Μελέτη προγνωστικών παραγόντων στα σαρκώματα μαλακών μορίων
Authors: Γκόγκου Πηνελόπη 
Published: January 2014

Στην παρούσα διδακτορική διατριβή αξιολογήσαμε την έκφραση του συμπλέγματος της Ε-καντχερίνης/β-κατενίνης και της τοποισομεράσης ΙΙα σε 71 ασθενείς με πρωτοπαθή ΛΠΣ, 19 ασθενείς με ΛΜΣ και 6 ασθενείς με ΡΜΣ. Επίσης, αξιολογήσαμε την πιθανή συσχέτιση των τριών αυτών μοριακών δεικτών με την πρόγνωση της νόσου των ασθενών. Η ανοσοϊστοχημική έκφραση της Ε-καντχερίνης ήταν αρνητική σε όλα τα ΛΠΣ . Η έκφραση της β-κατενίνης ήταν θετική σε 15 ΛΠΣ (27.3%). Σε 13 ΛΠΣ η έκφραση ήταν ασθενής και μόνο 2 είχαν ισχυρή έκφραση. Στην πλειονότητα των νεοπλασματικών κυττάρων, η β-κατενίνη είχε εντόπιση στην κυτταρική μεμβράνη (12/15). Η τοποiσομεράση ΙΙα εκφράζονταν σε 14 περιπτώσεις. Σε όλους τους όγκους που εκφράστηκε η τοποϊσομεράση ΙΙα, η εντοπισή της ήταν πυρηνική. Η έκφραση της β-κατενίνης (είτε μεμβρανώδης ή πυρηνική) δε φάνηκε να έχει σχέση με την ανάπτυξη τοπικής υποτροπής (p=0.67), την εμφάνιση απομακρυσμένων μεταστάσεων (p=0.47) ή το θάνατο (p=0.47). Παρόμοια, και για την τοποϊσομεράση ΙΙα αυτή δε φάνηκε να σχετίζεται με το κλινικό αποτέλεσμα. Οι τιμές p,κατά τη στατιστική ανάλυση, ήταν 0.52, 0.57 και 0.78 όσον αφορά την τοπική υποτροπή, τη μεταστατική νόσο και την επιβίωση των ασθενών, αντίστοιχα. Κανένα από τα εξετασθέντα ΛΜΣ δεν διαπιστώθηκε έκφραση της Ε-καντχερίνης ούτε πυρηνική έκφραση της β-κατενίνης. Η κυτταροπλασματική έκφραση της β-κατενίνης ήταν εμφανής σε 11 περιπτώσεις (57.9%). Σε δέκα ασθενείς παρατηρήσαμε υψηλή έκφραση της κυτταροπλασματικής β-κατενίνης, η οποία κυμάνθηκε μεταξύ του 80% και 100% των νεοπλασμάτων κυττάρων. Η τοποiσομεράση IIα βρέθηκε να εκφράζεται σε όλα εκτός από 2 ΛΜΣ. Η έκφραση της β-κατενίνης δε συσχετίστηκε με το ελεύθερο υποτροπής διάστημα (p=0.82), με το ελεύθερο μεταστάσεων διάστημα (p=0.70) ή την συνολική επιβίωση των ασθενών (p=0.69). Επίσης, η έκφραση της τοποϊσομεράσης ΙΙα δε συσχετίστηκε με τους ανωτέρω κλινικό-παθολόγο-ανατομικούς παράγοντες (p=0.89, p=0.81, p=0.64 αντίστοιχα). Κανένα από τα ΡΜΣ, δεν εξέφραξε Ε-καντερίνη. Παρόμοια ήταν τα αποτελέσματα και για την πυρηνική έκφραση της β-κατενίνης. Η κυτταροπλασματική β-κατενίνη είχε θετική έκφραση σε 2 ασθενείς. Και στους δυο η κυτταροπλασματική έκφραση ήταν ισχυρή (40% και 100%, αντίστοιχα). Η τοποϊσομεράση ΙΙα εκφράστηκε σε όλα εκτός από ένα ΡΜΣ (50% - 90%). Οι δυο περιπτώσεις που είχαν έκφραση της β-κατενίνη, είχαν υψηλή έκφραση και της τοποϊσομεράσης ΙΙα. Θεωρούμε οτι η απουσία έκφρασης της Ε-καντχερίνης στα ΛΠΣ, υποδηλώνει τη μεσεγχυματογενή προέλευση τους, καθώς επίσης και την απώλεια οποιουδήποτε βαθμού επιθηλιακής τους διαφοροποίησης. Επίσης, μια σημαντική παρατήρηση της μελέτης μας, ήταν ότι τα περισσότερα ΛΠΣ που εξετάσαμε είχαν μεμβρανώδη έκφραση της β-κατενίνης. Δεδομένου ότι μείωμένη έκφραση της μεμβρανώδης εντόπισης της β-κατενίνης, άρα και απώλεια της κύτταρο-κυτταρικής προσκόλλησης, σχετίζεται με αυξημένη διηθητικότητα σε πολλούς τύπους καρκίνου, είναι δυνατό να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η μεμβρανώδης έκφραση β-κατενίνης στα ΛΠΣ, σχετίζεται με το χαμηλό μεταστατικό δυναμικό των ΛΠΣ. Η παρουσία της τοποϊσομεράσης ΙΙα θεωρείται βασική προϋπόθεση για την κυτταροτοξική δράση των ανθρακυκλίνων. Επίσης, υψηλή έκφραση της τοποϊσομεράσης ΙΙα αποτελεί δείκτη επιθετικότητας και πτωχού αποτελέσματος, για πολλά είδη όγκων. Απεναντίας, η πλειονότητά των ΛΜΣ και των ΡΜΣ εξέφραζαν την τοποϊσομεράση ΙΙα, γεγονός που σχετίζεται τόσο με επιθετική συμπεριφορά αυτού του μεσεγχυματογενούς όγκου, όσο και με την σχετική ευαισθησία του σε ανθρακυκλικούς χημειοθεραπευτικούς παράγοντες. Συμπερασματικά, εκτενέστερες έρευνες θα πρέπει να πραγματοποιηθούν για την επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων μας, όσον αφορά τη σημασία των δεικτών αυτών στο διαγνωστικό και στο θεραπευτικό χειρισμό των σαρκωμάτων των μαλακών μορίων.