bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
ฟลูออเรสเซนต์เซ็นเซอร์แบบกระดาษสำหรับตรวจวัดไอออนของทองและไซยาไนด์
Authors:   , มุกดารัตน์สกุล สหรัฐ
Published: February 2025

ในงานวิจัยนี้ได้มีการพัฒนาฟลูออเรสเซนต์เซ็นเซอร์แบบกระดาษสำหรับตรวจวัดไอออนทองคำและไซยาไนด์ โดยนำอนุพันธ์ของสไปโรไบฟลูออรีนและอนุพันธ์ของไพรีนมาขึ้นรูปบนกระดาษที่สร้างแบบไว้ด้วยการพิมพ์ ด้วยหมึกแวกซ์ ในการวิเคราะห์จะมีการถ่ายภาพของอุปกรณ์ฐานกระดาษที่เตรียมขึ้นแล้วนำภาพถ่ายไป ประมวลผลด้วยโปรแกรม ImageJ แล้วหาความสัมพันธ์ระหว่างการเปลี่ยนแปลงสัญญาณสีต่าง ๆ กับความ เข้มข้นของไอออน ผลการทดลองพบว่าอุปกรณ์ฐานกระดาษที่ได้มีความจำเพาะในการตรวจวัดที่สูง แต่มีขีดจำกัดของการตรวจวัดที่ต่ำกว่าการใช้งานในรูปสารละลาย โดยความสามารถในการตรวจวัดไอออนทองคำ ในช่วง 10 ถึง 100 มิลลิโมลาร์ และสามารถใช้ตรวจวัดไซยาไนด์ไอออนได้ในช่วง 1 ถึง 10 มิลลิโมลาร์ และ เมื่อนำไปทดสอบกับแหล่งน้ำตัวอย่างพบว่าได้ค่าเปอร์เซ็นต์การคืนกลับของไอออนทั้งสองเป็นที่น่าพอใจ
ความหลากหลายทางพันธุกรรมของแมงมุมสันโดษเมดิเตอร์เรเนียน (Loxosceles rufescens (Dufour,1820) ในประเทศไทย
Authors:   , หอมตระหลบ ชาลิสา
Published: February 2025

Loxosceles rufescens (Dufour, 1820) หรือแมงมุมสันโดษเมดิเตอร์เรเนียน เป็นแมงมุมที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ในแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน บริเวณตอนเหนือของทวีปแอฟริกา และทางตอนใต้ของทวีปยุโรป ซึ่งต่อมามีการกระจายตัวทั่วโลกทั้งในเขตร้อนและเขตอบอุ่น ในปี ค. ศ. 2016 ได้มีรายงานการค้นพบ L. rufescens ครั้งแรกในประเทศไทยที่ถ้ำวังพระ จังหวัดกาญจนบุรี โดยมีการสันนิษฐานว่า L. rufescens น่าจะเข้ามาในประเทศไทยในช่วงสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 อย่างไรก็ตามผู้วิจัยพบว่า L. rufescens ยังมีการกระจายตัวอยู่ในอีกสองจังหวัดนอกเหนือจากกาญจนบุรี ได้แก่ ราชบุรีและประจวบคีรีขันธ์ เพื่อตอบคำถามเกี่ยวกับการเข้ามาและการกระจายตัวของ L. rufescens ภายในประเทศไทย ผู้วิจัยได้ทำการศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมของชิ้นส่วนของยีน Cytochrome c Oxidase I (COI) จำนวน 463 คู่เบสด้วยวิธีการสกัด DNA ทำ PCR และ direct DNA-sequencing ตัวอย่าง L. rufescens จำนวน 34 ตัวอย่างจากถ้ำจำนวน 6 ถ้ำในประเทศ และทำการวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้โดยทำการสร้าง phylogenetic tree ภายใต้ model HKY+G ประกอบกับใช้ข้อมูลยีน COI ของ L. rufescens จากตัวอย่างที่มีการศึกษาในแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ยุโรป อเมริกา ออสเตรเลีย และ จีนมาประกอบ และใช้วิธี Bayesian inferences ด้วยการวิเคราะห์แบบ Markov Chain Monte Carlo โดยใช้จำนวน run ทั้งหมด 2,000,000,000 รอบ และทำการเก็บข้อมูลทุก ๆ 200,000 รอบ โดยมีการ burn-in ที่ 10% ผลการศึกษา พบว่า ตัวอย่างของ L. rufescens ในประเทศไทยมีต้นกำเนิดมาจาก mitochondrial lineage จำนวน 2 lineages (A และ B) ที่มีถิ่นกำเนิดในแถบทะเลเมดิเตอเรเนียน โดยที่ตัวอย่างจากถ้ำวังพระและถ้ำฝาโถ มีตัวอย่างที่มาจากทั้ง lineage A และ B ในขณะที่ L. rufescens ที่พบในถ้ำอื่นๆ ภายในประเทศมาจาก lineage B ทั้งหมด นอกจากนี้ตัวอย่างจากวัดถ้ำเขากุญชร จังหวัดราชบุรี อาจจะมี cryptic species ของแมงมุมสกุล Loxosceles ชนิดอื่นซ่อนอยู่ด้วย จากการศึกษาในครั้งนี้ สามารถแสดงให้เห็นถึงความหลากหลายทางพันธุกรรมของ L. rufescens ในประเทศไทย อย่างไรก็ตามผู้วิจัยจำเป็นที่จะต้องศึกษาเพิ่มเติมโดยใช้เครื่องหมายไมโครแซทเทลไลท์ (microsatellite markers) ในการวิเคราะห์และหาคำตอบที่เกี่ยวข้องกับประชากร L. rufescens ที่ถูกนำเข้ามาในประเทศไทยเพื่อเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาวิธีรักษาผู้ป่วยที่ถูก L. rufescens กัดต่อไปในอนาคต
อิทธิพลของซากพืชที่ร่วงหล่นต่ออินทรียวัตถุในดินและสภาพดินในระบบนิเวศที่มนุษย์สร้างขึ้น
Authors:   , นิลสนธิ อริญชัย
Published: February 2025

ระบบนิเวศที่มนุษย์สร้างขึ้น (man-made ecosystem) เกิดจากแนวคิดในการสร้างพื้นที่สีเขียวทดแทนพื้นที่ธรรมชาติที่ลดลง การหมุนเวียนคาร์บอนและธาตุอาหารมีส่วนสำคัญทำให้ระบบนิเวศสามารถดำรงอยู่ได้อย่างยั่งยืนโดยไม่ต้องพึ่งพาการจัดการของมนุษย์มากนัก การศึกษานี้จึงต้องการศึกษาอิทธิพลของซากพืชที่ร่วงหล่นต่ออินทรียวัตถุในดินและสภาพดินในระบบนิเวศที่มนุษย์สร้างขึ้น 2 รูปแบบ คือ ไบโอโทป (Biotope) และป่านิเวศ (Ecoforest) ณ จังหวัดฉะเชิงเทรา ผลการศึกษาพบว่าปริมาณน้ำฝนเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลสำคัญต่อปริมาณซากพืชที่ร่วงหล่นของทั้งสองระบบนิเวศ โดยในไบโอโทปมีปริมาณซากพืชที่ร่วงหล่นและซากพืชที่สะสมบนพื้นป่ารายเดือนมากกว่าในป่านิเวศ เนื่องจากมีองค์ประกอบด้านชนิดของพันธุ์ไม้ที่แตกต่างกัน ขณะที่อัตราการย่อยสลายของซากพืชไม่แตกต่างกัน (0.007 กรัม/วัน) ในไบโอโทปพบว่าความสูงของชั้นซากพืชมีความสัมพันธ์เชิงลบกับปริมาณอินทรียวัตถุในดิน และพบความสัมพันธ์ระหว่างความสูงของชั้นซากพืชกับปริมาณอินทรียวัตถุในดินในเชิงบวก แต่ไม่พบความสัมพันธ์เหล่านี้ในป่านิเวศ นอกจากนี้เมื่อสิ้นสุดการศึกษาค่าความหนาแน่นเฉลี่ยของดินลดลงจาก 1.56 เป็น 1.10 กรัม/ลูกบาศก์เซนติเมตรและไม้ต้นในระบบนิเวศทั้งสองมีพื้นที่หน้าตัดลำต้นรวมเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 0.013 ตารางเมตร สรุปได้ว่าปริมาณซากพืชที่ร่วงหล่นมีอิทธิพลต่อปริมาณอินทรียวัตถุในดินที่ช่วยปรับให้สภาพดินเหมาะสมในการเจริญเติบโตของพืช แต่ระบบนิเวศทั้งสองมีกลไกทางนิเวศวิทยาที่แตกต่างกันขึ้นกับชนิดพันธุ์ไม้และวิธีการปลูก ดังนั้นเพื่อสร้างระบบนิเวศทดแทนที่สามารถดำรงอยู่ได้อย่างยั่งยืนจึงต้องคำนึงถึงวิธีการปลูก และการจัดการที่เหมาะสมที่อาศัยหลักการทางนิเวศวิทยา
การจำลองกระบวนการแกซิฟิเคชันเพื่อผลิตโอเลฟินจากชีวมวล
Authors:   , ดวงสุวรรณ์ วิภาดา
Published: February 2025

ในงานวิจัยนี้ศึกษาการผลิตโอเลฟินเบาจากชีวมวลรวมถึงแก๊สซิฟายเออร์แบบฟลูอิตไดซ์เบตด้วยไอน้ำ หรือฟลูอิไดซ์เบดแบบหมุนเวียน (FICFB) ที่ความดันบรรยากาศ โดยใช้โปรแกรมแอสเพนพลัสในการจำลอง โดยหาสภาวะที่เหมาะสมสำหรับบรรลุประสิทธิภาพสูงสุดของการแก๊สซิฟิเคชั่น รวมถึงหาสภาวะที่เหมาะสมสำหรับการการผลิตโอเลฟินให้ได้สูงสุดโดยการปรับเปลี่ยนพารามิเตอร์เช่น อุณหภูมิแก๊สซิไฟเออร์ อัตราส่วนไอน้ำต่อ ชีวมวล อัตราส่วนอากาศต่อชีวมวล เมื่อเปลี่ยนสภาวะของ FICFB จะส่งผลต่อสมรรถนะของแก๊สซิฟายเออร์ องค์ประกอบของก๊าซสังเคราะห์ และปริมาณโอเลฟินส์เบา จากการจำลองพบว่าผลิตภัณฑ์สูงสุดที่ได้จากกระบวนการ เปลี่ยนชีวมวลแห้ง เป็นโอเลฟิน ให้ผลิตภัณฑ์ประมาณ 0.15 กิโลกรัมต่อชีวมวล 1 กิโลกรัมชีวมวล นอกจากนี้ทางเลือกที่ดีสำหรับการเพิ่มปริมาณโอเลฟินคือการป้อนด้วยอุณหภูมิแก๊สซิไฟเออร์ที่ 950 °C อัตราส่วนไอน้ำต่อชีวมวลที่ 0.75 และใช้อัตราส่วนอากาศต่อชีวมวลต่ำ ๆ
การประเมินการเติมน้ำบาดาลในแอ่งน้ำบาดาลระยองโดยใช้แบบจำลอง SWAT
Authors:   , มังคลาด มัลลิกา
Published: February 2025

