bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
การสังเคราะห์โครงอินทรีย์โลหะฐานพอร์ไฟรินเพื่อเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาสำหรับการเปลี่ยนแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ไปเป็นเชื้อเพลิง
Authors:   , จันทอุดร จิตต์ตรีนุช
Published: February 2025

งานวิจัยนี้ได้ศึกษาการสังเคราะห์โครงอินทรีย์โลหะฐานพอร์ไฟริน ผู้วิจัยสามารถสังเคราะห์ methyl 3, 5-dibromo-4 –formylbenzoate โดยเริ่มจากการสังเคราะห์ 3,5-dibromo-4-methylbenzoic acid โดยปฏิกิริยาแทนที่ด้วยอิเล็กโตรไฟล์บนวงอะโรมาติกจาก 4-methylbenzoic acid จากนั้นทำการสังเคราะห์ methyl 3,5-dibromo-4-methylbenzoate โดยใช้ Dimethyl sulfate ด้วยปฏิกิริยาเอสเทอริฟิเคชัน (Esterification) แล้วทำการสังเคราะห์ methyl 3,5-dibromo-(4-bromomethyl) benzoate โดยปฏิกิริยา bromination ผ่านทางกลไก free radical จากนั้นทำการสังเคราะห์ methyl 3,5-dibromo-4-formylbenzoate ด้วยปฏิกิริยาออกซิเดชัน โดยผลการสังเคราะห์ทำการพิสูจน์เอกลักษณ์ด้วยเทคนิค ¹H-NMR spectroscopy ผู้วิจัยคาดการณ์ว่าสามารถสังเคราะห์โครงอินทรีย์โลหะฐานพอร์ไฟรินสำหรับเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาในการเปลี่ยนแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ไปเป้นเชื้อเพลิงได้
พอลิแล็กติกแอซิดที่เชื่อมขวางได้ด้วยแสง
Authors:   , แซ่อึ๊ง สิตานันท์
Published: February 2025

ในปัจจุบันพลาสติกชีวภาพที่สามารถย่อยสลายตามธรรมชาติได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก เช่น แก้วน้ำ หลอดดูดน้ำ และ ถุงพลาสติกที่ย่อยสลายได้ โดยมี poly(lactic acid) หรือ PLA เป็นองค์ประกอบหลัก PLA ได้จากปฏิกิริยาพอลิเมอไรเซชันของ lactic acid ซึ่งเป็นชีววัสดุที่ได้จากการหมักแป้งและน้ำตาล แต่การใช้ PLA ทำเป็นผลิตภัณฑ์มีข้อจำกัด คือ PLA เป็นพอลิเมอร์ที่ค่อนข้างเปราะและเสียรูปที่อุณหภูมิสูง งานวิจัยนี้ จึงมีจุดประสงค์ที่จะพัฒนาข้อด้อยของ PLA เหล่านั้นด้วยการผสม PLA เข้ากับ poly(ethylene glycol) หรือ PEG แล้วเชื่อมขวางพอลิเมอร์เบลนด์ด้วยสาร 1,3-diazido-2-propanol (DAZ) จากการทดลองพบว่า ฟิล์ม PLA-PEG ที่อัตราส่วน 7:3 แล้วเชื่อมขวางด้วย DAZ ในปริมาณ 50% (โดยน้ำหนักเทียบกับ PLA) มีลักษณะ เป็นแผ่นและเปราะน้อยกว่าฟิล์ม PLA เดิม แต่ในงานนี้ไม่สามารถวิเคราะห์ผลการทดสอบการทนต่อความร้อน ด้วยการวิเคราะห์น้ำหนักเชิงความร้อน (TGA) ได้ เนื่องจากมีตัวทำละลายและสารประกอบต่าง ๆ เจือปนใน สารตัวอย่างซึ่งส่งผลรบกวนการวิเคราะห์ ผู้วิจัยจึงขอเสนอให้มีการทดสอบการทนต่อความร้อนของฟิล์มด้วย เทคนิคอื่นเพิ่มเติมในภายภาคหน้า
ฤทธิ์ของผลิตภัณฑ์จากสารสกัดเห็ดกระถินพิมานสูตรที่ 5 ต่อการแสดงออกของยีน IFNGR1 ในเซลล์มะเร็งปากมดลูก
Authors:   , สมจิตต์ ประกายทิพย์
Published: February 2025

สารสกัดจากสมุนไพรที่มีเห็ดกระถินพิมานเป็นองค์ประกอบจากการศึกษาพบว่า สารสกัดของเห็ดกระถินพิมาน มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ, ต้านมะเร็ง และเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน เป็นต้น จุดประสงค์ของงานวิจัยนี้จึงศึกษาฤทธิ์ของสกัดสูตรที่ 5 ซึ่งมีเห็ดกระถินพิมานเป็นองค์ประกอบอยู่ 0.8 เปอร์เซ็นต์ต่อการมีชีวิตรอดของเซลล์มะเร็งปากมดลูก อัตราการเพิ่มจำนวนของเซลล์มะเร็งปากมดลูก และผลต่อการแสดงออกของยีน IFNGR1 โดยศึกษาในเซลล์มะเร็งปากมดลูก 2 ชนิดคือ C33A, SiHa และเซลล์ไตปกติชนิด HEK293T ผลการศึกษาฤทธิ์ของสารสกัดพบว่า ความเข้มข้นที่ทำให้เซลล์ตายไปครึ่งหนึ่ง (IC ₅₀) ในเซลล์ชนิด C33A และ SiHa อยู่ที่ 589.249 ± 6.54 และ 494.550 ±15.89 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตรตามลำดับ แต่ในเซลล์ไตปกติสารสกัดสูตรที่ 5 ไม่สามารถคำนวณหาค่า IC ₅₀ ได้เนื่องจากข้อจำกัดของวิธีการสกัดสาร แสดงให้เห็นถึงฤทธิ์ของสารสกัดจากเห็ดกระถินพิมานสูตรที่ 5 มีผลต่อการมีชีวิตรอดของเซลล์มะเร็งปากมดลูกมากกว่าเมื่อเทียบกับเซลล์ไตปกติ ในการศึกษาครั้งนี้แสดงผลของสารสกัดจากเห็ดกระถินพิมานสูตรที่ 5 มีฤทธิ์ในการลดการมีชีวิตรอดของเซลล์มะเร็งปากมดลูก และลดการแสดงออกของยีน IFNGR1 ซึ่งอาจมีผลให้เซลล์มะเร็งปากมดลูกถูกระบบภูมิคุ้มกันตรวจเจอและทำลายได้เพิ่มมากขึ้น โดยอาจเกี่ยวเนื่องกับการที่ทำให้เซลล์มะเร็งปากมดลูกมีเปอร์เซ็นต์การมีชีวิตรอดที่ลดลง
การนำไฟฟ้าและความต้านทานไฟฟ้าของเพอรอฟสไกต์ PrBaCo₂O₆-δ ที่โดปด้วย Ni และ Mo
Authors:   , คำแดง ปุณยาพร
Published: February 2025

ดับเบิลเพอรอฟสไกต์ PrBaCo₂O₆-δ (PBCO), PrBaCo₂-xNixO₆-δ (PBCNO) และ PrBaCo₂-xMoxO₆-δ (PBCMO) โดยที่ x=0.1 0.2 และ 0.3 สำหรับใช้เป็นวัสดุแคโทดในเซลล์เชื้อเพลิงออกไซด์ของแข็งที่อุณหภูมิปานกลาง (600-800 องศาเซลเซียส) สามารถสังเคราะห์ได้ด้วยปฏิกิริยาที่สภาวะของแข็ง โดยการเผาแคลไซน์ และเผาซินเตอร์ที่อุณหภูมิ 1000 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 6 ชั่วโมง และ 1100 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 12 ชั่วโมง ตามลำดับ ผลการศึกษาโครงสร้างพบว่าวัสดุที่สังเคราะห์ได้มีโครงสร้างเป็นดับเบิลเพอรอฟสไกต์แบบออร์โทรอมบิก เมื่อแทนที่ตำแหน่ง Co ด้วย Ni พบว่า PrBaCo₁.₈Ni₀. ₂O₆-δ มีค่าการนำไฟฟ้าสูงถึง 715 ซีเมนต์ต่อเซนติเมตรที่อุณหภูมิ 300 องศาเซลเซียส เมื่อศึกษาประสิทธิภาพของวัสดุเพื่อใช้เป็นขั้วแคโทดในเซลล์เชื้อเพลิงออกไซด์ของแข็งเดี่ยว โดยใช้อิเล็กโทรไลต์ La₀.₉Sr₀.₁Ga₀.₈Mg₀. ₂O₃ และแอโนด Ni-Fe พบว่าขั้วแคโทด PrBaCo₁.₈Ni₀. ₂O₆-δ ให้กำลังไฟฟ้าสูงถึง 340.13 มิลลิวัตต์ต่อตารางเซนติเมตรที่อุณหภูมิ 800 องศาเซลเซียส มีความต้านทานไฟฟ้า 1.85 Ω CM² ที่อุณหภูมิ 800 องศาเซลเซียส และมีความเข้ากันได้กับสารอิเล็กโทรไลต์ ในขณะที่การแทนที่ตำแหน่ง Co ด้วย Mo จะมีโครงสร้าง BaO₂ เจือปนเมื่อ Mo = 0.2-0.3 แสดงถึงขีดจำกัดของ Mo ในโครงสร้างที่ 0.1 โมล สรุปได้ว่า PrBaCo₁.₈Ni₀. ₂O₆-δ สามารถที่จะนำไปพัฒนาใช้เป็นวัสดุแคโทดสำหรับเซลล์เชื้อเพลิงออกไซด์ของแข็งที่อุณหภูมิปานกลางได้
การสังเคราะห์โบโรนิกกราฟีนควอนตัมดอท สำหรับตรวจจับน้ำตาลกลูโคส ด้วยเทคนิคฟลูออเรสเซนต์
Authors:   , จันทกิจ ภัทรปภา
Published: February 2025

น้ำตาลกลูโคสเป็นแหล่งพลังงานสำคัญสำหรับร่างกาย อย่างไรก็ตาม หากน้ำตาลกลูโคสถูกบริโภคในปริมาณที่มาก เกินไป หรือขาดการควบคุมระดับน้ำตาลกลูโคสด้วยระบบการควบคุมฮอร์โมน ซึ่งส่งผลให้ระดับน้ำตาลกลูโคสในเลือดสูง ผิดปกติ สิ่งเหล่านี้สามารถส่งผลให้เกิดอาการร้ายแรงในรูปของโรคเบาหวาน ที่น่าเสียดาย ณ ปัจจุบัน โรคนี้ยังไม่มีวิธีการ รักษาให้หายขาดได้ และผู้ป่วยบางคนอาจเกิดอาการแทรกซ้อนรุนแรงซึ่งได้มาจากโรคเบาหวานอีกด้วย ฉะนั้น การตรวจวัด น้ำตาลกลูโคสในเลือดจึงสำคัญสำหรับการบ่งบอกถึงระดับความรุนแรงของโรคเบื้องต้น เพื่อบรรเทาอาการรุนแรงของโรคได้ อย่างทันท่วงที ในงานวิจัยนี้ การสังเคราะห์วัสดุตรวจวัดจากโบโรนิกกราฟีนควอนตัมดอทที่ห่อหุ้มด้วยไฮโดรเจล (BGQDs/Gels) ประสบความสำเร็จในการตรวจวัดน้ำตาลกลูโคสผ่านปฏิกิริยาอาศัยเอนไซม์ โดยใช้เทคนิคฟลูออเรสเซนต์ สเปกโทรสโกปี BGQDs ถูกสังเคราะห์ผ่านกระบวนการไฮโดรเทอร์มอลเพียงขั้นตอนเดียว จากสารตั้งต้น 3-อะมิโนฟีนิล โบโรนิก แอซิด (3-APBA) ลักษณะสัณฐาน และโครงสร้างของ BGQDs ถูกศึกษาด้วยภาพถ่ายจากกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน ชนิดส่องผ่าน (TEM) จากผลการทดลอง BGQDs มีรูปร่างเป็นทรงกลม และมีขนาดอนุภาคเฉลี่ยที่ 4.69 ± 0.84 nm ยิ่งไป กว่านั้น การพิสูจน์เอกลักษณ์หมู่ฟังก์ชันบน BGQDs ด้วย FT-IR และ ¹¹B-NMR ได้ยืนยันว่า มีหมู่ฟังก์ชันโบโรนิก แอซิด บริเวณขอบของแผ่นกราฟีนควอนตัมดอท ในงานวิจัยนี้สนใจที่จะตรวจวัดน้ำตาลกลูโคสอย่างจำเพาะเจาะจงผ่านการใช้ เอนไซม์กลูโคสออกซิเดส ได้ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (H₂O₂) เป็นผลิตภัณฑ์ที่ว่องไว ซึ่งสามารถเกิดปฏิกิริยากับหมู่ฟังก์ชัน โบโรนิก แอซิดผ่านปฏิกิริยาไฮโดรโบเรชันทำให้เกิดการลดลงของสัญญาณฟลูออเรสเซนต์ นอกจากนี้ ไฮโดรเจลถูกนำมา ประยุกต์ใช้ เพื่อเพิ่มความว่องไวในการตรวจวัดน้ำตาลกลูโคส และรักษาเสถียรภาพของเอนไซม์ โดยผลการทดลองแสดงให้ เห็นว่า ความเข้มสัญญาณฟลูออเรสเซนต์ที่ความยาวคลื่น 375 นาโนเมตรแปรผกผันกับความเข้มข้นของน้ำตาลกลูโคส ค่า ขีดจำกัดการตรวจวัด (LOD) และค่าขีดจำกัดการวัดเชิงปริมาณ (LOQ) ของน้ำตาลกลูโคสเป็น 40.10 และ 133.66 ไมโครโมลาร์ ตามลำดับ ในช่วงความเป็นเส้นตรง 300-800 ไมโครโมลาร์ นอกเหนือจากนั้น ผลการทดลองของงานนี้แสดงว่า BGQDs/Gels มีความสามารถในการตรวจวัดอย่างมีประสิทธิภาพสูง และมีความจำเพาะเจาะจงสูงต่อน้ำตาลกลูโคส โดยคาด ว่า วัสดุตรวจวัด BGQDs/Gels สามารถเป็นตัวเลือกที่จะเป็นประโยชน์ในการตรวจวัดระดับน้ำตาลกลูโคสในการวินิจฉัย ในทางการแพทย์ สำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวานได้
การศึกษาการเปลี่ยนแปลงลักษณะพื้นท้องน้ำตามฤดูกาล บริเวณปากแม่น้ำปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ด้วยแบบจำลองทางคณิตศาสตร์
Authors:   , อังศุวรพฤกษ์ จิราภา
Published: February 2025

ศึกษาการเปลี่ยนแปลงลักษณะพื้นท้องน้ำบริเวณปากแม่น้ำปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ด้วย แบบจำลองอุทกพลศาสตร์ Delf3D-FLOW ร่วมกับแบบจำลองคลื่น Delf3D-WAVE โดยพิจารณาปัจจัยทาง กายภาพที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงลักษณะพื้นท้องน้ำจำนวน 4 ปัจจัย ได้แก่ น้ำขึ้นน้ำลง กระแสลม คลื่น และ น้ำท่า แบ่งพื้นที่สำหรับแบบจำลองเป็น 2 พื้นที่ พื้นที่ใหญ่ครอบคลุมพื้นที่ตั้งแต่บริเวณหัวหินถึงเกาะหลัก และ พื้นที่เล็กซึ่งได้จากการทำ nesting จากแบบจำลองพื้นที่ใหญ่จะครอบคลุมพื้นที่ปากแม่น้ำปราณบุรี ขนาดกริด แบบจำลองอุทกพลศาสตร์และแบบจำลองคลื่นสำหรับพื้นที่ใหญ่มีขนาดเท่ากับ 20x20 และ 40x40 ตาราง เมตร ตามลำดับ ส่วนขนาดกริดของพื้นที่เล็กจะมีขนาดเล็กกว่าครึ่งหนึ่งของพื้นที่ใหญ่ ทำการ nesting ระดับ น้ำจากแบบจำลองพื้นที่ใหญ่สู่แบบจำลองพื้นที่เล็ก โดยกำหนดให้แบบจำลองพื้นที่เล็กมีแรงขับที่เกิดจากน้ำขึ้น น้ำลงและคลื่นบริเวณขอบเขตเปิดด้านตะวันออก มีลมเป็นแรงขับที่ผิวน้ำ และมีน้ำท่าเป็นแรงขับที่แม่น้ำปราณบุรี ผลการศึกษาพบว่า การเปลี่ยนแปลงลักษณะพื้นท้องน้ำบริเวณปากแม่น้ำปราณบุรีส่วนใหญ่จะเกิดการ เปลี่ยนแปลงทางตอนใต้ของ Jetties โดยจะมีการพัดพาตะกอนจากบริเวณปาก Jetties มาถับทมในบริเวณ ใกล้ชายฝั่งทางด้านข้าง Jetties ส่วนในบริเวณด้านนอกชายฝั่งจะเกิดการกัดเซาะและการถับทมตัวในบริเวณ ใกล้เคียงกัน สาเหตุของการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นนี้อาจเป็นผลมาจากอิทธิพลของคลื่นในช่องมรสุม ตะวันออกเฉียงเหนือที่มีขนาดประมาณ 0.33 เมตร และมีทิศทางการเคลื่อนที่เข้าสู่ชายฝั่ง ในขณะที่ช่วงมรสุม ตะวันตกเฉียงใต้ขนาดของคลื่นมีค่าต่ำ จึงพบการเคลื่อนที่ของตะกอนน้อย การเปลี่ยนแปลงพื้นท้องน้ำที่ เกิดขึ้นในพื้นที่ปากแม่น้ำปราณบุรีจากการศึกษาด้วยแบบจำลองทางคณิตศาสตร์นี้ พบว่าได้รับอิทธิพลหลักมา จากลมในช่วงมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ คลื่น และน้ำท่า โดยที่มีน้ำขึ้นน้ำลงเป็นอิทธิพลร่วม
การเปรียบเทียบนิเวศวิทยาการกินอาหารสองฤดูกาลของปลาตับเต่า (Zenarchopterus dunckeri (Mohr, 1926)) บริเวณปากแม่น้ำปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ประเทศไทย
Authors:   , ทองปรอน ภาณุศักดิ์
Published: February 2025

ปลาตับเต่า เป็นชื่อสามัญที่เรียกกันทั่วไปในไทยของกลุ่มปลาในวงศ์ Hemiramphidae และ Zenarchopteridae ปลากลุ่มนี้มีลักษณะเด่นคือขากรรไกรล่างยาวกว่าขากรรไกรบน ชนิดที่นำมาศึกษาคือ Zenarchopterus dunckeri (Mohr, 1926) เป็นชนิดที่พบมากบริเวณปากแม่น้ำปราณบุรี จากการศึกษาในปลาสกุลเดียวกันพบว่า มีพฤติกรรมว่ายอยู่ผิวน้ำเป็นฝูงและมีพฤติกรรมการกินที่คล้ายกัน คือการล่าเหยื่อขนาดเล็กที่อยู่บริเวณผิวน้ำ หรือเหนือน้ำ ซึ่งมักเป็นแมลง ตัวอ่อนแมลง แมลงบินได้ที่ตกลงมาบนผิวน้ำหรืออยู่ใกล้ผิวน้ำ จากการศึกษานิเวศวิทยาการกินอาหารระหว่างฤดูหนาว (พ.ย.-ม.ค. 2559-2560) และฤดูฝน (ก.ค.-ก.ย. 2560) ของปลาตับเต่า (Zenarchopterus dunckeri (Mohr, 1926)) บริเวณปากแม่น้ำปราณบุรี พบว่าฤดูหนาวและฤดูฝนเก็บตัวอย่างปลาตับเต่าได้ 48 ตัว และ 84 ตัว ตามลำดับ และกลุ่มตัวอย่างฤดูหนาวมีสัดส่วนของประชากรที่พบอาหารในทางเดินอาหาร 89.58% ขณะที่กลุ่มตัวอย่างฤดูฝนมีสัดส่วนนี้เพียง 52.38% อาหารเด่นที่พบในทางเดินอาหาร ได้แก่ กลุ่มแมลง (Class insect) เศษซากแมลง และซากที่ระบุไม่ได้ แต่มีความหลากหลายของชนิดแมลงที่กินอย่างสุ่ม บ่งชี้ว่าปลาตับเต่ามีความจำเพาะต่ออาหารกลุ่มแมลงแต่ไม่จำเพาะต่อชนิดของแมลง สอดคล้องกับข้อมูลเบื้องต้นและค่าความยาวทางเดินอาหารสัมพัทธ์ (RGL) ของกลุ่มตัวอย่างปลาตับเต่าฤดูหนาวและฤดูฝนมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 0.35±0.05 และ 0.37±0.05 ตามลำดับ เมื่อพิจารณาร่วมกับเกณฑ์จำแนกกลุ่มปลาตามค่า RGL และลักษณะทางเดินอาหารที่ตรง จึงสรุปได้ว่า ปลาตับเต่าชนิดนี้เป็นกลุ่มปลากินเนื้อ (Carnivorous) เมื่อวิเคราะห์ (Stomach content analysis) ค่า %IRI เปอร์เซ็นต์ ดัชนีความสำคัญสัมพัทธ์ของอาหารแต่ละชนิดต่อปลาตับเต่า พบว่า %IRI ของฤดูหนาว ได้แก่ กลุ่มแมลง 25.94% เศษซากแมลง 73.98% และอื่น ๆ 0.07% ขณะที่ %IRI ของฤดูฝน ได้แก่ กลุ่มแมลง 32.71% เศษซากแมลง 1.10% และซากที่ระบุไม่ได้ 66.19%
การเปลี่ยนแปลงของยีนที่เกี่ยวข้องกับภาวะขาดออกซิเจนในสมองส่วนฮิปโปแคมปัสและ ซีรีบรัลคอร์เท็กซ์หนูแรทความดันโลหิตสูงชนิดเกิดขึ้นได้เอง
Authors:   , บุบผาราม ธนาภรณ์
Published: February 2025

