bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Мұғалімдердің цифрлық сауаттылығы мен құзыреттілігін арттырудағы жасанды интеллекттің рөлі.
Authors: Алькенова Гульмира
Published: January 2025

Мақалада мұғалімдердің цифрлық сауаттылығы мен құзыреттілігін арттырудың маңызы туралы айтылады. Мемлекет дамуының маңызды факторы – өскелең ұрпаққа сапалы білім беру табылады. Қазір Қазақстанның алдында әлемнің дамыған отыз елінің қатарына кіру міндеті тұрған кезде түрлі салаларда, оның ішінде цифрлық технологияларды дамытуда әлемдік стандарттарға сай болу маңызды. Бүгінгі таңда білім берудегі цифрлық технологиялардың тиімділігі – жасанды интеллектінің мүмкіндіктерін қолдану. Тақырып білім беру саласына өзекті болып табылады.
«Жасанды интеллект мүмкіндіктері: соңғы трендтер мен инновациялар» білім саласындағы жасанды интеллекттің үздік құралдары.
Authors: Мусурманова Жанагуль , Торгаева Саяжан
Published: January 2025

Жасанды интеллекттің (ЖИ) білім саласындағы мүмкіндіктері мен қолдану аясы соңғы жылдары қарқынды дамып, білім беру саласын жаңғыртудың маңызды құралына айналды. Бұл мақалада білім беру үрдісінде жасанды интеллект технологияларының соңғы трендтері мен инновациялары кеңінен талқыланады. ЖИ негізінде жұмыс істейтін құралдар оқушылардың жеке қажеттіліктерін ескеріп, оқу процесін жекелендіру, білім беру мазмұнын тиімді ұйымдастыру, оқу нәтижелерін болжау және бағалау сияқты мәселелерді шешуде ерекше рөл атқарады. Сонымен қатар, ЖИ технологиялары мұғалімдерге рутиналық тапсырмаларды автоматтандыру, жеке оқыту траекторияларын құру және оқыту әдістемесін жетілдіру бойынша көмек көрсетеді. Мақалада білім саласындағы ең үздік ЖИ құралдары, олардың ерекшеліктері, қолдану салалары және тиімділігі жан-жақты талданады. Зерттеу барысында ЖИ технологияларын енгізудің білім беру сапасын арттыру, оқушылардың танымдық белсенділігін дамыту және оқыту нәтижелерін жақсарту бойынша жаңа мүмкіндіктері ашылады. Мақала ЖИ-дің білім саласындағы болашақ дамуы үшін практикалық және теориялық негіздеме ұсынады.
Бастауыш білім беруде жасанды интеллектті қолдану
Authors: Ізбасарова Эльмира
Published: January 2025

Жасанды интеллект – бұл компьютерлер мен машиналардың адам миының жұмысын еліктеуге мүмкіндік беретін технология. Ол деректерді талдау, үлгілерді тану, шешім қабылдау, және тілдік өңдеу сияқты қабілеттерді қамтиды. ЖИ адамның миын еліктей отырып, көптеген салаларда тиімділік пен өнімділікті арттырады."Жасанды интеллект" сөзін алғаш рет 1956 жылы Дартмут университетінде өткен конференциясының преамбуласында Джон Маккарти қолданған. Маккартиге сәйкес "жасанды интеллектіні" зерттеушілер нақты проблеманы шешу үшін адамдарда байқалмайтын интеллектіні зерттеуіне болады. Өзінің анықтамасын түсіндіру барысында: "Әзірше біз бүтіндей қандай есептеуіш процедураларды интеллектуалды деп айта алатынмызды білмейміз. Сол себепті интеллект сөзін әлемде мақсатқа жету үшін қолдандылатын әдістердің есептеуіш бөлігін ғана түсініп жүрміз".Шындығында, жасанды интеллект Джон Маккартиге дейін де қолданылған. Тек оған дәл осы атау берілмеген болатын. Мысалы, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Алан Тюринг есімді ағылшын математигі немістің құпия ақпаратын бұзып, оны шифрдан шығаратын машина құрастырады.Алан Тьюринг соғыс кезінде Германияның әскери-теңіз флотының хабарламаларына криптоанализ жасайтын ағылшын үкіметінің Hut 8 атауына ие тобына жетекшілік еткен. Ол немістердің Энигма аппаратының кодын бұзып, мыңдаған адамның өмірін сақтап қалады. Соғыстан кейін ағылшын ғалымы алгоритмдік анализ жасаумен айналысып, 1950 жылы компьютер интеллектінің деңгейін анықтайтын тест әдісін жасап шығарады. Тюринг тесті бүгінгі күнге дейін қолданылады. Жасанды интеллект жеке ғылыми бағыт ретінде XX ғасырдың екінші жартысында пайда болды (бұл көбінесе, кибернетиканың дамуына тәуелді болатын). Басқару талдау, салыстыру, ақпаратты өңдеу, болжамды жасау, жорамалдың дұрыстығын дәлелдеу (яғни интеллектуалды қызметіне жататын операциялар) негізінде шешімді қабылдаумен байланысты болады.
Функционалдық сауаттылықты дамытудағы жасанды интеллекттің (ЖИ) рөлі
Authors: Жанталина Жанар
Published: January 2025

Mақалада функционалдық сауаттылықты дамытудағы жасанды интеллекттің (ЖИ) рөлі қарастырылады. ЖИ технологиялары қазіргі білім беру жүйесінің тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Функционалдық сауаттылықты дамыту – оқушылардың ақпаратты түсіну, талдау, қолдану, жаңа білім қалыптастыру және күнделікті өмірде қолдана білу қабілеттерін арттыруды көздейді. ЖИ құралдары оқыту үдерісін жекелендіруге, оқу нәтижелерін болжауға, тестілеуді автоматтандыруға және оқушылардың білім сапасын жақсартуға ықпал етеді. Сонымен қатар, ЖИ оқушылардың жеке қажеттіліктерін анықтап, білім беру мазмұнын олардың мүмкіндіктеріне сәйкес бейімдеуге мүмкіндік береді. ЖИ қолдану мұғалімдердің уақытын үнемдеп, тиімді оқыту стратегияларын жүзеге асыруға жағдай жасайды. Мақалада функционалдық сауаттылықты дамытуда ЖИ технологияларын қолданудың теориялық негіздері мен практикалық артықшылықтары талқыланады.
Искусственный интеллект значительно способствует развитию критического мышления у учащихся. Он предоставляет возможность улучшать их способности анализировать, оценивать и применять информацию.
Authors: Керимбекова Сауле
Published: January 2025

В данной статье рассматривается вклад искусственного интеллекта (ИИ) в развитие критического мышления у учащихся. Использование технологий ИИ в образовательном процессе позволяет анализировать данные, персонализировать обучение и развивать навыки анализа, оценки и принятия решений. ИИ способствует созданию интерактивных и адаптивных учебных материалов, что усиливает познавательную активность учащихся. Также обсуждаются перспективы и вызовы интеграции ИИ в образовательную среду для формирования критического мышления.
Researching the Principles of Tools for Developing Learners' Functional Literacy Through the Implementation of STEM Technology in Biology Lessons
Authors: Bakirova A.S , Muhamedzhanova S.K , Amanbayeva M.B. , Miric Semra
Published: January 2025

