ПОЛИТИКО-ИСТОРИЧЕСКИЕИКУЛЬТУРНЫЕРОЛИДЕЯТЕЛЕЙИЗПРЕДСТАВИТЕЛЕЙЭТНОСОВДЕПОРТИРОВАННЫХВКАЗАХСТАН
Authors: Тулеев М.Т. , Беркимбаев К.М. , Нуржанова А.М. 
Published: May 2024

Кеңестік дәуірде Қазақстан депортацияланған этностар шоғырланған одақтас республикалардың бірі болды. Қазақ халқы қуғындалған өзге ұлт өкілдеріне қонақжайлылықтың жарқын үлгісін көрсете білді. Жергілікті қоғамнан таршылық сезінбеген депортацияланған этностар өздерін емін-еркін ұстау-ға тырысты. Бұл мәдени құбылыс депортацияланған этностардың арасынан саяси-мәдени қайраткер-лердің өсіп шығуына жағдай жасады.Грек, корей, армян, әзірбайжан, шешен, ингуш және неміс сынды депортацияланған этнос өкіл-дерінен шыққан саяси-мәдени қайраткерлер Қазақстан тарихында өзіндік орындарын алды. Олардың саяси татулық пен мәдени ынтымақтастықты жаңғыртуға қосқан үлестері арнайы зерттеулер мен тарихи пайымдауларды қажет етеді. Бұл ғылыми қадамдар қазіргі Қазақстанның этносаралық қарым-қатынастарының нығаюына жоғары септігін тигізетіндігі сөзсіз. Кеңестік дәуір мен тәуелсіз Қазақстан кезіндегі депортацияланған этнос өкілдеріне бағытталған саяси-идеологиялық және мәдени қарым-қатынастар аспектілері өзіндік ерекшеліктерге ие болды. Кеңестік кезеңде депортацияланған этностардың мәдени дамуына жоғары көңіл аударылмады. Осы-ған байланысты көптеген саяси-мәдени қайраткерлер өздерінің адами әлеуеттерін айқындауға мүмкіндік ала алмады. Ал, қазіргі Қазақстанда депортацияланған этнос өкілдерінің ұрпақтарының саяси-мәдени белсенділік танытуына шарттар жасалған. Депортация тарихының өзекті тұстарын ғылыми талдау мен қоғамға таныстыруға жол ашылған.

В советское время Казахстан был одной из союзных республик, в которых были сосредоточены депортированные этносы. Казахский народ показал яркий пример гостеприимства для представи-телей других национальностей в изгнании. Депортированные этнические группы, которые не чувствовали себя обделенными местным обществом, старались вести себя непринужденно. Это культурное явление создало условия для роста политико-культурных деятелей из числа депортиро-ванных этносов. Политические и культурные деятели из депортированных этносов, таких как греческий, корейский, армянский, азербайджанский, чеченский, ингушский и немецкий, заняли свои места в истории Казахстана. Их вклад в модернизацию политического мира и культурного сотрудничества требует специальных исследований и исторических суждений. Эти научные шаги, несомненно, будут способствовать укреплению межэтнических отношений современного Казахстана. Своеобразными стали аспекты политико-идеологических и культурных отношений, ориентирован-ных на представителей депортированных этносов советской эпохи и независимого Казахстана. В советский период большое внимание не уделялось культурному развитию депортированных этносов. В связи с этим многие политико-культурные деятели не имели возможности раскрыть свой человеческий потенциал.А в современном Казахстане заключены договоры на политико-культурную активность поколений депортированных представителей этносов. В Открыт путь для научного анализа и ознакомления общественности с актуальными моментами истории депортации.

In Soviet times, Kazakhstan was one of the Union republics in which deported ethnic groups were concentrated. The Kazakh people have shown a vivid example of hospitality for representatives of other nationalities in exile. The deported ethnic groups, who did not feel deprived of local society, tried to behave at ease. This cultural phenomenon has created conditions for the growth of political and cultural figures from among the deported ethnic groups. Political and cultural figures from deported ethnic groups,such as Greek, Korean, Armenian, Azerbaijani, Chechen, Ingush and German, have taken their places in the history of Kazakhstan. Their contribution to the modernization of the political world and cultural cooperation requires special research and historical judgments. These scientific steps will undoubtedly contribute to strengthening interethnic relations in modern Kazakhstan. Aspects of political, ideological and cultural relations focused on representatives of deported ethnic groups of the Soviet era andindependent Kazakhstan have become peculiar. During the Soviet period, much attention was not paid to the cultural development of the deported ethnic groups. In this regard, many political and cultural figures did not have the opportunity to unleash theirhuman potential. And in modern Kazakhstan, agreements have been concluded for the political and cultural activity of generations of deported representatives of ethnic groups. The way is open for scientific analysis and public awareness of current moments in the history of deportation.