bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
MỐI LIÊN QUAN GIỮA ĐẶC ĐIỂM NỘI SOI THEO JNET VÀ MÔ BỆNH HỌC CỦA POLYP ĐẠI TRỰC TRÀNG KÍCH THƯỚC ≥ 2 CM
Authors: Lê Thị Ánh Tuyết , Đồng Đức Hoàng
Published: February 2025

Mục tiêu: Phân tích mối liên quan giữa đặc điểm nội soi theo JNET và mô bệnh học của polyp đại trực tràng kích thước ≥ 2 cm. Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang, thiết kế tiến cứu, ngẫu nhiên, thực hiện trên 88 bệnh nhân có polyp đại trực tràng kích thước ≥ 2 cm, từ tháng 6 năm 2023 đến tháng 6 năm 2024. Sử dụng máy nội soi Olympus CV-190 để đánh giá polyp theo phân loại JNET. Kết quả: Nam giới chiếm tỷ lệ 72,7%, cao hơn tỷ lệ nữ giới. Nhóm tuổi > 60 có tỷ lệ cao nhất là 52,3%. Tỷ lệ polyp ở đại tràng sigma là cao nhất với 48,9%. Kích thước trung bình của polyp là 2,53 ± 0,78 cm. Phân loại JNET 1 có tỷ lệ 4,5%, JNET 2A có tỷ lệ 61,4%, JNET 2B có tỷ lệ 21,6%, JNET 3 có tỷ lệ 12,5%. 100% tổn thương JNET 1 là polyp tăng sản, 100% tổn thương JNET 2A là loạn sản độ thấp và cao, 31,6% tổn thương JNET 2B là ung thư, 100% JNET 3 là ung thư biểu mô tuyến ống và ống nhú, các sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê, p < 0,05. Kết luận: Phân loại JNET có mối liên quan có ý nghĩa với các phân loại mô bệnh học polyp đại trực tràng, độ JNET càng cao thì mức độ tổn thương càng ác tính.
VAI TRÒ CỦA SIÊU ÂM TRONG CHẨN ĐOÁN THOÁI HÓA KHỚP GỐI NGUYÊN PHÁT TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN
Authors: Nguyễn Thị Duyên , Nguyễn Trường Giang , Vũ Thị Kim Hải
Published: February 2025

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm hình ảnh và phân tích vai trò của siêu âm trong chẩn đoán và phân độ tổn thương thoái hoá khớp gối nguyên phát ở đối tượng nghiên cứu tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả, tiến cứu và hồi cứu các bệnh nhân từ 01/01/2022 đến 30/08/2024 được chẩn đoán thoái hóa khớp gối nguyên phát theo tiêu chuẩn của Hiệp hội Thấp khớp học Mỹ (ACR) -1991 và được chụp X-quang, siêu âm và chụp cộng hưởng từ khớp gối tại Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. Kết quả: 40 bệnh nhân tham gia nghiên cứu với độ tuổi trung bình là 71,18± 1,59 tuổi. Độ phù hợp mức độ trung bình giữa lâm sàng và siêu âm trong chẩn đoán tràn dịch khớp gối và kén khoeo với chỉ số Kappa lần lượt là 0,375 (p<0,05) và 0,398(p<0,05). Siêu âm phát hiện tỷ lệ gai xương, dày màng hoạt dịch và tổn thương sụn tăng dần theo giai đoạn tổn thương x-quang (p<0,05; p<0,05; p<0,001). Có sự phù hợp cao giữa siêu âm và cộng hưởng từ trong chẩn đoán gai xương (Kappa=0,643; p<0,05), tổn thương sụn (Kappa=0,931; p<0,001), tràn dịch (Kappa=0,643; p<0,05), kén khoeo (Kappa=0,844; p<0,001). Kết luận: Siêu âm có khả năng phát hiện những tổn thương thoái hóa khớp gối tốt hơn so với X-quang và  lâm sàng, tuy nhiên không đánh giá được một số tổn thương chỉ phát hiện trên cộng hưởng từ.
GIÁ TRỊ CỦA XQUANG VÀ SIÊU ÂM TUYẾN VÚ THEO PHÂN LOẠI BI-RADS TRONG CHẨN ĐOÁN UNG THƯ VÚ TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN
Authors: Nguyễn Thị Dung , Nguyễn Hồng Thanh , Hoàng Thanh Quang , Nguyễn Tuấn Anh
Published: February 2025

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm hình ảnh và đánh giá giá trị của Xquang và siêu âm tuyến vú theo phân loại BI-RADS trong chẩn đoán ung thư vú tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả, tiến cứu và hồi cứu các bệnh nhân từ 01/06/2022 đến 30/06/2024 được chụp Xquang và siêu âm tuyến vú có phân loại từ BI-RADS 3 đến BI-RADS 5, có kết quả mô bệnh học tại Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. Kết quả: 60 bệnh nhân tham gia nghiên cứu với độ tuổi trung bình là 53.97 ± 12.05 tuổi, trong đó có 44 bệnh nhân có kết quả giải phẫu bệnh là UTV, 16 bệnh nhân có chẩn đoán khác. Độ phù hợp giữa Xquang và siêu âm là khá với chỉ số Kappa = 0.62. Xquang tuyến vú có Se = 93.18%; Sp = 62.5%; Ac = 85%. Siêu âm tuyến vú có Se = 95.45%; Sp = 81.25%; Ac = 91.67%. Phối hợp Xquang và siêu âm tuyến vú có Se = 97.73%; Sp = 81.25%; Ac = 93.33%. Kết luận: Phối hợp Xquang và siêu âm tuyến vú có giá trị cao trong chẩn đoán ung thư vú.
ĐÁNH GIÁ TIÊN LƯỢNG TỬ VONG THEO THANG ĐIỂM NSOFA Ở TRẺ SƠ SINH DƯỚI 32 TUẦN MẮC NHIỄM KHUẨN HUYẾT TẠI BỆNH VIỆN HÙNG VƯƠNG
Authors: Đỗ Hoàng Yến , Phùng Nguyễn Thế Nguyên , Bùi Thị Thủy Tiên
Published: February 2025

Mục tiêu: Xác định tỷ lệ tử vong tử vong và đánh giá tiên lượng tử vong theo thang điểm nSOFA ở trẻ sơ sinh dưới 32 tuần mắc nhiễm khuẩn huyết. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Trẻ sơ sinh non tháng dưới 32 tuần nhập khoa sơ sinh Bệnh viện Hùng Vương từ tháng 09/2023-02/2024, nghiên cứu tiến cứu dọc, xác định tỷ lệ nhiễm khuẩn huyết, tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh nhiễm khuẩn huyết, và xác định điểm nSOFA trong 72 giờ sau sinh, giá trị tiên lượng tử vong của thang điểm này bằng đường cong ROC và diện tích dưới đường cong ROC (AUC). Kết quả: 180 trẻ sơ sinh được thu thập, 88 trẻ có nhiễm khuẩn huyết (48,8%), tỷ lệ tử vong trẻ nhiễm khuẩn huyết là 30,7%, điểm nSOFA trong 72 giờ sau sinh ở nhóm trẻ nhiễm khuẩn huyết tử vong cao hơn nhóm trẻ sống, thang điểm nSOFA có giá trị tiên đoán tử vong với điểm cắt ≥ 5 điểm, AUC 0,977 KTC (0,94-1), độ đặc hiệu 100%, độ nhạy 92%, với p < 0,0001. Kết luận: Thang điểm nSOFA có thể dùng để tiên lượng tử vong rất tốt ở trẻ sơ sinh non tháng dưới 32 tuần mắc nhiễm khuẩn huyết.
KHẢO SÁT MỐI LIÊN QUAN GIỮA TỔNG LƯỢNG DỊCH TINH THỂ TRUYỀN TRONG 24 GIỜ ĐẦU VỚI TỶ LỆ TỬ VONG TRONG VIỆN Ở BỆNH NHÂN CHẤN THƯƠNG NẶNG
Authors: Trầm Minh Toàn , Trương Minh Giảng
Published: February 2025

