bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Estudio de la tasa de sedimentación y erosión en el sector La Barra del canal navegable en San Andrés de Tumaco, Nariño
Authors: Cantero Yessica Carolina , Astaíza Carlos Alberto , Mesías Ángela Marcela , Quintero Paola Andrea
Published: December 2023

El seguimiento de la evolución del fondo marino en canales navegables permite garantizar la navegación segura. En esta investigación se estimó la tasa de sedimentación y erosión a partir de datos batimétricos multihaz en el canal navegable de San Andrés de Tumaco (Nariño), específicamente en el sector denominado La Barra, para diferentes períodos entre 2019 y 2021. Además, se realizó el trazado de las líneas de costa para los años 2019, 2020 y 2021 con el objetivo de identificar la dinámica costera en la desembocadura de los esteros más cercanos al área de estudio y su relación como fuente de aportes de sedimentos. Por último, se analizaron datos de precipitación con el fin de relacionarlos como una variable forzante de transporte y aporte de sedimentos continentales en la bahía de Tumaco. Producto de estos análisis, en el sector La Barra se obtuvo el mayor volumen acumulado de sedimentación, con 180 881 m3 y de erosión con 150 245 m3, debido a que es el período más amplio observado. Adicionalmente, se calculó la tasa promedio de sedimentación de 24 409 m3/mes, sin considerar el período más amplio. En el análisis espacio temporal de la línea de costa se evidenciaron sectores con cambios de acreción, retroceso y nulos o constantes; sin embargo, predominaron los procesos de acreción, asociados a acumulación de sedimentos continentales. Por otra parte, la relación entre la precipitación y el volumen acumulado de sedimentación en el sector La Barra se representó con la ecuación S = 56.591p + 15 529, y con el volumen acumulado de erosión E = 48.749p – 5 263.6. Basados en la estimación de la tasa de sedimentación/erosión, la dinámica costera y su correlación con la precipitación, como variable influyente en el transporte de sedimentos generadora de cambios morfológicos del fondo marino, las autoridades tomadoras de decisiones pueden proponer un ajuste en los procesos de remoción sobre el sector La Barra, que contribuya a una navegación segura en el canal de acceso al segundo puerto más importante del Pacífico colombiano.
Factores oceanográficos como moduladores de la biodiversidad en el sistema de surgencia de La Guajira: una revisión sistemática
Authors: Rodríguez Burgos Aura María , Briceño Zuluaga Francisco
Published: December 2023

En la zona norte de Colombia se encuentra el departamento de La Guajira, un área marinocostera influenciada por diferentes procesos oceanográficos y atmosféricos que le atribuyen características únicas. Diversas investigaciones se han centrado en describir el comportamiento oceanográfico de La Guajira, en la cual las variables ambientales responden de manera distinta de acuerdo con la época climática; sin embargo, son pocos los trabajos que contrastan los procesos oceanográficos del área de interés con la biodiversidad. La presente revisión sistemática tuvo como objetivo determinar los principales factores ambientales que modulan la oceanografía de La Guajira, y establecer si los autores los vinculan con aspectos de biodiversidad. Para lograrlo se realizó una búsqueda de artículos científicos relacionados con temas de climatología y oceanografía de La Guajira, para lo cual fueron consultadas tres bases de datos mundialmente reconocidas: Scopus, Science Direct, y Web of Science. Finalmente, se concluyó que, a pesar de que varias investigaciones han analizado el comportamiento del mar Caribe y la manera en la que su temperatura, salinidad y clorofila varían a diferentes escalas, pocas investigaciones se han enfocado en relacionar estas características con la biodiversidad de la zona; un aspecto clave para tener en cuenta si se considera que las especies y los ecosistemas responden a la manera en la que se comporta el clima y el océano.
Oceanopolítica y gobernanza de los océanos: entre la complejidad y la necesidad
Authors: López de Mesa Jaime Orlando
Published: December 2023

Aproximadamente desde los años 70 del siglo pasado, se inició una nueva fase de la globalización, que se acentuó luego de la caída del bloque socialista y del muro de Berlín, incrementando aceleradamente los procesos de intercambio a nivel económico, político y cultural. Esto produjo una creciente interdependencia entre los países, fenómeno que se alimentaba de diversas fuentes; entre ellas, los cambios tecnológicos impulsados por la tercera revolución industrial a partir de los años 50 y por la cuarta, cuyo inicio es señalado por los historiadores de la ciencia con el surgimiento de Internet.
Assessing anthropogenic climate change and land use impacts on lake ecosystems in Hawke’s Bay, Aotearoa-New Zealand
Authors:   , McAulay Samantha
Published: December 2023

Lakes across Aotearoa-New Zealand carry strong cultural, ecological, and economic value but are currently threatened by anthropogenic climate change and land-use pressures (MfE, 2021). Anthropogenic climate change is having rapid effects on lacustrine environment, with temperatures expected to increase 1-2ᵒC over the next century (MFE 2020, ). The last 1,000 years of climate history has however experienced weather conditions similar to those predicted during the Medieval Climate Anomaly, (MCA) which may provide a useful analogue of ecosystem structures. Aotearoa-New Zealand also has a unique history of land use due to the relatively recent migration of humans experiencing three major land-use changes: Pre-human impact environment (≤1250 CE), subsistence agriculture (~1250-1820 CE) and intensification of agriculture (~≥1820 CE). With these distinct phases it allows for the identification of how ecosystems adapt to varying degrees of catchment pressures.

This study focuses on Kaweka Lake in the Hawke’s Bay region of the north island, Aotearoa-New Zealand. The two aims of this thesis are to identify evidence of the anthropogenic climate change within an lake of Aotearoa-New Zealand, how ecosystems change in response to previous climate shifts, with providing possible analogues for predicted future conditions, as well as catchment pressures on biodiversity. These aims were achieved by using a multi-proxy approach of the pre- and post-human environment of Lake Kaweka utilizing paleolimnological and environmental reconstruction methods of using fossilised chironomid head capsules, palynology, eDNA and hyperspectral scanning.

