bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
The 2023 GOP debates: a reflection of the party's leadership crisis
Authors: Antonov Evgeniy
Published: December 2023

The article examines the course of three rounds of debates organized by the National Republican Committee before the beginning of the presidential race in 2024. Despite the participation of several candidates in the debate and the absence of the former head of the White House on the stage, the winner of the debate, according to national opinion polls, is still D. Trump. It is concluded that this circumstance is an indicator of a leadership crisis that has engulfed the Republican Party that does not change.
The interests of US pharmaceutical corporations during the fight against the pandemic
Authors: Shokova Raisa
Published: December 2023

Pharmaceutical companies are responsible for respecting human rights to health in the fight against COVID-19. In this context, due diligence would require pharmaceutical companies to realistically assess their capabilities when making pricing and distribution decisions in order to maximize human access to their products. During the pandemic, companies' actions in the direction of pricing and distribution of products deviated from the goals set by the WHO Charter and the UN 2030 Agenda, acting in order to maximize their profits.
Historical perspective and state of knowledge of the nonavian reptiles (Vertebrata: Sauropsida) of the Department of Caldas, Central Andes of Colombia
Authors: Rojas-Morales Julián A. , Arias-Monsalve Héctor F. , Caicedo-Martínez L. Santiago , Henao-Osorio Jose J. , Cardona-Galvis Erika Alejandra , Ramírez-Chaves Héctor E.
Published: December 2023

Studying non-avian reptiles in the Colombian Andean region has encompassed various spatial scales and historical times. The knowledge of non-avian reptile diversity in the Department of Caldas (Central Andes; 7,888 sq. km. area; intricate geomorphology) has grown significantly in recent decades, especially in the areas to the east of the department within the Magdalena Valley and near Manizales, the capital city. Here, we consolidate the data from biological collections, literature, and unpublished research in a historical synopsis of the studies conducted in Caldas with an updated account of non-avian reptile species recorded in them. We found that the records of non-avian reptiles in Caldas trace back to pre-Columbian and colonial times, with specimens in biological collections dating back over a century. This non-avian reptile richness comprises 126 species grouped in 69 genera, 25 families, and three orders. Three out of the 27 municipalities in Caldas (La Merced, Marulanda, and Marquetalia) lack validated specimens or records. Furthermore, there is limited information regarding protected areas such as Los Nevados and Selva de Florencia National Natural Parks, which demands further research to unravel the diversity patterns of this biological group within this specific segment of the Andes.
MODIFICACIÓN DE UNA BENTONITA SÓDICA MEDIANTE INTERCALACIÓN-PILARIZACIÓN Y DELAMINACIÓN CON OLIGÓMEROS DE CR O SN
Authors: Vanoy-Villamil M. N. , Carriazo J. G. , Molina R. A. , Moreno S.
Published: December 2023

El presente trabajo muestra la modificación de una arcilla natural tipo bentonita sódica (proveniente del Valle del Cauca, Colombia) mediante pilarización y por delaminación, siguiendo un proceso tradicional de síntesis y uno asistido por microondas, empleando como agentes pilarizantes soluciones acuosas polihidroxocatiónicas de cromo (III) o estaño (IV). Los sólidos modificados se caracterizaron por difracción de rayos-X (DRX), reducción a temperatura programada (TPR) y fluorescencia de rayos-X (FRX). Los resultados indican que el material de partida fue efectivamente modificado mediante la intercalación de especies voluminosas (oligómeros) de cromo o estaño, obteniéndose sólidos delaminados en el último caso. Los análisis de TPR revelan la presencia de Cr (III) y Sn (IV) en los sólidos modificados, verificando la efectiva incorporación de las especies deseadas.
ARISTOLOCHIA PENTANDRA (ARISTOLOCHIACEAE) IN COLOMBIA: BIOGEOGRAPHIC IMPLICATIONS AND PROPOSED SYNAPOMORPHIES BETWEEN THE PENTANDROUS SPECIES OF ARISTOLOCHIA AND ITS SOUTH AMERICAN SISTER GROUP
Authors: González Favio , Esquivel Héctor Eduardo , Murcia Gloria Andrea , Pabón-Mora Natalia
Published: December 2023

Flowers of most Aristolochia species possess six stamens and six carpels; however, the c 40 species of subsection Pentandrae, which grow in S United States, Mexico, N Central America, Cuba, and Jamaica, have flowers with five stamens and five carpels. The sister group of this subsection consists of five hexandrous species from subtropical and temperate areas of South America, thus matching the puzzling temperate South America-Temperate North America disjunction. The synapomorphies that support such sister-group relationship and the monophyly of subsection Pentandrae are described. An important range extension of A. pentandra Jacq., which was recently found in the Island of San Andrés (Colombia), is reported, and an update of the description and typification of this species is provided.
UN MODELO INFLACIONARIO SIN INFLATONES
Authors: Gómez Gabriel , Rodríguez Yeinzon
Published: December 2023

En la cosmología inflacionaria, los modelos más populares y exitosos son los del tipo slow-roll, los cuales satisfacen las condiciones requeridas para la solución de los problemas clásicos de la cosmología estándar. Sin embargo, estos modelos requieren de la existencia de campos escalares fundamentales, tales como el inflatón, los cuales aún no han sido observados en la naturaleza. A esta “dificultad” se suma el hecho de que estos modelos requieren de potenciales prácticamente planos para generar inflación. En este artículo, se construye un modelo inflacionario motivado por las dificultades que presentan los modelos del tipo slow-roll. En este modelo, se considera nuestro Universo a gran escala como un fluido perfecto constituido por vacío o constante cosmológica Λ (en cuyo caso es la única componente dominante) y radiación. Para dicho modelo, la expansión acelerada del Universo se sigue a partir de la transferencia de energía de vacío no sea transferida a la radiación, no se generará una época inflacionaria exitosa) sin la necesidad de campos escalares fundamentales tales como el inflatón. A medida que ocurra la transición, la densidad de energía asociada al vacío decaerá exponencialmente a densidad de energía de radiación, modificando el contenido energético del Universo y, consecuentemente, las ecuaciones de evolución que describen esta etapa inflacionaria. A partir de la dinámica del modelo, se obtienen soluciones analíticas exactas para el parámetro de Hubble y de expansión. Se calcula el monto de inflación y se establecen las condiciones necesarias para resolver los problemas de planitud, horizonte y de reliquias no deseadas. Adicionalmente, se determina la temperatura al final de este período inflacionario denominada temperatura post-inflacionaria.
PRODUCTOS FIBRADOS DE EXTENSIONES DE KUMMER Y ARTIN-SCHREIER
Authors: Albarracín Mantilla Adriana Alexandra , Garzón Rojas Álvaro
Published: December 2023

