Η μελέτη της επίπτωσης των πολυμορφισμών του γονιδίου του αγγειοτασινογόνου και του γονιδίου της συνθάσης της αλδοστερόνης, καθώς και της συσχέτισης αυτών με την αρτηριακή υπέρταση και με τις βλάβες που προκαλούνται στα όργανα στόχους στα πλαίσια της νόσου
Authors: Ανδρουλάκης Εμμανουήλ 
Published: August 2021

Σκοπός: Οι πολυμορφισμοί του γονιδίου του αγγειοτασινογόνου (M235T) και της συνθάσηςαλδοστερόνης (C-344T), έχουν συσχετισθεί με αυξημένη επίπτωση της αρτηριακήςυπέρτασης (ΑΥ) και πιθανά σχετίζονται με υποκλινική βλάβη στα όργανα στόχους. Στηνπαρούσα μελέτη διερευνήθηκαν κατά πόσον οι συγκεκριμένοι πολυμορφισμοί μπορούν ναπαρέχουν πληροφορίες σε σχέση με υπερηχοκαρδιογραφικούς δείκτες, με μικρο-και μακρο-αγγειακές αλλοιώσεις και με τη νεφρική λειτουργία στα πλαίσια της νόσου καθώς και τουςπιθανούς υποκείμενους μηχανισμούς που μπορεί να είναι κλινικά σημαντικοί, όπως ηφλεγμονή και η συστατίνη-C.Μέθοδοι: Τον πληθυσμό της μελέτης αποτέλεσαν 319 νεοδιαγνωσθέντες υπερτασικοί μηθεραπευόμενοι ασθενείς και 193 υγιή άτομα. Η προσδιορισμός των πολυμορφισμώνπραγματοποιήθηκε με αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR). Η αρτηριακή σκληρίαεκτιμήθηκε βάσει της ταχύτητας του καρωτιδο-μηριαίου σφυγμικού κύματος (PWV) και ηενδοθηλιακή λειτουργία εκτιμήθηκε στη βραχιονίο από τη ροή μετά από ίσχαιμη περίδεση(FMD). Επίσης αξιολογήθηκαν ο σφυροβραχιόνιος δείκτης (ABI), η πάχυνση του έσω-μέσουχιτώνα (IMT) και η επίπτωση της αμφιβληστροειδοπάθειας με βυθοσκόπηση. Η εκτίμηση τωνκαρδιακών δεικτών, όσον αφορά την αριστερή καρδιακή δομή και λειτουργία, αξιολογήθηκανμε υπερηχοκαρδιογραφία. Μετρήθηκαν τα επίπεδα της κρεατινίνης ορού, και εκτιμήθηκε ορυθμός σπειραματικής διήθησης (GFR) με τον τύπο των Cockcroft-Gault. Τα επίπεδα τηςυψηλής ευαισθησίας C-αντιδρώσας πρωτεΐνης (hsCRP) και ινωδογόνου εκτιμήθηκαν μεανοσονεφελομετρία, ενώ τα επίπεδα της συστατίνης-C και των μορίων προσκόλλησης ICAM-1, VCAM-1 με μέθοδο ELISA. Τέλος, μετρήθηκαν τα επίπεδα της ομοκυστεΐνης με βάση τηντεχνική του ανοσοφθορισμού.Αποτελέσματα: O 235TT γονότυπος συσχετίσθηκε με την ΑΥ (OR 1,11; 95% CI 1,049-1,180; P = 0,0017). Επίσης, οι 235ΤΤ ομοζυγώτες είχαν σημαντικά χαμηλότερη FMD σε σχέση με τους φορείς του Μ-αλληλόμορφου στην ομάδα ελέγχου (p=0,038) και υψηλότερηPWV στους υπερτασικούς ασθενείς (p=0,025). Όσον αφορά το C-344T πολυμορφισμόπαρατηρήθηκαν υψηλότερες τιμές του IMT στην TT ομοζυγωτία, στην ομάδα τωνυπερτασικών (712,5±16,2 