One of the key concepts in this article is the use of distinctive features in biology lessons. The concept of "STEM education" has been introduced, and methods for developing students' research skills have been implemented. Experiences of applying global trends and approaches in various countries were analyzed. The advantages of technologies in the current education program were evaluated. Examples of interdisciplinary educational projects introducing students to STEM technologies in biology lessons were provided. Research was conducted among school students using STEM technologies. Reviewing the development of STEM in Kazakhstan, collaborative studies were carried out with prospective biology teachers from universities at Almaty Secondary School No. 176. During biology lessons, the 5E teaching cycle method was used as the basis for implementing STEM in biology lessons.
Artificial Intelligence for Functional Literacy Development
Authors: Kakina Aruzhan
Published: January 2025

This paper explores the transformative role of Artificial Intelligence (AI) in developing functional literacy, a critical competency for the 21st century. Focusing on AI's capabilities to personalize learning, foster critical thinking, and enhance problem-solving skills, the study investigates how AI tools can be integrated into education systems effectively. The challenges of implementation, including ethical concerns, accessibility barriers, and teacher preparedness, are also examined. Through a detailed review of existing research and case studies, this paper highlights strategies to maximize the potential of AI in fostering equitable and inclusive education. The findings underscore the necessity for collaborative efforts between educators, policymakers, and technologists to realize AI's full potential in addressing contemporary educational needs.
Тарих сабақтарында жасанды интеллект: педагогикалық мүмкіндіктер мен артықшылықтар
Authors: Кульбаева Tolganay
Published: January 2025

Жасанды интеллект (ЖИ) білім беру саласында, оның ішінде тарих сабақтарында қолдану мүмкіндіктері зор. ЖИ технологиялары оқушылардың оқу үдерісін тиімдірек және қызықтырақ ете отырып, тарихи материалдарды тереңірек меңгеруге мүмкіндік береді. Оқушыларға жеке оқу бағдарламаларын ұсыну, тарихи деректерді талдау және автоматтандырылған бағалау сияқты мүмкіндіктер тарих пәнін оқытуды жаңа деңгейге көтереді. Сонымен қатар, виртуалды шындық (VR) немесе кеңейтілген шындық (AR) сияқты құралдар арқылы тарихи оқиғаларды интерактивті түрде көрсету оқушыларға өткенді тәжірибелік түрде сезінуге мүмкіндік береді.  Алайда, ЖИ технологияларын тарих сабақтарында қолдану бірқатар қиындықтар мен тәуекелдерге де әкелуі мүмкін. Деректердің сапасы мен дәлдігі, мұғалімдердің ЖИ құралдарын қолдануға дайын болмауы, сондай-ақ техникалық инфрақұрылымның жетіспеушілігі сияқты мәселелер осы инновацияның тиімділігін шектей алады. Оқушыларға дұрыс білім беру үшін мұғалімдер ЖИ жүйелерін тиімді пайдалану үшін арнайы даярлықтан өтуі тиіс.Жасанды интеллект тарих пәнін оқытуда жаңа мүмкіндіктер ашып, оқушылардың қызығушылығын арттырып, оқу процесін жақсарта алады. Дегенмен, оның тиімді қолданылуы үшін қажетті дайындық пен инфрақұрылымдық қолдау қажет.
Жасанды интеллект көмегімен тарих сабақтарында оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамыту жолдары қарастырылады.
Authors: Байбинова Мира
Published: January 2025

Бұл мақалада тарих сабақтарында оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамыту үшін жасанды интеллектті (ЖИ) тиімді пайдалану жолдары талқыланады. Зерттеу барысында оқушылардың аналитикалық және сыни дағдыларын жетілдіруге ықпал ететін ЖИ технологияларын білім беру процесіне біріктіру жолдары қарастырылған. Негізгі назар оқытуды жекелендіруге, тарихи деректерді талдауға, виртуалды экскурсиялар ұйымдастыруға және тарихи оқиғаларды сыни тұрғыдан түсінуге бағытталған. Жасанды интеллект – бұл компьютерлер мен технологияларға адам ойлау қабілеттерін еліктеуге мүмкіндік беретін ғылым мен инженерия саласы. Мақалада заманауи технологиялардың тарих сабақтарын қалай қызықты әрі нәтижелі ететіні, сонымен қатар оқушылардың ақпаратпен жұмыс істеу, себеп-салдарлық байланыстарды анықтау және негізделген шешімдер қабылдау қабілеттерін дамытуға ықпал ететіні көрсетілген.
Функционалдық сауаттылықты дамытуда жи мүмкіндіктері
Authors: Жексенбиева Назгул
Published: January 2025

Қазіргі заманда жасанды интеллект (ЖИ) білім беру саласында үлкен өзгерістер енгізуде. Функционалдық сауаттылық – бұл білім алушының алған білімін өмірде тиімді қолдана білу қабілеті. Жасанды интеллект құралдары осы бағытта бірқатар мүмкіндіктер ұсынады.Бұл мақалада функционалдық сауаттылықты дамытудағы жасанды интеллекттің негізгі мүмкіндіктері қарастырылады. ЖИ технологиялары білім беру процесін жекелендіруге, оқыту мазмұнын бейімдеуге, оқушылардың қажеттіліктеріне қарай икемделген құралдарды ұсынуға жағдай жасайды. ЖИ негізіндегі платформалар тестілеу, кері байланыс беру, оқу жетістіктерін талдау, сондай-ақ оқыту әдістемелерін жетілдіруде үлкен рөл атқарады. Сондай-ақ, мақалада ЖИ арқылы қарым-қатынас дағдыларын, креативті ойлау қабілетін, проблемаларды шешу және ақпаратты сыни тұрғыдан бағалау дағдыларын дамыту әдістері талқыланады. Жасанды интеллекттің әлеуеті тек оқушылар үшін ғана емес, мұғалімдер үшін де маңызды: ол кәсіби дамуды, ресурстарды басқаруды және оқыту процесінің тиімділігін арттыруға ықпал етеді. Қорытындысында, жасанды интеллекттің функционалдық сауаттылықты дамытудағы орны ерекше екені және оның болашақта білім беру саласын жаңа деңгейге көтеретіні атап өтіледі.
A comparative analysis of Kazakh-English toponyms from linguistic and cultural perspectives is explored in this study.
Authors: Karaeva Balnur , Alkaya Ercan , Meirbekov Akylbek
Published: January 2025

