ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯСЫ НАРЫҒЫНДА БӘСЕКЕЛЕСТІКТІ ДАМЫТУ
Authors: AKHMETKAZY K.K. 
Published: February 2023

The paper addresses the problem of development of competitive electricity markets in relationships that were formed by the enactment of the law "On electric power industry", according to which it is prohibited to combine the activities of the transfer and sale and purchase of electricity. The author considers types of violations of antitrust laws in the retail and wholesale electricity market, and draws conclusions on the further development of competition in the electricity market. Since the state energy company (hereinafter RAO UES) has been established in 1992, there were active discussions about how to develop the Russian electric power industry. Various schemes of corporatization, privatization, consolidation with high-yielding types of industries (e.g., aluminum production), expansion of the production chain by including the production of equipment for the power industry were proposed as the main reform ideas. Most of these projects were rejected due to infringement of the interests of "RAO UES" private shareholders, or contradictions to the public interest.

«Электр энергетикасы туралы» заңның қабылдануы нәтижесінде қалыптасқан электр энергетикасы нарықтарындағы бәсекелестік қатынастарды дамыту проблемасы талқыланады, оған сәйкес электр энергиясын беру және сатып алу қызметін біріктіруге тыйым салынады. Автор электр энергиясының бөлшек және көтерме сауда нарығындағы монополияға қарсы заңнаманы бұзу түрлерін зерттеп, электр энергетикасы нарығындағы бәсекелестік ортаны одан әрі дамыту туралы қорытынды жасайды. Мемлекеттік энергетикалық компания (бұданәрі – РАО ЕЭС) 1992 жылы құрылғаннан бері Ресейдің электр энергетикасын қалай дамыту туралы белсенді пікір таластар болды. Негізгі реформалау идеялары ретінде акционерлеудің, жекешелендірудің, салалардың өнімділігі жоғары типтері мен консолидациялаудың (мысалы, алюминий өндірісі), электр энергетикасы үшін жабдықтар өндірісін қосу арқылы өндіріс тізбегін кеңейтудің әр түрлі схемалары ұсынылды. Бұлжобалардың көпшілігі «РАО ЕЭС» жеке акционерлерінің мүдделерінің бұзылуынан емесе қоғамдық мүдделерге қайшы келуіне байланысты қабылданбады.

В статье рассматривается проблема развития конкурентных отношений на рынках электроэнергетики, которые образовались в результате введения в действие закона «Об электроэнергетике», согласно которому запрещается совмещать деятельность по передаче и купле продаже электроэнергии. Автором рассматриваются виды нарушений антимонопольного законодательства на розничном и оптовом рынке электроэнергетики и делаются выводы о дальнейшем развития конкурентной среды на рынках электроэнергетики. С момента создания Государственной энергетической компании (далее РАО ЕЭС) в 1992 г. велись активные дискуссии о том, как развивать российскую электроэнергетику. В качестве основных идей реформирования были предложены различные схемы акционирования, приватизации, объединения с высокодоходными видами производств (например, производство алюминия), расширение производственной цепочки за счет включения производства оборудования для электроэнергетики. Большинство этих проектов было отклонено из-за ущемления интересов частных акционеров «РАО ЕЭС» или противоречия интересам общества.