The treatment of history in Austrian-Hungarian state primary school textbooks for Bosnia and Herzegovina
Authors: Pejić Oliver 
Published: December 2018

The treatment of history in Austrian-Hungarian state primary school textbooks for Bosnia and HerzegovinaFollowing the Austrian-Hungarian occupation of Bosnia and Herzegovina, the new authorities introduced an interconfessional school system aimed at educating children in the spirit of Bosnian-Herzegovinian provincial and Habsburg civic patriotism. Existing South Slavic textbooks, containing numerous texts that were offensive to Muslims, proved unsuitable for such an undertaking. The goal of this article is to address the treatment of history in the new textbooks written for Bosnia-Herzegovina’s state primary schools, considering both the selection of historical topics and the manner in which historical education was utilized in order to impart desirable loyalties among the students and further the government’s political goals. Besides encouraging the students to identify with the glorious deeds of their medieval forefathers and thus fostering a historically based Bosnian patriotism, the textbooks were written with a clear intent to appeal to the province’s Muslims and, in particular, to their gentry. They implied a clear continuity between Bosnia’s medieval, supposedly Bogomil aristocracy and the contemporary Muslim elites, while also being careful not to address historical topics in a manner that may offend Muslim sensibilities. Lastly, considerable effort was invested into historically justifying contemporary Habsburg rule over Bosnia in Herzegovina and, in a wider sense, teaching the children that a benevolent foreign government may benefit a society suffering from disunity or rebelliousness. Podejście do historii w podręcznikach szkolnych Austro-Węgier dla państwowych szkół podstawowych w Bośni i HercegowinieW następstwie austro-węgierskiej okupacji Bośni i Hercegowiny nowe władze wprowadziły międzywyznaniowy system oświatowy nastawiony na kształcenie dzieci w duchu patriotyzmu prowincjonalnego bośniacko-hercegowińskiego oraz obywatelskiego habsburskiego. Istniejące podręczniki południowosłowiańskie, zawierające liczne teksty, które były obraźliwe dla Muzułmanów, okazały się dla tego przedsięwzięcia nieprzydatne. Niniejszy artykuł ma na celu omówienie podejścia do historii w nowych podręcznikach napisanych dla państwowych szkół podstawowych w Bośni i Hercegowinie, biorąc pod uwagę zarówno dobór tematów historycznych jak i to, w jaki sposób edukacja historyczna została wykorzystana dla narzucenia uczniom pożądanych postaw lojalności, a następnie politycznych celów rządu. Oprócz zachęty do tego, by uczniowie identyfikowali się z chwalebnymi czynami ich średniowiecznych przodków, a tym samym zamysłu propagowania historycznie wspartego patriotyzmu bośniackiego, podręczniki te zostały napisane z wyraźną intencją, aby trafiły do zamieszkujących tę prowincję Muzułmanów, zwłaszcza ich szlachty. Implikowały widoczną ciągłość pomiędzy bośniacką średniowieczną arystokracją, zapewne bogomilską, a współczesnymi elitami muzułmańskimi, przy czym starannie unikały odniesienia do tematów historycznych, w sposób który może obrażać wrażliwość Muzułmanów. Wreszcie, z dużym nakładem pracy dążyły do tego, by historycznie uzasadnić ówczesne rządy Habsburgów w Bośni i Hercegowinie oraz, w szerszym sensie, wpoić dzieciom wiedzę o tym, że łagodne obce rządy mogą dobrze przysłużyć się społeczeństwu cierpiącemu na brak jedności i buntowniczemu. [Transl. by Jacek Serwański]