Kazakh-english toponymic space has been stated many centuries in a rather complex historical, cultural and linguistic sphere. In general,toponymy is one of the most essential areas of Kazakh and English linguistics and onomastics, continues to attract the attention of scholars, as evidenced by the large number of publications dedicated to various aspects of its study. This article analyzes the lexico-semantic features and grouping of Kazakh and English toponyms. The facets of toponymic names in the Kazakh and English languages ​​are also discussed and it is shown that the lexical-semantic grouping plays an pivotal role in revealing the meaning of toponyms. The purpose of the study is to compare toponymic names in English and Kazakh languages ​​and group them according to lexical and semantic characteristics. As a result, it was determined that English place names are more figurative, while Kazakh place names represent real facts, persons, etc. In addition, it has been determined that both languages ​​have many similarities in the semantic area. In the course of the study were used ,  explanatory  research,  classification,  structural  word-formational  analysis,  and  etymological  analysis.  .The study of Kazakh and English toponymic names do not only expands theoretical knowledge in this field, but also contributes to the deepening of knowledge about cultural exchange and development, national values of the two countries, as well as a comprehensive understanding of toponymic sphere.
Жасанды интеллект: Бастауыш сыныптардағы оқытудың жаңа кезеңі
Authors: Досмағанбет Кәмшат
Published: January 2025

Бұл мақалада жасанды интеллект технологиясының бастауыш сынып мұғалімдерінің кәсіби дамуына тигізетін әсері қарастырылады. Мақалада ЖИ-дің мұғалімдерге жекеленген оқыту, глобальды білімге қол жеткізу және рутинді жұмыстарды автоматтандыру сияқты мүмкіндіктер беретіні көрсетілген. Сонымен қатар, ЖИ мұғалімнің рөлін өзгертіп, оны білім беру процесіндегі фасилитаторға айналдыратыны айтылады. Мақалада жасанды интеллекттіні бастауыш білім беруде қолданудың артықшылықтары мен қиындықтары талданып, болашақтағы перспективалары қарастырылады.
Өнеркәсіптік сектордағы энергия тұтынуды рационализациялау және энергия тиімділігін арттырудың теориялық тәсілдері қарастырылады.
Authors: Есанова Индира
Published: January 2025

Бұл зерттеу өнеркәсіптік сектордағы энергия тұтынуды рационализациялауға және энергия тиімділігін арттырудың теориялық тәсілдерін зерттеуге арналған. Өнеркәсіп саласы энергияның ең ірі тұтынушыларының бірі болғандықтан, оның тиімді пайдаланылуы тұрақты даму мен қоршаған ортаны қорғау үшін маңызды. Зерттеуде энергияны тиімді пайдалануды оңтайландырудың түрлі теориялық негіздері, мысалы, заманауи технологияларды енгізу, энергияны басқару жүйелерін қолдану және жаңартылатын энергия көздерін насихаттау талқыланады.Сонымен қатар, мақалада энергия тиімділігін арттырудың экономикалық және экологиялық артықшылықтары, соның ішінде операциялық шығындарды азайту, парниктік газдар шығарындыларын төмендету және жаһандық нарықтарда бәсекеге қабілеттілікті арттыру мәселелері қарастырылған. Алғашқы инвестициялардың жоғары құны мен саясат қолдауы қажеттілігі сияқты қиындықтар да талданады. Зерттеу нәтижелері теориялық тұжырымдарды практикалық шаралармен үйлестірудің маңыздылығын көрсетеді.
Влияние искусственного интеллекта на развитие читательской грамотности учащихся на уроках русского языка.
Authors: Макарова Галина
Published: January 2025

В статье рассматривается актуальная проблема интеграции технологий искусственного интеллекта в процесс развития читательской грамотности на уроках русского языка. Представлен анализ современных возможностей использования ИИ-чатов (ChatGPT, Claude, BingChat) в образовательном процессе. Особое внимание уделяется методическим аспектам применения искусственного интеллекта для создания персонализированных учебных материалов и организации интерактивного взаимодействия с учащимися. На основе практического опыта разработаны и систематизированы конкретные приемы использования ИИ-чатов для развития навыков понимания, анализа и интерпретации текстов. Предложены методические рекомендации по эффективной интеграции ИИ-технологий в образовательный процесс с учетом этических аспектов и ограничений. Материалы статьи имеют практическую значимость для учителей-словесников, методистов и исследователей в области цифровой дидактики.
Ағылшын тілі сабағында сөйлеу тілін дамытудағы жасанды интеллектінің тиімділігі.
Authors: Жолымбетова Балауса , Оразбаева Анар
Published: January 2025

Бұл мақалада ағылшын тілі сабақтарында сөйлеу дағдыларын дамытуда жасанды интеллектінің (ЖИ) тиімділігі зерттеледі. ЖИ негізіндегі технологиялар оқушылардың тілдік қабілеттерін жетілдіруде жаңа мүмкіндіктер ұсынып, жеке бейімделген тапсырмалар арқылы оқу процесін тиімді етеді. Зерттеуде ChatGPT, Claude, және BingChat сияқты ЖИ чат-боттарының қолданылу әдістері қарастырылып, олардың тілдік дағдыларды дамытудағы рөлі талданады. Сонымен қатар, зерттеу ЖИ құралдарының интерактивті диалог құру, тілдік қателерді түзету және нақты уақыттағы кері байланыс беру сияқты артықшылықтарына назар аударады. Этика және деректердің құпиялылығы сияқты мәселелер де ескерілген. Нәтижелер ЖИ технологияларын қолдану сөйлеу тілін дамытудың тиімді жолы екенін және бұл әдістердің оқытудың сапасын арттыратынын көрсетеді. Бұл материал оқытушылар мен әдіскерлерге білім беру процесіне ЖИ-ді интеграциялауда пайдалы ұсыныстар береді.
Инклюзивті білім беру: Инновация. Тәжірибе. Қалыптастыру
Authors: Мамаева Ақмоншақ , Еркимбаева Айгерим
Published: January 2025

Бұл мақалада инклюзивті білім берудің инновациялық аспектілері, тәжірибелік қолданылу жолдары және оны қалыптастыру үдерісі талқыланады. Инклюзивті білім беру баршаға тең мүмкіндік беру және әрбір оқушының қажеттілігін ескеру мақсатында білім беру жүйесінде маңызды бағыттардың бірі ретінде қарастырылады. Мақалада инновациялық әдістер мен технологияларды қолдану арқылы ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды оқытудағы жаңа тәсілдер ұсынылған. Сонымен қатар, инклюзивті білім беруді жүзеге асыруда туындайтын қиындықтар мен оларды шешу жолдары қарастырылған. Зерттеу нәтижелері инклюзивті білім беру сапасын арттыруға және оның тиімділігін қамтамасыз етуге бағытталған практикалық ұсыныстарды ұсынады.
Оқушылардың ЖИ арқылы сыни ойлау қабілетін қалыптастыру: тәжірибелік ұсыныстар мен әдістемелер.
Authors: Тлепбаева Рыскул , Сәбит Зере
Published: January 2025

