Μελέτη των ανατομικών παραλλαγών του ανθρώπινου στεφανιαίου δικτύου στον ελληνικό πληθυσμό
Authors: Βύζας Βασίλειος 
Published: August 2021

Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν η μελέτη του ανθρώπινου στεφανιαίου δικτύου στον ελληνικό πληθυσμό. Μελετήσαμε τις εκφύσεις και την πορεία των στεφανιαίων αρτηριών, την επικράτηση μεταξύ τους και μετρήσαμε το μήκος των κυριότερων κλάδων, τη διαφορά ύψους της έκφυσης της αριστερής έναντι της δεξιάς στεφανιαίας αρτηρίας, και το αντίθετο. Χρησιμοποιήσαμε για πρώτη φορά μια πρωτότυπη μέθοδο, η οποία δεν αναφέρεται στη βιβλιογραφία, για την δημιουργία του εκμαγείου. Έγινε έκπλυση του στεφανιαίου αγγειακού δικτύου με διάλυμα κιτρικού νατρίου 15% για την απομάκρυνση των θρόμβων, το μόσχευμα αναρτήθηκε στην ειδική συσκευή που κατασκευάσαμε και εμβαπτίσθηκε σε ζελατινώδες διάλυμα, έτσι ώστε κατά την έγχυση και πολυμερισμό της ρητίνης να μην τροποποιηθούν η πορεία και οι σχέσεις των αγγείων. Μετά την αποδόμηση του μυοκαρδιακού ιστού και των λοιπών δομών με υδροχλωρικό οξύ 35% προέκυψε το εκμαγείο, που υποβλήθηκε σε αξονική τομογραφία. Η ανάλυση των εικόνων έγινε με πρόγραμμα ανασύνθεσης εικόνας των εγκάρσιων τομών σε πολλαπλά επίπεδα. Συνολικά, έγιναν σε κάθε παρασκεύασμα από 280 έως 320 τομές. Τα ηλεκτρονικά δεδομένα που προέκυψαν επεξεργάσθηκαν με λογισμικό πρόγραμμα MIMICS από όπου προέκυψε η ηλεκτρονική μορφή του εκμαγείου, όπου έγιναν οι μετρήσεις με εξαιρετική ακρίβεια. Το συγκεκριμένο αρχείο και το πρόγραμμα MIMICS δίνουν τη δυνατότητα μελέτης του εκμαγείου από όποια οπτική γωνία επιθυμούμε χωρίς παρεμβολές από παρακείμενα αγγεία, αλλά και την πολυτέλεια της μέτρησης χωρίς την πίεση του χρόνου, όπως συμβαίνει σε in vivo μετρήσεις. Ακόμη έχουμε τη δυνατότητα επιλογής της δομής που μας ενδιαφέρει κάθε φορά για μελέτη. Όσον αφορά το μήκος των στεφανιαίων αγγείων, οι περισσότερες δημοσιευμένες μελέτες έχουν μετρήσει ορισμένα τμήματα των αρτηριών. Ακόμη, μελετήσαμε το πρώτο τριτημόριο των στεφανιαίων αρτηριών, που έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον από χειρουργική άποψη, τον τρόπο που αυτές διακλαδώνονται και τους κλάδους που εκφύονται αμέσως μετά το στέλεχος. Με βάση τον τρόπο έκφυσης δημιουργήσαμε επτά τύπους. Θεωρούμε ότι η ανωτέρω γνώση θα μπορούσε να βοηθήσει επιπλέον τους καρδιοχειρουργούς για τον καλύτερο σχεδιασμό μιας καρδιοχειρουργικής επέμβασης, αλλά και στην ορθολογικότερη χορήγηση καρδιοπληγίας. Μελετήθηκαν 44 νωπά, ανθρώπινα παρασκευάσματα τα οποία προήλθαν από το Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και από το Περιφερειακό Νεκροτομείο Θεσσαλονίκης. Το 63,63% ανήκαν σε άνδρες, το 36,36% σε γυναίκες και ο μέσος όρος ηλικίας ήταν 52,86 έτη. Από τη μελέτη αποκλείσθηκαν καρδιές που παρουσίαζαν εξωτερική παραμόρφωση ή συγγενή ανωμαλία, προέρχονταν από άτομα με καρδιακή αιτία θανάτου, ή είχαν υποστεί αλλοιώσεις, επεμβάσεις ή τραυματισμούς. Μετρήθηκαν 324 αγγεία με συνολικό μήκος 24,93m και μέσου μήκους 7,7cm. Στη μελέτη μας διαπιστώσαμε ανωμαλίες στα στεφανιαία αγγεία σε ποσοστό 6,81%. Η επικράτηση των στεφανιαίων αγγείων, η μελέτη των στομίων έκφυσης και οι τύποι έκφυσης που προτείνονται πιθανώς να διευρύνουν την αντίληψη των ιατρών που ασχολούνται με την ανατομία και τη λειτουργία τους καρδιάς. Τα ευρήματά μας σχετικά με το στεφανιαίο δίκτυο στον ελληνικό πληθυσμό δεν παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις σε σχέση με τις μελέτες που έχουν δημοσιευθεί στα διεθνή συγγράμματα. Η παρούσα μελέτη πιστεύουμε ότι μπορεί να συμβάλλει στην καλύτερη γνώση του στεφανιαίου δικτύου.