bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้สูงอายุกลุ่มอาการโรคหลอดเลือดหัวใจเฉียบพลันในโรงพยาบาลตติยภูมิ กรุงเทพมหานคร
Authors:   , จันทร์ศรีทอง ภรปภา
Published: September 2023

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบหาความสัมพันธ์เชิงทำนาย(Predictive Correlation Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์และปัจจัยทำนาย ได้แก่ เพศ การรับรู้สมรรถนะแห่งตน ความเปราะบาง ภาวะโรคร่วม และการสนับสนุนจากครอบครัว กับพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้สูงอายุกลุ่มอาการโรคหลอดเลือดหัวใจเฉียบพลัน กลุ่มตัวอย่างอายุ 60 ปีขึ้นไป ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นกลุ่มอาการโรคหลอดเลือดหัวใจเฉียบพลัน ที่มารับการตรวจรักษาที่แผนกผู้ป่วยนอกอายุรกรรมโรคหัวใจและหลอดเลือด โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ 56 คน และโรงพยาบาลตำรวจ 55 คน กลุ่มตัวอย่างได้จากการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล คือ 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเอง 3) แบบสอบถามการรับรู้สมรรถนะแห่งตน 4) แบบประเมินเรื่องความเปราะบาง และ5) แบบสอบถามการสนับสนุนจากครอบครัว ค่าความเที่ยงของแบบสอบถามได้เท่ากับ 0.97, 0.91, 0.80 และ 0.99 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียรสัน และสถิติวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบถดถอยแบบใช้ทุกตัวแปรเป็นตัวทำนาย ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. ผู้สูงอายุกลุ่มอาการโรคหัวใจเฉียบพลัน มีพฤติกรรมการจัดการตนเองโดยรวมอยู่ในระดับมาก (x = 63.19, SD=11.68) 2. การสนับสนุนจากครอบครัว, การรับรู้สมรรถนะแห่งตนมีความสัมพันธ์ทางบวกระดับสูงกับพฤติกรรมการจัดการตนเอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (r= 0.739 และ r= 0.738), เพศมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้สูงอายุกลุ่มอาการโรคหลอดเลือดหัวใจเฉียบพลันระดับต่ำ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 (r=0.169) ความเปราะบาง มีความสัมพันธ์ทางลบระดับปานกลางกับพฤติกรรมการจัดการตนเองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (r= -.599) ภาวะโรคร่วมไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการตนเอง 3. การรับรู้สมรรถนะแห่งตน การสนับสนุนจากครอบครัว เพศ และความเปราะบาง สามารถร่วมทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองของกลุ่มตัวอย่างได้ ร้อยละ69.6 (R2 = .696) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ปัจจัยคัดสรรที่สัมพันธ์กับอาการกลืนลำบากในผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมอง
Authors:   , ไวยสุตรา ชนิดา
Published: September 2023

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงบรรยาย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอาการกลืนลำบากในผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมอง และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยคัดสรร คือ อายุ การรู้คิด ความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน ความตระหนักรู้ในอาการกลืนลำบาก ความรุนแรงของโรคหลอดเลือดสมองและตำแหน่งรอยโรคหลอดเลือดสมอง กับอาการกลืนลำบากในผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมอง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมองที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยของ โรงพยาบาลตำรวจและโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ จำนวน 88 คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล แบบทดสอบสภาพสมองฉบับภาษาไทย แบบประเมินความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน แบบประเมินความตระหนักรู้ในอาการกลืนลำบาก แบบประเมินความรุนแรงของโรคหลอดเลือดสมอง และแบบคัดกรองอาการกลืนลำบากในผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมอง ประกอบไปด้วย แบบประเมินความพร้อมก่อนการกลืน และแบบประเมินการกลืนโดยตรง ผ่านการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ และตรวจสอบความเที่ยงโดยการคำนวณค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาค มีค่าความเที่ยงเท่ากับ .84, .94, .92, .73 และแบบคัดกรองอาการกลืนลำบากในผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมองมีค่าความเที่ยง เท่ากับ .91 และ .80 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ความสัมพันธ์ด้วยสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พอยซ์ไบซีเรียล กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ผลการวิจัยสรุปได้ดังต่อไปนี้ 1. ผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมองมีอาการกลืนลำบาก ร้อยละ 59.1 2. อายุและความรุนแรงของโรคหลอดเลือดสมองมีความสัมพันธ์ทางบวกกับอาการกลืนลำบากในผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (r = .257; .820 ตามลำดับ) 3. ความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน และความตระหนักรู้ในอาการกลืนลำบาก มีความสัมพันธ์ทางลบกับอาการกลืนลำบากในผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (r = -.795; -.657 ตามลำดับ) 4. การรู้คิดมีความสัมพันธ์กับอาการกลืนลำบาก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (rpb = .581) 5. ตำแหน่งรอยโรคหลอดเลือดสมองไม่มีความสัมพันธ์กับอาการกลืนลำบาก
ปัจจัยทำนายคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองครั้งแรก
Authors:   , ผิวขาว สุภัทรา
Published: September 2023

การวิจัยแบบสหสัมพันธ์เชิงทำนายนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพและอำนาจการทำนายคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองครั้งแรก จากปัจจัยดังต่อไปนี้ ได้แก่ สภาวะการทำหน้าที่ อาการเหนื่อยล้า อาการปวด การเผชิญปัญหา การสนับสนุนทางสังคม และการรับรู้สมรรถนะแห่งตนเกี่ยวกับการดูแลตนเอง โดยใช้แนวคิดคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพของ Ferrans เป็นกรอบแนวคิดในการวิจัย กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคหลอดเลือดสมองครั้งแรก มีอายุระหว่าง 30-59 ปี มาติดตามการรักษา ณ แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลตำรวจและสถาบันประสาทวิทยา จำนวน 132 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินสภาวะการทำหน้าที่ แบบประเมินความเหนื่อยล้า แบบประเมินอาการปวด แบบประเมินการเผชิญปัญหา แบบประเมินการสนับสนุนทางสังคม แบบประเมินการรับรู้สมรรถนะแห่งตนเกี่ยวกับการดูแลตนเอง และแบบประเมินคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพ ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน และมีค่าความเที่ยงเท่ากับ .98, .97, .91, .83, .93 และ .97 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของสเปียร์แมน และสถิติการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบเป็นขั้นตอน ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. คุณภาพชีวิตด้านสุขภาพของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองครั้งแรกมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับดี (ค่าเฉลี่ย = 23.97, SD = 4.28) 2. การสนับสนุนทางสังคม การเผชิญปัญหา และอาการปวด สามารถร่วมกันทำนายคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองครั้งแรกได้ร้อยละ 38.3 (Adjusted R2 = .383)
ประสบการณ์การเป็นพยาบาลจบใหม่ที่ปฏิบัติงานในหอผู้ป่วยวิกฤต โรงพยาบาลมหาวิทยาลัย
Authors:   , เกื้อวงศ์ กฤดิญาดา
Published: September 2023

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อบรรยายประสบการณ์การเป็นพยาบาลจบใหม่ที่ปฏิบัติงานในหอผู้ป่วยวิกฤต โรงพยาบาลมหาวิทยาลัย โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบปรากฏการณ์วิทยาของ Heidegger ผู้ให้ข้อมูลเป็นพยาบาลจบใหม่ที่มีประสบการณ์การดูแลผู้ป่วยในหอผู้ป่วยวิกฤตโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยอย่างต่อเนื่อง น้อยกว่า 3 ปี จำนวน 14 คน คัดเลือกผู้ให้ข้อมูลแบบเฉพาะเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและบันทึกเทป วิเคราะห์ข้อมูลตามวิธีการของ van Manen ผลการศึกษาประสบการณ์การเป็นพยาบาลจบใหม่ที่ปฏิบัติงานในหอผู้ป่วยวิกฤต สามารถแบ่งเป็น 5 ประเด็นหลัก และประเด็นย่อยดังนี้ 1. เหตุผลการตัดสินใจทำงานในหน่วยวิกฤต ประกอบด้วย 5 ประเด็นย่อย ได้แก่ 1.1) เป็นหน่วยงานที่ท้าทายได้เรียนรู้ตลอดเวลา 1.2) มีค่าตอบแทนพิเศษมากกว่า 1.3) พัฒนาความรู้ไปต่อยอดได้หลากหลาย 1.4) ชอบในบรรยากาศและรูปแบบการทำงานและ1.5) พยาบาลไอซียู ดูดีมีความเท่และเก่ง 2. เริ่มต้นชีวิตการทำงาน มีหลายด้านต้องพัฒนา ประกอบด้วย 4 ประเด็นย่อย ได้แก่ 2.1) สนุกและตื่นเต้นกับการเรียนรู้สิ่งใหม่ 2.2) ใช้เวลาปรับตัว ในหน่วยงาน 2.3) ปัญหาการสื่อสาร ต้องจัดการแก้ไข และ 2.4) เรียนรู้เรื่องความตาย ต้องทำใจให้เข้มแข็ง 3. ช่วงเวลาฝึกงาน อยู่ภายใต้การดูแลของพี่ ประกอบด้วย 2 ประเด็นย่อย ได้แก่ 3.1) เรียนรู้หน้างาน จากพยาบาลรุ่นพี่ และ 3.2) เมื่อดูแลผู้ป่วยจริง ยังไม่เข้าใจจะดูแลอย่างไร 4. ได้เวลาปฏิบัติงานจริง มีสิ่งผิดพลาดเกิดจากการตัดสินใจ ประกอบด้วย 5 ประเด็นย่อย ได้แก่ 4.1) ตกใจ ตัดสินใจอะไรไม่ได้ ทำอะไรไม่ถูก 4.2) เสียใจที่วินิจฉัยอาการไม่ได้ และถูกตำหนิที่ทำให้คนไข้อาการไม่ดี 4.3) รู้สึกผิดที่ให้การพยาบาลพลาด คนไข้อาจได้รับอันตราย 4.4) ยิ่งรีบ ยิ่งลน จนเกิดความไม่รอบคอบ และ 4.5) ไม่รู้จะตอบสนองอย่างไร กับเป้าหมายที่ต่างกัน 5. ทบทวนเป้าหมายใหม่ จะอยู่หรือจะไปจากหน่วยงาน ประกอบด้วย 2 ประเด็นย่อย ได้แก่ 5.1) ทำงานต่อ พอเรียนรู้งานจึงเกิดความมั่นใจ และ 5.2) ลาออกไป สู่ทางเลือกใหม่ ที่ใช้สำหรับตน ผลการศึกษานี้ทำให้ทราบว่า พยาบาลจบใหม่ยังไม่พร้อมที่จะปฏิบัติงานในหอผู้ป่วยวิกฤต ดังนั้นผู้บริหารการพยาบาลควรสนับสนุนให้พยาบาลกลุ่มนี้ได้รับการอบรมการพยาบาลผู้ป่วยวิกฤติก่อนและในระยะแรกควรปฏิบัติงานภายใต้การดูแลของพยาบาลพี่เลี้ยง
ประสบการณ์ชีวิตของผู้ที่ได้รับการเปลี่ยนหัวใจ​
Authors:   , พิพิธจารุเลิศ พัฒน์นรี
Published: September 2023

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อบรรยายความหมายและประสบการณ์ชีวิตของผู้ที่ได้รับการเปลี่ยนหัวใจ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยตามแนวคิดปรากฏการณ์วิทยาของ Husserl เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลคือ ผู้ป่วยวัยผู้ใหญ่ที่ได้รับการเปลี่ยนหัวใจในโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ อย่างน้อย 1 ปี จำนวน 12 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เจาะลึกและบันทึกเทป นำข้อมูลที่ได้มาถอดความแบบคำต่อคำ และวิเคราะห์เนื้อหาตามวิธีการของ Colaizzi ผลการวิจัยแบ่งเป็น 2 ส่วนดังนี้ 1. ความหมายของการเปลี่ยนหัวใจ "การเปลี่ยนหัวใจเหมือนตายแล้วเกิดใหม่ ได้ชีวิตดีขึ้น" 2. ประสบการณ์ชีวิตของผู้ที่ได้รับการเปลี่ยนหัวใจ ประกอบด้วย 5 ประเด็นหลัก ดังนี้ 2.1 ก่อนเปลี่ยนหัวใจ ไม่อยากทำอะไร รอหัวใจดวงใหม่ ประกอบด้วยประเด็นย่อยดังนี้ 1) เป็นโรคหัวใจ ชีวิตอยู่แบบไร้ความหวัง 2) เข้าคิวรอหัวใจ ไม่รู้เมื่อไร ได้เปลี่ยนหัวใจสักที 3) มีหัวใจให้เปลี่ยนแล้ว แต่กังวลใจกลัวผ่าไปไม่รอด 2.2 เปลี่ยนหัวใจใหม่ๆ ยังอยู่ในระยะพักฟื้น ประกอบด้วยประเด็นย่อย ดังนี้ 1) ตื่นใน ไอซียู รู้ทันที ชีวีรอดตายแล้ว 2) อยู่ห้องแยก รู้สึกเหงา ญาติเข้าเยี่ยมไม่ได้ 3) พยาบาลเข้าใจดูแลให้เป็นอย่างดี 4) ตรวจชิ้นเนื้อหัวใจหลายครั้ง 2.3 หลังตื่นฟื้นตัวดี พักต่อที่บ้านอีกนานวัน ประกอบด้วยประเด็นย่อย ดังนี้ 1) เครียด กังวลใจเมื่อไปอยู่ที่บ้าน 2) พักฟื้นใหม่ๆ ได้ครอบครัวช่วยดูแล 3) ดูแลแผลผ่าตัดไว้ ให้แผลหายดี 4) ฝึกการฟื้นฟูสภาพ ให้เดินได้เหมือนเดิม 5) อาการข้างเคียงของยา หาวิธีบรรเทา 2.4 มีหัวใจดวงใหม่ต้องดูแลไว้เป็นอย่างดี ประกอบด้วยประเด็นย่อย ดังนี้ 1) ยากดภูมิคุ้มกันที่ได้มา ทานให้ตรงเวลา 2) อาหารต้องทานรสจืด สุก ร้อน ปรุงใหม่ 3) พื้นที่ในบ้านต้องสะอาดปราศจากฝุ่นควัน 4) ออกนอกพื้นที่ ป้องกันฝุ่นควัน และแสงยูวี 5) เปลี่ยนวิถีชีวิตใหม่ ไม่อยากกลับไปเจ็บป่วยซ้ำ 2.5 ความต้องการด้านเพศสัมพันธ์ ดีขึ้น ผลการวิจัยครั้งนี้ ทำให้เข้าใจ ประสบการณ์ชีวิตของผู้ที่ได้รับการเปลี่ยนหัวใจมากขึ้น เกี่ยวกับความหมายและประสบการณ์ชีวิตของผู้ที่ได้รับการเปลี่ยนหัวใจ สามารถนำไปเป็นแนวทางในการพัฒนาการปฏิบัติการพยาบาลเพื่อการดูแลอย่างเป็นองค์รวม ที่เหมาะสมกับความต้องการของผู้ป่วยที่ได้รับการเปลี่ยนหัวใจ
ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองต่อความสามารถในการทำกิจกรรมของผู้ป่วยหลังผ่าตัดกระดูกสันหลังระดับบั้นเอวในระยะฟื้นฟูสภาพ
Authors:   , พิเดช กนกอร
Published: September 2023

การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองต่อความสามารถในการทำกิจกรรมของผู้ป่วยหลังผ่าตัดกระดูกสันหลังระดับบั้นเอวในระยะฟื้นฟูสภาพตามแนวคิดการจัดการตนเองของ Creer (2002) กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยที่จะเข้ารับการผ่าตัดกระดูกสันหลังเสื่อมระดับบั้นเอว อายุ 35-59 ปี ทั้งเพศชายและเพศหญิง ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ว่าเป็นโรคกระดูกสันหลังเสื่อมระดับบั้นเอวในระดับ L1-S3 ได้แก่ โรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ โรคหมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน โรคกระดูกสันหลังเลื่อน และโรคกระดูกสันหลังเสื่อมสภาพ โดยมารับบริการในแผนกหอผู้ป่วยในศัลยกรรมกระดูกและศัลกรรมประสาท โรงพยาบาลตำรวจ แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 22 คน โดยจับคู่ อายุ ระดับความปวด กลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเอง เครื่องมือในการทดลอง คือ โปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเอง ระยะเวลา 3 สัปดาห์ ประกอบด้วย 5 กิจกรรม ตามแนวคิดการจัดการตนเอง และเครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล คือ แบบประเมินแบบโมดิฟายด์ออสเวสทรีของ ประเสริฐ สกุลศรีประเสริฐ (2551) ซึ่งทดสอบความเที่ยงโดยการหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาค ได้เท่ากับ 0.73 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติการทดสอบค่าที ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ ความสามารถในการทำกิจกรรมของผู้ป่วยหลังผ่าตัดกระดูกสันหลังระดับบั้นเอวในระยะฟื้นฟูสภาพกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองสูงกว่ากลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ผลของโปรแกรมการบำบัดทางความคิดบนพื้นฐานของการเจริญสติต่อภาวะซึมเศร้าของผู้ป่วยโรคอารมณ์แปรปรวนสองขั้ว
Authors:   , เชื้อบ้านเกาะ นัชรินทร์
Published: September 2023

การวิจัยครั้งนี้เป็นการกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบ 1) ภาวะซึมเศร้าของผู้ป่วยโรคอารมณ์แปรปรวนสองขั้วก่อนและหลังได้รับโปรแกรมการบำบัดทางความคิดบนพื้นฐานของการเจริญสติ 2) ภาวะซึมเศร้าของผู้ป่วยโรคอารมณ์แปรปรวนสองขั้วระหว่างกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมการบำบัดทางความคิดบนพื้นฐานของการเจริญสติกับกลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติ โดยมีกลุ่มตัวอย่างผู้ป่วยโรคอารมณ์แปรปรวนสองขั้ว จำนวน 36 ราย จากแผนกผู้ป่วยนอกของโรงพยาบาล จิตเวช มีการจับคู่กลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 18 ราย พิจารณาจับคู่ด้วย เพศ ยาต้านเศร้า และระดับภาวะซึมเศร้า แล้วจึงสุ่มแยกเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ โปรแกรมการบำบัดทางความคิดบนพื้นฐานของการเจริญสติ และแบบประเมินภาวะซึมเศร้า เครื่องมือที่ใช้ทั้งหมดผ่านการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหา โดยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 5 คน ค่าความเที่ยงของแบบประเมินภาวะซึมเศร้า เท่ากับ .83 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติทดสอบค่าที ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาวะซึมเศร้าของกลุ่มทดลองภายหลังได้รับโปรแกรมการบำบัดทางความคิดบนพื้นฐานของการเจริญสติต่ำกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2. ภาวะซึมเศร้าของกลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมการบำบัดทางความคิดบนพื้นฐานของ การเจริญสติต่ำกว่ากลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
การศึกษาบรรยากาศจริยธรรมที่พึงประสงค์ขององค์การพยาบาลของรัฐ
Authors:   , อภัยจิตต์ สกุณี
Published: September 2023

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบรรยากาศจริยธรรมที่พึงประสงค์ขององค์การพยาบาลของรัฐ โดยใช้เทคนิคการวิจัยเชิงอนาคตแบบ EDFR (Ethnographic Delphi Future Research) ผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้เชี่ยวชาญจำนวน 19 คน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงและการบอกต่อ ประกอบด้วย 1) ผู้เชี่ยวชาญกลุ่มพระภิกษุสงฆ์ จำนวน 4 รูป 2) ผู้เชี่ยวชาญกลุ่มผู้บริหารองค์การพยาบาล จำนวน 5 คน 3) ผู้เชี่ยวชาญกลุ่มอาจารย์พยาบาล จำนวน 3 คน และ4) ผู้เชี่ยวชาญกลุ่มพยาบาลระดับปฏิบัติการ จำนวน 7 คน วิธีการดำเนินการวิจัย ประกอบด้วย 3 ขั้นตอนดังนี้คือ ขั้นตอนที่ 1 การสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับบรรยากาศจริยธรรมที่พึงประสงค์ขององค์การพยาบาลของรัฐ ขั้นตอนที่ 2 นำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เนื้อหาแล้วนำมาสร้างเป็นแบบสอบถามเพื่อให้ผู้เชี่ยวชาญแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับความสำคัญของข้อคำถามแต่ละข้อ ขั้นตอนที่ 3 นำข้อมูลที่ได้มาคำนวณ ค่ามัธยฐาน ค่าพิสัยระหว่างควอไทล์ และเพิ่มคำตอบของผู้เชี่ยวชาญแต่ละคนในรอบที่ 2 แล้วส่งแบบสอบถามเพื่อให้ผู้เชี่ยวชาญยืนยันคำตอบเดิมหรือเปลี่ยนแปลงคำตอบ จากนั้นจึงนำข้อมูลที่ได้มาคำนวณค่ามัธยฐาน ค่าพิสัยระหว่างควอไทล์อีกครั้ง เพื่อสรุปผลการวิจัย ผลการวิจัยพบว่า บรรยากาศจริยธรรมที่พึงประสงค์ขององค์การพยาบาลของรัฐ มีจำนวน 4 รายด้าน 50 ข้อ ดังนี้ 1) ด้านจริยธรรมส่วนบุคคลของบุคลากรในองค์การ 10 ข้อ 2) ด้านความเอื้ออาทรและการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคลากรในองค์การ 14 ข้อ 3) ด้านจรรยาบรรณวิชาชีพ กฎหมายและกฎระเบียบข้อบังคับ 12 ข้อ และ4) ด้านการยึดมั่นผลประโยชน์และประสิทธิภาพองค์การ 14 ข้อ
การศึกษาบทบาทพยาบาลคลินิกเลิกบุหรี่
Authors:   , เปาโสภา เนติกาญจน์
Published: September 2023

