Επιχειρησιακές στρατηγικές για τον κλάδο των τροφίμων στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης
Authors: Ραγάζου Κωνσταντίνα 
Published: September 2021

Ο στρατηγικός σχεδιασμός αποτελεί απαραίτητη ενέργεια για τις επιχειρήσεις εφόσον καθορίζει την πρόθεση της επιχείρησης για το μέλλον της, καθώς και τους τρόπους με βάση τους οποίους μπορεί να επιτύχει το επιθυμητό αποτέλεσμα, εξασφαλίζοντας την εύρυθμη λειτουργία και βιωσιμότητά της. Το στρατηγικό σχέδιο κατευθύνει την επιχείρηση να εστιάσει στις βασικές προτεραιότητές της, χωρίς όμως να παρεκκλίνει από το όραμα και την αποστολή της. Γενικότερα, ο στρατηγικός σχεδιασμός αποσκοπεί στην ενίσχυση της επιχείρησης προκειμένου να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις νέες συνθήκες που προκαλούν η αέναη μετάλλαξη της κοινωνίας και της οικονομίας όπως και οι συνεχόμενες μεταβολές στην αγορά. Αποτελεί δυναμικό και προσανατολισμένο προς το μέλλον εργαλείο διαχείρισης και ρύθμισης και για αυτό, μπορεί να χαρακτηριστεί ως «οδικός χάρτης» για την πορεία προς την επιτυχία. Η υφεσιακή πορεία που ακολούθησε η ελληνική οικονομία από τις αρχές του 2010, επίδρασε αρνητικά στους περισσότερους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας, ακόμα και στους πιο δυναμικούς, όπως ο κλάδος των τροφίμων ο οποίος αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς της εγχώριας μεταποίησης. Δεδομένων των νέων συνθηκών που δημιουργήθηκαν στην αγορά στο πλαίσιο της κρίσης, οι επιχειρήσεις κλήθηκαν άμεσα να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν στρατηγικές, με σκοπό την προσαρμογή στο νέο περιβάλλον και την κάλυψη των νέων αναγκών. Το ερώτημα που τέθηκε επομένως είναι κατά πόσον οι επιχειρήσεις κατάφεραν να αναπτύξουν - ενσυνειδήτως - τέτοιες στρατηγικές αντί να υποστούν την κρίση και τις δυσμενείς εξελίξεις. Σκοπός της παρούσας Διδακτορικής Διατριβής είναι η διερεύνηση του βαθμού επίδρασης της οικονομικής κρίσης στη διαμόρφωση και ανάπτυξη επιχειρησιακών στρατηγικών στον κλάδο τροφίμων και ιδιαίτερα στις μικρό-μεσαίες επιχειρήσεις. Για την προσέγγιση του κύριου ερευνητικού ερωτήματος, καθώς και των επιμέρους που προέκυψαν στην πορεία της εργασίας, πραγματοποιήθηκε έρευνα πεδίου με συνεντεύξεις, ερωτηματολόγια και εφαρμογή του προτεινόμενου εργαλείου “The Goals Grid”, σε συγκεκριμένο αριθμό επιχειρήσεων (ομάδα εστίασης) του κλάδου τροφίμων που εδρεύουν στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας. Η ανάλυση των ποιοτικών δεδομένων που προέκυψαν από τις δύο φάσεις των συνεντεύξεων με τα στελέχη της κάθε επιχείρησης διεξήχθη κυρίως με το λογισμικό πακέτο ανάλυσης δεδομένων NVivo 12 Plus. Τα ευρήματα της Διδακτορικής Διατριβής αποτιμούν τον ρόλο της οικονομικής κρίσης στη διαμόρφωση καθώς και στον βαθμό υλοποίησης επιχειρησιακών στρατηγικών στον κλάδο τροφίμων, δίνοντας ιδιαίτερα έμφαση στις μικρό-μεσαίες επιχειρήσεις, ενώ αναδεικνύουν τις πραγματικές αδυναμίες των επιχειρήσεων κατά τη διαδικασία του στρατηγικού σχεδιασμού. Η ανεπάρκεια των στελεχών να κατανοήσουν εις βάθος τη σημασία της τήρησης ενός στρατηγικού σχεδίου για την εξελικτική πορεία της επιχείρησής τους, καθώς σε και ποιο βαθμό αυτό έχει αναπτυχθεί αποτελεί βασικά χαρακτηριστικά των μικρό-μεσαίων επιχειρήσεων στα οποία υστερούν. Τέλος, ένα ακόμη βασικό ζήτημα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις είναι ο βαθμός ανταπόκρισης των κλασσικών μεθόδων στη διαμόρφωση των κατάλληλων στρατηγικών, οι οποίες χρειάζεται να ανταποκρίνονται στις ανάγκες και ιδιαιτερότητες τους.