Συγκριτική μελέτη εκτίμησης της βοσκοϊκανότητας ημιορεινών, ορεινών και υπαλπικών λιβαδιών της περιφερειακής ενότητας Φλώρινας
Authors: Κοΐδου Μαρία 
Published: September 2021

Η εργασία αυτή είχε ως στόχο την εκτίμηση της εποχιακής μεταβολής της παραγωγής, της βοσκοϊκανότητας και της θρεπτικής αξίας της βοσκήσιμης ύλης των ημιορεινών, ορεινών και υπαλπικών λιβαδιών της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας, σε δύο συνεχόμενες περιόδους βόσκησης. Για τις μετρήσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν επίγειες μετρήσεις, εργαστηριακές αναλύσεις προσδιορισμού της χημικής σύστασης της λιβαδικής παραγωγής, καθώς επίσης χρήση και ερμηνεία δορυφορικών φωτογραφιών. Η δειγματοληψία υπαίθρου πραγματοποιήθηκε τα έτη 2015 και 2016 από το Μάρτιο μέχρι και το Νοέμβριο. Η συλλογή των δειγμάτων πραγματοποιήθηκε από 30 πειραματικούς κλωβούς (10 κλωβοί ανά υψομετρική ζώνη). Ακολούθησε απομάκρυνση της νεκρής φυτομάζας, των ανεπιθύμητων από τα ζώα λιβαδικών φυτών και τέλος απομάκρυνση των φυτικών τμημάτων των προηγούμενων ετών, επιτυγχάνοντας έτσι την καθαρή ετήσια παραγωγή (βοσκήσιμη ύλη). Τα δείγματα ζυγίστηκαν, ξηράνθηκαν στους 65 °C, αλέστηκαν και αναλύθηκαν για Αζωτούχες Ουσίες (ΑΟ), NDF, ADF, λιγνίνη, ολική ενέργεια (ΟE), πεπτή ενέργεια (ΠE), συγκεντρώσεις Ca και P και in vitro πεπτικότητα της ξηρής ουσίας (IVDMD). Η μέγιστη τιμή της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης στα λιβάδια της ημιορεινής, ορεινής και υπαλπικής ζώνης, διέφερε χρονικά εντός του ιδίου έτους, χωρίς ωστόσο να διαφέρει μεταξύ των δύο ετών δειγματοληψίας. Με τη χρήση της τηλεπισκόπησης, δημιουργήθηκαν χρωματικοί χάρτες, στους οποίους απεικονίζεται η μηνιαία και η κατά υψομετρική ζώνη μεταβολή της βοσκήσιμης ύλης των λιβαδιών της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας. Με τη βοήθεια των χαρτών αυτών δίνεται η δυνατότητα πρόβλεψης της μεταβολής της παραγόμενης βοσκήσιμης ύλης και ο καθορισμός της κατάλληλης περιοχής και εποχής για τη βόσκηση των ζώων με απώτερο στόχο τη μείωση της βοσκοφόρτωσης και την αειφόρο εκμετάλλευση των βοσκοτόπων. Η βοσκοϊκανότητα των λιβαδιών της περιοχής μελέτης ακολούθησε την ίδια πορεία με την παραγωγή βοσκήσιμης ύλης, καθόλη τη διάρκεια της περιόδου βόσκησης και στα δύο έτη. Η περιεκτικότητα σε ΑΟ ήταν επαρκής για την κάλυψη των απαιτήσεων συντήρησης των μικρών μηρυκαστικών και βοοειδών έως τον Απρίλιο και το Μάιο στα ημιορεινά και ορεινά λιβάδια, ενώ θα μπορούσε να καλύψει τις παραπάνω απαιτήσεις στα υπαλπικά λιβάδια από τον Μάιο μέχρι τον Ιούνιο και Αύγουστο, αντίστοιχα. Η περιεκτικότητα της βοσκήσιμης ύλης σε NDF, ADF και λιγνίνη, αυξήθηκε με την πάροδο της αυξητικής περιόδου των λιβαδικών φυτών σε όλες τις κατηγορίες λιβαδιών. Η in vitro πεπτικότητα της ξηρής ουσίας της βοσκήσιμης ύλης επηρεάστηκε σημαντικά (p<0,001) από το μήνα κοπής, την υψομετρική ζώνη και τις αλληλεπιδράσεις τους. Η βοσκήσιμη ύλη των υπαλπικών λιβαδιών εμφάνισε υψηλότερη περιεκτικότητα σε πεπτή ενέργεια σε σύγκριση με τα ημιορεινά και ορεινά λιβάδια. Τα αγροτικά ζώα, που βόσκουν στα λιβάδια της περιοχής μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες τους σε ΠΕ μόνο κατά τους 2-3 πρώτους μήνες κάθε έτους στα ημιορεινά και ορεινά λιβάδια και τους δύο πρώτους μήνες στα υπαλπικά λιβάδια. Από την άποψη των ανόργανων στοιχείων, το ασβέστιο ήταν επαρκές για να καλύψει τις απαιτήσεις των βοοειδών και των προβάτων, που βόσκουν κατά τη διάρκεια της περιόδου μελέτης, ενώ απαιτείται συμπληρωματική χορήγηση φωσφόρου, ιδίως μετά τον Ιούνιο. Ο προσδιορισμός της παραγόμενης βοσκήσιμης ύλης και της θρεπτικής της αξίας είναι σημαντικοί παράμετροι για την επίτευξη της βέλτιστης παραγωγικότητας των βόσκοντων ζώων και της ευζωίας τους, ενώ παράλληλα η γνώση αυτή καθιστά δυνατή την ορθολογική διαχείριση των λιβαδιών.