Η προσβολή των οστών σε αιματολογικά νοσήματα
Authors: Σταυρόπουλος Νικόλαος 
Published: September 2021

Το Πολλαπλό Μυέλωμα (ΠΜ) είναι μια σχετικά συχνή αιματολογική κακοήθεια των πλασματοκυττάρων που χαρακτηρίζεται από τον μονοκλωνικό τους πολλαπλασιασμό. Η Συμπτωματολογία της νόσου περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα από εκδηλώσεις μεταξύ των οποίων η σκελετική νόσος είναι η πιο συχνή. Σκοπός: Να διερευνηθεί η υποκείμενη βιολογία αναφορικά με κυτοκίνες του μικροπεριβάλλοντος που εμπλέκονται στην οστική νόσο του ΠΜ όπως το RANKL , IL- 6/s-IL-6,DKK-1,s- syndecan- 1,b- FGF, ΤGF- β1 και VEGF και να εξεταστεί η συσχέτισή τους με παράγοντες της νόσου. Επιπρόσθετος στόχος είναι να παρουσιαστούν οι θεραπευτικές επιλογές της οστικής προσβολής με ιδιαίτερη εντόπιση στην εφαρμογή της Κυφοπλαστικής με αεροθάλαμο.Ασθενείς και Μέθοδοι: Στην παρούσα διατριβή μελετήσαμε 177 ασθενείς (86 άνδρες και 91 γυναίκες, μέσος όρος ηλικίας: 66 έτη) που πάσχουν από Πολλαπλό Μυέλωμα. Αναφορικά με την ταξινόμηση της οστικής νόσου αυτή έγινε βάσει της σχετικής ταξινόμησης Durie-Salmon και οι ασθενείς ταξινομήθηκαν ως 0ου σταδίου Οστικής Κλίμακας το 20,8 % των ασθενών, ως 1ου σταδίου το 19.1%, ως 2ου το 36 % και ως 3ου σταδίου το 24,2 % των πασχόντων. Η μέτρηση των κυτοκινών του ορού έγινε με την μέθοδο sandwich ELISA. Δεκαεπτά ασθενείς με συνολικά 43 κατάγματα της σπονδυλικής στήλης, αντιμετωπίστηκαν με κυφοπλαστική με αεροθάλαμο (μπαλόνι). Αποτελέσματα: Στην παρούσα διατριβή διαπιστώθηκε ότι οι ασθενείς με αυτόματο κάταγμα κατά την διάγνωση και οι οποίοι αντιπροσώπευαν το 24% των πασχόντων από ΠΜ στη μελέτη μας είχαν μικρότερο προσδόκιμο επιβίωσης σε σύγκριση με τους υπολοίπους (30 μήνες επιβίωση για τους καταγματίες σε αντίθεση με τους 86 μήνες επιβίωσης για τους μη-καταγματίες, p<0.00001). Αναφορικά με τις κυτοκίνες, η DKK - 1 συσχετίστηκε στατιστικά σημαντικά και με θετικό τρόπο με την παρουσία καταγμάτων (p=0,001). Επιπρόσθετα, η s- syndecan-1 (p = 0,024 ), η b-FGF (p= 0,016), η ΤGF-β1(p=0,014) και η VEGF (p=0025) συσχετίστηκαν με τα στάδια της Οστικής Νόσου κατά στατιστικά σημαντικό τρόπο (p<0,05). Δεν διαπιστώθηκε στατιστική σημαντική διαφορά μεταξύ των επιπέδων RANKL στον ορό, IL-6/IL-6R, IGF-1 και Οστικής Νόσου. Η Οστική Νόσος του ΠΜ (ΟΝ) μπορεί να αντιμετωπισθεί με χημειοθεραπεία και παράγοντες αναστολής οστικής απορρόφησης, όπως τα αμινοδιφωσφονικά, αν και τελευταία η χρήση μονοκλωνικών αντισωμάτων που στοχεύουν τους μηχανισμούς της οστεοκλαστογένεσης βρίσκουν κλινική εφαρμογή. Η ακτινοθεραπεία και η χειρουργική αντιμετώπιση συμβάλλουν στον έλεγχο και στην αντιμετώπιση των οστικών επιπλοκών.Μελετήθηκε μια σειρά 12 ασθενών ( 10 γυναίκες και 2 άνδρες) που βρίσκονταν σε φάση plateau ως προς την Νόσο στους οποίους χορηγήθηκαν διφωσφονικά. Στην αρχή φάση προ χορήγησης διφωσφονικών η διάμεση τιμή των επιπέδων του s-synd-1 ήταν 127ng/ml. Σε επτά ασθενείς μειώθηκαν σε έξι μήνες μετά την χορήγηση ζολεδρονικού οξέως και από τα επίπεδα των 134 ng/ml έπεσαν στα 57 ng/ml. Σε μία γυναίκα 79 ετών με εκτεταμένες οστεολυτικές βλάβες στο κρανίο αυτές κατέστησαν ακτινολογικά μη-ορατές λόγω επαναμετάλλωσης μετά από διάστημα 6 μηνών. Στους υπόλοιπους τρείς ασθενείς τα επίπεδα του s-synd-1 στον ορό παρέμειναν σταθερά ενώ σε δύο αυξήθηκαν.Δεκαεπτά ασθενείς υποβλήθηκαν σε κυφοπλαστική λόγω καταγμάτων ΣΣ. Όλοι οι ασθενείς ανέχθηκαν καλώς την επέμβαση ενώ ήταν πλήρως λειτουργικοί και περιπατητικοί το επόμενο πρωί. Στο 23 % των καταγμάτων, η διόρθωση του ύψους του σπονδυλικού κατάγματος επιτευχθεί στο 90%, στο 61 % η διόρθωση αφορούσε το 60 % - 89 % του σπονδυλικού ύψους ενώ για το υπόλοιπο ποσοστό των ασθενών η διόρθωση αφορούσε το 30 % - 59 %. Σε διάμεσο χρόνο παρακολούθησης 18 μηνών ( εύρος 4-30 μήνες) δεν καταγράφηκαν πρώιμες ή απώτερες επιπλοκές που να σχετίζονται με την τεχνική. Όλοι οι ασθενείς εμφάνισαν άμεση και σταθερή ανακούφιση πόνου (οπτική κλίμακα άλγους VAS προ- μετά : 6 - 1) και σημαντική βελτίωση της ποιότητας της ζωής .Συμπεράσματα: Η επίδραση του άξονα RANK/RANKL/OPG στον οστικό μεταβολισμό είναι γνωστή. Η διατριβή μας παρουσιάζει αποτελέσματα βασιζόμενα στα οποία μπορεί να φανεί η δράση κυτοκινών όπως οι s-Syndecan-1, TGF-β1 και αγγειοκυτοκίνες στην Οστική Νόσο του Πολλαπλού Μυελώματος (ΟΝΠ-Μ) που αποτελεί μια νοσηρή επιπλοκή και θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με ιδιαίτερη προσοχή.