Spinal position sense in patients with mechanical low back pain
Authors: Κορακάκης Βασίλειος 
Published: September 2021

Τροποποιημένες σπονδυλικές στάσεις και τροποποιημένος κινητικός έλεγχος έχουν συσχτετιστεί με μη φυσιολογική επεξεργασία κεντρομόλων αισθητικών σημάτων στο κεντρικό νευρικό σύστημα, όπως η ιδιοδεκτικότητα, η οποία εν συνεχεία παρουσιάζει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά μεταξύ υπό-ομάδων ασθενών με οσφυαλγία. Σκοποί: Ο βασικός σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να αξιολογήσει αν μία υπό-ομάδα ασθενών με οσφυαγία παρουσίαζει μεγαλύτερα ελλείμματα ιδιοδεκτικότητας, αναφορικά με μία σαφώς καθορισμένη καθιστή στάση, σε σύγκριση με υγειή ασυμπτωματικό πληθυσμό. Επιπρόσθετα, στόχος ήταν η σύνθεση ενός 3D εμβιομηχανικού μοντέλου για την ποσοτική αξιολόγηση της καθεστηκυίας σπονδυλικής διαμόρφωσης στο χώρο. Ακόμα, στοχεύσαμε στην αξιολόγηση της ένδο-ταξικής αλλά και μεταξύ εξεταστών αξιοπιστίας, τόσο στην τοποθέτηση και επανεκπαίδευση υγειών ατόμων σε δύο διαφορετικές καθιστές στάσεις, όσο και στην τοποθέτηση των ανακλαστήρων για την εμβιομηχανική αξιολόγηση του άνω κορμού. Τέλος, διερευνήθηκε η αντίληψη των φυσικοθεραπευτών σχετικά με τη σημαντικότητα της σπονδυλικής διαμόρφωσης στην καθιστή θέση, αλλά και στην επανεκπαίδευση της καθεστηκυίας στάσης. Μέθοδοι: Ένα 3D εμβιομηχανικό μοντέλο συντέθηκε από προηγούμενα δημοσιεμένα μοντέλα αξιολόγησης στάσης τμημάτων της σπονδυλικής στήλης. 25 και 26 άτομα συμπεριελήφθηκαν αντιστοίχως, για την αξιολόγηση της ένδο-ταξικής αλλά και μεταξύ εξεταστών αξιοπιστίας, όπως επίσης και για την τοποθέτηση των ανακλαστήρων για την εμβιομηχανική αξιολόγηση του άνω κορμού σε δύο διαφορετικές χρονικές στιγμές. 544 φυσικοθεραπευτές δημοσκοπήθηκαν σχετικά με τη σημαντικότητα της επανεκπαίδευσης της καθεστηκυίας στάσης, αλλά και την αντίληψή τους σχετικά με την «ιδανική» καθιστή και όρθια στάση του σώματος. Τέλος, 15 ασθενείς με οσφυαλγία μηχανικής αιτιολογίας και 15 υγειή άτομα αξιολογήθηκαν σχετικά με το λάθος επαναπροσδιορισμού της καθιστής στάσης (μέτρηση ιδιοδεκτικότητας), τον πόνο, τη λειτουργική ανικανότητα, και την κατάθλιψη. Αποτελέσματα: Υψηλή και πολύ υψηλή «σχετική αξιοπιστία» (ICC >0.67 και στις δύο μελέτες), με πολύ καλή «απόλυτη αξιοπιστία» (SEM <2.7°) βρέθηκε για την ένδο-ταξική αλλά και μεταξύ εξεταστών αξιοπιστία. Η σημαντικότητα της επανεκπαίδευσης της στάσης (καθιστής και όρθιας) κρίθηκε ως «πολύ» και «πάρα πολύ» σημαντική από το 93.9% των ερωτηθέντων φυσικοθεραπευτών. Τρεις από τις επτά καθιστές θέσεις επιλέχθηκαν ως «ιδανικές» από το 97.5% των φυσικοθεραπευτών. Το παραπάνω εύρημα υποδηλώνει ασυμφωνία σχετικά με την «ιδανική» στάση, ενώ παράλληλα δείχνει οι πιο συχνά επελεγμένες καθιστές στάσεις να είναι παραλλαγές μιάς ευθυτενούς λορδωτικής στάσης. Τέλος, καμία στατιστικά σημαντική διαφορά (όλες p>.05) δεν βρέθηκε μεταξύ ασθενών με οσφυαλγία και υγειών στο μέγεθος, την κατεύθυνση και τη μεταβλητότητα του λάθους επαναπροσδιορισμού της στάσης. Συμπεράσματα: To 3D εμβιομηχανικό μοντέλο που δημιουργήθηκε παρέχει την πιο ακριβή και αξιόπιστη οβελιαία καταγραφή και αποτύπωση των σπονδυλικών κυρτωμάτων, της κεφαλής και της λεκάνης, τόσο σε λορδωτική όσο και σε ουδέτερη σπονδυλική καθιστή στάση. Η τοποθέτηση και επανεκπαίδευση ατόμων στην καθιστή στάση μπορεί να πραγματοποιηθεί με πολύ καλή αξιοπιστία στα περισσότερα σπονδυλικά κυρτώματα. Όμως, ενώ το μέγεθος του λάθους μέτρησης είναι τυπικά μικρό, το μικρό εύρος τροχιάς κίνησης σε πολλά σπονδυλικά κυρτώματα υποδηλώνει ότι ο καθοριμός της κλινικά σημαντικής αλλαγής όσων αφορά στην καθιστή στάση, είναι δύσκολος. Οι απαντήσεις των ερωτηθέντων φυσικοθεραπευτών ενισχύουν τα αποτελέσματα προηγουμένων μελετών ότι ευθυτενείς καθιστές στάσεις θεωρούνται ως «ιδανικές», παρά την έλλειψη ισχυρών αποδείξεων ότι οποιαδήποτε καθιστή στάση μπορεί να οδηγήσει σε βέλτιστη σπονδυλική υγεία. Τέλος, η απουσία αποδείξεων ιδιοδεκτικού ελλέμματος σε ασθενείς με ήπια οσφυαλγία μηχανικής αιτιολογίας και «προτίμηση εκτατικής κινητικής κατεύθυνσης», μπορεί μερικώς να εξηγηθεί από τις μεθοδολογικές αποκλίσεις μεταξύ των μελετών, τους πληθυσμούς οσφυαλγίας που αξιολογήθηκαν, αλλά και τα επίπεδα πόνου που παρουσιάζαν οι ασθενείς.