En este artículo se construyen cuerpos de funciones algebraicas con cuerpo de constantes el cuerpo finito Fq cuyo número de lugares de grado uno es “grande” en comparación con su género. Dichos cuerpos de funciones resultan del producto fibrado de extensiones de Kummer y Artin-Schreier.
BIOQUÍMICA SANGUÍNEA E INFERENCIAS ECOFISIOLÓGICAS EN TYPHLONECTES NATANS (AMPHIBIA: GYMNOPHIONA) DE LA REGIÓN CARIBE COLOMBIANA
Authors: Hernández-Cuadrado Ever Edrey , Vargas-Zapata Carmiña Lucía , Rodríguez-De la Vega Alonso José
Published: December 2023

Se hacen los primeros reportes de la bioquímica sanguínea de T. natans para Colombia, relacionados con estrés fisiológico por contaminantes. Fue determinado el hematocrito por método convencional en el Grupo Patrón (GP): 41,94 ± 5,06%; y Grupo Experimental (GE): 43.37 ± 6,14% y por espectrofotometría la hemoglobina (GP: 12,52 ± 3,06 g/dL; GE: 14,43 ± 3,85 g/dL), proteínas totales (GP:6,32 ± 0,60 g/dL; GE: 6,05 ± 0,64 g/dL), colesterol tota (GP:280 ± 50 mg/dL; GE: 281± 44 mg/dL) y glucosa (GP: 140,25 ± 27,96 mg/dL; GE: 120,6 ± 23,44 mg/dL, ± SD). Los datos sugieren estrés por contaminantes en sinergia con otros factores como cambios térmicos.
EFECTO DEL ENRIQUECIMIENTO POR NITRÓGENO Y FÓSFORO EN LOS CAMBIOS NETOS DE NUTRIENTES Y PRODUCCIÓN FITOPLANCTÓNICA EN LA DESEMBOLCADURA DEL RÍO SEVILLA, CIÉNAGA GRANDE DE SANTA MARTA
Authors: Sánchez René M. , Castro-González Maribeb , Zea Sven
Published: December 2023

En la Ciénaga Grande de Santa Marta (CGSM) en el Caribe colombiano, se han registrado altos valores de producción primaria (PP) en comparación con otros sistemas acuáticos del mundo. Dado que el N parece ser el elemento limitante de la PP debido a su baja concentración relativa en comparación con el P, se llevaron a cabo experimentos de adición de nutrientes para evaluar la respuesta de la comunidad pelágica en términos de su uso o liberación, y de la PP en la boca del río Sevilla, área representativa de la alta actividad biológica observada en esta laguna costera tropical. Para esto, se determinaron los cambios netos de concentración de los diferentes iones y la evolución del oxígeno disuelto en períodos de 4 horas. En general, se presentó una liberación neta leve de N y P en controles sin adición de nutrientes y una tendencia al consumo en los experimentos con adición. La PP neta solo se incrementó significativamente cuando se adicionó amonio o nitrato+fósforo a baja concentración. Los resultados mostraron que los subsidios adicionales de N y P pueden ser aprovechados rápidamente por la comunidad planctónica, aunque estos no conllevaron a aumentos inmediatos en la PP, la cual al parecer descendió en altas concentraciones de nutrientes, posiblemente por efecto de inhibición y/o competencia entre procesos fisiológicos.
CONSERVACIÓN INTEGRAL DE DICKSONIA SELLOWIANA HOOK., EN BOGOTÁ D.C. Y SU ÁREA DE INFLUENCIA
Authors: Alfonso-Moreno René A. , Cadena-Vargas Camilo Esteban , Morales Gustavo , Peña Nohora , Pérez Belkis
Published: December 2023

Dentro del programa integral de conservación para el helecho arborescente Dicksonia sellowiana, se documentó la distribución espacial en Bogotá y su área de influencia mediante información de herbarios regionales, bases de datos de biodiversidad y recorridos de campo. Se estudiaron tres poblaciones seleccionadas por su estado de conservación, número de individuos (343) y fácil acceso. En cada población, se midieron variables morfométricas de cada individuo y se construyó el modelo de distribución potencial de la especie considerando el nicho fundamental. El estudio se complementó con análisis de insectos invasores y de propagación. La especie se encuentra amenazada principalmente por factores antrópicos. Se proponen campañas de educación y propagación en medio natural para la reintroducción y el uso en programas de restauración ecológica en estadios avanzados.
ESTUDIO COMPARATIVO POR ELECTROFORESIS CAPILAR Y CROMATOGRAFÍA LÍQUIDA DE ALTA EFICIENCIA DE CATEQUINAS EXTRAÍDAS DE CINCO VARIEDADES DE CACAO COLOMBIANO
Authors: Cala Mónica , Vásquez Ángela , García Alejandro , René Martínez Jairo , Stashenko Elena
Published: December 2023

Se implementaron metodologías de análisis por electroforesis capilar (CE) y cromatografía líquida de alta eficiencia (HPLC) para la separación y cuantificación de (±)-catequina, (-)-epicatequina, (-)-epigalocatequina, galato de (-)-epicatequina y galato de (-)-epigalocatequina, en 5 muestras de 3 variedades de cacao cultivadas en Colombia. La técnica de HPLC fue más reproducible que la CE, que, sin embargo, resultó ser más rápida, económica y menos contaminante. Se cuantificaron, por HPLC y CE (estándar externo), (±)-catequina (0,07-0,79 mg/g de cacao) y (-)-epicatequina (1,99-9,66 mg/g de cacao) en los extractos acuosos de las tres variedades de cacao.
LAS LECCIONES DE LA TUBERCULOSIS
Authors: García Moreno Luis Fernando
Published: December 2023

