ТӘЛІМГЕРЛІК МЕКТЕПТЕГІ ЖАС ПЕДАГОГТАРДЫ ДЕРБЕСТЕНДІРІЛГЕН СҮЙЕМЕЛДЕУДІҢ БІР ТҮРІ РЕТІНДЕ
Authors: Utilova A.M. 
Published: October 2023

Now the school demands from the teacher pedagogical literacy and competence, high skill and deep knowledge. In addition to a high level of proficiency in the discipline taught, it is also important for a school teacher to be able to communicate with children, to captivate them. In the modern interpretation, there are different forms of work with young teachers aimed at improving the professional competence of teachers and helping them to go through a difficult path of adaptation. The article deals with the issue of the organization of mentoring at school. At this time, there are problems in schools with the fact that a young teacher at the beginning of his work has sufficient knowledge, but insufficient skills, since he has not yet formed professionally significant qualities, so a young teacher needs constant methodological assistance from a mentor teacher. The mentor takes responsibility for teaching young teachers the basics of professional skills, taking care of the constant development and professional growth of the wards, solving all professional issues with which the young specialist turned to me. The mentor should be interested in constant purposeful communication with young specialists and should be the initiator of this communication, commit to be positive when evaluating the results of their work, tolerant of the mistakes of their wards, instill in them confidence that they, together with the mentor, will achieve their goals and objectives. Mentoring is a way to help young professionals without experience in the field of education to master the necessary competencies. A mentor can be appointed not only by a teacher who has just recently received a diploma, but also by a teacher who has been accepted again to help adapt to a new team. The mentor serves as an example, is always ready to help a young specialist, explains goals, promotes professional growth. When choosing a candidate for the role of mentor, it is necessary to pay attention to his experience, personal and professional qualities. The mentor provides appropriate support, shares experience, knowledge and supports the young specialist in a way that is effective and more effective. Mentoring is a vivid example of the pedagogy of cooperation, mentoring, the essence of which consists in a humane, as well as a democratic attitude towards a young teacher (ward), ensuring his right to choose, to his own dignity, respect. Mentoring is the support of a young teacher in all his endeavors, namely, the formation of him as a professional who knows and loves his job. Keywords: young teacher, mentoring, school, competence, adaptation, mentor, professional skills, methodical work

Қазір мектеп мұғалімнен педагогикалық сауаттылық пен құзыреттілікті, жоғары шеберлік пен терең білімді талап етеді. Оқытылатын пәнді меңгерудің жоғары деңгейінен басқа, мектеп мұғалімі үшін балалармен қарым-қатынас жасау, оларды баурап алу мүмкіндігі де маңызды. Қазіргі интерпретацияда жас мұғалімдермен жұмыс істеудің әртүрлі формалары бар, олар мұғалімдердің кәсіби құзыреттілігін арттыруға және оларға бейімделудің қиын жолынан өтуге көмектеседі. Мақалада мектепте тәлімгерлікті ұйымдастыру мәселесі қарастырылады. Қазіргі уақытта мектептерде жас мұғалімнің өз жұмысының басында жеткілікті білімі бар, бірақ дағдылары жеткіліксіз, өйткені оның кәсіби маңызды қасиеттері әлі қалыптаспаған, сондықтан жас мұғалімге оқытушы-тәлімгердің тұрақты әдістемелік көмегі қажет. Тәлімгер жас педагогтарды кәсіби шеберлік негіздеріне үйрету, қамқорлықтағы адамдардың тұрақты дамуы мен кәсіби өсуіне қамқорлық жасау, жас маман маған жүгінген барлық кәсіби мәселелерді шешу үшін жауапкершілікті өз мойнына алады. Тәлімгер жас мамандармен үнемі мақсатты қарым-қатынас жасауға мүдделі болуы керек және осы қарым-қатынастың бастамашысы болуы керек, олардың жұмыс нәтижелерін бағалау кезінде позитивті болуға, қамқоршыларының қателіктеріне төзуге міндеттеме қабылдауы керек, оларға тәлімгермен бірге алға қойылған мақсаттар мен міндеттерге қол жеткізетініне сенімділік беруі керек. Тәлімгерлік - бұл білім беру саласында тәжірибесі жоқ жас мамандарға қажетті құзыреттерді игеруге көмектесетін әдіс. Тәлімгерді жақында ғана диплом алған мұғалім ғана емес, сонымен қатар жаңа командаға бейімделуге көмектесу үшін қайта қабылданған мұғалім де тағайындай алады. Тәлімгер үлгі ретінде қызмет етеді, әрдайым жас маманға көмектесуге дайын, мақсаттарын түсіндіреді, кәсіби өсуге ықпал етеді. Тәлімгер рөліне үміткерді таңдағанда оның өтіліне, жеке және кәсіби қасиеттеріне назар аудару қажет. Тәлімгер тиісті сүйемелдеуді қамтамасыз етеді, тәжірибесімен, білімімен бөліседі және жас маманға тиімді және тиімді түрде қолдау көрсетеді. Тәлімгерлік - бұл ынтымақтастық педагогикасының, тәлімгерліктің жарқын мысалы, оның мәні жас мұғалімге (қамқоршыға) гуманистік, сондай-ақ демократиялық көзқараста, оның таңдау құқығын, өзін-өзі бағалауды, құрметтеуді қамтамасыз етеді. Тәлімгерлік - бұл жас мұғалімнің барлық талпыныстарында қолдауы, атап айтқанда оны өз ісін білетін және жақсы көретін маман ретінде қалыптастыру. Түйін сөздер: жас педагог, тәлімгерлік, мектеп, құзыреттілік, бейімделу, тәлімгер, кәсіби шеберлік, әдістемелік жұмыс