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทพยาบาลคลินิกเลิกบุหรี่ โดยใช้เทคนิคการวิจัย แบบ Ethnographic Delphi Future Research (EDFR) ผู้ให้ข้อมูลคือผู้เชี่ยวชาญ 17 คน ประกอบด้วย กลุ่มแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการรักษา จำนวน 4 คน กลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารคลินิกเลิกบุหรี่ จำนวน 4 คน กลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านการปฏิบัติงานคลินิกเลิกบุหรี่ จำนวน 4 คน กลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านวิชาการ จำนวน 3 คน ซึ่งเป็นผู้อบรมเกี่ยวกับการช่วยเลิกบุหรี่ โดยวิธีดำเนินการวิจัยประกอบด้วย 3 รอบ คือ รอบที่ 1 การสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับบทบาทพยาบาลคลินิกเลิกบุหรี่ รอบที่ 2 นำข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์มาวิเคราะห์เนื้อหาแล้วสร้างเป็นแบบสอบถามให้ผู้เชี่ยวชาญประมาณค่าแนวโน้มความสำคัญของบทบาทพยาบาลคลินิกเลิกบุหรี่ และรอบที่ 3 นำข้อมูลที่ได้จากรอบที่ 2 มาคำนวณหาค่ามัธยฐาน ค่าพิสัยระหว่างควอไทล์ และจัดทำแบบสอบถามให้ผู้เชี่ยวชาญยืนยันความคิดเห็น เพื่อสรุปผลของบทบาทพยาบาลคลินิกเลิกบุหรี่ ผลการวิจัยพบว่า บทบาทพยาบาลคลินิกเลิกบุหรี่ ประกอบด้วย 6 ด้าน ดังนี้ 1) ผู้ให้คำปรึกษาและให้ข้อมูล ประกอบด้วยบทบาทย่อย 10 ข้อ เกี่ยวกับการให้คำปรึกษาและให้ข้อมูลอย่างมีแบบแผน 2) ผู้ปฏิบัติการพยาบาลแก่ผู้ป่วยติดบุหรี่ ประกอบด้วยบทบาทย่อย 16 ข้อ เกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยติดบุหรี่อย่างครบองค์รวมตามกระบวนการพยาบาล 3) ผู้ประสานงานการให้บริการคลินิกเลิกบุหรี่ ประกอบด้วยบทบาทย่อย 5 ข้อ เกี่ยวกับการติดต่อสื่อประสานงานกับบุคลากรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องผู้ป่วยที่มารับบริการคลินิกเลิกบุหรี่ 4) ผู้บริหารจัดการคลินิกเลิกบุหรี่ ประกอบด้วยบทบาทย่อย 8 ข้อ เกี่ยวกับการบริหารคลินิกเลิกบุหรี่อย่างมีประสิทธิภาพ 5) ผู้พิทักษ์สิทธิ์ผู้ป่วย ประกอบด้วยบทบาทย่อย 6 ข้อ เกี่ยวกับการดูแลผู้ที่มารับบริการที่คลินิกเลิกบุหรี่อย่างมีคุณภาพตามมาตรฐานการพยาบาลและมาตรฐานวิชาชีพ 6) ผู้พัฒนางานและนวัตกรรมทางการให้บริการคลินิกเลิกบุหรี่ ประกอบด้วยบทบาทย่อย 6ข้อ เกี่ยวกับการพัฒนาและการนำเสนองานด้านวิชาการเกี่ยวกับคลินิกเลิกบุหรี่
การศึกษาบทบาทพยาบาลออสโตมี
Authors:   , วงศ์ตะวัน ธัญชนก
Published: September 2023

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทพยาบาลออสโตมี โดยใช้เทคนิคเดลฟาย ผู้ให้ข้อมูลเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลผู้ป่วยที่มีลำไส้เปิดทางหน้าท้อง จำนวน 20 คน ประกอบด้วย แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลผู้ป่วยที่มีลำไส้เปิดทางหน้าท้อง พยาบาลเฉพาะทางด้านการดูแลออสโตมี แผลและควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ (ET Nurse) ในแผนกผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยใน ผู้บริหารทางการพยาบาลด้านการพยาบาลผู้ป่วยที่มีลำไส้เปิดทางหน้าท้อง และอาจารย์พยาบาลในสถาบันการศึกษาที่จัดอบรมหลักสูตรการเฉพาะทาง/อนุสาขาการพยาบาลผู้ป่วยออสโตมี แผล และควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ วิธีดำเนินการวิจัยประกอบด้วย 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาและวิเคราะห์เอกสารเพื่อนำสาระที่ได้มาบูรณาการกำหนดเป็นกรอบในการสร้างข้อคำถามและสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ ขั้นตอนที่ 2 เป็นแบบสอบถาม โดยการนำคำตอบของผู้เชี่ยวชาญมาวิเคราะห์เนื้อหาสร้างเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่าตามระดับความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ ขั้นตอนที่ 3 ส่งแบบสอบถามให้ผู้เชี่ยวชาญเพื่อยืนยันคำตอบ วิเคราะห์สรุปผลการศึกษา โดยหาค่ามัธยฐานและค่าพิสัยระหว่างควอไทล์ เพื่อสรุปผลการวิจัย ผลการวิจัยพบว่า บทบาทพยาบาลออสโตมี ประกอบด้วย 3 บทบาท 1) บทบาทผู้ปฏิบัติการพยาบาล ประกอบด้วย 17 บทบาทย่อย 2) บทบาทผู้สอนและผู้ให้คำปรึกษา ประกอบด้วย 13 บทบาทย่อย 3) บทบาทผู้ใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ ประกอบด้วย 7 บทบาทย่อย
ผลของโปรแกรมส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนร่วมกับการนวดกดจุดสะท้อนต่อความปวดของผู้ป่วยผ่าตัดกระดูกสันหลังส่วนเอว​
Authors:   , เหล่าฤทธิ์ ธันยนันท์
Published: September 2023

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนร่วมกับการนวดกดจุดสะท้อนต่อความปวดหลังการผ่าตัดในผู้ป่วยโรคกระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อมวัยผู้ใหญ่ที่ได้รับการผ่าตัดกระดูกสันหลังส่วนเอว เปรียบเทียบกับกลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคกระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อมอายุ 18 – 59 ปีที่ได้รับการรักษาด้วยวิธีการผ่าตัดในหอผู้ป่วยศัลยกรรม โรงพยาบาลตำรวจ แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 22 คน โดยจับคู่ด้าน เพศ อายุ จำนวนระดับกระดูกสันหลังที่ผ่าตัด ชนิดและขนาดยาแก้ปวดที่ได้รับ กลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนร่วมกับการนวดกดจุดสะท้อน ซึ่งผู้วิจัยสร้างขึ้นจากแนวคิดการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของ Bandura ที่ประกอบด้วย 4 วิธี คือ การใช้คำพูดชักจูง การเรียนรู้ผ่านตัวแบบหรือประสบการณ์ของผู้อื่น การมีประสบการณ์หรือการกระทำที่ประสบผลสำเร็จด้วยตนเอง และการกระตุ้นทางร่างกายและการกระตุ้นทางอารมณ์ เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล คือ แบบประเมินความปวด (Visual analog scale) เครื่องมือกำกับการทดลอง คือ แบบสอบถามการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการปฏิบัติตัวหลังผ่าตัดของผู้ป่วยผ่าตัดกระดูกสันหลังส่วนเอว มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .93 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงบรรยาย และสถิติทดสอบ Repeated Measure ANOVA ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ ความปวดหลังการผ่าตัดในผู้ป่วยโรคกระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อม ภายหลังผ่าตัดวันที่ 3, 4 และ 5 ของกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนร่วมกับการนวดกดจุดสะท้อนมีความปวดน้อยกว่ากลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 อย่างไรก็ตามความปวดหลังการผ่าตัดในผู้ป่วยโรคกระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อม ที่ได้รับการผ่าตัดกระดูกสันหลังส่วนเอวภายหลังการผ่าตัด วันที่ 1 และ วันที่ 2 ของกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนร่วมกับการนวดกดจุดสะท้อนกับกลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติไม่แตกต่างกัน
ปัจจัยทำนายพลังต้านการเสพยาบ้าซ้ำของวัยรุ่นที่เสพยาบ้า
Authors:   , สิงหาวาโน สุรธาดา
Published: September 2023

การวิจัยหาความสัมพันธ์เชิงทำนายครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพลังต้านการเสพยาบ้าซ้ำของวัยรุ่นที่เสพยาบ้า 2) ศึกษาปัจจัยที่สามารถร่วมกันทำนายพลังต้านการเสพยาบ้าซ้ำของวัยรุ่นที่เสพยาบ้า ได้แก่ เพศ อายุที่เริ่มเสพยาบ้า จำนวนครั้งที่บำบัดรักษา ความรุนแรงของการเสพยาบ้า ภาวะซึมเศร้า การใช้สารเสพติดของสมาชิกในครอบครัว การเห็นคุณค่าในตนเอง ความเข้มแข็งของครอบครัว การสนับสนุนทางสังคมจากเพื่อน และการเผชิญความเครียด กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 185 คน คือ วัยรุ่นทั้งเพศหญิงและชาย อายุ 12-24 ปี ที่เสพยาบ้า และเข้ารับการบำบัดรักษาแบบผู้ป่วยนอก ในระบบสมัครใจและระบบบังคับบำบัด ของโรงพยาบาลธัญญารักษ์ 4 แห่ง สังกัดกรมการแพทย์ ซึ่งได้รับการคัดเลือกแบบเจาะจงตามเกณฑ์คุณสมบัติที่กำหนดไว้ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 8 ชุด ประกอบด้วย 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบสอบถามการเห็นคุณค่าในตนเอง 3) แบบสอบถามการเผชิญความเครียด 4) แบบสอบถามดัชนีชี้วัดปัญหาความรุนแรงของการใช้ยาบ้า 5) แบบสอบถามความเข้มแข็งของครอบครัว 6) แบบสอบถามการรับรู้การสนับสนุนทางสังคมจากเพื่อน 7) แบบประเมินโรคซึมเศร้า 9 คำถาม (9Q) และ 8) แบบประเมินพลังต้านการเสพยาบ้าซ้ำของวัยรุ่นไทย มีค่าความเที่ยงสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาค สำหรับเครื่องมือชุดที่ 2- 8 เท่ากับ .74, .91, .66, .83, .94, .84 และ .97 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบเป็นขั้นตอน สรุปผลการวิจัย ได้ดังนี้ 1. วัยรุ่นที่เสพยาบ้าส่วนใหญ่ ร้อยละ 48.11 มีพลังต้านการเสพยาบ้าซ้ำอยู่ในระดับมาก 2. การเผชิญความเครียดแบบมุ่งจัดการปัญหาโดยใช้ความสามารถของตนเอง ความเข้มแข็งของครอบครัว การสนับสนุนทางสังคมจากเพื่อน และภาวะซึมเศร้า สามารถร่วมกันทำนายพลังต้านการเสพยาบ้าซ้ำของวัยรุ่นที่เสพยาบ้าได้ร้อยละ 48.40 (R=.484) โดยมีสมการทำนายในรูปคะแนนมาตรฐาน คือ พลังต้านการเสพยาบ้าซ้ำของวันรุ่นที่เสพยาบ้า (Zý) =.621 (การเผชิญความเครียดแบบมุ่งจัดการปัญหาโดยใช้ความสามารถของตนเอง) +.212 (ความเข้มแข็งของครอบครัว) +.217(การสนับสนุนทางสังคมจากเพื่อน) - .131(ภาวะซึมเศร้า)
การศึกษาตัวชี้วัดคุณภาพด้านผลลัพธ์การพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ
Authors:   , แก้วดำ กัญญารัตน์
Published: September 2023

