Η επίδραση της φαρμακευτικής αντιυπερτασικής αγωγής στην ενδοθηλιακή λειτουργία υπερτασικών ασθενών
Authors: Παπαευθυμίου Παναγιώτα 
Published: August 2021

Εισαγωγή: Η ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος και του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνης διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην παθογένεια της αρτηριακής υπέρτασης. Τα συστήματα αυτά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και επηρεάζουν τη λειτουργία του ενδοθηλίου και των αιμοπεταλίων με συνέπεια να εμπλέκονται και στις επιπλοκές της υπέρτασης. Σκοπός: Σκοπό της μελέτης αποτέλεσε η σύγκριση των επιδράσεων του β₁-αδρενεργικού αποκλειστή νεμπιβολόλης και του αναστολέα του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης κιναπρίλης στο καρδιαγγειακό σύστημα. Αρχικά μελετήθηκε η επίδραση της δοκιμασίας κόπωσης σε παραμέτρους που χρησιμεύουν ως δείκτης δραστηριότητας του ΣΝΣ και του ενδοθηλίου ή εμπλέκονται στη θρομβογένεση. Στη συνέχεια διερευνήθηκε η επίδραση της χορήγησης νεμπιβολόλης και της κιναπρίλης, για 24 εβδομάδες, στις μεταβολές των παραμέτρων αυτών κατά τη δοκιμασία κόπωσης. Ασθενείς-μέθοδοι: Μελετήθηκαν 36 ασθενείς με ιδιοπαθή υπέρταση πρόσφατης έναρξης που έλαβαν νεμπιβολόλη 5mg ή κιναπρίλη 20mg. Αρχικά υποβάλλονταν σε δοκιμασία κόπωσης (τροποποιημένο πρωτόκολλο κατά Bruce) με παράλληλες δειγματοληψίες πριν την κόπωση, στο μέγιστο της κόπωσης (15 λεπτά) και στην ανάνηψη (10 λεπτά μετά τέλος). Από τα δείγματα αίματος προσδιορίσθηκαν: αγγειοδραστικές ουσίες του πλάσματος (νοραδρεναλίνη, αδρεναλίνη, θρομβοξάνη Β₂, 6-keto-προσταγλανδίνη-F1a και κυκλική 3,5-μονοφωσφορική γουανοσίνη (c-GMP)), έμμορφα στοιχεία του αίματος (αιματοκρίτης, λευκοκύτταρα, αριθμός αιμοπεταλίων) και παράμετροι που εμπλέκονται στη θρομβογένεση (συγκολλητικότητα των αιμοπεταλίων, ινωδογόνο, χρόνος προθρομβίνης και χρόνος μερικής θρομβοπλαστίνης). Η δοκιμασία κόπωσης και οι δειγματοληψίες επαναλήφθηκαν 24 εβδομάδες μετά την έναρξη της αγωγής με νεμπιβολόλη ή κιναπρίλη. Αποτελέσματα: Κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας κόπωσης παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση στο πλάσμα των πυκνοτήτων των αγγειοσυσπαστικών και των αγγειοδιασταλτικών ουσιών (προστακυκλίνη, cGMP). Επίσης αυξήθηκαν σημαντικά τα έμμορφα στοιχεία του αίματος. Παράλληλα ελαττώθηκαν σημαντικά ο χρόνος προθρομβίνης και ο χρόνος μερικής θρομβοπλαστίνης, αυξήθηκε το ινωδογόνο, ενώ η συγκολλητικότητα των αιμοπεταλίων ελαττώθηκε σημαντικά. Η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής με νεμπιβολόλη ή κιναπρίλη συνοδεύτηκε από σημαντική ελάττωση της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης και της καρδιακής συχνότητας, τόσο στην ηρεμία όσο και στην κόπωση, και στις δύο ομάδες, χωρίς να υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους. Τα επίπεδα νοραδρεναλίνης στην ηρεμία και στην κόπωση ελαττώθηκαν, σημαντικά μόνο με τη νεμπιβολόλη (p=0,046 ηρεμία, p=0,005 κόπωση), η οποία προκάλεσε και μεγαλύτερη, αλλά όχι σημαντική, ελάττωση των επιπέδων αδρεναλίνης στο πλάσμα σε σύγκριση με την κιναπρίλη. Με την αγωγή αυξήθηκαν σημαντικά τα επίπεδα της προστακυκλίνης και στις δύο ομάδες. Αυξήθηκαν τα επίπεδα του cGMP και στις δύο ομάδες, περισσότερο με τη νεμπιβολόλη (177% ηρεμία και 194% κόπωση με νεμπιβολόλη vs 103% και 110% αντίστοιχα με κιναπρίλη). Επίσης ελαττώθηκε η θρομβοξάνη στο πλάσμα και στις δύο ομάδες. Με τη χορήγηση αγωγής μετριάσθηκε σημαντικά και στις δύο ομάδες η ελάττωση των χρόνων προθρομβίνης και μερικής θρομβοπλαστίνης κατά την κόπωση, ελαττώθηκαν τα επίπεδα του ινωδογόνου και στις δύο ομάδες, στην κόπωση σημαντικά με την κιναπρίλη, και ελαττώθηκε σημαντικά η συγκολλητικότητα των αιμοπεταλίων με τη χορήγηση τόσο νεμπιβολόλης, όσο και κιναπρίλης. Συμπεράσματα: η νεμπιβολόλη βελτιώνει τη λειτουργικότητα του ενδοθηλίου τουλάχιστον εξίσου αποτελεσματικά με την κιναπρίλη, ενώ παράλληλα επιδρά στη δραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος ευνοϊκότερα από την κιναπρίλη. Τόσο η νεμπιβολόλη όσο και η κιναπρίλη βελτιώνουν τις παραμέτρους της θρομβογένεσης, συμβάλλοντας πιθανά στην αναστολή των θρομβωτικών επιπλοκών της αρτηριακής υπέρτασης.