БОЛОЧОК БАШТАЛГЫЧ КЛАССТЫН МУГАЛИМДЕРИНИН ПОРТРЕТИНЕ ШИЛТЕМЕЛЕР (жогорку кесиптик билим берүүнүн мамлекеттик стандартындагы кесиптик компетенциялар)
Authors: И.К. Шерматова 
Published: October 2024

Азырку учурда коомдун билим берүүгө коюлуп жаткан талаптары башталгыч класстын мугалимдерине да чакырыктарды таштап, сапаттык озгөрүүлөрдү талап кылууда. Башталгыч билим берүүнүн интенсивдүү өнүгүшү, программалардын көп түрдүүлүгү, билим берүүнүн процессуалдык жагын түп-тамырынан бери өзгөртүү мугалимдин инсандыгын, анын окуу-тарбия процессиндеги ролун жана ишмердүүлүгүн сапаттык жактан өзгөртүү маселесин алдыга койду. Болочоктогу мугалимдерди даярдоодо жогорку окуу жайлардын жогорку кесиптик билим берүүнүн мамлекеттик стандартын негизиде калыптандыруучу кесиптик компетенциялар, болочок мугалимдердин үзгүлтүксүз билим алууга, жаңы билимдерди жаратууга, алган билимдерин өз ишмердүүлүгүндө ситуацияга ылайыктап, толуктап, жаңыртууга багыттоосу жана окутуучуларынын алдында студенттерди мотивациялаган окуу ишмердүүлүгүн түзүү үчүн окуу процессин башкаруу, таанып билүү процессин ийгиликтүү ишке ашыруу боюнча жолдору анализделип, башталгыч класстын мугалиминин кесипкөйлүгүнө коом тарабынан коюлган талаптарга туруштук берүүсүн камсыздоо боюнча жолдору көрсөтүлгөн. Студенттердин кесиптик компетенцияларын калыптандырууда, региондун мектептеринде иштеп жаткан башталгыч класстын мугалимдеринин кесиптик компетенцияларын жогорулатууга багытталган Эл аралык эки долбоордун ишмердүүлүгүнө: «Окуу керемет!» жана Ага Хан фондунун «Мектептер-2030» долбоорлорунун, максаттары жаткан долбоорлордун ишмердүүлүгүнө анализ жүргүзүлгөн.

В настоящее время требования общества к образованию также бросают вызов учителям начальной школы и требуют качественных изменений. Интенсивное развитие начального образования, многообразие программ, коренное изменение процессуальной стороны образования поставили вопрос о качественном изменении личности учителя, его роли и деятельности в учебно-воспитательном процессе. При подготовке будущих учителей высшими учебными заведениями анализируются профессиональные компетенции, формирующие на основе государственного стандарта высшего профессионального образования, пути успешной реализации учебного процесса, управления учебным процессом для создания учебной деятельности, мотивирующей студентов, ориентации будущих учителей на непрерывное образование, создание новых знаний, адаптацию полученных знаний к ситуации в своей деятельности, их пополнение и обновление., указаны пути обеспечения того, чтобы профессионализм учителя начальных классов соответствовал требованиям, предъявляемым обществом. Проведен анализ деятельности двух международных проектов, направленных на формирование профессиональных компетенций студентов, повышение профессиональных компетенций учителей начальных классов, работающих в школах региона: проектов «Окуу керемет!» и «Мектептер-2030» фонда Ага Хана, цели которых лежат в области формирования профессиональных компетенций студентов.

Currently, the requirements of society to education also challenge elementary school teachers and require qualitative changes. Intensive development of primary education, a variety of programs, radical changes in the procedural side of education have raised the question of qualitative changes in the personality of the teacher, his role and activities in the educational process. In the preparation of future teachers by higher education institutions analyze professional competencies, forming on the basis of the state standard of higher professional education, ways of successful implementation of the educational process, management of the educational process to create learning activities that motivate students, orienting future teachers to continuous education, creating new knowledge, adaptation of acquired knowledge to the situation in their activities, their replenishment and updating. The analysis of two international projects, aimed at forming professional competencies of students, increasing professional competencies of elementary school teachers, working in schools of the region: projects «Okuu keremet!» and «Mektepter-2030» of Aga Khan Foundation, which aims at forming professional competencies of students, was made.