bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Valuation of Currency Options with Stochastic Interest Rates and Uncertain Exchange Rate
Authors: Paul Sushoma , Hossain A B M Shahadat , Sajib MAH
Published: December 2024

There are numerous currency models, but only a few are suitable for practical use. The Liu-Chen-Ralescu (L-C-R) model, proposed by Liu, Chen, and Ralescu, is one of them, where the exchange rate abides by an uncertain differential equation. However, the model treats interest rates as constants, which is unrealistic given the fluctuations in financial markets caused by various human-caused or natural disasters. Our preliminary intention was to explore a model that incorporates additional parameters such as log drift, log diffusion, and variance of the observed data. We discovered a new currency model, referred to as the X-W model, which was proposed by Xiao Wang in his 2019 research article. He proposed that an uncertain differential equation governs the exchange rate, while stochastic differential equations govern both domestic and foreign interest rates. Since the X-W model considers various circumstances and calculates more parameters, the option prices are assumed to be higher. We find the call and put currency option prices for the X-W model using Euler’s method and trapezoidal rule in this article and then the option prices have been compared with the currency option prices obtained from the L-C-R model. Finally, we present some numerical and graphical results for both models using MATLAB coding for better observation. We were successful in finding our expected results and can finally conclude that the X-W model is a better fit for the real market.
J. Bangladesh Math. Soc. 44.2 (2024) 065–076
Investigating the Coastal Livelihood in Relation to Land Use - Land Cover Change Modeling: A Case Study of Sharankhola, Bagerhat
Authors: Das Sukanto , Ashikuzzaman Md , Esraz Ul Zannat Md
Published: December 2024

Land-use change is a common phenomenon in coastal countries. The consequences of this phenomenon affect the coastal livelihood. Sharankhola Upazila is one of the Upazilas of coastal region of Bangladesh and has same characteristics, like other parts of the region. Land use of Sharankhola is changing day by day, like agricultural lands have been transformed into rural settlement, water body, vegetation etc. The major objectives of this study are to detect and predict the Land- use Land- cover Change (LULCC) and investigate the coastal livelihood in relation to LULCC Modeling. It is found that 22% rural settlement is increased and 20% agricultural land is decreased between 1989 and 2010 and in the year of 2025, maximum portion of the agricultural will be lost. This paper found that the rate of landless households increased alarmingly due to frequent disasters (e.g. SIDR, AILA) and it also compelled the farmers to sell their rest of the land consistently. In this study, ArcGIS, Remote Sensing software and Land Change Modeler (LCM) of IDRISI Selva is used and SPSS and Microsoft Excel are used to investigate the impact on coastal livelihood. This study can help policy makers, planners, and researchers to plan coastal region.
JBIP, Vol. 9, 2016 (Printed in April 2018), pp. 1-16
Dynamics of Land Price with Respect to Land Use Change: A Study of Selected Wards of Rajshahi City Corporation
Authors: Ar Salan Md Shakil , Hasan Md Hasibul , Sharmin Sabrina , Mohiuddin Hossain
Published: December 2024

The population growth and urbanization of Rajshahi metropolitan city shows an increasing trend. This paper attempts to figure out the influence of land use change on land price in Rajshahi city.As resources are limited, land resource is also limited to fulfill the demand for industrial, commercial, residential, and institutional uses of land. Land price varies with different types of land uses. The increasing demand for land is responsible for the increasing land price. To find out the effects of land use change on land price, a field survey was conducted within five selected wards in Rajshahi metropolitan area. Primary data is gathered from the field survey and required secondary data from master plan of Rajshahi prepared in 1984 and 2004. GIS software isused for generating maps and Microsoft Excel is used for analyzing the increasing trend of land price with the land use. The study has found out a correlation between the two factors that land price increases with the land use change.
JBIP, Vol. 9, 2016 (Printed in April 2018), pp. 17-26
Municipal Solid Waste Generation and Management: A Case Study of Rangpur City Corporation
Authors: Tajmin Alifa , Shakil Woakimul Islam , Hasan Muhammad Rashidul
Published: December 2024

According to Conservancy Authority of Rangpur City Corporation (RCC), about 13 tons of waste is generated daily. About 77 percent waste is nationally compostable in nature. The RCC has no recycling arrangement of its own. However, 151 dustbins were found in different points of 15 wards in RCC, most of those are in bad condition. The ‘Nachnia Beel’ is a legally recognized waste disposal site for RCC which has no environmental clearance. The survey for this study in 2015 reveals that in RCC many people have no proper idea on municipal Solid Waste Management (SWM). A large number of people drop their waste beside the road and the rest of them manage it personally. Clinical and industrial wastes are not managed by RCC. In spite of containing 151 dustbins, maximum women cannot drop their waste in dustbins due to distance and miserable dirty condition of the dustbin site. Apparently, it is not possible to remove all the solid waste, but it is possible to reduce the bad effect of solid waste by an improved waste management system with public-private partnership.
JBIP, Vol. 9, 2016 (Printed in April 2018), pp. 171-182
Incorporating Drainage Modeling with Development Plan to Reduce Climate Change Induced Water Logging in Urban Areas of Bangladesh: A Case Study of Khulna City
Authors: Kumar Showmitra  Sarkar , Rahman Md Atikur , Zannat Md Esraz Ul , Islam Md Feroz
Published: December 2024

