bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Maternal and neonatal outcomes associated with multiple repeat cesarean deliveries: A registry-based study from Qatar
Authors: Ajmal Shameena , Farrell Thomas , Minisha Fathima , Al Obaidly Sawsan , AlQubaisi Mai , Khenyab Najat , Ali Najah , Salama Husam , Rouf Pallivalappil Abdul , Al Dewik Nader , Al Rifai Hilal
Published: January 2024

Background: Cesarean delivery (CD) is associated with increased maternal and neonatal morbidity compared to vaginal delivery, particularly in cases classified as emergency procedures or when there are multiple CDs. This retrospective cohort study aims to examine the incidence of maternal and neonatal complications in women with multiple CDs.Methods: This study used data from a national perinatal database obtained from a single tertiary maternity care hospital. Women who delivered a singleton live birth after 24 weeks of gestation by CD were stratified into five groups based on the number of CDs, with the last group having five or more CDs. The women were divided into those with five or more CDs (Group 5) versus those with fewer than five (Groups 1 to 4). The maternal outcomes included intra-operative surgical complications, blood loss, and intensive care unit (ICU) admission. The neonatal outcomes included preterm birth, neonatal ICU (NICU) admission, respiratory distress syndrome (RDS), and perinatal death.Results: Of the 6,316 women in the study, 2,608 (41.3%) had a primary CD. 30.3%, 17.5%, and 7.3% of the cohort had their second, third, and fourth CDs, respectively. Women undergoing the 5th CD and above formed the remaining 3.5% (227). Women in Group 5 had the highest risk of suffering a surgical complication (3.1%, p = 0.015) and postpartum hemorrhage (7.5%, p = 0.010). 24% of babies in Group 5 were born preterm (p < 0.001). They also had a 3.5 times higher risk of having a surgical complication (RR = 3.5, 95% CI 1.6-7.6, p = 0.002), a 1.8 times higher risk of developing postpartum hemorrhage (RR = 1.8, 95% CI 1.1-2.9, p = 0.014), a 1.7 times higher risk of delivering between 32-37 weeks of gestation (RR = 1.7, 95% CI 1.3-2.2, p < 0.001), a higher risk of the baby getting admitted to NICU (RR = 1.3, 95% CI 1.0-1.6, p = 0.038), and developing RDS (RR = 1.5, 95% CI 1.2-2.0, p = 0.002) compared to Groups 1-4. The risks of neonatal outcomes such as NICU admission (RR 2.9, 95% CI 2.1-4.0) and RDS (RR 3.5, 95% CI 2.3-5.5) were much higher in elective CDs performed at term compared to preterm births (p < 0.001 for both).Conclusion: Maternal morbidity significantly increases with the increasing number of CD. The increased risk of RDS and NICU admissions in the neonate with multiple CDs reflects lower gestational age and birthweight in these groups—consideration of preoperative steroids for lung maturation in these women to reduce neonatal morbidity warrants further discussion.
СРАВНИТЕЛЬНАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА ТЕЧЕНИЯ COVID-19 В 2020-2021 ГОДЫ В ГОРОДЕ АЛМАТЫ
Authors: КУРМАНОВА А.М. , КАРИМСАКОВА А.Е. , КУРМАНОВА Г.М. , ТРИМОВА Г.Ш.
Published: January 2024

Ретроспективный анализ особенностей клинического течения SARS-CoV-2 в период циркуляции разных штаммов вируса важен для понимания эпидемиологии вируса и разработки рекомендаций по профилактике потенциальных осложнений в будущем. Цель работы: изучить особенности течения CОVID-19 у пациентов, получивших стационарное лечение в 2020-2021 года в городе Алматы. Материалы и методы: проведен ретроспективный анализ 180 историй пациентов, находившихся на стационарном лечении г. Алматы с диагнозом «Коронавирусная инфекция» в 2020-2021 годы. Период циркуляции альфа варианта определен с 15 марта 2020 года - 90 историй в 2020 году (циркуляция альфа варианта) и 90 историй пациентов 2021 года (циркуляция дельта варианта). Результаты: В период циркуляции дельта варианта отмечалось увеличение соотношения молодых пациентов в возрасте от 15 до 39 лет в 2 раза (33,3%) по сравнению с 2020 годом (16,6%), в анализах крови чаще отмечались явления анемии, лейкоцитоза/лимфопении, нарушения системы гемостаза. Повышение уровня СРБ и Д-димера могут выступать предикторами неблагоприятного исхода.
PREVENTIVE DENTAL EXAMINATIONS AS A STRUCTURAL COMPONENT OF MONITORING IN THE QUALITY MANAGEMENT SYSTEM OF MEDICAL CAR
Authors: KARKIMBAYEVA G.A. , ABDUKALIKOVA D.B. , BAIMURATOVA M.A. , ZHUMABAYEVA K.ZH. , DOSBERDIYEVA G.T. , ZAKARIAEVA A.K.
Published: January 2024

Summarizing the analysis of literature data and our own data regarding the causes and development of high-risk dental caries in children, it is advisable to emphasize the need for a holistic, systematic approach to the concept of “health”, which does not single out the state of the oral cavity as a separate characteristic. In particular, in the characterization of dental health, as a practical recommendation, consider the level of assessment of the somatic health of the subject as the main marker.
CЕРДЕЧНО-СОСУДИСТАЯ СИСТЕМА И COVID-19 (ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ)
Authors: НУРГАЛИЕВА Г.К. , УРАЗАЛИНА С.Ж. , ТОЛЕУОВА Н.И. , МЫРЗАБАЕВА А.У.
Published: January 2024

Коронавирусная болезнь 2019 (COVID-19) - это вирусная пандемия, вызванная тяжелым острым респираторным синдромом, вызванным коронавирусом 2 (SARS-CoV-2). При этом сердечнососудистые осложнения у пациентов, страдающих новым респираторным заболеванием, вызванным коронавирусом (COVID-19), получают все большее признание. В данной статье проанализированы результаты публикаций последних лет, посвященных исследованиям особенностей функциональных и структурных нарушений сердечно-сосудистой системы, вызываемых COVID-19. В связи с тем, что степень вовлеченности сердечно-сосудистой системы в инфекционный процесс является одним из основных факторов, влияющих на исход и выживаемость от данного заболевания, рекомендуется всем пациентам с лабораторно подтвержденной COVID-19 назначать: 1. Кардиологические методы исследования - ЭКГ, ЭхоКГ, суточное мониторирование ЭКГ; 2. Определение высокочувствительных кардиальных тропонинов, особенно в группах больных с различной сопутствующей патологией сердечно-сосудистой системы.
МAКРОCКОПИЧЕCКИЕ И МИКРОCКОПИЧЕCКИЕ ОCОБЕННОCТИ ЛЕКAРCТВЕННОГО РACТИТЕЛЬНОГО СЫРЬЯ КОТОВНИКA ВЕНГЕРCКОГО
Authors: ЕРДЕНБАЙ А.Н. , АХТАЕВА Н.З. , УСТЕНОВА Г.О. , ЕЛЕКЕН Г.К. , КОЙЛЫБАЕВА М.К.
Published: January 2024

