ВОЗМОЖНОСТЬ УЧЕБНОГО ДИАЛОГА В РАЗВИТИИ СОЦИАЛЬНОГО ИНТЕЛЛЕКТА МЛАДШЕГО ШКОЛЬНИКА
Authors: Арынова Г.Ғ. 
Published: October 2023

Бұл мақалада бастауыш сынып оқушысының әлеуметтік интеллектісін дамытудың мәні және оны дамытудағы оқу диалогінің алатын орны жөніндегі мәселе сөз болады. Әлеуметтік интеллектіні тұлғааралық жағдайларда жетістікке жету мүмкіндігі ретінде анықтап, оның құрылымы, қалыптасу, даму мәселесі жәнеадам іс-әрекетіндегі рөліне байланысты еңбектерге сүйене отырып, бастауыш сынып оқушысының әлеуметтік интеллектісін дамытуды оқу диалогы арқылы оңтайлы шешуге болатыны қарастырылған. Адамның өзгелермен тұлғалық қарым-қатынасқа түсуінде, сондай-ақ олардың рухани құндылығын түсіндіруде диалогтың орны ерекше екеніне тоқталған. Сонымен қатар мектептерде кейбір мұғалімдер сабақ үстінде жүргізілген диалогті жай әңгімелесумен жиі шатастыратыны атап көрсетілген. Шын мәнінде, «диалог» яғни «диалогтік қатынас» жай ғана әңгімелесу емес. Оған психологиялық-педагогика- лық жағынан ерекше мән берілу керек. Сол себепті мақалада болашақ ұрпақтың жеке тұлға болып қалыптасуында білім беру жүйесінің ізгілік бағытын алуы, атап айтқанда оқушыларды диалог арқылы ізгілікке тәрбиелеудің ерекшеліктерін айқындап, оны оқыту үдерісінде ұтымды пайдалану қажеттілігі туындайтынын дәлелдейді. Диалог адамдардың бірін-бірі түсінуіне негіз болатынсөйлеудің ең кең тараған түрі,олардың арасын- дағы қарым-қатынас құралы екенін негіздейді. «Диалог» және «оқу диалогі» ұғымдарының мәнін ашып көрсетеді, сонымен қатар бұл ұғымдардың бастауыш сатыдағы «Қазақ тілі» оқу бағдарламаларында қамтылу жайына талдау жасалған. Оқу диалогінің түрлері сипатталған. Түйін сөздер: интеллект, әлеуметтік интеллект, диалог, оқу диалогы, оқыту үдерісі, білім мазмұны.

В данной статье речь пойдет о сущности развития социального интеллекта младшего школьника и месте учебного диалога в его развитии.Рассматривается возможность определения социального интеллекта как возможности достижения успеха в межличностных ситуациях и оптимального решения развития социального интеллекта младшего школьника через учебный диалог, исходя из его структуры, проблемы становления, развития, роли в профессиональной деятельности. Подчеркивается, что диалог занимает особое место в личностном общении человека с окружаю- щими, а также в объяснении их духовной ценности. Также отмечается, что в школах некоторые учителя часто путают диалог, проведенный на уроке, с простым разговором. На самом деле «диалог», то есть«диалоговое общение» – это не просто разговор. Особое значение должно быть уделено психолого- педагогическому. Поэтому статья доказывает, что в становлении личности будущих поколений возникает необходимость приобретения системы образования гуманного направления, в частности, выявления особенностей воспитания гуманности через диалог учащихся и рационального ее использования в процессе обучения. Диалог обосновывает, что наиболее распространенным видом речи, которая служит основой для понимания людьми друг друга, является средство общения между ними. Раскрывает сущность понятий«Диалог» и«учебный диалект», а также анализ содержания этих понятий в учебных программах начального уровня «Казахский язык». Описаны виды учебного диалога. Ключевые слова: интеллект, социальный интеллект, диалог, учебный диалог, процесс обучения., содержание образования.

This article will focus on the essence of the development of the social intelligence of a younger student and the place of educational dialogue in its development.The possibility of defining social intelligence as an opportunity to achieve success in interpersonal situations and the optimal solution to the development of social intelligence of a younger student through an educational dialogue, based on its structure, the problem of formation, development, role in professional activity, is considered. It is emphasized that dialogue occupies a special place in a person's personal communication with others, as well as in explaining their spiritual value. It is also noted that in schools, some teachers often confuse the dialogue held in the classroom with a simple conversation. In fact, "dialogue", that is, "dialog communication" is not just a conversation. Special importance should be given to the psychological and pedagogical. Therefore, the article proves that in the formation of the personality of future generations, there is a need to acquire a humane education system, in particular, to identify the features of the education of humanity through the dialogue of students and its rational use in the learning process. Dialogue proves that the most common type of speech, which serves as the basis for people to understand each other, is a means of communication between them. Reveals the essence of the concepts of "Dialogue" and "educational dialect", as well as the analysis of the content of these concepts in the initial level curricula "Kazakh language". The types of educational dialogue are described. Keywords: intelligence, social intelligence, dialogue, educational dialogue, learning process, content of education.