Ο ρόλος της περιγεννητικής ιαιμίας της μητέρας στη μετάδοση του ιού της ηπατίτιδας Β στο νεογνό και η πρόβλεψη αυτής μέσω της ηπατικής βιοχημείας
Authors: Δερδεμέζη Αγγελική-Αθηνά 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Τα επίπεδα ιαιμίας (HBV–DNA) της μητέρας κατά το τρίτο τρίμηνο της κύησης αποτελούν το σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου περιγεννητικής μετάδοσης της λοίμωξης και αποτυχίας της εφαρμοζόμενης ανοσοπροφύλαξης.Yψηλά επίπεδα ιαιμίας παρατηρούνται κυρίως σε γυναίκες με HΒeAg (+) χρόνια HBV λοίμωξη. Ωστόσο, ιαιμία υψηλών επιπέδων απαντάται και σε ένα μικρό ποσοστό γυναικών με HΒeAg(-) χρόνια HBV λοίμωξη, ενώ το κόστος της συγκεκριμένης εξέτασης παραμένει αρκετά υψηλό.Σκοπός: Η μελέτη διενεργήθηκε σε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση σκοπός ήταν η εκτίμηση συχνά χρησιμοποιούμενων εργαστηριακών παραμέτρων σε έγκυες γυναίκες με HΒeAg(-) χρόνια HBV λοίμωξη και η συσχέτισή τους με την παρουσία ή απουσία ιαιμίας. Στη δεύτερη φάση, σκοπό αποτέλεσε η εκτίμηση της περιγεννητικής ιαιμίας των HΒeAg(+) και HΒeAg(-) εγκύων γυναικών και η συμβολή της στην κάθετη μετάδοση της λοίμωξης στα νεογνά τους, τα οποία έχουν υποβληθεί σε πλήρη ανοσοπροφύλαξη.Υλικό – Μέθοδος: Παρακολουθήθηκαν συνολικά 219 έγκυες γυναίκες με χρόνια HBV λοίμωξη οι οποίες υπεβλήθησαν σε αιματολογικό, βιοχημικό, ορολογικό και ιολογικό έλεγχο μεταξύ της 28ης και 32ης βδομάδας κύησης. Στην πρώτη φάση, η εκτίμηση της ηπατικής βιοχημείας για την πρόβλεψη της ιαιμίας πραγματοποιήθηκε σε πληθυσμό ασυμπτωματικών εγκύων γυναικών με HΒsAg(+)/HΒeAg(-) HBV λοίμωξη. Από τις 101 γυναίκες που τελικά εκτιμηθήκαν, οι 66 ήταν HBV DNA θετικές και οι 35 HBV DNA αρνητικές. Από τις 66 με ανιχνεύσιμη ιαιμία, 21 είχαν επίπεδα HBV DNA>2.000 IU/ml και 12 είχαν επίπεδα HBV DNA>10.000 IU/ml. Στη διάρκεια της δεύτερης φάσης, η διερεύνηση του ρόλου της περιγεννητικής ιαιμίας στη κάθετη μετάδοση του ιού της ηπατίτιδας Β, πραγματοποιήθηκε σε πληθυσμό 52 [HΒsAg(+)/HΒeAg(+) και HΒsAg(+)/HΒeAg(-)] εγκύων γυναικών με HBV λοίμωξη καθώς και στα 52 παιδιά τους αντιστοίχως μετά από περίπου ένα χρόνο παρακολούθησης. Από το συγκεκριμένο δείγμα, 5 γυναίκες βρέθηκαν θετικές για την παρουσία του αντιγόνου e (HΒeAg), ενώ οι υπόλοιπες 47 ήταν HΒsAg(+)/HΒeAg(-). Στα νεογνά τους χορηγήθηκε το ενδεδειγμένο σχήμα ανοσοπροφύλαξης αμέσως μετά τον τοκετό, ενώ παρακολουθήθηκε και η συμμόρφωση στην μετέπειτα εμβολιαστική τους κάλυψη.Αποτελέσματα: Στην πρώτη φάση της μελέτης οι γυναίκες με ιαιμία παρουσίαζαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα ALT (25.43 IU/L vs 15.50 IU/L, p=0.016) και γGT (17.47 IU/L vs 10.22 IU/L, p=0.001) και σημαντικά χαμηλότερο αριθμό λευκών αιμοσφαιρίων (10.527 vs 13.793, p=0,008) και ουδετερόφιλων (7.776 vs 11.088, p=0.001), σε σχέση με αυτές με μη-ανιχνεύσιμο HBV-DNA (<8 IU/ml). Τα ιδανικά όρια που μπορούσαν να διαχωρίσουν τις γυναίκες με την μεγαλύτερη πιθανότητα παρουσίας ιαιμίας ήταν 7 IU/L για την γGT (ευαισθησία = 81,6%, ειδικότητα = 69,6%, AUC = 75,3%) και 12 IU/L για την ALT (ευαισθησία = 74,1%, ειδικότητα = 56,2%, AUC = 65,4%). Η θετική προγνωστική αξία για την ύπαρξη HBV DNA στις γυναίκες που είχαν και τις δύο παραμέτρους πάνω από τα νέα προτεινόμενα όρια ήταν 88,8% ενώ η αντίστοιχη αρνητική προγνωστική αξία ήταν 75%. Κατά τη δεύτερη φάση το 92,3% (48/52) του τελικού μας δείγματος εμφάνισε ανιχνεύσιμους τίτλους HBV-DNA στο τρίτο τρίμηνο στης κύησης. Το 25% (13/52) των γυναικών αυτών είχε παρουσία HBV-DNA μεγαλύτερου των 10.000 IU/ML. Αποτυχία της ανοσοπροφύλαξης παρατηρήθηκε σε ποσοστό 5,8% (3/52). Τα παιδιά που βρέθηκαν θετικά γεννήθηκαν από μητέρες που παρουσίαζαν υψηλή ιαιμία (HBV-DNA > 10000 IU/ ML) και είχαν παρουσία HbeAg(+) κατά την περιγεννητική περίοδο. Το ποσοστό της κάθετης μετάδοσης στις γυναίκες που παρουσίαζαν ορολογικό προφίλ HΒsAg(+)/HΒeAg(+) ήταν 60% (3/5), ενώ στις HΒsAg(+)/HΒeAg(-) ήταν 0% (0/47). Συμπεράσματα: Η παρουσία HBV-DNA σε γυναίκες τρίτου τριμήνου κύησης συσχετίζεται ισχυρά με τα επίπεδα ALT και γGT ορού. Γυναίκες με γGT>7 IU/L και ALT>12 IU/L παρουσιάζουν την μέγιστη πιθανότητα να έχουν ανιχνεύσιμο HBV-DNA. Μητέρες που παρουσίαζαν υψηλή ιαιμία (HBV-DNA>10.000 IU/ML) και είχαν HΒeAg(+) κατά την περιγεννητική περίοδο συνέβαλλαν στην κάθετη μετάδοση του ιού στα παιδιά τους.