Κοινωνική, περιβαλλοντική και οικονομική ανάλυση για την ανάπτυξη της μελισσοκομίας σε αγροτικές περιοχές
Authors: Μαρνασίδης Συμεών 
Published: November 2022

Τόσο τα φυσικά όσο και τα γεωργικά οικοσυστήματα είναι απαραίτητα για την ανθρώπινη ευημερία. Η κοινή μέλισσα (Apis mellifera) είναι ένα είδος εντόμου το οποίο συνδέεται στενά με τα φυσικά και τα γεωργικά οικοσυστήματα, επειδή επικονιάζει πολλές καλλιέργειες παγκοσμίως σε εντατικά καλλιεργούμενες περιοχές και συμπληρώνει την επικονίαση που παρέχεται από διάφορα άλλα έντομα σε ημι-φυσικές περιοχές. Στην Ελλάδα, το μέλι προβάλλει ως ένα προϊόν με διεθνή αναγνώριση λόγω της ποιότητάς του, που οφείλεται στην πλούσια βιοποικιλότητα αυτής της χώρας.Ο σκοπός της διατριβής ήταν η κοινωνική, η περιβαλλοντική και η οικονομική ανάλυση των παραγόντων που συνδέονται με την βιώσιμη ανάπτυξη της μελισσοκομίας στις αγροτικές περιοχές. Η βασική ιδέα της έρευνας, ήταν ότι ο σχεδιασμός για την εφαρμογή δράσεων και τη λήψη μέτρων που αφορούν στην ανάπτυξη της μελισσοκομίας στις αγροτικές περιοχές, πρέπει να εστιάζει στο αμοιβαίο όφελος. Οι κοινές μέλισσες του είδους Αpis mellifera αποτελούν μία διαχειρίσιμη και μετρήσιμη εισροή στη γεωργική παραγωγή, απαραίτητη για την επικονίαση πολλών καλλιεργούμενων και αυτοφυών φυτών και ταυτόχρονα η φυτική αυτή βλάστηση αποτελεί αναγκαίο μέσο για την ανάπτυξη των μελισσιών και την παραγωγή μελισσοκομικών προϊόντων.Για την επίτευξη του σκοπού της διατριβής, αρχικά πραγματοποιήθηκε ανάλυση του θεσμικού πλαισίου για την τοποθέτηση μελισσιών και την εγκατάσταση μελισσοκομείων στην Ελλάδα.Με τη χρήση κατάλληλων δεικτών εκτιμήθηκαν η προσφορά, η ζήτηση και η επάρκεια των υπηρεσιών επικονίασης με κοινές μέλισσες.Στη συνέχεια, αποτιμήθηκε η οικονομική αξία των υπηρεσιών επικονίασης. Η αποτίμηση της οικονομικής αξίας των υπηρεσιών επικονίασης είναι μία διαδικασία ζωτικής σημασίας για τους λήπτες πολιτικών αποφάσεων που επιθυμούν ισχυρές αποδείξεις, σχετικά με το οικονομικό κόστος που προκαλεί η απώλεια των επικονιαστών.Με τη χρήση ερωτηματολογίων διερευνήθηκαν οι απόψεις των γεωργών και των μελισσοκόμων σχετικά με την βιωσιμότητα των μελισσών, τις δαπάνες παραγωγής, την επικονίαση, τις γεωργικές και μελισσοκομικές πρακτικές που δημιουργούν προβλήματα κατά την παραμονή των μελισσιών στην ύπαιθρο, την πώληση και την αγορά υπηρεσιών επικονίασης, τη δικτύωση γεωργών και μελισσοκόμων και την προοπτική παροχής οργανωμένων υπηρεσιών επικονίασης στην Ελλάδα.Η διερεύνηση της επίδρασης των επικονιαστών στην παραγωγή και στην ποιότητα των καρπών της κερασιάς η οποία είναι ένα σημαντικό αγροδασικό είδος, ευρέως καλλιεργούμενο στην περιοχή της μελέτης, αποτέλεσε επίσης αντικείμενο της παρούσης διατριβής.Οι αγροτικές περιοχές προτεραιότητας για την ανάπτυξη της μελισσοκομίας προσδιορίστηκαν με τη χρήση κατάλληλων δεικτών τοπικής εμβέλειας και χαρτογραφήθηκαν με τη βοήθεια γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών. Οι πληροφορίες που προκύπτουν από αυτή τη διαδικασία, αναμένεται να βοηθήσουν τους φορείς λήψης αποφάσεων, σε επίπεδο τοπικών και περιφερειακών αρχών, να υιοθετήσουν μέτρα για τη βέλτιστη χρήση της γης και την οργάνωση των υπηρεσιών επικονίασης, προκειμένου να ενισχυθεί η ανάπτυξη της μελισσοκομίας σε τοπική κλίμακα.