Ανίχνευση - ανάλυση πολυμορφισμών και μεταλλάξεων των γονιδίων TAU, GSK3B και LRRK2 σε ασθενείς με νόσο Parkinson από τη Β. Ελλάδα
Authors: Καλινδέρη Καλλιρρόη 
Published: January 2014

Η νόσος του Parkinson είναι η δεύτερη πιο συχνή νευρολοεκφυλιστική ασθένεια προσβάλλοντας περίπου 1-2% του πληθυσμού άνω των 65 ετών. Αν και η αιτιολογία της νόσου είναι ακόμα άγνωστη το γενετικό υπόβαθρο της νόσου έχει καταγραφεί. Σκοπός της παρούσης εργασίας ήταν να διερευνήσει περαιτέρω το γενετικό υπόβαθρο της σποραδικής νόσου του Parkinson, μελετώντας γενετικούς πολυμορφισμούς/μεταλλάξεις στα γονίδια tau, GSK3beta και LRRK2. Προκειμένου να διερευνηθεί αν οι πολυμορφισμοί στο γονίδιο tau και/ή GSK3beta ενισχύουν την πιθανότητα εκδήλωσης της νόσου πραγματοποιήθηκε μελέτη συσχέτισης στον Ελληνικό πληθυσμό σε δείγμα 196 ασθενών και 163 υγιών ατόμων. Στην παρούσα μελέτη, ο απλότυπος MAPT H1 αντιπροσωπεύεται από ένα έλλειμμα 238bp στο ιντρόνιο 9 του γονιδίου tau το οποίο προσδιορίστηκε με τη μέθοδο PCR. Οι πολυμορφισμοί tau rs242562 και tau rs2435207 εξετάστηκαν επίσης ως μέρος του απλοτύπου MAPT H1, με τη μέθοδο PCR&RFLP. Η μέθοδος PCR&RFLP χρησιμοποιήθηκε και για την μελέτη των πολυμορφισμών rs334558 and rs6438552 στο γονίδιο GSK3beta και της μετάλλαξης G2019S στο γονίδιο LRRK2. Η σύγκριση της κατανομής συχνοτήτων των γονοτύπων και των απλοτύπων στις δύο ομάδες έγινε με τη δοκιμασία χ², ενώ για την ανάλυση απλοτύπων χρησιμοποιήθηκαν τα προγράμματα Haplo.score και PHASE ver.2.1. Στην παρούσα μελέτη βρέθηκε ότι ο απλότυπος Η1 υπεραντιπροσωπεύεται στους ασθενείς με Parkinson σε σχέση με την υγιή ομάδα ελέγχου (Ρ=0,003). Ο υποαπλότυπος G-A των πολυμορφισμών rs242562 και rs2435207 συσχετίστηκε επίσης με την νόσο (P=0,017). Καμία συσχέτιση δε βρέθηκε μεταξύ του πολυμορφισμού rs6438552 GSK3beta και της νόσου του Parkinson, ενώ ο γονότυπος C/C του πολυμορφισμού rs334558 GSK3beta βρέθηκε να έχει προστατευτικό ρόλο (Ρ=0,0005). Από την ανάλυση απλοτύπων προέκυψε ότι ο απλότυπος T-T των GSK3beta πολυμορφισμών υπεραντιπροσωπεύεται στους ασθενείς με Parkinson σε σχέση με τα υγιή άτομα (P=0,001) και η συσχέτιση αυτή ήταν ανεξάρτητη του απλοτύπου MAPT H1. Η μετάλλαξη G2019S LRRK2 δε βρέθηκε στην παρούσα μελέτη. Η πρωτεΐνη tau φαίνεται να εμπλέκεται στην παθογένεση πολλών νευροεκφυλιστικών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένης και της νόσου του Parkinson. Στην παρούσα μελέτη, ο απλότυπος tau H1 βρέθηκε να έχει ισχυρή συσχέτιση με τη νόσο του Parkinson. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο απλότυπος tau H1 έχει συσχετισθεί με αυξημένη έκφραση της πρωτεΐνης tau. Η αυξημένη έκφραση και η συσσώρευση της πρωτεΐνης tau πιστεύεται ότι είναι παθογενετική και νευροτοξική. Κινάσες tau, όπως η GSK3beta, φαίνεται να έχουν σημαντικό ρόλο στην νευροτοξικότητα της tau, καθώς η φωσφορυλίωση της tau οδηγεί στη συσσώρευσή της. Στην παρούσα μελέτη ο απλότυπος T-T των GSK3beta πολυμορφισμών υπεραντιπροσωπεύεται στους ασθενείς με Parkinson, υπογραμμίζοντας τον πιθανό γενετικό ρόλο του GSK3beta στην σποραδική νόσου του Parkinson. Όσον αφορά, την μετάλλαξη G2019S LRRK2, δεν είναι κοινή στον Ελληνικό πληθυσμό, ενισχύοντας την ανάγκη να εξεταστούν διαφορετικοί πληθυσμοί ώστε να εκτιμηθεί η συχνότητα της μετάλλαξης αυτής παγκοσμίως.