in manic BD patients. The raised value of LDL-C is found in depressive and euthymic patients. VLDL level was same in BD and control groups. Keywords: Bipolar Disorder, Lipid Profile, High Density Lipoprotein, Low Density Lipoprotein, Very Low Density Lipoprotein
Clinical Characteristics and Patient Outcomes of Urolithiasis and Ureteral Stones in a Pediatric Population: A Prospective Analysis from a Tertiary Care Centre
Authors: Brohi Llahi Bux , Bajwa Imran Ali , Sohail Hamza , Babar Tahir Shahzad Nawaz , Rashid Aymen , Yousuf Dawood , Afzal Bilal
Published: October 2022

Objectives: This study was aimed to highlight the clinical characteristics and patient outcome associated with urolithiasis and ureteral stones in a pediatric urological department. Methodology: A descriptive study was conducted between February 2021 and April 2022 at Gambat Medical Hospital, Khairpur, Sindh. All patients between the ages of 2 years and 17 years presented at the outpatients department and inpatients department for the management of urolithiasis were included in the study. All patients with congenital renal abnormalities were excluded from the study. Sociodemographic and clinical characteristics, treatment/management offered, outcome, and early postoperative complications were documented. All data was analyzed using SPSS version 24. Results: During the study period of one year, a total of 72 pediatric patients were diagnosed with urolithiasis. A mean age of 8.33 (5.6) years was noted with 26 (36.1%) female patients and 46 (63.8%) male patients. 20 (27.8%) patients had left renal stones. Two of these patients had right ureteral stones as well. These patients were managed with right ureterolithotomy and double J-stent placement. There were ten patients with bilateral renal stones. Two patients with a right vesicoureteric junction (VUJ) stone were treated with ureteroscopy (URS). In six (8.3%) cases, residual stones were noted. Conclusion: The majority of the pediatric population had solitary right renal stones and the most common procedure performed at our centre was pyelolithotomy followed by nephrectomy. The majority had a good postoperative outcome. Keywords: Renal Colic, Pyelolithotomy, Percutaneous Nephrolithotomy (PCNL), PUJO, J-stent placement
Causes of the Primary Urinary Bladder Stones in Children and their Prevension in Population of Dera Ismail Khan, KPK, Pakistan
Authors: Seerwan Muhammad , Hyder Imran , Rehman Rana Ata ur , Shafi Hammad , Khan Ghazi , Durrani Ali Shandar
Published: October 2022

Introduction: History of the stone disease dates back to ancient Egyptian era. Stones involving the urinary bladder are usually 5% of the disease burden. In the Europe and America prevalence of primary bladder stones is decreased significantly in the recent ere but it is still common in developing nations including Pakistan. Materials and methods: We retrospectively collected the data from the parents of the affected children during the follow up. We took the detailed interview regarding the amount of water used by the child, amount and type of milk given and type of food given to the child. Results: We were operated 148 children with the bladder stones in the department of urology DHQ-TH D.I. Khan. There were 117 (79.05%) boys and 31 (20.94%) girls. The children below the 5 years of age were 101 (68.24%).139 (94%) of the patients belonged to the rural areas of the D.I. Khan. There were 132 (89.19%) children those were malnourished. The duration of breast feeding was approximately 12 to 15 months. They started the weaning at 7–8 months with the wheat bread and tea and also added the potatoes in the diet. With increasing age they added the pulses and the vegetables. Only 10.81% of the parents given the child meat, eggs and milk in the diet. 104 (70.27%) of the children were dehydrated. Conclusion: The risk factors for primary bladder stones in the children are multifactorial. Important factors are dehydration, low protein diet and foods deficient in phosphate contents. Keyword: Primary Bladder Stones; Children; Pakistan; Risk Factors.
Etiology of Congestive Heart Failure in Children
Authors: Islam Ashbah , Hafeez Ayesha , Aslam Tahira , Anwar Muhammad , Siddique Shazia , Rafique Arshad
Published: October 2022

