Μελέτη παραγόντων οξειδωτικού stress σε ασθενείς με αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (ΑΕΕ)
Authors: Χατζόπουλος Αντώνιος 
Published: September 2021

Σκοπός της παρούσης μελέτης με βάση τα προαναφερθέντα ήταν η μέτρηση των παραγόντων μονοξειδίου του αζώτου (ΝΟ), υπεροξειδίου του υδρογόνου Η2Ο2 –PerOx και της καλπροτεκτίνης σε ασθενείς με Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (ΑΕΕ) καθώς και η συσχέτιση τους με στοιχεία του ατομικού αναμνηστικού τους. Ασθενής και Μέθοδος. Στη μελέτη μας, η οποία διενεργήθη, κατόπιν εγκρίσεως του Επιστημονικού Συμβουλίου του Νοσοκομείου, συμμετείχαν 42 ασθενείς (μ.ο. ηλικίας 72.67+7.851 έτη) (29 άνδρες και 13 γυναίκες) με ΑΕΕ, οι οποίοι προσεκομίσθηκαν στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Άργους, μεταξύ Σεπτεμβρίου 2007 και Απριλίου 2016. Η διάγνωση πραγματοποιήθηκε με βάση το ιστορικό, τα ευρήματα της νευρολογικής εξέτασης, εργαστηριακές εξετάσεις και τη διενέργεια αξονικής τομογραφίας εγκεφάλου. Εξασφαλίστηκε η γραπτή συγκατάθεση των ασθενών ή των συνοδών τους, σχετικά με την χρήση των ιατρικών τους δεδομένων, κατόπιν ενημέρωσης τους για τους ερευνητικούς σκοπούς της μελέτης. Ασθενείς με νευρολογικά και αιματολογικά νοσήματα, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο στο παρελθόν αποκλείστηκαν από τη μελέτη. Στη μελέτη έλαβαν μέρος 23 άτομα (μ.ο. ηλικίας 70.91+9.01 έτη) με ελεύθερο ατομικό αναμνηστικό - υγιείς δότες αίματος - ως ομάδα ελέγχου.Οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε αιμοληψία κατά τη χρονική στιγμή της εισόδου τους στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Άργους (Τ0) και με την πάροδο 8ώρου (Τ1). Τα επίπεδα NO, PerOx και καλπροτεκτίνης μετρήθηκαν με τη βοήθεια της μεθόδου ELISA, χρησιμοποιώντας εμπορικά kits. Εξαιτίας της αστάθειας που χαρακτηρίζει το ΝΟ η μέτρηση του έγινε έμμεσα με τον υπολογισμό της σχέσης nitrate/nitrite.Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια του SPSS 23.0 (Windows Version). Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν με την Mean ± Standard Deviation (S.D.) Paired T-test και Mann–Whitney U test. Έπισης το Wilcoxon signed ranks test χρησιμοποιήθηκε όπου κρίθηκε αναγκαίο. Η τιμή p μικρότερη του 0.05 ήταν στατιστικά σημαντική (p ≤ 0.05). Αποτελέσματα. 42 ασθενείς (μέση ηλικία 72.67 ± 7.851 έτη) με ΑΕΕ και 23 υγιή άτομα (70.91 ± 9.01 έτη) έλαβαν μέρος στη μελέτη. Ο μέσος δείκτης μάζας σώματος των ασθενών ήταν 28.9 (εύρος 20.9-40.4). Eκ των ασθενών που συμμετείχαν στη μελέτη 64% ήταν υπερτασικοί, ενώ το 38% και 23% είχαν ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη και στεφανιαίας νόσου, αντίστοιχα. 5 ασθενείς είχαν υπερλιπιδαιμία και 4 κολπική μαρμαρυγή. 3 ασθενείς δεν είχαν καμία συνοσηρότητα.Τη χρονική στιγμή Τ0 τα επίπεδα NO ορού ως Nitrate/Nitrite ήταν χαμηλότερα στους ασθενείς συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου (-1.870 ± 1,820 vs 0.034 ± 0.048, p<0.001). Μετά από 8 ώρες παραμονής στο νοσοκομείο τα επίπεδα το NO (0.949 ± 2.191) ήταν υψηλότερα απ΄ότι την χρονική στιγμή Τ0 (-1.870 ± 1.820) στην ομάδα των ασθενών ( p<0.05). Επιπρόσθετα, τα επίπεδα της καλπροτεκτίνης στον ορό ήταν υψηλότερα την Τ0 συγκριτικά με την Τ1, στην ομάδα των ασθενών (12.983 ± 1.377 vs 12.363 ± 0.990 mmol/l, p<0.01). Διαχωρίζοντας τους ασθενείς σε 2 ομάδες με βάση την υπάρξη αρτηριακής υπέρτασης ανεδείχθη ότι οι υπερτασικοί ασθενείς (64.3%) είχαν χαμηλότερα επίπεδα NO την Τ0 σε σύγκριση με τους μη υπερτασικούς ασθενείς (-2.387 ± 1.739 vs -0.938 ± 1.624, p = 0.012). Η διαφορά αυτή δεν παρατηρήθηκε την Τ1. Ο διαχωρισμός των ασθενών με βάση την παρουσία στεφανιαίας νόσου (ΣΝ) ανέδειξε ότι οι ασθενείς ΣΝ (24%) είχαν υψηλότερα επίπεδα NO την Τ0 και χαμηλότερα επίπεδα PerOx την Τ1 συγκριτικά με τους ασθενείς χωρίς ΣΝ (p=0.003 και p=0.001, αντίστοιχα). Η κατηγοριοποίηση των ασθενών με βάση την ύπαρξη σακχαρώδους διαβήτου (ΣΔ), ανέδειξε ότι τα επίπεδα καλπροτεκτίνης στους διαβητικούς ασθενείς (38%) ήταν χαμηλότερα απ΄ ότι στους μη σακχαροδιαβητικούς ασθενείς την Τ0 (12.215 ± 1.363 vs 13.481 ± 1.170 mmol/l, p = 0.014). Αυτή η διαφορά δεν παρατηρήθηκε μετά από 8ωρη παραμονή στο νοσοκομείο. Θετικές και αρνητικές συσχετίσεις μεταξύ των παραμέτρων που μετρήθηκαν ανεδείχθησαν στους ασθενείς και την ομάδα ελέγχου. Συμπέρασμα. Αυτή η μελέτη αναδεικνύει τις αλλαγές στην οξειδωτική κατάσταση, στα πρώιμα στάδια του ΑΕΕ και την σχέση αντίστοιχων δεικτών με το ατομικό αναμνηστικό του ασθενούς, ενώ προτείνει την καλπροτεκτίνη ως ένα νέο βιοδείκτη του ΑΕΕ. Η συσχέτιση αυτή προσφέρει γόνιμο έδαφος για την περαιτέρω έρευνα τόσο σε κλινικό όσο και πειραματικό επίπεδο.