bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
ประสิทธิภาพของสารสกัดพรอพอลิสจากชันโรง Geniotrigona thoracica ต่อการยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ไลเปส และการแสดงออกของยีน cdc28 และ clb2 ในยีสต์ก่อโรคผิวหนัง Malassezia globosa
Authors:   , ก้อนศิลา กวิสรา
Published: February 2025

Malassezia globosa เป็นยีสต์ที่สามารถก่อโรคผิวหนังชนิดเรื้อรังหลายชนิดในมนุษย์ โดยเป็นยีสต์ที่ไม่สามารถสังเคราะห์กรดไขมันได้เอง จึงทำให้การทำงานของเอนไซม์ไลเปส (lipase) มีบทบาทสำคัญอย่างมากต่อการอยู่รอดและการก่อโรค ทั้งนี้มีรายงานพบว่ายาแผนปัจจุบันที่นิยมใช้ เช่น คีโตโคนาโซล (ketoconazole) เมื่อใช้ในปริมาณที่ไม่เหมาะสมไปจะทำให้เกิดผลข้างเคียง ความเป็นพิษต่อเซลล์ และเกิดการดื้อยาของเชื้อ ในการศึกษานี้ได้เปลี่ยนแปลงหัวข้อโครงงานจากเดิมเป็นประสิทธิภาพของสารสกัดพรอพอลิสจากชันโรง Geniotrigona thoracica ต่อการยับยั้งการเจริญเติบโตและการทำงานของเอนไซม์ไลเปสในยีสต์ก่อโรคผิวหนัง M. globosa ซึ่งได้ทดสอบประสิทธิภาพของสารสกัดหยาบพรอพอลิต่อการยับยั้งการเจริญเติบโตของ M. globosa ด้วยวิธี agar well diffusion พบว่าความเข้มข้นเริ่มต้นของสารสกัดหยาบพรอพอลิสที่สามารถยับยั้งเชื้อได้มีค่าเท่ากับ 120 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร จึงนำข้อมูลความกว้างหรือรัศมีโซนยับยั้งที่ได้และค่าลอการิทึมฐานธรรมชาติของความเข้มข้นมาประเมินค่าความเข้มข้นที่ต่ำที่สุดโดยการวิเคราะห์ค่า critical concentration (Ccr) ด้วย linear diffusion model โดยใช้ความสัมพันธ์เชิงเส้นจากสมการของ Cooper และ Woodman และสมการของ Bonev และคณะ (2008) และวิเคราะห์ด้วย radial diffusion model โดยใช้ความสัมพันธ์เชิงเส้นจากสมการของ Vesterdal เมื่อวิเคราะห์ด้วย linear diffusion model พบว่ามีค่า Ccr ที่ได้จากสมการของ Bonev และคณะ (2008) มีค่าเท่ากับ 30.36 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร ซึ่งน้อยว่าค่า Ccr จากสมการของ Cooper และ Woodman โดยข้อมูลมีค่า coefficient of determination (R2) เท่ากับ 0.917 และค่า Ccr จากการวิเคราะห์ด้วย radial diffusion model โดยสมการของ Vesterdal มีค่าเท่ากับ 44.72 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร และข้อมูลมีค่า R2 เท่ากับ 0.910 เมื่อทดสอบประสิทธิภาพของสารสกัดหยาบพรอพอลิสจากชันโรง G. thoracica ต่อการยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ไลเปส พบว่าสารสกัดหยาบพรอพอลิสที่ความเข้มข้น 200 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร สามารถยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ ไลเปสได้ 68.31% ซึ่งการศึกษานี้เป็นการศึกษาแรกที่ทำให้ทราบถึงประสิทธิภาพของสารสกัดหยาบพรอพอลิสจากชันโรง G. thoracica ในการยับยั้งการเจริญเติบโตและการทำงานของเอนไซม์ไลเปสของ M. globosa ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการรักษาโรคผิวหนังชนิดเรื้อรังที่มีสาเหตุจาก Malassezia spp. ต่อไป
การชักนำการหลังเอนไซม์ไนเตรทรีดักเทสและผลต่อกระบวนการผลิตอนุภาคนาโนเงินของเชื้อรา
Authors:   , คนแรง เมษศิรินทร์
Published: February 2025

เอนไซม์ไนเตรทรีดักเทส (nitrate reductase) มีรายงานว่ามีความเกี่ยวข้องกับการสังเคราะห์อนุภาคนาโนเงิน (Silver nanoparticles, AgNPs) ทางชีวภาพ ในการศึกษานี้จึงสนใจไปที่การชักนำการหลั่งเอนไซม์ไนเตรทรีดักเทสและผลของการชักนำต่อกระบวนการผลิตอนุภาคนาโนเงินของเชื้อรา Aspergillus niger เริ่มจากการศึกษาความเหมือนกันของยีนไนเตรทรีดักเทสของ A.niger กับจุลินทรีย์ชนิดอื่น ๆ พบว่าไนเตรทรีดักเทสมีตำแหน่งอนุรักษ์ (conserved sequence) ที่พบได้ทั้งในเชื้อราและแบคทีเรีย โดยไนเตรทรีดักเทสของ A. niger มีความเหมือนกันกับไนเตรทรีดักเทสจาก Fusarium oxysporum มากที่สุดตามด้วย Aspergillus clavatus, Pseudomonas aeruginosa และ Bacillus clausii ตามลำดับ แสดงให้เห็นว่ายีนที่ถอดรหัสให้เอนไซม์ไนเตรทรีดักเทสในเชื้อราต่างชนิดกันมีตำแหน่งอนุรักษ์ (conserved sequence) ที่เหมือนกันมากกว่าในแบคทีเรีย การชักนำการหลั่งเอนไซม์ไนเตรทรีดักเทสโดยใช้สารละลายโพแทสเซียมไนเตรท (KNO₃) สามารถตรวจสอบได้โดยวิธี enzyme assay ซึ่งผลที่ได้คือสารละลายโพแทสเซียมไนเตรทควาเข้มข้น 25 มิลลิโมลาร์ สามารถชักนำการหลั่งเอนไซม์ไนเตรทรีดักเทสได้มากที่สุดและเมื่อตรวจสอบผลของการนำการหลั่งเอนไซม์ที่เกิดขึ้นต่อการสังเคราะห์อนุภาคนาโนเงินของเชื้อราโดยวัดปริมาณอนุภาคนาโนเงินที่ผลิตได้โดยใช้เทคนิค UV-visible-spectrometry พบว่าสารละลายโพแทสเซียมไนเตรทความเข้มข้น 20 มิลลิโมลาร์ สามารถสังเคราะห์อนุภาคนาโนเงินได้มากที่สุดโดยอนุภาคนาโนเงินที่สังเคราะห์ได้มีค่าการดูดกลืนแสง 400 นาโนเมตร จึงสรุปได้ว่าสารละลายโพแทสเซียมไนเตรทสามารถชักนำการหลั่งเอนไซม์ไนเตรทรีดักเทสได้และส่งผลให้เกิดการสังเคราะห์อนุภาคนาโนเงินที่มากขึ้นอีกด้วย
การปรับปรุงขอบเขตการประมาณค่าสำหรับปัญหาการจับคู่ด้วยการแจกแจงปัวซง
Authors:   , บุญญะ ธนัชชา
Published: February 2025

ปัญหาการจับคู่คือ ปัญหาการวางสิ่งของ n สิ่ง ให้ตรงตำแหน่ง ให้ Wn แทนตัวแปรสุ่มที่มีค่าเป็นจำนวนสิ่งของที่วางตรงตำแหน่ง เป็นที่ทราบกันดีว่าสำหรับ A {0,1, …, n} เราสามารถประมาณค่า P(Wn ∈ A) ด้วย P(P₁ ∈ A) โดยที่ P₁ คือตัวแปรสุ่มปัวซงพารามิเตอร์ 1 ซึ่งมีงานวิจัยหลายงานที่หาขอบเขตการประมาณค่าดังกล่าว ในโครงงานนี้ เราปรับปรุงขอบเขตของการประมาณค่าดังกล่าวโดยการใช้วิธีของสไตน์และเชน ผลลัพธ์ที่ได้คือ [สูตรสมการ]
แอนตาโกนิสติกแบคทีเรียเพื่อยับยั้ง Marasmius sp. ที่ก่อโรคในปาล์ม
Authors:   , วาจรัส ณัฐมณ
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มุ่งหาแบคทีเรียที่มีความสามารถในการยับยั้ง Marasmius sp. ที่ก่อโรคทะลายเน่าใน ปาล์มน้ำมัน โดยนำแบคทีเรีย 10 สายพันธุ์ มาทดสอบความสามารถในการยับยั้งราด้วยวิธี dual culture พบว่าแบคทีเรียที่มีความสามารถในการยับยั้ง Marasmius sp. ได้สูงที่สุดสามอันดับแรกคือ สาย พันธุ์ M27, M25 และ M22 ซึ่งมีเปอร์เซ็นต์การยับยั้ง 22.34, 21.99 และ 19.86 % ตามลำดับ ดังนั้นจึง นำแบคทีเรียทั้ง 3 สายพันธุ์ไปทดสอบความสามารถของน้ำเลี้ยงเชื้อที่ปราศจากเซลล์ในการยับยั้งรา ซึ่ง พบว่าน้ำเลี้ยงเชื้อที่ปราศจากเซลล์ของแบคทีเรียสายพันธุ์ M27 มีเปอร์เซ็นต์การยับยั้ง 65.59% รองลงมาคือสายพันธุ์ M25 ซึ่งมีเปอร์เซ็นต์การยับยั้ง 62.37% และสายพันธุ์ M22 ซึ่งมีเปอร์เซ็นต์การ ยับยั้ง 55.91% จากนั้นนำแบคทีเรียทั้ง 3 สายพันธุ์ ไปทดสอบเพื่อหาภาวะที่เหมาะสมต่อประสิทธิภาพ ในการยับยั้งรา พบว่าอาหารเลี้ยงเชื้อที่ทำให้แบคทีเรียมีประสิทธิภาพสูงสุดในการยับยั้ง Marasmius sp. คือ อาหาร LB โดยแบคทีเรียที่มีความสามารถในการยับยั้งรามากที่สุดคือ สายพันธุ์ M27 โดยมีเปอร์เซ็นต์ การยับยั้งสูงถึง 65.59%, รองลงมาคือ สายพันธุ์ M25 ซึ่งมีเปอร์เซ็นต์การยับยั้งเท่ากับ 62.37% และสาย พันธุ์ M22 ซึ่งมีเปอร์เซ็นต์การยับยั้งเท่ากับ 55.91% จากนั้นทดสอบเพื่อหา pH ของอาหาร LB ที่ เหมาะสมต่อประสิทธิภาพในการยับยั้ง Marasmius sp. ซึ่งพบว่าค่า pH ของอาหาร LB เท่ากับ 7 ทำให้ แบคทีเรียมีประสิทธิภาพสูงสุดในการยับยั้งรา โดยแบคทีเรียที่มีความสามารถในการยับยั้งรามากที่สุดคือ สายพันธุ์ M27 ที่แสดงเปอร์เซ็นต์การยับยั้งสูงสุดคือ 67.78%, รองลงมาคือ สายพันธุ์ M25 ที่มีเปอร์เซ็นต์ การยับยั้งเท่ากับ 62.23% และสายพันธุ์ M22 ที่มีเปอร์เซ็นต์การยับยั้งเท่ากับ 61.11% งานวิจัยนี้ทำให้ ทราบถึงความสามารถของแบคทีเรียทั้งสามสายพันธุ์ในการยับยั้ง Marasmius sp. ที่ก่อโรคในต้นปาล์ม น้ำมัน และทราบถึงภาวะเบื้องต้นที่ส่งเสริมความสามารถในการยับยั้งราของแบคทีเรีย ที่อาจนำไปปรับใช้ เพื่อการควบคุมราที่ก่อโรคในพืชได้ต่อไป
ผลของค่าพีเอชในอาหารเลี้ยงเชื้อต่อการผลิตไมโคสปอริน-2-ไกลซีน ใน Halothece sp. PCC7418
Authors:   , บัวแก้ว วรัมพร
Published: February 2025

