bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
De architectuur van uitbestedingscontracten
Authors: Dekker H. C.
Published: October 2019

Dit artikel bespreekt het ontwerp van contractuele beheersingsstructuren voor transacties tussen ondernemingen. Met behulp van uitgebreide enquêtedata over transacties in informatietechnologie wordt geanalyseerd hoe kopers en leveranciers contracten voor hun transacties vormgeven, hoe karakteristieken van de transactie(partners) op contractontwerp van invloed zijn en of transacties met weinig en veel ex post transactieproblemen van elkaar verschillen in contractontwerp. De analyses duiden aan dat contractafspraken worden gemaakt in regelmatig voorkomende combinaties met eenzelfde doel, die verschillende dimensies van beheersing weergeven. Transactiepartners maken meer gebruik van contractafspraken bij een toename van de financiële omvang, specificiteit, onzekerheid en taakcomplexiteit van de transactie. De contracten van succesvolle transacties blijken daarbij meer te worden aangepast aan de verschillende karakteristieken van de transactie(partners) dan die van minder succesvolle transacties. Vooral voldoende aandacht voor transactieonzekerheid en taakcomplexiteit lijkt in contracten van transacties met veel ex post problemen te ontbreken.
Beheersing van risico in bankrelaties
Authors: Van Sonsbeeck J. F. M.
Published: October 2019

In dit artikel wordt de beheersing van risico in twee typische commerciële relaties tussen bank en bedrijf – de kredietrelatie en de private equity-relatie – geconfronteerd met de beheersing in de wijdere groep van transactionele relaties tussen bedrijven (bedrijfsrelaties). De bank levert in de twee genoemde bankrelaties op tijdelijke basis vermogen aan het bedrijf (de koper). De confrontatie richt zich op de aard van het risico, de instrumenten die worden ingezet voor de beheersing, de rol die informatie hierbij speelt en de voor de beheersing relevante omgevingsfactoren. De analyses zijn gebaseerd op empirisch onderzoek door de auteur naar commerciële relaties tussen bank en bedrijf. Het onderzoek haakt in op het pleidooi dat Van der Meer-Kooistra en Vosselman (2005) in dit themanummer herhalen voor casestudies over bedrijfsrelaties binnen de zogenaamde hybride structuur. De twee bankrelaties in dit artikel spelen zich af binnen deze hybride structuur en verschillen daarin van bedrijfsrelaties die puur op het marktmechanisme zijn gebaseerd. De bankrelaties worden gekenmerkt door een doorlopende informatievoorsprong van het bedrijf, door onzekere gebeurtenissen bij het bedrijf, in combinatie met potentieel verlies van waarde – of beoogde waarde – op het door de bank geleverde vermogen. Het risico en de gehanteerde instrumenten hangen af van de precieze aard van de transactie: het leveren van vreemd vermogen, respectievelijk eigen vermogen. Het risico heeft repercussies voor het bedrijf. Omdat de informatievoorsprong doorlopend is, vervullen het contactenpatroon en de communicatie van bedrijf naar bank, naast het formele contract, een expliciete rol in de beheersing. De confrontatie tussen bedrijfsrelaties en bankrelaties leidt tot adviezen aan degenen die betrokken zijn bij de inrichting en doorlichting van zulke relaties.
‘Integrated audit’
Authors: Van Beurden B. C. J. M. , Hartjes S. J.
Published: October 2019

De ontwikkelingen op het gebied van Corporate Governance, met name de Sarbanes Oxley Act, verlangen niet alleen van de ondernemingsleiding, maar ook van de externe accountant expliciete oordelen over de kwaliteit van de interne controle. Dit oordeel dient te worden gebaseerd op het testen van de werking van de interne controles. De praktijkervaringen van de auteurs bij SOx-projecten bij diverse grote internationale ondernemingen geven aan dat het bepalen van een effectieve teststrategie fl ink wat stuurmanskunst vereist om de kosten van het voldoen aan de regelgeving binnen aanvaardbare grenzen te houden en tegelijkertijd tot een verantwoord oordeel te komen. In dit artikel worden diverse knelpunten uit de praktijk aan de orde gesteld. Tot besluit wordt ingegaan op de vraag of dergelijke projecten een ‘value for money’ kunnen opleveren.
Relatieve prestatiemeting bij AEX-fondsen
Authors: Haanen R. A. J. , Maas V. S. , Van Triest S. P.
Published: October 2019

Door bestuurders te belonen op basis van relatieve prestaties in plaats van absolute prestaties kunnen bedrijven enkele belangrijke nadelen van prestatiebeloning ondervangen. Het is dan wel cruciaal om de prestaties van bestuurders te vergelijken met die van een relevante referentiegroep. In theorie moet die referentiegroep zo worden samengesteld dat zoveel mogelijk onbeheersbare factoren uit de prestaties van de bestuurders worden weggefi lterd. Dit artikel beschrijft een exploratief onderzoek naar de samenstelling van de referentie groepen van AEX-fondsen die gebruik maken van relatieve prestatiemeting. We vinden dat de samenstelling niet altijd optimaal is, maar er zijn ook geen duidelijke aanwijzingen dat ondernemingen bij de samenstelling strategisch te werk zijn gegaan.
Over de praktische relevantie van management accounting onderzoek
Authors: Van Helden G. J.
Published: October 2019

Hoewel wetenschappelijk onderzoek primair moet voldoen aan academische maatstaven, is praktijkrelevantie ook een belangrijke toetssteen. Dit geldt zeker voor disciplines als de management accounting die naar hun aard praktijk - vraag stukken binnen organisaties tot onderwerp van studie hebben. Dit artikel introduceert strategieën voor de exploratie van praktijk elevantie van wetenschappelijk onderzoek in de management accounting. Daarna volgt een illustratie van één van die strategieën voor het meer specifieke domein van het onderzoek in de management accounting over organisaties in de publieke sector. De in deze literatuurstudie betrokken papers uit internationale accountingtijdschriften zijn beoor - deeld op de mate waarin het onderzoeksdoel samenhangt met praktijkrelevantie. Het overgrote deel van deze papers blijkt gericht te zijn op het onderzoeksdoel dat het verst afstaat van praktijkrelevantie, namelijk het vinden van een verklaring voor de introductie en gebruik van een management accounting instrument. Andere onderzoeksdoelen met een grotere praktijkrelevantie – zoals de ontwikkeling van een nieuw management accounting instrument of de effectiviteits - beoordeling van een bestaand management accounting instrument – komen niet of veel minder voor.
Europese afstemming over de toepassing van IFRS door toezichthouders
Authors: Delger A. J. , Koster Paul M.
Published: October 2019

