bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Atriyal Fibrilasyon Gelişmesinde Oksidatif Stresin Önemi
Authors: Ekim Meral , Ekim Hasan
Published: October 2023

En sık görülen kardiyak ritim bozukluğu olan atriyal fibrilasyon (AF), hızlı ventriküler yanıtlı, diskoordine ve düzensiz supraventriküler bir aritmidir. AF olan hastalarda inme en önemli yan etkidir ve inmenin önlenmesi için çoğu durumda ömür boyu antikoagülan tedavi gerekir. Diğer AF komplikasyonları arasında kalp hastalığı (kardiyomyopati, ventriküler taşikardi) ve ikincil kalp yetersizliği vardır. AF'nin patofizyolojisi karmaşıktır ve tam olarak anlaşılamamıştır, ancak klinik çalışmalar oksidatif stres belirteçleri ile AF arasında bir ilişki olduğunu göstermiştir. Oksidatif stres ve reaktif oksijen türlerinin, AF etiyolojisinde ve kalbin elektriksel ritminde önemli olduğu gösterilmiştir. Önemli sayıda kanıt, oksidatif stresin atriyal remodelling patofizyolojisinde kritik bir rol oynadığını gösterdiğinden aritmi tedavisi için olası bir üst terapötik hedef olarak oksidatif stres düşünülebilir. Ancak, oksidatif stres ile AF ilişkisi hakkında geniş kapsamlı araştırmalara gereksinim vardır.
Palyatif Bakım Hastalarında Hasta Yakınlarının Bakım Yükü
Authors: Ersoy Sıddıka , Özkahraman Koç Şükran , Özcan Fatma
Published: October 2023

Dünyada yaşanan hızlı ve iyi yönlü gelişmelere rağmen artan kronik hastalıklar ve uzayan yaşam süresi ile birlikte bakım ihtiyaçları artmaktadır. Bakım süreci, hem bakım ihtiyacı olan ve hem de bakım veren kişiler için oldukça karmaşık bir süreçtir. Dünyada milyonlarca kişinin palyatif bakıma ihtiyaç duyduğu ancak bunu sağlamaya yönelik yeterli palyatif bakım ünitesinin bulunmadığı bilinmektedir. Bakım verenlerin üstlendiği sorumluluk onlara ekstra ekonomik ve ruhsal bir yük katmaktadır. Zamanla artan bu yükler bakım vericilerin sağlıklarını fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden olumsuz etkilemektedir. Bu makalede palyatif bakım hastalarına bakım veren hasta yakınlarının bakım yüklerine dair bilgiler değerlendirilmiştir.
İlaç Uygulama Hataları, Riskli Gruplar ve Hemşirelerin Sorumluluğu
Authors: Köse Sema , Bayram Araz Özlem
Published: October 2023

Giriş ve Amaç: Sağlık bakım sisteminin önemli parametrelerinden olan hasta güvenliğinin en önemli önceliği; sağlık bakım hizmetlerine bağlı olarak ortaya çıkan hataları önlemeye çalışarak, hataların neden olduğu hasta zararlarının azaltılmasıdır. Hasta güvenliğini tehdit eden ve tıbbi hatalar (malpraktis) arasında en sık karşılaşılan ilaç hatalarının önlenebilir olduğu unutulmamalıdır. İlaçların hazırlanması ve uygulanması aşamalarında önemli sorumlulukları olan hemşireler; bu süreçlerde yapacakları hatalardan dolayı hasta bireylerin zarar görmesine, hatta ölüme varan kötü sonuçlara sebep olabilirler. Dünyada ve ülkemizde en sık görülen tıbbi hatalardan olan ilaç uygulama hatalarının nedeni olarak, ilaç uygulamalarında hemşirelerin sekiz doğru ilkeyi uygulamamasından kaynaklı geliştiği belirtilmektedir. Yenidoğanlarda ve çocuklarda yetişkinlere göre daha fazla ilaç uygulama hatası yapıldığı ve bu hatalarda sırasıyla yanlış zaman, yanlış doz ve yanlış hasta olarak sıralandığı görülmüştür. Yenidoğan ve çocuk hastalarda ilaç uygulamalarında; ilaç dozundaki ufak bir hata, erişkin hastaya oranla daha fazla zarar verebilir. Bu derlemenin amacı sağlık bakım sisteminde ilaç uygulama hatalarını, riskli grupları ve hemşirenin sorumluluğunu belirlemektir.
Sonuç: Yenidoğan ve çocuk hastalarda ilaç uygulamaları yetişkin hastalara göre daha farklı ve karmaşık olduğundan ilaç uygulamada hata oranının yükselmesine neden olmaktadır. Riskli grup olan çocuk ve yenidoğanlarda yapılan ilaç uygulama hatalarına yönelik araştırma sayısının az olduğu, daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulduğu sonucuna varılmıştır.
Yaşlı Hastalarda Uyku Bozukluklarında Hemşirenin Yönetimi
Authors: Karakurt Papatya , Fırat Meryem
Published: October 2023

Yaşla birlikte uykuda fizyolojik değişmeler ve günlük ritimde kaymalar olur. Yaşlı nüfusun artması, uykuyla ilgili sağlık sorunlarının büyük yükünü de beraberinde getirmektedir. Yaşlanma küresel bir olgu olmasına rağmen, uykuyla ilgili sorunlarda bölgesel eğilimlere ilişkin çok az veri bulunmaktadır. Uyku, ilgi çekici bir bireysel farklılık değişkenini temsil eder çünkü ileri yaştaki bilişsel işlevlerle ilişkili olabilir. Uyku, gelişimsel olgunlaşmanın bir sonucu olarak yaşa bağlı tutarlı değişiklikler göstermektedir. Bu gelişimsel değişikliklerin çoğu, bilişsel işlevlerde gözlemlenen yaşa bağlı değişikliklerle paraleldir. Örneğin, yavaş dalga uykusu ve hızlı göz hareketi uykusunun her ikisi de ileri yaşla birlikte azalır. Uykudaki bu normal, gelişimsel olarak uygun değişikliklere ek olarak, yaşlı yetişkinlerde hem uykusuzluk hem de uykuda solunum bozukluğu görülme sıklığında artışa neden olmaktadır. Uyku fizyolojisi yaşla birlikte değişir ve yaşlılarda birçok uyku bozukluğu artmaya başlamaktadır. Yaşlı yetişkinlerin %50'si, genel nüfusun ise %15,9 ile %22,3'ü uyku sorunlarından şikayetçi olmaktadır. Yaşlı popülasyonda, kötü uykuya katkıda bulunan en büyük faktörlerden biri, polifarmasi sorununun yanı sıra tıbbi ve psikiyatrik komorbiditelerin yüksek prevalansı olarak karşımıza çıkmaktadır. Yaşlılarda yavaşlamış bir yaşam vardır. Görme ve işitmede azalma sonucu ışık ve ses gibi dış uyaranları algılamada eksiklikler ortaya çıkar. Tüm bu değişiklikler bireyin uyku ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkiler. Uyku bozuklukları bireyin dikkat ve anlama-kavrama yeteneklerini olumsuz yönde etkiler. Hatırlama güçlüğüne neden olur. Günlük işlevlerde bozulma, yorgunluk ortaya çıkar. Böylece bireyin yaşam kalitesi bozulur. Sağlık bakımı arama sıklaşır. Yaşlılarda gündüz uykuluğu ve gün içi kestirmeler fazladır. Yaşlanmak her zaman kötü uyumak anlamına gelmez, ancak iyi uyumak kesinlikle genel sağlığı iyileştirebilir. Hemşirelerin yaşlı bireyin değerlendirmesinde bütüncül bir yaklaşım göstermeleri bakım kalitesnin artmasında önemlidir. Hemşiereler yaşlı bireye bütüncül bir yaklaşım sergileyerek bireyin uyku sorununu saptamalı ve gerekli girişimleri yapmalıdırlar.
Hemşirelik Hizmetleri Yönetimi: Klinik Düzeyde Hemşirelik Hizmetlerinin Yönetilmesi
Authors: Yılmaz Ayşegül
Published: October 2023