В cтaтье изучены и опиcaны мaкроcкопичеcкие и микроcкопичеcкие оcобенноcти рacтения Котовникa венгерcкого (Nepeta nuda L.). Выявлены диaгноcтичеcкие признaки рacтения, по которым можно уcтaновить подлинноcть cырья и видовую принaдлежноcть. Так как, одной из оcновных зaдaч фaрмaкогнозии являетcя определение подлинноcти рacтительного cырья нa оcнове aнaтомичеcких диaгноcтичеcких признaков при его cтaндaртизaции. Иcходя из этого было иccледовaно микроcкопичеcкое aнaтомичеcкое cтроение нaдземной чacти c целью уcтaновления диaгноcтичеcких признaков. Целью нaших иccледовaний являетcя изучение макро- и микроскопического строения и диагностические признаки вегетативных органов Котовникa венгерcкого (Nepeta nuda L.). Методы исследования: В исследованиях использовали травы Котовникa венгерcкого (Nepeta nuda L.), собранные в период цветения растения в июле 2022 г. Мaкро- и микроcкопичеcкий aнaлиз проводили нa cвежем и выcушенном мaтериaле. Макроскопические признаки надземной части Котовникa венгерcкого (Nepeta nuda L.)изучали невооруженным глазом и с помощью лупы (увеличение х10). Объекты для микроcкопии нaкрывaли покровным cтеклом, cлегкa подогревaли до удaления пузырьков воздухa и поcле охлaждения рaccмaтривaли c обеих cторон под микроcкопом cнaчaлa при мaлом (х40), зaтем при большом (х100) увеличении c помощью микроcкопa МC-300 (MICROS, Austria) по технике микроcкопичеcкого и микрохимичеcкого иccледовaния лекaрcтвенного рacтительного cырья. Результаты. В результате исследования впервые установлены особенности анатомического строения вегетативных органов Котовникa венгерcкого (Nepeta nuda L.), произрастающего на территории Казахстана, и определены их диагностические признаки. Требования для идентификации лекарственного растительного сырья в соответствии с Приложением 3 Приказа Министра здравоохранения Республики Казахстан от 16 февраля 2021 года № ДСМ-20 РК «Об утверждении правил разработки производителем лекарственных средств и согласования государственной экспертной организацией нормативного документа по качеству лекарственных средств при экспертизе лекарственных средств»: А. Макроскопия; B. Были проведены микроскопические исследования.
ЗЕҢГЕ ҚАРСЫ ӘСЕРІ БАР, ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ӨСІРІЛГЕН НАСЫБАЙГҮЛ ЖАПЫРАҚТАРЫНЫҢ ҚҰРАМЫНДАҒЫ ЭФИР МАЙЛАРЫН АНЫҚТАУ
Authors: ИСМАИЛ-ОГЛЫ М.К. , БОТАБАЕВА Р.Е. , АЛИМОВА У.С. , ШИМИРОВА Ж.К. , АРЫСТАНБАЕВ К.Е. , КОНАШ Н.Е.
Published: January 2024

Қазіргі кезде зең саңырауқұлағы инфекциясын емдеуде маңызды шешілмеген мәселелер бар. Айта кетсек, әлемдік фармацевтикалық нарықтағы зең саңырауқұлаққа қарсы препараттардың көбісі синтетикалық дәрілік заттар болып келеді, мұндай дәрілік заттарды қолданған кезде көптеген қарсы көрсеткіштер байқалады, атап айтқанда жеке төзімсіздік, ауыр жанама әсерлер. Тағы бір мәселе, нарықта бар препараттардың зең саңырауқұлақтарына қарсы тиімділігі төмен, олардың штамдары уақыт өте келе осы препараттарға төзімділік танытады. Осыған байланысты организмге жоғары әсер көрсететін төмен уытты тиімді фитоқұралдарды іздеу және зерттеу өзекті болып келеді. Зеңдік ауруларға қарсы әсері бар отандық дәрілік өсімдік шикізаттарының көптеген түрі бар. Бірақ олардың зеңге қарсы әсері өте аз зерттелген. Сондықтан да біз Қазақстанның климатында өңай өсетін, қолжетімді, өнімділігі жоғары яғни тез өсетін бір жылда бірнеше рет жинауға мүмкіндігі бар, құрамындағы биологиялық активті қосылыстары зеңге қарсы күшті әсер көрсететін, тек зеңге ғана емес адам ағзасындағы басқа да ауруларға басқа да қосымша оң әсер көрсететін өсімдіктерді іздендік. Нәтижесінде бірнеше өсімдікті қарастырдық. Ішінде ең тиімді және қолжетімді, жоғарыда аталған біздің қалауымызға сәйкес келетін, құрамы жағынан бай өсімдік – Насыбайгүл (Базилик), халық арасындағы атауы Райханды таңдадық. Насыбайгүл өсімдігін тиімді әдіспен өсіріп, жинап, кептіріп, зеңге қарсы әсер көрсететін эфир майларының үлесін зерттедік.
THE ROLE OF THE INTESTINAL MICROBIOTA METABOLITE TMAO IN THE PATHOGENESIS OF VARIOUS DISEASES
Authors: SAMOILOVA-BEDYCH N.M. , LARYUSHINA E.M. , MARCHENKO A.B. , SEISENBEKOVA A.K.
Published: January 2024

links in the pathogenesis of various diseases are a potential therapeutic target of pathogenetic treatment. Modern trends and discoveries of metabolomics open a “window” for studying pathogenesis from the point of view of the interaction of inter-organ axes associated with the intestinal microbiota. Every second the intestinal microbiota through chemical reactions produces a huge number of substances, compounds, enzymes which called "metabolites". Currently, one of the widely studied metabolites is trimethylaminetrimethylamine-N-oxide (TMAO). TMAO is a substance formed by the oxidation of trimethylamine, a product of the breakdown of dietary free choline, phosphatidylcholine, and carnitine metabolism through the intestinal microbiota. The presented review examines the effect of TMAO on the mechanisms of occurrence and progression of diseases of the cardiovascular, gastrointestinal, endocrine, and nervous systems. Awareness of its role in the pathogenesis of chronic non-communicable diseases provides new opportunities in approaches to the treatment of patients.
ОЦЕНКА ВЛИЯНИЯ ГЕНЕРАЛИЗОВАННОГО ПАРОДОНТИТА КАК ФАКТОРА РИСКА РАЗВИТИЯ ИШЕМИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ СЕРДЦА
Authors: СТАБАЕВА Г.С. , ТАЛИМОВ К.К. , УГЛАНОВ Ж.Ш. , КАНЖОНИЕТОВ А.С.
Published: January 2024

Пародонтальные карманы являются входными воротами, через которые антигенные структуры бактериального происхождения напрямую воздействуют на подлежащие ткани, вызывая развитие местной воспалительной реакции, а также попадают в микрососудистое русло тканей пародонта и в системный кровоток. Контроль биопленки, микробной обсемененности и степени разрушения опорно-удерживающего аппарата зуба будет значительно снижать риск развития инфаркта миокарда и других сердечно-сосудистых заболеваний. Цель исследования: оценка взаимовлияния, риск развития и тяжесть течения ишемической болезни сердца при хроническом генерализованном пародонтите. Материалы и методы: стоматологическое и кардиологическое обследование, определение пародонтального и цитокинового статусов, уровня кардиомаркеров, статистический анализ. Объект исследования: пациенты с заболеваниями пародонта с клинико-инструментальными проявлениями ишемическая болезнь сердца (ИБС) (основная группа, n=84); пациенты с заболеваниями пародонта без анамнестических, клинико-инструментальных и лабораторных указаний на ИБС (группа сравнения, n= 50). Результаты и выводы: получены результаты, указывающие на наличие существенной взаимосвязи между тяжестью хронического генерализованного пародонтита (ХПГ), влияющего на тяжесть течения ишемической болезни сердца, заключающейся в более высоком риске развития инфаркта миокарда. Клиническая апробация разработанного коллагенового геля с антибиотиками повышает эффективность лечения пародонтитов за счет купирования воспаления тканей пародонта, уменьшения обсемененности микроорганизмов в пародонтальном кармане, сокращения сроков лечения и оптимизации процессов регенерации.
ФОРСАЙТ-МЕНЕДЖМЕНТ КАК ИНСТРУМЕНТ РАЗВИТИЯ ФАРМАЦЕВТИЧЕСКИХ ОРГАНИЗАЦИЙ (ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ)
Authors: ШЕРТАЕВА К.Д. , УМУРЗАХОВА Г.Ж. , СЕЙДАЛИЕВА С.К. , АШИМБАЙ Э.Т. , САБЫР А.Т. , МУСИЛИМ А.Н.
Published: January 2024

Тема стратегического развития фармацевтической отрасли Казахстана становится все более актуальной. Наблюдается смещение инвестиций с рынка дистрибуции на исследования и разработки лекарственных препаратов, что поставило новые задачи перед фармацевтической отраслью в стране, одна из которых создание медико-фармацевтических кластеров. Установка эффективного взаимодействия между членами кластера, а также форсайт-менеджмент может является одним из основных факторов результативной работы кластера. Метод форсайта один из новых терминов, который только начинает находить свое применение в Казахстане. В данной статье нами предпринята попытка объединить определения и методы форсайта и дать понимание этому термину, с помощью «контент анализа» и обзора литературы. Поиск литературы был осуществлен в электронных базах Scopus, PubMed, Web of Science, Google Scholar и e-library.
КОРРЕЛЯЦИЯ КАЧЕСТВА ЖИЗНИ И ТЯЖЕСТИ ТЕЧЕНИЯ АТОПИЧЕСКОГО ДЕРМАТИТА В АЛМАТЫ
Authors: РЫСБЕКОВА Д.Е. , СВЯТОВА Г.С. , БЕЙСЕБАЕВА У.Т. , САРЫБАЕВА Г.К. , ХАБИЖАНОВ А.Б. , АЛЬМЕНОВА Л.Т. , ОСПАНОВА С.А. , АХТАЕВА Н.С. , ЕРАЛИЕВА Г.С.
Published: January 2024

У больных, страдающих атопическим дерматитом, отмечается снижение качества жизни. Различная степень показателей качества жизни находится в тесной взаимосвязи с возрастом пациентов, распространенностью кожного процесса, тяжестью течения заболевания. В работе указаны наиболее распространенные клинические особенности атопического дерматита и их влияние на качество жизни.
ВЛИЯНИЕ ПАНДЕМИИ COVID-19 НА ОБРАЗ ЖИЗНИ СТУДЕНТОВ И ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫЙ ПРОЦЕСС
Authors: САКТАПОВ А.К. , ВИННИКОВ Д.В. , УАЛИЕВА А.Е. , РОМАНОВА Ж.В. , МЕРЕКЕ А.А. , КАЛМАХАНОВ С.Б. , КАЛМАТАЕВА Ж.А. , УСАТАЕВА Г.М. , КУЛИМБЕТ М.Б. , ОШИБАЕВА А.Е. , МАМЫРБЕКОВА С.А. , Даниярова А.Б. , Арынова Г.А. , Душпанова А.Т.
Published: January 2024

В статье рассмотрено влияние пандемии COVID-19 на образ жизни и образовательный опыт студентов в Казахском национальном университете имени аль-Фараби. Результаты показывают как отрицательное, так и положительное влияние, однако чаще наблюдались негативные изменения, в том числе снижение физической активности, ухудшение финансового положения, а также сбои в обучении с переходом на онлайн-формат.
ОБЗОР НОМЕНКЛАТУРЫ ЛЕКАРСТВЕННЫХ СРЕДСТВ НА ОСНОВЕ ПИПЕРИДИНА И МОРФОЛИНА
Authors: ХАМИТОВА А.Е. , БЕРИЛЛО Д.А. , ЖУМАШОВА Г.Т.
Published: January 2024

В статье сообщается о лекарственных средствах, содержащие в своей химической структуре кольцо пиперидина или морфолина. Среди гетероциклических азотсодержащих соединений, структуры пиперидина и морфолина привлекли значительное внимание среди групп исследователей благодаря своим химическим и физическим свойствам, широким спектром биологической активности. В этом обзоре мы приводим лекарственные средства, описываем фармакологическую активность производных пиперидина и морфолина в отношении различных заболеваний, пытаясь подчеркнуть важность пиперидинового и морфолинового кольца в дизайне и разработке лекарств. В статье также дан обзор зарегистрированных на территории Республики Казахстан лекарственных средств, содержащие в химической структуре ядро пиперидина или морфолина. Показана доля отечественных и зарубежных производителей. Выделены лидирующие страны и фармацевтические организации по занимаемой доли на рынке. Целью исследования является анализ номенклатуры лекарственных средств на основе пиперидина и морфолина. Основные задачи исследования обзор отечественной и зарубежной научной литературы по лекарственным средствам (ЛС), содержащие в химической структуре ядро пиперидина или морфолина, анализ ассортимента пиперидин и морфолинсодержащих ЛС на основании Государственного реестра лекарственных средств и медицинских изделий (http://register.ndda.kz/). Методы. Контент-анализ официальных источников информации о пиперидин и морфолинсодержащих лекарственных средствах (Государственный Реестр ЛС и МИ). Результаты контент-анализа показали, что количество зарегистрированных лекарственных средств, содержащие кольцо пиперидина или морфолина составляет 112 и 144 наименований соответственно. Определено, что лекарственные средства, содержащие в химической структуре ядро пиперидина или морфолина занимают 3,4% из всего ассортимента. На рынке представлены лекарственные препараты 35 стран производителей, доля отечественных препаратов содержащие пиперидин занимает лишь 19%, морфолин – 21%, при этом импорт составляет 81% и 79% соответственно, наибольшее число препаратов зарегистрировано из Индии (27%). Отечественные препараты в изучаемой группе лекарственных средств производят 9 фирм производителей, основную часть рынка составляют препараты АО «Нобел фармацевтическая фабрика» (27%), АО «Химфарм» (17%) и ТОО «Абди Ибрахим Глобал Фарм» (11%).
ЧАСТОТА АЛЛЕЛЬНЫХ ВАРИАНТОВ ГЕНА RANKL И РИСКИ НАРУШЕНИЙ КОСТНОГО МЕТАБОЛИЗМА У ДЕТЕЙ ДО ГОДА В КАЗАХСКОЙ ПОПУЛЯЦИИ
Authors: ЖУМАЛИНА А.К. , САХАНОВА С.К. , КИМ И.С. , ТУСУПКАЛИЕВ Б. , ЖАРЛЫКАСИНОВА М.Б.
Published: January 2024

