Молдобасан Мусулманкуловдун вариантындагы “Жаңыл Мырза” жана “Курманбек” эпосторундагы сюжеттик жалпылык жана жекелик маселеси
Authors: Өмүралиева Ж. 
Published: October 2019

Аннотация: Бул макалада таланттуу манасчы Молдобасан Мусулманкулов кыргыз элинин оозеки чыгармачылыгынын жыйналып, кагаз бетине түшүшүнө чоң салым кошкон акын жана кенже эпос айтуучулардын бири. Атап айтсак Молдобасандан “Курманбек”, “Жаныш, Байыш” жана “Жаңыл Мырза” эпостору жазылып алынган. Биз бул макалада манасчынын айтуусундагы “Курманбек” жана
“Жаңыл Мырза” эпосторунун поэтикалык жактан маани-мазмунун жана колубуздагы башка варианттардан айырмаланган жекелик сюжеттик жана көркөмдүк өзгөчөлүктөрүн илимий аспектиде талдоого аракет кылмакчыбыз. Албетте, бул эпостор тууралуу жазылган илимий эмгектер ондоп саналат жана булар бир нече варианттардын негизинде жалпы талдоого алынган. Ал эми биздин максат – жеке айтуучунун вариантын көтөрүп чыгып, анын вариантындагы салттуулук
менен өздүк чыгармачылык маселелерин аныктоо о.э. поэтикасына илимий-практикалык анализ жасоо болуп саналат.
Түйүндүү сөздөр: Баатырлар, байыркы мурас, Жаңыл Мырза, Курманбек, көөнө мотив, Мусулманкулов,салттуулук жана жекелик.

Аннотация: Талантливый манасчы Молдобасан Мусулманкулов является крупным сказителем, внесшим большой вклад в развитие отечественной фольклористики. Он был одним из ярких информаторов первых записей образцов устного творчества кыргызского народа. Из уст Молдобасана Мусулманкулова были записаны эпосы “Курманбек”, “Жаныш, Байыш”, а также “Жаңыл Мырза”. В данной статье дается научный анализ поэтики и художественного языка эпосов “Курманбек”
и “Жаңыл Мырза” в исполнении манасчы; рассматриваются традиционные и индивидуальные сюжетообразующие мотивы, иные художественно-поэтические особенности, отличающие творчество Мусулманкулова от других сказителей. Целью настоящей статьи является изучение индивидуальных особенностей сказительского искусства на примере творчества Мусулманкулова, где во главе угла стоят такие проблемы, как традиционность, черты общности и авторский стиль.
Ключевые слова: богатырский эпос, древнее наследие, Жаныл Мырза, индивидуалность, Курманбек, Мусулманкулов, стиль, традиционный мотив.

Abstract: The talented Manas teller Moldobasan Musulmankulov is an outstanding
akyn who greatly contributed to the collection and record of verbal folklore of the Kyrgyz people and one of the story-tellers of small epose. Namely the eposes «Kurmanbek»,
«Zhanysh, Baiysh» and «Zhanyl Myrza» have been recorded by Moldobasan. In this
article we try to analyze scientifically the meaning and content from the poetic side of the eposes «Kurmanbek» and «Zhanyl Myrza» as performed by manas teller, and individual narrative and artistic characteristics different from other versions on hand. Certainly, the scientific papers written of those eposes have been counted by the dozens and based on several versions they have been generally analyzed. Our objective here unlike those papers is to conduct not a general analysis but to raise question on the version of individual story-teller, identify the problem of conventionality and the issues of personal creative work, and conduct the folklore analysis of poetics.
Key words: Ancient heritages, Batyrs, individual epics peculiarities, Kurmanbek,Musulmankulov,old motive, Zhanyl Myrza.