Бұл мақалада жасанды интеллектіні (ЖИ) оқушылардың сыни ойлау қабілетін дамытудағы әлеуеті қарастырылады. Қазіргі білім беруде сыни ойлау маңызды құзыреттілік болып табылады, ал ЖИ құралдарын интеграциялау бұл дағдыны тиімді жетілдіруге жаңа мүмкіндіктер ұсынады. Зерттеуде ChatGPT және басқа да ЖИ негізіндегі платформаларды қолдану арқылы оқушылардың аналитикалық және бағалау қабілеттерін дамытуға арналған тәжірибелік әдістер мен тәсілдер қарастырылады. ЖИ-дің проблемаларды шешу, дербес шешім қабылдау және дәлелді ойлау қабілеттерін ынталандырудағы рөліне ерекше назар аударылады. Сонымен қатар, мақалада этикалық мәселелер, деректердің құпиялылығы және оқыту процесінде ЖИ көмегі мен адамдық араласудың тепе-теңдігі секілді негізгі қиындықтар талданады. Тәжірибелік тәжірибеге сүйене отырып, зерттеу ЖИ құралдарын білім беру процесіне енгізу үшін жүйелі стратегияларды ұсынады, бұл оқушылардың сыни ойлау қабілетін дамытатын қызықты, интерактивті оқу ортасын құруға мүмкіндік береді. Қорытындылар ЖИ технологияларын қолдану оқушылардың ақпаратты талдау, синтездеу және бағалау қабілеттерін едәуір арттыра алатынын көрсетеді.
The future of artificial intelligence in BIM technologies.
Authors: Talgatkyzy Dilnaz
Published: January 2025

The integration of artificial intelligence (AI) with building information modelling (BIM) technologies is revolutionising the architecture, engineering and construction (AEC) industry. This article explores the transformative potential of AI-based solutions in BIM, focusing on their ability to improve design accuracy, automate processes and optimise construction workflows. Key advances include predictive analytics, generative design and sustainability modelling, which enable professionals to create smarter, more efficient and more sustainable buildings. By analysing emerging trends and challenges, this research highlights the important role of AI in shaping the future of BIM technologies and the wider digital transformation of the AEC sector. This article also explores the successful integration of artificial intelligence (AI) into architectural and urban planning projects, highlighting real-world examples of its application, demonstrating how AI enhances design efficiency, sustainability, and innovation in the built environment.
Использование искусственного интеллекта на уроках русского языка и литературы в целях повышения читательской грамотности обучающихся.
Authors: Сергазина Сарубал , Нумушева Роза
Published: January 2025

Статья посвящена исследованию использования искусственного интеллекта (ИИ) на уроках русского языка и литературы с целью повышения читательской грамотности обучающихся. В условиях цифровизации образования ИИ становится важным инструментом для персонализированного обучения, анализа текстов и улучшения навыков чтения и понимания литературы. Рассматриваются различные методы интеграции ИИ в образовательный процесс, такие как автоматизированные системы оценки уровня читательской грамотности, интеллектуальные репетиторы, а также приложения для тренировки навыков анализа текста.В статье выделены преимущества применения ИИ, включая повышение мотивации учащихся, индивидуализацию обучения и создание интерактивных заданий. Также анализируются возможные проблемы и вызовы, такие как необходимость подготовки преподавателей и обеспечение доступа к технологиям. Заключение подчеркивает, что грамотное использование искусственного интеллекта способствует формированию у школьников навыков критического мышления и глубокого восприятия литературных произведений, что в свою очередь способствует развитию читательской грамотности на высоком уровне.
Роль технологии обучения на уроках химии в формировании познавательных способностей учащихся.
Authors: Жалпанова Шолпан
Published: January 2025

В данной статье рассматривается роль современных образовательных технологий на уроках химии в развитии познавательных способностей учащихся. Особое внимание уделяется методам и подходам, которые способствуют формированию аналитического мышления, творческих навыков и способности решать проблемы через интерактивное обучение. Анализируются технологии визуализации химических процессов, виртуальные лаборатории и программное обеспечение для моделирования, которые делают обучение более наглядным и доступным. Также рассматриваются трудности внедрения технологий в образовательный процесс, такие как подготовка учителей и доступ к ресурсам. Исследование подтверждает, что использование технологий способствует повышению мотивации учащихся и улучшению их учебных результатов.
The development of functional literacy using artificial intelligence.
Authors: Dosmaganbetova Gulnur
Published: January 2025

This article explores the potential of artificial intelligence (AI) in fostering the development of functional literacy among students. Functional literacy, encompassing the ability to apply reading, writing, and analytical skills to real-life contexts, is crucial in modern education. AI tools offer personalized and interactive learning experiences, enabling students to engage with content more effectively and develop critical skills for problem-solving and decision-making. The study examines the application of AI-based technologies such as adaptive learning platforms, intelligent tutoring systems, and natural language processing tools in enhancing functional literacy. Challenges, including access to AI resources, teacher training, and ethical considerations, are also discussed. The findings highlight that integrating AI into educational processes can significantly improve functional literacy, making students more competent and prepared for real-world tasks.
Алаш арыстарының педагогикалық ұстанымдары және бүгінгі білім беру жүйесі
Authors: Кашкинова Акерке
Published: January 2025

Mақалада Алаш қайраткерлерінің педагогикалық қағидаттары мен олардың қазіргі білім беру жүйесіндегі маңызы зерттеледі. Алаш қозғалысы Қазақстан тарихындағы маңызды әлеуметтік-саяси құбылыс ретінде ұлттық бірегейлікті, білім мен интеллектуалдық дамуды басты назарға алды. Олардың білім беру философиясы оқушыларда сыни ойлау, азаматтық жауапкершілік және этикалық құндылықтарды қалыптастыруға бағытталды, бұл қазіргі заманның жылдам өзгерістеріне сәйкес келеді. Зерттеуде Алаш қайраткерлері ұсынған білім берудің негізгі тұжырымдамалары, оның ішінде инклюзивтілік, мәдени мұраға құрмет және тәуелсіз ойлауды дамыту қарастырылады. Мақалада осы қағидаттардың заманауи білім беру стратегияларымен, мысалы, білім алушыға бағытталған оқыту, құзыреттілікке негізделген білім беру және өмір бойы оқыту әдістерімен сәйкес келуі көрсетілген. Алаш педагогикалық қағидаттарын қазіргі оқу бағдарламаларына енгізу бойынша ұлттық бірегейлікті нығайту және оқушылардың сыни ойлау қабілетін дамыту мақсатында практикалық ұсыныстар беріледі. Сонымен қатар, тарихи білім беру қағидаттарын қазіргі заманға бейімдеу, мысалы, дәстүрлі құндылықтар мен жаһандық стандарттардың үйлесімін табу мәселелері талданады. Зерттеу нәтижелері Алаш қозғалысының білім беру мұрасын пайдалану Қазақстанның білім беру жүйесінің сапасы мен маңыздылығын арттыруға негіз бола алатынын көрсетеді.
Физика пәнінен 8-сынып оқушыларының сыни ойлау қабілетін дамытуда ЖИҚ қолданудың тиімділігі
Authors: Сұлтанхамит Назерке
Published: January 2025

Физика әлемнің ғылыми бейнесі туралы түсінік бере отырып, мектеп пәндері арасында ерекше орын алады. Ғылыми-техникалық прогрестің негізі ретінде физика ғылыми білімнің гуманистік мәнін көрсетеді, оның моральдық құндылығын атап көрсетеді және оқушылардың шығармашылық қабілеттерін қалыптастырады.Физикадағы Қашықтықтан оқытудың ерекшелігі-ол оқушыны іс-әрекеттің белсенді дамуы, өзін және күштерін тексеру, қызықты шығармашылық ізденістер мен қарым-қатынастарды іздеу, өз ісін таңдау және оны нақты нәтиже түрінде толықтыру үшін жағдайлар мен жағдайлармен таныстырады. Бұл оқушыға жаңа дағдыларды игеруге және бұрыннан барларын жақсартуға мүмкіндік береді. Бала сыртқы бақылаушы емес, іс жүзінде оқу, қарым-қатынас және жұмыс процесіне белсенді қатысады.
Жасанды интеллекті қолдану арқылы сабақ жоспарлаудың негізгі жолдары.
Authors: Нурманова Молдир , Әміртай Эльмира , Шиликбаева Арайлым
Published: January 2025

Бүгінгі білім беру саласында сабақты жоспарлау, әсіресе жасанды интеллекттің (ЖИ) пайда болуымен айтарлықтай өзгерді. ЖИ жоспарлау үдерісін жеңілдетіп қана қоймай, оқытудың жалпы тиімділігін арттырады. ЖИ көмегімен мұғалімдер оқушылардың әртүрлі қажеттіліктеріне байланысты саралап оқыту түрлерін оқыту үдерісіне енгізе алады. Біз бұл мақалада ЖИ-ні сабақ жоспарлауға қалай көмектесе алатынын, оның мақсаттарын және негізгі бағыттарын талқылаймыз. Мақала мұғалімдерге ЖИ-ны тиімді пайдалану арқылы сабақ жоспарлау процесін жақсартуға көмектеседі. Білім беру талаптарының өзгеруі оқу процесінде жаңашылдық пен шығармашылықты талап етеді. Оқыту мен оқуды қоса алғанда, күнделікті әрекеттерді өңдеуге көмектесу үшін білім беру саласындағы жасанды интеллект (ЖИ) дамуы, бұл зерттеудің мақсаты білім берудегі, әсіресе оқыту мен оқу процесінде жасанды интеллектті (ЖИ) зерттеу болып табылады. Бұл мақалада ЖИ бойынша жасалған зерттеулер қолданылды. Болашақта оқыту үдерісінде мұғалімдердің сабақ жоспарлау жұмыстары, оқушылардың қалыптастырушы бағалауы, жиынтық бағалау мен емтихандар тапсыру, білімдерін түсіндіру, әкімшілік есептерді жасау және басқа да жүйелі жұмыстарды ЖИ құрылғылар арқылы орындауға болады. Мұғалімдер энергияны көбірек үнемдей алады және роботтар жасай алмайтын табиғи интеллекті бар, сипаты мен сапасы жоғары алтын ұрпақты құру үшін жүйелі емес жұмысқа көбірек көңіл бөле алады. Технология тек жүйелі түрде жұмыс істейді және адамның бұйрықтары негізінде автоматтандырылады, ал адам санасы, әсіресе мұғалімдер жаңа білімді жеткізеді. Сондықтан ұстаздың зияты ешкімге ұқсамайды. Өнеркәсіптік революция ретінде пайда болған ЖИ адамның табиғи интеллектінің шығармашылық ақыл-ойының нәтижесі болып табылады.
Жасанды интеллект арқылы құрастырылған қалыптастырушы тапсырмалардың мысалдары.
Authors: Сейлбекова Меруерт , Кенжеғалиева Балнұр , Еркембек Бибигуль
Published: January 2025

Бүгінде ақпараттық технологиялардың қарыштап кеткен уақытында білім беруді оңтайландыру қажеттілігі күннен күнге туындап отыр.Мыңдаған ақпараттардың кеңістігінде, оқушының назарын сабаққа ден қоятындай етіп, ынталандыру үшін сапалы құрастырылған қалыптастырушы тапсырмалардың алатын орны ерекше. Қалыптастырушы тапсырмалар барлық оқыту процесінің негізгі іргетасы іспетті, мұқият құрастыруды әрі үнемі сабақ барысында жүзеге асырылуды қажет етеді.Оқушының жаңа сабаққа қатысты білімін қалыптастырып, маңызды мәліметтерді жинақтап, топтастыру, талдау мен бағалау, қорытындылау барысында тұтастай жаңа білімді оқушының жадында ұзағырақ сақталуы үшін қалыптастырушы тапсырмалар септігін тигізеді.Осы орайда, маңызды рөл әрине мұғалімнің тарапына түсетіні хақ. Мұғалімнің атқаратын қызметі кең болғандықтан, уақытты үнемдеуде жасанды интеллектіні қолдана отырып тапсырмаларды тиімді құрастыру- ұтымды шешім болып есептелінеді. Мақалада тапсырмаларды құрастыруға жеңілдік беретін жасанды интеллект құралдары сипатталынады. Сонымен қатар, аталған жасанды интеллект құралдарымен жасалған, сабақтарда қолданған қалыптастырушы тапсырмалардың мысалдары назарларыңызға ұсынылады. Зерттеудің фокус-топтары ретінде 10-12 сынып оқушылары таңдалды. Оқушылардың Қазақстан тарихы, Дүниежүзі тарихы, География пәндерінде жазған қалыптастырушы тапсырмалардың жауаптары көрсетіліп, талдау жасалған.Жасанды интеллектті қолдану заман талабы және де осындай игілікті білім беруде шебер ұштастыру арқылы оқыту үдерісі: ең алдымен оқушыға қызықты әрі өзекті болады, ал мұғалім тарапынан қарастырсақ, кәсіби шеберлігін шыңдауға ықпал етеді.
Жасанды интеллект менің көмекшім
Authors: Байшукаева Динара
Published: January 2025

Бұл мақалада ақпараттық технологиялардың жоғары деңгейлі саласы – жасанды интеллект (ЖИ) және оның қазіргі заман мұғалімінің қызметі мен бейнесіне әсері қарастырылады. Мақалада мұғалімдердің жасанды интеллектті оқу және оқыту процесін жақсарту үшін көмекші құрал ретінде қалай пайдалана алатыны туралы тұжырымдар келтірілген. Цифрландыру дәуірі білім беру саласына жаңа серпін мен жаңашылдық әкелуде, ал жасанды интеллектке негізделген оқу бағдарламалары бұл процесті тиімді әрі ыңғайлы етеді. Алайда, мектептерде жасанды интеллектті қолдану тәжірибесі жеткіліксіз болып отыр. Бұл орайда білім беру ұйымдары мемлекеттің қолдауымен мұғалімдерді даярлау курстарын ұйымдастырып, кабинеттерді жаңашыл технологиялармен жабдықтауы қажет. Жасанды интеллект дәуірінде мұғалімнің рөлі айтарлықтай өзгеруде. Мұғалімдер жаңа технологияларды қолдана отырып, білім беру процесін икемді әрі нәтижелі етеді. ЖИ оқытуды жақсартуға және білім сапасын арттыруға мүмкіндік берсе де, мұғалімнің орны толтырылмайтын маңызды рөлде қала береді.
Применение искусственного интеллекта на уроках русского языка и литературы с целью повышения качество знаний учащихся.
Authors: Қинашова Ақгүл
Published: January 2025

