Η επιμόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση νέων τεχνολογιών ως πλαίσιο διδασκαλίας επιμέρους γνωστικών αντικειμένων
Authors: Μάτος Αναστάσιος 
Published: August 2021

Επίκεντρο της παρούσας διατριβής αποτελεί η «αλλαγή» του εκπαιδευτικού ο οποίος μαθητεύει στη διδασκαλία των γλωσσικών μαθημάτων και των μαθηματικών με Τ.Π.Ε.. Αρχικά γίνεται κριτική ανάγνωση της βιβλιογραφίας με στόχο να καταγραφούν οι κυρίαρχοι – στο ακαδημαϊκό πλαίσιο – λόγοι, «αρδεύουν» το σχεδιασμό και το περιεχόμενο των προγραμμάτων επαγγελματικής εξέλιξης των εκπαιδευτικών στον αντίστοιχο χώρο. Στη συνέχεια επισημαίνεται πως παρά το γεγονός ότι οι λόγοι αυτοί κατασκευάζουν τις Τ.Π.Ε. ως πολύτιμα εργαλεία που ενισχύουν τη δυνατότητα του παιδιού να σκέφτεται ορθολογικά και να μαθαίνει, οι εκπαιδευτικοί είτε αντιστέκονται στην ενσωμάτωση της τεχνολογίας, είτε την αξιοποιούν με τρόπους που δεν συντονίζονται με την επίσημη οπτική των προγραμμάτων επαγγελματικής εξέλιξης.Στην παρούσα διατριβή η μαθητεία στην ενσωμάτωση των ψηφιακών μέσων στη διδασκαλία αντιμετωπίζεται ως πολιτισμική πρακτική, που προσδιορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τα κοινωνικά, πολιτικά και πολιτισμικά συμφραζόμενα στα οποία είναι ενταγμένοι οι εκπαιδευτικοί. Έτσι, αυτοί αντιμετωπίστηκαν ως «πρόσωπα σε μετάβαση», καθώς εισήλθαν σε διαδικασίες μετασχηματισμού του ‘habitus’ (Bourdieu, 2006), ανακατασκευής ταυτοτήτων και από κοινού οικοδόμησης νοημάτων αναφορικά με τις προοπτικές της μάθησης και της διδασκαλίας με Τ.Π.Ε. Τα ερευνητικά ερωτήματα που προέκυψαν αφορούσαν στον εντοπισμό των «επίσημων» λόγων σχετικά με την «αλλαγή», με τους οποίους διασταυρώνονται οι εκπαιδευτικοί κατά τη συμμετοχή τους σε προγράμματα επαγγελματικής εξέλιξης, καθώς και στις διεργασίες υποκειμενοποίησης και κατασκευής ταυτοτήτων που λαμβάνουν χώρα στο πλαίσιο αυτής της «συνάντησης».Αξιοποιώντας την εθνογραφική προσέγγιση και τα μεθοδολογικά εργαλεία της θεωρίας του λόγου αναλύθηκε η «ιστορία» των προσπαθειών τους να αρθρώσουν νοήματα στη διαδικασία της εμπλοκής τους με λόγους για την «αλλαγή». Τα ευρήματα κατά πρώτον ανέδειξαν πως οι φιλόλογοι και οι μαθηματικοί συλλογικά οικοδομούν νοήματα για την αξιοποίηση των Τ.Π.Ε., τα οποία σχετίζονται αφενός με ένα επίπεδο που άπτεται κοινωνικών θεσμών και αξιών και αφετέρου με τον παράγοντα της μάθησης. Κατά δεύτερον αναδείχθηκε το γεγονός ότι οι διεργασίες κατασκευής ταυτοτήτων των εκπαιδευτικών που μαθαίνουν να αξιοποιούν τις Τ.Π.Ε., έχει σαφή πολιτικό χαρακτήρα και δεν ακολουθεί μια μονοσήμαντη πορεία προς μια ενιαία και σταθερή κατασκευή. Η εμπειρία της συμμετοχής στο πρόγραμμα της επαγγελματικής εξέλιξης δεν κατασκευάζεται αποκλειστικά από τους θεσμικούς μηχανισμούς της επιμόρφωσης, αλλά και από τους ίδιους τους συμμετέχοντες σε αυτήν, ενώ τα προσωπικά τους αφηγήματα είτε συνυπάρχουν και στηρίζουν τους επίσημους λόγους του προγράμματος αναδεικνύοντας την επιθυμία της προσωπικής αλλαγής, είτε αντιστέκονται και ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Έτσι οι ταυτότητές τους γίνονται καλύτερα κατανοητές ως αμαλγάματα επιμέρους ταυτοποιήσεων με συνυπάρχοντες λόγους και αποτελούν διαρκώς ένα «έργο υπό κατασκευή». Κατά συνέπεια προτείνεται πως η επαγγελματική εξέλιξη των εκπαιδευτικών στις Τ.Π.Ε. πρέπει να γίνει κατανοητή όχι μόνο ως γνωστική διαδικασία γραμμικού τύπου, αλλά και ως τροχιά ιδεολογικών αλλαγών, που αντανακλώνται σε αφηγήματα και ταυτοτικές πραγματώσεις, οι οποίες αντιστέκονται σε ομοιόμορφες και ενιαίες κατανοήσεις σχετικά με το τι συνιστά βελτίωση και καινοτομία στη διδασκαλία.