Διερεύνηση των παραγόντων που επιδρούν στη λήψη αποφάσεων στην ιατρική πράξη
Authors: Τσίγκα Ευαγγελία 
Published: August 2021

Η λήψη ιατρικών αποφάσεων αποτελεί τον πυρήνα της ιατρικής πράξης. Στόχος της παρούσας διατριβής ήταν η διερεύνηση των μη ιατρικών παραγόντων που επιδρούν στη λήψη αποφάσεων και οδηγούν σε ιατρικά λάθη. Για το σκοπό αυτό, πραγματοποιήθηκαν δύο μελέτες. Η πρώτη, ήταν μία πειραματική μελέτη, η οποία διενεργήθηκε με την χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή, ενώ η δεύτερη ήταν μια μελέτη χρονικής στιγμής με χρήση ερωτηματολογίου.Μελέτη 1: Εισαγωγή: Στόχος της μελέτης αυτής ήταν να διερευνήσει αν η πίεση χρόνου και η εξωτερική εμφάνιση μιας ασθενούς, μπορούν να επηρεάσουν τις αποφάσεις στην Π.Φ.Υ. Μέθοδοι: Για το σκοπό αυτό κατασκευάστηκαν 8 κλινικά σενάρια, 4 που αφορούσαν συνήθεις λοιμώξεις του αναπνευστικού και 4 που αφορούσαν συνήθεις λοιμώξεις του ουροποιητικού. 34 γενικοί ιατροί, συμμετείχαν στις τέσσερις πειραματικές συνθήκες (1: πίεση χρόνου ναι, 2: πίεση χρόνου όχι, 3: ελκυστικότητα ασθενή ναι, 4: ελκυστικότητα ασθενή όχι). Αποτελέσματα: Κάτω από πίεση χρόνου οι γενικοί ιατροί υπέβαλλαν λιγότερες ερωτήσεις πάνω στο ιστορικό (p=0,019), διενέργησαν λιγότερο επιμελή κλινική εξέταση (p=0,028), και παρέλειψαν οδηγίες για τροποποίηση παραγόντων του τρόπου ζωής (p=0,05). Η πίεση χρόνου είχε σημαντική επίδραση στην ανάγνωση ακτινογραφιών, καθώς το 70% αυτών δεν αναγνώρισε το ξένο σώμα κάτω από πίεση χρόνου, συγκρινόμενο με το 13% αυτών που δεν το αναγνώρισε κάτω από κανονικές συνθήκες (p<0,01). Ομοίως, 27,27% των γενικών ιατρών δεν αναγνώρισε το ξένο σώμα στις μη ελκυστικές ασθενείς, συγκρινόμενοo με το 9% αυτών που δεν το αναγνώρισε στις ελκυστικές ασθενείς (p<0,01).Συμπεράσματα: Η πίεση χρόνου και η εξωτερική εμφάνιση των ασθενών επιδρούν στον τρόπο που οι γιατροί αποφασίζουν με την έννοια της συνεργασίας στις κατευθυντήριες οδηγίες και την προσοχή στην ανάγνωση ακτινογραφιών.Μελέτη 2: Εισαγωγή: Στόχος της μελέτης αυτής ήταν να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο τα συναισθήματα που γεννά η κλινική αβεβαιότητα επηρεάζουν τις αποφάσεις των γενικών ιατρών.Μέθοδοι: 20 κλινικά σενάρια χρησιμοποιήθηκαν για να εκτιμήσουν την απόφαση των γενικών ιατρών να παραπέμψουν έναν ασθενή στο νοσοκομείο για περαιτέρω διαγνωστική αξιολόγηση ή θεραπεία. Στα μισά από αυτά απαιτούνταν παραπομπή του ασθενή σε νοσοκομείο ενώ στα υπόλοιπα δεν απαιτούνταν παραπομπή. Επίσης αξιολογήθηκαν: η ανοχή στον κίνδυνο, το άγχος λόγω αβεβαιότητας, ο φόβος για ιατρικό λάθος, η αυτοεκτίμηση και η επαγγελματική αυτοεκτίμηση. Αποτελέσματα:135 γενικοί ιατροί συμμετείχαν στη μελέτη. Τα χαμηλότερα επίπεδα αυτοεκτίμησης (RPearson:-0,253, p:0,006), το υψηλότερο άγχος λόγω αβεβαιότητας (RPearson:0,222, p:0,023) και ο μεγαλύτερος φόβος για ιατρικό λάθος (RPearson:0,283, p:0,003) οδήγησαν σε περισσότερες παραπομπές στο νοσοκομείο συνολικά. Oι γενικοί ιατροί με χαμηλότερα επίπεδα αυτοεκτίμησης διενήργησαν περισσότερες παραπομπές ακόμη και όταν δεν υπήρχε κλινική ένδειξη για παραπομπή (RPearson:-0,264, p:0,004), ενώ οι γενικοί ιατροί που βίωναν λιγότερο άγχος λόγω αβεβαιότητας παρέπεμπαν λιγότερο συχνά ασθενείς στο νοσοκομείο ακόμη και όταν υπήρχε ένδειξη για παραπομπή (RPearson:-0,216, p:0,024). Συμπεράσματα: Τα συναισθήματα των γενικών ιατρών λόγω αβεβαιότητας επιδρούν στις αποφάσεις που λαμβάνουν. Η ανάπτυξη, στρατηγικών διαχείρισης αυτών των συναισθημάτων, μπορεί να διασφαλίσει ποιοτικότερες αποφάσεις. ΤΕΛΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Τα παραπάνω ευρήματα, αναδεικνύουν την ανάγκη για συστηματική καταγραφή του ρόλου των μη ιατρικών παραγόντων στη λήψη ιατρικών αποφάσεων, η επίδραση των οποίων είναι άμεσα συνδεδεμένη με τα ιατρικά λάθη, και την ποιότητα στη φροντίδας υγείας.