Ποσοτική αξιολόγηση μετρήσεων προτίμησης χεριού
Authors: Λιάπη Ειρήνη-Χρυσοβαλάντου 
Published: September 2021

Η μέτρηση της προτίμησης χεριού αποτελεί ένα ζήτημα με μεγάλη διάσταση απόψεων, καθώς η προτίμηση χεριού αποτελεί κινητική ασυμμετρία και δείκτη της εγκεφαλικής πλευρίωσης ή ασυμμετρίας. Η πλειοψηφία των ατόμων, έχουν το αριστερό ημισφαίριο κυρίαρχο για τη γλωσσική επεξεργασία και το δεξί για οπτικοχωρικές - ολιστικές λειτουργίες. Ωστόσο, στην πλειοψηφία των ατόμων με νευροαναπτυξιακές διαταραχές και των μη δεξιόχειρων παρουσιάζεται ελλιπής- άτυπη αριστερή εγκεφαλική πλευρίωση και διαφορετική εγκεφαλική οργάνωση με αποτέλεσμα να έχουν γνωστικές και κινητικές δυσλειτουργίες και μαθησιακές δυσκολίες. Η ακριβής μέτρηση της προτίμησης χεριού συνεισφέρει στην καλύτερη κατανόηση της ημισφαιρικής εξειδίκευσης των ατόμων, καθώς η καλή λειτουργία του εγκεφάλου αποτελεί προϋπόθεση για την ολόπλευρη ανάπτυξη των ικανοτήτων του ατόμου. Σκοπός της συγκεκριμένης εργασίας ήταν η ποσοτική αξιολόγηση καθώς και η σύγκριση των διαφορών μεταξύ των πολλών μετρήσεων της προτίμησης χεριού και η διερεύνηση των προβλημάτων, η ερμηνεία και η εξαγωγή συμπερασμάτων σε σχέση με την έρευνα για την αξιολόγηση και πρόβλεψη της πιο αξιόπιστης μέτρησης της προτίμησης χεριού που σχετίζεται με την εκπαίδευση των ατόμων τυπικής ανάπτυξης (ΤΠ) και με νευροαναπτυξιακές διαταραχές (ΝΔ). Από τα αποτελέσματα φάνηκε πως βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές (p<0.05) στα 350 άτομα τυπικής ανάπτυξης αλλά κυρίως στα 350 άτομα με νευροαναπτυξιακές διαταραχές (50 άτομα με Δυσλεξία, 50 άτομα με Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής και Υπερκινητικότητα, 50 άτομα στο φάσμα του αυτισμού, 50 άτομα με Νοητική καθυστέρηση, 50 άτομα με Εγκεφαλική παράλυση, 50 άτομα με Σύνδρομο Down και 50 άτομα με σπάνιες νευροαναπτυξιακές διαταραχές όπως φαινυλοκετονουρία, σύνδρομο Klinefelter, σύνδρομο Prader Willi, σύνδρομο Turner, σύνδρομο Marfan, Οζώδης Σκλήρυνση και νευροινωμάτωση) ηλικίας 13-25 ετών. Οι πιο κατάλληλες μέθοδοι για την ποσοτική αξιολόγηση της πλευρίωσης των ατόμων ΤΠ και των ατόμων με ΝΔ, ήταν το πηλίκο πλευρίωσης (DQ) (Johnson, 1936) και το πηλίκο (λˆ) (Grouios et al., 2009 αναφορά σε Bryden & Sprott, 1981), με κάποιους περιορισμούς. Επίσης, βρέθηκε πως η ποικιλία των ερωτήσεων και κυρίως οι ερωτήσεις που αφορούσαν πιο επιδέξιες δεξιότητες προέβλεψαν την προτίμηση χεριού στα άτομα με νευροαναπτυξιακές διαταραχές και ανέδειξαν την εγκεφαλική τους πλευρίωση, συγκριτικά με τον τυπικό πληθυσμό, συμφωνώντας με πολλά ευρήματα μελετών (Peters, 1998· Curt, Mesbah, Lellouch, & Dellatolas, 1997). Επιπλέον, τα άτομα με νευροαναπτυξιακές διαταραχές παρουσίασαν άτυπη εγκεφαλική πλευρίωση, υποδεικνύοντας πως καθώς είναι ένας πληθυσμός με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες είναι αναγκαίo να αξιολογείται με ειδικά εργαλεία για την προτίμηση χεριού. Η συγκεκριμένη μελέτη είναι η πρώτη που συγκρίνει και αξιολογεί εξαιρετικά πολλές μετρήσεις για την πλευρίωση σε διαφορετικούς πληθυσμούς, με αποτέλεσμα να μπορεί να αναδείξει και να προτείνει την πιο αξιόπιστη μέτρηση της προτίμησης χεριού σε άτομα τυπικής ανάπτυξης και με νευροναπτυξιακές διαταραχές. Τα πορίσματα της μελέτης είναι πρωτοποριακά, διότι αντανακλουν στην καλύτερη αξιολόγηση της κινητικής ασυμμετρίας και στην διερεύνηση της εγκεφαλικής οργάνωσης των ατόμων σε συνάρτηση με τις μαθησιακές τους δυσκολίες και έτσι στην πιο μεθοδευμένη διδασκαλία και εκμάθηση δεξιοτήτων για την καλύτερη εκπαίδευση τους. Διότι η προτίμηση χεριού αλληλεπιδρά με την ανάπτυξη του κεντρικού νευρικού συστήματος συμβάλλοντας στην ανάπτυξη των γνωστικών και κινητικών λειτουργιών και στην αποτελεσματικότερη αφομοίωση των ερεθισμάτων και τελικά στη μάθηση και τη σχολική επιτυχία.