LEİSHMANİA HEPATİTLİ BİR OLGU
Authors: VAROL Fatma İlknur , AKYAY Arzu , SELİMOĞLU Ayşe , GÜNGÖR Şükrü 
Published: June 2020

Sayın editör,

Hatice Köse ve ark.nın[1] Cağdaş Tıp Dergisi’nin 2018 yılı ikinci sayısında (Cağdaş Tıp Dergisi 2018;8(2);165-167) yayımlanan“Erişkin bir visseral leishmaniazis olgusu:Tanı ve tedavi seçeneklerinin irdelenmesi: Olgu Sunumu” başlıklı olgu sunumunu ilgi ile okudum. Bu olgu sunumu ülkemizde ateş, pansitopeni ve hepatosplenomegalisi olan hastalarda mutlaka vissera leishmaniazisin hatırlanmanmasını vurgulaması yönüyle değerli bir calışmadır.
Bizim de İnönü Universitesi Tıp Fakultesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Birimi’nde daha önce izlediğimiz lieshmania hepatitli olgumuzu, çocuk hastalarda da uzamış ateş, karın şişliği, halsizlik, iştahsızlık, hepatosplenomegali, lökopeni, trombositopeni ve hepatit gibi bulgularla karşımıza çıkabileceği konusunda dikkatli olunması gereğini vurgulama amacıyla özetlemek istiyorum.
Üç yaşında erkek hasta yaklaşık beş aydır devam eden halsizlik, iştahsızlık, ateş ve karın şişliği şikâyetleri ile kliniğimize başvurdu. Özgeçmiş ve soy geçmişinde özellik olmayan hastanın fizik muayenesinde genel durumu orta, düşkün, cilt rengi soluk, kalp ritmik, solunum sesleri doğal, karaciğer kot altında 8 cm ve sert, dalak kot altında 10 cm ele geliyordu ve nörolojik muayenesi normaldi. Tam kan sayımında WBC:3,5 (103/M), HGB:9,3 g/dL, PLT:129 (103/M), INR:1, biyokimyasında total protein: 7,9 g/dL, albümin:3,2 g/dL, total bilirun: 0,7 mg/dL AST: 127 U/L, ALT 94 U/L olarak geldi. Abdominal USG’de karaciğer kraniokaudal 9 cm boyutta, homojen parankim ekosunda olup konturlar düzenli izlendi. İntrahepatik safra yolları normal izlendi. Ana portal ven ve hepatik venler ve dalları normaldi. Dalak kraniokaudal 10 cm boyutta, homojen parankim yapısında olup konturları düzenli idi. Dinamik BT’de karaciğer kraniokaudal 2 cm boyutta, homojen parankim yapısında konturları düzenli izlendi. Hepatik ve portal ven normal izlendi. Portal ven ve splenik ven ektaziktir. Pankreas izlenen kesitlerde homojen parankim yapısında ve normal boyutta izlendi. Dalak 14,5 cm (SM) boyutta, homojen parankim yapısındadır olarak rapor edildi. Pansitopenisi olan hastaya kemik iliği yapıldı ve kemik iliğinde leishmania görüldü (Resim 1).

Hastaya antimon içeren 10-20 mg/kg/g glucantim başlandı. Üç hafta sonunda halen klinik düzelme olmaması üzerine 3 mg/kg lipozomal amfoterisin B 0. 1. 2. 3. 4. ve 10. günlerde günde tek doz olmak üzere, toplam 18 mg/kg dozunda uygulandı [2]. Herhangi bir yan etki ile karşılaşılmadı. Klinik ve laboratuvar değerleri düzelen hasta ayaktan takip edilmek üzere taburcu edildi. İzleminde hastanın splenomegalisi 6 ay sonra düzeldi.
Zoonotik bir enfeksiyon olan visseral leishmaniasisin ana rezervuarı köpekler ve kemiricilerdir. Akut başlangıçlı hastalıkta ateş yüksekliği, iştahsızlık, halsizlik, solukluk ve karın şişliği en sık başvuru nedenlerindendir. Fizik muayenede en belirgin bulgu ileri boyutlara ulaşabilen dalak büyüklüğüdür. Yurdumuzda, çocukluk çağında yapılan leishmaniasis araştırmalarında hepatosplenomegali %97,7-99 oranında, solukluk ise %50-99 oranında saptanmıştır [3]. Bu nedenle özellikle splenomegalisi ön planda hepatitik tabloda gelen hastalarda ateş de varsa VL düşünülmelidir. Bazı olgularda splenomegalinin tedavi sonrası uzun sürede düzeleceği de unutulmamalıdır.