Mở đầu: Hồi sức với dịch tinh thể nhằm khôi phục thể tích tuần hoàn là nền tảng trong cấp cứu chấn thương, tuy nhiên việc bù dịch tinh thể quá mức có thể gây ra các kết cục bất lợi. Mục tiêu: Khảo sát mối liên quan giữa tổng lượng dịch tinh thể truyền trong 24 giờ đầu với tỷ lệ tử vong nội viện và suy đa cơ quan (MODS) ở bệnh nhân chấn thương nặng. Phương pháp nghiên cứu: hồi cứu, cắt ngang mô tả có phân tích, được thực hiện trên các bệnh nhân từ 18 tuổi trở lên nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện Chợ Rẫy với điểm độ nặng chấn thương (ISS) ≥16; những bệnh nhân tử vong sớm (trong vòng 48 giờ đầu) bị loại trừ khỏi nghiên cứu. Kết quả: Có 177 bệnh nhân thỏa tiêu chuẩn đưa vào nghiên cứu, trong đó 9 trường hợp tử vong và 19 trường hợp suy đa cơ quan.  Dịch tinh thể truyền trong 24 giờ đầu không là yếu tố tiên đoán độc lập tử vong nội viện. Tuy nhiên, lượng dịch tinh thể trong 24 giờ lại liên quan độc lập tới MODS với OR 1,39, KTC 95% là 1,13 - 1,71 và tổng lượng dịch tinh thể ≥5 L liên quan độc lập MODS với OR 8,59, KTC 95% là 1,45 - 50,8. Kết luận: cần thiết lập giới hạn dịch truyền hợp lý trong hồi sức chấn thương để hạn chế niến chứng bất lợi suy đa cơ quan.
TỶ LỆ THIẾU MÁU CỦA NGƯỜI BỆNH THẬN MẠN ĐANG ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH TRÀ VINH
Authors: Nguyễn Lê Thanh Trúc , Lâm Thị Kim Ngân , Huỳnh Thị Hồng Ngọc
Published: February 2025

Mục tiêu: Xác định tỷ lệ thiếu máu của người bệnh thận mạn đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Trà Vinh. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 195 người bệnh thận mạn đang điều trị nội trú tại Khoa Nội thận - Lọc máu, ngoại trú tại Khoa Khám Bệnh, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Trà Vinh từ 05/2024 – 08/2024. Kết quả: Tỷ lệ thiếu máu ở bệnh nhân bệnh thận mạn là 83,08%. Với nồng độ hemoglobin trung bình là: 10,17 ± 2,12 g/dl. Trong đó, tỷ lệ thiếu máu vừa 44,10%; thiếu máu nhẹ là 41,03% và thiếu máu nặng có tỷ lệ thấp nhất là 14,87%. Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa tỷ lệ người bệnh thiếu máu với nhóm tuổi, thời gian mắc bệnh, nhập viện và mức hoạt động thể lực mạnh của người bệnh thận mạn (p < 0,05). Kết luận: Tỷ lệ thiếu máu vẫn còn gặp khá phổ biến ở người bệnh thận mạn, chủ yếu là thiếu máu mức độ vừa và nhẹ. Tình trạng thiếu máu có liên quan tới một số yếu tố như nhóm tuổi, thời gian mắc bệnh, nhập viện và mức hoạt động thể lực mạnh của người bệnh thận mạn.
KHẢO SÁT MỐI LIÊN QUAN GIỮA NỒNG ĐỘ FIBRINOGEN VÀ CÁC THÔNG SỐ PHÂN TÍCH DẠNG SÓNG ĐÔNG MÁU CWA
Authors: Lê Thị Tuyết Nga , Suzanne Monivong Cheanh Beaupha , Nguyễn Anh Vũ , Huỳnh Thị Bích Huyền , Nguyễn Hữu Nhân
Published: February 2025

Đặt vấn đề: Hiện nay, phần lớn các xét nghiệm chẩn đoán rối loạn đông máu chỉ cho thấy một phần thông tin về quá trình đông máu. Tuy nhiên, phân tích dạng sóng đông máu cung cấp thông tin về toàn bộ quá trình đông máu. Nghiên cứu này nhằm khảo sát mối liên quan giữa các thông số CWA như tốc độ tối đa (Min1), gia tốc tối đa (Min2) và giảm tốc tối đa (Max2) và nồng độ Fibrinogen (FIB), nhằm đưa xét nghiệm FIB vào sàng lọc phát hiện các rối loạn đông máu. Mục tiêu: 1. So sánh các thông số CWA giữa nhóm FIB bình thường và bất thường trong khi APTT và PT bình thường. 2. Khảo sát mối liên quan giữa nồng độ FIB và các thông số CWA. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả có đối chứng thực hiện từ 10/2022 – 07/2023 trên 507 mẫu có kết quả xét nghiệm APTT và PT bình thường tại khoa Huyết sinh học – Bệnh viện Truyền máu Huyết học Thành phố Hồ Chí Minh. Nhóm chứng gồm 372 mẫu FIB bình thường và nhóm bệnh gồm 135 mẫu FIB bất thường. Các xét nghiệm FIB, APTT và PT đều được đo trên máy đông máu tự động CS-2500 (Siemens Healthcare Diagnostics Products GmbH, Đức). Kết quả: Nhóm chứng có trung bình lần lượt Min1 là 4,80 ± 0,94 (%/s), Min2 là 0,79 ± 0,16 (%/s2), Max2 là 0,66 ± 0,14 (%/s2). Nhóm FIB cao có trung bình lần lượt Min1 là 7,56 ± 1,16 (%/s), Min2 là 1,24 ± 0,20 (%/s2), Max2 là 1,04 ± 0,21 (%/s2). Nhóm FIB thấp có trung bình lần lượt Min1 là 2,55 ± 0,89 (%/s), Min2 là 0,48 ± 0,21 (%/s2), Max2 là 0,38 ± 0,12 (%/s2). Các nhóm FIB bình thường và bất thường khác biệt thông số CWA có nghĩa thống kê (p < 0,001). Nồng độ FIB tương quan thuận có nghĩa thống kê (p < 0,001) với Min1 (r = 0,942), Min2 (r = 0,919) và Max2 (r = 0,886). Mô hình hồi quy dự báo FIB theo Min1 có sự phù hợp với số liệu cao nhất (R2 = 0,887). Kết luận: Khi FIB càng cao thì các thông số CWA càng cao. Các thông số CWA dự báo rất tốt nồng độ FIB, trong đó Min1 có dự báo chính xác nhất.
NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG SỤN VÀNH TAI TẠO HÌNH ĐẦU MŨI
Authors: Nguyễn Hồng Nhung , Chu Minh Quang , Bùi Tuấn Anh , Nguyễn Tài Sơn
Published: February 2025

Mục tiêu: Đánh giá kết quả tạo hình đầu mũi và trụ mũi bằng sụn vành tai tự thân. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Tiến cứu, mô tả cắt ngang trên 59 bệnh nhân được tạo hình đầu mũi và trụ mũi bằng sụn vành tai tự thân. Kết quả: 28 bệnh nhân (38,98%) có đầu mũi thấp và ngắn; 16  bệnh nhân (27,11%) có đầu mũi dạng củ hành và 20 bệnh nhân (33,89%) có đầu mũi vuông. 100% trường hợp không có biến chứng ngay sau mổ. Thời gian theo dõi từ 3 tháng - 9 tháng Chiều dài mũi sau phẫu thuật cải thiện dài hơn chiều dãi mũi trước phẫu thuật trung bình 5.88 ± 4.65 mm. Độ cao đầu mũi nhô cao hơn mũi trước phẫu thuật trung bình 1.91 ± 2.04 mm. Kết luận: Sụn vành tai là chất liệu phù hợp để tăng độ cao và độ chịu lực của đầu mũi
KHẢO SÁT ĐƯỜNG KÍNH CÁC CƠ VẬN NHÃN Ở NGƯỜI VIỆT NAM TRƯỞNG THÀNH BẰNG CẮT LỚP VI TÍNH
Authors: Phạm Thị Tường Minh , Nguyễn Đại Hùng Linh , Phạm Thy Thiên , Nghiêm Phương Thảo
Published: February 2025

Đặt vấn đề: Các cơ vận nhãn đóng vai trò trung tâm trong việc điều chỉnh các chuyển động của mắt, giúp duy trì khả năng nhìn tập trung và điều chỉnh thị giác hai mắt. Kích thước của các cơ vận nhãn không chỉ phụ thuộc vào tuổi tác và giới tính mà còn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố dân tộc, chủng tộc và điều kiện địa lý. Mục tiêu: Khảo sát đường kính các cơ vận nhãn ở người Việt Nam trưởng thành bằng cắt lớp vi tính và mối liên hệ giữa kích thước các cơ vận nhãn với tuổi, giới tính. Phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang. Đo đường kính các cơ vận nhãn ở 628 bệnh nhân trên 18 tuổi chụp cắt lớp vi tính sọ não không cản quang tại bệnh viện Thống Nhất từ tháng 01/2024 đến tháng 08/2024. Kết quả: Đường kính nhóm cơ trên 3.45±0.45mm, cơ thẳng dưới 4.02±0.5mm, cơ thẳng trong 3.72±0.48mm, cơ thẳng ngoài 3,27±0.47mm. Sự khác biệt giữa hai mắt ở đường kính cơ thẳng dưới có ý nghĩa thống kê, các cơ còn lại không có ý nghĩa thống kê. Sự khác biệt giữa nam và nữ có ý nghĩa thống kê. Đường kính các cơ có tương quan nghịch với tuổi (p<0.001). Kết luận: Cắt lớp vi tính là phương pháp hiệu quả để đo đường kính các cơ vận nhãn ở người Việt Nam trưởng thành. Nghiên cứu đã cho thấy mối tương quan quan trọng giữa kích thước cơ với các yếu tố như tuổi và giới tính
ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG	Ở BỆNH NHÂN TÁO BÓN MẠN TÍNH DO ĐỜ ĐẠI TRÀNG
Authors: Hồ Y Băng , Lý Hữu Phú , Nguyễn Việt Bình , Nguyễn Trung Tín
Published: February 2025

Đặt vấn đề: Táo bón mạn tính là một bệnh lý ngày càng phổ biến, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và tạo nên gánh nặng kinh tế cho người bệnh và xã hội. Trong đó, táo bón mạn tính do đờ đại tràng, chiếm tỉ lệ từ 13% đến 37%, là một dạng lâm sàng đặc biệt có đáp ứng kém với điều trị nội khoa, và phẫu thuật là phương pháp điều trị tối ưu hiệu quả. Tuy nhiên, việc chẩn đoán đờ đại tràng vẫn gặp nhiều thách thức do các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng không đặc hiệu. Tại Việt Nam, chưa có nhiều nghiên cứu mô tả đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của tình trạng này. Mục tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân táo bón mạn tính do đờ đại tràng nhằm cung cấp dữ liệu nền tảng cho chẩn đoán và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Đối tượng và phương pháp: Đây là nghiên cứu hồi cứu mô tả loạt ca được thực hiện trên 27 bệnh nhân mắc táo bón mạn tính do đờ đại tràng, được điều trị phẫu thuật tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh từ tháng 01/2019 đến tháng 8/2024. Đặc điểm lâm sàng được đánh giá dựa trên tiêu chí Rome IV và thang điểm Wexner, các đặc điểm cận lâm sàng được khảo sát bằng X-quang đại tràng với Sitzmarks, đo áp lực hậu môn trực tràng và MRI động học sàn chậu. Kết quả: Nghiên cứu bao gồm 27 bệnh nhân với tuổi trung vị là 48 (23 – 80 tuổi), trong đó nữ giới chiếm ưu thế (tỷ lệ nữ/nam là 3/1). Tất cả bệnh nhân đều đáp ứng tiêu chuẩn Rome IV cho chẩn đoán táo bón, với điểm Wexner trung bình là 10,2 ± 1,3. X-quang đại tràng bằng Sitzmarks cho thấy thời gian lưu thông đại tràng chậm, với số vòng còn lại trung bình là 19,5 ± 5,5 vào ngày thứ 3. Đo áp lực hậu môn ghi nhận 100% bệnh nhân có phản xạ ức chế trực tràng hậu môn, và 29,2% gặp khó khăn trong việc tống bóng. MRI động học sàn chậu cho thấy 72% bệnh nhân không có dấu hiệu tắc nghẽn ngõ ra. Kết luận: Nghiên cứu đã mô tả được các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng đặc trưng của táo bón mạn tính do đờ đại tràng, giúp hiểu biết hơn về chẩn đoán bệnh và định hướng lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cho bệnh nhân tại Việt Nam.
XÁC ĐỊNH TÍNH CHẤT VI SINH VÀ THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA RƯỢU CHANH CHUỐI LÊN MEN TỰ NHIÊN
Authors: Phẩm Minh Thu , Lưu Lệ Khanh , Đinh Thị Bách , Lê Thị Thùy Trang , Nguyễn Thị Hồng Hương , Trương Thị Xuân Liên
Published: February 2025

Rượu chanh chuối (RCC) là sản phẩm từ quá trình men tự nhiên của hỗn hợp chuối sứ, chanh và saccarose. Trong nghiên cứu này 3 lô thành phẩm đã được phân tích về các loại nấm men tham gia quá trình lên men, khả năng ức chế một số vi khuẩn thường gây bệnh đường ruột và thành phần hóa học của sản phẩm RCC. Kết quả cho thấy nấm men Pichia kudriavzevii và Zygosaccharomyces rouxii tham gia quá trình lên men RCC. Nồng độ tối thiểu ức chế sự phát triển của vi khuẩn (MIC) của RCC với các vi khuẩn gây bệnh đường ruột S. enteritidis, S. flexneri, E.coli là 12,5% và vi khuẩn S. aureus, MRSA, P. aeruginosa là 6,3%. RCC có chứa các hợp chất tinh dầu, flavonoid, hợp chất phenolic, acid hữu cơ và đường khử. RCC đạt tiêu chuẩn chất lượng theo QCVN 6-3:2010/BYT- không phát hiện vi khuẩn gây bệnh trong sản phẩm. Các đặc tính về vi sinh và hóa học phù hợp với các sản phẩm uống từ trái cây lên men tự nhiên. Không có sự khác biệt về thành phần hóa học và tính kháng vi khuẩn thường gây bệnh đường ruột giữa 3 lô sản phẩm RCC.
CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN SỰ THAY ĐỔI CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG CỦA NGƯỜI BỆNH TRƯỚC VÀ SAU PHẪU THUẬT ĐIỀU TRỊ BỆNH TRĨ
Authors: Nguyễn Thị Thùy Anh , Phạm Thủy Tiên , Lâm Thị Bích Chi , Phan Đình Vĩnh Linh , Vũ Thị Thu Lan , Huỳnh Thị Nhã Phương , Lư Huỳnh Nga , Diệp Thị Hồng Diễm , Phạm Thị Phương Anh , Nguyễn Trung Tín
Published: February 2025

Đặt vấn đề: Bệnh trĩ là một căn bệnh thường gặp có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Điều trị bệnh trĩ rất đa dạng nhưng việc lựa chọn phương pháp không phù hợp có thể dẫn đến những biến chứng nặng nề hơn bệnh trĩ, gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Việc đánh giá các yếu tố liên quan đến chất lượng cuộc sống của người bệnh là cần thiết để tối ưu hóa kết quả chăm sóc và điều trị. Mục tiêu: Xác định các yếu tố liên quan đến sự thay đổi chất lượng cuộc sống của người bệnh trước và sau phẫu thuật điều trị bệnh trĩ. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Một nghiên cứu cắt ngang được thực hiện tại Khoa Hậu môn – Trực tràng Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, từ 11/2022 đến 12/2023, với 246 người bệnh từ 18 tuổi trở lên và có bệnh trĩ là nguyên nhân chính. Bảng câu hỏi HEMO-FISS QoL đánh giá chất lượng cuộc sống đặc hiệu của người bệnh trĩ trước và sau phẫu thuật 8 tuần. Kết quả: Nghiên cứu cho thấy có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa: trình độ học vấn, nghề nghiệp, tuổi, nhóm tuổi với sự thay đổi điểm số chất lượng cuộc sống lĩnh vực tình dục; thu nhập với sự thay đổi điểm số chất lượng cuộc sống lĩnh vực rối loạn thể chất; bệnh lý nội khoa kèm theo với sự thay đổi điểm số chất lượng cuộc sống lĩnh vực tâm lý. Ngoài ra, phương pháp phẫu thuật có mối liên quan ý nghĩa thống kê với sự thay đổi điểm số chất lượng cuộc sống chung, lĩnh vực rối loạn thể chất, tâm lý, đại tiện của người bệnh trước và sau phẫu thuật 8 tuần. Kết luận: Các yếu tố như trình độ học vấn, nghề nghiệp, tuổi, thu nhập và phương pháp phẫu thuật đều có mối liên quan ý nghĩa thống kê với sự cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh.
GIÁ TRỊ CỦA CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH 640 LÁT CẮT TRONG CHẨN ĐOÁN HẸP ĐỘNG MẠCH VÀNH TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HOÀ HẢO – MEDIC CẦN THƠ
Authors: Nguyễn Dinh , Chu Văn Vinh , Nguyễn Thị Kiều Oanh , Dương Phi Sơn , Trần Văn Triệu , Trần Như Tiến , Nguyễn Thị Thanh Hằng
Published: February 2025

Đặt vấn đề: Chụp cắt lớp vi tính động mạch vành 640 lát cắt được chứng minh là một phương pháp chẩn đoán hẹp động mạch vành không xâm lấn đầy tiềm năng. Tại Việt Nam, nghiên cứu về lĩnh vực này vẫn còn khan hiếm. Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm đánh giá giá trị của chụp cắt lớp vi tính 640 lát cắt trong chẩn đoán bệnh động mạch vành. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, có phân tích trên 390 bệnh nhân nghi ngờ tổn thương động mạch vành đến khám và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Hòa Hảo - Medic Cần Thơ từ tháng 6/2023 đến tháng 9/2024. Kết quả: Chụp cắt lớp vi tính 640 lát cắt có độ nhạy, độ đặc hiệu giá trị tiên đoán dương, giá trị tiên đoán âm và độ chính xác gần như tuyệt đối và hệ số kappa mức độ rất tốt trong việc chẩn đoán hẹp có ý nghĩa các nhánh LM, LAD, LCx, RCA và ở mức độ từng đoạn động mạch vành. Biểu đồ Bland - Altman cho thấy mức độ chênh lệch thấp giữa hai phương pháp trong đánh giá mức độ hẹp có ý nghĩa nhánh LM. Kết luận: Chụp cắt lớp vi tính 640 lát cắt có độ nhạy, độ đặc hiệu, giá trị tiên đoán âm, giá trị tiên đoán dương và độ chính xác cao trong chẩn đoán hẹp mạch vành có ý nghĩa khi đánh giá trên các nhánh mạch vành và các đoạn mạch vành
TIÊN LƯỢNG TỬ VONG DO TIM MẠCH CỦA THANG ĐIỂM GRACE TRÊN BỆNH NHÂN NHỒI MÁU CƠ TIM CẤP KÈM ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
Authors: Trần Nguyễn Phương Hải , Nguyễn Nhật Tài
Published: February 2025

Mở đầu: Nhồi máu cơ tim cấp là bệnh lý nguy hiểm, gây tàn tật và tử vong cao. Hiện nay nhồi máu cơ tim cấp và các biến chứng liên quan vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn thế giới. Có nhiều thang điểm ra đời nhằm mục đích tiên lượng cho nhồi máu cơ tim cấp. Thang điểm GRACE được hội Tim Châu Âu khuyến cáo trong tiên lượng tử vong ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp. Riêng trên nhóm bệnh nhân đái tháo đường mắc nhồi máu cơ tim cấp, tổn thương mạch vành thường phức tạp cộng với các biến chứng liên quan có thể ảnh hưởng đến kết cục cuối cùng. Mục tiêu: Đánh giá tiên lượng tử vong do tim mạch của thang điểm GRACE ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp kèm đái tháo đường type 2. Đối tượng – Phương pháp nghiên cứu: mô tả tiến cứu, theo dõi dọc, khảo sát nhóm bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp kèm đái tháo đường. Kết quả: Từ 11/2022 đến 06/2023 thu nhận được 232 bệnh nhân với tuổi trung bình là 66,17 ± 10,05 và nữ giới chiếm 50,86%. Điểm GRACE trung bình là 122,53 ± 28,25. Tỉ lệ tử vong nội viện là 6,47% (n = 15). Tỉ lệ tử vong 90 ngày là 13,36% (n = 29). Khi đưa vào phân tích đa biến, triệu chứng đau ngực là yếu tố tiên lượng độc lập tử vong 90 ngày. Kết luận: Trên dân số nhồi máu cơ tim cấp kèm đái tháo đường type 2 được nghiên cứu, tỉ lệ tử vong lúc 90 ngày cao hơn gấp đôi so với tỉ lệ tử vong nội viện. Phân tích đa biến cho thấy triệu chứng đau ngực là yếu tố tiên lượng độc lập.
PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH SỬ DỤNG KHÁNG SINH TRONG ĐIỀU TRỊ VIÊM PHỔI CỘNG ĐỒNG Ở TRẺ EM TẠI BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG CẦN THƠ NĂM 2024
Authors: Nguyễn Thích Thiện , Mai Minh Huy , Nguyễn Nhật Quang , Nguyễn Hữu Thuận
Published: February 2025

Đặt vấn đề: Trong những năm gần đây, tỷ lệ viêm phổi có xu hướng tăng đặc biệt là ở trẻ em. Viêm phổi không chỉ là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở nhóm bệnh này, cao hơn cả tỷ lệ tử vong do AIDS và sốt rét cộng lại. Mục tiêu: Khảo sát tình hình và phân tích tính hợp lý của kháng sinh được sử dụng trong điều trị viêm phổi cộng đồng ở trẻ em tại bệnh viện Nhi Đồng Cần Thơ năm 2024. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, tiến hành trên 301 hồ sơ bệnh án nội trú của trẻ em điều trị viêm phổi tại Khoa Hô hấp, có sử dụng kháng sinh và có ngày ra viện trong khoảng thời gian từ ngày 01/01/2024 đến ngày 30/06/2024. Dữ liệu được xử lý và phân tích bằng phần mềm Excel 2016 và SPSS 20.0. Kết quả: Trong số 301 hồ sơ bệnh án, nhóm trẻ từ 1-5 tuổi chiếm tỷ lệ mắc bệnh cao nhất (42,5%), tiếp đến là nhóm từ 2 đến dưới 12 tháng tuổi (39,9%). Trong đó, số ca viêm phổi nặng chiếm 12%, số ca điều trị có bệnh mắc kèm là 16,6%. Về sử dụng kháng sinh nhóm Cephalosporin thế hệ 3 được dùng nhiều nhất với 57,8%, trong đó Cefotaxim được dùng phổ biến nhất với 51,8%. Phần lớn bệnh nhân được điều trị bằng liệu pháp đơn trị liệu (66,4%), với thời gian điều trị phổ biến từ 6-10 ngày (63,5%). Dựa trên Bộ tiêu chí phân tích tính hợp lý trong sử dụng kháng sinh cho thấy lựa chọn kháng sinh phù hợp đạt 92,4%, liều dùng kháng sinh hợp lý là 87,7%, nhịp đưa liều phù hợp là 97%. Kết quả điều trị ghi nhận được có 99% bệnh nhân được xuất viện trong tình trạng khỏi bệnh và đỡ, giảm. Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ lựa chọn kháng sinh phù hợp đạt 81,4% và có 18,6% trường hợp vẫn chưa đáp ứng được tiêu chuẩn về tính hợp lý. Kết luận: Mặc dù tỷ lệ sử dụng kháng sinh hợp lý đạt 81,4%, vẫn còn tồn tại một số hạn chế cần khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả điều trị. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ và các chuyên gia y tế trong việc tối ưu hóa phác đồ điều trị, cải thiện việc sử dụng kháng sinh an toàn, hợp lý  và hiệu quả hơn, góp phần giảm thiểu nguy cơ kháng thuốc và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe trẻ em.
Kritik Atas Tashkik Jalaluddin Rakhmat Terhadap Validitas Hadis Puasa Asyura
Authors: Muhammad Kudhori Kudhori
Published: February 2025

The fasting of Asyura has become sunnah tradition which is very popular among Moslem since long time ago. But, the existentialist of sunnah fasting Asyura get a critic from Jalaluddin Rakhmat in his book “Islam Aktual”. Based on Jalaluddin Rakhmat, the hadith that explain about the fasting that came from Ibn ‘Abbas is having a problem, because Ibn ‘Abbas who told the hadith did not see the occasion directly. Rakhmat also said that some hadiths in Asyura fasting has a contradiction among others. His conclusion defines that the sunnah of Asyura fasting is the politic engineering of Bani Umayyah so as Moslem rusted about the affair of al-Husayn’s assassination in Karbala, 61 Hijriah. This article is written as an effort to re-research toward the critics of Rakhmat. This article is a qualitative research using library references (library research). Content analysis and descriptive-analytical are used as data analysis methods with a historical approach. According to History analytic and Hadith’s antecedent are obtained that hadith from Ibn ‘Abbas about the sunnah of fasting Asyura classified into sahih hadith, Mursal Sahabi Hadith. So as, it can be a hujjah. Some hadiths about Asyura fasting which are told by Prophet’s followers also do not have any contradiction among them. In conclusion, Asyura  fasting still became a sunnah tradition which is suggested by Prophet Muhammad Saw. and it is done by his followers also. Asyura  fasting is not a politic engineering of Bani Umayyah that has an aim to rust Moslem about the memory in Karbala because it is done by Moslem long time ago before the accident in Karbala happened.
Tarekat Mu'tabaroh dalam Perspektif Jam'iyyah Ahlith Thoriqoh Al-Mu’tabaroh An-Nahdliyyah Indonesia
Authors: Farhan Ibnu , Faiq Muhammad
Published: February 2025

Spiritual phenomena are an integral part of Indonesian society. However, some think these phenomena are part of tariqa practice. This study aims to reveal the criteria and characteristics of the tariqa, especially the mu'tabaroh tariqa (notable Sufi order), through the perspective of one of the tariqa association organisations in Indonesia, namely Jam'iyyah Ahlith Thoriqoh al-Mu'tabaroh an-Nahdliyyah (JATMAN). This study is qualitative research in which the data were collected from library research. This study found that the tariqa is a path, school or order of Sufism. The tariqa is a path to get closer to Allah SWT under the guidance of a murshid (spiritual teacher). The tariqa can be categorised as mu'tabaroh if it has a connected chain (sanad) to the Prophet Muhammad and its teachings do not conflict with Islamic law. In addition, as an organisation, JATMAN, through the Ifta' Council, is competent to determine whether a tariqa can be considered mu'tabaroh or not.
Case Report: The Role of Midwives in the Management of Pregnant Women with Placenta Accreta and Total Placenta Previa at Tertiary Referral Hospitals
Authors: Safitri Dian Laily , Andriyanti Andriyanti , Farizi Sofia Al
Published: February 2025

Background: Hemorrhaging during pregnancy and childbirth constitutes an obstetric emergency that markedly elevates maternal and newborn morbidity and mortality rates. Placenta previa is frequently identified during the first trimester of gestation and is the predominant source of hemorrhage in pregnancy. The prevalence of placenta previa is rising due to the growing frequency of cesarean deliveries, resulting in an increased incidence of placenta accreta in Indonesia over the past few decades. Methods: This case report is compiled using a descriptive and case study approach. The researcher supported Continuity of Care (CoC) for one patient in the Surabaya Community Health Center working area from pregnancy to the postpartum and newborn phases. Case Presentation: A midwifery assessment and care were provided to a 38-year-old pregnant lady, GIIIP2002, at 34/35 weeks of gestation, who presented multiple risk factors for placenta accreta and placenta previa. The mother had cautious management and monitoring for 12 days before being delivered as planned at 37 weeks gestation. Discussion: Risk factors include age over 35, multiparity, a history of two or more cesarean sections, placenta previa, antepartum bleeding, anemia, and total placenta previa. Consequently, midwives must conduct early detection during antenatal care in collaboration with obstetrics and gynecology specialists. Conclusion: In conjunction with an obstetrician-gynecologist, the obstetric ultrasonography (USG) examination is crucial for assessing implantation location, placental attachment, placental maturation degree, and fetal biometry. The test results will influence the clinical decision on the type and timing of labor. Midwives are responsible for early detection during antenatal care (ANC) in primary and secondary health facilities, collaborating with obstetricians to provide referrals for comprehensive ANC assessments in tertiary health facilities. Midwives contribute to tertiary health centers by offering psychological support, as mothers typically have prolonged hospital stays.
Cervical Cancer During Pregnancy: A Comprehensive Review of Diagnostic and Treatment Approaches
Authors: Ismail Nabeelah , Abdelaziz Amal Hassan
Published: February 2025

Cervical cancer poses unique challenges during pregnancy, requiring treatment strategies that balance maternal survival with fetal safety. Although antenatal screening has enabled early detection in many cases, particularly in high-income countries, advanced-stage diagnoses remain prevalent in resource-limited settings due to inadequate access to care. Pregnancy-induced physiological changes often complicate diagnosis and staging, with imaging modalities like MRI and colposcopy playing crucial roles, alongside histological confirmation through biopsy. Management strategies vary by gestational age; early-stage disease may allow conservative approaches such as conization or radical trachelectomy, while advanced stages often require neoadjuvant chemotherapy (NACT) during the second and third trimesters, with surgery delayed until postpartum. Chemotherapy administered after the first trimester has shown minimal teratogenic effects, although prematurity remains a concern. Fertility-preservation options, including trachelectomy, have demonstrated favorable reproductive outcomes, but complications such as preterm delivery and cervical insufficiency persist. Ethical dilemmas arise, particularly in first-trimester diagnoses or advanced-stage disease, where aggressive treatments may necessitate pregnancy termination, underscoring the need for multidisciplinary care and robust psychosocial support. This narrative review synthesizes evidence on diagnostic modalities, treatment strategies, and maternal and neonatal outcomes in cervical cancer during pregnancy, highlighting advances in care and identifying gaps in knowledge.
Nephrology Case Report: Reaction to Polynephron Based Membrane Dialyzer
Authors: Faisal Hana , Abdi Syed Imran Ali , Jagdale Rajaram
Published: February 2025

Dialyzer-associated reactions, though rare, can significantly impact the quality of life for patients undergoing hemodialysis. This case report presents a 56-year-old male with a history of Glomerulosclerosis and end-stage renal disease (ESRD) on regular hemodialysis, who developed severe coughing and shortness of breathing episodes during the start of dialysis sessions. These symptoms were traced to a specific dialyzer type after the other workup was negative. A switch to a different dialyzer resolved the symptoms, underscoring the importance of considering dialyzer biocompatibility in managing unexplained symptoms during dialysis.
Figurative language of segregation: the phenomenon of “two schools under one roof”
Authors: Mujagić Mersina , Dupanović Edin
Published: February 2025

Post-war Bosnia and Herzegovina remains a society in which ethno-nationalist rhetoric and war memories permeate public discourse. This paper investigates the use of metaphors in media texts written in English and the Bosnian, Croatian, and Serbian language on the topic of ‘two schools under one roof’. Writing about this peculiar construct within the country’s educational system tackles socio-political factors and their effects on the provision of primary and second-ary education. We describe how metaphors as cognitive devices are used to portray educational developments in this post-conflict country and the effects of their use on recipients. The paper points out cases of deliberate metaphor use, which influences recipients’ perspectives on the topic at hand.
Keywords: conceptual metaphor; deliberate metaphor; segregation; MIPVU.
The position of authentic literature in primary ELT in Croatia
Authors: Cindrić Ivana , Hanžić Deda Silvija , Milković Ivana
Published: February 2025

This study explores Croatian primary teachers’ use of authentic literature in English language teaching (ELT). It examines teachers’ perceptions and practices, including differences based on teachers’ initial education and age. The findings reveal that teachers, regardless of initial educa-tion and age, use stories in their classes, typically once or twice a month. The main source of authentic literary texts for these teachers is the coursebook. There were no significant differences observed in terms of frequency and type of text used based on teachers’ age. Overall, teachers have positive attitudes towards using authentic literature, although they express concerns about the increased teacher engagement required for preparation and delivery, as well as the time constraints of English lessons.Keywords: authentic literature; ELT; practices; perceptions; primary school.
Yemeni medicine students’ competence in medical English collocations
Authors: Al-Eryani Abdullah , Annuzaili Abdulwadood , Alwesabi Sadiah
Published: February 2025

This article focuses on Yemeni medicine students’ competence in medical English collocations and the potential challenges impeding their competence in medical English collocations. A mixed quantitative and qualitative approach was adopted by means of two tools: a collocational receptive-productive competence test and a closed-ended questionnaire. The results reveal Yemeni medicine students’ incompetence in medical English collocations, with an overall 30.38% of correct answers in the receptive test and 34.5% in the productive test. EMP teachers’ insufficient awareness of medical collocations, EMP syllabuses disregard of medical colloca-tions, adoption of traditional methods in teaching EMP, and students’ unawareness of the im-portance of medical collocations are listed as the main challenges hindering students’ compe-tence in medical English collocations. Key words: collocational competence; medical English; Yemeni medicine-students.
Perancangan Ulang Sistem Informasi Balai Penjaminan Mutu Pendidikan (Studi Kasus: BPMP Sulawesi Tenggara)
Authors: Nirwana Nirwana , Hayat Toga Abdi , Nurhidaya Andi , Pramono Bambang , Isnawaty Isnawaty
Published: February 2025

Di era perkembangan teknologi informasi dan komunikasi, peran lembaga pendidikan menjadi semakin penting. Balai Penjaminan Mutu Pendidikan (BPMP) adalah unit pelaksana teknis di bawah Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi yang bertanggung jawab untuk memastikan kualitas pendidikan di Indonesia. Penelitian ini bertujuan untuk merancang ulang sistem informasi Balai Penjaminan Mutu Pendidikan (BPMP) Sultra dengan memanfaatkan teknologi informasi. Metodologi Agile digunakan untuk pengembangan perangkat lunak, dengan menggabungkan PHP, HTML, CSS, JavaScript, MySQL, dan Bootstrap. Hasil penelitian menunjukkan bahwa perancangan ulang sistem informasi BPMP Sultra berhasil meningkatkan kualitas antarmuka, kemudahan navigasi, dan efisiensi pengelolaan data. Sistem ini juga memenuhi kebutuhan dan persyaratan pengguna, sehingga meningkatkan kualitas layanan pendidikan. Penelitian ini menyoroti pentingnya teknologi dalam meningkatkan kualitas pendidikan dan peran BPMP dalam memastikan kualitas pendidikan.
Klasifikasi Kualitas Air Sungai Daerah Istimewa Yogyakarta (DIY) Menggunakan Algoritma Random Forest
Authors: Ristianto Andika , Sanjaya Fadil Indra
Published: February 2025

Ketersediaan air bersih yang memadai berpengaruh signifikan terhadap kesehatan masyarakat, pertumbuhan ekonomi, dan keberlanjutan lingkungan. Data Badan Pusat Statistik Daerah Istimewa Yogyakarta tahun 2021 menunjukkan peningkatan jumlah pelanggan air bersih sebesar 8,20%. Data Badan Pusat Statistik Daerah Istimewa Yogyakarta tahun 2022 menunjukkan sungai memiliki peran penting sebagai sumber daya air utama untuk perusahaan air bersih. DLHK sebagai dinas terkait menentukan status mutu air dengan menggunakan metode STORET atau metode Indeks Pencemaran (IP), yang tentunya memerlukan waktu yang lama. Oleh karena itu, diperlukan pemantauan yang efisien dalam klasifikasi kualitas air sungai untuk mengatasi permaslahan yang ada. Penelitian ini mengembangkan model klasifikasi dengan Random Forest menggunakan metode cross-validation yang menunjukkan akurasi rata-rata 100% pada data pelatihan dan 91,43% pada data pengujian. Meskipun ada indikasi overfitting, model dengan indeks ke-4 dipilih dan menunjukkan akurasi klasifikasi 97,93% pada data baru. Hasil ini menunjukkan bahwa model mampu mengklasifikasi kualitas air sungai di DIY dengan baik.
Prediksi Omset Penjualan Toko Mbak Ning Pasar Cinderamata Menggunakan Long Short Term Memory
Authors: Pratama Mohammad Bayu , Sanjaya Fadil Indra
Published: February 2025

Usaha Mikro, Kecil, dan Menengah (UMKM) memainkan peran penting dalam perekonomian Indonesia, namun sering menghadapi tantangan dalam mengelola penjualan. Penelitian ini berfokus pada Toko Mbak Ning di Pasar Cinderamata, yang menjual kebutuhan sandang. Tujuan penelitian ini adalah mengembangkan model prediksi omset penjualan yang akurat menggunakan metode Long Short Term Memory (LSTM) dengan hyperparameter tuning. Data yang digunakan berjumlah 89 baris, dari Januari 2017 hingga Mei 2024. Metode penelitian meliputi business understanding, pengumpulan data, exploratory data analysis, persiapan data, implementasi model LSTM, dan evaluasi kinerja model menggunakan RMSE dan MAPE. Model menghasilkan akurasi prediksi dengan RMSE 0.1484 dan MAPE 24.8%. Prediksi untuk 7 bulan ke depan menunjukkan tren penjualan yang sedikit menurun.
Penerapan Metode Naïve Bayes Untuk Mengidentifikasi Sentimen Pengguna Pada Ulasan Aplikasi ReelShort di Google Play Store
Authors: Susilawati Susilawati , Iqbal Muhammad
Published: February 2025

Penelitian ini bertujuan untuk mengetahui pendapat pengguna aplikasi ReelShort berdasarkan ulasan mereka di Google Play Store. Metode yang digunakan adalah algoritma Multinomial Naive Bayes. Data ulasan pengguna dikumpulkan dengan teknik scrapping dari Google Play Store, selanjutnya dilakukan pre-processing data untuk membersihkan dan menyederhanakan teks. Setelah itu, sentimen dari setiap ulasan diklasifikasikan menjadi dua kategori yaitu positif dan negatif. Model klasifikasi dibangun menggunakan algoritma Multinomial Naive Bayes dan dievaluasi menggunakan metrik akurasi, presisi, recall, dan F1-score. Hasil penelitian menunjukkan bahwa model mampu mengklasifikasikan sentimen dengan akurasi sebesar 77%. Nilai presisi sebesar 83% mengindikasikan bahwa model cukup baik dalam mengidentifikasi ulasan yang benar-benar positif atau negatif. Namun, nilai recall yang sebesar 77% menunjukkan bahwa model masih melewatkan beberapa ulasan yang seharusnya terklasifikasi sebagai positif atau negatif. Analisis lebih lanjut menunjukkan bahwa model lebih baik dalam mengklasifikasikan ulasan negatif dibandingkan dengan ulasan positif. Hasil penelitian ini memberikan pemahaman yang lebih baik mengenai persepsi pengguna terhadap aplikasi ReelShort dan dapat dimanfaatkan untuk meningkatkan kualitas aplikasi di masa mendatang.
Prediksi Hasil Produksi Jambu Mete di Wilayah Provinsi Nusa Tenggara Timur Dengan Menggunakan Algoritma Backpropagation
Authors: Mohamad Iqbal Ulumando
Published: February 2025

Dengan melihat penurunan hasil produksi jambu mete dalam 2 tahun terakhir di wilayah Provinsi Nusa Tenggara Timur, maka penelitian ini dilakukan untuk memprediksi tingkat produksi di masa yang akan datang menggunakan algoritma backpropagation sehingga dapat menekan jumlah penurunan produksi jambu mete dan melibatkan berbagai pendekatan yang bisa diterapkan untuk meningkatkan hasil panen dan mengatasi faktor yang menyebabkan turunnya produksi jambu mete. Metote yang digunakan untuk memprediksi adalah algoritma backpropagation, dimana data hasil produksi jambu mete diambil tahun 2013 sampai 2023 sebagai variabel dalam prediksi untuk tahun 2024 sampai 2035. Setelah dilakukan olah data, terjadi peningkatan produksi jambu mete di tahun 2030 dan 2031 dengan jumlah produksi sebesar 59695,58 Ton,  sedangkan jumlah produksi terendah terjadi di tahun 2035 sebesar 31822,00 Ton dengan tingkat produksi rata-rata sebesar 48673,41 Ton. Prediksi ini menghasilkan Mean Square Error (MSE) sebesar 0,00727. Penelitian prediksi ini berupa data hasil produksi tahun sebelumnya dan belum memperhitungkan atau menggunakan faktor lainnya dalam memprediksi hasil produksi jambu mete.
Sistem Pakar Diagnosa Cepat Penyakit Ayam Potong Menggunakan Certainty Factor
Authors: Nur Iman  , Rahmat Inggi  , La Ija
Published: February 2025

