Επίπτωση ορμονικών χειρισμών στην ιστοειδική έκφραση του υποδοχέα των οιστρογόνων κατά την ανάπτυξη
Authors: Λαβράνος Γιάγκος 
Published: January 2014

Εισαγωγή:Ο υποδοχέας των οιστρογόνων αποτελεί ένα κυτταροπλασματικό υποδοχέα της οικογένειας των στεροειδών με ισχυρή, αλλά όχι απόλυτη εξειδίκευση για τα οιστρογόνα. Η έκφρασή του είναι σχεδόν καθολική στους ιστούς και τα όργανα του ανθρωπίνου σώματος, ενώ επίσης εντοπίζεται και σε διαλυτή μορφή σε βιολογικά υλικά, όπως το σπέρμα (σπερματικό πλάσμα). Είναι μια ισχυρά εξελικτικά συντηρημένη δομή που μεταβλήθηκε δυναμικά, σε απάντηση σε περιβαλλοντικά ερεθίσματα. Ωστόσο, εξελικτικά νεώτεροι ορμονικοί και αυξητικοί παράγοντες έχουν, σε πολλά όργανα, απωθήσει τον υποδοχέα των οιστρογόνων σε ένα βοηθητικό-υποστηρικτικό ρόλο. Αν πράγματι έτσι έχουν τα πράγματα, τότε θα περίμενε κανείς η απόσυρση των παραγόντων αυτών να επιτρέψει την ανάδειξη των οιστρογόνων και του υποδοχέα τους ως ενός συντηρημένου εφεδρικού συστήματος επιβίωσης.Σκοπός:Να εξεταστεί η υπόθεση ότι ο υποδοχέας των οιστρογόνων αποτελεί μηχανισμό επιβίωσης είτε σε συνεργασία με άλλες ορμόνες (συνέργεια) είτε όταν αυτές απουσιάζουν (εφεδρεία)Υλικό και μέθοδος:Επιλέχθηκαν 2 πειραματικά μοντέλα εργασίας σε αρσενικούς επίμυες Wistar:1.Μελέτη της έκφρασης του ER alpha στον προστάτη αδένα ενηλίκων και γηραιών ατόμων πριν και μετά ευνουχισμό (πρότυπο οξείας και χρόνιας στέρησης ανδρογόνων)2.Μελέτη της έκφρασης του ER alpha στο αναγεννώμενο ήπαρ αρσενικών αρουραίων μετά ηπατεκτομή πριν και μετά χορήγηση οκτρεοτίδης (πρότυπο στέρησης σωματομεδινών)Το πρώτο μοντέλο αξιοποιήθηκε για 2 επιμέρους πειραματικές διατάξεις.Για την πρώτη τα πειραματόζωα τυχαιοποιήθηκαν σε ομάδα μαρτύρων και ομάδα ευνουχισμού και τα δεύτερα υποβλήθηκαν σε αμφοτερόπλευρη ορχεκτομή την 6η ημέρα ζωής. Ακολούθως, τα ζώα θυσιάστηκαν στις 42 και 56 ημέρες ανάπτυξης. Για τη δεύτερη διάταξη τα ζώα υπέστησαν ευνουχισμό σε ηλικία 14 ημερών, 6 ή 12 μηνών αντίστοιχα και ακολούθως θυσιάστηκαν 14 ημέρες αργότερα. Σε όλες τις περιπτώσεις αφαιρέθηκε ο προστάτης, διαχωρίστηκαν οι λοβοί και δείγμα από 15 ζώα ανά ομάδα χρησιμοποιήθηκε για την ανοσοϊστοχημική εντόπιση του ER alpha. Στο δεύτερο μοντέλο αρσενικοί ενήλικες αρουραίοι Wistar υπεβλήθησαν σε ευρεία ηπατεκτομή και ακολούθως τους χορηγήθηκε παρεντερικά είτε φυσιολογικώς ορός είτε οκτρεοτίδη σε δόση 50 mg/kg βάρους σώματος διαλυμένη σε 1ml φυσιολογικού ορρού. Τα ζώα θυσιάστηκαν 168 ή 1440 ώρες μετά την ηπατεκτομή, μετρήθηκε το βάρος του εξαιρεθέντος ήπατος και ακολούθως ιστοί από 15 ζώα ανά ομάδα χρησιμοποιήθηκαν για την ανοσοϊστοχημική εντόπιση του ER alpha.Για τη στατιστική ανάλυση όλες οι κατανομές θεωρήθηκαν κανονικές και εφαρμόστηκε η δοκιμασία του student (t-test) με όριο στατιστικής σημαντικότητας το 95%.Αποτελέσματα:Στον αναπτυσσόμενο προστάτη, η στέρηση των ανδρογόνων συνεπάγεται καταστολή της έκφρασης του ER άλφα στο επιθήλιο και το στρώμα και στις 2 ηλικίες που εξετάστηκαν. Στο μοντέλο της γήρανσης, παρατηρήθηκε διαχρονική αύξηση στη σήμανση για τον ER άλφα τόσο στα επιθηλιακά, όσο και στα στρωματικά κύτταρα, με τα δεύτερα να υπερέχουν σε όλες τις οριζόντιες συγκρίσεις. Τέλος, στην ηπατική αναγέννηση, η χορήγηση οκτρεοτίδης καταστέλλει την έκφραση του ER alpha και καταργεί τη φυσιολογική διαχρονική της αύξηση.Συμπεράσματα:Ο υποδοχέας των οιστρογόνων εμπλέκεται πράγματι σε μηχανισμούς εξασφάλισης της κυτταρικής επιβίωσης, τόσο μέσω επιστράτευσης (ανδρογονοπενικός προστάτης) όσο και μέσω συνέργειας με αυξητικούς παράγοντες και άλλες ορμόνες (ηπατική αναγέννηση