Εμβρυϊκή και μετεκκολαπτική ανάπτυξη του σκελετού του ορτυκιού (Coturnix coturnix japonica)
Authors: Πούρλης Άρης 
Published: August 2021

Στόχο της παρούσας διατριβής αποτελεί η μελέτη κύριων παραμέτρων της εμβρυϊκής και μετεκκολαπτικής ανάπτυξης του σκελετού του ορτυκιού και συγκεκριμένα η χρονική ακολουθία εμφάνισης των πυρήνων οστέωσης, η οστεογένεση και η ανάλυση των μεταβολών του μήκους ορισμένων οστών. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 300 έμβρυα και 185 αναπτυσσόμενα ορτύκια. Για τη μελέτη της οστέωσης, έμβρυα και αναπτυσσόμενα ορτύκια διαφανοποιήθηκαν, οι σκελετοί τους χρωματίστηκαν με τη διπλή χρώση του κυανού της Αλσιανής και ερυθρού της Αλιζαρίνης και παρατηρήθηκαν με στερεοσκοπικό μικροσκόπιο. Ιστολογικές τομές των μακρών οστών χρωματίστηκαν με αιματοξυλίνη - εωσίνη και παρατηρήθηκαν με οπτικό μικροσκόπιο. Με τη βοήθεια μικρομετρητή και παχυμέτρου υπολογίστηκαν οι ημερήσιες μεταβολές του μήκους του μακρών οστών των άκρων από τη 10η ημέρα της επώασης μέχρι το τέλος της επώασης και από την 1η μέχρι την 37η ημέρα της μετεκκολαπτικής ανάπτυξης. Ακόμη, λεπτές εγκάρσιες τομές από το μηριαίο οστούν και την κνήμη εξετάστηκαν στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο. Η έναρξη της οστέωσης των καταβολών των μακρών οστών (βραχιόνιο οστούν, κερκίδα, ωλένη, μηριαίο οστούν, κνήμη, περόνη) διαπιστώθηκε για πρώτη φορά την 6η ημέρα της επώασης. Την 7η ημέρα παρατηρήθηκε οστέωση στο λεπιδοειδές, τετραγονοζυγωματικό, πτερυγοειδές, υπεργωνιώδες, γωνιώδες και κερατοβραγχιακό οστούν της υοειδούς συσκευής, καθώς επίσης στην κλείδα, την ωμοπλάτη, το κορακοειδές, το μείζον και έλασσον μετακάρπιο και τα μετατάρσια. Κατά την 8η ημέρα της επώασης παρατηρήθηκε οστέωση στο τετράγωνο, μετωπιαίο, δακρυϊκό, ρινικό, γναθιαίο, προγναθιαίο, ζυγωματικό, υπερώιο, οδοντικό και σπληνικό οστούν. Την ίδια ημέρα οστέωση παρατηρήθηκε στις σπονδυλικές μοίρες των πλήρων πλευρών, το λαγόνιο και το ηβικό οστούν. Την 9η ημέρα της επώασης παρατηρήθηκε οστέωση στο βασινιακό, το εξωινιακό, το βρεγματικό στην πρόσθια μοίρα του παρασφηνοειδούς οστού, την ύνι και στα σώματα μερικών αυχενικών σπονδύλων. Τις επόμενες ημέρες παρατηρήθηκε οστέωση των σωμάτων και στους υπόλοιπους σπονδύλους ενώ η οστέωση των τόξων ακολουθούσε την οστέωση των σπονδυλικών σωμάτων με εξαίρεση τον άτλαντα. Μετά την εκκόλαψη, οστεώθηκαν τα υπόλοιπα οστά της υοειδούς συσκευής, το ωλένιο οστούν του καρπού, το κερκιδικό οστούν του καρπού και το μετακάρπιο II. Από τις παρατηρήσεις σε μικροσκοπικό και υπερμικροσκοπικό επίπεδο αναγνωρίσθηκε η εμφάνιση του περιχόνδριου οστέινου ελύτρου, η διάλυση του χόνδρου των καταβολών των οστών, η ανάπτυξη των επιφύσεων και τέλος η ενδοχόνδρια οστέωση των οστών. Την 6η ημέρα της επώασης οι χόνδρινες καταβολές των μακρών οστών αποτελούνταν από τρεις ζώνες υαλοειδούς χόνδρου, ενώ η κεντρική ζώνη περιβαλλόταν από περιχόνδριο οστούν. Την 8η ημέρα της επώασης παρατηρήθηκε μια δεύτερη στιβάδα οστίτη ιστού γύρω από το περιχόνδριο οστούν. Σχεδόν ταυτόχρονα, άρχισε να παρατηρείται διάλυση του χόνδρου, η οποία τις επόμενες ημέρες επεκτάθηκε μέχρι και τη βάση των επιφύσεων', δημιουργώντας έτσι το μυελώδη αυλό των οστών. Την 9η ημέρα της επώασης οι επιφύσεις των οστών αποτελούνταν από τρεις ζώνες χόνδρου, τον αρθρικό, τον υαλοειδή και τον αυξητικό χόνδρο. Από την 11η ημέρα της επώασης, στον αυξητικό χόνδρο άρχισαν να διακρίνονται πέντε κυτταρικές ζώνες, η ζώνη του ηρεμούντος χόνδρου, η βλαστική ζώνη, η ζώνη των προ-υπερτροφικών κυττάρων, η ζώνη των υπερτροφικών κυττάρων και η ζώνη οστέωσης. Ενδοχόνδρια οστέωση παρατηρήθηκε για πρώτη φορά στις μεταφύσεις των οστών κατά το τέλος της επώασης. Τα μακρά οστά των άκρων παρουσίασαν κατά την εμβρυϊκή περίοδο γραμμική αύξηση του μήκους τους, ενώ μετεκκολαπτικά η σε μήκος αύξησή τους ακολούθησε τη λογιστική καμπύλη αύξησης. Κατά την εμβρυϊκή περίοδο, το μηριαίο οστούν και η κνήμη αυξήθηκαν σε μήκος με ταχύτερο ρυθμό σε σχέση με τα υπόλοιπα οστά. Κατά το τέλος της επώασης περίπου το 80% του μήκους των μακρών οστών είχε οστεωθεί. Στην προσπάθειά μας να προσεγγίσουμε την ανάπτυξη του σκελετού του ορτυκιού, η διπλή χρώση των οστών με κυανούν της Αλσιανής και ερυθρό της Αλιζαρίνης αποτέλεσε μια αξιόπιστη τεχνική για τη διάκριση και αποτίμηση του χονδρικού και του οστίτη ιστού. Ακόμη, αποδείχτηκε ότι η ανάπτυξη του σκελετού του ορτυκιού παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με εκείνη της όρνιθας. Τέλος, τα αποτελέσματα της παρούσας μορφολογικής έρευνας οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι η χρονική ακολουθία της εμφάνισης των οστεογενετικών φαινομένων αναδεικνύει την πρωιμότητα του ορτυκιού, γεγονός το οποίο το καθιστά ένα εξαιρετικό πειραματόζωο.