Objective: To determine the frequency of common causes of congestive heart failure among children in a tertiary care hospital. Study Design: Cross-sectional study Place and Duration of Study: Department of Paediatrics Medicine, Services Hospital, Lahore from 1st January 2018 to 30th June 2018. Methodology: Ninety children were enrolled. Demographic information like name, age, gender, weight of child was noted. Complete blood count, echocardiography and chest X-ray were done. Children underwent assessment for presence of causes of congestive heart failure. Results: Fifty six (62.22%) were between 2-30 months of age whereas 34 (37.78%) were between 31-60 months of age with mean age 29.4±12.47 months. There were 40 (44.44%) males and 50 (55.56%) females. The causes of CCF were acute myocarditis in 39 (43.33%), congenital heart disease in 31 (34.44%) and severe anemia in 20 (22.33%). Conclusion: Acute myocarditis is one of the common causes of congestive heart failure in children aftersevere anemiaand congenital heart disease. Keywords: Congestive heart failure, Common causes, Acute myocarditis, Congenital heart disease, Severe anemia
Determine the Frequency of Different Causes CF Upper Gastrointestinal Bleed
Authors: Ghilzai Daud , Zaib Shah , Mugheri Ali Hyder , Rashed Muhammad Irfan , Muneer Shahid , Shaikh Abrar
Published: October 2022

Objective: To determine the frequency of various causes for upper gastrointestinal bleed. Study Design: Observational study. Place and Duration of Study: Department of Gastroenterology, Bolan Medical College Quetta from 1st July 2021 to 31st March 2022. Methodology: One hundred and thirty five patients in an age limit of >30 years were registered. The inclusion criteria were based on clinical diagnosis of GB of upper tract, blood tests included H-pylori conformational test as well as CBC. The first endoscopy was performed within the 48 hours initiation of bleeding. Results: The mean was 41.2±4.5 years. There were 68.8% males and 31.1% females. The main cause of gastrointestinal bleeding in cases was observed as varices and gastric ulcers highest within 40-60 years group while erosive gastritis and duodenal ulcers were presented most in males. Conclusion: The frequency of varices was 65.9% followed by 10.37% gastric ulcers presented in gastrointestinal bleeding of upper tract. Keywords: Gastrointestinal bleeding, Varices, Melena
Frequency of Primigravida with Eclampsia
Authors: Naeem Nimra , Habib Sadia , Asghar Asia , Farooq Neha , Nawaz Sundus , Nasir Sara
Published: October 2022

Objective: To determine the frequency of primigravidas with eclampsia. Study Design: Cross-sectional study. Study Setting and Duration: Department of Obstetrics & Gynecology "C Ward", Ayub Medical Teaching Hospital, Abbottabad from 15th September 2020 to 15th March 2021. Methodology: One hundred and sixty women with eclampsia were included in the study. Demographic details as well as parity information and weight and primigravida were noted. Results: The mean age of 26.430±2.41 years, mean gestational age 34.539±2.40 weeks and mean weight was 65.727±4.47 Kg. Primigravida patients with eclampsia were 70.3%. Conclusion: Primigravida is one of the major factors in development of eclampsia. Keywords: Pregnancy, Eclampsia, Primigravida
İç Mimarlık Alanında Yeni Bin Yılın Mekânsal Anlayışlarının Değerlendirilmesi
Authors: Özdoğlar Elif , Kavut İsmail Emre , Yalçın Çağrı , Kalay Turgut , Yılmaz Yatır Seval
Published: October 2022

Bu çalışmanın amacı yeni bin yılın başından bugüne iç mekân tasarımında gerçekleşen köklü değişikliklerin analiz edilerek derlenmesidir. Bu kapsamda literatür çalışması yapılmış, konu ile ilgili görsellerden yararlanılmıştır.

Yeni bin yılın beraberinde getirdiği sosyo-kültürel, sosyo-politik ve sosyo-ekonomik etkiler karşısında iç mekân tasarım yaklaşımında temel prensipler korunurken, fiziksel ve sanal zeminde çeşitli yeni anlayışlar doğmuştur. İç Mimarlık, canlı ekseninde rota oluşturan bir sanat ve bilim dalı iken bu eksene yapay zekâ kullanıcılarda eklenmeye başlamıştır. Japonya’da bulunan Henn Na Otel zincirinin personeli yapay zekâlardan oluşmaktadır.

Pandemi süreci, teknolojinin ilerleme hızı ve küreselleşme bu sürece etkiyen temel gelişmeler arasındadır. Teknolojinin hızlı gelişimi, iç mekânların kabuk olarak sanal mekânlar olarak değerlendirilebilmesine ve akıllı iç mekânların doğmasına olanak tanımıştır. İç mekânlar kullanıcısıyla iletişim kurmaya başlamış ve interaktif mekânlar ortaya çıkmıştır. Kurgusal mekanlarda efekt ve ses teknolojileri sayesinde algısal-kavramsal bir gelişim evresine girmiştir. Bu sürecin detaylı ve doğru değerlendirilmesi, geleceğin ve yeni trendlerinin öngörülmesi açısından önem taşımaktadır.
Bullous arthropod bite reaction
Authors: B Koyani Bhargav , D Pathak Rajvi , H Thacker Dhrumi
Published: October 2022

