Συγκριτική εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας σε πρόωρα νεογνά κατάλληλου βάρους και πρόωρα λιποβαρή νεογνά καθώς και η επίδραση των αμινογλυκοσιδών στην ωρίμανση της σπειραματικής και σωληναριακής λειτουργίας
Authors: Παπαδημητρίου Φωτεινή 
Published: January 2014

Οι αμινογλυκοσίδες (ΑΓ) είναι συχνά χορηγούμενα αντιβιοτικά κατά τη νεογνική περίοδο, με νεφροτοξική δράση. Οι κλινικές μελέτες της νεφροτοξικότητας ειδικά στα πρόωρα, είναι περιορισμένες. Στην παρούσα μελέτη εκτιμήθηκε η επίδραση των ΑΓ στη νεφρική λειτουργία προώρων νεογνών με ηλικία κύησης (ΗΚ)?34 εβδομάδων και ΗΚ>34 εβδομάδων έως τη διορθωμένη ηλικία(ΔΗ) κύησης των 40 εβδομάδων. Σκοπός ήταν η διερεύνηση της ανάπτυξης της σπειραματικής και σωληναριακής λειτουργίας των προώρων λιποβαρών για την ηλικία κύησης νεογνών (ΛΒΝ) και ο εντοπισμός πιθανών διαφορών συγκριτικά με πρόωρα κατάλληλου βάρους για την ηλικία κύησης νεογνά (ΚΒΝ). Μελετήθηκε η σωληναριακή λειτουργία μετρώντας την κλασματική απέκκριση (fractional excretion, Fe) του νατρίου (Na), του καλίου (K), του μαγνησίου (Mg), των φωσφορικών (P) και του ουρικού οξέος ( UA), την απέκκριση του ασβεστίου (UCa/UCre) και την διασωληναριακή κλίση καλίου (TTKG). Εκτιμήθηκε η σπειραματική λειτουργία μετρώντας διαδοχικά τα επίπεδα κρεατινίνης πλάσματος. Οι λήψεις δειγμάτων των ούρων και του αίματος έγιναν την 3η ημέρα ζωής (1ος χρόνος μελέτης), 24 ώρες μετά τη διακοπή της θεραπείας (2ος χρόνος), μια εβδομάδα μετά (3ος χρόνος), στη ΔΗ των 36 εβδομάδων για τα νεογνά ΗΚ<34 εβδομάδων (4ος χρόνος ), περίοδος που παραλήφθηκε στα ωριμότερα πρόωρα και στη ΔΗ 40(5ος ).Τα επίπεδα των ΑΓ (μέγιστα και ελάχιστα) προσδιοριζόταν σε όλη τη διάρκεια της μελέτης. Μελετήθηκαν 81 πρόωρα ΗΚ:31-34 εβδομάδες και 53 πρόωρα ΗΚ>34 εβδομάδες. Εκ των πρώτων προώρων, τα 41 ήταν ΚΒΝ και τα 40 ΛΒΝ. Στα 21 ΚΒΝ χορηγήθηκε κάποια ΑΓ (νετιλμικίνη, γενταμικίνη, αμικασίνη), σε συνδυασμό με κεφοταξίμη για αντιμετώπιση λοίμωξης και αποτέλεσαν την Ομάδα Α1, ενώ αντίστοιχα έλαβαν κάποια ΑΓ 20 ΛΒΝ, που αποτέλεσαν την Ομάδα Β1. Τα υπόλοιπα 40 νεογνά, οι μάρτυρες, χωρίστηκαν αντίστοιχα σε δυο κατηγορίες, την Ομάδα Γ1 αποτελούμενη από 20 ΚΒΝ και την Ομάδα Δ1, αποτελούμενη από 20 ΛΒΝ. Από τα μεγαλύτερης ΗΚ νεογνά, 27 ήταν ΚΒΝ και 26 ΛΒΝ. 17 ΚΒΝ και 16 ΛΒΝ έλαβαν ΑΓ, αποτελώντας τις ομάδες Α2 και Β2 αντίστοιχα, ενώ 20 νεογνά αποτέλεσαν τους μάρτυρες, 10 ΚΒΝ, (Ομάδα Γ2) και 10 ΛΒΝ, (Ομάδα Δ2). Στα πρόωρα ΗΚ?34 εβδομάδων παρατηρήθηκαν διαφορές στη σπειραματική και στη σωληναριακή λειτουργία. Η επίδραση των ΑΓ είναι σημαντικότερη στα ΛΒΝ, καθώς παρουσίασαν σημαντικά υψηλότερες τιμές Κρε ορού δυο μήνες μετά το τέλος της θεραπείας. Επιπλέον , τα ΛΒΝ παρουσίασαν αυξημένη, με στατιστική σημαντικότητα, TTKG στη ΔΗ 40 εβδομάδων, ενώ στον ίδιο χρόνο, η απέκκριση του UA ήταν σχεδόν διπλάσια αυτής των ΛΒΝ μαρτύρων. Η FENa παρέμεινε υψηλότερη στα νεογνά που έλαβαν ΑΓ, τόσο στα ΚΒΝ, όσο και στα ΛΒΝ, μόνο κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Τέλος , υψηλότερη ήταν και η απέκκριση Ρ στα ΛΒΝ στις 36 και 40 εβδομάδες ΔΗ. Η σωληναριοπάθεια που παρατηρήθηκε στα πρόωρα ΗΚ?34 εβδομάδων που έλαβαν ΑΓ, πιθανόν να οφείλεται στην ταυτόχρονη επίδραση του μικρού τους βάρους και της πρώιμης έκθεσής τους στις ΑΓ. Στα πρόωρα ΗΚ>34 εβδομάδων, οι διαφορές που παρατηρήθηκαν στα ΛΒΝ ήταν σημαντικά ηπιότερες. Φάνηκε να επηρεάζεται η απέκκριση του Na, μόνο στον πρώτο χρόνο μελέτης . Η χορήγηση ΑΓ κατά τη νεογνική περίοδο επηρεάζει τη νεφρική λειτουργία στα πιο ανώριμα πρόωρα ΗΚ?34 εβδομάδων σε σύγκριση με τα πιο ώριμα, όπου οι διαταραχές στην σωληναριακή λειτουργία φαίνονται βραχυπρόθεσμες και παροδικές