Συγκριτική νευροφυσιολογική διερεύνηση στην πρώιμη διάγνωση πιθανής νόσου Alzheimer
Authors: Ταρνανάς Ιωάννης 
Published: August 2021

Ο σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν η σύγκριση και συσχέτιση α) ενός καινοτόμου περιβάλλοντος εικονικής πραγματικότητας, το οποίο σχεδιάστηκε για την αξιολόγηση βασικών και σύνθετων καθημερινών δραστηριοτήτων, π.χ., πλοήγηση στο χώρο κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης σε ένα εικονικό μουσείο ή μιας εικονικής διαδικασίας εκκένωσης λόγω πυρκαγιάς υπό πίεση χρόνου, με β) τυποποιημένα νευροψυχολογικά ερωτηματολόγια, γ) νευροφυσιολογικές μετρήσεις, όπως είναι το ΗΕΓ και τα ακουστικά γνωσιακά προκλητά δυναμικά (ΑΓΠΔ) και δ) νευροαπεικόνιση όπως είναι η μαγνητική τομογραφία. Απώτερος στόχος ήταν η διερεύνηση της χρήσης των εξατομικευμένων αποτελεσμάτων απόδοσης, από τα ανωτέρω περιβάλλοντα εικονικής πραγματικότητας, ως εργαλείο ανίχνευσης για την πρώιμη άνοια. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, υπήρξε μόνο ένα προηγούμενο έργο με εικονική πραγματικότητα και τη χρήση της ως εργαλείο πρώιμης ανίχνευσης για την ΗΝΔ, αλλά δεν υπάρχει καμία μελέτη που να συγκρίνει τη χρησιμότητά της σε σχέση με σύγχρονους μη παρεμβατικούς βιοδείκτες όπως είναι τα προκλητά δυναμικά, το ΗΕΓ και η μαγνητική τομογραφία. Η παρούσα εργασία είναι μια μονογραφία η οποία αναφέρεται σε τρία στάδια, τμήματα των οποίων δημοσιεύτηκαν, οι οποίες διερεύνησαν τη χρήση εικονικών πραγματικοτήτων ως εργαλείο πρώιμης ανίχνευσης για την πρώιμη άνοια με χρήση διαφόρων μεθοδολογικών προσεγγίσεων. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των διαχρονικών αυτών μελετών σχετικά με την ευαισθησία και εξειδίκευση καθεμίας από τις παραπάνω μεθόδους για την πρώιμη ανίχνευση της ΗΝΔ, οι επιδόσεις στη δοκιμασία εικονικής πραγματικότητας και τα ΑΓΠΔ μπόρεσαν να διακρίνουν την ομάδα ΗΝΔ που προχώρησε σε ΝΑ με 94% ευαισθησία, 82% εξειδίκευση, και 88% ευαισθησία, 78% εξειδίκευση, αντίστοιχα. Η νευροαπεικόνιση και οι νευροψυχολογικές δοκιμασίες, έδειξαν 83% ευαισθησία, 75% εξειδίκευση και 78% ευαισθησία, 63% εξειδίκευση, αντίστοιχα. Συμπερασματικά, το περιβάλλον εικονικής πραγματικότητας έδειξε τη μεγαλύτερη ευαισθησία και εξειδίκευση στην πρώιμη ανίχνευση της ΗΝΔ, με τα ΑΓΠΔ να ακολουθούν με λίγο λιγότερη ευαισθησία και εξειδίκευση. Σε αυτό το πλαίσιο, η παρούσα εργασία επιβεβαίωσε επίσης τα αποτελέσματα προηγούμενων μελετών για τη χρησιμότητα των λανθανόντων χρόνων των προκλητών δυναμικών στη βρεγματική περιοχή ως εργαλείο για την εκτίμηση της εξέλιξης της έκπτωσης αλλά και ως παράγοντας πρόβλεψης της εξέλιξης σε ΝΑ. Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν γενικά ότι οι πρώιμες αλλαγές της βαθμολογίας επίδοσης στην εικονική πραγματικότητα μπορεί να αντικατοπτρίζουν το έλλειμμα της διαδικασίας προσοχής που συνδέεται με τη λειτουργική μνήμη και τη δυσλειτουργία της μετωπιαίας επεξεργασίας σε ασθενείς με ΗΝΔ και για ασθενείς που βρίσκονται στο πρώιμο στάδιο της ΝΑ. Εν κατακλείδι, η συμβολή της παρούσας εργασίας έγκειται στην ανάπτυξη και εμπειρική μελέτη ενός καινοτόμου περιβάλλοντος εικονικής πραγματικότητας, το οποίο ήταν λιγότερο δομημένο και το οποίο έμοιαζε περισσότερο με πραγματικές καθημερινές αποστολές από ό,τι τα υφιστάμενα ερωτηματολόγια ή οι εργαστηριακές νευροφυσιολογικές μετρήσεις. Η παρούσα έρευνα απέδειξε ότι οι δοκιμασίες εικονικής πραγματικότητας των καθημερινών λειτουργιών μπορεί να είναι καλύτεροι παράγοντες πρόβλεψης των συμπεριφορών του πραγματικού κόσμου από ότι πολλές από τις συχνότερα χρησιμοποιούμενες παραδοσιακές δοκιμασίες των επιτελικών λειτουργιών. Το σύστημα εικονικής πραγματικότητας που χρησιμοποιείται εδώ είναι φορητό και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για προσομοίωση διαφόρων περιβαλλόντων και διαφόρων απαιτήσεων πλοήγησης (νοητικών, κινητικών, οπτικών), επιτρέποντας εύκολα τη δημιουργία μιας οικολογικά έγκυρης μελέτης και ελέγχου σε ποικίλα κλινικά και ερευνητικά περιβάλλοντα.