Διερεύνηση των αγροδιατροφικών συστημάτων της ελληνικής γεωργίας
Authors: Κουτσούκος Μάριος 
Published: August 2021

Σκοπός αυτής της διατριβής είναι η διερεύνηση των χαρακτηριστικών, των στάσεων, των προσδοκιών, των προβλημάτων και του βαθμού ικανοποίησης των γεωργών-κατόχων γεωργικών εκμεταλλεύσεων σε δυο αγροτικές κοινότητες της ελληνικής υπαίθρου, οι οποίες εφαρμόζουν διαφορετικά αγροδιατροφικά παραγωγικά συστήματα, έχοντας παράλληλα υιοθετήσει μια διαφορετική αναπτυξιακή φιλοσοφία. Η πρώτη αγροτική κοινότητα, το χωριό Φούφας Κοζάνης βασίζει την ανάπτυξή της στο αγροδιατροφικό παραγωγικό σύστημα της συμβατικής γεωργίας, ενώ η δεύτερη αγροτική κοινότητα, το χωριό Κεφαλάς Λακωνίας έχει υιοθετήσει μια διαφορετική στρατηγική ανάπτυξης η οποία βασίζεται στο αγροδιατροφικό σύστημα της βιολογικής γεωργίας. Για τη μελέτη του προφίλ των γεωργών, των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και των βασικών χαρακτηριστικών των αγροδιατροφικών συστημάτων χρησιμοποιήθηκαν μέθοδοι ποιοτικής και ποσοτικής έρευνας.Ειδικότερα, από τα αποτελέσματα της στατιστικής ανάλυσης των ερωτηματολογίων της ποσοτικής έρευνας διαπιστώθηκαν οι διαφορές αλλά και κάποιες ομοιότητες μεταξύ των βασικών δομών των δυο υπό μελέτη συστημάτων. Επίσης, μέσα από την ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων προέκυψαν ενδιαφέροντα συμπεράσματα σχετικά με το δομικό σύστημα στάσεων, απόψεων και προσδοκιών των γεωργών των περιοχών έρευνας. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα ευρήματα οι γεωργοί οι οποίοι έχουν υιοθετήσει τη βιολογική καλλιέργεια στον Κεφαλά είναι νεότεροι, υψηλότερου επιπέδου σπουδών και ασκούν τη βιολογική γεωργία ως πλήρη απασχόληση. Από την άλλη, οι ασκούντες συμβατική γεωργία στο Φούφα είναι μεγαλύτερης ηλικίας, χαμηλότερου επιπέδου σπουδών και παρουσιάζουν μεγάλο ποσοστό εξωγεωργικής απασχόλησης, το οποίο οφείλεται κυρίως στη παρουσία των μονάδων παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος της ΔΕΗ στη γειτονική Πτολεμαΐδα. Επίσης, όπως προέκυψε από τα αποτελέσματα, το βασικά κίνητρα τα οποία ώθησε τους γεωργούς του Κεφαλά στην υιοθέτηση της βιολογικής γεωργίας ήταν αφενός η πεποίθηση πως με αυτό τον τρόπο θα παράγουν ποιοτικά ανώτερα προϊόντα και αφετέρου η προσδοκία για ένα καλύτερο εισόδημα. Αντιθέτως, ο βασικός παράγοντας ο οποίος αποτρέπει τους γεωργούς του Φούφα από την υιοθέτηση της βιολογικής γεωργίας είναι, σύμφωνα με τους ίδιους, η μη επαρκής γνώση των τεχνικών χαρακτηριστικών και των ιδιαιτεροτήτων της βιολογικής γεωργίας. Όπως διαπιστώθηκε από την πολυμεταβλητή ανάλυση, οι παράγοντες οι οποίοι διαφοροποιούν τις στάσεις, τις προσδοκίες και τον βαθμό ικανοποίησης των γεωργών στις δύο περιοχές έρευνας, είναι το αγροδιατροφικό σύστημα το οποίο έχουν επιλέξει καθώς και το επίπεδο σπουδών τους. Πέραν όμως από τις διαφορές που ανιχνεύθηκαν ανάμεσα στους γεωργούς των δυο αγροτικών κοινοτήτων, εντοπίστηκαν και ομοιότητες. Πιο συγκεκριμένα, οι γεωργοί αμφότερων των συστημάτων πιστεύουν πως το επάγγελμα τους δεν έχει κύρος στην ελληνική κοινωνία και σε μεγάλο βαθμό δεν θα συμφωνούσαν στο ενδεχόμενο να ακολουθήσουν τα παιδιά τους το ίδιο επάγγελμα. Επίσης, υπάρχει ταύτιση απόψεων στους ερωτηθέντες των δυο περιοχών έρευνας αναφορικά με τις συνθήκες του γεωργικού επαγγέλματος, οι οποίες σύμφωνα με τους ίδιους καθίστανται κάθε χρόνο και πιο δύσκολες καθώς και κοινός προβληματισμός για το αν θα μπορούσαν να ασκούν τη γεωργία στο μέλλον ακριβώς με τον ίδιο τρόπο όπως τη σημερινή εποχή.