Σωφρόνιος Σταμούλης ο από Βερροίας Μητροπολίτης Ελευθερούπολης
Authors: Ανδρέου Θεολόγος-Θωμάς 
Published: September 2021

Ο Σωφρόνιος Σταμούλης (κατά κόσμον Σωτήριος) γεννήθηκε στη Σηλυβρία της Ανατολικής Θράκης στις 21 Ιανουαρίου 1875. Οι γονείς του ονομάζονταν Αναστάσιος και Ξανθίππη Σταμούλη. Σε ηλικία 18 ετών αποφοίτησε από τη Πατριαρχική Μεγάλη του Γένους Σχολή. Κατόπιν φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1898 ανακηρύχθηκε διδάκτορας της Νομικής και στη συνέχεια μετέβη στα Πανεπιστήμια της Γοτίγγης, του Βερολίνου και της Ιένας όπου σπούδασε Θεολογία και Παιδαγωγική. Το 1904 ανακηρύχθηκε για δεύτερη φορά διδάκτορας, στον κλάδο αυτήν την φορά της Φιλοσοφίας. Στις 12 Νοεμβρίου 1906 χειροτονήθηκε διάκονος και τον Μάρτιο του επόμενου έτους πρεσβύτερος και αρχιμανδρίτης. Αμέσως διορίστηκε αρχιερατικός επίτροπος Νάουσας. Μετά από ένα χρόνο διορίσθηκε αρχιερατικός επίτροπος Καβάλας η οποία τότε υπαγόταν στη μητρόπολη Ξάνθης, όπου υπηρέτησε για μία διετία. Λόγω της σφοδρής αντίδρασης των Τούρκων στην εθνική του δράση, το Πατριαρχείο διόρισε τον Σωφρόνιο πατριαρχικό επόπτη των ορθοδόξων σχολείων της Κωνσταντινουπόλεως. Στη θέση αυτή ο Σωφρόνιος παρέμεινε για εννιά χρόνια. Στις 28 Φεβρουαρίου 1917 ο Σωφρόνιος εξελέγη μητροπολίτης Μυριοφύτου και Περιστάσεως, όπου παρέμεινε μέχρι τον Νοέμβριο του 1922. Στις 7 Οκτωβρίου 1924 του ανακοινώθηκε η μετάθεσή του στη μητρόπολη Βερροίας και ακολούθως στις 19 Νοεμβρίου 1927 μετατέθηκε, για τελευταία φορά στη ζωή του, στη χηρεύουσα μητρόπολη της Ελευθερουπόλεως, εις διαδοχήν του κοιμηθέντος από Μελενίκου και μετά ταύτα Γρεβενών, Μητροπολίτου Ελευθερουπόλεως Αιμιλιανού Δραγούλη. Την περιοχή αυτή την ποίμανε μέχρι το 1958, οπότε και αναγκάστηκε να παραιτηθεί. Τα τελευταία δύο χρόνια της ζωής του, μέχρι την κοίμησή του στις 19 Αυγούστου 1960, τα έζησε ειρηνικά στην Αθήνα.Από το 1952 έως το 1958 οπότε και παύεται από την ενεργό υπηρεσία του, βρέθηκε αντιμέτωπος δύο φορές με την πολιτική αλλά και με την Εκκλησιαστική δικαιοσύνη. Στην πρώτη περίπτωση απαλλάσσεται με βούλευμα των κατηγοριών. Στην δεύτερη περίπτωση, της εκκλησιαστικής δικαιοσύνης, ο Σωφρόνιος, αντιμετωπίζει με σθένος τους κατηγόρους του σε μια πολυετή διαδικασία η οποία τον εξασθένησε ψυχικά αλλά και σωματικά. Τελικά και μετά από αλλεπάλληλες ενέργειες, ο Μητροπολίτης Σωφρόνιος οδηγείται σε παύση από τα διοικητικά του καθήκοντα, όχι με βάση το κατηγορητήριο αλλά για λόγους υγείας, απόφαση την οποίαν και επικυρώνει πολιτικό δικαστήριο μετά την σχετική ιατρική γνωμάτευση τριμελούς επιτροπής ιατρών. Ο Σωφρόνιος κοιμήθηκε ως έκπτωτος Μητροπολίτης στην Αθήνα τον Αύγουστο του Ι960 όπου και τάφηκε. Με ενέργειες του διαδόχου του Μητροπολίτου Αμβροσίου, μεταφέρθηκαν τα οστά του στην Ελευθερούπολη όπου και βρίσκονται σε κενοτάφιο στον αύλειο χώρο του Καθεδρικού Ναού Αγίου Ελευθερίου.Ο μητροπολίτης Σωφρόνιος Σταμούλης (1927-1958) με την έντονη θεολογική, φιλοσοφική και ιστορική του μόρφωση ποίμανε για περισσότερα από 30 χρόνια μία δύσκολη μητρόπολη σε κρίσιμους για το έθνος χρόνους. Αξίζει να επισημανθούν η ταπεινή επαφή του με το ποίμνιο, η ακτημοσύνη του και η πολύπλευρη εθελοντική του δράση. Η δημιουργικότητά του, ο ευαίσθητος πατριωτισμός του, η απλότητά του, η πνευματική του καλλιέργεια, η ανδρεία του και η ανιδιοτέλειά του, είναι επιπλέον στοιχεία που αξίζει να υπογραμμισθούν για αυτόν τον λόγιο ιεράρχη.