Μεταβολισμός ενέργειας, βιοδιαθεσιμότητα αζωτούχων ουσιών & αμινοξέων και αξιοποίηση κτηνοτροφικού μπιζελιού σε σιτηρέσια κρεοπαραγωγών ορνιθίων & ορνίθων αυγοπαραγωγής
Authors: Ντότας Βασίλειος 
Published: January 2014

Στα πλαίσια της παρούσας διδακτορικής διατριβής διεξήχθησαν πέντε πειράματα: δύο πειράματα ολικής πεπτικότητας (συλλογή περιττωμάτων), ένα πείραμα ειλεακής πεπτικότητας, ένα πείραμα συγκριτικής διατροφής σε κρεοπαραγωγά ορνίθια και ένα πείραμα συγκριτικής διατροφής σε όρνιθες αυγοπαραγωγής, με σκοπό την εκτίμηση της θρεπτικής αξίας σπερμάτων κτηνοτροφικού μπιζελιού της ελληνικής ποικιλίας «Όλυμπος» (P) και τη διερεύνηση της αξιοποίησής τους σε σιτηρέσια κρεοπαραγωγών ορνιθίων και ορνίθων αυγοπαραγωγής. Στο 1ο πείραμα η φαινομένη και η πραγματική βιοδιαθεσιμότητα των αζωτούχων ουσιών του κτηνοτροφικού μπιζελιού εκτιμήθηκαν ίσες με 81,0 & 86,6%, αντίστοιχα. Η φαινομένη (ΦΜΕ) και η πραγματική (ΠΜΕN) μεταβολίσιμη ενέργεια του κτηνοτροφικού μπιζελιού εκτιμήθηκαν σε 2641 & 2693 kcal/kg ή 11,05 & 11,27 MJ ME/kg, αντίστοιχα. Στο 2ο πείραμα η φαινομένη και η πραγματική βιοδιαθεσιμότητα των αζωτούχων ουσιών του κτηνοτροφικού μπιζελιού έδειξαν τάση γραμμικής μείωσης με την αύξηση της συμμετοχής του, η οποία ήταν σημαντική (Ρ<0,05) στο επίπεδο συμμετοχής 30%. Η διαθεσιμότητα των αμινοξέων, όπως προσδιορίστηκε με τη μέθοδο της διαφοράς μεταξύ του σιτηρεσίου μάρτυρας (Μ) και του επιπέδου συμμετοχής 10% Ρ, διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα, με εξαίρεση εκείνη της βαλίνης και της μεθειονίνης και ήταν κ.μ.ό. παραπλήσια εκείνης των αζωτούχων ουσιών. Η ΦΜΕ και η ΠΜΕN του κτηνοτροφικού μπιζελιού εκτιμήθηκαν κ.μ.ό. σε 10,83 και 10,98 MJ ME/kg, αντίστοιχα. Στο 3ο πείραμα η ειλεακή πεπτικότητα των αζωτούχων ουσιών παρουσίασε μία γραμμική μείωση μεταξύ βασικού σιτηρεσίου και σιτηρεσίων που περιείχαν σπέρματα κτηνοτροφικού μπιζελιού σε επίπεδα συμμετοχής 150 & 300 g/kg. Η ίδια τάση εμφανίστηκε και για τα περισσότερα αμινοξέα. Τα αμινοξέα των σπερμάτων κτηνοτροφικού μπιζελιού με τις μεγαλύτερες τιμές ειλεακής πεπτικότητας ήταν κατά φθίνουσα σειρά: αργινίνη, γλουταμινικό οξύ, λυσίνη, μεθειονίνη, φαινυλαλανίνη, λευκίνη. Αντίθετα, τα αμινοξέα με τις χαμηλότερες τιμές ήταν η κυστίνη και η βαλίνη. Τα αποτελέσματα του 4ου πειράματος έδειξαν ότι ο ρυθμός ανάπτυξης, το τελικό σωματικό βάρος των ορνιθίων, η κατανάλωση και η εκμετάλλευση τροφής δεν παρουσίασαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των επεμβάσεων. Η απόδοση των ορνιθίων σε θερμό και ψυχρό σφάγιο, η περιεκτικότητα του ψυχρού σφάγιου σε εδώδιμο ιστό και οστά και η περιεκτικότητα του εδώδιμου ιστού σε πρωτεΐνη, λίπος, υγρασία και τέφρα, δεν επηρεάστηκαν σημαντικά από την προοδευτική αντικατάσταση σογιαλεύρου με κτηνοτροφικό μπιζέλι. Η σύσταση του λίπους του εδώδιμου ιστού, καθώς και η σχέση κορεσμένα προς ακόρεστα τόσο στο στήθος, όσο και στο μηρό των σφάγιων, ήταν ευθέως ανάλογη με εκείνη του λίπους των σιτηρεσίων. Τα αποτελέσματα του 5ου πειράματος έδειξαν ότι τα σπέρματα κτηνοτροφικού μπιζελιού μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη διατροφή των ορνίθων αυγοπαραγωγής και να υποκαταστήσουν επιτυχώς ή να αντικαταστήσουν πλήρως το σογιάλευρο, χωρίς δυσμενείς επιπτώσεις στην αυγοπαραγωγή των ορνίθων και στα ποιοτικά χαρακτηριστικά του αυγού. Συμπερασματικά τα σπέρματα κτηνοτροφικού μπιζελιού «Όλυμπος» είναι μία αξιόλογη ενεργειακή και πρωτεϊνική πηγή για τα πτηνά. Η συμμετοχή τους στα σιτηρέσια κρεοπαραγωγών ορνιθίων και ορνίθων αυγοπαραγωγής, χωρίς δυσμενείς επιπτώσεις στις αποδόσεις και στα χαρακτηριστικά του σφάγιου και των αυγών, προσφέρει μία βιώσιμη-εναλλακτική πρωτεϊνική επιλογή και συμβάλλει σημαντικά στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, στην προστασία του περιβάλλοντος, στην αξιοποίηση παραδοσιακών εγχώριων γενετικών πόρων και στην παραγωγή ορνίθειου κρέατος και αυγών ποιότητας.