bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
La técnica del mapeo en Trabajo Social Sanitario: estudio de casos
Authors: Jiménez Rodríguez José Manuel , Munuera Gómez Pilar
Published: October 2024

Introducción: En Trabajo Social se utilizan instrumentos de identificación de necesidades entre los que se encuentran el genograma, ecomapa, etc. Estos se han ido reajustando a las exigencias del momento. En salud, actualmente los trabajadores sociales sanitarios utilizan los mapas de activos en salud para fomentar los factores protectores de los individuos y comunidades. Además de trabajar desde una óptica no patógena para favorecer la promoción en salud. Metodología: Es objetivo de este estudio identificar el conocimiento y percepción del alumnado de Trabajo Social sobre el modelo de activos en salud. Se realiza un estudio observacional descriptivo transversal. Resultados: Participan 45 individuos. El 84,4% son mujeres. El conocimiento sobre el modelo de salutogénesis representa una media de 4,51 (Dt. 2,24). El 64,4% ha odio hablar del mapa de activos en salud. Discusión: Los mapas de activos en salud, como estrategia, son cada vez más usados por los profesionales de la salud. Este instrumento impacta positivamente en la promoción de la salud de la ciudadanía, favoreciendo el compromiso individual y colectivo. Conclusiones: El alumnado de Trabajo Social tiene un conocimiento adecuado sobre los mapas de activos en salud, pero consideran que promueven estilos de vida adecuados.
Desarrollo de aplicaciones IoT: metodologías y estrategias
Authors: Luis-García Luis Carlos , Torres Gómez Andrés Rodolfo
Published: October 2024

Introducción: Este artículo abordará los conceptos fundamentales del IoT, describiendo las metodologías clave para el desarrollo de aplicaciones, así como las estrategias de implementación más efectivas. Se explorarán además las plataformas y tecnologías que están dando forma al futuro del IoT, los requerimientos técnicos necesarios para un despliegue exitoso. Metodología: Para este proceso se realizo una revisión bibliográfica de los principales elementos del Internet de las Cosas, las metodologías de desarrollo más utilizadas para lograr plantear una metodología general que englobe y desarrollo todos estos componentes. Resultados: El resultado obtenido fue una metodología de cuatro fases que permite desde la idea inicial llegar a la solución final de la aplicación en el entorno de IoT. Discusión: En esta apartado se logro una sintesis de la información de las secciones anteriores para resaltar los hallazgos más relevantes y que permiten lograr un despliegue con las condiciones de calidad necesarios para una aplicación de IoT. Conclusiones: El desarrollo exitoso de aplicaciones IoT requiere un enfoque integral que considere aspectos metodológicos, estratégicos y tecnológicos. Esto incluye garantizar la seguridad y privacidad desde el inicio, asegurar la integración con sistemas existentes, gestionar el ciclo de vida de los componentes y aprovechar los datos para tomar decisiones informadas.
Wolność dla szczupaka to śmierć dla płotki, czyli o semantyce przysłówka dowolnie
Authors: Duraj-Nowosielska Izabela
Published: October 2024

Artykuł, opierający się na założeniach semantyki kompozycjonalnej i korzystający z metod opisu strukturalistycznego, prezentuje analizę semantyczną słowa dowolnie, po części w zestawieniu z przymiotnikiem dowolny i w polemice z innymi ujęciami (w tym słownikowymi). Wyróżnia się trzy znaczenia – jedno metapredykatywne i dwa przysłówkowe, przy czym analiza skupia się głównie na tych drugich, tj. wyrażeniach przywerbalnych. Pierwsze z nich zbliża się do znaczenia zaimka jakkolwiek (w jakikolwiek sposób) i wskazuje na obecność różnych możliwości działania otwartych przed podmiotem; zakłada wobec tego zdaniowy kontekst niefaktywny, aczkolwiek w niektórych przypadkach do jego stwierdzenia potrzebna jest pogłębiona interpretacja semantyczna. Znaczenie metapredykatywne jest analogiczne, ale dowolnie nie dotyczy tu działania podmiotu, lecz aktywności samego nadawcy, przez co traci ono związek z czasownikiem na poziomie przedmiotowym. Drugi typ użyć przyczasownikowych opiera się na kontekstach faktywnych i komunikuje negatywną ocenę tego, co zrobił podmiot; chodzi o to, że agens, dysponując otwartymi możliwościami działania, ostatecznie wybrał taką opcję, która z punktu widzenia nadawcy nie ma wystarczającego uzasadnienia. Niesie to ze sobą walor arbitralności i niezrozumiałości działania w ocenie nadawcy, o czym świadczy m.in. wymienność ze słowem arbitralny i brak wymienności z jakkolwiek. W artykule omawiany jest ponadto mechanizm „przełączenia perspektywy” leżący u podstaw wyróżnienia tych dwóch wariantów, a także problem statusu językowego wszystkich trzech wyrażeń.
Definicja kognitywna neko ‘kota’ w oparciu o analizę japońskiej leksyki, związków frazeologicznych i korpusu
Authors: Duc-Harada Patrycja
Published: October 2024

Celem artykułu jest próba zdefiniowania japońskiego pojęcia neko ‘kot’ w oparciu o wybrane założenia konceptu językowego obrazu świata, którego podstawą jest przekonanie o utrwalonych w języku interpretacjach rzeczywistości. Z tej perspektywy w procesie definiowania ujmowane są zarówno ich cechy prototypowe (bardziej obiektywne), jak i stereotypowe (oparte na wyobrażeniach). W celu zaproponowania definicji kognitywnej (ujmującej również perspektywę poznawczą) pojęcia neko, zostaną uwzględnione różne warstwy języka japońskiego. Analizę rozpocznie zestawienie definicji leksykograficznych. Następnie zostanie ona uzupełniona o refleksję nad wariantami zapisu leksemu neko, a także opisem związków frazeologicznych odzwierciedlających charakterystykę i współczesne funkcje kotów, a także utrwalone w wiedzy społecznej ich znaczenie symboliczno-magiczne. Opis zostanie dopełniony analizą symbolizmów językowych (dźwiękonaśladowczych i stanonaśladowczych) służących do opisu kocich cech i zachowań. Na koniec podjęte zostaną rozważania na temat tego, czy i w jaki sposób językowy obraz kota w Japonii ulega zmianie. W podsumowaniu zostanie zaproponowana definicja neko ukazująca wyabstrahowany z materiału językowego obraz kotów, w której wyróżnione zostaną cechy uniwersalne oraz specyficzne dla podłoża japońskiego.
Klasyfikacja jednostek we frazeologii – współczesna propozycja typologiczna
Authors: Sułkowska Monika
Published: October 2024

Tematem artykułu jest problem klasyfikacji jednostek frazeologicznych. W pierwszej części tekstu autorka dokonuje przeglądu różnych koncepcji typologicznych, które pojawiły się we frazeologii w XX i XXI w. Ich analiza pokazuje zmiany, jakie zaszły we frazeologii na przestrzeni lat w czasie rozwoju tej dziedziny badawczej. W drugiej części artykułu autorka przedstawia propozycję klasyfikacji jednostek we frazeologii, która koreluje ze współczesnym zakresem badań frazeologicznych. Zaproponowana typologia obejmuje trzy grupy jednostek frazeologicznych, takie jak syntagmy frazeologiczne, funkcyjne sekwencje frazeologiczne i wypowiedzi frazeologiczne. Syntagmy frazeologiczne obejmują swym zakresem dwie podgrupy, czyli kolokacje i lokucje, a wypowiedzi frazeologiczne dzielą się na paremie i pragmatemy. Każda z wydzielonych w typologii grup została w tekście zdefiniowana, opisana i opatrzona przykładami.
Fikcyjne nazwy własne w polskiej frazeologii
Authors: Piela Agnieszka
Published: October 2024

Niniejszy artykuł, wpisujący się w nurt badań nad frazeologią i onomastyką, poświęcony został utartym połączeniom wyrazowym z fikcyjną nazwą własną jako komponentem leksykalnym. Analizie poddane zostały występujące w dawnej i współczesnej polszczyźnie frazeologizmy z nierzeczywistym członem onomastycznym reinterpretowanym etymologicznie, opartym na dowcipnej grze słów, wyzyskującym rozmaite skojarzenia znaczeniowe i brzmieniowe wyrazów. Okazuje się, iż cechą charakterystyczną opisywanej grupy frazeologizmów jest nietrwałość, większość bowiem historycznych jednostek wyrazowych w dzisiejszej mowie już nie występuje. Stan z przeszłości kontynuuje zaledwie kilka konstrukcji słownych, np. na święty Nigdy, pani Piasecka, pan Łopaciński, pojechać do Rygi. W tekście wskazano przyczyny językowej absencji opisywanych związków frazeologicznych (np. żartobliwe nacechowanie czy samo starzenie się słownictwa).
„Poezjo! jakie twoje imię?” – nazwy własne w lirykach Juliana Tuwima
Authors: Graf Magdalena
Published: October 2024

Przedmiotem artykułu są nazwy własne w wybranych utworach poetyckich Juliana Tuwima. Dorobek poety jest tematem wielu opracowań, zwłaszcza literaturoznawczych. Badacze (np. Michał Głowiński, Ryszard Matuszewski) szczegółowo omówili najważniejsze aspekty tej poezji oraz cechy jej poetyki. Zwracali też uwagę na językowy aspekt tej twórczości, jednak w niewielkim stopniu interesowała ich warstwa onimiczna wierszy. Tymczasem poezja Tuwima jest źródłem bogatego zbioru nazw własnych, występujących samodzielnie lub stanowiących człony poetyckich metafor i porównań. Autorka omawia wybrane nazwy z perspektywy ich funkcjonalności, a jednocześnie zadaje pytania dotyczące narzędzi badawczych onomastyki literackiej i ich przydatności w interpretacji poetyckich onomastykonów.
Zostań Sarmatą! Sposoby przyciągania „obywateli” do wirtualnych państw
Authors: Domaciuk-Czarny Izabela
Published: October 2024

Artykuł omawia sposoby przyciągania „obywateli” do wirtualnych państw istniejących w sieci. Szczególny nacisk położony jest na funkcję perswazyjną komunikatów (słów i obrazów), dzięki której twórcy wymyślonych krain zapraszają i nakłaniają obserwatorów stron tych państw do uczestniczenia w życiu mikronacji. Budowanie państw i mikro-społeczności sieciowych to rodzaj gier symulacyjnych, opartych na mimetyzmie w formie przedstawieniowej. Ten typ fikcji dotyczy wykreowanej przestrzeni, nawiązującej jednak do realnej rzeczywistości. Na stronach v-państw publikowane są teksty w stylu potocznym, zrozumiałym przez odbiorców, ponadto występuje tu wiele interesujących nazw własnych i pospolitych oraz opisy obiektów, na które te nazwy wskazują. Celem założenia wirtualnego państwa jest przyciągnięcie do niego jak największej liczby „obywateli” – poprzez zwrócenie uwagi internautów na atrakcyjność danej mikronacji. Służą temu rozmaite formy językowe i pozajęzykowe, np. wezwanie do działania (jak w reklamie produktu), wartościowanie leksykalne, tytulatura i swoisty system nagradzania, kreacje onimiczne, humor językowy, wizualna strona projektu, mapy wymyślonych krain itp.
Internetowy słownik języka zawodowego polskich dziennikarzy prasowych. Koncepcja tezaurusa dziedzinowego typu wordnet – preliminaria
Authors: Jarosz Beata
Published: October 2024

zawierającego nomenklaturę branżową używaną przez polskich dziennikarzy prasowych w wewnątrzgrupowej komunikacji w trakcie wykonywania zadań zawodowych. Spośród ok. 2600 specjalistycznych nazw stosowanych od XVIII w. do współczesności jedynie niewielki wycinek uwzględniono w leksykonach, co uzasadnia potrzebę stworzenia e-słownika. W oparciu o testowe prace wykonane przez autorkę w ośrodku CLARIN-PL oraz w odniesieniu do metodyki tworzenia wordnetów ogólnych, w tym do koncepcji polskiej Słowosieci, wstępnie sprecyzowano zawartość dziennikarskiego tezaurusa, zakres informacji uwzględnianych w artykule hasłowym i określono roboczy katalog domen oraz relacji semantycznych, dzięki którym będą porządkowane branżowe jednostki leksykalne.Zaproponowano też sposób łączenia zasobów z polskim wordnetem ogólnym. Artykuł inicjuje dyskusję nad istotą i metodyką tworzenia wordnetów dziedzinowych, których budowanie ma – w związku z brakiem polskich projektów tego typu i jedynie kilkoma projektami na świecie (np. ArchiWordNet, Jur-WordNet) – charakter eksperymentalny.
Inwentarz notarialny i protokół licytacji jako akty intertekstualne
Authors: Kuć Joanna
Published: October 2024

W niniejszym artykule przyjrzę się zjawisku intertekstualności w XIX-wiecznym inwentarzu i protokole licytacji z kancelarii Piotra Żaboklickiego, notariusza węgrowskiego, urzędującego na zamku w Liwie. W obu typach aktów odnajdujemy wiele sygnałów obustronnych relacji tekstowych, w postaci nawiązań strukturalnych oraz interakcji natury pragmatycznej, stylowej, gatunkowej i komunikacyjnej. W artykule wskazano je, opisano i przedstawiono uwarunkowania oraz funkcje odniesień intertekstualnych.
Prominenz und Akzentstufen in komplexen Komposita in der halleschen Orthoepieforschung
Authors: Skoczek Robert
Published: October 2024

Im vorliegenden Beitrag wird unter orthoepischem Aspekt das Problem der Akzentstufen in komplexen Komposita behandelt. In der Deutschen Aussprachedatenbank werden die vorliegenden Abstufungen zurzeit bearbeitet, künftig sollen die Stichwörter mithilfe von Sprachsynthese vertont werden. Dazu wird ein sprachsynthesegerechtes Kodierungssystem der Prominenz konzipiert.
AVALIAÇÃO DAS CARACTERÍSTICAS FÍSICO-QUÍMICAS DE BORRAS DE CAFÉS ESPECIAIS ORGÂNICAS E NÃO ORGÂNICAS EXTRAÍDAS EM FILTRO KOAR
Authors: Oliveira Marisa , Lima Costa Donato Maria Vitória , Wagner Vilela Santos Wallysson , Daniel Santos Silva Gustavo Henrique , Pedroza Suzana
Published: October 2024

A borra do café é um resíduo sólido composto por uma combinação de grãos moídos, óleos essenciais, compostos solúveis e insolúveis que não foram completamente extraídos durante a infusão da bebida e, categorizada em dois tipos diferentes: orgânica e não-orgânica. Quando descartada de maneira inadequada, a borra de café pode contribuir para poluição do meio ambiente, entretanto, pode ser utilizada de várias maneiras, seja elas: promovendo a reciclagem de nutrientes, promovendo a melhoria do solo, agindo como repelente para pragas, utilização na indústria cosmética, matéria-prima para produção de biodiesel, causando impactos socioeconômicos e ambientais positivos. O objetivo do presente estudo foi caracterizar física e físico-quimicamente as borras de café orgânicas e não-orgânicas cedidas por uma cafeteria da cidade de Garanhuns, Pernambuco, assim como seus benefícios, males e importância para futuros estudos em áreas diferentes da agroindústria. Foram realizadas análises físico-químicas nas borras, incluindo umidade, cinzas, lipídios, proteínas, atividade de água, pH, condutividade, acidez total titulável, sólidos solúveis totais, cor, açúcares redutores e cafeína. Os resultados mostraram diferenças significativas entre as borras orgânicas e não-orgânicas em relação aos diversos parâmetros. Concluindo-se, que através da metodologia e análises empregadas, foi possível relacionar os resultados obtidos para borras de café orgânicas e não orgânicas, onde os parâmetros de umidade, atividade de água, pH, condutividade elétrica, sólidos solúveis totais e cor apresentaram diferença significativa., apresentando semelhanças em relação à quantidade de compostos inorgânicos, teores lipídico e proteico, acidez, açúcares e cafeína. Sendo importante investir em pesquisa e inovação sobre os resíduos gerados no processamento pós-colheita e no pós-extração da bebida café, a fim de que os produtores, baristas e consumidores de café tornem-se mais informados e definam a forma mais sustentável, viável e eficiente deste subproduto.
ELABORAÇÃO DE BISCOITO FUNCIONAL DO TIPO COOKIES ADICIONADO COM O RESÍDUO DA POLPA DE CAJU
Authors: XAVIER SORAYA , COSTA ANA PAULA
Published: October 2024

O Brasil é um dos maiores produtores de caju, e sua produção está concentrada na região Nordeste. O pedúnculo de caju é um fruto rico em vitaminas, fibras e minerais, e apenas cerca de 20% é aproveitado. Seu beneficiamento gera uma grande quantidade de resíduos referentes a fração fibrosa e película, que são geralmente utilizados para ração animal, ou descartados como lixo industrial, gerando problemas ambientais. Esse resíduo pode ser facilmente inserido na alimentação humana através do seu aproveitamento para a elaboração de subprodutos, principalmente na produção de biscoitos, que geralmente utiliza a casca do trigo ou aveia como fonte de fibras. Diante disso, este trabalho objetivou apresentar uma alternativa de aproveitamento e agregação de valor para o resíduo do pedúnculo de caju, com a elaboração de biscoitos tipo cookies adicionados de resíduos obtidos da produção da polpa de fruta. Para a obtenção de um projeto de fabricação em escala fabril, foi realizado um estudo das etapas do fluxograma de produção, com equipamentos necessários, cálculos para balanço de massa, tabela nutricional, análise econômica para o cálculo dos possíveis custos, determinação do preço final unitário, e sugestão de rotulagem para o produto. Foi considerado o custo zero na obtenção do resíduo do pedúnculo de caju, ao considerar um acordo feito com empresas produtoras de polpa de fruta para a retirada desse resíduo, já que seu destino seria o descarte.  Os resultados demonstram uma análise satisfatória para a produção do produto sugerido, entregando ao mercado uma alternativa de biscoito tipo cookie saudável, com formulação única, composta por ingredientes com relevante teor de fibras, consciência ambiental, e preço competitivo.
Kinetics of pyrocarbon formation on the surface of carbon fiber filament
Authors: Bukharkina T. V. , Shishanov M. V. , Luchkin M. S. , Golubkov A. K. , Vologdina A. A.
Published: October 2024

A kinetic model of the formation of a pyrocarbon layer on the surface of filaments of carbonized PAN fiber is proposed. The resulting kinetic model is confirmed by experimental data. Models for the formation of a pyrocarbon layer and an increasing of thickness of a pyrocarbon layer on a bundle of carbon fiber filaments after a long cycle of CVD are predicted.
Activation of the process of layer combustion of bitter coal with iron nitrate and waste of metal rolling production
Authors: Shuataev M. K. , Kaltaev A. Zh. , Larionov K. B.
Published: October 2024

The influence of metal-rolling production waste and iron nitrate on the characteristics of the process of layer combustion of coal is investigated. As a solid fuel, coal of the T grade was used. Metal scale and iron nitrate were introduced into the fuel by mechanical mixing. According to XRD data, phases of iron oxides Fe3O4 and manganese Mn3O4 were identified in the metal scale. The characteristics of the combustion process of the studied samples were studied using high-speed video with the use of a combustion chamber at a heating medium temperature of 700°C. Combustion Also, the process of activated layer combustion coal was scaled using a solid fuel boiler unit. It has been experimentally established that the use of metal scale and iron nitrate leads to an increase in the reactivity of the fuel, as evidenced by a decrease in the ignition delay time. Due to the intensification of the combustion process, the fuel underburning and the concentration of CO formed in the composition of gas-phase combustion products were reduced.
Cytogenetic Violations in Blood Lymphocytes of Macaca Mulatta Monkeys in the Long Term after Irradiation with Accelerated Krypton Ions
Authors: Koshlan Igor V. , Koshlan Nataliya A. , Isakova Maria D , Melnikova Iulia V. , Belyaeva Alexandra G. , Perevezentsev Alexander A. , Stemberg Andrey S. , Klotz Igor N. , Gvozdik Tat’yana E. , Bugay A. N.
Published: October 2024

A study has been performed of cytogenetic violations that occur in blood lymphocytes of Macaca mulatta monkeys after local exposure of the hippocampal region to accelerated 78Kr ions at a dose of 3 Gy. Analysis revealed a low level of chromosomal aberrations in the control group of monkeys. The number of cells with chromosomal aberrations did not exceed 1.67٪. The main fraction was chromatid-type aberrations. A cytogenetic analysis of peripheral blood lymphocytes of monkeys exposed to accelerated krypton ions revealed the maximum level of chromosomal aberrations 24 h after exposure, which exceeded the control level by 2.7 times. By day 96, the number of aberrations decreased 1.7-fold. However, it still exceeded the control level. By 460 days, some animals showed a slight increase in the number of aberrations compared to the previous observation period. In the long term, a number of irradiated animals showed deviations from the standard behavior of monkeys. Data on chromosomal aberrations in blood lymphocytes of monkeys and humans after in vitro irradiation with 170 MeV protons are compared. The relevance of this research is due to the preparation of interplanetary manned flights.
Tap Water Shorts the Lifespan of Mice with Prolonged Exposure to Fractionated γ-Radiation
Authors: Nikitenko Olga V. , Bychkova Taisia M. , Utina Dina M. , Gaevsky Viktor N. , Ushakov Igor B. , Ivanov Alexander A.
Published: October 2024

Assessing the role of social factors in the formation of radioresistance in chronic exposure and finding ways to increase it are important for understanding the mechanisms of the damaging effects of radiation and developing practical methods for reducing radiation risk in professionals exposed to ionizing radiation and patients undergoing radiation therapy. In this work, we investigated the ability to influence the lifespan of animals exposed to γ-radiation fractionally for a long time by replacing drinking water from tap water to distilled water. Female ICR mice (CD-1) were exposed to total 60Co γ radiation weekly in fractions for 33 weeks starting at 9 weeks of age. The dose of a single irradiation was 50 mGy, the average dose rate was 2 mGy/sec. The total radiation dose was 1.65 Gy. Control non-irradiated mice and irradiated animals were divided into 2 groups. The first received tap water, and the second received distilled water throughout the experiment. Non-irradiated animals kept on tap water showed a statistically insignificant (log-rank test, p = 0.483) reduction in average life expectancy compared to mice kept on distilled water. In animals after exposure to 60Co γ-radiation, a statistically significant (p = 0.0013) decrease in life expectancy was noted when kept on tap water and statistically insignificant (p = 0.1511) when kept on distilled water. Tap water and irradiation showed a clear synergy with a combined effect on the body of mice, expressed in a more than threefold decrease in the period of post-radiation shortening of life expectancy. Distilled water reduced the rate of death of irradiated animals and modified the rate of death of non-irradiated animals. Our data demonstrate that the reduction in life expectancy of mice kept on tap water caused by long-term fractionated irradiation can be reduced when animals are kept on distilled water.
АНАЛІЗ ДІЯЛЬНОСТІ БАНКІВ НА ФІНАНСОВОМУ РИНКУ УКРАЇНИ
Authors: ФОРКУН Ірина , ГОРДЄЄВА Тетяна
Published: October 2024

The article analyzes the activity of domestic banks in Ukraine's financial market and examines the state and dynamics of the banking system's assets, capital, and liabilities for 2020-2023. Ukraine's financial market is experiencing significant challenges due to martial law, but these hard conditions also driving radical change and innovation in the sector. Due to the specificity of their activity, banks occupy a special place in the market economy and have a significant impact on the development of the financial market and the economy of the country. The integration of the national banking system into the world financial space is one of the leading directions of economic globalization, which strengthens the requirements for domestic banking institutions to increase their competitiveness and efficiency in providing financial services. This makes it necessary to study the essence and peculiarities of the functioning of banking institutions in the financial market of Ukraine in the modern, changing conditions of the development of economic relations between subjects of the national and international economy. The trend of consolidation of the banking system and withdrawal from the market of unreliable banks or banks whose capital belongs to under-sanctioned owners has been revealed. It was determined that despite the decrease in the number of these institutions, there was no significant deterioration of the main quantitative and qualitative indicators of the bank's activity, which indicates the stability of the efficiency of their activity. The state, dynamics, and quality of the banking system's credit portfolio were studied, and banks' compliance with NBU prudential regulations regarding credit risk was analyzed. The consistently high value of 45% of the share of bank assets in GDP confirms the overall efficiency of these financial institutions. A positive thing is the reduction of NPL before the full-scale invasion, but with its onset, this indicator increased again. A characteristic feature of the activity of domestic banks at present is a significant increase in the interest of institutions in investments in securities, in particular, military government bonds, the share of investments in these securities in the total assets of banks is rapidly increasing. To stabilize the financial state of the country's economy under the influence of "force majeure" circumstances, the banking system must constantly adapt its activities on the financial market, acting as an intermediary in the circulation of capital and financial resources
Reformulating action research to facilitate territorial responses to climate change
Authors: Larrea Miren , Costamagna Pablo
Published: October 2024

This article serves as an introduction to the special issue by presenting the results of a learning process shared by action researchers coming from different action research traditions and geographical areas. The goal of this learning process has been to generate explicit criteria and features that action researchers can integrate in their facilitative work in territorial development processes to make these development processes more effective in facing climate change. These criteria relate to the roots of climate change, justice, innovative ways to understand democracy and governance, the contribution of feminism to climate change and the role of emotions when facing it. These reflections and learnings are synthesized into twelve principles for action research for territorial development (ARTD).
Developing critical consciousness of epistemic (in)justice
Authors: Mooken Malida
Published: October 2024

Societies and economies are, in part, structured and organised epistemically. However, who has the power to shape key territorial decisions and policies, and based on whose/which knowledges? Whose and which voices, practices, methods, problems, problem definitions and solutions matter in the process? Whose/which knowledge systems are legitimised or delegitimised? These are some of the questions that are raised in this paper on epistemic (in)justice. The discussion contributes to reflections on the development of action research pedagogies and methodologies, in particular on facilitating approaches and processes that are respectful and conducive to the central human capability of different people and groups to produce and receive knowledge. The genesis of the argument is rooted in a critical understanding of the on-going damages caused by epistemological hegemony and coloniality of power, and consciously working towards integrating perspectives of epistemic justice in our praxes. By stimulating the inclusion and participation of those who are marginalised, we contribute to countering dominant narratives and bringing forth nuanced perspectives of the lesser heard, and visible. With those in mind, I highlight the importance of epistemic governance, epistemic freedom, epistemic humility, and inter- and intra-territorial connectivity for enabling the co-creation of transformative relations, visions, spaces, dialogues, and actions in responding to climate change and the associated challenges.
Conference on the Czechoslovak-Polish Relations
Authors: Štěpánová Mariana
Published: October 2024

On March 2, a scientific conference on Czechoslovak-Polish relations in the past and present was held in Prague at the Institute for International Politics and Economics. He gave the initiative to the conference organizers among other things, the 20th anniversary of the signing of the treaty on friendship and cooperation between the two countries. Apart from OMPE, the conferences were organized by the Institute of History of European Socialist Countries CSAV, the Silesian State of CSAVin Opava and Historically established CSAV.
The conference was attended by a council of Czechoslovak historians, an employee of the Ministry of Foreign Affairs, a representative of the Polish embassy, ​​and representatives of the Czechoslovak and Polish press. University professor dr. arrived from Poland. Kazimierz Popiolek, director of the Slaskle Instytut Naukowego in Katowice, university professor dr. Wiodzimierz Markiewiez, head of the Instytut Zachodniego in Poznan, professor dr. Henryk Batowski from Krakow University, docent dr. Janusz Zarnowski, head of the department for Central and Southeastern Europe in the Historical state of the PAN in Warsaw, dr. Ryszard Markiewicz, Sefredaktor Spraw Miedzynarodowych and dr. Wiodzimierz Kowalski, scientific worker of Polsklego Instytutu Spraw Miedzynarodowych in Warsaw. The conference was devoted to the issue of complex and complex relations between Poland and CSSR and at the same time it had the opportunity to appreciate the new contracts about friendship and cooperation between PLR and CSSR.
The Post-Communist World – Crisis or Evolution? (Five Years behind us...)
Authors: Gabal Ivan
Published: October 2024

The results of elections in various post-communist countries in the past year raise certain doubts about the direction of their development. Starting with Russia, through Poland, Hungary, Ukraine and ending with this year's elections in Slovakia, the socialists are returning to power. Losses liberals and conservatives seemed to signal at least a slowing down of the pace of change, if not a direct change in the direction of development. The rise of ultra-nationalism in Russia, the crisis of Ukraine's integrity, harsh anti-Hungarian rhetoric in Bratislava and especially the ongoing ethnic war in Bosnia keep the development of the post-communist part of Europe at the forefront of the European security agenda as a real or potential source of instability and conflict.
The fifth anniversary of the fall of the Berlin Wall provides a good opportunity for a retrospective look and reflection on the direction of today's development. Is the post-communist world in a crisis of disorientation, or is it continuing to evolve towards democracy and prosperity?
Özbekistan’da Çay İçme Geleneği ve Yayımlanmamış Bir Çayname
Authors: Yıldız Çetin
Published: October 2024

Çay, Özbek toplumunun günlük yaşantısında en çok tüketilen içeceklerin başında gelmekte olup toplumsal yaşantıda geleneksel bir yapıya sahiptir. Bu geleneksel yapıyla çayın hazırlanışında, kullanılan malzemelerde ve ikramında karşılaşılmaktadır. Özbek halk kültüründe geleneksel bir yapıya sahip olan çay ile ilgili Özbek Türkçesinde pek çok ifade ve kavram ortaya çıkmıştır. Çay aynı zamanda edebî eserlere de konu olmuştur. Hem Özbekistan’da hem de Türkiye’de Özbek toplumundaki çay geleneği ile ilgili az sayıda çalışma yapılmıştır. Yapılan çalışmalarda çayın kültürel boyutu göz ardı edilmiştir. Bu çalışma iki ana kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda Özbekistan’da yaşayan Özbek toplumunda çayın hazırlanışı, sunumu, tüketimi ile ilgili bütün gelenekleri içeren çay kültürü ele alınmıştır. İkinci kısımda ise Özbekistan Ali Şir Nevai Edebiyat Müzesi’nde 521/VII numara ile kayıt altına alınmış ve daha önce hakkında herhangi bir çalışma yapılmamış olan “çaynâme” Latin alfabesine aktarılmış ve dil içi aktarım yapılarak Türkiye Türkçesine çevrilmiştir. XIX. yüzyılda yazıldığı belirtilen bu eser Özbek kültüründe çaya verilen kıymeti göstermesi bakımından önemlidir.
Implementasi Pembelajaran Pendidikan Agama Islam dalam Pembentukan Akhlak Siswa SMA A. Wahid Hasyim 4 Gudo Jombang Tahun Pelajaran 2023/2024
Authors: Pahlawati Eny Fatimatuszuhro , Irfan Moh. , Syaifuddin Mochamad
Published: October 2024

Abstraksi
Penelitian ini mengkaji tentang Implementasi Pembelajaran Pendidikan Agama Islam di SMA A. Wahid Hasyim 4 Gudo Jombang Tahun Pelajaran 2023/2024.
Jenis Penelitian ini penelitian kualitatif dengan pendekatan deskripsi. Teknik pengumpulan datanya melalui wawancara, observasi serta dokumentasi, kemudian dianalisis dengan cara reduksi data, penyajian data dan penarikan kesimpulan.
Hasil penelitian ini menunjukkan bahwa Implementasi Pendidikan Agama Islam yang dilaksanakan di SMA A. Wahid Hasyim 4 Gudo Jombang sudah sesuai dengan langkah langkah pembelajaran. Proses pembelajaran Pendidikan Agama Islam menggunakan metode ceramah, bercerita kisah teladan yang bisa diambil nilai positifnya dan memakai metode tanya jawab. Faktor pendukung yaitu guru, orang tua, lingkungan, media informasi serta adanya kedisiplinan waktu, minat siswa dan sarana prasarana. Sedangkan faktor penghambatnya yaitu terbatasnya waktu, kurangnya kesadaran dalam diri siswa, kurang bisa memanfaat handphone dengan hal yang positif, faktor lingkungan mereka, Minimnya pendidikan agama di kluarga dan perhatian orang tua dan juga kurangnya sarana dan prasarana.
Kata Kunci : Pembelajaran; Pendidikan Agama Islam; Akhlak Siswa
Analisis Gugus Fungsi dan Sifat Termal Limbah Jaring Ikan Untuk Produk Otomotif
Authors: Aryanti Fitria Ika , Silvia Silvia , Santoso Teguh Budi , Romaro Alana Lovin
Published: October 2024

Plastic has been used in daily life due to its durability. Fishing net waste is a type of plastic waste that is dangerous. Fishing net waste can also damage marine biota, such as coral reefs and marine animals. One type of polyamide that is widely used is nylon. Fishing net waste containing nylon has the potential to be recycled. In this research, fishing net waste is used for automotive product applications using a twin-screw extruder. There are five variations: pure polyamide (PA), recycled polyamide (rPA), PA-rPA 50:50, PA-rPA 75:25, and PA-rPA 25:75. To be able to determine the characteristics of the mixed product, several tests were carried out, including testing the thermal properties of the final product with DSC and FTIR testing to identify functional groups. Based on the research results, it was found that all variations contained polyamide polymers, which were characterized by a melting temperature of 218.8â€“224.4 °C and obtained carbonyl functional groups (C=O) and secondary amine functional groups (Nâ€“H) in the FTIR test results, which indicated the presence of amide bonds in the samples.
Sintesa dan Karakteristik Karbon Aktif dari Batang Pisang Kepok (Musa acuminata) Sebagai Adsorben pada Penjernihan Minyak Goreng Bekas
Authors: Primastiyaningayu Andini , Rismala Erika Indri , Triana Nurul Widji
Published: October 2024

Kepok banana stems have a cellulose content of 58.6466%. The cellulose content means that Kepok banana stems can be used as a basic ingredient for making active carbon. Activated carbon is a material that has high porosity and can be used for absorption which can remove impurities liquid or gas. Process for making activated carbon is cutting banana stems into small pieces and washed, then drying with sun during 7 days. After that, carbonized at 300℃ for 1 hour. Carbonizasition product were ground and sieved with a 100 mesh sieve and activated with NaOH 0.5; 0.75; 1; 1.25 and 1.5 N for 12; 18; 24; 30; and 36 hours. Then, drying in oven at temperature of 100℃ until constant weight. The best activated carbon is activator concentration of 1.5 N NaOH for 12 hours with a water content of 7.8496%, ash content of 9.7186%, and bound carbon content of 65.3479%. SEM test results of activated carbon from banana stems before application have a porous morphological structure and after application the active carbon pores are seen to be closed. Percentage reduction FFA reach 94.8057% and the reduction peroxide reach 86.8978%.
Strategi Pengembangan Usaha Jahit di Gampong Meutia Kota Langsa Ditinjau Menurut Ekonomi Islam
Authors: Fazilla Fitri , Kamal Safwan , Safarida Nanda
Published: October 2024

This research was conducted with the aim of determining the strategy of sewing business development in Gampong Meutia Langsa City using qualitative methods. The research location in this study is on sewing entrepreneurs in Gampong Meutia, Langsa City. The subjects studied were 6 sewing entrepreneurs and village equipment in Gampong Meutia. Data collection techniques are carried out by observation, interviews and documentation. The technical data analysis used is descriptive analysis by going through the data collection stage through the data reduction stage, presenting data and drawing conclusions. The results of this study show that the sewing business in Gampong Meutia Langsa City is run by the business owner himself, where the business owner is fully responsible for management. The management of the sewing business in Gampong Meutia is quite good and the development of the sewing business in Gampong Meutia has developed quite well compared to neighboring villages, although there are still obstacles in several fields. The obstacles faced by sewing entrepreneurs in Gampong Meutia Langsa City are obstacles in capital, namely the difficulty of obtaining additional capital, obstacles in labor, namely the owner difficulty in obtaining labor, lack in the number of workers and lack of discipline of employees and obstacles in the use of machines. The business development strategy is to ask for additional capital and the government seeks this assistance and facilitates the community so that they succeed in getting the assistance through MSME assistance by making proposals, where the proposals are made as well and attractive as possible. And promote their efforts using social media. However, in terms of getting additional capital, these entrepreneurs still use conventional banks that apply credit interest rates. While the kerdit flower in Islam is included in riba which is prohibited by the Shari'a.
Analisis Strategi Pemasaran Untuk Meningkatkan Penjualan UMKM Pada Toko Lamalah Ghamiz
Authors: Sugiarto Rahaf Maryam , Oktavina Nala , Monika Dea Agnes , Renfiana Lilis
Published: October 2024

Salah satu fokus para pebisnis adalah fokus pada pelanggan dan meningkatkan penjualan, hal ini menjadi bagian penting yang perlu diperhatikan. Strategi pemasaran merupakan salah satu cara untuk meningkatkan penjualan produk atau jasa dalam suatu bisnis. Strategi pemasaran dapat dipandang sebagai salah satu landasan yang digunakan untuk merencanakan suatu bisnis secara keseluruhan. Dilihat dari luasnya permasalahan yang ada pada suatu bisnis, maka diperlukan suatu perencanaan yang komprehensif untuk dijadikan pedoman dalam menjalankan aktivitasnya. Penelitian ini bertujuan untuk mengetahui bagaimana menganalisis strategi pemasaran yang digunakan pada toko Lamalah Ghamiz untuk meningkatkan penjualan. Metode yang digunakan dalam penelitian ini adalah metode penelitian kualitatif. Data yang diperoleh berasal dari wawancara pada toko Lamalah Ghamiz. Hasil penelitian yang diperoleh dari wawancara di toko Lamalah Ghamiz menunjukkan bahwa hasil penjualan setiap bulannya tidak menentu, setiap bulannya mengalami kenaikan dan penurunan yang cukup drastis. Mengalami peningkatan menjelang lebaran karena pembeli cukup banyak dan sepi pada hari biasa.
The rapid detection of pesticide residues in fruits and vegetables using electrochemical methods
Authors: Assirbayeva Zhanar , Bakytkarim Yrysgul , Mukatayeva Zhazira , Tileuberdi Yerbol , Shadin Nurgul , Zhussupova Laila
Published: October 2024

To meet global demand, pesticides play a very important role in the control of pests that damage agricultural products. However, overuse of pesticides threatens ecosystems and human health. In recent years, gas chromatography, liquid chromatography, gas chromatography-mass spectrometry, liquid chromatography-mass spectrometry, capillary chromatography and capillary electrophoresis have been used in the determination of pesticides. Although these methods are highly specific, highly selective and sensitive, the high value of sophisticated laboratory equipment and tools is a complex and time-consuming process. Because of this, electrochemical sensors and biosensor platforms have become good analytical methods for detecting pesticides due to a number of advantages, including ease of detection of system manufacturing processes, high sensitivity and selectivity.  This article describes the methods of manufacturing portable electrochemical sensors for detecting pesticide residues in fruits and vegetables on site, that is, the achievements in recent years in the field of cyclic voltammetry, square wave voltammetry, differential pulse voltammetry and electrochemical impedance spectroscopy. In addition, detailed information is provided on the basic mechanism and electrochemical sensitivity of these methods. The development of electrochemical methods and real-time monitoring of smartphone technologies, as well as their integration with detection platforms, are discussed. For readers with a scientific and technological focus, this article will provide additional valuable information for understanding the creation of portable electrochemical devices, rapid detection of pesticides, the role of electrochemical sensitive methods and contributing to their further development.
Обзор альтиметрических данных уровня моря для казахстанской части Каспийского моря
Authors: Жагпарова Нурганым , Базарбай Лаура
Published: October 2024

В данной исследовательской работе проанализированы данные спутниковой альтиметрии для северо-восточной и средней части Каспийского моря за период с 1993 по 2023 год. Проведена верификация данных альтиметров с данными морских гидрометеорологических постов наземных наблюдений за уровнем моря на двух пунктах: М Пешной и МГП Форт-Шевченко. Результаты показали, что альтиметрические данные имеют высокую корреляцию с наземными наблюдениями (0,89-0,94). Средняя абсолются ошибка составляет от 17 до 23 см, значения индекса согласия превышают 0,7. Оценка применимости данных по статистическим критериям показала наличие незначительных отклонений. Альтиметрические данные наиболее точны для мониторинга уровня воды с апреля по октябрь и могут быть использованы для наблюдения за уровнем моря в открытых частях Каспийского моря.
Анализ динамики продуктивности степной зоны Мартукского района Актюбинской области
Authors: Берденов Жарас , Инкарова Жансулу , Мендыбаева Гульшара , Бекетова Айдана , Әділбектегі Гүлмира
Published: October 2024

