Αγροτικές υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης προσβάσιμες από διαφορετικά μέσα επικοινωνίας
Authors: Νταλιάνη Μαρία 
Published: January 2014

Η ραγδαία ανάπτυξη και διάχυση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) που έχει συντελεστεί τις τελευταίες δεκαετίες, έχει επιδράσει καταλυτικά στη ζωή των πολιτών, προσδίδοντας νέο νόημα σε παραδοσιακές έννοιες και επαναπροσδιορίζοντας κάθε κοινωνική έκφανση. Πιο συγκεκριμένα, σήμερα ο όρος «ηλεκτρονικός» προσδιορίζει ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών και υπηρεσιών, όπως το ηλεκτρονικό επιχειρείν (η-επιχειρείν), η ηλεκτρονική διακυβέρνηση (η-διακυβέρνηση) και το ηλεκτρονικό εμπόριο (η-εμπόριο). Μέσα σε αυτό το νέο πλαίσιο, οι κυβερνήσεις έχουν αναγνωρίσει ως αδήριτη ανάγκη τόσο τον εκσυγχρονισμό των οργανισμών τους όσο και για την αναδιοργάνωση και βελτίωση των υπηρεσιών τους. Προς αυτή την κατεύθυνση, αναγνωρίζοντας τις δυνατότητες και τα οφέλη των ΤΠΕ, έχουν προωθήσει στρατηγικές για την υιοθέτηση και χρήση τους σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο για την παροχή καλύτερων, προσβάσιμων και οικονομικά αποτελεσματικών υπηρεσιών η-διακυβέρνησης προς όλους τους εμπλεκομένους σε αυτές (πολίτες, επιχειρήσεις, δημόσιοι υπάλληλοι).Η η-διακυβέρνηση υπόσχεται μεταξύ άλλων την αύξηση της υπευθυνότητας των κυβερνητικών οργανισμών, τη βελτίωση των συναλλαγών τους με τις επιχειρήσεις και τη βιομηχανία, την αποτελεσματικότερη διοίκηση και την περαιτέρω ενδυνάμωση των πολιτών, τα οποία μπορούν να συντελέσουν στην μείωση της διαφθοράς, την αύξηση της διαφάνειας, τη διευκόλυνση των συναλλασσόμενων μερών και την αύξηση των κερδών (Bose 2004, World Bank 2003). Έτσι τα περισσότερα κράτη, άλλα με ταχύτερους και άλλα με βραδύτερους ρυθμούς, ήδη βαδίζουν το δρόμο για την επίτευξη όλο και πιο ώριμης η- διακυβέρνησης. Ωστόσο, κατά την εξέλιξη αυτή, όλες οι χώρες αντιμετωπίζουν μέρος των ίδιων προβλημάτων που σχετίζονται με την αναποτελεσματικότητα, την έλλειψη συνεχούς υποστήριξης και την προβληματική σχεδίαση και οργάνωση των η-υπηρεσιών. Καθώς ηπαροχή η-υπηρεσιών και η-εφαρμογών επεκτείνεται, για να δρέψουν στην πράξη τόσο οι κυβερνήσεις όσο και οι πολίτες τα οφέλη της η-διακυβέρνησης, χρειάζεται αυτή να προσιδιάζει στις ιδιαιτερότητες και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες συγκεκριμένων ομάδων/τομέων στόχου κατά την εφαρμογή της. Μάλιστα, οι επικρατούσες τάσεις εστιάζουν σε σημαντικά για τους πολίτες ζητήματα, μεταξύ των οποίων είναι και η ανάπτυξη υπηρεσιών με καινοτομικά χαρακτηριστικά και η χρήση διαφορετικών εργαλείων, καθώς και η παροχή υπηρεσιών με εναλλακτικούς τρόπους ή αλλιώς πολυ-καναλική παροχή υπηρεσιών (multi-channel service delivery) αλλά και η σύγκλιση των τηλεπικοινωνιών, της τεχνολογίας και των μέσων μαζικής επικοινωνίας, ώστε να καλυφθούν αποτελεσματικότερα οι ανάγκες των πολιτών και να ενθαρρυνθούν στη χρήση των υπηρεσιών αυτών.Η Ελλάδα εμφανίζει υστέρηση σε σχέση με τα άλλα κράτη μέλη της ΕΕ και στην παρούσα φάση έχει καταφέρει να εκπληρώσει μόνο τις απαιτήσεις των δύο πρώτων σταδίων ωριμότητας η-διακυβέρνησης. Αν και οι πολιτικές για την η-διακυβέρνηση έχουν πλέον σφαιρικότερη οπτική που ενσωματώνει τον εκσυγχρονισμό και την αναδιοργάνωση της δημόσιας διοίκησης αλλά και την ενδυνάμωση των πολιτών, κάποιοι τομείς υστερούν σημαντικά. Ειδικά στον αγροτικό τομέα, η εξέλιξη είναι αρκετά περιορισμένη και πραγματοποιείται με αργούς ρυθμούς. Το μεγαλύτερο μέρος των δημοσίων υπηρεσιών πραγματοποιείται με τον παραδοσιακό τρόπο μέσα από διαδικασίες που πολλές φορές είναι πολύπλοκες, πολλών σταδίων και εμπλέκουν διαφορετικούς οργανισμούς για να διεκπεραιωθούν. Επιπλέον, οι παρεχόμενες ηλεκτρονικά πληροφορίες και υπηρεσίες είναιανεπαρκείς, αλλά και οι τρόποι που παρέχονται δεν καλύπτουν τις ιδιαίτερες ανάγκες των αγροτών. Στα πλαίσια αυτά, κύριος σκοπός της παρούσας διατριβής είναι η μελέτη εναλλακτικών τρόπων πρόσβασης για την παροχή υπηρεσιών η-διακυβέρνησης για τις ανάγκες του αγροτικού τομέα. Πιο συγκεκριμένα, αρχικά πραγματοποιείται επισκόπηση της βιβλιογραφίας που αφορά στην η-διακυβέρνηση και παρουσιάζονται οι βασικές έννοιες που σχετίζονται με αυτή. Έπειτα, πραγματοποιείται ανασκόπηση της η-διακυβέρνησης παγκοσμίως και στην Ελλάδα γενικά, αλλά και ειδικά για τον αγροτικό τομέα και πραγματοποιείται αποτίμηση του επιπέδου παροχής αγροτικών υπηρεσιών και προσδιορίζονται τα προβλήματα, οι ανάγκες και οι απαιτήσεις των χρηστών-αγροτών σχετικά με το περιεχόμενο των υπηρεσιών και τους τρόπους πρόσβασης σε αυτές. Στη συνέχεια,προτείνεται πλαίσιο ανάπτυξης υπηρεσιών η-διακυβέρνησης μέσω του Διαδικτύου που αποτελεί μια συστηματική προσέγγιση για την καθοδήγηση των δημοσίων οργανισμών στη μετατροπή παραδοσιακών υπηρεσιών σε ηλεκτρονικές. Το πλαίσιο βασίζεται στα Πρότυπα Ροών Εργασίας και τις Υπηρεσίες Ιστού. Ακόμη, προτείνεται πλαίσιο προσδιορισμού οικονομικά βιώσιμων υπηρεσιών κ-διακυβέρνησης, το οποίο λαμβάνει υπόψη τις απαιτήσεις και ανάγκες των χρηστών. Έπειτα, περιγράφεται ένα επιχειρηματικό πρότυπο παροχής υπηρεσιών κ-διακυβέρνησης για την ανάπτυξη συστημάτων εστιασμένων στον αγροτικό τομέα. Τέλος, παρουσιάζεται ο σχεδιασμός, η υλοποίηση και η αξιολόγηση δύο πρωτότυπων συστημάτων παροχής υπηρεσιών η-διακυβέρνησης, του Agroportal και του eGovCenter. ΤοAgroportal παρέχει υπηρεσίες η-διακυβέρνησης μέσω Η/Υ ή/και κινητών τηλεφώνων για τέσσερις διαφορετικούς παραγωγικούς αγροτικούς κλάδους. Το eGovCenter αποτελεί ένα προηγμένο κέντρο πολυμέσων (multi-media center) για την παροχή αγροτικών υπηρεσιών η- διακυβέρνησης συνδυάζοντας την τηλεόραση και το Διαδίκτυο. Η συνεισφορά της παρούσας διατριβής έγκειται στα εξής:● Προσδιορισμός Πλαισίου Μετατροπής Παραδοσιακών Δημοσίων Υπηρεσιών σε Ηλεκτρονικές μέσω Διαδικτύου.●Καθορισμός Πλαισίου Προσδιορισμού Βιώσιμων Υπηρεσιών κ-Διακυβέρνησης.●Προδιαγραφή Επιχειρηματικού Προτύπου Παροχής Υπηρεσιών κ-Διακυβέρνησης για τον Αγροτικό Τομέα.●Υλοποίηση συστήματος Agroportal.●Υλοποίηση συστήματος eGovCenter.Σημειώνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος της παρούσας διατριβής δημοσιεύτηκε σε επιστημονικά περιοδικά και πρακτικά συνεδρίων, τα οποία παρατίθενται αναλυτικά στην Ενότητα 1.4