Development of modern transport system in occupied territories in Azerbaijan
Authors:   Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti (UNEC) magistrant, Yusif oğlu Həbibi Həbib 
Published: June 2022

Nəqliyyatdasektorislahatlarınıntamalanmasıvahidnəqliyyatsiyasətininformalaşması üçün stimul yaratmışdır. Vahid nəqliyyat siyasətinin hədəflərindən biri sub sektroların inteqrasiyasından və nəqliyyat xidməti bazarında həm birləşmiş həm də multi-modelli nəqliyyat sistemlərində bacarıqların artırılmasındanibarətdir. Araşdırılmış ədəbiyyatlar vasitəsilə işğaldan azad edilmiş rayonlarda nəqliyyat sisteminin təşkilinin tənzimləməsi, dünya təcrübəsinin qiymətləndirilməsi və Azərbaycanda istifadə imkanları müqayisə ediləcəkdir. Nəqliyyat daşımaları üzrə, aralıq xidmətlərin dəyəri müxtəlif rola malikdir. Belə ki, bu zaman istifadə edilən aralıq məhsul üzrə marja daşıma və ticarət xidmətlərini əhatə edir. Məlum olduğu kimi, sənaye, investor və ev təsərrüfatı tərəfindən istifadə edilən məhsulun son məkanı istehlak nöqtəsində qərarlaşır. Məhsul və ya xidmətin ixrac məkanı isə istehsal nöqtəsi ilə müxtəliflik təşkil edir. Tələbin fərqsizliyi funksiyası göstərir ki, məkanda tələb əmtəə qrupuna proporsionaldır və məkanla yanaşı texniki dəyişikliklərlə də əlaqəlidir. Daxili nəqliyyat xidməti bazarında alternativ xidmət növü kimi dəmiryol nəqliyyatı çıxış edir. Xarici xidmət bazarına çıxış imkanlarının zəif olmasına baxmayaraq, hazırba nəqliyyat müəssisələri daxili bazarda necə rəqabət aparmaqları və digər nəqliyyat növləri qarşısında üstünlüyü necə əldə etməkləri haqqında düşünürlər. Ona görə də, nəqliyyat xidməti təklif edən hər bir müəssisə üçün əsas problem bu resurslardan səmərəli istifadə etməkdir. Daxili xidmət bazarında yalnız iri müəssisələr tam xidmət paketi: yükün daşınmasının təşkili, yüklənməsinin təşkili, saxlanılması və s. təklif etmək imkanına malikdirlər. Bununla belə, rəqabət üstünlüyü faktoru kimi enerji daşıyıcılarının qiyməti də digər ölkələrlə müqayisədə yüksəkdir ki, bu da dəniz nəqliyyatını digər nəqliyyat-tranzit vasitələri ilə müqayisədə daha rəqabətli edir. Açar sözlər: nəqliyyat sistemi, azad müasir nəqliyyat sisteminin inkişafı, Azərbaycanda nəqliyyat sistemində yenidən qurulma işləri Habib Yusif Habibi Development of modern transport system in occupied territories in Azerbaijan Abstract Completion of sector reforms in transport has created an incentive for the formation of a unified transport policy. One of the goals of the unified transport policy is the integration of sub-sectors and capacity building in the transport service market in both integrated and multi-model transport systems. The studied literature will compare the organization of the transport system in the liberated regions, the assessment of world experience and the possibility of using it in Azerbaijan. The cost of intermediate services plays a different role in transportation. Thus, the margin on the intermediate product used in this case covers transportation and trade services. As is well known, the last place for a product used by industry, investors and households is at the point of consumption. The export space of a product or service varies with the point of production. The demand difference function shows that demand in space is proportional to the commodity group and is related to space as well as technical changes. In the domestic transport services market, railway transport is an alternative service. Despite their limited access to foreign services, modern transport companies are thinking about how to compete in the domestic market and how to gain an advantage over other modes of transport. Therefore, the main problem for any enterprise offering transport services is the efficient use of these resources. In the domestic service market, only large enterprises have a full service package: organization of cargo transportation, organization of loading, storage, etc. have the opportunity to offer. However, as a factor of competitive advantage, energy prices are also higher than in other countries, which makes maritime transport more competitive than other means of transport and transit. Key words: transport system, development of free modern transport system, reconstruction of transport system