bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Allerlaatste van een eeuwenoud Gents beenhouwersgeslacht. Charcutier André Van Loo in de Brugsepoort
Authors: Devriese Luc
Published: August 2017

De naam Van Loo bleef zeven eeuwen lang verbonden met de Gentse vleeshouwersnering. Tot aan het einde van de 18de eeuw domineerden de Van Loo’s niet enkel dit ambacht, maar ook dat van de vishandelaars. André, geboren in 1924, was de laatste Van Loo actief in de sector. In een interview geeft hij zijn ervaringen weer. Nog tijdens de lagere schooltijd werd hij ingeschakeld om de schapen en runderen van de familie te verzorgen. Na een vruchtbare leertijd bij een meester slager kon hij samen met zijn vrouw een charcuterie uitbouwen in de Gentse volkswijk Brugsepoort. De winkel was strategisch ondergebracht in een hoekhuis aan de voet van een brugje waarover tot in de jaren 1960 veel arbeiders naar de grote fabrieken in de buurt stapten of fietsten. Als charcutier ‘die alles zelf maakte’ behoorde André Van Loo tot de toplaag van het beroep. Hij vertelt over zijn specialiteiten: roti de porc in stenen potten afgevuld met gelei, alle soorten hammen, bloedworst en ook vaardig uitgesneden biefstukken, liefst van dikbildieren (‘peirdebiesten’).
Blussende pastoors. De 19de-eeuwse rurale maatschappij in de Meetjeslandse pers
Authors: Bastiaen FIlip
Published: August 2017

Een brand was ruim een eeuw geleden, toen er nog geen goed georganiseerde en geoutilleerde brandweerkorpsen bestonden, als het ware een volksaangelegenheid. Enkel groepsoptreden kon erger voorkomen. Onvermijdelijk moesten daarbij sommige mensen het voortouw nemen. We zien in dergelijke gevallen een weerspiegeling van de maatschappij zoals ze functioneert in het gewone leven: wie dan de touwtjes in handen heeft en leidt, doet dit ook bij erge voorvallen. Op het terrein, in de brandhaard, waren het de gewone lui, ambachtslieden en anderen, die het bluswerk effectief aanpakten. Aan de rand, voor wat de beslissingen betreft, de coördinatie, de aansturing en aanmoediging, speelden politie, notabelen en ook geestelijkheid hun rol. Hoewelenkelen onder hen ook actief bijdroegen, waren zij in zekere zin het passieve element.
Gemeenschappelijke toiletten in de 15de - 16de eeuw. Met twaalf of veertien broederlijk en zusterlijk naast elkaar aan de Gentse Minnemeers
Authors: Devriese Luc
Published: August 2017

In 1478 vroegen bewoners van de buurt rond de Gentse Minnemeers aan de schepenen om maatregelen te nemen tegen verontreiniging van hun bleekweide door fecaliën van mens en dier. De vragen en voorstellen (hier in een versie uit 1543) betroffen ondermeer het maken van een groot gemeenschappelijk toilet: 'eene heymelichyede met twaalf of veertien gaten. Die moest er komen ten behoeve van iedereen zowel mannen als vrouwen, zowel vreemden als ingezetenen, zo stelt de tekst in het schepenenboek letterlijk. Hoewel het er op lijkt dat een en ander in openlucht gebeurde, wijst de toen in Gent gebruikelijke term 'heimelijkheid' er dp dat er wel zeker enig schaamtegevoel bij te pas kwam. De plaats was niet toevallig gekozen. Op de Minnemeers lag er eeuwenlang een publieke mestvaalt waar organisch afval vanuit kleine mesthopen op diverse plaatsen in de stad naar toe gevoerd werd alvorens naar het platteland verscheept te worden ter bemesting van landbouwgronden. Het hier beschreven geval betreft een uitzonderlijke archiefvondst, maar vermoede/ijk werden de talrijke open mestvaalten her en der in de stad zeer algemeen als vrij toegankelijke toiletten gebruikt.
Openbare toiletten in Gent (1850-2014). Lang niet zo vanzelfsprekend voor iedereen
Authors: Devriese Luc
Published: August 2017

Nadat de mesthopen uit de steden verdwenen waren bleef er in de 19de eeuw voor de mannen niets anders over dan gebruik te maken van de 'cour' of 'koer' van een van de talrijke cafés. Over de vrouwen werd gezwegen. Zij hoorden immers niet thuis in de publieke ruimte. Mannen plasten natuurlijk ook hier en daar tegen bomen en muren, maar in het kader van een algemeen hygiëne - offensief dat snel na de tweede cholera epidemie {1849} op gang kwam, werd daar tegen ingegaan. De Stad bekostigde en onderhield voortaan publieke urinoirs in open lucht. Die waren exclusief voor mannelijk plasgebruik en dat bleef zo tot het einde van de vorige eeuw. Pas omstreeks 1985 bracht het overweldigende succes van de Gentse Feesten (met bijhorende overlast) de problematische publieke toiletvoorzieningen in de media. Na enkele schuchtere pogingen kwam er in het eerste decennium van deze eeuw fors verbetering in de publieke faciliteiten met aandacht voor de behoeften van vrouwen en meteen ook voor de 'grote boodschap' van de mannen, hier en daar zelfs voor rolstoelgebruikers, baby's en tenslotte ook honden. Voor deze laatste brachten de hondentoiletten soelaas. Die werden al meteen na de introductie in 1998 een onverwacht succes. Hoewel het hier beschrevene enkel de Gentse situatie betreft en de twee keerpunten, de cholera epidemie en de Gentse Feesten, zelfs zeer sterk verbonden zijn met de geschiedenis van deze stad, kenden andere steden een analoge evolutie, mogen we aannemen.
Over vuurkruisen, frontstsrepen en andere eretekens.
Authors: Mattens Danny
Published: August 2017

In 2014 was het precies honderd jaar geleden zijn dat de eerste wereldoorlog uitbrak. Veel evenementen worden op het getouw gezet om de helden, en de mindere helden, te gedenken. We mogen waarschijnlijk vier jaar activiteiten in deze zin verwachten. De “hoogtepunten " zullen wel vallen in 2014 en 2018. De oorlog maakte duizenden slachtoffers, zowel militairen als burgers. Bij het beëindigen van de oorlog kwamen die duizenden soldaten naar huis, berooid, onder de luizen en psychisch en fysisch gekraakt. Velen zullen nooit een woord vertellen over datgene wat ze aan de IJzer hebben meegemaakt. Het enige dat hun motiveert om nog aan die wrede oorlog terug te denken is de jaarlijkse 11 novemberherdenking waar zij uit eerbied voor hun gevallen makkers en om hun eigen daden in de verf te zetten “pronken" met hun frontstrepen, eventueel kwetsuurstrepen, en hun eretekens. Op hun graf komt het eenvoudige witte gedenksteentje te staan ter herinnering aan het feit dat ze vuurkaarthouder waren. Over de front- en kwetsuurstrepen, de vuurkaart en de eretekens gaat deze tekst. De tekst is ook geschreven om diegene die bezig is met familiekunde en in zijn stamboom oud-strijders uit de eerste wereldoorlog heeft teruggevonden de mogelijkheid te bieden om te begrijpen waarover de medailles van hun (over)grootvader precies gaan en wat er aan voorafging.
Naoorlogse woningnood (1921) in de Gentse gemeenteraad
Authors: Devriese Luc
Published: August 2017