The pre-human environment was characterised by a closed catchment of tall trees with an ecosystem which was. the steadiest observed, producing an environment with naturally high levels of nutrients and algae growth, likely driven by high rates of natural erosion of the region. The beginning of subsistence agriculture is identified by the introduction of charcoal in the record and rapid decline of tall trees, which is replaced by shrubs and grasses, particularly Pteridium esculentum. There is also a change of the primary production within the lake to be primarily dominated by macrophytes as indicated by the increase abundance of Naonella kimihia. (Boothroyd, 2012). The intensification era is defined by the decline of indigenous fauna and introduction of exotics, specifically Pinus and where biodiversity experiences the most instability with a transition to more environmentally tolerant species. Temperature reconstruction shows evidence of anthropogenic climate change as well as the MWA, which may provide an analogue for an ecosystem which may be more resilient to future warming under anthropogenic climate change. However, this may be affected by the culminated effects of historic and current land use practices.
Ensino remoto e saúde mental de universitários de terapia ocupacional durante a pandemia
Authors: Silva Meire Luci da , Sousa Neto Matheus de , Mariano Letícia de Jesus Leite , Silva Nilson Rogério da
Published: December 2023

A pandemia e o ensino remoto impactaram na saúde mental e cotidiano dos universitários. Essa pesquisa teve o objetivo de identificar sintomatologia de transtornos mentais comuns em universitários brasileiros de Terapia Ocupacional durante a pandemia de COVID-19. Participaram 296 universitários de Terapia Ocupacional de universidades brasileiras. Foi utilizado um questionário sociodemográfico, acadêmico e do contexto pandêmico e a Depression, Anxiety and Stress Scale – DASS-21, sendo a análise dos dados por meio de estatística descritiva e protocolo do instrumento. A maioria estava em sofrimento mental, prevalecendo o estresse, seguido da depressão e ansiedade. Em nível patológico, prevaleceu ansiedade, seguida de estresse e depressão, com necessidade de acolhimento e cuidado profissional. O ensino remoto contribuiu para o adoecimento, visto que o universitário se tornou principal protagonista de sua aprendizagem.
Farmako antipsikotikoak eta aho-patologia: eragin kaltegarriak jakinarazteko Europako sistemaren bidezko analisia
Authors: Urien Leire , Lertxundi Unax , Morera Herreras Teresa , Jauregizar Nerea
Published: December 2023

Farmako antipsikotikoak nahasmendu psikiatrikoen sintomatologia tratatzeko erabilgarriak diren talde terapeutikoa dira, besteak beste, psikosi organiko eta toxikoak, nahasmendu bipolarra, dementziarekin lotutako agresibitatea eta, jakina, eskizofrenia. Nahasmendu hauen sintomatologia kontrolatzeko nahiko eraginkorrak eta erabiliak izan arren, farmako hauek eragin kaltegarri ugari eragin ditzakete, besteak beste ahokoak. Hain zuzen ere, antipsikotikoekin tratatutako paziente eskizofrenikoengan deskribatutako aho-hortzetako osasunaren hondatzearekin lotuta egon litezke.Ikerlan honen helburua izan zen farmako antipsikotikoek aho-barrunbean eragindako eragin kaltegarriak aztertzea. Horretarako, aho-mailako erreakzio kaltegarrien jakinarazpenak bilatu ziren Europako Farmakozaintzaren datu-basean (EudraVigilance)2012-2021 tartean, eta haiekin erlazionatutako farmako antipsikotiko susmagarrien analisia egin zen.Esplorazio-analisi horretan ikusi ahal izan zen, antipsikotiko tipikoekin zein atipikoekin, eragin kaltegarri jakinarazienak xerostomia, sialorrea eta ahoko diskinesia izan zirela, nahiz eta jakinarazpen kopurua handiagoa izan antipsikotiko atipikoentzat. Tipikoen artean, haloperidola izan zen jakinarazitako ahoko patologia gehien zuen farmakoa, eta, atipikoen artean, klozapina.Kontuan hartuta xerostomia, sialorrea zein ahoko diskinesia aho-patologiarekin lotzen direla, hala nola txantxarrarekin, gaixotasun periodontalarekin eta higadurarekin, farmako antipsikotikoen segurtasun-profila gehiago ezagutzeak eskizofrenia duten pertsonen osasun fisikoa eta bizi-kalitatea hobetu ditzake.
Gizarte-laguntzan oinarrituriko esku-hartze pilotu batek bularreko minbizidun pazienteen aurre-egite estrategietan duen eraginaren azterketa
Authors: Aizpurua-Perez Ibane , Arregi Amaia , Gonzalez David , Aguinaga Maite , Labaka Ainitze , Perez-Tejada Joana
Published: December 2023

Minbizidun pazienteen ingurune hurbilak asetzen ez dituen premiei erantzuteko, berdinen arteko gizarte-laguntzako programak sortu dira azken urteotan. Luzetarako saiakuntza kliniko batean kokatzen den ikerketa honen helburua izan da aztertzea zer eragin duen berdinen arteko gizarte-laguntzako esku-hartze batek estresari aurre egiteko estrategia ezberdinetan, Gipuzkoako Onkologikoa Fundazioan bularreko minbiziaz diagnostikatutako emakumeen artean eta bularreko minbizia gainditutako boluntarioek trukatutako laguntza oinarri hartuta. Esku-hartzea 6 edo 8 gizarte-laguntzako saioz osatu zen, bakoitzean paziente batek eta boluntario batek parte hartu zutelarik. Emaitzek islatzen dutenez, talde esperimentaleko emakumeek umorea bezalako aurre-egite egokitzailea gehiago erabili zuten eta ezeztapena bezalako aurre-egite ez-egokitzailea, aldiz, neurri txikiagoan. Gainera, kimioterapia jaso zuten kontrol-taldeko parte-hartzaileen artean umorearen erabilera urriagoa egin zen, jaso ez zutenekin alderatuta. Gure aurkikuntzek iradokitzen dute berdinen arteko gizarte-laguntzako programek arintzen lagun dezaketela esperientzia kaltegarriek pazienteen osasunean izan dezaketen eragin negatiboa, estresari aurre egiteko estrategia egokitzaileak sustatuz eta ez-egokitzaileak murriztuz.
Barrabiletako zelula germinalen minbizia eta konbertasak
Authors: Velado-Eguskiza Aitziber , Gomez-Santos Laura , Alonso Edurne
Published: December 2023

