Đặc điểm lâm sàng và nồng độ lactate huyết thanh trong nhiễm khuẩn huyết ở trẻ em
Authors: Bui Binh Bao Son 
Published: June 2024

TÓM TẮT

Đặt vấn đề: Nhiễm khuẩn huyết là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh và tử vong cho trẻ em trên toàn thế giới. Lactate huyết thanh là một công cụ quan trọng trong đánh giá hiệu quả điều trị và tiên lượng mức độ nặng của nhiễm khuẩn huyết. Ở trẻ em, nhiều nghiên cứu đã chứng minh mối liên quan của tăng lactate máu và độ thanh thải lactate máu thấp với tình trạng suy đa cơ quan và tỷ lệ tử vong nội viện trong nhiễm khuẩn huyết. Tuy nhiên cho đến nay vẫn chưa thể đưa ra một khuyến cáo về việc sử dụng lactate máu trong phân loại nguy cơ nhiễm khuẩn huyết ở trẻ em. Nghiên cứu nhằm mô tả đặc điểm lâm sàng, nồng độ lactate huyết thanh và kết quả điều trị nhiễm khuẩn huyết trẻ em.

Đối tượng, phương pháp: Cỡ mẫu thuận tiện gồm 106 bệnh nhi nhiễm khuẩn huyết vào điều trị tại Trung tâm Nhi - Bệnh viện Trung ương Huế từ tháng 1/2021 đến tháng 5/2023. Thiết kế nghiên cứu theo dõi dọc.

Kết quả: Sốt cao (72,6%) và thở nhanh (80,2%) là 2 triệu chứng lâm sàng phổ biến nhất của bệnh. Có 45,3% trẻ suy chức năng đa cơ quan. Tỷ lệ tử vong và bệnh nặng xin về là 35,8%. Có 75,5% bệnh nhân đạt thải trừ lactate. Nhóm không đạt thải trừ lactate có tỷ lệ giảm tri giác (50,0%), thông khí cơ học(38,5%), suy đa cơ quan (76,9%) và tử vong (84,6%) cao hơn nhóm đạt thải trừ lactate (16.2%, 12.5%, 35.0% và 20,0%) (p < 0,01). Nồng độ lactate huyết thanh thời điểm 24 giờ có giá trị tốt nhất trong tiên lượng tử vong ở trẻ nhiễm khuẩn huyết (điểm cắt 2,2 mmol/l có độ nhạy 78,9%, độ đặc hiệu 88,2%, AUC = 0,897).

Kết luận: Nhóm không đạt thải trừ lactate có tỷ lệ tử vong cao hơn nhóm đạt thải trừ lactate (p < 0,01). Xét nghiệm nồng độ lactate huyết thanh thời điểm 24 giờ có giá trị tốt nhất trong tiên lượng tử vong ở trẻ nhiễm khuẩn huyết (điểm cắt > 2,2 mmol/l). ABSTRACT

CLINICAL FEATURES AND SERUM LACTATE LEVELS IN PEDIATRIC SEPSIS Background: Sepsis is a leading cause of death in children around the world. Serum lactate is important in evaluating treatment effectiveness and predicting the severity of sepsis. In children, many studies have demonstrated the association between hyperlactatemia and low blood lactate clearance with multi - organ failure and in - hospital mortality in sepsis. However, until now it has not been possible to make a recommendation on the use of blood lactate in the risk classification of sepsis in children. The study aimed to describe clinical characteristics, serum lactate levels and results of treatment of pediatric sepsis.

Methods: The study was conducted using longitudinal research. A convenient sample of 106 children with sepsis was collected at the Pediatric Center - Hue Central Hospital from January 2021 to May 2023.

Results: High fever (72.6%) and tachypnea (80.2%) are the two most common clinical symptoms of sepsis. There are 45.3% of children with multi - organ dysfunction. The fatality rate was 35.8%. 75.5% of patients achieved lactate clearance. The lactate non - clearance group had a higher rate of decreased consciousness (50.0%), mechanical ventilation (38.5%), multi - organ dysfunction (76.9%), and death (84,6%) than the lactate clearance group (16.2%, 12.5%, 35.0%, and 20.0%) (p < 0.01). Serum lactate concentration at 24h was the best predictor of mortality in children with sepsis (cutoff point > 2.2 mmol/l had sensitivity of 78.9% and specificity of 88.2%, AUC = 0.897).

Conclusion: The lactate non-clearance group had a higher mortality rate than the lactate clearance group (p < 0,01). Serum lactate concentration at 24h was the best predictor of mortality in children with sepsis (cutoff point > 2.2 mmol/l).