ELF-awareness and English language teaching materials
Authors: Τσαντίλα Αθανασία 
Published: June 2024

Η παρούσα διατριβή, εντάσσεται στο ευρύτερο πεδίο της διδασκαλίας της Aγγλικής ως ξένης γλώσσας και τη χρήση της Αγγλικής ως διεθνούς γλώσσας επικοινωνίας (ELF), και στοχεύει στο να συμβάλει στην βελτίωση της παιδαγωγικής της διδασκαλίας της Αγγλικής προσφέροντας ένα καινοτόμο εργαλείο για την ανάλυση, επαναξιολόγηση και προσαρμογή του διδακτικού υλικού και διδακτικών πρακτικών της Αγγλικής. H χρήση της Αγγλικής ως κοινή γλώσσα στη διεθνή επικοινωνία έχει επηρεάσει τα σχολικά περιβάλλοντα, απαιτώντας έτσι μια νέα προσέγγιση προς το διδακτικό υλικό και πρακτικές. Ενώ προηγούμενες έρευνες σχετικά με τη ενσωμάτωση στοιχείων της Αγγλικής ως διεθνούς γλώσσας (ELF) στα διδακτικά εγχειρίδια έχουν κυρίως εντοπίσει ανεπάρκειες, συγκεκριμένες προτάσεις για την επαναξιολόγηση, σχεδιασμό και προσαρμογή εκπαιδευτικού υλικού, στο οποίο να μπορούν να ενσωματωθούν οι νέες τάσεις και έρευνες σχετικές με την Αγγλική ως διεθνή γλώσσα, και όχι απαραίτητα σύμφωνα με τις δομές της Πρότυπης Αγγλικής, είναι περιορισμένες. Η παρούσα διατριβή επιχειρεί να γεφυρώσει το υφιστάμενο κενό στον τομέα της Αγγλικής ως διεθνή γλώσσα επικοινωνίας (ELF), της Διδασκαλίας της Αγγλικής Γλώσσας (ELT) και των εκπαιδευτικών εγχειριδίων και γενικότερου υλικού εκμάθησης της αγγλικής γλώσσας (ELLMs). Η ερευνητική υπόθεση που καλείται η συγκεκριμένη μελέτη να επαληθεύσει είναι ότι ‘ένα πολύπλευρο και ολοκληρωμένο εργαλείο μπορεί να διευκολύνει την ανάλυση, επαναξιολόγηση και προσαρμογή του εκπαιδευτικού υλικού και να ενθαρρύνει τους δασκάλους της Αγγλικής να αναθεωρήσουν τις απόψεις τους σχετικά με τις παραδοσιακές εκπαιδευτικές πρακτικές τους αναφορικά με τη διδασκαλία της Αγγλικής προκειμένου να ανταποκριθούν στις τρέχουσες ανάγκες των μαθητών για αποτελεσματική, αλλά όχι προσκολλημένη στους «φυσικούς ομιλητές», επικοινωνία. H επαλήθευση της ερευνητικής υπόθεσης γίνεται με δύο τρόπους. Πρώτον, δημιουργείται για πρώτη φορά ένα πρακτικό και παιδαγωγικά αξιόπιστο εργαλείο, δηλαδή, η «λίστα ελέγχου ELF-awareness για την ανάλυση εκπαιδευτικού υλικού εκμάθησης Αγγλικής γλώσσας σχετικό με την ακρόαση και ομιλία» (εφεξής ELF-Aw/LLMs checklist for listening and speaking). Δεύτερον, επιχειρείται η αξιολόγηση και η αποτελεσματικότητα αυτού του εργαλείου εφαρμόζοντας το σε διαφορετικά σχολικά περιβάλλοντα στην Ελλάδα. Η νέο-εισαχθείσα λίστα ελέγχου για ELF-Aw/LLMs αναπτύχθηκε σε ένα θεωρητικά θεμελιωμένο πλαίσιο το οποίο καθοδηγείται από την επίγνωση της χρήσης της Αγγλικής ως γλώσσα διεθνούς επικοινωνίας, (ELF-awareness) και η οποία υπογραμμίζει τη