Т.СЫДЫКБЕКОВДУН «КӨК АСАБА» РОМАНЫНДАГЫ ЭВФЕМИЗМДИК ЫКМАДА КОЛДОНУЛГАН
ФРАЗЕОЛОГИЗМДЕРДИН СТИЛДИК ӨЗГӨЧӨЛҮГҮ
Authors: Джапанов Аттокур 
Published: March 2020

Аннотация: Фразеологизмдердеги образдуулук касиет жөнүндө сөз кылганда, анын маанисине кайрылууга туура келет, башкача айтканда, андагы образдуулук фразеологизмдердин маанилери анын жеке сөзгө карата эквиваленттүүлүгү менен белгиленет. Фразеологизмдерде нерсе, анын белгилери, кыймыл-аракети, сапаты, абалы жөнүндөгү мааниден сырткары ал маанилердин чекке жетип, күчөтүлгөн, же тескерисинче, өтө басаңдатылган мүнөздөгү оттенкалары, эмоционалдык, экспрессивдик кошумча белгилери кошо берилген болот. Андыктан, алар ой-пикирди таамай, курч, жеткиликтүү берүүдө жана анын көркөмдүк татымын күчөтүүдө кеңири колдонулуучу эң бай тилдик каражаттардан болуп саналат. Бул макалада жазуучунун өлүмдү, оорулардын түрлөрүн, кудайлардын жана духтардын аттарын атоого тыюу салынган табуланган сөздөрдү да өзгөчө көркөмдүк ыкмада колдонуп келгендиги айтылат. Эвфемизмдерди колдонуу пикир алышкан адамдардын жашы, жыныстык айырмачылыктары менен тыгыз байланыштуу. Эвфемизмдик фразеологизмдер менен атап, көркөмдөтүп окурманга тартуулоо жазуучунун тил каражаттарын иштетүү, тандоо, өтмө маанисин
туя билүү чеберчилигине жараша ишке ашат. Бул жагдайдан байкоо жүргүзгөндө Т.Сыдыкбеков эвфемизмдик фразеологизмдердин стилистикалык маанисине өзгөчө мамиле кылгандыгы көрүнүп турат.
Түйүндүү сөздөр: эквиваленттүүлүк, фразеологизм, эмоционалдык, образдуулук, табуланган сөздөр, стилистикалык маани, экспрессивдик, тандоо.
Аннотация: Образность фразеологизмов, когда речь идет о сущности, приходится обращаться к ее значению, т. е. образность в нем определяется эквивалентностью смысла фразеологизмов к личному слову. В фразеологизмах, помимо смысла о чем-либо, его признаках, поступках, качествах, состоянии, могут быть представлены оттенки эмоционального состоянии, экспрессивного характера,
достигающие предела этих значений, усиленные или, наоборот, сильно замедленные. Поэтому они являются самыми богатыми языковыми средствами, широко используемыми в четком, остроумном, доступном вещании и усилении его художественного вкуса. Эта статья показывает, что автор использует особенно изящный метод описания смерти, видов болезней, имен богов и духов, запрещенных к названию. Применение эвфемизмов тесно связано с возрастом, половыми различиями в общении. Использование эвфемических фразеологизмов в качестве художественного выражения читателю осуществляется в зависимости от умения автора обрабатывать, выбирать, копировать переходное значение языковых средств. При наблюдении за этой ситуацией Т.Сыдыкбеков обратил особое внимание на стилистические значения эвфемических фразеологизмов.
Ключевые слова: эквивалентность, фразеологизм, эмоциональность, образность, табу слова, стилистическое значение, экспрессия, выбор.
Abstract: the Imagery of phraseology when talking about the essence, it is necessary
to refer to its value, i.e., the imagery in it is determined by the equivalence of meaning
of the idioms to the personal word. In phrase logical units, in addition to meaning about
something, its signs, actions, qualities, and state, shades of an emotional state or an
expressive character can be represented, reaching the limit of these values, amplified, or, conversely, severely slowed down. Therefore, they are the richest language tools, widely used in clear, witty, accessible broadcasting and enhancing its artistic taste. This article shows that the author uses a particularly elegant method of detecting corpses, types of diseases, names of gods and spirits that are forbidden to be named. The use of euphemisms is closely related to age and gender differences in communication. The use of euphemisms is closely related to age, in particular. phraseology as an artistic expression for the reader is carried out depending on the author's ability to process, select, and copy the transitional meaning of language tools. When observing this situation, T.Sydykbekov paid special attention to the stylistic meanings of euphemistic phrase logical units.
Keywords: equivalence, phraseology, emotionality, imagery, taboo words, stylistic meaning, expression.