De Autoriteit Financiële Markten zal naar verwachting vanaf boekjaren aanvangend op of na 1 januari 2006 het toezicht gaan uitoefenen op de financiële verslaggeving van Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen. Zowel de totstandkoming als de consistente toepassing van regelgeving van de financiële verslaggeving hebben een sterk internationaal karakter. De totstandkoming van internationale verslaggevingstandaarden vindt binnen de Europese Unie plaats door middel van een endorsementprocedure. Het waarborgen van een consistente toepassing van de internationale verslaggevingstandaarden is een verantwoordelijkheid voor ondermeer de nationale toezichthouders op financiële verslaggeving waarbij het ‘Committee of European Securities Regulators’ (CESR) een belangrijke coördinerende rol heeft. In dit artikel wordt beschreven op welke wijze de nationale toezichthouders op de fi nanciële verslaggeving onder de coördinatie van CESR kunnen bijdragen aan een consistente toepassing van de ‘International Financial Reporting Standards’ van de ‘International Accounting Standards Board’. Gegeven het beoogde extern onafhankelijk toezicht op de financiële verslaggeving is dit artikel met name relevant voor een ieder die momenteel betrokken is bij de financiële verslaggeving van Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen.
Veranderingen in resultaatsturing als gevolg van de
Authors: Heemskerk M. J. L. , Van Der Tas L. G.
Published: October 2019

Over het algemeen wordt verondersteld dat resultaatsturing een negatieve invloed heeft op de transparantie en vergelijkbaarheid van fi nanciële verslaggeving. De verbetering van transparantie en vergelijkbaarheid is één van de uitgangspunten waarnaar uitdrukkelijk wordt gestreefd bij de invoering van International Financial Reporting Standards (IFRS). Hoewel IFRS wordt gekenmerkt door zeer strikte criteria voor het toepassen van bepaalde accounting methoden, blijft anderzijds de uitvoering ervan onderhevig aan subjectieve inschattingen. In dit onderzoek is nagegaan of de mate van resultaatsturing (waaronder winstegalisatie) bij ondernemingen die in het verleden zijn overgegaan op IFRS inderdaad is gedaald. De resultaten hiervan duiden eerder op een stijging dan op een daling van de mate van resultaatsturing door de onderzochte ondernemingen.
De invloed van IFRS op analisten
Authors: Kamp B.
Published: October 2019

Na het verschijnen van de eerste cijfers en jaarrekening volgens IFRS is het opvallend stil gebleven in de vakliteratuur en financiële pers met betrekking tot de gevolgen van IFRS op de beleggingsanalyse. De grote lijn lijkt te zijn dat de invoering van IFRS weinig invloed heeft gehad op de oordeelsvorming van analisten. Sommige ratio’s komen mogelijk structureel op een ander niveau te liggen. Dat kan gevolgen hebben voor de benchmarks die gebruikt worden en voor kredietscoremodellen zoals banken die hanteren. Opvallend is dat de nadruk meer en meer op kasstromen komt te liggen in plaats van op winstcijfers. Grote veranderingen in gepresenteerde winstcijfers, bijvoorbeeld door het niet meer afschrijven op goodwill, lijken daarom nauwelijks invloed te hebben op de beleggingsanalyse.
Financiële integratie en kredietverlening aan MKB’s
Authors: Degryse H. , Ongena S. R. G. , Penas M. F.
Published: October 2019

In deze bijdrage gaan we na of kleine en middelgrote bedrijven negatief beïnvloed worden door de toenemende integratie van de Europese financiële sector. Financiële integratie, in de Europese banksector door meer concurrentie en door consolidatie, kan de financiering van jonge, innoverende en kleine bedrijven in gevaar brengen. Wanneer we echter het huidige bewijsmateriaal samenvatten, besluiten we dat het hoogstens overgangsproblemen betreft.
De verantwoordelijkheden van de audit commissie
Authors: Mouthaan H. J.
Published: October 2019

In dit artikel wordt ondersteuning van de audit commissie door een team van onafhankelijke deskundigen bepleit. De toegenomen verantwoordelijkheden en verwachtingen ten aanzien van het functioneren van audit commissies, evenals de toegenomen complexiteit van ondernemingen en regelgeving, eisen immers een mate van kennis en betrokkenheid die niet meer door de audit commissie alleen is te realiseren. Audit commissies van ‘dual listed companies’ moeten bovendien voldoen aan regelgeving die is ontwikkeld in een ‘one-tier board’-structuur en dit botst daardoor soms met de basisbeginselen van een ‘two-tier board’-structuur. Ook dan kan het inzetten van onafhankelijke deskundigen een oplossing bieden.
De Tabaksblat risico paragraaf in Nederlandse jaarverslagen: een eerste analyse van inhoud en effect
Authors: Eije Henk Von , Groenland Jelger
Published: October 2019

Met ingang van het jaarverslag over 2004 schrijft de code Tabaksblat een rapportage over risico’s bij beurs ge noteerde ondernemingen voor. In dit artikel onder zoeken we diverse kenmerken van de risicoparagraaf en meten we de invloed van deze kenmerken op de aandelenrendementen. Het blijkt dat in het jaarverslag van 2004 76% van de onder nemingen een risico paragraaf heeft opgenomen en dat de meerder heid ook het risicobeheersings- en controlesysteem beschrijft. De omvang van de risicicoparagraaf is beperkt tot gemiddeld drie en een halve bladzijde. Relatief vaak noemen ondernemingen risico’s en be - heersingsmaatregelen op het gebied van a) de markten, b) de wetgeving, c) de infrastructuur van hun onderneming en d) de technologische ontwikkeling. De uit de risicorapportage voortvloeiende variabelen verklaren echter de rendementen van de ondernemingen in de eerste helft van 2005 niet.
Methoden voor wetenschappelijk onderzoek
Authors: De Koning Fred
Published: October 2019

