Η εγκεφαλική οξυμετρία στην περιεγχειρητική παρακολούθηση καρδιοχειρουργικών ασθενών
Authors: Μπαϊκούσης Νικόλαος 
Published: January 2014

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Οι νευρολογικές διαταραχές αποτελούν μια συχνή επιπλοκή των καρδιοχειρουργικών επεμβάσεων και ένα σημαντικό αίτιο νοσηρότητας και θνητότητας. Για την παρακολούθηση του κεντρικού νευρικού συστήματος κατά την διάρκεια μιας καρδιοχειρουργικής επέμβασης έχουν χρησιμοποιηθεί το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα, τα προκλητά σωματοαισθητικά δυναμικά και πρόσφατα, η εγκεφαλική οξυμετρία (rSO2) η οποία μετρά κατά προσέγγιση τον κορεσμό του φλεβικού αίματος στον εγκέφαλο, αντανακλώντας στο ισοζύγιο προσφοράς και κατανάλωσης οξυγόνου. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της έρευνάς μας είναι να μελετήσουμε το εύρος των βασικών τιμών του rSO2 στην ομάδα των ασθενών που υποβάλλονται σε καρδιοχειρουργική επέμβαση, τους παράγοντες που επηρεάζουν τις βασικές τιμές, τις μεταβολές του rSO2 κατά τη διάρκεια καρδιοχειρουργικών επεμβάσεων και αν οι μεταβολές αυτές είναι εξαρτώμενες από το είδος της επέμβασης. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ: Στην μελέτη μας συμπεριελήφθησαν 100 καρδιοχειρουργικοί ασθενείς που υποβλήθηκαν σε προγραμματισμένη επέμβαση. Οι 78 ασθενείς υποβλήθηκαν σε αορτοστεφανιαία παράκαμψη, 36 εκ των οποίων χειρουργήθηκαν χωρίς την χρήση της εξωσωματικής κυκλοφορίας (OPCAB). Άλλοι 22 ασθενείς υποβλήθηκαν σε επέμβαση επί των καρδιακών βαλβίδων, επισκευή ή αντικατάσταση, αορτικής ή μιτροειδούς. Σε όλους τους ασθενείς ελήφθη πλήρες ιστορικό και εκτιμήθηκε προεγχειρητικά η νευρολογική τους κατάσταση με τη χρήση του MMSE. Ακολούθως καταγράψαμε την πορεία του rSO2 και το πλήρες αιμοδυναμικό profile του ασθενούς στα καθορισμένα σημεία μέτρησης διεγχειρητικά και μετεγχειρητικά για τις 12 πρώτες ώρες από την άφιξη του ασθενούς στην μονάδα εντατικής θεραπείας. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Οι βασικές τιμές ήταν για το αριστερό ημισφαίριο rSO2=63,25% και για το δεξιό rSO2=62,25%. Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στις τιμές του baseline rSO2 μεταξύ ασθενών αντρικού και γυναικείου φύλου, σε διαβητικούς και μη διαβητικούς ασθενείς ή μεταξύ των ασθενών με ιστορικό αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου (ΑΕΕ), και χωρίς εγκεφαλικό επεισόδιο. Τόσο από τους παραμετρικούς όσο και από τους μη παραμετρικούς ελέγχους προκύπτει ότι δεν υπάρχει σημαντική συσχέτιση μεταξύ των τιμών του baseline rSO2 σε καπνιστές και μη καπνιστές ούτε μεταξύ ασθενών με ή χωρίς ιστορικό υπερχοληστερολαιμίας. Δεν υπάρχει σημαντική συσχέτιση μεταξύ των τιμών του baseline rSO2 σε ασθενείς με ή χωρίς ιστορικό αρτηριακής υπέρτασης καθώς επίσης δεν βρέθηκε σημαντική συσχέτιση μεταξύ των τιμών του baseline rSO2 σε ασθενείς με ή χωρίς ιστορικό πρόσφατου εμφράγματος του μυοκαρδίου. Προέκυψε επίσης ότι δεν υπάρχει σημαντική συσχέτιση μεταξύ των τιμών του baseline rSO2 και της στένωσης των καρωτίδων. Δεν υπάρχει στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ κάποιου εκ των μεγεθών: ύψος, ηλικία και κλάσμα εξώθησης αριστερής κοιλίας (LVEF) και της τιμής του baseline rSO2R. Υπάρχει όμως σημαντική συσχέτιση του βάρους και της τιμής του baseline rSO2L ή baseline rSO2R. Υπάρχει επίσης οριακή συσχέτιση μεταξύ του κλάσματος εξώθησης και της τιμής του baseline rSO2L. Παρατηρήθηκε γραμμική συσχέτιση μεταξύ των τιμών της αιμοσφαιρίνης (Hb) και των βασικών τιμών εγκεφαλικής οξυμετρίας baseline rSO2, καθώς επίσης βρέθηκε σημαντική συσχέτιση μεταξύ των τιμών της καρδιακής παροχής (CO) και των βασικών τιμών της εγκεφαλικής οξυμετρίας. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η παρακολούθηση της οξυγόνωσης του εγκεφάλου με τη χρήση της εγκεφαλικής οξυμετρίας INVOS είναι μια ασφαλής, χρήσιμη, αξιόπιστη και μη επεμβατική μέθοδος παρακολούθησης του ΚΝΣ. Είναι ένα χρήσιμο εργαλείο τόσο διεγχειρητικά όσο και για την μετεγχειρητική παρακολούθηση του καρδιοχειρουργικού ασθενούς στην μονάδα εντατικής θεραπείας.