Bangladesh is considered to be one of the most vulnerable countries in the world to climate change due to its vast low laying area. The Khulna City is located in the coastal area of Bangladesh and the main natural hazard affecting the city is water logging, which is associated with rain water stagnation and lack of proper development plan. The objective of the study is to investigate the role of drainage modeling integrating with the development plan to reduce climate change induced water logging in the urban area of Bangladesh. For this study topography condition and watersheds analysis was conducted for the Khulna City. Drainage capacity of waterlogged areas was analyzed comparing drainage density map and inundation map. Drainage model preparation procedure and framework for incorporating with development plan was also developed. Low topography of Khulna City is responsible for severe water logging problem. Areas in ward 19, ward 20, ward 23, ward 24 and ward 27 have higher drainage density but are inundated frequently during heavy rainfall, because of the gaps in the development plan. Drainage modeling may help the development authority for decision making, especially on drainage and water related issues to solve the water logging problems of the study area. Other urban areas of Bangladesh may also apply such models in solving their water logging problems.
JBIP, Vol. 9, 2016 (Printed in April 2018), pp. 59-68
A GIS Based Approach to Manage Spatial Distribution and Location of Financial Services: A Case Study of ATM Services
Authors: Khan Md Sadat , Yesmin Nurshad
Published: December 2024

Location convenience is an important factor when customers select a financial institution. To stay competitive, banks usually attempt to increase convenience (be as close as possible to customers) by expanding their branch or ATM networks. Using GIS in the arena of finance can be very supportive and cost effective to facilitate location based decisions for financial institutions. For business expansion planning, banks need location-relevant data, and cost effective site analysis to select a new bank branch or ATM location confidently and reliably in a shorten-time cycle. When banks plan to open new branches, they need to consider the data such as the concentration of commercial areas, traffic patterns, workplaces or living places of customers whose demographics and purchase behavior match banks’ target customer profiles. In this research, GIS-based approach has been developed to identify suitable location for an ATM network in Perspective of Bangladesh. The newly established banks those have not set up ATM network yet or have very small scale ATM services network can expand their banking services through acquiring partners from existing ATM network of other Banks and simultaneously can construct new ATMs in the most suitable unserved areas. This is how these banks can expand their ATM network more rapidly with a less establishment cost. Also banks, those have large ATM network with some unserved areas, can expand their existing network by reaching to the customers’ convenience locations. The paper recommends that the analysis using GIS to find most suitable locations for ATM is better applicable for other cities and towns.
JBIP, Vol. 9, 2016 (Printed in April 2018), pp. 125-140
Ảnh hưởng của lãnh đạo số đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp thông qua chuyển đổi số: Nghiên cứu tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Thanh Hoá
Authors: Đỗ Thị Mẫn
Published: December 2024

Nghiên cứu này phân tích ảnh hưởng của lãnh đạo số từ các khía cạnh khác nhau đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp thông qua chuyển đổi số dựa trên khung lý thuyết lãnh đạo chuyển đổi. Với kết quả khảo sát từ 400 doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Thanh Hoá, kết quả phân tích dữ liệu với mô hình SEM đã chỉ ra rằng các nhân tố thuộc về lãnh đạo số, bao gồm tầm nhìn lãnh đạo số, năng lực lãnh đạo số, khả năng dự báo của lãnh đạo số và kinh nghiệm lãnh đạo số đều có tác động tích cực đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp thông qua chuyển đổi số. Bên cạnh đó, các nhân tố này cũng có tác động trưc tiếp đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp trừ khả năng dự báo. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của lãnh đạo số trong việc thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, mang lại hiệu quả kinh doanh cao cho doanh nghiệp. Tác giả cũng đã đề xuất một số kiến nghị đối với lãnh đạo doanh nghiệp nhằm thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Free will vs determinism: contribution of Ockham
Authors: B.S.M.Mendis
Published: January 2025

The discussion of free will and determinism is one of the most prominent topics in philosophy, with a long history of debate. Numerous philosophers and theologians have explored this topic from various ideological perspectives, resulting in diverse, often conflicting, interpretations. This discussion resonates with many individuals, as they evaluate their behaviors through these philosophical lenses. In theology, complexities arise due to the necessity for theologians to reconcile their inquiries with their beliefs. According to Christian theology, God is omniscient and has foreknowledge of all human actions. While the concept of free will is defined in various ways, theologians struggle to provide a thorough investigation because of the complexities inherent in the concepts of omniscience and free will. However, William of Ockham, a radical theologian, approached this topic with his logical judgment, offering a significant contribution to the discourse on free will and determinism in Christian theology. His response to Aristotelian teachings on fatalism and future contingents established a stronger foundation for understanding these concepts. In this research, I examine the medieval philosophical views on free will and determinism and how Ockham addressed their contradictions.
Gender influences on learners’ willingness to communicate in English using computer mediated communication tool
Authors: Armugam Mugunthany , Kesavan Hema Vanita
Published: January 2025

Many Malaysian students struggle with English communication after 11 years of learning from primary school to secondary school. Despite extensive research, there is a gap in gender-based studies on learner's willingness to communicate (WTC) in Malaysian settings. Prior findings also reveal that early teens are getting actively engaged in digital communication in the current cyber age and those indications have derived the present study to investigate on the influence of gender and the effectiveness of CMC tool in fostering WTC in English. 224 secondary school students' WTC was measured using a survey to ascertain the influence of gender, and the effectiveness of the CMC tool in raising students' WTC in English was examined using a non-equivalent quasi-experimental study. The survey's Mann Whitney U-test results show male and female learners' WTC significantly differ from one another (U = 5171.5, p = 0.03). Analysis of mean rank reveals that female has higher WTC than male. While using the CMC tool, learners' WTC significantly differs from those who learn in a regular classroom setting (U = 605, p = 0.01), based on findings of a non-equivalent quasi experimental study. The analysis revealed that both genders were more likely to communicate in English and were more involved in their learning, partly due to their ability to express opinions verbally and through text, emoji, and other forms of communication. The study also showed that a person's WTC is influenced by their personality, and gender did influence willingness to communicate in English in the Malaysian context.
Resilience in Teaching: Uncovering Grit Differences Based on Marital Status in Madrasah English Teachers
Authors: Afiah Nur , Fakhruddin Zulfah , Samaun Siti Salina
Published: December 2024