Bestuurlijke Informatieverzorging (BIV) is een van de drie hoofdvakken van de accountants- en controllersopleidingen in Nederland. Het vak wordt gedoceerd in de mastersfase en post-mastersfase van deze opleidingen. Dat betekent dat aan BIV wetenschappelijke eisen moeten worden gesteld. Het belangrijkste criterium om van wetenschappelijk niveau te kunnen spreken is de wijze waarop onderzoek binnen het vakgebied wordt uitgevoerd. In dit artikel wordt nagegaan welke onderzoeksmethoden voor BIV in aanmerking komen. De conclusie is dat verschillende methoden kunnen worden gehanteerd, maar dat casestudy het beste aansluit op de aard van het vak. Daarbij moeten wél de nodige eisen aan het uitvoeren van de casestudy gesteld worden, waarvoor de door Yin beschreven richtlijnen goede aanknopingspunten bieden.
Saldering van financiële activa en passiva onder IFRS
Authors: Reimers H. K. O.
Published: October 2019

Saldering van actief- en passiefposten is onder IAS 32 onder strikte voorwaarden verplicht. Er dient ten eerste een recht tot verrekening aanwezig te zijn en ten tweede moet de intentie bestaan dat recht daadwerkelijk uit te oefenen. Deze voorwaarden worden ook onder US GAAP gesteld, maar US GAAP staat bij het vervullen van de voorwaarden saldering toe. Verrekening is juridisch niet altijd toegestaan, zeker niet in geconsolideerde verhoudingen, en is door de juridische complexiteit soms moeilijk te beoordelen. Het intentievereiste moet worden beoordeeld aan de hand van de uitingen van het management en de omstandigheden. Dit maakt de beoordeling of saldering aan de orde is een juridische exercitie met aan het slot een lastig te objectiveren toetsing.
Geen “professional judgment”, maar “judgment van professionals”?
Authors: De Koning Fred
Published: October 2019

Op 18 november 2005. promoveerde Hans Verkruijsse aan de Universiteit Maastricht. Zijn dissertatie heeft betrekking op de oordeelsvorming over interne beheersing door in de praktijk werkzame openbare accountants. Uit het door hem ingestelde onderzoek trekt hij de conclusie, dat “niet aantoonbaar (kon) worden gemaakt dat sprake is van consensus tussen de oordelen van accountants”. Dit lijkt een vernietigend oordeel over de wijze waarop accountants omgaan met Administratieve Organisatie en Interne Beheersing. Verkruijsse spreekt dan ook over “judgment van een professional” in plaats van “professional judgment”. In dit artikel gaat Fred de Koning na of het werkelijk zo erg is en welke consequenties aan het onderzoek moeten worden verbonden.
De public-to-private transactie, in het licht van informatieasymmetrie
Authors: Ham P. M.
Published: October 2019

Bij een public-to-private transactie worden de aandelen van een onderneming door een kleine groep beleggers via een buy-out van de beurs gehaald. Onderwaardering van de aandelen door de markt wordt in de financiële pers als één van de voornaamste redenen gegeven waarom bedrijven een publicto-private uitvoeren. De aankondiging van een public-to-private transactie gaat vaak gepaard met positieve buitengewone rendementen. Deze koersreacties doen vermoeden dat er waarde gecreëerd wordt. Wat is de bron van deze waardecreatie? In dit artikel wordt verslag gedaan van een empirisch onderzoek onder vijftien Nederlandse public-to-private transacties in de periode 1997 tot en met april 2005. Het onderzoek stelt vast dat er rondom de aankondiging van de public-to-private transacties gemiddelde cumulatieve buitengewone rendementen plaatsvinden van rond de 20%. De verklaring voor deze waardecreatie lijkt te liggen in de reductie van informatieasymmetrie tussen het management en de vermogensmarkt.
Het ruimtelijk inert gedrag van oude bedrijven
Authors: Brouwer Aleid E.
Published: October 2019

Met het verstrijken van de tijd raken bedrijven ingebed in hun lokale omgeving en investeren daardoor meer in lokale ontwikkelingen, een pand en/of netwerkrelaties. De gebondenheid aan de locatie wordt ook beïnvloed door de vestigingsregio, het type netwerk, innovatief gedrag en de eigendomssituatie van het pand. De verwevenheid met de lokale omgeving is daardoor bij oudere bedrijven sterker dan bij jongere bedrijven. Bij toenemende leeftijd neemt de invloed van de omgeving op het bedrijfsfunctioneren toe. Uitplaatsing van oudere bedrijven uit vaste locaties, zoals de overheid voorstaat, kan tot vermindering van bedrijfsactiviteiten en -prestatie leiden.
De disconteringsvoet ten behoeve van DCF waarderingen van immateriële activa
Authors: De Graaff G. J. , Schauten M. B. J. , Stegink R. H.
Published: October 2019

In toenemende mate zijn ondernemingen geïnteresseerd in de separate waarde van immateriële activa. De noodzaak tot separate waardering vloeit deels voort uit nieuwe internationale verslaggevingsregels van de International Accounting Standards Board. In deze verslaggevingsregels wordt onder bepaalde voorwaarden de waarde van immateriële activa bepaald op basis van de discounted cash flow methode. Deze methode vergt de vaststelling van de vermogenskostenvoet van de betreffende immateriële activa. In dit artikel wordt door middel van een empirisch onderzoek op ondernemingen uit de Amerikaanse Standard & Poor’s 500 Index per bedrijfstak het geëiste rendement op immateriële activa bepaald. Dit geëiste rendement is vervolgens vergeleken met proxies voor het geëiste rendement van immateriële activa die in de praktijk worden gehanteerd, zoals de gewogen gemiddelde vermogenskostenvoet van de onderneming (de WACC). Zoals verwacht is het geëiste rendement voor immateriële activa gemiddeld hoger dan de WACC. Het geëiste rendement op het eigen vermogen lijkt de kostenvoet van immateriële activa het beste te benaderen.
De ‘in-control’ good practice van de Commissie Frijns lost slechts een deel van de puzzel op
Authors: De Groot Jos , Koolstra B.
Published: October 2019