Barrabiletako zelula germinalen minbizia tumorerik ohikoena da gizonezko gazteen artean. Sendagarria da kasu gehienetan eta ez dauka oso prebalentzia alturik, azken urteetan gora egin badu ere. Barrabiletako tumore germinalak deritze, hozi-zeluletatik sortzen baitira. Tumore horiek tratatzeko erabiltzen diren  estrategia terapeutikoak azkeneko 50 urteetan aldatu ez izanak gaixoen bizi-kalitatea murriztua uzten du, epe luzerako albo-ondorio larriak baititu (gaixotasun kardiobaskularrak eta bestelako tumoreak garatzeko arrisku altuagoa, ugalketa-ahalmen gutxitua, etab). Hori dela eta, ezinbestekoa da ikerketa gehiago egitea bizirik dirauten gazteen bizi-kalitatea bermatzeko. Proproteina konbertasak (pro)proteina inaktiboen heltze-prozesuaren arduradunak diren proteasak dira. Hainbat funtzio dituzte, eta, beraz, haien adierazpenaren aldaketak hainbat egoera patologikorekin erlazionatu dira, hala nola minbiziarekin edo hanturarekin. Haien substratu askok erlazio zuzena dute garapen tumoralarekin eta egiaztatu da haien inhibizioak tumoreen agerpena moteltzen duela. Hori guztia kontuan hartuta, interesgarria litzateke aztertzea barrabiletako minbizian konbertasen esangura, haren diagnosirako zein terapeutikarako, biomarkatzaile edota itu terapeutiko gisa.
Osagai anitzeko ariketa-programen eragina adineko pertsonen erorketetan: berrikuspen sistematikoa
Authors: Garay Ibarrondo Danel , Llodio Uribeetxebarria Iñaki
Published: December 2023

Testuingurua:Adineko pertsonek pairatzen dituzten erorikoak munduko osasun publikoko arazo nagusi bat dira. Ariketa fisikoa aukera erabilgarria eta potentzialki errentagarria izan daiteke adinekoen erorketa kopurua gutxitzeko. Hala ere, eztabaidagai da adineko pertsonen artean erorketak gutxitzera bideratuta dagoen ariketa fisikoez osatutako programak zer-nolako ezaugarriak izan behar dituen.Helburua:Osagai anitzeko ariketa-programen eragina aztertu duten ikerketak sistematikoki berrikustea, adineko pertsona osasuntsuen erorketa-intzidentzian eta arrisku-faktoreetan.Metodoa:2005. urtetik aurrera argitaratutako ikerketen bilaketa sistematiko bat egin zen PubMed, Scopus, Cochrane Library eta Dialnet-eko datu-baseetan inklusio- eta kanporatze-irizpideak kontuan izanda.Emaitzak:Guztira 17 artikuluk osatu zuten berrikuspen sistematikoa, gehienak (% 88) ausazko kontrol-saiakuntzak izanik. Artikuluetako parte-hartzaileen batez besteko adina 65,4 eta 83,4 urte bitartekoa izan zen. Aztertutako 17 ikerketetatik 15 ikerketatan talde esperimentalek emaitza positiboak izan zituzten erorketa-intzidentzian edo erorketen arrisku-faktoreetan. Sei ikerketatan jarduera fisikodun esku-hartzeak emaitza positiboak ekarri zituen erorketa-intzidentzian, bost ikerketak, ordea, ez zuten eragin esanguratsurik aurkitu. Hamahiru ikerketatan osagai anitzeko ariketak egiteak eragin positiboa izan zuen erorketen arrisku-faktoreetan.Ondorioak:Orokorrean osagai anitzeko ariketen programak baliagarriak izan ziren adineko pertsonen erorketak edo erorketa-arriskuak murrizteko. Hala ere, astean saio gutxi egitea iraupen laburreko programa batean emaitza positiboak ez lortzearen arrazoia izan daiteke. Gainera, badirudi osagai anitzeko ariketa-programak ez direla hain eraginkorrak adin altua (80 urte ingurukoa) duten pertsona nagusien artean erorketa-intzidentzia murrizteko.
Próba porównania grobów końskich na cmentarzyskach Bałtów wschodnich i zachodnich w okresie wędrówek ludów i we wczesnym średniowieczu
Authors: Fijałkowska Aleksandra Zuzanna
Published: December 2023

Artykuł traktuje o jednym z aspektów dotyczących obrządku pogrzebowego ludności bałtyjskiej – kwestii depozytów szczątków końskich na cmentarzyskach oraz grobów ludzkich, w skład wyposażenia których wchodziły elementy rzędu końskiego. Zakres chronologiczny pracy obejmuje okres wędrówek ludów oraz wczesne średniowiecze. Na podstawie kilku najbardziej reprezentatywnych przykładów obiektów podjęłam próbę porównania interesującego mnie aspektu traktowania zmarłych u Bałtów wschodnich i zachodnich. Tekst podzieliłam na trzy zasadnicze kategorie: samodzielne depozyty szczątków końskich na stanowiskach sepulkralnych, groby ludzkie pozostające w bezpośredniej relacji stratygraficznej ze szczątkami końskimi oraz groby ludzkie wyposażone w elementy rzędu końskiego i niezawierające szczątków końskich.
O plagiacie, cytacie i inspiracji w sztuce
Authors: Chroł Karolina Magdalena
Published: December 2023

Jesli kopiują twoją pracę, to znaczy, że jestes dobry – mawiała Coco Chanel. Jednak słowa projektantki należy potraktować jako żartobliwa reakcje na powszechne zjawisko kopiowania także w świecie mody. Wydaje się, że plagiatowanie lub – dosadniej nazywane – złodziejstwo artystyczne lub intelektualne jest prawdziwą plagą dzisiejszych czasów. Czasów, w których powszechny dostęp do wszelkich treści w Internecie daje pokusę czerpania z nich, nie zważając na konsekwencje. Plagiat to jedno z cięższych zarzutów, jaki można postawić twórcy, dlatego tak istotne dla sprawy jest zbadanie, czy nowo powstały utwór ma cechy indywidualnej twórczości artystycznej i jest samodzielnym dziełem w rozumieniu przepisów prawa autorskiego.

Granica pomiędzy plagiatem a opracowaniem jest bardzo płynna i trudna do uchwycenia w praktyce. Łatwo ocenic jakąś działalność artystyczną czy naukową jako skopiowanie czyichś działań, jednak odpowiedź, czy mamy do czynienia z plagiatem nie jest oczywista, co potwierdza także polskie orzecznictwo.

Niniejsze opracowanie próbuje ukazać granice pomiędzy podobnymi znaczeniowo słowami: plagiat, opracowanie i inspiracja. Odpowiada także na pytanie, czy autoplagiat jest jedną z form plagiatu oraz osadza powyższe zagadnienia w realiach prawa autorskiego.
Jeszcze w sprawie funkcjonowania miejskich prowizorów przy szpitalu Ducha Świętego w Krakowie
Authors: Stelmaszewski Adam
Published: December 2023

Nad zagadnieniem miejskich prowizorów przy szpitalu Ducha Świętego w Krakowie badania prowadził przeszło pół wieku temu Stanisław Piekarczyk, który analizując większość dostępnego materiału źródłowego, głównie wytworzonego przez organy samorządu miejskiego, nakreślił obraz roli przedstawicieli rajców krakowskich, jaką odgrywali oni w zarządzie majątkiem szpitalnym. Postawił on, zgodnie z duchem historiografii stalinistycznej, nacisk na udział pierwiastka miejskiego w organizowaniu opieki społecznej w średniowiecznym Krakowie, marginalizując rolę zakonu kanoników regularnych Ducha Świętego de Saxia. Przyglądając się jednak bliżej temu zagadnieniu, zauważyć należy, że nie wszystkie tezy postawione przez Piekarczyka bronią się w pełni, gdy skonfrontujemy je ze źródłami pochodzenia klasztornego, zwłaszcza nowożytnymi, które rolę miasta w zarządzie majątkiem szpitalnym ukazują w innym świetle. Także skupienie się Piekarczyka jedynie na średniowieczu, przez co pominął wczesnonowożytną umowę zakonu z radą, doprowadziło go do częściowo mylnych wniosków.
Zakres kompetencji rajców krakowskich w zarządzaniu szpitalem Ducha Świętego jest trudny do określenia, zwłaszcza że podlegał ciągłej ewolucji do pożaru w 1528 roku, gdy ostatecznie ustanowiono urząd prowizorów w zamian za pomoc miasta w odbudowie zabudowań duchackich. Dlatego wyszczególnione zostały dwa okresy działalności miejskich prowizorów: od 1324 do 1528 roku oraz po 1528 roku. Badanym w artykule aspektem są relacje trójstronne miasto – szpital – klasztor. Podjęta została próba określenia, na ile w zarządzie szpitalem brał udział klasztor, a na ile miasto.
Na podstawie opracowanego materiału źródłowego wydaje się, że do 1528 roku rada miejska, określana w dokumentach jako „opiekun chorych”, wybierała prowizorów, którzy zajmowali się majątkiem szpitalnym w imieniu rady. Mieli oni jednak nadzór jedynie nad tymi zapisami, które wyraźnie zostały oddane rajcom pod opiekę, nie mieli natomiast wpływu na zarząd szpitalem. Po 1528 roku rada miejska wyraźnie przejęła kontrolę nad zarządem szpitala do tego stopnia, że duchacy nie mieli wpływu na podejmowane w nim decyzje. Pojawiły się wówczas konflikty między zakonem a prowizorami, którym wykazano defraudację majątku szpitalnego. Zakonnicy pozostali jednak w szpitalu jako organizatorzy opieki duchowej, nadzorowali także bieżącą działalność w przyszpitalnym sierocińcu.
Sprawa reorganizacji armii koronnej na przykładzie poboru rekruta w województwie krakowskim w dobie Sejmu Wielkiego
Authors: Jędrzejewski Przemysław
Published: December 2023

Decentralizacja państwa polsko-litewskiego oraz rozkład struktur jego administracji od połowy XVII wieku doprowadziły do spadku znaczenia na arenie międzynarodowej i ograniczenia suwerenności Rzeczypospolitej. Jedyną drogą ocalenia kraju było podążenie za nowoczesnymi państwami zachodnioeuropejskimi i przejęcie od nich oświeceniowych wzorców zarządzania. Próbę naprawy ustroju państwa polskiego podjęto za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego (1764–1795), a postępowe reformy wprowadzono w czasie obrad sejmu walnego w latach 1788–1792, nazwanego przez potomnych Sejmem Wielkim lub też Czteroletnim. Prawo nazwane „Sposób dawania rekruta w Koronie i Wielkim Księstwie Litewskim” zostało uchwalone przez stany sejmujące 7 grudnia 1789 r. Artykuł „O rekrutowaniu” został wpisany do konstytucji o koronnych komisjach cywilno-wojskowych, nowo powołanych instytucjach administracji terenowej, które lokalnie miały odpowiadać za stacjonujące jednostki wojskowe. W latach 1790–1792 na terenie województwa krakowskiego funkcjonowały dwie instytucje tego typu: dla powiatów krakowskiego i proszowskiego z siedzibą w Krakowie oraz dla powiatów lelowskiego i ksiąskiego z siedzibą najpierw w Lelowie, a następnie w Szczekocinach. Mimo licznych trudności związanych z poborem rekruta, z których można wymienić m.in. liczne opóźnienia w dostarczaniu żołnierzy przez władze danych miejscowości, niezdatność rekrutów do służby wojskowej, nieregulaminowy werbunek, czy brak uiszczania opłat za żołnierzy, pierwszy pobór zakończył się sukcesem administracji terenowej. Dopiero następne przebiegały mniej sprawnie, mimo wysiłku obu instytucji, choćby w zwalczaniu zjawiska dezercji i nakładania licznych kar pieniężnych. Mimo ustania działalności komisji porządkowych cywilno-wojskowych w 1792 r. nie udało się targowiczanom w pełni przekreślić reform Sejmu Wielkiego, a jego liczne reformy, w tym w kwestii poboru rekruta, przywróciła administracja insurekcji kościuszkowskiej w 1794 r.
Nowa polityka społeczna – ustawodawstwo społeczne i jego efekty w drugiej połowie XIX wieku. Warunki życia robotników w Królewcu
Authors: Schönle Anna Mareike
Published: December 2023