ความดันโลหิตสูงเป็นภาวะที่เกิดจากการมีความดันในหลอดเลือดขณะหัวใจบีบตัวและคลายตัวสูงมากกว่าระดับปกติ ซึ่งภาวะนี้สามารถส่งผลต่อการทำงานของระบบไหลเวียนโลหิต ทำให้เลือดไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายลดลงรวมถึงสมอง อันนำมาสู่ภาวะขาดเลือดและภาวะพร่องออกซิเจนได้ โดยภาวะพร่องออกซิเจนที่เกิดขึ้นจากการเหนี่ยวนำดังกล่าวสามารถกระตุ้นการทำงานของยีนในสมองซึ่งมีความสำคัญต่อการทำงานของสมองในบริเวณนั้น ๆ อย่างไรก็ตามการศึกษาความสัมพันธ์ของระยะเวลาของการเกิดความดันโลหิตสูงและการแสดงออกของยีนในสมองที่เกี่ยวข้องกับการเกิดภาวะพร่องออกซิเจน โดยเฉพาะสมองส่วนฮิปโปแคมปัสและซีรีบรัลคอร์เท็กซ์นั้นยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด ดังนั้นการศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของการเปลี่ยนแปลงของความดันโลหิตและการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับภาวะพร่องออกซิเจน ได้แก่ ยีน hypoxia inducible factor-1α (HIF-1α) และยีน heme oxygenase-1 (HO-1) ในสมองส่วนฮิปโปแคมปัสและซีรีบรัลคอร์เท็กซ์ของหนูแรทความดันโลหิตสูงชนิดเกิดขึ้นได้เอง (SHR/KyoMlac) นำหนู SHR/KyoMlac และหนูความดันปกติ (WMN/NrsMlac) เพศผู้ที่มีอายุเท่ากัน ได้แก่ 6, 12, 24 และ 36 สัปดาห์ ทำการการุณยฆาตและเก็บสมองทั้งสองส่วนมาทำการตรวจสอบการแสดงออกของยีนดังกล่าวโดยเทคนิค qRT-PCR พบว่าอายุที่มากขึ้นไม่ได้ส่งผลต่อการแสดงออกของยีน HIF-1α ในสมองส่วนฮิปโปแคมปัสและซีรีบรัลคอร์เท็กซ์ของทั้ง WMN/NrsMlac และ SHR/KyoMlac และเมื่อเปรียบเทียบการแสดงออกของยีน HO-1 ระหว่าง WMN/NrsMlac และ SHR/KyoMlac พบว่ามีการแสดงออกของยีน HO-1 สูงขึ้นในสมองส่วนฮิปโปแคมปัสของ SHR/KyoMlac ที่อายุ 6, 12, 24, และ 36 สัปดาห์ แต่ไม่พบในสมองส่วนซีรีบรัลคอร์เท็กซ์ ใน WMN/NrsMlac พบว่ามีการแสดงออกของยีน HO-1 มากขึ้นที่อายุ 24 สัปดาห์ สรุปได้ว่าความดันโลหิตสูงส่งผลต่อการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับภาวะพร่องออกซิเจนในสมองส่วนฮิปโปแคมปัสซึ่งตรวจพบได้ตั้งแต่ช่วงแรกของการเกิดความดันโลหิตสูง
ผลกระทบของไมโครพลาสติกประเภทพอลิสไตรีนต่ออัตราการตายครึ่งหนึ่งของประชากร (LC₅₀) และการสะสมในหอยนางรมปากจีบ
Authors:   , แก้วนิสัย นันทิตา
Published: February 2025

การศึกษาได้ทำไมโครพลาสติกจำลองจากเศษขยะพลาสติกที่พบในธรรมชาติที่เก็บจากบริเวณหาดหน้าสถานีวิจัยสัตว์ทะเลอ่างศิลาประเภทพอลิสไตรีน โดยการนำขยะพลาสติกไปทำการบดด้วยเครื่องบดพลาสติกจนได้ไมโครพลาสติกจำลอง และทำการแยกขนาดไมโครพลาสติกด้วยวิธีการร่อนด้วยตะแกรงจำนวน 3 ขนาด เพื่อทำการทดลองผลกระทบของไมโครพลาสติกประเภทพอลิสไตรีนต่ออัตราการตายครึ่งหนึ่งของประชากร (LC₅₀) และการสะสมในหอยนางรมปากจีบ (Saccostrea forskalii) โดยให้ไมโครพลาสติกจำลองจากธรรมชาติแตกต่างกัน 3 ขนาดได้แก่ <30 µm, 30-300 µm, และ 300-1000 µm และ 3 ความเข้มข้นได้แก่ 66 ชิ้น/ลิตร, 333 ชิ้น/ลิตร, และ 666 ชิ้น/ลิตร ผสมกับแพลงก์ตอนพืช Isochrysis galbana เป็นอาหารแก่หอยนางรม โดยแบ่งการทดลองออกเป็น 2 การทดลอง การทดลองที่ 1 ทำการทดลองผลของไมโครพลาสติกต่อการตายของหอยหลังได้รับไมโครพลาสติกเป็นระยะเวลา 96 ชั่วโมง โดยสังเกตการตายในชั่วโมงที่ 0, 12, 24, 48, 72, และ 96 ชั่วโมง พบว่าในระยะเวลา 96 ชั่วโมงไม่พบการตายของหอยในทั้ง 3 ขนาด และ 3 เข้มข้น การทดลองที่ 2 ทำการวิเคราะห์การสะสมไมโครพลาสติกทั้งส่วนภายในและภายนอกของเนื้อเยื่อตัวอย่างหอย ซึ่งทำการสุ่มเก็บตัวอย่างระหว่างการทดลองตามช่วงเวลาในการทดลองที่ 1 พบว่าการสะสมของไมโครพลาสติกเพิ่มมากขึ้นตามระยะเวลาที่เพิ่มขึ้น โดยขนาดและความเข้มข้นของไมโครพลาสติกที่มากกว่าส่งผลให้พบการสะสมของไมโครพลาสติกที่เพิ่มมากขึ้นด้วย โดยพบการสะสมของไมโครพลาสติกที่มากที่สุดมาจากชั่วโมงที่ 96 ที่ความเข้มข้นที่ 666 ชิ้น/ลิตร ของไมโครพลาสติกทั้ง 3 ขนาด <30 µm, 30-300 µm, และ 300-1000 µm ที่ 268, 314, และ 322 ชิ้น/ตัวหอย ตามลำดับ
การสร้างปัญญาประดิษฐ์สำหรับเกมกระดานเชิงกลยุทธ์แบบนามธรรม
Authors:   , อยู่ไพศาล พีรพล
Published: February 2025

โครงงานนี้มีจุดประสงค์เพื่อพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ที่ระดับความยากปรับตัวได้ด้วยตัวเองสำหรับเกมกระดานเชิงกลยุทธ์ เนื่องจากเกมที่ยากเกินไปทำให้ผู้เล่นเกิดความเครียดได้ ในทางกลับกันหากสร้างเกมที่มีความง่ายเกินไปทำให้ผู้เล่นรู้สึกเบื่อหน่าย ปัญญาประดิษฐ์ที่ปรับตัวได้สองแบบ ได้แก่ปัญญาประดิษฐ์ที่ปรับตัวด้วยการจัดลำดับ และปัญญาประดิษฐ์ที่ปรับตัวด้วยความลึกได้ถูกนำเสนอในการศึกษานี้ นอกจากนี้โครงงานนี้ยังเสนอตัวชี้วัดที่ใช้วัดความใกล้เคียงของระดับความยากระหว่างผู้เล่นสองคนโดยคำนวณจากค่าอัตราส่วนของผลต่างระหว่างจำนวนหมากของปัญญาประดิษฐ์ที่มีระดับความยากที่เท่ากันต่อจำนวนหมากทั้งหมดบนกระดานที่เวลาหนึ่ง หลังจากนั้นแล้วปัญญาประดิษฐ์ที่ปรับตัวได้ทั้งสองถูกนำมาเปรียบเทียบโดยทดลองกับปัญญาประดิษฐ์ที่มีระดับความยากคงที่เพื่อเลือกตัวแบบที่เหมาะสมสำหรับการทดสอบกับมนุษย์ ในท้ายที่สุดปัญญาประดิษฐ์ที่ปรับตัวด้วยการจัดลำดับได้ถูกเลือกและผลการทดลองพบว่าปัญญาประดิษฐ์สามารถควบคุมเกมได้ใน 30 ตาเดินหลังจากสถานะเริ่มต้นของเกม อย่างไรก็ตามผลลัพธ์โดยรวมมีค่าอยู่ในเกณฑ์ที่เทียบเท่ากับการนำปัญญาประดิษฐ์ที่มีระดับความยากใกล้เคียงกันมาทดสอบ
การแสดงออกและการทำให้บริสุทธิ์ของโปรตีนหนามของ SARS-CoV-2 เพื่อการพัฒนาชุดตรวจวินิจฉัย COVID-19
Authors:   , คาดการณ์ไกล ศุภเสกข์
Published: February 2025

โรคโควิด-19 เป็นโรคติดต่อทางระบบทางเดินหายใจที่เกิดจากเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์กลุ่มโรคทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง (SARS-CoV-2 : Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2) ไวรัส SARS-CoV- 2 ติดเชื้อบริเวณทางเดินหายใจส่วนล่างของมนุษย์โดยอาศัยการจับกันของโปรตีนหนาม (Spike) ที่ ประกอบด้วยหน่วยย่อย S1 และ S2 โดย S1 โครงสร้างที่สำคัญที่มี RBD (Receptor binding domain) ซึ่งมีความจำเพาะในการจับกับ Angiotensin-converting enzyme 2 (ACE2) receptor ของมนุษย์เพื่อเข้าสู่เซลล์สามารถติดต่อผ่านการสัมผัสกับผู้ติดเชื้อ ผ่านละอองเสมหะจากการไอ จาม น้ำมูก น้ำลาย ทำให้มีการแพร่ระบาดเป็นวงกว้างจนองค์การอนามัยโลกประกาศให้เป็นการระบาดระดับ “Pandemic” เนื่องด้วย COVID-19 เป็นโรคอุบัติใหม่การพัฒนาชุดตรวจวินิจฉัย พัฒนาวัคซีนมีความจำเป็นในการควบคุมการระบาด แต่การจะใช้ไวรัสเชื้อเป็น (live virus) ต้องอาศัยห้องปฏิบัติการที่มีระบบความปลอดภัยทางชีวภาพระดับ 3 (biosafety level III) ดังนั้น การใช้โปรตีนโครงสร้างของไวรัส SARS-CoV-2 จะเป็นหนึ่งในทางเลือกทำให้การพัฒนาชุดตรวจวินิจฉัยและวัคซีนสามารถดำเนินไปได้สะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น ในงานวิจัยนี้จึงศึกษาการแสดงออกของโปรตีนหนามโดยอาศัยพลาสมิด 4 ชนิด ได้แก่ pCI neo stabilized spike, pCI neo RBD, pCMV S1, pCMV RBD ซึ่งถูกแปลรหัสเป็นโปรตีน 2 ชนิด คือ Spike และ RBD มีขนาดประมาณ 200 และ 27 kDa (kilodalton) ตามลำดับ โดยนำพลาสมิดเข้าสู่ cell line 2 ชนิด ได้แก่ CHO-K1และ HEK293 ซึ่งนำเข้าเซลล์แบบชั่วคราวโดยใช้ Fugene HD เพื่อทดสอบความสามารถในการแสดงออกโปรตีนแต่ละตัว พบว่ามีเพียง HEK293 ที่สามารถแสดงออกโปรตีนจากพลาสมิด pCI neo stabilized spike และ pCI neo RBD จึงทำการคัดเลือกเซลล์ HEK293 ที่มีพลาสมิดโดยใช้ยา G418 (Geneticin) จากนั้นนำโปรตีนไปทำให้บริสุทธิ์ (purification) โดยวิธี affinity chromatography และตรวจสอบด้วย SDS-PAGE (sodium dodecyl sulfate polyacrylamide gel electrophoresis) และ Western blot ซึ่งใช้ α His tag rabbit mAb เป็นแอนติบอดีปฐมภูมิ ซึ่งการศึกษาเพิ่มเติมด้วยการทำ ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay) โดยทำการทดลองกับเลือดผู้ป่วยที่หายจากโรคจะสามารถตรวจสอบความสามารถในการจับกับ antibody และนำไปสู่การพัฒนาชุดตรวจวินิจฉัย COVID-19 ต่อไป
การสังเคราะห์และวิเคราะห์วัสดุรูพรุน ZSM-5 ที่เจือด้วยไนโอเบียมเพื่อการประยุกต์ใช้ในไบโอพลาสติกและเครื่องสำอาง
Authors:   , จันทรังษี ชนิสรา
Published: February 2025