A case of bullous arthropod bite reaction occurs following the bite of an arthropod, resulting in edema and eruption of blisters on the affected area, as it is a challenging task to differentiate it from cellulitis, especially in the early course of the reaction. So, early diagnosis is required to prevent the unnecessary use of antibiotics and no delay in managing arthropod bite reaction. The natural history of the disease begins with marked edema with erythema at the bite and surrounding sites. It is followed by single/multiple bulla formation depending upon the number of bites. Then it ruptures, and a serous fluid is released, which is then followed by the formation of granulation tissue a week or two later. Appropriate wound care with soap and water is required to prevent superimposed bacterial infection. Differential diagnoses of cellulitis and necrotizing fasciitis can be excluded by lack of systemic signs and symptoms like fever, malaise, or weakness. Treatment generally involves symptomatic relief of pain and pruritus, including nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) and antihistaminic.
Veinte años de Teoría y Praxis
Authors: Orellana Carlos Iván
Published: October 2022

Editorial. Veinte años de Teoría y Praxis, No. 41, julio-diciembre 2022
Editorial. Migración: un fenómeno complejo y creciente.
Authors: Méndez Mario
Published: October 2022

Editorial. Migración: un fenómeno complejo y creciente, No. 8 junio 2006
Educación y demanda de justicia cultural
Authors: Méndez Mario
Published: October 2022

En estas páginas, el autor busca reconocer las diversas formas en que se expresa la demanda de justicia cultural. Estas demandas pueden ser reconocidas también desde la educación escolar. La escuela, a pesar de haber sido sobre todo una mediación útil para la conservación y la transmisión, puede generar demandas de justicia cultural y con ellas oportunidades para repensar el mismo hecho educativo.
El diálogo de la educación y la ciencia, visto por un historiador del mundo clásico
Authors: Olmos Ricardo
Published: October 2022

El autor pretende en esta conferencia plantear la relación entre las ciencias y las humanidades. Piensa que tanto la ciencia y las humanidades se enlazan en un diálogo ineludible, se necesitan la una a la otra, mutuamente se alimentan.
Ауызша әңгімелердің тақырыптық-идеялық және поэтикалық сипаты
Authors: Әуесбаева П.
Published: October 2022

Мақалада қазақ фольклорындағы ауызша әңгімелердің тақырыптық-мазмұндық жағынан жан-жақты талданып, прозалық фольклордың өзге түрлерінен ажыратылатын жанрлық сипатына тән сюжет пен композициялық құрылымының  ерекшелігін таныту көзделді. Ауызша әңгіменің поэтикалық болмысындағы түрлі амал-тәсілдер сан алуан. Солардың қатарында мақал-мәтел, афоризмдер, теңеу, эпитет, метафора, қайталау, риторикалық сұрақтар, лирикалық шегініс, күлкі элементтері (юмор, сатира, ирония, сарказм, сондай-ақ диалог, төл сөз, диалектілік сөз қолданыстары, баяндау, уақыт пен кеңістік) мәселелеріне қатысты ғылыми тұжырымдар жасалды.  

            Ауызша әңгімелерді жазып алу мен оның басылым түрлеріндегі ерекшеліктерін ескере отырып, белгілі бір оқиғаның айтылу, таралу барысындағы басымдық иеленетін фольклорлық заңдылықтарға баса мән берілді. Бір әңгімешінің өзінен бірнеше қайтара жазып алу барысындағы байқалатын мысалы, композицияда, стильде өзгерістердің болуы, жекелеген детальдардың түсіп қалуы немесе жаңа эпизодтардың қосылуы сияқты жағдайлар ауызша әңгіменің фольклорлық сипатын айқындайтын белгі ретінде айқындалады. Ауызша фольклорлық әңгімелердің өмірбаяндық (автобиографиялық), тарихи және новеллалық түрлерінің жанрлық шарттылығы мен осы жанрлық түрлердің өзара сабақтастықтығын ғылыми негізде қарастыра отырып, әрбір жанрлық түрді құрайтын басты заңдылықтарына көңіл бөлінді. Қазақ халқының тыныс тіршілігіндегі әңгімешілдік дәстүр мен ондағы халықтың таным-түсінігі, салт-дәстүрі және ғасырлар бойғы қалыптасқан тұрмысы мен өмір сүру тәсіліне үлкен өзгеріс әкелген тарихи кезеңдер оқиғаларын бейнелейтін ауызша әңгімелер талдау нысанына алғаш рет ілігіп отыр. Бұл әңгімелер тақырыптық-идеялық, поэтикалық тұрғыдан талданып, сюжеттік негізі мен композициялық құрылымдық бөлшектерінің қызметі жіті талданды.
Literary monuments in the Mamluk period and the manuscript "Irshadul-muluk uas-salatin" (13-15th centuries)
Authors: Aubakirova K.K. , Kamisheva G.A. , Mustafayeva А.А.
Published: October 2022

Annotation. This article is dealt with the researching level of monuments written in the Mamluk-Kipchak language and some problems arisen when studying medieval manuscripts are discussed in it. Examples of scientific classification of written monuments in the Kipchak language are presented and grouped by their contents. There is also some detailed information about the language of literary works that appeared in the Turkic-Kipchak language during the Mamluks’ reign. A comprehensive analysis of the Mamluks’ literary monuments and the manuscript "Irshadul-muluk uas-salatin" was made. On the basis of our ancestors' heritage revival with a thousand-year history, forgotten in the conditions of modern globalization, there is a need for modern domestic science to rethink the past history of our people by finding, bringing and studying medieval manuscripts comprehensively on History, culture and beliefs. Mamluk-Kipchak manuscripts of the 13th-15th centuries, especially in the literary sphere, takes a special position among the written monuments common to all Turkic-speaking peoples. These monuments, written in the Mamluk-Kipchak language, are not a valuable source only for the Egyptian society, but also for studying history, culture, language, beliefs and religious beliefs of the Turkic peoples in general. Most studies on Mamluk-Kipchak inscriptions provide general information about manuscripts based on copies or translations of manuscripts published in Turkey and Europe rather than original manuscripts. There are such issues as changes in the original text, incorrect reading of some Kipchak words, discrepancy between meanings and transcriptions, incomplete information about the time, place and author in these studies and the majority of the monuments are studied only from structural and grammatical points of view. Therefore, there is a growing need for the collection of original monuments of the Mamluk-Kipchak language and their comprehensive study within the framework of a new scientific paradigm.

The article was carried out with the grant financial support of the Science Committee of the Ministry of Education and Science of the Republic of Kazakhstan within the framework of the research project NoAP09058201 "Theolinguistic space in the monument "Irshadul-muluk uas-salatin" (14 century)"
ҚАЗІРГІ ҚАЗАҚ ПОЭЗИЯСЫНДАҒЫ ПСИХОЛОГИЗМ
Authors: Баязитов Б.Б.
Published: October 2022

Мақалада қазіргі қазақ поэзиясындағы психологизм мәселелері зерттеледі. Психологизм көркем шығармадағы адамның ішкі жан дүниесі мен сезімін, сырын айшықтайды. Психологизмнің поэзиядағы жиі кездесетін қырының бірі психологиялық параллелизм. Қазақ әдебиеттануында психологизмді поэзия мысалында зерттеулер өте аз. Өлеңдегі көркемдік құралдарды зерттеу мен олардың қызметін анықтауды психологизм аясында да қарастыру қажет. Әрбір өлең ақынның ішкі шығармашылық қуаты мен уақыт тынысын дөп беруімен маңызды. Ақынның азаматтық үні өмірге, қоғамға көзқарасын өзіндік стильмен көркем бейнелеп беруінен көрінеді. Ақын өлеңінен әлемнің, табиғаттың сұлу суретін көру көзі қарақты оқырманның рухани байлығын арттырады. Шығармашылығында жалпыадамзаттық құндылықтардың кең тынысты танымын бере алған ақын кейіпкер жан-дүниесін жан-жақты терең ашып көрсете алады. Жалпыадамзаттық құндылықтар негізінде өмірдің сан салалы белесінде, тағдырдың сан қырлы сынағында адамның ішкі рухани әлемінің кемел бейнесін сомдау қаламгердің шеберлігін танытады. Поэзияда лирикалық қаһарманның ойы, толғанысы оқырман тарапынан шынайы бағаланады. Өлеңдегі образдан өзін танып жататын кездері де болады. Сондықтан поэзиядағы  кейіпкердің, лирикалық қаһарманның ішкі жан сырын, рухани әлемін психологизм аясында зерттеудің мәні зор.

Өмірден көргенін, айналасындағы қоғамның әр қилы сипатын өз танымының елегінен өткізіп, оны шығармасында әсем жеткізу амалдары мен әдістерін лайықты орнында қолдану арқылы өнер тудыру ақынның асыл арманы, алға қойған мақсаты болуы керек. Өнерді өмірден алып, өмір үшін жазса да, өнер үшін жазса да бір шындықты жеткізудің түрлі жолдарын көрсеткен болады. Өмірдің иесі адам. Адамның ішкі күйі, сыртқы сипаты поэзияның басты нысаны. Кейіпкердің кемел мінез-құлқы мен сұлу сымбаты тамсануға лайық. Лирика осы қасиеттің рухани жаршысы. Себебі көркем бейне өмірден алынып, қиялмен өріліп беріледі.

Лирикада кейіпкердің ішкі жан дүниесі, өмірінде орын алып, айналасында болып жатқан оқиғаларға бей-жай қарай алмайтын танымдық қасиеті, мінез көрсетуі мен үн қатуы, сезімі сырлы сөзбен әсерлі бейнеленеді. Әсемдіктің қай категориясы болмасын өлең лебінен айқын аңғарылып тұрады. Өлеңнің эстетикалық құндылығы ақынның образ жасау шеберлігіне, кейіпкерінің ішкі жан-дүниесін терең түсіне отырып суреттеуіне тікелей қатысты. Мақалада психологиялық параллелизм поэзиядағы психологизмнің басты қырларының бірі ретінде қазіргі қазақ ақындарының өлеңдері арқылы талданады.
ӘДЕБИ ШЫҒАРМАДАҒЫ КЕЗДЕЙСОҚ ОҚИҒАЛАР ӘЛЕМІНДЕГІ КЕЙІПКЕРЛЕРДІҢ АЛЕАТОРИКА МЕН ХЭППЕНИНГ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІНЕ САЙ БЕЙНЕЛЕНУІ
Authors: Сұлтанғалиева Р.Б. , Харисова Ж.
Published: October 2022

20 ғасырдың екінші жартысында әлем мәдениетіне постмодернизмнің жаңалық болып енуі көптеген өнер салаларына айтарлықтай ықпалын тигізді. Постмодернизмнің өзара бағыттарға бөлінуі нәтижесінде алеторика мен хэппенинг бағытының бөлініп шығу көптеген туындылардың жазылуына бастау болды.

Мақалада алеаторика мен хэппенингтің драма, музыка сынды өнер салаларында бастау алуы мен көрініс табу ерекшеліктері туралы ақпараттар келтіріліп, әдебиетте көрініс табу жағдайлары талқыланады.

Көрермендер мен тыңдармандардың  көз  алдында орын алатын өнердегі көркемдік бағыттар ретінде алеаторика мен хэппенинг өзіндік орындалу техникасына ие. Әдебиеттегі алеаторика мен хэппенингтің кездесу ерекшеліктерін анықтау барысында бұл бағыттардың философиялық мәні мен идеясына назар аударылады.

Мақалада постмодернизмнің екі негізгі бағыттарындағы постадам бейнесі қоршаған орта, әлеуметтік жағдай, заттық әлем әсерінен ашыла түседі. Алеаторика өмірді кездейсоқтық билейді дейтін философиялық түсінікке негізделгендіктен, автор кейіпкерді қайырымсыз құрылымдардан құтқарғысы келгенмен, өзге оқиғалар есебінен пайда болған субъективті озбырлыққа  тап болады. Хэппенингте постадам кездейсоқ  оқиғалар  тізбегінен тұратын әлемдегі  тұлға  субъективті  түрде  толық  еркіндікті  сезінетін, бірақ іс  жүзінде  жазмышқа бағынатын, ырыққа көнгіш бейнеде көрініс табады. Сонымен қатар кейіпкерлердің жұмбақ, логикаға қарама-қайшы әрекеттері де қатыстырылады.

Қазақ әдебиетіндегі жаңашыл туындылардың көпшілігінде алеаторика мен хэппенингке тән ерекшеліктер кездеседі. Өнер қоғамның әлеуметтік тұрақтылығына байланысты сейсмо-сезімтал екендігін ескерсек, қоғам мен мәдениеттегі орын алып жатқан өзгерістерге сай постмодернизм ерекшеліктерінің әдеби шығармаға да ықпал етуі заңды. Туыстас бағыттардың әдебиеттегі көріністерін қарастыру үшін бірнеше жазушылардың шығармалары талданып, мысалдар келтірілді.
ЗАМАНАУИ ҚАЗАҚСТАН КЕСКІНДЕМЕСІНДЕГІ ТАРИХИ ТАҚЫРЫПТЫҢ ЖАҢҒЫРУЫ
Authors: Шарипова Д.С. , Ақсақалова Ж.А.
Published: October 2022

Автордың мақаласы қазіргі таңдағы Қазақстан кескіндемесіндегі тарихи тақырыптардың қайта жаңғыруна арналған. Қазақстан кескіндемесіндегі алғашқы кезден-ақ қазақ жұртының жүріп өткен жолы берілген көріністер өткенді қабылдауға жақын болды. Осылайша тұрмыстық шешімде көрініс тапқан тарихи жанр кенепте ұлттық нақыштарды, тыныштық күйіндегі лирикалық көңіл күйді өзара үйлескен жағымды түстермен шешіп отырды. Майлы бояумен көрініс алған шығармалар өткен дәуірлерден қалған естеліктердің жиынтығы секілді әсер қалдырады. Тұрмыстық көрініспен астасқан тарихи көріністер көрушіге өткен ғасырлардан қалған сағымдай көрінуінің де себебі осыдан. Мұндай көңіл-күйдегі шығармалардың көпшілігі шынайы тарихи болмыстан, деректен тыс көрерменді көңілдегі естеліктер түпкірінде жатқан көшпенділер әлеміне қарай жетелейді.  
Қазақ халқының көшпелі мәдениетінің дәстүрлі әлеміне деген қызығушылық өткеннің жарқын бейнесін, кең байтақ өлкеміздің, бүкіл өмір тіршілігінің қайнар көзін жадымызда сақтау ниетінен туындады. Суртшілер туындылары халықымыздың өткен өмір-тіршілігін, тұрмыс-салтын көруші қауымға кеңінен жетізуге мүмкіндік беруде.
Тарих халқымыздың өткен тұрмыс-тіршілігінен, елдің ауыртпалығы мол қиын-қыстау күндерінен, мемлекеттің жай-күйінен хабар беріп, ұлтымыздың ұмытылуға айналған асыл мұраларын келешек ұрпаққа жеткізетін басты құрал болып табылады. Бүгінде бейнелеу өнеріндегі мәдени жад ұғымы да осы тарихи кезеңдерді көркем бейнеде көз алдымызға әкеліп, өткенімізді қайта жандандыруға  себепші болған, көмекші құралдардың бірі болып отыр. Сол себепті де, Қазақстан өнері дамуының қазіргі кезеңінде мәдени сәйкестік, ұлттық құндылықты сақтау мәселесі басты орында тұр.
XXI ғасырдағы классикалық қойылымдардың сахна тіліндегі жаңашылдығы
Authors: Еркебай А.С.
Published: October 2022

Көне ғасырлардан бері әсемдігі мен қажеттігін жоғалтпаған театр өнері бүгінгі таңда әралуан бағыттар мен түрлерді, жанрлар мен стильдерді өз табиғатына сіңіріп, заман талабына сай өзекті болуға тырысып келеді. Қазіргі театрлар заманауи авторлардың шығармаларына ғана қызыға бермей, классикалық туындыларды да көрермен назарына жаңаша тәсілдермен ұсынуды ұмытпайды. Режиссура кәсібіне көзқарастары өзгеше жас мамандардың классикалық туындылармен жұмыстарына назар салып қарар болсақ, жаңа қойылымдардың ең бірінші кезекте сахна тілін ерекше пайдаланатынын бірден аңғарамыз. Бұндай қойылымдарда артистер өздерінің қабілеттерін үйреншікті емес, жаңаша қырларынан көрсетуге, сездіріп қана қоймай, сендіруге тырысады. Әр актердің міндеті – сахналық образ жасау. Әрбір сахналық кейіпкердің жеке ойлау тәсілі бар. Ол адамның дүниетанымына, кәсіптік және әлеуметтік қатысына, оның білімі мен мәдениетінің деңгейіне, мінез ерекшеліктеріне және т.б. байланысты. Кейіпкердің ойлау тәсілі, өз кезегінде, оның сөйлеу мәнерінде – айтылуында, интонациялық дыбысында, сөйлеу темп-ритмінде өз көрінісін табуы керек. Мақалада сахналық сөйлеуді түсінудің дамуына тарихи шегініс жасалған. Зертеудің мақсаты – көркем сөздің отандық театр сахнасының сөйлеу мәдениетінің деңгейіне тигізетін әсерін айқындау.  Зерттеудің негізгі міндеті – қазіргі таңдағы актерлік шеберлікте сөз энергетикасын пайдаланудың жолдарын қарастыру; заманауи театр үдерісіндегі актерлік өнердің даму ерекшеліктерін қарастыру. Зерттеуде қолданған эпистемологиялық, герменевтикалық, когнетивтік әдістердің арқасында театр өнері мен актерлік ойын туралы түсініктерді қарастырып, тақырыптың негізгі тұстарын айқындалады. Кәсіби сахналық сөйлеу әдістемесін қалыптастыру үдерісіндегі практикалық тәжірибе мен ғылыми әдістердің ролі талданады. К.С.Станиславский ашқан сөйлеу логикасының заңдылықтары сөйлемдегі үзілістерді, логикалық екпіндерді, сөйлеу интонациясын қою ережелерін белгілейді және актерге рольмен жұмыс істеуде дұрыс шешім табуға көмектеседі, оны өз бетінше шығармашылыққа ынталандырады. Анық сөйлеу, айшықты сөз, ашық үн, асқақ дауыс – актердің негізгі аспабы. Сол аспаптың құлақ күйін келтіріп, қажетті үнді, дауысты шығара білу көп даярлықты талап етеді. Артист қауымы үшін, соның ішінде драма актері үшін сахнадан дұрыс сөйлеу осы әріпті дұрыс айтудан басталатынғына тағы бір қайыра ден қоюды жадымызда ұстағанымыз абзал. Зерттеуде режиссер Н. Дубстың Республикалық Неміс театры сахнасындағы спектакльдеріне, режиссер Д. Жұмабайдың Алматы Мемлекеттік қуыршақ театрындағы қойылымдарына, режиссер Ф. Молдағалидің Ғ.Мүсірепов атындағы академиялық балалар мен жасөспірімдер театрындағы еңбектеріне зейін саламыз.
Panorama of teaching on older adults or aging in undergraduate nutrition programs at Brazilian Higher Education Institutions
Authors: Martins Renata Breda , Stobäus Claus Dieter , Schwanke Carla Helena Augustin
Published: October 2022

Objective: This study aimed to present an overview of teaching about older adults or aging in undergraduate nutrition programs of higher education institutions (HEIs) in Brazil. Methods: This is a cross-sectional study with data obtained from HEI websites in 2018. Results: Most of the 527 analyzed HEIs were private institutions (88.05%). Courses related to older adults/aging were offered by 63.98% of the HEIs; 58.04% included shared content (not only involving older adults), 76.15% were offered from the fifth to the eighth semester, 53.19% were theoretical, 61.51% had a workload ≥ 60 hours/semester, and 92.16% were mandatory pedagogical activities. Internships involving older adults (one or more) were observed only in 4.65% of the programs. Conclusions: Approximately one-third of Brazilian HEIs do not offer courses on older adults or aging in their undergraduate nutrition programs. However, population aging, with its inherent demands, is a reality in Brazil and in the world. Further studies are suggested to expand the reflection and contribute to a more qualified training of nutritionists for the care of older adults.
Awake craniotomy: A Sleep-AwakeAsleep Craniotomy Clinical Case Study
Authors: Nava Miranda
Published: October 2022

Observe and evaluate neurological preservation of patient in posterior position for surgical intervention asleep-awakeasleep craniotomy. Material and Methods: observational, retrospective, longitudinal and descriptive study, considered, as variables are database articles from PubMed and UPTODATE. Clinical case study: The patient is a 57 year old Hispanic male, whom arrives for a neurosurgery consultation at the Regional Military Hospital of Specialties in Guadalajara after presenting an epileptically crisis that initiated in 2013, he was followed up with laboratorial studies and MRI reporting a cerebral tumour located in the frontal right side of the brain. Surgical contentment and space in the operating room (OR) and established to perform surgical resection with biopsy. Findings: Under anaesthesia in asleep-awake-asleep procedure an Oligodendroglioma is found in right frontal side of the brain. Conclusion: Surgery was not possible due to under capacitated medical equipment and previous preparation to perform asleep-awake-asleep craniotomy
COVID-19 restrictions on religious worship:how to ensure effectiveness while respecting religious autonomy?
Authors: Hau Maksymilian
Published: October 2022

TABLE OF CONTENTS: 1. Introduction - 2. The existing model of Coronavirus restrictions and its impact on freedom of religion - 3. Towards a new model of restriction - 4. Advantages of the new model of restrictions - 5. Safeguarding compliance with restrictions - 6. Conclusions.