This research aims to analyze grit differentiation based on marital status among English teachers in madrasahs. A mixed-method approach was used, combining quantitative and qualitative data collection. The study identified three forms of grit differences among English language teachers: teaching spirit, persistence in work, and consistency of interest in the teaching profession. These differences appear to be influenced by marital status. Married teachers tend to have higher grit levels compared to their unmarried counterparts. This difference can be attributed to the role of a supportive partner, who provides a vital support system within the family, enhancing mental resilience through emotional, social, and economic support. Married teachers are also more likely to have a long-term commitment to their profession, contrasting with unmarried teachers, who may often exhibit less stability in their motivation.
ALGORITHMIC THINKING IN HIGHER EDUCATION: DETERMINING OBSERVABLE AND MEASURABLE CONTENT
Authors: Byrka Marian , Sushchenko Andrii , Luchko Volodymyr , Perun Galina , Luchko Victoria
Published: December 2024

Nowadays algorithmic thinking, as a key demand and the main requirement of technology-based society, extensively expands outwards the computer science area and rapidly becomes a meaningful instrumentality for effective realization of any information activities with or without ICT. This instrumentality creates new opportunities and possibilities for improvement of the effectiveness of any educational professional activities in the higher education context by creating problem-solving algorithms completely within the ICT area, as well as non-ICT-based algorithms that provide clear technological step-by-step instructions for solving a diversity of educational problems.
Although attention to algorithmic thinking as scientific phenomenon is increasing, the studies aimed at determining the algorithmic thinking content in observable and measurable statements have not been conducted yet and its great potential is still undiscovered.
The purpose of this study is to identify, clarify, and categorize algorithmic thinking content in observable and measurable knowledge, skills, and abilities statements (KSAs).
The study is a mixed-methods type of development research carried out in 4 stages: 1) extraction of the KSA statements from the extant scientific literature related to algorithmic thinking; 2) design of The Algorithmic Thinking Content Survey (ATCS) based on the five steps Universal Sequence of an Algorithm Development (USAD); 3) administration of the ATCS on a wide variety of educational professionals (N = 117); 4) data analysis aimed to obtain the content of algorithmic thinking in observable and measurable KSA statements.
The design of the ATCS is also based on algorithmic thinking as a complex phenomenon that integrates five types of thinking: abstract, logical, figurative, conceptual, and constructive.
The administration of the ATCS involved 117 experts – educational professionals (11 professors who teach courses concerning algorithms and computer science, 23 practicing teachers of informatics, 35 students in the 3rd year of Informatics teacher training program, and 48 master students of informatics). Expert validation of algorithmic thinking content in knowledge, skills, and abilities statements was obtained through the Likert scale.
One hundred KSA statements of algorithmic thinking content were obtained (32 statements of knowledge, 38 statements of skills, and 30 statements of abilities).
A BIBLIOMETRIC ANALYSIS OF ENGINEERING EDUCATION IN THE METAVERSE
Authors: Nedeva Veselina , Dineva Snejana , Atanasov Svetoslav
Published: December 2024

The Metaverse is a persistent and shared digital environment that blends physical and virtual reality, allowing for advanced multisensory interactions. Its acceptance has grown significantly since the COVID-19 pandemic. Nevertheless, despite its potential benefits for education, there are notable gaps in assessing learning processes within the Metaverse, especially concerning legal limitations and government oversight. This study aims to enhance the educational experience by promoting innovative, interactive, and engaging learning environments in various engineering disciplines, thereby equipping students with the skills necessary for success in a rapidly evolving technological landscape.This paper investigates the use of the Metaverse in engineering education through bibliometric analysis to identify key trends, challenges, and opportunities. By employing advanced tools like Publish or Perish and VOSviewer, the study analyzes bibliographic networks and statistical data to map the scholarly landscape and impact of this technology. The bibliometric analysis offers quantitative insights into research trends, citation counts, and author influence, which are presented in tables and charts for better visualization. This paper aim to enhance our understanding of how digital and immersive technologies are reshaping educational practices and boosting student engagement, motivation, and outcomes. The analysis underscores the importance of ongoing research and investment in the Metaverse as a vital resource for contemporary education, especially in engineering disciplines that thrive on interactive and hands-on learning environments. This research, despite certain limitations, lays important groundwork for understanding how the Metaverse can transform engineering education. By thoroughly analyzing and delineating the current landscape, it seeks to provide valuable insights that will guide future investigations and practical applications.
EVALUATION OF AN INDUCTIVE STRATEGY OF TEACHING MUSIC AND PROGRAMMING TO PRIMARY SCHOOL STUDENTS
Authors: Bănuț Marius , Albulescu Ion
Published: December 2024

The traditional teaching strategies have deductive characteristics, while the modern ones have inductive characteristics. But inductive teaching strategies are not always appreciated or recommended in any educational context. Therefore, the present study aimed to design an instructional setting according to the principles of an inductive strategy for teaching content that integrates music with computer programming, and to monitor the effects of teaching, on a long term, on three consecutive generations of fourth-grade students, measuring learning acquisitions through a Learning Achievement Test. In this framework, the students assimilated notions of music notation and formed concepts specific to music education starting from practical exercise, generating sounds electronically using programming languages and the Sonic Pi application, improvising melodies to learn through discovery the variability of sound parameters and reproducing songs from the children's universe, starting from their musical sheets and solving problems of fitting the qualities of sounds into a series of musical notation elements, based on the audio feedback obtained. The analysis of the effects of teaching and the concepts formed in students in the sphere of music education was carried out by measuring the relative state of learning acquisition at the end of the digital instruction based on an inductive teaching strategy, with reference to a fixed criterion: the 25th percentile. Thus, it was found that the percentage of results exceeding the 25th percentile, i.e. 75% of the sample of participants, produced variability at the upper limit of the scoring system. The context of the development of certain transferable computational thinking skills supported learning objectives in the sphere of programming and music composing, and the good results of the students show a concrete performance, and this performance, if considered in proportion to the effort put in, which was a play, a play of music making, i.e. a low effort, can be translated into a good performance and this can be attributed to the inductive teaching strategy.
THE ROLE OF DIGITAL MEDIA IN DEVELOPING AN ONLINE ANATOMY COURSE FOR THE ACQUISITION OF PRE-SERVICE SCIENCE TEACHERS' HEALTH LITERACY
Authors: Ürek Handan
Published: December 2024

In the Pandemic, online learning was conducted after the suspension of face-to-face instruction at the educational institutions to eliminate the spread of the disease. Besides, online learning can also be an effective way to carry out education after natural disasters such as earthquakes. This study aimed to detect the effectiveness of an online anatomy course enriched with digital media news on pre-service science teachers’ course attitudes and health literacy after two major earthquakes hit the east and southeast of Turkey in 2023. In this direction, a single group pre-test – post-test weak experimental design was conducted with the attendance of 25 senior science education students who studied at a governmental university in Turkey. Data was collected with Attitudes towards Anatomy Course Scale and Health Literacy Scale. The study lasted for one semester and included data collection and instruction process on an online learning platform. The instruction process covered the systems in human body. Each course began with the examination of several digital media news regarding the focus of the course. Afterwards, the course content was presented to the students and the course ended with the evaluation of the subject with the help of Web 2.0 tools. Collected data was analyzed quantitatively with SPSS 26.0. According to the results, a significant increase was determined both in pre-service teachers’ mean anatomy course attitudes and health literacies. Besides, detailed analyses indicated significant improvements in the course attitudes and health literacies of three of four subscales of the instruments. It is recommended to implement a similar instructional design to sustain anatomy education during online learning for undergraduate students in different programs. Also, adapting such a course design to face-to-face applications might make contributions to the development of well-equipped pre-service teachers in addition to sustaining healthy young individuals and a healthy society.
VIDEO-BASED LEARNING IN THE DIGITAL AGE: CHALLENGES AND OPPORTUNITIES
Authors: Khomyshak Oxana
Published: December 2024

The research is devoted to the study of the utmost issue of enhancing the digitalisation of modern education through video-based learning. On the basis of scientific and methodic literature review, legislation and statistics analysis, and observation of best practices the essential findings of the study have been done. The article deals with video as a learning tool. The etymology of the notion “video” is considered. The study reveals the evolution of video as an audiovisual aid in chronological order.  The Ukrainian state policy aimed at video-based learning integration, support, and development is scrutinized. A review of a wide range of vivid educational resources (e.g., the English language curriculum, coursebook “Speakout”, the activity of All-Ukrainian Online School, scientific and pedagogical project “Intellect”, Center for Distance Learning Technologies of Kyiv Borys Hrinchenko University, online platforms Prometheus, EdEra, Diia.Education, application Leya AI) has been done to illustrate the role of video as a pivotal learning tool in the present day. To state the frequency, benefits, and challenges of video use, a questionnaire was designed. A survey was conducted among 67 people, including teenagers, youth, and adults. The findings have showcased the transformation of learning with the aid of video nowadays.  The evolution of video has been traced by the development of techniques of its use from 1895 to 2024 including demonstration (e.g. motion pictures, silent movies), explanation (e.g. feature-length movies with sound and colour), engagement (e.g. television, live broadcast real-world scenarios), interaction (e.g. online videos), personalisation (e.g. AI tutors, streaming videos). The didactic value of video-based learning for personal, academic and professional knowledge, skills, and competencies enhancement has been presented in the article. The weaknesses and strengths of using videos for learning have been outlined by the author.
GETTING SUPPORT FROM MICROSOFT COPILOT IN LESSON PLAN PREPARATION: PRE-SERVICE TEACHERS’ EXPERIENCES AND OPINIONS
Authors: Özdemir Serpil
Published: December 2024

A lesson plan is an action plan that shows how to achieve the objectives of a lesson step by step in a certain period of time in the teaching of a subject. Lesson planning is one of the important elements of teacher education. However, research shows that pre-service teachers have problems in lesson planning. Artificial intelligence can produce solutions to the problems experienced by pre-service teachers. For this purpose, pre-service teachers need to be able to use this tool effectively, recognize its possibilities and limitations, and approach it with a critical perspective. The purpose of this research is to determine what support Microsoft Copilot offers to pre-service teachers in preparing lesson plans for reading education in Turkish lessons and how they evaluate this support. The method of the research is case study. The study group consists of 24 students. The data were collected through reflective diaries, lesson plans, and interviews. Descriptive and content analysis were applied to the data. As a result of the research, it was determined that teacher candidates sought support for every stage of the course. Both positive and negative opinions emerged in the same codes regarding the support offered by Copilot. Accessing the source sites, activity ideas, overall plan, and images are the codes where positive opinions are concentrated, while text creation, subject area knowledge, and question/rubric preparation are the codes where negative opinions are concentrated. Participants stated that attention should be paid to the accuracy and adequacy of the content and the accuracy of the questions and to give sufficient detail when requesting information. These results show that Copilot should be improved in terms of Turkish. However, the results also suggest that AI tools should be included in teacher education despite their limitations. Pre-service teachers evaluate the outcomes of the program with their prior knowledge. This approach is important for the development of pedagogical content knowledge and better lesson planning.
TEACHERS’ AND STUDENTS’ ATTITUDES TOWARDS THE USE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE: ALL-UKRAINIAN RESEARCH
Authors: Dovgyi Stanislav , Babiichuk Svitlana , Davybida Lidiia , Biletska Mariia
Published: December 2024