Aan het begin van de vorige eeuw bestond er in Gent een structurele woningnood die vooral als gevolg had dat talrijke huizen door twee of meer, meestal kleine gezinnen of alleenstaanden bewoond werden. De oorlog verergerde de toestand in aanzienlijke mate. Hoewel er weinig of geen Gentse huizen vernietigd werden, viel de bouwactiviteit tijdens de oorlogsjaren bijna stil. Voor de eerste wereldoorlog bouwde men in Gent jaarlijks 500 à 600 huizen. In 1917 waren het er amper 22, in 1918 in totaal 3 (!) en na de oorlog trok de bouwactiviteit slechts traag op: 59 huizen in 1919, 95 in 1920.
Dat eigenaardige Gentse woord 'cité, citeetse' en zijn homologen: koer, gang, poortje en beluik
Authors: Devriese Luc
Published: August 2017

Het is welbekend : de vele Gentse beluiken en beluikjes die er ooit waren en de enkele die gelukkig bewaard bleven, vertegenwoordigen een van de meest typische, zij het weinig opvallende, historische kenmerken van deze 30 stad. 'Die aanééngedrongen verblijven, waar de onwelvoeglijkheid der verwarde betrekkingen der geslachten heerschte, waaraan men de naam gaf 1 van bataillons carrés, en hier te Gent de beluiken, door het volk poortjes of cités genoemd'. Dat lezen we in De beluiken binnen de Stad Gent (1904), een heel de stad omvattend gedrukt overzicht van deze armtierige wijze van wonen. Het is een citaat uit een voordracht gehouden voor het 'Beschermingcomiteit der Werkmanswoningen' in 1886 .
Gentse nachtverblijven voor reizigers, zwervers en daklozen
Authors: Devriese Luc
Published: August 2017

In korte lijnen wordt de geschiedenis geschetst van de opvang - meer bepaald het te slapen leggen - van arme reizigers, zwervers en daklozen in Gent. Dit vanaf de middeleeuwen, toen het 'werk van barmhartigheid’ de vreemdelingen herbergen gebeurde in de godshuizen aan de stadspoorten (in Gent minstens vanaf 1191). In de 16de eeuw en later werden vreemdelingen zo snel mogelijk buiten dezelfde poorten gezet. Speciale aandacht gaat naar het nachtasiel in de Gentse Tinkstraat opgericht in 1888 door een journalistenvereniging. Het verhaal eindigt met inrichting (2013) van een nieuw nachtverblijf in het Nieuwland dat aanknoopt bij een heel oude traditie.
De heks van Wapping (London). Anoniem pamflet uit 1652
Authors: Vos Barbara
Published: August 2017

Hieronder leest u de lotgevallen van Joan Peterson, een vrouw die in 1652 van hekserij werd beschuldigd.
Hoe het reuzenkonijn, de Vlaamse reus, ontstond in de Gentse buitenwijken
Authors: Devriese Luc
Published: August 2017

Wilde konijntjes zijn heel uniform van grootte en uitzicht, maar tamme konijnenbestaan er in allerlei types. Al in de 16de eeuw werden in meerderelanden verschillende kleurslagen gekweekt als curiosum, maar aan echt gerichte teelt met selectie op bepaalde erfelijke eigenschappen werd nog maarweinig gedaan. Vanaf het einde van de 19 de eeuw werden verschillende rassengestandaardiseerd.
Hebben Brugse zotten en Gentse stroppen iets gemeen
Authors: Goeminne Koen
Published: August 2017

Het is weinig of meestal zelfs niet geweten dat de populaire bijnamen BrugseZotten en Gentse Stroppen minstens voor wat de legendevorming betreft, eengemeenschappelijke achtergrond hebben. Legenden en feiten worden gekaderd in de middeleeuwse maatschappij overgaand naar de vroegmoderne gecentraliseerde staat.
De Vikingen: hun landbouwdieren en hun dierlijke voeding
Authors: Janssens Luc A.A.
Published: August 2017

De voedingsgewoonten van de Noorse volkeren die Vikingen genoemd worden, kunnen goed bestudeerd en gekarakteriseerd worden aan de hand van archeologische vondsten in Scandinavië en vooral op de door hen gekoloniseerde eilanden en schiereilanden: Faröer, Shetland, IJsland, Groenland en New Foundland. Het voedsel van de vroeg middeleeuwse populaties in Europa verschilde duidelijk van deze van de Noorse populaties in de periode 750 - 1100, en dat verschil was er zowel voor het Scandinavische vasteland, hun kusten, als voor de door hen ingepalmde eilanden. Britten en Europese vastelanders nuttigden nauwelijks mariene proteïnen in deze periode. Voor de Noormannen echter maakte deze eiwitbron een zeer substantieel deel van hun voeding uit. Naast visvangst was het rapen van eieren van zeevogels en de jacht op zeezoogdieren belangrijk. De karige landbouwproductie gebeurde op keuterboerderijtjes met graangewassen (rogge en haver) en voornamelijk rundveeteelt (status symbool). Toch waren er ook andere diersoorten, vooral schaap en geit en in mindere mate het varken. Paard en hond kwamen nog minder voor, net als katten, die zeer zeldzaam waren. De Vikings hadden zelf overschotten, vooral van vis. Dat werd rond 950 een belangrijk exportproduct, voornamelijk naar Zuid-Engeland. Andere exportproducten waren walrusivoor, walrus/eer (voor koorden) en bont. Die werden geruild in andere gebieden voor kleding (uit wol), gepekeld vlees (meestal varken), levend vee of granen. Welkome aanvullingen voor de barre tijden in het noorden.
Slaapcomfort voor rijke en arm (Gent, 14de-17de eeuw)
Authors: Devriese Luc
Published: August 2017

