Ο αναδυόμενος ρόλος των ουδετερόφιλων στη φλεγμονώδη απόκριση
Authors: Κωνσταντινίδης Θεοχάρης 
Published: September 2021

Τα ουδετερόφιλα πολυμορφοπύρηνα αποτελούν τον κυρίαρχο πληθυσμό των λευκών αιμοσφαιρίων και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη φλεγμονώδη απόκριση. Η ανακάλυψη του μηχανισμού απελευθέρωσης των εξωκυττάριων ουδετεροφιλικών δικτύων χρωματίνης (ΝΕΤ) αποτέλεσε την ώθηση για πληθώρα μελετών.Στη παρούσα διατριβή, ο ρόλος των ουδετεροφίλων στη φλεγμονώδη απόκριση μελετήθηκε σε δύο μοντέλα φλεγμονής: Ι) ο ρόλος των ουδετερόφιλων στο Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο, ως αντιπροσωπευτικό μοντέλο άσηπτης φλεγμονής και ΙΙ) ο ανοσοτροποποιητικός ρόλος των αντιβιοτικών με το σχηματισμό ΝΕΤs και την συνεπακόλουθη αντιμικροβιακή τους δράση κατά πολυανθεκτικών στελεχών. Διαπιστώθηκε ότι τα ουδετερόφιλα αποτελούν κυρίαρχο κυτταρικό πληθυσμό και δημιουργούν τα NETs στη προσβεβλημένη στεφανιαία αρτηρία (Infract Related Artery- IRA) ασθενών με οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου (ST elevation myocardial infraction: STEMI). Επιπλέον, σε ex vivo πειράματα, σε ασθενείς με STEMI, παρατηρήθηκε ότι τα ουδετερόφιλα που προέρχονταν από IRA, απελευθερώνουν ΝΕΤs πολύ περισσότερο σε σύγκριση με ουδετερόφιλα από μη προσβεβλημένη στεφανιαία αρτηρία (non IRA), καθώς και με ουδετερρόφιλα από περιφερική αρτηρία. Στη συνέχεια, καταδείχθηκε ότι τα ουδετερόφιλα ασθενών με STEMI, παράγουν τον TF. Επιπρόσθετα, τα ουδετερόφιλα από IRA, σχηματίζουν τα ΝΕΤs, πάνω στα οποία εκφράζουν και τον TF. Στη συνέχεια, η έρευνα στράφηκε σε in vitro μοντέλο για τη μελέτη της επίδρασης του πλάσματος, IRA και non-IRA προέλευσης, στα ουδετερόφιλα υγιών ατόμων και ιδιαίτερα στην έκφραση του TF και στην επαγωγή της ΝΕΤωσης. Η διέγερση των ουδετερόφιλων με πλάσμα (IRA ή non IRA), έδειξε αύξηση της ενδοκυττάριας έκφρασης του TF. Συνοψίζοντας, τα αποτελέσματά αυτά αποδεικνύουν την απαραίτητη συμμετοχή του πλάσματος και των αιμοπεταλίων στο σχηματισμό των ΝΕΤs, με έκφραση του TF. Το σύνολο των φαινομένων αυτών φαίνεται ότι αποτελεί έναν μηχανισμό με τον οποίο τα ουδετερόφιλα παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο σε θρομβωτικές διαδικασίες. Στο δεύτερο μέρος της διατριβής, το ενδιαφέρον στράφηκε στη μελέτη της ανοσοτροποποιητικής δράσης των μακρολίδων. Αρχικά, διερευνήθηκε η ικανότητα των αντιβιοτικών να επάγουν την ΝΕΤωση. Παρατηρήθηκε ότι οι μακρολίδες επάγουν τη ΝΕΤωση in vitro και ex vivo. Στη συνέχεια, η μελέτη των πρωτεϊνικών συστατικών, των επαγόμενων από την κλαριθρομυκίνη ΝΕΤs, κατέδειξε την έκφραση του αντιμικροβιακού πεπτιδίου LL-37. Στο τελευταίο μέρος της παρούσας μελέτης, διερευνήθηκε η αντιμικροβιακή δράση των επαγόμενων από την κλαριθρομυκίνη ΝΕΤs κατά των στελεχών του A.baumannii. Διαπιστώθηκε ότι τα ΝΕΤs αυτά έχουν άμεση αντιμικροβιακή δράση τόσο in vitro όσο και ex vivo. Επιπλέον, παρατηρήθηκε ότι τα ΝΕΤs αναστέλλουν τον σχηματισμό των βιομεμβρανών από τα στελέχη του A.baumannii. Η έκφραση της LL-37 πρωτεΐνης στα NETs ήταν καθοριστική για την δράση αυτή.Η συμμετοχή των ουδετεροφιλικών αντιμικροβιακών πεπτιδίων στην αντιμετώπιση των λοιμώξεων οφειλόμενων στα πολυανθεκτικά στελέχη, αποτελεί ένα σημαντικό πεδίο έρευνας, που στοχεύει στην ανίχνευση νέων θεραπευτικών μορίων. Τα αποτελέσματα της παρούσας διατριβής φανερώνουν το πρωταγωνιστικό ρόλο των ουδετεροφίλων στη φλεγμονώδη απόκριση και προτείνουν νέους μηχανισμούς κυτταρικής συνομιλίας στη φλεγμονή και ίσως αναδεικνύουν νέους θεραπευτικούς στόχους.