Сейчас школа требует от учителя педагогической грамотности и компетенции, высокого мастерства и глубоких знаний. Кроме высокого уровня владения преподаваемой дисциплиной, для школьного учителя важно еще и умение общаться с детьми, увлечь их. В современной интерпретации существуют разные формы работы с молодыми педагогами, направленные на повышение профессиональной компетентности педагогов и помогающие им пройти сложный путь адаптации. В статье рассматривается вопрос организации наставничества в школе. В данное время в школах возникают проблемы с тем, что молодой педагог в начале своей работы имеет достаточные знания, но недостаточные умения, так как у него еще не сформированы профессионально значимые качества, поэтому молодому педагогу нужна постоянная методическая помощь преподавателя-наставника. Наставник берет на себя ответственность за обучение молодых педагогов основам профессионального мастерства, заботу о постоянном развитии и профессиональном росте подопечных, решение всех профессиональных вопросов, с которыми молодой специалист обратился ко мне. Наставник должен быть заинтересован в постоянном целенаправленном общении с молодыми специалистами и должен быть инициатором этого общения, принимать на себя обязательство быть позитивным при оценке результатов их работы, терпимым к ошибкам своих подопечных, вселять в них уверенность в том, что они вместе с наставником добьются поставленных целей и задач. Наставничество – это способ помочь молодым специалистам без опыта работы в сфере образования овладеть необходимыми компетенциями. Наставника могут назначить не только педагога, который буквально недавно получил диплом, но и тому педагогу, который был принят вновь, чтобы помочь адаптироваться в новом коллективе. Наставник служит примером, всегда готов помочь молодому специалисту, разъясняет цели, способствует профессиональному росту. Выбирая претендента на роль наставника, необходимо обращать внимание на его стаж, личные и профессиональные качества. Настав- ник обеспечивает соответствующее сопровождение, делится опытом, знаниями и поддерживает молодого специалиста способом, который является результативным и более эффективным. Наставничество пред- ставляет собой яркий пример педагогики сотрудничества, менторства, сущность которой состоит в гуман- ном, а также демократическом отношении к молодому педагогу (подопечному), обеспечении его права на выбор, на собственное достоинство, уважение. Наставничество – это поддержка молодого педагога во всех его начинаниях, а именно становление его как профессионала, знающего и любящего свое дело. Ключевые слова: молодой педагог, наставничество, школа, компетенция, адаптация, наставник, профессиональное мастерство, методическая работа