ในปัจจุบันผู้บริโภคตระหนักและเล็งเห็นความสำคัญของการป้องกันอันตรายจากรังสีอัลตราไวโอเลต (UV) เนื่องจากการได้รับรังสียูวีเป็นเวลานานจะทำให้ร่างกายสร้างสารอนุมูลอิสระ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้คอลลาเจนในชั้นผิวหนังถูกทำลายและมีโอกาสเสี่ยงเป็นมะเร็งผิวหนังได้ ซึ่ง Mycosporine like amino acid (MAAs) เป็นสารเมแทบอไลต์ทุติยภูมิที่มีคุณสมบัติคัดกรองรังสียูวีและเป็น สารต้านอนุมูลอิสระ มีความสามารถในการดูดซับรังสียูวีในช่วงความยาวคลื่น 310-365 nm. MAAs สามารถ สังเคราะห์ได้จากสิ่งมีชีวิตหลากหลายชนิด โดยชนิดของ MAAs ที่พบบ่อยที่สุดคือ Shinorine และ Porphyra-334 แต่ MAAs ที่พบมากที่สุดใน halotolerant microorganism คือ Mycosporine-2-Glycine (M2G) ซึ่งพบว่า M2G มีศักยภาพในการเป็นสารต้านอนุมูลอิสระได้ดีกว่า MAAs ชนิดอื่น สำหรับไซยาโนแบคทีเรียที่ใช้ในการศึกษานี้ คือ Halothece sp. PCC7418 ซึ่งเป็นเอ็กซ์ทรีโมไฟล์ที่คัดแยกได้จากทะเล เดดซี (Dead sea) สามารถดำรงอยู่ในสภาวะที่มีความเข้มข้นเกลือสูง (Salt stress) ซึ่งเป็นหนึ่งในภาวะเครียดที่เหนี่ยวนำให้เกิดการสร้าง Reactive Oxygen Species (ROS) ขึ้นมา จนเกิดเป็น Oxidative stress ได้นำไปสู่การเพิ่มการสะสม M2G ได้ เนื่องจาก M2G สามารถทำหน้าที่เป็น Osmoprotectant ได้ดีพอกัน กับการทำหน้าที่เป็น Photoprotectant ในงานวิจัยครั้งนี้ผู้วิจัยสนใจที่จะศึกษาผลของค่าพีเอชในอาหารเลี้ยง เชื้อต่อการผลิต M2G ในไซยาโนแบคทีเรียทนเค็ม Halothece sp. PCC7418 ภายใต้สภาวะเครียดจากกรดและด่าง ผลการทดลองพบว่าสาร M2G ที่สกัดได้มีปริมาณมากที่สุดเมื่อถูกเหนี่ยวนำภายใต้สภาวะเครียดที่ pH9 แสดงให้เห็นว่านอกจาก M2G จะมีคุณสมบัติเป็นสารคัดกรองรังสียูวีและเป็นสารต้านอนุมูลอิสระแล้วยังสามารถช่วยรักษาสมดุลภายในเซลล์ของ halotolerant microorganism เพื่อให้สามารถดำรงอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมได้ ทั้งนี้จากผลการทดลองมีศักยภาพในการใช้เพื่อพัฒนาต่อยอดสำหรับการผลิต สาร M2G ซึ่งอาจเป็นประโยชน์ในการผลิตปริมาณมากรวมทั้งการใช้เป็นองค์ประกอบในเวชสำอางต่อไป
อัตราการย่อยสลายของแก้วกระดาษเคลือบพลาสติกชนิด Polybutylene succinate (PBS) โดยใช้หนอนนก Tenebrio molitor และกระบวนการฝังกลบตามธรรมชาติ
Authors:   , สาเรือง พงศ์ปณต
Published: February 2025

ขยะผสมที่ประกอบด้วยพลาสติกชีวภาพ เช่น แก้วกระดาษที่เคลือบด้วย Polybutylene succinate (PBS) มีปริมาณการใช้ที่เพิ่มมากขึ้นและมีการจัดการด้วยการฝังเพื่อช่วยในการย่อยสลายตามธรรมชาติภายในระยะเวลา 6 เดือน ในขณะที่การใช้หนอนนก Tenebrio molitor ในการช่วยย่อย Styrofoam และพลาสติกต่างๆ แต่ยังไม่พบกับการใช้กับขยะผสมพลาสติก PBS ที่เคลือบกระดาษ การศึกษานี้ได้เปรียบเทียบอัตราการย่อยสลายของแก้วกระดาษเคลือบพลาสติกชนิด PBS โดยใช้หนอนนก Tenebrio molitor และกระบวนการฝังกลบตามธรรมชาติ เพื่อเปรียบเทียบความสามารถของทั้งสองกระบวนการในการย่อยสลาย โดยนำแก้วกระดาษเคลือบพลาสติกชนิด PBS มาผ่านกระบวนการย่อยสลาย 4 ชุดการทดลองคือ ชุดควบคุม ชุดฝังกลบ ชุดเลี้ยงกับหนอนนก และสุดท้ายชุดที่เลี้ยงกับหนอนนกพร้อมใส่รำข้าว เป็นจำนวน 3 ซ้ำ ในระยะเวลาซ้ำละ 2 เดือน (8 สัปดาห์) ได้ผลว่าชุดที่ใช้การฝังกลบสามารถทำให้แก้วกระดาษเคลือบพลาสติกชนิด PBS มีน้ำหนักที่หายไปมากที่สุดถึง 22.62% และมีอัตราการย่อยสลายมากที่สุดมีค่าเป็น 0.0334 โดยถ้าเทียบกับชุดควบคุมจะมากกว่าถึง 10 เท่า และถ้าเทียบกับกลุ่มทดลองที่ใช้หนอนนกจะมากกว่าถึง 5-6 เท่า ทำให้มีความเป็นไปได้ในการที่จุลินทรีย์ที่อาศัยอยู่ในดินมีความสามารถในการย่อยสลายแก้วกระดาษที่เคลือบด้วย PBS ที่มากกว่าหนอนนกและมีประสิทธิภาพมากกว่า ทำให้มีความน่าสนใจในการตรวจสอบเพื่อหาจุลินทรีย์ที่มีความสามารถในการย่อยสลายพลาสติกชนิด PBS ต่อไป
การดัดแปรฟิล์มโปรตีนถั่วเหลืองบริโภคได้โดยใช้สารสกัดชา
Authors:   , ติ๊ดอี่พันธุ์ สุธิสา
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสมบัติของฟิล์มบริโภคได้จากโปรตีนถั่วเหลืองที่เติมสารสกัดชาเขียวและชาดำ โดยงานวิจัยนี้ได้แปรปริมาณของสารสกัดเป็น 3 ระดับ ได้แก่ 2, 5 และ 10% โดยน้ำหนักของโปรตีนถั่วเหลือง พบว่าการเติมสารสกัดชาเขียวเข้มข้น 5% ทำให้ความต้านทานแรงดึงขาดของฟิล์มมีค่าสูงกว่าตัวอย่างควบคุมที่ไม่เติมสารสกัดอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) อย่างไรก็ตามเมื่อปริมาณของสารสกัดชาเขียวเพิ่มขึ้นเป็น 10% ความต้านทานแรงดึงขาดกลับมีค่าลดลง ส่วนตัวอย่างฟิล์มที่เติมสารสกัดชาดำพบว่า มีความต้านทานแรงดึงขาดต่ำกว่าตัวอย่างควบคุมและตัวอย่างที่เติมสารสกัดชาเขียวในปริมาณเท่ากัน อย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) สำหรับการยืดตัวถึงจุดขาด โดยทั่วไปพบว่าตัวอย่างที่เติมสารสกัดชามีการยืดตัวถึงจุดขาดไม่แตกต่างจากตัวอย่างควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ (p>0.05) อย่างไรก็ตามฟิล์มที่เติมสารสกัดชาดำเข้มข้น 5 และ 10% มีการยืดตัวถึงจุดขาดต่ำกว่าตัวอย่างควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) ในแง่ของสมบัติด้านการป้องกันการซึมผ่านของไอน้ำและความสามารถในการละลายน้ำ พบว่าฟิล์มที่เติมสารสกัดชาเขียวหรือชาดำมีสมบัติที่ไม่แตกต่างจากตัวอย่างควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ (p>0.05) ในด้านสมบัติเชิงแสง พบว่าฟิล์มมีความโปร่งแสงลดลงเมื่อปริมาณสารสกัดชาเพิ่มขึ้น สำหรับสมบัติด้านสี ฟิล์มทุกตัวอย่างมีมุมสีอยู่ในช่วงมุมของสีเหลืองจนถึงเหลืองส้ม ส่วนความเข้มสีมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเมื่อปริมาณสารสกัดชาเพิ่มขึ้น จากการวิเคราะห์ปริมาณฟีนอลิกทั้งหมดด้วยวิธี Folin-Ciocalteu และการวิเคราะห์ฤทธิ์ต้านออกซิเดชันในรูป DPPH และ FRAP พบว่าตัวอย่างฟิล์มที่เติมสารสกัดชามีปริมาณฟีนอลิกทั้งหมดและฤทธิ์ต้านออกซิเดชันสูงกว่าเมื่อเทียบกับตัวอย่างควบคุม โดยฟิล์มที่เติมสารสกัดชาเขียวมีปริมาณฟีนอลิกทั้งหมดและฤทธิ์ต้านออกซิเดชันสูงกว่าชาดำ
ชุดซอฟต์แวร์สำหรับการตรวจให้คะแนนและวิเคราะห์ข้อสอบแบบหลายตัวเลือก
Authors:   , วัชรินทร์พร กิตติธัช
Published: February 2025

