КАЗАХСКАЯ СТЕПЬ В НАЦИОНАЛЬНОЙ ПОЛИТИКЕ РОССИЙСКОЙ ИМПЕРИИ: КОМПАРАТИВНАЯ ИСТОРИОГРАФИЯ
Authors: Bekmagambetova M. , Bimoldanova A. , Bekmagambetov R. 
Published: May 2024

In modern historiography there is a certain interest in the national policy of the Russian Empire. This is due to changes in the methodological approach, the application of a new paradigm of "new imperial history", imperiology. There has been a shift of interest from how the Russian Empire managed and integrated the peripheries to how the peripheries modified the empire. On this basis, the article examines what assessments/views are used in foreign and Kazakhstani historiography. The area of historiographical review includes works on Russian imperial policy in the Steppe regions published in the post-Soviet period. The problem of Russia's national policy towards the Kazakh community in the Western historiography was studied in the context of general tendencies of studying colonialism as a historical phenomenon "with all its negative and positive features". Most Kazakh researchers adhere to the traditional assessment of Russia's imperial policy towards the Kazakh steppes, calling it colonial. In Russian historiography there is a revision of classical approaches, which resulted in new concepts: imperial policy of acculturation, frontier modernization.

В современной историографии наблюдается определенный интерес в отношении национальной политики Российской империи. Обусловлено это изменениями в методологическом подходе, применением новой парадигмы «новой имперской истории», империологии. Произошло смещение интереса с того как Российская империя управляла и интегрировала окраины, на то, как окраины видоизменяли империю. Исходя из этого в статье рассматривается какие оценки/взгляды применяются в зарубежной и казахстанской историографии. В зону историографического обзора вошли труды по Российской имперской политики на территории Степных областей, изданные в постсоветский период. Проблему национальной политики России в отношении казахского сообщества в западной историографии исследовалась в русле общих тенденций изучения колониализма как исторического явления «со всеми его отрицательными и позитивными чертами». Большинство казахстанских исследователей, придерживаются традиционной оценки относительно имперской политики России в отношении казахских степей, называя ее колониальной. В Российской историография происходит ревизия классических подходов, результатом которой стали новые концепты: имперская политика аккультурации, фронтирная модернизация.

Қазіргітарихнамада Ресей империясының ұлттық саясатына белгілі бір қызығушылық бар. Бұл әдістемеліктәсілдегі өзгерістерге, "жаңа империялық тарихтың" жаңа парадигмасын, империологияны қолдануға байланысты. Қызығушылықтың Ресей империясының шеткі аймақтарды қалай басқарғанынан және біріктіргенінен, шеткі аймақтар империяны қалай өзгерткеніне ауысуы болды.Осыған сүйене отырып, мақалада шетелдік және қазақстандық тарихнамада қандай бағалар/көзқарастар қолданылатыны қарастырылады. Тарихнамалық шолу аймағына посткеңестік кезеңде жарияланған Дала облыстарының аумағындағы Ресей империялық саясаты туралы еңбектер кірді. Батыс тарихнамасындағы Ресейдің қазақ қоғамдастығына қатысты ұлттық саясатының проблемасы отаршылдықты "барлық жағымсыз және жағымды қасиеттерімен" тарихи құбылыс ретінде зерттеудің жалпы тенденцияларына сәйкес зерттелді.Қазақстандық зерттеушілердің көпшілігі Ресейдің қазақ даласына қатысты империялық саясатына қатысты дәстүрлі бағалауды ұстанады, оны отарлық деп атайды. Орыс тарихнамасында классикалық тәсілдерді қайта қарау жүріп жатыр, нәтижесінде жаңа тұжырымдамалар пайда болды: империялық аккультурация саясаты, алдыңғы қатарлы модернизация.