bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Exports, FDI Inflows, Renewable Energy and Economic Growth: An Empirical Evidence from Singapore
Authors: Ahmad Iftikhar , Saeed Arifa , Saeed Muhammad Ibrahim , Ajekwe Clement Chiahemba
Published: May 2024

The present study captures the impact of exports; FDI inflows and renewable energy on economic growth of Singapore economy by covering time period 1989-2022 in the context of Cobb-Douglas production function. This study applies ARDL approach for obtaining empirical results. The estimated results will further be tested by taking most of the diagnostic tests to make check whether the results are robust or not. The findings of this study reveal that exports; FDI inflows and renewable energy have a positive and statistically significant impact on the economic growth. However, short run impact of renewable energy is witnessed as insignificant while exports and FDI inflows contribute significantly in boosting economic growth. Moreover, labor and capital also play a positive role in enhancing economic growth. Based on these findings; this study suggests that exports; FDI inflows, and renewable energy may be given more importance by expanding their size if domestic production in Singapore is required to be increased.
ბათუმი და აჭარა ქუთაისის გუბერნიის შემადგენლობაში
Authors: კუპრაშვილი სულხან , ვაჭრიძე გოდერძი
Published: May 2024

წარმოდგენილი ნაშრომი მიზნად ისახავს შესწავლილი და გაანალიზებული იქნას ქუთაისის გუბერნიის არსებობის პერიოდში როგორ მიმდინარეობდა ბათუმსა და ზოგადად აჭარის რეგიონში რუსეთის იმპერიის სამხედრო, პოლიტიკური და ეკონომიკური დამკვიდრების პროცესი, რა სიძნელეები ხვდებოდა საიმპერიო ხელისუფლებას აღნიშნული პოლიტიკის გატარების საქმეში. 1883 წლიდან ხელახლა აღდგენილ ქუთაისის საგენერალ გუბერნატოროს შემადგენლობაში საიმპერიო ხელისუფლებამ შეიყვანა ბათუმის ოლქი, რომელიც ბათუმის და ართვინის ოკრუგებად დაიყო და სოხუმის განყოფილება, რომელიც ოკრუგად გადაკეთდა. შემოღებული იქნა ქუთაისის სამხედრო გუბერნატორის თანაშემწის თანამდებობა, რომლის რეზიდენცია ბათუმში იყო. 1903 წელს ქუთაისის გუბერნიას გამოეყო ბათუმის, ართვინის და სოხუმის ოკრუგები. ბათუმის და ართვინის ოკრუგები გაერთიანდა და შეიქმნა ბათუმის ოლქი, რომელსაც მართავდა სამხედრო გუბერნატორი. ბათუმის ოლქში რუსეთის საიმპერიო ხელისუფლების კოლონიური პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების შესახებ უმნიშვნელოვანეს ცნობებს გვაწვდის ქუთაისის გუბერნატორის ანგარიშები და გუბერნიის ყოველწლიური მიმოხილვები, რომლებიც მდიდარ ფაქტობრივ მასალას შეიცავენ დასავლეთ და სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს ახალი ისტორიის შესასწავლად.
ნაშრომში ქუთაისის სახელმწიფო არქივში დაცული დოკუმენტების, მე-19 საუკუნის რუსი ისტორიკოსებისა და შესაბამისი ქართულენოვანი ლიტერატურის საფუძველზე ნაჩვენებია, რომ ქუთაისის გუბერნატორის ანგარიშები და გუბერნიის მიმოხილვები საშუალებას გვაძლევენ თვალი გავადევნოთ, როგორ მიმდინარეობდა რეგიონში რუსეთის სამხედრო, პოლიტიკური და ეკონომიკური დამკვიდრების პროცესი, რა სიძნელეები ხვდებოდა საიმპერიო ხელისუფლებას, აღმოსავლეთ საქართველოსთან შედარებით მხარის რუსიფიკაციის პოლიტიკის გატარების საქმეში.
მარადიდული კლარჯული ნარატივის ენობრივი თავისებურებანი
Authors: ფარტენაძე ნათელა
Published: May 2024

მარადიდული კლარჯული თხრობის თავისებურებების გამოსავლენად განსაკუთრებული მნიშვნელობა მივანიჭეთ საუბრის მანერას, როგორიცაა: ინტონაცია, მეტყველების ტემპი, საწარმოთქმო და გრამატიკული თავისებურებები, მოდალურ-ექსპრესიული მოქცევები, ლექსიკა-ფრაზეოლოგია და ა. შ. მართალია, ნებისმიერი დიალექტის ენობრივი მახასიათებლები განსაკუთრებულად წარმოჩნდება ბუნებრივი, გაბმული საუბრის პროცესში, თუმცა თქმულის ქაღალდზე ზუსტად გადატანა და მკითხველამდე მიტანა შეუძლებელია, ნებისმიერი კარგად ჩაწერილი ტექსტი მხოლოდ მიახლოებით ასახავს ზეპირმეტყველებას, მაგრამ ჩვენ მიერ წარმოდგენილი მარადიდული კლარჯული თხრობისთვის დამახასიათებელი თავისებურებანი მარადიდელთა მეტყველების ფაქტია, რომელსაც ხშირ შემთხვევაში შინაგანი, იმანენტური კანონზომიერებანი განაპირობებს, ზოგ შემთხვევაშიც კი - ლექსიკური მარაგის სიმწირე.
ჩინეთისა და რუსეთის ურთიერთობები საწყის ეტაპზე (XVII საუკუნე)
Authors: ანდღულაძე დავით
Published: May 2024

ჩინურ-რუსული ურთიერთობები დღეს არსებითად ახალ ფაზაში შევიდა. რამდენიმე საუკუნის წინ რეალობა განსხვა­ვე­ბული იყო. აზიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონის გადანა­წი­ლ­ე­ბისათვის ბრძოლამ თითქმის მთელი მეჩვიდმეტე საუკუნე გასტანა. რუსულ ისტორიოგრაფიაში გავრცელებული „შორეული აღმოსავლეთის მშვიდობიანი შემოერთების“ ნარატივის მიუხე­დ­ა­ვად, ჩინური წყაროები სხვა რეალობაზე მეტყველებენ.
სასაზღვრო შეტაკებებისა და ომების ფონზე, რუსეთი იძუ­ლე­ბული გახდა რიგ ტერიტორიულ დათმობებზე წასულიყო. ჩინ­ე­თთან სავაჭრო ურთიერთობების დამყარება მაშინაც კი ძალ­იან მნიშვნელოვანი საგარეო-ეკონომიკური ფაქტორი აღმოჩნდა. გარდა ამისა, ახალგაზრდა ცინგის იმპერია ძლიერ სამხედორო ძალასაც წარმოადგენდა და ცენტრალური და აღმოსავლეთ აზი­ის პოლიტიკური და კულტურული დამინანტი იყო.
ისლამური ფაქტორი კოსოვოს კრიზისში
Authors: ტარიელაძე ლევან
Published: May 2024

