Διερεύνηση παραγόντων που επηρεάζουν την αειφορική διαχείριση αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού
Authors: Παπαοικονόμου Αικατερίνη 
Published: August 2021

Η διαχείριση των ΑΗΗΕ αποτελεί ένα πολύπλοκο ζήτημα. Υπάρχουν πολλά ζητήματα που εμπλέκονται και πρέπει να συνεκιμώνται, όταν πρέπει να παρθούν αποφάσεις σχετικά με την κατάληξη των ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΗΗΕ) που έχουν φτάσει στο τέλος της ζωής τους και την αειφορική διαχείρισή τους.Η πολυπλοκότητα του ζητήματος της διαχείρισης των ΑΗΗΕ και οι παράγοντες που επηρεάζουν το ζήτημα αυτό, οδήγησε στην εκπόνηση τούτης της διδακτορικής διατριβής. Εξετάζοντας διάφορες παραμέτρους που είναι δυνατό να επηρεάζουν την αειφορική διαχείριση, η διατριβή εστιάστηκε σε δύο ζητήματα τα οποία δεν έχουν λάβει την προσήκουσα προσοχή και μελέτη, στην Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό, μέχρι τώρα. Το πρώτο ζήτημα αφορά τη διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν το άτομο να κάνει ανακύκλωση ΑΗΗΕ. Δεδομένου ότι η ανακύκλωση ΑΗΗΕ αποτελεί πλέον τη πιο ενδεδειγμένη μέθοδο διαχείρισης των ΑΗΗΕ και η νομοθεσία έχει ήδη θέσει συγκεκριμένους στόχους ανακύκλωσης, η συναίνεση και συμμετοχή του κοινού είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη αυτών των στόχων. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πολεοδομικό συγκρότημα Βόλου-Νέας Ιωνίας και σκοπός της ήταν η διερεύνηση της «πρόθεσης» των δημοτών Βόλου να κάνουν ανακύκλωση ΑΗΗΕ, και των παραγόντων που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην «πρόθεση» αυτή. Τα αποτελέσματα από την κοινωνική έρευνα έδειξαν ότι στατιστικά σημαντικοί παράγοντες είναι η «στάση», τα «κοινωνικά πρότυπα», η «πρόθεση για να πληρώσει» και η «πληροφόρηση». Η ενίσχυση της θετικής στάσης των ατόμων απέναντι στην ανακύκλωση ΑΗΗΕ μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στην αύξηση του ποσοστού ανακύκλωσης αυτού του είδους των αποβλήτων. Ακόμη, τα άτομα μπορεί να δέχονται επιρροές από τον κοινωνικό τους περίγυρο. Επίσης, η σωστή πληροφόρηση σχετικά με την ανακύκλωση ΑΗΗΕ μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα στα ποσοστά συμμετοχής του κοινού στην ανακύκλωση ΑΗΗΕ. Τέλος, αποδείχθηκε ότι εξωτερικοί παράγοντες όπως η οικονομική κατάσταση της χώρας, έχουν εμφανή επίδραση στον τρόπο με τον οποίο τα άτομα αντιμετωπίζουν την ανακύκλωση ΑΗΗΕ.Το δεύτερο ζήτημα στο οποίο εστιάστηκε η διδακτορική διατριβή είναι η πραγματική μέτρηση και η εξακρίβωση του βαθμού της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης από την εκπομπή αιωρούμενων σωματιδίων PM10, από τη διαδικασία της αποσυναρμολόγησης των ΑΗΗΕ. Η διαδικασία της ανακύκλωσης ΑΗΗΕ, παρότι αποτελεί την καταλληλότερη μέθοδο για την αειφορική διαχείριση τους, είναι δυνατό να έχει παράπλευρες επιπτώσεις στον εσωτερικό χώρο των εγκαταστάσεων αλλά και στον περιβάλλοντα χώρο. Οι έρευνες που έχουν διεξαχθεί σχετικά με αυτό το ζήτημα είναι ελάχιστες και αποσπασματικές στην ΕΕ και στις υπόλοιπες αναπτυγμένες χώρες. Η ακριβής μέτρηση των εκπομπών των αιωρούμενων σωματιδίων πραγματοποιήθηκε σε εργοστάσιο αποσυναρμολόγησης ΑΗΗΕ στη Λάρισα. Οι μετρήσεις των αιωρούμενων σωματιδίων έδειξαν ότι η αποσυναρμολόγηση ΑΗΗΕ προκαλεί αυξημένες εκπομπές αιωρούμενων σωματιδίων που ξεπερνούν το όριο των 50 μg/m3 που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς και πολλοί οργανισμοί ως το ανώτατο επιτρεπτό όριο 24-ωρης συγκέντρωσης αιωρούμενων σωματιδίων. Επίσης από τη χημική ανάλυση των αιωρούμενων σωματιδίων προέκυψε ότι τα αιωρούμενα σωματίδια μέσα στο χώρο του εργοστασίου έχουν ως κύρια πηγή εκπομπής τα ΑΗΗΕ.