Γνωστικές και γλωσσικές μέθοδοι κλινικής παρέμβασης στην Ειδική Γλωσσική Διαταραχή
Authors: Μπαχούρου Θεοδώρα 
Published: March 2022

Τα παιδιά με Ειδική Γλωσσική Διαταραχή (ΕΓΔ) έχουν δυσκολίες σε τομείς της γλώσσας και στη λεκτική βραχύχρονη και εργαζόμενη μνήμη. Οι περισσότερες μελέτες που αξιολογούν τα προγράμματα παρέμβασης εφαρμόζουν κατά κανόνα μία μέθοδο παρέμβασης και αξιολογούν την αποτελεσματικότητά της παρέμβασης αυτής. Η παρούσα διδακτορική διατριβή έχει ως στόχο να διερευνήσει και να συγκρίνει την αποτελεσματικότητα δύο θεραπευτικών προγραμμάτων τεκμηριωμένων στη βάση διαφορετικών θεωρητικών προσεγγίσεων: Μιας μετα-συντακτικής παρέμβασης (γλωσσολογική προσέγγιση) και μιας μιας θεραπευτικής παρέμβασης που στοχεύει αποκλειστικά στη λεκτική βραχύχρονη (ΛΒΜ) και στη λεκτική εργαζόμενη μνήμη (ΛΕΜ) (ψυχολογική/γνωστική προσέγγιση). Συνολικά, 64 μονόγλωσσα παιδιά με ΕΓΔ (εύρος ηλικίας: 7,9 – 11,11 ετών, Μ.Ο.: 9,5) συμμετείχαν σε αυτήν τη μελέτη. Όλα τα παιδιά αξιολογήθηκαν πριν τη χορήγηση θεραπείας (προ-θεραπευτικά) με έργα μη λεκτικής νοημοσύνης, γλώσσας και λεκτικής βραχύχρονης μνήμης. Έγινε τυχαία κατανομή όλων των παιδιών σε τρεις ομάδες και υπήρχαν δύο φάσεις θεραπείας. Η πρώτη φάση είχε ως εξής: (i) μια ομάδα έλαβε μετα-συντακτική θεραπεία (N = 22) (ii) μια ομάδα έλαβε θεραπεία ΛΒΜ / ΛΕΜ (N = 22) και (iii) μια ομάδα δεν έλαβε θεραπεία (N = 20). Στη δεύτερη φάση αντιστρέψαμε τη θεραπεία για τις δύο πρώτες ομάδες, έτσι ώστε η πρώτη έλαβε θεραπεία ΛΒΜ/ΛΕΜ και η δεύτερη μετα-συντακτική θεραπεία. Η τρίτη ομάδα και πάλι δεν έλαβε θεραπεία. Για σκοπούς της παρέμβασης, χρησιμοποιήθηκαν δύο εφαρμογές λογισμικού για υπολογιστή παλάμης: 1) Λογισμικό για παροχή μετα-συντακτικής θεραπείας (Σύνθετες Συντακτικές Δομές) και 2) Λογισμικό για εκπαίδευση της ΛΒΜ/ΛΕΜ. Μέσω της εφαρμογής για τις Σύνθετες Συντακτικές Δομές πραγματοποιήθηκε συνδυασμός και ρητής και άρρητης εκπαίδευσης σε διάφορες συντακτικές δομές μέσω υποστήριξης εικόνας ενώ μέσω της εφαρμογής ενίσχυσης ΛΒΜ/ΛΕΜ πραγματοποιήθηκε εκπαίδευση σε έργα ΛΒΜ/ΛΕΜ. Για κάθε παιδί ξεχωριστά πραγματοποιήθηκε ένα πρόγραμμα παρέμβασης διάρκειας 10 εβδομάδων και για τις δύο πειραματικές ομάδες παιδιών με ΕΓΔ για καθεμία από τις δύο θεραπείες. Μετά από κάθε θεραπεία πραγματοποιήθηκαν αξιολογήσεις σε όλες τις ομάδες για κάποια από τα έργα που χρησιμοποιήθηκαν και προ-θεραπευτικά για όλους τους συμμετέχοντες με ΕΓΔ. Η μεταθεραπευτική αξιολόγηση έδειξε ότι τα παιδιά που εκτέθηκαν για πρώτη φορά σε μεταγλωσσική θεραπεία έδειξαν σημαντικά καλύτερη επίδοση στα γλωσσικά έργα και στα έργα ΛΒΜ. Μάλιστα, είχαν καλύτερη επίδοση στη γλώσσα από ότι στη ΛΒΜ. Επιπλέον, τα παιδιά που έλαβαν για πρώτη φορά θεραπεία για τη ΛΒΜ/ΛΕΜ παρουσίασαν σημαντικά καλύτερη επίδοση σε όλα τα γλωσσικά και στα έργα ΛΒΜ. Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι, εκτός από το γεγονός ότι η στοχευμένη θεραπεία σε κάθε τομέα (γλώσσα ή ΛΒΜ/ΛΕΜ) βελτιώνει σημαντικά την επίδοση στον συγκεκριμένο τομέα ενώ παράλληλα υπάρχει διάχυση βελτίωσης και στον άλλο τομέα Τα αποτελέσματα αυτά συζητούνται υπό το πρίσμα μελετών παρέμβασης στην ΕΓΔ και αναλύονται οι θεωρητικές και κλινικές τους προεκτάσεις με έμφαση στην πιθανή αλληλεπίδραση βραχύχρονης/ εργαζόμενης μνήμης και σύνταξης.