ҚАЗАҚСТАН МЕН РЕСЕЙ АСТЫҚ ШАРУАШЫЛЫҒЫНЫҢ ӨНДІРІСТІК ЕСЕП ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ СИПАТТАМАСЫ
Authors: Г.Б. Сарсембаева , М.А. Баяндин , Г.Д. Баяндина , А.К. Бекмурзаева , G. Sarsembayeva , M. Bayandin , G. Bayandina , A. Bekmurzayeva 
Published: November 2024

Мақалада Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы астық шаруашылығының өндірістік есеп жүйелері қарастырылған.Сонымен қатар мақаланы жазудағы негізгі мақсаттың бірі – бухгалтерлік есептің ішкі жүйесінің тиімділігін жетілдіру және арттыру үшін екі елдің өндірістік есебінің сипаттамаларына жүйелі салыстырмалы талдау жүргізу болып табылады. Бұл материалды дайындау барысында сипаттау, талдау және синтездеу әдістері қолданылды. Салыстырмалы талдау әдісі Ресей Федерациясы мен Қазақстан Республикасының ауыл шаруашылығы өндірісінде астықтың өзіндік құнын анықтау процесін жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Өндірістік есепті ұтымды жүргізудің негізгі ережелері ретінде мына анықтамаларды қарастыруға болады: шығындарды есепке алу объектілері, Шығындар әдісі, есептеу объектісі, есептеу бірлігі, өндіріс шығындарын есептеу әдісі. Ауыл шаруашылығы өндірісі, сонымен бірге өсімдік шаруашылығы саласындағы өндірістік процесті ұйымдастырудың тиімді жолдарына шығындарды бөлуді нақты қамтамасыз ету және өндірістік-шаруашылық қызметке тұрақты мониторинг жасау нәтижелері арқылы қол жеткізілетіндігі жайлы ұсынылған. Өсімдік шаруашылығы кәсіпорындарының жұмыс істеу тиімділігін арттыру жолдарын іздеу мақсатында өсімдік шаруашылығы саласындағы есепті ұйымдастыруды оңтайландыру, сонымен бірге астық өндіруші кәсіпорындардың өндірістік есебінің қолданыстағы жүйесінің мәселелеріне талдау жасауды ұсыну қажеттілігі туралы қорытындылар жасалған болатын.

The article considers the systems of production accounting of grain-growing farms of the Republic of Kazakhstan and the Russian Federation. At the same time, the main purpose of writing this article is to conduct a comparative analysis of the characteristics of production accounting of the two countries, for the necessary improvement and increase the efficiency of this type of accounting subsystem. Methods of description, analysis and synthesis were used in the preparation of this material. The method of comparative analysis made it possible to carry out the process of determining the cost of grain in agricultural production in the Russian Federation and the Republic of Kazakhstan. As the main provisions for the rational conduct of production accounting, the definition of: cost accounting objects, cost accounting methods, calculation objects, calculation units and methods of calculating the cost of production is considered. It is presented that the efficiency of the organization of the production process in the field of agricultural production, including crop production, is achieved by providing specific cost allocation and constant monitoring of the results of production and economic activity. Conclusions are drawn that it is necessary to use to optimize the organization of accounting in the crop industry, and also the need to analyze the problems of the existing system of production accounting of grain production companies, in order to find ways to improve the efficiency of the functioning of enterprises of the crop industry is presented.