Development of liposomal formulations of Moxifloxacin for intraocular administration for the therapy/prevention of post-operative endophthalmitis
Authors: Νατσαρίδης Ευάγγελος 
Published: April 2022

Η μετεγχειρητική ενδοφθαλμίτιδα είναι μια σοβαρή οφθαλμική λοίμωξη, η οποία όταν παραμένει αθεράπευτη μπορεί να οδηγήσει σε τύφλωση. Τα τελευταία χρόνια, αρκετά αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία/πρόληψη της ενδοφθαλμίτιδας, ένα από τα οποία είναι το αντιβιοτικό τέταρτης γενιάς, η Μοξιφλοξασίνη (ΜOΧ). Η MOX χορηγείται ως υδατικό διάλυμα, ωστόσο, λόγω του περιορισμένου χρόνου παραμονής του φαρμάκου στην περιοχή δράσης και της χαμηλής διαπερατότητάς του στο οπίσθιο τμήμα του οφθαλμού, η δράση του είναι περιορισμένη, οδηγώντας στην ανάγκη για καθημερινές επαναληπτικές χορηγήσεις. Η ανάπτυξη καινοτόμων μορφών MOX βραδείας αποδέσμευσης σχεδιασμένων για ενδοϋαλωειδική ένεση, θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στη θεραπεία και την πρόληψη σοβαρών μετεγχειρητικών λοιμώξεων. Μεταξύ των προηγμένων φορέων φαρμάκων, τα λιποσώματα είναι τα πιο σημαντικά, καθώς παρουσιάζουν βιοσυμβατότητα, είναι μη τοξικά, και μπορούν να προσφέρουν αυξημένο εγκλωβισμό φαρμάκων σε σύγκριση με άλλους νανοφορείς, ελεγχόμενο ρυθμό απελευθέρωσης, ικανότητα στόχευσης συγκεκριμένων κυττάρων και ιστών, προστασία ενεργών συστατικών, ικανότητα υπέρβασης βιολογικών φραγμών κ.λπ. Σκοπός αυτής της μελέτης ήταν η ανάπτυξη λιποσωμικών μορφών ΜOΧ βραδείας αποδέσμευσης για τη θεραπεία ή την πρόληψη της μετεγχειρητικής ενδοφθαλμίτιδας. Μελετήθηκαν τρεις διαφορετικές μέθοδοί παρασκευής λιποσωμικής ΜOΧ:(i) Η μέθοδος αφυδάτωσης-επανενυδάτωσης (DRV) και,(ii) Δύο μέθοδοι ενεργής φόρτωσης, η συμβατική μέθοδος Ενεργής Φόρτισης (AL), και μια νέα μέθοδος που αναπτύχτηκε στην παρούσα διατριβή με ανάμειξη με μεθόδους Μικρορροής (MF).Μελετήθηκαν 9-10 λιπιδικές συστάσεις για τον προσδιορισμό της πιθανής επίδρασης στον εγκλωβισμό και τη συγκράτηση της ΜOΧ στα λιποσώματα, ενώ οι διαφορετικές μέθοδοί παρασκευής μελετήθηκαν και ως προς την αντιβακτηριακή δράση των μορφών που παρήχθησαν έναντι του βακτηριακού στελέχους αναφοράς S. epidermidis καθώς και διάφορων νοσοκομειακών στελεχών.Στα λιποσώματα που παρασκευάστηκαν με τις μεθόδους ενεργής φόρτωσης παρατηρήθηκε αυξημένες εγκλωβισμός MOX σε σύγκριση με τη μέθοδο DRV, σε όλες τις λιπιδικές συνθέσεις που μελετήθηκαν, ενώ έδειξαν σημαντικά υψηλότερη αντιμικροβιακή δράση έναντι πλαγκτονικών βακτηρίων και βακτηρίων ενσωματωμένων σε βιομεμβράνη, υποδεικνύοντας τη σημασία του αργού ρυθμού απελευθέρωσης του MOX από τα λιποσώματα (που χαρακτήριζε τα συγκεκριμένα ειδη λιποσωμάτων). Επιπλέον, η παρουσία χοληστερόλης στη διπλοστιβάδα είναι ένας βασικός παράγοντας, που βρέθηκε επηρεάζει τη βακτηριοκτόνα δράση της λιποσωμικής MOX.Συμπερασματικά, η μέθοδος παρασκευής της λιποσωμικής ΜOΧ, η λιπιδική συγκέντρωση των λιποσωμάτων-MOX (δηλαδή ο αριθμός των κυστιδίων ή νανοσωματιδίων) που επωάζεται με τα βακτήρια, καθώς και η αναλογία της χοληστερόλης στη λιπιδική μεμβράνη των λιποσωμάτων ΜΟΧ, καθορίζουν το αντιμικροβιακό δυναμικό τους, πιθανώς λόγω του διαφορετικού ρυθμού απελευθέρωσης του MOX από τα διαφορετικά είδη λιποσώματων που οδηγεί σε τροποποίηση του μηχανισμού εισόδου ή/και αλληλεπίδρασης του φαρμάκου με τα βακτήρια.Ενδιαφέρον είναι επίσης το γεγονός ότι η ενισχυμένη αντιβακτηριδιακή δράση των λιποσωμάτων ΜΟΧ (σε σχέση με τη δράση του ελεύθερου φαρμάκου σε ίδια συγκέντρωση) εκδηλώνεται τόσο ως προς τα πλαγκτονικά όσο και προς τα βακτήρια που σχηματίζουν βιομεμβράνη, που είναι πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμη με αντιβιοτικά φάρμακα.