Σύγκριτικη μελέτη χαμηλής και υψηλής δόσης ατορβαστατίνης στη λειτουργικότητα των μεγάλων αρτηριών, στη λειτουργία των ενδοθηλίου και στα ενδοθηλιακά προγονικά κύτταρα ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια ισχαιμικής αιτιολογίας
Authors: Οικονόμου Ευάγγελος 
Published: August 2021

Εισαγωγή: Η καρδιακή ανεπάρκεια (ΚΑ) αποτελεί σύνδρομο πουχαρακτηρίζεται από διαταραχή τις ισορροπίας μεταξύ προφλεγμονοδών καιαντιφλεγμονοδών κυτοκινών και του οποίου η θνησιμότητα αναμένεται να αυξηθεί τιςπροσεχείς δεκαετίες. Στους πάσχοντες δε από ΚΑ παρατηρείται ενδοθηλιακήδυσλειτουργία και αύξηση της αρτηριακής σκληρίας μηχανισμού που φαίνεται νασυμμετέχει στις κλινικές εκδηλώσεις και την εξέλιξη του συνδρόμου. Οι στατίνες πέρααπό τις υπολιπιδαιμικές τους δράσεις ασκούν ευνοϊκή επίδραση στην ενδοθηλιακήλειτουργία των πασχόντων από αθηροσκλήρωση.Σκοπός: Στην παρούσα έρευνα μελετήθηκε το αποτέλεσμα της χορήγησηςυψηλής και χαμηλής δόσης ατορβαστατίνης στην λειτουργικότητα των μεγάλωναρτηριών, στη λειτουργία του ενδοθηλίου, στον αριθμό των κυκλοφορούντωνενδοθηλιακών προγονικών κυττάρων (ΕΠΚ), σε φλεγμονώδεις δείκτες και σε δείκτεςαναδιαμόρφωσης της αριστεράς κοιλίας πασχόντων από καρδιακή ανεπάρκειαισχαιμικής αιτιολογίας.Υλικό και μέθοδος: Μελετήθηκε το αποτέλεσμα της βραχυχρόνιας (τέσσεριςεβδομάδες) από του στόματος χορήγησης ατορβαστατίνης σε 23 πάσχοντες από ΚΑισχαιμικής αιτιολογίας που δεν ελάμβαναν ή είχαν διακόψει την αγωγή με στατίνη γιατουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε δύο ξεχωριστάσκέλη ένα με ατορβαστατίνη 40mg/ημέρα και ένα με 10mg/ημέρα (τυχαιοποιημένηδιπλά τυφλή διασταυρούμενη μελέτη). Μετρήσεις έγιναν στην αρχή και στο τέλος τουδιαστήματος θεραπείας των τεσσάρων εβδομάδων σε κάθε σκέλος της μελέτης. Ηενδοθηλιακή λειτουργία εκτιμήθηκε με την υπερηχογραφική μέτρηση τηςενδοθηλιοεξαρτώμενης αγγειοδιαστολής (FMD) και η αρτηριακή σκληρία με τημέτρηση της ταχύτητας του σφυγμικού κύματος (PWV) και το δείκτη ενίσχυσης τωνανακλωμένων κυμάτων (AI75). Ο αριθμός των ΕΠΚ όπως αυτά ταυτοποιούνται με τηνανίχνευση του τριπλού δείκτη CD34+/KDR+/CD133+ έγινε με κυτταρομετρία ροής.Μετρήθηκαν επίσης με ανοσοενζυμική μέθοδο (ELISA) τα επίπεδα στον ορό τηςμεταλλοπρωτεινάσης-9 (MMP-9), του ενδοκυτταρικού μορίου προσκόλλησης-1(ICAM-1), του ογκωτικού νεκρωτικού παράγοντα άλφα (TNFα) και τηςιντερελευκίνης-6 (IL-6). Προσδιορίστηκαν οι τιμές της ολικής, LDL και HDL χοληστερόλης καθώς και τα επίπεδα του Β τύπου νατριουρητικού πεπτιδίου στον ορότων πασχόντων (BNP).Αποτελέσματα: Η χορήγηση ατορβαστατίνης 40mg/ημέρα για 4 εβδομάδες είχεως αποτέλεσμα σε σχέση με τις βασικές μετρήσεις στατιστικά σημαντική βελτίωση τουFMD (3,16±2,98 % εν. 6,05±2,45 %, p=0,001), μείωση του δείκτη ενίσχυσης τωνανακλωμένων κυμάτων ΑΙ75 (26,32±8,52% εν. 23,45±8,90%, p=0,04), αύξηση τωνκυκλοφορούντων ΕΠΚ από 175 (143-232) σε 362 (209-456) κύτταρα/ml (p=0,002),μείωση του TNFα [1,08(0,79-1,35)pg/ml εν. 0,85(0,68-1,24)pg/ml, p=0,01], μείωση σταεπίπεδα του ICAM-1 [303(236-318)ng/ml εν. 227(189-329)ng/ml, p<0,001] και σταεπίπεδα του MMP-9 [287(182-465)ng/ml εν. 251(161-440)ng/ml, p=0,04]. Η θεραπείαμε ατορβαστατίνη 40mg/ημέρα δεν επηρέασε τα επίπεδα του BNP. Η θεραπεία μεατορβαστατίνη 10mg/ημέρα βελτίωσε σημαντικά μόνο τα επίπεδα τωνκυκλοφορούντων ΕΠΚ και του TNFα. Ανάλυση πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησηςέδειξε ότι μόνο τα επίπεδα κάθαρσης κρεατινίνης σχετίζονταν στατιστικά σημαντικά μετη βελτίωση του FMD μετά τη θεραπεία με ατορβαστατίνη 40mg/ημέρα και μετά απόπροσαρμογή για παράγοντες όπως τα βασικά επίπεδα της ολικής χοληστερόλης, ταεπίπεδα τριγλυκεριδίων, τις καπνιστικές συνήθειες, την ύπαρξη σακχαρώδους διαβήτη,την ύπαρξη υπέρτασης, την ηλικία και το κλάσμα εξώθησης της αριστεράς κοιλίας.Έτσι για κάθε αύξηση των επιπέδων του ρυθμού σπειραματικής διήθησης κατά10ml/min, η χορήγηση ατορβαστατίνης 40mg/ημέρα, αναμένεται να προκαλέσει μίακατά μέσο όρο αύξηση Delta της ενδοθηλιεξαρτώμενης αγγειοδιαστολής (FMD) κατά0,9%.Συμπέρασμα: Η βραχυχρόνια χορήγηση υψηλής δόσης ατορβαστατίνης έχειευεργετικά αποτελέσματα στην ενδοθηλιακή λειτουργία, στις ιδιότητες του αρτηριακούτοιχώματος, στα ΕΠΚ, σε φλεγμονώδεις δείκτες και σε δείκτες αναδιαμόρφωσης τηςαριστεράς κοιλίας πασχόντων από ΚΑ ισχαιμικής αιτιολογίας. Οι ευεργετικές δε αυτέςδράσεις φαίνεται ότι ακολουθούν ένα δοσοεξαρτώμενο προτυπο.