έναντι 781,6±33,5 μm, p=0,039). Επίσης, βρέθηκε ότι η ομοζυγωτίατου T-αλληλομόρφου σχετίστηκε σημαντικά με την υψηλότερη επικράτηση τωναθηρωματικών πλακών στο συνολικό πληθυσμό (OR: 0,32, p=0,020), και παρόμοιααποτελέσματα ελήφθησαν για υπερτασικούς, χωρίς όμως να είναι στατιστικά σημαντικά(p=0,057). Επιπλέον, τα επίπεδα της συστατίνης-C συσχετίστηκαν σημαντικά με την PWVτόσο στο σύνολο (r=0,26, p<0,001) όσο και στον υπερτασικό πληθυσμό (r=0,23, p<0,001).Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι, τα αυξημένα επίπεδα της συστατίνης-C (>75οτεταρτημόριο)συσχετίστηκαν με υψηλότερες τιμές PWV (p=0,002). Αναφορικά στον C-344Tπολυμορφισμό, οι ΤΤ υπερτασικοί ομοζυγώτες παρουσίασαν σημαντικά υψηλότερες τιμέςLVMI σε σχέση με τους φορείς του C-αλληλομόρφου (88,2±30,2 έναντι 79,9±24,6 g/m2,p=0,020) καθώς και υψηλότερη επίπτωση της συγκεντρικής υπερτροφίας (p<0,001).Επιπλέον, αν και οι τιμές της συστατίνης-C δε διέφεραν σημαντικά μεταξύ των γονοτύπωντου C-344T πολυμορφισμού, τα επίπεδά της συσχετίστηκαν με τις τιμές της LVMI (r=0,22,p=0,002) και με το λόγο των μ.ο των κυμάτων Ε/Α στην απεικόνιση με ιστικό Doppler (TDI)(r=-0,24, p<0,001), σε αντίθεση με τη CRP. Αξιοσημείωτo είναι πως τα αυξημένα επίπεδα τηςσυστατίνης-C συσχετίστηκαν με υψηλότερα επίπεδα LVMI (p<0,001). Επιπλέον, αν και οιτιμές ινωδογόνου δε διέφεραν μεταξύ των Τ-φορέων και των CC-ομοζυγωτών στην ομάδατων υγιών (344,210±15,238 έναντι 358,135±8,853 mg/dl, p=0,532), η διαφορά των τιμών τουινωδογόνου μεταξύ ΤΤ-ομοζυγωτών και C-φορέων στους υπερτασικούς φάνηκε ότι φτάνειστα επίπεδα στατιστικής σημαντικότητας (386,750±11,176 έναντι 360,020±6,836 mg/dl,p=0,028. Ομοίως, οι τιμές μεταξύ Μ-φορέων και Τ-ομοζυγωτών ήταν στατιστικά σημαντικήστους υπερτασικούς (373,040±6,261 έναντι 348,613±14,092 mg/dl, p=0,051).Συμπεράσματα: Σύμφωνα με την παρούσα μελέτη, η 235TT ομοζυγωτία πιθανώς σχετίζεταιμε αυξημένη επίπτωση ΑΥ και αποτελεί δείκτη επηρεασμένης ενδοθηλιακής λειτουργίας καιαρτηριακής σκληρίας, ενώ η 344ΤΤ αθηρωμάτωσης, δεδομένου ότι συνδυάζεται μευψηλότερες τιμές IMT και μεγαλύτερη επίπτωση αθηρωματικών πλακών. O ΤΤ γονότυποςτου C-344T πολυμορφισμού, σχετίζεται με αυξημένο δείκτη μάζας αριστερής κοιλίας και μετο πρότυπο της συγκεντρικής υπερτροφίας. Επίσης, οι τιμές της συστατίνης-C συσχετίζονταιαναλογικά με αυξανόμενη αρτηριακή σκληρία σε υπερτασικούς ασθενείς και πιθανώςαποτελεί ένα χρήσιμο δείκτη δομικών μεταβολών των αριστερών κοιλοτήτων.