La historia de la ciencia muestra como los avances científicos en un área específica puede impactar el desarrollo de otras áreas del conocimiento. En este trabajo se presenta una revisión histórica sobre la forma como la investigación en tuberculosis ha permitido avanzar en el conocimiento de diferentes aspectos de la respuesta inmune, no necesariamente relacionados con esta infección. Fenómenos como el de la respuesta inmune mediada por células T, la hipersensibilidad retardada, la genética de la resistencia y susceptibilidad a las infecciones y la presentación de antígenos proteicos y no proteicos se han comprendido gracias a investigaciones realizadas en el modelo de la tuberculosis. Igualmente, las pruebas de hipersensibilidad retardada y los adyuvantes se generaron a partir de estudios en tuberculosis. Puesto que esta enfermedad continúa siendo uno de los problemas más importantes en salud pública a nivel mundial y que para lograr su control es necesario continuar investigándola en forma intensa, es predecible que los resultados de las futuras investigaciones continúen enseñándonos lecciones de impacto en otras áreas, más allá de los límites de la tuberculosis
ETIOLOGÍA DE LA PUNTA BLANCA DE LA CEBOLLA (Allium fistulosum L.) EN LA GRANJA TESORITO, MANIZALES-CALDAS
Authors: Ortiz-Paz Rocío Alexandra , González-Cardona Carolina , Castaño-Zapata Jairo
Published: December 2023

La Punta blanca de la cebolla de rama es una enfermedad endémica en la granja Tesorito de la Universidad de Caldas, cuyo agente causante es desconocido; por lo tanto, se realizó esta investigación, pretendiendo a través de una serie de tratamientos, descartar las hipótesis que existen acerca de la causa de la enfermedad, como lo son deficiencias nutricionales y daños por nematodos fitoparásitos. El estudio se realizó en un invernadero ubicado en la Universidad de Caldas, bajo un sistema de cultivo hidropónico. Se utilizaron cinco dosis de boro: 0,5 1,0 20 40 y 60 ppm en un diseño de bloques al azar, con cuatro repeticiones y seis plántulas por repetición. Se determinó incidencia de la enfermedad, altura de plántulas y peso seco de raíces y follaje. Se encontró una relación directa entre la concentración de boro (B) e incidencia de la Punta blanca, e inversa con relación a la altura de las plántulas y peso seco. Se demostró que la Punta blanca es causada por exceso de B, el cual induce clorosis y deformación apical de las hojas, seguido de debilitamiento y muerte de las hojas, síntomas característicos de la enfermedad.
EL MECANISMO DEL UNIVERSO RELAJADO: POSIBLE SOLUCIÓN DINÁMICA Y LIBRE DE AJUSTES FINOS AL VIEJO PROBLEMA DE LA CONSTANTE COSMOLÓGICA
Authors: Rodríguez José F. , Rodríguez Yeinzon
Published: December 2023

Los estudios experimentales de las supernovas tipo Ia y de la radiación cósmica de fondo han mostrado la reciente expansión acelerada del Universo. Para explicar este comportamiento, se introdujo una forma hipotética de energía llamada la energía oscura. Por otro lado, la presencia de una constante cosmológica en las ecuaciones de campo provoca una expansión acelerada del Universo; así, esta última se identifica con la energía oscura. Además la energía del estado de vacío exhibe las mismas consecuencias de una constante cosmológica; por consiguiente, el valor experimental de la energía de vacío debe contribuir al valor experimental de la constante cosmológica, y ambos deben tener el mismo orden de magnitud. Sin embargo, al comparar los dos valores, hay una diferencia de más de 55 ´ordenes de magnitud. Con el fin de establecer concordancia, es necesario hacer un ajuste fino en el valor experimental de la constante cosmológica. La imposibilidad de evitar un ajuste fino se conoce como el viejo problema de la constante cosmológica. Se han planteado muchas soluciones, tales como la sustitución de la constante cosmológica por un campo escalar; sin embargo, estas soluciones no resuelven realmente el problema. Se presentará una solución alternativa, en la cual la constante cosmológica es complementada con un nuevo término originado a partir de modificaciones de la gravedad. La modificación se realiza mediante la introducción de una función f(R, G), donde R es el escalar de Ricci y G es el invariante de Gauss-Bonnet. El término nuevo, que se puede interpretar como un fluido cósmico con una forma particular para su ecuación de estado, evoluciona en el tiempo relajando de manera dinámica la enorme diferencia entre la energía de vacío y la constante cosmológica.
NOVEDADES EN ASTERÁCEAS COLOMBIANAS III
Authors: Díaz-Piedrahita Santiago , Rodríguez-Cabeza Betsy Viviana
Published: December 2023

En desarrollo de la revisión taxonómica de las especies colombianas de Chromolaena (Eupatorieae, Praxelinae) se encontraron tres novedades que enriquecen la flora de Colombia. Estas novedades son descritas e ilustradas; se discuten sus afinidades y se hacen comentarios en relación con su hábitat, distribución y época de floración.
АНАЛІЗ ТА ІНТЕРПРЕТАЦІЯ ЗНОСУ ПОЛІМЕРНИХ МАТЕРІАЛІВ НА ОСНОВІ ТРИБОМЕТРИЧНИХ ДОСЛІДЖЕНЬ
Authors: Марчук  Роман , Мнацаканов  Рудольф
Published: December 2023

