Developing social-emotional, new media literacy and computational thinking skills through unplugged approach and imagination-based pedagogies in primary education students
Authors: Τσορτανίδου Ξανθίππη 
Published: June 2024

H ανάπτυξη δεξιοτήτων του 21ου αιώνα, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας, της δημιουργικότητας, της κριτικής σκέψης και της επίλυσης προβλημάτων, μεταξύ άλλων, έχει γίνει απαίτηση. Οι μαθητές οφείλουν να είναι μέρος αυτού που ο Jenkins αποκάλεσε ως«συμμετοχική κουλτούρα» με το να γίνουν δημιουργοί της γνώσης, παρά καταναλωτές της πληροφορίας. Επομένως, οι μαθητές θα πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με γνωστικές, κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες για να ευδοκιμήσουν στη σημερινή παγκοσμιοποιημένη κοινωνία. Η παρούσα διατριβή στοχεύει στον σχεδιασμό και την επικύρωση ενός ολιστικού πλαισίου για τη δημοτική εκπαίδευση, εφαρμόσιμο σε οποιοδήποτε σχολικό μάθημα, σε όλες τις τάξεις του δημοτικού σχολείου. Μέσω της ερμηνευτικής οπτικής του διερευνητικού σχεδιασμού των μεικτών μεθόδων έρευνας, μελετήθηκε η σύμπραξη μεταξύ των «αποσυνδεδεμένων» δραστηριοτήτων και των παιδαγωγικών μεθόδων βασισμένων στη φαντασία με σκοπό την ανάπτυξη δεξιοτήτων υπολογιστικής σκέψης, εγγραμματισμού στα νέα μέσα και κοινωνικοσυναισθηματικών δεξιοτήτων σε μαθητές δημοτικού σχολείου. Σειρά δημοσιεύσεων ξεδιπλώνει τους στόχους της μελέτης, των κενών στη βιβλιογραφία (βιβλιογραφική ανασκόπηση); του σχεδιασμού και της έρευνας ενός προκαταρκτικού πλαισίου μέσω των μεικτών μεθόδων και της μεθοδολογίας της θεμελιωμένης θεωρίας αρχικά (πιλοτική έρευνα); της βελτίωσης και του εμπλουτισμού του εν λόγω πλαισίου και της επικύρωσής του σε τρεις μελέτες περίπτωσης μέσω των μεικτών μεθόδων του ερευνητικού σχεδιασμού των πολλαπλών μελετών περίπτωσης κατά δεύτερον (κύρια έρευνα); πρόταση κατευθυντήριων γραμμών για την ενσωμάτωση κρίσιμων δεξιοτήτων του 21ου αιώνα μέσω ενός ολιστικού προγράμματος για τη δημοτική εκπαίδευση. Τα ερευνητικά εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν στην πιλοτική και κύρια έρευνα ήταν η άμεση και μη συμμετοχική παρατήρηση, οι ημιδομημένες συνεντεύξεις, τα ερωτηματολόγια ανοικτού και κλειστού τύπου. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η σύμπραξη αυτών των ιδεών μπορεί να ωφελήσει τους μαθητές/μαθήτριες σε διάφορα επίπεδα, ειδικότερα σε γνωστικό/διανοητικό, φανταστικό/δημιουργικό, υλικό, κοινωνικό και συναισθηματικό, με έναν ολιστικό τρόπο χωρίς να χρειάζονται ψηφιακά μέσα ή προγραμματισμός, σε «αποσυνδεδεμένα», χαμηλής τεχνολογίας και πλούσια σε πληροφορία περιβάλλοντα μάθησης. Οι πρακτικές που εντοπίστηκαν αποδεικνύουν μεγάλο δυναμικό ως προς την ανάπτυξη των επιδιωκόμενων δεξιοτήτων, αποκαλύπτοντας πολλά υποσχόμενες μαθησιακές τροχιές που εφαρμόζονται σε χαμηλής τεχνολογίας και χωρίς προγραμματισμό περιβάλλοντα μάθησης. Η έρευνα επισημαίνει την ανάγκη για επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών, ιδιαίτερα στην υπολογιστική σκέψη αναφορικά με τη γνωστική, συναισθηματική, κοινωνική, δημιουργική/φανταστική διάσταση. Η προστιθέμενη αξία και η συμβολή της παρούσας διατριβής είναι η πρόταση ενός παιδαγωγικού πλαισίου που εδράζεται σε συγκεκριμένες αρχές προερχόμενες τόσο από θεωρίες μάθησης όσο και από μελέτες για την ανάπτυξη του παιδιού. Ο συνδετικός κρίκος μεταξύ των συνιστωσών που αξιοποιήθηκαν είναι η φαντασία, ένα παιδαγωγικό εργαλείο που μπορεί να βοηθήσει τους εκπαιδευτικούς των δημοτικών σχολείων να αναπτύξουν, με τρόπο αναπτυξιακά κατάλληλο και προσαρμοσμένο στην ηλικία, κρίσιμες δεξιότητες στα παιδιά. Ακολουθώντας τη διαδικασία της σχεδιαστικής σκέψης ως μεθοδολογικού εργαλείου για την εφαρμογή του προτεινόμενου πλαισίου, κατευθυντήριες γραμμές βασισμένες σε αποδείξεις προκύπτουν από φανταστικές «αποσυνδεδεμένες» δραστηριότητες σε τρία διαφορετικά πλαίσια δημοτικών σχολείων, ικανοποιώντας δύο συνθήκες μάθησης, χωρίς προγραμματισμό και χωρίς τη χρήση ψηφιακών μέσων. Θα πρέπει να διεξαχθεί περαιτέρω έρευνα για να αποκτήσουμε βαθύτερη γνώση σχετικά με τη διαθεματική έγχυση και την απόκτηση των επιδιωκόμενων δεξιοτήτων, σε ποια τάξη θα πρέπει να αντικατασταθεί ή να συνδυαστεί η «αποσυνδεδεμένη» προσέγγιση με την ηλεκτρονική και ποιες παιδαγωγικές μέθοδοι είναι πιο προσαρμοστικές. Επιπλέον, οι κλίμακες για τις κοινωνικοσυναισθηματικές δεξιότητες και τις δεξιότητες εγγραμματισμού στα νέα μέσα θα πρέπει να επικυρωθούν με περισσότερους συμμετέχοντες και σε διαφορετικά σχολικά πλαίσια.