Hemşirelerin sağlık bakım sektörü içinde çok önemli kritik görevleri üstlenmeleri ve sayıca en fazla meslek grubunu oluşturmaları nedeniyle çok iyi yönetilmesi gerekmektedir. Günümüzde sağlık bakım hizmetleri ve hemşirelik alanında yaşanılan birçok problem hemşirelik hizmetlerinin iyi yönetilemediğinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle doğrudan hasta bakım hizmetlerinin yönetiminden sorumlu olan klinik sorumlu hemşirelerinin rol ve sorumluluklarının ayrıntılı olarak ortaya koyulması oldukça önemlidir. Klinik sorumlu hemşirelerinin hemşire ve hasta memnuniyetinin sağlanmasında, bakım hizmetlerinin kalitesinin arttırılmasında, maliyet etkili ve güvenli bakımın sunulmasında çok önemli rol ve sorumlulukları vardır. Klinik sorumlu hemşirelerinin sağlık bakım hizmetlerini klinik düzeyde yönetilebilmeleri için, yasalar ile belirlenmiş olan rol ve sorumluluklarını çok iyi bilmeleri ve yönetim alanında yetkin olmaları gerekmektedir. Günümüz hemşireliğinde, hemşirelik otonomisi ve profesyonelliğinin sağlanması, aynı zamanda hemşirelerin teknik yeterliliğinin oluşturulması için gerekli liderlik uygulamalarının geliştirilmesi gerekmektedir.
Kronik Yara İyileşmesinde Maggotların Etkisi
Authors: Dağlı Ayşenur , Yüksel Serpil
Published: October 2023

Yara, fiziksel, kimyasal veya biyolojik bir ajan nedeniyle doku bütünlüğünün ve işlevinin bozulmasıdır. Yaralar, hastanın yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilmekte, morbidite ve mortaliteye neden olabilmektedir. Bu nedenle, uygulanan tedavi ve bakım girişimleri, yaraların hızlı iyileşmesini sağlayacak nitelik ve kalitede olmalı, iyileşmeyen yaraların yönetiminde teknolojik gelişmelerden yararlanılmalıdır. Yara iyileşmesi, bir organ ya da dokudaki hasarın onarılması için organizmanın verdiği birbiri içine geçmiş reaksiyonlar bütünüdür. Yara iyileşme sürecinde sık görülen erken ve geç dönem komplikasyonlar, morbidite ve mortalite oranlarını artırdığından yara iyileşmesinin sorunsuz gerçekleşmesi önemlidir. Kronik yara, üç aylık süreçte anatomik veya işlevsel iyileşmenin gerçekleşmediği yara olarak tanımlanmaktadır. Teknolojik gelişmelere rağmen, iyileşmeyen yaralar olarak da tanımlanan kronik yaraların tedavi ve bakımı önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Maliyetin yanında kronik yaralar, bireylerin sağlığını, yaşam kalitesini, çalışma, evini koruma, sosyalleşme ve topluma verimli ve anlamlı bir şekilde katılma yeteneğini olumsuz etkilemekte, morbiditelere ve yaşam kaybına neden olabilmektedir. Bu nedenle kronik yaraların tedavi edilmesi, kronik yaralarla ilişkili komplikasyonların önlenmesi önemlidir. Doğumdan beklenen yaşam süresinin uzamasına, obezite, diyabet ve kardiyovasküler hastalıkların artışına paralel olarak kronik yaraların görülme sıklığının artması, bu yaraların tedavi ve bakımında standart geleneksel tedavilerden farklı yöntemlerden yararlanılmasını gündeme getirmiştir. Günümüzde, kronik yaraların tedavi ve bakımında ilaç tedavisinin yanı sıra, yarada bulunan nekrotik veya enfekte dokuyu uzaklaştırmak amacıyla çok sayıda farklı yöntem kullanılmaktadır. Bu yaklaşımlardan biri, yüzyıllardır kullanılmakta olan ve canlı yeşil sinek larvalarının yaralara uygulanmasını içeren maggot tedavisi veya bir diğer adıyla larval tedavidir.
Data-Driven Predictive Modeling of Cylinder Pressure: A Comparative Analysis of Gaussian Process Regression, Artificial Neural Networks, and Ensembles of Trees
Authors: Gülüm Mert , Karabacak Yunus Emre
Published: October 2023

Fossil fuels have traditionally played a crucial role in global energy production, but they cause significant environmental challenges. In response, the scientific community has shifted its focus toward renewable alternative fuels. In this context, biodiesel and alcohols have emerged as promising options for diesel engines. This study is centered on predicting the cylinder pressure of a single-cylinder four-stroke diesel engine fuelled with a diesel fuel-biodiesel (methyl ester)-isopropanol ternary blend using three machine learning algorithms: Gaussian Process Regression (GPR), Artificial Neural Networks (ANN), and Ensembles of Trees (ET). The cylinder pressure data is collected under the full throttle condition and different engine speeds. GPR, ANN, and ET algorithms are trained and compared using root mean square error and regression analysis. GPR exhibits outstanding prediction performance during the validation, with a lower root mean square error of 0.12686, and r2 of 1.00. ANN also exhibits strong prediction performance, with a validation of root mean square error of 0.47081, and a r2 of 1.00. ET, while showing a slightly higher validation root mean square error of 1.73370, maintains strong predictive capability with an r2 of 0.99. However, a comparison between the measured cylinder pressure data and the predicted values reveals a qualitatively and quantitatively closer agreement, particularly for ANN. These findings can suggest the practicality and reliability of these algorithms for predicting cylinder pressure in internal combustion engine studies. In conclusion, this study can contribute to the expanding body of research on alternative fuels and machine learning applications in internal combustion engines.
Research of Awareness of Renewable Energy Sources: A Practice on Associate Education Students
Authors: Şahin Betül , Ok Ergün Hilal
Published: October 2023