Проаналізовані властивості полімерних матеріалів, пов'язані із зносостійкістю та здатністю поглинати вібрацію, які використовуються у виробництві пар ковзання. Доведено перспективу використання пар тертя полімер-метал в галузевому машинобудуванні, фармацевтиці та харчовій промисловості. Щоб керувати будь-якою механічною системою з ковзним рухом при оптимальних параметрах, індикація трибологічних характеристик для матеріалів фрикційного контакту є зручним засобом більш швидкої характеристики трибологічної поведінки, коли робочі умови є змінними. За допомогою експериментального дослідження проаналізовано фактори, що впливають на знос полімерних зразків у контакті зі металом. Матеріали, які підлягають трибологічному аналізу, є полімерними матеріалами, такими як Sustamid 66 сірий, Sustapei та SusTamid 6G OL, виробництва Röchling Grou, що контактують з сталлю 30ХГСА.
ДОСЛІДЖЕННЯ КАВІТАЦІЙНОЇ ЕРОЗІЇ КОНСТРУКЦІЙНИХ МАТЕРІАЛІВ
Authors: Тарасенко  Тарас , Бадах Валерій , Сивашенко  Терентій
Published: December 2023

Подано результати експериментальних досліджень закономірностей зношування конструкційних матеріалів при дії гідродинамічної кавітації. Визначено конструкційні матеріали, які застосовуються у гідравлічному машинобудуванні, що мають високу стійкість до кавітаційної ерозії. Запропоновано у якості генератора кавітації при дослідженнях кавітаційної стійкості конструкційних матеріалів, використовувати дросельний пристрій, який працює у режимі розвинутої кавітації, який є дросельним кавітаційним генератором коливань тиску. Оцінено ефективність дросельних кавітаційних генераторів на основі їх витратно-перепадних характеристик. Визначено діапазон перепадів безрозмірного тиску для ефективної роботи дросельного кавітаційного генератора коливань тиску для дослідження кавітаційної ерозії конструкційних матеріалів. Досліджено особливості кавітаційних коливань тиску що створює дросельний кавітаційний генератор коливань тиску. Встановлено вплив геометричних параметрів дросельного кавітаційного генератора коливань тиску на інтенсивність кавітаційної ерозії. Визначено аналітичні залежності швидкості зміни маси зразків від тиску на вході у дросельний кавітаційний генератор коливань тиску.
Dose Determination of Fluvial Sediments in Manisa
Authors: DURUKAN GÜLTEPE Müjde , EGE Arzu
Published: December 2023

Quartz, which is one of the most abundant minerals in nature, can be found in magmatic and metamorphic forms, as well as the usual components of granite and sedimentary formations. Quartz minerals, which are also known as the main component of quartzites, are also known as gangue minerals in many mineralizations. Quartz samples from two different sampling levels, namely the Kaletepe lower and the Kaletepe upper region, used in the study were prepared. Thermoluminescence (TL) glow curves of the samples exposed to radiation with a 90Sr/90Y β source were recorded with a TLD reader. While peaks were obtained at approximately 270 °C from the glow curves of the Kaletepe lower samples irradiated with β source, peaks were obtained at approximately 270 °C and 350 °C from the Kaletepe upper samples. When the annual average dose and age values of the lower and upper Kaletepe samples are examined, it can be said that it was formed in a time period of ~8000 years between two areas with a height difference of 130m.
corrupción judicial en América Latina: Ecuador en perspectiva comparada
Authors: Basabe-Serrano Santiago
Published: December 2023

Este artículo tiene como objetivo describir a los actores, los procesos de negociación y la naturaleza de los intercambios que se producen en los casos de corrupción judicial. A partir de una propuesta teórica en la que se diferencian las dinámicas que rodean a los escándalos de corrupción en función del lugar que ocupa el tribunal en la pirámide del Poder Judicial, en la parte empírica se detalla cómo opera dicho fenómeno social. Para el efecto, se recurre al estudio extensivo del sistema judicial ecuatoriano, uno de los más corruptos de América Latina, a través de 121 entrevistas en profundidad con operadores de la justicia. Los hallazgos dan cuenta de la existencia de grupos organizados que fomentan el intercambio ilegítimo de recursos por decisiones judiciales y que no se encuentran conformados únicamente por jueces y fiscales.
Vejez y políticas públicas en Latinoamérica: una revisión de la literatura
Authors: Da Silva Villar Ariany , Caro Puga Sara , Gonzálvez Torralbo Herminia
Published: December 2023

Buscamos identificar las perspectivas sobre la vejez en la producción académica relativa a las políticas públicas para el envejecimiento en Latinoamérica. Realizamos una revisión sistemática de 82 fuentes bibliográficas publicadas entre 2000 y 2020 y las analizamos a la luz de una perspectiva crítica y feminista, por medio de un análisis cualitativo de contenido. A partir de este, caracterizamos a la vejez desde los principales paradigmas relacionados con el diseño de las políticas públicas para las personas mayores en la región (asistencialistas, envejecimiento activo, enfoques de derechos humanos y de género). Asimismo, constatamos la necesidad de incorporar un enfoque interseccional a las políticas públicas para la vejez que reconozca la heterogeneidad existente en el proceso de envejecer. Finalmente, reflexionamos sobre el desafío de construir perspectivas situadas localmente que aborden las desigualdades que caracterizan los territorios latinoamericanos.
Circular Economy Resources - Operationalization of restraints and optimization of choices
Authors: Chojnacka Katarzyna J.
Published: December 2023

Purpose of the study: The article presents a preliminary analysis of the available and collected statistical data as part of the Research Project: SUPB. RN.23.108, ID: 108, which is intended to serve as a starting point for further research on circular economy. The aim of the analysis will be to diagnose the “hotspots” so that a proper analysis in the next year of research will allow the author to find targeted solutions and formulate recommendations.

Methodology: This article reviews the available literature. Items compatible with the author's research topics have been selected, supplemented with other sources, the most important of which are listed in the bibliography. Therefore, a preliminary analysis of existing data (secondary studies) was used as a method.

Main Findings: A preliminary analysis of the indicators allowed us to draw general conclusions. First, it is necessary to further tighten the legal provisions in the field of environmental protection, while at the same time defining the precise timeframe for each of the stages. Secondly, it is necessary to develop the sources of financing for the activities undertaken. Thirdly, there is no chance for change without an increase in consumer environmental awareness. Fourth, you can't make changes and make the right choices in the short term. 

Applications of the study: The content of the article may be useful to a wide audience interested in the subject matter being studied. It is also extremely important for the author of the article, as it is a starting point for further scientific research. In addition, the subject matter and information provided will be used at the Jan Kochanowski University during practical meetings/classes with students.

Novelty/Originality of the study: In the article, the author emphasized several important elements of an extremely difficult puzzle, which is a well-functioning circular economy system. It focused on several key areas: better use of scarce resources, minimization of waste, reduction of overexploitation of the natural environment. Without such actions, she believes, civilization will move towards self-destruction at an alarmingly fast pace. Faced with a choice: costly exploitation of new resources or recovery and recycling, as a way to reduce the devastation of the natural environment and minimize the costs associated with obtaining new sources and areas for exploitation, the author presented the scale of the problem and legal constraints (imposing the need to make a specific choice), in force in selected EU countries.
METHOD OF ASSESSING THE NEMATOCIDAL EFFECTIVENESS OF A BIOPREPA-RATION BASED ON PREDATORY MICROMYCETE AGAINST THE POTATO STEM NEMATODE
Authors: Burykina S. I. , Uzhevska S. P. , Pylyak N. V.
Published: December 2023

Aim – Studing of methods for determining the effectiveness of Nematophagin BT against potato stem nematode in the laboratory. Materials and methods. For the experiment, potato tubers with signs of damage by the stem nematode Ditylenchus destructor Thorne, 1945 were selected. The method of treatment of cut potato tubers with the preparation was used. It was compared with the method of treatment of whole tubers in the laboratory. The effect of the microbiological nematicidal preparation (Nematofagin BT) developed by ITI Biotechnology of NAAS was determined. The effectiveness of the microbiological preparation of nematicidal action (Nematofagin BT), developed by ITI Biotechnology of NAAS, was determined. The active ingredient of the drug is a microscopic fungus-predator Arthrobotrys oligospora strain 12, the initial culture of which is deposited in the collection of microorganism cultures of the D.K. Zabolotny Institute of Microbiology and Virology of the National Academy of Sciences of Ukraine F100047. Results. The methods of laboratory evaluation of the nematicidal effect of the biological product against potato stem nematode are described. In laboratory conditions, to determine the effectiveness of the drug, it is more informative to use cut tubers that have been infected with stem nematode. This method requires much more time to set up, but the bioagent has bigger accessibility to the pest. The use of whole tubers is less labor-intensive, but there is a possibility of using uninfected material in the experiment. The expediency of using these methods in laboratory conditions for the selection of active strains and determination of their effectiveness is shown. Conclusion. The method of nematicidal treatment of cut tubers with established infection of stem nematode is more informative than the use of whole tubers. It is advisable to analyze for damage to potatoes by nematodes when using pieces of affected potatoes from 3 to 7 days after treatment with a 3% solution of the biological product with an exposure of 5 hours. In laboratory conditions, both methods of treatment of cut and whole tubers with the preparation can be used to test the effect of Nematophagin BT on potato stem nematode. Nematophagin BT showed nematicidal activity against potato stem nematode in laboratory conditions.
A Case Study on The Effects of Human Resource Shortages on Project Management in The Uk Health Sector: Focusing on Achieve Care Solutions Agency
Authors: Oyekunle David , Osiname Taiwo , Abbey Tumini
Published: December 2023

The healthcare sector, one of the most in-demand sectors in the UK, is currently facing a shortage of human resources. This shortage is due to several factors, including a high turnover rate, an aging workforce, and a lack of younger staff entering the sector. This study explores the impact of human resource shortages on project management within the UK healthcare sector, focusing on Achieve Care Solutions Agency.
To understand the context of this shortage, we surveyed 50 professionals from Achieve Care Solutions Agency. Out of the questions asked, 85% of the responses were properly returned. The data was then analyzed using graphical statistics to create averages, tables, and graphs showing frequency and percentages.
The findings of the study suggest that training has a positive effect on the motivation of Achieve Care's human resources. The current workforce in social care is experienced, and compassionate, and values their work, primarily because they feel appreciated and well-trained. However, the critical shortage of human resources is negatively impacting the UK's healthcare system and organizations like Achieve Care.
This study highlights the need for a healthcare delivery system adequately staffed with human resources. It emphasizes the importance of providing everyone with access to the guidance, support, and care they need to live fulfilling lives. Despite the challenges posed by human resource shortages, the healthcare sector presents a promising career path with a bright future, especially as other industries contract due to increased automation.
Pace, Lorenzo Federico, La natura giuridica dell’Unione europea: teorie a confronto. L’Unione ai tempi della pandemia, Cacucci Editore, Bari, 2021, 175 pp., ISBN 979-12-5965-020-7
Authors: Tomás Mallén Beatriz
Published: December 2023

Lorenzo Federico Pace, profesor de Derecho de la Unión Europea en la Università degli Studi del Molise (Italia) publica una nueva monografía sobre la propia esencia de la Unión Europea (UE) que llega en un momento crítico necesitado de reflexión. En efecto, si en esta ocasión investiga sobre la naturaleza jurídica en el contexto de la crisis pandémica, con anterioridad lo hizo sobre el régimen jurídico del euro y la importancia que tuvo el nacimiento de la Unión Económica y Monetaria para que Europa volviera a salir unida después de la crisis económica y financiera mundial iniciada en 2008.
Stratejik Yönetim Araçlarında İdealler ve Gerçekler
Authors: Soner Murat , Karabacak Hakan
Published: December 2023

