Συνδεδεμένες συμβάσεις franchise
Authors: Μαργαρίτης Ευάγγελος 
Published: September 2021

Αντικείμενο της διατριβής είναι η επίδραση της οικονομικής σύνδεσης των συμβάσεων franchise στο συμβατικό τους περιεχόμενο αλλά και στις σχέσεις των ληπτών μεταξύ τους. Τα συστήματα franchising αποτελούνται από το κέντρο τους, το δότη, και τους λήπτες. Ο δότης έχει καταρτίσει ένα σύστημα διανομής προϊόντων/ υπηρεσιών ώστε τρίτα πρόσωπα – ανεξάρτητα μεταξύ τους να δρουν υπό εταιρικό μανδύα. Η οικονομική σύνδεση των επιμέρους κατ’ αρχάς ανεξάρτητων συμβάσεων προκύπτει λόγω του γεγονότος ότι οι συμβάσεις που καταρτίζει δότης με κάθε λήπτη έχουν κοινό προσανατολισμό, την δημιουργία εντύπωσης «εταιρείας» έναντι των τρίτων, χωρίς μεταξύ των υποκειμένων τους να υφίσταται κοινός σκοπός, με στόχο την επίτευξη ατομικών κερδών στο πλαίσιο αυστηρών οργανωτικών αρχών και δομημένης με κανόνες επιχειρηματικής συμπεριφοράς δράση. Έτσι, δημιουργούνται προβλήματα που το παραδοσιακό αστικό δίκαιο δεν έχει αντιμετωπίσει. Σε επίπεδο συμβατικού περιεχομένου κάθε σύμβασης, τίθεται ζήτημα κατανομής κερδών από το δότη και διάχυσής τους στο σύστημα, όταν αυτά οφείλονται μεν στη δράση του, πλην όμως προκύπτουν λόγω του γεγονότος ότι ενεργεί για λογαριασμό όλων των ληπτών του συστήματος. Επίσης, έχει υποχρέωση ίσης μεταχείρισης των ληπτών, όταν οι συνθήκες το επιβάλλουν. Ο δε λήπτης ευθύνεται με το μέτρο της ελαφράς συγκεκριμένης αμέλειας έναντι του δότη, ενώ ο διαχειριστικός ρόλος του δότη στο σύστημα και η θέση του που περιλαμβάνει τη χάραξη της στρατηγικής προώθησης και της ανάπτυξης του συστήματος οδηγεί στο να γίνει δεκτή η επιμέλεια που οφείλει να δείχνει κατ’ άρθρον 330 ΑΚ στο μέτρο της ευθύνης του συνετού επιχειρηματία. Η δε ανάγκη για τήρηση της ομοιομορφίας του συστήματος, διαφοροποιεί ποιοτικά το «σπουδαίο» του λόγου για έγκυρη καταγγελία της σύμβασης από το δότη, καθώς και ήσσονες παραβάσεις του λήπτη εφόσον διακινδυνεύουν το σύστημα μπορούν να θεμελιώσουν δικαίωμα του δότη να καταγγείλει τη σύμβαση. Από την άλλη, σπουδαίος λόγος για την καταγγελία της σύμβασης από το λήπτη είναι η παράβαση της υποχρέωσης του συνετού επιχειρηματία από το δότη, αλλά και η επιλογή στρατηγικής από το δότη ενάντια στο συμφέρον του λήπτη. Στο επίπεδο των σχέσεων των ληπτών μεταξύ τους, αν και δεν υπάρχει καμία συμβατική δέσμευση ευθεία, η κοινότητα του εγχειρήματος, προϋποθέτει ότι κάθε λήπτης μπορεί να αξιώσει την προστασία του μόνος του έναντι αντίθετων προς το σύστημα πρακτικών των άλλων ληπτών, που είτε εκμεταλλεύονται την καλή φήμη του συστήματος και δεν τηρούν τις οργανωτικές του αρχές, είτε κοινοποιούν την τεχνογνωσία που κάθε λήπτης έχει αναπτύξει σε τρίτους, είτε παραβιάζουν υποχρεώσεις ενημέρωσης. Έτσι, κάθε σύμβαση franchise είναι γνήσια υπέρ κάθε τρίτου λήπτη σύμβαση, ενώ σε κάθε λήπτη παρέχεται αξίωση άρσης και παράλειψης ανταγωνιστικής συμπεριφοράς αλλά και αποζημίωσης με βάση τους κανόνες τις ενδοσυμβατικής ευθύνης έναντι κάθε παραβάτη λήπτη. Η μέθοδος που ακολουθήθηκε ήταν αυτή της μελέτης των χαρακτηριστικών της σύμβασης franchise επί τη βάσει συμβάσεων της συναλλακτικής πρακτικής, η διάγνωση του τυπολογικού της περιεχομένου, η αποκρυστάλλωση του ελάχιστου αξιολογικού της πυρήνα και η κατάταξή της εν τέλει στις εταιριοειδείς συνδεδεμένες συμβάσεις. Έτσι, αναδεικνύεται η ιδιαιτερότητα του συγχρόνου αυτού συμβατικού δεσμού στο μεταίχμιο μεταξύ ανταλλακτικών και εταιρικών συμβάσεων, που σχηματίζουν ένα σύστημα παράλληλων συμβάσεων που διαπλέκονται νομικά και οικονομικά μεταξύ τους.