Исследования последних лет показывают, что около 70-80 % изменчивости минеральной плотности костной ткани в популяции определяется генетическими факторами, которые оказывают влияние в раннем возрасте и на протяжении всей жизни. Потенциально определяющими норму и патологию формирования костной ткани признан ряд полиморфизмов генов, в числе которых имеет значение ген RANKL. Предполагается, что мутации вышеуказанного гена могут приводить к изменению структурно-функциональных свойств молекул RANKL и, как следствие, изменять активность остеокластов и интенсивность резорбции костной ткани. Роль генетических факторов при нарушении костного метаболизма убедительна, однако, остаются вопросы относительно вклада конкретных генов, регулирующих рост и развитие костной системы с этнической позиции. Данное исследование является актуальным с точки зрения проведения молекулярно-генетического тестирования – RANKL (rs9594738, rs9594759) с изучением распределения частот аллелей и генотипов по полиморфизмам, анализа взаимосвязи молекулярно-генетических маркеров с показателями костного метаболизма у детей до года казахской популяции.
DIPSACACEAE ТҰҚЫМДАСЫ SCABIOSA ТУЫСЫНА ЖАТАТЫН ӨСІМДІКТЕРДЕН АЛЫНҒАН ДӘРІЛІК ҚҰРАЛДАРДЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ БЕЛСЕНДІЛІГІ, ҚАУІПСІЗДІГІ ЖӘНЕ МЕДИЦИНАДА ҚОЛДАНЫЛУЫ
Authors: ТУРСЫНОВА Ш.Б. , ЖУНУСОВА М.А. , КАРИЕВА Ё.С. , ДАТХАЕВ У.М. , МҰҚАНОВА А.Б. , АБДУЛЛАБЕКОВА Р.М.
Published: January 2024

Дәрілік өсімідктер шикізаттары негізінде алынған препараттар Қазақстан Республикасы фармацевтикалық нарығында кеңінен ұсынылған. Сондықтан жұмыстың мақсаты мұндай препараттардың, оның ішінде Dipsacaceae тұқымдасы Scabiosa туысына жататын өсімдіктерден алынған дәрілік құралдардың құрамындағы биологиялық белсенді заттардың күрделі кешенінің емдік тиімділігі, қауіпсіздігі және медицинада қолданылуына ғылыми негізделген мақалаларға шолу жасау. Мақалада Scabiosa туысының өсімдіктері Қазақстанда Алтайдан Солтүстік Тянь-Шаньға дейін және Орталық Қазақстан Керней ормандарының аумағында, Ұлытау, Бұйратау тауларында дақылды – шөпті-бұталы қауымдастықтардың құрамына кіретініне, көбінесе шалғынды, далалы-шалғынды аймақтарымен, өзен аңғарларымен және өзенаралық ойпаттармен шектесетіндігіне шолу жасалды. Ресми медицинада бұл тұқымдастық өсімдіктерінің шикізатынан алынған дәрілік құралдарының ревматизмде, асқазанның ойық жарасы мен қатерлі ісік ауруында, бауыр ауруларын емдеуде қолданылатындығы және тұмау, тыныс алу жолдарының аурулары, яғни бронхит, демікпе сияқты және тері ауруларын емдеуде тиімді әсер ететіндігі туралы мәліметтер жүйеленді. Dipsacaceae тұқымдасы өсімдіктерінің кұрамындағы биологиялық белсенді заттар: сапониндер, алкалоидтар, флавоноидтар, микроэлементтер, фенолдық гетероциклды қосылыстар, аминқышқылдары, көмірсулар, алмастырылмайтын майлы қышқылдар антиоксиданттық, антирадикалды, микробқа қарсы, цитотоксикалық қасиеттер көрсететіндігі талданды.
ИЗУЧЕНИЕ БЕЗОПАСНОСТИ УЛЬТРАЗВУКОВОГО ЭКСТРАКТА ЗИЗИФОРЫ БУНГЕ ПРИ ПЕРОРАЛЬНОМ ВВЕДЕНИИ
Authors: СЕЙТАЛИЕВА А.М. , МУТАЛИМОВА К.А. , ЖАПАРКУЛОВА К.А. , КОЖАНОВА К.К. , САКИПОВА З.Б. , МУХТАРОВА А.Д. , АХАЕВА Т.А.
Published: January 2024

Согласно данным литературы, экстракты Зизифоры, предположительно, обладают антиангинальной, кардиотонической, антиаритмической активностью и др. Объектом нашего исследования был 60% экстракт Зизифоры Бунге, полученный методом ультразвуковой экстракции. Целью данной работы было изучение токсичности данного экстракта с помощью экспериментов при однократном и многократном пероральном введении (in vivo, крысы-самцы). В результате проведенных исследований были получены данные, свидетельствующие о кардиотонической активности и низкой токсичности экстракта Зизифоры Бунге при однократном и многократном введении. Данные выводы были подтверждены результатами гистологических исследований.
КЕЙБІР ЖАЛБЫЗ (MENTHA L.) ТҮРЛЕРІНІҢ БОТАНИКАЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ, ФИТОХИМИЯЛЫҚ ҚҰРАМЫ, ҚОЛДАНЫЛУЫ (ӘДЕБИ ШОЛУ)
Authors: ДАТХАЕВ У.М. , УСТЕНОВА Г.О. , АМИРХАНОВА А.Ш. , КОЖАНОВА К.К. , КАПСАЛЯМОВА Э.Н. , ҒАЗИЗОВА А.А.
Published: January 2024

Қазақстан Республикасы аумағында таралған жалбыз (Mentha L.) тұқымдастарының түрлеріне: дала жалбызы (Méntha arvénsis), бұйра жалбыз (Mentha spicata L. ), азиялық жалбыз (Mentha asiatica Boriss.) және ұсақ жапырақты жалбыз (Méntha micrántha) өсімдік шикізаттарын официналды медицинада қолданылатын фармакопеялық түрі - бұрышты жалбыз (Mentha piperita L.) дәрілік өсімдік шикізатымен анатомды-марфологиялық сипаттамасы, фитохимиялық құрамы, фармация және медицина тәжірибелеріндегі пайдаланылу маңыздылығы мен таралу ареалы тұрғысында салыстырмалы шолулар жүргізілген. Жалбыз (Mentha L.) тұқымдасының дүние жүзінде және зерттеу нысаны, азиялық жалбыздың (Mentha asiatica Boriss.) таралу ареалы көрсетілген. Азиялық жалбыз (Mentha asiatica Boriss.) Қазақстан Республикасында Түркістан, Алтай мен Тарбағатай, Жоңғар, Іле және Күнгей Алатауы, Шу-Іле тауларында, Қырғыз Алатауында, Қаратауда, Батыс Тянь-Шаньда, ал әлем бойынша Ауғанстан, Оңтүстік, Орталық Қытай, Иран, Ирак, Қырғызстан, Тәжікстан, Тибет, Түрікменстан, Өзбекстан, Шыңжаң аймақтарында таралған. Ғылыми мақалалар мен әдебиеттерді шолу нәтижесінде жалбыздың фармакопеялық түрі – бұрышты жалбызбен (Mentha piperita L.) азиялық жалбыздың (Mentha asiatica Boriss.) фитохимиялық құрамы, эфир майларына өзара салыстырмалы талдау жасалынды. Өсімдік құрамы жағынан биологиялық белсенді заттарға бай, соның ішінде, эфир майларының жоғарғы концентрацияда болуымен, С дәрумені, иілік заттар, каротин, катехиндер, лейкоантоциандардың және балдың болуымен ерекшеленеді. Көптеген елдер халық медицинасында кеңінен пайдаланылу тарихымен танымал өсімдік шикізаты, азиялық жалбыз (Mentha asiatica Boriss.) тұндырмасы мен қайнатпасын қабынуға қарсы, гемостатикалық агент ретінде, сонымен қатар жараларды, гастритті, диареяны, колитті, гастралгияны, туберкулезді, респираторлық инфекцияларды және тіс ауруын емдеу үшін қолданылады. Мақсаты – жалбыз (Mentha L.) кейбір түрлерінің ботаникалық сипаттамасы, фитохимиялық құрамы, қолданылуы бойыншша әдеби жолу жүргізу. Зерттеу әдістері: Ақпараттық іздеу көздері мамандандырылған сайттарда Google Scholar, Web of Science, CyberLeninka электрондық ғылыми кітапханасында, PubMed (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ pubmed/) дерекқорда әдеби көздер іздестірілді. Нәтижелері: Сипаттамалық және жүйелік әдеби шолу жүргізу барысында барлығы 3152 ғылыми зерттеу жұмыстары қарастырылды. Бұл нәтиже жалпылама түрде ерінгүлділер (Lamiaceae) тұқымдасының өкіліне жататын жалбыз (Mentha) өсімдігі бойынша іздеу барысында алынған. Табылған ғылыми жұмыстардың ғылыми өзектілігі бойынша іріктеуде 798 мақала алынып тасталынды. Ал зерттеу жұмысы тақырыбына сәйкестігіне орай 466 мақала қатысты емес деп танылып, зерттеу нысаны болып табылатын жалбыз тұқымдастарының түрі азиялық жалбызға (Mentha asiatica Boriss.) нақты қатысты болуы бойынша 213 мақала ғана жарамды деп таңдалынды.
MODERN TECHNOLOGY INTERGRATION IN DETERMINATION OF ORAL HYGIENE CONDITION IN CHILDREN WITH AUTISM
Authors: YERKIBAYEVA Zh.U. , ABDUKALIKOVA D.B. , YERMUKHANOVA G.T. , SADUAKASOVA K.Z. , MENCHISHEVA YU.A. , DURUMBETOVA M.M. , BEGIMKULOVA A.S.
Published: January 2024

The article analyzes sanitary and hygienic knowledge and the quality of oral hygiene in children with autism spectrum disorders using modern technologies. The integration of modern technologies are shown to increase the efficiency of assessing the oral hygiene in children with ASD. Due to the behavioral features of children of autism spectrum disorders, parent’s role in initial care of oral cavity of a child and establishing habits of brushing their teeth independently is undeniable. Thus, the integration of the Qscan Plus in determining the oral condition and evaluating the literacy of parents about knowledge on oral health of ASD children helped to develop practical recommendations for oral hygiene in children with autism.
ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ ФЛОРАСЫНЫҢ SAUSSUREA ТУЫСЫ ӨСІМДІКТЕРІНІҢ ЭЛЕМЕНТТІК ҚҰРАМЫН САЛЫСТЫРМАЛЫ ЗЕРТТЕУ
Authors: ҚАРЖАУБАЕВА А.Д. , ОРЫНБАСАРОВА К.К. , КОНОВАЛОВ Д.А.
Published: January 2024

Түркістан облысында (Оңтүстік Қазақстан) өсетін және медицинада дәстүрлі түрде дәрілік өсімдік шикізаты ретінде пайдаланылатын өсімдіктердің екі түрінің элементтік құрамын зерттеу нәтижелері келтірілген. Элементтердің сандық құрамын анықтау үшін атомдық-абсорбциялық талдау әдісі қолданылды. Saussurea sordida Kar.& Kir.және Saussurea alpinа (L.) DC. жерүсті бөлігінің үлгілеріндегі он екі элементтің сандық құрамы анықталды. Өсімдік шикізатының ұсынылған түрлері адам ағзасына қажет микро- және макроэлементтердің маңызды көзі бола алады, бұл әрі қарайғы зерттеулерге үлкен қызығушылық тудырады. Бұл жұмыстың мақсаты Түркістан облысында жиналған Saussurea sordida Kar. & Kir. және Saussurea alpinа (L.) DC.дәрілік өсімдік шикізаттарының элементтік құрамын анықтау болды. Материалдар мен әдістер: Зерттеуді орындау үшін Saussurea sordida Kar. & Kir. және Saussurea alpinа (L.) DC. өсімдіктерінің жер үсті бөліктерін қолданылдық.Бұл өсімдіктер тау бөктерінде орналасқан "ОҚМА" АҚ базасындағы экспедиция барысында жиналды (Географиялық картадағы орын: Н 1153 М). М., N 42°12'10" E70°12'30")Керегетас ауылы, Қасқасу ауылдық округі маңында(Saussurea sordida Kar&Kir) және Сайрам шыңының аумағында биіктігі 3050 м, 19.08.2022, (Saussurea alpine (L.) DC.) (жинау нүктесінің координаттары: Н 4236 М. М., N 42°30 ' 19 "E69°77 '03"). Нәтижелер мен талқылау: Зерттеу нәтижесінде Saussurea sordida Kar. & Kir. және Saussurea alpinа (L.) DC. өсімдіктерінің жер үсті бөліктері элементтік құрамы бойынша айтарлықтай ерекшеленбейтіні анықталды. Екі өсімдік түрінің сапалық және сандық элементтік құрамы жағынан ұқсас болып келеді.Алынған нәтижелербойынша SaussureaL.туысның өсімдіктерінің түрлері микро- және макроэлементтердің жоғары болуымен сипатталады. Олардың ішінде кальций, магний, калий және фосфор басым екенін атап өтуге болады.
РОЛЬ ИНТРАМЕДУЛЛЯРНОГО ОСТЕОСИНТЕЗА ПРИ ЛЕЧЕНИИ ПЕРЕЛОМОВ ПРОКСИМАЛЬНОГО ОТДЕЛА ПЛЕЧЕВОЙ КОСТИ (ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ)
Authors: АРГЫНБАЕВ Ж.К. , ДЖУМАБЕКОВ А.Т. , НАБИЕВ Е.Н. , ДОСМАИЛОВ Б.С. , АСКЕРОВ Р.А.
Published: January 2024

