Seismic stratigraphy of the off-shore Cenozoic basins of the NW Aegean Sea
Authors: Βαρέσης Αλέξανδρος 
Published: January 2022

Η παρούσα διδακτορική διατριβή με τίτλο «Σεισμική Στρωματογραφική Μελέτη των Καινοζωικών Θαλάσσιων Ιζηματογενών Λεκανών του ΒΔ Αιγαίου» σχετίζεται με την μελέτη της σεισμικής στρωματογραφίας των Καινοζωικών θαλάσσιων λεκανών στην ευρύτερη περιοχή του βορειοδυτικού Αιγαίου με βάση τη χρήση πολυκάναλων σεισμικών ανάκλασης. Οι δύο βασικές περιοχές ενδιαφέροντος, στις οποίες εστίασε η μελέτη αποτελούν την Τάφρο του Βορείου Αιγαίου, καθώς και την θαλάσσια λεκάνη του Στρυμονικού Κόλπου (σ.σ., Κόλπος του Ορφανού). Τα βασικά στάδια της έρευνας στηρίχθηκαν στην εκτενή βιβλιογραφική επισκόπηση και στην επεξεργασία, ερμηνεία, ανάλυση και σύνθεση δύο βάσεων δεδομένων (σ.σ., ένα για την εκάστοτε περιοχή ενδιαφέροντος) από δυσδιάστατα πολυκάναλα σεισμικά προφίλ ανάκλασης. Η διαχείριση και επεξεργασία των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με την χρήση του λογισμικού DUG Insight™ όπως χορηγήθηκε από την εταιρεία Down Under Geosolutions (DUG). Η μελέτη της Τάφρου του Βορείου Αιγαίου, στηρίχθηκε σε 11 πολυκάναλα προφίλ σεισμικής ανάκλασης (βαθιάς διείσδυσης). Λόγω της γεωμετρίας των δεδομένων καθώς και της περίπλοκης φυσιογραφίας της τάφρου, η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε τέσσερεις υπό – περιοχές: α) το νότιο όριο του Θερμαϊκού Κόλπου, β) τις δυτικές Σποράδες, γ) την περιοχή νότια των χερσονήσων της Σιθωνίας και του Άθω και δ) τις ανατολικές Σποράδες. Η σεισμική – στρωματογραφική μελέτη των τεσσάρων υπό-περιοχών εντός της τάφρου εντόπισε συνολικά οχτώ σεισμικά πακέτα. Στοιχεία τεσσάρων ερευνητικών γεωτρήσεων στις περιοχές του Θερμαϊκού Κόλπου και της Χερσονήσου της Κασσάνδρας, χρησιμοποιήθηκαν για των συσχετισμό των πακέτων και την σχετική χρονολόγηση τους από το Παλαιογενές μέχρι το Τεταρτογενές. Ο εντοπισμός και μερική χαρτογράφηση του Ολιγοκαίνου και Ηωκαίνου περιορίζεται στο νότιο περιθώριο του Θερμαϊκού. Παράλληλα η μερική, ασύμφωνη εξάπλωση των Κ – Μ. Μειοκαινικών σειρών είναι εμφανής. Σε αντίθεση με την περιοχή του Θερμαϊκού, στις υπόλοιπες περιοχές η χαρτογράφηση περιορίζεται μέχρι το Άνω Μειόκαινο. Κατά μήκος της τάφρου, εντοπίζονται αλλαγές στον χαρακτήρα των σεισμικών φάσεων ανάμεσα στα στρωματογραφικά πακέτα, οι οποίες σχετίζονται με τεκτονικές διεργασίες όσο και διαφορετικά περιβάλλοντα απόθεσης. Χαρακτηριστική διαφοροποίηση παρουσιάζει το πακέτο του Άνω Μεικαίνου μεταξύ του δυτικού και ανατολικού περιθωρίου της περιοχής μελέτης με πιθανή απόθεση εβαποριτικών σχηματισμών νότια της χερσονήσου του Άθω. Η χαρτογράφηση τριών ρηξιγενών δομών στο ΒΔ και ΝΔ περιθώριο παρουσιάζεται. Επιπλέον η έντονη παραμόρφωση των σχηματισμών των Α. Μειοκαινικών – Πλειοκαινικών πακέτων στο νοτιοδυτικό άκρο της τάφρου, συσχετίζεται με τη προέλαση του δεξιόστροφου ρήγματος οριζόντιας μετατόπισης της Ανατολίας στο Βόρειο Αιγαίο. Για τη μελέτη του Στρυμονικού Κόλπου, χρησιμοποιήθηκαν αντίστοιχα 8 πολυκάναλα προφίλ σεισμικής ανάκλασης. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε η επεξεργασία και ψηφιοποίηση τριών εκτυπωμένων προφίλ, τα οποία ενίσχυσαν τη σεισμική ερμηνεία της περιοχής. Όπως και στην περίπτωση της Τάφρου του Βορείου Αιγαίου, η λιθοστωματογραφία τριών ερευνητικών γεωτρήσεων χρησιμοποιήθηκε για τον συσχετισμό και την σχετική χρονολόγηση των τεσσάρων σεισμικών πακέτων που χαρτογραφήθηκαν. Συνολικά, η λεκάνη εκτείνεται στο ΒΔ-ΝΑ άξονα και η εξέλιξη της εμφανίζει ασύμμετρη ανάπτυξη. Οι δυτικές περιοχές χαρακτηρίζονται από λεπτότερα πακέτα, που σταδιακά αυξάνονται προς τα βορειοανατολικά και νοτιοανατολικά ενώ εντοπίζονται πλευρικές αλλαγές στις σεισμικές φάσεις των σχηματισμών. Στο ανατολικό περιθώριο της λεκάνης εντοπίζονται παρόμοιοι εβαποριτικοί σχηματισμοί με τη λεκάνη του Πρίνου, ενώ η έντονη καταβύθιση της λεκάνης και η παράλληλη πλήρωση της κατά το Τεταρτογενές είναι εμφανής.