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาตัวชี้วัดคุณภาพด้านผลลัพธ์การพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาเป็นผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้องกับการดูแลผู้ป่วยหลังผ่าตัดทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ จำนวน 21 คน โดยใช้การวิจัยเทคนิคเดลฟาย เครื่องมือที่ใช้ในงานวิจัยประกอบด้วย 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 เป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง เกี่ยวกับตัวชี้วัดคุณภาพด้านผลลัพธ์การพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ ขั้นตอนที่ 2 นำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เนื้อหาแล้วนำมาสร้างแบบสอบถามให้ผู้เชี่ยวชาญแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับระดับความสำคัญของข้อคำถามแต่ละข้อ และขั้นตอนที่ 3 นำข้อมูลที่ได้มาคำนวณค่ามัธยฐาน ค่าพิสัยระหว่างควอไทล์ และนำส่งแบบสอบถามไปยังผู้เชี่ยวชาญเพื่อยืนยันคำตอบ หลังจากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาคำนวณหาค่ามัธยฐาน และค่าพิสัยระหว่างควอไทล์เพื่อสรุปผลการวิจัย ผลการวิจัยพบว่า ตัวชี้วัดคุณภาพด้านผลลัพธ์การพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ ประกอบด้วย 5 ด้าน 63 ตัวชี้วัด ได้แก่ 1) ตัวชี้วัดคุณภาพผลลัพธ์การพยาบาลด้านความปลอดภัยจากภาวะแทรกซ้อนในระยะวิกฤต 37 ตัวชี้วัด, 2) ตัวชี้วัดคุณภาพผลลัพธ์การพยาบาลด้านการทุเลาจากความปวดและความไม่สุขสบาย 5 ตัวชี้วัด, 3) ตัวชี้วัดคุณภาพผลลัพธ์การพยาบาลด้านการตอบสนอง ร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม จิตวิญญาณ 7 ตัวชี้วัด, 4) ตัวชี้วัดคุณภาพผลลัพธ์การพยาบาลด้านการฟื้นฟูร่างกาย จิตใจ ก่อนย้ายออกจากหอผู้ป่วยวิกฤต 8 ตัวชี้วัด, และ5) ตัวชี้วัดคุณภาพผลลัพธ์การพยาบาลด้านความพึงพอใจในการรับบริการของผู้ป่วย และญาติ 6 ตัวชี้วัด ทุกตัวชี้วัดมีระดับความสำคัญมากที่สุด
ผลของภาวะเค็มต่อโครงสร้างระบบราก กายวิภาคศาสตร์ และลักษณะบอร์เดอร์เซลล์ของรากในข้าว Oryza sativa L. ที่มีความทนเค็มต่างกัน
Authors:   , นิลมานนท์ พลอยไพลิน
Published: September 2023

เมื่อข้าวเผชิญกับภาวะดินเค็ม รากเป็นส่วนแรกที่ได้รับความเครียดจากความเค็ม ภาวะดังกล่าวก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างระบบรากและลักษณะกายวิภาคศาสตร์ของราก เพื่อเพิ่มการดูดน้ำและลดการสะสมไอออนเกลือ นอกจากนี้ อาจมีการเปลี่ยนแปลงของบอร์เดอร์เซลล์ของรากในการตอบสนองต่อสภาวะที่มีเกลือสูง เพื่อให้เข้าใจถึงบทบาทของลักษณะต่าง ๆ ดังกล่าวของรากในการทนเค็ม จึงศึกษาการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างระบบราก ลักษณะกายวิภาคศาสตร์ และบอร์เดอร์เซลล์ของรากในข้าว (Oryza sativa L.) ทั้ง 3 พันธุ์ที่มีความทนเค็มต่างกัน ซึ่งพบว่าโครงสร้างระบบรากไม่มีการเปลี่ยนแปลงในข้าวพันธุ์ Pokkali แต่มีการเปลี่ยนแปลงในข้าวพันธุ์ KDML105 และ IR29 คือ มีการเพิ่มขึ้นของความยาวรากปฐมภูมิและจำนวนรากแขนงในภาวะเค็มที่เวลา 14 วัน อีกทั้งมีการลดลงของจำนวนรากพิเศษในภาวะเค็มที่เวลา 21 วัน นอกจากนี้ เนื้อเยื่อชั้นสตีลมีพื้นที่เพิ่มขึ้นในข้าวพันธุ์ KDML105 และ IR29 แต่ไม่เปลี่ยนแปลงในข้าวพันธุ์ Pokkali ซึ่งแสดงให้เห็นถึงข้อด้อยของการเพิ่มเนื้อเยื่อลำเลียงน้ำในภาวะเค็ม นอกจากนี้ รูปแบบการสร้างบอร์เดอร์เซลล์ของรากในข้าวพันธุ์ Pokkali มีความแตกต่างจากข้าวพันธุ์ KDML105 และ IR29 จึงเป็นหลักฐานยืนยันว่า มีความแตกต่างที่ระดับภายในชนิดของลักษณะดังกล่าวในข้าว ยิ่งไปกว่านั้น ยังพบว่ามีการสร้างบอร์เดอร์เซลล์เพิ่มขึ้นในข้าวพันธุ์ KDML105 และ Pokkali ที่ได้รับภาวะเค็มเป็นเวลา 24 ชั่วโมง นอกจากนี้ ยังเป็นที่น่าสนใจว่ารากข้าวที่หยุดการเจริญเติบโตนั้น ไม่มีการสร้างบอร์เดอร์เซลล์ของรากเกิดขึ้น อีกทั้งพบว่าบอร์เดอร์เซลล์ของรากในข้าวพันธุ์ IR29 มีการสร้างสารเมือกที่ลดลงภายใต้ภาวะเค็ม จากการค้นพบข้างต้นแสดงให้เห็นว่า การปรับเปลี่ยนการสร้างบอร์เดอร์เซลล์ของรากมีส่วนช่วยให้ข้าวสามารถเผชิญกับภาวะเค็มได้ ซึ่งแตกต่างจากการปรับเปลี่ยนโครงสร้างระบบรากและเนื้อเยื่อชั้นสตีลของราก
แนวทางการศึกษาชุมชนเพื่อการรับมือภัยพิบัติซ้ำซ้อนผ่านการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสีย
Authors:   , ซำศิริพงษ์ วีรภาคย์
Published: September 2023

งานวิจัยชิ้นนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ศักยภาพทุนชุมชนในการรับมือภัยพิบัติซ้ำซ้อน 2)วิเคราะห์การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสียในการรับมือภัยพิบัติซ้ำซ้อน และ 3) นำเสนอแนวทางการศึกษาชุมชนเพื่อการรับมือภัยพิบัติซ้ำซ้อนผ่านการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสีย จากการเก็บรวบรวมข้อมูลผ่านการศึกษาเอกสาร การสังเกต และการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้วิจัยวิเคราะห์ข้อมูลดังกล่าวผ่านการจำแนกชนิดข้อมูล การเปรียบเทียบข้อมูล และการสร้างข้อสรุปแบบอุปนัย ผลการศึกษาพบว่า 1) ทุนชุมชนที่มีศักยภาพในการรับมือภัยพิบัติซ้ำซ้อน ประกอบด้วย การจัดการทรัพยากรน้ำ ความรู้เกี่ยวกับการเกษตร และเครือข่ายชุมชน ทุนเหล่านี้สามารถป้องกันภัยพิบัติซ้ำซ้อนได้เนื่องจากทำให้เกษตรกรมีน้ำใช้ตลอดปี มีรายได้อย่างต่อเนื่อง และมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างกันในภาวะปกติ เมื่อเกิดภาวะภัยพิบัติ การแบ่งพื้นที่ในการจัดการทรัพยากรน้ำ การใช้พื้นที่เป็นแก้มลิง และการทำงานอย่างสามประสาน (องค์การบริหารส่วนตำบล กำนันและผู้ใหญ่บ้าน และวิสาหกิจชุมชน) สามารถบรรเทาภัยพิบัติได้ 2) การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสียในการรับมือภัยพิบัติซ้ำซ้อน ประกอบด้วย 1) การมีส่วนร่วมจากผู้มีส่วนได้เสียภายในชุมชน ผู้มีส่วนได้เสียภายในชุมชน ได้แก่ ผู้นำชุมชน สมาชิกชุมชน และเยาวชน เป็นองค์ประกอบสำคัญในการสร้างพลังอำนาจ การมีส่วนร่วม และความตระหนักในความเป็นชุมชน โดยสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร (องค์การมหาชน) ได้ปรับสถานะของผู้มีส่วนได้เสียดังกล่าวเป็นคณะกรรมการน้ำชุมชน และ 2)การมีส่วนร่วมจากผู้มีส่วนได้เสียภายนอกชุมชน วิสัยทัศน์ พันธกิจ และภารกิจของคณะกรรมการน้ำชุมชนสามารถนำไปสู่การมีส่วนร่วมจากผู้มีส่วนได้เสียภายนอกชุมชนในการสนับสนุนความรู้ความเชี่ยวชาญและงบประมาณเพื่อขับเคลื่อนการดำเนินงาน ทำให้ชุมชนเกิดระบบการจัดการทรัพยากรน้ำอย่างเป็นรูปธรรมในลักษณะปฏิทินการจัดการทรัพยากรน้ำและกิจกรรมการเกษตร 3) แนวทางการศึกษาชุมชนเพื่อการรับมือภัยพิบัติซ้ำซ้อนผ่านการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสีย ประกอบด้วย 1) วัตถุประสงค์ในการจัดการศึกษาชุมชนควรครอบคลุมถึงลักษณะภัยพิบัติซ้ำซ้อน ทุนชุมชน และการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสียในการรับมือภัยพิบัติซ้ำซ้อน 2) การจัดประสบการณ์เรียนรู้ควรเน้นการสร้างพลังอำนาจให้แก่ผู้นำชุมชน ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของสมาชิกชุมชน และสร้างความตระหนักแก่เยาวชนเกี่ยวกับการรับมือภัยพิบัติซ้ำซ้อน และ และ 3) การประเมินผลควรเป็นการประเมินผลเพื่อพัฒนา การประเมินผลในลักษณะดังกล่าวจะช่วยให้ชุมชนมีศักยภาพในการตอบสนองความต้องการในระดับปัจเจก ระดับชุมชน และระดับชาติ โดยชุมชนจะต้องจัดทำรายงานความคืบหน้าของโครงการตามที่ชุมชนวางแผนไว้
ผู้ด้อยโอกาสทางการศึกษา : บทบาทการสนับสนุนของวัดและพระสงฆ์ในพื้นที่ชายแดนไทย-เมียนมา
Authors:   , จันทรวิจิตร์ ชญานิน
Published: September 2023

การศึกษาครั้งนี้เน้นการศึกษาข้อมูลสนามเพื่อศึกษาสถานการณ์ปัญหาและเหตุปัจจัยของความด้อยโอกาสทางการศึกษาของผู้ด้อยโอกาส โดยเฉพาะกลุ่มเด็กและเยาวชนในพื้นที่ชายแดนไทย-เมียนมา อ.แม่สอด จ.ตาก รวมถึงวิเคราะห์สิทธิและโอกาสทางการศึกษา บทบาทของวัดและพระสงฆ์ในการสนับสนุนผู้ด้อยโอกาสทางการศึกษา และเสนอแนะแนวทางในการเสริมสร้างโอกาสทางการศึกษาสำหรับผู้ด้อยโอกาส โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสังเกตและสัมภาษณ์เชิงลึกกับกลุ่มประชากรเป้าหมาย ทั้งพระสงฆ์ ผู้บริหารและคณะครู เด็กและเยาวชนผู้ด้อยโอกาสทางการศึกษา เจ้าหน้าที่ของหน่วยงานภาครัฐ และคนในชุมชนผู้ให้การสนับสนุนผู้ด้อยโอกาส ผลการศึกษาพบว่าลักษณะของผู้ด้อยโอกาสทางการศึกษาในพื้นที่ชายแดนแม่สอด ประกอบด้วยเด็กที่ไม่มีสถานะทางทะเบียนราษฎร เด็กไทยบนพื้นที่สูง เด็กยากจน เด็กถูกทอดทิ้ง และเด็กที่บกพร่องทางการเรียนรู้ โดยมีเหตุปัจจัยของความด้อยโอกาสทางการศึกษามาจากการไม่มีสถานะทางทะเบียนราษฎร ความแตกต่างในด้านชาติพันธุ์ ภาษา และวัฒนธรรม ความยากจน ความบกพร่องทางการเรียนรู้ และการจัดการเรียนการสอนไม่มีความเหมาะสมกับเด็กในพื้นที่ชายแดน ทั้งนี้แม้ว่าโรงเรียนในพื้นที่ชายแดนแม่สอดจะเปิดโอกาสให้เด็กทุกคนสามารถเข้าถึงการศึกษาในระบบโรงเรียนได้ แต่ยังคงมีข้อจำกัดในหลายด้านที่เป็นอุปสรรคต่อการเข้าถึงบริการทางการศึกษาของรัฐที่มีคุณภาพ ส่งผลให้วัดและพระสงฆ์ในพื้นที่ชายแดนได้เข้ามามีบทบาทในการสนับสนุนการศึกษา โดยเฉพาะบทบาทด้านการศึกษาสงเคราะห์ ทั้งการจัดตั้งโรงเรียนพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ โรงเรียนเอกชนการกุศลของวัด และศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก อย่างไรก็ตามการจัดการศึกษาของวัดและพระสงฆ์ยังขาดความเหมาะสมบางประการ การศึกษาวิจัยนี้จึงเสนอแนวทางสำคัญในการสร้างเสริมโอกาสทางการศึกษาสำหรับผู้ด้อยโอกาสในพื้นที่ชายแดนด้วยการจัดการศึกษาทางเลือก การจัดการศึกษาพหุวัฒนธรรม และการจัดการศึกษาเชิงรุกสำหรับผู้ด้อยโอกาสในพื้นที่ชายแดนห่างไกล ซึ่งแนวทางดังกล่าวจะช่วยให้ผู้ด้อยโอกาสทางการศึกษาได้รับการศึกษาที่มีคุณภาพและเหมาะสมกับบริบทพื้นที่ชายแดนมากยิ่งขึ้น
วัตถุมงคลทางดนตรีไทยในสังคมไทยร่วมสมัย: การสร้าง ความหมาย และบทบาท
Authors:   , บุญฤทธิ์ ไอยเรศ
Published: September 2023

วิทยานิพนธ์เล่มนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมและจัดประเภทวัตถุมงคลทางดนตรีไทยที่มีการสร้างใหม่ในสังคมไทยร่วมสมัย และวิเคราะห์กระบวนการสร้าง การสร้างความหมาย และบทบาทของวัตถุมงคลทางดนตรีไทย โดยรวบรวมข้อมูลวัตถุมงคลทางดนตรีไทยจากข้อมูลเอกสาร ข้อมูลภาคสนาม รวมถึงข้อมูลในสื่อสมัยใหม่ ทั้งในบริบทวัฒนธรรมดนตรีไทยและบริบทนอกวัฒนธรรมดนตรีไทย ผลการวิจัยพบว่า การสร้างเหรียญพระนารทฤๅษี (พ่อแก่) ของวัดพระพิเรนทร์ กรุงเทพมหานคร ในปี 2513 ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างวัตถุมงคลทางดนตรีไทยในบริบทวัฒนธรรมดนตรีไทยและสังคมไทยร่วมสมัย และหลังจากปี 2513 เป็นต้นมา การสร้างวัตถุมงคลดนตรีไทยปรากฏให้เห็นเป็นพลวัตที่มีความหลากหลาย ผู้วิจัยจัดประเภทรูปแบบของวัตถุมงคลทางดนตรีไทยได้ 7 ประเภท คือ เหรียญ ผ้ายันต์ ล็อกเกต รูปจำลองเทพสังคีตาจารย์ รูปจำลองเครื่องดนตรีไทย รูปแบบวัตถุมงคล “จตุคามรามเทพ” และรูปแบบอื่น ๆ วัตถุมงคลทางดนตรีไทยในสังคมไทยร่วมสมัยเกิดขึ้นโดยผู้สร้างที่จัดทั้งที่เป็นคนในวงการดนตรีไทย ประกอบด้วย บ้านหรือสำนักดนตรี วัด สถาบันทางดนตรี และบุคคล และ ผู้สร้างที่เป็นคนนอกวงการดนตรีไทย ประกอบด้วยสถาบันต่าง ๆ ในสังคม และกลุ่มผู้มีจิตศรัทธา ในการประกอบสร้างความหมายของวัตถุมงคลทางดนตรีไทย พบว่า มีการใช้สัญลักษณ์ทางดนตรีไทยอย่างหลากหลายและมีพลวัต ทั้งการใช้สัญลักษณ์จากความเชื่อดั้งเดิม การใช้สัญลักษณ์จากความเชื่อท้องถิ่น การสร้างสัญลักษณ์ใหม่ และการนำสัญลักษณ์เดิมมาสร้างความหมายใหม่ นอกจากนี้ ยังมีการสร้างความเป็นมงคลให้แก่วัตถุมงคลทางดนตรีไทยผ่านพิธีกรรม ได้แก่ พิธีพุทธาภิเษก พิธีเทวาภิเษก พิธีสังคีตาภิเษก และ ผ่านการผูกเรื่องเล่า วัตถุมงคลทางดนตรีไทยเหล่านี้แตกต่างกันด้วยคติความเชื่อทางดนตรีและปริบทของการสร้างโดยมีการนำคติความเชื่อและอนุภาคต่าง ๆ ในวัฒนธรรมดนตรีไทยผนวกกับวัฒนธรรมท้องถิ่นและวรรณคดีไทยมาประกอบสร้างทำให้ความหมายของวัตถุมงคลทางดนตรีไทยขยายขอบเขตกว้างกว่าเดิม ประเด็นดังกล่าวทำให้เห็น พลวัตด้านรูปแบบและการใช้สัญลักษณ์ พลวัตด้านการสร้างความหมายและความเชื่อให้แก่วัตถุมงคลทางดนตรีไทย และพลวัตทางวัฒนธรรมเมื่อเทพสังคีตาจารย์และครูในวัฒนธรรมดนตรีไทยถูกทำให้กลายเป็นสินค้าทางวัฒนธรรม วัตถุมงคลทางดนตรีไทยมีบทบาทในฐานะวัตถุทางวัฒนธรรมที่ส่งผลต่อจิตใจ ความเชื่อ และวัฒนธรรมการดนตรี นอกจากนี้ ยังมีบทบาทในฐานะที่เป็นบันทึกประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมดนตรีไทยด้วยการดำรงรักษาความเชื่อทางดนตรีไทยผ่านวัตถุสัญลักษณ์ต่าง ๆ ด้วยวิธีคิดในลักษณะของการผลิตซ้ำทางวัฒนธรรม
จามเทวีบูชา : การผลิตซ้ำตำนานและการสร้างพิธีบวงสรวงในสังคมไทยร่วมสมัย
Authors:   , อนันตโท วริศรา
Published: September 2023