,,ცივი ომის’’ დასრულებამ, საფუძველი დაუდო მნიშვნე­ლოვან პოლიტიკურ პროცესებს  მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. განსაკუთებით კი ევროპაში, სადაც ბევრმა ქვეყანამ განიცადა ტერ­იტორიული ცვლილებები, ზოგიც კი საერთოდ ახალად ჩამ­ოყალიბდა. აღნიშნული პროცესებიდან ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეულია ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, ყოფილი იუგოს­ლავიის ტერიტორიაზე განვითარებული მოვლენები, სადაც დეზ­ინტეგრაციული პროცესები მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ არნახული სისასტიკითა და ტრაგედიებით განვითარდა. ექვსი რესპუბლიკის და ორი ავტონომიური პროვინციისგან (კოსოვო და ვოევოდინა - სერბეთის შემადგენლობაში) შემდგარ იუგოსლ­ავიის სოციალისტურ ფედერაციულ რესპუბლიკაში არსებული ეთნიკური, ენობრივი და რელიგიური განსხვავებების ნიადაგზე, ევროპის შუაგულში განვითარებულმა ჰუმანიტარულმა კატასტ­როფამ შეძრა მთელი ევროპა და მსოფლიო.
იუგოსლავიის ომებიდან, თავისი სისასტიკით, მასშტაბ­ურ­ო­ბითა და საერთაშორისო ჩართულობით, გამორჩეულია კოსო­ვოს მოვლენები, რომელიც „ცივი ომის“ შემდგომი მსოფლიო პოლიტიკის განსაკუთრებული და შეიძლება ითქვას ყველაზე რეზონანსული მოვლენაა, რომლის განვითარებასა და შინაარსზე მრავალი ფაქტორი ახდენდა გავლენას. მათ შორის ერთ-ერთი მთავარი გახლდათ ისლამური ფაქტორი, ვინაიდან კოსოვოს მოსახლეობის 90 პროცენტს შეადგენდნენ ეთნიკურად ალბანელი მუსლიმები. ისლამი ფართოდაა გავრცელებული ბალკანეთში, ამ რეგიონში ყოველთვის იყო გამორჩეულად რთული ეთნო-რელ­იგიური სურათი. კრიზისის ესკალაციამ კოსოვოში აიძულა მახ­ლობელი აღმოსავლეთის ისლამური სახელმწიფოები  გაეტარ­ებ­ინათ ფორსირებული საგარეო პოლიტიკა რეგიონში. სპარსეთის ყურის ქვეყნებმა დაიწყეს  მნიშვნელოვანი ფინანსური ნაკადების მიმართვა ბალკანეთში. ამოქმედდნენ საქველმოქმედო  ფონდები და ორგანიზაციები. ისეთი  როგორებიცაა „ალ ჰარამეინი“, „კოს­ო­ვოს და ჩეჩნეთის დახმარების კომიტეტი“, „კოსოვოს დახმა­რ­ების კომიტეტი“ და სხვა. შედეგად ისლამი ბალკანეთში გახდა სერიოზული პოლიტიკური ფაქტორი, რომელიც გავლენას ახდ­ენს რეგიონის თანამედროვე საერთაშორისო ურთიე­რთობებზე.
მეცნირების განვითარება და თარგმანის როლი ცოდნის გავრცელების პროცესში
Authors: მახარაძე ანასტასია
Published: May 2024

წინამდებარე სტატია ეძღვნება მეცნიერების განვითარებას, მის გავრცელებას ევროპიდან მსოფლიოს სხვადასხვა აქვეყნებში, კერძოდ, შავი ზღვის რეგიონის ისეთ ქვეყნებში, როგორებიცაა საქ­ა­რ­თ­ველო, თურქეთი და სხვ. ცოდნის გაცვლასა და თარგ­მ­ა­ნის როლს. ამ პროცესებში თარგმანი იყო ერთ-ერთი მნიშვნე­ლ­ოვანი ფაქტორი, რომლის წყალობითაც შესაძლებელი გახდა სამ­ე­­ცნიერო მიღწევების, რომლებიც ძირითადად ერვოპულ ქვე­ყნ­ებში წარმოიშვა, ევროპიდან მსოფლიოს დანარჩენ რეგიონებში და მათ შორის შავი ზღვის რეგიონში გავრცელება, რაშიც ერთ-ე­რ­თი მთავარი მისია სწორედ რომ თარგმანს ჰქონდა. იმისათვის, რომ სამეცნიერო მიღწევები სხვა ერებისათვის ხელმისაწვდომი გამხდარიყო, ეს ყველაფერი მათთვის გასაგებ ენაზე უნდა ყოფი­ლ­იყო წარმოდგენილი. სტატიაში წარმოდგენილია სამეცნიერო პროგრესისა და ცოდნის გავრცელების საინტერესო მოდელი, რომელსაც  მკვლევარი ჯორჯ ბასალა გვთავაზობს. განხილულია მის მიერ შემოთავაზე­ბული ცოდნის გავრცელების სამფაზიანი მოდელი, სადაც აღწერილია თუ როგორ, რა გზით და ვის მიერ ხდე­ბოდა სამეცნიერო მიღწევების ევროპიდან სხვა კონტინ­ენ­ტე­ბზე გადატა-გავრცელება. ასევე საუბარია, თუ როგორ იქცა სხვა­და­სხვა ქვეყანაში კოლონიური მეცნიერება დამოუკიდებელ მეც­ნ­იერებად, რამაც საბოლოო ჯამში ეს ქვეყნები მოწინავედ აქცია. ევროპელი მეცნიერების მონაპოვარი ითარგმნებოდა იმ ხალხთა ენაზე, სადაც ეს ინოვაციები სხვადასხვა გზით აღწევდა. სწორედ ამაში მდგომარეობს თარგმანის დიდი როლი მეცნირების განვი­თარებისა და ცოდნის გაცვლის პროცესში.
კოიძუმი იაკომო (1850-1904) - „ოშიდორი“; „დამარხული საიდუმლო“
Authors: ჩალაბაშვილი მარიამ
Published: May 2024