The steady rise of artificial intelligence (AI) across multiple domains, particularly education, marks a transformative period for the field. Understanding the essential role of teachers and students as active participants in this transformation, as well as the factors influencing their perceptions and attitudes toward AI, is critical. In Ukraine, the emergence and rapid spread of accessible AI tools occurred during a time of full-scale military conflict, bringing about drastic disruptions to traditional educational processes. This study provides insights into these impacts by analyzing the results of a nationwide survey conducted in 2023 on AI's role in education, gathering perspectives from two main groups: educators (N = 1734) and students in grades 8–11 (N = 1448). The data reveal distinct differences in teachers' and students' attitudes towards integrating AI into education. While many teachers recognize AI's potential to aid in tasks like test creation, creative task development, and student progress tracking, they also express concerns about ethical implications and the risk of academic dishonesty. In contrast, a substantial portion of students’ view AI as a valuable tool for enhancing learning and promoting self-directed education. Additionally, the study identifies an inverse relationship between the duration of a teacher's professional experience and their frequency of AI use, suggesting that younger educators may be more inclined to adopt these technologies. Among students, however, a positive correlation exists between their year of study and the frequency of AI tool utilization, indicating a gradual increase in AI engagement with advancing grade levels. Based on the results, it can be concluded that AI is currently an additional option for educational activities that will become a necessity in the near future. Therefore, retraining and upskilling teachers and providing them with appropriate quality tools is an essential and urgent task.
İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Yapay Zeka Okuryazarlık Düzeyleri İle Yapay Zekaya Yönelik Tutumları
Authors: Bilecik Karacan Sümeyra , Çiçek Şeyma
Published: December 2024

Bu çalışmada, İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin yapay zeka okuryazarlık düzeyleri ve yapay zekaya yönelik tutumlarının tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini, Konya ili Necmettin Erbakan ve Selçuk Üniversitesi’nde öğrenim görmekte olan 701 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada, Wang ve arkadaşları tarafından geliştirilip Çelebi vd. tarafından Türkçe’ye uyarlanan Yapay Zeka Okuryazarlığı Ölçeği ile Schepman ve Rodway’in geliştirdiği Kaya ve arkadaşlarının Türkçe’ye uyarladığı Yapay Zekaya Yönelik Genel Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma neticesinde, öğrencilerin yapay zeka okuryazarlık düzeylerinin ortalamanın üzerinde ve yapay zekaya yönelik tutumları olumluya daha yakın olduğu, öğrencilerin yapay zeka okuryazarlıkları ile yapay zekaya yönelik tutumları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunduğu ve öğrencilerin yapay zeka okuryazarlıkları ile yapay zekaya yönelik tutumlarının; yapay zeka kullanım sıklığı, meslek hayatında yapay zeka kullanım tercihleri ve fakültelerde yapay zeka eğitimi verilmesine yönelik düşüncelerine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.
İlahi Hitaptan Makine Diline: Kutsal Metinlerin Yz ile Yeniden Okunması
Authors: Çorbacı Osman Kamil
Published: December 2024

Bu çalışma, dinî metinlerin analizinde yapay zekâ ve dil işleme teknolojilerinin sunduğu olanakları ele alarak geleneksel yorumlama yöntemleriyle çağdaş analitik araçların entegrasyonuna odaklanmaktadır. Nitel araştırma paradigması çerçevesinde doküman analizi yöntemi kullanılarak yürütülen inceleme; TF-IDF, Word2Vec, BERT ve GPT gibi ileri düzey dil işleme tekniklerinin işlevsel özelliklerini ve uygulama alanlarını detaylı bir şekilde değerlendirmektedir. Bu sayede dinî metinlerin linguistik yapıları çok boyutlu bir perspektifle analiz edilmekte, özgün kavramsal bir çerçeve geliştirilmektedir. Araştırmanın bulguları, modern teknolojilerin metinlerin anlam katmanlarını, dil yapılarını ve bağlamlarını derinlemesine analiz etme imkânı sunduğunu göstermektedir. Din eğitimi açısından ele alındığında, bu teknolojilerin eleştirel ve analitik düşünme becerilerinin gelişimine katkı sağlamanın yanı sıra öğretim materyallerini zenginleştirme, kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimleri sunma ve etkileşimli öğrenme ortamları oluşturma fırsatlarına işaret etmektedir. Bunun yanında çalışma, bu teknolojilerinin dinî metinlerin yorumlanması sürecine sağladığı katkıları ve beraberinde getirdiği riskleri disiplinlerarası bir bakış açısıyla değerlendirmektedir. Araştırmanın sonuçlarının dinî metinlerin çok katmanlı yapısının anlaşılmasında yenilikçi metodolojik yaklaşımlar sunmasının yanı sıra din eğitiminin teorik ve pratik boyutlarında yeni açılımlar sağlayabileceği düşünülmektedir. Bu yönüyle çalışma hem metodolojik hem de kavramsal açıdan literatüre özgün bir değer katma potansiyeline sahiptir.
Yapay Zekâ Modellerinin Tefsir Tarihi Özelinde İncelenmesi
Authors: Gelgeç Sevim
Published: December 2024

Tefsir, Kur'an-ı Kerim’in anlaşılması için gösterilen çabayı ve yapılan açıklamaları içeren bir disiplindir. Bu alanda geçmişten günümüze birçok müfessir önemli katkılar sunmuştur. Ancak teknolojinin gelişimiyle yapay zekâ ve dil modelleri gibi yeni araçlar da dinî bilgi kaynakları arasında yer almaya başlamıştır. Yapay zekâ modelleri, çok geniş veri havuzlarından yararlanarak çeşitli İslâmî disiplinler hakkında bilgi sunmakta ve sorulara yanıt vermektedir. Bu bağlamda makalede, yapay zekâ modelleri tarafından tefsir tarihi hakkındaki sorulara verilen cevapların doğruluğu, eksiksizliği, kanıtları, konuyla ilgililiği ve yanıtlarının uzunluğu incelenmektedir. Ardından elde edilen cevaplar değerlendirilmekte, verilen yanıtların alanın kaynaklarındaki bilgilerle ne derece örtüştüğü ve eksikliklerinin neler olduğu analiz edilmektedir. Araştırmanın sonucunda ChatGPT ve Google Bard yapay zekâ modellerinin, tefsir tarihine dair sorulara hızlı ve pratik cevaplar verdikleri, fakat yanıtların ve kaynakların çok genel olduğu, eksiklikler ve yanlışlıklar barındırdığı tespit edilerek bazı öneriler sunulmuştur.
Yapay Zekâ Uygulamalarının Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersinde Kullanımı ‘İslam Düşüncesinde Tasavvufi Yorumlar’ Ünitesi Örneği
Authors: Genç Safinur , Sancak Seyyid
Published: December 2024

Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) uygulamaları ChatGPT ve Google Gemini'nin Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) derslerinde, örneğin Alevilik ve Bektaşilik konularında nasıl bilgi sunduğunu incelemektedir. Her iki yapay zekâ uygulaması; Alevilik ve Bektaşilikle ilgili temel kavramlar, ritüeller, ocak kültürü, on iki hizmet gibi konularda ders kitabındaki bilgilere göre değerlendirilmiştir. Sonuçlar, ChatGPT’nin ders kitabına daha yakın ve ayrıntılı bilgiler sunduğunu, Google Gemini’nin ise daha yüzeysel ve güncel perspektifle cevaplar verdiğini göstermektedir. Her iki uygulamada da bazı kaynak güvenilirliği ve içerik eksiklikleri gözlemlenmiş olup, bazı kavramların dini anlamlarının tam yansıtılmadığı tespit edilmiştir. Çalışma, yapay zekâ uygulamalarının din eğitimi gibi kültürel ve dini içeriklerde doğru ve kapsamlı bilgi sunmada eksiklikler barındırabileceğini, bu nedenle kullanıcıların bu araçları bilgi kaynağı olarak dikkatle değerlendirmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Tasavvuf Tarihi Literatürü ve Yapay Zeka Perspektifleri: Karşılaştırmalı Bir İnceleme
Authors: Kılıç Ali İhsan
Published: December 2024

Bu çalışmada, tasavvuf tarihi literatürü üzerinden yapay zeka modelleri olan ChatGPT ve Gemini’nin performansları değerlendirilmiştir. Sosyal bilimler alanındaki çalışmaların, doğrudan ölçülebilir boyutları olduğu gibi yoruma dayalı yönleri de bulunduğundan, bu çalışmada nesnel ölçüm yapılmasını mümkün kılan literatür odaklı bir yaklaşım benimsenmiştir. Yapay zeka modellerinin performansını test etmek amacıyla, literatürün farklı yönlerine odaklanan on soru belirlenmiştir. Belirlenen sorular, bağımsız beş alan uzmanı tarafından geçerlilik açısından değerlendirilmiş ve ardından modeller aynı IP adresi ve cihaz üzerinden test edilmiştir. Yanıtlar, bağımsız araştırmacılar tarafından doğruluk, metin kurgusu, özgünlük, detaylandırma ve kavram kullanımı gibi kriterler üzerinden 1 ile 10 arasında puanlanarak değerlendirilmiştir. Modellerin performansı, her bir soru bağlamında analiz edilerek karşılaştırmalı bir şekilde incelenmiş; yüksek başarı gösterdikleri ve eksiklik gösterdikleri alanlar tespit edilmiştir. Elde edilen genel başarı düzey ortalamalarından hareketle modellerin tasavvuf literatürü araştırmalarındaki imkanları ve sınırlılıkları değerlendirilmiştir.
İslam Felsefesi Alanında Yapay Zekâ Modellerinin Değerlendirilmesi: Chatgpt–Google Bard
Authors: Aykıt Müzeyyen Asiye
Published: December 2024

Sosyal medya gibi siber alan platformları, pek çok alanda olduğu gibi sosyal bilimler alanında da, çeşitli bilgilere erişim sağlayarak yardımcı olma potansiyeline sahiptir. Sosyal bilimlerde özellikle ilahiyat ve felsefe alanlarında bilgi edinme amaçlı kullanılan yapay zekâ modellerinin olumlu ve olumsuz yönleri hakkında araştırmalar oldukça sınırlıdır. Çalışmanın amacı, iki yapay zekâ modelinin, Chat Generative Pretrained Transformer-3.5 (ChatGPT) ve Google Bidirectional Encoder Representations from Transformers (Google Bard), İslam Felsefesi alanında bilgi sağlama potansiyelini karşılaştırmak ve değerlendirmektir. İslam Felsefesi alanında geliştirilen sorular hem ChatGPT'ye hem de Google Bard'a sorulmuştur. Sorular, modelleri değerlendirmeye zemin hazırlamak maksadıyla bilgi, karşılaştırma, analiz şeklinde farklı türlerde hazırlanmıştır. Her iki modelden üretilen yanıtlar; netlik ve özgüllük, alaka düzeyi, destekleyici bilgi, tutarlılık, yeterlilik, bütünlük, doğruluk, veri hacmi bakımından incelemeye tabi tutulmuştur. Yanıtlar, İslam felsefesi disiplini itibarıyla değerlendirildiğinde oldukça sınırlı bilgiler içerdiği görülmüştür. Bununla birlikte karşılaştırma sorularında Google Bard'un ChatGPT'ye kıyasla genellikle daha nitelikli, tafsilatlı ve doğru yanıtlar verdiği gözlemlenmiştir.
Eğitim Felsefesi Açısından Yapay Zekâ Teknolojilerine Dair Bir Okuma: Potansiyeller ve Riskler
Authors: Özalp Hasan
Published: December 2024