การขยายตัวอย่างรวดเร็วของพื้นที่อุตสาหกรรมบริเวณฝั่งตะวันออกของประเทศไทย ทำให้มีการจัดตั้งเขตพื้นที่เศรษฐกิจพิเศษ (The eastern Economic Corridor, EEC) ซึ่งจังหวัดระยองเป็นหนึ่งในพื้นที่ดังกล่าว ดังนั้นการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำจึงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อเอื้อต่อความต้องการใช้น้ำสูงขึ้นในอนาคต การศึกษาครั้งนี้ได้มีการใช้แบบจำลองทางคณิตศาสตร์หรือแบบจำลอง SWAT เพื่อประเมินปริมาณการเติมน้ำบาดาลในแอ่งน้ำบาดาลระยอง เนื่องจากผลของการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินโดยใช้การปรับเทียบและสอบทานปริมาณน้ำท่าในพื้นที่ศึกษา โดยพิจารณาปรับค่าพารามิเตอร์ที่ส่งผลต่อพื้นที่ศึกษา ได้แก่ CN SOIL_AWC GWQMN และ GW_DELAY และสภาพการใช้ประโยชน์ที่ดินที่แตกต่างกันของแอ่งน้ำบาดาลระยอง โดยใช้ข้อมูลสภาพทางอุตุนิยมวิทยา ความสูงต่ำของพื้นที่เหมือนกัน และเทียบกับข้อมูลปริมาณน้ำท่าจากสถานี Z.38 ตั้งอยู่บริเวณ อ.เมือง จ.ระยอง ในปี พ.ศ. 2560 โดยความสัมพันธ์ของปริมาณน้ำท่าที่ตรวจวัดได้จริงกับแบบจำลองเมื่อพิจารณาค่าสัมประสิทธิ์ตัวกำหนด (R2) มีค่า 0.61 และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (R) มีค่า 0.78 ซึ่งอยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้ จากการศึกษาพบว่าปริมาณการเติมน้ำบาดาลในแอ่งน้ำบาดาลระยอง มีความสัมพันธ์กับการใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่ศึกษา เมื่อเปรียบเทียบปริมาณการเติมน้ำกับรูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินในปี พ.ศ. 2552 และ พ.ศ. 2560 พบว่าหน่วยตอบสนองทางอุทกวิทยา (HRUs) ที่ 1, 14, 16 และ 24 มีแนวโน้มของพื้นที่ป่าไม้ลดลงเฉลี่ยร้อยละ 2.43 ของพื้นที่ โดย HRUs ที่ 1 และ 24 มีแนวโน้มของพื้นที่เมืองเพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 16 ของพื้นที่สำหรับ HRU ที่ 1 อยู่บริเวณนิคมอุตสาหกรรมอีสเทิร์นซีบอร์ด ต.ตาสิทธิ์ อ.ปลวกแดง จ.ระยอง และ HRU ที่ 24 บริเวณนิคมอุตสาหกรรมโรจนะ ต.หนองขัว อ.บ้านค่าย จ.ระยอง จากการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินดังกล่าวส่งผลให้การเติมน้ำในแอ่งน้ำบาดาลระยองลดลงโดยเฉลี่ยทั้งพื้นที่มีปริมาณเท่ากับ 3.81 มม. หรือลดลงร้อยละ 0.23 ของปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยปี พ.ศ. 2560
กึ่งกรุปย่อยปกติและสมาชิกปกติบางตัวของกึ่งกรุป Tp,x
Authors:   , พลอยเพ็ชร์ พชร
Published: February 2025

ในโครงงานนี้ กำหนดให้ X เป็นเซตจำกัดที่ไม่ใช่เซตว่าง เราศึกษากึ่งกรุปย่อย Tp,x ของกึ่งกรุปการแปลงเต็มบน X และศึกษาสับเซต Tp,k ของ Tp,x ซึ่งเป็นกึ่งกรุปย่อยปกติภายใต้การประกอบ และสุดท้ายได้ให้ตัวอย่างสมาชิกปกติของ Tp,x – Tp,k
การตรวจสอบสารเคมีกำจัดศัตรูพืชที่ตกค้างในเกสรผึ้ง และการระบุชนิดพืชอาหารจากเกสรผึ้งพันธุ์ (Apis mellifera) ในพื้นที่การเกษตร ตำบล ตะนาวศรี อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี
Authors:   , เลี้ยงเชื้อ อัชฌาพร
Published: February 2025

สารเคมีกำจัดศัตรูพืชได้มีการใช้อย่างแพร่หลายในการทำเกษตรกรรมเพื่อเป็นการเพิ่มปริมาณและคุณภาพของผลผลิต ซึ่งการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชมีผลต่อสิ่งมีชีวิตที่เป็นเป้าหมายและไม่ได้เป็นเป้าหมายของการกำจัด อีกทั้งยังมีการปนเปื้อนไปยังสิ่งแวดล้อม เป็นอันตรายต่อทั้งเกษตรกรผู้ใช้ และสิ่งมีชีวิตอื่นในบริเวณนั้น และยังกระทบต่ออุตสาหกรรมอื่น ตัวอย่างเช่น อุตสาหกรรมการเลี้ยงผึ้งที่จะมีการเคลื่อนย้ายรังไปตามแหล่งอาหารในพื้นที่การเกษตร ถ้าหากมีการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชจะส่งผลต่อพฤติกรรมและสุขภาวะของผึ้งภายในรัง และยังสามารถปนเปื้อนในผลิตภัณฑ์จากผึ้ง เช่น น้ำผึ้ง ไขผึ้ง และเกสรผึ้ง โดยเกสรผึ้งเป็นแหล่งโปรตีนที่สำคัญของผึ้งภายในรังและมีคุณสมบัติในการดูดซับสารเคมี การศึกษาครั้งนี้ได้ทำการตรวจสอบสารเคมีกำจัดศัตรูพืชที่ตกค้างในเกสรผึ้ง และศึกษาชนิดของพืชอาหาร โดยทำการศึกษาที่พสุธาราฟาร์ม & วิลเลจ จังหวัดราชบุรี ระหว่างเดือนตุลาคม 2562 – มีนาคม 2563 ในการตรวจสอบสารเคมีกำจัดศัตรูพืชทำการเตรียมตัวอย่างด้วยวิธี QuEChERS แล้วนำมาวิเคราะห์สารเคมีกำจัดศัตรูพืชด้วยระบบ LC/MS ผลการศึกษาในเบื้องต้น พบสารเคมี imidacloprid ที่เป็นสารเคมีกำจัดแมลง และการศึกษาชนิดของพืชอาหารที่มีสารเคมีตกค้างในเกสรผึ้ง ทำการเตรียมตัวอย่างด้วยวิธี Acetolysis แล้วทำการจำแนกและนับจำนวน พร้อมทั้งคำนวณความสัมพันธ์ของจำนวนกับปริมาตรของเกสรพืช โดยพืชวงศ์ Fabaceae สกุล Leucaena เป็นพืชอาหารหลัก คิดเป็นร้อยละ 65.99 ที่เป็นพืชอาหารหลักของผึ้งพันธุ์ที่ทำการเลี้ยงในพื้นที่แห่งนี้ โดยสารเคมีและพืชอาหารที่พบมาจากบริเวณข้างเคียงของพืชที่ศึกษา จากการหาอาหารของผึ้งที่บินหาอาหารได้ในระยะทางที่ไกล และพฤติกรรมการหาอาหารที่ผึ้งเป็น generalist และพฤติกรรม floral constancy ทำให้ครอบคลุมพื้นที่ศึกษาและบริเวณข้างเคียง ผลการศึกษาเบื้องต้นในครั้งนี้จะเป็นจุดเริ่มต้นสำหรับการพัฒนาวิธีทางเลือกในการวิเคราะห์ตรวจสอบการปนเปื้อนของสารเคมีกำจัดศัตรูพืชโดยใช้เกสรของผึ้งเป็นตัวชี้วัด
การผลิตสารลดแรงตึงผิวชีวภาพจาก Weissella cibaria สายพันธุ์ PN3 แบบเซลล์ตรึงโดยใช้น้ำเสียจากอุตสาหกรรมอาหารเป็นแหล่งอาหาร
Authors:   , รุจิรัตน์ ศศิวิมล
Published: February 2025

สารลดแรงตึงผิวชีวภาพ (biosurfactants) คือสารลดแรงตึงผิวที่ผลิตขึ้นจากจุลินทรีย์ซึ่งจัดว่ามีความปลอดภัย ย่อยสลายทางชีวภาพได้ มีความเป็นพิษต่ำ และมีประสิทธิภาพภายใต้พีเอชและอุณหภูมิที่หลายหลาย ด้วยคุณสมบัติเหล่านี้ทำให้สารลดแรงตึงผิวชีวภาพเป็นที่ต้องการมากในตลาดโลก อย่างไรก็ตามการผลิตสารลดแรงตึงผิวชีวภาพยังมีข้อจำกัดด้านต้นทุนการผลิตที่สูง งานวิจัยนี้จึงมีจุดประสงค์ที่จะนำน้ำเสียจากอุตสาหกรรมอาหารมาใช้ทดแทนน้ำตาลกลูโคส และน้ำมันถั่วเหลืองในการผลิตสารลดแรงตึงผิวชีวภาพจากแบคทีเรียผลิตกรดแลคติก Weissella cibaria สายพันธุ์ PN3 แบบเซลล์ตรึง โดยในเบื้องต้นได้ใช้หางกะทิ เป็นตัวแทนของน้ำเสียจากอุตสาหกรรมอาหาร โดยเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อที่ประกอบด้วยหางกะทิเจือจางให้มีค่าซีโอดีเป็น 1 เท่าและ 3 เท่าของอาหารเลี้ยงเชื้อเบซัลปกติที่เติมน้ำตาลกลูโคส และน้ำมันถั่วเหลือง ผลการทดลองพบว่าชุดการทดลองที่ใช้หางกะทิที่มีค่าซีโอดี 3 เท่า คือ 239,601 มิลลิกรัมต่อลิตร เหมาะแก่การนำมาผลิตสารลดแรงตึงผิวชีวภาพ ต่อมานำน้ำเสียจากอุตสาหกรรมอาหาร 2 แห่ง มาใช้ในการผลิตสารลดแรงตึงผิวชีวภาพและอ้างอิงจากผลของการใช้หางกะทิ ดังนั้นจึงมีการเพิ่มน้ำมันถั่วเหลืองในชุดการทดลองที่มีค่าซีโอดีต่ำ โดยอาหารเลี้ยงเชื้อที่ทดสอบประกอบด้วย น้ำอ่อนจากโรงงานผลิตกะทิที่เติมน้ำมันถั่วเหลือง น้ำเสียชั้นไขมันจากโรงงานผลิตกะทิ และน้ำเสียจากโรงงานผลิตอาหารสัตว์จากขนไก่ป่นที่ไม่เติมและเติมน้ำมันถั่วเหลือง พบว่าชุดทดลองที่ใช้น้ำอ่อนจากโรงงานผลิตกะทิที่เติมน้ำมันถั่วเหลืองมีประสิทธิภาพเหมาะแก่การนำมาผลิตสารลดแรงตึงผิวชีวภาพมากที่สุด โดยผลิตสารลดแรงตึงผิวภาพได้ปริมาณ 1.49 กรัมต่อลิต และเมื่อนำมาหาค่าแรงตึงผิวพบว่าสารลดแรงตึงผิวชีวภาพชนิดปล่อยออกนอกเซลล์เมื่อใช้ความเข้มข้นเท่ากับ 0.37 กรัมต่อลิตร มีค่าแรงตึงผิวเท่ากับ 38.82 มิลลินิวตันต่อเมตร และสารลดแรงตึงผิวชีวภาพชนิดติดอยู่ที่ผิวเซลล์เมื่อใช้ความเข้มข้นเท่ากับ 1.83 กรัมต่อลิตร มีค่าแรงตึงผิวเท่ากับ 34.23 มิลลินิวตันต่อเมตร นอกจากนี้พบว่าการผลิตสารลดแรงตึงผิวชีวภาพสามารถลดค่าซีโอดีในน้ำเสียจาก 44,900 มิลลิกรัมต่อลิตร เหลือ 16,008 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งจะช่วยย่นระยะเวลาการบำบัดน้ำเสียแบบใช้อากาศต่อไป จึงสรุปได้ว่าสามารถนำน้ำอ่อนจากโรงงานผลิตกะทิมาใช้ลดต้นทุนของสารลดแรงตึงผิวชีวภาพ และเป็นอีกแนวทางหนึ่งในการเพิ่มมูลค่าน้ำเสียอีกด้วย
กายวิภาคและสัณฐานของสภาพวิรูปของรยางค์ในกบนา Hoplobatrachus rugulosus ในบ่อเลี้ยงของศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดเชียงใหม่
Authors:   , อรรถจินดา อรยา
Published: February 2025

การมีรูปร่างผิดปกติ หรือสภาพวิรูป (malformation) มีผลต่อการดำรงชีวิตของสัตว์และอาจเกี่ยวข้องกับการลดลงของประชากรสัตว์ สาเหตุที่เป็นไปได้สำหรับการเกิด malformation ในกบคือเกิดจากการติดเชื้อปรสิต Ribeiroia ondatrae ที่บริเวณ limb bud ของลูกอ๊อด ซึ่งเป็นบริเวณที่จะเจริญเป็นรยางค์ต่อไป ในปี พ.ศ. 2562 มีรายงานการพบ malformation ในกบนา Hoplobatrachus rugulosus ในบ่อเลี้ยงของศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ โดยพบกบมี 5-7 ขา มีลักษณะเป็นการเพิ่มจำนวนขึ้นทั้งเป็นตุ่มกระดูกหรือเป็นขาที่เกือบสมบูรณ์ จึงได้นำมาศึกษาในงานวิจัยนี้โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษาลักษณะทางกายวิภาคและสัณฐานภายนอกของกบนาที่พบสภาพวิรูปของรยางค์ และ 2) ตรวจสอบร่องรอย metacercaria cyst เพื่อคาดการณ์สาเหตุการเกิดสภาพวิรูปของรยางค์ของกบนาในบ่อเลี้ยงของศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ โดยนำกบนาจำนวน 84 ตัว มาศึกษาลักษณะทางสัณฐานจากการเก็บข้อมูลความยาว snout ถึง vent (SVL) และความยาวของขาที่ผิดปกติ ก่อนนำมาศึกษากายวิภาคโดยเปรียบเทียบจากภาพ x-ray และดองใส พร้อมทั้งจัดจำแนกลักษณะ malformation ของกระดูกรยางค์ที่พบพร้อมทั้งบันทึกเป็นภาพวาดทางวิทยาศาสตร์ (scientific illustration) และตรวจสอบหา metacercaria cyst จากการผ่าในบริเวณกล้ามเนื้อส่วนโคนขา ส่วนที่หางหดตัว และอวัยวะภายในต่าง ๆ ผลการศึกษาพบว่ากบนาอายุประมาณ 2 เดือน มีค่า SVL อยู่ที่ 4.79 ถึง 8.14 cm ส่วนกบนาอายุประมาณ 9 เดือน มีค่า SVL อยู่ที่ 8.58 ถึง 12.43 cm พบความผิดปกติที่ขาหลังทั้งหมดเป็นจำนวน 1-3 ขา ซึ่งจำนวนขาหลังที่พบมากที่สุดคือ 3, 4, 2 และ 5 ตามลำดับ โดยสามารถจัดจำแนกระดับความรุนแรงได้ 9 ระดับ จำแนกลักษณะสภาพวิรูปที่พบได้เป็น 16 ลักษณะ และไม่พบ metacercaria cyst ในบริเวณที่ตรวจสอบ ทั้งจากวิธีการดองใส และการผ่า ผลจากงานวิจัยนี้สามารถนำไปจัด จำแนกลักษณะกบนาออกเป็นระดับความรุนแรงเพื่อประเมินสภาพความรุนแรงในพื้นที่ นอกจากนี้สามารถนำ protocol การดองใสใช้เพื่อตรวจสอบ metacercaria cyst ได้ ทำให้สามารถคาดการณ์สาเหตุการเกิดสภาพวิรูป ของรยางค์ของกบนาได้ และเมื่อพิจารณาร่วมกับข้อมูลสภาพการเพาะเลี้ยงที่ผ่านมาจะช่วยให้เข้าใจสาเหตุและนำไปป้องกันปัญหาการเกิดสภาพวิรูปในกบนาทั้งในบ่อเลี้ยงและในธรรมชาติ
PD-1 ในมอโนไซต์ และแมโครฝาจ และวิถีสัญญาณที่ควบคุมการแสดงออก
Authors:   , ศุภพฤกษพงศ์ พุทธวรรธน์
Published: February 2025

Programed cell death 1 (PD-1) เป็นโปรตีนที่มีการแสดงออกในเซลล์ภูมิคุ้มกันหลายชนิด ทั้งเซลล์ภูมิคุ้มกันแบบจำเพาะ และเซลล์ภูมิคุ้มกันโดยกำเนิด โปรตีน PD-1 มีบทบาทสำคัญ คือการกดการทำงานของเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกัน บทบาทของโปรตีน PD-1 มีการศึกษาอย่างมากในเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดที โดยเฉพาะอย่างยิ่งการตอบสนองในสภาวะมะเร็ง แต่การศึกษาที่ผ่านมาเกี่ยวกับการแสดงออกของโปรตีน PD-1 ในเซลล์มอโนไซต์ และแมโครฝาจ ซึ่งเป็นเซลล์กลุ่มมัยอีลอยด์ ยังมีการศึกษาไม่มาก โดยมีรายงานการแสดงออกของโปรตีน PD-1 และโปรตีนตัวรับของ PD-1 คือ PD-L1 ในสภาวะโรคติดเชื้อ ทำให้องค์ความรู้เกี่ยวกับการแสดงออกของโปรตีน PD-1 และวิถีสัญญาณที่ควบคุมการแสดงออกของโปรตีนดังกล่าว ในเซลล์มอโนไซต์ และแมโครฝาจต้องการการศึกษาเพิ่มเติม ในงานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์ในการศึกษาการแสดงออกของโปรตีน PD-1 ในเซลล์ไลน์มอโนไซต์ THP-1 และแมโครฝาจที่เหนี่ยวนำจาก THP-1 ในสภาวะต่าง ๆ ได้แก่ การเลี้ยงเซลล์ในอาหารเลี้ยงเซลล์ที่เก็บจากเซลล์ไลน์มะเร็ง การกระตุ้นด้วยไซโตไคน์ ผลที่ได้พบว่าเซลล์ไลน์มอโนไซต์ THP-1 มีการแสดงออกของโปรตีน PD-1 ในสภาวะปกติ แต่เมื่อเหนี่ยวนำให้เป็นแมโครฝาจด้วย phorbol 12-myristate 13-acetate (PMA) พบว่าการแสดงออกของโปรตีน PD-1 ลดลง นอกจากนี้ในสภาวะเลี้ยงเซลล์ในอาหารเลี้ยงเซลล์ที่เก็บจากเซลล์ไลน์มะเร็งพบว่าอาหารเลี้ยงเซลล์ไลน์มะเร็งไม่ส่งผลโดยตรงต่อระดับการแสดงออกของโปรตีน PD-1 เมื่อกระตุ้นโดยไซโตไคน์ พบว่า M-CSF และ TGF-β ทำให้การแสดงออกของโปรตีน PD-1 ในเซลล์ไลน์มอโนไซต์ THP-1 ลดลง ซึ่งในประเด็นดังกล่าวยังไม่เคยมีการรายงานมาก่อน ซึ่งองค์ความรู้นี้จะช่วยให้เข้าใจวิถีสัญญาณต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมการแสดงออกของโปรตีน PD-1 ได้มากขึ้น อีกทั้งการยับยั้งวิถีสัญญาณ PD-1/PD-L1 ด้วย BMS-1166 ไม่พบผลของการขัดขวางวิถีสัญญาณต่อการอยู่รอดของเซลล์ไลน์มอโนไซต์ THP-1 ผลการศึกษาที่รายงานไปข้างต้น สามารถต่อยอดในการศึกษาหน้าที่ของ PD-1/PD-L1 และการควบคุมวิถีสัญญาณ PD-1/PD-L1 ในเซลล์มอโนไซต์ และแมโครฝาจในภาวะโรคต่าง ๆ ต่อไป
การเปลี่ยนแปลงระยะยาวของปริมาณเมฆในประเทศไทย ระหว่างปี ค.ศ. 1982-2015
Authors:   , อัครวัฒน์วรกุล สุจินันท์
Published: February 2025

