Λειτουργικά και ψυχοκοινωνικά αποτελέσματα προγράμματος παραδοσιακών χορών σε ασθενείς με καρδιαγγειακές παθήσεις
Authors: Καλτσάτου Αντωνία 
Published: August 2021

Τα ποσοστά συμμετοχής των ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια σε προγράμματα επαναδραστηριοποίησης δεν είναι υψηλά και η εύρεση εναλλακτικών μορφών γύμνασης που θα είναι αποδεκτές και προσιτές από τους ασθενείς κρίνεται αναγκαία. Οι ελληνικοί παραδοσιακοί χοροί αποτελούν φυσική δραστηριότητα που έχει βρεθεί ότι μπορεί να επιφέρει ευνοϊκές προσαρμογές στα διάφορα συστήματα, κυρίως υγιών ατόμων. Σκοπός της μελέτης αυτής ήταν να διαπιστωθεί εάν ένα πρόγραμμα φυσικής αποκατάστασης με ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς είναι ικανό να επηρεάσει τη λειτουργική ικανότητα και την ποιότητα ζωής ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια. Στη μελέτη συμμετείχαν συνολικά 51 ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια Ι και ΙΙ βαθμού κατά NYHA, ηλικίας 67.2± 5.5 έτη, που διαιρέθηκαν τυχαία σε τρεις ομάδες: στην ομάδα Α (18 ασθενείς), η οποία συμμετείχε σε πρόγραμμα 8μηνης γύμνασης με ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς, στην ομάδα Β (16 ασθενείς) που παρακολούθησε 8μηνο πρόγραμμα μεικτής γύμνασης και στην ομάδα Γ (17 ασθενείς) που αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου. Σε όλους κατά την έναρξη και τη λήξη της μελέτης, πραγματοποιήθηκε κλινική εξέταση, δοκιμασία κόπωσης, εργοσπιρομέτρηση και έλεγχος της λειτουργικής ικανότητας με απλές δοκιμασίες πεδίου, όπως η 6-λεπτη δοκιμασία βαδίσματος και η δοκιμασία κάθισμα-όρθια θέση-κάθισμα. Επίσης, αξιολογήθηκε η μέγιστη ισομετρική μυϊκή δύναμη των κάτω άκρων με ισοκινητικό δυναμόμετρο και η ικανότητα ισορροπίας με την κλίμακα του Berg (B.B.S.). Παράλληλα, όλοι οι ασθενείς απάντησαν σε τρία ερωτηματολόγια: α. της κλίμακας ικανοποίησης ζωής (L.S.I.), β. της αξιολόγησης της ποιότητας ζωής (SF-36) και γ. των εσωτερικών κινήτρων (I.M.I.). Κατά την έναρξη της μελέτης οι ασθενείς παρουσίασαν σημαντικά μειωμένη λειτουργική ικανότητα και επιβαρυμένη ποιότητα ζωής συγκριτικά με υγιείς. Μετά τη λήξη των 8μηνων προγραμμάτων γύμνασης παρατηρήθηκε αύξηση της VO2peak κατά 34% (p<0.05) στην ομάδα Α και κατά 32.5% (p<0.05) στη Β, της VO2 στο αναερόβιο κατώφλι κατά 11% (p<0.05) και 10.5% (p<0.05) αντίστοιχα, του χρόνου κόπωσης κατά 48.5% (p<0.05) και 46.5% (p<0.05), του πνευμονικού αερισμού κατά 15% (p<0.05) και 14% (p<0.05) και του παλμού Ο2 κατά 30% (p<0.05) και 36.5% (p<0.05) αντίστοιχα. Επίσης, μείωση εμφάνισε ο δείκτης VE/VCO2 κατά 18% (p<0.05) στην ομάδα Α και κατά 19.5% (p<0.05) στη Β. Σημαντικά αυξημένη, μετά τη γύμναση ήταν η δυανυόμενη απόσταση στη δοκιμασία των 6 λεπτών κατά 20.5% (p<0.05) στην ομάδα Α και κατά 18.5% (p<0.05) στη Β και μειωμένος ο χρόνος στη δοκιμασία κάθισμα-όρθια θέση- κάθισμα κατά 20.5% (p<0.05) στην ομάδα Α και 22% (p<0.05) στη Β. Σημαντική αύξηση παρουσίασε η μυϊκή ισχύς των κάτω άκρων κατά 39% (p<0.05) στην ομάδα Α και 43.5% (p<0.05) στη Β, καθώς και η ικανότητα ισορροπίας κατά 6% (p<0.05), και στις δύο ομάδες. Η συνολική βαθμολογία του ερωτηματολογίου SF-36 αυξήθηκε σημαντικά κατά 8% (p<0.05) στην ομάδα Α και 7% (p<0.05) στη Β, καθώς η διάσταση της σωματικής κατάστασης βελτιώθηκε κατά 8% (p<0.05) στην ομάδα Α και 6.5% (p<0.05) στη Β και της ψυχικής κατάστασης κατά 7.5% (p<0.05) στην ομάδα Α και 6.5% (p<0.05) στη Β. Επίσης οι ασθενείς της ομάδας Α συμπλήρωσαν καλύτερη βαθμολογία στο ερωτηματολόγιο L.S.I. κατά 18% (p<0.05) και κατά 20.5%, (p<0.05) της Β. Τέλος η βαθμολογία του ερωτηματολογίου Ι.Μ.Ι. αυξήθηκε σημαντικά μόνο στην ομάδα Α κατά 26.2% (p<0.05), μετά το πέρας της μελέτης. Θετική συσχέτιση διαπιστώθηκε μεταξύ της βελτίωσης της βαθμολογίας του ερωτηματολογίου LSI και της βελτίωσης της απόστασης που δυανύθηκε στην 6-λεπτη δοκιμασία βαδίσματος (r=0.584, p<0.05), της βελτίωσης του χρόνου άσκησης (r=0.551, p<0.05) και της βελτίωσης της βαθμολογίας της διάστασης της ψυχικής κατάστασης (r=0.596, p<0.05), των ασθενών της ομάδας Α. Επίσης, η βελτίωση της VO2peak των ασθενών της ομάδας Α συσχετίστηκε θετικά με τη βελτίωση της βαθμολογίας της διάστασης της σωματικής κατάστασης του SF-36 (r=0.602, p<0.05) και με τη μεταβολή της συνολικής βαθμολογίας του ερωτηματολογίου Ι.Μ.Ι. (r=0.607, p<0.05). Συμπερασματικά προκύπτει ότι η άσκηση με ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, στα πλαίσια ενός προγράμματος αποκατάστασης, βελτιώνει σημαντικά τη λειτουργική ικανότητα και την ποιότητα ζωής τους, ενώ παράλληλα αυξάνει τα εσωτερικά κίνητρα ευνοώντας έτσι τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα.