Υδρογεωλογική και υδροχημική διερεύνηση των υπόγειων νερών της παράκτιας ζώνης της υδρολογικής λεκάνης Αλμυρού Μαγνησίας
Authors: Μυριούνης Χρήστος 
Published: January 2014

Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει τις υδρογεωλογικές και υδροχημικές συνθήκες που επικρατούν στο παράκτιο τμήμα της υδρολογικής λεκάνης του Αλμυρού, του Νομού Μαγνησίας. Η περιοχή έρευνας αποτελείται από δύο υπολεκάνες, της Ευξεινούπολης και της Σούρπης, και καταλαμβάνει έκταση περίπου 134 km2. Οροθετείται βόρεια από τη ρηξιγενή ζώνη της Ν. Αγχιάλου, νότια φτάνει μέχρι και νότια του χωριού Σούρπη, ενώ περιορίζεται από τα δυτικά στο παράκτιο τμήμα της λεκάνης. Τα αλπικά ιζήματα που παρουσιάζονται στην περιοχή της λεκάνης του Αλμυρού ανήκουν στην Υποπελαγονική και στην Πελαγονική ζώνη και είναι για μεν την Πελαγονική το αλπικό υπόβαθρο, οι σχιστόλιθοι, οι ασβεστιτικοί σχιστόλιθοι και τα υπερβασικά πετρώματα, για δε την Υποπελαγονική τα Παλαιοζωικά πετρώματα του Περμίου, οι κρυσταλλικοί ασβεστόλιθοι Τριαδικού-Ιουρασικού, η σχιστοκερατολιθική διάπλαση και οι οφιόλιθοι, οι επικλυσιγενείς ασβεστόλιθοι και ο φλύσχης. Τα μεταλπικά ιζήματα που παρατηρούνται στην περιοχή είναι τα νεογενή απολιθωματοφόρα και λιγνιτοφόρα ιζήματα (μάργες) τα οποία ανήκουν στο Κάτω Πλειόκαινο, οι υποκίτρινες αργιλικές μάργες του Ανωτέρου Πλειοκαίνου και τα κλαστικά υλικά, κυρίως ποτάμιας και ποταμοχερσαίας προέλευσης του Πλειστοκαίνου. Επίσης, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι τεκτονικές συνθήκες της περιοχής στη διαμόρφωση των υδρογεωλογικών και υδροχημικών συνθηκών της περιοχής έρευνας, με την εμφάνιση ρηγμάτων διευθύνσεων ΒΒΔ-ΝΝΑ (Ανώτερο Μειόκαινο) και ΑΒΑ-ΔΝΔ έως Α-Δ (Πλειο-Πλειστόκαινο μέχρι σήμερα). Γενικά η τροφοδοσία των προσχωματικών υδροφόρων στρωμάτων της περιοχής επηρεάζεται από την περιοδική ροή των ρεμάτων της περιοχής, από τους ανθρακικούς όγκους της και τα διερρηγμένα κρυσταλλικά πετρώματα, με τα οποία έρχονται σε επαφή, καθώς επίσης και από τα ατμοσφαιρικά κατακρημνίσματα της περιοχής. Τα γεωμετρικά και υδραυλικά χαρακτηριστικά των υδροφόρων στρωμάτων της περιοχής επηρεάζονται από τη λιθολογία και τις τεκτονικές συνθήκες της περιοχής, με τα μεγαλύτερα πάχη των προσχωματικών υδροφόρων να παρουσιάζονται στο παράκτιο τμήμα της λεκάνης. Οι τιμές της μεταβιβαστικότητας κυμαίνονται μεταξύ 8.0·10-4 – 1.2·10-2 m2/s με τη μέση τιμή να είναι 2.3·10-3 m2/s, ενώ η υδραυλική αγωγιμότητα κυμαίνεται μεταξύ 7.9·10-6 – 2.5·10-4 m/s με την μέση τιμή να είναι 6.7·10-5 m/s. Για τους ανθρακικούς σχηματισμούς της περιοχής οι τιμές της μεταβιβαστικότητας κυμαίνονται μεταξύ 1.2·10-4 – 2.6·10-1 m/s με την μέση τιμή να είναι 2.9·10-2 m/s. Επίσης πραγματοποιήθηκε γεωστατιστική ανάλυση των υδραυλικών χαρακτηριστικών των προσχωματικών υδροφόρων στρωμάτων της περιοχής, με την οποία διαπιστώθηκε ότι η μέθοδος CoKriging είναι η πιο αξιόπιστη στη χωρική κατανομή της μεταβιβαστικότητας των στρωμάτων αυτών της περιοχής. Η πηγή της Κεφάλωσης, που εντοπίζεται μέσα στα καρστικά πετρώματα Όθρυος, εκδηλώνεται σε υψόμετρο 26.5 m πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και σε απόσταση 3250 m από την ακτή παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον στη διαμόρφωση των υδροχημικών συνθηκών της περιοχής, γιατί παρουσιάζει υφάλμυρο νερό το οποίο και προέρχεται από μίξη θαλασσινού και γλυκού νερού. Η αλατότητα της πηγής και η εκδήλωσή της σ’ αυτό το υψόμετρο συνδέεται με τις τοπικές γεωλογικές και τεκτονικές συνθήκες της περιοχής. Οι πιεζομετρικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή δημιουργούν συνθήκες υποθαλάσσιων αναβλύσεων και φαινόμενα αρτεσιανισμού. Ωστόσο από διαχρονικές μετρήσεις της στάθμης του υπόγειου νερού στην περιοχή διαπιστώνεται ταπείνωσή της τα τελευταία χρόνια που σχετίζεται με τη μείωση των ποσοτήτων που τροφοδοτούν τα υπόγεια στρώματα της περιοχής, καθώς επίσης και από την υπερεκμετάλλευση των υπόγειων υδροφορέων. Από την ανάλυση των υδροχημικών συνθηκών της περιοχής διαπιστώνεται πως το φαινόμενο της υφαλμύρινσης που παρατηρείται στην περιοχή είναι μόνιμο με τα αίτια της επιβάρυνσης των υπογείων νερών της περιοχής να είναι αρχικά φυσικά - γεωλογικά, και στη συνέχεια ανθρωπογενή που σχετίζονται από τις υπεραντλήσεις των υδροφόρων στρωμάτων. Η εμφάνιση φαινομένων διείσδυσης θαλασσινού νερού παρουσιάζεται στα περιθώρια της υπολεκάνης της Ευξεινούπολης και στο παράκτιο και κεντρικό τμήμα της υπολεκάνης της Σούρπης, περιοχές οι οποίες γειτνιάζουν με τους καρστικούς υφάλμυρους υδροφορείς της περιοχής. ....................................................................................