Renewable energy sources are important for Turkey and countries with high geopolitical potential likewise. It is expected that our energy dependence could be eliminated by accurate planning of our energy resources and powerful energy policies. Turkey has potential of renewable energy sources with the high number of sunny days, its development in agriculture and livestock and being surrounded by the sea on three sides. Building a balanced global energy economy over the years will largely depend on renewable energy sources. Energy is one of the measures of the economic development and welfare level of countries. In this point, it is of major importance to know the renewable energy sources in our country and to have awareness about these sources. In this contended, the goal of this study is to define identifying factors in the awareness levels of associate degree students studying in social sciences departments about renewable energy sources. A survey has been applied to 414 associate degree students studying at Trabzon University, Beşikdüzü and Vakfıkebir Vocational School, Department of Office Services and Secretarial Services, Foreign Trade, Accounting and Tax, Marketing and Advertising, Management and Organization, Finance-Banking and Insurance in order to identifying factors in the awareness levels regarding renewable energy sources. Two independent groups of t-tests and ANOVA tests have been performed in the analysis of the data.  As consequence, it is clarified that there is a meaningful difference between the level of awareness of the students about renewable energy sources, gender, and education level of the parents. However, it has also been identified that there is no difference in the grade of awareness of renewable energy sources between the department where they study and whether they study or take courses on renewable energy sources. Consequently, the results of the study indicate that gender and parental education are determinants in the differences of students regarding renewable energy sources.
Fuzzy Logic and Neuro-Fuzzy Control: DC Motor Position Control
Authors: Çakan Abdullah
Published: October 2023

In this chapter, a brief explanation is given about fuzzy logic and neuro-fuzzy systems. DC motor position control is realized to explain usage of neuro-fuzzy controller. DC motor model is given in the form of mathematical equations and transfer function. First, a tuned by trial-error method PID controller is applied to DC motor system and responses are collected as a dataset to train neural networks of neuro-fuzzy system. Trained neuro-fuzzy system is used to design an adaptive neuro-fuzzy controller to control position of a DC Motor.  Matlab Neuro-Fuzzy Designer Toolbox and Matlab/Simulink is used to design neuro-fuzzy and simulate the control system. As a results, neuro-fuzzy controller achieved successfully in the position control of DC motor. The results also shows that neuro-fuzzy controller can support energy consumption.
Koyun Hidroksiapatit-Alumina Kompozitine Kalsiyum Florür İlavesinin Etkisi
Authors: Pazarlıoğlu Süleyman Serdar , Zorlu Anıl
Published: October 2023

Bu çalışmada ağırlıkça %0.5-2.5 aralığında olmak üzere kalsiyum florür (CaF2) ilavesinin koyun hidroksiapatit-%2.5alumina (KHA-2.5A) ikili sistemine etkileri incelenmiştir. KHA-2.5A ikili sisteminde elde edilen yoğunluk (2.990±0.003 g/cm3’ den 2.995±0.064 g/cm3’ e), kısmi yoğunluk (%94.294±0.125’ den %94.546±1.020’ ye), sertlik (4.437±0.292 GPa’ dan 4.638±0.251 GPa’ a), kırılma tokluğu (1.709±0.154 MPam1/2’ den 1.832±0.277 MPam1/2’ e) ve basma mukavemeti (207.85±5.859 MPa’ dan 231.64±5.394 MPa’ ya) özelliklerinin artan CaF2 ilavesi ile artırılabildiği belirlendi.
Polimer ve Polimer Kompozit Yapılarda Kendi Kendine İyileşme Yöntemleri
Authors: Şahin Eslem , Boztoprak Yalçın , Yazıcı Murat
Published: October 2023

Yapısal uygulamalarda kullanılan polimerler ve polimer kompozitler, mekanik ve yapısal etkenlerin neden olduğu zorlamalara maruz kalır. Bu etkiler malzeme içerisinde mikro ve makro boyutlu çatlakların oluşmasına neden olur. Malzemenin kullanım süresini ve dayanımını önemli ölçüde etkileyen bu hasarları onarmak için biyolojik sistemlerle benzerlik gösteren kendi kendine iyileşen malzemeler geliştirilmiştir. Otonom ve otonom olmayan iyileşme mekanizmaları özellikle 2000’li yıllardan itibaren oldukça hızlı bir gelişme göstermiştir. Sektörde geniş bir kullanım alanına sahip olan termoset ve termoplastik malzemelerde de hem moleküler hem de yapısal yaklaşımlara yer verilmiştir. Bu çalışmada kendi kendine iyileşme mekanizmaları ve stratejileri açıklanmıştır.
Termoplastik Matrisli Kompozit Malzemelerde Yorulma Davranışı
Authors: Taş Oğuzhan , Hayırkuş Aslıhan , Onat Adem , Yazıcı Murat
Published: October 2023

Otomotiv endüstrisi ve havacılık sanayisinde ağırlık azaltma çalışmalarının hız kazanması ile üretimde hafif yapıların kullanımı artmaktadır. Bu gibi yapıların kullanılabilmesi için ağırlık azaltılırken mukavemet değerlerinin düşmemesi ve işlenebilirlik, geri dönüşüm, maliyet gibi parametrelerin de istenilen özelliklerde olması gerekmektedir. Kompozit malzemeler özgül mukavemet özelliklerinin yüksek olması hafif malzemeler arasında en çok tercih edilen malzemelerdendir. Termoplastik matrisli kompozit malzemeler ise geri dönüştürülebilir özellikleri sebebiyle kompozit malzemeler arasında en çok tercih edilen polimer malzemelerdir. Termoplastik matrisli kompozit malzemelerin birçok üstün özelliğinin bulunması kullanım alanı genişliği sağlamaktadır. Bu kullanım alanlarından birisi de sürekli yük altında çalışma durumudur. Sürekli yük altında çalışan termoplastik matrisli kompozit malzemelerde yorulma davranışı önemli bir konudur. Bu çalışma durumunda malzemede oluşan moleküler düzeyinde iç sürtünmeye bağlı olarak artan sıcaklık malzeme üzerinde olumsuz etkilere neden olarak malzemenin yorulma ömrünün düşürür. Bu durumun çözülebilmesi açısından malzemeye nano boyutta katkı malzemeleri katarak termal iletkenliğin arttırılması ve artan termal iletkenlik sayesinde de yorulma ömrünün uzatılmasına yönelik çalışmalar günümüzde devam edilmektedir. Bu çalışmada kompozit malzemelerde yorulma davranışı konusunda temel bilgilendirme yapmak amaçlanmıştır.
Piezo-Polimer Nano Kompozit Enerji Üreteci Geliştirilmesi ve Mekanik Titreşimden Enerji Hasadı
Authors: Güçlü Harun , Eminoğlu Emir , Yazıcı Murat
Published: October 2023