იაპონურ ფოლკლორში იოკაის (არამიწიერი არსებები, სულები, მონსტრები და ა.შ.) მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია. კოიძუმი იაკუმომ[1] კი წერილობითი სახე მისცა სხვადასხვა მით­სა თუ ლეგენდას. მათგან „თოვლის ქალბატონი” უკვე ნათა­რგმნია ქართულად, ახლა კი „ოშიდორისა“ და „დამარხულ საიდ­უმლოსაც“ გაეცნობა მკითხველი.
„ოშიდორის“, რომელიც იხვის სახეობაა, „შორეული აღმო­ს­ავ­ლეთის ცისარტყელასაც“ უწოდებენ. აგრეთვე, ის ასოცირდება მოსიყვარულე წყვილთან და მუდვივი სიყვარულის, ერთგ­ულ­ების სიმბოლოა როგორც ჩინეთში, ასევე იაპონიაშიც. იაპონიაში არსებობს ასეთი გამოთქმა: „ოშიდორი-ფუფუ“ (おしどりふうふ), რაც სწორედ მოსიყვარულე ცოლ-ქმარს ნიშნავს.
 
[1] კოიძუმი იაკუმო - Patrick Lafcadio Hearn (1850-1904), ეროვნებით იაპონელი არ იყო, მაგრამ ბრწყინვალედ დაეუფლა იაპონურ ენას. ის 1890 წელს ჩავიდა იაპონიაში, სადაც ცოლად შეირთო კოიძუმი სეცუ სამურაის ოჯახიდან, გახდა იაპონიის მოქალაქე და სიცოცხლის ბოლომდე იქ ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა.
საბაჰათინ ალი (1907-1948) – „მერცხალი“
Authors: ხარშილაძე ნატო
Published: May 2024

მე-20 საუკუნის გამოჩენილი თურქი მწერალი საბაჰათინ ალი 1907 წელს თურქეთში დაიბადა. მამა, რომელიც ადრე გარ­დ­ა­ე­ც­ვ­ალა, ოფიცერი იყო. ოჯახს საცხოვრებელის შეცვლა ხშირად უწე­ვდა. მწერალმა კარგი განათლება ჯერ სტამბოლში მიიღო. იქ დაამ­თ­ავრა პედაგიური სასწავლებელი და ქალაქ ოზგატში მასწ­ა­ვლ­ებლად დაიწყო მოღვაწეობა.
1928-1930 წლებში საბაჰათინ ალი ბერ­ლ­ინის უნივერს­იტ­ეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე სწავლ­ო­ბდა, სადაც ნაცისტ სტუ­დენტთან ეროვნულ ნიადაგზე ჩხუბი მოუ­ხდა. მწერალი იძულებული გახდა დაეტოვებინა უნი­ვერს­ი­ტ­ეტი და სამ­შ­ობ­ლოს დაბრუნებოდა. ქალაქ აიდინში, კონ­ი­­ასა და ანკარის სკო­ლ­­ე­ბში გერმენულ ენას ასწავლიდა. არაე­რ­თხელ იყო გასამარ­თ­ლ­ე­ბ­ული თურქეთის მთავრობის მიმართ კრი­ტიკული აზრის გამოხა­ტვისთვის.
1948 წელს სამშობლოს დატ­ოვება და ევროპაში გაპარვა გად­აწყვიტა, მაგრამ ახლო მეგ­ობარმა პოლიციაში დაასმინა. მწე­რ­­ალი თურქეთ-ბულგარეთის საზღვარზე დააკავეს. ერთ-ერთი ვერს­იით, იქვე დახვრიტეს, მეორე ვერსიით კი პოლიციაში დაკი­თ­ხვისას  მოკლეს.
Silk Road in the aftermath of Arab conquest: Trade routes traversing Azerbaijan
Authors: Asadov Farda
Published: May 2024

The article summarizes the outcomes of the clash between Khazar Turks and Muslim Arabs in wars for the South Caucasus. More than hundred years of permanent military struggle stabilized the border along Great Caucasus Range and inevitably resulted in a search for partnership options to resume mutually advantageous long-distance trade on Silk Roads. Located on the northern littoral lands of the Caspian the Khazar khaganate occupied important space on the juncture of nomadic Eurasian steppes and lands populated by various northern peoples, Finno-Ugrian and Slavic tribes. Starting from the end of VIII century Scandinavian merchants and warriors emerged in the region claiming for their share in international trade by swords and loads of commercial goods. The article describes the system of trade communications and control established by Khazar khaganate involving various nations to Silk Road trade, as well as analyses magisterial trade routes of the time of Arab-Khazar partnership in trade. Tracking of trade flows and description of trade structure and commodities allow to conclude that magisterial trade routes went traversing the territories of Arran (modern Azerbaijan republic) and the province of Azerbaijan in the north of contemporary Iran. Con­sequently, the gradual economic interconnection, human mobility, rise of local production to serve the interests of long-distance trade and to provide local commodities demanded in the markets of Silk Road geography, generated a start of gradual economic and cultural conve­rgence between two regions of international trade transit of the time considered herein in the publication.
The Prognostic Significance Of Inflammation Associated Blood Cell Markers In Metastatic Colorectal Cancer
Authors: Tekeli Ahmet Hüsrev , Ulaş Arife
Published: May 2024

Objectives: The aim is to perform prognostic evaluation with overall survival (OS) and progression-free survival (PFS) in hematological parameter-based groups in patients with metastatic colorectal cancer (mCRC).
Methods: In a single institution, 51 patients were retrospectively analyzed mCRC diagnosed between 2019 and 2022. Pretreatment hematological parameters of patients with mCRC receiving first-line chemotherapy in a single center were examined. The receiver operating characteristic curve was used to predict the tests. Median OS was calculated by the Kaplan-Meier method and compared with the log-rank test. Multivariate analyses were performed using a Cox regression model.
Results: The median OS of the patients included in the study was 27 months (3-88 months) by statistical calculation; the median PFS was 19 months (2-84 months). The median could not be reached. Among the risk factors affecting OS, it was found effective to have a bone metastasis site and a pancreatic metastasis site (p values 0.003 and 0.027, respectively). In the analysis of the risk factors affecting PFS, bone and pancreatic metastases were found to be significant (p values 0.001 and 0.004, respectively). Patients receiving chemotherapy and anti-VEGF therapy have a significantly reduced risk of death of 0.06 times compared to those who do not receive chemotherapy, which indicates that OS is significantly longer in people receiving chemotherapy in question (p=0.020). It was observed that blood cell marker levels were not statistically significant in PFS and OS. Of the 51 patients included in the study, 30 of them were still being followed up, while 21 of them died.
Conclusions: Chemotherapy plus anti-VEGF therapy is a treatment whose effectiveness has been determined in metastatic colorectal cancer. In the future, there is a need for more prospective and large patient group studies on this topic to measure the prognostic value of hematological parameters in metastatic colorectal cancer.
Chemotherapy-Induced Anemia in Adults Incidence and Treatment
Authors: Ali Sadradin , Farhan Ahmad , Qader Ibrahim , Mohammed Shahla
Published: May 2024

