Εισαγωγή και ολοκλήρωση ICT συστημάτων στις εκπαιδευτικές, οργανωσιακές και επικοινωνιακές δομές της Ανώτατης εκπαίδευσης
Authors: Φραγκόπουλος Διονύσιος 
Published: September 2021

Η εισαγωγή συστημάτων ICT (πληροφοριακών και επικοινωνιακών) τόσο στις εκπαιδευτικές, όσο και στις οργανωσιακές δομές των ΑΕΙ είναι από τα καθοριστικά στοιχεία της σύγχρονης εξέλιξής τους. Τα συστήματα αυτά χρησιμοποιούνται πλέον ευρέως στην εκπαιδευτική διαδικασία, καθώς και ως εργαλεία ελέγχου και αξιολόγησής της. Στην οργάνωση της λειτουργίας των ΑΕΙ ποικίλες εφαρμογές αντικαθιστούν γραφειοκρατικές και χρονοβόρες διαδικασίες σε κάθε επίπεδο εντός των Ιδρυμάτων. Σε ένα ακόμη υψηλότερο επίπεδο, εφαρμογές μεγάλης κλίμακας αντικαθιστούν διαδικασίες δι-ιδρυματικές καθώς και κεντρικές λειτουργίες διαχείρισης όλης της Ανώτατης Εκπαίδευσης από την πλευρά της κεντρικής διοίκησης - Πολιτείας.Η εισαγωγή των συστημάτων αυτών δεν είναι πάντα εύκολη ή επιτυχής. Προβλήματα που έχουν σχέση με την αντιμετώπιση, την πρόσληψη και την χρήση των τεχνολογιών αυτών από άτομα, ομάδες και σύνολα εντός των ΑΕΙ, αναφύονται και δυσχεραίνουν, εμποδίζουν ή και ακυρώνουν την ολοκλήρωση των συστημάτων ICT στις εκπαιδευτικές και οργανωσιακές δομές, τις οποίες υποτίθεται ότι εξυπηρετούν. Το πρόβλημα είναι γενικό και απασχολεί τόσο την επιστημονική κοινότητα όσο και τις διοικήσεις σε διεθνές επίπεδο, αλλά εμφανίζεται με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά σε χώρες με ιδιομορφίες όπως η δική μας. Η παρούσα διδακτορική διατριβή συμβάλει στην εναργέστερη κατανόηση και ανάδειξη των αιτίων που καθορίζουν τα παραπάνω φαινόμενα με την μελέτη των παραγόντων επιτυχίας του σχεδιασμού, της υλοποίησης και χρήσης των πληροφοριακών συστημάτων, καθώς και την μελέτη των παραγόντων αποδοχής και χρήσης τους. Αρχικά η διεξαγωγή της έρευνας, ποιοτικής προσέγγισης, έλαβε χώρα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπου εντοπίστηκαν μοτίβα συμπεριφορών στις διοικήσεις του σχεδιασμού και της ανάπτυξης καθώς και στους χρήστες πληροφοριακών συστημάτων. Στη συνέχεια οργανώθηκαν έξι διαφορετικά ερωτηματολόγια, ένα για τους παράγοντες επιτυχίας πληροφοριακών συστημάτων και πέντε για την αποδοχή και τη χρήση τους. Τα ερωτηματολόγια της αποδοχής και χρήσης στηρίχθηκαν στο πρότυπο ερωτηματολόγιο της Ενοποιημένης Θεωρίας Αποδοχής και Χρήσης της Τεχνολογίας (UTAUT) (Venkatesh et al. 2003) με αποτύπωση όμως των στοιχείων της ποιοτικής προσέγγισης που προηγήθηκε. Παράλληλα η δημιουργία του ερωτηματολογίου παραγόντων επιτυχίας έγινε με αποτύπωση στοιχείων της έρευνας, καθώς και την ενοποίηση δύο διαφορετικών περιοχών της βιβλιογραφίας, αυτής των συστημάτων πληροφορικής και των συμπράξεων δημοσίου και ιδιωτικού τομέα.Τα ερωτηματολόγια αποτέλεσαν τη βάση για τη διεξαγωγή της ποσοτικής προσέγγισης της έρευνας, που έλαβε χώρα σε όλα τα ακαδημαϊκά ιδρύματα και τους ερευνητικούς φορείς της Ελλάδας την περίοδο 6 Φεβρουαρίου με 20 Απριλίου 2018. Η τελική συμμετοχή αφορά 5.922 άτομα από όλες τις κατηγορίες χρηστών των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και ερευνητικών φορέων της χώρας.Η ανάλυση των αποτελεσμάτων οδήγησε στην αποτύπωση ενός λεπτομερούς μοντέλου περιγραφής του συστημικού τρόπου ανάπτυξης πληροφοριακών συστημάτων και σε σύγκριση των παραγόντων αποδοχής χρήσης των συστημάτων για όλες τις ομάδες ενδιαφέροντος.