bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Los incrementos y disminuciones de patrimonio en el impuesto sobre la renta de las personas físicas: su nueva disciplina tributaria
Authors: Escribano Francisco
Published: October 2023

El reciente Real Decreto-Ley 7/1996, de 7 de junio (BOE de 8 de junio), sobre medidas urgentes de carácter fiscal y de fomento y liberalización de la actividad económica, contiene, entre otras medidas, una sustantiva modificación del régimen jurídico tributario de los incrementos y disminuciones de patrimonio en el Impuesto sobre la Renta de las Personas Físicas (IRPF), bajo la denominación genérica de Medidas fiscales urgentes sobre tributación del ahorro en el IRPF (Capítulo III del Título Primero, Medidas urgentes de carácter fiscal, arts. 6.º a 14 del Real Decreto-Ley).
En atención al carácter de la fuente decidida para la citada modificación, sorprende sobremanera una disposición en ella contenida que proporciona una de las pautas para el desarrollo de estas reflexiones. Nos referimos, no tanto a su disposición final segunda, la cual, como no podría ser menos al tratarse de un Decreto-Ley, dispone su entrada en vigor al siguiente día de su publicación en el BOE, sino a la sorpresa que surge cuando esa entrada en vigor se ve matizada, precisamente en los aspectos más radicalmente nuevos, por lo que se precisa en el tercer párrafo de la disposición final primera: «...las modificaciones introducidas por los artículos 8, 9 y 10 en la Ley 18/1991, de 6 de junio, del IRPF entrarán en vigor el 1 de enero de 1997».
Fiscalidad de las inversiones españolas en el extranjero en el Real Decreto-Ley 8/1996
Authors: Rodríguez-Ponga Estanislao
Published: October 2023

El Real Decreto-Ley 8/1996, de 8 de junio, ha introducido cambios en la fiscalidad de las inversiones españolas en el extranjero al aumentar la deducción de los dividendos y plusvalías procedentes del exterior.
En este Real Decreto-Ley se incorpora un nuevo artículo 30 bis a la Ley del Impuesto sobre Sociedades contemplando una nueva deducción por dividendos y plusvalías procedentes del extranjero, y además se modifica el régimen de las holding, en concreto los artículos 130 y 131 de la ley.
El objetivo de estas modificaciones es favorecer la repatriación de dividendos a España tratando de evitar la doble imposición técnica sobre dividendos y plusvalías que correspondan al aumento de reservas. La doble imposición técnica se produce cuando una misma renta se incluye en la base imponible de los impuestos de dos países. Por ello, en la exposición de motivos se dice que se adopta el método de exención para las rentas procedentes del extranjero.
La sujeción de las Entidades locales a la tributación municipal
Authors: Casana Merino Fernando
Published: October 2023

La posibilidad de que los Entes públicos sean sujetos pasivos de la obligación tributaria ha sido tratada desde antiguo por la doctrina científica. Como enseña el profesor Falcón y Tella, el tema se plantea de forma inicial en la doctrina italiana de los años treinta y cuarenta. Como argumentos en contra de la sujeción de los Entes públicos a sus propios tributos se utilizan la idea de soberanía, la necesidad de que existan dos sujetos distintos en la relación derivada de la imposición, y la finalidad que tiene el tributo de proporcionar un ingreso real al Ente público. Más adelante se argumentó en favor de la sujeción al tributo de los Entes públicos, afirmando la necesidad de no situar al Ente público en una posición de privilegio frente a la empresa privada.
En la actualidad, como pone de relieve el profesor FALCÓN Y TELLA, los argumentos manejados en la polémica se consideran superados. Los únicos criterios que con carácter general limitan la sujeción o la exención tributaria de los Entes públicos son los derivados del principio de interdicción de la compensación financiera silenciosa u oculta, por un lado, y las exigencias de una economía de mercado, por otro.
El Decreto-Ley en materia tributaria
Authors: Chana Garrido Francisco Faustino
Published: October 2023

I. EL DECRETO-LEY: REQUISITOS Y POSIBILIDAD
Entiende GARCÍA DE ENTERRÍA por Decreto-Ley «toda norma con rango de Ley que emana, por vía de excepción, de un órgano que no tiene el poder legislativo, concretamente del Gobierno o Consejo de Ministros».
Desde una perspectiva histórica, señala este autor que «los Decretos-Leyes tienen una cierta tradición en el Derecho Constitucional europeo y las explicaciones o justificaciones que se han dado de ellos han sido muy diversas. Así, por ejemplo, se ha invocado la tesis del estado de necesidad, según la cual en caso de necesidad y en virtud del principio salus publica suprema lex se entiende que el bien jurídico más débil (la conservación del orden moral de competencias legislativas) debe ceder ante el bien jurídico más fuerte (la  conservación del orden jurídico y social, que, en ocasiones, no permite esperar a que se tramite y apruebe una Ley). Como variantes de esta tesis se ha acudido a la idea de la negotiorum gestio del Derecho Civil, de acuerdo con la cual habría que entender que el Gobierno, en casos de urgencia, asume el papel respecto del Parlamento, de gestor de negocios y asuntos ajenos, o bien a la delegación tácita, según la cual habrá que suponer que, tratándose de asuntos urgentes en los que no cabe demora, el Parlamento delega de una manera tácita y permanente su propia competencia legislativa en el Gobierno. Como explicación alternativa o concurrente se ha acudido también a la tesis de la ratificación: la actividad del Gobierno sería, en principio, ilícita, pero la posterior ratificación del Parlamento vendría a convalidarla».
[...]
La administración de la empresa en dificultades económicas
Authors: Candelario Macías M.ª Isabel , Rodríguez Grillo M.ª Luisa
Published: October 2023

Accésit Premio Estudios Financieros 1996
Nuestro propósito al elaborar este trabajo es hacer un recuento de aquellas posibles soluciones que fundamentalmente en el ámbito jurídico tienen a su alcance las empresas cuando se encuentran en situación de dificultades económicas. Cuando una empresa se encuentra en esta situación se enfrenta ante un laberinto que le exige ante todo conocer cuáles son esas posibles soluciones ya que sólo a partir de ello se podrán tomar las decisiones más adecuadas para salir a flote.
Por supuesto, sería prácticamente imposible abordar todos y cada uno de los mecanismos e instrumentos que el ordenamiento jurídico nos ofrece para enfrentar las dificultades económicas de las empresas. Es por ello que a lo largo del trabajo nos referimos a aquellos que consideramos más importantes ubicándoles sistemáticamente. Ha sido también objetivo primordial aportar la información más actualizada en orden al Derecho nacional y comparado.
El arbitraje en el Derecho Tributario
Authors: González-Cuéllar Serrano M.ª Luisa
Published: October 2023

