СТРАТЕГИИ МОНИТОРИНГА ОТДАЛЕННЫХ ПОСЛЕДСТВИЙ ОНКОЛОГИЧЕСКИХ ЗАБОЛЕВАНИЙ, ПЕРЕНЕСЕННЫХ В ДЕТСКОМ ВОЗРАСТЕ, И ОРГАНИЗАЦИЯ УХОДА ЗА ПАЦИЕНТАМИ
Authors: А.Ж. Калиева , А.К. Тургамбаева , К.Д. Акимжанов , О.А. Юрковская , С.M. Адильгожина , Л.А. Пак , М.Р. Пивин , Ж. Накипов , Г. Даулетова , Г. Саурбаева 
Published: October 2024

Введение. За последние десятилетия достижения в диагностике, методах лечения, более точном подборе терапии привели к существенному увеличению выживаемости после перенесенного рака у детей, что вызывает обеспокоенность по поводу отдаленных последствий, которые могут повлиять на здоровье данных пациентов в дальнейшем. Модели ухода могут включать в себя специализированную помощь, общую онкологическую помощь и/или социальную помощь. Цель: анализ публикаций по вопросам отдаленных соматических, онкологических и социально-экономических последствий онкологических заболеваний, перенесенных в детском возрасте. Стратегия поиска. Нами был проведен поиск литературы в базах данных PubMed, Scopus, Web of Science, Embase. Составлена комбинация ключевых слов и терминов медицинских предметных рубрик (MeSH), относящихся к изучаемой теме. Поиск выявил 939 публикаций. Текущий обзор включает 71 публикацию. Результаты. Настоящий обзор включает в себя анализ публикаций по отдаленным соматическим и онкологическим последствиям рака, перенесенного в детском возрасте, социально-экономическим последствиям заболеваний. Представлены модели ухода, стратификация риска отдаленных последствий рака, перенесенного в детском возрасте, организации системы помощи данной категории пациентов, общие рекомендации для медицинских сотрудников, осуществляющих уход за данной категорией пациентов. Заключение. Модели ухода за детьми, пережившими рак, могут включать в себя специализированную помощь, общую онкологическую помощь и/или социальную помощь. Необходимо проводить популяционные исследования, которые позволяют осуществлять лонгитудинальное долгосрочное наблюдение за состоянием здоровья лиц, выживших после рака в детстве.

Introduction. Over the past decades, advances in diagnosis, treatment methods, and accurate selection of therapy have led to a significant increase in survival after cancer in children, which raises concerns about the long-term consequences that may affect the health of these patients in the future. Models of care may include specialized care, general cancer care, and/or social care. Aim: analysis of publications about long-term somatic, oncological and socio-economic consequences of oncological diseases in childhood. Materials and methods. We conducted a literature search in the databases PubMed, Scopus, Web of Science, Embase. A combination of key words and terms of medical subject headings (MeSH) related to the topic under study is compiled. The search revealed 939 publications. The current review includes 71 publications. Results. This review includes an analysis of publications on the long-term somatic and oncological consequences of childhood cancer, and the socioeconomic consequences of diseases. Models of care, risk stratification of long-term effects of childhood cancer, organizing a care system for this category of patients, general recommendations for medical staff caring for this category of patients are presented. Conclusion. Caring for children with cancer may include specialty care, general cancer care, and/or social care. Population-based studies are needed that allow for longitudinal long-term follow-up of the health status of childhood cancer survivors.

Кіріспе. Соңғы онжылдықтарда диагностикадағы, емдеу әдісіндегі, терапияны дәлірек таңдаудағы жетістіктер балалардағы қатерлі ісік ауруынан кейін өмір сүрудің айтарлықтай өсуіне әкелді, ұзақ мерзімді салдарға алаңдаушылық туғызады, бұл пациенттердің денсаулығына әсер етуі мүмкін. Күтім үлгілері мамандандырылған көмекті, жалпы онкологиялық көмекті және/немесе әлеуметтік көмекті қамтуы мүмкін. Мақсаты: балалардың онкологиялық ауруларының ұзақ мерзімді соматикалық, онкологиялық және әлеуметтік-экономикалық салдары мәселелері бойынша жарияланымдарды талдау. Материалдар мен әдістер. Біз PubMed, Scopus, Web of Science, Embase дерекқорларында әдеби іздеу жүргіздік. Зерттелетін тақырыпқа қатысты медициналық пәндік рубрикалардың (MeSH) кілт сөздері мен терминдерінің тіркесімі жасалды. Іздеу 939 басылымды анықтады. Ағымдағы шолу 70 басылымды қамтиды. Нәтижелер. Бұл шолу балалық шақта болған қатерлі ісіктің алыс соматикалық және онкологиялық салдары, аурулардың әлеуметтік-экономикалық салдары туралы жарияланымдарды талдауды қамтиды. Күтім модельдері, балалық шақта болған қатерлі ісіктің ұзақ мерзімді салдары қаупінің стратификациясы, пациенттердің осы санатына көмек көрсету жүйесін ұйымдастыру модельдері, пациенттердің осы санатына күтім жасайтын медицина қызметкерлеріне арналған жалпы ұсыныстар ұсынылған. Қорытынды. Қатерлі ісіктен аман қалған балаларға күтім жасау үлгілеріне мамандандырылған көмек, жалпы онкологиялық көмек және/немесе әлеуметтік көмек кіруі мүмкін. Балалық шақтағы қатерлі ісіктен аман қалған адамдардың денсаулығының жай-күйін бойлық ұзақ мерзімді бақылауға мүмкіндік беретін популяцияға негізделген зерттеулер жүргізу қажет.