De aanbevelingen van de Monitoring Commissie Corporate Governance (Commissie Frijns) (2005) over risicobeheersings- en controlesystemen zijn een belangrijke stap in de goede richting om de risicoparagraaf in het jaarverslag de noodzakelijke inhoud te geven. Deze commissie evalueert de toepassing van de code Tabaksblat (Commissie Corporate Governance, 2003), inclusief Best Practice bepaling II.1.4 inzake de risicoparagraaf in het jaarverslag. De invloed van Frijns is duidelijk zichtbaar in de jaarverslagen 2005 die in vergelijking tot 2004 meer inzicht verschaffen op het gebied van risico beheersing; zo’n 89% van de AEX- en Midkap-fondsen heeft in het jaarverslag een ‘in-control’ verklaring opgenomen. Maar de commissie Frijns laat nog steeds een aantal cruciale uitvoeringsvragen onbeantwoord. Er wordt onvoldoende richting gegeven aan het hanteren van normen bij de oordeelsvorming over het effectief zijn van de risico beheersingssystemen, over de interpretatie van het begrip tekortkoming, over de diepgang van de risicoparagraaf en over methoden en technieken voor het testen van de werking van systemen. In de praktijk zal dit blijven leiden tot onzekerheden en ongewenste misvattingen bij de opstellers van de risicoparagraaf en de gebruikers in de markt. Dit artikel gaat in op deze onduidelijkheden en misvattingen en houdt tevens een advies in om te komen tot een werkbare oplossing die rekening houdt met het feit dat de meeste ondernemingen nog maar net begonnen zijn met het formaliseren en verder professionaliseren van organisatiebrede risicobeheersingssystemen. Dit betekent ons inziens dat terughoudendheid moet worden betracht met regelgeving over het extern publiceren van het oordeel over de effectieve werking van de risicobeheersingssystemen. De vlag dekt immers de lading (nog) niet en mist de internationale aansluiting.
Gedragspatronen van Nederlandse controllers: een analyse aan de hand van interpretatief interactionisme
Authors: De Loo I. , Verstegen B.
Published: October 2019

Het doel van dit onderzoek is het opsporen van gedragspatronen van controllers om zo het inzicht in het controllerberoep te vergroten. Het artikel beschrijft de gevolgde procedure en de resulterende gedragspatronen die door Nederlandse controllers worden gebruikt in de vormgeving en uitvoering van management control. Er zijn daarbij kwalitatieve onderzoeksprincipes gebruikt die bekend staan als ‘interpretatief interactionisme’. Hoewel zowel individuele als groepsinterviews zijn afgenomen is de generaliseerbaarheid van de uitkomsten beperkt. Daar staat tegenover dat de beschrijvingen van het controllerberoep zoals die in de literatuur worden gepresenteerd door ons zijn verdiept, met name voor wat betreft gedragsaspecten.
Strijdende of complementaire doelstellingen van de jaarrekening?
Authors: De Bruijn Saskia , Van Offeren Dick
Published: October 2019

Medio 2006 is in het kader van het convergentie- en verbeterproject van de Financial Accounting Standards Board en de International Accounting Standards Board het eerste Discussion Paper over het verbeterde conceptual framework gepubliceerd. Hierin komen de doelstelling van financiële verslaggeving en de kwalitatieve kenmerken aan bod. Bij de bespreking van de doelstelling van financiële verslaggeving staat de decision usefulness-benadering centraal. Traditioneel wordt evenwel ook de stewardship-benadering van belang geacht. De vraag is of deze twee doelstellingen, enerzijds de decision usefulness-benadering en anderzijds de stewardshipbenadering, strijdig of complementair zijn. Geconcludeerd wordt dat de stewardship-benadering vooral is gekoppeld aan de juridisch gerichte, enkelvoudige jaarrekening en dat de economisch gerichte, geconsolideerde jaarrekening nuttig is voor de decision usefulness-benadering.
De zoektocht naar meer transparantie
Authors: Van Leeuwen Oscar , Wallage Philip
Published: October 2019

In de internationale ‘corporate governance’-regelgeving wordt dikwijls een rapportage over de ‘internal control’ van een organisatie gevraagd. In dit artikel gaan wij in op de vraag wat van een dergelijke ‘in control’-verklaring mag worden verwacht. Wij concluderen als volgt: 1. Naar onze mening is het vanuit een theoretisch perspectief mogelijk om over ‘internal control’ te rapporteren. Het management beschrijft welke problemen op het gebied van ‘internal control’ in de organisatie spelen. Gebruikers van de jaarrekening krijgen hiermee inzicht in de specifieke vraagstukken die op het gebied van ‘internal control’ spelen en kunnen zelf het belang hiervan beoordelen. Een verklaring dat de organisatie op alle risicogebieden ‘in control’ is zoals de Commissie Tabaksblat die voorschrijft leidt echter tot verkeerde verwachtingen en kan daarom beter niet vereist worden. 2. ‘In control’-verklaringen die zich alleen richten op betrouwbaarheid van financiële rapportages (Frijns, SOX) zijn in de meeste gevallen mogelijk. Er zijn echter uitzonderingssituaties. Het besturingstype ‘routine control’ is namelijk niet altijd van toepassing. In situaties waarbij onzekerheid bestaat over de toekomst en ‘routine controls’ noodzakelijkerwijs moeten worden vervangen door ‘judgemental controls’ (zoals bij ‘impairment’ en het bepalen van de ‘weighted average cost of capital’) is het resultaat van het proces niet goed meetbaar in termen van de doelstellingen. Wij zijn dan ook van mening dat in het jaarverslag in plaats van een ‘in control’-verklaring een beschrijving dient te worden opgenomen van de (brede) risico’s en de daarop gerichte ‘controls’ inclusief geconstateerde leemten hierin.
Zijn creatieve accountingmethoden ethisch aanvaardbaar?
Authors: Gabriëls X. , De Wiele P. Van
Published: October 2019

In dit artikel gaan we op zoek naar de ethische oriëntatie en de ethische perceptie omtrent de aanvaardbaarheid van creatieve accountingtechnieken bij studenten. De toepassing van creatieve accountingtechnieken gebeurt binnen de letter van de wet en onderscheidt zich als zodanig van fraude. Nochtans kan ‘creative accounting’ het beeld dat de jaarrekening schetst van een onderneming, vertekenen. Accountingstudenten blijken ‘creative accounting’ minder aanvaardbaar te achten dan nietaccountingstudenten. In tegenstelling tot eerder onderzoek vinden wij echter geen meningsverschil tussen mannen en vrouwen. Bovendien stellen we vast dat accountingstudenten de verantwoordelijkheid voor de toepassing van ‘creative accounting’ eerder bij de accountant of auditor dan bij de manager leggen, maar tegelijkertijd een belangrijke rol zien weggelegd voor de regulerende instanties.
De dilemma’s van de CFO
Authors: Everts A. , Uiterlinden R.
Published: October 2019