В статье рассматривается использование искусственного интеллекта (ИИ) на уроках русского языка и литературы. Мы анализируем основные возможности и преимущества внедрения ИИ в образовательный процесс, а также его влияние на повышение эффективности обучения. Описаны конкретные примеры использования ИИ для создания интерактивных заданий, анализа текстов и адаптации учебных материалов под индивидуальные потребности учащихся. Статья адресована педагогам, стремящимся интегрировать современные технологии в преподавание русского языка и литературы с целью улучшения качества образования и повышения мотивации школьников. В условиях стремительного развития технологий и их интеграции во все сферы жизни, образовательный процесс также претерпевает значительные изменения. Искусственный интеллект (ИИ) становится одним из ключевых инструментов, способных кардинально преобразовать методы преподавания и обучения. В частности, его применение на уроках русского языка и литературы открывает новые горизонты для повышения качества образования, улучшения учебных результатов и мотивации учащихся.
Жасанды интеллектге не байланысты болу керек?
Authors: Сартаева Айсауле
Published: January 2025

Бұл мақалада жасанды интеллектке (ЖИ) байланысты болуы тиіс негізгі бағыттар мен мәселелер талқыланады. ЖИ-дің заманауи технологиялар мен білім беру, денсаулық сақтау, экономика және қоғамның басқа салаларындағы ықпалы қарастырылады. Жасанды интеллекттің дамуы мен оны пайдаланудың этикалық аспектілері, сондай-ақ оның адам өміріне әсері туралы негізгі сұрақтар зерттеледі. Мақала зерттеушілер, педагогтар және саясаткерлер үшін ЖИ-ді тиімді қолдану мүмкіндіктерін анықтауға көмектеседі.
Жасанды интеллект білім саласында
Authors: Тагаева Анар
Published: January 2025

Жасанды интеллект (ЖИ) білім беру саласында төңкеріс жасап, оқыту мен оқудың жаңа тәсілдерін ұсынады. Бұл мақалада ЖИ-дің білім беру процесіндегі рөлі мен оның тиімділігін арттырудағы мүмкіндіктері қарастырылады. ЖИ оқушылардың қажеттіліктеріне бейімделген персонализирленген оқу бағдарламаларын ұсыну арқылы оқыту сапасын жақсартуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, автоматтандырылған бағалау, мәтіндерді талдау және интерактивті тапсырмаларды құру ЖИ-дің негізгі артықшылықтары болып табылады.Мақалада ЖИ-дің қолдану салалары, оның ішінде қашықтықтан оқыту, оқушылардың оқу жетістіктерін бақылау және инклюзивті білім беру процестеріндегі үлесі талқыланады. ЖИ технологиялары мұғалімдерге жүктемені азайтып, шығармашылық және стратегиялық мәселелерге назар аударуға мүмкіндік береді. Дегенмен, этикалық мәселелер мен технологиялық шектеулер ЖИ-ді білім беру жүйесіне енгізу барысында маңызды факторлар болып табылады. Бұл зерттеу ЖИ-дің білім беру саласындағы ықпалы мен болашағын тереңірек түсінуге бағытталған.
Вызовы и возможности искусственного интеллекта в инклюзивном образовании
Authors: Сағындық Айгерим
Published: January 2025

Инклюзивное образование направлено на учет разнообразия потребностей всех учащихся, включая детей с ограниченными возможностями, а также тех, кто сталкивается с трудностями в обучении. Искусственный интеллект (ИИ) сегодня становится важным инструментом для расширения возможностей доступа к качественному образованию. Современные технологии на основе ИИ способны адаптировать образовательный процесс под индивидуальные потребности каждого ученика, создавая персонализированные программы обучения и обеспечивая доступ к учебным материалам в удобной форме.Одним из ключевых направлений использования ИИ является автоматический анализ данных учебного процесса. Это позволяет педагогам оперативно реагировать на трудности, с которыми сталкиваются учащиеся, и корректировать свои методы преподавания. Кроме того, технологии автоматического перевода и виртуальные помощники значительно упрощают доступ к учебным материалам для многоязычных и международных студентов.Виртуальные помощники, такие как чат-боты, могут помочь учащимся с ограниченными возможностями, предоставляя мгновенную обратную связь и адаптированную поддержку. Эти инновации делают обучение более доступным, эффективным и инклюзивным, помогая преодолевать барьеры, связанные с физическими или когнитивными ограничениями. В условиях стремительного технологического прогресса ИИ становится неотъемлемой частью будущего инклюзивного образования, позволяя достигать новых высот в обучении.
STEAM бағытындағы білім беруде жасанды интеллекттің рөлі сыни ойлауды дамытуға негізделеді.
Authors: Санаева Гулмира
Published: January 2025

Бұл мақала STEAM бағытындағы білім беру саласында жасанды интеллекттің (ЖИ) қолданылуы арқылы сыни ойлау қабілеттерін дамыту мәселесін зерттейді. Қазіргі цифрлық қоғамның талаптары оқушылар мен студенттердің тек қана теориялық білім алуын емес, сонымен қатар, шығармашылық және аналитикалық ойлау қабілеттерін дамытуын қажет етеді. ЖИ технологиялары білім беру үрдісін бейімдеп, әр оқушының жеке қажеттіліктеріне жауап бере отырып, олардың сыни тұрғыдан ойлау қабілеттерін нығайтуға мүмкіндік береді. Мақалада STEAM бағытындағы білім беру аясында ЖИ технологияларын қолданудың практикалық артықшылықтары, мысалы, оқу тапсырмаларын автоматтандыру, симуляция мен модельдеу құралдарын пайдалану, оқушылардың прогресін мониторинг жасау сияқты аспектілері қарастырылады. Сонымен қатар, әлемдік тәжірибе мен нақты зерттеулер негізінде ЖИ-дің сыни ойлауға ықпал ететін тиімді әдістері мен тәсілдері талданады. Мақалада практикалық ұсыныстар беріліп, Қазақстандағы білім беру жүйесіне қатысты ұсыныстар қарастырылады.
Ағылшын тілі сабағында жасанды интеллектті қолдану оқыту тиімділігін арттырады.
Authors: Полатова Гүлбану
Published: January 2025