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงระยะยาวของปริมาณเมฆในประเทศไทย ระหว่างปี ค.ศ. 1982-2015 โดยใช้ข้อมูลปริมาณเมฆที่ปกคลุมประเทศไทยแบบรายเดือน จากชุดข้อมูล CLARA-A2 ซึ่งเป็นข้อมูลที่ได้มาจากดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาแบบ Polar orbit AVHRR ความละเอียด 0.05°x0.05° ทำการวิเคราะห์แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงเชิงเส้น ของค่าสัดส่วนเมฆปกคลุม (Fractional Cloud Cover, CFC) เป็นรายภูมิภาค ได้แก่ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคตะวันออก ภาคใต้ และวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงเส้น ระหว่างปริมาณเมฆกับดัชนี Ocean Nino Index (ONI) ซึ่งบ่งชี้การเกิดปรากฏการณ์เอลนีโญ-ลานีญา ผลการศึกษาพบว่าปริมาณเมฆเฉลี่ยรายปีมากที่สุด คือ ภาคใต้ ภาคตะวันออก ภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือ ตามลำดับ โดยที่ภาคใต้และภาคตะวันออกเป็นภูมิภาคที่ติดกับทะเล จึงได้รับอิทธิพลโดยตรง นอกจากนี้ ปริมาณเมฆในทุกภูมิภาค มีการผันแปรระหว่างปี และมีความสัมพันธ์แบบตรงกันข้ามกับค่าดัชนี ONI ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ ของภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออก ภาคกลาง ภาคใต้ เท่ากับ -0.517, -0.681, -0.738, -0.713 และ -0.800 ตามลำดับ โดยที่ ปีที่มีปริมาณเมฆมากสัมพันธ์กับปรากฏการณ์ลานีญา และปีที่มีปริมาณเมฆน้อยสัมพันธ์กับปรากฏการณ์เอลนีโญ ขณะที่การเปลี่ยนแปลงระยะยาวของปริมาณเมฆในทุกภูมิภาค ไม่มีการแนวโน้มการเพิ่มขึ้นหรือลดลงอย่างมีนัยสำคัญ
Chemical Sensing Using Transmission Surface Plasmon Resonance Spectroscopy (T-SPR)
Authors:   , Suebsay Prapussorn
Published: February 2025

Surface plasmon resonance (SPR) technique has become widely used in chemical sensing. Generally, the surface plasmon resonance is measured by the incident light reflected from the surface of the metal at the critical angle, this involves “reflection detection mode”. To determine SPR signal, the instrument with high complexity of several optical accessories is required in order to obtain the accurate information. In this study, the development of transmission surface plasmon resonance spectroscopy (T-SPR) is proposed as the instrument installation is uncomplicated and it provides good quality of plasmon signals. The gratings made from optical storage discs such as CD-R, DVD and BD-R coated with 40nm gold were used as important substrates to acquire T-SPR signal. Their surface morphologies and grating parameters were investigated by Atomic Force Microscopy (AFM). The T-SPR signals of the prepared grating were acquired at wavelength of 450-750 nm. It was found that the BD-R grating provided the distinguished SPR spectra with the correlation of incident angle and λmax of T-SPR peak with R² of 0.9989 and 0.9978 using air and water medium respectively. Therefore, the BD-R grating was used in the further experiments to monitor the effect of reflective index on T-SPR spectra. Mixture of ethylene glycol solutions with 10-50 % w/w were used as a validation condition. The detected T-SPR peak is sensitive to the reflective index of the medium with R² = 0.8962
การคัดกรองสารออกฤทธิ์ต้านการเจริญของเชื้อก่อสิว Cutibacterium acnes จากสารที่แยกได้จากแหล่งธรรมชาติ
Authors:   , มีผิวหอม สามินี
Published: February 2025

สิวเป็นหนึ่งในปัญหาผิวหนังที่พบได้บ่อยที่สุดในวัยรุ่น จัดเป็นโรคที่เกี่ยวข้องกับความผิดปกติของการอักเสบเรื้อรังของหน่วยของเส้นขน (Pilosebaceous unit) ซึ่งเกิดจากการอุดตันของต่อมไขมัน และส่งผลให้เกิดการเพิ่มจำนวนของเชื้อก่อสิว Propionibacterium acnes ซึ่งปัจจุบันเปลี่ยนมาใช้ชื่อ Cutibacterium acnes การรักษาโดยใช้ยาทาภายนอกและยาปฏิชีวนะชนิดให้เข้าสู่ร่างกายนั้นเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดการดื้อยาที่เกิดจากการใช้ยาอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน ดังนั้นจึงมีความจำเป็นในการต้องหาสารชนิดใหม่ๆที่ออกฤทธิ์ต้านการเจริญของ C. acnes มาเพื่อพัฒนาเป็นยาต้านสิวต่อไป สารที่แยกได้จากแหล่งธรรมชาติเป็นแหล่งที่มีความน่าสนใจ ในการหายาใหม่ เนื่องจากมีความหลากหลายของโครงสร้างสูง ในงานวิจัยนี้มุ่งหมายในการคัดกรองสารออกฤทธิ์ต้านการเจริญของ C. acnes จากสารที่แยกได้จากแหล่งธรรมชาติ ด้วยวิธี Resazurin Microtiter Plate Assay (REMA) รวมถึงหาค่า Minimal Inhibitory Concentration (MIC) และ Minimal Bactericidal Concentration (MBC) ของสารออกฤทธิ์ที่ได้ หลังจากนั้นคัดเลือกสารที่ให้ผลบวกที่มีฤทธิ์ดีที่สุด มาทดสอบการออกฤทธิ์ร่วมกันกับกรดธรรมชาติที่มีฤทธิ์อยู่แล้ว เพื่อหาสารที่ออกฤทธิ์ส่งเสริมกันโดยวิธี checkerboard dilution ผลการศึกษาพบว่า จากการคัดกรองหาสารบริสุทธิ์ที่แยกจากแหล่งธรรมชาติหรืออนุพันธุ์ของมันทั้งหมด 48 สาร พบว่ามี 11 สาร ที่มีฤทธิ์ต้านการเจริญของ C. acnes ATCC11827 เมื่อนำสารธรรมชาติทั้ง 11 สารมาทดสอบหาค่าความเข้มข้นต่ำสุดที่สามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อ (MIC) พบว่าสาร AS-CY 1012 และ AS-CY 1013 มีฤทธิ์ต้านการเจริญของ C. acnes ATCC 11827 และ C. acnes DSM 1897 ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่แยกได้จากผู้ที่เป็นสิวดีที่สุด โดยมีค่า MIC ของทั้ง 2 สายพันธุ์ คือ 6.25 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ผลการทดสอบค่าความเข้มข้นต่ำสุดที่สามารถฆ่าเชื้อจุลินทรีย์ (MBC) ของสารที่ให้ผลบวกทั้ง 11 สารกำลังอยู่ระหว่างการทดสอบ จากการนำสาร AS-CY 1012 และ AS-CY 1013 ซึ่งมีฤทธิ์ต้านการเจริญของ C. acnes ได้ดีที่สุด มาทดสอบฤทธิ์ร่วมกับกรดธรรมชาติ salicylic acid พบว่าสาร AS-CY 1012 กับ salicylic acid ไม่มีฤทธิ์เสริมกัน ในขณะที่สารธรรมชาติ AS-CY1013 กำลังอยู่ในระหว่างการทดสอบ จากการทดสอบทั้งหมดนี้สามารถสรุปได้ว่าสาร AS-CY 1012 และ AS-CY 1013 มีศักยภาพที่สามารถนำมาเป็นส่วนผสมในผลิตภัณฑ์รักษาสิวได้
ผลของสีพื้นหลังและการวางท่าต่อการตัดสินใจซื้อเสื้อผ้าสีเอิร์ธโทนบนอินสตาแกรม
Authors:   , แสร์สุวรรณ ทิวากร
Published: February 2025

โครงการนี้ศึกษาผลของสีพื้นหลังและการจัดวางท่าที่ต่างกันของเสื้อผ้าสีเอิร์ธโทนต่อความชอบของผู้สังเกต อันส่งผลต่อการตัดสินใจเลือกซื้อ ทดลองโดยการแสดงรูปตัวอย่างบนอินสตาแกรมและให้ผู้สังเกตตอบแบบสอบถามออนไลน์ เลือกสีพื้นหลังและการวางท่าที่ชอบมากที่สุดและไม่ชอบมากที่สุด ใช้ตัวอย่างเสื้อผ้าสีเอิร์ธโทนจำนวน 4 ชุดที่มีรูปแบบและสีที่ต่างกัน เช่น ชุดกระโปรงสีเดียว ชุดเสื้อกับกางเกงต่างสี แต่ละชุดมีการจัดวางท่าของนางแบบที่ต่างกัน 3 ท่า ได้แก่ ท่าเดิน ท่านั่ง และท่ายืน และสีพื้นหลังที่ต่างกัน 5 สี ได้แก่ สีเขียว สีฟ้า สีส้ม และสีเหลือง รวมเป็น 15 รูปต่อชุด มีผู้เข้าร่วมการทดลองทั้งสิ้น 110 คน จากผลการทดลองพบว่า รูปแบบเสื้อผ้าสีเอิร์ธโทนมีผลต่อการจัดวางท่าที่ผู้สังเกตชอบ แต่ไม่มีผลต่อสีพื้นหลังที่ชอบ ผู้สังเกตชอบเสื้อผ้าสีเอิร์ธโทนที่มีพื้นหลังสีเหลืองมากที่สุด เนื่องด้วยทำให้เสื้อผ้ามีความโดดเด่น สะดุดตา น่าดึงดูด
การคัดแยกและคัดกรองยีสต์ที่มีความสามารถในการผลิตน้ำตาลแอลกอฮอล์
Authors:   , หนันทุม ณิชนันทน์
Published: February 2025

อะราบิทอล (arabitol) เป็นน้ำตาลแอลกอฮอล์ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายใน อุตสาหกรรมอาหารและยา เนื่องด้วยคุณสมบัติที่น่าสนใจหลายประการ เช่น เป็นสารให้ ความหวานพลังงานต่ำเมื่อเทียบกับน้ำตาลซูโครส ช่วยให้อาหารมีรสสัมผัสนุ่ม และมี ความสามารถในการรักษาความชื้นได้ งานวิจัยนี้ได้คัดแยกและคัดกรองยีสต์ที่มี ความสามารถในการผลิตน้ำตาลแอลกอฮอล์จากส่วนเหลือทิ้งของผลไม้ จากเชื้อ 8 ไอโซเลตที่คัดแยกได้พบว่ายีสต์ไอโซเลตที่ 7.3 มีความสามารถในการผลิตอะราบิทอล สูงสุดที่ 2.3 ±0.03 กรัมต่อลิตร จึงเลือกไอโซเลตที่ 7.3 มาศึกษาสภาวะที่เหมาะสมในการ ผลิตอะราบิทอล พบว่าเมื่อใช้กลูโคสเป็นแหล่งคาร์บอน ยีสต์ไอโซเลตที่ 7.3 สามารถ ผลิตอะราบิทอลได้ 2.3±0.01 กรัมต่อลิตร และเมื่อใช้แอมโมเนียมออกซาเลตเป็นแหล่ง ไนโตรเจนจะผลิตอะราบทอลได้เท่ากับ 5.03±0.14 กรัมต่อลิตร ซึ่งสูงขึ้นจากเดิม 2 เท่า และ เมื่อนำยีสต์ไอโซเลตที่ 7.3 มาระบุชนิดโดยการเปรียบเทียบลำดับนิวคลีโอไทด์ โดยเริ่มจาก การสกัดดีเอ็นเอและเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอบริเวณของ Internal Transcribed Spacer ด้วย ปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอร์เรสโดยใช้ไพรเมอร์ ITS1/ITS4 เมื่อตรวจสอบผลิตภัณฑ์ที่ได้ด้วย เทคนิคเจลอิเล็กโทรโฟรีซิสพบแถบของผลิตภัณฑ์ขนาดระหว่าง 500-600 คู่เบส
ผลของวิธีการทำแห้งต่อคุณภาพของชาใบถั่วดาวอินคา
Authors:   , โสระเสาว์ ฌานิยา
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของวิธีการทำแห้งต่อคุณภาพของชาใบถั่วดาวอินคา โดยศึกษาผลของวิธีการทำแห้ง 2 วิธี (การทำแห้งด้วยตู้อบลมร้อนและการทำแห้งด้วยตู้อบสุญญากาศ) และอุณหภูมิ ในการทำแห้ง (50 °C 60 °C และ 70 °C) ต่อคุณภาพ (ปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด ปริมาณ ฟลาโวนอยด์ และฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH และวิธี FRAP) ของชาใบถั่วดาวอินคา จากนั้นเลือกวิธีการทำแห้งที่ดีที่สุดไปศึกษาผลของอุณหภูมิ (70 °C 80 °C และ 90 °C) และเวลา (3 6 9 15 20 25 และ 30 นาที) ในการชงชาต่อสมบัติการต้านอนุมูลอิสระของชาใบถั่วดาวอินคา โดยวิเคราะห์สมบัติทางกายภาพและเคมีดังนี้ ค่าสี (L* b* และ a*) ปริมาณความชื้น ค่า water activity ปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด ปริมาณฟลาโวนอยด์ และฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH และวิธี FRAP ผลการทดลองพบว่า ใบถั่วดาวอินคาที่ผ่านการทำแห้งด้วยตู้อบลมร้อนที่ 50 °C มีสีค่อนข้างเป็นสีเขียวสว่าง โดยค่า L* (ค่าความสว่าง) และ a* (ค่าความเป็นสีเขียว) มีแนวโน้มลดลงเมื่ออุณหภูมิและระยะเวลาการทำแห้งเพิ่มขึ้น ในขณะที่ปริมาณความชื้นและค่า water activity มีแนวโน้มลดลงเมื่ออุณหภูมิและระยะเวลาการทำแห้งเพิ่มขึ้น การทำแห้งด้วยตู้อบสุญญากาศที่อุณหภูมิ 60 °C ส่งผลให้ชาใบถั่วดาวอินคามีปริมาณสารประกอบ ฟีนอลิกทั้งหมดสูงสุด (24.34±0.45 mg GAE/gdw) ซึ่งให้ผลเป็นไปในทางเดียวกันกับฤทธิ์การต้าน อนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH และวิธี FRAP ในขณะที่การทำแห้งด้วยตู้อบลมร้อนที่อุณหภูมิ 60 °C ส่งผลให้ ชาใบถั่วดาวอินคามีปริมาณฟลาโวนอยด์สูงที่สุด (10.94±0.63 mg QE/gdw) รองลงมา คือ การทำแห้งด้วยตู้อบสุญญากาศที่อุณหภูมิ 70 °C (9.46±0.36 mg QE/gdw) เมื่อพิจารณาผลการทดลองข้างต้นจึงเลือกกระบวนการทำแห้งด้วยตู้อบสุญญากาศที่อุณหภูมิ 60 °C ไปใช้ในการทดลองขั้นต่อไป จากผลการทดลองพบว่าการชงชาที่อุณหภูมิ 90 °C เวลา 20 นาที ส่งผลให้น้ำชาใบถั่วดาวอินคามีปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด ปริมาณฟลาโวนอยด์ และฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี FRAP สูงที่สุด โดยมีค่าเท่ากับ 41.12±1.54 mg GAE/gdw, 33.82±7.07 mg QE/gdw และ 140.67±1.62 mM trolox/gdw ตามลำดับ ในขณะที่การชงชาที่อุณหภูมิ 90 °C เวลา 15 นาที ส่งผลให้น้ำชาใบถั่วดาวอินคามีฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH สูงที่สุด (86.22±0.94% inhibition) นอกจากนี้การชงชาที่เวลานานขึ้นส่งผลให้ฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH และวิธี FRAP มีแนวโน้มไม่เปลี่ยนแปลง จากงานวิจัยนี้สามารถสรุปได้ว่า การใช้ตู้อบสุญญากาศในการทำแห้งใบถั่วดาวอินคาที่อุณหภูมิ 60 °C สามารถคงสมบัติการต้านอนุมูลอิสระได้ดีที่สุด และน้ำชาจากการชงชาใบถั่วดาวอินคาที่อุณหภูมิ 90 °C เป็นเวลา 20 นาที มีฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระสูงที่สุด
การจัดกิจกรรมทางการศึกษาสำหรับนักศึกษาปีที่ 1 เพื่อความเข้าใจเกี่ยวกับแนวความคิดเกี่ยวกับออร์บิทัล
Authors:   , บุศราทิจ ชัยพร
Published: February 2025

ในการศึกษารายวิชาเคมีทั่วไปของนิสิตชั้นปีที่ 1 ในหลักสูตรที่เกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์ออร์บิทัลเชิงอะตอม (atomic orbital) เป็นความรู้พื้นฐานทางเคมีที่จำเป็นอย่างยิ่งต่อความเข้าใจในเคมีเพื่อการเรียนในระดับที่สูงขึ้น เนื่องจากมโนทัศน์นี้มีลักษณะเป็นนามธรรมและมีความซับซ้อน นิสิตจำนวนมากจึงมีปัญหาในการทำความเข้าใจ ซึ่งอาจเกิดจากการยึดติดกับแบบจำลองอะตอมของโบร์ที่เคยเรียนมาในระดับมัธยมศึกษาซึ่งง่ายต่อความเข้าใจมากกว่า ในงานวิจัยนี้ ผู้วิจัยเลือกใช้กิจกรรมการเรียนรู้แบบ active learning เพื่อกระตุ้นการขยายและปรับความรู้เข้าสู่โครงสร้างในหัวข้อดังกล่าว ได้ทำการทดลองกับนิสิตกลุ่มตัวอย่าง 4 คน ซึ่งเป็นตัวแทนของ “เด็กเก่ง” และ “เด็กอ่อน” ในรายวิชาเคมีทั่วไป ให้ทำแบบทดสอบก่อนและหลังกิจกรรม เพื่อตรวจสอบความรู้ความเข้าใจตามจุดประสงค์การเรียนรู้ทั้ง 5 ข้อ พบว่าคะแนนจากการทำแบบทดสอบโดยภาพรวมสูงขึ้นสำหรับทุกคน ซึ่งคะแนนที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่มาจากจุดประสงค์ข้อที่ 3, 4 และ 5 ซึ่งเป็นความรู้ในระดับความจำ (knowledge) ตามทฤษฎีการเรียนรู้ของบลูม อย่างไรก็ตาม คะแนนของเด็กอ่อนในจุดประสงค์ข้อที่ 1 และ 2 มีแนวโน้มลดลง ซึ่งกิจกรรมอาจสร้างให้เกิดความสับสนแก่เด็กอ่อนในระดับความเข้าใจในหัวข้อที่ซับซ้อนและมีเป็นนามธรรมเช่นนี้
UV-Vis-IR spectroscopy on VO₂ thin film near the metal-semiconductor transition
Authors:   , Kaewsuksri Thanat
Published: February 2025

Vanadium dioxide (VO₂) undergoes a phase transition near the room temperature at 68 °C. This transition results in abrupt changes in electrical conductivity and optical property (especially reflectance and transmittance in the infrared region), which can be useful in many applications of sensing and switching. However, there are very few studies focus on optical property of VO₂ near the transition temperature. This project studied optical reflection of VO₂ covering UV, visible light, and IR region at various temperatures (from 25 °C to 100 °C) which is necessary to understand the fundamental properties and the way to improve VO2 thin film for optical devices. The temperature dependent resistance measurement shows that the VO2 thin film has a transition at 73 ± 5 °C. The temperature dependent reflectance of VO₂ thin film was observed in region of 200 - 900 nm. At the phase transition, the change in reflection is obviously observed in region of 300 - 400 nm and 700 - 900 nm which result in the transition temperature in range of 65.5 °C - 68.4 °C and 64.9 °C - 68.4 °C, respectively. The transition temperatures extracted by optical method is less than those retrieved from electrical method. It is most likely due to the photoexcitation.
การศึกษาและวิเคราะห์เทคนิคการซื้อขายหุ้นแบบดีเอสเอ็ม
Authors:   , จงศิริวิโรจ กาญจน์ภิวรรณ
Published: February 2025

การลงทุนในหุ้นถือเป็นหนึ่งในประเภทของการลงทุนซึ่งได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก ทำให้มีการคิดค้นและพัฒนาเทคนิคการซื้อขายหุ้นหลากหลายรูปแบบ โดยเทคนิคการซื้อขายหุ้นแบบดีเอสเอ็มหรือที่รู้จักในชื่อเด่นศรีเมธอด (Densri Method : DSM) เป็นเทคนิคหนึ่งซึ่งได้รับความสนใจในหมู่นักลงทุน โดยอาศัยแนวคิดในการสะสมจำนวนหุ้นให้เพิ่มขึ้น โดยไม่จำเป็นต้องเพิ่มเงินลงทุน การซื้อขายจะเน้นว่า เมื่อซื้อหุ้นแล้ว ถ้าราคาของหุ้นมีแนวโน้มที่จะลดลงตามเงื่อนไข จะแนะนำให้ขายหุ้นออกมาบางส่วนแล้วค่อยซื้อหุ้นกลับคืนในราคาที่ต่ำกว่า ตามหลักการนี้จะให้จำนวนหุ้นยังคงเดิม แต่กลับมีกระแสเงินสดแฝงในพอร์ตขึ้นและทำให้สามารถซื้อหุ้นได้มากขึ้นด้วยเช่นกัน โครงการนี้จึงได้จำลองการซื้อขายตามแนวคิดนี้กับข้อมูลราคาหุ้นจำลองและราคาหุ้นจริงทั้งหมด 32 หลักทรัพย์ตามกลุ่มอุตสาหกรรม ผู้พัฒนาโครงการพบว่า ข้อมูลจำลองซึ่งมีค่าขึ้นลงของราคาหุ้นตามฟังก์ชัน Sine ให้ผลลัพธ์อย่างที่คาดหวัง กล่าวคือเมื่อเวลาผ่านไปนานมากพอ มูลค่าของพอร์ตการลงทุนจะเติบโตและลู่เข้าสู่ค่าคงที่ค่าหนึ่ง แต่จากการจำลองด้วยค่าราคาหุ้นจริงที่มีความผันผวนและไม่แน่นอนมาก กลับพบว่าการซื้อขายหุ้นแบบดีเอสเอ็มที่ไม่มีการขยายพอร์ตเหมาะกับหุ้นซึ่งมีการแกว่งตัวของมูลค่าหุ้นเพิ่มสูงขึ้นไม่มากจนเกินไป ในขณะที่การซื้อขายหุ้นแบบดีเอสเอ็มที่มีการขยายพอร์ตเหมาะกับหุ้นซึ่งมีการแกว่งตัวของมูลค่าหุ้นเพิ่มขึ้นสูง นอกจากนี้ ทั้งสองเทคนิคยังสามารถรับมือกับสภาวะราคาหุ้นตกลงได้ดีอีกด้วย และยังพบว่าเทคนิคนี้ให้ผลลัพธ์ของมูลค่าพอร์ตรวมสุดท้ายดีกว่ามูลค่าพอร์ตรวมสุดท้ายของการซื้อขายหุ้นแบบถัวเฉลี่ยในหุ้นส่วนใหญ่ที่ได้ทำการทดสอบ กล่าวโดยสรุปเทคนิคการซื้อขายหุ้นแบบดีเอสเอ็มถือเป็นแนวทางหนึ่งซึ่งสามารถทำกำไรจากการลงทุนในระยะยาวได้ด้วยความสม่ำเสมอและมีระเบียบวินัยของนักลงทุนเอง
การพิสูจน์เอกลักษณ์ของสารระเหยง่ายในแกงแดง ด้วยเทคนิคเฮดสเปซโซลิด เฟส ไมโครเอกซ์แทรกชัน-แก๊สโครมาโทกราฟ:-แมสสเปกโทรเมตรี
Authors:   , เชื้อไชยนา สุริวิภา
Published: February 2025