Enerji çağımızın en önemli ihtiyaç kaynağıdır. Alternatif enerji kaynaklarına yönelim her geçen gün artmaktadır. Mikro/nano sistemlerin enerji ihtiyaçları elektrokimyasal piller ile karşılanmaktadır. Piller, sürekli değiştirilme ihtiyacı, geri dönüştürülme zorlukları ile çevre kirliğine neden olmaktadırlar.  Piezoelektrik enerji hasadı sayesinde mikro/nano yapıların enerji ihtiyaçları harici bir güç kaynağına ihtiyaç duymadan karşılanabilmektedir. Piezoelektrik özelliğe sahip yapılar çevremizde mevcut durumda bulunan enerji kaynaklarını faydalı enerjiye çevirebilmektedirler.  Piezoelektrik nano üreteçler vasıtası ile piezoelektrik enerji hasadı gerçekleştirilmektedir. Bu çalışma da piezoelektrik nano kompozit enerji üreteçleri geliştirilmiş ve üretilmiştir. PVDF (polivinilden florür) Piezo polimer, PVDF/BaTiO3 (Baryum titanat) ve PVDF/BaTiO3/MWCNT (Çok Duvarlı Karbon Nano Tüp) Piezo polimer nano kompozit nano enerji üreteçleri üretilmiştir. Mekanik titreşimlerden piezoelektrik enerji hasadı sağlanmıştır. Çalışma kapsamında piezoelektrik yapı içerisindeki nano katkılarının piezoelektrik enerji hasadına etkileri araştırılmıştır. Çalışma sonucunda % 0.01 MWCNT içeren PVDF/BaTiO3/MWCNT piezoelektrik nano üretecin 0.36 µW değeri ile en yüksek piezoelektrik güç çıktısı verdiği elde edilmiştir.
Amanita caesarea ve Boletus reticulatus Özütlerini İçeren Yenebilir Film Üretimi
Authors: Göryermez Mukaddes , Süfer Özge , Bozok Fuat
Published: October 2023

Bu çalışmanın amacı, Osmaniye ili Zorkun bölgesi Karıncalı yaylası toplanan Amanita caesarea (AC) ve Boletus reticulatus (BR) makrofunguslarından elde edilen ekstraktların yenebilir filmlere ilavesinin yol açtığı etkilerin araştırılmasıdır. Bu ekstraktlardan farklı oranlarda (25, 50 ve 100 mg) filmler hazırlanarak, filmlerin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri incelenmiştir. Çalışmanın bulguları, AC mantarının BR mantarına kıyasla daha yüksek toplam fenolik bileşen içeriğe sahip olduğunu ortaya koymuştur. AC ekstraktı içeren filmler kontrol grubuna göre daha ince bulunurken, sadece BR100 filmi daha kalın şekilde ölçülmüştür. Her iki mantar özütü kullanılarak üretilen filmlerin nem içeriği, kontrol filminden daha düşük seyretmiştir. Filmlerin suda çözünürlüğü mantar ekstraktının düşük konsantrasyonlarında azalmış, ancak daha yüksek konsantrasyonlarda artmıştır. Filmlerin şeffaflığını gösteren L* değerinin kontrol filminde en yüksek, AC100 film örneğinde ise en düşük olması kontrol filminin daha şeffaf olduğunu gözler önüne sermiştir. Ayrıca, mantar ekstraktlarından gelen biyoaktif bileşenler, yenebilir filmlerin opaklığının ve UV bariyer özelliklerinin artmasına neden olmuştur.
N-Heterosiklik Karben Öncülü Benzimidazol Tuzlarının Suzuki-Miyaura Tepkimesine Ligant Etkisi
Authors: Yılmaz Ülkü
Published: October 2023

Biyoaktivite açısından geniş bir yelpazeye sahip biarillerin sentezinde kullanılan karbon-karbon (C-C) eşleşme tepkimeleri arasında en tercih edilen yöntem Suzuki-Miyaura (SM) tepkimesidir. Toksisitesi düşük reaktiflerin kullanımı ve ılıman şartlarda kolay gerçekleşen bir tepkime türü olması bu yönteme olan ilgiyi artırmaktadır. Tepkime sırasında paladyum katalizörleri tercih edilmektedir. SM tepkimesinde çoğunlukla tercih edilen N-Heterosiklik karben (NHC)-Pd katalitik sistemi diğer sistemler ile kıyaslandığında elektronik yapısının rahatça değiştirilebilmesi, hava ve neme duyarlılığının olmaması avantajlarını içerir. Bu anlamda benzimidazol tuzları NHC lerin hazırlanması için faydalı öncüllerdir. Benzimidazolyum halojenür-Pd(OAc)2 katalitik sistemleri ile katalizlenen in situ SM tepkimesi günümüzde seçkin biaril sentez yöntemidir.
Combining Principal Normal Indicatrix Curves and Direction Curves with an Alternative Frame
Authors: Arslan Güven İlkay , Çolak Fatma
Published: October 2023

This work examined the direction curves of principal normal indicatrix curves regarding a regular curve in Euclidean space of three dimension. The {N,C,W} frame was assigned as a new alternative frame for the mentioned curve. Investigating relationships among the main curve and direction curves using such novel alternative frame is an innovative approach. The Frenet members, curvature, torsion, harmonic curvature and geodesic curvature of direction curves were determined. Direction curve characterizations in the forms of the C-slant helix , slant helix and general helix were provided. In the end, the relevant figures for these curves were displayed.
Lezzet ve Atmosferin Ötesine Geçmek: Erzurum'da Yemek Deneyimlerinin Karmaşıklıklarını İleri Analitik Tekniklerle İncelemek
Authors: Denk Erkan
Published: October 2023

Bu araştırmanın merkezi amacı, mutfağı ile ön palan çıkan Türkiye Erzurum’daki misafirlerin yemek deneyimlerini kapsamlı bir şekilde analiz etmektir. Geniş bir çevrimiçi yorum veri kümesini inceleyerek, çalışma yemek deneyiminin farklı boyutlarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu tespitler, Erzurum'daki restoran yöneticilerine, paydaşlara ve politika yapıcılara tüketici deneyimini etkili bir şekilde nasıl iyileştirebilecekleri konusunda bilgi vermeyi hedeflemektedir. Misafir deneyimlerinin etkili bir anlayışını sağlamak için, bu makale, Dimensional Salience-Valence Analysis, Lexical Salience-Valence Analysis (LSVA) ile Naïve Bayes ve Latent Dirichlet Allocation (LDA) gibi makine öğrenimi algoritmalarını bir araya getiren bütünleşik bir yöntembilimsel yaklaşım benimsemektedir. Veri kümesi, yemek deneyiminin altı ana boyutuna ayrılmış 2.905 çevrimiçi yorumu içermektedir. Yöntem, terim frekansı gibi değişkenleri, olumlu ve olumsuz yorumlardaki terimlerin ortalama frekansını içerir ve ardından terim valansı ve terim öne çıkma gibi ölçütleri hesaplar. Araştırma, Erzurum'daki yemek deneyiminin temelini oluşturan altı kritik boyutu ortaya koymaktadır: Yiyecek, Hizmet, Değer, Atmosfer, Konum ve Genel Deneyimler. Her boyut karmaşıktır ve kendi alt boyutlarına sahiptir. Ayrıca misafir duyarlılığı açısından çeşitli bir görünüm sunmaktadır. Özellikle, 'Yemek' boyutu kutuplaştırıcı bir faktör olarak ortaya çıkmıştır. 'Lezzet' olağanüstü yüksek pozitif değere sahiptir, bu da ezici bir şekilde olumlu bir duyarlılık olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, 'Sunum' hafifçe negatif bir valans sergilemiş, dikkat gerektiren alanları işaret etmiştir. 'Hizmet' boyutu, misafir beklentileri ve deneyimleri arasında bir ikilem öneren, 'Hızlı,' 'Dikkatli,' ve 'Misafirperver' gibi terimlerin hem önemli hem de sorunlu olduğu daha karmaşık bir duygusal sonuç sunmaktadır. 'Değer' boyutu, maliyet-deneyim oranı hakkında karışık duyguları işaret eden, belirgin yüksek oranda tarafsız incelemeler sergilemiştir. Yiyecek ve Hizmet'in aksine, Değer boyutunun belirsiz sonuçları, misafir algıları üzerinde sosyo-ekonomik faktörlerin potansiyel bir etkisi olduğunu göstermektedir. Atmosfer ve Konum boyutları da çeşitli duyarlılıklar sunmuştur, ancak Yiyecek ve Hizmet boyutlarına kıyasla genel yemek deneyimini şekillendirmede ikincil kalmışlardır.
Türk Dünyası’ndaki İpek Yolu’nun Bisiklet Turizmi Kapsamında Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği
Authors: Derman Engin , Köktürk Neşe
Published: October 2023