I. INTRODUCCIÓN
A raíz del reconocimiento explícito del arbitraje como método sustitutivo del recurso ordinario por el artículo 107.2 de la Ley 30/1992, de 26 de noviembre, de Régimen Jurídico de las Administraciones Públicas y del Procedimiento Administrativo Común (LRJAPyPAC, en adelante), la doctrina española se plantea la admisión de este instituto jurídico en el marco de las relaciones jurídico-tributarias y, en la mayoría de los casos, con un resultado afirmativo.
Nuestro estudio se reducirá a los convenios arbitrales que se producen en el seno de las relaciones tributarias de subordinación. Esto es, aquellas en las que la Administración es competente para incidir en la materia de forma unilateral como consecuencia de la posición de superioridad que el ordenamiento jurídico le otorga en orden a una salvaguarda eficaz del interés público, que, en Derecho Tributario, se manifiesta en la consecución de una recaudación basada en el principio de capacidad económica. Se dejan al margen los contratos que se celebren sobre una cuestión respecto de la que la Hacienda Pública no pueda actuar por sí sola, sin participación del particular o de otro Estado, como es el supuesto de los arbitrajes internacionales (relaciones jurídicas de coordinación). A pesar del interés que presenta el análisis de estos últimos arbitrajes, consideramos más adecuado no incorporarlo a nuestro trabajo, para alcanzar una mayor comprensión de aquellos primeros que, por otra parte, son los que mayor resistencia encuentran en la doctrina. 
[...]
La actualización de balances: Real Decreto 2607/1996
Authors: Esteban Marina Ángel
Published: October 2023

En el número 164 de esta Revista publiqué un artículo relativo a la Actualización de Balances de 1996. En dicho trabajo, la exposición se hacía tomando como eje el Real Decreto-Ley 7/1996 y un anteproyecto de Decreto de desarrollo del mismo elaborado por el Ministerio de Economía y Hacienda.
El citado anteproyecto, modificado en función del preceptivo dictamen del Consejo de Estado y de las propuestas de organismos y entidades que se consideraron oportunas, ha sido aprobado por el Real Decreto 2607/1996, de 20 de diciembre.
El objeto de este trabajo es exponer y comentar el contenido de dicho Decreto, poniendo de manifiesto las diferencias más notables con relación al anteproyecto que fue comentado en el artículo publicado en el número precitado 164; entre tales diferencias se encuentran el tratamiento de la obra en curso, la actualización de las sociedades pertenecientes a grupos consolidables, la elasticidad en la aplicación de los coeficientes, normativas autónomas para el gravamen único y para las especificidades de las personas físicas, etc.
Lógicamente, el lector encontrará omisiones o que ciertos aspectos tienen análisis limitado. Estos defectos, que reconozco de antemano, se hace preciso imputarlos a las muchísimas cuestiones que cualquier actualización de balances lleva consigo; su elevado número impide, por la dimensión que un artículo de Revista debe tener, tratar dichas cuestiones con el detalle y profundidad deseados.
Para soslayar, por lo menos en parte, el referido defecto, se incluye un sumario analítico en el que se pretende recoger, de manera sistematizada, todos los aspectos importantes de la vigente actualización de balances.
Pruebas selectivas profesores de enseñanza secundaria. Especialidad: tecnología administrativa y comercial
Authors: Fuentes Cuena Teodoro
Published: October 2023

Se propone en este supuesto de contabilidad la elaboración de un Balance de situación al final de un ejercicio económico. Para ello pueden realizarse o no los asientos que llevarán a ese BALANCE.
En esta solución se desarrolla con detalle los pasos y los asientos que darán lugar a la realización del BALANCE que aparece al final.
La cuenta de Pérdidas y ganancias se obtendrá según lo determinado en el asiento 15, sin que le afecten los gastos e ingresos que van apareciendo en cada uno de los asientos del supuesto.
Aparece al final del enunciado la NOTA 1, que está relacionada con el asiento 2, y que se resuelve con la utilización de la Matemática Financiera.
Para la realización de esta prueba se recomienda ir confeccionando el BALANCE, al tiempo que se hacen los asientos del enunciado, pero sabiendo que la cuenta de Pérdidas y ganancias se hará según lo referido en el asiento 15.
Leyes 12/1996 y 14/1996. Modificaciones presupuestarias en el Impuesto sobre la Renta de las Personas Físicas
Authors: Alonso Alonso Roberto
Published: October 2023

En este trabajo se comentan las modificaciones de naturaleza presupuestaria que, con efectos a partir de 1 de enero de 1997, se introducen en el Impuesto sobre la Renta de las Personas Físicas por las Leyes 12/1996 y 14/1996, de 30 de diciembre. Se hace una especial referencia a la estructuración de la cesión parcial del Impuesto a las Comunidades Autónomas en el marco del nuevo modelo de financiación autonómica aprobado para el quinquenio 1997-2001, que pivota en torno a la regulación del concepto «residencia habitual en el territorio de una Comunidad Autónoma» y a la articulación del desdoblamiento de tipos y escalas de gravamen que se opera, para concluir con un análisis práctico del nuevo esquema general de liquidación.
Problemas actuales y futuros de la prescripción tributaria
Authors: Peña Garbín José Miguel
Published: October 2023

Este trabajo se centra en los problemas que presenta la aplicación práctica de la prescripción, haciendo especial hincapié tanto en el artículo 31.4 del Reglamento General de la Inspección de los Tributos como en las importantes novedades previstas en el «Estatuto del Contribuyente».
La incidencia de los principios contables en la planificación fiscal: la Reserva para Inversiones en Canarias
Authors: Dorta Vásquez Andrés , Conesa Duarte Antonio
Published: October 2023

De los incentivos fiscales que operan en el ámbito espacial canario, destaca por su importancia la denominada Reserva para Inversiones en Canarias (RIC), pues constituye el instrumento básico de la planificación fiscal de las empresas con actividad económica en el archipiélago.
La finalidad del presente trabajo es analizar, en primer lugar, las repercusiones sobre la RIC derivadas de la propuesta de distribución de beneficios, bajo el planteamiento conceptual de que toda retribución distinta al capital-propiedad ha de considerarse como gasto económico y, en segundo lugar, la alteración que sobre la cuantía de dicha reserva fiscal (RIC) supone optar por periodificar o no los restantes incentivos fiscales.
Régimen fiscal del seguro colectivo como sistema para la cobertura de compromisos por pensiones
Authors: Álvarez Camiña Sergio
Published: October 2023

El objeto de este trabajo es dar una visión general del entramado tributario actualmente vigente para el seguro colectivo como fórmula de ahorro-previsión frente a los planes de pensiones, respecto de los que se da por conocido su régimen tributario básico, así como centrar la normativa vigente sobre la materia, recogiendo las novedades legales y jurisprudenciales, antes de la reforma que se derivará de las conclusiones que adopte la Subcomisión de Estudio de los Sistemas de Previsión Social constituida en el Congreso de los Diputados y que está analizando en la actualidad los aspectos básicos que caracterizan a los sistemas complementarios privados de pensiones.
Las operaciones financieras a largo plazo en las Haciendas Locales (comentario a la Ley 13/1996)
Authors: Martínez Lacambra Albert
Published: October 2023

La Ley 13/1996 modifica la Ley Reguladora de las Haciendas Locales (Ley 39/1988) en lo que respecta a las operaciones financieras de las entidades locales y sus organismos autónomos, y somete a control financiero a las sociedades mercantiles participadas íntegramente por la entidad local.
En las operaciones financieras a medio y largo plazo se introducen dos modificaciones sustantivas, por un lado, la incorporación de las sociedades mercantiles locales en el ámbito del control financiero del Estado o de la Comunidad Autónoma, y por otro, se aplican nuevas restricciones a la capacidad de endeudamiento de los entes locales. En este último caso se limita el endeudamiento en operaciones a largo plazo en función del ahorro neto de la entidad.
En el artículo se analiza el contenido de la ley, y se describe el procedimiento de cálculo de los indicadores que limitan la capacidad de endeudamiento. Asimismo, se hace mención a determinadas situaciones en que la aplicación de la norma induce a una complejidad injustificada, dificultando así la prestación de determinados servicios, tal es el caso de los promotores inmobiliarios públicos.
Procedimientos especiales en la ejecución del gasto público: pagos a justificar y anticipos de caja fija
Authors: Monclús Salamero Ana M.ª , Rueda Tomás Mar
Published: October 2023

La ejecución del presupuesto de gastos, del que disponen las entidades públicas para la realización de sus actividades, requiere el cumplimiento de una serie de fases que dan lugar a un proceso denominado procedimiento de ejecución del gasto público.
En este trabajo se pretende analizar el tratamiento presupuesta-rio y contable de los pagos a justificar y anticipos de caja fija como figuras especiales dentro del mencionado procedimiento, a raíz de las modificaciones introducidas por el Plan General de Contabilidad Pública de 1994, al que se adaptarán en un futuro próximo las entidades locales.
Mística liberadora urgencia de lo esencial para el quehacer de los cristianos hoy
Authors: Lucchetti Bingemer Maria Clara
Published: October 2023

No hay resúmenes disponibles.

Revista latinoamericana de teología, Vol. 36, No. 106, 2019: 61-74.
Tổng quan các công cụ đo lường ngược đãi trẻ em áp dụng đối với học sinh trung học cơ sở 11 - 15 tuổi
Authors: Hà Đinh Thu , Thi Lê Minh , Chi Nguyễn Thái Quỳnh , Mai Vũ Thị Thanh , Phương Nguyễn Thị , Phương Bùi Thị , Hương Nguyễn Thanh
Published: October 2023

Ngược đãi trẻ em là một vấn đề toàn cầu với những hậu quả nghiêm trọng, kéo dài suốt cuộc đời một con người. Trong khuôn khổ một đề tài hợp tác với Thụy Sĩ, chúng tôi thực hiện nghiên cứu này nhằm tổng quan các công cụ đo lường ngược đãi trẻ em áp dụng đối với học sinh trung học cơ sở (THCS) 11 - 15 tuổi. Đây sẽ là tiền đề để nhóm nghiên cứu xây dựng một bộ công cụ chất lượng, giúp đánh giá một cách chính xác và đầy đủ nhất về thực trạng ngược đãi trẻ em tại Việt Nam, đặc biệt là học sinh THCS. Nhìn chung, cho tới nay, không có nhiều thang đo có thể áp dụng với nhóm học sinh THCS 11 - 15 tuổi. Một số thang đo phù hợp là ICAST-C, CTQ-SF và JVQ. Khi lựa chọn công cụ, nên ưu tiên các thang đo dễ hiểu, có độ dài vừa phải, đã được chuẩn hóa và chú ý đến tính nhạy cảm về mặt văn hóa.
Thực trạng thiếu máu và một số yếu tố liên quan ở học sinh Trung học phổ thông tại huyện Chiêm Hóa và thành phố Tuyên Quang, năm 2021
Authors: Tú Nguyễn Song , Nga Trần Thúy , Anh Hoàng Nguyễn Phương , Trung Lê Đức
Published: October 2023

Tỷ lệ thiếu máu có sự khác biệt tùy thuộc tình trạng sinh lý, điều kiện địa lý. Nghiên cứu mô tả cắt ngang tiến hành trên 618 học sinh 15 - 17 tuổi tại một số trường Trung học phổ thông tại huyện Chiêm Hóa và thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang nhằm mô tả thực trạng thiếu máu và một số yếu tố liên quan. Kết quả cho thấy tỷ lệ thiếu máu chung là 22,8%, ở mức trung bình có ý nghĩa sức khoẻ cộng đồng, trong đó mức độ vừa và nặng là 6,8%. Tỷ lệ thiếu máu cao nhất ở dân tộc Dao (28,4%), tiếp theo là Tày (26,4%). Tỷ lệ thiếu máu tại huyện Chiêm Hóa chung là 25,8% trong đó mức độ nhẹ là 18,2% và thành phố Tuyên Quang tương ứng là 13,9% và 19,9%. Phân tích đa biến logistic cho thấy tỷ lệ thiếu máu ở nữ giới cao gấp 2,5 lần so với nam giới (p < 0,001). Tỷ lệ thiếu máu học sinh 15 - 16 tuổi cao gấp 1,6 lần so với học sinh 17 tuổi (p < 0,05). Do vậy, những giải pháp can thiệp lâu dài trong phòng chống thiếu máu trên học sinh trung học phổ thông cần chú trọng đến nữ giới, tuổi và đối tượng dân tộc ở các khu vực miền núi.
Tỉ lệ nhiễm vi rút viêm gan B ở thai phụ đến khám tại phòng khám Sản Nhi Diamond - Thành phố Hồ Chí Minh từ tháng 07 đến tháng 12 năm 2020
Authors: Ngọc Lê Trần Bảo , Vinh Hà , Hiền Phạm Trần Diệu , Đức Du Trọng , Nghĩa Hồ Đặng Trung
Published: October 2023

Phụ nữ mang thai nhiễm HBV có nguy cơ cao lây nhiễm cho con. Nghiên cứu cắt ngang nhằm xác định tỉ lệ nhiễm HBV và đặc điểm của nhiễm HBV ở thai phụ đến khám tại phòng khám Sản Nhi Diamond - Thành phố Hồ Chí Minh. Từ tháng 07/2020 đến tháng 12/2020, có 900 thai phụ được thu tuyển vào nghiên cứu, tuổi trung bình là 32 tuổi. Thai phụ có tiền sử gia đình có người nhiễm HBV chiếm 7,9%, gia đình có người bị ung thư gan và/hoặc xơ gan chiếm 3,9%. Tỉ lệ thai phụ nhiễm HBV là 11,8%. Tiền sử gia đình có người nhiễm HBV là yếu tố nguy cơ của nhiễm HBV ở thai phụ (PR = 6,7; KTC95% = 3,9 - 11,4). Tỉ lệ HBeAg dương tính chiếm 66,1% trên tổng số ca nhiễm. Thai phụ có chỉ định điều trị dự phòng lây HBV từ mẹ sang con bằng tenofovir (TDF) chiếm tỉ lệ 56,6%. Thai phụ HBeAg âm tính nhưng có HBV DNA ≥ 200.000IU/mL chiếm 33,3%. Tỉ lệ nhiễm HBV ở thai phụ hiện nay vẫn còn cao, tương đương với tỉ lệ nhiễm HBV trong cộng đồng thuộc vùng lưu hành cao. Hơn một nửa số thai phụ nhiễm HBV có chỉ định dùng thuốc TDF dự phòng lây HBV cho con. Tầm soát HBV thường quy cho thai phụ có vai trò quan trọng trong dự phòng lây nhiễm HBV từ mẹ sang con.
Một số yếu tố liên quan đến tình trạng rối loạn stress sau sang chấn ở bác sĩ và điều dưỡng tham gia phòng chống dịch COVID-19 ở một số tỉnh thành tại Việt Nam, năm 2021
Authors: Linh Nguyễn Thị Phương , Khoa Lê Đức , Hương Đặng Thị , Anh Nguyễn Huỳnh Phương , Khánh Đỗ Nam , Giang Lê Minh , Vân Hoàng Thị Hải
Published: October 2023

Nghiên cứu cắt ngang nhằm mô tả một số yếu tố liên quan đến tình trạng rối loạn stress sau sang chấn (PTSD: Post-traumatic stress disorder) ở 235 bác sĩ và 330 điều dưỡng tham gia phòng chống dịch COVID-19 ở một số tỉnh thành Việt Nam, năm 2021. Thang đo IES-R (Item of Event Scale – Revised) và hồi quy logistic đa biến được dùng để xác định các yếu tố liên quan đến trình trạng PTSD. Kết quả cho thấy tỷ lệ hiện mắc PTSD là 15,2%. PTSD có mối liên quan tới yếu tố cảm thấy cô đơn khi xa cách người thân dài ngày (p < 0,05) ở nhóm bác sĩ, và lo lắng thiếu phương tiện bảo hộ ở cả nhóm bác sĩ (p = 0,044) và điều dưỡng (p = 0,006). Thiếu phương tiện bảo hộ là một yếu tố dự báo có ý nghĩa thống kê về nguy cơ PTSD ở điều dưỡng (aOR:5,85; 95% KTC: 1,34 – 25,63). Nghiên cứu chỉ ra cảm giác cô đơn khi xa cách người thân lâu ngày và thiếu phương tiện bảo hộ là yếu tố có liên quan đến tình trạng PTSD nặng hơn ở bác sĩ và điều dưỡng tham gia phòng chống COVID-19 tại Việt Nam. Cần tạo điều kiện hỗ trợ tâm lý và đảm bảo đầy đủ phương tiện bảo hộ để giảm căng thẳng tinh thần và nguy cơ PTSD cho nhân viên y tế trong tương lai.
Kiến thức, thực hành và một số yếu tố liên quan về dự phòng dị tật bẩm sinh của bà mẹ có con dưới 6 tháng tuổi tại huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La, năm 2023
Authors: Ngoan Hà Văn , Thắm Đỗ Thị , Vui Lê Thị
Published: October 2023

Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 220 bà mẹ có con dưới 6 tháng tuổi nhằm mô tả kiến thức và thực hành về dự phòng dị tật bẩm sinh (DTBS) và một số yếu tố liên quan của các bà mẹ có con dưới 6 tháng tuổi tại huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La, năm 2023. Kết quả nghiên cứu cho thấy, có 70,0% bà mẹ có kiến thức đạt về dự phòng DTBS, 63,9% bà mẹ có thực hành đạt về dự phòng DTBS. Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê (p < 0,05) ở một số nhóm yếu tố như nhóm bà mẹ có trình độ học vấn cao, nhóm nghề nghiệp là viên chức, nhóm có điều kiện kinh tế hộ gia đình tốt hơn có tỷ lệ kiến thức chung và thực hành chung về dự phòng DTBS đạt cao hơn các bà mẹ có trình độ học vấn thấp, nhóm các bà mẹ là nông dân; nhóm các bà mẹ có điều kiện kinh tế gia đình ở mức nghèo. Nhìn chung vẫn còn tỷ lệ cao chưa đạt kiến thức chung và thực hành chung về dự phòng DTBS. Cần tăng cường các hoạt động truyền thông và đổi mới phương pháp truyền thông phù hợp với từng nhóm đối tượng về dự phòng DTBS, đặc biệt ở nhóm đối tượng có tỷ lệ đạt kiến thức và thực hành về dự phòng DTBS thấp.
Tình hình phá thai ở trẻ vị thành niên tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương năm 2022
Authors: Tiến Hà Duy , Phương Nguyễn Ngọc , Hiền Phạm Thị Thanh , Chi Bùi Lê Khánh , Mai Vũ Thị Ngọc , Yến Phan Hải
Published: October 2023

Nghiên cứu nhằm mô tả thực trạng và kết quả đình chỉ thai nghén ở trẻ vị thành niên. Nghiên cứu hồi cứu toàn bộ hồ sơ phá thai ở trẻ vị thành niên tại bệnh viện Phụ sản Trung ương trong năm 2022. Kết quả nghiên cứu thấy có 51 trẻ vị thành niên trong tổng số 4717 trường hợp phá thai tự nguyện (chiếm 1,08%), trong đó 47,1% thai > 12 tuần. Các trường hợp thai ≤ 12 tuần đều chọn phương pháp đình chỉ bằng hút thai chân không dưới siêu âm, thai > 12 tuần dùng phác đồ nội khoa, với 62,5% số ca kiểm soát tử cung sau sảy. Không ghi nhận trường hợp nào có biến chứng trong và sau thủ thuật.
Lựa chọn kháng sinh trong bệnh lý nhiễm khuẩn sơ sinh sớm tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương năm 2022
Authors: Tuấn Nguyễn Huy , Ngân Nguyễn Thị , Trang Trần Thị Thu , Hải Nguyễn Thành , Thủy Nguyễn Thị Thu , Hải Lê Bá , Anh Lê Thị Lan , Thịnh Phạm Nữ Nguyệt , Thảo Nguyễn Thị
Published: October 2023

Nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu mô tả đặc điểm lựa chọn kháng sinh trong bệnh lý nhiễm khuẩn sơ sinh sớm tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Nghiên cứu hồi cứu trên bệnh án của 199 bệnh nhân sơ sinh được sử dụng ít nhất 1 kháng sinh đường toàn thân tại Trung tâm Chăm sóc và Điều trị sơ sinh từ 01/10/2022 đến 30/11/2022. Kết quả nghiên cứu cho thấy 54,8% bệnh nhân nam; 65,3% trẻ sinh mổ; chủ yếu là trẻ nhẹ cân, hầu hết (96,5%) là các trường hợp nghi ngờ nhiễm khuẩn sơ sinh chung, chưa khu trú vị trí rõ ràng. Dấu hiệu cờ đỏ gợi ý nhiễm khuẩn sơ sinh sớm phổ biến nhất là: Đa thai với một trong các trẻ có nghi ngờ/xác định nhiễm khuẩn (16,1%); cần thở máy ở trẻ đủ tháng (16,6%). 97,5% được chỉ định kháng sinh kinh nghiệm khi có ít nhất 2 dấu hiệu “không cờ đỏ” hoặc ít nhất 1 dấu hiệu “cờ đỏ”. Phác đồ kháng sinh phối hợp ampicilin/sulbactam + aminosid được sử dụng với tỷ lệ 55,3%. Tuy nhiên phác đồ kháng sinh đơn độc chiếm tỷ lệ khá lớn (42,2%). Cần sử dụng phác đồ kháng sinh phối hợp theo khuyến cáo trong các hướng dẫn điều trị nhiễm khuẩn sơ sinh sớm.
Chẩn đoán trước sinh một số hội chứng vi lặp đoạn bằng kỹ thuật bobs
Authors: Giang Nguyễn Hoàng Thảo , Thắng Bùi Đức , Công Nguyễn Thành , Cường Trần Danh , Thảo Lê Phương , Giang Phan Thị Thu , Nhung Ngô Thị Tuyết , Anh Nguyễn Hoàng , Linh Đặng Anh , Lan Hoàng Thị Ngọc
Published: October 2023