Chemotherapy-induced anemia is the predominant adverse event observed in individuals undergoing cancer treatment, resulting in a reduction in red blood cells and hemoglobin levels. This condition manifests through indicators such as diminished quality of life and fatigue. Effective approaches for managing recurrent chemotherapy-induced anemia encompass the use of erythropoietin-stimulating agents, blood transfusions, and intravenous iron supplementation. Each of these interventions presents distinct pros and cons, with selecting a particular treatment modality contingent upon the severity of anemia and the duration of malignancy. A comprehensive review of scholarly literature reveals a high prevalence of anemia among cancer patients receiving chemotherapy. Ongoing research endeavors are focused on developing pharmacological agents for cancer treatment that are devoid of adverse effects, particularly concerning anemia, a common complication associated with this therapeutic approach.
In vitro Cytotoxicity and Genotoxicity/Antigenotoxicity Evaluation of Encapsulated Black Garlic Extracts on A549 Cells
Authors: İnci Aydemir Çiğdem , Temiztürk Hatice Elif , Taner Gökçe
Published: May 2024

Objectives: Black garlic is produced by fermenting fresh garlic under controlled temperature and humidity conditions for an extended period. Due to its sweeter taste and lack of pungent odor compared to fresh garlic, black garlic is easier to consume. Moreover, the increase in bioactive compounds such as polyphenols and flavonoids during fermentation has sparked interest in studying the health effects of black garlic. It is known that different fermentation and extraction methods can lead to variations in biological activities. Therefore, analyzing the effectiveness of black garlic processed by different methods is of critical importance. In our study, we investigated the cytotoxic, genotoxic, and antigenotoxic effects of different concentrations of encapsulated black garlic capsule extract (BGC) on lung cancer cells.

Methods: The A549 cell line was used to investigate the effects of BGC. Cells treated with BGC at different concentrations (10, 25, 50, 100, 125, 250, 500, and 1000 µg/mL) for 24 hours were subjected to MTT and NRU assays to examine the cytotoxic effects. Alkaline comet assay was performed to investigate genotoxic and antigenotoxic effects. For antigenotoxicity analysis, cells pretreated with BGC were exposed to H2O2 to explore the protective effects of BGC.

Results: According to the MTT results, cell viability remained at 90% even at concentrations higher than 125 µg/mL. However, in the NRU analysis, viability decreased to less than 70% at concentrations ranging from 50 µg/mL. Comet assay results revealed significant increases in tail length and tail intensity at different concentrations (specifically, at 250 µg/mL and above and at 50 µg/mL and 100 µg/mL, respectively). However, tail moments did not show any significant differences at any concentration. Additionally, BGC significantly reduced H2O2-induced DNA damage.

Conclusions: Our research demonstrated that BGC reduces the viability of lung cancer cells and can have genotoxic effects. Additionally, its protective effect against oxidative damage was shown at the DNA level. Based on these data, further research can be conducted on the use of BGC against cancer.
FENOMENOLOJİK VE ONTOLOJİK BAĞLAMDA RESİMLERDE İÇERDEN DIŞARIYA BAKIŞ
Authors: Arslan Sadık
Published: May 2024

Bu makalenin konusu, içeriden dışarıya bakışın resimleridir. Bu tür resimlerde bakış, ilkin resmin aralığından resim dünyasına, ardından oradaki pencere imgesinden dışarıya uzanır. Resmin karşısında olmasına rağmen izleyici, resmin içindeymiş gibi dışarıyı deneyimler. Bu durum, iç ve dış uzam arasındaki sınırların erimesine ve özne olarak izleyicinin konumun belirsizleşmesine neden olur. Dolayısıyla içerden dışarıya açılan ara olarak pencereler, uzamlar arası eşzamanlılığın deneyimlenmesini sağlar. Bu araştırmada amaç, içeriden dışarıya bakışın resimlerini fenomenolojik ve ontolojik bakımdan incelemektir. Bu bağlamda makalede nitel araştırma yöntemi benimsenerek fenomenolojik bir okuma yapılmaktadır. Araştırmada resmin tanımlanma çabasında pencere-resim metaforunun güncelliğini koruduğu ve bu tür resimlerin iç ve dış diyalektiğini güçlü bir biçimde vurguladığı sonucuna varılmıştır.
The Path to Establishing an Antitrust Regulatory System for Self-preference of Digital Platforms
Authors: Liu Shining
Published: May 2024

China's Anti-Monopoly Law currently fails to adequately cover the circumscribed regulation of self-preferential behavior on digital platforms. There are controversies in the academic circle about the definition of the illegality of digital platform self-preference. The purpose of this paper is to provide an institutional supply for the regulation of self-preference on digital platforms and to construct a localized system of self-preference on digital platforms through empirical research and comparative law study. Through the idea of "clear entry into the law - entry into the expansion - justified exemption", it defines, judges the illegality and regulates the self-preferential behavior of digital platforms, and explores the concise analysis path of anti-competitive behavior of digital platforms. It also explores the concise analysis path of anti-competitive behavior of digital platforms.
Potensi dan Kelemahan Manusia Menurut Al-Quran dan Sunnah Berdasarkan Surah Al-Ma’arij Ayat 19-27
Authors: Reni Dianti Rukmini  , Hasep Saputra  , Abdul Rahman
Published: May 2024