Данное исследование заключается в применении гидротермических показателей для оценки характера продукционно-деструкционного процесса в системе почва-растительность. Впервые в Мартукском районе Актюбинской области дана оценка интенсивности продукционно-деструкционного процесса при помощи балансовых уравнений по методике А. А. Титляновой. Объектом исследования является растительный покров сухих степей Мартукского района Актюбинской области. Предметом исследования является выявление влияния климатических и микроклиматических условий на динамику продуктивности и интенсивность продукционно – деструкционного процесса основных ассоциаций. Применение уравнений минимальной оценки биопродуктивности дало возможность рассчитать ряд динамических переменных для системы растения - почва, не поддающихся непосредственному измерению. Установлено, что одним из основных факторов, лимитирующих продукционно-деструкционный процесс в растительном сообществе, является их водный и температурный режим.
Фосфогипс және Қаратау фосфоритін механохимиялық активтеу арқылы тыңайтқыштық қасиеті бар өнім алу
Authors: Балғышева Бейқұт , Боранбаева Гүлсая , Баймаханова Гульжан , Ерубай Саяжан , Манатбек Ақтоты , Сәуір Ақторғын
Published: October 2024

Қаратау бассейнінің фосфат кен орындарын ұзақ уақыт пайдалану Р2О5 құрамындағы бай кендердің қорларының сарқылуына алып келді. Сондықтан фосфориттердің құрамын реагенттер қатысында байыту әдістерін қолданып қажетті материалдар алу өзекті мәселе болып табылады. Жұмыстың мақсаты - фосфогипс пен Қаратау фосфориті қоспасын қышқылдық тұз негізінде механохимиялық активтендіру көмегімен тыңайтқыштық қасиеті бар өнім алу. Фосфат шикізатын механикалық белсендіріп қажетті өнім алудың ғылыми және практикалық маңызы зор. Сондықтан фосфогипс пен Қаратау фосфориті және қышқылдық тұз (Na2SO4) қатысында механохимиялық активтеу арқылы тыңайтқыштық қасиеті бар өнімдер алу кезіндегі өзгеру заңдылықтарын зерттеудің маңызы зор өзекті мәселе болып табылады. Фосфогипс пен Қаратау фосфориті қоспасы қышқылдық тұзбен әртүрлі шарлар өлшемдерімен және шар мен қоспаның (фосфогипсҚаратау фосфориті-қышқылдық тұз) 10:1 массалық қатынастарында түрлендірілді. Қышқылдық тұз (NaHSO4) және Қаратау фосфориті қатысында модификацияланған фосфогипстің фазалық құрамын анықтау және алынған өнімді идентификациялау үшін физика-химиялық, химиялық, талдау әдістері, сканерлеуші электронды микроскоп (СЭМ), энергодисперсті анализ (ЭДС) қолданылды. Фосфогипс-Қаратау фосфориті-NaHSO4 (3:6:1) жүйесінен механохимиялық активтеу (МХА) арқылы алынған тыңайтқыштық  қасиеті бар өнім алуда планетарлы диірменде 20 минут өңдеу оңтайлы жағдай екені анықталды: P2O5 жалпы=55%, P2O5 лим.қышқ., =44%, P2O5цит.ер.,=82%. Рентгенфазалық талдау бойынша реакция өнімі ретінде кремний диоксиді, натрий-кальций гидроксофосфатты карбонат, екі молекулалы суы бар кальций гидрофосфаты және үш молекулалы суы бар натрий-кальций сульфаты және екі молекулалы суы бар кальций гидрофосфат (CaPO3(OH)·2H2O) тыңайтқышы түзілгені көрсетілді. Энергия-дисперсиялық спектроскопиялық талдау нәтижесінде элементтік фосфордың мөлшері 4,97%, оттегінің мөлшері 46,87% екені анықталды. Яғни, қоршаған ортада алынған өнім біршама өзгерістерге ұшырайды.
Анализ демографической ёмкости территории города Астана
Authors: Берденов Жарас , Какимжанов Ерсын , Курманов Нурлан
Published: October 2024

Определение демографической ёмкости в крупных городах республиканского значения и областных центрах приобретает всё большую значимость в условиях интенсивного роста городского населения. В условиях урбанизации и увеличения плотности населения, вопросы оптимального распределения ресурсов и возможностей для проживания становятся первоочередными задачами городского планирования и управления.В рамках настоящей работы проведена детальная оценка демографической ёмкости города Астана, учитывающая показатели наличия территории, водных и рекреационных ресурсов, которые играют ключевую роль в обеспечении устойчивого развития городских пространств. Определение демографической ёмкости осуществлялось на основе комплексного анализа природных и экономических факторов, которые представляют собой фундаментальные условия для обеспечения жизнедеятельности населения. Важным аспектом данного исследования стало изучение границ допустимой антропогенной нагрузки на городские ресурсы, что позволило выявить потенциальные угрозы и риски, связанные с превышением допустимых норм.Анализ показывает, что в ряде случаев демографическая ёмкость территории уже достигла предельных значений или близка к их превышению в ближайшей перспективе. Это требует принятия срочных мер по оптимизации использования ресурсов и минимизации негативного воздействия урбанизации на окружающую среду. В работе особо подчёркивается необходимость внедрения ресурсосберегающих технологий, которые позволят снизить нагрузку на природные ресурсы, а также развития и модернизации городской инфраструктуры для обеспечения комфортного и устойчивого проживания горожан.Таким образом, исследование подтверждает необходимость комплексного подхода к планированию городского развития, с учётом текущих и будущих демографических изменений, а также важность стратегических решений, направленных на сохранение экологического баланса и обеспечение устойчивого роста городских агломераций