Theoretical and empirical essays on value efficiency analysis
Authors: Ραβανός Παναγιώτης 
Published: April 2023

Το αντικείμενο της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η θεωρητική και εμπειρική διερεύνηση της μεθόδου της Αξιακής Ανάλυσης Αποτελεσματικότητας (ΑΑΑ). Η ΑΑΑ είναι μια μέθοδος εκτίμησης της σχετικής αποτελεσματικότητας των Μονάδων Λήψης Απόφασης (ΜΛΑ), η οποία περιλαμβάνει την ενσωμάτωση επιπλέον αξιακών περιορισμών στο υπόδειγμα της Περιβάλλουσας Ανάλυσης Δεδομένων (ΠΑΔ), μέσω της επιλογής της Πλέον Προτιμώμενης Λύσης (ΠΠΛ). Η ΠΠΛ είναι μια αποτελεσματική ΜΛΑ ή ένας αποτελεσματικός γραμμικός συνδυασμός ΜΛΑ, η οποία έχει το επιθυμητό μείγμα εισροών/εκροών. Το πρώτο μέρος της διατριβής αποτελείται από τρία εμπειρικά άρθρα. Στο πρώτο από αυτά, παρουσιάζεται η χρήση της ΑΑΑ ως εργαλείου για την εκτίμηση της αποδοτικότητας, δηλαδή του κατά πόσο η λειτουργία των αξιολογούμενων ΜΛΑ συμβαδίζει με δεδομένους στόχους (όπως οργανωτικοί στόχοι, συμφωνίες, κ.α.). Στην συνέχεια η ΑAΑ χρησιμοποιείται για να εκτιμηθεί η αποδοτικότητα των χωρών του κόσμου στην χρησιμοποίηση του εθνικού του εισοδήματος για την επίτευξη της μέγιστης δυνατής κοινωνικής ευημερίας των πολιτών τους. Στο δεύτερο εμπειρικό άρθρο, η ΑΑΑ χρησιμοποιείται ως εναλλακτική μέθοδος για την ενσωμάτωση αξιακών περιορισμών στην κατασκευή συνθετικών δεικτών. Συγκεκριμένα, κατασκευάζεται ένα υπόδειγμα ΑΑΑ το οποίο διαθέτει μόνο εκροές και χρησιμοποιείται για την επανεκτίμηση του Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. Στο τρίτο εμπειρικό άρθρο, πραγματοποιείται μια ανασκόπηση των προτάσεων που περιλαμβάνονται στην βιβλιογραφία της ΑΑΑ για την επιλογή της ΠΠΛ και προτείνονται τέσσερις νέες, οι οποίες βασίζονται αντίστοιχα στα χαρακτηριστικά της θέσης των αποτελεσματικών ΜΛΑ στην εν δυνάμει συνάρτηση μετασχηματισμού, στις έννοιες της Αποτελεσματικής Κλίμακας Παραγωγής και της Μέσης Παραγωγικής Μονάδας, και στην εκτίμηση αποτελεσματικότητας μέσω κοινών μεταξύ των ΜΛΑ σχετικών σταθμίσεων για τις εισροές και τις εκροές. Στην συνέχεια αναλύεται χρησιμοποιώντας εμπειρικά δεδομένα η επίδραση της επιλογής διαφορετικών ΠΠΛ στην εκτιμηθείσα σχετική αποτελεσματικότητα μέσω της ΑΑΑ. Από τα αποτελέσματα της εμπειρικής ανάλυσης εξάγονται χρήσιμα συμπεράσματα για τις ΠΠΛ η χρήση των οποίων οδηγεί σε αποτελέσματα τα οποία παρέχουν επιπλέον πληροφόρηση σε σχέση με αυτά της ΠΑΔ, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τις διοικητικές υπηρεσίες για την λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων, αλλά και για τις διαφορετικές ΠΠΛ οι οποίες οδηγούν πρακτικά σε παρόμοια αποτελέσματα ΑΑΑ. Το δεύτερο μέρος της διατριβής περιλαμβάνει τρία θεωρητικά άρθρα. Στο πρώτο από αυτά, διερευνάται η σχέση μεταξύ της ΑΑΑ και της μεθόδου της σταυροειδούς αποτελεσματικότητας και αποδεικνύεται ότι το υπόδειγμα της ΑΑΑ είναι ισοδύναμο με το υπόδειγμα στοχευμένου αλτρουισμού της σταυροειδούς αποτελεσματικότητας. Αυτή η ισοδυναμία επιτρέπει για πρώτη φορά στην βιβλιογραφία την εκτίμηση σταυροειδών αποτελεσματικοτήτων μέσω του δυικού-αντί του πρωταρχικού-υποδείγματος της ΑΑΑ και οδηγεί σε πιο σύντομη διαδικασία εκτίμησης του πίνακα σταυροειδών αποτελεσματικοτήτων του υποδείγματος στοχευμένου αλτρουισμού. Στο δεύτερο θεωρητικό άρθρο, αποδεικνύεται ότι το υπόδειγμα της ΑΑΑ αποτελεί μια συγκεκριμένη κατηγορία υποδειγμάτων ΠΑΔ που περιλαμβάνουν περιορισμούς στις σχετικές σταθμίσεις των εισροών και των εκροών. Κατά συνέπεια, μπορεί να εξαχθεί μια επιπλέον ερμηνεία των αποτελεσμάτων της ΑΑΑ, ως αποτελέσματα ΠΑΔ που ενσωματώνουν μια συγκεκριμένη μορφή περιορισμών στις σχετικές σταθμίσεις των εισροών και των εκροών, ενώ οι σχετικές αποτελεσματικότητες από τα σχετικά υποδείγματα ΠΑΔ ενσωματώνουν τις κρατούσες αντιλήψεις σχετικά με το βέλτιστο μείγμα εισροών/εκροών. Στο τελευταίο θεωρητικό άρθρο, αποδεικνύεται ότι τα αποτελέσματα της ΑΑΑ (σχετικές αποτελεσματικότητες για τις ΜΛΑ) είναι είτε ισοδύναμα με τα αποτελέσματα υποδειγμάτων ΠΑΔ τα οποία ενσωματώνουν πληροφορίες σχετικά με τις αποτελεσματικές ΜΛΑ που θεωρούνται πρότυπα για τις υπόλοιπες (επιτρέποντας στα διανύσματα των σχετικών σταθμίσεων των εισροών και εκροών να παίρνουν τιμές μέσα σε ένα προκαθορισμένο εύρος / κώνο διανυσμάτων), είτε αποτελούν το ανώτερο και το κατώτερο όριο για αυτά. Οι αποδειχθείσες μαθηματικές σχέσεις επιτρέπουν την εκτίμηση ή την προσέγγιση των αποτελεσμάτων των υποδειγμάτων ΠΑΔ χρησιμοποιώντας τα υποδείγματα ΑΑΑ, τα οποία ενέχουν σχετικά λιγότερη υπολογιστική πολυπλοκότητα.