Η σοβαρότητα του χιούμορ
Authors: Μπατσαρά Εύα 
Published: September 2021

Στη συγκεκριμένη διατριβή επιχειρείται η προσέγγιση, η μελέτη και η εξέταση του χιούμορ υπό διάφορα ερευνητικά πρίσματα. Ανάλογα με τη θεώρηση κάθε πεδίου μπορεί να αποτελεί φιλοσοφικό ζητούμενο, λογοτεχνικό έργο, ερευνητικό ερώτημα, ιατρικό μέσο, καλλιτεχνικό δρώμενο αλλά και εκπαιδευτικό εργαλείο. Η παρούσα εργασία εστιάζει στην αξιοποίηση του χιούμορ και της ελεύθερης έκφρασης της δημιουργικότητας των μαθητών στο σχολικό πλαίσιο μέσω της δημιουργικής συγγραφής των παράλογων στιχουργημάτων και πιο συγκεκριμένα του limerick στο μάθημα της λογοτεχνίας για το αντικείμενο της ποίησης. Ο κύριος στόχος είναι να επηρεάσει τις ενδεχόμενες αρνητικές στάσεις των μαθητών- μετέπειτα ενήλικων υποψήφιων αναγνωστών και δημιουργών ποίησης- και να προλάβει τις πιθανές αποστάσεις μεταξύ των μελλοντικών μαθητών και της ποίησης, διαμέσου της ανάδειξης της αναγκαιότητας εμπλουτισμού των σχολικών εγχειριδίων με χιουμοριστικά ποιητικά είδη. Στο πρώτο μέρος της διατριβής καλύπτεται το θεωρητικό πλαίσιο στο οποίο συντελείται η διερεύνηση των βασικών όρων χιούμορ, παράλογο, ελαφρά στιχουργική/ παράλογα στιχουργήματα, limerick, δημιουργικότητα, δημιουργική γραφή και στάση. Αναπτύσσονται τόσο από έντυπες όσο και από τις πλέον σύγχρονες διαδικτυακές πηγές που απηχούν τις εγκυρότερες απόψεις μέσω ορισμών, φιλοσοφικών, ψυχολογικών, κοινωνικών ερευνών, απόψεων συγγραφέων και λογοτεχνικών παραδειγμάτων. Παράλληλα, εξετάζονται τα δεδομένα ερευνών που εστιάζουν σε μελέτες καθενός από τους βασικούς όρους μεμονωμένα στο εκπαιδευτικό πλαίσιο και πιο συγκεκριμένα σε σχολεία και τάξεις, έτσι ώστε να διαπιστωθεί εάν στηρίζεται θεωρητικά η πρόθεση των πειραματικών ενεργειών με τους συγκεκριμένους όρους που προτίθεται να εκτελέσει και να περιγράψει η παρούσα διατριβή στο δεύτερο μέρος.Στο δεύτερο μέρος της διατριβής παρουσιάζεται η εμπειρική έρευνα της ένταξης των βασικών όρων στο εκπαιδευτικό πλαίσιο, έπειτα από τις διαπιστώσεις του θεωρητικού μέρους στα δεδομένα που αναφέρθηκαν. Η έρευνα εκκινεί με την καταγραφή της παρουσίας του χιούμορ και της τυπολογίας του στα σύγχρονα λογοτεχνικά εγχειρίδια από το Νηπιαγωγείο μέχρι την Τρίτη Τάξη Γυμνασίου. Στη συνέχεια, κατατίθεται η εκπαιδευτική εφαρμογή των βασικών όρων χιούμορ, παράλογο, ελαφρά στιχουργική/ παράλογα στιχουργήματα, limerick, δημιουργικότητα και δημιουργική γραφή σε μαθητές της Τρίτης Τάξης Γυμνασίου, η οποία πραγματοποιείται μέσω της πειραματικής προσέγγισης στο εργαστήριο δημιουργικής γραφής ποίησης με εργαλείο το limerick. Η εφαρμογή ολοκληρώνεται με τη συμπλήρωση ερωτηματολογίων στα οποία αποτυπώνεται η διαμορφωμένη στάση των μαθητών απέναντι στην ποίηση κατά τα σχολικά τους χρόνια μέσα από το περιεχόμενο των σχολικών λογοτεχνικών εγχειριδίων και στις μεθόδους διδασκαλίας που ακολούθησαν οι εκπαιδευτικοί. Στο τρίτο μέρος της διατριβής αναδεικνύονται τα αποτελέσματα των δύο προηγούμενων ενοτήτων, του θεωρητικού και του πρακτικού μέρους, συσχετίζονται τα ευρήματα, δίνονται απαντήσεις στα ερευνητικά ερωτήματα και εξάγονται συμπεράσματα ως προς τις ερευνητικές υποθέσεις. Ακολουθούν διδακτικές προτάσεις στο σχολικό πλαίσιο με αντικείμενο το limerick. Η διατριβή ολοκληρώνεται με περαιτέρω προτάσεις για μελλοντικές έρευνες.