วิทยานิพนธ์เล่มนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมตำนานเกี่ยวกับพระนางจามเทวีที่นำมาผลิตซ้ำในรูปแบบต่าง ๆ ในปัจจุบันและวิเคราะห์วิธีคิดในการผลิตซ้ำตำนานพระนางจามเทวีในรูปแบบต่าง ๆ รวมทั้งวิเคราะห์วิธีการสร้างความหมายและพื้นที่ทางสังคมผ่านพิธีบวงสรวงพระนางจามเทวี ผู้วิจัยเก็บข้อมูลภาคสนามในช่วง พ.ศ. 2556 - 2560 ในพื้นที่ที่จัดพิธีบวงสรวงพระนางจามเทวี ได้แก่ จังหวัดลำพูน เชียงใหม่ จังหวัดแพร่ น่าน และจังหวัดลพบุรี ผลการศึกษาพบว่า ปัจจุบันมีการนำตำนานพระนางจามเทวีมาผลิตซ้ำในหลากหลายรูปแบบ ทั้งที่เป็นรูปเคารพ วัตถุมงคล บทเพลง จิตรกรรม บทกวี ละคร และพิธีกรรม โดยมีวิธีคิดในการเลือกสำนวนหรือตอนต่าง ๆ ในตำนานพระนางจามเทวีที่มีความเกี่ยวข้องมาอ้างอิง ผู้จัดงานในปัจจุบันมีวิธีคิดในการสร้างพิธีบวงสรวงพระนางจามเทวีโดยการผนวกพิธีบวงสรวงพระนางจามเทวีเข้ากับประเพณีเดิมที่มีอยู่แล้วในสังคม และการสร้างประเพณีใหม่ขึ้นโดยภาครัฐและชุมชน พิธีบวงสรวงต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นสะท้อนให้เห็นวิธีคิดในการนำตำนานพระนางจามเทวีมาปรับใช้ในสังคมไทยร่วมสมัย ทั้งเพื่อให้เป็นพื้นที่แสดงอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมในบริบทการท่องเที่ยว พื้นที่แสดงอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ และพื้นที่แสดงสำนึกทางประวัติศาสตร์ของท้องถิ่น อีกทั้งยังมีบทบาทในด้านการเป็นพื้นที่ทางสังคมของผู้หญิงอีกด้วย บริบททางสังคมที่ส่่งผลให้เกิดพิธีบวงสรวงพระนางจามเทวีในปัจจุบัน คือ บริบทสังคมโลกาภิวัตน์และการท่องเที่ยว และบริบททุนนิยมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ รวมถึงลักษณะทางวัฒนธรรมทางศาสนาของไทย ทั้งการพึ่งพาอำนาจเหนือธรรมชาติ ความเชื่อเกี่ยวกับการนับถือผู้หญิงและอำนาจศักดิ์สิทธิ์ของผู้หญิงในสังคมไทย ตลอดจนการนับถือพระสงฆ์ในฐานะผู้นำทางวัฒนธรรมของชุมชน บริบทและลักษณะทางวัฒนธรรมเหล่านี้ล้วนเป็นปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดปรากฏการณ์ “จามเทวีบูชา” ในช่วง 1- 2 ทศวรรษที่ผ่านมานี้
อัตลักษณ์และการผสมผสานทางวัฒนธรรมในเพลงของผู้พูดภาษาเขมรถิ่นไทยในอีสานตอนใต้
Authors:   , หงษ์ทอง ดิเรก
Published: September 2023

วิทยานิพนธ์เรื่องนี้มุ่งศึกษาเพลงของผู้พูดภาษาเขมรถิ่นไทยในอีสานตอนใต้ในฐานะวรรณคดีท้องถิ่นประเภทลายลักษณ์ที่สำคัญประเภทหนึ่งของไทย โดยใช้เพลงกันตรึมจำนวน 250 ชุดที่ผลิตตั้งแต่ทศวรรษ 2520 จนถึงพ.ศ. 2554 เป็นข้อมูลในการศึกษา มีวัตถุประสงค์ของการศึกษา 3 ประการประกอบด้วยการศึกษาพัฒนาการด้านรูปแบบการประพันธ์ เนื้อหาและการใช้ภาษาในเพลงกันตรึม การวิเคราะห์ศึกษาอัตลักษณ์ของผู้พูดภาษาเขมรถิ่นไทยในอีสานตอนใต้ที่ปรากฏในเพลงของชนกลุ่มนี้ และการศึกษาการผสมผสานทางวัฒนธรรมในเพลงดังกล่าวโดยพิจารณาประกอบกับปัจจัยทางสังคมและวัฒนธรรม ในการศึกษาพัฒนาการของเพลงกันตรึม พนว่าเนื้อเพลงกันตรึมโบราณส่วนใหญ่นิยมแต่งด้วยรูปแบบคำประพันธ์เขมรโบราณ มีเนื้อหาเกี่ยวกับชีวิตของผู้พูดภาษาเขมรถิ่นไทยรุ่นเก่า และใช้ภาษาเขมรถิ่นไทยเป็นภาษาหลักในการแต่ง ส่วนเพลงกันตรึมประยุกต์แต่งด้วยคำประพันธ์ชนิดใหม่ของเขมรร่วมกับคำประพันธ์ไทย เนื้อหากล่าวถึงวิถีชีวิตของผู้พูดภาษาเขมรถิ่นไทยรุ่นใหม่ที่มีปฏิสัมพันธ์กับชนหลายกลุ่มทั้งในประเทศและในโลก และใช้ภาษาหลากหลายผสมกันในการแต่ง เช่น ภาษาเขมรถิ่นไทย ภาษาไทย และภาษาลาวอีสาน เมื่อศึกษาการผสมผสานทางวัฒนธรรมในเพลงกันตรึมพบว่า เพลงกันตรึมโบราณแสดงการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมร่วมในกลุ่มชาติพันธุ์เขมรกับวัฒนธรรมของผู้พูดภาษาเขมรถิ่นไทย ส่งผลให้ยังคงแสดงความเป็นเขมรอย่างเข้มข้น โดยมีปัจจัยสำคัญที่อยู่เบื้องหลังการผสมผสานดังกล่าวคือความสำนึกอย่างแรงกล้าในความเป็นชาติพันธุ์เขมร ส่วนเพลงกันตรึมประยุกต์แสดงการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมเขมรกับวัฒนธรรมไทยและวัฒนธรรมอื่นๆ ทำให้เพลงมีความเป็นไทยมากขึ้น โดยมีปัจจัยสำคัญที่อยู่เบื้องหลังการผสมผสานทางวัฒนธรรมคือ อิทธิพลทางการเมืองการปกครองของรัฐไทย อิทธิพลทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์อื่นในภาคอีสาน และกระแสโลกาภิวัตน์ อัตลักษณ์ของผู้พูดภาษาเขมรถิ่นไทยที่พบในเพลงมีทั้งอัตลักษณ์ร่วมของคนทุกรุ่น (เช่น ผู้พูดภาษาเขมรถิ่นไทยทุกรุ่นเป็นพุทธศาสนิกชนที่เคร่งครัด แต่ก็เป็นคอสุราด้วย) อัตลักษณ์ที่มีพลวัตของคนต่างรุ่น (เช่น ผู้พูดภาษาเขมรถิ่นไทยรุ่นเก่าเป็นคนเขมร ส่วนผู้พูดภาษาเขมรถิ่นไทยรุ่นใหม่เป็นคนไทย) และอัตลักษณ์ใหม่ของคนรุ่นใหม่ (เช่น ผู้พูดภาษาเขมรถิ่นไทยรุ่นใหม่เป็นผู้สืบทอดวัฒนธรรมและอารยธรรมเขมรโบราณในบริบทสังคมไทย)
คุณสมบัติทางวากยสัมพันธ์และอรรถศาสตร์ของคำกริยาแสดงเหตุการณ์แยกส่วนในภาษาไทย
Authors:   , เทพช่วยสุข เกียรติ
Published: September 2023

งานวิจัยชิ้นนี้ศึกษาคุณสมบัติทางวากยสัมพันธ์และอรรถศาสตร์ของคำกริยาแยกส่วนในภาษาไทย ตลอดจนการจำแนกออกเป็นประเภทที่ต่างกันของคำกริยาโดยผู้วิจัยมีสมมติฐานจากการพิจารณาพฤติกรรมการปรากฏในหน่วยสร้างที่ต่างกันของคำกริยาว่าสิ่งที่เป็นตัวแปรสำคัญในการทำให้คำกริยาแยกส่วนสามารถถูกจำแนกออกได้เป็นประเภทคือการสลับปรากฏในหน่วยสร้างต่างๆ ของคำกริยา จากผลการวิจัย พบว่าคำกริยาแสดงเหตุการณ์การแยกส่วนจำนวน 107 คำในภาษาไทยมีพฤติกรรมการสลับปรากฏในหน่วยสร้างต่างๆ โดยแบ่งออกได้เป็น 8 ประเภท การสลับหน่วยสร้างทั้ง 8 ประเภทที่พบสามารถจำแนกได้ออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ 1) การสลับสกรรมสภาพ ซึ่งประกอบด้วยการสลับการีตกับกระบวนการ การสลับกรรมผู้รับการกระทำกับเป้าหมาย การสลับกรรมวาจก การสลับกระบวนการกับผล การสลับสะท้อนผล การสลับมัชฌิมกรรม 2) การสลับโดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงสกรรมสภาพในเชิงโครงสร้าง ซึ่งประกอบด้วยการสลับที่มีหน่วยร่วมเหตุการณ์เครื่องมืออยู่ในเหตุการณ์ ได้แก่ ประธานผู้กระทำกับเครื่องมือและการสลับกรรมตรงกับเครื่องมือ เมื่อนำตัวแปรการสลับหน่วยสร้างทั้งหมดมาทำการวิเคราะห์องค์ประกอบ พบว่าตัวแปรการสลับหน่วยสร้างมีการจำแนกออกเป็น 2 องค์ประกอบหรือ 2 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ การสลับปรากฏของคำกริยาที่ปรากฏในหน่วยสร้างสกรรมเป็นพื้นฐาน และการสลับปรากฏของคำกริยาที่ปรากฏในหน่วยสร้างอกรรมเป็นพื้นฐาน สำหรับสลับปรากฏของคำกริยาที่ปรากฏในหน่วยสร้างสกรรมเป็นพื้นฐาน พบว่าตัวแปรการสลับที่มีความสัมพันธ์ต่อกันในกลุ่มนี้ได้แก่ การสลับกรรมวาจก การสลับมัชฌิมกรรม การสลับผู้รับการกระทำกับเป้าหมาย การสลับประธานเครื่องมือ และการสลับกรรมตรงเครื่องมือ ส่วนการการสลับปรากฏของคำกริยาที่ปรากฏในหน่วยสร้างอกรรมเป็นพื้นฐาน พบว่าตัวแปรการสลับที่มีความสัมพันธ์ต่อกันในกลุ่มนี้ได้แก่ การสลับกระบวนการกับผล การสลับสะท้อนผล และการสลับการีตกับกระบวนการ อย่างไรก็ตาม เมื่อวิเคราะห์การจำแนกประเภทของคำกริยาแยกส่วนออกเป็นประเภทที่ต่างกันตามรูปแบบการสลับปรากฏ พบว่าสามารถจำแนกออกได้เป็นประเภทย่อย 3 ประเภทโดยอิงตามพฤติกรรมทางวากยสัมพันธ์ของคำกริยา ได้แก่ 1) คำกริยาแยกส่วนแสดงเหตุการณ์ที่ปรากฏในหน่วยสร้างสกรรมการีตเป็นพื้นฐาน ซึ่งประกอบด้วยคำกริยาแยกส่วนที่มีการเน้นจุดสนใจที่การใช้เครื่องมือในการกระทำเหตุการณ์ คำกริยาแยกส่วนที่มีการปรากฏของเครื่องมือในเหตุการณ์แต่มีการเน้นจุดสนใจที่เหตุการณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพ และคำกริยาแยกส่วนที่แสดงเหตุการณ์การแยกส่วนแบบโดยรวม 2) คำกริยาแยกส่วนที่ปรากฏในหน่วยสร้างอกรรมกระบวนการเป็นพื้นฐาน ซึ่งประกอบด้วยคำกริยาแยกส่วนที่ปรากฏในหน่วยสร้างอกรรมแสดงกระบวนการและสภาพผลที่สามารถแสดงการแยกส่วนโดยไม่ปรากฏผู้กระทำได้ และคำกริยาแยกส่วนที่ปรากฏในหน่วยสร้างอกรรมแสดงเหตุการณ์ทรงสภาพเท่านั้นซึ่งเป็นสภาพที่เกิดจากการกระทำการแยกส่วนโดยผู้กระทำ 3) คำกริยาแยกส่วนสลับการีตกับกระบวนการ ซึ่งประกอบด้วยคำกริยาแยกส่วนสลับการีตกับกระบวนการโดยมีการปรากฏของเครื่องมือและไม่มีการปรากฏของเครื่องมือ
คุณสมบัติทางวากยสัมพันธ์ อรรถศาสตร์ และวัจนปฏิบัติของรูปปฏิเสธ ไม่ และ เปล่า ในภาษาไทย
Authors:   , บำรุงกาญจน์ รุจิรา
Published: September 2023