การสอบวัดผลโดยใช้กระดาษและดินสอแบบเดิมนั้น ยุ่งยากและสิ้นเปลืองเวลาในการพิมพ์ข้อสอบและการขนส่งข้อสอบ ด้วยเหตุผลดังกล่าวทำให้การสอบในปัจจุบันเปลี่ยนไปสู่การสอบด้วยระบบคอมพิวเตอร์ มีชุดซอฟต์แวร์สำหรับทำข้อสอบแบบหลายตัวเลือกและเก็บคำตอบไว้บนอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ ดังนั้นเราจึงพัฒนาชุดซอฟต์แวร์สำหรับการตรวจให้คะแนนและวิเคราะห์ข้อสอบแบบหลายตัวเลือก โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อทดแทนการใช้เครื่องตรวจกระดาษคำตอบแบบเก่า ชุดซอฟต์แวร์ดังกล่าวถูกพัฒนาบนเครื่องมือที่มีชื่อว่า อิเล็กตรอน ใช้ภาษาเอชทีเอ็มแอล ซีเอสเอส และจาวาสคริปต์ ข้อดีของอิเล็กตรอนคือทำให้ออกแบบส่วนต่อประสานผู้ใช้ได้ง่ายเพราะใช้ภาษาเอชทีเอ็มแอล และอิเล็กตรอนสามารถทำงานได้บนระบบปฏิบัติการส่วนใหญ่ ผลลัพธ์ที่ได้จากโครงงานนี้คือ ชุดซอฟแวร์ที่สามารถทำงานได้บนระบบปฏิบัติการวินโดวส์ แมคอินทอช และลินุกซ์ สามารถตรวจให้คะแนนและวิเคราะห์ข้อสอบด้วยความแม่นยำตามหลักสถิติ โดยดัชนีที่นำมาวิเคราะห์ได้แก่ ความเที่ยงตรงของคะแนนสอบ ความยากง่ายของข้อสอบ ความสามารถในการจำแนกผู้สอบ อีกทั้งมีส่วนต่อประสานผู้ใช้ที่ถูกออกแบบมาอย่างเหมาะสมต่อการใช้งาน ช่วยลดความยุ่งยากและสิ้นเปลืองทรัพยากรในการจัดสอบแบบเดิมลงไปได้
ผลของแบคทีเรียกรดแลคติกปฏิปักษ์ต่อการเจริญและการผลิตสารพิษจากราของ Aspergillus flavus และ Aspergillus carbonarius
Authors:   , พรหมอารักษ์ ธมนวรรณ
Published: February 2025

การปนเปื้อนราและสารพิษจากราในกาแฟส่งผลกระทบต่อคุณภาพกาแฟ ก่อให้เกิดความสูญเสียทางเศรษฐกิจ และสุขภาพของผู้บริโภค ซึ่งในปัจจุบันวิธีการควบคุมทางชีวภาพโดยใช้จุลินทรีย์ปฏิปักษ์เพื่อลดการปนเปื้อนราในอาหารและผลผลิตทางการเกษตรมีความต้องการเพิ่มขึ้นโดยเฉพาะแบคทีเรียกรดแลคติก โครงการนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษากลไกความสามารถของแบคทีเรียกรดแลคติกปฏิปักษ์ ไอโซเลท MW2A ที่แยกได้จากน้ำหมักจากกระบวนการผลิตเมล็ดกาแฟอาราบิก้า และไอโซเลท PF1B ที่แยกได้จากเมล็ดกาแฟหมัก ต่อการเจริญและการผลิตสารพิษจากรา Aspergillus flavus M3T8R403 และ Aspergillus carbonarius TK4.2 จากผลการทดลองพบว่า แบคทีเรียกรดแลคติกทั้งสองไอโซเลทมีประสิทธิภาพต่ำในการยับยั้งการเจริญของ A. flavus และ A. carbonarius (น้อยกว่า 25 เปอร์เซ็นต์การยับยั้ง) สำหรับการผลิตสารพิษจากรา พบว่า แบคทีเรียกรดแลคติกทั้งสองไอโซเลทมีประสิทธิภาพสูงในการลดการผลิตโอคราทอกซินเอของ A. carbonarius (ลดลงมากกว่า 80 เปอร์เซ็นต์) อย่างไรก็ตาม แบคทีเรียกรดแลคติกทั้งสองไอโซเลทไม่สามารถลดการผลิตอะฟลาทอกซินบี 1 ได้
Isolation, screening, and cellulase assay of cellulolytic bacteria from rice field soil
Authors:   , Wuthiwaropas Julachet
Published: February 2025

This study is focused on the isolation and screening the cellulolytic bacteria and assessing the potential of the cellulose degradation efficiency. The rice field soil from Ang Thong province collected and screened the active cellulolytic bacteria by Gram’s iodine staining. This rice field use the plowing the rice straw with the soil instead of burning to prepare the next harvesting. From the experiment, 37 of 80 isolates were defined as a cellulolytic bacterium by the Gram’s iodine staining test. The Hydrolysis Capacity (HC) estimation and statistical analysis showed that 9 isolates had a highest HC value and selected for cellulase assay and biodegradation efficiency test. They were named as following; CB4, CB12, CB27, CB30, CB36, CB40, CB42, CB47, and CB71. Colony morphology study can be confirmed that the isolated CB36 is bacteria and obtained the most HC value, can be concluded that active cellulolytic bacteria can be isolated from the rice field. Due to the Covid-19 situation, the cellulase assay and biodegradation test could not be done because the university was close. This study, therefore, has shown the isolation and screening of cellulolytic bacteria from the unburnt rice field soil and used for rice straw management in the future to reduce the pollutant emission from rice straw burning activity.
อัตลักษณ์ทางโมเลกุลของตะโขง Tomistoma schlegelii ในสถานเพาะเลี้ยง จากยีน cytochrome c oxidase subunit I ในไมโทคอนเดรีย
Authors:   , หาญวิชัยวัฒนา ชยาภรณ์
Published: February 2025

การขาดข้อมูลทางพันธุกรรมของตะโขง Tomistoma schlegelii ที่มีถิ่นกำเนิดในประเทศไทย อาจเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้การระบุชนิดและขยายพันธุ์ รวมไปถึงการอนุรักษ์สัตว์เลื้อยคลานชนิดนี้เป็นไปได้ยาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเกิดข้อจำกัดในการเข้าถึงข้อมูลทางสัณฐานวิทยา กอปรกับแนวโน้มที่เพิ่มสูงขึ้นต่อการสูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติของประเทศ งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างข้อมูลทางพันธุกรรมของตะโขงที่มีถิ่นกำเนิดในประเทศไทย โดยอาศัยลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน cytochrome c oxidase subunit I (COI) จากไมโทคอนเดรีย และคัดเลือกช่วงลำดับนิวคลีโอไทด์ที่เหมาะสม ในการใช้เป็นรหัสพันธุกรรมหรือดีเอ็นเอบาร์โค้ด เพื่อการระบุอัตลักษณ์ของสัตว์สายพันธุ์นี้ จากการเก็บตัวอย่างและสกัดดีเอ็นเอจากเลือดหลังการฟักของลูกตะโขง สำหรับใช้เป็นแม่พิมพ์ดีเอ็นเอในการทำปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรส เพื่อเพิ่มปริมาณยีน COI ได้ลำดับนิวคลีโอไทด์ยีน COI ของตะโขงจำนวน 2 เส้น ความยาวเส้นละ 1,584 คู่เบส ซึ่งมีลำดับที่เหมือนกันตลอดทั้งสาย เมื่อทำการเปรียบเทียบลำดับนิวคลีโอไทด์ที่ได้กับลำดับในฐานข้อมูลของ NCBI พบว่า มีจำนวนตำแหน่งของนิวคลีโอไทด์ที่แตกต่างกันเพียง 2–3 ตำแหน่ง และมีค่าความเหมือนกันสูงถึง 99.87% การวิเคราะห์ความห่างทางพันธุกรรมระหว่างตะโขงและตัวแทนสัตว์เลื้อยคลานในอันดับ Crocodylia อีก 12 ชนิด ได้ค่าความห่างระหว่างชนิดเฉลี่ยอยู่ในช่วง 13.333–15.390% และ 13.707–15.834% เมื่อใช้ยีนตลอดทั้งสาย และช่วงต้นของยีนที่ความยาว 645 คู่เบส ในการคำนวณ ตามลำดับ ค่าที่แตกต่างกันนี้แสดงให้เห็นถึงความแปรผันของลำดับนิวคลีโอไทด์ที่สูงกว่าในบริเวณช่วงต้นของยีน และความเหมาะสมของยีน COI บริเวณนี้ในการใช้เป็นดีเอ็นเอบาร์โค้ด เมื่อทำการวิเคราะห์เพิ่มเติมระหว่างตะโขงและสัตว์เลื้อยคลานกลุ่มจระเข้ชนิดอื่น ๆ ในฐานข้อมูลรวมทั้งหมด 45 สายพันธุ์ โดยใช้ยีนบริเวณเดียวกันพบว่า ความห่างทางพันธุกรรมภายในชนิดของตะโขงมีค่าต่ำเพียง 0.311% แต่มีค่าความห่างระหว่างชนิดเฉลี่ยที่สูงถึง 12.907–22.588% แสดงให้เห็นว่าลำดับนิวคลีโอไทด์บริเวณช่วงต้นของยีน COI ความยาว 645 คู่เบส ที่ถูกคัดเลือกนี้สามารถใช้เป็นดีเอ็นเอบาร์โค้ดในการระบุชนิดของตะโขงได้จริง การศึกษาครั้งนี้นอกจากจะเปิดเผยข้อมูลทางพันธุกรรมของตะโขงที่มีถิ่นกำเนิดในประเทศไทยเป็นครั้งแรกแล้ว ยังแสดงให้เห็นถึงการประยุกต์ใช้ลำดับนิวคลีโอไทด์ความยาว 645 คู่เบส ของยีน COI เพื่อการระบุอัตลักษณ์ของสัตว์เลื้อยคลานที่ใกล้จะสูญพันธุ์ชนิดนี้ได้อีกด้วย
การศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ ทางเคมี และทางจุลชีววิทยาของน้ำมะพร้าวที่ผ่านการทำเข้มข้นโดยวิธีออสโมซิสแบบผันกลับ
Authors:   , วัธนอธิจิระ มุกนภา
Published: February 2025