ABSTRACT: The topic of the article is to evaluate legal measures aimed to stop the spread of the coronavirus that limited religious rights. The restrictions are assessed from the perspective of its effectiveness in preventing infection as well as its proportionality. The argument is that proportionality of the restrictions depends on their effectiveness, which in turn should be evaluated in the light of current pandemic situation, which includes vaccination level and scientific knowledge on coronavirus transmission. Consequently, two kinds of restrictions are distinguished: premises-oriented and activities-oriented. The former focuses mainly on the capacity of the church premises and not so much on the activity of the gathered, whereas the latter pays attention to the activates of the worshippers, including religious practices. Given the epidemiological effectiveness and the balance between protecting public health and religious freedom, activities-oriented restrictions are identified as a proper model of restrictions.
Religious freedom during Covid-19 in Courts’ evaluation
Authors: D'Alò Valerio
Published: October 2022

TABLE OF CONTENTS: 1. Premise - 2. Italy: the relevance of the possibility of satisfying religious feeling through the alternatives offered by computer tools - 3. Germany: the non-belonging of the public exercise of worship to the Wesensgehalt of the right to religious freedom - 4. France: the suspension of religious ceremonies as a “serious and manifestly unlawful interference” with religious freedom - 5. United States of America: the participation in religious services as the “heart of the First Amendment’s guarantee of religious liberty” - 6. Concluding remarks.

ABSTRACT: The purpose of this paper is to examine the position and the scope of the right to religious freedom in the case law of the national courts of some European and non-European countries, which are called upon to establish the legitimacy or otherwise of the balancing realized by the emergency regulation against Covid-19 between this interest and the equally important one of health. Such evaluations, essentially conducted by the judges using the principle of proportionality (as well as that of reasonableness), betray, in fact, in the phase of verification of the adequacy of the measure (so-called Verhälntismäßigkeit im engeren Sinne) the identification of the sphere of intangibility within the right, removed from further balancing. The systems taken into consideration for this purpose are the Italian, German, French and American ones, identified as significant expressions of different regimes of relations between the State and religious denominations, and, therefore, tending to a different overall attitude of the State towards religious experience.
Metodo concertativo e tecniche di bilanciamento nella disciplina giuridica della libertà religiosa in tempi di emergenza (a margine delle relazioni di Silvia Baldassarre, Simone Gianello e Paolo Zicchittu)
Authors: Toscano Marcello
Published: October 2022

SOMMARIO: 1. Premessa - 2. Metodo concertativo, bilateralità e laicità - Paesi diversi, bilanciamenti simili.

Concertative method and balancing techniques in the legal discipline of religious freedom in times of emergency (about the reports by Silvia Baldassarre, Simone Gianello and Paolo Zicchittu)

ABSTRACT: In this contribution, which takes its cue from the reports by Silvia Baldassarre, Simone Gianello and Paolo Zicchittu, the author makes some brief considerations about the method followed - and the balancing results achieved - by the political decision-maker in the emergency management of religious freedom.
Diskursus Pendidikan Agama Sebagai Pendidikan Karakter
Authors: Dominggus Dicky
Published: October 2022

Character education has a role in creating the quality of a nation in the future. In its implementation, character education starts from religious education in schools and in non-formal institutions. The implementation of religious education is expected to support the achievement of character education goals. This research is a qualitative research with a description method. This study begins with the concept of education from Ibn Khaldun, Ibn Sina, JJ Rousseau and Robert Raikes as representatives of religious education from Islam and Christianity. The results of this study are character education is an urgent thing to do in building a quality generation in the future. In order to achieve maximum results, character education needs to involve several things such as curriculum, teachers and parents.    

Pendidikan karakter mememiliki peran dalam menciptakan kualitas suatu bangsa di masa yang akan datang. Dalam pelaksanaannya, pendidikan karakter dimulai dari pendidikan agama di sekolah-sekolah maupun di lembaga non formal.  Pelakasanan pendidikan agama tersebut diharapkan dapat mendukung tercapainya tujuan pendidikan karakter. Penelitian ini merupakan penelitian kualitatif dengan metode deskripsi. Dalam penelitian ini diawali dengan konsep Pendidikan dari Ibnu Khaldun, Ibnu Sina, J J Rousseau dan Robert Raikes sebagai representatif Pendidikan agama dari Islam dan Kristen. Adapun hasil dari penelitian ini adalah pendidikan karakter merupakan hal yang urgent untuk dilakukan dalam membangun generasi yang berkualitas pada masa yang akan datang. Agar tercapai hasil yang maksimal, pendidikan karakter perlu melibatkan beberapa hal seperti peranan kurikulum, guru dan orang tua.