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะวิเคราะห์คุณสมบัติทางวากยสัมพันธ์ อรรถศาสตร์ และวัจนปฏิบัติของรูปปฏิเสธ ไม่ และ เปล่า ​ในภาษาไทย โดยใช้ข้อมูลที่รวบรวมจากคลังข้อมูลภาษาไทยแห่งชาติในพระบรมราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โดยภาควิชาภาษาศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นวนิยาย สื่อทางอินเทอร์เน็ต และบทสนทนาในชีวิตประวันของผู้วิจัย แต่จะไม่นำรูปปฏิเสธ ไม่ และ เปล่า ที่ปรากฏเป็นส่วนหนึ่งของคำลงท้ายคำถาม เช่น หรือไม่ และ หรือเปล่า; และที่ปรากฏเป็นส่วนหนึ่งของวลีตายตัว เช่น ไม่เป็นไร และ หรือก็เปล่า มาศึกษาร่วมด้วย ผลการวิจัยพบว่า รูปปฏิเสธ ไม่ สามารถปรากฏในบริบททางวากยสัมพันธ์ที่หลากหลายกว่ารูปปฏิเสธ เปล่า กล่าวคือ ไม่ สามารถปรากฏได้ใน 5 กระสวน คือ 1) ปรากฏลำพังหรือมีคำลงท้าย 2) ปรากฏหน้ากริยาวลี 3) ปรากฏร่วมกับคำกริยาช่วย 4) ปรากฏหน้าวิเศษณ์วลี และ 5) ปรากฏภายในหน่วยสร้างกริยาเรียง ส่วนรูปปฏิเสธ เปล่า ปรากฏใน 2 กระสวน คือ 1) ปรากฏลำพังหรือมีคำลงท้าย และ 2) ปรากฏหน้ากริยาวลี โดย ไม่ และ เปล่า ในกระสวนแรกใช้ปฏิเสธถ้อยคำของผู้ร่วมสนทนาในผลัดก่อนหน้า ส่วน ไม่ และ เปล่า ในกระสวนอื่นใช้ปฏิเสธคำหรือวลีที่ตามมาในประโยค นอกจากนี้ยังพบว่า เปล่า มีข้อจำกัดในการปรากฏร่วมกับคำกริยา กล่าวคือ แม้ เปล่า จะสามารถปรากฏหน้าคำกริยาแสดงอาการ คำกริยาแสดงสภาพ และคำสัมพันธกริยา เป็น ได้เช่นเดียวกับ ไม่ แต่ เปล่า ไม่สามารถปรากฏหน้าคำกริยาคุณศัพท์ซึ่งเป็นกลุ่มย่อยของคำกริยาแสดงสภาพได้ เมื่อเปรียบเทียบความหมายในทางอรรถศาสตร์พบว่า ​ไม่ มีความหมายแสดงการปฏิเสธ สามารถใช้ปฏิเสธได้ทั้งคำถามหรือข้อสงสัย การบอกเล่า คำสั่ง คำขอร้อง และคำชวน ในขณะที่ เปล่า มีความหมายแสดงการปฏิเสธเพื่อหักล้างความคิด ความเชื่อ หรือมูลบทของผู้ร่วมสนทนาที่แฝงอยู่ในคำถามและการบอกเล่า ส่วนในทางวัจนปฏิบัตินั้น พบว่า ไม่ สามารถทำหน้าที่ได้หลากหลายกว่ารูปปฏิเสธ เปล่า กล่าวคือ ไม่ มีหน้าที่เด่นในทางวัจนปฏิบัติ 4 หน้าที่ ได้แก่ การปิดบังความจริง การชิงผลัด การตัดบท และการห้าม มีหน้าที่รอง 3 หน้าที่ ได้แก่ การแก้ไขสิ่งที่กล่าว การยืนยัน การไม่ยอมรับ ในขณะที่ เปล่า มีเพียงหน้าที่เด่นในทางวัจนปฏิบัติ 4 หน้าที่ ได้แก่ การปิดบังความจริง การตัดบท การแก้ตัว และการแสดงว่าสิ่งที่กำลังกล่าวถึงนั้นไม่มีความสำคัญ
การบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูลที่แสดงผ่านอายตนกริยาในภาษาไทย
Authors:   , วงษ์ตะวัน ปริญญา
Published: September 2023

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ว่าอายตนกริยาในภาษาไทยคำใดที่มีคุณสมบัติเป็นคำบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูล 2) วิเคราะห์คุณสมบัติทางวากยสัมพันธ์และอรรถศาสตร์ของคำบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูลที่ได้ในข้อ 1) 3) จัดจำแนกประเภทของการบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูล 4) วิเคราะห์ความหมายเชิงวัจนปฏิบัติ และ 5) ศึกษาการกลายเป็นคำไวยากรณ์ของอายตนกริยาบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูลในภาษาไทย ผลการวิจัยพบว่าอายตนกริยาบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูลในภาษาไทยได้แก่ อายตนกริยา "เห็น" "ดู" "ได้ยิน" และ "รู้สึก" โดยแบ่งตามคุณสมบัติทางวากยสัมพันธ์และอรรถศาสตร์ได้เป็น 2 ประเภท คือ 1) อายตนกริยาบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการแสดงทัศนภาวะได้แก่ “ดู” “เห็น” และ “รู้สึก” และ 2) อายตนกริยาบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูลที่ไม่เกี่ยวข้องกับการแสดงทัศนภาวะได้แก่ “เห็น” และ “ได้ยิน” อายตนกริยาบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการแสดงทัศนภาวะ “ดู” และ “เห็น” แสดงการบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูลประเภทอนุมาน (inference) ได้แก่การร่างข้อสรุปจากการรับรู้ด้วยตา ขณะที่อายตนกริยา “รู้สึก” แสดงการบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูลประเภทสันนิษฐาน (assumption) ได้แก่การร่างข้อสรุปบนพื้นฐานของการรับรู้อื่น ส่วนอายตนกริยาบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูลที่ไม่เกี่ยวข้องกับการแสดงทัศนภาวะ “เห็น” และ “ได้ยิน” แสดงการบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูลประเภทบอกต่อ (hearsay) และคัดลอกถ้อยความ (quotative) ได้แก่การรายงานข้อมูลจากบุคคลอื่น อายตนกริยาบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูลแสดงความหมายในเชิงวัจนปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับการลดระดับการยืนยันความถูกต้องข้อมูลโดยการปัดความรับผิดชอบที่มีต่อความถูกผิดของข้อมูลไปที่การรับรู้ของผู้อื่น หรือถ่ายทอดของมูลในลักษณะของความเห็นมากกว่าการรายงานข้อเท็จจริง การกลายเป็นคำไวยากรณ์ของอายตนกริยาบ่งชี้แหล่งที่มาของข้อมูลเกี่ยวข้องกับการกลายเป็นอัตวิสัย ซึ่งเป็นกระบวนการที่ทำให้เกิดการตีความตามมุมมองของผู้พูดแทนการตีความตามรูปภาษา
คุณสมบัติทางวากยสัมพันธ์และอรรถศาสตร์ของตัวบ่งชี้ผู้รับประโยชน์ "เพื่อ" และ "ให้" ในภาษาไทย
Authors:   , ปิยมหพงศ์ พิรุฬห์
Published: September 2023

การรับประโยชน์และหน่วยสร้างแสดงการรับประโยชน์ได้รับความสนใจและศึกษาในทางภาษาศาสตร์อย่างกว้างขวาง แต่ยังไม่มีการศึกษาประเด็นดังกล่าวในภาษาไทยโดยละเอียด งานวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และเปรียบเทียบคุณสมบัติทางวากยสัมพันธ์และอรรถศาสตร์ของตัวบ่งชี้ผู้รับประโยชน์ “เพื่อ” และ “ให้” ในภาษาไทย รวมทั้งวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อคุณสมบัติทางวากยสัมพันธ์และอรรถศาสตร์ที่แตกต่างกันดังกล่าว ผู้วิจัยเก็บข้อมูลจากคลังข้อมูลภาษาไทยแห่งชาติในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ผลการศึกษาพบว่า ตัวบ่งชี้ผู้รับประโยชน์ “เพื่อ” และ “ให้” มีคุณสมบัติทางวากยสัมพันธ์ที่แตกต่างกันในประเด็นดังต่อไปนี้ (1) การละนามวลีแสดงผู้รับประโยชน์ (2) การย้ายนามวลีแสดงผู้รับประโยชน์ไว้หน้าประโยค (3) การปรากฏร่วมกับคำบุพบทอื่น และ (4) การปรากฏร่วมกับตัวบ่งชี้ปฏิเสธ ตัวบ่งชี้ผู้รับประโยชน์ทั้งสองมีคุณสมบัติทางอรรถศาสตร์ที่แตกต่างกันในประเด็นดังต่อไปนี้ (1) การปรากฏร่วมกับผู้รับประโยชน์ที่จำแนกตามคุณสมบัติทางความหมายของหน่วยร่วมดังกล่าว (2) การปรากฏร่วมกับผู้รับประโยชน์ประเภทต่าง ๆ และ (3) ประเภทของคำกริยาที่ปรากฏกับแต่ละตัวบ่งชี้ผู้รับประโยชน์ ผู้วิจัยพบว่า ความหมายดั้งเดิมของตัวบ่งชี้ผู้รับประโยชน์แต่ละตัวมีผลต่อคุณสมบัติทางวากยสัมพันธ์และอรรถศาสตร์ที่แตกต่างกัน กล่าวคือ ตัวบ่งชี้ผู้รับประโยชน์ “เพื่อ” มีความหมายดั้งเดิม คือ การบ่งชี้สาเหตุของการกระทำ ส่วนตัวบ่งชี้ผู้รับประโยชน์ “ให้” มีความหมายดั้งเดิม คือ การแสดงการเปลี่ยนโอนกรรมสิทธิ์การครอบครองสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เมื่อความหมายดั้งเดิมแตกต่างกัน รูปแบบการขยายความหมายรวมทั้งการขยายหน้าที่ทางไวยากรณ์จึงแตกต่างกันส่งผลให้คุณสมบัติทางอรรถศาสตร์และวากยสัมพันธ์ของตัวบ่งชี้ผู้รับประโยชน์ทั้งสองแตกต่างกันตามลำดับ
หน่วยสร้างนามวลีแสดงความเป็นเจ้าของในภาษาไทย
Authors:   , แอบเงิน สรณ์
Published: September 2023

งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อวิเคราะห์ 1) ประเภทความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยหลักและหน่วยพึ่งพาในหน่วยสร้างนามวลีแสดงความเป็นเจ้าของในภาษาไทยที่มีตัวบ่งชี้ ของ 2) เครือข่ายทางความหมายของความสัมพันธ์ต่างๆ ที่พบ และ 3) เงื่อนไขการปรากฏของตัวบ่งชี้ ของ ในหน่วยสร้างนามวลีแสดงความเป็นเจ้าของในภาษาไทย โดยศึกษาด้วยทฤษฎีภาษาศาสตร์ปริชานและใช้ข้อมูลจากคลังข้อมูลภาษาไทยแห่งชาติฯ เป็นหลัก ผลการศึกษาพบว่าประเภทความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยหลักและหน่วยพึ่งพาในหน่วยสร้างนามวลีแสดงความเป็นเจ้าของในภาษาไทยที่มีตัวบ่งชี้ ของ สามารถแบ่งได้อย่างน้อย 7 แบบ ได้แก่ ก) กรรมสิทธิ์ในสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ข) ส่วน-ร่างกาย ค) ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล ง) ส่วนย่อย-ส่วนใหญ่ จ) คุณลักษณะของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ฉ) เหตุการณ์-ผู้ร่วมเหตุการณ์ ช) หัวข้อของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เครือข่ายทางความหมายระหว่างหน่วยหลักและหน่วยพึ่งพามีลักษณะสำคัญ คือ ก) กรรมสิทธิ์ในสิ่งใดสิ่งหนึ่งเป็นความสัมพันธ์ที่เป็นต้นแบบมากที่สุด ความสัมพันธ์ที่มีระยะใกล้กับกรรมสิทธิ์ในสิ่งใดสิ่งหนึ่งมากกว่าความสัมพันธ์อื่นๆ ได้แก่ ข) ส่วน-ร่างกาย และ ค) ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล และความสัมพันธ์ที่อยู่ชายขอบมากที่สุดคือ ช) หัวข้อของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ความแปลกแยกและไม่แปลกแยก และประเภทความสัมพันธ์ทางอรรถศาสตร์ที่พบ ไม่ได้เป็นเงื่อนไขสำคัญที่ส่งผลต่อการปรากฏของตัวบ่งชี้ ของ ในหน่วยสร้างนามวลีแสดงความเป็นเจ้าของในภาษาไทย แต่พบว่า คุณสมบัติของคำ (ชนิดของคำนามและความมีชีวิตของคำนาม) ความหนักของคำในหน่วยสร้าง และความเป็นสำนวน เป็นเงื่อนไขที่สำคัญกว่าต่อการปรากฏของตัวบ่งชี้ ของ ในหน่วยสร้างนามวลีแสดงความเป็นเจ้าของในภาษาไทย
การตรวจแก้การสะกดผิดแบบเป็นคำจริงในภาษาไทยโดยใช้แบบจำลองไตรแกรม
Authors:   , ไหลมนู พลวัฒน์
Published: September 2023

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมและวิเคราะห์การสะกดผิดแบบเป็นคำจริงในภาษาไทยที่พบบนอินเทอร์เน็ต พร้อมกับพัฒนาระบบตรวจแก้การสะกดผิดแบบเป็นคำจริงในภาษาไทยด้วยแบบจำลองไตรแกรมและประเมินประสิทธิภาพของระบบที่พัฒนาขึ้น งานวิจัยนี้แบ่งออกเป็นสองส่วน ส่วนแรกเป็นการวิเคราะห์การสะกดผิดแบบเป็นคำจริงในภาษาไทยจำนวน 1,674 คำ จากหนังสือคำไทยที่มักเขียนผิดรวบรวมโดยผู้เชี่ยวชาญภาษาไทย ซึ่งทุกคำล้วนผ่านการตัดคำสำเร็จและพบตัวอย่างการใช้จริงบนอินเทอร์เน็ต จากการวิเคราะห์พบว่าคำที่สะกดผิดเหล่านี้ส่วนใหญ่หรือร้อยละ 80 เป็นคำที่สะกดผิดหนึ่งตำแหน่งซึ่งมักจะสะกดผิดที่พยัญชนะต้นมากที่สุด และส่วนที่เหลืออีก 20% เป็นคำที่สะกดผิดหลายตำแหน่งและส่วนใหญ่จะยังออกเสียงเหมือนเดิม ในส่วนที่สองเป็นการพัฒนาระบบตรวจแก้การสะกดผิดแบบเป็นคำจริงในภาษาไทยด้วยแบบจำลองไตรแกรมพร้อมกับประเมินประสิทธิภาพของระบบ ข้อมูลที่นำมาใช้ทดสอบเป็นข้อความที่มีคำสะกดผิดอยู่อย่างน้อยหนึ่งคำและคำนั้นจะต้องเป็นคำที่สะกดผิดแบบเป็นคำจริง จำนวน 1,000 ข้อความ ซึ่งระบบจะทำการตรวจจับคำที่สะกดผิดทั้งหมดในข้อความโดยนำสายคำเรียงสามแต่ละสายของข้อความเทียบกับคลังข้อมูลไตรแกรม หากไม่พบแสดงว่าสายคำเรียงสามนั้นต้องสงสัยว่าสะกดผิด โดยสายคำเรียงสามที่ต้องสงสัยทั้งหมดจะถูกนำไปปรับแก้ด้วยวิธีการปรับแก้น้อยสุด จากนั้นสายเรียงสามคำที่ถูกปรับแก้แล้วจะถูกนำไปแทนที่การสะกดผิดเดิมแล้วคำนวณหาค่าความน่าจะเป็นของข้อความ ซึ่งระบบจะเลือกสายคำเรียงสามที่ให้ค่าความน่าจะเป็นของข้อความสูงสุดมาใช้แก้ไขการสะกดผิด ผู้วิจัยได้ประเมินประสิทธิภาพของระบบในสามด้าน ได้แก่ ด้านระยะเวลาในการประมวลผลพบว่าระบบแบบจำลองไตรแกรมใช้เวลาในการประมวลผลทั้งหมด 128 วินาที ด้านประสิทธิภาพในการตรวจจับคำที่สะกดผิดแบบเป็นคำจริงในภาษาไทยพบว่ามีค่าความแม่นยำ (precision) และค่าความครบถ้วน (recall) เท่ากัน คือ 0.47 ส่วนด้านประสิทธิภาพในการแก้ไขคำที่สะกดผิดแบบเป็นคำจริงในภาษาไทยพบว่ามีค่าความครบถ้วนและค่าความแม่นยำอยู่ที่ 0.85
ความสัมพันธ์ด้านความแปลกเด่นของมัศดัรโครงคำและมัศดัรกลุ่มคำ ในภาษาอาหรับมาตรฐานสมัยใหม่: การศึกษาข้ามสมัย
Authors:   , นาคนาวา ดุลยวิทย์
Published: September 2023

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาการเปลี่ยนแปลงหน้าที่ทางวากยสัมพันธ์ของมัศดัรโครงคำและมัศดัรกลุ่มคำตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 19 จนถึงปัจจุบัน (ค.ศ. 1876-2011) (2) ศึกษาการเปลี่ยนแปลงการปรากฏร่วมกับประเภททางอรรถศาสตร์ของคำกริยาที่เกิดร่วมด้วยของมัศดัรทั้ง 2 แบบ ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 19 จนถึงปัจจุบัน (ค.ศ. 1876-2011) และ (3) ศึกษาการเปลี่ยนแปลงของความสัมพันธ์ด้านความแปลกเด่นของมัศดัรโครงคำและมัศดัรกลุ่มคำทั้ง 2 ประเภทแบบข้ามสมัยโดยใช้แนวทางการศึกษาแบบเน้นการแปร ศึกษาความแปลกเด่นด้านการใช้ของมัศดัรโครงคำและมัศดัรกลุ่มคำที่นำหน้าโดยหน่วยคำ an และ anna ในภาษาอาหรับมาตรฐานสมัยใหม่ซึ่งทราบได้จากความถี่ในการปรากฏ ผลการศึกษาในด้านวากยสัมพันธ์พบว่ามัศดัรทั้ง 3 แบบปรากฏร่วมกันในตำแหน่งประธาน กรรม หลังคำบุพบท ส่วนเติมเต็มประธาน และสัมพันธการก โดยมีเพียงตำแหน่งกรรมและหลังคำบุพบทเท่านั้นที่มัศดัรทั้ง 3 แบบปรากฏครบ 7 ช่วงระยะเวลา ในด้านประเภททางอรรถศาสตร์ของกริยาพบว่ามัศดัรทั้ง 3 แบบปรากฏร่วมกันในกริยากลุ่มแสดงการสื่อสารและคำพูด กริยาแสดงความต้องการและความหวัง กริยาแสดงทัศนะภาวะ กริยาแสดงความคิดและการรับรู้ กริยาแสดงสถานะ กริยาแสดงการกระทำ และสัมพันธกริยาโดยมีเพียงมัศดัรโครงคำเท่านั้นที่ปรากฏได้กับทุกกลุ่มกริยาครบทั้ง 7 ช่วงระยะเวลา นอกจากนี้ยังพบว่ามัศดัรกลุ่มคำประเภทที่ 2 มีสัดส่วนในการปรากฏกับกริยาแสดงการสื่อสารและคำพูดมากขึ้นในช่วงระยะเวลาที่ 4-7 อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาความสัมพันธ์ด้านความแปลกเด่นในภาพรวมพบว่ามัศดัรโครงคำมีลักษณะที่ไม่แปลกเด่น โดยปรากฏมากกว่ามัศดัรกลุ่มคำทั้ง 2 ประเภททุกช่วงระยะเวลา และมีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้นตามระยะเวลา ในขณะที่มัศดัรกลุ่มคำทั้ง 2 ประเภทมีลักษณะที่แปลกเด่น โดยมัศดัรโครงคำประเภทที่ 1 มีแนวโน้มลดลง และมัศดัรโครงคำประเภทที่ 2 มีแนวโน้มคงที่