Химический состав минеральных вод Центральной Армении
Authors: Пашаян Р. А. , Карапетян Дж. К. , Товмасян К. Г. 
Published: February 2024

В статье приведены результаты гидрохимического мониторинга минеральных вод Центральной Армении. Проведен общий химический анализ состава вод и составлена формула воды. В результате проведенных работ выявлено изменение химического состава минеральных вод в связи с сейсмической активностью региона. В частности, отмечено влияние произошедших землетрясений на изменение величины минерализации и других химических компонентов состава приведенных источников минеральных вод. Приу-роченность источников минеральных вод к глубинным тектоническим разломам позволяет наблюдать за тектоническими напряжениями, приводящими к местным и удаленным землетрясениям. Деформация, развивающаяся в верхних частях земной коры, оказывает влияние на уровень и химический состав подземных вод. Развитие гидрогеохимических методов исследования этих процессов позволяет изучить напряженно-деформированное состояние земной коры региона и дать оценку современным геодинамическим процессам в пределах тектонически активных участков земной коры Армении.
Հոդվածում ներկայացված են Կենտրոնական Հայաստանի հանքային ջրերի հիերոքիմիական մոնիթորինգի արեյունքները։ Կատարվել է ջրի բաղադրության ընդհանուր քիմիական անալիզ և կազմվել է ջրի բանաձևը։ Կատարված աշխատանքների արդյունքում մարզի սեյսմիկ ակտիվության հետ կապված բացահայտվել է հանքային ջրերի քիմիական կազմի փոփոխություն։ Մասնավորապես նշվել է երկրաշարժերի ազդեցությունը հանքային ջրերի տվյալ աղբյուրների հանքայնացման և բաղադրության այլ քիմիական մակրոկոմպոնենտների արժեքի փոփոխության վրա։ Հանքային ջրերի աղբյուրների տեղակայումը մինչև խոր տեկտոնական խզվածքները հնարավորություն է տալիս դիտարկելու տեկտոնական լարումները, որոնք հանգեցնում են տեղական և հեռավոր երկրաշարժերի: Երկրակեղևի վերին հատվածներում զարգացող դեֆորմացիան ազդում է ստորերկրյա ջրերի մակարդակի և քիմիական կազմի վրա։ Այս պրոցեսների ուսումնասիրության հիդրոերկրաքիմիական մեթոդների մշակումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու երկրակեղևի լարված-դեֆորմացիոն վիճակը տարածաշրջանում և գնահատելու ժամանակակից գեոդինամիկական գործընթացները Հայաստանի երկրակեղևի տեկտոնիկորեն ակտիվ տարածքներում:
The article presents the results of hydrochemical monitoring of mineral waters in Central Armenia. A general chemical analysis of the water composition was carried out and the water formula was compiled. As a result of the work carried out, a change in the chemical composition of mineral waters was revealed in connection with the seismic activity of the region. In particular, the influence of theearthquakes on the change in the value of mineralization and other chemical components of the composition of the given sources of mineral waters was noted. The location of mineral water sources to deep tectonic faults makes it possible to observe tectonic stresses leading to local and distant earthquakes. Deformation developing in the upper parts of the earth's crust affects the level and chemical composition of groundwater. The development of hydrogeochemical methods for studying these processes makes it possible to study the stress-strain state of the earth's crust in the region and assess modern geodynamic processes within the tectonically active areas of the earth's crust in Armenia.