ЭФФЕКТИВНОСТЬ ВНЕДРЕНИЯ И ИСПОЛЬЗОВАНИЯ СИСТЕМЫ ГОСПИТАЛЬНОЙ ОЦЕНКИ МЕДИЦИНСКИХ ТЕХНОЛОГИЙ: ОБЗОР МЕЖДУНАРОДНОГО ОПЫТА
Authors: А.В. Авдеев , А.К. Каптагаева , А.Б. Табаров , Н.А. Шаназаров , А.А. Ахетов 
Published: November 2024

Введение. Медицинские организации в большинстве случаев являются отправной точкой для новых (инновационных) технологий. Внедрение новых технологий в практику, как правило, приводит к замене или модернизации уже использующихся, что создает потребность в наличии достоверной и обоснованной информации о ценности и преимуществах новых технологий в сравнении с существующей стандартной практикой. Цель исследования: провести анализ международного опыта эффективности внедрения и использования в практике медицинских организаций системы госпитальной оценки медицинских технологий (ОМТ). Стратегия поиска. Был проведен поиск литературы в базах данных MEDLINE (PubMed), Cochrane Database of Systematic Reviews, CRD (Univ. of York) по следующим ключевым словам: «госпитальная оценка медицинских технологий». В качестве критериев включения были определены исследования на английском языке, опубликованные до июня 2018 года, в которых были представлены качественные, количественные или смешанные данные о влиянии или воздействии системы ОМТ на деятельность отдельных медицинских организаций. Согласно поисковому запросу в вышеуказанных базах данных было представлено 282 публикации. После ознакомления с абстрактами в анализ было включено 42 исследования, соответствующие критериям отбора. Результаты. Не смотря на относительную ограниченность опубликованных исследований, изучающих эффективность использования системы госпитальной ОМТ, повсеместно сообщается о положительном влиянии госпитальной ОМТ на процесс принятия решений о целесообразности внедрения или отказе от внедрения различных медицинских технологий, а также о положительном восприятии менеджеров и клиницистов. Независимый отдел госпитальной ОМТ, являясь наиболее часто используемой моделью в странах Европы, обладает несколькими преимуществами со стороны глубины, высокого качества и строгости проведения процесса ОМТ в медицинских организациях. Тот факт, что отдел ОМТ работает в партнерстве со всеми заинтересованными сторонами в области медицинских технологий и его относительная независимость от медицинского и управленческого персонала медицинской организации может явиться ключевым звеном в стратегическом развитии медицинской организации и развитии партнерства с агенствами ОМТ на национальном (государственном) или региональном уровне. Выводы. На основании данных международного опыта, внедрение и использование системы госпитальной ОМТ является эффективной стратегией для обеспечения возможности принятия обоснованных управленческих решений о целесообразности внедрения и использования в практике различных медицинских технологий, позволяющей создать основу для финансовой стабильности медицинских организаций и определения ключевых направлений стратегического развития.

Introduction. Healthcare organizations in most cases are the starting point for new (innovative) technologies. The implementation of new technologies in practice, as a rule, leads to the replacement or modernization of those already used, which creates the need for reliable and reasonable information about the value and benefits of new technologies in comparison with the existing standard practice. Objective: to analyze the international experience of the effectiveness of implementing and using the Hospital-based Health Technology Assessment (HTA) system in the practice of healthcare organizations. Search strategy.. A literature search was conducted in the MEDLINE (PubMed), Cochrane Database of Systematic Reviews, CRD (Univ. Of York) databases with the following keywords: “Hospital-based Health Technology Assessment”. As inclusion criteria were identified studies in English, published until June 2018, in which qualitative, quantitative or mixed data were presented on the effects or impact of the HTA system on the activities of independent healthcare organizations. According to the search strategy, 282 publications were presented in the above databases. After reviewing the abstracts, 42 eligible studies were included in the analysis. Results. Despite the relative limitations of published studies examining the effectiveness of using the Hospital-based HTA system, it has been widely reported on the positive impact of the Hospital-based HTA on the decision-making process on the viability of implementing or refusing to implement various health technologies, and also about the positive perception of managers and clinicians. The independent Hospital-based HTA Unit, being the most frequently used model in European countries, has several advantages from the depth, high quality and rigor of the HTA process in healthcare organizations. The fact that the Hospital-based HTA Unit works in partnership with all stakeholders in the field of health technologies and its relative independence from the medical and management personnel of healthcare organization can be a key element in the strategic development of healthcare organization and the development of partnership with HTA agencies at national (state) or regional level. Conclusions. Based on data from international experience, the implementation and using the Hospital-based HTA system is an effective strategy to ensure the possibility of making informed managerial on the viability of implementing and using various health technologies in practice, which allows to create the basis for the financial stability of healthcare organizations and identify key areas for strategic development.

