Εφαρμογή - αξιολόγηση και διαμόρφωση πολιτικής για τη δημόσια ακίνητη περιουσία
Authors: Σαχπάζη Ιφιγένεια 
Published: November 2021

Η ευρύτατη και μακροχρόνια οικονομική κρίση που βίωσε η χώρα, η οποία εν πολλοίς αποτέλεσε και κρίση δημόσιου χρέους, ανέδειξε την αναγκαιότητα αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας, ως μέσο για τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης και την υπέρβαση των υφιστάμενων αντιξοοτήτων. Εντούτοις, η ορθή και σύγχρονη εκμετάλλευση του δημόσιου χαρτοφυλακίου εμφανίζεται προβληματική, ενώ πολλές φορές υπόκειται σε ad-hoc και συχνά αντιδραστικές αποφάσεις. Η παρούσα διδακτορική διατριβή επιχειρεί να ερευνήσει, να αποτυπώσει το πλαίσιο διαχείρισης της κρατικής ιδιοκτησίας και να κατανοήσει τα δυνατά και αδύνατα σημεία του. Αντικείμενο μελέτης συνιστούν οι πολιτικές και οι μέθοδοι διοίκησης και αξιοποίησης των κρατικών ακινήτων και κατά κύριο λόγο αυτών του Υπουργείου Οικονομικών, οι οποίες δέχτηκαν πληθώρα θεμελιωδών αλλαγών και παρεμβάσεων, ενσωματώνοντας επιλογές αυξημένων αποκρατικοποιήσεων. Η έρευνα επικεντρώνεται στην οργάνωση, την αναδιάρθρωση και τη βελτίωση της αποδοτικότητας των υπηρεσιών που τα διαχειρίζονται. Προσπαθεί να διαπιστώσει τα προβλήματα που ταλανίζουν το χώρο και να διευκολύνει την καλύτερη κατανόηση της διαχείρισης των δημόσιων περιουσιακών στοιχείων ως αναπόσπαστο μέρος των μεταρρυθμίσεων του δημόσιου τομέα. Εξετάζει την αποτελεσματικότητα των διαρθρωτικών παρεμβάσεων, ενώ προτείνει τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την έναρξη της ορθής πρακτικής διαχείρισης των δημόσιων περιουσιακών στοιχείων και την ανάπτυξη ενός σταθερού συστήματος διοίκησης. Ως εκ τούτου, η μελέτη επιδιώκει να ανταποκριθεί σε τέσσερα σημαντικά ζητήματα: (1) στη διαπίστωση των χαρακτηριστικών ενός σύγχρονου δημόσιου συστήματος διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων που βασίζεται στη διαθέσιμη βιβλιογραφία και τη διεθνή πρακτική, (2) στη σύγκριση των δημόσιων πρακτικών διαχείρισης του Ελληνικού κράτους με το πρότυπο συστήματος που περιγράφεται παραπάνω, (3) στην αξιολόγηση των επιλεγόμενων δημόσιων πολιτικών και διοικητικών μεταρρυθμίσεων που επιδέχθηκε ο τομέας και (4) στην εφαρμογή νέων βελτιωμένων εργαλείων οργάνωσης, ελέγχου, και αξιοποίησης των κρατικών ακινήτων, με σκοπό την εξάλειψη των σημαντικών διοικητικών, νομοθετικών ρυθμιστικών και οργανωτικών παθογενειών που υφίστανται σήμερα. Η συζήτηση επίσης αναπτύσσεται γύρω από τον κεντρικό θεωρητικό άξονα της προβληματικής των ιδιωτικοποιήσεων και διερευνάται εάν και με ποιο τρόπο οι προτεινόμενες μέθοδοι αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας λειτουργούν ως μηχανισμός οικονομικής ανάκαμψης. Η μεθοδολογία της έρευνας βασίστηκε κυρίως σε δευτερογενή έρευνα (με κυριότερες πηγές: βιβλιογραφία, αρθρογραφία, νομολογία, διεθνείς και εγχώριες μελέτες κτλ.), αλλά, δευτερευόντως, και σε πρωτογενή έρευνα με τη συμμετοχική παρατήρηση της ερευνήτριας και τη διενέργεια ελεύθερων συνεντεύξεων ή/και συζητήσεων με στελέχη υπηρεσιών του Ελληνικού Δημοσίου και των ιδιωτικών φορέων που συνδέονται άμεσα με τη διαχείριση, τον έλεγχο και την προστασία της δημόσιας περιουσίας (Κτηματικές Υπηρεσίες , ΕΤΑΔ ΑΕ κ.λπ.), αλλά και επαφών με στελέχη παρόμοιων φορέων από χώρες της ΕΕ. Η διερεύνηση του συνόλου των θεμάτων που άπτονται της αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας, ενόψει ιδίως της πολυμορφίας της (δημόσια κτήση, κοινόχρηστα, ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου κ.λπ.) και η "υποδομή μιας πολιτικής" χρηστής διακυβέρνησης στη δημόσια περιουσία, με όρους σύγχρονου δημόσιου μάνατζμεντ αποτελούν, αλλά και προτείνονται ως αντικείμενο ευρύτερης και ενδελεχούς περαιτέρω έρευνας.