Bu makale, yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin eğitim felsefesi açısından sunduğu potansiyelleri ve riskleri analiz etmektedir. Eğitim felsefesi, eğitimin amaçlarını, yöntemlerini ve topluma etkilerini inceleyen bir disiplindir. Yapay zekâ, bilgiye hızlı erişim, bireyselleştirilmiş öğrenme, eleştirel düşünce gelişimi ve demokratik toplum oluşturma gibi önemli fırsatlar sunmaktadır. Ayrıca, eğitimde eşitlik sağlayarak bilgiye erişimi küreselleştirebilme potansiyeline sahiptir. Ancak YZ’nin kontrolsüz kullanımı ciddi riskler de taşımaktadır. Bireyselliğin kaybı, duygusal ve sosyal yeteneklerin zayıflaması, eleştirel düşüncenin azalması ve eğitimin ticarileşmesi bu risklerden bazılarıdır. Ayrıca, dijital gözetim mekanizmalarının bireysel özgürlükleri tehdit etmesi ve bilgi manipülasyonunun artması gibi etik sorunlar da ortaya çıkabilir. Ayrıca YZ’nin eğitime olumlu katkılar sağlayabilmesi için etik ve hukuki çerçevelerle düzenlenmesinin önemini vurgulamaktadır. Makalede, YZ’nin sunduğu fırsatlar ve risklerin dengeli bir şekilde ele alınarak eğitim sistemlerinde yapıcı bir dönüşüm gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmektedir. Devletlerin, bu teknolojilerin faydalı bir şekilde kullanılabilmesi için ortak kurallar belirlemeleri önerilmektedir.
Siyer Sahasında Sorulan Sorulara Yapay Zekâ Modellerinden Google Gemini Tarafından Verilen Cevaplara Dair Bir Araştırma
Authors: Yılmaz Gömbeyaz Melek
Published: December 2024

Son zamanların en yeni ve popüler uygulamalarından olan yapay zekâ modellerinin insanların hayatına girmesiyle bilgiye ulaşma, onu analiz etme, değerlendirme vb. gibi birçok meşakkatli faaliyet, saniyeler içinde ulaşılabilir hale gelmiştir. Böylelikle tüm dünyada popüler olan ve hemen her alanda kullanılan yapay zekâ modelleri, bilim alanında da kullanılmaya başlamış hem bilgiye ulaşma hem de onu işleyerek birtakım fikirler, teoriler, makaleler oluşturma süreçlerinde sıkça başvurulan bir başvuru kaynağı olmuştur. Dolayısıyla çeşitli bilim dallarında olduğu gibi Siyer çalışmalarında da yeni bir araştırma sahası olması hasebiyle durumun önemine binaen yapay zekâ modellerinden “Google Gemini” özelinde yaptığımız nitel çalışmamız ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda söz konusu yapay zekâ modeline Siyer alanında farklı özelliklerde çeşitli sorular sorulmuş; alınan cevaplar, “doğruluk”, “tarafsızlık”, “anlama/algılama ve bağlantı kurma”, “yararlılık” ve de “kapsam genişliği” yönlerinden incelemeye tabi tutulmuş ve değerlendirilmiştir.
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Derslerinde Yapay Zekâ Destekli Modern Öğretim Yaklaşımları
Authors: Arıcan Sümeyra
Published: December 2024

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersi, öğrencilerin manevi, ahlaki ve sosyal gelişimlerini desteklerken, aynı zamanda 21. yüzyıl becerilerini kazandırmayı amaçlamaktadır. Ancak, kullanılmakta olan öğretim yöntemleri bu hedeflere ulaşmada zaman zaman yetersiz kalabilmektedir. Bu noktada, yapay zekâ destekli modern öğretim yaklaşımları öğrenme süreçlerini destekleyerek daha katılımcı, etkili ve bireyselleştirilmiş bir eğitim sunma potansiyeli taşımaktadır. Bu makalede, DKAB derslerinde yapay zekânın öğretim süreçlerine dahil edilmesi ve öğretmenler için sağladığı imkânlar ele alınmaktadır. Anlamaya Dayalı Tasarım (UbD) ve Aktarılabilir Öğrenme (LTT) yaklaşımlarına odaklanılarak, yapay zekânın bu çerçevede nasıl uygulanabileceği, öğrenme süreçlerini nasıl destekleyebileceği ve eğitimdeki verimliliği nasıl arttırabileceği örneklerle incelenmiştir. Yapay zekâ teknolojilerinin eğitim alanında kullanımı, DKAB dersinde yeni imkânlar sunmaktadır.
Teknoloji ve Teolojinin Kesişimi: Yapay Zeka Çağında Kimlik Ve Ölümsüzlük
Authors: Turhan Gülsüm
Published: December 2024

Bu çalışmada, din felsefesindeki ruh, kimlik ve ölümsüzlük kavramlarının, yapay zeka ve dijital bilinç aktarımı gibi modern teknolojik gelişmeler bağlamında nasıl yeniden yorumlanabileceği ele alınmaktadır. Bu çalışma, analitik ve karşılaştırmalı bir yöntem kullanarak dijital bilinç aktarımının kimlik ve ruh kavramları üzerindeki etkilerini tartışmayı amaçlamaktadır. Klasik felsefe, ruhun ölümsüzlüğü ve kimlik sürekliliğini metafizik bir çerçevede ele alır. Modern felsefe ise, bu kavramları hafıza ve beden gibi somut unsurlarla ilişkilendirerek inceler. Yapay zeka, bütün beyin emüsyonu, dijital ölümsüzlük ve transhümanizm gibi dijital bilinç aktarımını öngören yaklaşımlar, bilincin fiziksel bedene bağlı olmaksızın devam edebileceği iddiasını ortaya atarak ruh ve bilinç arasındaki sınırları bulanıklaştırmaktadır. Çalışma, bu teknolojilerin kimlik sürekliliği ve bilinç kavramları üzerindeki etkilerini analitik bir yaklaşımla değerlendirmektedir. Çalışmada, ruhun ölümsüzlüğü ve kimlik sürekliliği, genellikle metafizik ve dini bir çerçevede ele alınan klasik görüşe sahip filozofların yaklaşımları ile kimlik sürekliliğini hafıza ve beden gibi daha somut unsurlarla ilişkilendiren modern filozofların görüşleri değerlendirilecektir. Sonuç olarak, dijital bilinç aktarımı, aynı benlik ile yeni bir varlık arasındaki ayrımı sorgulatırken, insan kimliğini ve varoluşunu yeniden tanımlamayı gerektiren etik ve metafizik sorunları gündeme getirmektedir.
Religion and Digitalisation: A Journey from Tradition to the Future
Authors: Düzenli Furkan
Published: December 2024