W końcu XIX wieku w związku z industrializacją w Prusach Wschodnich, a dokładnie w Królewcu, ogromne rzesze ludzi zachęconych nowymi stanowiskami pracy przeniosły się do tego miasta. Sam Królewiec stał się bardziej otwarty na otoczenie po niwelacji wałów. Wraz ze wzrostem liczby ludności pojawiły się problemy natury socjalnej – niewystarczające bezpieczeństwo higieniczne, zdrowotne i finansowe spowodowane przepełnionymi mieszkaniami i niebezpieczną pracą. Te czynniki wpłynęły na wzmocnienie socjalistów, co przełożyło się na nacisk na niemiecki rząd. W efekcie tego zaproponowano szereg ubezpieczeń mających zabezpieczyć warunki życia robotników. Pierwsze kroki w kierunku nowoczesnego państwa opiekuńczego były skierowane tylko do robotników, a płatne leczenie było bardzo restrykcyjne. W artykule omówiono proces kształtowania się i rozwoju polityki społecznej w pierwszej fazie istnienia Rzeszy Niemieckiej od początku do I wojny światowej oraz okoliczności, które uczyniły tę politykę niezbędną dla Królewca, a także specyfikę struktury społeczną tego miasta.
Ks. Johannes Wohlert, ks. Józef Dydymski, ks. Józef Waląg – duchowni katoliccy Pruszcza (Gdańskiego) w kleszczach dwóch totalitaryzmów – nazizmu i komunizmu (1933–1989)
Authors: Hlebowicz Jan
Published: December 2023

Księża katoliccy narodowości polskiej i niemieckiej – Johannes Wohlert, Józef Dydymski i Józef Waląg – w latach 1933–1989 pełnili posługę duszpasterską w Pruszczu (Gdańskim) w trudnej rzeczywistości dwóch totalitaryzmów – narodowosocjalistycznego i komunistycznego. Każdy z duchownych, w innych okolicznościach, miejscu i czasie, doświadczył szykan i represji będących skutkiem niezależnej postawy wobec oficjalnej wykładni proponowanej przez oba totalitaryzmy. Ksiądz Johannes Wohlert miał odwagę otwarcie wystąpić przeciw hitlerowskiej ideologii. Po wojnie, decyzją komunistycznych władz, został deportowany z Polski Ludowej. Ksiądz Józef Dydymski bronił polskości na terenie Wolnego Miasta Gdańska, za co w konsekwencji został ukarany podwójnie – bezpośrednio przez nazistowskie i pośrednio przez komunistyczne władze. Ksiądz Józef Waląg, jako kapelan Armii Krajowej, a później Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, także rzucił wyzwanie dwóm totalitaryzmom. Ze względu na swoją wojenną i powojenną niepodległościową aktywność niemal do końca PRL pozostawał pod obserwacją komunistycznych służb.
O przemianach kobiecych postaci w filmach animowanych Walta Disneya
Authors: Witek Arleta
Published: December 2023

Na przestrzeni dziesięcioleci zmieniał się wizerunek postaci tworzonych przez wytwórnię filmową Walta Disneya. Szczególnej ewolucji zostały poddane bohaterki z serii o księżniczkach. Przemiany zachodzące w zachowaniu baśniowych postaci doskonale odzwierciedlają zmiany, jakie zachodziły w społeczeństwie, szczególnie amerykańskim, od czasów II wojny światowej aż po współczesność.
Początkowo królewny reprezentowały tradycyjny model kobiecości, rodem z XIX wieku, wraz z upływem czasu ich osobowość zmieniała się. Kobiece bohaterki powoli porzucały domowe obowiązki i balowe suknie na rzecz miecza i łuku, za pomocą których zaczęły walczyć o swoje prawa i przywileje. Współcześnie księżniczki to symbole kultury, odzwierciedlające problemy społeczne. Badacze dopatrują się wśród nich alegorii niepełnosprawności lub walki z rasizmem. Animowane opowieści coraz częściej powstają w wersjach aktorskich, które nierzadko łamią klasyczną konwencję i pokazują świat przedstawiony w zupełnie inny sposób.
W artykule poruszono wątki związane ze statusem księżniczek Disneya w popkulturze, ewolucją ich zachowań oraz nieoczywistymi symbolami w poszczególnych historiach.
ПОЗИТИВНА ДИНАМІКА РОЗВИТКУ СВІТОВОЇ ЕКОНОМІКИ ВИМАГАЄ ПРИПИНЕННЯ ЕКСПАНСІОНІСТСЬКОЇ ФІСКАЛЬНОЇ ПОЛІТИКИ
Authors: Ривак Ольга
Published: December 2023