Бұл мақала ағылшын тілі сабағында жиі қолданылатын ЖИИ әдіс-тәсілдері мен заманауи технологияларын талдауға арналған. Білім беру үдерісінде инновациялық тәсілдерді пайдалану оқушылардың тіл үйрену тиімділігін арттырады. Ағылшын тілін үйретуде интерактивті әдістердің рөлі ерекше. Олардың ішінде ойын технологиялары, рөлдік ойындар, мультимедиа құралдары және топтық жұмыс әдістері оқушылардың белсенділігін арттыруда маңызды орын алады. Сондай-ақ, заманауи цифрлық ресурстар, мысалы, онлайн платформалар мен мобильді қосымшаларды пайдалану арқылы оқушылардың тыңдау, сөйлеу, жазу және оқу дағдыларын жетілдіруге мүмкіндік бар. Ағылшын тілі сабағында жиі қолданылатын әдіс-тәсілдер мен құралдар оқушылардың тілді меңгеру деңгейін жақсартуға бағытталған. Ағылшын тілі пәні тек сөздік қорды арттырумен шектелмей, мәдениетаралық коммуникацияны дамытуға да ерекше көңіл бөледі. Бұл сабақты тиімді өткізу үшін мұғалімдер дәстүрлі оқыту әдістерімен қатар инновациялық технологияларды да қолданады. Осыған орай, ағылшын тілі сабағында жиі қолданылатын тәсілдер мен әдістердің бірі – тілдік ойындар мен диалогтер, тыңдалым мен айтылым дағдыларын дамытуға арналған жаттығулар. Олар оқушылардың практикалық дағдыларын жетілдіруге септігін тигізеді. Сондай-ақ, грамматикалық құрылымдарды түсіндіру кезінде визуализация әдістері, мысалы, суреттер мен диаграммалар, оқушыларға материалды жеңіл меңгеруге көмектеседі. Ағылшын тілі сабағында тілдің барлық аспектілерін қамту үшін тыңдалым, айтылым, оқылым және жазылым дағдыларын бірге дамыту қажет. Осы мақсатта сабақтарда түрлі тыңдалым жаттығуларын жүргізу маңызды. Бұл оқушыларға ағылшын тіліндегі нақты мәтіндер мен диалогтарды түсінуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, оқушылардың сөйлеу қабілетін жетілдіру үшін оларды топтық жұмысқа тартып, жұптық немесе шағын топтарда пікір алмасуға үйрету маңызды. Технологиялық құралдардың да маңызы зор. Ағылшын тілін үйретуде аудио және бейнемазмұнды пайдалану оқушылардың тыңдалым дағдыларын жетілдіруге, сөйлеу қабілетін дамытуға ықпал етеді.
Мектеп оқушыларын тарих пәнінің емтиханына дайындаудаудағы ЖИ рөлі
Authors: Калиева Замира
Published: January 2025

Бұл мақалада мектеп оқушыларын тарих пәнінің емтиханына дайындауда жасанды интеллекттің (ЖИ) рөлі қарастырылады. Тарих пәні – оқушылардың тарихи деректерді талдай білу, тарихи процестер мен оқиғаларды түсіну дағдыларын қалыптастыруда маңызды пәндердің бірі болып табылады. Алайда, бұл пәнге дайындық барысында оқушылар көбінесе тек ақпаратты жаттап, оны жүйелі түрде қолдана алмайды. Жасанды интеллекттің білім беру саласында қолданылуы оқушылардың оқу процесін жетілдіріп, емтиханға дайындықты тиімді етуге мүмкіндік береді. Мақалада ЖИ технологияларының тарих пәнін оқытудағы ықпалы, оның оқушылардың оқу нәтижелерін жақсартудағы тиімділігі мен мүмкіндіктері қарастырылады. Сонымен қатар, тарих пәні бойынша емтиханға дайындықта ЖИ құралдарының қолданыс аясы, оқушының білім деңгейін бағалау және жеке оқу траекториясын құрудың артықшылықтары талданады.
Заманауи білім беру жүйесіндегі жасанды интеллект: бастауыш сыныпта қолдану тәсілдері.
Authors: Еркінбек Айгерім
Published: January 2025

Бұл мақалада заманауи білім беру жүйесінде жасанды интеллектіні (ЖИ) қолданудың бастауыш сыныпта білім беру процесін жетілдіруге тигізетін әсері қарастырылады. Жасанды интеллекттің білім беру жүйесіндегі рөлі, оның әдістемелік негіздері және балалардың оқу нәтижелерін жақсартуға бағытталған қолданылу тәсілдері талданады. Бастауыш сынып оқушыларының жеке ерекшеліктеріне қарай ЖИ жүйелерінің білім беру процесін қалай бейімдейтіні, оқытуды персонализациялау, оқу нәтижелерін бағалау және оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту мәселелері зерттеледі. Сонымен қатар, ЖИ құралдарының оқу үрдісінде мұғалімдер мен оқушылар үшін тиімділігін арттыру үшін қолданылу жолдары мен әдістері ұсынылады. Мақалада ЖИ технологияларының мүмкіндіктері мен қиындықтары, оларды бастауыш білім беру деңгейіне енгізудің артықшылықтары мен кемшіліктері талқыланған.
Бастауыш сыныптағы жасанды интеллекттің рөлі.
Authors: Акпарова Арай
Published: January 2025

Бұл мақалада жасанды интеллекттің бастауыш сыныпты басқару және оқушылардың мотивациясын арттырудағы рөлі қарастырылады. Жасанды интеллект құралдары сыныптық тәртіпті сақтау, оқушыларды ынталандыру, жеке оқу жолдарын құру және позитивті орта қалыптастыру сияқты аспектілерде тиімді қолдану жолдары талқыланады. Мұғалімдерге арналған нақты мысалдар арқылы жасанды интеллект технологияларының білім беру процесіне қосатын оң әсері түсіндіріледі. Мақала жасанды интеллекттің бастауыш сынып оқушыларының білім алу тәжірибесін жақсартып, олардың оқу процесіне белсенді қатысуын қамтамасыз етуге қалай көмектесетінін көрсетеді.Білім беру саласында жасанды интеллект технологияларының қарқынды дамуы оқу процесін жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік беріп отыр. Қазіргі білім беру саласында жасанды интеллект құралдарының қолданылуы білім беру процесін жақсартуға, оқушылардың мотивациясын арттыруға және сынып басқаруын жеңілдетуге мүмкіндік береді. Сыныпты басқару дегеніміз – мұғалімнің сыныптағы оқу және тәртіптік процестерді ұйымдастыруы мен бақылауын қамтамасыз етуге бағытталған әрекеттері мен стратегияларының жиынтығы. Бұл ұғым бірнеше маңызды аспектілерді қамтиды: Сабақ жоспарын құру және жүзеге асыру: Мұғалімдер оқу жоспарларын құрып, оны тиімді жүзеге асыру үшін сыныптағы уақытты дұрыс ұйымдастыруы керек. Бұл оқу мақсатына жетуді қамтамасыз етеді.
Жасанды интеллекттің білім беру саласындағы рөлі.
Authors: Тусупова Нургайша
Published: January 2025

Жасанды интеллект пен машиналық оқыту адам өмірінде маңызды рөл атқара отырып, бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу саласындағы болашақ зерттеулердің кең өрісін ашады. Бұл жұмыста жасанды интеллект пен машиналық оқытудың даму тарихы мен тенденциялары қарастырылды. Машиналық оқытудың негізгі алгоритмдері, принциптері және мәселелері талданды. Зерттеу браузер негізіндегі машиналық оқыту мәселесіне бағытталған, оның ішінде TensorFlow.js кітапханасын пайдалану арқылы қосымша әзірлеудің негізгі принциптері зерттелді.Жұмыстың нәтижесінде тұрғын үй құнын бағалау үшін болжамды модель құрылып, бастапқы деректер талданды. Зерттеу браузер негізіндегі машиналық оқытудың төмен энергия тұтыну, әмбебап қолжетімділік және деректер қауіпсіздігі сияқты артықшылықтарын көрсетіп, оның болашағы зор екенін дәлелдеді.
«Айқап» журналындағы отаршылдыққа наразылық тақырыбындағы өлеңдер
Authors: Әбдіқалық Күнімжан , Шамшадинқызы Ақнұр
Published: January 2025

