Τραπεζικά stress tests, χρηματοπιστωτική σταθερότητα και συστημικός κίνδυνος
Authors: Μουτσιάνας Κωνσταντίνος 
Published: September 2021

Η πρόσφατη χρηματοπιστωτική κρίση που μεταδόθηκε γρήγορα λόγω της έντονης διασύνδεσης των χρηματοπιστωτικών συστημάτων και έλαβε παγκόσμια χαρακτηριστικά, ανέδειξε την αναγκαιότητα για τη διαμόρφωση πολιτικών και στρατηγικών που θα θωρακίζουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, θα μειώνουν τον συστημικό κίνδυνο και θα διασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία των χρηματοπιστωτικών συστημάτων. Η παρούσα διδακτορική διατριβή άρχισε να διαμορφώνεται παράλληλα με το ξέσπασμα της κρίσης χρέους στην Ευρώπη και έχει ενσωματώσει –από ερευνητική σκοπιά- τα κορυφαία ζητήματα που αναδείχτηκαν στις χρηματοοικονομικές αγορές, διαμορφώνοντας έναν άξονα συνοχής με επίκαιρη επιστημονική θεματολογία: stress testing, “too big to fail” (TBTF) χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, συστημικός κίνδυνος, Τρόικα, χρηματοπιστωτική σταθερότητα.Η διδακτορική διατριβή περιλαμβάνει δοκίμια τραπεζικής χρηματοοικονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Η πρώτη εργασία τιτλοφορείται «Μεθοδολογία ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress testing)» και περιλαμβάνει μια θεωρητική προσέγγιση που εστιάζει στην περιγραφή του σχετικού εννοιολογικού πλαισίου και της πολυεπίπεδης ανάπτυξης των σταδίων του stress test. Η δεύτερη εργασία έχει τίτλο «Ανάπτυξη και εφαρμογή ενός προγράμματος προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress test) στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα». Η εμπειρική μελέτη του κεφαλαίου περιέχει την ανάπτυξη και εφαρμογή ενός μακροοικονομικού stress test για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Ειδικότερα, αναπτύχθηκε ένα οικονομετρικό μοντέλο το οποίο εκτιμά τον πιστωτικό κίνδυνο στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις των μακροοικονομικών συνθηκών. Ο τίτλος του τρίτου δοκιμίου είναι «Η επίδραση των αποτελεσμάτων των stress tests στις διεθνείς χρηματοοικονομικές αγορές» και εξετάζει την επίδραση των αποτελεσμάτων των stress tests στις διεθνείς χρηματοοικονομικές αγορές. Ο σκοπός του κεφαλαίου είναι να ερευνήσει σε ποιο βαθμό τα ευρωπαϊκά stress tests παρέχουν πληροφορίες στις χρηματοοικονομικές αγορές και τον τρόπο με τον οποίο οι χρηματοοικονομικές αγορές αντιδρούν στη συνολική διαδικασία της μεθοδολογίας προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, με έμφαση στην ανακοίνωση των αποτελεσμάτων. Το ενδιαφέρον ζήτημα των “too big to fail” χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων αναλύεται στο τέταρτο δοκίμιο εργασίας το οποίο έχει τίτλο «Χρηματοπιστωτική σταθερότητα, μεταβλητότητα κερδοφορίας και μέγεθος τραπεζών». Το δοκίμιο εξετάζει τη σχέση του μεγέθους των τραπεζικών ιδρυμάτων του Ηνωμένου Βασιλείου και της μεταβλητότητας της κερδοφορίας τους και περιλαμβάνει, επιπρόσθετα, μια συγκριτική ανάλυση των αποτελεσμάτων ανάμεσα στις εμπορικές και επενδυτικές τράπεζες. Τέλος, το πέμπτο δοκίμιο με τίτλο «Αξιολόγηση της επίδρασης των χρηματοδοτικών προγραμμάτων οικονομικής βοήθειας του μηχανισμού στήριξης “Tρόικα” στο συστημικό κίνδυνο των χρηματοπιστωτικών συστημάτων» περιλαμβάνει ένα εκτενές εννοιολογικό πλαίσιο για το συστημικό κίνδυνο και μια επισκόπηση των χρηματοδοτικών προγραμμάτων στήριξης (για την Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία και Κύπρο). Στο εμπειρικό μέρος του δοκιμίου αξιολογείται η επίδραση της εφαρμογής των προγραμμάτων οικονομικής βοήθειας και οικονομικής προσαρμογής στο συστημικό κίνδυνο των χρηματοπιστωτικών συστημάτων των χωρών που συμμετείχαν στα εν λόγω προγράμματα.