ПРОБЛЕМЫ РЕАБИЛИТАЦИИ ЖЕРТВ ПОЛИТИЧЕСКИХ РЕПРЕССИЙ В КАРАГАНДИНСКОЙ ОБЛАСТИ
Authors: Мырзаханов А.Е. 
Published: January 2024

Мақалада кеңестік кезеңдегі репрессиялық саясатты талдай отырып, Қарағанды облысында саяси қуғын-сүргінге ұшырағандарды ақтау туралы мәселелер қарастырылады. Қазақстандағы ХХ ғасырдағы репрессиялық саясаттың ерекшеліктері және ақтаумәселелері айқындалып, архив материалдарынан алынған деректер көрсетіледі. Мақаланың мақсаты мен міндеттері: Қарағанды өңіріне арнайы қоныс аударушылар келуіне тарихи тұрғыда талдау жасау; Қарағанды облысындағы ашаршылық пен саяси қуғын-сүргін қасіреті туралы деректерді зерделеу; Қарағанды облысындағы саяси қуғын-сүргінге ұшырағандарды архив деректері негізінде талдай отырып, статистикалық мәліметтер көрсету; Осы мақсат, міндеттерге сай Қазақстандағы саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау кезеңдері айқындалды және Қарағанды облысындағы саяси репрессиялар құрбандарын ақтау мәселелері талданды. Сонымен қатар мақалада 1920-1950 жылдары Қарағанды облысына, Кеңес Одағының түкпір- түкпірінен, қуғын-сүргінге ұшыраған және жер аударылған адамдардың орналасу тарихы негізге алынған. Жалпы алғанда Қарағанды облысында жер аударылғандар арасында ең көп халық немістер болғандығы туралы мақалада қөрсетілген. Ақтау мәслесі 1950 жылдардан бастап, жылдар бойыжүргізілгендігі қарас-тырлған.Мақаланы жазу барысында ақтау проблемалары көтерілді, Қазақстандағы саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау кезеңдері белгіленді. Кілт сөздер: кеңестік тарих, қуғын-сүргін, ашаршылық, ХХ ғасырдағы Қазақстан тарихы, ақтау, саяси қуғын-сүргін кезеңдері,ақтаумәселелері,Ұлы Отан соғысы.

В статье рассматриваются вопросы реабилитации репрессированных в Карагандинской области с анализом репрессивной политики советского периода. Выявляются особенности репрессивной политики в Казахстане ХХ века и проблемы реабилитации, отражаются данные из материалов архива. Цель и задачи статьи: провести исторический анализ прибытия спецпереселенцев в Карагандинский регион; изучить данные о голоде и трагедии политических репрессий в Карагандинской области; показать статистические данные с анализом политических репрессий в Карагандинской области на основе архивных данных; определить этапы реабилитации жертв политических репрессий в Казахстане в соответствии с этой целью, задачами проанализированы вопросы реабилитации жертв политических репрессий в Карагандинской области. Также в статье будет рассказано об истории дислокации репрессированных и депортированных в 1920-1950-х годах в Карагандинскую область, со всего Советского Союза. В целом среди ссыльных в Карагандинской области наибольшее население составляли немцы. Рассматривается вопрос о том, что реабилитация проводилась с 1950-х годов, на протяжении многих лет. В ходе написания статьи были подняты проблемы реабилитации, определены этапы реабилитации жертв политических репрессий в Казахстане. Ключевые слова: советская история, история Казахстана в ХХ веке, периоды политических репрессий, реабилитации, политических репрессий, проблемы реабилитации, репрессии, Великая Отечественная война.

The article discusses the issues of rehabilitation of the repressed in the Karaganda region with an analysis of the repressive policy of the Soviet period. The purpose and objectives of the article: to conduct a historical analysis of the arrival of special settlers in the Karaganda region; to study data on famine and the tragedy of political repression in the Karaganda region; to show statistical data with an analysis of political repression in the Karaganda region based on archival data; to determine the stages of rehabilitation of victims of political repression in Kazakhstan in accordance with this purpose, the tasks analyzed the issues of rehabilitation of victims political repression in the Karaganda region. The features of the repressive policy in Kazakhstan of the twentieth century and the problems of rehabilitation are revealed, data from the archive materials are reflected. The stages of rehabilitation of victims of political repression in Kazakhstan have been determined. The article will also tell about the history of the dislocation of the repressed and deported in the 1920s and 1950s to the Karaganda region, from all over the Soviet Union. In general, among the exiles in the Karaganda region, the largest population was Germans. The question is considered that rehabilitation has been carried out since the 1950s, for many years. During the writing of the article, the problems of rehabilitation were raised, the stages of rehabilitation of victims of political repression in Kazakhstan were determined. Keywords: Soviet history, the history of Kazakhstan in the twentieth century, periods of political repression, rehabilitation, political repression, problems of rehabilitation, repression, the Great Patriotic War.