σημασία που έχει για τους μαθητές η χρήση της Αγγλικής ως διεθνής γλώσσα επικοινωνίας και ως εκ τούτου την ανάγκη να αμφισβητηθούν οι βαθιά εγγενείς πεποιθήσεις των χρηστών της Αγγλικής αναφορικά με τους «φυσικούς ομιλητές» ούτως ώστε να γίνει χρήση διδακτικού υλικού και πρακτικών που ανταποκρίνονται στις τρέχουσες πολυπολιτισμικές και πολυγλωσσικές ανάγκες των μαθητών. Η ELF-Aw/LLMs checklist ακολουθεί επίσης μια ιεραρχική οργάνωση, ακριβώς όπως προτείνεται από συγγραφείς αξιολόγησης και συγγραφής εκπαιδευτικού υλικού, και ενσωματώνει ερευνητικά ευρήματα και προτάσεις από το χώρο της Αγγλικής ως διεθνή γλώσσα επικοινωνίας, τη διαπολιτισμική επικοινωνία, και Μετασχηματίζουσα Μάθηση. Η αποτελεσματικότητα και εφαρμοσιμότητα της λίστας ελέγχου διερευνήθηκε μέσω μιας μεικτής ερευνητικής προσέγγισης, με έξι εκπαιδευτικούς και τους μαθητές τους από διαφορετικά γεωγραφικά και εκπαιδευτικά πλαίσια στην Ελλάδα. Η συλλογή δεδομένων έγινε μέσω ημιδομημένων συνεντεύξεων με δασκάλους, ερωτηματολογίων με μαθητές και αναστοχαστικών απαντήσεων, καθώς και με το σχεδιασμό μαθημάτων ευαισθητοποίησης στα ELF και στόχευαν να ανταποκριθούν καλύτερα στον ερευνητικό σκοπό και να ελεγχθεί η δυνατότητα του ELF-Aw/LLMs checklist. Τα ευρήματα που προέκυψαν από την έρευνα μέσω παραπάνω εργαλείων συλλογής δεδομένων, υπογράμμισαν την αποτελεσματικότητα της λίστας ελέγχου. Συγκεκριμένα, η ELF-Aw/LLMs checklist xχρησιμοποιήθηκε αποτελεσματικά για την ανάλυση των εκπαιδευτικών εγχειριδίων της Αγγλικής και την καθοδήγηση του σχεδιασμού μαθημάτων και δραστηριοτήτων που ενσωματώνουν στοιχεία της Αγγλικής ως μέσο διεθνούς επικοινωνίας (ELF), προάγοντας ταυτόχρονα αναστοχαστικές διδακτικές πρακτικές και δραστηριότητες που προωθούν την ενεργό συμμετοχή των μαθητών σε αυθεντική επικοινωνία και διαπολιτισμική κατανόηση. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι εκπαιδευτικοί υπέδειξαν θετική αλλαγή στις απόψεις τους προς την ποικιλομορφία και διαφοροποίηση του διδακτικού υλικού και πρακτικών. Ωστόσο, φάνηκαν επίσης να επιμένουν σε πρακτικές που βασίζονται σε κανόνεςτης Πρότυπης Αγγλικής, ειδικά όταν πρόκειται για προετοιμασία μαθητών για εξετάσεις πιστοποιητικών γλωσσομάθειας. Γενικά, η παρούσα διατριβή συμβάλλει στην έρευνα του ELF και των εγχειριδίων της Αγγλικής γλώσσας, προτείνοντας ένα εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους εκπαιδευτικούς για την ανάλυση, προσαρμογή και ενίσχυση των πρακτικών διδασκαλίας σχετικά με το ELF. Επιπλέον γίνονται προτάσεις για μελλοντικές μελέτες στο χώρο του ELF- awareness και στην παιδαγωγική της Αγγλικής γλώσσας, όπως και περαιτέρω προεκτάσεις στον τομέα της εκπαίδευσης.