Η θεωρία του οικονομικού κύκλου
Authors: Παπαγεωργίου Θεοφάνης 
Published: September 2021

Η παρούσα διατριβή καταπιάνεται με την έννοια του οικονομικού κύκλου, μια έννοια που είναι από τις πιο σημαντικές της οικονομικής επιστήμης και η οποία σχετίζεται με μια σειρά εννοιών, όπως η «ύφεση», η «άνθιση», η «φτώχεια», ο «πλούτος», το «εισόδημα» κ.ο.κ. Σε αυτήν την κατεύθυνση, αναλύεται με συστηματικό τρόπο η έννοια, τόσο σε θεωρητικό όσο και σε εμπειρικό επίπεδο. Ως οικονομικός κύκλος ορίζεται το φαινόμενο των οικονομικών διακυμάνσεων που προσιδιάζουν στη μορφή (γεωμετρικού) κύκλου, με φάσεις ανόδου και πτώσης που ακολουθούν η μια την άλλη και με υπαρκτή περιοδικότητα (σταθερή ή μη).Έτσι, σκιαγραφείται το πλαίσιο οικοδόμησης της έννοιας του οικονομικού κύκλου από τις απαρχές της οικονομικής επιστήμης μέχρι σήμερα σε ένα ευρύτερο ιστορικό και μεθοδολογικό πλαίσιο. Ακόμα, αναπτύσσονται τρία κριτήρια προκειμένου να μελετηθούν, σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, οι ήδη διαμορφωμένες σχολές. Στο ίδιο πνεύμα, αναλύονται συγκριτικά οι Thorstein Veblen και Joseph Schumpeter, οι οποίοι αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα συστηματικής ανάλυσης του οικονομικού κύκλου, αλλά και συνολικής μετατόπισης προς μια ερμηνεία με βάση την Πολιτική Οικονομία.Ακόμα, δομείται μια οικονομετρική διατύπωση του οικονομικού κύκλου που είναι συνεπής με τις θεωρητικές διατυπώσεις. Μέσω αυτής της οικονομετρικής διατύπωσης, εξετάζεται η έννοια του συγχρονισμού των οικονομικών κύκλων, αλλά και αυτή της οικοδόμησης των άριστων νομισματικών περιοχών, συνθέτοντας διαφορετικές μεταξύ τους όψεις του συγχρονισμού. Στο πλαίσιο αυτό, διατυπώνονται συνολικότερα ερωτήματα όπως το ερώτημα της κατεύθυνσης των οικονομικών διακυμάνσεων αλλά και εκείνο της μετάδοσης τους. Επιπλέον, αναλύεται ο ρόλος των δημοσιονομικών πολιτικών στη δημιουργία και την άμβλυνση των οικονομικών διακυμάνσεων για τις χώρες της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, σε μια περίοδο μάλιστα, που οι χώρες αυτές έχουν απολέσει τη δυνατότητα παρέμβασης στην νομισματική σφαίρα. Τέλος, μελετάται η φύση των διακυμάνσεων συγκρίνοντας μεταξύ συνολικής οικονομίας και επίπεδου κλάδου. Εστιάζουμε στον κλάδο μεταποίησης τροφίμων των Η.Π.Α., μια επιλογή που οφείλεται σε μια σειρά χαρακτηριστικών που συγκεντρώνει, όπως μεγάλη ανελαστικότητα ζήτησης, συγκεντροποίηση και υψηλή κερδοφορία. Μελετάται η σημασία της τεχνολογικής αλλαγής και του ποσοστού κέρδους στη δημιουργία διακυμάνσεων εντός του κλάδου. Στις παραπάνω αναλύσεις, χρησιμοποιούνται διαφορετικά οικονομετρικά εργαλεία και διαφορετικές χρονικές περίοδοι προκειμένου να σκιαγραφηθεί η πληρέστερη δυνατή εικόνα.Η διατριβή αυτή έθεσε μια αλληλουχία ερωτημάτων, με τέτοιο τρόπο που οι απαντήσεις ευελπιστούμε να συγκροτούν μια συστηματική και συνεκτική μελέτη για τον οικονομικό κύκλο. Χρησιμοποίησε τη θεωρία ως το περιβάλλον εκείνο μέσα στο οποίο τίθενται τα ερωτήματα και στο οποίο χρησιμοποιούνται τα οικονομετρικά εργαλεία αποσκοπώντας στην κατανόηση, ερμηνεία και στοχασμό επί του οικονομικού κύκλου και στη διατύπωση προτάσεων επί οικονομικών φαινομένων, όπως η ύφεση, η λιτότητα και οι κρίσεις. Σε όλη αυτήν την πορεία ενδέχεται να ανακύπτουν ερωτήματα των οποίων η απάντηση θα μπορούσε να δίνει αφορμές για περαιτέρω επιστημονική έρευνα και για νέες απόπειρες, είτε από εμάς είτε από άλλους μελετητές.