ปัจจุบันน้ำมะพร้าวกำลังได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้นโดยเฉพาะในกลุ่มของผู้ที่ออกกำลังกายหรือนักกีฬา เพราะช่วยชดเชยวิตามินและแร่ธาตุที่สูญเสียไปและให้พลังงานต่ำ น้ำมะพร้าวเป็นเครื่องดื่มที่อุดมไปด้วย สารอาหารที่มีประโยชน์ต่อ ร่างกาย เช่น วิตามินและแร่ธาตุต่าง ๆ รวมทั้งยังมีกลิ่นหอมและรสชาติที่ดี ผลิตภัณฑ์ น้ำมะพร้าวในท้องตลาดมีความหลากหลายไม่มากนักและการแปรรูปน้ำมะพร้าวส่วนใหญ่จะใช้การแปรรูปด้วย ความร้อน ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงสนใจที่จะทำน้ำมะพร้าวเข้มข้นโดยไม่ผ่านกระบวนการทางความร้อนโดยใช้การกรอง ด้วยเยื่อแบบออสโมซิสแบบผันกลับ (Reverse osmosis) ร่วมกับการใช้การกรองแบบอัลตราฟิลเตรชัน (Ultrafiltration) ที่เป็นการทำให้ปลอดเชื้อแบบเย็น (Cold sterilization) ในการลดจำนวนเชื้อจุลินทรีย์ในน้ำ มะพร้าว โดยคาดหวังว่ากระบวนการนี้จะสามารถรักษาคุณค่าทางโภชนาการและสารให้กลิ่นและกลิ่นรสต่าง ๆ ของผลิตภัณฑ์น้ำมะพร้าวไว้ได้ สามารถยืดอายุการเก็บรักษา และเป็นการเพิ่มทางเลือกในการบริโภคให้กับ ผู้บริโภค ในแผนงานที่เสนอไปได้วางวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของกระบวนการกรองโดยวิธีออสโมซิสแบบผันกลับ ต่อสมบัติทางกายภาพ ทางเคมีและทางจุลชีววิทยาของน้ำมะพร้าวและเพื่อศึกษาอายุการเก็บรักษาของน้ำมะพร้าว แต่เนื่องจากมีสถานการณ์ของโรคโควิด-19 จึงไม่สามารถดำเนินการตามแผนที่วางไว้ได้อย่างครบถ้วน แต่สามารถ ดำเนินการในส่วนของการออกแบบและจัดสร้างอุปกรณ์กรองที่สามารถใช้ได้ทั้งการกรองแบบออสโมซิสแบบผัน กลับและอัลตราฟิลเตรชันซึ่งภายในห้องกรองสามารถเปลี่ยนเมมเบรนระหว่างเมมเบรนแบบท่อกลวงประเภท ออสโมซิสแบบผันกลับและอัลตราฟิลเตรชันได้ อุปกรณ์นี้สามารถรองรับความดันสูงที่จะใช้กับการกรองแบบ ออสโมซิสแบบผันกลับที่ต้องใช้ความดันไม่ต่ำกว่า 3 เมกะปาสคาลได้ พร้อมทั้งให้อัตราเร็วไหลผ่านผิวหน้า เมมเบรนได้ไม่ต่ำกว่า 40 เซนติเมตรต่อวินาที และสามารถปรับความดันและอัตราเร็วไหลผ่านผิวหน้าเมมเบรนได้ ด้วยอินเวอร์เตอร์มอเตอร์และวาล์วเข็ม (Needle valve) นอกจากนี้ได้ทำการทดลองเพิ่มในส่วนของการกรองน้ำ มะพร้าวโดยใช้อุปกรณ์ที่บรรจุเมมเบรนประเภทไมโครฟิลเตรชัน (Microfiltration) ขนาดเล็กเพื่อศึกษารูปแบบ การกรองและประสิทธิภาพของการกรองกำจัดเชื้อ ซึ่งพบว่าสามารถลดจำนวนจุลินทรีย์ทั้งหมดได้ขั้นต่ำ 2 log CFU/ml และลดจำนวนยีสต์และราในน้ำมะพร้าวได้ขั้นต่ำ 5 log CFU/ml ตามลำดับ ไมโครฟิลเตรชันจึง เป็นทางเลือกหนึ่งในวิธีการจัดการกับน้ำมะพร้าวเบื้องต้นก่อนที่จะนำไปผ่านกระบวนการกรองแบบออสโมซิสแบบ ผันกลับและอัลตราฟิลเตรชันในอุปกรณ์ที่สร้างขึ้น
ช่วงความคลาดเคลื่อนรองพื้น (foundation) ผิวหน้าสำหรับสีผิวคนไทยและสีรองพื้นผิวหน้าภายใต้แหล่งแสง
Authors:   , นาศิลพร้อม ปิยะนาถ
Published: February 2025

โครงการนี้เริ่มมาจากที่ผู้จัดทำประสบปัญหาการเลือกสีรองพื้นผิวหน้าที่ไม่เข้ากับสีผิวจริง จึงได้ จัดทำโครงงานเล่มนี้เพื่อหาค่าความคลาดเคลื่อนของรองพื้นผิวหน้าที่เหมาะกับสีผิวของคนไทยและค่าความคลาดเคลื่อนของรองพื้นผิวหน้าเมื่ออยู่ภายใต้แหล่งแสงที่ต่างกัน ทำการทดลองโดยใช้ผู้ทดลอง 2 คนที่เป็นตัวแทนของสีผิวขาวเหลืองและสีผิวแทน ทารองพื้นผิวหน้า 2 ยี่ห้อ แบ่งเป็นยี่ห้อเมย์เบอร์ลีน นิวยอร์ก 15 เฉด สีและยี่ห้อลอริอัล ปารีส 8 เฉดสี วัดค่าสีผิวก่อนและหลังทารองพื้นผิวหน้าภายใต้แหล่งแสงที่ต่างกันทั้ง 3 แหล่ง แสงได้แก่ D65 แสงที่ได้จากงานวิจัยอ้างอิง และแสงนำเสนออ้างอิงจากงานวิจัย นำค่ามาคำนวณหาความแตกต่างของสีระหว่างสีผิวก่อนและหลังทารองพื้นผิวหน้าและนำค่าไปทำภาพสีด้วยโปรแกรม MATLAB เพื่อ เปรียบเทียบสีผิวก่อนและหลังทารองพื้นผิวหน้า สร้างแบบทดสอบออนไลน์ให้ผู้สังเกตการณ์ทำการเลือกว่า ยอมรับความแตกต่างของสีผิวก่อนและหลังทารองพื้นผิวหน้าหรือไม่ยอมรับโดยใช้ภาพที่ได้จากโปรแกรม MATLAB ทั้งหมด 63 ภาพ จากนั้นนำผลที่ได้จากแบบทดสอบมาคำนวณหาค่าความคลาดเคลื่อนที่ยอมรับได้ จากการทดลองพบว่า สีผิวที่ทารองพื้นของคนไทย 2 ระดับ ภายใต้แหล่งแสงที่ต่างกันมีผลต่อค่าคลาดเคลื่อนสี (color tolerance) และขอบเขตสีรองพื้นผิวหน้า (foundation) ภายใต้แหล่งแสง 3 ชนิดให้ค่าการยอมรับระหว่างสีผิวที่ทารองพื้นและสีผิวก่อนทารองพื้นต่างกัน ซึ่งสามารถนำข้อมูลไปใช้ในการตัดสินใจในการเลือกซื้อเครื่องสำอางประเภทรองพื้นผิวหน้าให้เหมาะสมกับสีผิว
การประเมินแหล่งธรณีวิทยาที่โดดเด่น เพื่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยา จังหวัดศรีสะเกษ
Authors:   , สุวัณณปุระ วรวรัย
Published: February 2025

การท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยาคือการท่องเที่ยวรูปแบบใหม่ที่บูรณาการด้านการท่องเที่ยวและการศึกษาสภาพธรณีวิทยาและลักษณะทางภูมิลักษณ์ของสถานที่ท่องเที่ยวเข้าด้วยกัน ซึ่งในปัจจุบันการท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยายังไม่เป็นที่นิยมของประชาชนชาวไทยมากนัก สาเหตุหนึ่งมาจากการขาดการพัฒนาและประชาสัมพันธ์อย่างเหมาะสม ทำให้องค์ความรู้ทางธรณีวิทยาของสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ ถูกละเลยและมองข้ามอย่างน่าเสียดาย อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยมีแหล่งท่องเที่ยวที่มีศักยภาพที่พัฒนาเพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยาหลายแห่ง แต่แหล่งท่องเที่ยวบางแห่งอยู่ในจังหวัดที่ไม่เป็นที่นิยมของนักท่องเที่ยวมากนัก รวมไปถึงจังหวัดศรีสะเกษด้วย งานวิจัยชิ้นนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินศักยภาพและเสนอแนวทางพัฒนาแหล่งธรณีวิทยาที่โดดเด่นในจังหวัดศรีสะเกษ และจัดทำแผนที่เส้นทางการท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยา และข้อมูลเชิงธรณีวิทยาเบื้องต้นของแหล่งธรณีวิทยาที่คาดว่าจะมีศักยภาพเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยาเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยาของจังหวัดศรีสะเกษ จากการศึกษาแหล่งท่องเที่ยวธรณีวิทยาที่คาดว่าจะมีศักยภาพ 9 แห่งของจังหวัดศรีสะเกษในพื้นที่ 3 อำเภอ ได้แก่ อำเภอภูสิงห์ อำเภอขุนหาญ และอำเภอกันทรลักษ์ ซึ่งทั้ง 3 อำเภอข้างต้น มีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาที่อยู่ในแนวเทือกเขาพนมดงรักและมีแหล่งท่องเที่ยวที่มีลักษณะทางธรณีสัณฐานที่โดดเด่นมากมาย ซึ่งผลจากการประเมินศักยภาพแหล่งธรณีวิทยาโดยใช้วิธีการวิเคราะห์แบบให้คะแนน และการวิเคราะห์สวอต พบว่ามีแหล่งท่องเที่ยวที่คาดว่าจะมีศักยภาพที่จะพัฒนาและส่งเสริมเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยาทั้งหมด 5 แหล่ง ได้แก่ ผามออีแดง อุทยานแห่งชาติเขาพระวิหาร และน้ำตกวังใหญ่ อำเภอกันทรลักษ์ ทุ่งกบาลกระไบ น้ำตกห้วยจันทร์ และแหล่งปลูกทุเรียนภูเขาไฟ ตำบลพราน อำเภอขุนหาญ แต่สำหรับน้ำตกสำโรงเกียรติและวัดพระบาทภูฝ้าย อำเภอขุนหาญ น้ำตกห้วยสวายและจุดชมวิวพญากูปรี อำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ พบว่าเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ไม่มีศักยภาพเพียงพอในการที่จะเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยา อันเนื่องมาจากการที่ไม่มีความพร้อมด้านการท่องเที่ยวและบางแห่งไม่พบลักษณะทางธรณีที่เด่นชัด เช่น น้ำตกห้วยสวาย
การใช้ซีโอไลต์เพื่อเป็นตัวเติมในการผลิตกระดาษเพื่อดูดซับเอทิลีนจากผลไม้
Authors:   , จิระวรสุข บุศรา
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้ซีโอไลต์เพื่อเป็นตัวเติมในการผลิตกระดาษเพื่อดูดซับเอทิลีนจากผลไม้ โดยมีการใส่สารเพิ่มการกักเก็บ (retention aid) จำพวกพอลิอะคริลาไมด์ ในขั้นแรกได้ทำการหา ปริมาณ Cationic Polyacrylamide (CPAM) ที่เหมาะสม โดยเตรียมน้ำเยื่อจากเยื่อทางการค้าชนิดใยสั้นและใยยาว ในอัตราส่วน 70:30 (โดยน้ำหนัก) เติมซีโอไลต์ชนิด 4A ร้อยละ 30 ของน้ำหนักเยื่อแห้ง และ Cationic Polyacrylamide (CPAM) ที่ปริมาณต่าง ๆ ได้แก่ ร้อยละ 0, 0.3, 0.6, 0.9 และ 1.2 จากนั้นขึ้นรูปเป็นแผ่นกระดาษ และศึกษาสมบัติของกระดาษที่ผลิตได้ พบว่ากระดาษที่มีปริมาณ Cationic Polyacrylamide CPAM) ร้อยละ 0.3 เหมาะสมมากที่สุดในการผลิตกระดาษที่มีซีโอไลต์ชนิด 4A เนื่องจากสามารถกักเก็บซีโอไลต์ในกระดาษมากที่สุด การศึกษาสมบัติของกระดาษทีมีซีโอไลต์ชนิด 4A ร้อยละ 30 ของน้ำหนักเยื่อแห้ง และ Cationic Polyacrylamide (CPAM) ร้อยละ 0.3 เปรียบเทียบกับกระดาษที่ไม่ใส่ Polyacrylamide (CPAM) โดยศึกษา สมบัติทางกายภาพ ได้แก่ น้ำหนักมาตรฐาน (Basis Weight) ความหนา (Thickness) ความขาว (Whiteness)ความเรียบ (Smoothness) ความต้านทานการไหลของอากาศ (Air Resistance) ความต้านทานต่อแรงดึง (Tensile Strength) ความต้านทานต่อแรงฉีกขาด (Tear Resistance) และปริมาณเถ้า (Ash Content) พบว่า กระดาษมีคุณสมบัติดีขึ้นในเรื่องของความขาวและความเรียบ แต่คุณสมบัติด้านความต้านทานต่อแรงดึง และ ความต้านทานต่อแรงฉีกลดลง จากการศึกษาโครงสร้างของซีโอไลต์ พบว่ามีโครงสร้างเป็นผลึก ที่เกิดจากการเชื่อมต่อกันของหน่วยทรงสี่หน้าของซิลิเกตและอะลูมิเนต จากการก่อตัวที่เป็นระเบียบดังกล่าว ทำให้ภายในโครงสร้างของซีโอไลต์มีรูพรุนขนาดใหญ่เพียงพอที่จะเกิดกระบวนการดูดซับโมเลกุลสารอินทรีย์จากขนาดเล็กจนถึงขนาด 1 นาโนเมตร ด้วยเหตุนี้จึงทำให้ซีโอไลต์สามารถดูดซับก๊าซเอทิลีนได้ จึงเลือกใช้ซีโอไลต์ ในการยืดอายุการเก็บรักษาผลไม้
Electrochemical approach for improed analysis of tea leaves with thin layer chromatography
Authors:   , Phoomtrakul Benyapha
Published: February 2025

