Η σχέση της πολιτικής δικονομίας και της δικονομίας του συμβουλίου της επικράτειας
Authors: Καστανάς Ιωάννης 
Published: September 2021

Οι δικονομικοί κανόνες αποτελούν τον θεματοφύλακα της πραγμάτωσης των ουσιαστικών κανόνων δικαίου σε σημείο ώστε όσο αρτιότερα δομούνται οι δικονομικοί κανόνες τόσο λυσιτελέστερα προστατεύονται τα ουσιαστικά δικαιώματα. Η διαπίστωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη αξία στον χώρο του διοικητικού δικονομικού δικαίου όπου το διακύβευμα είναι ο έλεγχος της Δημόσιας Διοικήσεως. Η παρούσα εργασία συνιστά μια απόπειρα συμβολής στην ερμηνεία του άρθρου 40 ΠΔ 18/1989 και μέσω αυτής μια προσπάθεια κατανοήσεως της σχέσεως των δύο δικονομιών: της πολιτικής και της δικονομίας του Συμβουλίου της Επικρατείας. Λογικό και νομικό προαπαιτούμενο του θέματος είναι η αρχή του δυαδισμού της Δικαιοσύνης όπως αυτή θεσπίζεται στο Σύνταγμα και για όσο αυτή διατηρείται. Διαπιστώνεται ότι η διάκριση των δικαιοδοσιών έχει οργανικό χαρακτήρα και η συνταγματική επιταγή επιτάσσει και εξαντλείται στη θέσπιση διακριτών κλάδων δικαστηρίων. Συνεπώς, το Σύνταγμα δεν απαγορεύει ενοποίηση δικονομικών κανόνων αρκεί να οργανώνονται διακριτοί κλάδοι δικαστηρίων. Λόγω της ιδιαίτερης φύσεως του ποινικού δικαίου (ουσιαστικού και δικονομικού) αυτό επιβάλλεται να εξαιρεθεί από την ενδεχόμενη ενοποίηση. Επιχείρημα υπέρ της ενοποιήσεως εξάγεται από το Σ 94 παρ.3 καθώς αφού το Σύνταγμα επιτρέπει το μείζον (ενιαία δικαιοδοσία) επιτρέπει και το έλασσον (ενοποίηση δικονομικών κανόνων). Το Σ 94 παρ.1. ευνοεί χωρίς να επιβάλλει τη θέσπιση ενιαία δικονομίας ρυθμίζοντας ενιαία τα δικαστήρια που απαρτίζουν την διοικητική δικαιοδοσία. Ορίζοντας τα σχετιζόμενα ζητήματα αφενός εξετάζεται ο ΚΠολΔ με έμφαση στη διαγνωστική δίκη και όπου κρίνεται απαραίτητο στην εκουσία δικαιοδοσία και τα ασφαλιστικά μέτρα ενώ απουσιάζει η αναγκαστική εκτέλεση. Η διεθνής και ευρωπαϊκή ενοποίηση της πολιτικής δικονομίας εξετάζεται υπό το πρίσμα της νομολογίας ad hoc και in concreto.Μέρος της εξέτασης αποτελεί και ο Οργανισμός Δικαστηρίων. Στην παραπάνω επιλογή, όπως είναι φανερό, υποκρύπτεται το ίδιο το άρθρο 40 ΠΔ 18/1989 Η προγενέστερη πολιτική δικονομία χρησιμοποιείται μόνο στο μέτρο που η υπό την ισχύ της παραχθείσα νομολογία διατηρείται σε ισχύ..Ως προς την επιλογή του έτερου μέρος συσχετισμού της δικονομίας του ΣτΕ σε σχέση με τα άλλα μέρη της διοικητικής δικονομίας εν ευρεία εννοία πρέπει να παρατηρηθούν τα ακόλουθα:αποτελεί διαχρονικά ατελή δικονομία παραπέμπουσα για συμπλήρωση στη πολιτική δικονομίαΤο Στε αποτελεί το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας και θεματοφύλακα της αρχής της νομιμότηταςΛειτουργεί ως ακυρωτικό, αναιρετικό και δικαστήριο ουσίαςΗ δικονομία του εφαρμόζεται και σε άλλα δικαστήρια (ακυρωτικά ΔΕφ και ΔΠρωτ. Και συμπληρώνει τον Ν. 4412/2016 [και τον προγενέστερο 3886/2010] για τις δημόσιες συμβάσειςΟ ΚΠολΔ για το δικονομικό δίκαιο είναι ό,τι ο ΑΚ για το ουσιαστικό δίκαιο.Η νομοθετική ρύθμιση του άρθρου 40 έχει επηρεάσει και τις δικονομίες άλλων δικαστηρίων ( λχ. ΑΕΔ, ΕλΣυν) τα οποία υιοθέτησαν παρόμοιο σύστημα συμπληρώσεως της δικονομίας τους.Αυτός ο επηρεασμός επέβαλε την συνοπτική παρουσίαση των επίμαχων αυτών άρθρων για να τεθούν σε σύγκριση με το άρθρο 40 σε ενδεχόμενη περίπτωση αναμορφώσεως του.Από όλες τις πιθανές βάσεις συσχετισμού πολιτικής δικονομίας και δικονομίας του ΣτΕ επιλέχθηκε το άρθρο 40 διότι συνιστά ιδανικό κριτήριο για να αποτελέσει το θεμέλιου του συσχετισμού μεταξύ της πολιτικής δικονομίας και της δικονομίας του Συμβουλίου της Επικρατείας. Αποτελεί τη διάταξη του θετού δικονομικού δικαίου η οποία ρυθμίζει τη διάχυση της πολιτικής δικονομίας στη δικονομία του ΣτΕ καθορίζοντας τους όρους και τις προϋποθέσεις αυτής της ανάλογης εφαρμογής. Αναδεικνύεται έτσι σε ένα στέρεο μέσο προκειμένου να ερευνηθεί η σχέση των δικονομιών διότι η ίδια η διάταξη θέτει τα όρια της έρευνας ώστε να μη πελαγοδρομήσει σε ατέρμονες συγκρίσεις.Θεωρείται δεδομένο και προαπαιτούμενο το κοινό δικονομικό δίκαιο και διαπιστώνεται ότι η πρώτη μορφή σχέσεως των δύο δικονομιών η οποία αποτελεί ερμηνευτικό οδηγό για το ίδιο το άρθρο 40 είναι η ταύτιση των ρυθμίσεων που τις αφορούν. Επιπλέον, η έρευνα εστιάζεται κατευθείαν στο άρθρο 40 και εκκινεί μετά την αποκρυστάλλωση της δικαιοδοσίας και της αρμοδιότητας.