Лечение пациентов с переломами проксимального отдела плечевой кости остается актуальной проблемой современной травматологии и ортопедии. Для остеосинтеза таких переломов наиболее часто используются блокирующая пластина и внутрикостный стержень. Однако, как сообщают многих специалисты, что остеосинтез блокирующей пластиной нередко становятся причиной развития асептического некроза головки плечевой кости, псевдоартроза и миграции винтов. Установка пластины требует обширное рассечение мягких тканей, что может повредить питающие сосуды кости и привести к несращению или некрозу. Существует также повышенный риск повреждения подмышечного нерва, если пластина вводится с применением чрескожной техники. В этой связи перспективные исследования позволяют совершенствовать импланты как для накостного, так и внутрикостного остеосинтеза сложных переломов проксимального отдела плечевой кости. Цель данной работы является изучение преимущества метода интрамедуллярного остеосинтеза переломов проксимального отдела плечевой кости с использованием базы Scopus, PubMed, Google Scholar, Lilacs и Cuiden. Материалы и методы. В статье приведен анализ литературных источников, индексируемых в базах Scopus, PubMed, Google Scholar, Lilacs и Cuiden, посвященных исследованию метода интрамедуллярного остеосинтеза переломов проксимального отдела плечевой кости. Результаты. Мы структурировали в обзоре литературы импланты для интрамедуллярного остеосинтеза переломов проксимального отдела плечевой кости, основываясь на их преимущаства и фиксационные свойства. Выводы. Современная система интрамедуллярной фиксации переломов проксимального отдела плечевой кости является высокоэффективным методом, особенно при двух- трех, и некоторых четырехфрагментных переломах плечевой кости, обеспечивает ротационную стабильность перелома, малонвазивность вмешательства и предотвращает миграцию проксимальных винтов.
EONTICE EWERSMANNI BNG. ДӘРІЛІК ӨСІМДІГІНЕН АЛЫНҒАН ЖАҚПА МАЙЛАРДЫҢ ОҢТАЙЛЫ ТЕХНОЛОГИЯСЫ
Authors: МӘДЕН Н. , ОМИРЗАКОВА Н.К. , КИЕКБАЕВА Л.Н. , ДАТХАЕВ У.М. , САДЫКОВ Б.Н. , ТУРСЫНБЕКОВА А.Е.
Published: January 2024

Бұл мақалада аз зерттелген ө⁪сімдіктің т⁪үрі бөріқарақат (Berberidáceae) т⁪ұқымдасына жататын, Эверсман т⁪орсылдағы (Leontice E⁪wermanni Bunge)⁪ өсімдігінен алынған жақпа майлардың рецепті мен жасалу технологиясы берілген. Фармацевтика с⁪аласының маңызды міндеттерінің бірі дәрілік өсімдік шикізатын ұ⁪тымды п⁪айдалану болып т⁪абылады.
ОБЗОР ФАРМАЦЕВТИЧЕСКОГО РЫНКА ИНГАЛЯЦИОННЫХ ЛФ И ЛФ ДЛЯ РАССАСЫВАНИЯ, ПРЕДСТАВЛЕННЫХ В КАЗАХСТАНЕ
Authors: МАНАСОВ Н.К. , ДАТХАЕВ У.М. , МАХАТОВА Б.Г.
Published: January 2024

Анализ фармацевтического рынка РК показал положительную динамику в госпитальном сегменте, однако основной объем продукции реализуется через аптечные организации – ритейл продажи. Лидерами рынка являются ЛС и БАДы зарубежных производителей. Однако стоит отметить, что в Казахстане есть все необходимые ресурсы для производства фармацевтической продукции с конкурентными преимуществами. Особенное внимание следует обратить на препараты для лечения заболеваний респираторной системы, представленные на рынке в виде таких лекарственных форм, как спреи, аэрозоли, таблетки и пастилки для рассасывания. Данное направление остается за представителями зарубежных компаний. Общий объем ЛФ за 2022 года превысил 40 млн долларов США, что говорит о коммерческой привлекательности производства ингаляционных и ЛФ для рассасывания. В нашей стране есть ряд научных учреждений, которые занимаются изучением фитохимического состава и разработкой состава лекарственных препаратов, БАДов из лекарственных растений, произрастающих на территории Казахстана. При этом есть исследования с доказанной фармакологической эффективностью в отношении распространённых заболеваний. Следующий и главный шаг – привлечь инвестиций на этапе серийного производства и маркетингового продвижения на фармацевтическом рынке РК.
ANALYSIS OF THE PHARMACEUTICAL MARKET OF HEPATOPROTECTIVE MEDICINES IN THE REPUBLIC OF KAZAKHSTAN
Authors: KAZYBEK A.R. , TLEUBAYEVA M.I.
Published: January 2024

In accordance with the data of the State Register of Medicines of the Republic of Kazakhstan for 2023, the range of registered hepatoprotectors was analyzed. A comprehensive analysis of medicines registered in the state register by trade name, place of manufacture, country of origin, dosage form was carried out. According to the data of the State Register of Medicines of the Republic of Kazakhstan, 7544 medicines have been registered in the pharmaceutical market of the Republic of Kazakhstan. Among them, hepatoprotective drugs are represented under 78 trade names (CA), of which 6 (8%) are accounted for by domestic manufacturers.
THE ROLE OF IL1RL1(SST2) IN MYOCARDIAL STRESS AND NON-ADAPTIVE REMODELING DEVELOPMENT OF HIGH PHYSICAL ACTIVITY INDIVIDUALS
Authors: BAURZHAN M.B. , SAGANDYKOVA N.S. , ABZALIEV K.B. , AKHMETOVA K.S. , MUSIMKHAN M.K. , ABSATAROVA K.S.
Published: January 2024

Sudden cardiac death (SCD) remains one of the most pressing global health problems. The United States National Young Athlete WBC Registry data show a progressive increase of SCD over the past 2.5 decades, averaging 6% per year. Despite this, there are no SCD statistics in the Republic of Kazakhstan. To study the early SCD predictors is one of the urgent tasks of modern healthcare. This review discusses the modern biomarker IL1RL1(ST2) used to diagnose SCD, myocardial fibrosis, and heart failure.
КӘДІМГІ ЖЕБІРШӨП (THYMUS VULGARIS L.) ЭФИР МАЙЫМЕН КОСМЕТИКАЛЫҚ КРЕМ-ГЕЛЬДІ АЛУ ЖӘНЕ САПА СПЕЦИФИКАСЫН ЖАСАУ
Authors: КАНТУРЕЕВА А.М. , АЛИМОВА У.С. , ШУЛЕНОВА Г.К. , ЕЛЕКЕН Г.К. , БАЙСЕИТОВА А.М. , РУЗУВАНОВА А.Н.
Published: January 2024