Tea is one of the most consumed beverages worldwide with potential benefits derived mainly from antioxidant properties. During fermentation and preservation, tea leaves undergo oxidation and hydrolysis leading to formation and degradation of various tea constituents and affecting the antioxidant capacity. This study developed an analytical approach to compare chemical fingerprints of various types of tea and the oxidation/reduction products by using electrolysis combined with thin layer chromatography (TLC). Electrolysis approach was performed on TLC plates followed by the TLC separation using the selected mobile phase system of toluene, ethyl acetate and formic acid (2:9:1). Effects of electrolysis voltage and time were investigated in details with the suitable conditions of 1V and ≥ 1 min. The TLC fingerprints after the electrolysis revealed the increasing amount of less polar nonvolatile components which improved the tea fingerprints compared with the sample without electrolysis. The approach may also reveal greater antioxidant properties of Earl Grey tea than Oolong Tea as indicated by the longer oxidation time required to change the Earl Grey tea fingerprint. The additional TLC spots were also selectively cut and desorbed at 80°C and the volatile compounds in the headspace were sampled with solid phase microextraction (SPME) and analyzed with GC-MS. This could detect several peaks albeit with their small areas which could not be identifiable. Electrolysis of the tea solution was then performed by using stainless steel spring coils as the electrodes at 9V for 5 min. The SPME GC-MS analysis revealed degradation of several volatiles with the increasing amounts of benzaldehyde (in both teas), 1,2 dihydro-linalool (in Earl Grey Tea) and alkanes (in Oolong Tea) after the electrolysis. With further development, the developed on-TLC plate electrolysis technique will allow assessment of tea quality in terms of antioxidants on one hand and quality control for improved processing, manufacturing, storage, and preparation in order to maximize the nutritional value on the other.
ผลของ PANi ต่อปฏิกิริยา stabilization ของพอลิอะคริโลไนไตรในกระบวนการผลิตเส้นใยคาร์บอน
Authors:   , กิตติอมรพงศ์ ณัฐนนท์
Published: February 2025

เส้นใยเป็นหนึ่งในวัตถุดิบหลักในการผลิตเครื่องนุ่งห่ม ซึ่งเป็นปัจจัยสี่ที่สำคัญของมนุษย์ เส้นใยมีประโยชน์หลายด้าน อาทิ เครื่องนุ่งห่ม อีกด้านที่น่าสนใจคือการใช้ประโยชน์ในด้านอุตสาหกรรม ได้แก่ เส้นใยคาร์บอน ด้วยเส้นใยคาร์บอนมีความสามารถในด้าน ความแข็งแรง ต้านทานแรงดึง น้ำหนักเบา ทนต่อสารเคมีทนต่ออุณหภูมิ และอัตราการขยายตัวต่อความร้อนต่ำ จึงทำให้เส้นใยคาร์บอนเป็นวัสดุที่ได้รับความนิยมมากในอุตสาหกรรมการบินและวิศวกรรมอวกาศการทหาร มอเตอร์สปอร์ตการแข่งขันกีฬาและอีกมากมาย แต่ข้อจำกัดของเส้นใยคาร์บอนคือ เส้นใยคาร์บอนมีราคาสูงเมื่อเทียบกับเส้นใยชนิดอื่นกระบวนการสังเคราะห์ทำได้ยาก ต้องใช้อุณหภูมิในการสังเคราะห์สูง ซึ่งเป็นการสิ้นเปลืองพลังงานและเวลา งานวิจัยเล่มนี้จึงนำเส้นใยพอลิอะคริโลไนไตร์ล (PAN) ดึงยึดและเคลือบโดยพอลิอะนิลีน (PANi) ผ่านการดึงยืด PAN ให้ได้เส้นใยอะคริลิก หลังจากนั้นนำเส้นใยผ่านกระบวนการรักษาเสถียรภาพ โดยทำการเคลือบโดยพอลิอะนิลีน จึงทำการเลือกเส้นใยอะคริลิคเนื่องจากเส้นอะคริลิคมีหมู่ไนโตรเจนในโครงสร้าง และเป็นวัตถุดิบหลักในการผลิตเส้นใยคาร์บอน ที่สามารถหาได้ง่ายที่สุด ราคาต้นทุนต่ำที่สุด เทียบกับเส้นใยในการผลิตเส้นใยคาร์บอนชนิดอื่น เช่น เส้นใยแก้ว และเส้นใยถ่านหิน เมื่อทำการเคลือบเส้นใยอะคริลิคโดยพอลิอะนิลีนเรียบร้อย จึงทำการวิเคราะห์น้ำหนักโมเลกุลของผลิตภัณฑ์ที่ทำการเคลือบโดยเครื่องศึกษาการเปลี่ยนแปลงน้ำหนักของสาร (TGA) เพื่อตรวจดูน้ำหนักที่เปลี่ยนไปหลังผ่านกระบวนการรักษาเสถียรภาพ ทดสอบความเหนียวของชิ้นงานหลังเคลือบโดยเครื่องทดสอบแรงดึง วิเคราะห์โครงสร้างเคมีของชิ้นงานหลังผ่านกระบวนการด้วยเทคนิคฟูเรียร์ทรานส์ฟอร์มอินฟาเรดสเปกโทรสโคปี FT-IR
การเหนี่ยวนำให้เกิดการกลายแบบสุ่มของยีสต์ Saccharomyces cerevisiae เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตไขมันโดยรังสีอัลตราไวโอเลต
Authors:   , ถากว้าง ปนัสยา
Published: February 2025

Saccharomyces cerevisiae เป็นยีสต์ที่มีการนำมาประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมอย่างกว้างขวาง เนื่องจากมีความสามารถในการผลิตเอทานอลและผลิตสารประกอบประเภทไขมันที่มีมูลค่าทางการตลาด โครงงานนี้มีจุดประสงค์เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตไขมันของยีสต์ S. cerevisiae สายพันธุ์ TPD2 โดยการเหนี่ยวนำให้เกิดการกลายแบบสุ่มด้วยวิธีการฉายรังสีอัลตราไวโอเลต และคัดเลือกยีสต์สายพันธุ์กลายด้วย cerulenin ผลการทดลองเมื่อฉายรังสีเป็นระยะเวลา 9 - 25 นาที พบยีสต์ที่มีอัตรารอดน้อยกว่าร้อยละ 5 จำนวน 109 ไอโซเลท จากนั้นคัดเลือกยีสต์สายพันธุ์กลายโดยนำมาเลี้ยงบนอาหารแข็ง yeast-extract-peptone ผสม cerulenin และทำการคัดเลือกยีสต์ที่เจริญบนอาหารดังกล่าวแบบสุ่ม เพื่อนำมาทดสอบต่อไป จากผลการทดลองสามารถคัดแยก S. cerevisiae สายพันธุ์ TPD2 สายพันธุ์กลายได้ 1 ไอโซเลท คือ S. cerevisiae สายพันธุ์กลาย CE9.5 โดยมีร้อยละปริมาณน้ำมันต่อน้ำหนักเซลล์แห้ง (ร้อยละ 9.37 ± 0.19) เพิ่มขึ้นร้อยละ 2.25 อย่างมีนัยสำคัญเมื่อเปรียบเทียบกับสายพันธุ์ดั้งเดิม (ร้อยละ 11.62 ± 1.23) จากผลการวิเคราะห์ชนิดกรดไขมัน พบว่ายีสต์ S. cerevisiae สายพันธุ์กลาย CE9.5 มีการสร้างกรดไขมันชนิดโอเลอิก (C18:1), กรดปาล์มิโตเลอิก (C16:1), กรดปาล์มิติก (C16:0) และกรดสเตียริก (C18:0) เป็นส่วนใหญ่ ทั้งนี้พบกรดไขมันชนิดไมริสติก (C14:0) ด้วย (ร้อยละ 0.51 ± 0.02) เมื่อทำการวิเคราะห์ลำดับเบสในยีน acetyl-CoA carboxylase (ACC1) ซึ่งเป็นยีนที่มีความสำคัญเกี่ยวข้องกับกระบวนการสังเคราะห์กรดไขมัน พบว่า S. cerevisiae สายพันธุ์กลาย CE9.5 มีการเปลี่ยนแปลงแทนที่เบส 2 ตำแหน่งคือ G3477T และ G3484T
การยืดอายุการปักแจกันของกล้วยไม้ลูกผสมสกุลกุหลาบ ‘บางกอกซันเซท’ โดยการใช้น้ำยาปักแจกันและ 1-MCP
Authors:   , จันทรชัย เตชินท์
Published: February 2025

กล้วยไม้เป็นไม้ดอกเศรษฐกิจที่มีความสำคัญอย่างมากของประเทศไทย โดยกล้วยไม้ลูกผสมสกุลกุหลาบ ‘บางกอกซันเซท’ เป็นพันธุ์ที่ได้รับความนิยมในปัจจุบัน เนื่องจากมีสีสันสวยงามและออกดอกตลอดปี จึงนิยมใช้เป็นไม้ตัดดอก แต่ยังคงประสบปัญหาอายุการใช้งานที่ค่อนข้างสั้น โดยสาเหตุส่วนหนึ่งมาจากเอทิลีนที่ดอกกล้วยไม้สร้างขึ้น และการขาดอาหารที่เคยได้รับจากต้น ดังนั้น การใช้น้ำยาปักแจกันที่เหมาะสมจึงสามารถช่วยรักษาคุณภาพของดอกกล้วยไม้หลังการเก็บเกี่ยวได้ จากการศึกษาก่อนหน้าพบว่า การใช้ซูโครสร่วมกับสารต้านจุลชีพ 8-hydroxyquinolinesulphate (8-HQS) สามารถยืดอายุการปักแจกันของดอกไม้ได้ นอกจากนี้ยังพบว่า 1-methyl cyclopropene (1-MCP) มีประสิทธิภาพสูงในการแย่งจับกับตัวรับของเอทิลีน จึงสามารถชะลอการเสื่อมสภาพของดอกไม้ได้ ในการศึกษาครั้งนี้จึงทดลองแช่ช่อดอกกล้วยไม้ลูกผสมสกุลกุหลาบ ‘บางกอกซันเซท’ ในสารละลาย sucrose 4%, 5%, 6%, 8-HQS 150 ppm และ สารละลาย sucrose 4%, 5%, 6% ภายใต้สภาวะที่มี 8-HQS 150 ppm นาน 24 ชั่วโมง พบว่า ไม่มีผลต่ออายุการปักแจกัน แต่ชุดทดลองที่แช่ใน sucrose 5% ภายใต้สภาวะที่มี 8-HQS 150 ppm มีแนวโน้มทำให้ดอกตูมบานเพิ่มขึ้น ลดการเหี่ยวของดอกบาน และรักษาคะแนนคุณภาพของกลีบดอกได้ดีที่สุด การศึกษาระยะเวลาที่เหมาะสมในการแช่น้ำยาปักแจกัน พบว่า ระยะเวลาที่มีแนวโน้มชะลอการเหี่ยวของดอกบานได้ดีที่สุดคือ 4 และ 12 ชั่วโมง และผลการศึกษาของ 1-MCP ร่วมกับน้ำยาปักแจกัน โดยรมด้วย 1-MCP ความเข้มข้น 5, 10 และ 15 ppm ตามลำดับ และแช่ในน้ำยาปักแจกันที่มี sucrose 5% + 8-HQS 150 ppm ร่วมกับ 1-MCP ความเข้มข้น 5, 10 และ 15 ppm ตามลำดับ เป็นระยะเวลา 4 ชั่วโมง แม้ว่าจะไม่มีผลต่ออายุการปักแจกัน แต่ 1-MCP ความเข้มข้น 5 ppm ขึ้นไปสามารถชะลอการเหี่ยวของดอกบานได้ จากการบานเพิ่มของดอกตูม คะแนนคุณภาพของกลีบดอก พบว่าชุดทดลอง sucrose 5% + 8-HQS 150 ppm ร่วมกับ 1-MCP ความเข้มข้น 5 ppm มีแนวโน้มรักษาคุณภาพของช่อดอกได้ดีที่สุด
การพัฒนาอุปกรณ์ติดตามระดับแอมโมเนียในน้ำ
Authors:   , สันติกุล อติวิชญ์
Published: February 2025

อุตสาหกรรมการประมงในปัจจุบันมีแนวโน้มที่เติบโตขึ้นทั่วโลก รวมถึงผลผลิตจากอุตสาหกรรมการประมงยังเป็นสิ่งที่ต้องการในจำนวนมาก อย่างไรก็ตามการสูญเสียปริมาณของผลผลิตจากอุตสาหกรรมการประมงนั้นก็ยังคงเกิดขึ้นอยู่อย่างต่อเนื่อง ซึ่งสาเหตุของสูญเสียดังกล่าวนั้นมาจากความเป็นพิษของแอมโมเนีย (ammonia) ที่อยู่ในน้ำ งานวิจัยนี้จึงต้องการพัฒนาอุปกรณ์สำหรับการติดตามระดับแอมโมเนียในน้ำซึ่งมีความจำเป็นที่จะต้องพัฒนาอุปกรณ์ที่สามารถติดตามแอมโมเนียที่แม่นยำ และปลอดภัย งานวิจัยนี้พัฒนาอุปกรณ์ติดตามระดับแอมโมเนียโดยใช้เส้นใยนำแสง (optical fiber) โดยการนำเส้นใยนำแสงมาลอกชั้นฟิล์มหุ้มออก (uncladding) และทำการเคลือบด้วยสาร oxazine 170 perchlorate มีลักษณะเป็นสารเรืองแสงที่มีการเปลี่ยนแปลงสีเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงค่า pH ซึ่งมีความสัมพันธ์กับระดับของแอมโมเนีย การเปลี่ยนแปลงสีของสารจะสังเกตได้โดยการใช้เส้นใยนำแสงควบคู่ไปกับสเปกโทรเมเตอร์ (Spectrometer) ในงานวิจัยนี้ศึกษาและทดลองการเตรียมเส้นใยนำแสงเพื่อนำไปตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของสี โดยมีการใช้เส้นใยนำแสงพลาสติก (Plastic optical fiber หรือ POF) ในขั้นตอนแรกเริ่มจากการลอกชั้นฟิล์มหุ้มของเส้นใยนำแสงพบว่าการใช้อะซีโตนและน้ำกลั่นในอัตราส่วน 1:1 เป็นภาวะที่เหมาะสมที่สุดในการลอกชั้นฟิล์มหุ้ม หลังจากนั้นนำเส้นใยดังกล่าวมาทดสอบกับน้ำ, สีผสมอาหาร และสารฟลูออเรสเซนต์เพื่อทำการตรวจวัดสีที่เปลี่ยนไปและสังเกตการเปลี่ยนแปลงที่สอดคล้องกันของแสงที่ส่งผ่านกับช่วงการดูดกลืนแสงแต่ละความยาวคลื่น โดยเส้นใยนำแสงที่ถูกทดสอบแล้วสามารถนำมาใช้งานในการตรวจวัดเชิงแสงร่วมกับสาร oxazine 170 perchlorate และนำมาประยุกต์ใช้เพื่อติดตามระดับแอมโมเนียในน้ำได้
การวิเคราะห์ปริมาณเอทานอลในผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดมือที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบ เพื่อสุขอนามัยด้วยเทคนิคแก๊สโครมาโทกราฟี
Authors:   , มาลี ทักษิณา
Published: February 2025

การวิเคราะห์ปริมาณเอทานอลในผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดมือที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนส่วนประกอบเพื่อสุขอนามัย ด้วยเทคนิคแก๊สโครมาโทกราฟี ที่มีการตรวจวัดแบบเฟลมไอออไนเซชัน พบว่าภาวะที่เหมาะสมในการแยกเมทานอล เอทานอล โพรพาน-2-ออล และอะซิโตไซไตรล์ คือ การใช้แคปิลารีคอลัมน์ชนิด DB -624UI ที่มีเฟสคงที่เป็น 6% cyanopropyl-phenyl และ 94% dimethyl polysiloxane ยาว 30 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลาง 0.32 มิลลิเมตร ความหนาของฟิล์มเฟสคงที่ 1.8 ไมโครเมตร ฉีดสารละลายมาตรฐานผสมร้อยละ 1 โดยปริมาตร ปริมาตร 1 ไมโครลิตร โดยใช้ split ratio เท่ากับ 20:1 inlet temperature 250 องศาเซลเซียส อัตราการไหลของแก๊สพาเท่ากับ 1.5 มิลลิลิตรต่อนาที อุณหภูมิของคอลัมน์ 50 องศาเซลเซียส (คงที่นาน 5 นาที) จนถึง 230 องศาเซลเซียส (คงที่นาน 4 นาที) ด้วยอัตราการเพิ่มอุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียสต่อนาที และอุณหภูมิของตัวตรวจวัดมีค่าเท่ากับ 280 องศาเซลเซียส พบว่าพีกของเมทานอล เอทานอล โพรพาน-2-ออลและอะซิโตรไนไตรล์ แยกออกจากกันได้อย่งสมบูรณ์ มีค่า resolution ® ไม่น้อยกว่า 1.5 การทดสอบความถูกต้องของวิธีวิเคราะห์ พบว่าค่า correlation coefficient, r มกกว่า 0.99 และการวิเคราะห์แอลกอฮอล์ ในผลิตภัณฑ์มีทำความสะอาดมือที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบเพื่อสุขอนามัยพบว่า ความแม่นและความเที่ยงตาม AOAC อยู่ในช่วงที่ยอมรับได้ โดยร้อยละการกลับคืนมีค่าอยู่ในช่วงร้อยละ 95-105 และ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานสัมพันธ์ (%RSD) ≤ 3.7% ซึ่งแสดงให้เห็นว่าวิธีวิเคราะห์ที่พัฒนาขึ้นนี้ เหมาะสมกับการสร้างคู่มือมาตรฐานการปฏิบัติงานเพื่อทดสอบชนิดและหาปริมาณของแอลกอฮอล์ที่พบทั่วไปในผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดมือที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบเพื่อสุขอนามัยได้
การวิเคราะห์สารโคคูมิกลุ่มกลูตามิลเปปไทด์ในปลาร้า
Authors:   , สุวรรณเวลา จิณณวัตร
Published: February 2025

ปลาร้าเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีถิ่นกำเนิดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ผลิตโดยหมัก ปลาน้ำจืดขนาดเล็กด้วยเกลือและรำข้าวเป็นเวลาหลายเดือน นิยมนำมาปรุงเป็นอาหารไทยหลายชนิดเช่น ส้มตำและน้ำพริก เพื่อเพิ่มรสชาติของอาหาร รสชาติที่เพิ่มขึ้นนั้นเกิดจากการมีสารโคคูมิ (ภาษาญี่ปุ่นแปลว่า“ เข้มข้น”) โดยเฉพาะสารกลุ่มกลูตามิลเปปไทด์ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัย 3 ประการ ได้แก่ ชนิด ของปลา สูตรการหมัก และระยะเวลาในการหมักที่มีผลต่อสารโคคูมิ โดยการตรวจวัดปริมาณสารกลุ่มกลูตามิล เปปไทด์โดยใช้เทคนิค Liquid Chromatography-Tandem Mass Spectrometry (LC-MS / MS) จากผล การศึกษาพบว่าการหมักทั้งปลาหมอและปลากระดี่รวมกันด้วยเกลือและรำข้าวเป็นเวลา 12 เดือนเป็นสภาวะ ที่เหมาะสมสำหรับการหมักปลาเนื่องจากตรวจพบกลูตามิลเปปไทด์ในปริมาณสูงสุด
ผลของเยื่อนุ่นที่มีต่อสมบัติของเปเปอร์ครีต
Authors:   , นิโรจน์ บุญญดา
Published: February 2025