De schandalen bij Enron, Ahold, Parmalat e.d. hebben duidelijk gemaakt dat van de huidige chief financial offi cer (CFO) en zijn fi nanciële managers wordt verwacht dat zij in staat zijn een integere koers te varen in een krachtenveld dat steeds complexer wordt. In dit artikel wordt het zogenaamde CFO-rollenmodel geïntroduceerd waarmee de financiële manager zijn of haar positie in dit krachtenveld in kaart kan brengen. Het model combineert de twee belangrijkste dilemma’s waarmee de financieel manager geconfronteerd wordt: “in control versus in business” en “focus op de korte termijn versus focus op de lange termijn”. Zo ontstaat een speelveld van vier kwadranten waarvan ieder overeenkomt met een rol die de financieel manager moet kunnen spelen. Die van de beheerser van de business, de resultaatvoorspeller, de resultaatverbeteraar en de bouwer van de business. Onderzoeksgegevens tonen aan dat het accent van de rollen die de financiële manager voor zichzelf ziet, verschilt per branche. In de petrochemische industrie ligt het accent op de rol van resultaatverbeteraar en beheerser, in de IT-industrie op die van resultaatverbeteraar en bouwer. Ook kan worden aangetoond dat over een periode van tien jaar een verschuiving is opgetreden in de richting van de laatste twee rollen. Al heeft de CFO of financiële manager een voorkeursrol, het dilemmakarakter van zijn speelveld vereist het kunnen herkennen en omgaan met deze dilemma’s. In detail is uitgelegd hoe dit mogelijk is, gebruikmakende van het zogenaamde Dilemma Reconciliatie Proces van Trompenaars Hampden- Turner. Van de twee kerndilemma’s wordt de zogenaamde “reconciliatie” uitgewerkt en wordt de (10,10) of win-win oplossing gegeven. Dan is er nog een derde dilemma dat wordt uitgewerkt: het operen als specialist in één van de rollen versus het opereren als generalist over alle rollen. Het artikel eindigt met voorbeelden uit de praktijk van enkele top-CFO’s.
Allianties in de Nederlandse financiële sector: doelen, vormen, trends
Authors: Ars Martijn , Koene Pieter , Man Ard-Pieter De
Published: October 2019

In vrijwel alle sectoren hebben ondernemingen sinds eind jaren ’90 allianties opgezet. De financiële sector vormde hierop een uitzondering. Nederlandse banken en verzekeraars zijn recentelijk echter steeds meer allianties gaan opzetten. Het alliantiebeleid verschilt daarbij enigszins, afhankelijk van de door ondernemingen gevolgde strategie. De scherpe toename van het aantal allianties toont dat de samen werkingstrend ook in de financiële sector sterk opkomt.
Resultaatverantwoordelijkheid bij agentschappen en zelfstandige bestuursorganen
Authors: De Kruijf J. A. M.
Published: October 2019

In dit artikel wordt onderzocht in hoeverre de verzelfstandiging van overheidsdiensten in agentschappen en zelfstandige bestuursorganen (ZBOs) met een versterkte bedrijfseconomische resultaatverantwoordelijkheid gepaard gaat. Dat blijkt slechts in beperkte mate het geval. Veelal betreft de resultaatverantwoordelijkheid slechts de kosten, ook als de dienst verlening zich tot enigerlei ‘marktvorming’ zou lenen. De mogelijkheden tot verbetering van de doelmatigheid worden daardoor niet ten volle benut. En waar met de verzelfstandiging samenwerking van de Rijksoverheid met derden wordt beoogd, kan het primaat van budgetbeheersing de verhouding tussen het Rijk en zijn partners verstoren.
In principe geregeld, of in de regel principieel?
Authors: Dassen Roger
Published: October 2019

Een citaat: ‘The Financial Accounting Standards Board (FASB) strongly and actively supports the internationalization of accounting standards. As part of its mission, the FASB seeks to promote the international comparability of accounting standards concurrent with improving the quality of financial reporting’.
Operationele leases en het voorspellen van faillissement
Authors: Lückerath-Rovers Mijntje
Published: October 2019

In dit artikel wordt het empirisch onderzoek beschreven naar de bijdrage van de informatie over operationele leaseverplichtingen (in de toelichting op de jaarrekening) bij het voorspellen van faillissement. Uit het onderzoek onder 38 beursondernemingen in financiële problemen (waaronder 21 gevallen van faillissement of surseance) en 62 gezonde beursondernemingen gedurende de periode 2000-2004 blijkt dat ondernemingen in financiële problemen relatief meer operationele leaseverplichtingen hebben dan gezonde ondernemingen, maar dat de nauwkeurigheid van de voorspelmodellen niet significant verbetert. Deze resultaten kunnen bijdragen aan de discussie welke lease accounting-methode superieur is: de huidige methode waarbij operationele leases slechts in de toelichting op de jaarrekening worden vermeld of de methode waarbij zowel financiële als operationele leases op de balans gekapitaliseerd worden.
De dokter als economisch medicus: van autonoom arts tot aanbieder op een markt
Authors: Vosselman Ed
Published: October 2019

Een kostprijs kan een belangrijke rol spelen bij het inperken van de professionele autonomie van medici. Dit accountinginstrument levert in zekere zin een vorm die over de inhoud regeert. Buitenstaanders (dat wil zeggen actoren van buiten de medische professie) kunnen het instrument gebruiken om de doelmatigheid van zorgactiviteiten te beïnvloeden. Tot die buitenstaanders behoren overheidsorganen die in een context van benchmarking en/of bekostiging invloed willen uitoefenen. Die invloed krijgt vooral gestalte via processen van standaardisering en economisering. De kring van beïnvloedende buitenstaanders kan worden uitgebreid via de invoering van marktwerking. De resulterende versterking van de transformatie van een ‘geneeskunst’ in een ‘geneeskunde’ heeft doelmatigheidsvoordelen, maar kan ook ongewenste neveneffecten hebben.
Zorgverzekeraars contracteren ziekenhuizen in een vrije markt
Authors: Brandenburg C. A.
Published: October 2019

Dit artikel gaat in op de contractering tussen zorgverzekeraars en ziekenhuizen in Nederland. Met de hervorming van het zorgstelsel ontwikkelt deze, van oudsher (gereguleerde) inkooprelatie, zich tot een vrije markt. Ziekenhuizen en zorgverzekeraars onderhandelen steeds meer over volumes, prijzen en kwaliteit. Uit de resultaten van een schriftelijke vragenlijst blijkt dat zowel ziekenhuisbestuurders als zorgverzekeraars vraagtekens zetten bij de transactiekosten die dit tot gevolg kan hebben. Zij geven aan dat vooral de diversiteit en complexiteit van ziekenhuiszorg de onderhandelingen en contractering belemmert. De gevolgen zijn hoge inkoopkosten en administratieve lasten voor ziekenhuizen, mogelijk faillissement van ziekenhuizen en forse investeringen van verzekeraars in bijvoorbeeld informatiesystemen en benchmarking. Ziekenhuisbestuurders en zorgverzekeraars geven aan dat vrije onderhandeling en contractering effectief is voor ziekenhuiszorg met hoge volumes en een lage complexiteit. Voor de spoedeisende en complexe ziekenhuiszorg en ziekenhuiszorg met lage volumes is een hybride relatie met bijvoorbeeld langetermijncontracten tussen ziekenhuis en zorgverzekeraar beter geschikt. Naar verwachting zal in de toekomst niet een vrije marktstructuur, maar een lappendeken met markt, hybride en hiërarchische structuren de transacties tussen ziekenhuizen en zorgverzekeraars vorm gaan geven.
Procesgericht organiseren en organisatiestructuur
Authors: De Bruine P. B. , Van Der Burg B. , Jansen Wendy
Published: October 2019

Organisaties zijn al decennia druk bezig met het stroomlijnen en opnieuw inrichten van bedrijfsprocessen en het management ervan. Dit artikel behandelt de centrale vraag: welke maatregelen in de organisatiestructuur zijn effectief als een organisatie wil sturen op haar bedrijfsprocessen? Zo kiezen organisaties voor de inbedding van procesmanagement in de organisatiestructuur, bijvoorbeeld voor procesmanagers, proceseigenaren en/of matrixstructuren. In dit artikel wordt een typologie gepresenteerd van oplossingen in de structuur van organisaties voor procesgericht werken. Dit artikel is niet alleen interessant voor organisatie- en bedrijfskundigen, maar ook voor accountants en informatiedeskundigen. Immers de keuze voor een oplossing in de organisatiestructuur heeft ingrijpende gevolgen voor het besturingsmodel en de informatievoorziening van de organisatie.
Tussentijdse financiële verslaggeving en de overgang naar IFRSs
Authors: Vergoossen Ruud
Published: October 2019

In dit artikel worden de huidige en toekomstige regelgeving met betrekking tot de tussentijdse financiële verslaggeving besproken en wordt verslag gedaan van een empirisch onderzoek naar de tussentijdse financiële verslaggeving – in het bijzonder de halfjaarverslaggeving – van Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen. De onderzoeksresultaten worden in de context geplaatst van de overgang naar de IFRSs. Het blijkt dat de halfjaarverslagen tijdig en steeds sneller worden gepubliceerd. Ook komt naar voren dat de groep ondernemingen die naast het halfjaarverslag kwartaalcijfers publiceert steeds groter wordt. Daar staat echter tegenover dat de halfjaarverslaggeving van een behoorlijk aantal ondernemingen inhoudelijk tekortschiet en dat Euronext kennelijk niet actief toeziet op de naleving van de voorschriften die zij zelf uitvaardigt. In de nabeschouwing wordt kort stilgestaan bij de wenselijkheid van een vergaande harmonisatie van de tussentijdse fi nanciële verslaggeving.
Venture capital en beursintroducties: nettowinstgroei en rendementen op de eerste dag
Authors: Eije Henk Von , Klaassen Jan
Published: October 2019

Bij een beursintroductie stijgt vaak op de eerste dag de koers van het aandeel. Volgens sommige auteurs betekent dit dat de oorspronkelijke aandeelhouders hun aandelen voor een hogere prijs hadden kunnen verkopen. Wij onderzoeken of de koersstijging op de eerste dag beïnvloed wordt door deelname van venture capital bedrijven. We vinden dat de koersstijgingen op de eerste dag groot zijn als de door venture capital ondersteunde ondernemingen een grote nettowinstgroei kennen. Venture capital bedrijven en vooral ook de andere aanbieders van dergelijke aandelen doen er daarom goed aan te overwegen of het werkelijk zinvol is sterk groeiende bedrijven via een beursgang van de hand te doen.
REACTIE op artikel van Marcel Pheijffer
Authors: Hassink Harold
Published: October 2019

Ik geef graag gehoor aan de oproep van Marcel Pheijffer om me te mengen in het debat over IFAC en meer in het bijzonder over de IAASB. Ik denk dat het goed is dat Pheijff er het debat aanzwengelt. Volgens mij heeft de IAASB een aantal problemen: de standaarden hebben onvoldoende tanden, ze worden ontwikkeld in eigen kring en als gevolg hiervan heeft de IAASB problemen met de legitimiteit buiten het beroep.
NASCHRIFT bij artikel Marcel Pheijffer
Authors: Pheijffer Marcel
Published: October 2019

Wetenschap is debat. Ik ben dan ook blij met de drie reacties op mijn artikel. Het zijn drie totaal verschillende reacties. Ruud Vergoossen legt de nadruk op de verbeteringen die de laatste jaren in het regelgevend proces zijn bereikt. Hij onderschrijft mijn conclusie dat regelgeving vooral internationaal tot stand komt en dat commentaar dan ook in het internationale circuit dient te worden gegeven. Hij ziet voldoende mogelijkheden tot het leveren van commentaar en relativeert terecht dat commentaar niet automatisch wordt overgenomen.
Media-aandacht en maatschappelijke verslaggeving: de bouwfraude
Authors: Van Eijk D. W. D. , Hooghiemstra R. B. H.
Published: October 2019

