Μελέτη της ανοσοτροποποιητικής δράσης του διχλωροξικού σε καλλιέργειες ανθρώπινων CD4+ T λεμφοκυττάρων
Authors: Σουνιδάκη Μαρία 
Published: September 2021

Σήμερα, η μεταμόσχευση νεφρού θεωρείται η πιο διαδεδομένη θεραπεία για τη νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου. Ωστόσο, η ανάπτυξη νέων αποτελεσματικότερων και ασφαλέστερων ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων θεωρείται αναγκαία, δεδομένων των σοβαρών επιπλοκών που εμφανίζονται στους μεταμοσχευμένους νεφροπαθείς.Έρευνες των τελευταίων ετών προσανατολίζονται στην διερεύνηση ουσιών που παρεμβαίνουν στο μεταβολισμό των αλλοδραστικών CD4+ Τ-λεμφοκυττάρων, με το να αναστέλλουν την αερόβια γλυκόλυση, επιτυγχάνοντας τελικά τη στοχευμένη διαφοροποίησή τους προς ρυθμιστικά (Tregs) έναντι των εκτελεστικών (Teffs). Τα τελευταία, μάλιστα, αποτελούν τους κύριους μεσολαβητές της απόρριψης αλλογενών μοσχευμάτων. Αντίθετα, τα ρυθμιστικά συμβάλλουν στην ανοχή του μοσχεύματος. Στο πλαίσιο αυτό, το διχλωροξικό οξύ (DCA) είναι ένα φάρμακο που επηρεάζει τον κυτταρικό μεταβολισμό. Πιο συγκεκριμένα, ο εν λόγω παράγοντας παρεμποδίζει την αερόβια γλυκόλυση, ενώ ήδη χρησιμοποιείται κλινικά στη θεραπεία της κληρονομικής γαλακτικής οξέωσης χωρίς παρενέργειες. Σκοπός, λοιπόν, της παρούσας διατριβής ήταν να διερευνηθεί η πιθανή επίδραση του DCA στα ανθρώπινα αλλοδραστικά CD4+ Τ-λεμφοκύτταρα και συγκεκριμένα στη διαφοροποίησή τους προς Tregs ή Teffs, μέσω παρέμβασης στον μεταβολισμό τους.Για την επίτευξη του παραπάνω στόχου, χρησιμοποιήθηκε ως μοντέλο άλλο-ανοσοαντίδρασης η αμφίδρομη μεικτή λεμφοκυτταρική αντίδραση (MLR) η οποία προσομοιάζει τις in vivo συνθήκες. Αρχικά, για τη μελέτη της επίδρασης του DCA στο μεταβολικό μονοπάτι της αερόβιας γλυκόλυσης υπολογίστηκε η κατανάλωση γλυκόζης και η παραγωγή γαλακτικού οξέος στο υπερκείμενο των κυτταροκαλλιεργειών. Η επίδραση του φαρμάκου στον κυτταρικό πολλαπλασιασμό εκτιμήθηκε ανοσοενζυμικά με τη χρήση βρωμο-δεοξυ-ουριδίνης. Κατόπιν, ανθρώπινα αλλοδραστικά CD4+ Τ-λεμφοκύτταρα απομονώθηκαν με χρήση αρνητικού διαχωρισμού σε στήλες από κάθε MLR. Σε αυτά, με τη διαδικασία της ανοσοαποτύπωσης κατά Western, εκτιμήθηκε η επίδραση του DCA στην σχετική πρωτεϊνική έκφραση: α) μεταφορέων και ενζύμων που εμπλέκονται στην γλυκόλυση, β) δεικτών της κυτταρικής απόπτωσης και γ) μεταγραφικών παραγόντων-δεικτών διαφοροποίησης των CD4+ T λεμφοκυττάρων προς Tregs ή Teffs.Τα αποτελέσματα των πειραμάτων έδειξαν ότι συνολικά στις MLRs, το DCA μείωσε την κατανάλωση γλυκόζης και την παραγωγή γαλακτικού οξέος, ενώ άσκησε αμελητέα επίδραση στον πολλαπλασιασμό των κυττάρων. Ειδικότερα, στα ανθρώπινα αλλοδραστικά CD4+ Τ-λεμφοκύτταρα που απομονώθηκαν από τις MLRs, το DCA:α) μείωσε την πρωτεϊνική έκφραση του υποδοχέα-μεταφορέα της γλυκόζης GLUT1, της εξοκινάσης II, της γαλακτικής δεϋδρογενάσης Α και της φωσφορυλιωμένης πυροσταφυλικής αφυδρογονάσης, ενώ συγχρόνως αύξησε την ολική πυροσταφυλική αφυδρογονάση,β) αύξησε τα επίπεδα έκφρασης της ματισμένης (ενεργοποιημένης) κασπάσης-3 καιγ) αύξησε τα επίπεδα έκφρασης του FoxP3, μεταγραφικού παράγοντα-δείκτη των Tregs, μειώνοντας ταυτόχρονα την έκφραση των μεταγραφικών παραγόντων RORγt, GATA-3 και T-bet που αποτελούν δείκτες διαφοροποίησης των εκτελεστικών υποειδών Th17, Th2 και Th1. Συνοψίζοντας, το DCA αναστέλλει την αερόβια γλυκόλυση, προκαλεί κυτταρική απόπτωση και ευνοεί την διαφοροποίηση των ανθρώπινων αλλοδραστικών CD4+ Τ λεμφοκυττάρων προς Τregs. Τα παραπάνω δεδομένα, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το DCA χρησιμοποιείται ήδη στη κλινική πράξη, το καθιστούν ένα πολλά υποσχόμενο ανοσοκατασταλτικό φάρμακο στον τομέα των μεταμοσχεύσεων συμπαγών οργάνων.