Een kleine verkenning van de omstandigheden waarin een uiterst belangrijke menselijke bezigheid, het slapen, uitgeoefend werd, start in een ver verleden tijd. In 1398 namelijk, bij iemand uit de stedelijke toplaag: een rijke wijnkoopman die een groot 'steen' bewoonde in het centrum van Gent. Daarop volgend krijgen we een inkijkje in het buurh uis bij de subtop, een apotheker, exact drie eeuwen later {1698}. Ondanks deze aanzienlijke verschillen in tijd en maatschappelijk aanzien, noteren we opvallende gelijkenissen: het echtelijk bed is veruit het belangrijkste in huis en er zijn geen afzonderlijke slaapkamers. Toch is er een nieuwigheid: het 'bedde' dat in 1398 enkel sloeg op wat wij 'beddengoed' noemen, kon drie eeuwen later vervat zitten in een verplaatsbare houten constructie: een ledikant. In de volgende deeltjes van deze bijdrage gaat de aandacht naar de minder fortuinlijke lieden die tijdelijk of permanent niet over een eigen huis en slaapgelegenheid beschikken. In korte lijnen wordt de geschiedenis geschetst van de opvang - meer bepaald het te slapen leggen - van arme reizigers, zwervers en daklozen in Gent.
Hoe te besparen in de armenzorg? Gent, 1551-1552
Authors: Devriese Luc
Published: August 2017

Het Gentse gemeentebestuur geeft twee niet mis te verstane raadgevingen aan de Armenkamer ter verlintinghe van de lasten.
Gent kleurt oranje. Hofschilder Joseph Paelinck
Authors: Van Driessche Wim
Published: August 2017

Ten tijde van de Nederlandse bufferstaat gecreëerd in 1815 uit schrik voor de impulsieve imperialist Napoleon Bonaparte, telde Gent een kunstenaar die tot op de dag van vandaag gekend zou moeten staan als hofschilder van het toen malige Nederlandse koningshuis. Deze Joseph Paelinck, geboren in Oostakker, is niet alleen de maker van een officieel staatsportret van zowel koning Willem 1 als zijn gemalin Wilhelmina, hij heeft ook een aantal werken in opdracht gemaakt die Gent en het huis van Oranje van weleer verbinden .
Strijd om de goede zeden bij weesmeisjes in de Bijloke (1883 - 1905)
Authors: Brysse Adrien
Published: August 2017

Een bundel licht aangebrande straatliedjes gevonden bij een veertienjarig weesmeisje dat gehospitaliseerd was in het Bijloke ziekenhuis, verwekte in 1901 opschudding bij de directie. Om mogelijke verderfelijke contacten tussen de meisjes en oudere hospitaalpatiënten te vermijden werd beslist de weesmeisjes voortaan te isoleren in een aparte kamer in de Bijloke. Dit in onze ogen eerder onschuldig voorvalletje wordt gekaderd in de 'strijd' om de goede zeden in het weeshuis dat voorheen door nonnen was geleid geworden, strijd die, typisch voor die tijd, tussen 'klerikalen' en 'antiklerikalen ' uitgevochten werd.
De oorsprong van de moderne duivensport
Authors: Verbeke Thomas
Published: August 2017

Het artikel is een bescheiden, maar interessante bijdrage tot de historiografie van de duivensport, het populairste volkse amusement in de jaren '20 en '30 van de vorige eeuw. Behalve aan de eigenlijke sport wordt ook aandacht besteed aan het domesticatieproces, dat het uiteindelijk mogelijk heeft gemaakt met de duiven te spelen. Ter wille van de volledigheid en omdat het bepalend is geweest voor de relatie tussen mens en duif, worden nog een aantal aspecten bediscussieerd zoals de regio's waarin de domesticatie is gebeurd, de duif als communicatiemiddel, de duif als symbolisch, allegorisch of sacraal element en het ontstaan van de moderne 'duivenmelkerij'. Ook worden een aantal biologische en fysiologische karakteristieken van de duif, zoals haar uitzonderlijke gevoel voor richting, onder de loep genomen.
Biggenmarkten en de varkenshandel Bafcop.
Authors: Adriaen Mark
Published: August 2017

Biggenmarkten werden in heel wat steden en gemeenten van Vlaanderen op regelmatige tijdstippen gehouden. Deze markten, waarbij de jonge biggen fysiek aanwezig waren en verhandeld werden, kwamen voor tot en met het derde kwart van de 20ste eeuw. Het fenomeen behoort zodoende tot de recente geschiedenis. Voor de bespreking van dit verdwenen gebruik werd in dit artikel één familie varkenshandelaars exemplarisch beschreven met hun gebruiken en gewoonten. Een belangrijk gebruiksvoorwerp bij het tentoonstellen van de biggen was de biggenmand, een heel grote korf in mandenmakerswerk, waarin een nest biggen op stro gezet werd. Door het vergankelijk materiaal zijn maar een beperkt aantal biggenmanden bewaard gebleven. Het werd dus hoog tijd om de wetenswaardigheden over deze mensen en dingen te publiceren.
Halloween in persknipsels
Authors: Naert Antoon
Published: August 2017

en verder persknipsels over - priester-historicus E.H. Jozef Van den Heuvel overleden;- volksmuziekschool Ieper-Dranouter;- 't Manneke uit de Mane;- Dr. Frans Debrabandere en de West-Vlaamse etymologie;- zuivelmuseum bekroond.
Heiligen in de woonkamer.
Authors: Veraverbeke Els
Published: August 2017

Sinds 2003 wordt de deelcollectie 'volksreligie' permanent tentoongesteld in de kapel van het Huis van Alijn. Hierbij gaat ruime aandacht naar de jaarkalender, die tot ver in de twintigste eeuw sterk door de katholieke rituelen werd bepaald. De heiligenverering speelt hierbij een heel belangrijke rol. Elke dag van het jaar is gewijd aan een bijzondere heilige. Voor elke ziekte, voor elk euvel werd de hulp van een heilige ingeroepen. Ook om bescherming of bijstand wordt beroep gedaan op een heilige. De exemplarische levensvormen van de heilige zijn hierbij inspirerend. Wel moet worden opgemerkt dat de kerkelijke heiligen niet zonder meer de populaire heiligen zijn. Heiligenverering leidde tot heel wat rituelen, zoals het vereren van relieken en de bedevaart. Heiligen zijn ook prominent aanwezig in de woonkamer van elk katholiek gezin.
Buitenshuis eten in de Lage Landen sinds 1 800
Authors: Veraverbeke Els
Published: August 2017

BoekbesprekingJACOBS, Marc, SCHOLLIERS, Peter, Buitenshuis eten in de lage landen. Brussel, VUB Press, 2002. ISBN 90-5487-329-9.
Het dialectenboek 7. Aan taal herkend. Het bewustzijn van dialectverschil.
Authors: De Tier Veronique
Published: August 2017

BoekbesprekingHet dialectenboek 7. Aan taal herkend. Het bewustzijn vandialectverschil. (onder redactie van Veronique De Tier en ReinhildVandekerckhove). Stichting Nederlandse Dialecten: Groesbeek2003. ISBN 90-73869-07-2
Gentse Helden of de verkeerde geschiedenis van de geteisterde straten waar grote en kleine Gentse heldenverhalen hun plaats heroveren.
Authors: Anoniem Anoniem
Published: August 2017

Heeft jouw kanarie de postbode gered van de kwaadaardige hond van de buren? Is je moeder stiekem balletdanseres? Woont de broer. van Rambo bij jou in de straat? Met deze oproep in buurtkrantjes, op radio en televisie begon in februari 2001 de zoektocht naar ongekende Gentse heldenverhalen.In oktober 2002 werd het Heldenboek officieel voorgesteld en werd ertevens een multimedia tentoonstelling over dit project georganiseerd in het Caemersklooster. Centraal staan de verzamelde verhalen en videofragmenten uit het spektakel. Een ideaal moment waarbij de deelnemers elkaar terug zien en herinneringen ophalen. Uit alle contacten met deelnemers blijkt dat Gentse helden een hoogtepunt in 2002 was.
Vergadering van het jongerengezelschap uit de Gentse Begijnengracht.
Authors: Braekman Willy L.
Published: August 2017

Het artikel handelt over een opmerkelijk gedicht en lied, waarin de auteur, Jacobus Hije, een late 'rederijker', de bijeenkomst in 1707 beschrijft van de jonge vrijgezellen uit de Begijnengracht, een bekende Gentse straat. De bijeenkomst was misschien een jaarlijkse, maar zeker een driejaarlijkse sociale gebeurtenis, georganiseerd als een soort van 'tegengewicht' voor soortgelijke bijeenkomsten voor de volwassenen van dezelfde buurt. De tekst van het gedicht en lied levert heel wat interessante informatie over dergelijke bijeenkomsten: de uitbundige viering ervan met eetfestijn en drinkgelag, opgeluisterd door toneelactiviteiten.
De Torhoutse Stedelijke Musea.
Authors: Naert Antoon
Published: August 2017

Het kasteel van Wijnendale, het museum voor Torhouts Aardewerk, het landbouwmuseum op de kinderboerderij, het oudste arbeidershuisje. Het zijn museale verwezenlijkingen die de recreant naar de stad moeten lokken.
Vier gebrandschilderde ramen (1929) uit de voormalige apotheek van Paul Vande Vyvere (Brugge).
Authors: Dezutter Willy P.
Published: August 2017

In 1975 werd voor het Stedelijk Museum voor Volkskunde de inboedel aangeworven van de voormalige apotheek van Paul Vande Vyvere (1897- 1973), gevestigd op het adres Hoogstraat 39 in Brugge. In 1989 werd deze officina (zaal 4) nauwkeurig gereconstrueerd.
Het herbergleven in Kortrijk.
Authors: Hoebeke Guy
Published: August 2017

BoekbesprekingVAN HOONACKER (Dr. E.), Het herbergleven in Kortrijk. Kortrijk, Egied Van Hoonacker, 2002, 336 blz., 250 ill.
Kerst in Vlaanderen.
Authors: Naert Antoon
Published: August 2017

Krantenknipsels over wat de impact van de commercie zoal kan zijn op het kerstgebeuren. We lieten de platte commercie nog links liggen en zochten op hoe mensen en bedrijven creatief omspringen met volksculturele gegevens om hun waren aan de man te brengen.
Het erf van mijn moeder. Drie generaties vrouwen in land- en tuinbouw.
Authors: Veraverbeke Els
Published: August 2017

Boekbespreking van :VERSTRAETE Katrien, Het erf van mijn moeder. Drie generaties vrouwen in land- en tuinbouw. Leuven, Van Halewyck, 2002. ISBN 90 5617 409 6
In der Sieker Dienste. De Statuten van de Leprozerie van Gent (1236)
Authors: Van Keymeulen Jacques
Published: August 2017

Boekbespreking van : VAN KEYMEULEN Jacques, Mark ADRIAEN en GrietMARÉCHAL, In der Sieker Dienste. De Statuten van de Leprozerievan Gent, 1 236. Uitgegeven door het Algemeen Ziekenhuis MariaMiddelares • Sint-Jozef en de Vakgroep Nederlandse TaalkundeUGent (met de steun van Gent Cultuurstad vzw, 2003 (48 blz.).Op 14 november 1236 verleent Waltherus de Marvis, bisschop van Doornik, aan het Gentse melaatsenhuis ( leprozerie) een oorkonde, waarin hij ze in bescherming neemt en aan het verplegend personeel de naleving van de geloften van kuisheid, armoede, gehoorzaamheid en het dragen van ordekleding oplegt. Ter gelegenheid van de uitvaardiging van de oorkonde werden de gewoonten van het huis (de 'seden') door de bisschop in de oorkonde bekrachtigd.
De Taalkamer-cd-rom
Authors: Van Keymeulen Jacques
Published: August 2017

De TAALKAMER CD-ROM is te verkrijgen tegen 12 Euro bij het Huis van Alijn, Kraanlei 65, 9000 Gent ( tel. 09/2692350; e-mail: huis.alijn@gent.be).Het TAALKAMER-THEMANUMMER van Oost-Vlaamse Zanten (+ cd-rom met 6 fragmenten) kost 5 Euro te koop in de bibliotheek van de KBOV, Kraanlei 65, Gent.
Moderne sagen Geloofwaardige verhalen vol spanning, verrassingen en twijfels.
Authors: Meulemans Wendy
Published: August 2017

Bij de 220 informanten zijn er in totaal meer dan 700 moderne sagen uit de bus gekomen. We kunnen dus besluiten dat moderne sagen vrij goed gekend zijn door jongeren. Er bestaat nog wel degelijk een vertelcultuur bij hen; zij is niet verdrongen door de media. Die spelen echter wel een belangrijke rol in de verspreiding van moderne sagen; ze beïnvloeden onze hedendaagse vertelcultuur. Zo zien we dat heel wat informanten via die kanalen moderne sagen kennen.
In dees donkere dagen.
Authors: Naert Antoon
Published: August 2017

Inleiding bij een tentoonstelling georganiseerd omtrent volksgeloof, volksgebruiken en eindejaarsfeesten. Om hiervoor een zekereachtergrond te voorzien, volgen in dit nummer van Van Mensenen Dingen een aantal korte bijdragen rond dit thema.
Menukaarten.
Authors: Vekeman Denise
Published: August 2017

Korte schets van de geschiedenis van de menukaart in families, restaurants, cafés en koffiehuizen.
Pasen en Sinksen in Vlaanderen
Authors: Naert Antoon
Published: August 2017

Krantenknipsels rond Pasen en Sinksen in Vlaanderen
Musée de la Vie wallonne in Luik.
Authors: Goegebuer Sibylla
Published: August 2017

Museum in de kijker :Het museum visualiseert, zoals ook andere volkskundige musea datdoen, aspecten van volkscultuur op een educatieve en wetenschappelijkemanier, in een historisch pand.
Boekbesprekingen en signalementen door A. Naert en J. Van Keymeulen.
Authors: Naert Antoon
Published: August 2017

Boekbespreking van :Logghe M. en R. Verhelle (2003), Figuratief aardewerk, Scheerders - Van Kerchove Sint-Niklaas; Torhout.Hessel R. en M. Verkeyn (2003), Van Buuketetjes en Ruggevintjes.Het dialect van rond Torhout; Torhout.Van Keymeulen J. (2003), Dialectwoorden Verzamelen. Een praktische handleiding. ( Overdruk uit de Handelingen van de Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie 75), Michiels, Tongeren; 122 blz.
Houten speelgoed dat door ki.nderen zelf vervaard igd werd
Authors: Adriaen Mark
Published: August 2017

Toen de auteur drie houten kinderspeelgoedjes voorgelegd kreeg afkomstig uit Knesselare en gemaakt eind negentiende eeuw ging hij te rade bij Roger Hessel, auteur van het boek Kinderen vroeger creatiever dan nu? Zelfgemaakt speelgoed vroeger en nu (Uitgeverij Emiel Decock, Aartrijke 1992, 140 blz.).
Geestelijk doolhof.
Authors: Ostyn Theo
Published: August 2017

Een kader van 64 op 49 cm, met aan de onderkant de vermelding C.I.Van Bouchaute. Terneuzen 26 Junnij 1880. brengt het verhaal.
Twee klasfoto's en twee portretten geconfronteerd
Authors: Van Keymeulen Jacques
Published: August 2017

Op de kaft van de tweede jaargang van Van Mensen en Dingen staanpaarsgewijs vier foto's: een oude en een recente klasfoto, en een oudeen nieuwe afbeelding van een man met een hoofddeksel. Ze behoevenenige uitleg; twee foto's zijn namelijk niet helemaal 'echt'.
De aasspade, een strandschopje voor volwassenen?
Authors: David Johan
Published: August 2017

Nu en dan zie je bij eb nog oude(re) mannen putjes graven in het natte zand op het strand. Ze bouwen geen zandkastelen, maar zoeken naar zeepieren, 15 tot 20 cm lange bruinrode of groenbruine wormen. Die diertjes worden veel gebruikt als aas in de (sport)zeevisserij; de oude wetenschappelijke naam was trouwens Arenicola piscatorum, d.i. zeepier van de vissers. De beroepsvissers vingen hun wormen zelf, vele sportvissers kochten ze in de winkel of van "beroepsjagers": zo'n 25 jaar geleden zouden er jaarlijks honderdduizenden vanverkocht zijn. Voor een aantal gepensioneerden betekende dat eenniet te verwaarlozen bijverdienste.
Mann und Frau im Märchen.
Authors: Hoebeke Guy
Published: August 2017

Dit boek, o.a. met Harlinda Lox (redactielid van Van Mensen en Dingen) als redactrice, handelt hoofdzakelijk over de betrekkingen tussen mannen en vrouwen. De zeventien bijdragen, geschreven door mannelijke en vrouwelijke auteurs, behandelen verschillende gevallen. Niet alleen van de verhouding tussen echtparen, maar ook van die tussen broeders en zusters, vaders en dochters, moeders en zonen is er sprake. Een bijzondere categorie zijn de helden, die geen blijvend contact hebben met vrouwen.LOX (H.), F RÜH (S.), SCHULTZE (W. ) ( red.) , Mann und Frau im Märchen: Forschungsberichte aus der Welt der Märchen. Kreuzlingen/München, Heinrich Hugendubel Verlag, 2002, 209 blz. (Veröffentlichungen der Europäischen Märchengesellschaft; Bd. 27)
Een reus in Oudenburg.
Authors: Meulemeester Jean Luc
Published: August 2017

Op Pinksternamiddag 8 juni 2003 kreeg de West-Vlaamse stad Oudenburg voor het eerst in haar geschiedenis een reus. Onder de benaming Sint-Arnoldus werd hij op de pui van het stadhuis gedoopt, eigenlijk gezegend door diaken Jos Desmeth. Het initiatief om een plaatselijke reus te creëren werd genomen door het 'Feestcomité Centrum Oudenburg'.
Wateraders en theeblaadjes in Vlaanderen
Authors: Naert Antoon , Vanloocke Danny
Published: August 2017

KrantenknipselsWaar vroeger de pendelaar of de wichelroedeloper bijna op elke boerderij een welkome klant was en onlosmakelijk deel uitmaakte van het gewone leven, is het nu veeleer in om bij slaapstoornissen, depressies, lasige kinderen, slechtleggende kippen, blaffende konijnen, ... een beroep te doen op personen met speciale gaven.
Musée du Dessin et de l'Estampe Originale te Gravelines, Noord-Frankrijk
Authors: Goegebuer Sibylla
Published: August 2017

Tentoonstelling "Les Triomphes de Carnaval" 5 januari - 6 juni 2004De expositie " Les Triomphes de Carnaval" biedt een originele kijk op het Carnavalgebeuren in de Noord-Franse regio en plaatst dit in een ruim Europees kader. Carnavalitems uit verschillende Europese culturen, uit verscheidene tijdsperiodes, worden op een verrassende wijze geïntegreerd. De verwantschap van de Carnavalcyclus met andere volksculturele, religieus getinte tradities, wordt getoond.
Geraardsbergen zijn taalgebruik en zijn taaleigen.
Authors: Schrever Albert
Published: August 2017

De auteur vraagt zich af of het Geraardsbergs een minderwaardig dialect is.
Drie spookhuizen te Gent (ca. 1675-1700).
Authors: Braekman Willy L.
Published: August 2017

Volgens een verzamelbundel van historische aantekeningen, anekdotes en allerlei andere wetenswaardigheden, geschreven door een anonieme Gentenaar, bestonden er in de Arteveldestad ca. 1675- 1700 een aantal huizen, waarin klopgeesten of spoken hun intrek hadden genomen. Er waren er volgens hem drie. Over elk ervan weet hij interessante gegevens mee te delen. We laten hem zelf aan het woord ...
Het lattenklieversbedrijf David te Poperinge in 1903
Authors: Adriaen Mark
Published: August 2017

Het lattenklieversberoep is één van de traditionele ambachten die na de tweede wereldoorlog verdwenen. Terwijl klompen maken, manden maken, dorsen en vlas zwingelen nog steeds gedemonstreerd worden op folkloremarkten, is de vaardigheid van het latten klieven vrijwel volledig verdwenen.
Het mysterie rond enkele raralia uit de farmaceutische verzameling van het Huis van Alijn (Gent).
Authors: De Keersmaeker Jean-Pierre , De Cleene Marcel
Published: August 2017

In dit artikel wordt de apotheek uit de museumopstelling van het Huis van Alijn besproken, samen met enkele bijbehorende naturaliën en objecten Het interieur is in Franse Charles X-stijl, een unicum, want deze stijl heeft slechts gedurende tien jaar succes gekend. In de inventaris van de apotheek bevinden zich enkele intrigerende objecten : twee zaagvissnuiten, waarvan één met een raadselachtige rebus is beschilderd, en een grote glazen globe op een balustersokkel. Deze objecten worden besproken en hun mogelijke functie of betekenis beschreven. Wij stellen vast dat er een verband moet gelegd worden tussen de medico-magische eigenschappen toegeschreven aan de mythische eenhoorn en de zaagvissnuit. De glazen pronkglobes waren tot midden in de vorige eeuw algemeen verspreid. Men trof ze aan op de toonbank en/of voor het raam van de apotheek. Over de oorsprong van deze pronkglobes doen verschillende verhalen de ronde. Of ze ooit een andere dan een zuiver decoratieve functie hebben gehad, is evenwel niet zeker.
Vier kerken toegewijd aan Sint-Antonius-abt in het Bisdom Brugge. Deel 2 - 4. Rollegem
Authors: Vermeulen Guido
Published: August 2017

Deel 2 - 4. Rollegem - Kortrijk
Renners van toen en nu: een wereld van verschil
Authors: Backelandt Frederik
Published: August 2017

De auteurs bekijkt de verschillen tussen de vedetten vantoen en nu en legt ze bloot ...
Vlaamse kerels twee wielen. Ons rijke Vlaamse wielerleven en het wielerflamingantisme: Sportwereld als gangmaker van identiteit in het interbellum. Een discoursanalytische benadering.
Authors: Backelandt Frederik
Published: August 2017

Historicus Frederik Backelandt schetst in een samenvattend artikel de krijtlijnen van zijn scriptieonderzoek. In zijn onlangs bekroonde scriptie onderzocht hij de relatie tussen wielersport en het opwekken van nationale gevoelens. Casus was het tussenoorlogse Vlaanderen en gids op zijn 'thesistoer' was de legendarische sportjournalist én flamingant Karel Van Wijnendaele (1882- 1961) die zijn sportkrant Sportwereld uitspeelde als gangmaker van een Vlaamse identiteit. Aan de hand van een uittreksel uit één van Van Wijnendaeles Sportwereld-artikelen, wil Backelandt aantonen hoe aan een nationalistisch en identiteitsvormend discours in Sportwereld vorm werd gegeven.
Sportgeschiedenis: spiegel van de maatschappij. Sportgeschiedenis met complementaire versnellingen: vulgariserende wetenschap en wetenschappelijke vulgarisatie.
Authors: Vanysacker Dries
Published: August 2017

Ook sport is een spiegel van de maatschappij en daarom verdient ook dit facet van ons maatschappelijk bestel een plaats in historisch-wetenschappelijk onderzoek. De scriptie van Backelandt is daar één voorbeeld van. Professor Dries Vanysacker licht de 'problematiek' van de sportgeschiedenis toe en breekt een lans voor sporthistorisch onderzoek. Want: niet het onderwerp maar wel de gehanteerde methodiek maakt van een historicus een goed historicus. Enerzijds kan sportgeschiedenis volgens hem het grote publiek gaan boeien. Maar naast dit pleidooi voor een vulgariserende wetenschap, pleit hij anderzijds ook voor een wetenschappelijke vulgarisatie waarbij een stevig onderbouwde methodiek ieder onderzoek zou moeten stutten.
Bestaat er zoiets als een Vlaamse wieler(sub)cultuur?
Authors: Renson Roland
Published: August 2017

De auteur probeert een antwoord te geven op de vraag of er sprake kan zijn van een Vlaamse wieler(sub)cultuur of niet. Vlaanderen wordt dikwijls gezien als een haven voor professionele wielrenners. Sportjournalisten en anderen hebben bijgedragen tot dit aspect van de Vlaamse identiteit. Het was daarom vreemd om te merken dat professionele wielersport nog niet bestudeerd was als een sportsubcultuur in het Leuvense project over 'Sport als een subcultuur' (1980-1990). Dit illustreert dat de wielersport niet als een subcultuur beschouwd werd, maar eerder als integraal deel van de standaardcultuur. Als de Vlaamse wielersport echter geanalyseerd wordt d.m.v. een begrippenkader omtrent sportsubculturen worden verschillende specifieke karakteristieken zichtbaar. Men kan besluiten dat de wielersport diep geworteld is in de eigen Vlaamse volksculturele traditie en dat ze in alle lagen van het leven doordringt. Nochtans kan men de wielersport ook beschouwen als een specifieke sportsubcultuur binnen de gehele sportcultuu r van Vlaanderen, zelfs met duidelijke eigenaardigheden (zoals doping), die door het brede publiek ambivalent worden onthaald.
Pelgrimeren
Authors: Kinds Ignace , Vanloocke Danny
Published: August 2017

Wielersport inspireert supporters tot ... pelgrimeren per fiets, massawielertoerisme en papcoureurs tot buitensporige prestaties
Het Nationaal Wielermuseum te Roeselare
Authors: Goegebuer Sibylla
Published: August 2017

Het Nationaal Wielermuseum is gehuisvest in een merkwaardig gebouw. Wat ooit een brandweerkazerne herbergde ( met zelfs een watertank op het gelijkvloers) en wat ooit een rechtszaal was op de eerste verdieping, fungeert nu als herinneringsmachine aan het bijzondere verhaal van de Vlaamse wielersport. Het museum confronteert de reële wielerwereld met de tot de verbeelding sprekende geschiedenis van de Vlaamse wielersport.
Wielrennen in de reclamewereld
Authors: Hermans Maurice
Published: August 2017

Een beetje passie, vooral business.  Al op het einde van de 19de eeuw sponsorden industriële ondernemers in de Angelsaksische wereld de vrijetijdsbesteding van hun arbeiders. Daarmee beloonden ze hun werkinzet van de voorbije week. Zo ontstonden ook de eerste profvoetbalclubs. Het moderne fenomeen 'sportsponsoring' was geboren.De wielersport is vanaf haar ontstaan een puur commercieel gebeuren dat onmiddellijk voor een opbod zorgde tussen de dagbladuitgevers.
Het wielrennen in de Nederlandse literatuur. Een beknopt overzicht.
Authors: Cornillie Patrick
Published: August 2017

Is de wielersport de meest literaire onder alle sporten? Het lijkt alvast een hele opdracht om evenveel gedichten, romans en theaterstukken bijeen te krijgen rond pakweg voetbal, badminton of curling. Over de wielersport liggen de titels voor het grijpen. Wielersport gaat dan ook over heroïek, dramatiek en schoonheid, over gekoesterde verlangens en stukgelopen illusies. Kortom, over de soap van het leven.
De tijd van het gezongen dagblad
Authors: Laitem Herman
Published: August 2017

naar een bijdrage van Jan Huyghe in 'Bachten de Kupe', nr. 4, 1982.
Sportjournalist Berten Bafcop
Authors: Adriaen Luc
Published: August 2017

Het verhaal van Nonkel Albert, sportjournalist, die de voornaamste wielerwedstrijden volgde en dus ook de ronde van Frankrijk.
Alternatieve geneeswijzen in Vlaanderen.
Authors: Naert Antoon , Vanloocke Danny
Published: August 2017