เปเปอร์ครีต (Papercrete) คือ วัสดุก่อสร้างได้รับความนิยมมาอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากมีต้นทุนต่ำ มีความแข็งแรง มีน้ำหนักเบา ดูดซับเสียงและทนความร้อนได้ดี รวมถึงสามารถช่วยลดปัญหาขยะและการเกิดภาวะโลกร้อนได้ เพราะเปเปอร์ครีตผลิตได้จากการนำกระดาษเหลือใช้มาผสมกับทราย ปูนซีเมนต์พอร์ตแลนด์ และน้ำ ก่อนจะนำไปอัดขึ้นรูป เปเปอร์ครีตเป็นวัสดุที่เหมาะสำหรับงานใช้ภายใน การทำเป็นเฟอร์นิเจอร์ และของตกแต่งบ้านต่าง ๆ ที่ไม่ต้องสัมผัสความชื้นเป็นเวลานาน เนื่องจากธรรมชาติของเส้นใยกระดาษที่ประกอบไปด้วยเซลลูโลสซึ่งชอบน้ำจึงทำให้เปเปอร์ครีตมีข้อจำกัดในเรื่องการของการต้านทานการซึมน้ำ คณะผู้วิจัยจึงเกิดแนวคิดที่จะนำเส้นใยนุ่นมาใช้แทนที่เส้นใยกระดาษในการเตรียมเปเปอร์ครีต เนื่องจากธรรมชาติของเส้นใยนุ่นมีส่วนประกอบหลักเป็นเซลลูโลสเช่นเดียวกัน แต่ที่ผิวเของเส้นใยนุ่นนั้นมีขี้ผึ้งคิวตินเคลือบอยู่ ทำให้เส้นใยนุ่นมีสมบัติไม่ชอบน้ำมาก (Superhydrophobic) ซึ่งอาจสามารถเพิ่มการต้านทานการซึมน้ำของเปเปอร์ครีตได้ งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาผลของเส้นใยนุ่นที่มีต่อสมบัติของเปเปอร์ครีต โดยเปรียบเทียบกับเส้นใยกระดาษ ซึ่งคือเส้นใยสั้นผสมกับเส้นใยยาวทางการค้า โดยการทดลองแบ่งออกเป็น 2 ขั้นตอน โดยขั้นตอนที่ 1 คือ การเตรียมเส้นใยทั้ง 2 ชนิด คือ เส้นใยนุ่น และเส้นใยกระดาษแบ่งเส้นใยส่วนหนึ่งไปวิเคราะห์สันฐานวิทยาของเส้นใย และขึ้นแผ่นกระดาษก่อนนำไปทดสอบ จากนั้นนำส่วนที่เหลือไปทำเป็นเปเปอร์ครีตในขั้นตอนที่ 2 โดยใช้อัตนราส่วนการผสม คือ ทราย : ปูนซีเมนต์พอร์ตแลนด์ : เยื่อแห้ง : น้ำ เท่ากับ 1: 0.75 : 0.175 : 0.625 (โดยน้ำหนัก) ตามลำดับ แล้วทำการบ่มเป็นเวลา 1,3 และ 7 วัน ก่อนนำไปทดสอบ ผลการทดลองที่ได้จากแผ่นกระดาษทดสอบพบว่า แผ่นทดสอบที่เตรียมจากเส้นใยนุ่นมีความแข็งแรงต่อแรงดึงและความแข็งแรงต่อแรงดันทะลุมากกว่า หากแต่มีความต้านทานแรงฉีกต่ำกว่าแผ่นทดสอบที่เตรียมจากเส้นใยกระดาษ เนื่องจากเส้นใยนุ่นมีความแข็งแรงแต่มีความเปราะ ส่วนผลการทดสอบเปเปอร์ครีตที่เตรียมได้พบว่า เปเปอร์ครีตที่ผลิตจากเส้นใยนุ่นมีความทนต่อแรงดัดโค้งอยู่ที่ 15.18 mPa ในขณะที่เปเปอร์ครีตจากเส้นใยกระดาษมีความทนต่อแรงดัดโค้งสูงถึง 34.55 mPa ทั้งนี้เป็นเพราะความเปราะของเส้นใยนุ่น ทำให้รับแรงที่มากระทำในแนวตั้งฉากได้น้อย รวมถึงสมบัติของนุ่นที่ไม่ชอบน้ำมาก (Superhydrophobic) ทำให้นุ่นไม่สามารถเข้าร่วมเป็นส่วนผสมเนื้อเดียวกับองค์ประกอบอื่น ๆ ซึ่งอาศัยน้ำเป็นตัวนำพาของเปเปอร์ครีตได้ ส่งผลให้เปเปอร์ครีตที่เตรียมจากเส้นใยนุ่นมีความแข็งแรงน้อยกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับเปเปอร์ครีตที่เตรียมจากเส้นใยกระดาษ
การสังเคราะห์ตัวเร่งปฏิกิริยานิกเกิลบนตัวรองรับซิลิกาเจลแบบมีรูพรุน สำหรับไฮโดรจิเนชันบางส่วนของไบโอดีเซล
Authors:   , บุญเชื้อ ประภวิษณุ์
Published: February 2025

ในการศึกษานี้ตัวเร่งปฏิกิริยานิกเกิลบนวัสดุรองรับซิลิกาที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางของรูพรุน 3 นาโนเมตร และ 6 นาโนเมตร ถูกสังเคราะห์สำเร็จผ่านวิธี incipient wetness impregnation ทั้งนี้ได้มีการเติมกรดซิตริก และซีเรียมไนเตรตระหว่างการสังเคราะห์ตัวเร่งปฏิกิริยาเพื่อทำความเข้าใจว่าสารเหล่านี้มีอิทธิพลต่อสมบัติของตัวเร่งปฏิกิริยาอย่างไร ตัวเร่งปฏิกิริยาที่ถูกสังเคราะห์ถูกนำไปพิสูจน์เอกลักษณ์โดยใช้เทคนิคการวัดการดูดซับด้วยแก๊สคาร์บินมอนออกไซด์, เทคนิคเอ็กซเรย์ดิฟแฟรกชัน และเทคนิคการดูดซับและการคายซับด้วยแก๊สไนโตรเจน ผลการพิสูจน์เอกลักษณ์พบว่า การเติมกรดซิตริกและซีเรียมไนเตรตในระหว่างการเตรียมตัวเร่งปฏิกิริยาช่วยเพิ่มการกระจายตัวของนิกเกิลบนวัสดุรองรัลและทำให้นิกเกิลถูกรีดิวซ์ได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ตัวเร่งปฏิกิริยาที่ถูกสังเคราะห์ยังคงมีรูพรุนแบบเมโซพอรัส ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการเติมนิกเกิล, กรดซิตริก และ ซีเรียมไนเตรตไม่ได้ทำลายโครงสร้างของวัสดุรองรับ จากนั้นตัวเร่งปฏิกิริยาที่ถูกสังเคราะห์ ถูกทดสอบประสิทธิภาพการเร่งปฏิกิริยาผ่านไฮโดรจิเนชันบางส่วนของไบโอดีเซลโดยใช้เครื่องปฏิกรณ์ ภายใต้บรรยากาศไฮโดรเจนที่อัตราการไหลของไอโอดีเซล 0.76 มิลลิลิตรต่อนาที อุณหภูมิ 100 ± 3 องศาเซลเซียส และความดัน 4 บาร์ ผลการเร่งปฏิกิริยาแสดงให้เห็นว่า การใช้ตัวเร่งปฏิกิริยาที่มีวัสดุรองรับเป็น Q6 นำไปสู่การปรับปรุงการกระจายตัวของผลิตภัณฑ์ (กรดไขมันไม่อิ่มตัวที่มีพันธุคู่ตั้งแต่ 2 ตำแหน่งขึ้นไป, กรดไขมันไม่อิ่มตัวที่มีพันธะคู่ 1 ตำแหน่ง และกรดไขมันอิ่มตัว) ในขณะที่ตัวเร่งปฏิกิริยาที่มีวัสดุรองรับเป็น Q3 ไม่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญในการกระจายตัวผลิตภัณฑ์เมื่อเทียบกับไบโอดีเซลตั้งต้น ในบรรดาตัวเร่งปฏิกิริยาที่ถูกสังเคราะห์ได้นั้น ตัวเร่งปฏิกิริยา N-Q6-C มีประสิทธิภาพในการเร่งปฏิกิริยาสูงสุดเมื่อพิจารณาจากการกระจายตัวของผลิตภัณฑ์และความเสถียรในการออกซิเดชันของไบโอดีเซลที่ได้รับ ซึ่งอาจมีสาเหตุหลักมาจากสมบัติของพื้นผิวและขนาดของนิกเกิลที่เหมาะสมของตัวเร่งปฏิกิริยา
ความหลากชนิดและการใช้พื้นที่ของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกและสัตว์เลื้อยคลานในพื้นที่ลุ่มน้ำห้วยฮ่องไคร้ จังหวัดเชียงใหม่
Authors:   , แก้วเกตุ ธนพงษ์
Published: February 2025

ความหลากหลายของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกและสัตว์เลื้อยคลานมีบทบาทสำคัญต่อระบบนิเวศเป็นอย่างมาก สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกและสัตว์เลื้อยคลานแต่ละชนิดมีพื้นที่อาศัยที่แตกต่างกัน พื้นที่ลุ่มน้ำห้วยฮ่องไคร้ จังหวัดเชียงใหม่ มีลักษณะพื้นที่ที่มีระบบนิเวศหลากหลาย ทั้งพื้นที่ระบบนิเวศเกษตรและพื้นที่ระบบนิเวศธรรมชาติ โดยแต่ละพื้นที่จะมีการจัดการและการใช้ประโยชน์แตกต่างกัน การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากหลายของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกและสัตว์เลื้อยคลานและตรวจสอบพื้นที่อาศัยของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกและสัตว์เลื้อยคลานแต่ละชนิดว่ามีที่อยู่อาศัยแตกต่างกันหรือไม่ ผู้วิจัยใช้วิธีสำรวจแบบพบเห็นตัว (Visual Encounter Survey) ในการสำรวจความหลากชนิด และระบุชนิดโดยใช้ลักษณะทางสัณฐานวิทยา ระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2563 พบสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 13 ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน 6 ชนิด ในพื้นที่เกษตรกรรม และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 15 ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน 5 ชนิด ในพื้นที่ธรรมชาติ ทั้งนี้ค่าดัชนีความหลากหลายทางชีวภาพของทั้งสองพื้นที่นั้นมีค่าใกล้เคียงกันทั้ง Shannon–Weiner’s Index (1.9958 และ 2.1618 ตามลำดับ) และ Simpson’s Diversity Index (0.7525 และ 0.8363 ตามลำดับ) นอกจากนี้ยังพบว่าค่าดัชนีความคล้ายคลึง (Sørensen Similarity Index) แสดงถึงความคล้ายคลึงในแง่ของชนิดร้อยละ 61.54 ในระหว่างสองพื้นที่ และเมื่อวิเคราะห์ทางสถิติด้วย Chi–square test พบว่า อึ่งลายเลอะ (Microhyla butleri) และอึ่งน้ำเต้า (Microhyla mukhlesuri) ชอบอาศัยอยู่ในพื้นที่เกษตรกรรมมากกว่าพื้นที่ธรรมชาติอย่างมีนัยสำคัญ ในขณะที่กบห้วยขาปุ่ม (Limnonectes taylori) อึ่งข้างดำ (Microhyla heymonsi) และอึ่งหลังขีด (Micryletta steingeri) ชอบอาศัยอยู่ในพื้นที่ธรรมชาติมากกว่าพื้นที่เกษตรกรรมอย่างมีนัยสำคัญ ข้อมูลที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้สามารถนำไปเป็นฐานข้อมูลเพื่อเป็นแนวทางในการจัดการพื้นที่และการอนุรักษ์สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกและสัตว์เลื้อยคลานในพื้นที่ลุ่มน้ำห้วยฮ่องไคร้ จังหวัดเชียงใหม่ต่อไป
เสียงร้องประกาศตนเองของอึ่งในสกุล Microhyla ในพื้นที่ลุ่มน้ำห้วยฮ่องไคร้ จังหวัดเชียงใหม่
Authors:   , ผลธัญญา แรกขวัญ
Published: February 2025

