Προγνωστικοί δείκτες καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε άτομα με ετερόζυγη οικογενή υπερχοληστερολαιμία
Authors: Παπαϊωάννου Ιωάννα 
Published: September 2021

H παρούσα διδακτορική διατριβή έχει ως αντικείμενο μελέτης τα άτομα με ετερόζυγη οικογενή υπερχοληστερολαιμία (η συχνότερη μεταβολική διαταραχή που κληρονομείται με τον αυτοσωματικό επικρατούντα χαρακτήρα, οφείλεται δε σε μετάλλαξη του υποδοχέα της LDL), οι οποίοι παρακολουθούνται στο Λιπιδαιμικό Ιατρείο της Α΄Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής κλινικής του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Αθηνών, με έναρξη παρακολούθησης από τον Ιανουάριο του 1987 έως τον Δεκέμβριο του 2002. Κατά τη διάρκεια της πολυετούς παρακολούθησης έγινε επανεκτίμηση και καταγραφή των καταληκτικών σημείων της μελέτης στα 15 (2002) και στα 30 έτη (2016). Καταγράψαμε τις τιμές των λιπιδίων, την αρτηριακή πίεση (ΑΠ), το ΒΜΙ, το λόγο περιφέρειας/μέσης, την παρουσία σακχαρώδη διαβήτη, το κάπνισμα, τη διατροφή, την φαρμακευτική αγωγή τους, τη φυσική άσκηση και όλους τους γνωστούς προγνωστικούς δείκτες για εμφάνιση καρδιαγγειακού επεισοδίου. Υπεβλήθησαν όλοι τους κατά την είσοδό τους στη μελέτη σε Δοκιμασία Κοπώσεως (ΔΚ) σύμφωνα με το πρωτόκολλο Bruce. Οι παράμετροι που καταγράφησαν κατά την ΔΚ ήταν: η διάρκεια της ΔΚ σε sec, η ικανότητα άσκησης σε METs, η προβλεπόμενη καρδιακή συχνότητα (ΚΣ, %), η συστολική ΑΠ στην ηρεμία, στα 3, 6 και 9 λεπτά καθώς και στο μέγιστο της ΔΚ, η διαστολική ΑΠ στους ίδιους χρόνους καθώς η ΚΣ στους ίδιους χρόνους και τέλος η τιμή ανάνηψης της ΚΣ στη μέγιστη ΔΚ. Τα άτομα με οικογενή υπερχοληστερολαιμία όπως αυτά της μελέτης μας είναι υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου. Το τελικό σημείο της μελέτης μας ήταν το 1ο καρδιαγγειακό επεισόδιο (θανατηφόρο ή μη ΟΕΜ, ασταθής στηθάγχη ή αιφνίδιος θάνατος). Στη μελέτη μας βρήκαμε ότι το κάπνισμα, η υπέρταση, η αυξημένη αναλογία LDL/HDL και τα επίπεδα ινωδογόνου ήταν οι σημαντικότεροι προγνωστικοί δείκτες καρδιαγγειακών επεισοδίων κατά την διάρκεια 15 ετών παρακολούθησης. Ειδικά η αναλογία LDL/HDL >8 σχετίζεται με 66% μεγαλύτερο κίνδυνο ενώ αν συνυπάρχει και υπερτριγλυκεριδαιμία >200mg/dl τότε ο κίνδυνος τριπλασιάζεται. Μετά από 15 έτη παρακολούθησης διαπιστώθηκε ότι η μέγιστη ικανότητα άσκησης, η τιμή ανάνηψης της ΚΣ στο 1ο λεπτό και τα επίπεδα της πίεσης παλμού (διαφορά συστολικής-διαστολικής ΑΠ) είναι σημαντικοί προγνωστικοί δείκτες για εμφάνιση στεφανιαίας νόσου σε ασθενείς με ετερόζυγη υπερχοληστερολαιμία. Παρατηρήθηκε μια σταδιακή αύξηση του αθροιστικού κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακού επεισοδίου με τα έτη παρακολούθησης, καθώς αυτός αυξήθηκε κατά 15%, 24% και 32% μετά από 10, 20 και 30 έτη παρακολούθησης αντίστοιχα. Διαπιστώθηκε μια σημαντική συσχέτιση του κινδύνου με το ανδρικό φύλο (3,2 φορές μεγαλύτερος κίνδυνος), τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, την εμμηνόπαυση και τον αυξημένο λόγο περιφέρειας μέσης/γοφών. Επίσης από το λιπιδαιμικό προφίλ μόνο η Lp(α) ήταν υψηλότερη στα άτομα που εμφάνισαν καρδιαγγειακό νόσημα. Μετά από 30 συνεχή έτη παρακολούθησης των ασθενών με ετερόζυγη υπερχοληστερολαιμία συμπεραίνουμε ότι η μέγιστη ικανότητα άσκησης (METs), η ΚΣ και οι μεταβολές της σε σύγκριση με την κατάσταση ηρεμίας καθώς και οι μέγιστες τιμές της συστολικής και διαστολικής ΑΠ αποτελούν Ισχυρούς Προγνωστικούς Δείκτες εμφάνισης Καρδιαγγειακής Νόσου.