İnsanların yaşam tarzlarındaki değişimler, iş hayatının hareketsiz ortamı ve sürdürülebilir çevre hedefleri bisikletin önemini artırırken bisiklet turizmine olan ilgiyi ve yatırımları teşvik etmektedir. Bu konuda doğal ve tarihi güzelliklere sahip bisiklet rotaları ön plana çıkartılmakta ve dolayısıyla MÖ. 2. Yüzyılda temelleri atılan, Çin'den başlayan Anadolu’yu geçerek, Akdeniz üzerinden Avrupa'ya, Kızıldeniz üzerinden Afrika'ya uzanan Tarihi İpek Yolunun bisiklet turizmi kapsamında değerlendirilmesi önemli bir fırsat olarak görülmektedir. Bu çalışmanın amacı; tüm dünyada ticaret, ulaşım ve iletişim ağı olarak bilinen İpek yolunu, Türk Dünyası’nda bisiklet turizmi kapsamında değerlendirmek, bisiklet turistlerine bu tarihi rotada nostaljik bir deneyim yaşayabilecekleri konusunda farkındalık oluşturmak, sektörün diğer paydaşlarının da bu değerin anlam ve önemi konusunda dikkatlerini çekmektir. Bu kapsamda dünya genelinde önemi günden güne artan ve Türkçe literatürde sınırlı çalışma bulunan bisiklet turizmi farklı boyutlarıyla ele alınmış, doküman analizi yöntemi ile dijital kaynaklar taranmış, İpek Yolu’nun kültürel değeri vurgulanarak bisiklet turizmi kapsamında Türk dünyası için önemi belirtilmiştir.
Gastronomi̇ Perspekti̇fi̇nden; İkli̇m Deği̇şi̇kli̇ği̇ ve Gıda Kıtlığının Gastronomi̇ye Yansıması
Authors: Sarı Damla
Published: October 2023

Bu çalışmada gastronominin gelişiminde kıtlığın yeri, etkileri ve sonuçları araştırılmış, 21. Yüzyılda gıda üretimini üzerinde ciddi etkileri olacağı düşünülen iklim değişikliğinin etkileri ve gıda sektörüne olan etkileri incelenmiştir. Tarihte birçok kıtlık iklimsel, hükümet politikaları, afetler gibi sebeplerden ortaya çıkmış, demografik, kültürel, siyasal ve sosyal etkileri olan sonuçları doğurmuştur. Gastronomik sonuç anlamında ise insanoğlu bunlardan acı dolu sonuçlar çıkartarak üretim ve muhafaza gibi konularda gastronomi tarihine katkıda bulunmuştur. Sonuç olarak bu çalışmada kıtlık zamanlarının demografik, kültürel, siyasal ve sosyal etkilerinin yanı sıra bu dönemlerde insanların hayatta kalabilmek adına ellerindeki kısıtlı malzemeler ile hangi yemekleri yaptığı, neler yiyerek beslendiği, bu yiyeceklerin ne gibi yan etkileri olduğu araştırılmıştır. Bu çerçevede kıtlık zamanlarının gastronomik gelişmelere kapı araladığı ve sonuçlarının yüzyıllar sonrasına kadar aktarılabilen bir kültür olduğu saptanmıştır.
Web Tipografisinde Hiyerarşi, Okunurluk ve Okunabilirlik
Authors: Haklı Zafer
Published: October 2023

Web tipografisi, internetin temel bir bileşeni olarak kabul edilir ve dijital dünyanın görsel dilini oluşturur. Web sayfalarındaki metinler, başlıklar ve paragraflar, kullanıcılarla iletişimin vazgeçilmez bir parçasıdır. Web tipografisi, bu metinlerin görünümünü, okunurluğunu ve anlaşılabilirliğini belirlemek için kullanılan kurallar ve yöntemlerin toplamıdır. Web sayfalarının temel amacı bilgi iletmek ve kullanıcıları bilgilendirmek veya etkilemektir. Bu amaçla metinler ve diğer öğeler kullanılır. Web tipografisi, yazı tipleri, boyutlar, renkler, aralıklar ve düzenlemeler gibi öğeleri içerir. Başarılı bir web tipografisi, içeriğin kolayca okunmasını, marka kimliğinin doğru bir şekilde yansıtılmasını ve estetik bir deneyim sunmayı amaçlar. Web tipografisi, erişilebilirlik ve mobil uyumluluk gibi önemli faktörleri de göz önünde bulundurmalıdır. Web sayfalarının farklı cihazlarda görüntülenebilmesi ve kullanılabilir olması önemlidir. Web tipografisi, metinlerin etkisini en üst düzeye çıkarmak ve tasarımın önemli bir parçası olarak öne çıkmak için kullanılır. Bu çalışma, web tipografisinin tarihsel gelişimini, önemini, kullanım alanlarını, araçlarını ve hatalarını incelemektedir. Web tasarımcıları ve geliştiriciler için web tipografisinin dikkatle ele alınması gereken bir unsur olduğunu vurgular ve başarılı bir web tipografisi oluşturmak için öneriler sunar.
Sosyal Medyada Kadın Cinayetlerinin Yer Alma Biçimleri: Instagram’da Yapay Zeka İle Konuşturulan Fotoğraf Gönderilerinin İncelenmesi
Authors: Altıntaş Meryem
Published: October 2023

Bu çalışma sosyal medya platformlarında, uğradıkları şiddet neticesinde hayatını kaybeden kadınlara ilişkin nasıl paylaşımlar yapıldığını ve bu paylaşımlarda kadın cinayetlerinin nasıl yer aldığını belirlemeye yöneliktir. Çalışmada yapay zeka ile canlandırılan fotoğraflar gönderilerinde kadın cinayetlerinin nasıl temsil edildiği ve bu tür gönderilere yapılan yorumların içeriği, nitel içerik analizi uygulanarak incelenmiştir. Çalışma kapsamında toplamda 5 gönderi detaylı bir şekilde incelenerek analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı çerçevesinde kadın cinayetlerinin yer alma biçimleri, cinayetin detaylarına yer verilip verilmediği, paylaşımlara nasıl yorumlar yapıldığı ve bu paylaşımlarda duygusal fon müziğinin kullanıp kullanılmadığına yönelik 4 temel soru oluşturulmuş ve bu sorulara yanıt aranmıştır. Çalışmada sosyal medya platformlarında kadın cinayetlerine yönelik yapılan paylaşımlarda cinayetin tüm ayrıntılarının yer aldığı tespit edilmiştir.
Televizyondan Dijital Yayın Platformlarına Türkiye’de Dizi Yapım Dinamiklerinin Değişimi
Authors: Kayhan Sezen
Published: October 2023

