Η επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στην αρτηριακή πίεση, νεότερους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου και την οξειδωτική δραστηριότητα του πλάσματος εργαζομένων
Authors: Σταφυλάς Παναγιώτης 
Published: September 2021

Η υπερκατανάλωση αλκοολούχων σκευασμάτων σχετίζεται με αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα από περισσότερα από 60 διαφορετικά νοσήματα, ενώ τα αποτελέσματα της ήπιας κατανάλωσης παραμένουν αμφιλεγόμενα, με ένα μεγάλο αριθμό μελετών να υποστηρίζει ότι μειώνει την καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνησιμότητα. Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι να διερευνήσει την επίδραση του αλκοόλ στην αρτηριακή πίεση και σε δείκτες ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας και παράλληλα να ελέγξει την παρουσία παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου σε ένα, θεωρητικά, χαμηλού κινδύνου πληθυσμό εργαζομένων, που σε ελάχιστες μελέτες έχει διερευνηθεί. Για το σκοπό αυτό διενεργήθηκε μελέτη εγκάρσιας τομής κατά την οποία εξετάστηκαν 512 εργαζόμενοι (67% άνδρες) με μέση ηλικία 42,13±8,49 έτη (εύρος 18 με 65 έτη). Οι μισοί σχεδόν εργαζόμενοι ήταν καπνιστές και το ένα πέμπτο παχύσαρκοι. Ο επιπολασμός της αρτηριακής υπέρτασης ήταν 34,9% και 22,4%, του σακχαρώδη διαβήτη 4,7% και 2,5% και του μεταβολικού συνδρόμου 41,1% και 33,7% για άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα. Από το σύνολο των εργαζομένων, μόλις 11 άνδρες (3,2%) και 26 γυναίκες (15,6%) απάντησαν ότι τους τελευταίους 12 μήνες δεν κατανάλωσαν κανένα αλκοολούχο σκεύασμα (abstainers). Η μέση ημερήσια κατανάλωση αλκοολούχων σκευασμάτων σε ποτήρια ανά ημέρα ήταν 1,6 για τους άνδρες και 0,33 για τις γυναίκες (p<0,05). Διαπιστώθηκε ότι στους άνδρες υπήρχε θετική συσχέτιση της κατανάλωσης αλκοόλ με τη συστολική (ΣΑΠ) και τη διαστολική (ΔΑΠ) αρτηριακή πίεση (p<0,01) αλλά όχι στις γυναίκες. Η γραμμική παλινδρόμηση έδειξε ότι στους άνδρες η αύξηση της μέσης ημερήσιας κατανάλωσης αλκοόλ κατά 1 ποτήρι αυξάνει τη ΣΑΠ κατά 1,13 mmHg και τη ΔΑΠ κατά 0,91 mmHg (p<0,01), ενώ αντίθετα στις γυναίκες μειώνει τη ΣΑΠ και τη ΔΑΠ αλλά η διαφορά αυτή δεν είναι σημαντική (p>0,05). Τέλος, η αύξηση της ΑΠ στους άνδρες φαίνεται να είναι σημαντική μόνο όταν αυτοί καταναλώνουν περισσότερα από 2 ποτήρια αλκοόλ ημερησίως. Οι εργαζόμενοι που δεν πίνουν καθόλου αλκοόλ είχαν σημαντικά υψηλότερες τιμές ICAM-1 (άνδρες 910,50±302,45 ng/ml vs 709,17±308,72 ng/ml, p=0,034, γυναίκες 882,06±410,50 ng/ml vs 696,18±300,69 ng/ml, p=0,008), αλλά όχι VCAM-1 (p>0,05) από τους εργαζόμενους που καταναλώνουν αλκοόλ. Παρόλα αυτά, η δοκιμασία Pearson δεν επιβεβαίωσε τη συσχέτιση μεταξύ της μέσης ημερήσιας κατανάλωσης αλκοόλ και των μορίων προσκόλλησης ICAM-1 και VCAM-1 (-0,1<r<+0,1, p>0,1). Στην παρούσα μελέτη, η χρόνια κατανάλωση αλκοόλ δεν φάνηκε να επιδρά σημαντικά στους δείκτες της οξειδωτικής δραστηριότητας του πλάσματος που μελετήθηκαν (p>0,05 για όλες τις συγκρίσεις). Τα επίπεδα της οξειδωμένης LDL και οι δείκτες της οξειδωτικής κατάστασης του ορού και της οξειδωτικής-αντιοξειδωτικής ισορροπίας δεν μεταβάλλονταν σημαντικά στις διαφορετικές κατηγορίες κατανάλωσης αλκοολούχων σκευασμάτων. Συμπερασματικά, η κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει την αρτηριακή πίεση στους άνδρες αλλά όχι στις γυναίκες. Η αύξηση όμως αυτή γίνεται σημαντική σε κατανάλωση μεγαλύτερη από 2 ποτήρια/ημέρα. Η επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα μόρια προσκόλλησης και στους δείκτες οξειδωτικού stress που μελετήθηκαν δεν ήταν σημαντική, με μοναδική εξαίρεση τα αυξημένα επίπεδα ICAM-1 σε εργαζομένους που ανέφεραν αποχή από το αλκοόλ συγκριτικά με τους υπόλοιπους. Τα αποτελέσματα αυτά πιθανόν να υποδεικνύουν ότι η χρόνια και λελογισμένη κατανάλωση αλκοολούχων σκευασμάτων δεν επιδρά σημαντικά σε αυτές τις διεργασίες και συνεπώς η μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας από την ήπια κατανάλωση αλκοόλ πιθανόν να οφείλεται σε άλλους παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς.