Ιατροκοινωνικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη διασπορά λοίμωξης από HIV στους τοξικομανείς
Authors: Δαρδαβέσης Θεόδωρος 
Published: January 2014

Η εργασία αυτή έχει σκοπό την καταγραφή, μελέτη και αξιολόγηση των χαρακτηριστικών των χρηστών ενδοφλεβίων ναρκωτικών (ΧΕΝ), της πρακτικής που ακολουθούν στη χρήση ενδοφλεβίων ναρκωτικών, της σεξουαλικής τους συμπεριφοράς, των γνώσεων και των στάσεων τους για το ΣΕΑΑ και τη διερεύνηση των πιθανών παραγόντων που ευθύνονται για τη μικρή διασπορά του HIV στους Έλληνες τοξικομανείς. Η μελέτη έγινε σε 208 ΧΕΝ με τη συμπλήρωση ειδικού επιδημιολογικού δελτίου με προσωπική συνέντευξη και με τη λήψη αίματος για ορολογικό έλεγχο. Για τη στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων χρησιμοποιήθηκε η δοκιμασία του Χ2 , ο έλεγχος προσαρμογής Kolmogorov-Smirnov, ο απαραμετρικός στατιστικός έλεγχος Mann-Whitney και το test Kruskall-Wallis. Ο έλεγχος των anti-HIV έγινε με την ανοσοενζυμική μέθοδο ELISA και επιβεβαιώθηκε με τη μέθοδο Western Blot. Τα αποτελέσματα έδειξαν, ότι η πλειοψηφία των ΧΕΝ είναι ηλικίας μέχρι 30 ετών, μέσου και ανώτερου μορφωτικού επιπέδου, άνεργοι ή απασχολούμενοι σε ευκαιριακές δουλειές και ως επί το πλείστον άνδρες. Το 66,7% των ΧΕΝ ξεκίνησαν τη χρήση ενδοφλεβίων ναρκωτικών σε ηλικία από 15-24 ετών. Τα κύρια ενέσιμα ναρκωτικά που χρησιμοποιούν είναι η ηρωίνη και η κοκαΐνη, ενώ η πλειοψηφία των ΧΕΝ (57,2%) χρησιμοποιεί ναρκωτικά κάθε μέρα και σε συχνότητα τρεις και περισσότερες φορές ημερησίως. Το σύνολο των γυναικών και το 99,4% των ανδρών δηλώνουν ως κύρια πηγή προμήθειας βελονών και συριγγών τα φαρμακεία. Το 61,8% των ανδρών και το 56,7% των γυναικών δε χρησιμοποιούν ποτέ μεταχειρισμένες βελόνες και σύριγγες. Οι ΧΕΝ που χρησιμοποιούν μεταχειρισμένες βελόνες και σύριγγες τις δανείζονται κυρίως από φίλους και σεξουαλικούς συντρόφους και τις καθαρίζουν πάντα πριν τις χρησιμοποιήσουν σε ποσοστό 61,7%. Ο πολύ συχνός δανεισμός μεταχειρισμένων βελονών και συριγγών σε άλλους ΧΕΝ αφορά κυρίως άτομα ηλικίας μέχρι 30 ετών, ενώ το 35,6% του συνόλου των ΧΕΝ δε δανείζει ποτέ μεταχειρισμένες βελόνες και σύριγγες. Το 97,5% έχει σεξουαλικές επαφές με σταθερούς ετεροφυλικούς συντρόφους, το 56,2% με ευκαιριακούς, ενώ 5 ΧΕΝ δήλωσαν ότι έχουν πρωκτικές επαφές με σταθερούς και 46 με ευκαιριακούς συντρόφους του ίδιου φύλου. Επίσης 3 άνδρες και 6 γυναίκες έχουν σεξουαλικές σχέσεις για χρήματα ή ναρκωτικά. Το 71,5% των ανδρών και το 62,5% των γυναικών δε χρησιμοποιεί ποτέ' προφυλακτικό. Το 65,9% των ΧΕΝ φοβάται λίγο η καθόλου το ΣΕΑΑ και το 20,9% δήλωσε ότι δεν έχει λάβει κανένα προστατευτικό μέτρο μέχρι σήμερα. Οι κυριότερες πηγές πληροφόρησης είναι η τηλεόραση, το ραδιόφωνο και οι εφημερίδες, ενώ το 85,1% έκανε κατά καιρούς προσπάθειες αποτοξίνωσης. Οι ΧΕΝ προτείνουν τη χωρίς περιορισμούς διάθεση βελονών και συριγγών και την ενημέρωση, ως μέσα που μπορούν να συμβάλλουν στη μείωση της κοινής τους χρήσης. Προτείνουν ακόμα, δωρεάν διάθεση προφυλακτικών και ενημέρωση για την αναγκαιότητα της χρήσης τους, επίσης κοινωνική αποδοχή και υποστήριξη των ΧΕΝ καθώς και ίδρυση νέων συμβουλευτικών σταθμών και θεραπευτικών κοινοτήτων, ως μέσα που μπορούν να βοηθήσουν τους χρήστες να αρχίσουν μια ζωή χωρίς ναρκωτικά. Τέλος προτείνουν περισσότερη ενημέρωση και μεγαλύτερες προσπάθειες για ανακάλυψη φαρμάκων και εμβολίου, ως συμβολή των ειδικών για την αντιμετώπιση του ΣΕΑΑ. Από τις ορολογικές εξετάσεις προέκυψαν 4 (3,3%) θετικά αποτελέσματα που αφορούν 3 άνδρες και μία γυναίκα. Η χαμηλή διασπορά του HIV στους Έλληνες ΧΕΝ μπορεί να αποδοθεί στη χρήση αποστειρωμένων βελονών και συριγγών, που διατίθενται ελεύθερα στα φαρμακεία και στις επιτυχείς ενημερωτικές εκστρατείες. Χρειάζεται προσπάθεια για να πεισθούν οι ΧΕΝ για την αναγκαιότητα της χρήσης προφυλακτικών, τα οποία ελάχιστα χρησιμοποιούν. Χρειάζεται επίσης να αντιμετωπιστεί άμεσα το πρόβλημα της τοξικομανίας στη χώρα μας, να ιδρυθούν νέοι συμβουλευτικοί σταθμοί και θεραπευτικές κοινότητες και να συνεχιστεί με εντατικούς ρυθμούς η ενημέρωση για το ΣΕΑΑ σε όλες τις κοινωνικές ομάδες και ιδιαίτερα στις ομάδες υψηλού κινδύνου.