«Айқап» журналы қазақ баспасөз тарихында алар орны ерекше. Бұл мақалада «Айқап» журналына жарияланған отаршыл патша құрығынан елді қалайша аман сақтап қалу туралы күрделі де ірі мәселелерді көтеруімен бағалы болды. 1911-1915 жылдар аралығында бұл журанал арқылы Алаш зиялыларының  заманның ығымен отырықшылыққа бет бұрған қазақтардың өкініші арқылы бір жағынан көшпелі қазақтың ата салты уағыздалса, бір жағынан келген келімсектердің озбырлығы шынайы сипатталған журнал болды. Сонымен қатар, бұл мақалада «Айқапта» жарияланған мақалаларды талдау отырып, астарлы мәндерін ашып, сарапта жасалынды. Газет бетінде жарық көрген әр автордың өлеңдеріндегі астардың мәні мен мақсаты толық талданды.
Функционалдық сауаттылықты дамытуда ЖИ мүмкіндіктері
Authors: Бижанова Гульнара
Published: January 2025

Бұл мақалада функционалдық сауаттылықты дамытуда жасанды интеллекттің (ЖИ) мүмкіндіктері қарастырылады. ЖИ технологиялары оқу процесін жекелендіруге, білім алушылардың танымдық қабілеттерін арттыруға және оқу нәтижелерін жақсартуға мүмкіндік береді. Мақалада ЖИ-дың негізгі құралдары, олардың функционалдық сауаттылықты дамытудағы рөлі мен тиімділігі талданған. Сонымен қатар, ЖИ-ды қолданудың заманауи тәсілдері мен педагогикалық мүмкіндіктері сипатталады. ЖИ-дың білім беру саласына енгізілуі оқушылардың сыни ойлау, талдау және мәселелерді шешу дағдыларын жетілдіруге ықпал етеді.
Бастауыш білім берудегі ЖИ технологиялары
Authors: Тулегенова Гаухар
Published: January 2025

Бұл мақалада бастауыш білім беру жүйесінде жасанды интеллект (ЖИ) технологияларын қолданудың тиімділігі мен маңыздылығы қарастырылады. ЖИ құралдары білім беру процесін жекелендіруге, оқушылардың танымдық қабілеттерін арттыруға және олардың білім алу сапасын жақсартуға бағытталған. Мақалада ЖИ технологиялары арқылы оқыту әдістерінің инновациялық аспектілері, сонымен қатар олардың бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық және сыни ойлау дағдыларын дамытудағы рөлі талданады. ЖИ-дың білім беру саласындағы заманауи үлгілері оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыруға және олардың оқу нәтижелерін жақсартуға ықпал етеді.
Бастауыш сыныпта жылдам оқуды дамыту жолдары
Authors: Шошабаева Сандуғаш
Published: January 2025

Бұл мақалада бастауыш сынып оқушыларының жылдам оқу дағдыларын дамыту жолдары қарастырылады. Жылдам оқу әдістері оқушылардың мәтінді қабылдау, түсіну және есте сақтау қабілеттерін жақсартуға бағытталған. Мақалада тиімді әдістер, соның ішінде интерактивті жаттығулар, ойын элементтері және визуалды материалдарды пайдалану арқылы оқушылардың оқу дағдыларын дамыту мәселелері талданады. Сонымен қатар, жылдам оқу дағдыларын қалыптастырудың білім беру процесіндегі маңызы және оның оқушылардың жалпы білім деңгейіне тигізетін әсері сипатталады.
Бастауыш сынып білім алушыларының «Жұмбақтар сандығы» элективті курсы арқылы фyнкционaлды cayaттылығын арттырудың өзектілігі
Authors: Nyshanbayev Nurbolat
Published: January 2025

Бұл мақалада бастауыш сынып білім алушыларының функционалдық сауаттылығын арттыру мақсатында «Жұмбақтар сандығы» элективті курсының рөлі қарастырылады. Аталған курс арқылы оқушылардың танымдық қабілеттерін дамытуға, шығармашылық және логикалық ойлау дағдыларын жетілдіруге бағытталған тиімді әдістер сипатталады. Жұмбақтар арқылы оқыту оқушылардың тілдік сауаттылығын арттырып қана қоймай, олардың пәнге деген қызығушылығын арттырады. Сонымен қатар, функционалдық сауаттылықты қалыптастыруда элективті курстың білім беру процесіндегі маңызы айқындалған.
«Жамбыл облысының киелі-қасиетті жерлер географиясын» оқытудың өзектілігі
Authors: Малаева Сымбат
Published: January 2025

Бұл мақалада Жамбыл облысының киелі-қасиетті жерлерінің географиясын оқытудың маңыздылығы қарастырылады. Өңірдің тарихи-мәдени мұрасын зерттеу оқушылардың патриоттық сезімін оятып, туған жеріне деген құрметін арттыруға ықпал етеді. Киелі жерлер туралы білім беру арқылы оқушылардың танымдық қызығушылығы мен мәдени құндылықтарды бағалауға деген қабілеті дамиды. Мақалада оқыту әдістері мен білім беру мазмұнының ерекшеліктері сипатталып, киелі жерлердің ұрпақ тәрбиесіндегі рөлі талданады.
Бастауыш сынып оқушыларын оқытуда инновациялық тәсілдер: тәжірибе мен мүмкіндіктер
Authors: Мадиева Алия
Published: January 2025

Бұл мақалада бастауыш сынып оқушыларын оқытудағы инновациялық тәсілдер мен олардың білім беру жүйесіндегі маңыздылығы қарастырылады. Оқыту процесінде қолданылатын заманауи әдістер оқушылардың танымдық қабілеттерін арттырып, шығармашылық және сыни ойлау дағдыларын дамытуға ықпал етеді. Мақалада оқыту тәжірибесінде интерактивті технологияларды, жобалық оқыту әдістерін және ойын элементтерін қолданудың тиімділігі талқыланған. Инновациялық тәсілдер оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттырып, олардың оқу нәтижелерін жақсартуға мүмкіндік береді.
«Ықтималдықтар теориясы мен комбинаторика элементтері» қолданбалы курсын оқыту туралы
Authors: Нуралиева Айнур
Published: January 2025

Бұл мақалада ықтималдықтар теориясы мен комбинаторика элементтері бойынша қолданбалы курсты оқытудың маңыздылығы мен әдістемесі қарастырылады. Курс студенттердің логикалық ойлауын, мәселелерді шешу дағдыларын және математикалық талдау қабілеттерін нақты өмірлік мысалдар арқылы дамытуға бағытталған. Теориялық ұғымдарды практикалық тапсырмалармен біріктіру арқылы студенттердің деректерді талдау және интерпретациялау қабілеті жетілдіріледі. Сондай-ақ, мақалада осы күрделі тақырыптарды оқушылар үшін қолжетімді және қызықты етуге бағытталған инновациялық оқыту әдістері мен стратегиялары сипатталған.