Σύγκριση των βιολογικών δράσεων φυσικών προϊόντων διατροφής
Authors: Φίλιου Δήμητρα 
Published: August 2021

Τα απαραίτητα ιχνοστοιχεία Zn, Cu, αποτελούν κομβικά στοιχεία για την ανάπτυξη και την υγεία του ανθρώπινου οργανισμού. Συμμετέχουν στην ολοκλήρωση της αναπαραγωγικής διαδικασίας, τη σύνθεση κατεχολαμινών και την ανάπτυξης του ΚΝΣ. Τα πρώτα έτη της εφηβείας είναι ένα κρίσιμο στάδιο σωματοδιανοητικής ανάπτυξης το οποίο εξαρτάται καθοριστικά από τη διατροφή. Τα μεταλλικά ιχνοστοιχεία Zn και Cu, απαντούν στα τρόφημα με ένα μεγάλο εύρος συγκεντρώσεων, η βιοδιαθεσιμότητά τους όμως εξαρτάται από τα υπόλοιπα συστατικά των τροφίμων. Η διατροφική επάρκεια σε απαραίτητα ιχνοστοιχεία αποτελεί παράγοντα ανάπτυξης λειτουργιών-δομών του ΚΝΣ που σχετίζονται με τη μνήμη το συναίσθημα και τις δεξιότητες. Τα ενδιάμεσα γεύματα (σνακ) τα οποία καταναλώνονται ευρέως από τους εφήβους επιδεικνύουν συχνά πτωχούς δείκτες διατροφικής αξίας καθώς αρκετά από αυτά αποδίδουν πολλές θερμίδες αλλά ελλειματικές ποσότητες ιχνοστοιχείων όπως Zn και Cu. Η μειωμένη πρόσληψη των ανωτέρω μετάλλων δύναται να οδηγήσει σε διαταραχές της ρύθμισης πρόσληψης της τροφής και του σωματικού βάρους μέσω μηχανισμών που πρόσφατα διαπιστώθηκε ότι συνδέουν τη λεπτίνη και την ινσουλίνη με υποθαλαμικές λειτουργίες ρύθμισης πείνας-κορεσμού. Επίσης η αναπαραγωγική ωρίμανση εξαρτάται από τα δύο μέταλλα καθώς ρυθμίζουν νευροενδοκρινικές λειτουργίες του άξονα υποθαλάμου-γονάδων.Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν:1. Η διερεύνηση της ποιότητας των σνακ, κυρίως ως προς τα απαραίτητα ιχνοστοιχεία Zn,Cu , που διατίθενται στα σχολικά κυλικεία και το ελεύθερο εμπόριο. 2. Η καταγραφή των διατροφικών συνηθειών των μαθητών ηλικίας 12-15 ετών. 3.Η εκτίμηση της ανάπτυξης των ως άνω μαθητών βάσει σωματομετρικών δεικτών και συναρτήσει του φορτίου σώματος σε Zn,Cu. 4. Η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ σχολικής επίδοσης και φορτίου σώματος σε Zn,Cu των μαθητών.Τροφικά δείγματα σνακ από τα σχολικά κυλικεία και το ελεύθερο εμπόριο συνελέγησαν και ταξινομήθηκαν σε κατηγορίες (Επεξεργασμένα-Παραδοσιακά), αναλύθηκαν ως προς το περιεχόμενό τους σε Zn και Cu και υπολογίστηκε η ενεργειακή απόδοσή τους. Βάσει ερωτηματολογίων που συμπληρώθηκαν από τους μαθητές εντός σχολείου συνελέγησαν και επεξεργάστηκαν πληροφορίες που αφορούσαν: 1. Αριθμό σνακ σε τεμάχια , 2.Περιεχόμενο Zn,Cu (μg/τεμχ), και θερμίδων (Kcal/τεμχ) , 3. Εκατοστιαία συνεισφορά τους ως προς τις ημερήσιες συστάσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης και 4. Πυκνότητα των ιχνοστοιχείων Zn και Cu (μg/Kcal), Από την ανάλυση των δειγμάτων του τριχωτού της κεφαλής των μαθητών εκτιμήθηκαν οι συγκεντρώσεις Zn, Cu ως δείκτη φορτίου σώματος στα απαραίτητα ιχνοστοιχεία συγκρίθηκαν τα επίπεδα Zn, Cu μεταξύ των δύο φύλων, συσχετίσθηκαν με το ΔΜΣ, την κατανάλωση σνακ και τη σχολική επίδοση των μαθητών. Τα συμπεράσματα της έρευνας ήταν τα εξής:1.Τα παραδοσιακά σνακ επιδεικνύουν καλύτερους δείκτες διατροφικής αξίας από τα επεξεργασμένα (Znd, Cud) . 2.Οι μαθητές με υψηλή σχολική επίδοση έχουν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερη (p<0,00) συγκέντρωση Zn στο τριχωτό της κεφαλής από τους μαθητές με χαμηλή σχολική επίδοση. 3. Τα ιχνοστοιχεία Zn και Cu από τα σνακ, όπως φαίνεται από τις αναλύσεις του τριχωτού της κεφαλής για αυτά τα μέταλλα δεν είναι βιοδιαθέσιμα.