Βιοδιασπώμενο σύστημα ελεγχόμενης υπό τον επιπεφυκότα απελευθέρωσης του οξέος της λατανοπρόστης
Authors: Γιαρμουκάκης Αθανάσιος 
Published: August 2021

Σκοπός: Η εξέλιξη και παρασκευή ενός καινοτόμου συστήματος ελεγχόμενης και παρατεταμένης αποδέσμευσης του οξέος της λατανοπρόστης (LA), το οποίο θα είναι συμβατό και κατάλληλο για υποεπιπεφυκοτική χορήγηση, καθώς και η in vivo αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας του σε οφθαλμούς κονίκλων. Υλικό και Μέθοδος: Ως σύστημα μεταφοράς και αποδέσμευσης της δραστικής παρασκευάστηκαν νανοσωματίδια από συμπολυμερή πολυγαλακτικού οξέος-πολυαιθυλενογλυκόλης (PLA-PEG), μέσω μιας τροποποιημένης τεχνικής γαλακτωματοποίησης με ταυτόχρονη εξάτμιση του οργανικού διαλύτη. Το σύστημα χαρακτηρίστηκε in-vitro αναφορικά με τις φυσικοχημικές του ιδιότητες και την ικανότητα του να ενκαψακιώνει και να φορτώνει το LA, ενώ παράλληλα, προσδιορίστηκε η in-vitro καμπύλη αποδέσμευσης της δραστικής από αυτό. Με σκοπό την αξιολόγηση της in-vivo αποτελεσματικότητας του, το εν λόγω σύστημα χορηγήθηκε υποεπιπεφυκοτικά σε φυσιολογικής ενδοφθάλμιας πίεσης (ΕΟΠ) οφθαλμούς λευκών κονίκλων Νέας Ζηλανδίας (ομάδα Α), όπου και καταγράφηκε η υποτονική του δράση για οκτώ διαδοχικές ημέρες. Η αποτελεσματικότητα του καινοτόμου συστήματος συγκρίθηκε με αυτήν διαλύματος ελεύθερης δραστικής, αντίστοιχης περιεκτικότητας σε LA, μετά από υποεπιπεφυκοτική χορήγηση του τελευταίου σε δεύτερη ομάδα πειραματόζωων (ομάδα Β). Κενά νανοσωματίδια χορηγήθηκαν σε τρίτη ομάδα κονίκλων (ομάδα Γ), ενώ μία τελευταία ομάδα πειραματόζωων (ομάδα Δ) παρέμεινε χωρίς θεραπεία και αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου. Τα επίπεδα της δραστικής στο υδατοειδές υγρό (ΥΥ) των πειραματόζωων προσδιορίστηκαν με τη βοήθεια υγρής χρωματογραφίας υψηλής απόδοσης (HPLC), μέχρι και την έκτη ημέρα από την χορήγηση. Η καταγραφή της ΕΟΠ σε όλες τις ομάδες μελέτης πραγματοποιήθηκε με την βοήθεια του φορητού τονομέτρου Tonopen-XL. Τέλος, με σκοπό την αξιολόγηση της ασφάλειας του συστήματος, τα πειραματόζωα υποβλήθηκαν σε τακτική κλινική παρατήρηση και καταγραφή ανεπιθύμητων ενεργειών καθ’ όλη τη διάρκεια της μελέτης. Η καταγραφή του βαθμού αγγείωσης στην περιοχή χορήγησης χρησιμοποιήθηκε ως ένδειξη του επιπέδου ανεκτικότητας στο σύστημα. Αποτελέσματα: Παρασκευάστηκαν νανοσωματίδια μέσου μεγέθους 80nm. Η % ικανότητα των νανοσωματιδίων να ενκαψακιώνουν την δραστική βρέθηκε 18.3%. H in-vitro απελευθέρωση της δραστικής μελετήθηκε συνολικά για δεκατέσσερις ημέρες. Η αποδέσμευση του φαρμάκου διατηρήθηκε καθ’ όλη την διάρκεια των πειραμάτων με λιγότερο από το 50% της συνολικής δραστικής, που περιείχετο στα δείγματα των νανοσωματιδίων, να απελευθερώνεται τελικά μέχρι το τέλος της 14ης ημέρας ελέγχου. Τα προ χορήγησης επίπεδα της ΕΟΠ μεταξύ των ομάδων μελέτης βρέθηκαν στατιστικώς μη σημαντικά (p = 0.22). Μετά την in-vivo χορήγηση του, το υπό μελέτη σύστημα παρουσίασε σημαντική υποτονική δράση στην ομάδα Α των πειραματόζωων, με τα επίπεδα της ΕΟΠ να παραμένουν σημαντικά χαμηλότερα σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ομάδες καθ΄ όλη την διάρκεια της μελέτης (p = 0.04). Σε αντίθεση με την ομάδα της ελεύθερης δραστικής, τα επίπεδα του LA στο ΥΥ των κονίκλων της ομάδας των νανοσωματιδίων αυξάνονταν προοδευτικά. Την 6η ημέρα οι συγκεντρώσεις της δραστικής στις δύο ομάδες ήταν: 344 + 73.5 ng/ml για την ομάδα των νανοσωματιδίων, έναντι 228 + 41.01 ng/ml για την ομάδα της ελεύθερης δραστικής. Δεν παρατηρήθηκε οποιαδήποτε ανεπιθύμητη ενέργεια από την in-vivo χορήγηση των νανοσωματιδίων. Το σύστημα έγινε γενικώς καλώς ανεκτό από τα πειραματόζωα, χωρίς να παρατηρηθεί παράλληλα αξιοσημείωτη αύξηση του βαθμού αγγείωσης στην περιοχή χορήγησης. Συμπεράσματα: Το καινοτόμο σύστημα παρείχε παρατεταμένη in-vivo φαρμακολογική δράση σε οφθαλμούς κονίκλων. Τα εν λόγω νανοσωματίδια φαίνεται να αποτελούν ένα πολλά υποσχόμενο, σύγχρονο σύστημα ελεγχόμενης και παρατεταμένης υποεπιπεφυκοτικής απελευθέρωσης του οξέος της λατανοπρόστης.