Η μελέτη των αμετάβλητων φυσικών κυτταροκτόνων Τ-λεμφοκυττάρων (iNKT) σε ασθενείς με οστεοπόρωση
Authors: Κιζιρίδης Γεώργιος 
Published: June 2021

Υπόβαθρο - Σκοπός: Η οστεοπόρωση είναι η πιο κοινή νόσος των οστών και επηρεάζει εκατομμύρια μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες παγκοσμίως. Αποτελεί μείζον υγειονομικό πρόβλημα με υψηλό κόστος για τα Εθνικά Συστήματα Υγείας. Η απώλεια οιστρογόνων επηρεάζει το οστικό ανοσολογικό περιβάλλον με τρόπο, που προάγει την οστική απορρόφηση. Αυξημένη οστεοκλαστική δράση οδηγεί σε οστεοπόρωση. Ο ρόλος του άξονα RANKL/RANK/OPG στην οστεοπόρωση είναι καλά προσδιορισμένος, όπως είναι και ο ρόλος των Τ ρυθμιστικών κυττάρων στην οστική απορρόφηση. Τα αδιαφοροποίητα φυσικά κυτταροκτόνα Τ λεμφοκύτταρα (iNKT), μια σπάνια, αλλά ισχυρή υποομάδα Τ ρυθμιστικών κυττάρων, είναι σημαντικά κύτταρα για την ομοιόσταση των οστών.Σκοπός αυτής της μελέτης ήταν να διερευνηθεί α) η ποσότητα των iNKT στο ανθρώπινο περιφερικό αίμα, και β) η συμβολή των iNKT στην αυξημένη ποσότητα ενεργοποιητή του υποδοχέα του πυρηνικού παράγοντα-κΒ (RANKL) και της οστικής απορρόφησης, χαρακτηριστικό των ασθενών με οστεοπόρωση. Τέλος, θέλαμε να συσχετίσουμε τα αποτελέσματά μας με τα επίπεδα οιστρογόνων και την οστική πυκνότητα.Υλικό – Μέθοδοι: Συλλέχθηκε ολικό αίμα από 79 γυναίκες ασθενείς, οι οποίες είχαν παραπεμφθεί στην κλινική οστεοπόρωσης του νοσοκομείου μας για διάγνωση και θεραπεία. Όλες οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε απορροφησιομετρία διπλής ενεργειακής δέσμης ακτινών-Χ και το Τ-σκορ υπολογίστηκε με σκοπό να κατηγοριοποιηθούν οι ασθενείς σύμφωνα με τα κριτήρια του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για τη διάγνωση και ταξινόμηση της οστεοπόρωσης. Ασθενείς με συνυπάρχουσες παθήσεις, που συνδέονται με μια υψηλή έκφραση του RANKL, αποκλείστηκαν από τη μελέτη. Έντεκα ασθενείς είχαν Τ σκορ >-1.0 και συμπεριλήφθηκαν στους Φυσιολογικούς Δότες (ΦΔ), 46 ασθενείς είχαν σκορ μεταξύ -1.0 και -2.5 (ομάδα οστεοπενίας), ενώ 22 ασθενείς είχαν Τ σκορ <-2.5 (ομάδα οστεοπόρωσης). Ενεργοποιήσαμε τα iNKT στο εργαστήριο με α-γαλακτοσυλική κεραμίδη. Η έκφραση του επιφανειακού RANKL ανιχνεύθηκε με πολυχρωματική κυτταρομετρία ροής σε άωρα και ενεργοποιημένα λεμφοκύτταρα. Τα επίπεδα του b-CTX (βήτα Καρβοξυ-Τελικό Διασυνδεδεμένο Τελοπεπτίδιο) μετρήθηκαν στο πλάσμα ολικού αίματος με τεχνική ELISA. Τα επίπεδα 17β-οιστραδιόλης μετρήθηκαν με τη μέθοδο RIA.Αποτελέσματα: Παρόλο που τα iNKT λεμφοκύτταρα δεν πολλαπλασιάστηκαν σε ασθενείς με οστεοπόρωση, υπερεξέφρασαν το RANKL σε σχέση με τους φυσιολογικούς και οστεοπενικούς δότες. Αυτό είναι ένα μοναδικό χαρακτηριστικό των iNKT, που δε συναντάται σε συμβατικά Τ λεμφοκύτταρα. Επιπλέον, η ενεργοποίηση των iNKT από το πρωτότυπο γλυκολιπιδικό συνδέτη α-γαλακτοσυλική κεραμίδη αύξησε κατά 8 φορές την έκφραση του RANKL τους. Η έκφραση του RANKL στα iNKT λεμφοκύτταρα δε συσχετίστηκε με τα επίπεδα b-CTX στο αίμα. Δε βρήκαμε καμία συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων 17β-οιστραδιόλης και έκφρασης RANKL στα iNKT. Τέλος, βρήκαμε ισχυρή συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων της 17β-οιστραδιόλης και του Τ σκορ.Συμπεράσματα: Σε ασθενείς με οστεοπόρωση, τα iNKT ειδικά, υπερεκφράζουν RANKL, μια κυτταροκίνη, η οποία ρυθμίζει την οστεοκλαστική δράση. Η υπερέκφραση του RANKL δε συσχετίζεται με αύξηση των iNKT. Τα υπόλοιπα Τ κύτταρα δεν υπερεκφράζουν RANKL. Φαίνεται, πως τα iNKT λεμφοκύτταρα έχουν μια μακροπρόθεσμη επίδραση στη φυσιολογία των οστών, η οποία παίζει σημαντικό ρόλο στην απώλεια οστού στους ασθενείς με οστεοπόρωση. Εικάζουμε την ύπαρξη ενός τύπου-agal αντιγόνου, το οποίο υπερεκφράζεται και στρέφει τα iNKT προς την υπερέκφραση RANKL και την οστική απορρόφηση. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει, ότι στο μέλλον, η χρήση ενός άλλου στοχευμένου αντιγόνου, θα μπορούσε να αποτρέψει αυτήν την εξέλιξη.Υποθέτουμε, ότι η αδύναμη συσχέτιση μεταξύ επιπέδων b-CTX και έκφρασης RANKL στα iNKT είναι το αποτέλεσμα ενός χαμηλού φορτίου αντιγονικής διέγερσης από ένα άγνωστο προς το παρόν γλυκολιπιδικό αντιγόνο.Δε βρήκαμε καμία ποσοτική συσχέτιση μεταξύ οιστρογόνων και RANKL στα iNKT, αλλά αυτό δεν αποκλείει κάποιου άλλου είδους συσχέτιση.Η ήδη γνωστή συσχέτιση μεταξύ οιστρογόνων και Τ σκορ, η οποία επιβεβαιώθηκε στη μελέτη μας, πιστοποιεί την αξιοπιστία του δείγματός μας.