В умовах глобальної економічної кризи, широкомасштабного російського вторгнення в Україну, уряди країн-боржників покликані вдосконалити податкову і митну систему, соціально-трудове законодавство задля захисту економічних ресурсів, національного виробника, споживача, регулювання структури виробництва, створення нових робочих місць, пожвавлення економічної активності в реальному секторі економіки, отримання достойної винагороди за продуктивну працю. Реструктуризація кредитів в банківській системі повинна здійснюватись з урахуванням цінових індексів, зовнішньоекономічні відносини – з урахуванням паритету купівельної спроможності. Ключові слова: скорочення доходів і зростання цін, зростання кредитних ставок, державний борг, продуктивність праці, природні катастрофи, продовольча безпека, ринки капіталу, міграція, тінізація економіки, експансіоністська політика, внутрішній і зовнішній борг країни, криза банківської системи, проникнення іноземного капіталу, виснаження економічних ресурсів, міжнародні організації, шкідливі технології, економічна ефективність, соціальна корисність.
SYSTEM APPROACH IN DIAGNOSTICS OF INNOVATIVE ATTRACTIVENESS OF BUILDINGS AND CONSTRUCTIONS
Authors: Kornylo I. , Kyselov V.
Published: December 2023

The widespread use of innovative hardware and devices entails the need for specialists involved in both the creation and maintenance of technologies and devices, as well as in specialists who combine creative skills and knowledge in the technical field.The architectural formation of the complex of high school of arts and technologies should be made taking into account the features of both directions of activity and ensuring their interconnection. In view of this, a systemic approach to design solutions is required, which will allow students to access advanced technology (databases, tools and equipment, etc.), and will promote the creation of social interactions between students of different fields, to enrich skills and knowledge.Keywords: System organization, functional structure of the university, interconnection between technical and creative areas, independent type of interconnection, combined type of interconnection.
INTEGRATION OF HOUSING UNITS IN PUBLIC AND PRODUCTION FACILITIES
Authors: Babyak V. , S. Lukyanchenko
Published: December 2023

The article shows the existing methods of comparison and interconnection of residential construction, public buildings and industrial facilities. Examples are provided to illustrate the understanding of the material presented as well as the layout. In connection with the compaction of urban development, this topic deserves detailed research.Key words: housing, residential objects integration in the already formed environment, public works, industrial production
ANALYTICAL REVIEW STATUS BARCHELORS USE SPECIALTY ‘AGRICULTURAL ENGINEERING’ INTERACTIVE AUDIO-VISUAL ONLINE TOOLS IN THE CONDITIONS OF INFORMATIONAL AND EDUCATIONAL ENVIRONMENT
Authors: Dotsenko N.
Published: December 2023

The article presents an analytical review of the status of use of bachelors of the specialty "Agricultural engineering" of interactive audiovisual online tools in the conditions of information and educational environment. The concept of interactive audiovisual online tools is defined. Research has been conducted on the types and status of use of STEM education elements; online learning tools; interactive tools for use in practical tasks, types of design and simulation programs used by bachelors in agricultural engineering. According to the results of the study, it was identified the advantages and disadvantages of the proposed audiovisual online tools in the course of training of the applicants for higher education in the specialty "Agroengineering" in the conditions of information and educational environment. Keywords: bachelors of specialty "Agricultural engineering", information and educational environment, interactive audiovisual online tools.
ANALYSIS OF AERODYNAMIC CHARACTERISTICS IN THE TUNNEL KILN CHANNEL WHEN CHANGING THE GEOMETRIC CHARACTERISTICS OF THE CHANNEL
Authors: Dmytrochenkova E. , Tadlya K.
Published: December 2023

The article is devoted to the analysis of the influence of tunneling channel height change on its aerodynamic characteristics by modeling the velocity and pressure distribution of air and furnace gases. Three variants of the tunnel geometry were considered: basic, with reduced height in the firing zone and with reduced height along the entire length of the furnace. The simulation results in the dependence of the static pressure along the length of the furnace and the velocity of the furnace gas moving along its height. The analysis of the change in the velocity of the furnace gases in the tunnel has made it possible to say that the most effective in terms of uniformity of velocity distribution is the variant with the reduction of the height of the arch along the entire length of the furnace.Keywords: tunnel kiln, tunnel kiln channel, change of kiln geometry, velocity distribution modeling, static pressure distribution.
DEVELOPMENT OF INNOVATIVE PEDAGOGICAL THINKING OF TEACHERS IN DIFFERENT TYPES OF PROFESSIONAL ACTIVITIES
Authors: Shpak O.
Published: December 2023

The features of the development of  teachers’ innovative pedagogical thinking in different kinds of the professional activity have been analyzed in the article. In the process of scientific search. general scientific (analysis, comparison, generalization) methods have been used to determine the effective pedagogical conditions for the preparation of teachers of economic disciplines to use modern pedagogical technologies: observation, questioning, talks, discussions, debates, "brainstorming", "pedagogical consultation" with teachers and students’ parents in order to test such pedagogical condition as the development of innovative pedagogical thinking of teachers in different kinds of the professional activity. The effectiveness of this pedagogical condition has been theoretically and experimentally proved.Keywords: innovations, pedagogical conditions, teacher, economic education, pedagogical thinking.
LABOR EDUCATION OF PRESCHOOL CHILDREN: RETROSPECTIVE ANALYSIS
Authors: Yakovenko V. V.
Published: December 2023

This article is devoted to the issues of the organization of labor education of preschool children from the time of Kievan Rus to the beginning of the XXth  century. It has been proved that the formation of questions about labor education of preschool children was facilitated by: works of native (Vladimir Monomakh, I. Gizel, I. Pososhkov, G. Skovoroda, V. Odoyevskiy, K. Ushynskiy, L. Tolstoy, Ye. Vodovozova, K. Ventsel) teachers, the organization of pedagogical museums, summer children «colonies», clubs and playgrounds, exhibitions «Preschool education» and «Children labor» made by the Kiev Society of Folk Kindergartens, the organization of the store «Preschool education», mass production of native pedagogical literature, publishing pedagogical magazines.Keywords: labor education, preschool children, organization, analysis, formation.
PERSONALITY TYPES AND FORMS OF POLITICAL REGIMES IN THE CONTEXT OF MENTAL MANIPULATIONS
Authors: Andriyenko O.
Published: December 2023