ได้พิสูจน์ทราบเอกลักษณ์โดยการระบุชนิดของสารระเหยง่ายในพริกแกงแดง สมุนไพรและเครื่องเทศ ที่เป็นส่วนประกอบย่อยด้วยเทคนิคเฮดสเปซโซลิดเฟส ไมโครเอกซ์แทรกชัน (HS-SPME) ร่วมกับเทคนิคแก๊สโครมาโทกราฟี-แมสสเปกโทรเมตรี (GC-MS) ซึ่งใช้คอลัมน์คะปิลารีประเภท HP-5MS (30m x 0.25mm x 0.25 μm) พบว่าสภาวะที่เหมาะสมในการเตรียมตัวอย่างด้วย HS-SPME คือ สกัดที่อุณหภูมิ 60 องศาเซลเซียสใช้เวลาในการสกัด 60 นาที จากนั้นสารที่ถูกสกัดซึ่งถูกดูดซับบนไฟเบอร์ชนิด DVB/CAR/PDM จะถูกปลดปล่อยในส่วนฉีดสารที่อุณหภูมิ 250 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 5 นาที ตั้งค่ารายการอุณหภูมิเตาอบของเครื่อง GC เริ่มต้นที่ 50 องศาเซลเซียส ถึง 200 องศาเซลเซียส ด้วยอัตรา 3 องศาเซลเซียสต่อนาที จากนั้นเพิ่มอุณหภูมิจนถึง 250 องศาเซลเซียส ด้วยอัตรา 5 องศาเซลเซียสต่อนาที และคงที่อุณหภูมิสุดท้ายไว้ 2 นาที การระบุเอกลักษณ์ของสารระเหยง่ายพบสารสำคัญทั้งหมด 95 สาร ได้แก่ สารประเภท แอลกอฮอล์ แอลดีไฮด์ คีโตน เอสเทอร์ อีเทอร์ สารประกอบซัลเฟอร์ และไฮโดรคาร์บอน ซึ่งมาจากการเปรียบเทียบกับแมสสเปกตรัมโดยฐานข้อมูล NIST17 และยืนยันด้วยค่า linear retention index (LRI) ชนิดสารระเหยง่ายหลักของแกงแดงมาจาก กระเทียมและหอมแดง พบเป็นสารประกอบกลุ่มซัลไฟด์ พริกพบเป็นสารประกอบไฮโดรคาร์บอน แอลกอฮอลล์ เอสเทอร์ และอัลดีไฮด์ และ ตะไคร้พบเป็นสารประกอบไฮโดรคาร์บอน อัลดีไฮด์ แอลกอฮอลล์และเอสเทอร์ ตามลำดับ หากทำการศึกษาด้วยวิธีวิเคราะห์องค์ประกอบหลัก (PCA) เพื่อจัดกลุ่มข้อมูลเพิ่มเติม จะทำให้สามารถจำแนกกลุ่มและเปรียบเทียบความแตกต่างของพริกแกงแดงที่ศึกษาได้ ดังนั้นจึงบ่งชี้ได้ว่าสามารถใช้วิธี HS-SPME-GC-MS ในการระบุชนิดสารระเหยง่ายและจะสามารถพิสูจน์เปรียบเทียบพริกแกงแดงจากต่างแหล่งที่มาได้หากใช้งานร่วมกับเคโมเมทริกซ์
ผลเฉลยของสมการไดโอแฟนไทน์ x² - y² = z⁴ เมื่อ x เป็นจำนวนเฉพาะและ y เป็นจำนวนประกอบ
Authors:   , ดาพวรรณ ทรงกริช
Published: February 2025

โครงงานนี้พิจารณาความเป็นไปได้ของการมีผลเฉลยของสมการไดโอแฟนไทน์ x² - y² = z⁴ เมื่อ x เป็นจำนวนเฉพาะ และ y เป็นจำนวนประกอบ บางสมการ โดยจะพิจารณา z ที่เป็นได้ 2 กรณี คือ z เป็นจำนวนเฉพาะ และ z เป็นจำนวนประกอบ ในกรณีที่ z เป็นจำนวนประกอบจะพิจารณาเฉพาะกรณีที่ z เป็นผลคูณของจำนวนเฉพาะตัวเดียวกัน n ตัว และกรณีที่ z เป็นผลคูณของจำนวนเฉพาะที่แตกต่างกันทั้งหมด n ตัว เมื่อ n ≥ 2 จากนั้นจะสร้างโปรแกรมโดยใช้ภาษาไพธอนในการหาผลเฉลยในกรณีทั้งสามดังกล่าว
Treatment of wood adhesives wastewater from lumber mill via Fe%air modified fenton using iron waste from auto parts manufacturing
Authors:   , Deesanuwat Yanisa
Published: February 2025

Iron waste or used shot blast, which received from auto parts manufacturing, comprises zero-valent iron (Fe) with can transfer to ferrous iron (Fe²⁺). In this experiment, used shot blast in aeration condition called Fe⁰/air modified Fenton was applied to treat wood adhesives wastewater from lumber mill with contained high organic content (approx. COD of 32,000 mg/L). The optimum conditions were carried out at different time (5-120 min), pH (2.0-4.0), air flow rate (0.5-2.0 L/min), and shot blast dosage (10-40 g/L). The results found that maximum COD removal efficiency from Fe⁰/air modified Fenton reaction at time 60 min., pH 3.0, air flow rate 1.5 L/min, and shot blast 20 g/L was 79.33%. At this condition, treatment efficiencies of turbidity, total suspended solids and BOD were 84.78, 13.28 and 73.68%, respectively. Biodegradability (BOD/COD) increased from 0.08 to 0.11 Even though effluent from this treatment process did not comply with the industrial effluent standard, Fe⁰/air modified Fenton reaction is especially suitable for treating wastewater in the first process in order to reduce burden of wastewater treatment in the next processes.
การพัฒนาผลิตภัณฑ์กาแฟสำเร็จรูปในรูปแบบอัดเม็ด
Authors:   , งามผิว พัชริกา
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์กาแฟสำเร็จรูปในรูปแบบอัดเม็ด โดยศึกษาสัดส่วนที่เหมาะสมสำหรับการทำกาแฟสำเร็จรูปแบบอัดเม็ด ค่า pH และเวลาในการละลายของกาแฟสำเร็จรูปแบบอัดเม็ด เพื่อให้การบริโภคกาแฟสำเร็จรูปมีความสะดวกรวดเร็วมากขึ้น เนื่องจากในปัจจุบันความต้องการในการบริโภคกาแฟมีมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มของกาแฟสำเร็จรูป ในการศึกษานี้ใช้วัตถุดิบกาแฟ 2 ประเภทคือ กาแฟผงสำเร็จรูปที่ผ่านกระบวนการทำแห้งแบบแช่เยือกแข็งและกาแฟคั่วบด ประเภทละ 5 ชนิด เมื่อเปรียบเทียบฤทธิ์การต้านการออกซิเดชันของกาแฟสำเร็จรูปที่ผ่านกระบวนการทำแห้งแบบแช่เยือกแข็งและกาแฟคั่วบด ด้วยวิธี DPPH และ FRAP พบว่ากาแฟสำเร็จรูปที่ผ่านกระบวนการทำแห้งแบบแช่เยือกแข็งมีค่าการต้านการออกซิเดชันแตกต่างจากกาแฟคั่วบดอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) จึงนำกาแฟสำเร็จรูปที่ผ่านกระบวนการทำแห้งแบบแช่เยือกแข็งมาเป็นวัตถุดิบหลักในการทำผลิตภัณฑ์กาแฟสำเร็จรูปแบบอัดเม็ด และจากการศึกษาค่า pH ของกาแฟสำเร็จรูปที่ผ่านกระบวนการทำแห้งแบบแช่เยือกแข็ง จะพบว่ายี่ห้อกาแฟที่เหมาะสมสำหรับการทำกาแฟสำเร็จรูปแบบอัดเม็ดคือ C และ D ในกาแฟสำเร็จรูปแบบอัดเม็ดแต่ละสูตรมีการแปรสัดส่วนปริมาณของชนิดของกาแฟ กรดทาร์ทาริก และโซเดียมไบคาร์บอเนตที่แตกต่างกันทั้งหมด 8 สูตร ซึ่งผลจากการใช้สารดังกล่าวส่งผลต่อค่า pH ค่าความสว่าง (L*) ค่าสีแดง (a*) ค่าสีเหลือง (b*) ค่าความแข็ง (Hardness) และเวลาในการละลายของผลิตภัณฑ์ รวมถึงลักษณะทางประสาทสัมผัสและการยอมรับของผู้บริโภคกาแฟสำเร็จรูปแบบอัดเม็ด จากการทดสอบค่า pH ของกาแฟสำเร็จรูปแบบอัดเม็ด พบว่าเมื่อเติมกรดทาร์ทาริกและโซเดียมไบคาร์บอเนตในปริมาณที่เพิ่มขึ้น จะทำให้ค่า pH ของผลิตภัณฑ์กาแฟสำเร็จรูปแบบอัดเม็ดมีค่าเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) จากนั้นนำไปทดสอบค่าความสว่าง (L*) และค่าสีเหลือง (b*) มีค่าลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) ในค่าสีแดง (a*) ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) และจากการทดสอบค่าความแข็ง (Hardness) ของตัวอย่างมีค่าลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) และเมื่อนำไปทดสอบค่าในการละลายของกาแฟสำเร็จรูปแบบอัดเม็ด พบว่าเวลาในการละลายของผลิตภัณฑ์มีค่าลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) เนื่องมาจากการเกิดปฏิกิริยาระหว่างกรดทาร์ทาริกและโซเดียมไบคาร์บอเนตซึ่งเป็นปฏิกิริยากรดเบส จากนั้นเมื่อนำกาแฟสำเร็จรูปแบบอัดเม็ดไปประเมินคุณภาพทางประสาทสัมผัสและการยอมรับจากผู้บริโภคด้วยวิธีทดสอบแบบ Hedonic test โดยใช้ผู้ทดสอบจำนวน 30 คน พบว่าสูตรกาแฟสำเร็จรูปแบบอัดเม็ดได้รับการยอมรับจากผู้บริโภค คือ สูตรที่ประกอบด้วยกาแฟยี่ห้อ C 0.46g, tartaric acid 0.02g, Sodium bicarbonate 0.02g จากข้อมูลดังกล่าวเป็นการแสดงถึงความเป็นไปได้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์กาแฟสำเร็จรูปในรูปแบบอัดเม็ด
การสกัดน้ำมันจากเมล็ดกาแฟคั่วโดยคาร์บอนไดออกไซด์ภาวะเหนือวิกฤต
Authors:   , เมธาเกียรติ ปาณิสรา
Published: February 2025

