Μελέτη των προσδιοριστικών επιδημιολογικών χαρακτηριστικών της υπέρτασης σε δείγμα ελληνικού πληθυσμού
Authors: Κόκκαλη Σταματία 
Published: January 2014

Σκοπός της μελέτης ήταν η αξιολόγηση της επίδρασης παραμέτρων, όπως είναι τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, η φυσική άσκηση, η διατροφή, το κάπνισμα, η εκδήλωση μεταβολικού συνδρόμου και η συνύπαρξη οικογενειακού ιστορικού υπέρτασης αφενός στην εκδήλωση, αλλά και στην πρόληψη της αρτηριακής υπέρτασης, μελετώντας δείγμα πληθυσμού αφετέρου στη ρύθμιση της αρτηριακής υπέρτασης μελετώντας δείγμα υπερτασικών ατόμων. Είναι η πρώτη φορά που πραγματοποιείται λεπτομερής καταγραφή των επιδημιολογικών παραμέτρων της υπέρτασης στη Βόρεια Ελλάδα και προσπάθεια ιεράρχησης της Μεσογειακής Διατροφής ανάμεσα σε άλλους διατροφικούς παράγοντες. Ασθενείς- Μέθοδος. Το δείγμα της έρευνας, αποτελείτο από την ομάδα 300 ασθενών με υπέρταση και την ομάδα ελέγχου 100 νορμοτασικών ατόμων. Η δειγματοληψία ήταν συνεχής. Η συλλογή των πληροφοριών έγινε στα πλαίσια συνέντευξης με ερωτηματολόγιο και ακολούθως υπολογίστηκαν τα διατροφικά συστατικά και ο δείκτης Μεσογειακής Διατροφής. Ο δείκτης Μεσογειακής Διατροφής (MediDietScore) υπολογίστηκε δίνοντας μία υψηλή βαθμολογία στα τρόφιμα που θεωρούνται σκέλος της Μεσογειακής Διατροφής και μία αντίστροφη βαθμολογία στα τρόφιμα που απέχουν από το πρότυπο αυτό. Στη στατιστική ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν οι κατάλληλες δοκιμασίες για τον έλεγχο της κανονικότητας και τον έλεγχο των σχέσεων ανάμεσα στις κατηγορικές και συνεχείς μεταβλητές. Για τον υπολογισμό της πιθανότητας εμφάνισης ή ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης υπολογίστηκε μονοπαραγοντικά και πολυπαραγοντικά ο λόγος αναλογιών και τα αντίστοιχα 95% διαστήματα εμπιστοσύνης μέσω λογαριθμιστικής παλινδρόμησης. Δημιουργήθηκε ένα βασικό μοντέλο (core model) από κύριους προσδιοριστικούς παράγοντες της υπέρτασης και σε αυτό το μοντέλο προστέθηκαν οι διατροφικοί παράγοντες και βρέθηκε η συμβολή καθενός από αυτούς στο μοντέλου υπολογίζοντας το x². Όσο υψηλότερο ήταν το x²,τόσο ισχυρότερη η σχέση του διατροφικού παράγοντα με την εμφάνιση ή ρύθμιση της αρτηριακής υπέρτασης. Αποτελέσματα. Τα αποτελέσματα έδειξαν: 1. Σχετικά με την πρόληψη της αρτηριακής υπέρτασης. Στη μονοπαραγοντική ανάλυση, η πιθανότητα να εμφανίσει ένα άτομο υπέρταση αυξάνει στατιστικά σημαντικά με την αύξηση της ηλικίας, την καπνιστική συνήθεια, την συνύπαρξη μεταβολικού συνδρόμου, την ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού υπέρτασης, καθώς και με την αύξηση στην πρόσληψη θερμίδων, κορεσμένων λιπαρών οξέων, απλών υδατανθράκων και διατροφικού νατρίου. Αντίθετα, εμφανίζεται σημαντική μείωση του σχετικού κινδύνου εμφάνισης αρτηριακής υπέρτασης με την αύξηση της φυσικής δραστηριότητας, την αύξηση της διάρκειας σπουδών, την προσκόλληση στη Μεσογειακή Διατροφή και την αύξηση στη διατροφική πρόσληψη καλίου, ασβεστίου και μαγνησίου. Στην πολυπαραγοντική μελέτη η Μεσογειακή Διατροφή πρωταρχικά σχετίζεται σημαντικά με την πρόληψη της αρτηριακής υπέρτασης (OR=0,694, x²=42,37, p<0,001), και ιεραρχικά ακολουθεί η μείωση της πρόσληψης νατρίου (OR=5,61, x²=38,15, p<0,001), η αύξηση της πρόσληψης διατροφικού μαγνησίου (ΟR=0,182, x²=29,81, p<0,001) και η μείωση των συνολικά προσλαμβανόμενων θερμίδων (OR=1,23, x²=15,36, p<0,001). 2. Σχετικά με τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Μονοπαραγοντικά, η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας, το ιστορικό υπέρτασης, η διάρκεια εκπαίδευσης, η προσκόλληση στη μεσογειακή διατροφή, το διατροφικό μαγνήσιο σχετίζονται σημαντικά με τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, ενώ το κάπνισμα, το μεταβολικό σύνδρομο καθώς, επίσης, η αύξηση της συνολικά προσλαμβανόμενης ενέργειας, των κορεσμένων λιπαρών οξέων και του διατροφικού νατρίου δε βοηθούν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Στον πολυπαραγοντικό έλεγχο, το διατροφικό στοιχείο που διατηρεί την ισχυρότερη σημαντική σχέση με τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης είναι ο περιορισμός της κατανάλωσης κορεσμένων λιπαρών οξέων (OR=0,54, x²=34,14, p<0,001) και έπεται η προσκόλληση στη μεσογειακή διατροφή (OR=1,82, x²=33,17, p<0,001). Στη συνέχεια ιεραρχικά σχετίζεται σημαντικά η μείωση της κατανάλωσης διατροφικού νατρίου (OR=0,69, x²=13,43, p<0,001) και η αύξηση της κατανάλωσης διατροφικού μαγνησίου (OR=0,93, x²=3,98, p=0,045). Συμπερασματικά, παρά τη μεγάλη πρόοδο στην αντιμετώπιση της υπέρτασης αυτή εξακολουθεί και αποτελεί ένα σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας. Η αλλαγή του τρόπου ζωής προάγει την πρόληψη και αντιμετώπιση της νόσου. Όσον αφορά στη διατροφή, η Μεσογειακή διατροφή συμβάλλει σημαντικά στην πρόληψη της αρτηριακής υπέρτασης και ο περιορισμός της πρόσληψης κορεσμένων λιπαρών οξέων στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.