Pengertian Pendidikan Islam adalah suatu upaya proses yang dilakukan untuk membimbing tingkah laku manusia, baik individu, maupun sosial untuk mengarahkan potensi, baik potensi dasar, maupun ajar yang sesuai dengan fitrahnya melalui proses intelektual dan spiritual berlandaskan nilai Islam untuk mencapai kebahagiaan hidup di dunia dan akhirat. Tujuan penelitian ini adalah untuk mengetahui bagaimana potensi dan kelemahan manusia menurut Alquran dan sunnah berdasarkan surah Al-Ma’arij ayat 19-27. Jenis penelitian ini adalah penelitian riset kepustakaan (Library Research), Sumber data yang digunakan dalam penelitian ini, yaitu sumber primer dan sumber sekunder. Sumber data primer dalam penelitian ini berupa jurnal yang membahas tentang Potensi dan Kelemahan Manusia Menurut Al-quran dan Sunnah Berdasarkan Surah Al-Ma’arij Ayat 19-27. Sementara sumber data sekunder terdiri dari buku dan jurnal yang relevan. Kesimpulan dari penellitian ini adalah Setelah penulis mengkaji dan menganalisis tentang konsep Pendidikan Akhlak yang terkandung dalam Qs. al-Ma‟arij (70) ayat 19-35, penulis dapat menyimpulkan bahwa surat Al-Ma‟arij ini mengandung petunjuk kepada manusia bagaimana untuk menghindari dari penyakit hallu‟a dan Jazu‟a atau keluh kesah dan kikir yang melanda jiwa seseorang.
Neuropathic Pain in Patients with Endometriosis — Diagnosis and Treatment: Comparative Prospective Study
Authors: Sharov M.N ,   Russian University of Medicine, Moscow, Russia, Chernetsova A.S. ,   Russian University of Medicine, Moscow, Russia, Adamyan L.V. ,   Russian University of Medicine, Moscow, Russia, Murvatov K.D. ,   Russian University of Medicine, Moscow, Russia, Kiselev S.I. ,   City Clinical Hospital No. 15 named after О.М. Filatov, Moscow, Russia, Prokofieva Yu.S. ,   City Clinical Hospital No. 15 named after О.М. Filatov, Moscow, Russia, Goncharov I.N. ,   Medical center of the Goncharov Medical Dynasty, Moscow, Russia
Published: May 2024

INTRODUCTION. Chronic pelvic pain is the most common symptom of endometriosis. The neuropathic component of chronic pain has a significant impact on all areas of patients’ lives. AIM. To increase the effectiveness of treatment of patients with chronic pelvic pain with a neuropathic component due to endometriosis. MATERIAL AND METHODS. A comparative analysis of the results of examination and treatment of 65 women (18–45 years old) with a histologically verified diagnosis of endometriosis, suffering from chronic pelvic pain and neuropathy was carried out. RESULTS AND DISCUSSION. The use of complex therapy reduced pain intensity by 89% in patients with neuropathy due to indometriosis. Progestogen-only hormonal therapy is less effective for patients suffering from chronic pelvic pain with a neuropathic component due to endometriosis. CONCLUSION. The use of a muscle relaxant is effective for chronic pelvic pain with a neuropathic component in endometriosis. KEYWORDS: endometriosis, chronic pelvic pain, neuropathic pain, depression
Neurological Complications in Cosmetology: A Review
Authors:   Stavropol State Medical University, Stavropol, Russia, Raevskaya A.I. , Baichorova A.K. ,   Stavropol State Medical University, Stavropol, Russia, Vyshlova I.A. ,   Stavropol State Medical University, Stavropol, Russia
Published: May 2024

INTRODUCTION. The article discusses complications from the nervous system during such cosmetic procedures as botulinum therapy, the use of fillers, mesotherapy and thread lifting. AIM. Conduct an analysis of literary sources of domestic and foreign authors describing the modern understanding of neurological complications that arise in cosmetology practice. MATERIAL AND METHODS. An analysis of literature in Russian and English was carried out for the period from 2013–2024. Sources from the Russian scientific electronic library eLIBRARY, RSCI databases, and PubMed were used. RESULTS AND DISCUSSION. One of the most common neurological side effects of botulinum toxin is paralysis of the facial and masticatory muscles, innervated by the facial and trigeminal nerves, respectively. The mechanism of the negative effect of fillers on nervous tissue is associated, first of all, with their composition, which can have a toxic effect. During filler injections, nerve fibers can be damaged, which leads to disruption of the transmission of nerve impulses. The literature describes cases of deterioration or even loss of monocular vision, ptosis and ophthalmoplegia after injection of hyaluronic acid filler. A complication when using fillers based on hyaluronic acid and autologous fat is acute cerebrovascular accident. Prevention of neurological complications during cosmetic procedures is an important aspect of safety and successful results in aesthetic medicine.CONCLUSION. Neurological complications can occur as a result of various cosmetic procedures. The main factors are technique, lack of understanding of facial anatomy, and the use of low-quality drugs. It is important to be aware of the potential risks and contact only experienced specialists to reduce the likelihood of neurological complications. KEYWORDS: fillers, botulinum therapy, thread lifting, neurological complications, facial nerve neuropathy
The Result of Diagnosis and Treatment of a Comorbid Patient: Case Report
Authors:   Medical University “Reaviz”, Moscow, Russia, Fokina N.M. , Santrosyan A.A. ,   Russian University of Medicine, Moscow, Russia, Popova I.V. ,   Russian University of Medicine, Moscow, Russia
Published: May 2024

AIM. Show the feasibility and possibility of diagnosing and treating a comorbid patient (neurology, dentistry) MATERIAL AND METHODS. Clinical example of a patient with concomitant pathology; dynamic observation for 5 years. CASE PRESENTATION. A male patient has been observed in the clinic for 5 years. The positive dynamics of neurological and dental statuses as a result of therapeutic measures is shown. Undifferentiated connective tissue dysplasia was revealed, manifested by the following symptom complex: asthenic physique, Gothic palate, distal occlusion, ingrown earlobes, hypermobility of joints. Dynamic monitoring throughout the entire period of observation, diagnosis and treatment. In the neurological status, emotional and vegetative lability can be distinguished (the patient gets tired quickly, there is daytime drowsiness, there is a violation of concentration, and as a result, memory problems), sleep disturbance — insomnia. Manifested by difficulties falling asleep, frequent awakenings, restless sleep, with vivid dreams, as well as difficulties waking up (a symptom of sleep intoxication). RESULTS AND DISCUSSION. The dynamics and the result of the treatment process are presented using the example of a patient with comorbid pathology in the dental and jaw system. CONCLUSION. Patients with undifferentiated connective tissue dysplasia who have neurological and dental disorders should be observed as part of comorbid pathology, jointly by neurologists and dentists, to obtain successful results. KEYWORDS: emotional disorders, distal occlusion, sagittal fissure, connective tissue dysplasia, clinic, diagnosis, treatment
Classroom Management: Improving Students Learning Outcome through Project-Based Learning
Authors: Muhria Lanlan , Syarifudin Aip , Wiarsih Asih
Published: May 2024

This research aims to determine project-based learning class management in improving students' English learning outcomes. Therefore, the method used in this research is classroom action research using two cycles. The study's findings indicate that using a project-based learning approach can enhance students' learning outcomes in English classes. The student's learning outcomes in the second cycle demonstrate this; they received an A grade of 33%, above the learning objective/completion by 30%; a B value of 50%, matching the aim of 50%; and a C grade of 17%, well below the target of 20%.
Pencak Silat Match Score Assist Application
Authors: Susanto Budi
Published: May 2024

In 1973 for the first time, pencak silat competed precisely at PON VIII in Jakarta. Until now, matches have always been held at the district level and even ASEAN in the annual activity agenda. In a match, of course, there is an assessment to find the final result of a match, the match assessment tool in each match event is still manual, which uses paper and pen media to determine the value of the match, but such a scoring model has problems in the time of accumulation of total assessments, the loss of assessment data paper after the match and the high costs incurred to buy match assessment tools. It is hoped that the Pencak Silat Match Assist Score Application can help assess pencak silat matches and enjoy its usefulness in all pencak silat martial arts games at the regional, district, and even national levels.
INCREASED PRODUCTION AT GAS CONDENSATE WELLS AS A RESULT OF REPEATED HYDRAULIC FRACTURING
Authors: ГАЗДИЕВ А.И.
Published: May 2024

В последнее время нефтегазовая отрасль России столкнулась с серьезной проблемой падения продуктивности горизонтальных скважин, имеющих компоновки с нецементируемыми хвостовиками для проведения повторного (многостадийного) гидроразрыва пласта. В текущей производственной практике многократное применение гидроразрыва пласта доказало свою результативность в вертикальных скважинах, как на практическом, так и на теоретическом уровне. В отличие от них, горизонтальные скважины, которые уже подвергались гидроразрыву пласта на разных этапах, сталкиваются с отсутствием готовых технологических решений для повторной такой операции. Тем не менее, некоторые из этих горизонтальных скважин могут рассматриваться как перспективные объекты для усиления добычи с помощью повторного использования многоступенчатого гидроразрыва пласта. Цель исследования – изучение повышения добычи на газоконденсатных скважинах в результате применения повторного гидроразрыва пласта. Задачи исследования: – характеристика методики применения гидроразрыва пласта; – определение направлений повышения добычи в результате применения повторного гидроразрыва пласта.

Recently, the Russian oil and gas industry has faced a serious problem of productivity decline in horizontal wells with uncemented liners for repeated (multistage) hydraulic fracturing (fracking). In current production practice, repeated application of hydraulic fracturing has proven to be effective in vertical wells on both practical and theoretical levels. In contrast, horizontal wells, which have already been fractured at various stages, face a lack of ready technological solutions to repeat such an operation. Nevertheless, some of these horizontal wells can be considered as promising targets for enhancing production through the reuse of multi-stage hydraulic fracturing. The aim of the study is to investigate the production enhancement of gas condensate wells as a result of re-fracturing. Objectives of the study: - characterization of the methodology of application of hydraulic fracturing; - determination of directions of production increase as a result of application of repeated hydraulic fracturing.
THE EFFECTIVENESS OF REPEATED HYDRAULIC FRACTURING IN GAS CONDENSATE WELLS
Authors: ГАЗДИЕВ А.И.
Published: May 2024

В статье представлена эффективность применения повторного гидроразрыва пласта на примере газоконденсатных скважин Уренгойского месторождения. В течение двух десятилетий на Уренгойском нефтегазоконденсатном месторождении технология гидравлического разрыва пласта стала ключевым методом для увеличения добычи в газоконденсатных скважинах, часто являясь единственным решением. При этом в научном сообществе продолжаются исследования и внедрение более мягких методов гидроразрыва, особенно на стадии зрелости месторождений. В процессе выбора и тестирования методов для повторного гидроразрыва пласта на территории Уренгойского нефтегазоконденсатного месторождения были проведены серии экспериментальных работ. Цель и задачи исследования: – изучение необходимости повторного гидроразрыва пласта на газоконденсатных скважинах; – оценка эффективности применения повторного гидроразрыва пласта на газоконденсатных скважинах.

The article presents the effectiveness of the use of repeated hydraulic fracturing on the example of gas condensate wells in the Urengoy field. The oil and gas industry has been an integral and fundamental sector of the Russian economy in recent years. The main problems of the industry have traditionally been the deterioration of the structure of oil reserves, depreciation of fixed assets, slowdown and decrease in oil production. At a late stage of the development of oil and gas condensate fields, the issue of finding effective technologies for intensifying inflows from gas-saturated reservoirs to reduce the inactive well stock and maintain the design level of hydrocarbon production remains very relevant. During the operation of some oil wells, it was revealed that the actual volumes of oil extraction do not correspond to those laid down in the project. The reasons for this are diverse: an error in geological forecasts, a drop in pressure in reservoirs, poor quality of hydraulic fracturing and subsequent well repair, as well as deterioration.
UKRAINIAN HISTORIANS IN THE INTERWAR POLAND: PARTICIPATION IN INTERNATIONAL SCIENTIFIC ACTIVITY
Authors: TELVAK Vitalii , TELVAK Viktoria
Published: May 2024