โครงงานนี้ได้ทำการสังเคราะห์วัสดุรูพรุน ZSM-5 ที่มีรูพรุนขนาดเล็กได้สำเร็จ และทำการเจือด้วย ไนโอเบียม (Nb-doping) ด้วยวิธีการ Direct synthesis ผลิตภัณฑ์ที่สังเคราะห์ได้ทั้งหมดถูกนำไปวิเคราะห์ สมบัติเฉพาะทางด้านฟิสิกส์โดยใช้เทคนิคการเลี้ยวเบนของรังสีเอ็กซ์ การดูดซับแก๊สไนโตรเจน และกล้อง- จุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบส่องกราด ผลจากการวิเคราะห์โครงสร้างผลึกด้วยเทคนิคการเลี้ยวเบนของรังสีเอ็กซ์ พบว่าวัสดุรูพรุน ZSM-5 ที่เจือด้วยไนโอเบียมยังคงรักษาโครงสร้างของ ZSM-5 ไว้ได้หลังจากทำการเจือไน- โอเบียมเข้าไป (3% โดยโมล) แต่ไม่สามารถสังเกตเห็นยอดกราฟของไนโอเบียมออกไซด์ได้อย่างชัดเจน และ จากการคำนวณหาขนาดของผลึก ขนาดของผลึก ZSM-5 มีขนาดประมาณ 31 นาโนเมตร และผลึกของ Nb- ZSM-5 มีขนาดประมาณ 18 นาโนเมตร ผลจากการศึกษาสมบัติทางกายภาพด้วยเทคนิคการดูดซับแก๊ส ไนโตรเจนพบว่าพื้นที่ผิวจำเพาะของ Nb-ZSM-5 นั้นมากกว่าพื้นที่ผิวจำเพาะของ ZSM-5 แต่ปริมาตรและ ขนาดของรูพรุนนั้นมีเท่ากัน
การประยุกต์ใช้น้ายาล้างฟิล์มเนกาทีฟเพื่อล้างฟิล์มพอสิทีฟ
Authors:   , แสนอินทร์ วันนิษา
Published: February 2025

การถ่ายภาพเป็นศิลปะแขนงหนึ่งที่ทั่วโลกนิยมนำมาสร้างผลงานตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ฟิล์มถ่ายภาพถูกใช้เป็นสื่อบันทึกภาพเพื่อใช้ในการผลิตวารสาร และสิ่งพิมพ์มายอย่างยาวนาน แต่ต่อมาก็ถูกแทนที่ด้วยสื่อดิจิตอลที่มีความยืดหยุ่นและน่าเชื่อถือมากกว่าปัจจุบันนี้การถ่ายภาพโดยใช้กล้องฟิล์มนั้นกลายมาเป็นที่นิยมมากขึ้น โดยดูได้จากจำนวนร้านล้างฟิล์มที่มีมากในปัจจุบัน ภาควิชาเทคโนโลยีทางภาพฯ มีการเรียนล้างฟิล์มในภาคปฏิบัติเฉพาะฟิล์มเนกาทีฟเท่านั้น ไม่สามารถจัดให้มีการเรียนล้างฟิล์มพอสิทีฟเนื่องจากน้ำล้างฟิล์มพอสิทีฟมีราคาแพงและหาได้ยากในปัจจุบัน โครงการนี้ต้องการหาวิธีการทดแทนโดยประยุกต์ใช้น้ำยาล้างฟิล์มเนกาทีฟขาวดำ (D-72) ร่วมกับน้ำยาล้างฟิล์มเนกาทีฟสี (C-41) และทำการศึกษาระยะเวลาที่เหมาะสมในแต่ละขั้นตอน รวมทั้งเวลาที่ทำให้เกิด Fog โดยนำพอสิทีฟฟิล์มที่ได้จากการทดลองนี้ไปเปรียบเทียบค่าความดำและค่าความอิ่มตัวของสีเทียบกับฟิล์มพอสิทีฟที่ล้างด้วยน้ำยา TETENAL COLORTEC©(E-6) ซึ่งเป็นกระบวนการมาตรฐาน ผลการทดลองพบว่าเวลาที่เหมาะสมในขั้นตอน D-72 คือ 12.15 นาที ระยะเวลาที่เหมาะสมในการเกิด Fog คือ 3.30 นาที พบว่าเวลาที่เหมาะสมในขั้นตอน C-41 และเวลาที่ใช้ในการ bleach คือ 3 นาที และ 10 นาที ตามลำดับ ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่ากระบวนการนี้สามารถใช้ล้างฟิล์มพอสิทีฟได้ดี และสามารถใช้ในการเรียนล้างฟิล์มพอสิทีฟภาคปฏิบัติของภาควิชาได้
การสำรวจศึกษาสถานภาพการรุกรานในปัจจุบันของหอยเชอรี Pomacea canaliculata (Lamarck, 1819) ในประเทศไทยและการออกแบบงานวิจัยในเรื่องการจัดการหอยเชอรี และการนำเข้าฟื้นฟูหอยโข่งพันธุ์พื้นเมืองชนิด Pila virescens (Deshayes, 1824)
Authors:   , ปาคำ ภาคย์ศิลป์
Published: February 2025

หอยเชอรี Pomacea canaliculata ชนิดพันธุ์ต่างถิ่นรุกรานจากทวีปอเมริกาใต้ที่ถูกนำเข้ามาในประเทศไทยในปีพุทธศักราช 2525 และมีรายงานแพร่กระจายไปยังแหล่งน้ำจืดทั่วประเทศในปี พุทธศักราช 2538 ทำให้เกิดการระบาด ก่อผลกระทบต่อเกษตรกร ระบบนิเวศ และกระทบต่อการสูญพันธุ์ในพื้นที่ของหอยโข่งสกุล Pila โครงการวิจัยนี้ได้ทำการสำรวจศึกษาสถานภาพการรุกรานในอดีตและปัจจุบันของหอยเชอรีในประเทศไทย เพื่อออกแบบงานวิจัยในเรื่องการจัดการหอยเชอรี และการนำเข้าฟื้นฟูหอยโข่งไทยพันธุ์พื้นเมืองชนิด Pila virescens งานวิจัยเริ่มต้นจากการเก็บข้อมูลที่เกี่ยวกับสถานภาพการรุกราน การจัดการหอยเชอรีทั้งในและต่างประเทศ และข้อมูลหอยโข่งพันธุ์พื้นเมืองด้วยการค้นคว้ารวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องจากรายงานการวิจัย บทความวิจัย ข้อมูลจากหน่วยงานราชการ คลิปวีดิทัศน์ และสอบถามจากผู้เชี่ยวชาญ ผลการศึกษาจากการรวบรวมข้อมูลและศึกษาในพื้นที่เบื้องต้นพบว่า ในปัจจุบันการระบาด และการก่อความเสียหายในพื้นที่เกษตรกรรมลดลงอย่างมากเมื่อเทียบกับการรายงานในอดีต โดยตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2558 ถึง 2563 ไม่พบการรายงานความเสียหายในพื้นที่เกษตรกรรม ในขณะที่หอยโข่ง Pila virescens พบได้ยากตามธรรมชาติ ปัจจุบันมีการจัดการหอยเชอรีแบ่งเป็น 5 ประเภท ได้แก่ การควบคุมทางกายภาพ การจัดการโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น การควบคุมโดยชีววิธี การควบคุมโดยใช้สารเคมี และการนำมาบริโภค จึงทำให้เกิดเป็นแนวทางในออกแบบการจัดการหอยเชอรีก่อนการฟื้นฟูระบบนิเวศโดยใช้ความร่วมมือของเกษตรกรและชุมชน
การป้องกันการขาดทุนด้วยออปชั่น
Authors:   , แก้วคำลา ศรัณย์พร
Published: February 2025

เราทราบกันโดยทั่วไปว่าการลงทุนนั้นมีความเสี่ยงที่จะขาดทุน ในโครงงานฉบับนี้ผู้จัดทำ ในใจที่จะใช้ตราสารอนุพันธ์ประเภทออปชั่นเพื่อช่วยป้องกันการขาดทุนจากการลงทุน โดยผู้จัด ทำได้ให้เงื่อนไขที่เพียงพอเกี่ยวกับการลงทุนในหุ้นร่วมกับออปชั่นที่จะทำให้การลงทุนได้กำไรเสมอ นั่นคือเราจะไม่ขาดทุนในทุก ๆ สถานการณ์ไม่ว่าราคาหุ้นจะเป็นอย่างไร
การศึกษาตลาดหุ้นไทยในกลุ่มทรัพยากรและกลุ่มบริการด้วยแบบจำลองอนุกรมเวลา
Authors:   , หล่อประเสริฐ เกตน์นิภา
Published: February 2025

ในโครงงานนี้ เรามีความในใจในการศึกษาการประยุกต์ใช้อนุกรมเวลาในการศึกษาแนวโน้ม ของราคาตลาดหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ประเทศไทยในกลุ่มบริการในหมวดขนส่งทางอากาศและราคา หุ้นในกลุ่มทรัพยากรในหมวดพลังงานทั้งหมด 2 ประเด็นคือ (1) ศึกษาแบบจำลองตัวแปรเดียวที่ เหมาะสมและพยากรณ์ทิศทางของแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงสำหรับข้อมูลราคาหุ้นกลุ่มบริการใน หมวดขนส่งทางอากาศและกลุ่มทรัพยากรในหมวดพลังงาน (2) ศึกษาความสัมพันธ์ของราคาหุ้นกลุ่ม บริการในหมวดขนส่งทางอากาศและกลุ่มทรัพยากรในหมวดพลังงานโดยใช้อนุกรมเวลาหลายตัวแปร ข้อมูลที่ใช้สำหรับการศึกษาเป็นข้อมูลของกลุ่มบริการในหมวดขนส่งทางอากาศจำนวน 4 บริษัทและ ข้อมูลของกลุ่มทรัพยากรในหมวดพลังงาน 7 บริษัท โดยข้อมูลของกลุ่มบริการในหมวดขนส่งทาง อากาศจำนวน 4 บริษัท ได้แก่ บริษัท เอเชีย เอวิเอชั่น จำกัด (AAV) บริษัท การบินกรุงเทพ จำกัด (BA) บริษัท การบินนกแอร์ จำกัด (NOK) บริษัท การบินไทย จำกัด (THAI) ในช่วงวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2554 จนถึงวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2563 และข้อมูลของกลุ่มทรัพยากรในหมวดพลังงาน 7 บริษัท ได้แก่ บริษัท บางจากปิโตรเลียม จำกัด (BCP) บริษัท ไออาร์พีซี จำกัด (IRPC) บริษัท ปตท. จำกัดมหาชน (PTT) บริษัท ปตท. สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (PTTEP) บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (PTTGC) บริษัท สตาร์ปิโตรเลียมรีไฟน์นิ่ง จำกัด (SPRC) บริษัท ไทยออยล์ จำกัด (TOP) ในช่วงเวลาวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2554 จนถึงวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2563 โดยใช้ชุดคำสั่งใน โปรแกรม R
การหาอายุอิฐด้วยวิธีการเปล่งแสงจากปราสาทไบแบก จังหวัดบุรีรัมย์
Authors:   , สนพิพัฒน์ ปริญญากรณ์
Published: February 2025

