THE INFLUENCE OF EXTERNAL FACTORS ON TOURISM AS A PRIORITY SECTOR OF THE ECONOMY
Authors: Жолмуханова А.Ж. , Дулатбекова Ж.А. , Альпеисова Ш.Е. , Саймагамбетова Г.А. , Zholmukhanova A. , Dulatbekova Zh. , Alpeisova Sh. , Saimagambetova G. 
Published: June 2024

Зерттеудің өзектілігі экономиканың басым саласы ретінде туризм қарқынды дамып келе жатқан еліміздің ірі саласына айналуда. Оның өсуі басқа салаларға қарағанда екі есе жоғары. Еліміздің туристік саласының дамуына қажетті туристердің қызығушылығын арттыратын туристік ресурстарға, табиғи ресурстарға және мәдени мұра нысандарға бай елміз. Дегенмен, даму кезеңдерінде кездейсоқ әсер ететін сыртқы факторларға туризм саласы төтеп беруге және кедергісіз мемлекеттің стратегиялық жоспарының орындалуына және тұрақты дамуды қамтамасыз етуге де бейім болуы қажет. Себебі, туристік сала сыртқы факторларға тез икемделетін сала. Яғни, дамуында әсерлерді анықтау үшін үнемі факторлық талдауды қажет екендігін көрсетеді. Авторлармен әлемді шарқыған пандемия жағдайының туристік салаға қалай әсер еткендігін, оның ішінде қызметтен түскен кірістің және келушілер санын елеулі денгейде факторлық талдау нәтижесінде кемігенін және оның орнын толтыру үшін қанша жыл керек екендігін Microsoft Excel бағдарламасының көмегімен нақтылап, туризм саласы тұрақты қалыпқа түсу үшін жүргізілуге міндетті және қажетті ақпараттық ілгерілетумен қатар қажетті іс-шаралар кезегі ұсынылды. Зерттеу әдістері ретінде: экономикалық-статистикалық, факторлық талдау және маркетингтік зерттеулер қолданылып, экономиканың басым саласы ретіндегі туризмнің дамуына әсер ететін факторлар негізделді. Туристік саланың дамуы елдің тұрақты экономикалық өсуіне және ұлттық табыс пен жұмыспен қамту деңгейіне оң әсерін тигізеді.

The relevance of the study lies in the fact that tourism, as a priority sector of the economy, is becoming the largest industry in a dynamically developing country. Its growth is twice as high as in other industries. The country is rich in tourist resources, natural resources and cultural heritage sites, which contributes to the interest of tourists in the development of the country's tourism industry. Nevertheless, external factors that have an accidental impact on the stages of development should also be influenced by the tourism industry and ensure the implementation of the state's strategic plan without barriers and sustainable development. This is due to the fact that the tourism industry is quickly adapting to external factors. That is, it indicates the need for constant factor analysis to identify effects in development. The authors clarified using Microsoft Excel how the situation with the pandemic that swept the world affected the tourism industry, including as a result of a significant factor analysis of income from activities and the number of visitors, and how many years it takes to compensate for this, a queue of necessary events was proposed, as well as information promotion, mandatory and necessary in order to so that the tourism industry gets into a stable shape. The following research methods were used: economic and statistical, factor analysis and marketing research substantiate the factors influencing the development of tourism as a priority sector of the economy. The development of the tourism industry will have a positive impact on the sustainable economic growth of the country and the level of national income and employment.