Study of matter behavior dynamics governed by the interaction with laser pulses and external strong currents
Authors: Κασελούρης Ευάγγελος 
Published: September 2021

Η παρούσα διατριβή μελετάει τα φυσικά φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα κατά την εναπόθεση ενέργειας στην ύλη και αποτελείται από δύο μέρη στα οποία παρουσιάζονται δύο διαφορετικοί μηχανισμοί εναπόθεσης. Αναφορικά με τη δυναμική συμπεριφορά της ύλης όταν αλληλεπιδρά με παλμούς λέιζερ, η ακτινοβόληση λεπτών μεταλλικών φιλμ-υποστρωμάτων από παλμικό λέιζερ διάρκειας νανοδευτερολέπτων ερευνάται για την θερμοελαστική περιοχή, την περιοχή τήξης και την περιοχή φωτοαποδόμησης χρησιμοποιώντας τη μέθοδο των πεπερασμένων στοιχείων (ΜΠΣ). Οι αριθμητικές προσομοιώσεις συγκρίνονται και επικυρώνονται με τα πειραματικά αποτελέσματα που προκύπτουν από την τεχνική δυναμικής συμβολομετρίας απεικόνισης. Αναφορικά με τη δυναμική συμπεριφορά της ύλης όταν αλληλεπιδρά με εξωτερικά ισχυρά ρεύματα, τα διαδοχικά στάδια της έκρηξης ενός χάλκινου σύρματος Ζ-pinch από στερεά κατάσταση ως τη δημιουργία πλάσματος καθώς και η εξάπλωση του πλάσματος διερευνώνται αναπτύσσοντας multiphysics αριθμητικές προσομοιώσεις συζευγμένων πεδιών οι οποίες επικυρώνονται από πειραματικά αποτελέσματα που λαμβάνονται από οπτικές τεχνικές απεικόνισης (συμβολομετρία, σκιαγράφηση, Schlieren, απεικόνιση περίθλασης Fraunhofer).Αναλυτικότερα για το πρώτο μέρος, αναπτύσσεται συζευγμένο θερμικό-μηχανικό μοντέλο δυναμικά μεταβαλλόμενο στο χρόνο που βασίζεται στη ΜΠΣ με σκοπό να δώσει μια ολοκληρωμένη χωροχρονική αριθμητική επίλυση των φυσικών φαινομένων που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της αλληλεπίδραση ύλης με λέιζερ. Για τις προσομοιώσεις λαμβάνονται υπόψη θερμοκρασιακά εξαρτώμενες ιδιότητες υλικών, των μεταλλικών επικαλύψεων που εναποτίθενται σε γυάλινα υποστρώματα. Αρχικά, αναπτύχθηκε δισδιάστατο 2D αξονοσυμμετρικό μοντέλο με σκοπό να μελετηθεί η δημιουργία και διάδοση υπερήχων που παράγονται για πυκνότητες ροής ακτινοβολίας λέιζερ κάτω από το όριο τήξης του μεταλλικού φιλμ-υποστρώματος. Στη συνέχεια τρισδιάστατο 3D τέταρτο-συμμετρικό μοντέλο πεπερασμένων στοιχείων αναπτύχθηκε για όλες τις περιοχές ενδιαφέροντος (θερμοελαστική, τήξης, φωτοαποδόμησης/πλάσματος). Η αναπτυχθείσα μεθοδολογία παρέχει μια ταυτόχρονη ανάλυση των θερμικών και μηχανικών παραμέτρων όπως ορίζεται από την επίλυση των εξισώσεων της θερμικής αγωγιμότητας και κυματικής διάδοσης. Η κυματική εξίσωση καθορίζει τις μετατοπίσεις του στόχου που επιβάλλονται από την εναπόθεση ενέργειας λέιζερ, ενώ η εξίσωση αγωγής θερμότητας προβλέπει την κατανομή της θερμοκρασίας που προκαλείται από την απορρόφηση της ενέργειας του παλμικού λέιζερ στον στόχο. Το 3D μοντέλο υπολογίζει τις αλλαγές φάσης της ύλης, λαμβάνοντας υπόψη τις λανθάνουσες θερμότητες τήξης και εξάτμισης, ανάλογα με την πυκνότητα ροής της ακτινοβολίας λέιζερ. Η φωτοαποδόμηση προσομοιώνεται από την τεχνική «killing» των στοιχείων που