Кіріспе. Медициналық ұйымдар көбінесе жаңа (инновациялық) технологиялар үшін бастапқы нүкте болып табылады. Жаңа технологияларды практикаға енгізу, әдетте, қазіргі қолданыстағы практикамен салыстырғанда жаңа технологиялардың құндылығы мен артықшылықтары туралы сенімді және негізделген ақпараттың қажеттілігін туындататындарды ауыстыруға немесе жаңартуға алып келеді. Мақсаты: Медициналық технологияларды госпитальдық бағалау жүйесін (МТБ) медициналық ұйымдардың практикасына енгізудің және пайдаланудың тиімділігі туралы халықаралық тәжірибені талдау. Стратегиялық ізденіс. MEDLINE (PubMed), Cochrane Database of Systematic Reviews, CRD (Univ. of York) деректер базасынан «Медициналық технологияларды госпитальдық бағалау» деген кілт сөздермен әдебиеттер іздестірілді. Қосу өлшемшарттары ретінде 2018 жылдың маусым айына дейін шығарылған ағылшын тілінде жүргізілген зерттеулер белгіленді, онда МТБ жүйесінің жеке медицина ұйымдарының қызметіне ықпалы немесе әсері туралы сапалы, сандық немесе аралас деректер ұсынылған. Жоғарыда келтірілген деректер базасында іздеуге сұратым бойынша 282 жарияланым берілді. Абстракттарды қарағаннан кейін, анализге іріктеу өлшемшарттарына сәйкес келетін 42 зерттеу белгіленді. Нәтижелері. Госпитальдық МТБ жүйесін қолдану тиімділігін зерттейтін жарияланған зерттеулердің шектеулі болуына қарамастан, госпитальдық МТБ әртүрлі медициналық технологияларды енгізуге немесе енгізуден бас тарту мүмкіндігіне, сондай-ақ менеджерлер мен клиинцистердің оң қабылдауына қатысты шешім шығару процесіне оң әсері туралы кеңінен баяндалады. Еуропа елдерінде анағұрлым жиі пайдаланылатын модель болып табылатын госпитальдық МТБ тәуелсіз бөлімі медицина ұйымдарында МТБ процесінің тереңдігі, жоғары сапасы мен күрделілігі жағынан бірнеше артықшылықтарға ие. Госпитальдық МТБ бөлімі медициналық технологиялар саласында барлық мүдделі тараптармен әріптестікпен жұмыс істейтіндігі және оның медицина ұйымының медицина және басқарушы персоналына тәуелсіздігі медицина ұйымын стратегиялық дамытудың және ұлттық (мемлекеттік) немесе аймақтық ұйымдарда МТБ агенттіктерімен әріптестікті дамытудың маңызды элементі бола алады. Қорытындылар. Халықаралық тәжірибе деректерінің негізінде, госпитальдық МТБ жүйесін енгізу және пайдалану стратегиялық дамытудың негізгі бағыттарын анықтауға, медициналық ұйымдардың қаржылық тұрақтылығының негізін құруға мүмкіндік беретін, түрлі медициналық технологияларды практикаға енгізу және пайдалану мақсаттылығы туралы негізделген басқарушылық шешімдерді қабылдау мүмкіндігін қамтамасыз етудің тиімді стратегиясы болып табылады.