The purpose of the article is to comprehensively investigate the forms and directions of international activity of Ukrainian historians of interwar Poland based on the analysis of various historiographical literature. The research methodology relies on the use of an interdisciplinary approach. Based on the principles of objectivity and historicism, the research has d the structural-functional systematic analysis of historiographical facts and the comparative-historical method. The article has used the heuristic possibilities of periodisation, classification and typology methods. The scientific novelty of the article consists in an attempt to comprehensively reconstruct the participation of Ukrainian historians of interwar Poland in international scientific cooperation. Conclusions. Despite the generally repressive cultural policies of the Polish government, Ukrainian historians in the Second Polish Republic generally adapted well to the difficult political and financial circumstances. Giving a proper response to numerous socio-political and cultural challenges, they managed to preserve the traditions formed at the turn of the 19th and 20th centuries. Mainly traditions of international scientific cooperation and, despite constant financial problems, Ukrainian free socio-humanitarianism in foreign forums. In terms of institutions, international scientific cooperation was most actively established by the members of the Shevchenko Scientific Society and the Ukrainian Scientific Institute in Warsaw. This cultural activity gained special national importance in the 1930s of the 20th century, when Ukrainian socio-humanitarianism was subjected to devastating repression under the Soviet occupation. In general, in the conditions of stateless existence at the time, the international scientific cooperation developed by Ukrainian historians in the Second Polish Republic was a kind of cultural diplomacy, realizing the important task of establishing the political subjectivity of Ukrainians.
ESTABLISHMENT OF HISTORICAL URBAN PLANNING IN LVIV KIN. XIX – THE FIRST THIRD OF THE XX CENTURY (ACCORDING TO THE MATERIALS OF THE JOURNAL “KWARTALNIK HISTORYCZNY”)
Authors: LAZURKO Lidiia
Published: May 2024

The purpose of the research is to show how the pages of the first Polish specialized history journal "Kwartalnik Historyczny" were covered at the turn of the 19th and 20th cen. the history of the cities of the Galician territories. The research methodology is based on the principles of historicism, systematicity, scientificity, verification, author's objectivity using general scientific and special historical methods. The scientific novelty of the study lies in the fact that, for the first time, based on the materials of research, review and source materials on the history of Galician cities, published in the journal “Kwartalnik Historyczny” at the turn of the XIX – XX centuries, the coverage of historical urban topics has been characterized. Conclusions. A valuable historiographical source of information about the form and content of urban studies by Galician region researchers is the journal “Kwartalnik Historyczny”, the official printed organ of Historical Society, which was published in Lviv from 1887 to 1939. From the beginning of its foundation, this journal acted as a professional tribune of historians, which determined the specificity of the research and information-critical materials displayed on its pages and contributed to the creation of the scientific foundations of local, including historical and urban studies, not only in Polish, but also, to some extent, in Ukrainian historical science. Special attention to the past of Red Rusʼ, declared in the statute of Historical Society, directed research attention to the least studied region in historical science at that time.
The Lviv period of the journal existence is an illustration of the general evolution of the history of Galician urbanism understood through the prism of the creative work of several generations of researchers of antiquity. And the reconstruction of such significant, but little-known contributions to the history of historical science, such as the work of the authors of the journal “Kwartalnik Historyczny”, contributes to clarifying the specific features of the development of the specified problem.
Exploring Catalase Activity as A Biological Indicator in Degraded Soils
Authors: Hepşen Türkay Fevziye Şüheda , Durmuş Murat , Yakupoğlu Tuğrul
Published: May 2024

This study examines the relationship between catalase activity in degraded soils and soil properties, and addresses its potential as an indicator of soil health and productivity. Catalase, a key enzyme reflecting microbial activity and soil aeration, has been analyzed in 30 soil samples collected from the disturbed surface layer (0-15 cm depth) of erosion-prone areas characterized by rubble accumulation on hill slopes and soil compaction in foot slopes. The soil in the study area is classified as Typic Xerortent. Catalase enzyme activity in the soil samples varied between 10.4 and 48 µl O2 g-1 dry soil. In addition to catalase, the physicochemical properties of the soil were also assessed, including pH, electrical conductivity, organic matter content, and texture. Nutrient contents, including nitrogen (0.046-0.239 g N 100 g-1), phosphorus (1.77-20.05 µg P g-1), and potassium (0.01-3.31 meq K 100 g-1), were also measured. A positive correlation was observed between catalase activity and potassium and phosphorus levels, but the relationship with nitrogen was statistically insignificant. These findings suggest that catalase activity can serve as a biological indicator for the early detection of degradation in soils at risk of erosion. The study provides valuable insights into the impact of erosion on soil biochemistry and highlights the role of catalase in assessing soil health and guiding sustainable land management practices.
How does the public’s interest in participating in the political process influence the equilibrium between privacy and security in cyberspace?
Authors: Kubilevičius Karolis
Published: May 2024

Elektroninė demokratija tampa vyraujančiu veiksniu mūsų kasdieniame gyvenime. Sąmoningai (naudodami elektroninio balsavimo, e-peticijų sistemas ir pan.) ar nežinodami (dalyvaudami diskusijoje socialiniuose tinkluose) piliečiai pradeda naudotis e. demokratijos privalumais. Nepaisant to, visapusiška e. demokratijos analizė grynai teisiniu požiūriu lieka beveik nepaliesta. Šiuo straipsniu siekiama prisidėti prie vykstančio diskurso apie e. demokratiją, ypatingą dėmesį skiriant subtiliai pusiausvyrai tarp saugumo ir privatumo kibernetinio saugumo kontekste. Be to, šioje sudėtingoje diskusijoje autorius įveda ir trečią elementą – visuomenės suinteresuotumą dalyvauti politiniame procese. Šių trijų elementų sąveikos supratimas ir analizavimas yra ypatingai svarbus e. demokratijos reglamentavimui. Pirmoje šio straipsnio dalyje autorius didelį dėmesį skiria e. demokratijos ypatumams. E. demokratija, taip kaip ir demokratija, susiduria su sąvokos apibrėžimo problema. Mokslinėje literatūroje pastebima, jog įvairūs autoriai e. demokratijos sąvoką neatskiriamai naudoja su kitomis sąvokomis, kaip antai: virtuali demokratija, skaitmeninė demokratija ir pan. Be to, e. demokratijos sąvoka yra maišoma su kitomis, nors ir susijusiomis, sąvokomis, kaip e. vyriausybė, e. valdymas ir pan. Pačios e. demokratijos įdiegimas praktikoje priklauso iš esmės nuo edemokratijos instrumentų poveikio. Kuo didesnis poveikis, tuo mažesnė tikimybė, jog bus sudarytos sąlygos tokios sistemos naudojimui. Pagrindinė rizika, su kuria susiduria e. demokratija yra kibernetinių incidentų pavojus. E. demokratijos instrumentų sutrikdymas sudarytų sąlygas tiek nutekinti piliečių duomenis, tiek pasikėsinti į valstybės suverenitetą, kadangi piliečiams būtų užkirsta (arba apribota) teisė į valstybės valdymą. Antroje šio straipsnio dalyje autorius išanalizavo kibernetinio saugumo aspektus. Nors teisė į kibernetinį saugumą nėra visuotinai pripažinta teisė, valstybės, turėdamos pareigą apsaugoti savo piliečius nuo grėsmių, turi pareigą užtikrinti piliečių saugumą taip pat ir kibernetinėje erdvėje. Fizinių sienų nebuvimas nepanaikina šios valstybės pareigos ir pačiai valstybei tenka nuspręsti, kaip tai yra tikslingiausia padaryti. Vienas iš kibernetinio saugumo užtikrinimo veiksmingiausių būdų – nuolatinė prieiga prie piliečių elektroninių sistemų – susiduria su proporcingumo problema, t. y., balanso paieškos tarp visuomenės saugumo ir teisės į privatumą. Siekiant atsakyti į straipsnyje iškeltą klausimą, autorius išanalizavo visuomenės intereso dalyvauti valstybės valdyme svarbą; valstybės pareigą užtikrinti visuomenės intereso apsaugą bei tradicinių normų prisitaikymą prie naujos skaitmeninės realybės.
Ar galimas analogijos taikymas baudžiamojoje teisėje?
Authors: Jalinskaitė Paula
Published: May 2024

Sprendžiant, ar galimas analogijos taikymas baudžiamojoje teisėje, mokslininkų nuomonės išsiskiria, kadangi vieni, grindžiant teisinio tikrumo principu, pagal kurį baudžiamoji teisė turi būti aiški ir nuspėjama, teigia, kad analogija turėtų būti draudžiama, kiti mano, jog ji būtina priemonė įstatymų spragoms užpildyti ir turėtų būti leidžiama. Juo labiau, kad globali modernizacija ir besikeičiantys visuomeniniai santykiai įstatymų leidėjui tampa iššūkiu, norint „spėti“ su naujovėmis keičiant teisės aktus – tai lemia teisės aktų spragų atsiradimą, todėl kyla poreikis baudžiamojo persekiojimo institucijoms, ypač teismams, taikant teisės normas, jas aiškinti. Straipsnyje, atskleidžiant panašumus ir skirtumus, analizuojamas analogijos ir teisės aiškinimo sampratos turinys, analogijos taikymo baudžiamojoje teisėje draudimo reikšmingumas ir poreikis, taip pat teorinės bei praktinės jos taikymo galimybės. Tiriant probleminius aspektus siekiama atriboti teisės aiškinimą ir analogiją, kaip baudžiamųjų įstatymų spragų šalinimo institutus, esminį dėmesį skiriant nacionalinio, europinio ir tarptautinio reglamentavimo bei teismų praktikos analizei. Tyrime siekiama atsakyti į klausimą, ar galimas analogijos taikymas baudžiamojoje teisėje. Atlikus teisės doktrinos, nacionalinio ir tarptautinio teisinio reguliavimo bei formuojamos teismų praktikos analizę, nustatyta, kad analogija gali būti taikoma baudžiamojoje teisėje, jei jos taikymas: 1) nepažeidžia bendrųjų teisės principų; 2) nepažeidžia konvencinių, konstitucinių ir procesinių asmenų teisių bei laisvių; 3) neapsunkina kaltinamojo teisinės padėties ir pastarasis nėra nuteisiamas pagal kitos (ne baudžiamosios) teisinės paskirties įstatymą.
Robust Design of 5th Generation District Heating and Cooling (5GDHC) Systems with Seasonal Thermal Energy Storage via GIS Assessment
Authors: Chicherin Stanislav , Hachez Jonathan , Chaudry Afraz Mehmood , Bram Svend
Published: May 2024

This research addresses the need for a method to compare waste heat potential and recovery in 5th Generation District Heating and Cooling (5GDHC) systems. Prosumer buildings, known for enhancing flexibility, are analyzed using Geographic Information Systems (GIS) and image vectorization to evaluate 5GDHC systems. The study predicts the amount of waste heat available with an R2 of 0.96, utilizing Chaikin's algorithm to refine thermal images for automatic recognition of the sources of waste heat. Emphasis is placed on the absence of a method for asset design in 5GDHC, with considerations for annual energy calculations, radial network connections, and energy shares among building types. Recommendations for building connecting in Belgium are proposed, favoring 'B'/'C'-labeled buildings. The research explores the impact of building design on heating and suggests energy savings through regulation strategy changes. Dynamic models for heat pumps aim to reduce errors and emissions. The study connects energy indicators and GIS software, contributing to a top-down design approach in 5GDHC systems. The overall goal is to contribute to decarbonization and reduce CO2 emissions in the energy sector.
Numerical Analysis of Harmful Environmental Impact of Accidental Explosion at a Hydrogen Filling Station Environmental Impact of an Accident Hydrogen Explosion at a Gas Station
Authors: Skob Yurii , Yakovlev Sergiy , Pichugina Oksana , Kalinichenko Mykola
Published: May 2024

The purpose of this study is to evaluate numerically the consequences of a hydrogen-air mixture explosion at a vehicle hydrogen filling station. The physical process of the explosion, which takes place after the hydrogen gas release into the air due to the accidental destruction of a number of high-pressure storage cylinders, is considered. The blast pressure wave moves in all directions from the epicenter of the accident, gradually losing its intensity and having a negative shock impact on the service personnel of the filling station and the structures of the surrounding buildings. The scale of the accident depends on the number of destroyed cylinders, which determines the size of the hydrogen-air cloud and the power of the explosion. The degree of negative consequences for the environment depends on the maximum overpressure in the blast wave front. Numerical obtaining of spatial pressure distributions in the area of the accident based on a hydrogen explosion mathematical modeling makes it possible to separate zones that are dangerous to human health and building structures strength. The direct problem of gas dynamics of combustion products of a hemispherical cloud of a stoichiometric hydrogen-air mixture in the surface layer of the atmosphere is considered. The mathematical model of an instantaneous hydrogen explosion takes into account the three-dimensional and non-stationary nature of the propagation of the explosion wave, the compressibility of the gas flow, the complex terrain, the shape and initial concentration of the cloud of hydrogen combustion products, and their thermodynamic parameters. The model makes it possible to obtain three-dimensional fields of maximum overpressure, which are the basis for deterministic assessment of the consequences of an accident for human health and the integrity of structures in the area of the explosion. The presented computer technology allows security experts to identify potential dangerous zones by means of mathematical modeling, recommend effective protective measures to mitigate or even eliminate the negative consequences of the blast wave environmental impact.