Көптеген косметикалық өнімдерді қолдану арқылы тері проблемаларын жоюға болады. Қазіргі таңда бет терісіне күтім жасауға арналған өнімдердің түрлері бар: құрғақ, қалыпты, аралас және тіпті майлы бет терісіне арналған деп бөлінеді. Бүгінгі таңда табиғи косметикалық өнімдеріне, органикалық заттарға деген қызығушылық қайта жандануда. Косметикалық тәжірибеде қолданылатын биологиялық белсенді заттар тобының басым бөлігін шығу тегі табиғи өнімдерді құрайды.
ОЦЕНКА ВЛИЯНИЯ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОГО ВМЕШАТЕЛЬСТВА НА ЗНАНИЯ, ПРАКТИКУ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ДОКАЗАТЕЛЬНОЙ МЕДИЦИНЫ И БАРЬЕРЫ СРЕДИ РЕЗИДЕНТОВ СЕМЕЙНОЙ МЕДИЦИНЫ: КВАЗИЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНОЕ ДО И ПОСЛЕ ИССЛЕДОВАНИЕ
Authors: КОШМАГАНБЕТОВА Г.К. , ЖАМАЛИЕВА Л.М. , АБЕНОВА Н.А. , ДИЛЬМАГАМБЕТОВА Г.С. , БЕГАЛИНА Д.Т. , ЕСЕНГАЛИЕВА И.Е.
Published: January 2024

Доказательная медицина (ДМ) призвана объединить лучшие научные данные с нашим клиническим опытом, обстоятельствами и уникальными ценностями нашего пациента. Врачи последипломного образования находятся на переднем крае оказания медицинской помощи, и все медицинские учреждения должны стремиться выпускать практикующих ДМ. Цель: оценить влияние образовательного вмешательства на знания, практику использования доказательной медицины и барьеры среди резидентов по специальности «Семейная медицина». Методы: проведено квази-экспериментальное сравнительное исследование до и после одной группы. Для сбора данных от 14 врачей-резидентов, использовалась онлайн-анкета, основанная на доказательствах (EBMQ) для оценки знаний, практики и препятствий на пути внедрения доказательной медицины в первичную медико-санитарную помощь, заполненная самостоятельно. Исследование проводилось в период с октября 2021 г. по ноябрь 2021г. Тест χ2 МакНемара был использован для выявления различий между переменными до и после образовательного вмешательства. Результаты: 14 резидентов ответили на вопросы анкеты, доля ответивших составила 66,6%. Участники продемонстрировали невысокий уровень осведомленности о ресурсах и статистических терминах, используемых в ДM. После вмешательства резиденты стали более чаще использовать в качестве источников информации журнальные статьи, клинические руководства, онлайнбазы данных (PubMed, Cochrane и TRIP), медицинские сайты и реже использовать учебники, общие базы данных (например, Google, Википедия), социальные сети, коллег. Отмечено статистически значимое понимание термина отношение шансов после семинара ДМ. Основными барьерами для практики ДМ являются отсутствие навыков критической оценки, нехватка времени на чтение статей, трудности с доступом к источникам информации. Выводы: Отношение резидентов к ДМ хорошее, но навыки и практика не на высоте. Обучение ДМ незначительно улучшает знания резидентов, но не навыки, отношения или поведение. Следует включить обучение навыкам ДМ с интеграцией ДМ в клиническое обучение.
КӘДІМГІ АНИС (PIMPINELLA ANISUM L.) ЭФИР МАЙЫ НЕГІЗІНДЕ ҚОЛҒА АРНАЛҒАН НӘРЛЕНДІРГІШ КРЕМДІ ЖАСАУ ЖӘНЕ САПАСЫН БАҒАЛАУ
Authors: КАНТУРЕЕВА А.М. , МАЛИКОВА Ж.А. , ШУЛЕНОВА Г.К. , ЕЛЕКЕН Г.К. , БАЙСЕИТОВА А.М. , РУЗУВАНОВА А.Н.
Published: January 2024

Қолға арналған косметикалық кремдер бүгінгі таңда қажетті косметикалық құралдардың бірі, өйткені қол терісі қорғалмаған және суықтан, судан, тұрмыстық химия және басқа да сыртқы ортаның қолайсыз факторлардың әсерінен көп зардап шегеді. Сондықтан қазіргі заманғы қол күтімі өнімдерді жасауда теріні нәрлендіретін, ылғалдандыратын және қорғайтын компоненттер көп қолданылады. Бұл мақалада Кәдімгі анис (Pimpinella anisum L.) тұқымдарынан Гинзберг аппаратында гидродистилляция әдісімен эфир майы алынды және оның негізінде қолға арналған нәрлендіретін кремнің оңтайлы құрамы мен технологиясы жасалды, алынған үлгілерге сапалық бақылау жүргізілді. Кремнің 9 үлгісі алынды және органолептикалық, физика-химиялық көрсеткіштер бойынша сыналды: коллоидтық тұрақтылығы, термостабильділігі, рН көрсеткіші. Сапасын сынау нәтижесінде стандартта берілген шектерге сәйкес № 9-шы үлгі болды.
ПРОГНОЗИРОВАНИЕ И ПРОФИЛАКТИКА ПРЕЖДЕВРЕМЕННЫХ РОДОВ ПРИ ОДНОПЛОДНОЙ БЕРЕМЕННОСТИ. (ЛИТЕРАТУРНЫЙ ОБЗОР)
Authors: КАБЫЛ Б.К. , БУРИБАЕВА Ж.К. , БИЛИБАЕВА Г.Ж.
Published: January 2024

Преждевременные роды (ПР) являются одной из ведущих причин перинатальной заболеваемости и смертности. Преждевременные роды (ПР) являются одним из самых важных вопросов проблемы охраны здоровья матери и ребенка, так как определяют уровень перинатальной заболеваемости и смертности, состояние здоровья детей. Общая заболеваемость ПР составляет около 10-15%. Цель исследования: обзор различных методов прогнозирования преждевременных родов у одноплодных беременных женщин и в ситуациях угрозы преждевременных родов. Стратегия поиска: Был проведен анализ полнотекстных источников в базах Google Scholar, The Cochrane library, Web of Science, Pud Med. Глубина поиска составила 10 лет с 2012 по 2022 годы. Мы включили исследования по прогнозированию преждевременных родов у при одноплодной беременности. Критерии включения: полные версии статьи рандомизированных и когортных исследований, отчеты, диссертации, протоколы. Критерии исключения: авторефераты, статьи, научные публикации описывающие единичные случай, резюме докладов.. Результаты и выводы. Обнаруженные опубликованные исследования содержали модели для раннего прогнозирования преждевременных родов и неблагоприятных материнских и перинатальных исходов. Модели для прогнозирования преждевременных родов на основе материнских факторов, длины шейки матки и акушерского анамнеза в первом триместре беременности являются ценным направлением исследований. Тем не менее, точность прогнозирования все еще нуждается в исследований. Успешное прогнозирование, профилактика и лечение преждевременных родов оказывает значительное влияние на перинатальный исход, расходы на здравоохранение и качество жизни. Поскольку причина преждевременных родов до сих пор остается загадкой, трудно успешно прогнозировать, предотвращать и лечить преждевремннные роды.
ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ БАЛАЛАРЫНЫҢ АТАЛЫҚ ҰРЫҚ БЕЗІ АУРУЛАРЫНЫҢ ЭПИДЕМИОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ СЕБЕПТЕРІ
Authors: БАЙЗАКОВА Б.Ү. , ОСПАНОВА Э.Н. , НАРЫМБЕТОВА Т.М. , ЖУМАБЕКОВА Р.Б. , ТАСТЕМИРОВА Б.Т. , КҮНЕШОВ Қ.Р.
Published: January 2024

