bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Sausage meat product enriched by jida
Authors: Kassymova M. K. , Alibekov R. S. , Orymbetova G. E. , Azimova S. T.
Published: October 2024

The development strategy aimed at creating the independence of the use of our raw materials by domestic meat producers is currently achieving the following goals: building modern production facilities and introducing new primary and processing technologies; expanding the assortment of meat products. The scientific research works carried out during the development of technology for the production of meat products by replacing a certain amount of beef or chicken with vegetable raw materials are important. Production of meat products based on these raw materials allows effective use of local raw materials, production of functional products and expansion of the range of meat products. The purpose of the study is to consider the features of the production technology of sausage meat product enriched with jida. The article presents the processing of the meat product production technology by enriching its composition with raw materials of vegetable origin - jida powder and the analysis of the mineral content of the finished product. The research work was carried out at the "Food Engineering" department of the M. Auezov South Kazakhstan University and at the "Construction and Biochemical Materials" regional test laboratory of engineering profile. Raster electron microscope (REM) and inductively coupled plasma mass spectrometry (ICP-MS) methods were used to determine the amount of mineral substances in meat products - sausage. The specialty of this work is the technology of product production using vegetable raw materials to enrich the content of meat products - sausages with minerals. Vegetable raw material - jida powder, by using it in the production of functional meat products, enriches the mineral content of meat products, and also by replacing a small part of meat raw materials, contributes to increasing the yield of the product. Jida powder is a vegetable raw material that is soluble in cold water and rich in dietary fiber, vitamin C, flavonoids and organic acids and does not cause losses in the production of food product. Jida powder production technology consists of: cleaning berries from dust and impuri[1]ties (passing them through a sorting fan); crushing (optimal duration of berry crushing in the IV-1 crusher τ= 52-65 sec, rotation speed of the working body 12000 rpm); drying (dry in the sun for fruits with a high sugar content).
Research of coloristic properties of textile materials dyed with natural dyestuff
Authors: Sabyrkhanova S. Sh. , Yeldiyar G. K. , Bitlisli B. O. , Abzalbekuly B. , Sarybayeva E. E.
Published: October 2024

The development of an environmentally friendly technology for dyeing textile materials for various purposes implies the modification of technological processes by using less harmful consumables, namely, dyes of plant origin. Dyes of plant origin have biological decomposability and the most friendly to human nature, and many of them also have a complex of antibacterial and medicinal properties. The purpose of this work is to study the colorimetric properties and develop mathematical models of the obtained dyes based on natural herbs. Extracts of dyes for dyeing textile materials are obtained from the peel of onions, walnut shell, tansy and hypericum with the addition of the following modifying components: aluminum-potassium alum or copper sulfate. The study of the coloristic properties of the obtained dyes was carried out using the Konica Minolta CM-3600d device in the color coordinates 360-700 nm. The results of the study showed the high efficiency of the use of modifying additives in the composition of dyes on the quality of coloring of textile materials. Based on the results of coloristic studies, regression equations and mathematical models describing the effects of staining depth and color reflection on the intensity of tissue coloring are constructed. Due to the active extraction of natural dyes and expanded color shades, the introduction of natural dyes into the textile industry is an urgent task. The introduction of developed natural dyes with modifying additives will improve the hygienic properties of products and increase the environmental friendliness of the finishing process.
ҚАЗАҚРЕСМИ-ІСКЕРИ СТИЛІ: СИПАТТАМАСЫ, СТАНДАРТТЫ ТІЛДІК БІРЛІКТЕРДІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ МЕН МАЗМҰНЫ
Authors: Алдаш А. , Сейдамат Ә.
Published: October 2024

Қоғамның коммуникативтік кеңістігінде қазақ тілінің өміршеңдігін сақтау, бәсекеге қабілетін арттыру, қолданыс аясын одан әрі ұлғайту стратегиясы қазіргіЖаңа Қазақстан кезеңінде сындарлы түрде жалғасып келеді. Бұл ретте тіл саясатын оңтайлы жүзеге асыруда әдеби тіл жүйесіндегі тармақтарды әрбір стильдің ерекшеліктерін кешенді қарастырудың және жеке-дара талдаудың маңызы зор.Қазіргі кезеңде қазақ тілінде ресімделетін ресми құжаттар мен іс қағаздарының (директивтік, әкімшілік-басқарушылық, құқықтық, дипломатиялық қатынастар жөніндегі құжаттар мен іс қағаздары) көлемі барынша ұлғайды.Осыған орайқазіргі қазақ ресми-іскерлік стилінің жүйелі-кешенді, құрылымдық-мазмұндық сипаттамасын қараудың өзектілігі мынадай факторлармен байланысты:а) қазақ әдеби тілінің функционалдық стильдерінің қатарында ресми-іскер истиль – сыртқы лингвистикалық факторларға байланысты құрылымдық сипаттамасы мен мазмұны, стилистикалық айырымбелгілері толық айқындалмаған салалардың бірі; б) ресми мәтіндер әдеби тілдің лексикалық құрамына тән динамикалық процестерді зерттеу үшін эмпирикалық материалды таңдауда негізгі дереккөзге айналады.Зерттеу жұмысының мақсаты –қазіргі қазақ ресми-іскери стилінің құрылымдық-мазмұндық сипаттамасын, стилистикалықайырым белгілерінайқындау. Қазіргі қазақ ресми-іскери стилі мәтіндеріне тән басым үдерістерді анықтауәрімәтін тұтастығына тән сипаттарды айқындау мақсатында жинақтау, іріктеу, түсіндіру, жүйелі-құрылымдық, синхронды сипаттау, синтездеу, қорыту әдістеріқолданылды. Зерттеу жұмысының нәтижесіндеқазақ ресми-іскери стилі мәтіндерінің тұтастығын анықтайтын құрылымдық-мазмұндық ерекшеліктері – ақпарат сапасын анықтайтын тілдік бірліктер, коммуникативтік сапаны анықтайтын тілдік бірліктер анықталды.Ресми-іскери стильдің барлық үлгілерін жинақтап, қазақ тілінің табиғи заңдылықтарына сәйкес стилдік байлаулы белгілері жүйеленген, емле және тыныс белгілері біріздендірілген, кодификацияланған формалды тілдік модельдерін жасау қажеттілігі айқындалды.Зерттеу жұмысы қорытындысының практикалық негізі іс жүргізу үлгілерінің архитектоникасына тән лексика-грамматикалық құрылым жүйесі қазақ тілі бойынша кәсібибілім берудің, орта және жоғары білім беру жүйесінде ғылым мен техника саласында мемлекеттік тілді меңгерудің негізгі, беделді көзі болып табылады.Ресми құжаттарды қазақ тілінде жүргізу қоғам мүшелерінің мемлекеттік тілді меңгерудегі саналы ұстанымын қалыптастыруға оң әсер етеді.
НАЦИОНАЛЬНЫЕ ОСОБЕННОСТИ ПОЛИТИЧЕСКОГО ДИСКУРСА
Authors: Наурызбайқызы Г. , Садирова К.Қ.
Published: October 2024

Данная статья посвящена рассмотрению политического дискурса, в частности национальных особенностей выступлений политиков разных стран. Чтобы убедить общественность в целях говорящего, политические речи, несомненно,формируются в определенном культурном и социальном контексте. Цель исследования –понимание национальных особенностей, характерных для политического дискурса в различных странах. Опираясь на речи политиков, автор сделал попытку проследить взаимодействие между политическим и национальным дискурсами. Основные направления и идеи: в ходе исследования были рассмотрены взгляды на проблему с опорой на известные статьи и работы авторов в научной литературе, был проведён дискурсивный анализ материалов исследования.Научная значимость работы определяется тем, что сочетание различных подходов к дискурсивному анализу способствуетполноценной интерпретации рассматриваемых выступлений. Практическая значимость исследования определяется тем, что полученные результаты могут быть применены в дальнейших этнолингвистических исследованиях.Методологию исследования национальных особенностей политического дискурса представляет собой дискурс-анализ, который позволяет получить более обширное и всестороннее понимание феномена политического дискурса в различных национальных и политических контекстах.В статьепредставлен анализ речей и выступлений политиков (Касым-Жомарта Токаева, Терезы Мэй, Дональда Трампа и Ангелы Меркель), с цельюопределитьихнациональные особенности. В результате анализа выявлены общие черты в речах и в выступлениях указанных политиков, где они подчеркивают важность национальной идентичности, политических амбиций и культурных ценностей. Выводы исследования помогли понять мировоззрение и приоритеты политиков, их речей, выступлений и деятельности. Проведенное исследование о национальных особенностях политического дискурса представляет ценность как для политических деятелей, так и для научного сообщества.
ҚАЗАҚ ЖӘНЕ АҒЫЛШЫН ТІЛДЕРІНДЕГІ «АСПАН» КОСМОНИМІНІҢ ЛИНГВОМӘДЕНИ СЕМАНТИКАСЫ ЖАЙЫНДА
Authors: Снабекова М.М.
Published: October 2024

Мақалада қазақ және ағылшын тілдеріндегі «Аспан» космонимінің лексика-семантикалық ерекшелігі, мағыналық-тақырыптық топтары көрсетіледі. Осыған орай, зерттеудің мақсаты –қазақ және ағылшын тілдеріндегі «Аспан» космонимін когнитивтік аспектіде зерттеуге негізделеді. Семантикалық, лингвомәдени, ішінара этимологиялық талдау әдісі арқылы қазіргі қолданыста жүрген атаулардың мағынасын жаңғыртып халықтың астрономиялық білім негізін таныту. «Аспан» -адамзатқа ортақ астрономиялық атаулар әлемі, алайда әр ұлт осы ортақ әлемді өзінше көріп-біліп, өзінше түсінеді, өз ұлттық әлемінің тілдік бейнесін жасайды. Әр ұлттың ерекшелігін оның тілі арқылы танып-түсіну қазіргі тілдік коммуникацияның маңызды мәселесі болып табылады. Сол себепті, алдымен, қазақ тіліндегі «аспан» космонимінің түр-түс мәнді семантикалық ерекшеліктерін сипаттау; екіншіден, ағылшын тіліндегі «аспан» ұғымының түр-түс мәнді семантикалық ерекшеліктерін сипаттау және туыс емес тілдердегі «аспан» космонимінің лингвомәдени ерекшеліктерін салғастыра зерттеу міндеттері қойылды. Зерттеудің жетекші идеясы –«Аспан» жүйесіне енетін атаулар тереңіндегі қазақ және ағылшын мәдениеті өкілдерінің өмір сүру дағдысы, тыныс-тіршілігінің, тарихының куәсісаналу себебін анықтау. Кіріспе бөлімде антропоөзекті бағыт зерттеулеріне сәйкес тіл мен мәдениет сабақтастығыұлт мәдениетінің әр кезеңіндегі көріністерін бойына жинақтаған терең мазмұнды тілдік қабаттары жайындағы зерттеулерді сараптау негізінде дәйектелді. Негізгі нәтижелер есте жоқ ескі замандарда пайда болғантуыс емес қазақ және ағылшын тілдеріндегі «Аспан» космониміне қатысты нақты лингвомәдени бірліктерді талдау арқылы алынды. Қазақ және ағылшын тілдеріндегі «Аспан» космонимінің семантикалық ерекшелігін танытуға қатысты ізденістерден туындайтын нәтижелер ономастиканың кенжелеу қалыптасып келе жатқан саласы -космонимиканың антропоөзекті бағытта дами түсуіне теориялық, практикалық тұрғыда маңызды ықпал етеді. Семасиология, лингвомәдениеттану салалары бойынша тың пайым жасауға мүмкіндік береді. Осыған орай, зерттеудің құндылық деңгейі айқындалады. Зерттеу нәтижелерін этнолингвистика, лингвомәдениеттану, ономастика т.б. салалар бойынша зерттеулерде, дәрістер мен практикалық сабақтарда, сөздіктер, мәтіндер құрастыруда қосымша дерек ретінде пайдалануға болады.
COMPREHENSIVE ANALYSIS OF HISTORICALAND TRANSLATION DISCOURSE OF ABAI
Authors: Abisheva K. , Karimova K. , Nurmanov A. , Seidakhmetova R.
Published: October 2024