ปราสาทไบแบก ตั้งอยู่ที่ตำบลจันทบเพชร อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ นายสันติ อุทุมพร นายกเทศมนตรี ตำบลจันทบเพชร ได้กล่าวว่าจากข้อมูลและหลักฐานที่พบนั้น สันนิษฐานว่าปราสาทไบแบก มีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 16-17 ลักษณะพิเศษของปราสาทไบแบกนี้คือ เป็นปราสาทหินสองสี เนื่องจากในอดีต ผู้สร้างปราสาทได้เลือกหินทรายอันมีผลึกแร่ควอตซ์ที่ส่องแสงประกายคล้ายเพชรปนอยู่ แล้วนำมาขัดตกแต่งทำเป็นก้อนขนาดเดียวกับก้อนอิฐ มาก่อเรียงเป็นตัวปราสาท แต่ทำได้ช้า จึงเปลี่ยนมาใช้เทคนิคการก่ออิฐประสานด้วยน้ำยางเคมีโบราณ ซึ่งตั้งแต่ผนังช่วงบนขึ้นไปจะก่อด้วยอิฐดินเผาไม่สอปูน อิฐแนบสนิทกัน มีร่องรอยการใช้ปูนขาวตำฉาบและตกแต่งผิวด้านนอก และใช้หินทรายเป็นส่วนค้ำยันโครงสร้างรับน้ำหนัก ในปัจจุบันยังไม่ทราบอายุในการสร้างปราสาทไบแบกที่ชัดเจน เนื่องจากไม่มีการบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ จากประเด็นปัญหาดังกล่าว นิสิตผู้จัดทำโครงการซึ่งมีความสนใจทางด้านประวัติศาสตร์ของปราสาทไบแบกประกอบกับความต้องการประยุกต์ความรู้ทางด้านธรณีวิทยาเข้ากับประวัติศาสตร์ จึงมีความสนใจที่จะทำการทดลองเพื่อหาอายุอิฐจากประสาทไบแบกด้วยวิธีการเปล่งแสงและนำผลการทดลองทางวิทยาศาสตร์ที่ได้ มาทำการวิเคราะห์เทียบเคียงกับข้อมูลทางโบราณคดีและประวัติศาสตร์ เพื่อทำการสรุปและอภิปรายผลถึงลำดับเหตุการณ์การสร้างและการบูรณะของปราสาทไบแบกได้ จากหลักการเบื้องต้นของการหาอายุด้วยวิธีการเปล่งแสงสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการหาอายุอิฐได้ โดยผู้จัดทำโครงงานทำการศึกษาตัวอย่างอิฐจากปราสาทไบแบกทั้งหมด 4 ตัวอยาง โดยทำการเตรียมตัวอย่างเพื่อทดลองหาค่า Equivalent dose (ED) และ Annual dose (AD) ด้วยเครื่อง TL/OSL reader และ Gamma-ray spectrometer ตามลำดับ แล้วนำผลการทดลองที่ได้มาวิเคราะห์ผลพบว่า แต่ละตัวอย่างมีการกระจายตัวของอายุอยู่ที่ 800 ปี ก่อนปัจจุบัน โดยตรงกับในพุทธศตวรรษที่ 18 และตัวอย่าง BB04 ส่วนที่แรเงาในตารางนั้นเป็นส่วนที่เป็นคาบเกี่ยวช่วงพุทธศตวรรษที่ 17 ซึ่งมีอายุใกล้เคียงกับข้อมูลที่อ้างอิงจากประวัติศาสตร์ตามที่ นายสันติ อุทุมพร นายกเทศมนตรีตำบลจันทบเพชร อ.บ้านกรวด จ.บุรีรัมย์ ได้กล่าวว่าจากข้อมูลและหลักฐานที่พบนั้นสันนิษฐานว่าปราสาทไบแบก มีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 16-17
การกำจัดธาตุคาร์บอนส่วนเกินในผงขั้วแคโทดของถ่านอัลคาไลน์ที่ผิดมาตรฐาน
Authors:   , พูลสวัสดิ์ ชัยพร
Published: February 2025

สารแมงกานีสไดออกไซด์จากการตกตะกอนด้วยวิธีไฟฟ้าเคมี (Electrolytic Manganese Dioxide, EMD) เป็นหนึ่งในวัตถุดิบหลักของการผสมผงขั้วแคโทด อันเป็นส่วนประกอบสำคัญในการผลิตแบตเตอรี่ชนิดปฐมภูมิ (Primary Battery) เช่น แบตเตอรี่อัลคาไลน์ (Alkaline Battery), แบตเตอรี่สังกะสี-คาร์บอน (Zinc-carbon Battery) เป็นต้น ในโรงงานอุตสาหกรรมผลิตแบตเตอรี่ขนาดใหญ่ กระบวนการผสมสารสามารถเกิดความผิดพลาดขึ้นทำให้มีการเจือปนของธาตุคาร์บอนในสารแมงกานีสไดออกไซด์นี้ ส่งผลให้ได้ผงขั้วแคโทดที่ไม่ได้มาตรฐาน และไม่สามารถนำไปเป็นส่วนประกอบของแบตเตอรี่ชนิดปฐมภูมิได้ โครงการวิจัยนี้จึงศึกษาสภาวะที่เหมาะสมของปฏิกิริยาออกซิเดชั่นด้วยแก๊สออกซิเจนเพื่อการกำจัดธาตุคาร์บอนส่วนเกินให้หลงเหลือน้อยที่สุด และสารประกอบแมงกานีสไดออกไซด์ (Manganese Dioxide, Mn₂O) ที่เหลือต้องคงสภาพเดิม (ไม่มีการเปลี่ยนแปลงเฟส) ในการทดลองนี้ได้ทำการศึกษาตัวแปร คือ อุณหภูมิที่ 450, 500 องศาเซลเซียส, อัตราการไหลของแก๊สที่ 10, 30, 50, 90 ลูกบาศก์เซนติเมตร ที่ระยะเวลาคงที่ 6 ชั่วโมงจากผลการทดลองที่ได้ดำเนินการแล้วพบว่า เมื่ออุณหภูมิ และอัตราการไหลของแก๊สที่ 500 องศาเซลเซียส, ของแก๊ส 50 ลูกบาศก์ เซนติเมตรต่อนาที ตามลำดับ สามารถกำจัดธาตุคาร์บอนออกจากผงขั้วแคโทดได้มากที่สุด ซึ่งพิจารณาจากผลการวิเคราะห์โครงผลึกของสารด้วยเครื่องวัดการเลี้ยวเบนของรังสีเอกซ์ (X-ray diffractometer, XRD) และการวิเคราะห์ปริมาณของธาตุคาร์บอนด้วยเครื่องวิเคราะห์หาปริมาณธาตุที่เป็นองค์ประกอบของสารอินทรีย์ (CHNS Analyzer)
การกระตุ้นด้วยไอน้ำเสริมด้วยการใช้อัลคาไลน์ของถ่านไม้ไผ่
Authors:   , ระตะเจริญ วริศรา
Published: February 2025

ในปัจจุบันถ่านกัมมันต์จากไม้ไผ่ได้ถูกนำมาใช้งานอย่างแพร่หลายทั้งในด้านอุตสาหกรรมและด้านครัวเรือน เพราะต้นไผ่เป็นพืชที่ได้รับความนิยมในการปลูกอย่างกว้างขวาง เนื่องจากไผ่สามารถนำมาแปรรูป เพื่อเพิ่มมูลค่าได้มากมาย อีกทั้งยังเหมาะกับการนำมาใช้เป็นวัตถุดิบตั้งต้นในการผลิตถ่านกัมมันต์ที่มีคุณภาพสูง และปราศจากสารตกค้าง ซึ่งช่วยลดต้นทุนในกระบวนการผลิต ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงมีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาสภาวะที่ เหมาะสมในการผลิตถ่านกัมมันต์จากไม้ไผ่ผ่านกระบวนการกระตุ้นด้วยไอน้ำ โดยใช้โพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ (Potassium hydroxide, KOH) เป็นตัวช่วยในการกระตุ้น อีกทั้งยังปรับปรุงให้มีคุณภาพใกล้เคียงกับถ่านกัมมันต์ เกรดการค้าที่ผลิตจากการกระตุ้นทางเคมี โดยศึกษาผลของอุณหภูมิที่ใช้ในการกระตุ้นที่มีต่อประสิทธิภาพของ ถ่านกัมมันต์ทั้งหมด 3 ค่า ได้แก่ 650, 700 และ 850 องศาเซลเซียส พบว่าอุณหภูมิที่เหมาะสมที่สุดที่ใช้ใน การกระตุ้นของถ่านกัมมันต์จากไม้ไผ่คือ 850 องศาเซลเซียส โดยมีค่าการดูดซับไอโอดีนสูงถึง 889.05 มิลลิกรัมต่อกรัม และมีค่าพื้นที่ผิว BET 807.98 ตารางเมตรต่อกรัม นอกจากนี้ยังศึกษาผลของโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ที่ อุณหภูมิ 850 องศาเซลเซียส ทั้งสิ้น 3 ค่า ได้แก่ ความเข้มข้นร้อยละ 0.04, 0.06 และ 0.08 โดยน้ำหนัก พบว่า การเพิ่มความเข้มข้นของโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ทำให้ถ่านกัมมันต์ที่ได้มีความสามารถในการดูดซับที่ดีขึ้น ผลลัพธ์ดังกล่าวสามารถแสดงถึงความเป็นไปได้ในการนำไม้ไผ่มาใช้เป็นวัตถุดิบตั้งต้นในการผลิตถ่านกัมมันต์ด้วย วิธีการกระตุ้นด้วยไอน้ำร่วมกับการใช้สารเคมี เพื่อลดต้นทุนในการผลิต อีกทั้งยังส่งเสริมการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับ วัตถุดิบท้องถิ่นได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
การระบุสารระเหยให้กลิ่นไม่พึงประสงค์ในพริกแห้งด้วยเทคนิคการวิเคราะห์
Authors:   , จรูญรักษ์ กฤติน
Published: February 2025

