Εξέταση της ολοκλήρωσης των αγορών χρήματος και κεφαλαίου σε οικονομίες μετάβασης
Authors: Συλλιγνάκης Εμμανουήλ 
Published: January 2014

Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά δύο σημαντικά θέματα που άπτονται της διαδικασίας οικονομικής ολοκλήρωσης δέκα χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΚΑΕ) (ήτοι της Βουλγαρίας, της Εσθονίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβενίας, της Σλοβακίας, της Δημοκρατίας της Τσεχίας) στα πλαίσια της ένταξης τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αφορούν (α) την ανάλυση της ολοκλήρωσης των αγορών των μετοχών κάθε χώρας με τις υπόλοιπες καθώς και με αυτές της ευρωζώνης και των ΗΠΑ ώστε να αναδειχθούν τα κανάλια μέσα από τα οποία οι αγορές κεφαλαίου θα βοηθήσουν την οικονομική ανάπτυξη τους, καθώς επίσης να διαμορφωθούν οι κατάλληλες επενδυτικές πολιτικές μέσω της θεωρίας του “παγκόσμιου διαχωρισμού του χαρτοφυλακίου” και (β) τις συναλλαγματικές διευθετήσεις των χωρών αυτών στα πλαίσια της Συνθήκης του Μάαστριχτ και την άριστη συναλλαγματική ισοτιμία του νομίσματος της κάθε χώρας ως προς το Ευρώ με σκοπό την χάραξη της νομισματικής πολιτικής για την μελλοντική εισδοχή κάθε χώρας στην Ζώνη του Ευρώ. Ο βαθμός ολοκλήρωσης και συσχέτισης των αγορών της ΚΑΕ, τόσο μεταξύ τους όσο και σε σχέση με τις ανεπτυγμένες αγορές της Ε.Ε. και των ΗΠΑ εκτιμήθηκε με τη χρήση μιας σειράς οικονομετρικών μεθοδολογιών που διασφαλίζουν την ορθότητα και την ευρωστία των αποτελεσμάτων. Τα αποτελέσματα φανερώνουν ότι οι υπό εξέταση αγορές της ΚΑΕ είναι μερικώς ολοκληρωμένες ενώ οι χρηματοοικονομικοί δεσμοί με τις διεθνείς χρηματαγορές (Γερμανία, ΗΠΑ) αυξήθηκαν με την έναρξη της διαδικασίας προσχώρησης στην Ε.Ε. Επιπλέον, με βάση τα αποτελέσματα της εκτίμησης των δυναμικών συσχετίσεων υπό συνθήκη (DCC) παρατηρείται σημαντική αύξηση της συσχέτισης των περισσότερων αγορών της ΚΑΕ με τις αγορές της δύσης στη διάρκεια της κρίσης στην Ρωσία. Επιπλέον, η εκτίμηση των υποδειγμάτων εναλλαγής φάσεων (SWARCH), φανέρωσε ότι οι αγορές της ΚΑΕ παρουσίασαν ασυνήθιστα μεγάλη μεταβλητότητα κατά τη διάρκεια της κρίσης στις αγορές της Ασίας και της Ρωσίας την περίοδο 1997-1998. Η εκτίμηση των συναλλαγματικών ισοτιμιών ισοροπίας γίνεται με τη χρήση του νομισματικού υποδείγματος ως θεωρητικού πλαίσιου καθώς και των εναλλακτικών μεθοδολογιών BEER και PEER. Η εφαρμογή της μεθοδολογίας της συνολοκλήρωσης φανέρωσε την ισχύ του νομισματικού υποδείγματος σε όλες τις περιπτώσεις. Η εκτίμηση των υποδειγμάτων BEER και PEER φανέρωσε ότι οι συναλλαγματικές ισοτιμίες της Εσθονίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Σλοβακίας και της Σλοβενίας, βρίσκονται κοντά στην ισοτιμία ισορροπίας. Αντιθέτως, το ποσοστό απόκλισης από την ισοτιμία ισορροπίας είναι σημαντικό στις περιπτώσεις των χωρών της Βουλγαρίας, της Ουγγαρίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας και της Τσεχίας. Τέλος, η εκτίμηση του υποδείγματος MS-VECM φανέρωσε ότι σε περιόδους με καθεστώτα σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών, οι θεμελιώδεις μεταβλητές (προσφορά χρήματος, επίπεδο εισοδήματος, επιτοκιακή διαφορά) είναι αυτές που συμβάλλουν κυρίως στην επαναφορά στην μακροχρόνια ισορροπία, ενώ αντίθετα σε περιόδους ελεύθερης διακύμανσης των συναλλαγματικών ισοτιμιών η επαναφορά στην μακροχρόνια ισορροπία συμβαίνει κυρίως, εάν όχι πλήρως, μέσω κινήσεων στις ονομαστικές συναλλαγματικές ισοτιμίες.