The article is devoted to the philosophical analysis of the links between personality types and ways of mental manipulations in the context of different political regimes. The methodological background of the research is the cognitive approach. The forms of manipulation of the consciousness of the personality have been revealed depending on the characteristics of political regimes (democratic, authoritarian, totalitarian forms of the social mechanism of manipulation of the personality consciousness). It has been concluded that each of three main forms of political regimes (democratic, authoritarian and totalitarian regimes) has its specific features of mind manipulation and corresponds to a certain personality type (socially active, transitional and socially passive type respectively).  Key words: Personality, Personality Types, Society, Politics, Political Regime, Consciousness, Manipulation.
ASSESSMENT OF STUDENTS DURING THE PERFORMANCE OF LABORATORY WORK IN PHYSICS
Authors: Masich V. , Lymareva Y. , Turka T. , Berestovaya G.
Published: December 2023

In the article on the basis of the analysis of the worked out sources it is determined the necessity and expediency of carrying out cross-cutting assessment of students of physical-mathematical and technical profiles of training during the performance of laboratory works. It is conducted with the aim of timely establishment of the level of professional competence formation during training. This is an indicator of the individual's ability to succeed and confidently continue his professional development.Assessment at various stages of preparation and conduct of experimental activities of students gives the opportunity to establish the level of its correspondence to professional activity by different indicators characteristic of specialists of these profiles. In this way, students are able to gradually form and systematically support students with stable motivational potential to study, to realize their practical importance of the material and to ensure confidence in their own knowledge and skills in their practical use in further professional activity.Key words: understanding, awareness, training, teacher, questions, experiment, activity, practical importance, professional training.
BASICS OF ACTIVITY PSYCHOLOGIST AT COMBATANT WITH LONG-TERM CONSEQUENCES OF STRESS IMPACT
Authors: Popeliushko R. P.
Published: December 2023

The aim of this article was to conduct the analysis of the theoretical and practical bases of psychologist with by combatant’s remote consequences of stress influences. Also described that the activities of psychologist by combatants should be implemented in such areas as: organizational work, psychological prophylaxis, psychological diagnostics, psychological counseling, correction, psychotherapy, work with families of combatants.Considered the basics of the process provide psychological assistance, which is implemented through three levels of psychological rehabilitation and reintegration and at skilful, efficient and integrated their application will be formed preconditions for a substantial reduction in of psychological trauma of combatants.Key words: psychological assistance, psychological rehabilitation, combatant, traumatic event, combat trauma.
INTERRELATION SPECIFICITY OF LIFE-PURPOSE AND VALUE ORIENTATIONS OF THE STUDENTS WITH DIFFERENT FEATURES OF SELF-ATTITUDE
Authors: Mednikova G. I.
Published: December 2023

The paper presents the results of the empirical research directed to definition of the interrelation specificity of value and life-purpose orientations of the students according to their self-attitude features. The research is based on the idea of self-attitude as an inner factor of the values personal system development at the juvenile socialization stage. Specificity of the life-purpose, terminal and instrumental  interrelations for the first, third and fifth course students with different structure of self-attitude has been revealed.Key words: life-purpose orientations, value orientations, terminal orientations, instrumental orientations, self-attitude, students.
FORMATION OF INVESTMENT POLICY ON THE STRATEGIC POSITIONS OF DEVELOPMENT OF THE UKRAINIAN NATIONAL ECONOMY
Authors: Ryzhakova G. , Malykhina O. , Rуzhаkov D. , Ivakhnenko I.
Published: December 2023

This analytical study focuses on the problems of state financial regulation of economic transformations (within the framework of the practical implementation of the Concept of regulation of investment activity in the conditions of the market transformation of the Ukrainian economy), namely tax incentives for energy efficiency projects in Ukraine. In general, the attractiveness of energy efficiency investments is due to a number of reasons. It is believed that saving a unit of energy is about two times cheaper than producing it. Therefore, the energy needs of end users can be met not only through the construction of new generating capacity, but also through the rational use of an existing resource. The state and dynamics of the modern market of energy resources both in the world scale and within Ukraine are analyzed, and it has been discovered that the potential of the energy efficiency market is extremely voluminous and interesting for different groups of investors. The study of Ukraine's legislative framework has made it possible to clearly define the concept of energy efficiency and to highlight which projects can be considered energy-efficient. It is noted that the state is actively developing and implementing a policy to increase energy consumption savings both among private individuals and among enterprises that are implemented at the state level by a specially created Energy Efficiency Fund. As a specific tool for stimulating energy efficiency projects, the author proposed to use tax incentives, which is one of the financial instruments of the state's investment policy.Key words: macroeconomic planning, investment process, economic development strategy, regulatory policy of the state.
LEGAL REGULATION OF ETHICAL STANDARDS OF PROFESSIONAL ACTIVITY
Authors: Zhukov S.
Published: December 2023

The article contains an analysis of the essence of ethical standards of professional activity. The author substantiates the expediency of applying an existential approach to understanding ethical standards. The creation of ethical codes in post-industrial society is a factor in the consolidation of professional social groups. The author argues that the transformation of ethical standards in the legal norm is possible, subject to the addition of a certain sanction. The article contains  description of the features of the synthesis of ethical and legal components of the social norm.Key words: ethical codes, social norms, legal norms, ethical norms, management.
THEORY AND PRACTICE OF PATRIOTIC EDUCATION OF HIGH SCHOOL STUDENTS IN UKRAINE
Authors: Sharanova Yuliia
Published: December 2023

