Η ανάπτυξη του συστήματος δια βίου μάθησης και ο ρόλος των κοινωνικών εταίρων
Authors: Γούλας Χρήστος 
Published: September 2021

Τα τελευταία, τουλάχιστον 10, χρόνια η Διά Βίου Μάθηση (ΔΒΜ) και οι πολιτικές που την καθορίζουν διαδραματίζουν έναν συνεχώς αυξανόμενο ρόλο στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, στην παραγωγική διαδικασία, στις πολιτικές ανάπτυξης, απασχόλησης, δεξιοτήτων και επαγγελματικών προσόντων, καθώς και στη διασύνδεση με το τυπικό εκπαιδευτικό σύστημα, σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια οι τριτοβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις των εργαζομένων και των εργοδοτών (οι οποίες συνιστούν τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους – social partners) καλούνται όλο και περισσότερο να διαδραματίσουν έναν πιο ενεργό ρόλο σε επίπεδο σχεδιασμού, υλοποίησης, παρακολούθησης και αξιολόγησης πολιτικών και προγραμμάτων ΔΒΜ. Σταδιακά και με αργούς ρυθμούς εντάσσονται, έως έναν βαθμό μέχρι στιγμής, στο σύστημα διακυβέρνησης συμμετέχοντας ως μέλη σε διάφορες επιτροπές παρακολούθησης του πεδίου (π.χ. μηχανισμός διάγνωσης αναγκών της αγοράς εργασίας, δημιουργία του εθνικού πλαισίου προσόντων, ανάπτυξη και πιστοποίηση των επαγγελματικών περιγραμμάτων, επιτροπές παρακολούθησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων κ.λπ.). Ωστόσο, οι οργανώσεις των κοινωνικών εταίρων δεν έχουν δικαίωμα συμμετοχής στο επίπεδο του σχεδιασμού πολιτικών καθώς και στη χάραξη στρατηγικών κατευθύνσεων στο πεδίο της ΔΒΜ. Θα βοηθούσε την ποιοτική και αντικειμενική ανάπτυξη του συστήματος ΔΒΜ η ενεργότερη εμπλοκή των οργανώσεων αυτών σε επίπεδο σχεδιασμού και ανάπτυξης στρατηγικού πλαισίου και στρατηγικών κατευθύνσεων; Στο πλαίσιο των παραπάνω επισημάνσεων και προβληματισμών, η παρούσα εργασία επιχειρεί την διερεύνηση της ανάπτυξης του συστήματος της Δια βίου Μάθησης στην Ελλάδα με παράλληλη διερεύνηση του ρόλου που μπορούν να αναπτύξουν οι οργανώσεις των κοινωνικών εταίρων για τη διασφάλιση της ποιότητας των προγραμμάτων Δια βίου Μάθησης, τη σχέση της με τις κοινωνικές και τις προσωπικές ανάγκες των εργαζομένων, των αυτοαπασχολούμενων και των μικρών εργοδοτών, τη διασύνδεσή της με τις ανάγκες της παραγωγικής διαδικασίας και της αγοράς εργασίας, καθώς και τις δυνατότητες –ή μη– ενεργότερης εμπλοκής και συμμετοχής τους. Παράλληλα, επιχειρείται η αποτύπωση, η καταγραφή και η αξιολόγηση της ετοιμότητας και του ρόλου που δύνανται να αναπτύξουν οι οργανώσεις των κοινωνικών εταίρων στην ανάπτυξη της ΔΒΜ στη χώρα μας. Τέλος, αποτυπώνεται η ποιότητα των παρεχόμενων από τους κοινωνικούς εταίρους προγραμμάτων διά βίου εκπαίδευσης μέσα από την καταγραφή των απόψεων συμμετεχόντων σε αυτά και η διερεύνηση της σχέσης του πεδίου της ΔΒΜ ‒αλλά και της ανάπτυξής του‒ με τον ρόλο των οργανώσεων των κοινωνικών εταίρων ως αναπόσπαστο τμήμα του. Η σχέση αυτή είναι πολυδιάστατη, και σε πολλές περιπτώσεις συμπληρωματική, και διερευνάται μέσω των απόψεων που εκφράζουν οι συμμετέχοντες στα προγράμματα που σχεδιάζουν και υλοποιούν οι κοινωνικοί εταίροι, των απόψεων που εκφράζουν οι επικεφαλής των επιστημονικών τους φορέων καθώς και των απόψεων κομβικής σημασίας εθνικών δημόσιων φορέων του πεδίου. Η αποτύπωση της ποιότητας των παρεχόμενων από τις οργανώσεις των κοινωνικών εταίρων προγραμμάτων ΔΒΜ αποτελεί καθοριστική παράμετρο προκειμένου να διαπιστωθεί η αντίληψή τους για τον ειδικό ρόλο του πεδίου, καθώς και να καταγραφεί η πολιτική και επιχειρησιακή ετοιμότητά τους να συμμετέχουν και να συμβάλλουν ρεαλιστικά στην ποιοτική αναβάθμιση και ανάπτυξή του. Παράλληλα, κατατίθενται προτάσεις πολιτικής που αποσκοπούν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και ελκυστικότητας του εθνικού συστήματος Δια βίου Εκπαίδευσης και στη διασφάλιση της ποιότητας των προγραμμάτων ΔΒΕ σε επίπεδο σχεδιασμού, υλοποίησης και αξιολόγησης.