เสียงร้องประกาศตนเองของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกอันดับกบเขียดถูกเปล่งโดยกบเพศผู้เพื่อใช้ในการดึงดูดและสื่อสารถึงเพศเมียชนิดเดียวกัน ซึ่งข้อมูลที่จำเพาะต่อชนิดนี้อาจเกี่ยวข้องกับกลไกการแบ่งแยกชนิดก่อนการผสมพันธุ์ ดังนั้นเสียงร้องประกาศตนเองจึงสามารถใช้ในการระบุชนิดได้ สำหรับอึ่งในสกุล Microhyla นั้นถูกพบได้โดยทั่วไปในประเทศไทย ถึงแม้ว่าจะมีงานวิจัยทางชีววิทยามากมายเกี่ยวกับอึ่งสกุลนี้ แต่การศึกษาเสียงร้องนั้นยังคงมีจำนวนน้อยมาก ซึ่งทำให้ขาดความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการทางวิวัฒนาการ ด้วยเหตุผลดังกล่าวการศึกษาในครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบโครงสร้างของเสียงร้องประกาศตนเอง โดยศึกษาตัวแปรเชิงเวลาและตัวแปรเชิงสเปกตรัมความถี่ของเสียงทั้ง 7 ตัวแปรของอึ่งในสกุล Microhyla จำนวน 4 ชนิด ได้แก่ อึ่งลายเลอะ (M. butleri) อึ่งข้างดำ (M. heymonsi) อึ่งน้ำเต้า (M. mukhlesuri) และอึ่งขาคำ (M. pulchra) จากนั้นตัวแปรดังกล่าวถูกนำมาวิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างอึ่งทั้ง 4 ชนิด การเก็บตัวอย่างในภาคสนามทำการสำรวจด้วยวิธี visual encounter surveys ระหว่างเดือนมิถุนายนถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2563 ณ พื้นที่ลุ่มน้ำห้วยฮ่องไคร้ จังหวัดเชียงใหม่ ทำการเก็บตัวอย่างอึ่งอย่างน้อยชนิดละ 5 ตัวอย่าง อึ่งแต่ละตัวจะถูกบันทึกเสียงร้องประกาศตนเอง จากนั้นอึ่งที่ถูกบันทึกเสียงจะถูกเก็บมาเพื่อใช้เป็นตัวอย่างอ้างอิง ผลการวิเคราะห์การจัดจำแนกเสียงร้องปรากฎว่าเสียงถูกแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่ม คือ เสียงร้องที่มีจังหวะเป็นหน่วยย่อยซึ่งไม่มีการเปลี่ยนแปลงความถี่ ได้แก่ อึ่งลายเลอะและอึ่งขาคำ และเสียงร้องที่มีโน้ตแบบเดียวกันเป็นหน่วยย่อยซึ่งไม่มีการเปลี่ยนแปลงความถี่ ได้แก่ อึ่งข้างดำและอึ่งน้ำเต้า นอกจากนี้ผลการวิเคราะห์ Kruskall-Wallis H Test เผยว่าค่าเฉลี่ยของความถี่เด่น จำนวนโน้ตในเสียงร้อง อัตราของโน้ต ช่วงเวลาของโน้ต จำนวนจังหวะในเสียงร้อง และอัตราของจังหวะมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับความเชื่อมัน 95 เปอร์เซ็นต์ (p=0.00) ระหว่างอึ่งทุกชนิด ยกเว้นค่าเฉลี่ยช่วงเวลาของเสียงร้องระหว่างอึ่งข้างดำและอึ่งน้ำเต้าที่ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ โดยผลการวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์ความแปรปรวนของข้อมูลพบว่าค่าความแปรปรวนของข้อมูลภายในตัวเองเทียบกับค่าระหว่างตัวอื่นในชนิดเดียวกันไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญในทุกตัวแปรของอึ่งทุกชนิด ซึ่งผลดังกล่าวข้างต้นสามารถนำไปใช้ในการแยกเสียงร้องที่แตกต่างกันระหว่างชนิดซ่อนเร้นได้ รวมไปถึงการใช้เป็นเสียงร้องอ้างอิงในการสำรวจความหลากหลายทางชนิดของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกอันดับกบเขียดร่วมกับการวิเคราะห์ด้วยลักษณะสัณฐานวิทยาและพันธุกรรม
ปรอทในเนื้อเยื่อปลาทูลังที่จับจากอ่าวไทยและปริมาณแนะนำสำหรับบริโภค
Authors:   , แพ่งพันธ์ ศิวนาถ
Published: February 2025

ตัวอย่างปลาทู 109 ตัวอย่างที่จับจากอ่าวไทยด้วยเรือประมงพื้นบ้านและเรือประมงพาณิชย์ในพื้นที่จังหวัดชุมพรและประจวบคีรีขันธ์ ในวันที่ 6 มิถุนายน จำนวน 71 ตัว และวันที่ 7 ตุลาคม 2563 จำนวน 38 ตัว นำมาวัดขนาด ชั่งน้ำหนักและแยกชนิดโดยใช้สัดส่วนระหว่างความยาวตรงรอยเว้าครีบหางและความลึกลำตัว ได้เป็นปลาลัง (Restrelliger kanagurtu) จำนวน 96 ตัว และปลาทู (Restrelliger brachysoma) จำนวน 13 ตัว จากนั้นตัดชิ้นส่วนกล้ามเนื้อใต้ครีบหลัง มาสับละเอียดและย่อยด้วยกรดไนตริกและสารละลายโพแทสเซียมเปอร์แมงกาเนต นำไปวิเคราะห์หาความเข้มข้นปรอทด้วยเทคนิค Cold Vapor Atomic Absorption Spectrophotometry (CVAAS) ระดับปรอทในเนื้อเยื่อปลาลังและปลาทูมีค่าความเข้มข้นเฉลี่ยเท่ากับ 0.011±0.007 และ 0.013±0.005 ไมโครกรัม/กรัม นน.เปียก ตามลำดับ และมีช่วงความเข้มข้นของปรอทระหว่าง 0.001-0.022 และ 0.005-0.022 ไมโครกรัม/กรัม นน.เปียก ตามลำดับ จากการวิเคราะห์ทางสถิติไม่พบค่าความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (P>0.05) ระหว่างระดับความเข้มข้นของปรอทกับชนิดของปลาและฤดูกาล แต่พบมีความสัมพันธ์กับความยาวลำตัวปลาและน้ำหนักตัวอย่างปลาทั้งหมดมีค่าความเข้มข้นปรอททั้งหมดไม่เกินเกณฑ์มาตรฐานปรอทในเนื้อเยื่อปลา ของ Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives (JECFA, 2015) คือมีค่าไม่เกิน 0.5 ไมโครกรัม/กรัม นน.เปียก ทั้งนี้ค่าสัดส่วนความเสี่ยงอันตราย (HQ) มีค่าน้อยกว่า 1 จึงไม่ก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อสุขภาพผู้บริโภคปลาทูและลังที่จับจากอ่าวไทยและปริมาณแนะนำสำหรับการบริโภคอย่างปลอดภัยต่อสัปดาห์ สำหรับคนไทยและคนทั่วไปที่มีนำหนักเฉลี่ย 50 และ 60 กิโลกรัมมีค่าเท่ากับ 1.84 และ 2.21 กิโลกรัม ตามลำดับ
การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงค่าปริมาณการจับสัตว์น้ำต่อหน่วยการลงแรงประมงในบริเวณอ่าวไทยตอนบน ระหว่างปี พ.ศ. 2549- พ.ศ. 2560
Authors:   , พลลาภานันท์ วิธวินท์
Published: February 2025

การจัดการทรัพยากรทางการประมงนั้นย่อมมีความสัมพันธ์ต่อปริมาณทรัพยากร และต้องมีความ ตระหนักถึงการบริหารจัดการระบบนิเวศ แหล่งที่อยู่อาศัย และความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดต่อ สายใยอาหารในแต่ละบริเวณ การจัดการประมงส่วนใหญ่มักจะพิจารณาเพียงค่าสัมประสิทธิการตายและผลผลิตที่จะได้จากสิ่งมีชีวิตเป้าหมาย โดยมิได้คำนึงถึงปัจจัยภายนอกที่อาจจะส่งผลต่อสิ่งมีชีวิตเป้าหมาย และสิ่งแวดล้อมต่างๆในบริเวณที่ทำการประมง งานวิจัยนี้มุ่งเน้นถึงความสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงของค่าปริมาณการจับสัตว์น้ำ ต่อหน่วยการลงแรงประมง ที่เป็นผลมาจากการแปรผันของปัจจัยจากสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะเปลี่ยนแปลงไปตามปรากฏการณ์ต่างๆที่เกิดในมหาสมุทรและปรากฏการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดในชั้นบรรยากาศ เช่น ปรากฏการณ์ เอลนีโญ (El Niño) ลานีญา (La Niña) และปรากฏการณ์ความแปรปรวนของการไหลเวียนของมวลอากาศและมวลน้ำในมหาสมุทรที่เกิดขึ้นในบริเวณของมหาสมุทรแปซิฟิก (Pacific Decadal Oscillation) เป็นต้น งานวิจัยนี้เป็นการนำข้อมูลทุติยภูมิด้านการจับสัตว์น้ำ ของกรมประมงและ ข้อมูลสิ่งแวดล้อมจากภาพถ่ายทางดาวเทียม เพื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบหาความสัมพันธ์ของปัจจัยที่ส่งผลให้ เกิดการเปลี่ยนแปลงค่าปริมาณการจับสัตว์น้ำ ต่อหน่วยการลงแรงประมง โดยพบว่าปริมาณการจับสัตว์ น้ำ หน้าดินต่อหน่วยการลงแรงประมงมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับค่าปริมาณน้ำท่า และค่าปริมาณการจับปลา ผิวน้ำ ที่มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับค่าดัชนีของ Pacific Decadal Oscillation
การหาขอบเนื้อแท้รอยโรคปอดจากภาพเอ็นโดบรองเคียลที่บันทึกด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง
Authors:   , เหลืองสุรงค์ ชัชฌมล
Published: February 2025

โครงการวิจัย เรื่อง “การหาขอบเนื้อแท้รอยโรคปอดจากภาพเอ็นโดบรองเคียลที่บันทึกด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง” มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาอัลกอริธึมที่สามารถตรวจหาขอบเนื้อแท้รอยโรคปอดจากภาพเอ็นโดบรองเคียลที่บันทึกด้วยคลื่นเสียงความถี่สูงซึ่งเป็นหนึ่งในคุณลักษณะที่ใช้ประกอบการตรวจคัดกรองและวินิจฉัยประเภทของเนื้อแท้รอยโรคปอด โดยใช้วิธีการแปลงภาพแบบท็อปแฮทและสร้างแอคทีฟคอนทัวร์ของภาพ ผลการทดลองที่ได้แสดงให้เห็นว่า วิธีที่ใช้มีความเหมาะสมสำหรับการหาขอบเนื้อแท้รอยโรคปอดจากภาพเอ็นโดบรองเคียลที่บันทึกด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง