Η σχέση της κληρονομικής και επίκτητης θρομβοφιλίας με την πορεία της κύησης σε γυναίκες με αποβολές κυήματος
Authors: Στάμου Μαρία 
Published: March 2022

Εισαγωγή - ΣκοπόςΟι εμβρυϊκές απώλειες αποτελούν φαινόμενο με σωματικές και ψυχολογικές συνέπειες για τις γυναίκες. Σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την έκβαση της κύησης και την εμφάνιση αποβολών είναι το μαιευτικό ιστορικό και η ηλικία της μητέρας. Η αιτιολογία των επαναλαμβανόμενων αποβολών είναι πολυπαραγοντική, ενώ στις μισές σχεδόν περιπτώσεις δεν ανευρίσκεται αιτία. Υπάρχουν παράγοντες που είναι γενικώς αποδεκτοί, όπως το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, ενώ αντίθετα, αίτια, όπως η κληρονομική θρομβοφιλία, παραμένουν αμφιλεγόμενα. Είναι σύνθετο φαινόμενο που οφείλεται σε γενετικούς παράγοντες, σε επίκτητα αίτια ή πιο συχνά στο συνδυασμό τους. Στους κυριότερους κληρονομικούς παράγοντες θρομβοφιλίας συγκαταλέγονται η ανεπάρκεια των φυσικών αναστολέων της πήξης, ο παράγοντας V Leiden, η μετάλλαξη της προθρομβίνης G20210A, οι πολυμορφισμοί MTHFR και η υπερομοκυστεϊναιμία. Ο σκοπός της μελέτης μας είναι η διερεύνηση της κληρονομικής και επίκτητης θρομβοφιλίας στην έκβαση της κύησης, καθώς και το όφελος της προφυλακτικής αντιπηκτικής αγωγής στις γυναίκες κατά τη διάρκεια της κύησης.Υλικό – ΜέθοδοιΠρόκειται για αναδρομική μελέτη ασθενών που παραπέμφθηκαν στο ιατρείο θρομβοφιλίας της Αιματολογικής κλινικής του ΠΓΝ Αλεξανδρούπολης κατά τη χρονική περίοδο 2003-2018. Μελετήθηκαν 175 γυναίκες με διάμεση ηλικία τα 33 έτη. Μετά τη λήψη συγκατάθεσης, ακολούθησε καταγραφή του πλήρους ιατρικού ιστορικού. Πραγματοποιήθηκε μοριακός έλεγχος των μεταλλάξεων του παράγοντα V (FV Leiden, G1691A), προθρομβίνης (PTG, G20210A) και των μεταλλάξεων MTHFR (C677T και A1286C) με τη μέθοδο PCR, προσδιορισμός στο πλάσμα των επιπέδων των φυσικών αναστολέων της πήξης, της αντίστασης στην ενεργοποιημένη πρωτεΐνη C, του αντιπηκτικού του λύκου και της ομοκυστεΐνης και προσδιορισμός στον ορό των επιπέδων των αντιφωσφολιπιδικών αντισωμάτων. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας και στη συνέχεια μετανάλυση των δεδομένων που αφορούσε στη χορήγηση ΗΧΜΒ σε γυναίκες με επαναλαμβανόμενες αποβολές με ή χωρίς θρομβοφιλία. Συμπεριλήφθηκαν 12 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες και χρησιμοποιήθηκαν τα αρχεία 2298 γυναικών.ΑποτελέσματαO δείκτης γέννησης ζωντανών νεογνών ως πρωτεύον τελικό σημείο της μελέτης ανέρχεται στο 86,8% και οι όψιμες μαιευτικές επιπλοκές στο 9,8%. Ο επιπολασμός της θρομβοφιλίας ανέρχεται στο 33,5%. Μετάλλαξη FV Leiden εμφάνισαν το 14,3%, μετάλλαξη προθρομβίνης PTG 4,5% και έλλειψη φυσικών αντιπηκτικών 5,1%. Το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο διαγνώστηκε στο 4,5%, όπως και η επίπτωση της μετάλλαξης MTHFR. Στη συσχέτιση των παραμέτρων με τη γέννηση ζωντανού νεογνού διαπιστώθηκε ότι μόνο η ηλικία σχετίζεται αρνητικά με το δείκτη γέννησης ζωντανού νεογνού LBR (p=0,049). Με τη χρήση της χαρακτηριστικής καμπύλης ROC, ορίστηκε το διαχωριστικό όριο για την ηλικία σε σχέση με την αποβολή κυήματος στα 35,5 έτη (p=0,007). Τα αποτελέσματα της μετανάλυσης σχετικά με το όφελος από τη χρήση της ΗΧΜΒ από γυναίκες με θρομβοφιλία στη γέννηση ζωντανού νεογνού δεν είναι στατιστικά σημαντικό, αλλά η ανομοιογένεια των μελετών είναι στατιστικά σημαντική (OR = 2.09, 95% CI = 0.58–7.57, p = 0.26, I2 = 86%, p = 0.0001). Στις γυναίκες χωρίς θρομβοφιλία δεν υπάρχει όφελος από τη χρήση ΗΧΜΒ στη γέννηση ζωντανού νεογνού και τα δεδομένα των συγκεκριμένων κλινικών μελετών χαρακτηρίζονται από χαμηλή ανομοιογένεια (OR = 1.25, 95% CI = 0.88–1.78, p = 0,21, I2 = 44%, p = 0.07).ΣυμπεράσματαOι θρομβοφιλικές διαταραχές εμφανίζονται συχνά σε γυναίκες με αποβολές και μαιευτικά συμβάματα, αλλά η σοβαρότητα ή ο τύπος της θρομβοφιλίας δεν επηρεάζει τα ποσοστά γεννήσεων ζωντανών νεογνών ή την επίπτωση μαιευτικών επιπλοκών. Η ηλικία της μητέρας είναι ο μόνος παράγοντας που σχετίζεται αρνητικά με το δείκτη γέννησης ζωντανού νεογνού. Η χορήγηση ΗΧΜΒ δεν συνιστάται σε γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές με ή χωρίς κληρονομική θρομβοφιλία. Ωστόσο, η προφύλαξη με ΗΧΜΒ σε γυναίκες με επαναλαμβανόμενες αποβολές, αν και χωρίς ισχυρή τεκμηρίωση, παραμένει η μόνη διαθέσιμη και ασφαλής θεραπεία που προσφέρεται σε γυναίκες που αντιμετωπίζουν μαιευτικά συμβάματα.