Bu araştırma, dijital yayın platformlarının Türkiye’de yayına başladığı 2016 yılından bu yana dizi yapım dinamiklerindeki değişime odaklanmaktadır Araştırma kapsamında, hem televizyon hem de dijital yayın platformu dizilerinin yaratıcı ve teknik ekiplerinde yer almış 13 katılımcı ile görüşmeler yapılmıştır. Katılımcılar dijital yayın platformlarından Netflix, Blu Tv, Gain, Exxen, Disney+, beIN Connect dizilerinde çalışmış yapımcı, yönetmen, senarist, oyuncu, reji, kamera, ses ekibi ve dijital yayın platform yapım sorumlularından seçilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde televizyon yapım dinamikleri genel hatlarıyla ele alınmakta, ikinci bölümde dijital platformlara geçiş süreci hakkında bilgi verilmekte, üçüncü bölümde ise saha araştırması sonuçları paylaşılmaktadır. Diziler fonlama ve bütçe yönetimi, ön hazırlık süreçleri, bölüm süreleri, çalışma koşulları, özgünlük, özgürlük ve süreklilik açısından değerlendirilmektedir. Değerlendirmeler dijital yayın platformlarındaki dizi yapım dinamiklerinin televizyon ile benzeştiği ve ayrıştığı yönleri ele almaktadır.
Dijital Medya Konusunun Halkla İlişkiler Alanında Yazılmış Lisansüstü Tezlere Yansıması
Authors: Uyar Mehtap
Published: October 2023

Dijital medya günümüzde artık günlük yaşamın kabul edilen ve varsayılan bir parçası olmakla birlikte, iletişim alanında profesyonel olarak çalışan bireyler için de önemli bir bileşen haline gelmiştir. Küresel boyutta, özellikle dijital medyaya yönelik tutum ve bunlara uyum konusunda halkla ilişkiler bilgi birikimini daha da geliştirmek için disiplinlerarası yapılan çalışmaların sayısının artırılması gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de halkla ilişkiler alanında yazılmış olan lisansüstü tezleri ve bu tezler arasından dijital medya konusunu temel alan çalışmaları inceleyip, analiz etmektir. Bu doğrultuda, detaylı taramada “halkla ilişkiler” anabilim dalı seçilerek 2019 – 2023 yılları arasında yayınlanan ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Tez Merkezi’nden elde edilen 132 yüksek lisans ve 40 doktora tezi olmak üzere toplam 172 tez incelenmiştir. Araştırmada genel tarama modelinden faydalanılmıştır. Bu model ile erişilen veriler içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Bu kategoriler bağlamında öncelikle, tezlerin yayınlandığı üniversite, türü, yılı, konusu, yöntem / veri toplama tekniği ve dili Microsoft Excel uygulamasında analiz edilmiştir. Daha sonra analiz edilen bu tezlerin dijital medyayı ele alma biçimleri aynı kategoriler doğrultusunda incelenmiştir. Buna göre, halkla ilişkiler anabilim dalında hem 2019 yılından günümüze değin yazılan tezlerin hem de dijital medya konusunu ele alan tezlerin büyük çoğunluğunun Marmara Üniversitesi’nde yayınlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda tezlerde en çok anket tekniği ile veri toplanması tercih edilmiştir. Öğrenciler dijital medya kapsamında en çok dijital medyanın / sosyal medyanın rolü ve dijital medya / sosyal medya kullanımı konuları üzerine çalışmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde ayrıca alana katkı sunabilecek değerlendirmeler üzerinde de durulmuştur.
Sürdürülebilirlik İletişimi
Authors: Çetintaş H. Buluthan
Published: October 2023

Sürdürülebilirlik anlayışı, ilgili tüm kişilerin ve kurumların katılımını gerektiren bir sorumluluktur. 1980’lerin sonunda ortaya çıkan sürdürülebilir kalkınma ise günümüz toplumlarının kendi ihtiyaçlarını karşılarken gelecek nesillere yaşamsal ihtiyaçlarını karşılayabileceği bir ortam bırakma düşüncesine dayanmaktadır. Uzun vadeli düşünülmesi gereken sürdürülebilir kalkınma, ekonomik büyüme ile çevrenin korunmasını bir arada tutulmasına dayanmaktadır. Bu bakımdan çevrenin ve doğal kaynakların korunmasının yanı sıra küresel anlamda sosyal ve ekonomik eşitlik sağlama gibi mevcut ve gelecekte karşılaşılabilecek zorunlulukların belirlenmesi, hesaba katmak ve gereken tedbirleri almak anlamına gelmektedir. Sürdürülebilir kalkınmayla kurumsal hedefler, sürdürülebilirlik anlayışı, sosyal ve ekonomik sorumluluklar birbirine bağlanmıştır. Kurumsal başarı, bu bütünleşmeyi sağlamaktan geçmekte, kurumsal düzeyde çevreye yönelik sorumlulukları, sosyal ve etik sorumlulukları uyumlaştırmaya dayanmaktadır. Kurumsal sürdürülebilirlik faaliyetlerinin istenen ve hedeflenen vasıfta olmasında, kurumların paydaşlarıyla gerçekleştirdikleri iletişimin biçimi ve niteliği önem taşımaktadır. Bu durum, kurumsal iletişim kapsamında düşünülebilecek bir kavram olan sürdürülebilirlik iletişimini gündeme getirmiştir. En genel anlamıyla sürdürülebilirlik iletişimi, bir kurumun kendisiyle ilgili ekonomik, sosyal ve çevreye yönelik konuları paydaşlarına iletilmesidir. Sürdürülebilirlik iletişiminin hemfikir olunan bir tanımı olmasa da kabul edilen tanımları sürdürülebilirlik konusundaki bilginin aktarımı, tüketicinin bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi; kritik, müzakereci ve dönüştürücü bir iletişim; bilginin açıklanması; ikna edici/ticari iletişim ve yanıltıcı iletişim şeklinde beş boyutta değerlendirmek mümkündür. Kurumlara sürdürülebilirlik çalışmalarını topluma duyurma konusunda yarar sağlayan sürdürülebilirlik iletişimi, kurum içinde ve dışında çevresel konularda bilgilendirici ve farkındalığı artırıcı yönüyle gerekli bir uygulamadır. Çalışmada sırasıyla sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma kavramları, kurumsal sürdürülebilirlik kavramı ve sürdürülebilirlik iletişimi kavramı açıklanmış, değerlendirmeler yapılmış ve gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur. Çalışmanın, ilgili konuda oldukça az olan Türkçe literatüre katkı sağlayacağı umulmaktadır.
Ekonomi ve Finans Politikaları Üzerine Çalışmalar II
Authors: Moalla Maya , Miçooğulları Seyit Ali , Kavas Yusuf Bahadır , Ulu Çağrı , Salkım Arzu , Demirci Onur , Temel Faruk , Buzdağlı Özge , Ergin Ünal Ayşe , Süsay Alkan Aynur , Oral Simge Ceylan , Uğurlu Umut , Akyol Özcan Kübra
Published: October 2023

