Οδοί ανταμοιβής στο ΚΝΣ και φαρμακολογικοί χειρισμοί
Authors: Παπαθανασίου Γεωργία 
Published: September 2021

Η συγκεκριμένη μελέτη εστιάσθηκε στην ανάδειξη ατομικών διαφορών στα πειραματόζωα, στην περιγραφή και αποτύπωση δύο φαινοτύπων και στη επίδραση της χορήγησης ψυχοδιεγερτικών ουσιών στους δύο διακριτούς υπο-πληθυσμούς. Ειδικότερα στην παρούσα εργασία διερευνήθηκε το νευροχημικό και συμπεριφορικό προφίλ δύο φαινοτύπων πειραματοζώων, οι οποίοι προσδιορίστηκαν ανάλογα με την απόκρισή τους σε νέο, μη οικείο περιβάλλον ως υψηλοί και χαμηλοί ανταποκριτές (High και Low responders, HR καί LR, αντίστοιχα). Επίσης μελετήθηκε η επίδραση της d-αμφεταμίνης και κοκαΐνης, ως προς τις διεγερτικές και ενισχυτικές τους ιδιότητες, στους δύο υπο-πληθυσμούς των πειραματοζώων. Χρησιμοποιήθηκαν επίμυες Wistrar, που διαχωρίστηκαν σε δύο διακριτές φαινοτυπικά ομάδες με κριτήριο την κατακόρυφη κινητικότητά τους στη δοκιμασία της έκθεσης σε νέο περιβάλλον, σε έναν κλωβό ανοιχτού πεδίου. Με βάση το συγκεκριμένο κριτήριο, πραγματοποιήσαμε μια σειρά συμπεριφορικών και νευροχημικών δοκιμασιών, με σκοπό να αποτυπώσουμε και να διευρύνουμε τα χαρακτηριστικά που απαρτίζουν το φαινότυπο των δύο πληθυσμών και να εξετάσουμε εάν οι δύο αυτοί διακριτοί πληθυσμοί, εμφανίζουν διαφοροποιημένη απάντηση κατά τη χορήγηση εξαρτησιογόνων ουσιών. Τα αποτελέσματα μας ως προς τις συμπεριφεριολογικές δοκιμασίες έδειξαν: αυξημένη απόκριση στο νέο περιβάλλον, μειωμένη επίδοση ως προς την αναγνωριστική μη–χωρική μνήμη, αυξημένη επίδοση ως προς τη χωρική μνήμη, διαφορετική δομή ως προς την οργάνωση και εκδήλωση της «καταθλιπτικόμορφης» συμπεριφοράς, στους HR συγκριτικά με τους LR. Οι νευροχημικοί μας προσδιορισμοί έδειξαν ότι οι HR εμφάνισαν: αυξημένους δείκτες ντοπαμινεργικής λειτουργίας στο ραβδωτό σώμα, μειωμένη σεροτονινεργική λειτουργία στον προμετωπιαίο φλοιό αλλά αυξημένη σεροτονεργική λειτουργία στο ραβδωτό σώμα, συγκριτικά με τους LR. Σε ότι αφορά την επίδραση των ψυχοδιεγερτικών διαδικασιών στις δύο φαινοτυπικές μας ομάδες, τα αποτελέσματά μας έδειξαν ότι η χορήγηση αμφεταμίνης d-amp (1.5mg/kg) δεν παρουσίασε ποσοτικά μετρήσιμες διαφορές ως προς τις συμπεριφορικές αποκρίσεις μεταξύ των δύο φαινοτύπων των πειραματοζώων. Ωστόσο οι δύο φαινότυποι εμφάνισαν ποιοτικές διαφορές ως προς τη δομή και την οργάνωση του συμπεριφορικού τους προφίλ μετά τη χορήγηση αμφεταμίνης.Κατά τη διαδικασία του ενδοκρανιακού αυτοερεθισμού οι δύο ομάδες πειραματοζώων δεν εμφάνισαν καμία διαφορά με ή χωρίς την d-amp (1.5 mg/kg), αλλά κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης της συγκεκριμένης δοκιμασίας, αναδείχθηκε ένα διαφορετικό πρότυπο εκμάθησης στους δύο φαινότυπους, το οποίο έχουμε δει να εμφανίζεται και στις υπόλοιπες συμπεριφεριολογικές δοκιμασίες.Η χορήγηση της κοκαΐνης δεν προκάλεσε ποσοτικές διαφορές ως προς τις συμπεριφορικές αποκρίσεις, που κατεγράφησαν μεταξύ των δύο φαινοτύπων. Όμως, παρόμοια με τη χορήγηση της αμφεταμίνης παρατηρήθηκαν διαφορετικές δομές συμπεριφοράς στους HR συγκριτικά με τους LR, μετά τη χορήγηση κοκαΐνης. Λαμβάνοντας υπ όψιν των ευρημάτων της παρούσας εργασίας, μπορούμε συμπερασματικά να πούμε ότι οι δύο φαινοτυπικές ομάδες εμφανίζουν διαφορετική συμπεριφεριολογική απόκριση σε ποικιλία δοκιμασιών (πειραματικών και φαρμακολογικών), άλλοτε εμφανή και ποσοτικά μετρήσιμη και άλλοτε ποιοτικά διαφοροποιημένη. Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι, οι παρούσες ατομικές διαφορές στην απόκριση στο νέο περιβάλλον δεν προδιαγράφουν αντίστοιχες διαφορές στην απόκριση των πειραματοζώων, ως προς τις διεγερτικές δράσεις της αμφεταμίνης ή της κοκαΐνης. Συνοπτικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι κάθε ερέθισμα (με την ευρύτερη έννοια) ή δοκιμασία (φαρμακολογικού ή πειραματικού περιεχομένου) αλληλεπιδρά με το διαφορετικό υπόστρωμα (λόγω γενετικών ή επιγενετικών αλλαγών) των δύο φαινοτύπων και αποδίδει διαφοροποιημένα προφίλ οργάνωσης και δομής της συμπεριφοράς. Περαιτέρω επίπονη και αναλυτική μελέτη είναι απαραίτητη για να διευκρινιστούν τα χαρακτηριστικά εκείνα των διακριτών φαινοτύπων (συμπεριφορικά ή νευροβιολογικά ή και τα δύο), που μπορούν να αποτελέσουν πιθανούς δείκτες ευαλωτότητας και προδιάθεσης για διαταραχές του ΚΝΣ όπως η κατάχρηση ουσιών.