Συμβολή στη διαμόρφωση και εφαρμογή μεθοδολογίας κατάλληλης για την εκπαίδευση περιβάλλοντος και αειφόρου ανάπτυξης
Authors: Μήλιος Νεκτάριος 
Published: August 2021

Η παρούσα διδακτορική διατριβή εκπονήθηκε στο εργαστήριο Χημείας Περιβάλλοντος του τμήματος Χημείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει ως σκοπό να συμβάλλει στη διαμόρφωση και εφαρμογή μεθοδολογίας κατάλληλης για εκπαίδευση περιβάλλοντος και ιδιαίτερα στην κατεύθυνση της αειφόρου ανάπτυξης. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού δημιουργήθηκαν και εφαρμόστηκαν ερωτηματολόγια σε μαθητές Λυκείου διαφόρων κατευθύνσεων σπουδών τα οποία αφορούσαν διαφορετικά γνωστικά πεδία. Τα γνωστικά πεδία αυτά σχετίζονταν με την επιστήμη της Χημείας, με τις επιστήμες των Οικονομικών και του Marketing καθώς επίσης με τον τομέα της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Εκπαίδευσης για την Αειφορία. Το δείγμα ήταν 342 μαθητές Λυκείου και των 3 κατευθύνσεων σπουδών (θετική, τεχνολογική, θεωρητική). Εξετάζοντας τα αποτελέσματα μπορούν να εξαχθούν τα παρακάτω συμπεράσματα - Σχετικά με το αν το δείγμα και κατ’ επέκταση ο πληθυσμός χρησιμοποιεί συγκεκριμένες μεθόδους στην προσπάθεια απόκτησης νέων γνώσεων φαίνεται ότι αυτό συμβαίνει σε σημαντικό ποσοστό. - Η απόφαση επιλογής της μεθόδου όμως δεν είναι ανεπηρέαστη και μάλιστα σε σημαντικό ποσοστό δεν υπάρχει ικανοποίηση από την αποτελεσματικότητα της επιλογής του. - Δημιουργείται κατά συνέπεια η ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών συνειδητοποίησης της γνώσης με τελικό στόχο την απόκτηση και ενίσχυση μεταγνωστικών διαδικασιών. - Εμφανίζεται σε μεγάλο ποσοστό προβληματισμός ως προς την εύρεση συνδυασμών μεταξύ των δύο ακραίων μοντέλων προσέγγισης της γνώσης που παρουσιάστηκαν, καθώς σε σημαντικό ποσοστό ερωτήσεων δεν φαίνεται να υπάρχει σημαντική ικανοποίηση από την ενδεχόμενη ανεξάρτητη χρησιμοποίηση τους. - Ένα σύνθετο μοντέλο που συνδυάζει κάθε στιγμή τις δυνατότητες που παρέχονται από τα δύο ακραία μοντέλα επικροτείται σαφέστατα από τα ευρήματα της παρούσας έρευνας. - Αυτή η απαίτηση εμφανίζεται σε όλα τα γνωστικά πεδία που εξετάστηκαν Ιδιαίτερα αυξημένη είναι η προαναφερθείσα θετική τάση για ένα τέτοιο σύνθετο μοντέλο στην περιβαλλοντική εκπαίδευση αλλά και στις οικονομικές επιστήμες. - Ο συνδυασμός αποδεικνύεται βασικό ζητούμενο στην προσπάθεια εύρεσης και εφαρμογής αποτελεσματικότερων διαδικασιών σε μία πορεία δια βίου μάθησης. - Η προσπάθεια οπτικοποίησης (visualization) οποιουδήποτε μηχανισμού αξιολογείται ιδιαίτερα θετικά στην προσπάθεια επίτευξης αυτού του στόχου. Αυτό το γεγονός διαφαίνεται σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό με βάση την σαφέστατα θετική τάση για την ευστοχία και άλλων περισσότερο σύνθετων μοντέλων, όπως το μοντέλο του κρυστάλλου. - Η αναγκαιότητα ειδικών, πολύπλευρων και ετερογενούς συχνά προέλευσης δεξιοτήτων (competencies) που αλληλεπιδρούν διαρκώς δυναμικά και δημιουργικά σε μια συνεχή μεταγνωστική πορεία με υψηλές απαιτήσεις ,κρίνεται απαραίτητη. - Αυτή η απαίτηση θεωρείται εξαιρετικής σημασίας για κάθε άτομο αλλά ακόμη περισσότερο για άτομα που κατέχουν θέσεις ευθύνης ή/και έχουν θεσμικό ρόλο. - Το γεγονός αυτό θεωρείται πολύ βασικό και αναγκαίο όχι μόνο ως προς την επιτυχή κατάρτιση τους αλλά κυρίως ως προς την ικανότητα λήψης καίριων αποφάσεων ιδιαίτερα από αυτά τα άτομα. - Ένα μεγάλο ποσοστό του δείγματος είχε πολύ θετική άποψη για το σύνολο της παρουσίασης σε συνδυασμό με την εφαρμογή της θεωρώντας πως συνολικά το βοήθησε σχετικά με κάποιους από τους τρόπους/μηχανισμούς μέσω των οποίων προσεγγίζουμε επιτυχώς τη γνώση. - Συνολικά πρέπει, παράλληλα, να τονιστεί ιδιαίτερα η θετική και με προβληματισμό στάση των ερωτώμενων, στο τμήμα της έρευνας που σχετίζονταν με το περιβάλλον και την παρουσίαση των μοντέλων και η απαίτηση, όπως εκφράστηκε με τις απαντήσεις τους, συνδυαστικών μοντέλων που συνδυάζουν τα χαρακτηριστικά των επιμέρους μοντέλων. - Η σύνθεση όλων των παραπάνω στοιχείων είναι σημαντική στις διαδικασίες εκπαίδευσης για την αειφορία καθώς η ποικιλομορφία προέλευσης και η λειτουργικότητα επεξεργασίας της πληροφορίας που μπορούν να προσφέρουν είναι συμβατή με τα ερευνητικά ευρήματα που έχουν οδηγήσει σήμερα στην εξέλιξη της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, σε εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη.