Ανίχνευση ψυχοανοσολογικών παραμέτρων και στατιστική εκτίμηση ψυχομετρικών χαρακτηριστικών σε ασθενείς και οικείους ασθενών με λέμφωμα, πριν και μετά τη θεραπεία
Authors: Δελιχά Ευμορφία-Μαρία 
Published: September 2021

Κατά τις δεκαετίες ΄80 και ΄90 έγινε συστηματική προσπάθεια να απαντηθεί το ερώτημα κατά πόσο κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ατόμου είναι πιθανόν να συνδέονται με μηχανισμούς ανάπτυξης νεοπλασιών ή και με την επιδείνωση αυτών. Αν και υπάρχουν διάφορες μελέτες που ασχολούνται με την υπόθεση αυτή σε ασθενείς διαφόρων συμπαγών νεοπλασιών, εξ’ όσων γνωρίζουμε, δεν έχουν δημοσιευτεί αντίστοιχες μελέτες σε ασθενείς με λέμφωμα. Η ομάδα των λεμφωμάτων Hodgkin και μη Hodgkin αποτελείται από νοσήματα με ετερογένεια, συνήθως ευνοϊκή πρόγνωση, ιδιαίτερες εντοπίσεις νόσου και ιδιαίτερα γενετικά χαρακτηριστικά που την καθιστούν ενδιαφέρουσα ως μια ομάδα όπου δυνητικά μπορεί να διερευνηθεί η αλληλεπίδραση ψυχισμού και του νευρικού-ανοσολογικού συστήματος στην ανάπτυξη της νόσου και ενδεχομένως σε μια ιδιαίτερη θεραπευτική προσέγγιση. Επιπλέον, η δραστηριότητα διαφόρων κυτοκινών στο λέμφωμα έχει ερευνηθεί στο παρελθόν, ενώ συγκεκριμένες κυτοκίνες όπως η IL-1, IL-2, IL-6, TNFα, IL-10, και IL-18 έχουν συσχετιστεί με την παρουσία ψυχοπαθολογικών καταστάσεων που διέπονται από υψηλά επίπεδα stress.Μέθοδος: 77 ασθενείς με λέμφωμα κλήθηκαν να συμπληρώσουν την κλίμακα κατάθλιψης Zung, την κλίμακα ψυχοπαθολογίας SCL-90R και τα ερωτηματολόγια προσωπικότητας HDHQ και EPQ, τόσο κατά τη διάγνωση της νόσου όσο και μετά τη θεραπεία. Τα ίδια εργαλεία δόθηκαν και στους οικείους των ασθενών. Ταυτόχρονα, σε 49 περιστατικά, λάβαμε ορό αίματος προκειμένου να μετρηθούν με τη μέθοδο ELISA τα επίπεδα των ιντερλευκινών IL-1, IL-1Ra, IL-2, IL-10 και του δείκτη φλεγμονής suPAR (soluble urokinase plasminogen activating receptor), προ και μετά θεραπεία.Αποτελέσματα: Οι ασθενείς με λέμφωμα εμφανίζουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ψυχοπαθολογίας όπως ψυχωτισμό, καταναγκασμό, κατάθλιψη, νευρωτισμό. Τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά εμφανίζει και το οικογενειακό περιβάλλον τους. Οι ιντερλευκίνες IL-10 και IL-2 και ο δείκτης φλεγμονής suPAR συσχετίστηκαν θετικά με χαρακτηριστικά της προσωπικότητας των ασθενών όπως άγχος, κατάθλιψη, ψυχαναγκασμό και ψυχωτισμό. Ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών ανταποκρίθηκε στην ενδεδειγμένη θεραπεία (85%), και όλοι οι ανοσολογικοί δείκτες που μελετήθηκαν (πλην της IL-1) μειώθηκαν μετά τη θεραπεία, το ψυχομετρικό αποτύπωμα των ασθενών παρέμεινε σταθερό. Όσον αφορά στα κλινικά χαρακτηριστικά, φάνηκε η θετική σχέση των IL-10 και suPAR με το φορτίο της νόσου, ενώ αυξημένα επίπεδα IL-1, IL-2, IL-10 και οριακά του suPAR συσχετίστηκαν με δυσμενέστερη ελεύθερης νόσου επιβίωση. Η IL-1Ra αναδείχθηκε ως ευνοϊκός παράγοντας πρόγνωσης.Συμπεράσματα: Οι ασθενείς με λέμφωμα έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά προσωπικότητας και μία εγκατεστημένη ψυχοπαθολογία η οποία χρήζει περαιτέρω διερεύνησης και παρακολούθησης. Η μείωση των επιπέδων των IL-1Ra, IL-2, IL-10 και suPAR μετά τη θεραπεία απεικονίζει την σχέση των παραπάνω με τη λεμφωματική νόσο, ενώ η IL-1 δεν αποτελεί ειδικό δείκτη της νόσου. Οι ιντερλευκίνες IL-1, IL-1Ra, IL-2, IL-10 και ο δείκτης ήπιας φλεγμονής suPAR αν και δε μπορούν να προβλέψουν το θεραπευτικό αποτέλεσμα, φαίνεται όμως ότι έχουν προγνωστική αξία στο λέμφωμα. Η φλεγμονή ενδέχεται να είναι κοινός παρανομαστής μεταξύ λεμφωμάτων και νόσων του κεντρικού νευρικού συστήματος.Η παρούσα εργασία, ελπίζουμε να αποτελέσει αφετηρία για την καλύτερη κατανόηση της σχέσης μεταξύ των συμπεριφορικών νόσων, της παθογένειας των αιματολογικών καρκίνων και των σχετιζόμενων και με τις δύο αυτές κατηγορίες ανοσολογικών-φλεγμονωδών ανταποκρίσεων.