Κυβερνοασφάλεια επιχειρήσεων και οργανισμών
Authors: Παπαθανασίου Αναστάσιος 
Published: November 2024

Η παρούσα διδακτορική διατριβή, με τίτλο: «Κυβερνοασφάλεια Επιχειρήσεων και Οργανισμών: Προηγμένες Τεχνικές και Μέθοδοι Προστασίας από το Κυβερνοέγκλημα και τις Επιθέσεις Κοινωνικής Μηχανικής», εστιάζει στη διερεύνηση των σύγχρονων προκλήσεων κυβερνοασφάλειας που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί. Σκοπός της είναι η ανάλυση και η ανάπτυξη προηγμένων τεχνικών και μεθόδων προστασίας από το κυβερνοέγκλημα, με έμφαση στις επιθέσεις κοινωνικής μηχανικής (Social Engineering and Phishing Attacks) και τις παραβιάσεις εταιρικού ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (Business Email Compromise - BEC Attacks). Η έρευνα επικεντρώνεται στην εις βάθος ανάλυση των απειλών και των ευπαθειών που εκμεταλλεύονται οι κυβερνοεγκληματίες σε βάρος επιχειρήσεων και οργανισμών. Παράλληλα, εξετάζει στρατηγικές και λύσεις για την αποτελεσματική θωράκιση των πληροφοριακών συστημάτων, ενισχύοντας τη συνολική ψηφιακή ανθεκτικότητα, ενώ βαρύτητα δίνεται στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), οι οποίες αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο λόγω περιορισμένων πόρων. Για την αντιμετώπιση των προαναφερθέντων προβλημάτων, επιθέσεων και παραβιάσεων, η έρευνα προτείνει καινοτόμες τεχνικές λύσεις, μεθοδολογίες και αλγόριθμους, που αναπτύχθηκαν και υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο εκτενούς μελέτης και ερευνητικής δραστηριότητας και οι οποίες αξιολογήθηκαν σε εργαστηριακά περιβάλλοντα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις ανάγκες των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και οργανισμών. Συγκεκριμένα, η διατριβή εισάγει καινοτόμες τεχνολογικές προσεγγίσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν: α) Μεθοδολογία/αλγόριθμος BEC-Defender: Παρουσιάζεται μια πρωτότυπη μεθοδολογία και αλγόριθμος προστασίας από επιθέσεις παραβίασης εταιρικού ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (Business Email Compromise - BEC Attacks), βασισμένη στη χρήση QR codes. Ο αλγόριθμος ενισχύει τον έλεγχο ταυτότητας, μέσω διαδικασίας πολλαπλών επιπέδων επικύρωσης και αξιολογήθηκε σε εργαστηριακό περιβάλλον, με ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, β)Ενίσχυση της ασφάλειας ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, μέσω τεχνητής νοημοσύνης: Αναπτύχθηκε και εκπαιδεύτηκε κατάλληλο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο την ανίχνευση επιθέσεων ηλεκτρονικού ψαρέματος και κοινωνικής μηχανικής. Το μοντέλο αυτό βελτιώνει σημαντικά τις δυνατότητες ανίχνευσης και απόκρισης σε κακόβουλες απειλές στον κυβερνοχώρο, γ) Μηχανισμός γνωστικής ανάλυσης ηλεκτρονικών μηνυμάτων (CEA-ADS): Αναπτύχθηκε ο μηχανισμός Cognitive Email Analysis with Automated Decision Support (CEA-ADS), ο οποίος συνδυάζει τεχνικές γνωστικής ανάλυσης, αναγνώρισης γλωσσικών προτύπων μέσω τεχνητής νοημοσύνης και αυτοματοποιημένης υποστήριξης αποφάσεων. Ο μηχανισμός προσφέρει προληπτική προστασία από BEC επιθέσεις, εισάγοντας ένα νέο επίπεδο ασφάλειας στο εταιρικό ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και δ)Εργαλείο αξιολόγησης κυβερνοασφάλειας για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ): Αναπτύχθηκε προγραμματιστικά ένα εργαλείο/λογισμικό για την αρχική αξιολόγηση της κυβερνοασφάλειας μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Το εργαλείο αυτό εντοπίζει ευπάθειες και παρέχει στοχευμένες προτάσεις για την ενίσχυση της ψηφιακής ανθεκτικότητας. Επιπλέον, η διατριβή προτείνει πρακτικά και κλιμακούμενα μέτρα, τόσο τεχνολογικού όσο και μη τεχνολογικού χαρακτήρα, με στόχο την ενίσχυση της ψηφιακής ανθεκτικότητας των επιχειρήσεων και οργανισμών. Οι προτεινόμενες λύσεις επικεντρώνονται στην αποτελεσματική προστασία από κυβερνοαπειλές, επιθέσεις κοινωνικής μηχανικής και παραβιάσεις εταιρικού ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Παράλληλα, προσφέρουν ολοκληρωμένες και αποδοτικές προσεγγίσεις, προσαρμοσμένες στις σύγχρονες ανάγκες, επιδιώκοντας μια ολιστική αντιμετώπιση των κυβερνοεπιθέσεων. Η διατριβή παρέχει ένα πλήρες πλαίσιο για την αντιμετώπιση των προκλήσεων του ψηφιακού κόσμου, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός ασφαλέστερου και ανθεκτικότερου ψηφιακού περιβάλλοντος, τόσο για την κοινωνία όσο και για το επιχειρείν. Τέλος, τα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου της παρούσας διδακτορικής διατριβής έχουν ήδη παρουσιαστεί σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά και συνέδρια, ενισχύοντας τη συμβολή της στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα των Επιστημών της Πληροφορικής και των Τηλεπικοινωνιών, με ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα της Κυβερνοασφάλειας.