Ανάμεσα σε δύο πατρίδες
Authors: Λέτσιου Στυλιανή 
Published: August 2021

Η παρούσα διατριβή υιοθετεί τη σκοπιά της κοινωνικής ανθρωπολογίας, μελετά τιςσυμπεριφορές, κοινωνικές δράσεις και αξιακές επιλογές μίας συγκεκριμένηςηλικιακής ομάδας «μεταναστών» από την πρώην Σοβιετική Ένωση 16 έως 30 ετώνκαι αναφέρεται στο πεδίο του «κοινωνικού», δηλαδή των κοινωνικών δράσεων.Πρόκειται για μια έρευνα στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης αλλά και σεορισμένες μικρότερες πόλεις της Βόρειας Ελλάδας, όπως είναι η Φλώρινα, ταΓιαννιτσά, η Έδεσσα και η Βέροια (2 χρόνια) καθώς επίσης και στην ευρύτερηπεριοχή της Τιφλίδας στη Γεωργία. Η συγκεκριμένη έρευνα αναζήτησε νεαρούςσυνομιλητές από την πρώην Σοβιετική Ένωση 16 έως 30 ετών, οι οποίοιμετανάστευσαν σε μικρότερη ηλικία στην Ελλάδα είτε μόνοι τους, είτε με κάποιομέλος της οικογένειάς τους, είτε και με όλη την πυρηνική τους οικογένεια, ενώ μέχριεκείνη τη στιγμή της ζωής τους διαβιούσαν σε μία από τις Δημοκρατίες της πρώηνΣοβιετικής Ένωσης, κυρίως όμως στη Γεωργία. Η μελέτη εστιάζει σε μια σειρά απόζητήματα που άπτονται της σχέσης των συνομιλητών μου με την Ελλάδα, τη Ρωσίααλλά και την πρώην σοβιετική Δημοκρατία προέλευσής τους, όπως αυτήαποτυπώνεται στις καθημερινές τους πρακτικές, στη συνομιλία τους με άλλουςανθρώπους είτε πρόκειται για άλλους Ελληνοπόντιους από την πρώην ΣοβιετικήΈνωση είτε πρόκειται για ντόπιους Έλληνες κατοίκους, στην καθημερινότητά τους,στους τόπους εργασίας τους, στους τόπους εκπαίδευσης, στα μέρη όπουδιασκεδάζουν και συνηθίζουν να συχνάζουν, στη μουσική που επιλέγουν ναακούσουν, στις ταινίες και στα τηλεοπτικά κανάλια που επιλέγουν ναπαρακολουθήσουν και σε πολλούς άλλους τομείς.Μέσα από προσωπικές συνεντεύξεις, ανοιχτές συζητήσεις καθώς επίσης καιμέσα από τις μεθόδους της επιτόπιας και συμμετοχικής έρευνας έγινε μια προσπάθειαγια να αποκαλυφθεί η σχέση των νεαρών Ελληνοποντίων μεταναστών με τοπαρελθόν τους και ο τρόπος με τον οποίον το βιώνουν σήμερα. Μελετήθηκε τοστοιχείο της ρωσικότητας τους, της ‘ρωσοφροσύνης’ τους και ο τρόπος με τον οποίοζούνε ανάμεσα σε δύο πατρίδες, την Ελλάδα και τις πρώην σοβιετικές Δημοκρατίεςπροέλευσής τους και κυρίως τη Ρωσία. Οι νεαροί Ελληνοπόντιοι «παλιννοστούντες» μετανάστες, 16-30 ετών,επιθυμούν να επιστρέψουν πίσω στη Ρωσία και όχι στην πρώην σοβιετικήΔημοκρατία από την οποία προέρχονται. Οι λόγοι που τους οδηγούν σε αυτή τηναπόφαση είναι α) ο ρατσισμός, η απόρριψη και ο αποκλεισμός που βιώνουν στηνΕλλάδα, β) τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθώς και η προοπτικήτης ανεργίας, γ) η περιγραφή της ζωής εκεί από τους γονείς τους, η οποία μπορεί νατην εξιδανικεύει στα αυτιά τους (το ίδιο συνέβαινε και με την εικόνα της Ελλάδαςόλα τα χρόνια που ζούσαν υπό το σοβιετικό καθεστώς), δ) η μεταφορά ενόςσοβιετικού μοντέλου ζωής μέσα στο σπίτι τους στην Ελλάδα, ε) η αγάπη τους για τηνρώσικη γλώσσα και εκπαίδευση γενικότερα (η οποία έχει μεταφερθεί σε αυτούς μέσααπό τις εμπειρίες των γονιών τους), στ) για σπουδές, ζ) η ανάγκη τους να βρεθούν σεοικείο περιβάλλον μακριά όμως από τους γονείς τους. Για όλους τους παραπάνωλόγους, μπορεί τώρα πια αυτή η «λύση» να μοιάζει ιδανική για πολλούς από αυτούς.Αντιθέτως, η επιστροφή στη χώρα προέλευσής τους δεν υπάρχει ούτε καν στο πίσωμέρος του μυαλού τους, καθώς η κατάσταση που επικρατεί εκεί δεν είναι καλή καιδεν μπορεί να τους προσφέρει όλα όσα ονειρεύονται, ένα καλύτερο μέλλον.