Association of SUMF1, IREB2, FKBP5 and GLCCΙ1 gene polymorphisms with clinical phenotype, disease progression, and response to glucocorticoid treatment in chronic obstructive pulmonary disease
Authors: Ντέντη Χαρίκλεια 
Published: May 2024

Αυτή η διδακτορική διατριβή ερευνά τη γενετική βάση της εξέλιξης της Χρόνιας Παθητικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) και τη διαφορετική ανταπόκριση στη θεραπεία, εστιάζοντας σε πολυμορφισμούς εντός των γονιδίων IREB2, SUMF1, FKBP5, και GLCCI1. Η ΧΑΠ, κύρια αιτία ασθενείας και θανάτου παγκοσμίως, χαρακτηρίζεται από μόνιμη περιορισμένη ροή αέρα και αυξημένη χρόνια φλεγμονώδη αντίδραση. Η πολυπλοκότητα της παθοφυσιολογίας της και ο πολυπαραγοντικός χαρακτήρας των εξάρσεών της, που περιλαμβάνουν περιβαλλοντικές εκθέσεις και γενετική προδιάθεση, τονίζουν την ανάγκη για προσωποποιημένη θεραπευτική προσέγγιση. Χρησιμοποιώντας δεδομένα από τη μελέτη HISTORIC, μια διπλά τυφλή, τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο κλινική δοκιμή, αυτή η έρευνα εξέτασε τις συσχετίσεις μεταξύ συγκεκριμένων γενετικών πολυμορφισμών και χαρακτηριστικών της ΧΑΠ, όπως αναπνευστικές παραμέτρους, καθώς και την ανταπόκριση στα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή, σε 165 ασθενείς. Η ανάλυσή μας χρησιμοποίησε πολυμεταβλητά λογιστικά και γραμμικά μοντέλα παλινδρόμησης, προσαρμοσμένα για συγχυτικούς παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και η κατάσταση καπνίσματος, για να αναλύσει τον ρόλο αυτών των πολυμορφισμών στην πρόοδο της νόσου και την αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Τα αποτελέσματα δείχνουν σημαντικές και νέες συσχετίσεις μεταξύ των πολυμορφισμών του γονιδίου IREB2 rs13180, rs2568494 και rs1062980 και της πνευμονικής λειτουργίας, ιδίως όσον αφορά την αλλαγή του FEV1, που αποτελεί κύριο δείκτη για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας με κορτικοστεροειδή. Επιπλέον, πολυμορφισμοί στο γονίδιο SUMF1 σχετίστηκαν με διαφορές στην πνευμονική λειτουργία, υποδηλώνοντας ότι η διαταραχή της ισορροπίας θείωσης στον εξωκυττάριο πνευμονικό παρέγχυμα αποτελεί παράγοντα που συμβάλλει στην πρόοδο της ΧΑΠ. Επιπλέον, η μελέτη εξέτασε τον πολυμορφισμό rs4713916 του γονιδίου FKBP5, ο οποίος έχει συσχετιστεί στο παρελθόν με βελτιωμένα αποτελέσματα στην ανταπόκριση στη θεραπεία ασθενών με ΧΑΠ , και κατέληξε σε παρόμοιες συσχετίσεις και στη δική μας ομάδα. Οι παραπάνω πολυμορφισμοί τονίζουν την ανάγκη για την ιατρική ακριβείας στην ΧΑΠ, προσφέροντας δείκτες απόκρισης στη θεραπεία συγκεκριμένων υποομάδων ασθενών και επισημαίνουν την ετερογενή φύση της νόσου. Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, η μελέτη αντιμετώπισε περιορισμούς, που περιλαμβάνουν το σχετικά μικρό δείγμα και την έλλειψη εθνοτικής ποικιλομορφίας, που μπορεί να περιορίσουν τη γενίκευση των αποτελεσμάτων. Επίσης ο αποκλεισμός των μη καπνιστών περιορίζει επίσης την κατανόηση των γενετικών παραγόντων που επηρεάζουν την πρόοδο της ΧΑΠ σε αυτούς τους ασθενείς. Συνοψίζοντας, αυτή η διατριβή προωθεί την κατανόησή μας για τους γενετικούς παράγοντες που συμβάλλουν στην πολύπλοκη παθοφυσιολογία της ΧΑΠ και την ετερογένεια στην ανταπόκριση στη θεραπεία. Τονίζει την ανάγκη για μεγαλύτερες, ανεξάρτητες μελέτες ώστε να επικυρώσουμε αυτά τα ευρήματα και να εξερευνήσουμε περαιτέρω τις δυνατότητες της φαρμακογενομικής προσέγγισης στη βελτιστοποίηση της διαχείρισης της ΧΑΠ. Το ζητούμενο είναι να περάσουμε από μια γενικευμένη θεραπευτική προσέγγιση σε μια πιο εξατομικευμένη τακτική, προκειμένου να βελτιώσουμε τα αποτελέσματα για τους ασθενείς και να μειώσουμε τον υγειονομικό φόρτο που επιφέρει η XAΠ.