Penelitian ini bertujuan untuk mengembangkan sistem cerdas berbasis aplikasi Android guna membantu peternak ayam potong di Kecamatan Moramo dalam mendiagnosa penyakit sejak tahap pembenihan hingga panen. Kendala utama yang dihadapi peternak adalah kurangnya pengalaman dan pemahaman dalam menangani penyakit ayam potong. Sistem ini menggunakan metode certainty factor untuk mengekspresikan tingkat keyakinan pakar dalam menentukan penyakit berdasarkan gejala yang terdeteksi. Hasil penelitian menunjukkan bahwa sistem yang dirancang mampu memberikan diagnosis penyakit secara akurat serta memberikan solusi penanganannya. Pengujian terhadap 8 data menunjukkan akurasi sistem sebesar 87,5%, sementara perhitungan pada satu jenis penyakit mencapai tingkat keyakinan 96,92%. Implementasi sistem cerdas ini terbukti sangat membantu peternak dalam mengelola kesehatan ayam potong, meningkatkan efisiensi budidaya, serta mendukung keberlanjutan ekonomi masyarakat setempat.
Court Disputes over the Debts of the Executed Varvari Ali Pasha as a Historical Source (1647-1649): A Contribution to the Biography of Varvari Ali Pasha
Authors: Dostović Nihad
Published: February 2025

Varvari Ali-pasha was an Ottoman high military commander and governor who flourished during the first half of 17th century. He was native of village Varvara in Bosnia. In this paper, the six archival documents from 1649 were analyzed. The documents were dealing with settling of Paša’s debts. The debts were covered from his inheritance which was excluded from the part of his property confiscated by the State Treasury. His then unsettled debts amounted to 728. 800 akçes. According to the documents, there were Pasha’s six creditors. Five of them were Muslims, one person was Jewish. Mustafa Bey, who was the Pasha’s son, was one of his creditors as well. The documents provide important data on Pasha’s biography, on his family, on his entourage and his household, as well as on the circulation of the European silver coins in the Ottoman Empire during mid of 17th century. Also, they illustrate the socio-economic situation of the Empire in the given period.
FRAMEWORK OF PROFESSIONAL COMPETENCIES OF EDUCATORS: A CASE RESEARCH OF TEACHERS IN WESTERN KAZAKHSTAN
Authors: SEITENOVA S. , MUSAGALIEVA G. , SHANDOZTEGI А. , BESSMERTNOV P. , RAMAZANOVA A.
Published: February 2025

This research focuses on analysing the professional competencies of educators within the context of contemporary educational challenges. Using a qualitative approach and phenomenological design, semi-structured interviews were conducted with 13 teachers to examine their perception and implementation of professional competencies. The research revealed a common understanding of competencies as a complex of knowledge, skills, and abilities, but also uncovered significant discrepancies between theoretical understanding and practical implementation, especially in the areas of digital and research competencies. The results showed a high appreciation for the importance of social-emotional competencies, but insufficient attention to the development of digital skills and research practices. The research identified the need for a more structured approach to developing professional competencies and systemic changes in teacher training. It emphasizes the importance of developing a comprehensive framework of professional competencies that takes into account all aspects of modern pedagogical activity. Recommendations include strengthening training in digital technologies, integrating research competencies into professional development programs, and creating a support system for the continuous professional development of teachers.
COMPROMETIMENTO COGNITIVO DE INDIVÍDUOS IDOSOS PORTADORES DA DOENÇA DE ALZHEIMER: REVISÃO DE LITERATURA
Authors: Ramos Maria Eduarda Teodoro , Machado Luiz Henrique Soares 
Published: February 2025

Introdução: A doença de Alzheimer (DA) é caracterizada por uma doença neurodegenerativa, apresenta uma degeneração a nível do córtex cerebral. Possui etiologia pouco definida e até o momento não existe cura para a doença. Objetivo: Conhecer, através de uma revisão de literatura, os comprometimentos cognitivos de indivíduos idosos portadores da DA. Métodos: Foi realizada uma revisão de literatura nas bases de dados Scielo (Scientific Eletronic Library), LILACS e ProQuest utilizando como descritores: ‘doença de alzheimer’ AND ‘cognição’ AND ‘idoso’. Para elaborar a pesquisa foi utilizado a seguinte questão norteadora: ‘Quais os comprometimentos cognitivos nos idosos portadores da DA?’ e os seguintes critérios de inclusão: artigos redigidos em português e inglês, que apresentassem textos completos publicados entre os anos de 2013 a 2023. Os critérios de exclusão foram textos fora da íntegra que não respondessem à questão norteadora, publicados antes de 2013, textos incompletos e em outros idiomas. Resultados: Foram encontrados cento e sessenta artigos nas bases de dados, sendo quatro incluídos com base nos critérios estabelecidos. Conclusão: Os comprometimentos cognitivos de idosos portadores da DA são memória, percepção, raciocínio, praxia, abstração, atenção, pensamento e memória episódica. Faz-se necessário maior atenção na cognição desses idosos para melhor prevenção e retardar a progressão da doença.
Testing the reliability of global surface temperature reconstructions of the Last Glacial Cycle with pseudo-proxy experiments
Authors: Baudouin Jean-Philippe , Weitzel Nils , May Maximilian , Jonkers Lukas , Dolman Andrew M. , Rehfeld Kira
Published: February 2025

Abstract. Reconstructions of past variations in the global mean surface temperature (GMST) are used to characterise the Earth system response to perturbations and to validate Earth system simulations. Beyond the instrumental period, reconstructions rely on local proxy temperature records and algorithms aggregating these records. Here, we propose to establish standards for evaluating the performance of such reconstruction algorithms. Our framework relies on pseudo-proxy experiments (PPEs). That is, we test the ability of an algorithm to reconstruct a simulated GMST, using artificially generated proxy data created from the same simulation. We apply the framework to an adapted version of the GMST reconstruction algorithm used in Snyder (2016) and the metadata of the synthesis of marine proxy records for the temperature of the last 130 kyr from Jonkers et al. (2020). We use an ensemble of four transient simulations of the Last Glacial Cycle (LGC) or the last 25 kyr for the pseudo-proxy experiments. Given the dataset and the algorithm, we find that the reconstruction is reliable for timescales longer than 4 kyr during the last 25 kyr. However, beyond 40 kyr BP, age uncertainty limits the reconstruction reliability to timescales longer than 15 kyr. For the long timescales, uncertainty on temperature anomalies is caused by a factor that re-scales near-global-mean sea surface temperatures to GMST, the proxy measurements, the specific set of record locations, and potential seasonal biases. Increasing the number of records significantly reduces all sources of uncertainty but the scaling. We also show that a trade-off exists between the inclusion of many records, which reduces the uncertainty on long timescales, and of only records with low age uncertainty, high accumulation rate, and high resolution, which improves the reconstruction of the short timescales. Finally, the method and the quantitative results presented here can serve as a basis for future evaluations of reconstructions. We also suggest future avenues to improve reconstruction algorithms and discuss the key limitations arising from the proxy data properties.