Η σχέση της ταχύτητας μεταβολής της αρτηριακής πίεσης με την συχνότητα και την σύσταση της αθηρωματικής πλάκας και του αρτηριακού τοιχώματος της καρωτίδας.
Authors: Κολυβήρας Αθανάσιος 
Published: September 2021

Η σημασία της μεταβλητότητας της αρτηριακής πίεσης (ΑΠ) στις κλινικές επιπτώσεις της υπέρτασης εγκαθιδρύεται πλεόν από πληθώρα νεότερων δεδομένων που συγκλίνουν προς αυτή την κατεύθυνση. Ο ρόλος της αξιολόγησης της μεταβλητότητας της ΑΠ τείνει να γίνει πολύ σημαντικός για την εκτίμηση του κινδύνου των υπερτασικών ασθενών. Τα τελευταία χρόνια, η 24-ώρη καταγραφή της ΑΠ (ABPM) αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο τόσο για την διάγνωση όσο και την θεραπεία της ΑΠ, ενώ πολλές πρόσφατες έρευνες συνδέουν την ταχύτητα μεταβολής της ΑΠ, η οποία ορίζεται ως η πρώτη παράγωγος των τιμών της ΑΠ έναντι του χρόνου και αποτελεί έναν δείκτη μέτρησης της μεταβλητότητας της ΑΠ, με βλάβες σε όργανα στόχους της υπέρτασης, όπως στην καρδιά και στους νεφρούς. Όσον αφορά στην συσχέτιση της ταχύτητας μεταβολής της ΑΠ με την αθηρωμάτωση των καρωτίδων ως βλάβης οργάνου-στόχου, έχει παρατηρηθεί ότι σχετίζεται με την παρουσία αρχόμενης υποκλινικής αθηρωμάτωσης και ενδεχομένως υπερπλασίας του αρτηριακού τοιχώματος στις καρωτίδες αρτηρίες, όπως αυτή εκφράζεται με το πάχος του έσω-μεσου χιτώνα (ΙΜΤ). Παρόλο που το ΙΜΤ αποτελεί δείκτη αυξημένου καρδιαγγειακού κινδύνου στους υπερτασικούς ασθενείς, στη διαδικασία των επιπλοκών της αθηρο- και αρτηριοσκλήρυνσης μεσολαβεί η ανάπτυξη προχωρημένης αθηρωμάτωσης με τη δημιουργία αθηρωματικών πλακών, κάποιες από τις οποίες αναπτύσσουν χαρακτηριστικά αστάθειας με τελικό αποτέλεσμα τη ρήξη της αθηρωματικής πλάκας και σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάματα. Συνεπώς, είναι σημαντικό να εξετασθεί η σχέση της μεταβλητότητας της ΑΠ με τέτοιους δείκτες προχωρημένης αθηρωμάτωσης οι οποίοι σχετίζονται ισχυρότερα με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Επιπλεόν, τα αποτελέσματα μίας τέτοιας μελέτης θα μπορούσαν να προσφέρουν νέα δεδομένα στην παθοφυσιολογική διαδικασία της επίδρασης της μεταβλητότητας της ΑΠ στην αθηρωμάτωση και τις επιπλοκές της ως βλάβη οργάνου-στόχου στην υπέρταση. Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι να υποδείξει τους μηχανισμούς που συνδέουν την ταχύτητα μεταβολής της αρτηριακής πίεσης με την εξέλιξη της αθηρωμάτωσης σε προχωρημένα στάδια, όσον αφορά δηλαδή την δημιουργία των αθηρωματικών πλακών και την σύσταση αυτών.Τον πληθυσμό της μελέτης αποτέλεσαν 237 συνεχείς ασθενείς υπερτασικοί και νορμοτασικοί, οι οποίοι προσήλθαν στο Υπερτασικό Ιατρείο του Νοσοκομείου Αλεξάνδρα.Το κύριο εύρημα της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η ανεξάρτητη, στατιστικώς σημαντική συσχέτιση της ταχύτητας μεταβολής της συστολικής ΑΠ 24-ώρου με την ευάλωτη αθηρωματική πλάκα όπως αυτή εκτιμάται από έναν δείκτη ηχογένειας των αθηρωματικών πλακών. Επιπλεόν, το δεύτερο εύρημα είναι η ανεξάρτητη συσχέτιση της ταχύτητας μεταβολής της διαστολικής ΑΠ κατά τη διάρκεια της νύχτας με την παρουσία και τον αριθμό των αθηρωματικών πλακών. Συμπερασματικά, η παρούσα διδακτορική διατριβή ανέδειξε την ύπαρξη σημαντικής και ανεξάρτητης συσχέτισης μεταξύ της ταχύτητας μεταβολής της αρτηριακής πίεσης και της έκτασης της αθηρωμάτωσης και σύστασης της αθηρωματικής πλάκας σε ένα πληθυσμό νορμοτασικών και υπερτασικών ατόμων. Το εύρημα αυτό παρέχει νέα κλινικά δεδομένα όσον αφορά στην παθοφυσιολογία της επίδρασης της υψηλής μεταβλητότητας της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης στην αθηρωμάτωση. Επίσης υποδεικνύει ότι η παράμετρος αυτή θα μπορούσε να αποτελεί δείκτη καρδιαγγειακού κινδύνου και ίσως θεραπευτικό στόχο στην υπέρταση. Χρειάζονται νέες προοπτικές μελέτες προς αυτή την κατέυθυνση.