The study is focused on clarifying the essence of the concept “patriotic education” and highlighting the state of high school students’ patriotic education in modern Ukraine. The design of the study is descriptive, exploiting a set of theoretical methods (analysis, systematization and generalization of philosophical, pedagogical and psychological literature on the issue under scrutiny to determine its theoretical foundations as well as the essence and content of basic notions – “patriotism”, “patriotic education”). Academic approaches (historical, systematic, personality-oriented, competence-based, activity-based) and main principles of modern patriotic education of high school students (national orientation, humanization of the educational process, self-movement, integrity, continuity, cultural conformity, pedagogical competent provision, stimulation, multiculturalism, social conformity) are considered. It is stated that patriotic education should be carried out comprehensively, in the unity of all the constituents of the Ukrainian state (the joint efforts of public administration bodies, educational institutions, families, public organizations and associations, the Armed Forces of Ukraine and other law enforcement agencies). With this regard the subject “Defense of Ukraine” has been implemented into Ukrainian high school, the specifics of which are highlighted.Key words: patriotic education, patriotism, citizenship, high school students, academic approaches, academic principles, general secondary education.
From Cultured Chats to the Chirrups of Choo-Choo-Da-Choos, or How We Found a Key to the Gate of Eden
Authors:   Stone Creek Elementary School, Irvine, CA, USA, Uskoković Evangelina , Uskoković Theo ,   Stone Creek Elementary School, Irvine, CA, USA, Wu Victoria ,   TardigradeNano LLC, Irvine, CA, USA, Uskoković Vuk ,   TardigradeNano LLC, Irvine, CA, USA
Published: December 2023

Reinvention of the form of expression is a conceptual approach characteristic for the evolution of all arts. This research study provides one such step forward in the advancement of scientific paper, a standard form of expression in natural sciences, toward more progressive terrains. The paper adopts the form of a theatrical play where a scientific family of four attempts to find the way around a writer’s block (Act I). Their idealess sense of confinement is overcome through arts or, more specifically, through scientific research implementing the aesthetics of music as its key element. The characters record compositions differing in the degrees of consonance, rhythmicity and tonality, and play them to birds to observe their vocal and behavioral responses (Act II). They note that the birdsong volume drops significantly when the piano tunes, especially the compositionally complex ones, are played to the birds and increases signifcantly when the white noise of ocean waves is played. The bird count experiment proves indirectly that the birdsong volume reduction is an auditory response of the birds to music rather than the effect of their migrating to or away from the sound source. This science with the flavor of art elevates the characters beyond the limits of their confinement and they, exalted and uplifted, gain ideas for creative research in their own disciplines of biomedical science (Act III). They relinquish the newly gained freedom in favor of embracing love for humanity that underlies medical research and return to their confinement, where they conduct, in the coda of the paper, a series of experiments that venture beyond musicology and ornithology and fall in the domains of tissue engineering and drug delivery, but also psychology (Act III). First, sparrow nests are used as templates for tissue engineering constructs, which facilitate the growth of human fibroblastic cells better than their artificial, gridded replicas. Next, the shell of an Easter egg, predominantly calcite in composition, is used with success as a drug delivery carrier. Lastly, the bird nest drawing experiment demonstrates a greater mental health of children than that of the adults, correlating with one of the overarching points of the paper, which is to present children as a model for grownups to follow rather than the other way around. Over the course of the play, the characters discuss the value of the various fusions between art and science, question the limits of human language and repeatedly go off-topic to celebrate the freeness of the creative thinking process. The play reports on real-life research methods and scientific results through a narrative, without diminishing their empirical rigor and analytical accuracy.
Sabit kanatlı bir İHA’nın model öngörülü kontrolü için döngüde yazılım simülasyonu
Authors: KUZU Zülfü , YILDIZ TASCIKARAOGLU Fatma
Published: December 2023

Bu çalışmada, bilgisayar tabanlı bir uçuş simülatörü olan X-Plane ile Simulink ortak çalışması yapılarak bir Cessna 172 uçağının rüzgârlı hava koşulları altında hız kontrolü gerçekleştirilmiştir. Doğrusal olmayan Cessna modeli trim koşullarında doğrusallaştırılarak, döngüde yazılım simülasyon (SIL) ortamında model öngörülü kontrol (MPC) ve PID kontrol tabanlı otopilot geliştirme çalışmaları yapılmıştır. Modele, rüzgâr bozucu etkisi olarak literatürde çok tercih edilen Von Karman rüzgâr türbülans modeli eklenmiştir. Veri iletişimi, gerçek zamanlı bir kullanıcı olan datagram protokolü (UDP) ile sağlanmıştır. Benzetim çalışmalarının sonuçları incelendiğinde, MPC yöntemi kullanıldığında yunuslama stabilitesinin korunarak ve hız referansı değişiklikleri doğru şekilde izlenerek literatürdeki benzeri çalışmalara kıyasla daha başarılı sanal uçuş testleri gerçekleştirildiği görülmektedir.
Ses analizi ile müzik türlerinin sınıflandırılmasına yönelik kapsamlı bir çalışma
Authors: GÜVEN Zekeriya Anıl
Published: December 2023

Ses analizi; hastalık tespiti, duygu analizi, müzik türleri sınıflandırma gibi birçok alanda uygulanabilen bir analiz türüdür. Ses karakteristik özellikleri ile probleme göre görüntü analizi, veri analizi uygulanarak sınıflandırma yapılabilmektedir. Bu çalışmada, ses karakteristik özellikleri çıkarılarak müzik türlerinin sınıflandırması gerçekleştirilmiştir. Veri seti olarak 10 müzik türü etiketinden oluşan GTZAN kullanılmıştır. Analiz aşamasında, ses bölütleme işlemi ve özellik seçme yöntemlerinin de müzik türünü sınıflandırmaya etkisi araştırılmıştır. Sınıflandırma için makine öğrenme yöntemleri ve derin sinir ağlarından yararlanılmıştır. Analizin ilk aşamasında, sadece ses bölütleme işlemi uygulanmasıyla doğruluk değeri %8.72 artış göstermiştir. Çalışmanın sonucunda, ses bölütleme işlemi ve özellik seçme yöntemleri uygulanması sonrasında öğrenme yöntemlerinden Derin Sinir Ağları yöntemi %93.82 doğruluk değeriyle %12.82 başarı artışı sağlamıştır.