The purpose of this scientific article is to study the significance of Abai as a historical precedent figure and to analyze his historical and translational discourses from a scientific perspective. The main aim of the research is to uncover the essence of Abai's discourse, conduct a comprehensive analysis, and determine his significant contribution to the historical development of the country and the field of translation studies. The research also aims to assess the level of precedence associated with Abai's name and his writings. This research makes a significant contribution by presenting Abai's translational discourse as a historical-literary discourse, characterized by adherence to the historical context and cultural specificity. Recognizing Abai's work as a product of a historical personality, the research reflects the features and characteristics of the historical era. The study employs a comprehensive approach, including discursive-historical, cognitive-discursive, and pragmatic-communicative methodologies, supplemented by sociological survey methods. This approach allows for a thorough analysis of Abai's discourse, identifying and describing the extralinguistic, cognitive, pragmatic, and linguistic-stylistic components of his historical discourse. Asa result of the research, an in-depth analysis of Abai's translational discourse was conducted, shedding light on its historical nature and determining its level of precedence. The results obtained not only provide valuable insights into Abai's discourse but also significantly contribute to the development of the theory of historical discourse and translation studies. This study contributes to the development of the theory of historical discourse and translation studies, thereby expanding knowledge of cultural and linguistic dynamics in a historical context. The practical significance of the research lies in its ability to deepen the understanding of Abai's contribution to the historical process and the field of translation studies. By studying Abai's discourses, researchers and scholars can gain valuable information about the historical context and the impact of his works on society and the theory of translation.
MULTICOMPONENCE AS A STRUCTURAL PECULIARITY OF MILITARY TERMS IN FOREIGN MASS MEDIA INTO RUSSIAN TRANSLATION
Authors: Morugova Ye. A. , Zhaparova A. Zh.
Published: October 2024

This article delves into the important analysis of the structural peculiarities of multicomponent military terms, a topic of increasing importance due to the need to describe professional objects and concepts, identify complex ideas, and unearth new dimensions of the studied phenomena. The prevalence of multicomponent terminology in foreign mass media resources underscores its significance in the media landscape. The purpose of the article is to explore the structural characteristics of multicomponent military terms extracted from mass media sources, providing a Russian translation. We also seek to identify the primary formulas and constituent components of these terms. By doing so, we hope to contribute to a better understanding of how English military terms can be formed and the development of a terminological dictionary that will include the latest examples of multicomponent military terms. The scientific novelty of the research lies in its focus on a particular and specialized domain of terminological studies, which will help to comprehend the challenges associated with understanding the structural and semantic features of multicomponent military terms, their word formation and constituent components frequently used in their structural models. The results obtained can also serve as a foundation for other fields of terminology.The research methodology is a combination of different research methods, such as the method of continuous sampling, component analysis, and word-formation analysis, which are used to analyze the selected material, and the quantitative approach helps to deal with the numerical data. The systematized examples of multicomponent military terms, categorized into two-, three-, and four-component terms and compound terms with hyphenated spelling, are accompanied by the corresponding translation. The findings of this research will equip translators, researchers, and practitioners with a deeper understanding of the challenges and strategies involved in analyzing the structural models of multicomponent military terms, thereby enhancing their professional capabilities.
ҰЛТТЫҚ ТАНЫМ МЕН ПОСТМОДЕРНИСТІК ДИСКУРС САБАҚТАСТЫҒЫ (А.КЕМЕЛБАЕВАНЫҢ «ТЫРНАҚ» ӘҢГІМЕСІ БОЙЫНША)
Authors: Абдуллина А.Б.
Published: October 2024

Зерттеу мақалада тәуелсіздік жылдарынан кейінгі қазақ прозасында қалыптасқан постмодернизм бағыты қарастырылған. Мақаланың мақсаты А.Кемелбаева шығармашылығын постмодернизм дискурсы аясында талдап, қазақ прозасындағы жаңашылдықтарды анықтау. Зерттеу мақаланың ғылыми және практикалық маңызы қазақ әдебиетіндегі постмодернизм бағытының дамуымен байланысты. Қазіргі қазақ әдебиетіндегі шағын прозалық жанрларды интермәтінділік тұрғысынан талдауға жол ашады, сондай-ақ салыстырмалылық тұрғыдан зерделеу жұмыстың тәжірибелілігін арттырады. Зерттеу методологиясы қазақ прозасындағы автор трансформациясы, оқырманмен ойын, интертекстуалдылық, симулякр образдарының интерпретациялануымен байланысты. А.Кемелбаеваның «Тырнақ», Т.Әсемқұловтың «Бекторының қазынасы» туындылары герменевтикалық әдіс арқылы талданып, шығармалардың ерекшеліктері анықталды. Зерттеуде Т.Прохорова еңбегіндегі В.С.Малаховтың пікірі, В.Курицын, В.Руднев, Ә.Қодар, С.Қасқабасов, Ж.Жарылғаповтың постмодернизм жайлы көзқарастары негізге алынды. Симулякр жайлы О.Бычкова, Г.Сәулембек пікірлері қарастырылды. Қазақ прозасындағы жаңашылдық Г.Орда зерттеуі негізінде айқындалып, жалпыадамдық құндылықтар Н.Худайбергенов зерттеуі негізінде талданды. Герменевтикалық әдіс арқылы А.Кемелбаеваның «Тырнақ» әңгімесінде интертекстуалдылық, оқырманмен ойын сынды постмодернизм құралдары анықталды. Сонымен бірге туындыдағы детективті сипат, интеллектуалдық сұхбат элементтері айқындалды. Зерттеу мақаланың негізгі құндылығы қазақ әдебиетіндегі постмодернизм бағытының қоғам сипатын бейнелеудегі қызметін анықтаумен байланысты. Симулякр образы, симуляция құбылысы талданып, прозадағы негізгі қызметі анықталды. Шығармада симулякр образының негізгі қызметі қоғам кемшіліктерін әшкерелеу екені жан-жақты талданды. Зерттеуде постмодернистік жаңашылықтар проза поэтикасындағы өзгерістер, көркемдік-эстетикалық құндылықтар, шығармашылық еркіндік, авторлық кредо, авторлық позиция, сонымен бірге авторлардың жазудың жаңа құралдары мен әдістерін қалыптастыру арқылы қазақ прозасын жаңа деңгейге көтереді. Осы негізден ХХІ ғасырдағы қазақ қаламгерлерінің постмодернистік әдебиеттегі мифтік таным, мифтік сана негізінде терең зерттеу нысанына айналып отыр. Постмодернистік мәтіндерге идеялық-эстетикалық жүйелер, моральдық құндылықтар тән. Бұндай постмодернистік мәтіндерге тән ерекшеліктер А.Кемелбаева «Тырнақ» шығармасында анықталып, талданды.
Тау-кен өндіру саласындағы объектілердегі кәсіби тәуекелді бағалау жөніндегі халықаралық тәжірибені талдау
Authors: Курманов А.М. , Бекмагамбетов А.Б. , Едильбаева Л.И. , Сабидуллина А.Е.
Published: October 2024

В статье рассмотрен международный опыт по управлению профессиональными рисками в горнодобывающей отрасли, а также методология оценки рисков на рабочих местах, разработанная Международным Советом по горнодобывающей и металлургической отрасли (International Council on Mining and Metals – ICMM)1. Подход, предложенный ICMM, является простым и последовательным алгоритмом пошаговых действий для выявления пробелов в существующих мерах контроля риска. Компании-члены ICMM внедряют в свою деятельность принципы и руководства ассоциации, что позволяет им быстрыми темпами создавать безопасные условия труда на предприятиях отрасл

Мақалада тау-кен өндіру саласындағы кәсіби тәуекелдерді басқару жөніндегі халықаралық тәжірибе, сондай-ақ Тау-кен өндіру және металлургия саласы жөніндегі халықаралық кеңес (International Council on Mining and Metals – ICMM) әзірлеген жұмыс орындарындағы тәуекелдерді бағалау әдіснамасы қаралды. ICMM ұсынған тәсіл тәуекелді бақылаудың қолданыстағы шараларындағы олқылықтарды анықтау үшін қадамдық әрекеттердің қарапайым және дәйекті алгоритмі болып табылады. ICMM-ге мүше компаниялар өз қызметіне қауымдастықтың қағидаттары мен басшылығын енгізеді, бұл оларға сала кәсіпорындарында қауіпсіз еңбек жағдайларын тез қарқынмен жасауға мүмкіндік береді

The article considers international experience in managing professional risks in the mining industry, as well as the methodology for assessing risks in the workplace, developed by the International Council on Mining and Metals (ICMM). The approach proposed by ICMM is a simple and consistent step-by-step algorithm to identify gaps in existing risk controls. ICMM member companies implement the principles and guidelines of the association, which allows them to quickly establish safe working conditions at the enterprises of the industry
2013-2022 жж. аралығындағы Ақтөбе өңірінің тау-кен металлургия саласындағы жарақаттануды талдау
Authors: Уахитова Б.Т. , Тайжигитова М.М. , Нурбосынова Г.С. , Саитгалиев Р.Р.
Published: October 2024

Статья посвящена исследованию производственного травматизма в горно-металлургической отрасли Казахстана на примере Актюбинского завода ферросплавов (АЗФ) и Донского горно-обогатительного комбината (ДГОК) за период с 2013 по 2022 годы. В работе рассматриваются ключевые аспекты системы безопасности труда на этих предприятиях, включая использование современного оборудования, обучение персонала и контроль над соблюдением норм безопасности. Исследование включает анализ данных о несчастных случаях с использованием статистических методов, включая коэффициенты частоты, тяжести, общего травматизма и смертности. Полученные результаты подчеркивают необходимость дальнейшего усовершенствования системы безопасности для сокращения числа производственных несчастных случаев и повышения общей безопасности труда в отрасли

Мақала 2013-2022 жылдар аралығындағы Ақтөбе ферроқорытпа зауыты (АФЗ) және Дөң байыту комбинаты (ДКБК) мысалында Қазақстанның тау-кен металлургия саласындағы өндірістік жарақаттануды зерттеуге арналған. Жұмыста осы кәсіпорындардағы еңбек қауіпсіздігі жүйесінің негізгі аспектілері, соның ішінде заманауи жабдықты пайдалану, қызметкерлерді оқыту және қауіпсіздік ережелерінің сақталуын бақылау қарастырылады. Зерттеуге жиілік, ауырлық, жалпы жарақат және өлім коэффициенттерін қоса алғанда, статистикалық әдістерді пайдалана отырып, жазатайым оқиғалар туралы деректерді талдау кіреді. Нәтижелер өндірістік жазатайым оқиғалардың санын азайту және саладағы жалпы еңбек қауіпсіздігін арттыру үшін қауіпсіздік жүйесін одан әрі жетілдіру қажеттілігін көрсетеді

The article is devoted to the study of occupational injuries in the mining and metallurgical industry of Kazakhstan on the example of the Aktobe Ferroalloy Plant (AZF) and the Don Processing Plant (DGOC) for the period from 2013 to 2022. The paper examines key aspects of the occupational safety system at these enterprises, including the use of modern equipment, staff training and monitoring compliance with safety standards. The study includes the analysis of accident data using statistical methods, including coefficients of frequency, severity, total injury and mortality. The results highlight the need for further improvement of the safety system to reduce the number of industrial accidents and improve overall occupational safety in the industry
Analysis of the impact of drum apparatus operating parameters on dust and pollutant emissions into the atmosphere
Authors: Есенов М.К. , Раматуллаева Л.И. , Волненко А.А. , Ивахнюк Г.К.
Published: October 2024

Бұл мақалада саптаманың екі түрінде де барабанды материалмен толтыру коэффициенті құрылғыдағы салқындатқыш жылдамдығының жоғарылауымен төмендейтіні анықталды. Тәуелділік диаграммалары жылдамдықтың жоғарылауымен кептіру материалының тығыздығына қарамастан толтыру коэффициенті төмендейтінін көрсетеді. Материалды жүктеуге қарай көлбеу барабанды орнатқан жағдайда, барабанның айналу жиілігі N жоғарылаған кезде толтыру коэффициенті жоғарылайтыны көрсетілген. Дәл осындай жағдайларда, бірақ барабанды төменге еңкейткенде, кері байланыс байқалады. Зерттеулерде материалдар мен әдістер қарастырылып, кептіру процесінің математикалық моделі жасалды. Эксперименттік нәтижелер бойынша, барабанды материалмен толтыру коэффициенті және материал бөлшектерінің болу уақыты барабанның көлбеу бұрышына, айналу жылдамдығына, салқындатқыштың жылдамдығына және саптама тиімділігіне байланысты анықталды

In this paper, it was found that in both types of nozzles, the material fill factor of the drum decreases with increasing cooling rate in the device. The dependence diagrams show that as speed increases, the fill factor decreases, regardless of the density of the drying material. It is shown that in the case of installing an inclined drum, as the material is loaded, the filling coefficient increases when the drum rotation speed N increases. Under the same conditions, but when the drum is tilted towards the descent, feedback is observed. In the research, materials and methods were considered, and a mathematical model of the drying process was created. According to the experimental results, the drum filling coefficient with material and the residence time of material particles depend on the drum’s inclination angle, rotation speed, coolant speed, and nozzle efficiency

В этой статье было обнаружено, что в обоих типах насадки коэффициент заполнения барабана материалом уменьшается с увеличением скорости охлаждения в устройстве. Диаграммы зависимости показывают, что с увеличением скорости коэффициент заполнения уменьшается независимо от плотности сушильного материала. Показано, что в случае установки наклонного барабана по мере загрузки материала коэффициент наполнения увеличивается, когда частота вращения барабана N увеличивается. В тех же условиях, но при наклоне барабана к спуску, наблюдается обратная связь. В исследованиях рассмотрены материалы и методы, создана математическая модель процесса сушки. По экспериментальным результатам было определено, что коэффициент заполнения барабана материалом и время нахождения частиц материала зависят от угла наклона барабана, скорости его вращения, скорости теплоносителя и эффективности насадки
Study of stepwise gravity beneficiation of refractory old ore
Authors: Аскарова Г.Е. , Мамырбаева К.К. , Шаутенов М.Р. , Бегалинов А.Б.
Published: October 2024

Зерттеу мақсаты болып Васильков алтынқұрамды кенін тиімді гравитациялық байыту сұлбасын жасау болып табылды. Физика-химиялық талдаулармен алтынның мөлшері 3,2 г/т, оның 1,81 г/т кен құрамында сап алтын түрінде, қалғандары арсенопирит, пиритпен және аз мөлшерде бос минералдармен байланысқан күйлерінде кездесетіндігі анықталды. Дисперстік талдау нәтижелері бойынша алтын негізінен ірі және өте ұсақ кластарда таралғаны, сәйкесінше 41,70 және 27,08% құрайтындығы анықталды. Рационалды құрамды есептеу нәтижесінде -40+20, -20+10 және -10+5 мм ірілік кластары үшін гравитациялық байыту индекстері есептелді: 0,62; 0,66; 0,70; 0.06. Үш сатылы гравитациялық байыту сұлбасымен алтынқұрамды кенді байыту нәтижесінде алтынның жалпы концентраттағы шығымы 7,04%, бөліп алу дәрежесі 49,19% болатын концентрат алынды

The purpose of the research was the intensification and development of the gravity enrichment scheme of the Vasilkov gold-bearing ore using a hydraulic concentrator. Physico-chemical research has established that the amount of gold in the ore sample is 3.2 g/t, of which 1.81 g/t of ore is in the form of fine-grained free gold, the rest – in the form of associated with arsenopyrite, pyrite and an insignificant amount – a bare rock with minerals. According to the results of the dispersion analysis, it was established that gold is mainly distributed in large and very small fractions, in the amount of 41.70 and 27.08%, respectively. The calculated enrichment index for size classes -40+20, -20+10 and -10+5 mm is equal to: 0.62; 0.66; 0.70; 0.06. As a result of the three-stage gravity enrichment scheme, the concentrate was obtained with a total yield of gold in the concentrate of 7.04%, and the degree of extraction was 49.19%

Целью исследования явилась интенсификация и разработка гравитационной схемы обогащения Васильковской золотосодержащей руды с использованием гидроконцентратора. Физико-химическими исследованиями установлено, что количество золота в пробе руд составляет 3,2 г/т, из них 1,81 г/т руды находится в виде мелкозернистого свободного золота, остальное – в связанном виде с арсенопиритом, пиритом и незначительное количество – с минералами пустой породы. По результатам дисперсионного анализа установлено, что золото преимущественно распределено в крупных и в очень мелких фракциях, в количестве 41,70 и 27,08% соответственно. Рассчитаны индексы обогащения для классов размера -40+20, -20+10 и -10+5 мм и они равны соответственно: 0,62; 0,66; 0,70; 0,06. В результате трехстадийной гравитационной схемы обогащения получен концентрат с общим выходом золота в концентрат 7,04%, со степенью извлечения 49,19%
Жомарт 2 кенішінің геомеханикалық жағдайларын талдау
Authors: Бахтыбаев Н.Б. , Альжанов Р.Х. , Халикова Э.Р. , Ефремова С.С.
Published: October 2024

Статья посвящена изучению механических свойств руды и вмещающих пород, начиная со стадии разведки, рудника Жомарт II. Все накопленные данные проанализированы и сведены в таблицу. Представлены определения природного напряженного состояния массива и нарушенность массива разломами, в связи с чем приведены условия целесообразности заложения горных выработок при проектировании горных работ. В статье отражены сведения о нарушенности массива трещинами, а именно количество и процентное содержание крутопадающих, наклонных и пологих трещин; создана 3D геомеханическая блочная модель трещиноватости массива для прогноза нарушенности массива руды и непосредственной кровли. Произведена оценка жесткостей руды и вмещающей толщи пород для расчетов нагруженности целиков и процессов перераспределения горного давления при повторной разработке. Оценка сделана по скоростям упругих продольных и поперечных волн

Мақала Жомарт II кенішінің барлау кезеңінен бастап кеннің және негізгі жыныстардың механикалық қасиеттерін зерттеуге арналған. Барлық жинақталған деректер талданады және кестеге келтіріледі. Массивтің табиғи кернеу күйінің анықтамалары және массивтің ақаулармен бұзылуы ұсынылған, осыған байланысты тау-кен жұмыстарын жобалау кезінде тау-кен қазбаларын салудың орындылығы шарттары келтірілген. Мақалада жарықтар массивінің бұзылуы туралы ақпарат, атап айтқанда тік құлаған, көлбеу және жұмсақ жарықтардың саны мен пайызы көрсетілген; кен массивінің және тікелей шатырдың бұзылуын болжау үшін массивтің жарылуының 3D геомеханикалық блок моделі жасалды. Кеннің қаттылығын және тау жыныстарының сыйымдылығын бағалау, қайта игеру кезінде тау қысымын қайта бөлу процестері мен бүтіндердің жүктемесін есептеу үшін жүргізілді. Бағалау серпімді бойлық және көлденең толқындардың жылдамдығымен жасалады

The article is devoted to the study of the mechanical properties of ore and host rocks, starting from the exploration stage of the Jomart II mine. All accumulated data has been analyzed and tabulated. Definitions of the natural stress state of the massif and the disturbance of the massif by faults are presented, in connection with which the conditions for the expediency of laying mining workings in the design of mining operations are given. The article reflects information about the disturbance of the massif by cracks, namely the number and percentage of steeply falling, inclined and shallow cracks; A 3D geomechanical block model of the fracturing of the massif has been created to predict the disturbance of the ore massif and the immediate roof. The hardness of the ore and the host rock thickness was estimated to calculate the loading of the pillars and the processes of redistribution of rock pressure during re-mining. The estimation is based on the velocities of elastic longitudinal and transverse waves
Graded pseudo weakly prime spectrum of graded topological modules
Authors: Al-Shorman Tamem , Bataineh Malik , Bolat Melis , Ersoy Bayram Ali
Published: October 2024

In this study, we introduce graded pseudo weakly prime submodules of G-graded R-modules, which are an extension of graded weakly prime ideals over G-graded rings. On the graded spectrum of graded pseudo weakly prime submodules, we investigate the Zariski topology. Different aspects of this topological space are investigated, and they are linked to the algebraic properties of the G-graded R-modules under study.
Some results on weaker forms of starn-CCC, weakly Lindelöf and starn-DCCC spaces
Authors: Cruz-Castillo Ricardo , Ramírez-Páramo Alejandro , Tenorio Jesús F.
Published: October 2024

In this paper we provide some general results about topological spaces X which satisfy starn- P , weakly starn- P and almost starn- P, for  P∈ { κ ᴄᴄ , W κ L , ᴅ κ ᴄᴄ } , where κ is an infinite cardinal number. The particular cases when κ = ω , P  ∈ { ᴄᴄᴄ , weakly Lindelöf , ᴅ ᴄᴄᴄ } are obtained. Furthermore, for the same classes of spaces defined by such P, by applying Erdős-Radó's theorem and using the rank l-diagonal notion, we establish some cardinal inequalities.
k-spaces of non-domain-valued geometric points
Authors: Goswami Amartya
Published: October 2024

The aim of this paper is to study the topological properties of algebraic sets with zero divisors. We impose a subbasic topology on the set of proper ideals of a k-algebra and this new “k-space” becomes a generalization of the corresponding Zariski space. We prove that a k-space is T0, quasi-compact, spectral, and connected. Moreover, we study continuous maps between such k-spaces. We conclude with a question about the construction of a sheaf of k-spaces similar to affine schemes.
On the hyperspaces of meager and regular continua
Authors: Camargo Javier , Ordoñez Norberto , Ramírez Diego
Published: October 2024

Given a metric continuum X, we consider the collection of all regular subcontinua of X and the collection of all meager subcontinua of X, these hyperspaces are denoted by D(X) and M(X), respectively. It is known that D(X) is compact if and only if D(X) is finite.In this way, we find some conditions related about the cardinality of D(X) and we reduce the fact to count the elements of D(X) to a Graph Theory problem, as an application of this, we prove in particular that | D ( X ) | ∉ { 2,3,4,5,8 , 9 } h t ) for any continuum X. Also, we prove that D(X) is never homeomorphic to ℕ . On the other hand, given a point p ∈ X , we consider the meager composant and the filament composant of p in X, denoted by MXp  and FcsX(p), respectively, and we study some relations between MXp and FcsX(p) such as the equality of them as a subset of X. Also, we construct examples showing that the collection Fcs ( X ) = { FcsX ( p ) : p ∈ X } can be homeomorphic to: any finite discrete space, the harmonic sequence, the closure of the harmonic sequence and the Cantor set. Finally, we study the contractibility of M(X); we prove the arc of pseudo-arcs, which is a no contractible continuum, satisfies that its hyperspace of meager subcontinua is contractible, given a solution to an open problem.  Also, we rise open problems.
Existence of fixed points of large MR-Kannan contractions in Banach Spaces
Authors: Anjum Rizwan , Abbas Mujahid , Waqar Akram Muhammad , Radenović Stojan
Published: October 2024

The purpose of this paper is to introduce the class of large MR-Kannan contractions on Banach space that contains the classes of Kannan, enriched Kannan, large Kannan, MR-Kannan contractions and some other classes of nonlinear operators. Some examples are presented to support the concepts introduced herein. We prove the existence of a unique fixed point for such a class of operators in Banach spaces.
Automatisierungstechnik: Clever abgefüllt
Authors:   Damian Maslowski
Published: October 2024

Zur Automatisierung seiner neuenAbfüllmaschinen für Getränkekartons nutztder Verpackungsspezialist Elopak IO-Linkals Basistechnologie. Entschieden hat ersich dabei für die Ethernet- undNetzwerkkomponenten von Turck, dieFlexibilität sowie eine einfache Verdrahtungund durchgängige Integration in dasProfinet Engineering gewährleisten.
Antriebstechnik: Industriegetriebe - eine Erfolgsgeschichte
Authors:   Andrea Balser
Published: October 2024

SEW-Eurodrive, Anbieter von Antriebs- und Automatisierungstechnik, bewegtseit mehr als 90 Jahren zahlreiche Anwendungen in den unterschiedlichstenBranchen. In die Schwerindustrie – beispielsweise das Bauwesen, den Bergbauoder in Zementwerke – liefert das Bruchsaler Unternehmen seit den 1990erJahren auch besonders leistungsstarke Großgetriebe. Ein Rückblick undAusblick auf zukünftige Entwicklungen.
Antriebstechnik: Konstante Kraft von Anfang bis Ende
Authors:   Simone Dauer
Published: October 2024

Innovative Verpackungslösungen sind derzeit gefragt.Deshalb entwickelt Smartpac ihre Verpackungsmaschinen für exible Packsto e permanent weiter. Mit im Einsatz: kompakteDauerschlup upplungen von Mayr Antriebstechnik.
Mini-Wellenfedern in der Medizintechnik: Räume optimieren und Kollisionen vermeiden
Authors:   Marco Sturm
Published: October 2024

Medizintechnische Baugruppen sind oft feinmechanische odermechatronische Meisterwerke, bei deren Konstruktion alle Räume optimalauszunutzen und Kollisionen zwischen Einzelteilen unbedingt zu vermeidensind. Der Einsatz der Miniatur-Wellenfedern aus dem Smalley-Sortiment vonTFC kann hierbei wertvolle Dienste leisten. Denn sie haben Durchmesser vonnur wenigen Millimetern und beanspruchen signi kant weniger axialen undradialen Bauraum als konventionelle Runddrahtfedern.
Special Mechatronik: Lasersysteme punktgenau einrichten
Authors:   Stefan Niermann
Published: October 2024

Vonjan Technology ist Spezialist für Komponenten von Lasersystemen. Imhauseigenen Applikationslabor wird die Positionierung der Laserkomponentenexakt eingestellt. Für die erforderliche Genauigkeit und Stei gkeit sorgen einSpindel-Linearmodul mit Schrittmotor und eine Steuerung von Igus.
Special Mechatronik: Mit dem richtigen Know-How zur richtigen Positionierlösung
Authors:   Philipp Fleig
Published: October 2024

Sowohl einfache Verstellaufgaben als auch komplexeMehrachssysteme lassen sich mit Linearachsen umsetzen. Dochob ein Spindel-, ein Direkt- oder ein Zahnriemenantrieb zumEinsatz kommt, hängt von der jeweiligen Aufgabe ab – zumBeispiel ob das Gewicht der Bauteile, die Dynamik oder etwa diePräzision die Hauptrolle spielt.
Toward Transpersonal Innovation in Technology: Integrating Transpersonal Theory and Praxis into the Process of Innovation
Authors: Harrison Sari D.
Published: October 2024

Today’s technology is understood to be responsible for unintended consequences such as increased loneliness and polarization, technology addiction, and reduction in focus. Responses to these consequences include regulation, discussion of technology’s negative impacts in books and other media, and the creation of methods to help individuals resist its pull. This paper explores how technology can evolve by integrating transpersonal theory and praxis. It suggests a scale of innovation and defines transpersonal innovation as creating products that intentionally further human psychospiritual development and are in the best interest of humanity, all beings, and the Earth. This level of innovation can be achieved by adapting transpersonal methods to the process of developing technology, choosing and incorporating transpersonal product values, and measuring product impact qualitatively. For transpersonal innovation to flourish, systemic changes must be made, including transformative professional education programs.
Cost Management Evolution in Building Projects: A Review of Innovations and Challenges
Authors: AJAYI Tajudeen Olawale , DARAMOLA Opeyemi Titi , Adhuze Olasunmbo Omobolanle
Published: October 2024

Cost management in building construction is critical for project success and sustainability. This review synthesises findings from fifty-seven journal articles published between 2013 and 2023, offering vital insights for the industry. It identifies prevalent practices and challenges, such as budget forecasting, cost control methods, risk management, and integrating advanced technologies like Building Information Modelling (BIM). The study emphasizes the importance of stakeholder collaboration and effective communication in mitigating cost overruns. More importantly, it equips practitioners with actionable strategies to achieve this, providing a roadmap for successful cost management. The narrative review method provides a comprehensive overview of the evolution and current trends in cost management, empowering practitioners and researchers to improve cost efficiency in building projects. The findings highlight the need for continuous improvement in cost management strategies and motivate practitioners to commit to this, ensuring successful project delivery within budget constraints.
Do creative companies pay higher wages? Micro-level evidence from Bangladesh
Authors: Sazib Hossain  , Tawhid Akon  , Hasna Hena
Published: October 2024

The study investigates the correlation between research and development (R&D) and training and development (T&D) investments in creative companies in Bangladesh. It aims to understand the economic benefits of fostering a creative corporate environment, as well as its impact on employee wages. We collected data from a sample of companies in Bangladesh, which included expenditures and employee wages. We used multiple regression models to control for potential confounding factors. The findings reveal a positive correlation between R&D investments and employee wages. Companies that allocate more resources to R&D tend to pay higher wages due to the development of new products and processes, enhanced employees' skills, and the attraction of talented and skilled employees. T&D investments also lead to increased productivity and efficiency, which in turn boosts the company's financial performance. Additionally, T&D can improve employee morale and job satisfaction, leading to lower turnover rates and a more stable workforce..
Keywords:  Bangladesh, Creative companies, Employee wages, Higher wages, R&D and T&D, Development, Investments.
Developing a green economy towards sustainability: Research in Vietnam in the context of digital transformation
Authors: Tran Dinh Trinh  , Vu Thi Huong
Published: October 2024

In recent years, the Party and State have paid great attention to promoting green economy, circular economy and sustainable development. Thereby, many policies have been issued to orient economic development towards sustainability, environmental protection, climate change adaptation, improving investment quality and efficiency, and focusing on attracting high-quality projects. However, in reality in Vietnam, the trend of green economic development is only at the starting point, the green economic development process is still lacking in synchronization and facing barriers in terms of capital, human resources, science and technology resources... In the face of environmental and social consequences, from developing the brown economy, countries have gradually shifted to a green economy - an economy that cares about happiness, social justice and the environment in addition to economic goals. Vietnam is no exception to this trend. Green economic development has been of interest to the Party and the State since the early years of the Doi Moi period and has achieved certain successes. However, the construction of a green economy in Vietnam still faces many limitations due to many reasons, such as: lack of capital resources, labor quality, science and technology level not meeting requirements... This poses synchronous and long-term solutions with each specific step towards a green economy. The article reflects the current situation and solutions for green economic development in Vietnam.
Keywords: Sustainability, Green Economy, Digital Transformation.
Current state of tourism services for tourists: a study in Hanoi City, Vietnam
Authors: Nguyen Minh Tuan  , Pham Van Hien
Published: October 2024

Assessing tourist satisfaction has become a hot topic for tourism research in recent years. Many studies have shown that improving tourist satisfaction not only has a positive impact on service providers and destination reputation, but also increases tourist loyalty, lowers price elasticity, lowers future transaction costs, and increases production efficiency (Chen et al., 2012; Nguyen Trong Nhan et al., 2014). Some other studies have also shown that improving tourist satisfaction will stimulate word-of-mouth advertising (Ekinci, 2004; Gonzalez et al., 2007; cited by Chen et al., 2012). Therefore, assessing tourist satisfaction is very important, it helps to find out the existing problems, limitations or strengths of service quality from the perspective of tourists, thereby finding solutions to contribute to improving the ability to provide better and better services. Hanoi as the capital, the economic - political - social center of Vietnam. Therefore, the tourism - hotel industry not only attracts tourists but also diplomatic, business and economic - political - social event participants. Hanoi has great potential for tourism - hotel with hundreds of famous landscapes, historical and cultural relics, traditional craft villages, festivals. In terms of natural tourism resources, Hanoi is famous for Huong Tich as "Nam Thien De Nhat Dong". A series of lakes such as West Lake, Hoan Kiem Lake, Dong Mo, Suoi Hai, Quan Son, not to mention the potential of mineral water resources. Hanoi also has many scenic spots around the foot of Ba Vi mountain, creating branded eco-tourism resorts such as Ao Vua, Vua Ba, Khoang Xanh, Suoi Tien, Thac Da, Thac Nga, Ba Vi National Park, etc.
Keywords: Satisfaction, Tourists, Service Quality.
Examining Personal Values Influence on Purchase of Green Foods in Egypt: Sustainability-Based Perspective
Authors: RAYAN Anfal A. , EBEID Ahmed Y. , MOHAMED Mahmoud F.
Published: October 2024

The study aimed to examine the green food purchase behavior in Egypt. Considering the theory of planned behavior (TPB), the study tested the impact of personal values (egoistic, altruistic, and bio-spheric), intention to pay a premium, and green food availability on green food purchase behavior. In addition, the study tested the impact of green food availability as a moderator between green food purchase intention and green food purchase behavior. A total number of 366 survey questionnaires were collected online from customers who buy green food in Egypt. The data were analyzed by structural equation modeling to test the research hypotheses using Smart PLS 4.0. The findings showed that biospheric values positively influenced green food purchase behavior, while egoistic and altruistic values don’t have that significant impact. Additionally, the willingness to pay more for readily available green food options increased eco-friendly purchasing behavior. However, green food availability as a moderator does not significantly impact the green food intention-behavior relationship. Nonetheless, the study supported the TPB by showing that positive attitudes towards green food successfully translate into the intention and the act of purchasing it. This study tried to explain green food purchase behavior in Egyptian society from a holistic perspective. It provided insight for marketers to help them understand customer behavior and build suitable strategies for green food purchases.
ASSESSMENT OF DISTRIBUTION SYSTEM CONSIDERING PRODUCTION AND CONSUMPTION WASTE BASED ON REMOTE SENSING DATA AT THE TERRITORY OF PAVLODAR CITY
Authors:   Toraigyrov University, Kabdolla M. , Bakhbaeva S. , Kalieva A. , Arynova Sh.
Published: October 2024

On this article we introduced the results of research on distribution and accumulation of production and consumption waste in the territory of Pavlodar, namely, to identify impromptful landfills (unauthorized disposal). The impromptful landfills were identified using a space monitoring method. This work was carried out jointly with JSC «NC «Kazakhstan Gharysh Sapary». Space monitoring was brought into action by a remote sensing system for layers of the earth’s surface. Space images were obtained from satellite KazEOSat-1, which include a number of indicators, characterizing impromptful landfills – area, date and time, types of waste (authorized, unauthorized, going beyond boundaries of the authorized) and license boundaries of domestic and industrial waste landfills. As a result of the research and analysis on the data obtained, we concluded that there are more unauthorized landfills in the eastern part of Pavlodar than in the western part. In future, it is necessary to strictly observe the measures for their timely liquidation.