Εκτίμηση δεικτών πιέσεων περιφερικών αγγείων σε στεφανιαίους ασθενείς με ή χωρίς σακχαρώδη διαβήτη
Authors: Παπάνας Νικόλαος 
Published: August 2021

Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η ανίχνευση της περιφερικής αρτηριοπάθειας με την εκτίμηση των δεικτών πιέσεων σε ασθενείς με αγγειογραφικώς τεκμηριωμένη στεφανιαία νόσο καθώς και η συσχέτιση των ευρημάτων αυτών σε πάσχοντες και μη από Σακχαρώδη Διαβήτη αναλογικά με την αγγειογραφική βαρύτητα της στεφανιαίας νόσου. Συμπεριλήφθησαν 302 ασθενείς (229 άνδρες, 73 γυναίκες) μέσης ηλικίας 62,2±11,5 ετών με αγγειογραφικώς τεκμηριωμένη στεφανιαία νόσο, 88 ασθενείς (42 άνδρες, 46 γυναίκες) μέσης ηλικίας 61,7±9,5 με αρνητική στεφανιογραφία (Ομάδα IV) καθώς και μια ομάδα ελέγχου 60 υγιών εθελοντών ηλικίας 18-40 ετών χωρίς σημαντικούς παράγοντες κινδύνου αθηροσκλήρωσης (Ομάδα V). Ανάλογα με τη βαρύτητα των αγγειογραφικών ευρημάτων, οι στεφανιαίοι ασθενείς χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: • Στην Ομάδα I (Βαριά στεφανιαία νόσος), συμπεριελήφθησαν 140 ασθενείς (104 άνδρες, 36 γυναίκες) με νόσο του στελέχους ή νόσο τριών αγγείων ή νόσο του εγγύς τμήματος του προσθίου κατιόντος. • Στην Ομάδα II (Μέτριας βαρύτητας στεφανιαία νόσος) συμπεριελήφθησαν 63 ασθενείς (48 άνδρες, 15 γυναίκες) με νόσο δύο αγγείων χωρίς προσβολή του εγγύς τμήματος του προσθίου κατιόντος. • Στην Ομάδα III (Ελαφρά στεφανιαία νόσος) συμπεριελήφθησαν 99 ασθενείς (77 άνδρες, 22 γυναίκες) με νόσο ενός αγγείου (χωρίς προσβολή του εγγύς τμήματος του προσθίου κατιόντος) ή νόσο κλάδων. Κάθε μία από τις Ομάδες I-IV διαχωρίστηκε στην υποομάδα a των διαβητικών (υποομάδες Ia, IIa, IIIa και IVa) και στην υποομάδα b των μη διαβητικών ασθενών (υποομάδες Ib, IIb, IIIb και IVb). Η διάγνωση της περιφερικής αρτηριοπάθειας έγινε με τη μέτρηση τριών δεικτών πιέσεων (του Κνημοβραχιόνιου Δείκτη, της Δακτυλικής Πίεσης και του Δακτυλοβραχιόνιου Δείκτη) σύμφωνα με τη μέθοδο Doppler. Λοιπά στοιχεία που αξιολογήθηκαν ήταν η ύπαρξη αρτηριακής υπέρτασης, οι καπνιστικές συνήθειες (καπνιστές έναντι μη καπνιστών), η ύπαρξη δυσλιπιδαιμίας, ο Δείκτης Μάζας Σώματος, η συμπτωματολογία περιφερικής αρτηριοπάθειας και το ιστορικό εμφράγματος του μυοκαρδίου. Επί διαβητικών αξιολογήθηκαν επίσης ο τύπος του διαβήτη, η χρονική διάρκεια αυτού και η αντιδιαβητική αγωγή. Τα ευρήματα της μελέτης μας ήταν τα ακόλουθα: 1) Η συχνότητα περιφερικής αρτηριοπάθειας στο σύνολο των ασθενών με αγγειογραφικώς τεκμηριωμένη στεφανιαία νόσο ήταν 22,8% (69 ασθενείς). Η συχνότητα αυτή ήταν σημαντικά συχνότερη (p=0,0001) από εκείνη (0%) στους ασθενείς με αρνητική στεφανιογραφία. 2) Εκ των στεφανιαίων ασθενών στους οποίους διαγνώστηκε περιφερική αρτηριοπάθεια οι μισοί σχεδόν δεν παρουσίαζαν υποκειμενικά συμπτώματα περιφερικής αρτηριοπάθειας. Επιπλέον, δεν διαπιστώθηκε συσχέτιση ανάμεσα στη βαρύτητα της συμπτωματολογίας περιφερικής αρτηριοπάθειας (κατά την κλίμακα Fontaine) και στην αγγειογραφική βαρύτητα της στεφανιαίας νόσου. Τα ανωτέρω ισχύουν τόσο στους διαβητικούς όσο και στους μη διαβητικούς στεφανιαίους ασθενείς. 3) Η συχνότητα της περιφερικής αρτηριοπάθειας ήταν σημαντικά (p=0,0001) υψηλότερη στους διαβητικούς στεφανιαίους ασθενείς (42,2%) έναντι των μη διαβητικών στεφανιαίων ασθενών (10,75%). Η σημαντική αυτή διαφορά επιβεβαιώθηκε με ξεχωριστή ανάλυση σε κάθε ομάδα αγγειογραφικής βαρύτητας της στεφανιαίας νόσου. 4) Αντίθετα η συχνότητα περιφερικής αρτηριοπάθειας στους στεφανιαίους ασθενείς δεν διέφερε μεταξύ ανδρών και γυναικών. 5) Η συχνότητα περιφερικής αρτηριοπάθειας παρουσίασε λίαν σημαντική (p=0,0001) αύξηση παράλληλα με την αγγειογραφική βαρύτητα της στεφανιαίας νόσου, γεγονός που διαπιστώθηκε ότι ισχύει τόσο στους διαβητικούς (p=0,012) όσο και στους μη διαβητικούς ασθενείς (p=0,0041), τόσο στους άνδρες (p=0,0029) όσο και στις γυναίκες (p=0,0015). 6) Η βαρύτητα της περιφερικής αρτηριοπάθειας, εκτιμώμενη σύμφωνα με τις τιμές των δεικτών πιέσεων, διαπιστώθηκε ότι έβαινε αυξανόμενη παράλληλα με την αγγειογραφική βαρύτητα της στεφανιαίας νόσου, και μάλιστα τόσο στους διαβητικούς όσο και στους μη διαβητικούς ασθενείς. 7) Η περιφερική αρτηριοπάθεια ήταν σημαντικά βαρύτερη στους διαβητικούς σε σύγκριση με τους μη διαβητικούς στεφανιαίους ασθενείς, γεγονός που ισχύει σε κάθε ομάδα αγγειογραφικής βαρύτητας της στεφανιαίας νόσου. 8) Η βαρύτητα της περιφερικής αρτηριοπάθειας στους στεφανιαίους ασθενείς δεν διέφερε μεταξύ ανδρών και γυναικών. 9) Μεταξύ των στεφανιαίων ασθενών της μελέτης μας η διάγνωση περιφερικής αρτηριοπάθειας μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην ανίχνευση εκείνων με σοβαρή στεφανιαία νόσο. Για την ανίχνευση αυτή παρουσιάζει χαμηλή ευαισθησία (34,28%) αλλά υψηλή ειδικότητα (87,03%). Στους διαβητικούς ασθενείς η ευαισθησία είναι υψηλότερη (52,38%) έναντι των μη διαβητικών (19,48%), ενώ στους μη διαβητικούς ασθενείς η ειδικότητα είναι υψηλότερη (95,41%) έναντι των διαβητικών ασθενών (69,80%). 10) Θέτοντας ως νέο, αυστηρότερο κριτήριο την τιμή του Δακτυλοβραχιόνιου Δείκτη σε επίπεδα < 0,40 πετύχαμε να αυξήσουμε (τόσο στους διαβητικούς όσο και στους μη διαβητικούς) την ειδικότητα της μεθόδου στην ανίχνευση της σοβαρής στεφανιαίας νόσου. Ταυτόχρονα όμως η ευαισθησία της μεθόδου μειώθηκε σημαντικά. Έτσι η διαγνωστική προσφορά του αυστηρότερου αυτού κριτηρίου κρίνεται αμφίβολη. 11) Εκ των παραγόντων κινδύνου αθηροσκλήρωσης, στο σύνολο των στεφανιαίων ασθενών η ύπαρξη περιφερικής αρτηριοπάθειας παρουσίασε συσχέτιση με την ηλικία και με την ύπαρξη Σακχαρώδους Διαβήτη. Στους μη διαβητικούς ασθενείς η ύπαρξη περιφερικής αρτηριοπάθειας παρουσίασε συσχέτιση με την ηλικία. Στους διαβητικούς ασθενείς η ύπαρξη περιφερικής αρτηριοπάθειας δεν παρουσίασε συσχέτιση με την ηλικία, αλλά με τη διάρκεια του διαβήτη και την ινσουλινοθεραπεία.