СТУДЕНТ ЖАСТАРДЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ МІНЕЗДЕРІ МЕН ДІНИ СӘЙКЕСТІЛІК ҚҰРЫЛЫМЫН ЗЕРТТЕУ
Authors: Аймаганбетова О.Х. 
Published: October 2023

События последних лет являются свидетельством возрастания межэтнической и межконфессиональной напряженности, которые привели к актуализации проблем религии, конфессий в целом и, в частности, религиозной идентичности. В данной статье представлены отдельные результаты прикладного исследования религиозной идентичности казахстанской студенческой молодежи, проведенного с помощью Опросника «Компоненты религиозной идентичности» в адаптации В.А. Шороховой. Проведенное исследование показало, что структура религиозной идентичности детерминируется кросс-культурными и конфессиональными особенностями. Так, у студентов-мусульман она носит выраженную социальную направленность и больше сфокусирована на способах социального взаимодействия и индивидуальных позитивных изменениях. У студентов, исповедующих православие, рассматривающих религию как способ развития индивидуальных позитивных изменений, преобладает внутреннее переживание религиозной идентичности. Это дало нам возможность отнести студентов- мусульман к представителям высококоллективистской культуре, студентов, проповедующих православие, рассматривать как тяготеющих к индивидуалистической культуре. Ключевые слова: структура, религиозная идентичность, студенты, мусульмане, православные, социальное взаимодействие и др.

Соңғы жылдардағы оқиғалар этносаралық және конфессияаралық шиеленістің күшеюінің дәлелі болып табылады, бұл дін, жалпы конфессиялар, атап айтқанда, діни сәйкестілік мәселелерінің өзекті болуына әкелді. Бұл мақалада В.А. Шороховамен бейімделген «Діни бірегейлік құрамдастары» сауалнамасы көмегімен жүргізілген қазақстандық студенттердің діни сәйкестігін қолданбалы зерттеудің кейбір нәтижелері берілген. Зерттеу діни сәйкестік құрылымы кросс-мәдени және конфессиялық ерекшеліктермен анықталатынын көрсетті. Осылайша, мұсылман студенттері үшін ол айқын әлеуметтік бағдарға ие және әлеуметтік өзара әрекеттесу тәсілдеріне және жеке оң өзгерістерге көбірек бағытталған. Православия дінін ұстанатын, дінді жеке оң өзгерістерді дамыту тәсілі ретінде қарастыратын студенттерде діни сәйкестіліктің ішкі тәжірибесі басым. Бұл бізге мұсылман студенттерін жоғары ұжымдық мәдениеттің өкілдері ретінде жіктеуге және православия дінін уағыздайтын студенттерді индивидуалистік мәдениетке ұмтылу деп санауға мүмкіндік берді. Түйін сөздер: құрылым, діни сәйкестілік, студенттер, мұсылмандар, правосландықтар, әлеуметтік өзара әрекеттестік және т.б.

The events of recent years are evidence of an increase in inter-ethnic and inter-confessional tension, which led to the actualization of the problems of religion, confessions in general and, in particular, religious identity. This article presents some results of an applied study of the religious identity of Kazakhstani students, conducted with the help of the Questionnaire "Components of Religious Identity" adapted by V.A. Shorokhova. The study showed that the structure of religious identity is determined by cross-cultural and confessional features. Thus, for Muslim students, it has a pronounced social orientation and is more focused on ways of social interaction and individual positive changes. Students who profess Orthodoxy, who view religion as a way of developing individual positive changes, are dominated by an internal experience of religious identity. This gave us the opportunity to classify Muslim students as representatives of a highly collectivist culture, and to consider students who preach Orthodoxy as gravitating towards an individualistic culture. Keywords: structure, religious identity, students, Muslims, Orthodox, social interaction, etc.