“Ekonomi ve Finans Politikaları Üzerine Çalışmalar II” adlı bu editöryal kitap çalışması, günümüzün pek çok gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri için gerek yürütülen ve gerekse gelecekte yürütülecek olan çeşitli iktisadi ve finansal politikalara yönelik teorik ve pratik konuları incelemekte ve gelecek dönemlerde uygulama alanı bulabilecek olan çeşitli politika önermelerini araştırmacılar ile politika yürütücülerine tavsiye etmektedir. Hiç şüphesiz ki, ekonomi ve finans yazını sistematik temelleri 15. yüzyıla kadar uzanan oldukça kapsamlı ve geniş bir teorik altyapı bütününü bünyesinde barındırmaktadır. Ancak ifade edilen alanlara dair teorik ve uygulamalı ekonomik ve finansal teorilerin tamamının bu eser bünyesinde yürütülmesi mümkün olmadığından söz konusu yazında çoğunlukla ön plana çıkarılan alanlar belirli bir konu çerçevesi itibariyle bu eserde tartışılmaktadır. Söz konusu bu tartışmalar, eserin konu çerçevesi dahilinde bütüncül ve birbirleriyle uyumlu olacak şekilde ele alınmakta ve bu bütünlük teorik ve uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Bu minvalde, kitabın ortaya çıkmasında kıymetli vakitlerini ayırarak değerli çalışmalarıyla katkıda bulunan tüm yazarlarımıza teşekkür etmeyi bir borç bilir, dipsiz bir kuyu niteliğindeki ekonomi ve finans literatürüne küçük de olsa bir taş atmanın kıvancını taşıdığımızı belirtiriz. Sevabının konuyla ilgili tüm araştırmacılarının ve günahının ise sadece bizlerin olduğu bu eserin herkese faydalı olması dileğiyle,
Ekonomik Büyüme, Gelir Eşitsizliği, Tüketici Kredileri, Eğitim ve Çevresel Sorunlar Üzerinde Finansallaşmanın Etkisi
Authors: Kavas Yusuf Bahadır
Published: October 2023

"Finansallaşma" olgusu son zamanlarda giderek artmakta; sosyal, ekonomik, politik veya kültürel değişimin olduğu her yerde görülmektedir. Finansallaşmanın birçok farklı boyutu vardır ve her akademisyen kendi baktığı perspektiften meseleyi ele aldığında haklıdır. Ancak farklı bakış açıları birbirini dışlayan unsurlar olmamalıdır. Finansallaşmanın ekonomik sistemin işleyişini hem makro hem de mikro düzeyde dönüştürdüğü belirtilmektedir. Son yirmi yılda, hane halkı borç-gelir oranlarının ve şirket borç-özkaynak oranlarının hızla yükseldiği bir dönem olmuştur. Son on yılda ise kapitalizm kabuk değiştirmiştir. Finansallaşma kavramının bu dönüşümün en önemli taşıyıcılarından biri olduğu tezi ön plandadır. Finansallaşmanın üretim odaklı ekonomilerden finans odaklı ekonomilere aracılık etmesi üretim sisteminin sekteye uğramasına neden olabilecektir. Bunun yanında finansallaşmanın da etkisiyle mal ve sermaye piyasalarının serbestleştirilmesi ve kural tanımaz bir hale büründürülmesi potansiyel olarak gelir eşitsizliğini artırmaktadır. Ayrıca finansallaşma ile çevresel sorunlar arasında güçlü ve pozitif bir etkinin olduğu geçmiş literatürde tespit edilmiştir. Bu çalışma literatürde finansallaşma ile ortaya çıkan eğitim, ekonomik büyüme, gelir eşitsizliği, ticari açıklık, tüketici kredileri ve çevresel sorunlara geniş bir perspektiften bakmaya odaklanmaktadır. Bu konuları hedef alan ampirik ve teorik çalışmalar hakkında bilgi vermeyi amaçlamaktadır.
BIST Temettü 25 Endeksi Hisselerinin Değerlemesi ve Piyasa Risk Priminin Etkisi
Authors: Temel Faruk
Published: October 2023

Yatırımcıların yatırım kararı verirken dikkate almaları gereken unsur yatırımın riski ve beklenen getirisidir. Bunların yanı sıra, yatırımcı finansal varlığın değerinin olması gereken değerden yüksek ya da düşük olduğunu tespit etmek istemektedir. Bu gereksinimler doğrultusunda yatırımcılar, bir varlığın riski ile beklenen getirisi arasında doğrusal bir ilişki kuran ve finansal varlıkların değerlemesi hakkında niceliksel bir yöntem sunan SVFM (Sermaye Varlıkları Fiyatlama Modeli)’ye yönelebilmektedir. Bu çalışmanın amacı 01.01.2013 - 31.08.2023 tarihleri arası aylık veriler kullanılarak BIST Temettü 25 Endeksinde yer alan hisse senetlerinin değerlemelerinin SVFM yardımıyla yapılması ve endekste yer alan hisselerden oluşturulan portföy ile piyasa risk primi arasındaki ilişkinin saptanmasıdır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre, AEFES, EKGYO, SAHOL ve TTKOM hisse senetleri hariç diğer hisse senetleri ucuz değerlenmektedir. Ayrıca, piyasa risk primi ile oluşturulan portföy arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Piyasa risk priminde meydana gelen artış, oluşturulan portföyü pozitif etkilemektedir. Bu nedenle risksiz faiz oranındaki azalış ve gösterge endeks olarak kabul gören pazar endeksinin beklenen getirisinde meydana gelen artış, Temettü 25 Endeksindeki hisselerde de artışa neden olabilecektir. Sonuç olarak yatırımcılar yatırım kararı verirken, tahmin edilen beta katsayılarını dikkate alarak risk düzeylerine uygun hisse senetlerini tercih edebilecektir. Yatırımcıların yatırım kararlarında risksiz faiz oranı ve pazar endeksini de dikkate almaları gerekmektedir. Ayrıca alfa değerleri yardımıyla bulunan ucuz ve pahalı hisselerde yatırımcılar uygun pozisyonu alabilecektir.
Cari Açık, VIX Endeksi ve Baltık Kuru Yük Endeksi Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği
Authors: Buzdağlı Özge
Published: October 2023