กาแฟเป็นหนึ่งในเครื่องดื่มที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในโลก การสกัดด้วยวิธีซอกส์เลตเป็นอีกหนึ่งวิธีที่สามารถใช้สกัดน้ำมันกาแฟ แม้ว่าวิธีนี้จะให้ผลได้ที่สูงแต่มีการปนเปื้อนของตัวทำละลายลงในผลิตภัณฑ์ การสกัดด้วยคาร์บอนไดออกไซด์ภาวะเหนือวิกฤตจึงเป็นอีกวิธีหนึ่งที่น่าสนใจ เนื่องจากมีข้อดี คือ คาร์บอนไดออกไซด์ที่ใช้เป็นตัวทำละลายที่ราคาถูก เสถียรไม่เป็นพิษ และสามารถแยกออกจากน้ำมันได้ง่ายจึงไม่ตกค้างอยู่ในน้ำมัน ในงานวิจัยนี้ได้ทำการสกัดเมล็ดกาแฟคั่วด้วยคาร์บอนไดออกไซด์ภาวะเหนือวิกฤตโดยมุ่งเน้นความสนใจไปที่ร้อยละผลได้ของน้ำมันและองค์ประกอบในน้ำมัน ที่ความดัน 200 ถึง 300 บาร์และอุณหภูมิ 40 ถึง 60 องศาเซลเซียส ที่อุณหภูมิ 60 องศาเซลเซียสและความดัน 300 บาร์ สารสกัดที่ได้ให้ผลผลิตโดยรวมสูงสุดร้อยละ 8.11 คิดเป็น ร้อยละ 47.56 เมื่อเทียบกับการสกัดด้วยวิธีซอกส์เลต และองค์ประกอบส่วนใหญ่ที่พบในน้ำมันก็คือ สารกลุ่มที่เป็นอนุพันธ์ของสเตรียรอยด์ ซึ่งพบได้ในเมล็ดพืชทั่วไป
ผลกระทบของอิเลกโตรไลต์ต่างชนิดในแบตเตอรี่สังกะสีไอออน
Authors:   , ทัศนโพธิ์ ชยุต
Published: February 2025

แนวโน้มของการพัฒนาแบตเตอรี่สังกะสีไอออน (Zn-ion batteries) แทนแบตเตอรี่ลิเธียมไอออน (Li-ion batteries) เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเนื่องจากแบตเตอรี่สังกะสีไอออนมีต้นทุนการผลิตต่ำกว่าและมีความปลอดภัยสูงกว่า งานวิจัยจำนวนมากได้ศึกษาและพัฒนาแบตเตอรี่สังกะสีไอออนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน อย่างไรก็ตามความเข้าใจพื้นฐานการเคลื่อนที่ของสังกะสีไอออน (Zn²⁺) ในสารละลายอิเล็กโตรไลต์ (electrolytes) มีอยู่อย่างจำกัด การเคลื่อนที่ของ Zn²⁺ ส่งผลต่อค่าการนำไฟฟ้า (conductivity) ของสารละลายอิเล็กโตรไลต์และส่งผลต่อเนื่องไปที่สมรรถนะของแบตเตอรี่ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการจัดเรียงตัวและการเคลื่อนที่ของ Zn²⁺ ในสารละลายอิเล็กโตรไลต์ต่าง ๆ ด้วยการจำลองพลวัตเชิงโมเลกุล (molecular dynamics simulations) ตัวแปรที่ศึกษา ได้แก่ ความเข้มข้นของสารละลายอิเล็กโตรไลต์ [ซิงค์ซัลเฟต (zinc sulfate : ZnSO₄) ที่ความเข้มข้น 0.1, 0.5, 1, 2 และ 3 M] และชนิดของสารละลายอิเล็กโตรไลต์ [ZnSO₄, ซิงค์ไตรฟลูออโรมีเทนเนลซัลโฟเนต (zinc trifluoromethylsulfonate : Zn(OTf)₂) และซิงค์คลอไรด์ (zinc chloride : ZnCl₂) ที่ความเข้มข้น 1 M ผลการจำลองพบว่าความเข้มข้นและชนิดของสารละลายอิเล็กโตรไลต์มีผลต่อการจัดเรียงตัวและการเคลื่อนที่ของ Zn²⁺ เมื่อความเข้มข้นของ ZnSO₄ สูงขึ้น ค่าสัมประสิทธิ์การแพร่ (diffusion coefficient) ของ Zn²⁺ มีค่าลดลง เนื่องจากการเคลื่อนที่ของ Zn²⁺ ถูกจำกัดด้วยปริมาณไอออนในสารละลายอิเล็กโตรไลต์ที่มากขึ้น นอกจากนี้ที่ความเข้มข้น 2 M และ 3 M พบว่ามีการรวมตัวกันเป็นกลุ่มของไอออน ในสารละลายอิเล็กโตรไลต์ Zn(OTf)₂ ซึ่งที่ประกอบด้วยไอออนลบขนาดใหญ่คือ (CF₃So₃) พบว่าการเคลื่อนที่ของ Zn²⁺ ลดลงเมื่อเปรียบเทียบกับระบบของ ZnSO₄ และ ZnCl₂ จากการศึกษายังพบว่าลักษณะการจัดเรียงตัวของโมเลกุลและการจับคู่กันของไอออนในสารละลายอิเล็กโตรไลต์ส่งผลต่อการเคลื่อนที่ของ Zn²⁺ ข้อมูลเชิงลึกดังกล่าวเป็นพื้นฐานความเข้าใจการเคลื่อนที่ของไอออนในสารละลายอิเล็กโตรไลต์และอาจช่วยในการพัฒนาแบตเตอรี่ให้มีสมรรถนะสูงขึ้น รวมทั้งเป็นแนวทางในออกแบบระบบแบตเตอรี่สังกะสีไอออนหรือแบตเตอรี่ประเภทอื่นได้ในอนาคต
การพัฒนาผลิตภัณฑ์ไส้กรอกจากพืช
Authors:   , พงศ์ศรีเพียร ภานุวัฒน์
Published: February 2025

ในกระบวนการทำปศุสัตว์เพื่อผลิตอาหารเป็นการสร้างมลภาวะแก่สิ่งแวดล้อมอย่างมาก อีกทั้งยังใช้พื้นที่น้ำและทรัพยากรจำนวนมาก อาหารมังสวิรัติจึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ช่วยลดการสร้างมลภาวะแก่สิ่งแวดล้อม อีกทั้งผู้บริโภคหันมาสนใจอาหารมังสวิรัติมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นจึงทำให้การเติบโตของตลาดอาหารมังสวิรัติเพิ่มมากขึ้น และในปัจจุบันไส้กรอกเป็นหนึ่งในผลิตภัณฑ์อาหารที่ได้รับความนิยมอย่างมาก แต่ไส้กรอกจากเนื้อสัตว์ส่วนใหญ่จะมีปริมาณไขมันอิ่มตัวและโคเลสเตอรอลสูง ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุของโรคอ้วน และโรคหลอดเลือดหัวใจ จึงทำให้เกิดไส้กรอกทางเลือกที่ทำจากโปรตีนพืช งานวิจัยนี้จึงสนใจพัฒนาผลิตภัณฑ์ไส้กรอกโดยใช้วัตถุดิบทั้งหมดจากพืช ประกอบด้วยโปรตีนถั่วลันเตา โปรตีนข้าวกล้องน้ำมันรำข้าว น้ำมันคาโนลา ที่อุดมไปด้วยกรดไขมันไม่อิ่มตัว เช่น โฮเมก้า 3 เพื่อช่วยเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการทำให้ผลิตภัณฑ์นี้ส่งผลดีต่อสุขภาพมากกว่าผลิตภัณฑ์ไส้กรอกจากเนื้อสัตว์ เนื่องจากมีไขมันน้อยกว่าไส้กรอกเนื้อสัตว์ถึง 70 เปอร์เซ็นต์ โดยการศึกษานี้ได้ทำการแปรสัดส่วนของแหล่งของโปรตีน คือ โปรตีนถั่วลันเตา 100 เปอร์เซ็นต์ (Pea100), โปรตีนถั่วลันเลา 50 เปอร์เซ็นต์และโปรตีนข้าวกล้อง 50 เปอร์เซ็นต์ (Pea50Rice50) และโปรตีนข้าวกล้อง 100 เปอร์เซ็นต์ (Rice100) จากนั้นจึงทำการวิเคราะห์เนื้อสัมผัส (Texture Profile Analysis), การวัดค่าปริมาณน้ำอิสระ (aw) และค่าสี L*(Lightness), a*(redness) และ b*(yellowness) โดยเปรียบเทียบกับตัวอย่างผลิตภัณฑ์ไส้กรอกทางการค้าที่ใช้เป็นตัวอย่างควบคุมทั้งไส้กรอกเนื้อสัตว์และไส้กรอกเจ จากการศึกษาพบว่าตัวอย่างไส้กรอกทุกชนิด มีค่า Hardness ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ และไส้กรอก Pea100 มีค่า Firmness และ Adhesiveness ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญกับตัวอย่างควบคุมไส้กรอกเจ (p<0.05) นอกจากนี้ ยังพบว่า ค่า aw ของไส้กรอก Rice100 มีค่าใกล้เคียงกับตัวอย่างควบคุมไส้กรอกเจและไส้กรอกเนื้อสัตว์มากที่สุด (p<0.05) และเมื่อพิจารณาค่าสี พบว่า เมื่อใส่โปรตีนข้าวกล้องปริมาณมากขึ้นทำให้ค่าสี L*, a* และ b* มีค่าเพิ่มมากขึ้น
การศึกษาความเป็นไปได้ในการนำมูลวัวมาใช้เป็นเชื้อเพลิงแข็ง
Authors:   , ธรรมศิริ ธัญสมร
Published: February 2025

