Διερεύνηση της υγείας του μαστού των μικρών μηρυκαστικών κατά την ξηρά περίοδο
Authors: Σούγγαρης Σάββας 
Published: November 2021

Στόχοι της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν: (i) να αξιολογηθεί η επίδραση της μεθόδου ξήρανσης (σταδιακή ή απότομη) στην υγεία του μαστού εντατικά εκτρεφόμενων προβατίνων της φυλής Χίου, (ii) να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα της χορήγησης αντιβιοτικών ξηράς περιόδου στην πρόληψη των ενδομαστικών μολύνσεων και στην εξυγίανση του μαστού κατά τη διάρκεια της ξηράς περιόδου, (iii) να μελετηθεί το εύρος των μικροοργανισμών που εμπλέκονται στην αιτιολογία της υποκλινικής μαστίτιδας κατά την περιγεννητική περίοδο και (iv) να καταγραφεί η ανοσολογική απάντηση του μαστικού αδένα έναντι των ενδομαστικών μολύνσεων κατά την ξηρά περίοδο.Για τις ανάγκες της παρούσας έρευνας, 80 προβατίνες της φυλής Χίου, ηλικίας 1-4 ετών και παρόμοιας γαλακτοπαραγωγικής ικανότητας, επιλέχθηκαν τυχαία και διαχωρίστηκαν σε 4 ομάδες. Τα ζώα της ομάδας Α (n=20) και Β (n=20) εισήχθησαν στην ξηρά περίοδο σταδιακά, σε διάστημα 14 ημερών, κατά το οποίο η συχνότητα το αρμέγματος ήταν σταδιακά μειούμενη. Τα ζώα της ομάδας Γ (n=20) και Δ (n=20) αρμέγονταν με κανονική συχνότητα (2 φορές ημερησίως), έως την ημέρα εισαγωγής στην ξηρά περίοδο (D0) οπότε και η άμελξή τους διακόπηκε απότομα, ανεξαρτήτως γαλακτοπαραγωγής. Τέλος, στις προβατίνες των ομάδων Α και Γ, αμέσως πριν από την εισαγωγή τους στην ξηρά περίοδο (D0), πραγματοποιήθηκε ενδομαστική έγχυση βενζαθινικής κλοξακιλλίνης και στα δυο ημιμόρια του μαστού.Κατά τη δειγματοληψία λήφθησαν, με άσηπτο τρόπο, αντιπροσωπευτικά δείγματα γάλακτος καθώς και υλικό από τον θηλαίο πόρο κάθε ημιμορίου τόσο πριν (P0-D0) όσο και κατά τη διάρκεια της ξηράς περιόδου (D1-D3), ενώ συνεχίστηκαν κατά τον τοκετό και την επόμενη γαλακτική περίοδο (L0-L6). Ταυτόχρονα με τη συλλογή των δειγμάτων, έγινε καταγραφή της ημερήσιας γαλακτοπαραγωγής κάθε προβατίνας από τα αρχεία της κτηνοτροφικής μονάδας ενώ τα δείγματα που συλλέχθηκαν εξετάστηκαν μικροβιολογικά και κυτταρολογικά. Κατά τη μελέτη της επίδρασης του τρόπου ξήρανσης του μαστού, δεν εντοπίσθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των δυο μεθόδων στη συχνότητα μόλυνσης του μαστού (p=0,466). Επιπλέον, δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των δυο μεθόδων στο ποσοστό ίασης των ενδομαστικών λοιμώξεων (p=0,131). Επίσης, δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δυο μεθόδων ξήρανσης στο δείκτη νέων μολύνσεων του μαστού (p=0,750). Τέλος, δεν εντοπίσθηκε σημαντική διαφορά σε ότι αφορά στον αριθμό των σωματικών κυττάρων του γάλακτος (p=0,760) ή τα ποσοστά των κυτταρικών υποπληθυσμών των λευκοκυττάρων (p>0,05), παρατηρήθηκε όμως, στατιστικά σημαντική διαφορά στο ύψος της γαλακτοπαραγωγής (p<0,001) μεταξύ των διαφορετικών μεθόδων ξήρανσης του μαστού, που κατέδειξε πως οι προβατίνες που ανήκαν στις ομάδες της σταδιακής ξήρανσης παρουσίασαν γενικά χαμηλότερη γαλακτοπαραγωγή κατά την επόμενη γαλακτική περίοδο.Σε ότι αφορά στην εκτίμηση της αποτελεσματικότητας της χορήγησης θεραπείας ξηράς περιόδου, μεταξύ των ομάδων που έλαβαν αγωγή (ομάδες Α και Γ) και των μαρτύρων (ομάδες Β και Δ) παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στο ποσοστό ίασης των ενδομαστικών μολύνσεων (p=0,036) με τα ζώα που έλαβαν ενδομαστικά αντιβιοτικά να εμφανίζουν υψηλότερο ποσοστό ίασης. Επίσης, σημαντική διαφορά μεταξύ των παραπάνω ερευνητικών ομάδων παρατηρήθηκε και στον δείκτη νέων μολύνσεων του μαστού (p=0,039), όπου στα ζώα στα οποία χορηγήθηκε θεραπεία ξηράς περιόδου το ποσοστό μόλυνσης ήταν μικρότερο. Δεν εντοπίστηκε σημαντική διαφορά ανάμεσα στις εν λόγω ερευνητικές ομάδες στη συχνότητα των ενδομαστικών λοιμώξεων (p=0,465), ενώ δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων της ΘΞΠ μετά τον τοκετό στο ύψος της γαλακτοπαραγωγής (p=0,590), στον αριθμό των σωματικών κυττάρων του γάλακτος (p=0,132) όπως επίσης και στα ποσοστά των λευκοκυτταρικών υποπληθυσμών του γάλακτος (p>0,05).Κατά τη μικροβιολογική εξέταση των δειγμάτων, απομονώθηκαν 152 στελέχη μικροοργανισμών από τα οποία το 61,8% ανήκε στο γένος των πηκτάση αρνητικών σταφυλοκόκκων, καθιστώντας τους έτσι τον κυρίαρχο τύπο βακτηρίων που εμπλέκονται στην αιτιολογία των ενδομαστικών μολύνσεων περιγεννητικά.Τα αποτελέσματα της παρούσας διατριβής δεν κατέδειξαν σημαντική επίδραση του τρόπου ξήρανσης στο επίπεδο υγείας του μαστού, ωστόσο η χρήση της θεραπείας ξηράς περιόδου παρουσίασε καλύτερα ποσοστά μικροβιολογικής ίασης, ενώ ταυτόχρονα μείωσε τον κίνδυνο εμφάνισης νέων ενδομαστικών μολύνσεων κατά την ξηρά περίοδο.