υπερβαίνουν τη θερμοκρασία βρασμού και στη συνέχεια απενεργοποιούνται. Η εξασθένηση της ακτινοβολίας λέιζερ στην επιφάνεια-στόχο λόγω της απορρόφησης του πλάσματος λαμβάνεται επίσης υπόψη. Όσον αφορά τις συνθήκες φόρτισης, χρησιμοποιείται ως πηγή θερμότητας, η ενέργεια του λέιζερ που απορροφάται από το δείγμα και περιγράφεται από μια Γκαουσιανή κατανομή σε χρόνο και χώρο. Το Λαγκρανζιανό πλέγμα είναι τοπικά προσαρμοζόμενο ανάλογα με τις ανάγκες της προσομοίωσης. Επιπλέον, η ελαστική και πλαστική συμπεριφορά των λεπτών υμενίων ερευνάται λαμβάνοντας υπόψη, θερμοκρασιακά εξαρτώμενες καμπύλες τάσεων-παραμορφώσεων από διαφορετικά υλικά, μέχρι τη θραύση τους, στο 3D μοντέλο. Επιπλέον, το μοντέλο πεπερασμένων στοιχείων επεκτείνεται περαιτέρω, προκειμένου να προσομοιωθεί η παρουσία των επιφανειακών και των ελαττωμάτων του όγκου στο στερεό (κενά) και να μελετηθεί η μετέπειτα επιρροή τους στην παραγωγή και διάδοση των υπερηχητικών κυμάτων (επιφανειακών ακουστικών κυμάτων). Αναφορικά με τη δυναμική συμπεριφορά της ύλης όταν αλληλεπιδρά με εξωτερικά ισχυρά ρεύματα, αναπτύχθηκε αρχικά ένα 3-D συζευγμένο μηχανικό-θερμικό μοντέλο πεπερασμένων στοιχείων, που προσομοιώνει τα αρχικά στάδια της έκρηξης ενός Ζ-pinch μεταλλικού χάλκινου σύρματος. Το μοντέλο λαμβάνει υπόψη τις θερμοκρασιακά εξαρτώμενες θερμικές και μηχανικές παραμέτρους μέσω της επίλυσης των εξισώσεων της θερμικής αγωγιμότητας και της κλασσικής μηχανικής. Η μηχανική εξίσωση προσδιορίζει τις μετατοπίσεις του σύρματος που επιβάλλεται από εναλλασόμενο παλμικό ρεύμα διάρκειας νανοδευτερολέπτων, ενώ η εξίσωση αγωγής θερμότητας προβλέπει την κατανομή της θερμοκρασίας. Ο όρος που λειτουργεί ως πηγή του ρυθμού παραγωγής θερμότητας είναι ο όρος της θέρμανσης Joule και χρησιμοποιείται ως συνθήκη φόρτισης, ενώ το παλμικό εναλλασσόμενο ρεύμα παρέχεται από πειράματα. Για να αντιμετωπιστούν τα φυσικά φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα στα αρχικά στάδια της έκρηξης του σύρματος πιο ρεαλιστικά αναπτύσσεται ένα 3D ηλεκτρομαγνητικό-θερμικό-μηχανικό υδροδυναμικό μοντέλο βασιζόμενο στη ΜΠΣ. Μεγάλες ογκομετρικές παραμορφώσεις εξετάζονται λαμβάνοντας υπόψη την υδροδυναμική συμπεριφορά του υλικού μέσω καταστατικών εξισώσεων (Gruneisen και καταστατική σε μορφή πίνακα λαμβάνοντας υπόψη τις αλλαγές φάσης), ενώ η ελαστοπλαστική συμπεριφορά του υλικού μελετάται θεωρώντας επίσης καταστατικό μοντέλο τάσεων (Johnson-Cook). Πραγματοποιείται Λαγκρανζιανή δυναμική ανάλυση στο χρόνο, ενώ η πηγή φόρτισης της προσομοίωσης είναι παλμικό εναλλασσόμενο ρεύμα, διάρκειας νανοδευτερολέπτων το οποίο παρέχεται από πειράματα. Μελετώνται τα διαδοχικά στάδια της έκρηξης χάλκινου σύρματος Ζ-pinch από στερεά κατάσταση ως τη δημιουργία πλάσματος. Στη συνέχεια η διαστολή και διάδοση του πλάσματος στο χωροχρόνο διερευνάται με μαγνητοϋδροδυναμικό κώδικα ο οποίος χρησιμοποιεί ως αρχικές συνθήκες την κατανομή πυκνότητας και τις αστάθειες στην τιμή της ακτίνας από το προαναφερθέν 3D μοντέλο με τη ΜΠΣ.