Krantenknipsels over alternatieve geneeswijzen. Heksen worden net meer verbrand, tovenaars niet meer gelyncht. Toch blijft de polemiek tussen traditionele en alternatieve geneeskunde een "hot item", ook in Vlaanderen.
Beklede devotieprent uit het penitentenklooster op St.-Pieters bij Gent.
Authors: Braekman Willy L.
Published: August 2017

De penitenten bij St.-Jacobs bezaten een miraculeus Christusbeeld, dat in de "Voorkapelle" van hun klooster door vrome lieden vereerd werd. Deze devotie heeft heden ten dage nog enig spoor nagelaten, n iet zozeer door het nog bestaande, nu zwartgeblakerde, Christusbeeld (de zwarte God) dat zich nu in het St.-Elisabethbegijnhof bevindt, dan wel door een devotieprent die in de kapel van het klooster aan de bezoekers werd verkocht. Deze prent, een anonieme kopergravure in twee formaten, een groot en een kleiner, was doorde zusters met lapjes kostbare stof bekleed en ook met waterverf gehoogd.(zie ook antwoord van Ludo Collin 4(2006)4)
De seponeringspolitiek van gerechtelijke strafdossiers betreffende seksueel geweld doorgelicht. Een bijdrage tot de geschiedenis van de seksuele mentaliteit en het strafrechtelijk discours tijdens de eerste helft van de twintigste eeuw.
Authors: Vekeman Famke
Published: August 2017

In dit artikel wordt, aan de hand van 21 strafdossiers, een antwoord gezocht op de vraag waarom gerechtelijke onderzoeken naar seksuele gewelddaden stopgezet worden. De motieven die justitie aanvoert om een dossier te seponeren, vertellen ons iets over de manier waarop men omgaat met seksuele delinquentie en tevens over de perceptie ervan tijdens de eerste h elf t van de twintigste eeuw. Uit het artikel blijkt dat geseponeerde dossiers belangrijke bronnen zijn aangezien zowel de wetgeving, het strafrechtelijk discours als de seksuele mentaliteit hun sporen hebben nagelaten in de seponeringspolitiek.
De barbier in het Huis van Alijn.
Authors: Veraverbeke Els
Published: August 2017

In het Huis van Alijn kan de bezoeker in de tentoonstelling 'Meesterschap en Handelsgeest' kennis maken met enkele typische stedelijke beroepen uit de negentiende- vroege twintigste eeuw. De auteur bespreekt kort het beroep van de kapper.
Thuis bij Thuysbaert. Nostalgische huiselijkheid van op de Lokerse museumzolder.
Authors: Daem Geertrui
Published: August 2017

Dit is de tekst van een gelegenheidstoespraak die werd uitgesprokenbij de opening van de tentoonstelling "Thuis bij Thuysbaert. Nostalgische huiselijkheid van op de Lokerse museumzolder" op 30 september 2005 in het 'Huis Thuysbaert' te Lokeren {de zogenaamde 'tweede poot' van het Stedelijk Museum van Lokeren).
Een klompenrookkot uit Vrasene (laatste kwart van de negentiende eeuw)
Authors: Nouwen Robert , Frenken Luc
Published: August 2017

De klompenmakerij was in Vlaanderen een familiale bedrijvigheid, die teloor is gegaan door de mechanisering na de Eerste Wereldoorlog en het gebruik van ander schoeisel. In 2005 verwierf het Provinciaal Openluchtmuseum te Bokrijk een klompenrookkot uit Vrasene. Het gebruik en de verspreiding van dergelijke bedrijfsgebouwen was tot op heden niet wetenschappelijk onderzocht. Het artikel geeft een gedetailleerde beschrijving van het gebouwtje, opgemaakt naar aanleiding van de afbraak en demontage ervan. Uit de analyse is gebleken dat het hier niet, zoals initieel gedacht, om een klompenmakersoven gaat, waarin klompen versneld gedroogd werden, maar wel degelijk om een klompenrookkot. Buiten het kleuren van de klomp diende een dergelijke oven in de eerste plaats om door inwerking van de teerdeeltjes in de rook de klomp vochtbestendig te maken. Ten slotte belicht deze bijdrage de historische en economische context van het klompenmakersambacht.
De Limburg-identiteit in de actualiteit. Op zoek naar de homo Limburgensis
Authors: Van Thienen Jos
Published: August 2017

Deze bijdrage behandelt het ontstaan van groepsidentiteit als het resultaat van interactie tussen het eigene en het andere. Met Limburgers wordt vaak de spot gedreven, want ze zijn dom, achterlijk en traag. Ze behoren eigenlijk tot een andere menselijke soort. Gedrag en kenmerken van de home limburgensis wijken af van die van de gemiddelde Vlaming of Belg. De Limburger op zijn beurt speelt in op dit vervreemdende anderszijn en puurt er een eigen identiteit uit. Vaak zal hij daarin overdrijven en dit uitspelen tegen de heersende en door de anderen opgedrongen perceptie.
Hundelgem, de Hundelgemse Steenweg en de Hundelgembrug
Authors: Debackere Marcel
Published: August 2017

Historische terugblik.
Het aardewerk van de pottenbakkerij Dupont te Poperinge.
Authors: Adriaen Johan , Adriaen Mark
Published: August 2017

Benoit Dupont werd in 1846 pottenbakker te Poperinge door een oud bedrijf over te nemen waarvan de activiteit terugging tot in de 14e eeuw. Zijn nakomelingen Dupont en Ver Elst zetten de zaak verder tot in 1975. De productie evolueerde van handgedraaid gebruiksaardewerk naar sieraardewerk, architecturaal en industrieel aardewerk. Deze bijdrage maakt het mogelijk aardewerk uit dit productiecentrum te identificeren. Alle gekende producten uit deze pottenbakkerij worden uitvoerig beschreven samen met het gehanteerde gereedschap. Dankzij het uitgebreid archief van deze pottenbakkerij met onder meer talrijke foto's en handschriften met de productietechnieken kon dit bedrijf van de tweede helft 19de tot het derde kwart 20ste eeuw gereconstrueerd worden. Deze bijdrage is tevens de catalogus bij een prestigieuze tentoonstelling van aardewerk en gereedschap uit de pottenbakkerij Dupont te Poperinge van 8 tot en met 15 oktober 2006.
Museum Scheldeveld
Authors: Van Twembeke Johan
Published: August 2017

Op vrijdagavond 1 7 mei 2002 opende Heemkring Scheldeveld haarheemkundig museum "Scheldeveld" te Nazareth. Deze verenigingbestudeert de lokale geschiedenis in de streek tussen Leie en Scheldeen voornamelijk van de gemeenten Afsnee, De Pinte, Deurle, Eke,Nazareth, Sint-Denijs-Westrem, Sint-Martens-Latem, Zevergem enZwijnaarde. Haar voornaamste doel is de bevordering en de verspreidingvan de heemkundige kennis van deze dorpen.
De medailles uit het patrimonium van de Koninklijke en Ridderlijke Hoofdgilde van St-Michiel te Gent
Authors: Baillieul Bea
Published: August 2017

