The influence of power struggles and coalition dynamics on strategic responses to attainment discrepancies
Authors: Βουρλούμης Σταύρος 
Published: September 2021

Οι διαμάχες γύρω από την εξουσία και τον έλεγχο είναι ιδιαίτερα συχνές στους οργανισμούς και έχουν σημαντικές επιπτώσεις για την πορεία και τα αποτελέσματα τους. Παρά το αυξημένο ενδιαφέρον των ερευνητών που προσελκύουν διαχρονικά, η κατανόηση των εν λόγω ζητημάτων παραμένει ατελής και κατακερματισμένη μεταξύ διαφορετικών πεδίων και ερευνητικών προγραμμάτων. Ως απάντηση στην ανάγκη για περισσότερο ολιστική έρευνα στα πεδία της εξουσίας και της πολιτικής στο εσωτερικό των επιχειρήσεων και οργανισμών, η παρούσα διατριβή εστιάζει σε μια συγκεκριμένα πλευρά αυτών των διαδικασιών: το σχηματισμό, τη δράση και την αλληλεπίδραση συνασπισμών στα ανώτερα διευθυντικά κλιμάκια των επιχειρήσεων. Συγκεκριμένα, η διατριβή εξετάζει πως οι δυναμικές μεταξύ διαφορετικών συνασπισμών στα ανώτερα κλιμάκια επιδρούν στις διαδικασίες λήψης στρατηγικών αποφάσεων και επηρεάζουν τις στρατηγικές απόκρισης στις αποκλίσεις μεταξύ απόδοσης και σχετικών στόχων. Μέσα από την κριτική επισκόπηση της βιβλιογραφίας και τη σύνθεση εναλλακτικών οπτικών και προσεγγίσεων, ένα εννοιολογικό μοντέλο μιας δυναμικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων που εκκινείται από τη λήψη ανατροφοδότησης σχετικά με την απόδοση διαμορφώθηκε και ελέγχθηκε εμπειρικά. Το μοντέλο εισάγει τις δυναμικές μεταξύ των συνασπισμών ως έναν κρίσιμο παράγοντα που μεσολαβεί στην υιοθέτηση συγκεκριμένων στρατηγικών απόκρισης στις αποκλίσεις απόδοσης-στόχων και το περιεχόμενό τους (συγκεκριμένα, τον στρατηγικό προσανατολισμό στην εξερεύνηση για νέα γνώση, την ανάληψη ρίσκων και τη στρατηγική αλλαγή). Επιπλέον, η διάρθρωση της εξουσίας στο επίπεδο της ανώτερης διευθυντικής ομάδας (ανισότητα στην κατανομή της εξουσίας, ιεραρχική/δομική αλληλεξάρτηση των στελεχών) και η αβεβαιότητα (σε επίπεδο επιχείρησης και κλάδου) εξετάστηκαν ως ρυθμιστικοί παράγοντες στις σχέσεις ενδιαφέροντος. Προτού να ελεγχθεί το εννοιολογικό μοντέλο εμπειρικά, χρειαζόταν να αντιμετωπιστεί μια επιπλέον πρόκληση: η έλλειψη αξιόπιστων μεθοδολογιών για τον εντοπισμό των συνασπισμών και τη μέτρηση των ιδιοτήτων και δραστηριοτήτων τους. Ως αποτέλεσμα, η διατριβή παρουσίασε μια νέα προσέγγιση, που συνδυάζει εξελιγμένες στατιστικές τεχνικές και ποιοτική ερμηνεία, προκειμένου να εντοπιστούν οι πιθανοί συνασπισμοί που διαμορφώνονται στο εσωτερικό κάθε ανώτερης διευθυντικής ομάδας και να μετρηθούν σημαντικά χαρακτηριστικά τους. Έπειτα, σχεδιάστηκε μια διαχρονική (longitudinal) ποσοτική μελέτη για να εξεταστεί εάν και κατά πόσον το εννοιολογικό μοντέλο και οι είκοσι τέσσερις υποθέσεις που διατυπώθηκαν υποστηρίζονται από τα εμπειρικά δεδομένα. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν από ένα εύρος πηγών, αρχειακών και ιστορικών, και το τελικό ερευνητικό δείγμα αποτελούνταν από 438 μεγάλες, εισηγμένες επιχειρήσεις των ΗΠΑ και κάλυπτε μια περίοδο δεκαεπτά ετών (6.859 παρατηρήσεις). Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε πως η βελτίωση της απόδοσης σε σχέση με το επίπεδο προσδοκιών σχετιζόταν θετικά με τη σχετική εξουσία του κυρίαρχου συνασπισμού της εν λόγω επιχείρησης, αν και η θετική επίδραση έτεινε να μειώνεται για μεγαλύτερες θετικές αποκλίσεις. Η σχετική εξουσία του κυρίαρχου συνασπισμού βρέθηκε να επηρεάζει σημαντικά την υιοθέτηση συγκεκριμένων στρατηγικών επιλογών, αν και σε διαφορετική κατεύθυνση: αρνητικά για τον προσανατολισμό στην εξερεύνηση και θετικά για την ανάληψη ρίσκων και τη στρατηγική αλλαγή. Επιπλέον, τα ευρήματα της διατριβής υπογράμμισαν το ρόλο της σχετικής εξουσίας του κυρίαρχου συνασπισμού ως μεσολαβητικό παράγοντα για τις στρατηγικές απόκρισης στις αποκλίσεις απόδοσης-προσδοκιών, και τον κρίσιμο ρόλο των δομών εξουσίας και της αβεβαιότητας ως ρυθμιστικών παραγόντων της διαδικασίας λήψης στρατηγικών αποφάσεων. Συνολικά, τα ευρήματα τόνισαν ξεκάθαρα τη σημασία των συνασπισμών που διαμορφώνονται στα ανώτερα ιεραρχικά κλιμάκια των επιχειρήσεων και των δυναμικών μεταξύ τους ως κρίσιμων παραγόντων που παρεμβαίνουν στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και μεσολαβούν στη διαμόρφωση στρατηγικών απόκρισης στις αποκλίσεις απόδοσης-προσδοκιών. Επιπλέον, τα ευρήματα υποστηρίζουν πως οι επιδράσεις των πολιτικών δυναμικών μεταξύ των συνασπισμών στις στρατηγικές αποφάσεις προσδιορίζονται από στοιχεία του ευρύτερου πλαισίου, και πως οι δομές εξουσίας και τα διαφορετικά επίπεδα αβεβαιότητας λειτουργούν ρυθμιστικά στις σχέσεις ενδιαφέροντος. Ευρύτερα, η διατριβή παρουσιάζει μια πιο δυναμική και εκλεπτυσμένη θεώρηση των εσωτερικών δυναμικών εξουσίας και πολιτικών διαδικασιών, επεκτείνοντας τη σχετική γνώση και ανοίγοντας δρόμους για περαιτέρω έρευνα.