This study, which looks at the relationship between religion and the digital world, a term used to describe today's rapidly developing communication and information technologies, offers a glimpse of the future from the present of digital religion. The rituals and practices in which digitalized religion differs from traditional religion are significant in terms of mindsets and habits in the daily lives of individuals. However, the fact that individuals change their religious identity and affiliation for periods that can be considered frequent and even choose to leave religion makes them religious nomads. Religious nomadism expresses the reflection of the individual's identity construction on digital platforms. Studies show that similar cases will become more frequent in the coming years. With the concern that this and similar situations will become more frequent in the future and against possible similar phenomena, individuals, groups, or organizations should participate in digital platforms and produce content. The study examines this shortcoming through various examples.
Yapay Zeka ve Din Konulu Yayınların Bibliyometrik Analizi
Authors: Ay Mustafa Fatih , Tekin İshak
Published: December 2024

Son yıllarda insan hayatının birçok boyutunu etkileyen önemli değişiklikler yaşanmıştır. Bu değişimlerin sonuncusu, yapay zeka olarak adlandırılan olgudur. Geldiğimiz noktada hayatın birçok alanında önemli değişikliklere neden olacağı düşünülen yapay zeka olgusunun etkileyeceği alanlar arasında din/ilahiyat alanı araştırmaları ve dinle ilgili uygulama ve hizmet alanları olduğunu söylemek mümkündür. Ayrıca yapay zekaya ilişkin görüşlerin şekillenmesinde de dinin belirleyici bir unsur olduğu düşünülmektedir. Bu kapsamda yapay zeka ve din konusunda dikkate değer sayıda bilimsel araştırmalar yapılmış ve yapılmaya da devam etmektedir. Bu çalışmada da bu konuda yapılmış olan çalışmaların bibliyometrik analizinin yapılarak mevcut birikimin bir bütün olarak ortaya konulması ve geleceğe ilişkin olası bir perspektif belirlenmesi çabası güdülmektedir. Çalışma Web of Science veritabanında yer alan yapay zeka ve din konulu bilimsel yayınlar ile sınırlandırılmıştır. Bu kapsamda da yayınların türleri, yıllara göre dağılımları, yayınlandıkları yerler, ülke ve yazara göre dağılımları ve ülkeler ve yazarlar arası iş birlikleri, anahtar kavram dağılım ve sıklıkları gibi konular bibliyometrik veriler üzerinden incelenmiştir.
AMALTHEİA GAZETESİNE GÖRE ANADOLU’DAKİ GELİŞMELER (1922-1923)
Authors: Erman Arzu
Published: December 2024

Yunanistan, müstakil bir devlet olarak kurulduktan sonra Bizans kültürü ve tarihi üzerinde hak iddia ederek sınırlarını Yunanlılık ile örtüştürdüğü yerlere kadar genişletme amacında olmuştur. Nitekim bu irredantist politika Balkanların güneyine sıkışmış Yunan Devleti’ne yeni ticari ve stratejik yerler kazandırırken aynı zamanda dağılmış Yunan ulusunu da bir araya getirerek Büyük Yunanistan hedefine ulaşılmasını sağlayacaktır. Bu bağlamda I. Dünya Savaşı, bu yayılmacı ideoloji ve politikanın uygulanabilmesi açısından bir fırsat olarak görülmüştür. Osmanlı Devleti, 1914’te İttifak grubunun yanında savaşa katılmıştır. Yunanistan da karşı blokta yer almış ve 1917’de resmen İtilaf bloğunun tarafında savaşa girmiştir. Yunan Devleti’nin savaşa dahil olması Paris Barış Konferansında Yunan tezlerini dile getirmesine imkan vermiştir. Öyle ki İtilaf Devletleri’nin kendi aralarındaki güç mücadelesinin bir sonucu olarak Akdeniz’de İtalya’nın güçlenmesinin önlenebilmesi için, Yunanistan, İzmir ve çevresini işgal etmekle yetkilendirilmiştir. 15 Mayıs 1919’da ideolojik temelli hedefleri doğrultusunda Yunanistan’ın İzmir’in işgaliyle başlattığı Küçük Asya seferi, Mustafa Kemal Paşa liderliğindeki Türk milli hareketi ile karşılaşmış ve bu savaş Yunanistan’ın büyük yenilgisiyle sonuçlanmıştır. Bu süreç, İzmir Rum basınının kadim gazetelerinden Amaltheia tarafından da yakından takip edilmiştir. Yayın hayatına 1838’de başlayan gazete,1923 yılına kadar yayınlanmıştır. Bu çalışmada Amaltheia Gazetesi’nin 1922- 1923 yılları arasında Anadolu’daki gelişmeleri nasıl değerlendirdiği incelenmiştir. Bu bağlamda Türk-Yunan savaşı boyunca Küçük Asya seferi, Türk milli hareketi, Mustafa Kemal Paşa, Rumların istekleri, Müttefikler arasındaki görüş ayrılıkları ve savaş sonunda nihai barışın sağlanması ile ilgili dikkati çeken yazı ve haberlere yer verilmiştir. Amaltheia, Yunanistan’ın Küçük Asya seferini destekleyerek, Venizelist propagandanın Anadolu’daki önemli sözcülerinden biri olmuştur. Bu makale, Yunan kaynaklarının yanı sıra Türk arşiv belgeleri ve Türk-yabancı literatür eşliğinde hazırlanmıştır.