Κάταγμα ισχίου στα άτομα τρίτης ηλικίας
Authors: Αλεξίου Κωνσταντίνος 
Published: October 2022

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Το κάταγμα ισχίου παραμένει συχνότατο στον ηλικιωμένο ασθενή. Περισσότεροαπό 1.5 εκατομμύρια ασθενείς ετησίως, σε παγκόσμια κλίμακα, είναι θύματα ενός κατάγματοςστο ισχίο. Η συχνότητα εμφάνισής τους αναμένεται να αυξηθεί με τη γήρανση του παγκόσμιουπληθυσμού. Ο προσδιορισμός των παραγόντων κινδύνου είναι απαραίτητος προκειμένου ναμειωθεί η θνητότητα και η νοσηρότητα.ΣΚΟΠΟΣ: Στόχος της μελέτης ήταν ο εντοπισμός παραγόντων κινδύνου θνητότητας δώδεκαμήνες μετά από χειρουργική επέμβαση για κάταγμα ισχίου.ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Πραγματοποιήθηκε μια προοπτική μελέτη παρατήρησης, ενόςδευτεροβάθμιου και ενός τριτοβάθμιου νοσοκομείου στην Ελλάδα. Συμμετείχαν 744 ασθενείς(501 γυναίκες, 243 άνδρες), μέσης ηλικίας 82.6 έτη (SD = 7.20). Οι 147 ασθενείς (92 γυναίκες,55 άνδρες) προέρχονται από δευτεροβάθμιο νοσοκομείο (Γενικό Νοσοκομείο Καστοριάς) καιοι υπόλοιποι 597 ασθενείς (409 γυναίκες, 188 άνδρες) από τριτοβάθμιο (ΠανεπιστημιακόΓενικό Νοσοκομείο Λάρισας). Τα περιεγχειρητικά δεδομένα συλλέχθηκαν από ιατρικάδιαγράμματα και από συνεντεύξεις. Καταγράφηκε το ποσοστό θνητότητας κατά τη διάρκεια 12μηνών, όπως και η λειτουργικότητα και η ποιότητα ζωής των ασθενών. Για τη διερεύνηση τηςμεταβολής μιας ποσοτικής μεταβλητής ανάμεσα σε δύο χρονικές στιγμές χρησιμοποιήθηκε οέλεγχος t κατά ζεύγη (paired t-test). Η ανάλυση για τον έλεγχο της επιβίωσηςπραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο των Kaplan-Meier.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η θνητότητα σε ένα έτος είναι 19.4%. Το μεγαλύτερο ποσοστό θανάτωνκαταγράφεται στις ηλικίες μεγαλύτερες από 81 ετών έναντι των ηλικιών μικρότερες των 81ετών (p < .001). Το μεγαλύτερο ποσοστό θανάτων καταγράφεται στους άνδρες έναντι τωνγυναικών (p = .062). Ο υψηλότερος μέσος χρόνος επιβίωσης υπολογίστηκε στο κέντροαποκατάστασης και ο χαμηλότερος στον οίκο ευγηρίας (p < .001). Δεν βρέθηκε σημαντικάδιαφορετικός χρόνος επιβίωσης ανάλογα με τη συνύπαρξη ή μη οστεοπόρωσης (p = .779) ή μετο είδος του κατάγματος (p = .267). Το μεγαλύτερο ποσοστό θανάτων καταγράφεται στουςασθενείς που δεν χειρουργήθηκαν εν συγκρίσει με τους ασθενείς που χειρουργήθηκαν (p <.001), καθώς και στους ασθενείς που χειρουργήθηκαν σε χρονικό διάστημα ≥48 h από τοσυμβάν του κατάγματος εν συγκρίσει με τους ασθενείς που χειρουργήθηκαν σε χρονικόδιάστημα <12 h από το συμβάν του κατάγματος (p < .002). Δεν βρέθηκε σημαντικάδιαφορετικό ποσοστό θανάτων στους ασθενείς του δευτεροβάθμιου νοσοκομείου εν συγκρίσειμε τους ασθενείς του τριτοβάθμιου νοσοκομείου (p = .096). Δεν βρέθηκε σχέση ανάμεσα στηθνητότητα και τη διάρκεια παραμονής στο νοσοκομείο (p = .485), τον τύπο στα υποκεφαλικάκατάγματα (p = .332), τον τύπο στα υποτροχαντήρια κατάγματα (p = .359), όπως και τον τύποστα διατροχαντήρια κατάγματα (p = .396). Ο τρόπος αντιμετώπισης του διατροχαντήριου, τουυποκεφαλικού και του υποτροχαντήριου κατάγματος δεν βρέθηκε να σχετίζεται με τηθνητότητα (p= .545, p= .075, p= .652 αντίστοιχα). Στους ασθενείς που έκαναν επανεισαγωγήεντός 30 ημερών παρατηρήθηκαν περισσότεροι, στατιστικώς, θάνατοι σε σύγκριση με τουςασθενείς που έκαναν επανεισαγωγή στο χρονικό διάστημα 31-365 ημέρες ή δεν έκανανκαθόλου (p = .001). Στους ασθενείς που εμφάνισαν επιπλοκές παρατηρήθηκαν περισσότεροι,στατιστικώς, θάνατοι σε σύγκριση με τους ασθενείς που δεν εμφάνισαν κάποια επιπλοκή (p =.001). Βρέθηκε ότι όσο υψηλότερο είναι το ASA score τόσο παρατηρούνται περισσότεροι,στατιστικώς, θάνατοι (p < .001). Επίσης, οι ασθενείς που πέθαναν καταγράφουν, στατιστικώς,υψηλότερο δείκτη Charlson (p < .001) και χαμηλότερο Δείκτη Μάζας Σώματος (p = .001). Ητιμή της αλβουμίνης, κατά την εισαγωγή διαφέρει σημαντικά στους ασθενείς που πέθαναν σεσχέση με εκείνους που τελικά δεν πέθαναν (p = .011), ενώ η τιμή των λευκωμάτων, κατά τηνεισαγωγή, δεν διαφέρει σημαντικά στους ασθενείς που πέθαναν σε σχέση με εκείνους πουτελικά δεν πέθαναν (p = .727). Επίσης, δεν παρατηρείται σημαντική διαφορά ως προς τηθνητότητα ανάμεσα στους ασθενείς που χρειάστηκε να μεταγγιστούν και σε αυτούς που δενμεταγγίστηκαν (p = .293). Η λειτουργική ικανότητα (p < .001) η γνωσιακή λειτουργία (p <.001) και η ποιότητα ζωής, φυσική (p < .001) και ψυχική (p < .001), μεταβλήθηκαν με αρνητικότρόπο στο χρονικό διάστημα των δώδεκα μηνών μετά το κάταγμα.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η πρόβλεψη του μετεγχειρητικού αποτελέσματος θα μπορούσε ναβοηθήσει στη λήψη κλινικών αποφάσεων. Τα αποτελέσματα της παρούσας διατριβήςαναδεικνύουν τη σημασία της κάλυψης των βασικών αναγκών των ηλικιωμένων, όχι μόνο κατάτη στιγμή της χειρουργικής επέμβασης, αλλά και στη συνέχεια. Η βελτιωμένη λειτουργία, ηανεξαρτησία και η συνολική ποιότητα ζωής είναι σημαντικά αποτελέσματα για τηναποκατάσταση και θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε στρατηγικές αποκατάστασης γιαηλικιωμένους μετά από κάταγμα ισχίου. Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες στις οποίες θασυμμετέχουν ομάδες ελέγχου και μεγαλύτερη προοπτική παρακολούθησης για ναεπιβεβαιωθούν αυτά τα αποτελέσματα.