Καρδιακές αρρυθμίες σε ασθενείς που νοσηλεύονται στην εντατική μονάδα για οξέα καρδιακά επεισόδια
Authors: Μάλλιου Αγγελική 
Published: October 2024

Στις μονάδες εντατικής παρακολούθησης καρδιοπαθών ασθενών (ΜΕΠΚ), συχνά παρατηρούνται εμμένουσες συμπτωματικές αρρυθμίες, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν ακόμα και σε σοβαρή αιμοδυναμική αστάθεια και θάνατο. Υπολογίζεται δε, πως τέτοιες αρρυθμίες εμφανίζονται σε ένα ποσοστό περίπου 20% των νοσηλευομένων 1. Η κολπική μαρμαρυγή (AF), ο κολπικός πτερυγισμός και η υπερκοιλιακή ταχυκαρδία αποτελούν συχνές αρρυθμίες που συναντώνται σε διάφορες κλινικές καταστάσεις (30% -60%) 1,74 . Η κολπική μαρμαρυγή είναι η πιο συχνή κλινικά σημαντική καρδιακή αρρυθμία στην καθημερινή κλινική πράξη με αυξανόμενη επίπτωση. Οι παραπάνω αρρυθμίες μπορεί να προκαλέσουν αιμοδυναμική επιβάρυνση, ποικιλία συμπτωμάτων και σημαντικού βαθμού νοσηρότητα, θνησιμότητα και ιατρικό κόστος. Επειδή δεν υπάρχει μια ιδανική θεραπεία για όλους τους ασθενείς που εμφανίζουν αυτές τις αρρυθμίες, έχουν αναπτυχθεί διάφορες θεραπευτικές στρατηγικές. Οι στρατηγικές αυτές περιλαμβάνουν τη μη χορήγηση θεραπείας, τον έλεγχο συχνότητας και τον έλεγχο του ρυθμού, τα οποία επιτυγχάνονται είτε με φαρμακευτικό είτε με μη φαρμακευτικό τρόπο. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι, μετά από οξέα στεφανιαία σύνδρομα (ΟΣΣ), οι εμμένουσες κοιλιακές αρρυθμίες σχετίζονται με αυξημένη θνητότητα τόσο ενδονοσοκομειακά, όσο και μετά το εξιτήριο βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα 2, 3. Όπως αποδεικνύεται από την βιβλιογραφία, στις περισσότερες σχετικές μελέτες έχει διερευνηθεί η επίπτωση και η θνητότητα των αρρυθμιών στις μονάδες εντατικής παρακολούθησης καρδιοπαθών, μόνο μετά το ΟΣΣ. Ωστόσο, οι ασθενείς οι οποίοι εισάγονται στις εν λόγω μονάδες, νοσηλεύονται λόγω μιας πληθώρας καρδιακών παθήσεων, όπως οξεία καρδιακή ανεπάρκεια, μυοκαρδίτιδα, κλπ., οι οποίες μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε απειλητικές για τη ζωή αρρυθμίες. Επομένως, αν και η επίπτωση και η πρόγνωση των κοιλιακών αρρυθμιών έχουν επαρκώς μελετηθεί για τους ασθενείς των μονάδων εντατικής θεραπείας καρδιοπαθών κατόπιν οξέων στεφανιαίων συνδρόμων, λίγα στοιχεία είναι γνωστά για τους ασθενείς που νοσηλεύονται λόγω άλλων καρδιακών παθήσεων. Επιπλέον, η επίπτωση των απειλητικών για τη ζωή αρρυθμιών κατόπιν ΟΣΣ, καθώς και η άμεση αλλά και μακροπρόθεσμη έκβαση αυτών των ασθενών, μπορεί να διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των γεωγραφικών περιοχών 3, 5 . Πιο συγκεκριμένα, το Second Gulf Registry of Acute Coronary Events (Gulf RACE-2)3 που πραγματοποιήθηκε σε χώρες του Περσικού Κόλπου, έδειξε ότι οι κοιλιακές αρρυθμίες μετά το ΟΣΣ συσχετίστηκαν με υψηλότερη μακροχρόνια θνησιμότητα σε σχέση με τη θνησιμότητα η οποία καταγράφηκε σε μελέτες από άλλες γεωγραφικές περιοχές. Η βελτίωση της επίπτωσης και της πρόγνωσης των απειλητικών αρρυθμιών στις Μονάδες Εντατικής Παρακολούθησης Καρδιοπαθών, απαιτεί από τους θεράποντες συνεχή ενημέρωση, καθώς νέα φάρμακα και νέες επεμβατικές μέθοδοι εισάγονται διαρκώς, ενώ οι κλινικές κατευθυντήριες γραμμές ανανεώνονται. Κατά συνέπεια, τα νέα δεδομένα και οι νέες θεραπευτικές δυνατότητες μπορούν να επηρεάσουν θετικά τη βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη έκβασή των ασθενών. Σκοπός: της μελέτης ήταν να εξετάσει την επίδραση των κοιλιακών (VAs) και των υπερκοιλιακών αρρυθμιών (SVAs) οι οποίες κατεγράφησαν σε νοσηλευόμενους ασθενείς της Μονάδα Εντατικής Παρακολούθησης Καρδιοπαθών (ΜΕΠΚ) στην βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη θνησιμότητα τους. Υλικό: Στην παρούσα προοπτική μελέτη παρακολούθησης μονού κέντρου, συμπεριλήφθηκαν οι μεγαλύτεροι των 18 ετών ασθενείς, που νοσηλεύτηκαν στη μονάδα εντατικής παρακολούθησης καρδιοπαθών της Πανεπιστημιακής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου στην Κρήτη, από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Μαΐου 2017. Μέθοδος: Μετά τη συλλογή δεδομένων για τους σκοπούς της μελέτης αυτής, χωρίσαμε τους ασθενείς σε δύο κατηγορίες: ασθενείς οι οποίοι εμφάνισαν αρρυθμίες κατά τη νοσηλεία τους στην καρδιολογική μονάδα εντατικής θεραπείας και σε ασθενείς χωρίς αρρυθμίες. Οι ασθενείς με αρρυθμίες χωρίστηκαν επίσης σε δύο υποομάδες: ασθενείς με κοιλιακές αρρυθμίες και ασθενείς με υπερκοιλιακές αρρυθμίες (SVAs). Όποτε εμφανίστηκε αρρυθμία, ελήφθη ένα ΗΚΓ 12 απαγωγών. Κατά τη διάρκεια μιας καρδιακής ανακοπής, καταγράψαμε μόνο την αρχική αρρυθμία, η οποία οδηγεί σε αιμοδυναμική αστάθεια ή καρδιακή ανακοπή. Κατά την εισαγωγή των ασθενών στη ΜΕΠΚ, ελήφθησαν ιατρικό ιστορικό, ΗΚΓ 12 απαγωγών, ακτινογραφία θώρακος, εξέταση αίματος και ειδικοί βιοχημικοί δείκτες. Μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, οι ασθενείς παρακολουθήθηκαν για έξι μήνες μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας, αφού έλαβαν εξιτήριο από τη μονάδα εντατικής παρακολούθησης καρδιοπαθών. Το κύριο καταληκτικό σημείο ήταν η θνησιμότητα από όλες τις αιτίες κατά την περίοδο παρακολούθησης των έξι μηνών μετά την εγγραφή. Στόχος μας ήταν, να δείξουμε την επίπτωση που έχουν οι κοιλιακές (VAs) και οι υπερκοιλιακές αρρυθμίες (SVΑs) στη θνητότητα εντός της μονάδας, καθώς και της θνητότητας έως και έξι μήνες μετά το εξιτήριο τους. Επίσης, υπολογίσαμε το κόστος της φαρμακευτικής δαπάνης αυτών των ασθενών και την πιθανή επιβάρυνση που προκύπτει από την εμφάνιση των αρρυθμιών. Αποτελέσματα : Από την ανάλυση των δεδομένων που συλλέχθηκαν, διαπιστώθηκε ότι, η συχνότερη αιτία εισαγωγής στη μονάδα εντατικής παρακολούθησης καρδιοπαθών ΠΑΓΝΗ, ήταν, τα οξέα στεφανιαία σύνδρομα (68,7%), [αποτελούμενα από το έμφραγμα του μυοκαρδίου με ανάσπαση του ST διαστήματος (29,6%), το κατώτερο έμφραγμα (14,7%), το πρόσθιο έμφραγμα (12,8%), το πλάγιο έμφραγμα (1,7%)], το οπίσθιο έμφραγμα (0.4%), το έμφραγμα του μυοκαρδίου χωρίς ανάσπαση του ST διαστήματος (21,1%) και η ασταθής στηθάγχη (21,1%).Άλλες αιτίες εισαγωγής, ήταν, η οξεία καρδιακή ανεπάρκεια (17%), ο πλήρης καρδιακός αποκλεισμός (5,8%), η μυοκαρδίτιδα (2,8%), το συγκοπτικό επεισόδιο (1,5%), η απινίδωση (1,3%), η υπερκοιλιακή ταχυαρρυθμία (1%), η περικαρδίτιδα (0,7%), η εμφύτευση βηματοδότη (0.5%), η στένωση αορτικής βαλβίδας (0.4%) και η αναπνευστική ανακοπή (0,3%).Όσον αφορά την θνησιμότητα των ασθενών έξι μήνες έπειτα από την έξοδό τους από τη μονάδα εντατικής παρακολούθησης καρδιοπαθών, η ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι: οι ασθενείς που εμφάνισαν κοιλιακές αρρυθμίες είχαν υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας, σε σχέση με εκείνους που εμφάνισαν υπερκοιλιακές ταχυαρρυθμίες (5,7% έναντι 3,2%, p<0.05) και συγκριτικά με εκείνους που δεν εμφάνισαν ταχυαρρυθμίες (5,7% έναντι 2,1%, p<0.05 ). Συμπεράσματα: Η εμφάνιση αρρυθμιών παρέτεινε τη νοσηλεία των ασθενών στη ΜΕΠΚ, ενώ οι ασθενείς που έπασχαν από κοιλιακές αρρυθμίες (VA) είχαν σημαντικά υψηλότερη βραχυπρόθεσμη (in-CICU) και μακροπρόθεσμη (6μηνη παρακολούθηση) θνησιμότητα. Τα αποτελέσματά μας επιβεβαιώνουν την κακή πρόγνωση των κοιλιακών αρρυθμιών (VA) όχι μόνο σε ασθενείς με Οξέα στεφανιαία σύνδρομα (ACS) αλλά και σε όλους τους ασθενείς που νοσηλεύονται σε ΜΕΠΚ και δείχνουν ότι η πρώϊμη έναρξη των κοιλιακών αρρυθμιών (VA) σχετίζεται με παράταση της παραμονής στη ΜΕΠΚ και κακή έκβαση των περιστατικών.