Onderzoek in het buitenland heeft aangetoond dat ondernemingen informatie over de maatschappelijke aspecten van hun bedrijfsvoering op een strategische wijze hanteren. Meer in het bijzonder is gesuggereerd dat zij dit soort informatie zouden verschaffen in een poging om de in de media naar voren gekomen (negatieve) beeldvorming te corrigeren. In deze bijdrage wordt in dit verband enerzijds onderzocht op welke wijze de geschreven media aandacht hebben geschonken aan de bouwfraude en anderzijds hoe de betrokken bedrijven daarop reageerden in de vorm van maatschappelijke verslaggeving.
Het effect van overnames op de aandelenrendementen van biedende ondernemingen
Authors: Van Den Berg R. , Swinkels L. A. P.
Published: October 2019

In dit artikel tonen wij aan dat aankondigingen van overnames een signifi cant positief effect hebben op de aandelenkoers van de overnemende partij. Het abnormale rendement in de periode van 10 dagen rond de aankondiging is 0,84 procent voor onze steekproef van 196 overnames door Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen in de periode 2002-2006. Aankondigingen van binnenlandse overnames laten in onze steekproef een gemiddeld hoger abnormaal rendement zien dan die van buitenlandse overnames, maar we vinden onvoldoende statistisch bewijs voor algemene uitspraken op dit gebied.
Werknemersbeleving van best practices in HRM binnen het onderwijs
Authors: Boselie Paul
Published: October 2019

Deze empirische studie laat zien dat human resource management (HRM) een bijdrage kan leveren aan de organisatieprestaties van onderwijsinstellingen. Deze studie richt zich op de beleving van HRM door medewerkers binnen een onderwijsinstelling. Vooral meer speelruimte (en autonomie) voor docenten is een sleutel voor organisatiesucces. Dit betekent mogelijk minder managers en toezichthouders en een kanteling van organisaties, waarbij de hoogste prioriteit aan onderwijs en de ‘uitvoerders’ op de werkvloer (de docenten) gegeven wordt.
Belangenconflicten in de private equity-markt
Authors: Schmeits Anjolein
Published: October 2019

De private equity markt heeft de afgelopen jaren een enorme vlucht genomen. Transacties nemen snel toe in omvang en de rendementen behaald door private equity fondsen en het grote aanbod van vreemd vermogen tegen aantrekkelijke condities hebben geleid tot een toenemende beschikbaarheid van fi nanciering voor private equity deals. Ofschoon de rol van private equity investors veelal als positief kan worden gezien, zijn er steeds vaker kritische geluiden te horen over de ontwikkelingen in deze markt. Deze hebben te maken met de sterk toenemende schuldenlast van ondernemingen in private equity transacties en de potentiële belangenconflicten die kunnen ontstaan tussen de bij de transacties betrokken partijen. Ook zijn er door regelgevende instanties zorgen geuit over de concurrentieverhoudingen en marktstructuur in de private equity markt. In deze bijdrage worden de hiermee samenhangende risico’s van private equity uiteengezet en worden mogelijke beleidsimplicaties en oplossingen besproken.
De waarderelevantie van actieve belastinglatenties in Nederland
Authors: Langendijk Henk , Naarding E. W. J.
Published: October 2019

Dit onderzoek richt zich op de vraag in hoeverre actieve belastinglatenties van Nederlandse beurs genoteerde ondernemingen waarderelevant zijn voor beleggers. Actieve belastinglatenties worden in ons onderzoek als waarde relevant gezien indien deze door de kapitaalmarkt worden geassocieerd met de marktwaarde van een onderneming. In Nederland is hier weinig onderzoek naar verricht. Onze onderzoeksresultaten tonen aan dat toepassing van Richtlijn 272 voor actieve latente belastingen door beursgenoteerde ondernemingen in Nederland leidt tot het verstrekken van waarde relevante informatie aan beleggers.
Budgetten blijven belangrijk
Authors: Corbey Michael , Hopmans M. J. J. , Van Veen-Dirks Paula
Published: October 2019

Budgettering is voor veel bedrijven een wezenlijk onderdeel van het management accounting systeem. Budgettering kent van oudsher een aantal traditionele problemen zoals budgetary slack. Er is in de literatuur de laatste jaren ook een aantal problemen gesignaleerd met betrekking tot budgettering in een turbulente omgeving. Na bespreking van deze problemen, gaat dit artikel in op een empirisch onderzoek onder 52 academisch geschoolde financiële functionarissen. Er wordt onder meer geconcludeerd dat bij toenemende turbulentie inderdaad meer problemen ontstaan met budgetten. Een onverwachte uitkomst was de verwerping van de hypothese dat hoe turbulenter de omgeving, hoe minder nadruk komt te liggen op het behalen van budgettaire doelen. Budgetten zijn en blijven blijkbaar belangrijk, ook in een turbulente omgeving. Een opvallende bevinding is verder dat de methode van rolling forecasts in bijna zestig procent van de bedrijven gebruikt wordt in aanvulling op het traditionele budget.
De waarderingseffecten van aandelenemissies
Authors: Houweling F. , Scholtens L. J. R.
Published: October 2019

We onderzoeken de invloed van waarderingseffecten van de aankondiging van aandelenemissies door ondernemingen genoteerd aan de Amsterdamse effectenbeurs van 1991 tot 2006. Met behulp van een event study vinden we in vergelijking met de Verenigde Staten slechts zeer geringe negatieve abnormale returns.
Veranderingen in de servicerol van commissarissen in Nederland
Authors: Bezemer P. , Van Den Bosch Frans A. J. , Maassen G. F. , Volberda Henk
Published: October 2019

Recente corporate governance initiatieven, zoals de ‘Sarbanes-Oxley Act’ en corporate governance codes, hebben voornamelijk de onafhankelijkheid en de controle-rol van commissarissen benadrukt. De aandacht voor de implicaties hiervan voor de service-rol van commissarissen is echter beperkt. Deze implicaties staan centraal in dit artikel. De analyse van longitudinale data van de top-100 beursgenoteerde ondernemingen in Nederland toont dat de service-rol inderdaad is veranderd als gevolg van twee corporate governance codes. De nadruk lijkt te zijn verschoven van de externe service-rol naar de interne service-rol, dat wil zeggen van waardecreatie door het commissarissennetwerk naar waardecreatie door het adviseren en begeleiden van bestuursleden door commissarissen. Deze ontwikkeling heeft belangrijke consequenties voor zowel ondernemingen als commissarissen.
De effectiviteit van informatieve websites
Authors: Huizingh K. R. E. , Leeflang P. S. H. , Teerling M. L.
Published: October 2019

