Επίδραση της αγωγής με πεγκυλιωμένη ιντερφερόνη και ριμπαβιρίνη στο παχύ έντερο ασθενών με χρόνια HCV λοίμωξη
Authors: Πανταζής Κωνσταντίνος 
Published: January 2014

Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να μελετηθεί αν οι ανοσολογικές μεταβολές που επισυμβαίνουν κατά τη θεραπεία της χρόνιας HCV ηπατοπάθειας με IFN και ριμπαβιρίνη, αντανακλώνται σε ιστολογικό επίπεδο, στο βλεννογόνο του παχέος εντέρου των ασθενών. Επίσης, να διερευνηθεί εάν υφίσταται συσχέτιση του διαρροϊκού συνδρόμου, που σε ένα ποσοστό εκδηλώνεται σαν ανεπιθύμητη ενέργεια της θεραπείας, με τυχόν ιστολογικές μεταβολές στο βλεννογόνο του παχέος εντέρου των ασθενών. Στην παρούσα μελέτη συμμετείχαν 24 ασθενείς με χρόνια HCV-λοίμωξη. Όλοι τους ήταν πρωτοθεραπευόμενοι ασθενείς και πληρούσαν τα κριτήρια για τη χορήγηση της συνδυασμένης αγωγής με PEG-IFNα2b και ριμπαβιρίνη. Οι 24 ασθενείς πριν την έναρξη της συνδυασμένης αγωγής υποβλήθηκαν σε ορθοσιγμοειδοσκόπηση χωρίς προηγούμενη προετοιμασία του εντέρου. Ελήφθησαν τρία (3) ως πέντε (5) ιστολογικά δείγματα από το βλεννογόνο του ορθοσιγμοειδούς. Από αυτούς, οι 15 υποβλήθηκαν στην ίδια διαδικασία με τη συμπλήρωση έξι (6) μηνών συνδυασμένης αγωγής για την HCV ηπατοπάθεια. Οι υπόλοιποι 9 είτε αρνήθηκαν να υποβληθούν στην εξέταση (6) είτε δε συνέχισαν τη θεραπευτική αγωγή για προσωπικούς τους λόγους (3). Για τη σύγκριση της ιστολογικής εικόνας του παχέος εντέρου στους ασθενείς με χρόνια HCV λοίμωξη και στο γενικό πληθυσμό, χρησιμοποιήθηκαν 10 άτομα (μάρτυρες) του ίδιου ηλικιακού εύρους με τους ασθενείς της μελέτης. Τα άτομα αυτά προσήλθαν διαδοχικά στο Ηπατολογικό Ιατρείο του Ηπατογαστρεντερολογικού Εργαστηρίου του Γενικού Νοσοκομείου-Μαιευτηρίου «Έλενα Βενιζέλου» για ενδοσκοπικό έλεγχο πολυπόδων. Όλοι τους χαρακτηρίζονταν από την απουσία ιστορικού φλεγμονώδους εντερικής νόσου, δεν έκαναν χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων και δεν ανέφεραν παρουσία διαρροϊκών κενώσεων. Η στατιστική ανάλυση βασίστηκε στο τεστ x2 (chi-square test), στο student’s t-test και στο στατιστικό έλεγχο προσημειωμένης διάταξης του Wilcoxon, με επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας το 95% (p<0.05). Δε διαπιστώθηκαν παθολογικά μακροσκοπικά ευρήματα από τον εντερικό βλεννογόνο σε κανένα από τους μάρτυρες και τους ασθενείς, πριν ή μετά την αγωγή. Η εκτίμηση της παρουσίας συμπτωματολογίας από το πεπτικό με τη λήψη λεπτομερούς ιστορικού έδειξε ότι ένα ποσοστό 20% των ασθενών εμφάνισε, κατά ή μετά 6 μήνες αγωγής, διαρροϊκή συνδρομή, που δε σχετιζόταν με την ιστολογική εικόνα του παχέος εντέρου των ασθενών αυτών. Η σύγκριση της πιθανής φλεγμονώδους διήθησης του βλεννογόνου του παχέος εντέρου των ασθενών με χρόνια HCV λοίμωξη προ θεραπείας με εκείνη της ομάδας ελέγχου (controls) έδειξε ότι οι δύο ομάδες δε διέφεραν στατιστικά σημαντικά στην παρουσία φλεγμονώδους διεργασίας στο βλεννογόνο του παχέος εντέρου. Ειδικότερα, δε διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των ασθενών προ θεραπείας και της ομάδας ελέγχου για όλες τις ιστολογικές παραμέτρους που εκτιμήθηκαν, όπως η διαταραχή της αρχιτεκτονικής και η ελάττωση της βλεννοπαραγωγής, η ύπαρξη κυττάρων Paneth και ο αριθμός των λεμφοζιδίων ανά ιστολογικό τεμάχιο. Φαίνεται επομένως ότι η HCV λοίμωξη καθεαυτή δεν επάγει τη φλεγμονώδη διεργασία στο βλεννογόνο του παχέος εντέρου. Όσον αφορά στην επίδραση της συνδυασμένης αγωγής με PEG-IFNα2b και ριμπαβιρίνη στην ιστολογική εικόνα του παχέος εντέρου των ασθενών με χρόνια HCV ηπατοπάθεια, διαπιστώθηκε ότι τα ποσοστά των ασθενών που εμφάνιζαν εικόνα φλεγμονώδους διεργασίας στο παχύ έντερο πριν την έναρξη της αγωγής και 6 μήνες μετά δε διέφεραν στατιστικά σημαντικά μεταξύ τους. Ειδικότερα, τα ποσοστά διαταραχής της αρχιτεκτονικής και ελάττωσης της βλεννοπαραγωγής, τα ποσοστά παρουσίας κυττάρων Paneth στο βλεννογόνο του παχέος εντέρου και ο αριθμός των λεμφοζιδίων ανά ιστολογικό τεμάχιο δε διέφεραν στατιστικά σημαντικά μεταξύ τους πριν την έναρξη και μετά από 6 μήνες συνδυασμένης αγωγής. Γίνεται επομένως αντιληπτό ότι η συνδυασμένη αγωγή με PEG-IFNα2b και ριμπαβιρίνη δε φαίνεται να επηρεάζει την ιστολογική εικόνα του παχέος εντέρου των ασθενών με χρόνια HCV λοίμωξη. Συμπερασματικά, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης μας η παρουσία της χρόνιας HCV λοίμωξης δε φαίνεται να επηρεάζει το βλεννογόνο του παχέος εντέρου σε ιστολογικό επίπεδο, παρά τον τεκμηριωμένο λεμφοτροπισμό που επιδεικνύει ο ιός της ηπατίτιδας C. Παράλληλα, φαίνεται ότι η ανοσοτροποποιητική - αντι-ιϊκή θεραπεία της χρόνιας ηπατίτιδας C δεν επηρεάζει την ιστολογική εικόνα του παχέος εντέρου των ασθενών, παρά την παρουσία συμπτωματολογίας από το γαστρεντερολογικό σύστημα σε μια υποομάδα αυτών. Τα αποτελέσματά μας χρήζουν περαιτέρω επιβεβαίωσης από νέες προοπτικές μελέτες με μεγαλύτερο αριθμό ασθενών.