Çalışmada ceteris paribus küresel ölçekteki göstergelerin Türkiye’nin cari açığı üzerinde bir etkisinin olup olmadığı araştırılmaktadır. Bu kapsamda küresel risk iştahını temsilen VIX endeksi ve küresel taşıma maliyetlerini temsilen baltık kuru yük endeksi (BDI) ile Türkiye’nin cari açığı arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmaktadır. Analizde 1996:02-2023:07 dönemine ait aylık veriler kullanılarak geleneksel ADF ve yapısal kırılmalı Lee Strazicich (2003) birim kök testi aracılığıyla değişkenlerin durağanlık düzeyleri belirlenmiştir. Ardından VAR modeli kapsamında Granger nedensellik testi, etki-tepki fonksiyonları ve varyans ayrıştırması analizleri yapılmıştır. Granger nedensellik testinde VIX endeksinden Türkiye’nin cari açığına doğru, baltık kuru yük endeksinden de VIX endeksine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Etki-tepki fonksiyonlarına bakıldığında VIX endeksine gelecek bir şoka Türkiye’nin cari açığının tepkisinin ve BDI endeksine gelecek bir şoka VIX endeksinin tepkisi önce azalış sonra artış şeklinde olduğu görülmüştür. Son olarak varyans ayrıştırması analizinde Türkiye’nin cari açığındaki toplam değişimin kendisinden sonra en çok VIX endeksi tarafından açıklandığı, VIX endeksindeki değişimin kendisinden sonra en çok BDI tarafından açıklandığı ve BDI endeksindeki değişimin ise kendisinden sonra en çok VIX endeksi tarafından açıklandığı bulgusuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlardan hareketle baltık kuru yük endeksinin VIX endeksi üzerinde etkili olduğu, VIX endeksinin de Türkiye’nin cari açığını etkilediği ifade edilebilir. Dolayısıyla küresel taşıma maliyetlerine bağlı olarak küresel ticarette beklenen değişimlerin uluslararası finans piyasalarını da etkilediği söylenebilir. Ayrıca küresel risk iştahında artış yaşandığı dönemlerde politika yapıcıların yabancı yatırımcıları cezbedici politikaları doğru ve zamanında uygulamasıyla Türkiye’ye uluslararası sermaye akımlarının çekilebileceği ve cari açığın finanse edilmesinde ve/veya azaltılmasında önemli bir katkı yaratabileceği ileri sürülebilir.
Foreign Direct Investment Literature Review: A Specific Focus on Turkey
Authors: Oral Simge Ceylan , Uğurlu Umut
Published: October 2023

This study examines the literature on foreign direct investment (FDI) by looking into the determinants, effects, types, and development of FDI globally, with a specific focus on Turkey. Based on the literature, we can observe that there are multiple determinants of FDI, such as GDP, market growth, market size, and labour cost. Moreover, this study examines the positive and negative effects that FDI has on the host country. The benefits that come with an increase in FDI are economic growth, productivity growth, an increase in technological advancements, and a decrease in the poverty rate. The evidence provided by the literature shows that the benefits of FDI outweigh the negative impacts that FDI could have on the host country. Additionally, the study shows the history of the development of FDI in Turkey by examining the reasons for the low rate of FDI inflows into Turkey’s economy before 1980 and how, after 1980, Turkey began introducing laws to encourage and motivate foreign investors to bring their capital into the Turkish economy. Furthermore, the study includes data about global FDI inflows and outflows and the development of global FDI from 2005 to 2022 and analyses the reasons why developed countries like the USA, China, and the United Kingdom receive much higher rates of inward FDI compared to developing economies. To conclude, the literature on FDI provides evidence on why FDI is important for many countries and why the majority of countries are looking into methods and strategies to increase the inflow of FDI into their economies.
Dijital İçerik (Podcast) Üretiminde Ses ve Müzik Teknolojileri
Authors: Erdal Kadri Yılmaz
Published: October 2023

Dijital içerik üretimi kapsamındaki podcast üretim süreçleri, güncel gelişmeler ışığında yayıncılık ve medya üretimi bağlamında yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu açıdan bakıldığında dijital içerik kapsamında ses ve müziği bir araya getiren üretim formatı içerik üreticileri tarafından sıklıkla kullanılmaktadır. Hazırlanan içeriğin doğru planlanması ve aşamalarının dijital içeriğin amacına uygunluğu ve üretim kalitesi üzerinde etkili olduğu biliniyor. İçeriklerde ses kayıt kalitesinin artırılması için öncelikle kayıt zincirinin ilk halkası olan mikrofonların özellikleri ve farklı kullanım alanları ve ses kaynağı için kullanılan mikrofonlama teknikleri üzerinde durulmaktadır. Ses kartı, mikser, bilgisayar ve ses kayıt cihazı gibi ses kayıt sistemlerinde sinyal akışının ve veri aktarımının sağlıklı bir şekilde sağlanabilmesi için kablo ve konektörlerin rolü üzerinde durularak, bağlantı çeşitlerinin özellikleri vurgulanmaktadır. Bir sonraki aşama olan ses kayıt ve düzenleme süreçlerinde kullanılan programlar ele alınarak dijital içerik üretiminde nasıl kullanıldıklarına ve genel özelliklerine değinilmektedir. Farklı seviyelerdeki kullanıcı ihtiyaçlarına yönelik çeşitli özellikler sunan ses kayıt programlarından örneklere yer verilmiş, ses işleme ve üretim aşamalarını zenginleştiren eklenti ve sanal enstrümanlardan da bahsedilmiştir. Dijital içerik bağlamında podcast yayıncılığı, ses kaydından müzik düzenlemesine kadar içerik oluşturma ve sunmanın tüm aşamalarını kapsamaktadır. Günümüzde dijital içerik (podcast) projelerinin internet üzerinden yayınlanmasını ve podcast üretimini kolaylaştırmak ve yayınlama aşamasını desteklemek için çeşitli platformlar önerilmiştir. Bu süreçte kaydedilen seslerin akustik kalitesi ve düzeni yayıncının profesyonel içeriğini etkilemektedir. Bu doğrultuda podcast üretimi ve içerik kalitesinin önemini artırmak için kullanılan teknolojiler büyük önem taşıyor. Podcast yapımcıları, kayıt ortamlarının akustik ve yalıtım eksiklikleri nedeniyle kayıtlarında farklı ortam sesleriyle karşılaşabiliyor, bu da düzenleme aşamasının önemini artırıyor. Düzenleme aşaması aynı zamanda hataların düzeltilmesi, gereksiz gürültülerin giderilmesi ve genel akışın iyileştirilmesi ile ilgilenir. Özellikle ses kayıt ve müzik teknolojisi alanında kurgu için kullanılan birçok yazılım programı bulunmaktadır. Özellikle Izotope RX yazılımı bu süreçte gürültüyü azaltmak ve kaliteyi artırmak için etkili bir çözüm sunuyor. Bununla birlikte Audacity ve Adobe Audition gibi ses düzenleme yazılımları da temel düzenleme için kullanılabilir. Müzik, podcast içeriğinin duygusal tonunu ve temasını vurgulamada önemli bir unsurdur ve yapay zekâ podcast müziği üretmek için çeşitli algoritmalar kullanarak podcast temalarına uygun müzikleri analiz edip üretebilir. Bu bağlamda, telifsiz arka plan müziği oluşturmak ve içeriği kişiselleştirmek için çeşitli yapay zekâ tabanlı platformlar ve uygulamalar yaygın olarak kullanılmaktadır.
Staring into Abyss: Independent Approaches to Immersion in Video Games: Archimedes
Authors: Erol Volkan
Published: October 2023

Immersion has always been one of the most important reasons why gamers keep on playing video games. Developers constantly try to surround gamers via graphics, sound, narration, and most importantly, interactivity but, to reach a wider audience, developers, at the cost of sacrificing creativity, are not willing to leave their comfort zone. Independent developers, however, can come up with various ideas and executions to create immersion.
In this paper, my case study will be Archimedes which is an independent game created by Josh Huges. In the context of Archimedes, I will try to examine how the game creates immersion while gradually spreading through the virtual world into our real lives. I will focus on gameplay mechanics, and visual and sound structure to analyze how they are used to create immersion.