Μελέτη δυσμενών εκβάσεων, κόστους νοσηλείας, φόρτου νοσηλευτικής φροντίδας και στελέχωσης σε ΜΕΘ Παίδων
Authors: Νιέρη Αλεξάνδρα-Σταυρούλα 
Published: June 2023

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Τα εργαλεία μέτρησης του φόρτου νοσηλευτικής φροντίδας χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της ποιότητας της παρεχόμενης φροντίδας, τον υπολογισμό της βέλτιστης αναλογίας «νοσηλευτών ανά ασθενή», καθώς και για την εκτίμηση του μέσου κόστος νοσηλείας σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ). Ωστόσο, η σχέση του φόρτου νοσηλευτικής φροντίδας με την εμφάνιση δυσμενών εκβάσεων και το μέσο κόστος νοσηλείας σε ΜΕΘ Παίδων δεν έχει διερευνηθεί. ΣΚΟΠΟΣ: Η αξιολόγηση του φόρτου νοσηλευτικής σε ΜΕΘ Παίδων, η εκτίμηση της βέλτιστης αναλογίας «νοσηλευτών ανά ασθενείς» με βάση τον μετρηθέντα φόρτο, και η συσχέτιση τους με τους δείκτες κλινικής βαρύτητας, με τη συχνότητα εμφάνισης δυσμενών εκβάσεων, και με το κόστος νοσηλείας. ΜΕΘΟΔΟΣ: Διεξήχθη προοπτική συγχρονική μελέτη παρατήρησης με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις σε 3 ΜΕΘ Παίδων της Ελλάδας κατά το χρονικό διάστημα Ιανουάριος – Δεκέμβριος 2021. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν: α) έντυπο καταγραφής δημογραφικών και κλινικών δεδομένων των ασθενών, β) οι κλίμακες Pediatric Nursing Activities Score (P-NAS), Nine Equivalents of Nursing Manpower use Score (NEMS) και Therapeutic Intervention Scoring System 28 (TISS 28) για τη μέτρηση του φόρτου νοσηλευτικής φροντίδας, γ) οι κλίμακες Paediatric Logistic Organ Dysfunction (PELOD-2), Paediatric Index of Mortality 3 (PIM 3) και Paediatric Risk of Mortality IV (PRISM IV) για την εκτίμηση της βαρύτητας των ασθενών, δ) η κλίμακα Humpty Dumpty Falls Scales (HDFS) και η κλίμακα Braden Q scale για την αξιολόγηση του κινδύνου πτώσης και ανάπτυξης ελκών πίεσης, αντίστοιχα, ε) έντυπο καταγραφής των δυσμενών εκβάσεων, και στ) έντυπο καταγραφής νοσηλευτικής στελέχωσης και πληρότητας των ΜΕΘ Παίδων. Παράλληλα, εκτιμήθηκε το άμεσο υγειονομικό κόστος νοσηλείας των ασθενών στις ΜΕΘ Παίδων με τη μέθοδο της μικροκοστολόγησης. Πραγματοποιήθηκαν, συνολικά, 1289 ημερήσιες καταγραφές, με κάθε μία από τις κλίμακες φόρτου νοσηλευτικής φροντίδας, από δείγμα 181 νοσηλευομένων παιδιών. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με το SPSS ver. 28 και STATA ver. 13. Ως αμφίπλευρο επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε το α=0,05. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Ενενήντα έξι (53,8%) ασθενείς ήταν αγόρια. Η διάμεση [25η - 75η Εκατοστιαία Θέση (ΕΚ)] ηλικία του δείγματος ήταν 3,78 (0,89 – 11,19) έτη. Η διάμεση διάρκεια νοσηλείας στις ΜΕΘ Παίδων ήταν 3 (2, 6) ημέρες. Η αδρή θνησιμότητα ήταν 8,3%. Η διάμεση (25η – 75η ΕΚ) βαθμολογία της PELOD-2 ήταν 3,00 (2,00 – 6,00), της PRISM-IV 1,63 (0,72 – 4,17), και της PIM-3 -4,18 (-5,31, -2,95). Η μέση βαθμολογία P-NAS, NEMS, και TISS-28, στο σύνολο των παρατηρήσεων, ήταν ίση με 79,05 (±15,87), 27,71 (±7,99) και 30,17 (±8,55), αντίστοιχα. Όλες οι κλίμακες φόρτου νοσηλευτικής φροντίδας συσχετίσθηκαν μεταξύ τους στατιστικά σημαντικά (0,627 ≤ r ≤ 0,819). Η βέλτιστη αναλογία «ασθενείς ανά νοσηλευτή» ήταν 1,31 (±0,26), 1,83 (±0,64) και 1,66 (±0,53), με βάση τις κλίμακες P-NAS, NEMS, και TISS-28, αντίστοιχα. Οι ασθενείς που απεβίωσαν είχαν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερη βαθμολογία P-NAS [111,04 (±13,16) έναντι 87,59 (±17,34), p<0,001], NEMS [37,14 (±7,54) έναντι 27,45 (±9,21), p<0,001], TISS-28 [44,14 (±8,40) έναντι 30,08 (±10,58), p<0,001] σε σχέση με τους ασθενείς που επιβίωσαν. Το εμβαδόν της περιοχής κάτωθεν της καμπύλης ROC (AUC-ROC) για τη πρόβλεψη θανάτου βαρέως πασχόντων παιδιών με τις βαθμολογίες P-NAS, NEMS, TISS-28, PIM-3, PRISM IV, και PELOD-2 ήταν 0,871 (0,794-0,948), 0,787 (0,684-0,890), 0,843 (0,758-0,927), 0,890 (0,794-0,985), 0,949 (0,913-0,986) και 0,898 (0,806-0,989), αντίστοιχα. Η δοκιμασία καλής προσαρμογής Hosmer–Lemeshow έδειξε ότι οι βαθμολογίες των κλιμάκων φόρτου νοσηλευτικής φροντίδας και οι βαθμολογίες κλινικής βαρύτητας είχαν καλή βαθμονόμηση μεταξύ της προβλεπόμενης και της παρατηρούμενης θνησιμότητας [NAS: χ2(8)=6,76, p=0,563; NEMS: χ(6)2=9,85, p=0,131; TISS-28: χ2(8)= 10,60, p=0,226; PIM-3: χ(8)2=2,26, p=0,972; PRISM IV: χ(8)2=2,36, p=0,884; PELOD-2: χ(8)2=0,600, p=0,423]. Οι βαθμολογίες των κλιμάκων φόρτου νοσηλευτικής φροντίδας βρέθηκε να έχουν αρνητική γραμμική στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τη βαθμολογία Braden Q-scale (-0,788≤r≤-0,596), και θετική γραμμική στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την κλίμακα HDFS (0,336≤r≤0,553). Προγνωστικοί παράγοντες του φόρτου νοσηλευτικής φροντίδας εισαγωγής αποτέλεσαν: η επείγουσα εισαγωγή (b=9,966, p<0,001), η χορήγηση διουρητικών φαρμάκων (b=5,144, p=0,003), η χορήγηση αντιβιοτικών φαρμάκων (b=4,649, p=0,023), η καταστολή (b=7,725, p=0,001), η βαθμολογία της κλίμακας Braden Q (b=-1,268, p=0,003), η PIM-3 (b=1,655, p=0,025), και η PELOD-2 (b=0,887, p=0,011). Το άμεσο κόστος νοσηλείας ανά ασθενή βρέθηκε να έχει στατιστικά σημαντική θετική γραμμική συσχέτιση με το φόρτο νοσηλευτικής φροντίδας P-NAS εισαγωγής (r=0,315, p<0,001). Για κάθε μονάδα αύξησης του P-NAS εισαγωγής, το κόστος νοσηλείας ανά ασθενή, αναμένεται να αυξηθεί στατιστικά σημαντικά κατά 328,10€. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Οι κλίμακες φόρτου νοσηλευτικής φροντίδας αποτελούν χρήσιμα εργαλεία για την αξιολόγηση του φόρτου νοσηλευτικής φροντίδας και την εκτίμηση της βέλτιστης αναλογίας «ασθενών ανά νοσηλευτή». Η κλίμακα P-NAS μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πρόβλεψη του κινδύνου θανάτου σε βαρέως πάσχοντες παιδιατρικούς ασθενείς. Ακόμα, ο υψηλός φόρτος νοσηλευτικής φροντίδας σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση δυσμενών εκβάσεων, όπως λοιμώξεων σχετιζόμενων με την παρεχόμενη φροντίδα, ελκών πίεσης, πτώσεων, και παρατεταμένης διάρκειας νοσηλείας στη ΜΕΘ Παίδων. Τέλος, οι κλίμακες φόρτου νοσηλευτικής φροντίδας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εκτίμηση του κόστους νοσηλείας των ασθενών σε ΜΕΘ Παίδων.