Życiorys ziemianina Witolda Maringe w świetle akt procesowych przeciwko pracownikom Państwowych Nieruchomości Ziemskich (1949-1951)
Authors: Durka Jarosław 
Published: March 2022

Leonard Witold Maringe (1890-1966) był wybitnym przedstawicielem ziemiaństwa polskiego. W latach młodzieńczych zaangażował się w działalność niepodległościową, za co został aresztowany przez carską ochranę i skazany na 6 miesięcy więzienia. W Belgii uzyskał wyższe wykształcenie w zakresie rolnictwa. Praktykował w wielu polskich majątkach ziemiańskich, w tym u wybitnego reformatora Wojciecha Wyganowskiego. Podczas wojny polsko-bolszewickiej wstąpił ochotniczo do polskiej armii. Zakupił majątek Lenartowo, w którym gospodarował do 1939 r. Przez cały okres dwudziestolecia międzywojennego był bardzo aktywny zawodowo. Stał się prawdziwym ekspertem od zagadnień rolniczych. W czasie II wojny światowej został przez Niemców wypędzony ze swojego majątku ziemskiego. Zamieszkał na terenie Generalnego Gubernatorstwa i zaangażował się w działalność konspiracyjną. W ramach Polskiego Państwa Podziemnego kierował pracami Departamentu Rolnego w Delegaturze Rządu na Kraj. Aktualna już była sprawa zmiany granic Polski i przejęcia gospodarstw rolnych, należących wcześniej do Niemców. Po zakończeniu wojny włączył się w odbudowę kraju. Był dyrektorem przedsiębiorstwa Państwowe Nieruchomości Ziemskie, które działało na rzecz podniesienia z ruiny zniszczonych wojną gospodarstw na północnych i zachodnich terenach włączonych do Polski. W tym celu skupił wokół siebie wybitnych specjalistów w zakresie rolnictwa, przedstawicieli ziemiaństwa. Prace te musiał przerwać na skutek aresztowania jego i wielu osób z kierownictwa tego przedsiębiorstwa. W totalitarnej, stalinowskiej Polsce został skazany na dożywocie. W 1956 r. wyszedł jednak na wolność i został zrehabilitowany. Ponownie rozpoczął działalność na rzecz rozwoju rolnictwa. Został nawet doradcą ministra rolnictwa. Artykuł ten, oparty o dane biograficzne zawarte w aktach procesowych i istniejących publikacjach na temat Maringe, ma na celu uzupełnić istniejący stan wiedzy na temat jego działalności, zwłaszcza w czasach przed II wojną światową.

Life of a landowner Witold Maringe in the light of trial files against employees of the State-owned Landed Estates (1949-1951)

Leonard Witold Maringe (1890-1966) was an outstanding representative of the Polish landed gentry. In his adolescent years, he was involved in independence activities, for which he was arrested by the Tsarist Okhrana and sentenced to 6-month imprisonment. In Belgium, he received higher education in the field of agriculture. He practiced in many Polish landed estates, including that of prominent reformer Wojciech Wyganowski. During the Polish-Soviet War, he volunteered to join the Polish army. He bought the Lenartowo estate, which he managed until 1939. During the entire interwar period, he was very active professionally. He became a true expert on agricultural issues. During the Second World War, he was expelled by the Germans from his landed estate. He settled in the General Government and became involved in underground activities. Within the framework of the Polish Underground State, he managed the works of the Agricultural Department in the Government Delegation for Poland. At the time, the issue of changing the borders of Poland and taking over the farms previously owned by Germans was already the case. After the end of the war, he was engaged in the reconstruction of the country. He became the director of the enterprise known as the State-owned Landed Estates (Państwowe Nieruchomości Ziemskie) which aimed at helping farms – destroyed by war and located in the northern and western areas incorporated into Poland – to rise from ruins. To this end, he brought together eminent specialists in agriculture, who were representatives of the landed gentry. He was forced to stop these activities as he and many members of the managerial staff of the enterprise were arrested. In totalitarian Stalinist Poland, he was sentenced to death. In 1956, however, he was released and rehabilitated. Again, he was involved in the activities promoting the development of agriculture. He even became an advisor to the Minister of Agriculture. This article, based on the biographical data contained in the trial files and available publications on Maringe, is aimed at supplementing the existing knowledge about his activities, especially in the pre-World War II era.