พริกแห้งเป็นวัตถุดิบที่นิยมนำมาใช้ในขั้นตอนการปรุงอาหารหลายชนิด เนื่องจากพริกแห้งสามารถเก็บรักษาได้นานและให้กลิ่นที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะ อย่างไรก็ตามการเก็บพริกแห้งเป็นเวลานานนั้นก่อให้เกิดลักษณะกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์ในพริกแห้งได้ งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อระบุสารระเหยที่ให้กลิ่นไม่พึงประสงค์ในพริกแห้ง โดยใช้เทคนิค solvent-assisted flavor evaporation (SAFE) ในการสกัดสารระเหย และใช้เทคนิคการวิเคราะห์สารสกัดเจือจาง (aroma extract dilution analysis, AEDA) ร่วมกับ gas chromatography-olfactometry/flame ionization detector (GC-O/FID) เพื่อระบุค่า flavor dilution (FD) factor จากผลงานวิจัยพบว่ามีสารระเหยให้กลิ่นจำนวน 16 ชนิดที่มีช่วง FD factor ตั้งแต่ 4 ถึง 1024 ซึ่งเป็นสารที่ให้กลิ่นเฉพาะตัวของพริกแห้ง โดยพบสาร dipropyl disulfide ซึ่งให้กลิ่นฉุนและกลิ่นกระเทียม (FD = 1024) สาร ethyl 3-phenylpropanoate ซึ่งให้กลิ่นผลไม้และกลิ่นอบเชย (FD = 64) สาร (Z)-4-heptenal ซึ่งให้กลิ่นหืนและกลิ่นคาวปลา (FD = 16) สาร octanal ซึ่งให้กลิ่นเขียวและกลิ่นผลไม้ตระกูลส้ม (FD = 16) สาร diallyl disulfide ซึ่งให้กลิ่นฉุน กลิ่นหืน และกลิ่นคล้ายกระเทียมสด (FD = 16) สาร 2-acetyl-2-thiazoline ซึ่งให้กลิ่นคล้ายข้าวโพดคั่ว และกลิ่นดอกไม้ (FD = 16) สาร 2-phenylethanol ซึ่งให้กลิ่นดอกไม้และกลิ่นสมุนไพร (FD = 16) และสาร unknown1 ซึ่งให้กลิ่นคล้ายน้ำส้มสายชู (FD = 16) โดยสารระเหยเหล่านี้เป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้มาจากปฏิกิริยาที่อาศัยเอนไซม์ เช่น lipoxygenase และไม่อาศัยเอนไซม์ ได้แก่ ปฏิกิริยา lipid oxidation ปฏิกิริยา Maillard และ ปฏิกิริยา Strecker degradation
การบูรณาการงานและความร้อนในโรงงานวนลูปของสารเคมี
Authors:   , มนต์วิเศษ ฉัฏดาภา
Published: February 2025

ในอุตสาหกรรมการผลิต ประสิทธิภาพการใช้พลังงานถือเป็นเรื่องสำคัญอย่างมากทั้งด้านเศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม โดยหนึ่งในตัวแปรที่เกี่ยวข้องกับประสิทธิภาพนี้ ได้แก่ งานที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงความ ดันโดยการบีบอัดหรือขยายตัวของกระแสในกระบวนการ ส่งผลให้อุณหภูมิของกระแสในกระบวนการ เปลี่ยนแปลงไป ซึ่งจะส่งผลโดยตรงต่อการถ่ายโอนความร้อน ทั้งนี้เพื่อให้กระบวนการเกิดประสิทธิภาพสูงสุด ในทุก ๆ ด้าน จึงเกิดแนวคิดการบูรณาการงานและความร้อนโดยการจัดวางเทอร์ไบน์หรือเครื่องอัดอากาศใน ตำแหน่งที่เหมาะสมในเครือข่ายเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน หรือที่เรียกว่าการบูรณาการงานและความร้อนขึ้น งานวิจัยนี้ศึกษากระบวนการเผาไหม้แบบเคมิคอลลูปปิง ซึ่งเป็นกระบวนการเผาไหม้ที่สามารถแยกก๊าซ คาร์บอนไดออกไซด์ออกจากก๊าซเผาไหม้ได้โดยง่าย การเผาไหม้เชื้อเพลิงในกระบวนการเคมิคอลลูปปิง ออกซิเจนจากอากาศจะถูกถ่ายโอนไปยังเชื้อเพลิงผ่านวัฏจักรออกซิเดชันและรีดักชันโดยมีโลหะทำปฏิกิริยากับ ออกซิเจนเกิดเป็นโลหะออกไซด์และเป็นตัวพาออกซิเจนไปมาระหว่างเครื่องปฏิกรณ์สองเครื่อง ในเครื่อง ปฏิกรณ์ เชื้อเพลิงโลหะออกไซด์ จะทำปฏิกิริยากับเชื้อเพลิงได้ผลิตภัณฑ์ คือ ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์กับน้ำ ในขณะที่ในเครื่องปฏิกรณ์ อากาศ โลหะออกไซด์ที่ลดลงจะถูกสร้างขึ้นใหม่โดยกระแสอากาศและความร้อนที่ เกิดจากการสร้างโลหะออกไซด์สามารถนำไปผลิตไอน้ำและเปลี่ยนเป็นกระแสไฟฟ้าต่อไป งานวิจัยนี้นำเสนอ แบบจำลองเคมิคอลลูปปิง กรณี (i) ไม่มีการบูรณาการงานและความร้อนในระบบ และกรณี (ii) มีการบูรณา การงานและความร้อนในระบบ พบว่า กระบวนการมีประสิทธิภาพ 39.93% และ 69.32% ตามลำดับ แสดง ให้เห็นว่าการจัดการพลังงานสำหรับกระบวนการเคมิคอลลูปปิงด้วยการบูรณาการงานและความร้อนโดยการ เพิ่มเครือข่ายเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนและวางตำแหน่งเทอร์ไบน์และเครื่องอัดอากาศที่เหมาะสมเข้าไปใน ระบบจะช่วยเพิ่มประวิทธิภาพของกระบวนการ และลดการใช้พลังงานจากภายนอกและค่าดำเนินการในกระบวนการ
การประมาณค่าความหนาแน่นของ PM 2.5 ด้วยการเรียนรู้ของเครื่อง
Authors:   , หมื่นสุวรรณ ศีลวัต
Published: February 2025

โครงการวิจัยเรื่อง “การประมาณค่าความหนาแน่นของ PM 2.5 ด้วยการเรียนรู้ของเครื่อง” มีวัตถุประสงค์ คือ กำหนดปัจจัยที่มีผลต่อการเกิด PM 2.5 และ พัฒนาโมเดลความสัมพันธ์ของปัจจัยที่พิจารณากับปริมาณ PM 2.5 ที่วัดได้ จุดมุ่งหมายของงานวิจัยเพื่อให้ทราบว่าปัจจัยใดบ้างที่ส่งผลต่อ PM 2.5 ที่ทำให้ระดับความอันตรายของ PM 2.5 มีค่าสูง หรือต่ำ ขอบเขตการวิจัยภายใต้ข้อมูลเชิงประวัติของค่า PM 2.5 ที่จะนำมาพิจารณาจะอยู่ในช่วงปีพุทธศักราช 2563 เท่านั้น และแหล่งข้อมูลที่ใช้ คือ สำนักงานสถิติแห่งชาติ กรมอุตุนิยมวิทยา กรมควบคุมมลพิษ เว็บไซต์ Thai Meteorlogical Department เว็บไซต์ Air Quality Historial Data Platform และ Google Earth วิธีการวิจัยซึ่งมีวัตถุประสงค์ในการวิเคราะห์ข้อมูล PM 2.5 เพื่อนำมาหาโมเดลการคาดคะเนที่ดีที่สุดของปริมาณความเป็นมลพิษของ PM 2.5 ด้วยโปรแกรม RapidMiner Studio ผลการวิจัยที่ได้แสดงให้เห็นว่าปัจจัยที่มีผลต่อ PM 2.5 ทางสนับสนุน หรือทำให้ระดับความอันตรายสูงขึ้น คือ จำนวนประชากรหญิงของจังหวัด ปริมาณหยาดน้ำฟ้า จำนวนประชากรหญิงของอำเภอ ความกดอากาศที่ระดับน้ำทะเลและความสูงจากระดับน้ำทะเล ส่วนปัจจัยที่ส่งผลในทางตรงข้าม หรือ ทำให้ค่าความอันตรายลดลงคือ จำนวนประชากรรวมของอำเภอ จำนวนประชากรชายของอำเภอ ฤดูกาล อุณหภูมิ และความชื้น
การศึกษาสมการที่เหมาะสมสำหรับการแพร่กระจายโรค COVID-19
Authors:   , อโศกสกุล พชรพล
Published: February 2025

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหารูปแบบสมการที่เหมาะสมสำหรับการแพร่กระจายของโรค COVID-19 โดยใช้ข้อมูลของการแพร่ระบาดในประเทศสหรัฐอเมริกา จำนวน 44 รัฐ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติได้ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าสหสัมพันธ์เพียร์สัน (Pearson’s correlation) และโมเดลถดถอยพหุที่ประกอบด้วยตัวแปรแบบจัดกลุ่ม (Multiple Regression model with categorical variable) ผลการศึกษาพบว่าปัจจัยที่มีผลต่อจำนวนผู้ติดเชื้อ COVID-19 ได้แก่ ตำแหน่งที่ตั้งของรัฐฤดูกาลที่แตกต่างกันของแต่ละรัฐ จำนวนผู้ติดเชื้อสะสมของแต่ละรัฐ จำนวนผู้เสียชีวิตรายใหม่ของแต่ละรัฐ จำนวนผู้เสียชีวิตสะสมของแต่ละรัฐ จำนวนประชากรในแต่ละรัฐ อุณหภูมิเฉลี่ย และความหนาแน่นของประชากรที่แตกต่างกันในแต่ละรัฐ โดยโมเดลการแพร่กระจายของโรค COVID-19 ที่ผ่านการวิเคราะห์ด้วยโมเดลถดถอยพหุที่ประกอบด้วยตัวแปรแบบจัดกลุ่ม โดยใช้ปัจจัยข้างต้นที่กล่าวมา จะมีความแม่นยำที่ 70.4% เมื่อใช้ค่า R²
การคัดแยกและการระบุชนิดของราน้ำจากต้นยางพารา
Authors:   , จันเพชร์ อมลวรรณ
Published: February 2025

โรคใบร่วงในต้นยางพาราเป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อปริมาณและคุณภาพของน้ำยางในประเทศไทย ซึ่งมีสาเหตุจากราน้ำในสกุล Phytophthora sp., Pythium sp. และ Phytopythium sp. งานวิจัยนี้แยกและ ระบุชนิดของราน้ำจากก้านใบยางพาราที่เป็นโรคจากสวนยางพาราในพื้นที่ทางภาคใต้และภาคตะวันออกของ ประเทศไทย โดยศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยาและอณูวิทยาด้วยยีนบริเวณ ITS ของราน้ำ 4 ไอโซเลทที่คัด แยกได้ คือ S.1, S.2, S.3 และ S.4 ทั้ง 4 ไอโซเลทมีลักษณะของสปอร์แรงเจียมคล้ายกับราน้ำในสกุล Phytophthora sp., Pythium sp. และ Phytopythium sp. ที่เคยมีการรายงานค้นพบก้อนหน้านี้ในประเทศ ไทย ทุกไอโซเลทมีลักษณะการปล่อยซูโอสปอร์ที่เหมือนกันคือ โปรโตพลาซึมจะไหลออกมาจากสปอร์แรงเจียม ผ่านท่อปล่อยเข้าไปใน vesicle จากนั้นซูโอสปอร์จะพัฒนานอกสปอร์แรงเจียมภายใน vesicle และจะถูก ปล่อยหลังจากผนังของ vesicle แตก ซึ่งเป็นลักษณะทางสัณฐานวิทยาที่มักพบใน Pythium sp. และ Phytopythium sp. จึงอาจจะมีความเป็นไปได้ว่าไอโซเลทที่คัดแยกได้ทั้ง 4 ไอโซเลทนี้เป็นราน้ำในสกุล ดังกล่าว อย่างไรก็ตามจะต้องมีการศึกษาลำดับของสารพันธุกรรมเพื่อให้สามารถระบุสายพันธุ์ได้ชัดเจน เพื่อ ยืนยันว่าแต่ละไอโซเลทที่คัดแยกได้เป็นสปีชีส์ใด โดยเทียบลำดับสารพันธุกรรมของแต่ละไอโซเลทในฐานข้อมูล แล้วจึงใช้ลักษณะสัณฐานวิทยาเปรียบเทียบกับสายพันธุ์ที่มีความใกล้ชิดกันมากที่สุด
ฤทธิ์ของผลิตภัณฑ์จากสารสกัดเห็ดกระถินพิมานสูตรที่ 6 ต่อการแสดงออกของยีน FOXP3 ในเซลล์มะเร็งปากมดลูก
Authors:   , ขันธรักษ์ วริศรา
Published: February 2025

