Διερεύνηση δεικτών φλεγμονής στην παιδική παχυσαρκία πριν και μετά την υγιεινοδιαιτητική παρέμβαση
Authors: Μοσχούς Ελευθερία 
Published: August 2021

Η παχυσαρκία αποτελεί ένα μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας στις ανεπτυγμένες και τις αναπτυσσόμενες κοινωνίες στις μέρες μας, τόσο στους ενήλικες, όσο και στα παιδιά. Ο λιπώδης ιστός, του οποίου τα λιποκύτταρα δημιουργούνται κατά την παιδική ηλικία, έχει αναγνωριστεί ως ένα ενδοκρινές όργανο, που παράγει τις λιποκίνες, ουσίες οι οποίες δρουν τοπικά, αλλά και σε απομακρυσμένους ιστούς. Η φλεγμονή θεωρείται ότι παίζει σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της παχυσαρκίας. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη σχεδιάστηκε με σκοπό τη διερεύνηση παραγόντων της φλεγμονής σε παιδιά με υπερβάλλον σωματικό βάρος πριν και μετά την απώλεια σωματικού βάρους, προκειμένου να αναζητηθούν δείκτες φλεγμονής που θα μπορούν να βοηθήσουν στην έγκαιρη αναγνώριση του προβλήματος και στην πρόληψη των επιπλοκών της παχυσαρκίας, από την παιδική ηλικία. Υλικό και Μέθοδοι: Στη μελέτη αρχικά εντάχθηκαν 178 παιδιά, παχύσαρκα και υπέρβαρα. Τα παιδιά αυτά, αφού έγινε αρχικός κλινικός και εργαστηριακός, λιπιδαιμικός έλεγχος, ξεκίνησαν ένα πρόγραμμα υγιεινοδιαιτητικής παρέμβασης με σκοπό τη βελτίωση του ΒΜΙ μέχρι την επάνοδό του μέσα στα φυσιολογικά, για τη δεδομένη ηλικία, όρια. Από τα παιδιά αυτά, μόνο τα 22 κατάφεραν να ελαττώσουν το ΒΜΙ τους μέσα στα φυσιολογικά όρια και να ολοκληρώσουν τη μελέτη. Αρχικά, αλλά και μετά την επίτευξη του ΒΜΙ - στόχου, προσδιορίσθηκαν οι παράμετροι του λιπιδαιμικού προφίλ, δηλαδή ολική χοληστερόλη (CHOL), τριγλυκερίδια (TG), HDL-χοληστερόλη (HDL), LDL-χοληστερόλη (LDL), αποπρωτεΐνη Α-Ι (apoA-I), αποπρωτεΐνη Β-100 (apoB-100) και μόνο μια φορά στην αρχή η λιποπρωτεΐνη α [Lp(α)]. Επιπλέον, προσδιορίσθηκαν παράγοντες και δείκτες φλεγμονής, όπως η hsCRP, η IL-6, ο TNF-α, η απτοσφαιρίνη (Hp) και το προ-Α νατριουρητικό πεπτίδιο (proANP) επί παθολογικού και, στο τέλος, επί φυσιολογικού BMI. Για τους προσδιορισμούς χρησιμοποιήθηκε ο αυτόματος βιοχημικός αναλυτής COBAS INTEGRA 400 (Roche) και έτοιμα kit για τεχνική ELISA. Η στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων πραγματοποιήθηκε με το λογισμικό SPSS Statistics 15.0 for Windows. Επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ήταν το 0,05. Κατά την προσέλευση των παιδιών διαπιστώθηκε ότι σε μεγάλο ποσοστό είχαν παθολογικά επίπεδα ολικής χοληστερόλης (90%), τριγλυκεριδίων (46%) και LDL-χοληστερόλης (68,2%), ενώ τα μισά περίπου παιδιά είχαν επίπεδα HDL-χοληστερόλης χαμηλότερα των επιθυμητών. Επίσης, περίπου το ένα πέμπτο των παιδιών (18,2%) είχαν παθολογικές τιμές ουρικού οξέος, 13,6% είχαν τιμές hsCRP >0,5 mg/l, ενώ κανένα παιδί δεν είχε τιμές απτοσφαιρίνης εκτός των τιμών αναφοράς. Η υγιεινοδιαιτητική παρέμβαση είχε ως αποτέλεσμα να ελαττωθούν σημαντικά τα επίπεδα της CHOL, των TG, της LDL και της apoB-100, ενώ αυξήθηκαν σημαντικά τα επίπεδα της HDL και της apoA-I. Σημαντική ήταν, επίσης, η μεταβολή των επιπέδων του ουρικού οξέος και της hsCRP, που ελαττώθηκαν, και του proANP, που αυξήθηκαν μετά την παρέμβαση. Δεν ήταν σημαντική η μεταβολή των υπόλοιπων παραμέτρων (IL-6, TNF-α και Hp). Η μεταβολή του proANP επηρεάστηκε μόνο από το φύλο, δηλαδή ήταν μεγαλύτερη στα αγόρια, παρά στα κορίτσια. Τέλος, σημαντική συσχέτιση παρουσίασαν μεταξύ τους οι παράγοντες της φλεγμονής (IL-6, TNF-α και Hp) ενώ η hsCRP και το ουρικό οξύ δεν παρουσίασαν καμία σημαντική συσχέτιση με τις άλλες παραμέτρους που μελετήθηκαν. Συμπερασματικά, η υγιεινοδιαιτητική παρέμβαση μπορεί να βελτιώσει τη δυσλιπιδαιμία και τη φλεγμονή της παχυσαρκίας στην παιδική ηλικία, με στόχο την πρόληψη των δυσμενών συνεπειών της στην παιδική, αλλά και την ενήλικη, ζωή.