Nghiên cứu nhằm xác định tỷ lệ thai mắc một số hội chứng vi lặp đoạn bằng kỹ thuật BoBs và mô tả giá trị một số phương pháp sàng lọc, chẩn đoán trước sinh để phát hiện thai mắc các hội chứng vi lặp đoạn. Nghiên cứu mô tả cắt ngang, thực hiện ở mẫu dịch ối của 5442 các thai phụ có chỉ định chẩn đoán trước sinh tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương từ 1/2019 - 3/2022 có kết quả karyotype và BoBs. Kết quả BoBs đã phát hiện 65/5442 (1,2%) thai mắc các hội chứng vi lặp đoạn. Sự mang thai các vi lặp đoạn không phụ thuộc vào tuổi mẹ. Trong số thai có siêu âm bất thường (tăng khoảng sáng sau gáy, tứ chứng Fallot, thông liên thất, giãn não thất bên, khe hở môi, hở vòm hàm, tắc tá tràng, bất thường thận, chi..., thì thai vi lặp đoạn chiếm 1,2%. Tỷ lệ thai vi lặp đoạn trong số thai siêu âm bình thường là 1,1%. Khả năng dự báo nguy cơ dương tính với các hội chứng vi lặp đoạn cho sàng lọc huyết thanh mẹ dương tính là 1/95. Karyotyping không phát hiện được 62/65 thai vi lặp đoạn. BoBs có khả năng phát hiện các hội chứng vi lặp đoạn. Cần kết hợp phương pháp karyotyping với một phương pháp khác để phát hiện vi mất đoạn/vi lặp đoạn nhiễm sắc thể như kỹ thuật BoBs.
Đánh giá tác dụng không mong muốn của phương pháp gây tê ngoài màng cứng giảm đau trong chuyển dạ tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương
Authors: Thủy Vũ Thị Thanh , Thủy Nguyễn Thanh , Phương Thái Thị Liên , Hường Phan Thị , Chung Nguyễn Thị , Châu Phó Thị Quỳnh
Published: October 2023

Nghiên cứu cắt ngang được thực hiện với mục tiêu mô tả các tác dụng không mong muốn của giảm đau trong chuyển dạ đẻ bằng phương pháp gây tê ngoài màng cứng (GTNMC). Từ tháng 01/2023 đến tháng 3/2023, có 619 sản phụ chuyển dạ đẻ thường tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương tham gia vào nghiên cứu này. Đánh giá mức độ đau trên thang điểm VAS và mức độ ức chế vận động theo thang điểm Bromage. Kết quả nghiên cứu cho thấy, tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu là 27,03 ± 4,61 tuổi. Mức độ đau VAS giảm dần từ ngay sau GTNMC 45 phút 72,1%; đến khi sinh (32,1%); đến 24h sau sinh (21,8%). Tỷ lệ tác dụng phụ ở giai đoạn sau sinh đến hết 24h cao hơn so với từ thời điểm gây tê đến trước sinh, cụ thể: Run5,3% và 8,9%; ngứa/ban 1,5% và 5,0%; nôn 2,6% và 6,5%; bí tiểu 0,2% và 13,9%; đau đầu 1% và 3,4%; đau lưng 7,1%; và 12,6%; tử cung co hồi tốt ngay sau sổ thai và đến sau sinh đến 24h đạt tỷ lệ 100%. Nghiên cứu cho thấy tác dụng không mong muốn của phương pháp GTNMC của giảm đau trong đẻ có tỷ lệ thấp, nếu phát hiện sớm, xử trí kịp thời, đảm bảo an toàn cho sản phụ trong chuyền dạ và sau đẻ.
Mức ý nghĩa của can thiệp dược lâm sàng trên một số vấn đề liên quan đến thuốc trong kê đơn thuốc điều trị ung thư tại Bệnh viện Phụ Sản Trung ương
Authors: Phương Hoàng Thị , Hải Lê Bá , Thảo Nguyễn Thị , Hà Võ Thị , Tú Nông Mạnh , Hà Đặng Nguyệt , Hải Nguyễn Thành , Tuấn Nguyễn Huy , Hà Nguyễn Đức , Hiếu Phạm Trí , Bình Hoàng Văn , Hương Nguyễn Thị Liên
Published: October 2023

Nghiên cứu mô tả khái quát các vấn đề liên quan đến thuốc (DRP – Drug related problems) trong quá trình kê đơn thuốc điều trị ung thư tại khoa Phụ Ung thư và mức ý nghĩa của các can thiệp dược lâm sàng (PI – pharmacist intervention) thực hiện bởi dược sĩ thông qua thang phân loại CLEO. Nghiên cứu hồi cứu mô tả cắt ngang trên các DRP và PI được thực hiện bởi dược sĩ tại khoa Phụ Ung thư Bệnh viện Phụ sản Trung ương từ 1/7/2022 đến 31/12/2022. Kết quả cho thấy 65 DRP và PI có đủ thông tin để đánh giá, 70% bệnh nhân có chẩn đoán ung thư buồng trứng, thuốc có liên quan đến các DRP nhiều nhất là carboplatin (46,2%). DRP về liều dùng chiếm 87,7%, 26,2% PI ghi nhận sự thay đổi hành vi của bác sĩ trong thực hành lâm sàng. 52,3% PI có tác động lâm sàng ở mức ngăn ngừa nhập viện hoặc thương tật vĩnh viễn; 49,2% PI làm giảm chi phí thuốc điều trị và 69,2% PI tác động có lợi về mặt tổ chức/vận hành. Các PI được đánh giá có tác động tích cực về cả lâm sàng, kinh tế và tổ chức. Do đó, cần tăng cường hoạt động dược lâm sàng trên bệnh nhân ung thư phụ khoa để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong sử dụng thuốc.
Kết quả sản khoa của các sản phụ tăng huyết áp trong thai kỳ tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương năm 2023
Authors: Anh Nguyễn Thị Huyền , Thắng Nguyễn Mạnh , Hương Trương Thanh
Published: October 2023

Mục tiêu của nghiên cứu là mô tả kết quả sản khoa và các yếu tố liên quan đến kết quả bất lợi cho thai nhi trên những sản phụ tăng huyết áp (THA) trong thai kỳ. Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 206 sản phụ THA trong thai kỳ đẻ tại bệnh viện Phụ sản Trung ương từ tháng 03/2023 đến tháng 06/2023. Kết quả nghiên cứu cho thấy suy gan, suy thận và hội chứng HELLP là 3 biến chứng mẹ thường gặp nhất. Các biến chứng thường gặp ở thai nhi gồm đẻ non (59,2%), thai chậm phát triển trong tử cung (CPTTTC) (24,8%) và thai suy (10,7%). Trong mô hình hồi quy đơn biến, BMI trước khi mang thai, loại THA, huyết áp tâm thu (HATT), huyết áp tâm trương (HATTr), số lượng tiểu cầu, triệu chứng nặng, cân nặng sơ sinh và biến chứng mẹ là các yếu tố liên quan đến kết quả bất lợi cho thai nhi. Trong mô hình hồi quy đa biến, HATTr, triệu chứng nặng và cân nặng sơ sinh vẫn là ba yếu tố tiên lượng độc lập kết quả bất lợi cho thai nhi. Khám thai định kỳ, tầm soát yếu tố nguy cơ và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trong quá trình mang thai giúp đưa ra chiến lược theo dõi và điều trị phù hợp cho mỗi sản phụ THA trong thai kỳ.
Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị các trường hợp ung thư cổ tử cung tại chỗ ở Bệnh viện Phụ sản Trung ương năm 2019 - 2020
Authors: Vượng Đỗ Cường , Tuấn Nguyễn Quốc , Tú Nguyễn Phương
Published: October 2023

Nghiên cứu nhằm mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị các trường hợp ung thư cổ tử cung tại chỗ ở Bệnh viện Phụ sản Trung ương trong 2 năm 2019 – 2020. Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 106 bệnh nhân ung thư cổ tử cung tại chỗ được chẩn đoán xác định bằng kết quả mô bệnh học từ 01/01/2019 đến 31/12/2020. Kết quả nghiên cứu cho thấy 70,8% là không có triệu chứng hoặc triệu chứng không rõ ràng. Khi kết hợp 3 xét nghiệm: Tế bào âm đạo - cổ tử cung, HPV test và soi cổ tử cung thì tỷ lệ phát hiện bất thường trong nhóm nghiên cứu là 100%. Trong các trường hợp nghiên cứu cho thấy ung thư cổ tử cung tại chỗ không có triệu chứng lâm sàng đặc hiệu. Tỷ lệ bệnh không tiến triển sau điều trị tính đếnhết thời điểm nghiên cứu là 83,3%.
Nhu cầu và mong muốn về giáo dục làm cha mẹ ở phụ nữ sau sinh đủ tháng và non tháng tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương năm 2023
Authors: Cải Nguyễn Thị Thúy , Trung Trương Quang , Hà Ngô Thị Minh , Huyền Lê Thu , Thảo Phan Thị , Huyền Đỗ Thanh , Châu Phó Thị Quỳnh , Anh Trần Thị Tú , Anh Nguyễn Thị Lan , Hương Vũ Thị , Liên Nguyễn Thị Kim , Kuo Shu-Yu
Published: October 2023

Nghiên cứu nhằm mô tả nhu cầu và mong muốn giáo dục làm cha mẹ của bà mẹ sau sinh đủ tháng và non tháng tại Việt Nam. Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên phụ nữ sau sinh tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương từ 12/2022 - 04/2023. Kết quả cho thấy nguồn thông tin phổ biến mà các bà mẹ tìm kiếm thông tin về làm cha mẹ là từ bác sĩ (73,3% - 75%) và gia đình (66,7% - 71,7%). Đa số bà mẹ mong muốn nhận được giáo dục làm cha mẹ bằng hình thức kết hợp giữa dựa trên công nghệ thông tin và giáo dục trực tiếp (46,7%). Chủ đề giáo dục được quan tâm nhiều nhất bao gồm cách chăm sóc trẻ, cách cho trẻ ăn, giấc ngủ mẹ và bé, và sức khỏe bà mẹ sau sinh. Phân tích nội dung cho thấy bà mẹ ghi nhận 6 nhóm thách thức chính, bao gồm thiếu kiến thức và kinh nghiệm chăm sóc trẻ, lo ngại về sức khỏe và sự phát triển của trẻ, nuôi con bằng sữa mẹ, vấn đề sức khỏe mẹ sau sinh, thiếu sự hỗ trợ, thiếu thời gian, áp lực công việc và kinh tế. Phụ nữ sau sinh ghi nhận nhiều thách thức trong giai đoạn hậu sản. Đa số bà mẹ bày tỏ mong muốn nhận được sự giáo dục làm cha mẹ và hỗ trợ từ phía nhân viên y tế, và gia đình.
Ung thư nguyên bào nuôi di căn phổi và âm đạo ở bệnh nhân mang thai 35 tuần: Báo cáo trường hợp
Authors: Giang Phạm Minh , Cường Trần Danh , Thắng Nguyễn Văn , Hùng Đặng Quang , Hòa Trần Việt , Trang Vũ Thị Huyền , Chung Nguyễn Thị Thủy , Mi Vũ Thị
Published: October 2023

Ung thư biểu mô màng đệm xuất hiện trong thai kỳ đặc biệt là 3 tháng cuối rất hiếm gặp và khó tiếp cận chẩn đoán. Ca bệnh của bệnh nhân 26 tuổi, PARA 4004 nhập viện Phụ sản Trung ương trong tình trạng: Thai 35 tuần – Thai suy/Theo dõi nhân chorio di căn âm đạo chảy máu, beta hCG 626825 IU/L. Bệnh nhân được mổ lấy thai cấp cứu và phẫu thuật bóc nhân di căn âm đạo do vỡ nhân sau mổ 6 ngày. Kết quả giải phẫu bệnh là ung thư biểu mô màng đệm. X-Quang phổi có các nốt mờ rải rác 2 phế trường. Bệnh nhân được hóa trị phác đồ EMACO. Sau 3 chu kỳ, Xquang phổi không còn tổn thương, beta hCG giảm xuống 8 IU/L. Bệnh nhân được phẫu thuật nội soi cắt tử cung hoàn toàn để 2 buồng trứng, điều trị chu kỳ EMACOthứ 4 trước khi tự bỏ điều trị. Sau khởi phát bệnh 1 năm, bệnh nhân và con sức khỏe ổn định. Ung thư nguyên bào nuôi trong thai kỳ nếu được chẩn đoán, điều trị sớm thì đáp ứng và tiên lượng khá tốt, tránh được các biến chứng nặng cho bà mẹ và thai nhi.
Göç ve Mültecilik Konulu Türkçe ve Çeviri Çocuk Kitaplarında Eğitsel İletiler
Authors: DURSUN Ezgi , EYÜP Bircan
Published: October 2023

Bu çalışmanın amacı göç ve mültecilik konulu Türkçe ve çeviri çocuk kitaplarında yer alan eğitsel iletilerin destekledikleri alanları ve aktarılış biçimlerini belirlemektir. Nitel yönteme göre tasarlanan çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Araştırmanın veri kaynağını 2010-2020 yılları arasında yayımlanmış, 6-14 yaş aralığına hitap eden ve içerisinde mutlaka insan karakteri bulunduran 13’ü Türkçe ve 13’ü çeviri olmak üzere toplam 26 çocuk kitabı oluşturmaktadır. Çeviri kitaplar içerisinde orijinal dili İngilizce, Fransızca, Felemenkçe, Japonca, Yunanca ve İspanyolca olan kitaplar yer almaktadır. Çalışmada tespit edilen eğitsel iletiler alan yazınında yer alan kategorilerden hareketle kişisel gelişimi, toplumsal gelişimi, ulusal düşüncenin gelişimini, evrensel düşüncenin gelişimini, çevre bilinci gelişimini ve dini gelişimi destekleyen eğitsel iletiler şeklinde sınıflandırılmıştır. Araştırmada Türkçe ve çeviri çocuk kitaplarında en çok yer verilen iletilerin öncelikle kişisel sonra da toplumsal gelişimi destekleyen eğitsel iletiler olduğu belirlenmiştir. Diğer kategorilerin sıralamasında Türkçe ve çeviri kitaplar arasında farklılıklar görülürken en az yer verilen iletilerin ulusal gelişimi desteklemeye yönelik iletiler olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda Türkçe ve yabancı çocuk kitabı yazarlarının göç ve mültecilik konusunu ele alırken çocuklara vermek istedikleri iletiler konusunda tutumlarının birbirine yakın olduğu ortaya çıkmıştır.
Hareketli Afiş Tasarımları ve Sürdürülebilirlik
Authors: GÜRDAL PAMUKLU Ayşegül , BAKAR FINDIKCI Melike
Published: October 2023

Günümüzde pek çok farklı disiplinde kendini gösteren sürdürülebilirlik kavramı, bozulan doğa ve ekosisteme karşı daha duyarlı olmak için atılan adımları ifade etmektedir. Sürdürülebilir bir yaşam, bugünkü ihtiyaçlarımızı karşılarken gelecek nesillerin ihtiyaçlarını da göz ardı etmemeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda her alanda olduğu gibi grafik tasarımcıya da bazı sorumluluklar düşmektedir. Grafik tasarım ürünü olan hareketli afiş tasarımlarında da hedef kitleyi sürdürülebilirlik adına bilinçlendirmek ve farkındalık kazandırmak amaçlanırken, hareketli afiş tasarımları ile kullanılan malzemelerden tasarruf edilerek maliyeti düşürmek gerekliliği doğmuştur. Dolayısıyla hareketli afişlerde sürdürülebilirliğin sağlanması adına tasarımcının da bu anlamda bilinç kazanması gerekmektedir. Araştırmada doğa ve ekosistemdeki bozulmalara tepki olarak grafik tasarım alanındaki hareketli afişlerin tasarımlarında sürdürülebilirliğe dikkat çekmek istenmiştir. Bu bağlamda sürdürülebilirliğe vurgu yaparak grafik tasarım alanında bu devamlılığı sağlamak adına neler yapılmaktadır? ve daha fazla neler yapılabilir üzerinde durulmuştur. Bu araştırmada ölçme aracı olarak görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada alanında uzman 5 tasarımcıya ulaşılmıştır. Görüşme formundan elde edilen veriler kodlanarak bulgulara ulaşılmıştır.
Atasözlerinde Halk Bilimi Unsurlarına Bağlı Hayvan Metaforunun İncelenmesi
Authors: YILDIRMIŞ Fatma
Published: October 2023

Atasözleri, geleneksel ve mecazlı ifadeler olarak toplumların deneyimlerini, bilgeliğini, inançlarını ve değerlerini kuşaktan kuşağa aktaran önemli araçlardır. Türk kültürü ve edebiyatında etkileyici bir biçimde kullanılan mecazlı anlatım, dilin zenginliğini yansıtarak insan düşüncesinin derinliğini ifade eder. Atasözleri, halkın yaşamına dair pek çok konuyu metaforlarla anlatarak geleneksel bilgileri koruma ve iletişim aracı olarak işlev görür. Bu bağlamda hayvanlar, atasözlerindeki mecazlar için sıkça kullanılan simgeler arasında yer alır. Bu mecazlı anlatım tarzı, Türk halkının doğayla olan bağını da yansıtmaktadır. Atasözlerindeki hayvanlar, genellikle sembolik kullanımıyla insan davranışlarının veya durumlarının semantik alanını genişletmeye yönelik bir amaç taşırlar. Hayvanların özellikleri veya davranışları, insanların duygusal, toplumsal ve kültürel deneyimlerini ifade etmek için kullanılır. Atasözlerindeki hayvan metaforları, Türk toplumunun yaşam biçimini ve inançlarını yansıtmak için kullanılan önemli bir araçtır. Hayvan metaforları, atasözlerinde toplumsal ilişkilendirmelere işaret etmek ve anlatıya görsel ve duyusal etki katarak daha etkili bir anlatım sağlamak amacıyla kullanılır. Bu çalışma, atasözlerinde hayvanların metaforik kullanımının incelenmesine yöneliktir. Çalışmadan hareketle hayvan simgelerinin atasözleri aracılığıyla toplumun değerlerini, inançlarını, yaşantısını ifade etme ve aktarma amacıyla kullanıldığı tespit edilmiştir. Makalede doküman incelemesi ve nitel içerik analizi yapılarak elde edilen atasözleri folklorik unsurlara göre sınıflandırılarak yorumlanmıştır.
Köycü Oktay Adlı Çocuk Romanının Pedagoji, Değerler ve Türkçe Eğitimi Açısından İncelenmesi
Authors: AKDAĞ Erhan
Published: October 2023

Türkçenin eğitimi ve öğretiminde çocuk edebiyatı ürünlerinin önemli bir yeri vardır. Özellikle çocuk romanları, zengin anlatım olanakları ve konu çeşitliliği açısından okurların ilgi ve beklentilerini karşılamada öne çıkan edebî türler arasında yer alır. Çocuk romanı yazarının, hedef kitlesi olan çocuğu iyi tanıması, pedagojik duyarlığa sahip olması ve okuruna türlü konuda bilgi sunarak değerler aşılaması çocuk eğitimine büyük katkı sağlar. Bu nedenle çocuk edebiyatı yazarlarından çocuk gelişiminde üstlendikleri sorumluluğa uygun ve pedagojik duyarlığa sahip ürünler ortaya koymaları beklenir. Bu noktada Türk çocuk romancılığında Köy Enstitülü yazarlar arasında yer alan ve kısa yaşamında idealist eğitimci kimliğiyle tanınan Selahattin Şimşek öne çıkar.

Selahattin Şimşek’in 1961’de Varlık Yayınlarınca yayımlanan Köycü Oktay adlı çocuk romanı gerek Türkçe eğitimi gerek pedagoji gerekse de değerler açısından dikkat çeken bir eserdir. Türkçeyi özenli kullanarak eğitimci kimliği ve pedagojik duyarlığıyla çocuklara seslenen yazar, tek çocuk romanı olan Köycü Oktay’da Anadolu’nun gelişip kalkınması konusunu işler. Şimşek’e göre toplumsal kalkınma ve ilerlemede köy ve köylü kilit rol oynamaktadır ve genç cumhuriyetin ilerlemesi ancak akıl, bilim ve teknikle donanmış öncü kişilerin köye/köylüye ulaşmasıyla sağlanabilir. Romanda Anadolu aydınlanmasının köy merkezli olacağı, yurttaşların köye ve köylüye değer verdiği sürece mutluluk ve refah içerisinde yaşayacakları tezi ileri sürülür. Toplumcu gerçekçi sanat anlayışını benimseyen Selahattin Şimşek Köycü Oktay’da idealize ettiği çocuk karakteri Oktay’dan hareketle çocuklara bilginin değerini, çalışmanın önemini, köy ve köylü sevgisini aşılamaya çalışır. Romanda eğitimin değeri, idealizm ve çalışmanın önemi, halk sağlığı, çocuk gelişimi, ziraat vb. gibi birçok konuda önemli bilgiler bulunmaktadır.
Türkçe Öğretmeni Adaylarının Düşünce Özgürlüğü ve Sansüre İlişkin Yaklaşımlarının İncelenmesi
Authors: YILMAZ Bülent , KARAGÖZ Beytullah
Published: October 2023

Bu çalışmada Türkçe öğretmeni adaylarının düşünce özgürlüğü ve sansüre ilişkin yaklaşımlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın verileri 2022-2023 eğitim öğretim yılında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi ile Sivas Cumhuriyet Üniversitesinde öğrenim gören Türkçe Öğretmenliği öğrencilerinden toplamda 201 öğretmen adayının katılımı ile elde edilmiştir. Çalışmada durum saptamasına dayalı betimsel tarama yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmada düşünce özgürlüğü ve sansüre ilişkin yaklaşımlarını belirlemek amacıyla öğretmen adaylarına anket uygulanmıştır. İçerik analizi yöntemi ile veriler analiz edilmiş, doğrudan alıntılarla katılımcıların görüşlerine yer verilmiştir. Araştırmanın sonuçları, düşünce özgürlüğüne yönelik fikir ve tutum oluşturma konusunda aile, arkadaş çevresi ve ortaöğretim öğretmenlerinin etkisi olduğunu ortaya çıkarmıştır. Katılımcılar düşünce özgürlüğünü koruma ve geliştirme bağlamında yeterli düzeyde okuma yapmadıklarını belirtmişlerdir. Katılımcıların büyük çoğunluğu hakaret, küfür, aşağılama ve ırkçılığı zararlı ve yasaklanması gereken konular olarak değerlendirmektedir. Bu çalışmanın, geleceğin Türkçe öğretmenlerinin düşünce özgürlüğü ve sansür konusuna yaklaşımlarını örneklemesi bakımından literatüre katkı sağladığı düşünülmektedir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, ders programlarına düşünce özgürlüğü ile ilgili derslerin eklenmesi, öğretmen adaylarına eğitim süreçlerinde düşünce özgürlüğü konusuna odaklanan eğitimlerin verilmesi ve farklı öğretmenlik programlarında bu konuyla ilgili araştırmalar yapılması önerilmektedir.
Sultanmahmut Torayğırulı’nın ‘Kamar Suluv’ Adlı Romanında Sosyal Yapı
Authors: BACAKLI Yılmaz
Published: October 2023

Bir edebî tür olarak roman toplumsal hayattan beslenir. Toplum hayatının hemen her detayına romanda rastlamak mümkündür. Romanlarda sadece olaylar ve merak ögesi görülmez. Olayları çevreleyen mekâna, olayların öznesi olan kahramanlara, olayın başlayıp bittiği zaman parçasına kadar sinen zihniyet de olabildiğince derinlikli bir biçimde görülebilir.

Kazak edebiyatında XX. yüzyılda görülmeye başlayan roman türü modernleşen hayatın izlerini taşır. Bu bakımdan modernleşen sadece edebiyat yapma tekniği değil, edebiyatın beslendiği zihin dünyası ve davranış kalıplarıdır. Toplumsal hayatın çatışmalı alanlarından doğan anlatılar oldukça yeni bir tür olan romanın imkânları içerisinde anlatılmaya çalışılır. Kazak edebiyatının ilk romanları özellikle toplumun kanayan yarası olan kadın meselesi üzerinden eşitlik, aile, inanç, eğitim gibi diğer problem alanlarını tartışır. Bu dönem romanları, toplum sorunlarını çözmeyi hedeflemez. Onları görünür kılmaya odaklanır.

Kazak romancılığının öncü isimlerinden olan Sultanmahmut Torayğırulı, nesirlerini de şairce bir duyuşla kaleme alır. Eserlerinde gerçekçi bir tavır benimseyen yazar, kısa süren ömründe dönemine göre roman türünün başarılı sayılabilecek bir örneğini verir. Çalışmanın sosyal yapı bakımından inceleme konusu olan Kamar Suluv (Güzel Kamer) eserinde ise şiirlerinde de sıklıkla değindiği kadının toplumdaki yeri ve toplumun eğitimli insana bakışı meselesini irdeler. Karakterden daha çok tipler üzerinden gerçekleştirdiği anlatıda halkın en geniş anlamıyla insana bakışını yargılar.
Kazak Türkçesinde “Aqıl” Sözcüğü Üzerine Bir Söz Varlığı İncelemesi
Authors: YAVUZ ACAR Esra , DİNÇ Sinan
Published: October 2023

Bir toplumun kültürü ve dünya görüşü, dilinde yansımalarını bulur. Dil hem kültürü yansıtır hem ondan etkilenir hem de ona göre şekillenir. En geniş anlamıyla kültür, bir halkın tarihsel ve kültürel geçmişini, hayata yaklaşımını, yaşama ve düşünme biçimini içerdiği için bir halkın sembolik temsili niteliğindedir. Bir toplumun dilinin ve kültürünün gelişmiş olması ise sözvarlığının genişliğiyle doğru orantılıdır. Çünkü söz varlığı bir toplumun maddi ve manevi kültür mirasını içerisinde barındırması, yani dil ve kültürden beslenerek ortaya çıkması sebebiyle o toplumun kodlarını içinde barındırır. Bu yüzden bir toplumun söz varlığını gözler önüne sermek dil ve kültür açısından büyük önem arz etmektedir. Toplumun öncelikleri, değer verdiği ve kültüründe önemi olan kavramlar, diğer kavramlara nazaran daha fazla terimsel karşılıklara sahiptir. Bu çalışmanın konusu olan “aqıl” sözcüğü de kullanım alanının genişliğiyle Kazak toplumunun akla verdiği önemi ortaya koymaktadır. Çalışmada, Kazak Türkçesinde “aqıl” sözcüğünden türemiş sözcükler (isim, sıfat ve fiiller), “aqıl” sözcüğünden türemiş sözcüklerin eş anlamlıları, “aqıl” sözcüğüyle yapılmış ikilemeler, deyimler, atasözleri ve bilmeceler olmak üzere akıl ile ilgili söz varlığı ayrıntılı bir şekilde ele alındı ve böylelikle Arapçadan Kazak Türkçesine girmiş bir sözcüğün dilde nasıl bir gelişim gösterdiği gözler önüne serilmeye çalışıldı.