มะเร็งปากมดลูกเป็นสาเหตุอันดับต้นของการเสียชีวิตของผู้หญิงในประเทศไทยส่วนใหญ่ซึ่งเป็นผลจากการติดเชื้อไวรัส human papilloma virus จึงมีความต้องการรักษาและผลิตยาเพิ่มมากขึ้น โดยมีการประยุกต์ใช้ยาสมุนไพรร่วมกับการแพทย์แผนปัจจุบัน เพื่อนำไปรักษาและบรรเทาอาการที่เกิดจากโรคมะเร็งปากมดลูก เห็ดกระถินพิมาน (Phellinus igniarius) เป็นเห็ดที่มีส่วนประกอบของพอลีแซ็กคาไรด์ซึ่งสามารถออกฤทธิ์ทางชีวภาพยับยั้งการแบ่งตัวและการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็งและส่งผลข้างเคียงต่อผู้ป่วยได้น้อย โดยในงานวิจัยฉบับนี้ได้ศึกษาฤทธิ์ของสารสกัดของผลิตภัณฑ์สูตรที่ 6 ที่มีเห็ดกระถินพิมานเป็นองค์ประกอบ 1% เพื่อศึกษาระดับการมีชีวิต และอัตราการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง และศึกษาการแสดงออกของยีน FOXP3 ที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกันของมนุษย์ โดยศึกษาในเซลล์มะเร็งปากมดลูกชนิด C33A และ SiHa เปรียบเทียบกับเซลล์ไตปกติชนิด HEK-293 เมื่อบ่มเซลล์ด้วยสารสกัดที่ความเข้มข้น 0 100 200 300 400 และ 513 ไมโครกรัมต่อมิลลิตร เป็นเวลา 48 ชั่วโมง ผลจากการศึกษาพบว่าสารสกัดจากเห็ดกระถินพิมานด้วยน้ำกลั่น พบว่าเปอร์เซ็นต์ค่าความเข้มข้นของสารสกัดของผลิตภัณฑ์สูตรที่ 6 ที่มีเห็ดกระถินพิมานเป็นองค์ประกอบ 1% มีประสิทธิภาพในการยับยั้งเซลล์ลดลงครึ่งหนึ่ง (IC₅₀) ในเซลล์มะเร็งปากมดลูกชนิด SiHa อยู่ที่ 488.376 ± 18.438 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร และเซลล์ไตปกติชนิด HEK-293 อยู่ที่ 505.549±58.875 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ตามลำดับ พบว่าสารสกัดของผลิตภัณฑ์สูตรที่ 6 ที่มีเห็ดกระถินพิมานเป็นองค์ประกอบ 1% ส่งผลต่อระดับการมีชีวิตของเซลล์มะเร็งปากมดลูกชนิด SiHa มีค่าลดลงมากกว่าเมื่อเทียบกับเซลล์ไตปกติชนิด HEK-293 เมื่อทดสอบการแสดงออกของยีน FOXP3 ภายในเซลล์มะเร็งปากมดลูกชนิด C33A ที่ถูกให้สารสกัดเห็ดกระถินพิมานเป็นองค์ประกอบ 1% พบว่าไม่มีการแสดงออกของยีนในเซลล์มะเร็งปากมดลูกชนิดดังกล่าว
ฤทธิ์ของผลิตภัณฑ์จากสารสกัดจากเห็ดกระถินพิมานสูตรที่ 4 ต่อการแสดงออกของยีน IL-19 ในเซลล์มะเร็งปากมดลูก
Authors:   , ธิติสิริเวช มลฐิกรณ์
Published: February 2025

มะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งอันดับที่สองในมะเร็งที่เกิดกับเพศหญิงโดยมีสาเหตุจากเชื้อไวรัส เอชพีวี การสูบบุหรี่ และภูมิคุ้มกันในร่างกายบกพร่อง อีกทั้งโรคนี้ยังสามารถติดต่อทางเพศสัมพันธ์ โดยเห็ดกระถินพิมานเป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณในการรักษาโรคต่าง ๆ และมีการใช้เป็นยาอย่าง แพร่หลาย เมื่อพิจารณาส่วนประกอบของเห็ดกระถินพิมานพบโพลีแซคคาไรด์ที่สามารถยับยั้งการ เจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งได้โดยอาจกระตุ้นการฆ่าตัวตายของเซลล์ การยับยั้งวัฎจักรของเซลล์ หรือ การกระตุ้นเซลล์ภูมิคุ้มกัน ผู้ศึกษาจึงสนใจนำสมุนไพรที่มีส่วนประกอบของเห็ดกระถินพิมานได้รับ ความอนุเคราะห์จากบริษัทเอกชนแห่งหนึ่งโดยมีสัดส่วนของเห็ดกระถินพิมาน 20% (w/w) มาสกัด ด้วยเครื่อง Soxhlet extractor จากผลการทดลองความเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งปากมดลูกซึ่งทดสอบ ด้วย MTT assays พบว่า 50% inhibitory concentration (IC₅₀) ของเซลล์มะเร็งปากมดลูก C33a และ SiHa คือ 429.953 และ 454.379 µg/ml ตามลำดับ โดยสารสกัดจากเห็ดกระถินพิมานมีความ เป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งปากมดลูก C33a มากที่สุด และมีความเป็นพิษต่อเซลล์ไต HEK293T น้อย ที่สุด เมื่อศึกษาการแสดงออกของยีน IL-19 พบว่าสารสกัดจากเห็ดกระถินพิมานสูตรที่ 4 ไม่มีผลต่อ การแสดงออกของยีน IL-19 ในเซลล์ปากมดลูกชนิด C33a
การวิเคราะห์ทางเทคนิคและเศรษฐกิจของการผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพจากกากกาแฟด้วยเอทิลแอซีเตตภาวะเหนือวิกฤต
Authors:   , เจริญวิทยะกุล สุวิทย์
Published: February 2025

กาแฟกำลังเป็นที่นิยมในสังคมปัจจุบันและมีแนวโน้มการบริโภคเพิ่มมากขึ้น ส่งผลให้ปริมาณกากกาแฟที่เหลือทิ้งมีปริมาณมากขึ้น เนื่องจากในกากกาแฟมีองค์ประกอบ คาร์โบไฮเดรต ลิกนิน น้ำมันกาแฟ เป็นต้น จึงสามารถนำมาใช้ประโยชน์และเพิ่มมูลค่าได้ งานวิจัยนี้ศึกษาการวิเคราะห์ทางเทคนิคและเศรษฐกิจของการผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพจากกากกาแฟด้วยเอทิลแอซีเตตภาวะเหนือวิกฤต เพื่อวิเคราะห์ความเป็นไปได้ทางด้านเทคนิคและเศรษฐกิจในการผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพจากกากกาแฟด้วยเอทิลแอซีเตตภาวะเหนือวิกฤตและเพื่อเสนอทางเลือกกระบวนการผลิตที่มีประสิทธิภาพและมีความเหมาะสมที่สุด ทั้งนี้พบว่าเอทิลแอซีเตตเป็นตัวทำละลายที่เหมาะสม โดยสามารถสกัดน้ำมันจากกากกาแฟได้ในปริมาณสูง (ร้อยละ 22.74 โดยน้ำหนัก) ซึ่งสามารถผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพจากกากกาแฟด้วยเอทิลแอซีเตตภาวะเหนือวิกฤตในเครื่องปฏิกรณ์แบบต่อเนื่องให้ผลิตภัณฑ์เป็นเชื้อเพลิงชีวภาพที่มีเอทิลเอสเทอร์ของกรดไขมันซึ่งมีคุณสมบัติคล้ายกับเมทิลเอสเทอร์ของกรดไขมันในกระบวนการผลิตไบโอดีเซลทั่วไป การวิเคราะห์ทางเทคนิคและเศรษฐกิจถือเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจและปรับปรุงด้านเทคนิคของกระบวนการ โดยในงานวิจัยนี้ประกอบด้วย 2 ขั้นตอนหลัก คือ การจำลองออกแบบกระบวนการผลิตด้วยโปรแกรม Aspen Plus V11 ที่กำลังการผลิตไบโอดีเซล 1,800 และ 30,000 ตันต่อปี และการวิเคราะห์ทางเศรษฐกิจ (Economic analysis) พบว่าปริมาณผลิตภัณฑ์ไบโอดีเซลจากกระบวนการอินเทอร์เอสเทอริฟิเคชันด้วยเอทิลแอซีเตตภาวะเหนือวิกฤตสูงกว่ากระบวนการทรานส์เอสเทอริฟิเคชันแบบใช้ตัวเร่งปฏิกิริยาในอัตราการป้อนกากกาแฟที่เท่ากัน และกำลังการผลิตไบโอดีเซล 30,000 ตันต่อปี เป็นกำลังการผลิตที่เหมาะสมการวิเคราะห์ความว่องไวต่อการเปลี่ยนแปลงเชิงเศรษฐศาสตร์พบว่าราคาและปริมาณของไบโอดีเซลเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลกับมูลค่าสุทธิในปัจจุบัน
ผลของการให้แสงแอลอีดีในรูปแบบที่แตกต่างกันต่อการเติบโตและปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระ ในผักสลัดเรดโครอล และกรีนโครอล (Lactuca sativa L.)
Authors:   , ฤทัยมณีเกษม พรปวีณ์
Published: February 2025

