Η επίδραση της L-Καρνιτίνης στα επίπεδα σιδήρου και Mg, K, Na, Ca, σε αθλητές-τριες υψηλού επιπέδου
Authors: Κουτλιάνος Άγγελος 
Published: August 2021

Το υλικό της μελέτης επιλέχθηκε συνολικά από 157 αθλητές-τριες με διακύμανση ηλικίας 14-30 έτη, τεσσάρων αθλημάτων (κλασικός αθλητισμός, κολύμβηση, ποδηλασία, τρίαθλο), που εξετάστηκαν αιματολογικά. Από αυτούς αποκλείστηκαν 54 αθλητές-τριες που έκαναν χρήση συμπληρωμάτων διατροφής, 4 αθλητές και 3 αθλήτριες με στίγμα μεσογειακής αναιμίας και 28 αθλητές-τριες που ήταν αθλητές αγωνισμάτων μεσαίων αποστάσεων. Επιπλέον, 26 αθλητές-τριες δεν προσήλθαν στη δεύτερη μέτρηση και αποκλείστηκαν από τη μελέτη, ενώ το υπόλοιπο του δείγματος απαρτίστηκε αποκλειστικά από αθλητές κολύμβησης. Tο δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν, λοιπόν, 30 αθλητές και αθλήτριες κολύμβησης υψηλού επιπέδου και 12 φοιτητές-τριες ΤΕΦΑΑ. 16 κολυμβητές-τριες αγωνισμάτων ταχύτητας αποτέλεσαν την ομάδα Α, 14 κολυμβητές-τριες αγωνισμάτων αντοχής σχημάτισαν την ομάδα Β και 12 φοιτητές-τριες χρησίμευσαν ως ομάδα ελέγχου (ομάδα Γ). Το σύνολο των ατόμων της μελέτης υποβλήθηκε σε αιμοληψία εκτός από την αρχή της μελέτης στην 6η και στη 12 εβδομάδα μετά την έναρξη του προπονητικού προγράμματος. Από τον αιματολογικό έλεγχο προσδιορίστηκαν η συγκέντρωση του σιδήρου ορού, της L-Καρνιτίνης καθώς και των στοιχείων Mg, K, Na και Ca. Η στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων έγινε με το στατιστικό πακέτο SPSS (version 11.0) και χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος ανάλυσης διακύμανσης για τον προσδιορισμό των διαφορών στις τιμές των παραμέτρων (2-way ANOVA) μεταξύ των ομάδων, ενώ για τον έλεγχο της σχέσης μεταξύ δύο παραμέτρων όπου αυτό ήταν αναγκαίο στα πλαίσια της μελέτης, προσδιορίστηκε ο συντελεστής συσχέτισης Pearson και πραγματοποιήθηκε ανάλυση γραμμικής παλινδρόμησης. Από τα αποτελέσματα της μελέτης δε διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές στα επίπεδα του σιδήρου ορού μεταξύ των ομάδων των αθλητών και της ομάδας ελέγχου. Παράλληλα, τα επίπεδα συγκέντρωσης της L-Καρνιτίνης δε βρέθηκε να διαφοροποιούνται σημαντικά μεταξύ των ομάδων της μελέτης. Ανάλογα ευρήματα παρατηρήθηκαν και στη μελέτη των ιχνοστοιχείων Mg, K, Na και Ca. Επιπλέον, δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές των βιολογικών παραμέτρων της μελέτης μεταξύ της αρχικής, της δεύτερης και της τρίτης μέτρησης σε όλες τις ομάδες. Ωστόσο, διαπιστώθηκε σημαντική θετική συσχέτιση μεταξύ της συγκέντρωσης του σιδήρου ορού και της L-Καρνιτίνης στην ομάδα ελέγχου (r = 0.675, p = 0.003). Αντίθετα, οι κολυμβητές-τριες αντοχής εμφάνισαν σημαντικά αρνητική συσχέτιση σιδήρου με την L-Καρνιτίνη τόσο κατά τη δεύτερη μέτρηση (r = - 0.814, p = 0.026 ) όσο και στις 12 εβδομάδες μετά την έναρξη του αερόβιου προπονητικού τους προγράμματος (r = 0.836, p = 0.038). Συμπερασματικά, λοιπόν, διαπιστώνεται ότι η συστηματική προπόνηση 12 εβδομάδων δεν επηρεάζει σημαντικά τα επίπεδα της L-Καρνιτίνης και του σίδηρου ορού καθώς και των στοιχείων Mg, K, Na και Ca, ανεξάρτητα από το είδος του προπονητικού προγράμματος που ακολουθείται. Διαπιστώθηκε θετική συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων L-Καρνιτίνης και σιδήρου στην ομάδα ελέγχου. Ο σίδηρος αποτελεί απαραίτητο δομικό στοιχείο για τη βιοσύνθεση της L-Καρνιτίνης και τα επίπεδά του επηρεάζουν άμεσα τον σχηματισμό της. Η αρνητική συσχέτιση που παρατηρήθηκε μεταξύ των επιπέδων σιδήρου και L-Καρνιτίνης ορού στους αθλητές αντοχής μπορεί να αποδοθεί στην υπόθεση ότι οι αθλητές αερόβιων αγωνισμάτων ενδεχόμενα παρουσιάζουν αυξημένο καταβολισμό της L-Καρνιτίνης, ως αποτέλεσμα της έντονης κινητοποίησής της κατά τον αερόβιο μεταβολισμό, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το ποσοστό σιδήρου που χρησιμοποιείται για τη βιοσύνθεση και τη διατήρηση των υψηλών επιπέδων της. Τα αποτελέσματα της έρευνας μπορούν να βρουν εφαρμογή στη γενικότερη μελέτη των μηχανισμών παθοφυσιολογίας της σιδηροπενίας στους αθλητές, ιδιαίτερα στα αθλήματα που κινητοποιούν έντονα τον αερόβιο μεταβολισμό, ενώ παρέχει και σημαντικές ενδείξεις για τους μεταβολικούς ρυθμούς βιοσύνθεσης και καταβολισμού της L-Καρνιτίνης που μπορούν να συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση της δράσης της στον οργανισμό του αθλητή. Αντικείμενο μελλοντικής μελέτης θα πρέπει να αποτελέσει η προληπτική χορήγηση εξωγενούς L-Καρνιτίνης για την πιθανή αποτροπή σιδηροπενίας και σιδηροπενικής αναιμίας στους αθλητές αγωνισμάτων αντοχής.