De bijna 400 jaar oude schermersgilde zorgde voor haar waardevol patrimonium dat gedurende al die eeuwen bewaard bleef en thans geconserveerd en ontsloten werd voor het publiek.
In de ban van Tuinkabouters en andere sprookjesfiguren!
Authors: Vanloocke Danny
Published: August 2017

Kranten en tijdschriftknipsels over tuinkabouters en soortgenoten.
Griezelen bij de Griete onder de Gentse Karnemelkbrug
Authors: Devriese Luc
Published: August 2017

Het verhaal situeert zich aan het begin van de Steendam bij de Sint-Jacobskerk waar men tot in de 18de eeuw een karnemelkmarkt hield. Daar lag de Karnemelkbrug over een nu gedempte oude Leiearm en waar nog vroeger de Steenpoort stond. In dit artikeltje worden twee sterk verschillende versies van een watergeestverhaal dat zich op die plek afspeelde, uit de doeken gedaan en dit wordt gekoppeld aan een 'klassieke' heksengeschiedenis en een niet zo gewone naamsverwarring. Het gebeuren wordt gesitueerd en omkaderd in een beschrijving van lang verdwenen toestan den: de melkdoperij en het wonen en werken in en onder stadspoorten en bruggen. Zoals zal blijken is het verhaal dat nu verteld wordt, hoewel schilderachtig en best leuk, in feite zwaar verminkt.
Boekendieven zijn gewaarschuwd : handgeschreven vervloekingsformules in de Nederlanden en West-Europa.
Authors: De Baets Peter
Published: August 2017

In de middeleeuwse scriptoria was het vervaardigen van manuscripten een buitengewoon duur proces: het benodigde materiaal deed de kosten hoog oplopen en bovendien was de productie arbeidsintensief. Het was dan ook een algemeen verbreide gewoonte dat de eigenaars hun naam aanbrachten op de kaft, de band, de schutbladen of het titelblad van hun kostbare manuscript of boek. Hier worden enkel die opschriften besproken, die door de eigenafirs werden aangebracht met de bedoeling om potentiële boekendieven af te schrikken.
Over de ontwikkeling van de legende en de hedendaagse gebruiken van gewijd brood rond Sint-Hubertus (655-727)
Authors: De Cleene Marcel , De Keersmaeker Jean Pierre
Published: August 2017

Op 3 november wordt de feestdag van Sint-Hubertus (ca. 655 - ca. 727), bisschop van Luik gevierd. Dit feest gaat tot vandaag gepaard met tradities en gebruiken zoals het wijden van brood, van vee, van paarden en van huisdieren. Met de beschrijving van de levensbeschrijvingen van de H . Hubertus, wordt dieper ingegaan op de rol van Sint-Hubertus als geneesheilige. De H . Hubertus was in onze contreien een populaire heilige d i e vooral aanroepen werd tegen de hondsdolheid en ziekten met gelij kaardige symptomen (epilepsie, bezetenheid). Rond H. Hubertus zijn relieken ontwikkelde zich vanaf de eerste mirakelbeschrijving (ca. 850) verschillende volkse gebruiken die een inspiratiebron werden voor heel wat kunstenaars. Een bijzonder aspect van het feest van Sint-Hubertus is de wijding van brood dat in nog heel wat kerken in Vlaanderen plaats vindt. Om een inzicht te krijgen in de mate waarin er in Vlaanderen nog SintHubertubrood wordt gewijd werd er door de studenten van de cursus Volkskunde-Volkskunst van de Universiteit Gent in de periode 1 999-2004 een enquête gehouden. Zowel de priester die het brood in de kerk of bij de bakker wijdt, de bakker die met het gewijd brood aan zijn klanten aanbiedt als de gelovige die het brood eventueel nuttigt werden ondervraag d . De enquêtes geven een goed overzicht van de situatie in Oost- en West-Vlaanderen het belangrijkste rekruteringsgebeid van de Universiteit Gent. Een belangrijk deel van de taak van de enquêteurs bestond er in te achterhalen wat de motivaties waren van de pastoor (289 informanten), van de bakker (428 i nformanten) en van de gebruiker (578 informanten) waren om de tradities rond het SintHubertusbrood in leven te houden. Interessant is vast stellen dat er een verschuiving heeft plaatsgegrepen in verband met het geloof rond de geneeskrachtige en beschermende werking van het Sint-Hubertusbrood. Het brood heeft voor de priester en de gebruikers andere, soms meer actuele en seculiere, 'functies' gekregen. Naast het Sint-Hubertusbrood werd ook geïnformeerd naar het wijden van {huis)dieren. Het gebruik rond Sint-Hubertusbrood is in Vlaanderen nog zeer levendig maar verliest aan betekenis of is zelfs volledig onbekend bij de jongeren. De dierenwijding, en dan vooral de paardenwijding, wint aan belangstelling. Dit moet meestal gezien worden als een zuiver folkloristisch gebeuren.
Het Volkskundemuseum is dood. Leve het MAS!
Authors: De Nil Bart
Published: August 2017

Dit jaar is het een eeuw geleden dat in Antwerpen het Museum voor Folklore werd geopend. Het museum, in 1962 herdoopt tot Volkskundemuseum, werd uitgebouwd rond de volkskundige collectie van de dichter-graficus Max Elskamp. In haar bewogen geschiedenis slaagde het museum erin om ook een stevige wetenschappelijke reputatie op te bouwen doormiddel van publicaties, congressen en colloquia. Het Volkskundemuseum stond model voor hoe in de twintigste eeuw in Vlaanderen en Nederland werd omgegaan met volkskundige collecties. Wie denkt dat deze verjaardag de aanleiding is voor grootse feesten komt bedrogen uit. Het Volkskundemuseum zal immers ophouden te bestaan.
Niemand ontsnapt aan de flip-flop- en sneakerhype! Import/export volkscultuur op wereldschaal
Authors: Goegebuer Sibylla
Published: August 2017

Wat draagt men aan de voeten om in te zijn? Birkenstock, Adidas, Nike, Puma, Replay, het doet er weinig toe! Trendwatcher Carolijn Domensino merkt dat jongens vaker voor Puma kiezen. Zij geven meer geld uit aan sportschoenen dan meisjes. Vrouwen houden het vooral bij Adidas. Jongeren met bruine huidskleur kiezen vooral voor effen zwarte of witte sportschoenen. Blanken lopen eerder op gekleurde exemplaren rond. Hiphoppers kicken op schoenen met een goudkleurtje.Het Museum voor Volkskunde belicht dit fenomeen in de recent ingerichte museumkamer ' Met hart en zool'.
De biografie van een stadswijk.
Authors: De Nil Bart
Published: August 2017

Boekbespreking over het in 2007 verschenen boek Gent/Rabot. De teloorgang van de textielnijverheid.