การปลูกพืชโดยใช้แสงเทียม เช่น แอลอีดี สามารถกำหนดช่วงคลื่นแสง เวลาที่ให้แสง หรือความเข้มแสงซึ่งมีผลต่อการเติบโตและการสร้างสารต้านอนุมูลอิสระของพืชได้ การทดลองศึกษาครั้งนี้ ศึกษาอัตราส่วนแสงสีแดงต่อแสงสีน้ำเงินและระยะเวลาที่ให้แสงต่อการเติบดตและปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระในผักสลัดชนิดเรดโครอลและกรีนโครอล โดยศึกษาผ่านการวัดน้ำหนักสด ความกว้างของทรงพุ่ม ปริมาณแอนโทไซยานินและฤทธิ์การต่อต้านสารอนุมูลอิสระ โดยอัตราส่วนแสงสีแดง (R) ต่อแสงสีน้ำเงิน (B) ได้แก่ 1R:1B, 1R:2B และ 2R:1B และระยะเวลาของการให้แสง ได้แก่ (1) ให้แสง 6 ชั่วโมง, มืด 6 ชั่วโมง, ให้แสง 6 ชั่วโมง และมืด 6 ชั่วโมง (2) ให้แสง 12 ชั่วโมง และมืด 12 ชั่วโมง และ (3) ให้แสง 24 ชั่วโมง รวมทั้งหมด 12 การทดลอง (4 อัตราส่วนแสง x 3 ระยะเวลาการให้แสง) และมีค่า Daily Lght Integral (DLI) เท่ากัน ทำการทดลองซ้ำ 2 ครั้ง ซึ่งผลการทดลองพบว่าความสัมพันธ์ของน้ำหนักสดและความกว้างทรงพุ่มทุกการทดลองในการทดลอง ครั้งที่ 1 และ 2 มีความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรสูง คือ R² = 0.72 และ R² = 0.88 ตามลำดับ และผักสลัดทั้งสองชนิดภายใต้การให้แสงอัตราส่วนแสงสีแดงต่อแสงสีน้ำเงิน 2 ต่อ 1 มีน้ำหนักสดสูงสุดเมื่อเทียบกับอัตราส่วนอื่นรวมถึงการให้แสง 24 ชั่วโมงมีแนวโน้มต่อน้ำหนักสดที่เพิ่มขึ้น และพบว่าปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระในผักสลัดอายุ 42 วัน ของผักสลัดทั้งสองชนิดภายใต้อัตราส่วนแสงสีแดงต่อแสงสีน้ำเงิน 1 ต่อ 2 สูงสุดเมื่อเทียบกับอัตราส่วนอื่น ทั้งนี้ผักสลัดเรดโครอลมีปริมาณแอนโทไซยานิน และฤทธิ์การต้านสารอนุมูลอิสระโดยวัดเป็นร้อยละ สูงกว่าผักสลัดกรีนโครอล จากการศึกษาครั้งนี้สามารถระบุได้ว่าคุณภาพของแสงและระยะเวลาการให้แสงที่แตกต่างกันส่งผลต่อการเติบโตและปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระที่แตกต่างกันและการเลือกใช้อัตราส่วนของแสงและระยะเวลาการให้แสงแบบใดนั้นขึ้นอยู่ความต้องการที่จะให้พืชมีลักษณะอย่างไร
การผลิตและตรวจสอบสมบัติของฟิล์มจาก Anabaena sp.
Authors:   , วิริยะหิรัญไพบูลย์ สุพิชญา
Published: February 2025

ในปัจจุบันการใช้ประโยชน์ของพอลิเมอร์ชีวภาพรวมถึงพอลิแซคคาไรด์และ พอลิไฮดรอกซีบิวทิเรตในการทดแทนวัตถุดิบจากปิโตรเลียมได้รับความสนใจอย่างกว้างขวาง เนื่องจากระดับความตระหนักต่อสิ่งแวดล้อมเพิ่มสูงขึ้น อย่างไรก็ตามข้อจำกัดทางการค้าของ พอลิเมอร์เหล่านี้ คือ ปริมาณการผลิตต่ำ ดังนั้นการศึกษาในครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการผลิต พอลิแซคคาไรด์และพอลิไฮดรอกซีบิวทิเรตจากไซยาโนแบคทีเรียภายใต้สูตรอาหารเพาะเลี้ยงที่ แตกต่างกัน เพื่อวิเคราะห์สมบัติทางกายภาพของฟิล์มที่ขึ้นรูปจากพอลิเมอร์เหล่านี้ ผลการศึกษา ลักษณะสัณฐานวิทยาและการวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงวงศ์วานวิวัฒนาการของลำดับนิวคลีโอไทด์ ของเครื่องหมายยีน 16S rDNA พบว่าไซยาโนแบคทีเรียชนิดนี้มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับ Anabaena siamensis โดยที่ไซยาโนแบคทีเรียชนิดนี้สามารถเจริญเติบโตในสูตรอาหารเหลวของโบลด์ (BBM; 0.45±0.07 กรัมต่อลิตร) ได้มากกว่าสูตรอาหารเหลวบีจี-11 ที่ปราศจากโซเดียมไนเตรท (BG-11₀; 0.21±0.05 กรัมต่อลิตร) และสามารถผลิตพอลิไฮดรอกซีบิวทิเรตและพอลิแซคคาไรด์ได้เท่ากับ 26.8±3.9 and 48.2±5.8 มิลลิกรัมต่อลิตร หลังจากเพาะเลี้ยงเป็นระยะเวลา 21 วันใน BBM ซึ่ง สูงกว่า 2 เท่าของการเพาะเลี้ยงใน BG-11₀ (14.5±3.5 และ 21.0 ± 4.2 มิลลิกรัมต่อลิตร, ตามลำดับ) ฟิล์มที่ได้จากการขึ้นรูปจากพอลิไฮดรอกซีบิวทิเรตที่สกัดได้ (1% โดยมวลต่อปริมาตร) โดยเทคนิคการ หล่อฟิล์มจากสารละลาย มีสมบัติการส่องผ่านของแสงยูวีต่ำ และฟิล์มที่ได้จากการขึ้นรูปของ พอลิแซคคาไรด์ที่สกัดได้ (0.35% โดยมวลต่อปริมาตร) โดยการผสมกับคาร์บอกซีเมทิลเซลลูโลส (1.5% โดยมวลต่อปริมาตร) มีสมบัติการส่องผ่านของแสงอย่างยอดเยี่ยม ซึ่งการส่องผ่านของแสงเป็น สมบัติหนึ่งที่มีความสำคัญในการประยุกต์ใช้งานด้านบรรจุภัณฑ์
การผลิตกระดาษจากเปลือกส้มโอ
Authors:   , จันทร์เพ็ญ พัชรพล
Published: February 2025

โครงการการเรียนการสอนเพื่อเสริมประสบการณ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการผลิตและพัฒนากระดาษจากเยื่อเปลือกส้มโอ โดยใช้กระบวนการต้มเยื่อแบบโซดา ซึ่งใช้โซเดียมไฮดรอกไซด์ (Sodium Hydroxide, NaOH) เป็นสารเคมีในการต้มเยื่อ ในการทดลองนี้ได้ใช้โซเดียมไฮดรอกไซด์ที่ความเข้มข้นต่างกันสองระดับ ได้แก่ร้อยละ 10 และ 20 ของน้ำหนักเยื่อแห้ง ที่ระยะเวลาในการต้ม 1 ชั่วโมง อุณหภูมิ 160 องศาเซลเซียสสำหรับเยื่อที่ต้มด้วยโซเดียมไฮดรอกไซด์ร้อยละ 20 ของน้ำหนักเยื่อแห้ง และที่ระยะเวลาในการต้ม 2 ชั่วโมง อุณหภูมิ 100 องศาเซลเซียส สำหรับเยื่อที่ต้มด้วยโซเดียมไฮดรอกไซด์ร้อยละ 10 และ 20 ของน้ำหนักเยื่อแห้ง จากนั้นนำเยื่อที่เตรียมได้มาหาค่าสภาพระบายได้ (Freeness) และคำนวณปริมาณผลผลิตที่ได้ (%Yield) นำเยื่อไปวัดลักษณะสัณฐานวิทยาของเส้นใยด้วยเครื่องวิเคราะห์เส้นใย (Fiber Quality Analyzer, FQA) เพื่อหาความแตกต่างของเส้นใยที่ต้มด้วยโซเดียมไฮดรอกไซด์ที่สภาวะแตกต่างกัน จากนั้นนำเยื่อมาขึ้นแผ่นทดสอบ (แผ่นกระดาษ) และนำแผ่นทดสอบที่ได้ไปทดสอบทางกายภาพของกระดาษ เพื่อเปรียบเทียบความแตกต่างของกระดาษที่ผลิตจากเยื่อเปลือกส้มโอที่สภาวะต่างกัน ผลการศึกษาหาภาวะที่เหมาะสมในการผลิตเยื่อพบว่า เยื่อที่นำมาต้มด้วยโซเดียมไฮดรอกไซด์ร้อยละ 20 ของน้ำหนักเยื่อแห้ง อุณหภูมิ 100 องศาเซลเซียส เวลา 2 ชั่วโมง เมื่อนำมาขึ้นแผ่นจะได้กระดาษที่มีความแข็งแรงต่อแรงดึง ความแข็งแรงต่อแรงดันทะลุ และความต้านทานแรงฉีกมากที่สุด ทั้งนี้อาจเนื่องมาจากเยื่อมีสัณฐานวิทยาของเส้นใยที่ดีกว่าการต้มเยื่อด้วยสภาวะอื่น ๆ จากผลการศึกษาจึงสรุปได้ว่าการต้มเยื่อจากเปลือกส้มโอโดยใช้โซเดียมไฮดรอกไซด์ร้อยละ 20 ของน้ำหนักเยื่อแห้ง ที่อุณหภูมิ 100 องศาเซลเซียส เวลา 2 ชั่วโมง เป็นสภาวะการต้มเยื่อที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการทดลองนี้
Clay supported earth-abundant metal phosphide nanoparticles catalyzing sugar conversion to value-added chemicals
Authors:   , Preedanorawut Patitta
Published: February 2025

Sugar conversion can produce high value-added chemicals such as HMF, levulinic acid, formic acid and other derivatives. Successful sugar conversion was witnessed using both heterogeneous and homogeneous catalysts, giving mostly one-step converted products. This work aims to transform monosaccharides (i.e., glucose and fructose) to HMF and HMF-reduced products such as BHMF through a one-pot tandem catalysis. Therefore, an acid-catalyzed Cr-exchanged montmorillonite K10 clay (Cr-K10) and a hydrogenate metal phosphide nanoparticles (NixCo₂-xP) were combined. Metal phosphide nanoparticles were thermally synthesized using Ni(II) and/or Co(II) salt with phosphite salt, in the presence of surfactants. The NPs were later dispersed on to the surface of Cr-K10. The synthesized catalysts were characterized by several spectroscopic techniques to confirm the chemical structure. In addition, effects of different types of ionic liquids including N-methylimidazolium chloride ([HMIM]Cl), 1-butyl-3-methylimidazolium chloride ([BMIM]Cl) and N-methylimidazolium bisulfate ([HMIM][HSO₄]) on the catalytic activity were investigated. Due to the time limit, the catalytic performance towards conversion of sugar into HMF was only examined. Results demonstrated that using [HMIM]Cl as medium provided the highest yield of HMF compared to other ionic liquids. Furthermore, over 60% yields of HMF from fructose were obtained in all catalysts (Cr-K10, Ni₂P/Cr-K10 and Ni₂P mixed with Cr-K10) at 120 °C within 1.5 h, while the HMF yields from glucose were unsatisfyingly achieved. This suggested that the synthesized Ni₂P/Cr-K10 is found to be a good catalyst and can be potentially applicable for further conversion to other value-added chemicals in the next step.
Synthesis of hesperetin derivatives and their biological activities
Authors:   , Sirilertpanich Pakawat
Published: February 2025

The flavonoids hesperetin and hesperidin contained in many citrus plants are Claimed to provide several biological activities including anti-inflammatory, Anti-hepatic fibrosis anti-cancer and melanogenesis. They are also widely used in Cosmetics industries as an active ingredient protecting skin against damages. In this research, hesperidin was isolated from dried orange peel while hesperetin was derived from hesperidin. The other six hesperetin derivatives were designed, synthesized and characteried by using NMR-spectroscop. All compounds were evaluated for antioxidant activity using DPPH radical scavenging assay. S11 displayed the most effective antioxidant activity which has the least IC₅₀ among all synthesized compounds (IC₅₀ = 0.19mM).