Έκφραση παραγόντων νεοαγγειογένεσης σε ασθενείς με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονος
Authors: Χαρπίδου Ανδριανή 
Published: January 2014

Εισαγωγή: Η αγγειογένεση έχει αποδειχτεί ότι είναι μία διαδικασία που σχετίζεται με την αύξηση, τον πολλαπλασιασμό και το μεταστατικό δυναμικό των καρκινικών κυττάρων. Ο κύριος μεσολαβητής της είναι ο VEGF που ασκεί την αγγειογενετική δράση του μέσω σύνδεσης με τους διαμεμβρανικούς υποδοχείς VEGFR1 και VEGFR2. Η προγνωστική αξία της μέτρησης αυτών των δεικτών στον ορό ασθενών είναι αμφιλεγόμενη ενώ η αξιολόγησή τους στο βρογχικό έλπλυμα δεν έχει μελετηθεί επαρκώς. Σκοπός: Σκοπός αυτής της μελέτης είναι ο προσδιορισμός των VEGF, VEGFR1 και VEGFR2 και του λόγου VEGF/VEGFR1 καιι VEGF/VEGFR2 στον ορό και στα δείγματα βρογχικού εκπλύματος (washing) ασθενών με πρωτοδιαγνωσμένο μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα και συσχέτισή τους με κλινικά χαρακτηριστικά των ασθενών και των όγκων, την ανταπόκριση στην θεραπεία για τους ασθενείς που έλαβαν χημειοθεραπεία, το διάστημα επιβίωσης χωρίς υποτροπή της νόσου και την συνολική επιβίωση όλων των ασθενών. Παράλληλα θα εξεταστεί η σημασία της ύπαρξης θετικού ανοσοιστοχημικού αποτελέσματος για τον VEGF στα δείγματα ιστού των ασθενών και η σχέση του με τα ανιχνεύσιμα επίπεδα δεικτών στον ορό και στο βρογχικό έκπλυμα. Τέλος τα επίπεδα VEGF, VEGFR1 και VEGFR2 στον ορό των ασθενών θα συγκριθούν με τις αντίστοιχες τιμές από υγιείς εθελοντές. Ασθενείς και μέθοδοι: Σαράντα ασθενείς με πρωτοδιαγνωσμένο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα συμμετείχαν σε αυτή την ερευνητική εργασία. Η μέτρηση των τριών δεικτών VEGF,VEGFR1 και VEGFR2 στον ορό και στο βρογχικό έκπλυμα έγινε με την διπλή (sandwich) μέθοδο ενζυμικής ανοσοαπορρόφησης (enzyme-linked immunosorbent assay, ELISA). Για τον ανοσοιστοχημικό προσδιορισμό χρησιμοποιήθηκαν ειδικά αντισώματα έναντι VEGF (Biogenex, San Ramon, CA). Αποτελέσματα: Η συγκέντρωση του VEGF στον ορό των ασθενών σχετίζεται με τοπικά εκτεταμένη νόσο όπως αυτή ορίζεται με το παράγοντα Τ του συστήματος σταδιοποίησης (Ρ=0.021). Το ίδιο και ο λόγος VEGF/VEGFR2 στον ορό και στο βρογχικό έκπλυμα (Ρ= 0.03. και Ρ=0.040 αντίστοιχα). Από τους ασθενείς που έλαβαν χημειοθεραπεία όσοι είχαν χαμηλές συγκεντρώσεις VEGF είχαν στατιστικά καλύτερες ανταποκρίσεις στην θεραπεία (Ρ<0.001 για ορό και βρογχικές εκκρίσεις). Ο υψηλές συγκεντρώσεις VEGF στο βρογχικό έκπλυμα σχετίζονται ισχυρά με χειρότερη επιβίωση (HR 2.208, 95%CI 1.132-4.308, P=0.020) και με μικρότερο διάστημα επιβίωσης χωρίς υποτροπή (HR 2.265, 95%CI 1.145-4.483, P=0.019). Ανάλογα ισχυρή συσχέτιση φάνηκε να υπάρχει και σε όσους είχαν υψηλές τιμές του λόγου VEGF/VEGFR2 στο βρογχικό έκπλυμα (HR 3.056, 95%CI 1.483-6.297, P=0.002 για την επιβίωση και HR 3.067, 95%CI 1.508-6.236, P=0.002 για PFS). Η πολυμεταβλητή ανάλυση που ακολούθησε εκτός από τα κλινικά χαρακτηριστικά του όγκου ως ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες για την επιβίωση έδειξε τις συγκεντρώσεις VEGFR2 στον ορό και στο βρογχικό έκπλυμα (Ρ=0.017 και Ρ=0.004 αντίστοιχα), ενώ για την επιβίωση χωρίς υποτροπή τις συγκεντρώσεις του VEGFR1 (Ρ= 0.004), VEGF/VEGFR1 (Ρ=0.033) και VEGF/VEGFR2 (Ρ=0.007) στο βρογχικό έκπλυμα. Δεν παρατηρήθηκε καμία συσχέτιση μεταξύ της VEGF ανοσοιστοχημικής χρώσης και των δεικτών αγγειογενεσης στο ορό και στο βρογχικό έκπλυμα. Συμπεράσματα: Η προγνωστική αξία του VEGF στον ορό είναι αμφιλεγόμενη. Ο προσδιορισμός όμως στο βρογχικό έκπλυμα του VEGF,των υποδοχέων του και του λόγου VEGF/VEGFR1 και VEGF/VEGFR2 που αντικατοπτρίζει την αγγειογενετική δυναμική των κυττάρων, μπορεί να αναγνωρίσει μία ομάδα ασθενών υψηλού κινδύνου που πρέπει να αντιμετωπιστούν με πιο επιθετικές συνδυασμένες θεραπευτικές στρατηγικές.