Επίδραση της περιβαλλοντικής έκθεσης σε βαρέα μέταλλα (συμπεριλαμβανομένου του χρωμίου) στην θνησιμότητα του γενικού πληθυσμού της περιοχής των Οινοφύτων
Authors: Χριστοφορίδου Ελένη 
Published: August 2021

Εισαγωγή: Η περιοχή των Οινοφύτων φιλοξενεί βιομηχανική ζώνη με πλήθος βιομηχανικών μονάδων που χρησιμοποιούν βαρέα μέταλλα κατά την παραγωγική τους διαδικασία. Σε μετρήσεις πηγών του πόσιμου νερού τόσο από το ΙΓΜΕ, το τμήμα Γεωλογίας του ΕΚΠΑ όσο και τον Δήμο Οινοφύτων κατά τα έτη 2001-2010 εντοπίστηκαν υπερβάσεις των ανώτατων επιτρεπτών ορίων για το εξασθενές χρώμιο, το αρσενικό και τον μόλυβδο. Για το εξασθενές χρώμιο πραγματοποιήθηκαν 169 μετρήσεις στο 98,8% των οποίων παρατηρείται υπέρβαση του ανώτατου επιτρεπτού ορίου των 0,06 μg/l (EPA). Η αυξημένη θνησιμότητα, όπως αυτή εκτιμήθηκε για συγκεκριμένους καρκίνους για την περίοδο 1999–2009 από προγενέστερη μελέτη της Ιατρικής Σχολής Αθηνών στην περιοχή, αποτελεί αφορμή της παρούσας μελέτης φωλεάς θανόντων-μαρτύρων και σημαντική ένδειξη της καρκινογένεσης των βαρέων μετάλλων όπως το αρσενικό και το εξασθενές χρώμιο μέσω του πόσιμου νερού. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη στόχο είχε να καταδείξει ότι η ρύπανση των πηγών πόσιμου νερού από βαρέα μέταλλα και ιδιαίτερα το εξασθενές χρώμιο επέδρασε σημαντικά στην αύξηση της θνησιμότητας του γενικού πληθυσμού της περιοχής των Οινοφύτων από το σύνολο των υπό μελέτη καρκίνων και ειδικότερα τον καρκίνο του πνεύμονα, της ουροδόχου κύστεως και του ήπατος. Υλικό και μέθοδος: Συνολικά στην μελέτη συμπεριλήφθησαν 67 θανόντες από καρκίνο (ήπατος, νεφρού, ουροδόχου κύστεως, χειλιών και στοματικής κοιλότητας, στομάχου και πνεύμονα) και 201 μάρτυρες. Μονοπαραγοντική και πολυπαραγοντική στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε στο σύνολο των συλλεχθέντων δεδομένων για το σύνολο των υπό μελέτη καρκίνων και ειδικότερα τον καρκίνο του πνεύμονα, της ουροδόχου κύστεως και πνεύμονα. Αποτελέσματα: Η σχετική πιθανότητα θανάτου από κάποιον τύπο καρκίνου (των υπό μελέτη τύπων καρκίνων) των κατοίκων των Οινοφύτων είναι σχεδόν 5πλάσια (OR=5,052, p-value=0,024) της αντίστοιχης σχετικής πιθανότητας των κατοίκων του Κλειδιού. Σχετικά με τον Δείκτη έκθεσης, φαίνεται ότι η αύξηση κατά μία μονάδα της συγκεκριμένης μεταβλητής αυξάνει την σχετική πιθανότητα θανάτου από κάποιον τύπο καρκίνου κατά 11,7% (p-value=<0,001). Η σχετική πιθανότητα θανάτου από καρκίνο του πνεύμονα των κατοίκων των Οινοφύτων είναι σχεδόν 10πλάσια (OR=10,381, p-value=0,054) της αντίστοιχης σχετικής πιθανότητας των κατοίκων του Κλειδιού. Ακόμη σχετικά με τον δείκτη έκθεσης, φαίνεται ότι η αύξηση κατά μία μονάδα της συγκεκριμένης μεταβλητής αυξάνει την σχετική πιθανότητα θανάτου από καρκίνο πνεύμονα κατά 12,1% (p-value=<0,001). Αξίζει να σημειωθεί ότι η σχετική πιθανότητα θανάτου από καρκίνο πνεύμονα είναι κατά 136,6% (p-value=<0,001) αυξημένη για κάθε επιπλέον ημέρα χρήσης (εβδομαδιαίως) του νερού της βρύσης ή του πηγαδιού για το πλύσιμο των ρούχων. Σχετικά με τον Δείκτη έκθεσης, φαίνεται ότι η αύξηση κατά μία μονάδα της συγκεκριμένης μεταβλητής αυξάνει την σχετική πιθανότητα θανάτου από καρκίνο ουροδόχου κύστεως ή ήπατος κατά 4,7% (p-value=0,107). Στην μονοπαραγοντική ανάλυση, γίνεται επίσης σαφές ότι οι θανόντες από καρκίνο ήπατος ή ουροδόχου κύστεως παρουσιάζουν υψηλότερο Δείκτη έκθεσης σχετικά με την κατανάλωση νερού τόσο για πόση όσο και μαγείρεμα από διάφορες πηγές. Συμπεράσματα: Η παραμονή στην περιοχή των Οινοφύτων και η κατανάλωση νερού από την βρύση ή το πηγάδι τόσο για πόση και μαγείρεμα όσο και για την υγιεινή ή και το πλύσιμο των ρούχων αυξάνουν (με στάθμιση για το κάπνισμα και την έκθεση σε άλλους παράγοντες) σε βαθμό στατιστικά σημαντικό την πιθανότητα θανάτου από κάποιον από τους υπό μελέτη καρκίνους και ειδικότερα από τον καρκίνο του πνεύμονα, της ουροδόχου κύστεως και του ήπατος.