Wij bespreken een drietal deelstudies naar de effectiviteit van informatieve websites. Tussen de website en de winkel vonden we synergie-effecten voor wat betreft de attitudes van consumenten. Echter, positievere website-attitudes blijken samen te hangen met lagere bestedingen in de winkel. Voor de meerderheid van de klanten leidt websitebezoek tot een afname van zowel het aantal aankoopbezoeken als de bestedingen. Voor een kleine minderheid leidt websitebezoek tot een verbetering van het klantgedrag, opvallend genoeg zijn dit de ‘beste’ klanten. Tot slot blijken marketingactiviteiten via het online kanaal slechts een tijdelijke positieve invloed te hebben op het aankoopgedrag in de winkel.
Kwaliteitsbeoordeling bij assuranceopdrachten
Authors: Roos A. R.
Published: October 2019

De Wet Toezicht Accountantsorganisaties vereist een opdrachtgerichte kwaliteitsbeoordeling voordat een accountant zijn verklaring afgeeft bij de jaarrekening van een organisatie van openbaar belang (OOB). Dit houdt in dat een professional die geen lid is van het assuranceteam toetst of de accountant redelijkerwijs tot zijn conclusie heeft kunnen komen. Ook moeten accountantspraktijken beleid voeren voor opdrachtgerichte kwaliteitsbeoordelingen bij overige assuranceopdrachten. Deze voorschriften beogen te bewerkstelligen dat accountantspraktijken erop kunnen vertrouwen dat hun professionals assuranceopdrachten op adequate wijze uitvoeren. Dit artikel behandelt het belang van de opdrachtgerichte kwaliteitsbeoordeling en doet suggesties voor de diepgang daarvan. Tevens pleit deze publicatie ervoor de opdrachtgerichte kwaliteitsbeoordeling te dynamiseren om vertraging in de rapportering aan cliënten te minimaliseren. Ook doet dit artikel suggesties hoe accountantspraktijken deskundigheidseisen voor kwaliteitsbeoordelaren kunnen expliciteren, bijvoorbeeld via een accreditatiesysteem. Een beschouwing van de opdrachtgerichte kwaliteitsbeoordeling leert dat het verschil in reikwijdte en diepgang tussen de Wet Toezicht Accountantsorganisaties en Internationale Standaarden in Nederland heeft geleid tot een complex stelsel van wetgeving, verordeningen en nadere voorschriften. Dit stelsel is bewerkelijk in het onderhoud en versnippering vergroot het risico van onbedoelde overtredingen door accountantspraktijken en hun professionals.
De beïnvloedbaarheid van beleggers
Authors: Eije Henk Von , Hoffmann Arvid O. I. , Jager Wander
Published: October 2019

In dit artikel onderzoeken we de beïnvloedbaarheid van Nederlandse beleggers. Hiertoe laten we eerst zien dat naast financiële ook intellectuele en sociale behoeften een rol spelen bij beleggen. Daarna maken we onderscheid tussen beleggers die vooral in hun netwerk om informatie zoeken en beleggers die sociale goedkeuring zoeken bij hun beleggingsbeslissingen. Bij de analyse van een enquête onder Nederlandse beleggers blijkt dat beide typen beleggers meer beïnvloedbaar zijn als ze meer sociale behoeften hebben. Bovendien zijn beleggers met minder kennis en ervaring inderdaad meer beïnvloedbaar door informatie van anderen.
Jaarverslaggeving mkb, quo vadis?
Authors: Vergoossen Ruud
Published: October 2019

De wet- en regelgeving op het gebied van de externe financiële verslaggeving is nog steeds in beweging en het einde is nog niet in zicht. Na en naast de turbulentie rondom de introductie van de International Financial Reporting Standards (IFRSs) in de Europese Unie en de acceptatie van deze standaarden door de Amerikanen, staat nu ook al enige tijd de jaarverslaggeving van het midden- en kleinbedrijf in het centrum van de belangstelling. Reden voor de kernredactie om aan dit onderwerp een themanummer te wijden. Het thema Jaarverslaggeving mkb omvat een viertal artikelen.
We gaan voor goud
Authors: Groot Tom
Published: October 2019

456 82E JAARGANG NOVEMBER 2008 Op het moment dat ik deze column schrijf, zijn de Olympische Spelen net achter de rug. Voor velen betekent het einde van de spelen de terugkeer naar het normale dagen nachtritme. Het waren weer buitengewoon boeiende, enerverende en spannende spelen. Deze spanning wordt toch vooral aangejaagd door de vraag Hoe presteren de Nederlandse sporters ten opzichte van de internationale concurrentie? Sportieve prestaties zijn kennelijk sterk verbonden met gevoelens van nationale eigenwaarde. In dit kader kunnen we gerust zijn: we hebben het uiteindelijk redelijk gedaan: zeven gouden, vijf zilveren en vier bronzen medailles. De oogst is minder dan in Athene en Sydney, maar over meer sporters en disciplines gespreid. Daarnaast kun je vergelijkingen trekken, gecorrigeerd voor inwonertal en bruto nationaal product. Vooral wanneer we naar het aantal inwoners kijken, komen we relatief goed uit. Toch duiken er terecht voortdurend discussies op over hoe het beter moet en kan. Daarbij gaat het meestal over geld: toen in de tweede week de medailleoogst dreigde stil te vallen en de paniek om zich heen greep, hoorden we bij herhaling de oproep in de media om meer geld voor de sport. De redenering gaat als volgt: met meer geld kunnen meer en betere sportvoorzieningen worden gecreëerd, die ook betere sporters zullen voortbrengen. Het is een ‘kortdoor- de-bocht’-redenering die het goed doet in de politiek, maar die tegelijkertijd voorbijgaat aan het grootste probleem: we weten niet goed wat er precies nodig is om topprestaties te bereiken. Dit is niet alleen een financieel, maar evenzeer een organisatorisch vraagstuk. De parallellen met onze sector onderwijs dringen zich sterk op.