Η επίδραση ενός συνδυαστικού προγράμματος αερόβιου χορού και δύναμης στη φυσική κατάσταση γυναικών
Authors: Καρατράντου Κωνσταντίνα 
Published: September 2021

Τα συνδυαστικά προγράμματα άσκησης χρησιμοποιούνται ευρέως τις τελευταίες δεκαετίες, σε χώρους άθλησης και γυμναστήρια, με στόχο την πολύπλευρη ανάπτυξη της φυσικής κατάστασης και τη μείωση του χρόνου άσκησης. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τον ασφαλέστερο και αποτελεσματικότερο συνδυασμό των χαρακτηριστικών της επιβάρυνσης. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν: α) να εξετάσει την επίδραση ενός παραδοσιακού και ενός εναλλασσόμενου συνδυαστικού προγράμματος αερόβιου χορού και ενδυνάμωσης σε επιλεγμένους δείκτες υγείας και φυσικής κατάστασης μεσήλικων γυναικών και β) να συγκρίνει την αποτελεσματικότητα των δύο προγραμμάτων άσκησης (παραδοσιακό vs. εναλλασσόμενο). Στη μελέτη έλαβαν μέρος εθελοντικά 54 απροπόνητες μεσήλικες γυναίκες (46,7 ± 4,5 ετών), οι οποίες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: παραδοσιακή συνδυαστική ομάδα (ΠΣΟ), εναλλασσόμενη συνδυαστική ομάδα (ΕΣΟ) και ομάδα ελέγχου (ΟΕ). Το πρόγραμμα παρέμβασης, και για τις δύο ομάδες άσκησης, διήρκησε 3 μήνες (3 φορές/εβδομάδα, 30 προπονητικές μονάδες) και περιελάμβανε αερόβιο χορό (βήματα χαμηλής κρούσης με συμμετοχή των χεριών καθ’ όλη τη διάρκεια της χορογραφίας, ένταση: 65-85% ΜΚΣ, διάρκεια: 18-36 min) και ασκήσεις ενδυνάμωσης με το βάρος του σώματος (σειρές: 2-5/άσκηση, 4-15 επαναλήψεις/σειρά). Η επιβάρυνση (ένταση και ποσότητα) και για τα δύο προγράμματα άσκησης ήταν η ίδια, με τη μόνη διαφορά μεταξύ των δύο προγραμμάτων να εντοπίζεται στον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονταν οι προπονητικοί στόχοι στο κύριο μέρος του προγράμματος. Η ΠΣΟ πρώτα πραγματοποιούσε τις ασκήσεις ενδυνάμωσης και στη συνέχεια το πρόγραμμα αερόβιου χορού, ενώ στην ΕΣΟ οι δύο μορφές άσκησης εναλλάσσονταν μεταξύ τους (αερόβιος χορός - ενδυνάμωση - αερόβιος χορός - ενδυνάμωση κ.α.). Η ΟΕ, στο χρονικό διάστημα των 3 μηνών, δεν ακολούθησε κάποιο πρόγραμμα παρέμβασης. Πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις για την αξιολόγηση της σύστασης μάζας σώματος, της αρτηριακής πίεσης, της αναπνευστικής λειτουργίας και της φυσικής κατάστασης (κινητικότητα, ισορροπία, μυϊκή δύναμη και αντοχή, ισχύς, αερόβια ικανότητα) πριν την έναρξη καθώς και δύο ημέρες μετά τη λήξη των προγραμμάτων παρέμβασης. Για τη στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων χρησιμοποιήθηκε ανάλυση διακύμανσης με δύο παράγοντες (ομάδα x χρόνος, 3 x 2), με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις στον παράγοντα «χρόνο» και ο μαθηματικός τύπος του Tukey ως κριτήριο post-hoc σύγκρισης, όπου αυτό ήταν απαραίτητο. Από την ανάλυση των αποτελεσμάτων παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική αλληλεπίδραση των παραγόντων «ομάδα» x «χρόνος» σε όλες τις μεταβλητές που αξιολογήθηκαν. Τα προγράμματα άσκησης που εφαρμόστηκαν επέφεραν μείωση της σωματικής μάζας (-2,0% ΠΣΟ και -2,6% ΕΣΟ), του σωματικού λίπους (-7,1% ΠΣΟ και -8,4% ΕΣΟ), του μήκους των περιφερειών του σώματος (από -3,0 έως -5,1% ΠΣΟ και από -2,5 έως -5,3% ΕΣΟ) και της αρτηριακής πίεσης (από -4,1 έως -4,8% ΠΣΟ και από -7,5 έως -8,5% ΕΣΟ), αύξηση της άλιπης σωματικής μάζας (2,2% ΠΣΟ και 2,5% ΕΣΟ), καθώς και βελτίωση της αναπνευστικής λειτουργίας (από 3,3 έως 3,9% ΠΣΟ και από 4,6 έως 5,9% ΕΣΟ). Επιπρόσθετα, και στα δύο προγράμματα παρατηρήθηκε βελτίωση της κινητικότητας (17,2% ΠΣΟ και 21,7% ΕΣΟ), της ισορροπίας (από 16,3 έως 40,6% ΠΣΟ και από 14,7 έως 44,5% ΕΣΟ), της ισχύος (19,0% ΠΣΟ και 18,2% ΕΣΟ), καθώς και της μυϊκής δύναμης και αντοχής των άνω και κάτω άκρων (από 9,6 έως 77,9% ΠΣΟ και από 11,7 έως 73,6% ΕΣΟ). Τέλος, παρατηρήθηκε αύξηση της μέγιστης πρόσληψης οξυγόνου, μείωση της καρδιακής συχνότητας (από -6,9 έως -22,7% ΠΣΟ και από -8,5 έως -24,1% ΕΣΟ) και της υποκειμενικής αντίληψης της κόπωσης (από 25,1 έως 40,0% ΠΣΟ και από 27,1 έως 39,1% ΕΣΟ). Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι και τα δύο συνδυαστικά προγράμματα άσκησης βελτίωσαν εξίσου σημαντικά τους δείκτες υγείας και τις ικανότητες της φυσικής κατάστασης που αξιολογήθηκαν. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης, τόσο το παραδοσιακό όσο και το εναλλασσόμενο συνδυαστικό πρόγραμμα άσκησης θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν το ίδιο αποτελεσματικά, σε χώρους άσκησης και γυμναστήρια, για τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης και την προαγωγή της υγείας των ασκούμενων.