Stratejik yönetim kavramı kurumsal organizasyonlardaki yönetim yapısının olgunlaşma düzeyinin bir göstergesi olarak yazılı ve sözlü ifadelerde sıklıkla kullanılmaktadır. Stratejik yönetimdeki bu popülerlik başlangıç yıllarından itibaren akademik çalışmalara konu edilme oranıyla da dikkat çekmektedir. Artan bu ilgi sayesinde kendisiyle birlikte stratejik bilinç, stratejik iletişim ve stratejik yönetim araçları gibi yeni kavramlar literatüre kazandırılmıştır. Buna karşın, stratejik yönetimin kurumsal yapılara sağladığı katkının sayısal olarak ölçülememesi nedeniyle soyut bir kavram olarak değersizleşme tehlikesiyle de karşı karşıya kaldığı bir gerçektir. Bu nedenle, stratejik yönetimle ilişkili kavramların gerek akademik gerekse çalışma hayatına katkı sunabilmesi için aralarındaki uyumluluğun ortaya çıkarılması ve ampirik çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, stratejik yönetimin unsurlarından olan stratejik yönetim araçlarına yönelik akademik çalışmaların günlük yaşamda karşılık bulup bulmadığı, hedef kitle tarafından benimsenip benimsenmediği, diğer bir ifadeyle idealler ile gerçeklerin uyumlu olup olmadığı sorularına cevap aranmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Stratejik Yönetim, Stratejik Yönetim Araçları, Kurumsal Yönetim
JEL Sınıflandırması: G38, H11, M10
Bilişsel Önyargı ve Yanılsamaların Emeklilik Tasarrufları Üzerinde Etkileri
Authors: Başbuğ Ali Kemal , Bostan Aziz
Published: December 2023

Ekonomik gelişmişliğin temel göstergelerinden birisi tasarruflardır. Tasarruflar ülkelerin gelişmişlik düzeyleri açısından önemli olduğu kadar bireylerin geleceği açısından da oldukça önemlidir. Ancak günümüzde gittikçe artan tüketim eğilimi tasarruf yapmayı zorlaştırmaktadır. Bireylerin zor zamanlarını güvence altına almaya çalışan sosyal güvenlik sistemlerinin tamamlayıcısı olarak görülen bireysel emeklilik sisteminin geliştirilmesindeki temel amaç, yurtiçi tasarrufları artırmaktır.
Bu çalışmada, bireylerin tasarruf kararı alırken nasıl davrandıkları, davranışsal iktisat çerçevesinde incelenmiştir. Alınan tasarruf kararlarında bireylerin rasyonel davranıp davranmadıkları davranışsal iktisatta bireylerin kararlarını biçimlendiren bilişsel önyargı ve yanılsamalarla açıklanmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda çalışmada davranışsal iktisat literatürünün temelini oluşturan ve bireylerin davranışlarını incelemeye oldukça uygun olan çerçeveleme etkisi, sürü davranışı etkisi, zihinsel muhasebe etkisi, erteleme, belirsizlikten kaçınma ve aşırı güven bilişsel önyargı ve yanılsamaları ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler: Davranışsal İktisat, Bireysel Emeklilik Sistemi, Yurtiçi Tasarruflar
JEL Sınıflandırması: D1, D03, H3
A Micro-Research on Hofstede's Cultural Dimensions in Local Public Administration
Authors: Scutariu Petronela , Bodnărescu Anca
Published: December 2023

This paper aims to analyze the cultural dimensions stated by Geert Hofstede in order to identify the particularities of the organizational cultural profile with applicability at the level of the Suceava City Hall institution. The micro-research carried out by means of this survey‐based questionnaire demonstrated that at the level of the analyzed institution, the cultural profile is characterized by: distance from power partially small, respectively partially large; swinging opinions between individualism and collectivism; inclination towards the femininity dimension; the strong presence of the uncertainty avoidance dimension; long-term orientation, as well as reporting the existence of both indulgence and coercion in the workplace.
Kognitiv-basierte Methoden der Text- und Stilanalyse und ihre Applikation im Hochschulunterricht
Authors: Fabčič Melanija Larisa
Published: December 2023

Pogojno izhodišče moderne stilistike je najvišja stopnja jezikovne kompetence na vseh jezikovnih ravninah (oblikoslovje, skladnja, pomenoslovje, pragmatika, besediloslovje). Stilna analiza zahteva upoštevanje in kompleksno povezovanje jezikovnih védenj na vseh teh ravninah in njihovo umeščanje v širši kognitivni kontekst, saj je le tako možna rekonstrukcija besedilnega smisla. Prispevek predstavlja izbor metod s (široko razumljenega) področja kognitivne stilistike ter izpostavi njihovo uporabnost pri kompleksni stilni analizi, besedilni interpretaciji in tudi pri poučevanju kreativnega pisanja na visokošolski stopnji izobraževanja. Predstavljeni kognitivni pristop kombinira metode s sledečih področij: kognitivna poetika, kognitivna hermenevtika in kognitivna stilistika (v skladu s t. i. bazno analizo po P. Tepeju (2007) je posebej poudarjena vloga čustev pri procesu zaznavanja), teorija kognitivne metafore in teorija konceptualnega »blendinga«. Kombinacija naštetih metod, ki je hkrati »blend« kognitivnih in afektivnih metod, lahko študentom pomaga pri prehodu od kreativne interpretacije h kreativni produkciji besedil.
Methoden im DaF-Unterricht. Ein Überblick
Authors: Jazbec Saša , Kacjan Brigita
Published: December 2023

Učenje tujih jezikov je zanimivo področje raziskovanja za različne znanstvene discipline in stroke. Njihov skupni cilj je razviti metode ali pristope, ki bi posameznikom omogočali, da bi se kar se da hitro in učinkovito naučili tujih jezikov. Kronološki pregled metod od 19. stoletja do danes pokaže, da je bilo kronološko uveljavljenih več t. i. makrometod (slovnično-prevajalska, direktna, avdio-lingvalna, avdio-vizualna in komunikativna metoda); vsaka je poskušala nadgraditi in izboljšati prejšnjo. Tudi v današnji postmetodični dobi je vzporedno uveljavljenih več metod (terciarna didaktika, večkulturno učenje in CLIL), ki pa posamično izpostavljajo le določene dejavnike, druge pa delno ali v celoti zaobidejo. V prispevku so predstavljene njihove specifične značilnosti. Aktualna pluralnost metod in različnih didaktičnih pristopov učenja in poučevanja se morda zdi idealna, vendar pa ni nujno tako, saj v praksi prihaja tudi do poljubnega mešanja različnih teoretsko vprašljivih pristopov. Prispevek se zaključi s predlogom sistemske aktualizacije koncepta učenja in poučevanja tujih jezikov.
Zeit in Sprichwörtern
Authors: Jesenšek Vida
Published: December 2023

Prispevek obravnava vprašanje, kako se v pregovorih kažejo dojemanje, pojmovanje in razumevanje časovnosti. Empirična osnova študije so izbrani nemški in slovenski pregovori, teoretska izhodišča temeljijo na zgodovinskem, filozofskem, kulturološkem in semantičnem razumevanju časa (predvsem na dveh metaforičnih konceptih časa v zahodnih kulturah, čas kot gibanje in čas kot denar), metodološko pa razmislek temelji na pomenski analizi izbranih pregovornih zgradb. Prvotni namen študije je predstaviti osnovno metaforično razumevanje časa v pregovorih obeh jezikov in ugotoviti razmerja med kompleksnim pregovornim pomenom in njegovim kulturnozgodovinskim ozadjem.
Einige Überlegungen zu tautologischen und pleonastischen Komposita im Deutschen
Authors: Schuppener Georg
Published: December 2023

Prispevek je razmislek o posebnem tipu tvorjenja nemških zloženk, in sicer besed, sestavljenih iz dveh delov, ki imata enak ali podoben pomen. Najprej so obravnavani nekateri vidiki ustrezne terminologije, nato sta podani definiciji tavtoloških in pleonastičnih zloženk. Ob ustreznih primerih se pokažejo pomembne razlike glede njihovih oblik in funkcij. Ugotoviti je mogoče, da tavtološke in pleonastične besede ne kršijo načel jezikovne ekonomije, temveč da so koristen dodatek k obstoječemu izrazju.
Geographische Namen und ihre Funktionen im Werk Einsame Weltreise von Alma M. Karlin
Authors: Lipavic Oštir Alja
Published: December 2023

Zemljepisna imena v potopisu Alme M. Karlin opravljajo različne funkcije. V naslo‑ vih in podnaslovih služijo kot kažipoti in orientacijske točke za zemljepisne entitete; v besedilu so sredstvo identifikacije, kar se izraža na več načinov. Objektivno ali subjektivno‑doživljajsko povezujejo zemljepisne entitete z osebno noto, pojavljajo pa se tudi kot prevodi ali sestavine parafraz, pri čemer so odločilni naslednji kriteriji: avtoričin stil pisanja, komunikacijski cilji, relevantnost pomena občih imen kot delov zemljepisnih imen v določenih odlomkih besedila in vloga Karlinove kot posrednice med tujimi poimenovanji in recepcijo besedila. Zemljepisna imena so v potopisu tudi referenčne točke v primerjavah in metaforah. Skoraj vse primerjave temeljijo na korelaciji med zemljepisnimi entitetami, ki jih Karlinova obiskuje, in zemljepisnimi entitetami v Evropi. Vsebujejo lahko tudi komentarje – z njimi avtorica zemljepisna imena vključuje v lastna opazovanja, razmišljanja in čustvene reakcije na svet, ki ga odkriva. Je opazovalka, vendar se v opažanjih izraža tudi o sebi. Zemljepisna imena v potopisu Karlinove odslikavajo takratno rabo eksonimov in endonimov. Besedilo je napisala v svojem prvem jeziku (nemščini), pestra raba zemljepisnih imen pa kaže na jezikovno raznolikost in opozarja na načine, kako se ta skupina lastnih imen vključuje v jezikovno rabo.
Euphemismen und Dysphemismen als ein Charakteristikum von Alma M. Karlins Reiseberichten
Authors: Štavbar Simona
Published: December 2023

Prispevek obravnava evfemizme in disfemizme v geobiografskih besedilih avtorice Alme M. Karlin. Besedje se nanaša na primerjavo neznanih in tujih kultur z lastno kulturo ter avtoričino razmišljanje, značilno za čas pred drugo svetovno vojno. S tem je posredno omogočen tudi vpogled v mnenja in poglede njenih številnih nemških in avstrijskih bralcev v 30‑ih in 40‑ih letih prejšnjega stoletja. V prispevku je poudarjena jezikovno‑komunikativna funkcija evfemizmov in disfemizmov. S primeri so ponazor‑ jeni njihovi formalni in pomenski vidiki, s pomensko analizo je pokazano na avtoričine miselne koncepte in značilnosti. Poleg tega se prispevek ukvarja s funkcionalnimi vidiki rabe evfemizmov in disfemizmov.
Konstrukcija ženskih spolnih vlog in stil pripovedovanja v romanu Windlichter des Todes (Svetlikanje v mraku) Alme M. Karlin
Authors: Jensterle-Doležal Alenka
Published: December 2023

Gegenstand des Aufsatzes ist der Stil des Romans Windlichter des Todes (Svetlikanje v mraku) der deutschsprachigen Schriftstellerin Alma M. Karlin (1888–1950), die aus dem slowenischen Raum stammt. Im Roman suchen die Heldinnen nach Liebe und ihrem Platz in der multikulturellen Gesellschaft Bangkoks zu Beginn des 20. Jahrhunderts und ihre Lebenswege enden tragisch mit dem Tod (was in der Hauptmetapher angezeigt ist: Windlicht steht für ‚Licht des Todes‘). Wir analysieren die mit dem Erzählstil ver‑ bundene Konstruktion der weiblichen Rollen und Identitäten. A. M. Karlin beurteilt die Position der Frauen: Ihre Freiheit in einer patriarchalischen Gesellschaft ist nur eine Illusion. A. M. Karlin sieht die Stellung der Frauen im historischen Thailand kritisch, andererseits drückt sie rassistische Vorurteile ihrer Zeit aus. Die Autorin schildert die ersten naiven Erwartungen junger Mädchen in Bezug auf Ehe und Liebe, indem sie das Seelenleben ihrer Protagonistinnen beschreibt. Später werden die Mädchen sich des patriarchalischen Systems bewusst und wir verfolgen ihre entscheidenden Hand‑ lungssprünge in den Monologen und Dialogen. A. M. Karlin betont die tragischen Lebensgeschichten mit verdunkelten Metaphern und mitunter grotesken Vergleichen. In einigen Passagen wechselt ihr realistischer Stil zu einem poetischen.
Der Topos Südsee in ausgewählten Reisebeschreibungen von Alma M. Karlin. Untersuchungen zur Emotivität in Texten
Authors: Bergerova Hana
Published: December 2023

Študija primerjalno obravnava izražanje emocij v dveh potopisih, ki ju je v začetku 30‑ih let objavila Alma M. Karlin. Obe deli – prvo v dnevniški obliki pripoveduje o dožive‑ tjih na potovanju, drugo je etnografske narave – se nanašata na avtoričino spoznavanje južnomorskih otokov, ki jih je obiskala na potovanju okoli sveta med letoma 1919 in 1927. Uvodoma avtorica opiše posebnosti besedilne vrste potopis, predstavi potopisna besedila Alme M. Karlin in oriše metodološko podlago za analizo in prikaz izražanja emotivnosti v izbranih besedilih. S pomočjo top‑down analize odkriva in proučuje izstopajoča znamenja emotivnosti in jih kategorialno razvršča glede na tematiziranje emocij, izražanje emotivnosti, emocionaliziranje in vrednotenje. Z ozirom na obsežnost gradiva je analiza eksemplarična, razprava pa prispeva k sodobnim interdisciplinarnim obravnavam tujih kultur.
Przyczyny kryzysu finansowego z lat 2007-2008 na rynku amerykańskim
Authors: Serwach Tomasz
Published: December 2023

The 2007-2008 financial crisis is seemed to be biggest economic crisis since the Great Depression of 1929-1933. The root cause of the crisis was the collapse of subprime mortgage market. The reasons of the prior credit boom, however, are not fully understood. The main goal of the paper is to investigate the reasons of precrisis credit boom. Supply- and demand-side determinants of mortgage market are analyzed.
Liberalizacja sektorów sieciowych - aspekty teoretyczne
Authors: Lech Aleksandra
Published: December 2023

Celem opracowania jest prezentacja wybranych koncepcji teoretycznych, leżących u podstaw
procesów liberalizacji sektorów sieciowych (z ekonomicznego punktu widzenia traktowanych jako
monopole naturalne).
Wstępem do przedstawionych w artykule rozważań jest zarysowanie tradycyjnego oraz bardziej
współczesnego podejścia do monopolu naturalnego – różnica między tymi dwoma ujęciami pozwala
na podjęcie bardziej szczegółowej analizy przesłanek liberalizacji sektorów sieciowych.
The age difference in 2D:4D among the Polish population: An exploratory study
Authors: Pruszkowska-Przybylska Paulina , Kobus Magdalena , Żądzińska Elżbieta , Rosset Iwona , Pruszkowska Milena , Kuczyński Wojciech , Sitek Aneta
Published: December 2023

In this study a widely debated association between 2D:4D digit ratio and age was investigated. The study material included 960 individuals (530 females and 430 males) from Central Poland aged between 6–79 years. The information about age was obtained via survey filled in by study participants or, if underaged, their parents. The direct measurements of the second and fourth finger were performed to assess the 2D:4D digit ratio. The 2D:4D digit ratios for the left hand were significantly correlated with age both among females and males. In women the 2D:4D digit ratios for the right hand were significantly correlated with age. There were also significant differences in digit ratio between age groups. The results of our study suggest that there might be an association between digit ratio and age, and the direction of the correlation might be related to the phase of the ontogenesis.
Dialektyka wróg–rodzina. O Sąsiadach Józefa Ignacego Kraszewskiego i Marii Sadowskiej
Authors: Budrewicz Tadeusz
Published: December 2023

Powieści Marii Sadowskiej Sąsiedzi (1874) oraz Józefa Ignacego Kraszewskiego Sąsiedzi (1878) podejmują ten sam temat. Opisują spory między sąsiadami – szlachtą. Granice posiadłości ziemskich generowały ostre konflikty. Sąsiad był wrogiem. Sąsiedzi się nienawidzili, ale ich dzieci się kochały. Młoda generacja przemienia dawnych wrogów w rodzinę, co jest zapowiedzią dobrej przyszłości. Takie obrazy są metonimią sytuacji politycznej Polski. Autorzy przedstawiają w powieściach program solidaryzmu jako podstawę bytu narodu.
Elbing vs. Elbląg. From contested land to decolonial representations
Authors: Hiemer Elisa-Maria
Published: December 2023

Territorial shifts after World War II entailed critical demographic changes: Germans were expelled from Elbing; Poles from the eastern territories were supposed to take their place in Elbląg. Personal and national narratives had to be created from scratch. The article explores different forms of texts and maps – memoirs, tourist guides, literature, and an exhibition – to scrutinise different city and neighbourhood narratives from German and Polish standpoints. Besides analysing the central motifs and narrative strategies that rely on an urban visualisation of memory, it rejects the popular notion of a palimpsest in favour of a decolonial perspective on urban space. Proposing a way to imagine a city beyond nation-based concepts can stimulate reconsidering hierarchic city structures.
Zgoła znający się na swym rzemieśle poeta. Recenzja książki Małgorzaty Mieszek, Twórczość dramatopisarska Jana Bielskiego SJ (1714–1768), Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2020
Authors: Wojtowicz Witold
Published: December 2023

Recenzja jest omówieniem – prezentacją monografii Małgorzaty Mieszek poświęconej dramaturgii Jana Bielskiego, postaci ważnej dla jezuickiej sztuki dramatopisarskiej XVIII wieku. Uchodził on już w oczach współczesnych (Jan Daniel Janocki, Józef Andrzej Załuski) za czołowego reprezentanta zreformowanego dramatu, także za odnowiciela klasycznej łaciny, a jednocześnie zwolennika języka polskiego w teatrze szkolnym.
Książka Mieszek obejmuje ponadto problematykę funkcjonowania teatru jezuickiego w Rzeczypospolitej XVIII wieku.