Мақалада Түркістан облысында тұратын балалардағы аталық ұрық безі ауруларының таралуын, динамикасын және аймақтық себептерін зерттеу жайында айтылады. Зеріттеу материалдары және әдістеріне гигиеналық, клиникалық және статистикалық әдістер қолданылды. Аурушаңдық көрсеткіштерінің ұзақ мерзімді динамикасын бағалау кезінде орташа жылдық өсу қарқыны есептелді. Аурулардың эпидемиологиялық қауіптілігінің рейтингтік көрсеткіштері негізінде картаға түсіру жүргізілді. Медициналық тексеру үшін балалар популяциясын таңдау рандомизация элементтері бар селективті әдіспен және кездейсоқ сандар генераторының компьютерлік бағдарламасын пайдалану арқылы жүзеге асырылды. Түркістан облысының тұрғындарына сауалнама жүргізілді. Нәтижелер 2018–2022 жылдардағы Түркістан облысы балаларындағы аталық ұрық безінің ауруларымен аурушаңдығын талдау нәтижелері берілген. Балалардағы аталық ұрық безі ауруларының айқын өсу тенденциясымен сипатталатыны анықталды. Қолайсыз болжам есептелді: алдағы бес жылда аталық ұрық безінің тума ақаулары балалар арасында 3 есеге, жасөспірімдерде 2 есеге артуы күтілуде; гидроцеле - 2,5 есе. Балалардағы аталық ұрық безі ауруларының даму себептері: туа біткен ақауларының жоғары жиілігі, қолайсыз антропогендік жағдай және кейбір аймақтардағы ауа-райы-климаттық жағдайлар, дұрыс тамақтанбау, сумен жабдықтау жүйелеріндегі жұмсақ минералды су, медициналық тексерулердің уақытында болмауы, көптеген биогенді элементтердің жетіспеушілігінен болып жатады. Аурушаңдық туралы объективті мәліметтерді білу неонатальды скрининг үшін болжамды бағалау кестелерін пайдалана отырып, Түркістан облысында қауіп топтарын қалыптастыру және аталық ұрық безінің патологиясын ерте анықтау бойынша ғылыми бағдарламаны іске асыруға қатысты негізделген басқару шешімдерін қабылдауға мүмкіндік берді.
ФАКТОРЫ РИСКА ЭКСТРАКРАНИАЛЬНОГО СТЕНОЗА СОННЫХ АРТЕРИЙ (ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ)
Authors: САДУАКАС А.Е. , КУРАКБАЕВ К.К. , БАЙМУРАТОВА М.А. , КУРАКБАЕВ Е.Б. , НУСИПОВ Т.К. , ТУРЕХАНОВА А.Д.
Published: January 2024

Экстракраниальные стенозы сонных артерий занимают наиболее актуальную проблему в структуре заболеваний систем кровообращения в виду с острым течением, быстрым прогрессированием до ишемического инсульта, что оказывает серьезное влияние на здоровье и качество жизни пациентов всех возрастных групп. Они также являются одной из важных причин инвалидности и смертности во всем мире. Поэтому раннее выявление, своевременное лечение и профилактика экстракраниальных стенозов сонных артерий имеют большое значение в деятельности системы здравоохранения. Целью явилось обобщение сведений литературы о факторах риска, приводящих к экстракраниальному стенозу сонных артерий. Материалы и методы: Нами был проведен аналитический обзор источников в открытом доступе из научных баз данных Google Scholar, Scopus, Web of Science, PubMed, e-library за последние 10 лет (2013-2023 гг.). Публикации, включенные в обзор литературы, были полнотекстовые статьи на русском и английском языках. Всего было проанализировано 175, из них цели исследования и критериям включения соответствовали 48. Результаты: В данной обзорной статье подробно описаны факторы риска, способствующие развитию экстракраниальному стенозу сонных артерий. Отмечено что экстракраниальный стеноз сонных артерий развивается с увеличением возраста, при чем ему больше подвержены мужчины чем женщины. Основным этиологическим фактором развития стеноза сонных артерий является атеросклероз. Определены ведущие анамнестические факторы риска развития экстракраниального стеноза сонных артерий. Рассмотрена категория пациентов с бессимптомным течением стеноза артерий, которые ввиду отсутствия лечения подвержены высокому риска развития инсульта. Заключение: По результатам проанализированных сведений научной литературы, считаем, что для дополнения теоретических основ экстракраниальных стенозов сонных артерий следует расширить изучение факторов риска развития патологического процесса, приводящего к ишемическому инсульту. Вместе с тем представленная информация позволит обогатить, в перспективе, прикладные знания для врачей ПМСМ и стационаров с целью улучшения ранней диагностики и профилактики сердечно-сосудистых заболеваний.
ОПЫТ ПРИМЕНЕНИЯ ЧЕТЫРЕХКОМПОНЕНТНОГО ПОЛИФИТОВОГО МАСЛА В КОМПЛЕКСНОМ ЛЕЧЕНИИ ЗАБОЛЕВАНИЙ СЛИЗИСТОЙ ОБОЛОЧКИ РТА
Authors: ВАЛОВ К.М. , КЕЛЕКЕ А.С. , КОПБАЕВА М.Т. , ОМАРОВА Б.А. , САГАТБАЕВА А.Д.
Published: January 2024

Провели сравнение результатов лечения пациентов с различными эрозивными поражениями слизистой полости рта с использованием стандартного лечения и комплексной терапии с растительным средством «Fitoleum® Масло для десен и зубов» (МДЗ), которое представляет собой четырехкомпонентное полифитовое масло на основе облепихового масла, экстрактов зверобоя, крапивы и листьев грецкого орех. В исследование включены данные 32 пациентов с различными эрозивными поражениями слизистой полости рта: рецидивирующими афтами полости рта, хроническим рецидивирующим герпетическим стоматитом и травматическими поражениями слизистой оболочки рта (Стоматит и другие родственные поражения по МКБ-10). Семнадцать пациентов получали лечение согласно протоколу ведения заболевания в комплексе с растительным средством, тогда как 15 пациентов явились контрольной группой. Анализ клинических результатов показал, что в группе применявшей МДЗ наблюдалась значительно более быстрая эпителизация эрозий, купирование воспалительного процесса и уменьшение болевого симптома. Таким образом, комплексная терапия с применением МДЗ может способствовать более эффективному и быстрому лечению поражений слизистой оболочки рта, а также снижению частоты рецидивов.