Ερωτικό συναίσθημα, έμφυλες ταυτότητες και σχέσεις εξουσίας στο πλαίσιο της διεθνικής κινητικότητας μεταναστών
Authors: Σιώτου Αλεξάνδρα 
Published: August 2021

Φέρνοντας στο προσκήνιο τα συναισθήματα των μεταναστών και των μεταναστριών, τα οποία συνήθως αποσιωπούνται στον δημόσιο λόγο, αλλά και στην έρευνα της μετανάστευσης, η παρούσα διδακτορική διατριβή επιχειρεί μια εναλλακτική θεωρητική και αναλυτική προσέγγιση της μεταναστευτικής εμπειρίας. Μέσω της ανάλυσης των ερωτικών βιωμάτων των μεταναστών και των μεταναστριών που προέρχονται από τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες της Αλβανίας και Βουλγαρίας και ζουν σε μια επαρχιακή πόλη της Ελλάδας, στον Βόλο, εξετάζεται πώς στο συγκεκριμένο πολιτικό και κοινωνικό συγκείμενο, στο πλαίσιο σύνθετων δια-εθνικών συναισθηματικών επαφών τα κοινωνικά υποκείμενα βιώνουν μέσω του ερωτικού συναισθήματος την πολιτική τους θέση στην χώρα υποδοχής αλλά και επιχειρούν ανασυγκροτώντας την έμφυλη και ταξική τους ταυτότητα να αναδιατάξουν τους όρους του πολιτικού. Ως εκ τούτου, η παρούσα μελέτη -ακολουθώντας τις σύγχρονες θεωρητικές αναλύσεις περί συναισθημάτων- επιχειρεί και προσφέρει μια πολιτική ανάγνωση του ερωτικού συναισθήματος θέτοντας στο επίκεντρο του προβληματισμού τη συνάρθρωση του συναισθήματος, της εξουσίας και της υποκειμενικότητας. Στο πλαίσιο αυτό, η συγκεκριμένη εθνογραφική έρευνα εξετάζει τις πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες που διαμορφώνουν τα ερωτικά βιώματα των μεταναστών/τριών και προσφέρει τη δυνατότητα ανάγνωσης των πολυεπίπεδων σχέσεων εξουσίας (φύλου, φυλής, τάξης, έθνους) που διέπουν τις οικείες σχέσεις αποδομώντας τον ιδιωτικό, ρομαντικό, οικουμενικό και «φυσικό» χαρακτήρα του έρωτα. Πιο συγκεκριμένα, τίθενται υπό εξέταση οι «κατάλληλοι» τόποι εύρεσης ερωτικού συντρόφου, οι καθημερινές επιτελέσεις της φροντίδας, οι τραυματικές ερωτικές εμπειρίες, η μοναξιά, οι φιγούρες στα φλιτζάνια του καφέ και οι απόπειρες ίασης του ερωτικού πόνου, τα ερωτικά ηχοτοπία και η κατανάλωση νέων κανονιστικών προτύπων σχεσιακότητας (dating sites, αγγελίες εύρεσης ερωτικού συντρόφου στον έντυπο τύπο, facebook). Καθώς ακολουθούμε τους/τις μετανάστες/τριές στις καθημερινές δια-εθνικές – νοερές και μη- διαδρομές τους, παρακολουθούμε πώς τα υποκείμενα βιώνουν τον έρωτα μέσω συναισθηματικών επαφών, που μορφοποιούνται και οριοθετούνται με γνώμονα τα συναισθήματα του φόβου, της φροντίδας, της οδύνης, της επισφάλειας. Η ανάλυση αυτών των πολλαπλών και αλληλοδιαπλεκόμενων συναισθηματικών εμπειριών αναδεικνύει τη διαπλοκή του ερωτικού συναισθήματος με την πολιτική οικονομία της χώρας αποστολής και υποδοχής, την εργασιακή απασχόληση, τη μεταναστευτική νομοθεσία, τις έμφυλες νόρμες, τις εμπειρίες ετεροποίησης και την πολιτική θέση που κατέχουν οι μετανάστες/τριές στην χώρα υποδοχής. Υποστηρίζω πως στο πλαίσιο αυτών ακριβώς των σύνθετων συναισθηματικών επαφών οι μετανάστες/τριες αντιλαμβάνονται ποιες είναι οι έμφυλες, σεξουαλικές, εθνικές, ταξικές, αλλά και συναισθηματικές προϋποθέσεις που ορίζουν ποια σώματα αναγνωρίζονται ως σώματα άξια να αγαπηθούν και ποια όχι -στο πλαίσιο των δυτικών βιοπολιτικών Λόγων του έρωτα- και επιχειρούν να υπονομεύσουν τις εδραιωμένες σχέσεις εξουσίας οικειοποιώντας ανατρεπτικά τη νόρμα του έρωτα, διεκδικώντας την ανασημασιοδότηση της μεταναστευτικής, εθνικής και έμφυλης υποκειμενικότητάς τους και την αναδιαπραγμάτευση των όρων αναγνωρισιμότητας τους.