กากของเสียประเภทมูลสัตว์จากการทำปศุสัตว์ในการผลิตของภาคเกษตรกรรมที่นอกจากจะนำมูลสัตว์ไปใช้ประโยชน์ต่อในลักษณะของปุ๋ยแล้ว มูลสัตว์ยังสามารถนำมาแปรรูปเป็นเชื้อเพลิงได้ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการการผลิตเชื้อเพลิงแข็งจากมูลวัวนม โดยตัวแปรที่ศึกษาคือ อัตราส่วนของผงถ่านมูลวัวนมต่อผงถ่านจากไม้ไผ่ สัดส่วนปริมาณของตัวประสานที่ส่งผลต่อองค์ประกอบและค่าความร้อนของเชื้อเพลิงแข็ง และความดันที่ใช้ในการอัดถ่านมูลวัวที่ส่งผลต่อค่าความร้อนของเชื้อเพลิงแข็ง ในการทดลองนำถ่านมูลวัวที่ผ่านการคาร์บอไนเซชันมาผสมกับผงถ่านจากไม้ไผ่และใช้สัดส่วนของตัวประสานในอัตราที่กำหนดไว้ หลังจากนั้นนำมาอัดแท่งด้วยกรรมวิธีอัดร้อน จากนั้นนำถ่านมูลวัวนมที่ผ่านการอัดแท่งมาทำการวิเคราะห์องค์ประกอบและหาค่าความร้อนของมูลวัวนม ผลการทดลองพบว่า ค่าความร้อนของมูลวัวนมแห้งอยู่ที่ 10899.57 กิโลจูลต่อกิโลกรัม เมื่ออัตราส่วนผงถ่านจากไม้ไผ่เพิ่มมากขึ้น ส่งผลให้ค่าความร้อนของถ่านมูลวัวเพิ่มมากขึ้น จาก 12547.02 กิโลจูลต่อกิโลกรัมเป็น 15962.45 กิโลจูลต่อกิโลกรัม เมื่อสัดส่วนของตัวประสานเพิ่มมากขึ้น ส่งผลให้ค่าความร้อนของถ่านมูลวัวมีค่าลดลงจากเดิมที่ตัวประสานร้อยละ 3 มีค่าความร้อน 15962.45 กิโลจูลต่อกิโลกรัมและที่ตัวประสานร้อยละ 12 มีค่าความร้อน 14669.94 กิโลจูลต่อกิโลกรัมและความดันในการอัดถ่านมูลวัวไม่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงค่าความร้อนที่มีค่าเฉลี่ย 16953.12 กิโลจูลต่อกิโลกรัม สามารถสรุปได้ว่า ถ่านมูลวัวที่สัดส่วนตัวประสานร้อยละ 9 เป็นตัวเลือกที่ดีที่สุดสำหรับค่าความร้อนและลักษณะทางกายภาพ มีค่าความร้อน 15142.41 กิโลจูลต่อกิโลกรัมและมูลวัวสามารถนำมาเป็นเชื้อเพลิงแข็งได้
การศึกษาข้อมูลประกันชีวิตของประเทศไทยโดยใช้แบบจำลองอนุกรมเวลา
Authors:   , ทองเชื้อ ศราวุฒิ
Published: February 2025

ในโครงงานนี้ เรามีความสนใจในการศึกษาการประยุกต์ใช้อนุกรมเวลาและอนุกรมเวลาเชิงการนับในการศึกษาข้อมูลประกันชีวิตของประเทศไทยใน 2 ประเด็นคือ (1) ศึกษาแบบจำลองอนุกรมเวลาสำหรับข้อมูลจำนวนเงินเอาประกันภัยของบริษัทประกันภัยในประเทศไทย (2) ศึกษาแบบจำลองอนุกรมเวลาเชิงการนับสำหรับข้อมูลจำนวนการเอาประกันภัยของบริษัทประกันภัยในประเทศไทย ข้อมูลของประกันชีวิตที่ศึกษาในโครงงานนี้ ได้แก่ ประกันชีวิตแบบตลอดชีพ ประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์ และประกันชีวิตแบบชั่วระยะเวลา ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษานี้ คือข้อมูลรายเดือนประกันชีวิตของประเทศไทยในช่วงปี พ.ศ. 2552-2556 ซึ่งเก็บรวบรวมข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย โดยใช้แบบจำลองและชุดคำสั่งในโปรแกรม R
การประเมินการรุกล้ำของน้ำทะเลโดยใช้ลักษณะเฉพาะทางอุทกเคมีในแอ่งน้ำบาดาลระยอง
Authors:   , สุขปลั่ง มณิสรา
Published: February 2025

จังหวัดระยองตั้งอยู่ภาคตะวันออกของประเทศไทย ติดกับอ่าวไทย โดยเป็นจังหวัดมีการเติบโตของนิคมอุตสาหกรรม และมีประชากรอาศัยอย่างหนาแน่น ทำให้มีแนวโน้มการใช้ทรัพยากรน้ำมากขึ้น ดังนั้นแหล่งน้ำใต้ดินจึงมีบทบาทสำคัญและนำมาใช้ประโยชน์หลายทศวรรษ นำไปสู่การรุกล้ำของน้ำทะเลในแอ่งน้ำบาดาล การศึกษานี้จึงวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการรุกล้ำของน้ำทะเลทั้งหมด 4 ช่วงเวลา ได้แก่ เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2554 เดือนมกราคม พ.ศ. 2555 เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2560 และเดือนมกราคม พ.ศ. 2561 โดยใช้ลักษณะทางอุกเคมีของน้ำบาดาลโดยใช้แผนภาพ Hydrochemical Facies Evolution Diagram (HFE-D) ตรวจสอบว่าเป็นน้ำจืดหรือน้ำเค็ม, ศึกษาอัตราส่วนของ Na/Cl เพื่อประเมินแหล่งที่มาของน้ำเค็มว่ามาจากน้ำทะเลหรือกิจกรรมของมนุษย์, สร้างความสัมพันธ์ของ Cl/HCO₃ และ Base Exchange Indices (BEX) เพื่อประเมินและระบุระดับความรุนแรงของการปนเปื้อนน้ำเค็มในน้ำบาดาล โดยประเมินจากความเข้มข้นไอออนสำคัญ ได้แก่ โซเดียม (Na⁺) แคลเซียม (Ca²⁺) โพแทสเซียม (K⁺) แมกนีเซียม (Mg²⁺) คลอไรด์ (Cl-) ไบคาร์บอเนต (HCo₃-) ไนเตรต (NO₃-) และซัลเฟต (SO4²-) จากการศึกษาทั้งหมดแสดงผลว่า แอ่งน้ำบาดาลระยองเกิดการรุกล้ำของน้ำทะเลไปยังชั้นน้ำบาลหินร่วนและชั้นน้ำบาดาลหินแข็ง โดยมีสาเหตุทั้งจากน้ำทะเลและกิจกรรมของมนุษย์ ชั้นน้ำบาลหินร่วนเกิดการรุกล้ำของน้ำทะเลในอำเภอเมืองระยองมากที่สุด ส่วนชั้นน้ำบาดาลหินแข็งเกิดการรุกล้ำทั้งอำเภอเมืองระยองและอำเภอบ้านฉาง จากข้อมูลที่ศึกษาในปี พ.ศ. 2554 – พ.ศ. 2561 ระยะทางที่น้ำทะเลรุกล้ำเข้าไปในชั้นน้ำบาดาลหินร่วนและหินแข็งอยู่ในช่วง 8.9 – 11.0 กิโลเมตร และ 5.5-7.6 กิโลเมตร ตามลำดับ ความสัมพันธ์ผลของการศึกษาของ Cl/HCO3 และ Base Exchange Indices (BEX) พบว่า การปนเปื้อนของน้ำทะเลอยู่ในระดับรุนแรง ในขณะที่การปนเปื้อนที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์ พบอยู่บริเวณตอนเหนือและกลางของพื้นที่การศึกษา กล่าวโดยสรุปพบว่าการศึกษาด้วยวิธีการ HFE-D Cl/HCO₃ และ BEX ควรนำมาวิเคราะห์ผลร่วมกันเพื่อให้ได้ผลที่มีประสิทธิภาพสูงสุด
Incorporate Transformers with Generative Adversarial Networks for User-based and Item-based Collaborative filtering recommendation
Authors:   , Tangpong Thunchanok
Published: February 2025

GAN Based Heterogeneous Bibliographic Network Representation for Personalized Citation Recommendation (GAN-HBNR) is an existing GAN recommendation approach. However, GAN-HBNR is only focused typically on information from the target user or target item for creating user/item representation to predict the score, while ignoring the opinions of other users or neighbors. In common sense, the user’s neighbors and item’s neighbors make a significant effect on the user’s characteristics and item’s characteristics. To focus on the user’s neighbors and the item’s neighbors, I apply user-based collaborative filtering (user-based CF) and item-based collaborative filtering (item-based CF) to my proposed model. Furthermore, I use a transformer instead of denoising autoencoder (DAE) as the discriminator on GAN. Because DAE weighs every item that the target user has rated with the same attention, while transformer weighs every item that the target user has rated with the different attention. Therefore, my proposed model incorporates transformers in a generative adversarial network-based model to learn user representation and item representation that represents the relation between the target user’s preference and his/her neighbors’ preference to perform user-based CF, and the relation between the target item’s preference and its neighbors’ preference to perform item-based CF. The user representation and the item representation are used to predict rating score. To evaluate the proposed method, GAN-HBNR on movieLen Small Latest datasets is compared with the proposed method to achieve higher accuracy.
การออกแบบและการจำลองกระบวนการการกำจัดก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ โดยกระบวนการ Desulfurization (โปรแกรมคอมพิวเตอร์)
Authors:   , เมสนุกูล ศศิชา
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทำการกำจัดก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ที่ถูกปล่อยออกมาพร้อมก๊าซทิ้งหลังการเผาไหม้ โดยการฉีดส่วนผสมของน้ำกับหินปูนเข้าไปทำปฏิกิริยากับก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ที่ผสมอยู่ในก๊าซทิ้งนั้น ผลของปฏิกิริยาดังกล่าวจะทำให้เกิดการรวมตัวและตกตะกอนเป็นยิบซัม ซึ่งเป็นสารประกอบที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ คณะผู้จัดทำมีความสนใจและเล็งเห็นความสำคัญของกระบวนการ จึงมีความต้องการที่จะต่อยอดและพัฒนากระบวนการการกำจัดก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์โดยกระบวนการ Desulfurization โดยใช้โปรแกรม Aspen Plus ในการออกแบบให้มีประสิทธิภาพสูงสุด เกิดผลเสียน้อยที่สุดและคุ้มทุนมากที่สุด