The effect of diabetes mellitus type II on cognitive functions of patients
Authors: Καρβάνη Μαριάννα 
Published: September 2021

Το θέμα της δυσμενής επίδρασης του Σ.Δ-ΙΙ στις γνωστικές ικανότητες έχει κατά κύριο λόγο διερευνηθεί στις μεγαλύτερες ηλικίες. Εντούτοις, έχουν αυξηθεί τελευταία οι βιβλιογραφικές αναφορές που υποδεικνύουν ότι ακόμη και διαβητικοί πληθυσμοί μέσης ηλικίας εμφανίζουν γνωστικά ελλείμματα. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η αξιολόγηση της σοβαρότητας της γνωστικής έκπτωσης σε Σ.Δ-ΙΙ άτομα της μέσης ηλικίας (50-60 έτη) συγκριτικά με μη διαβητικούς μάρτυρες της ιδίας ηλικιακής ομάδας. Πιθανές διαφοροποιήσεις τους όσον αφορά τις γνωστικές δεξιότητες θα αποσαφηνίσουν εάν η νόσος του διαβήτη αποτελεί παράγοντα κινδύνου, που προδιαθέτει σε γνωστική έκπτωση. Επιπλέον, το είδος της φαρμακευτικής αγωγής που ακολουθείται στον Σ.Δ-ΙΙ όπως και κλινικά χαρακτηριστικά της νόσου θα αξιολογηθούν σχετικά με την πιθανή συμβολή τους στην γνωστική απόδοση. Έγινε ανάλυση των επιπέδων αιματολογικών παραμέτρων (FBG, HbA1c, WBCs και IL-1β) λαμβάνοντας υπόψιν το ρόλο που διαδραματίζει η υπεργλυκαιμία και η φλεγμονή στην διαμεσολαβούμενη από τον Σ.Δ-ΙΙ γνωστική εξασθένιση. Επίσης, προσδιορίστηκαν οι τιμών των λιπιδίων (TC, LDL-C, HDL-C και TG) προκειμένου να διερευνηθεί ο βαθμός στον οποίον το μεταβολικό λιπιδαιμικό προφίλ επηρεάζει τις γνωστικές λειτουργίες. Οι συγκρίσεις μεταξύ των ομάδων μελέτης έδειξαν αξιοσημείωτες διαφορές μεταξύ μαρτύρων και Σ.Δ-ΙΙ συμμετεχόντων. Αυτές αφορούν την συντριπτική πλειοψηφία των γνωστικών δοκιμασιών, που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα γνωστικών τομέων. Οι διαβητικοί παρουσίασαν σημαντική έκπτωση αναφορικά με το εύρος προσοχής, τις εκτελεστικές δεξιότητες (σχεδιασμός, επίλυση προβλημάτων, γνωστική ευελιξία, εργαζόμενη μνήμη), την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών και την ψυχοκινητική επάρκεια. Στα πλαίσια του διαβήτη παρατηρήθηκαν ακόμη ελλείμματα στους τομείς της λεκτικής μάθησης και διατήρησης αυτής, λεκτικής μνήμης (άμεση και επεισοδιακή), καθυστερημένης οπτικής και παρεμπίπτουσας μνήμης καθώς και σε οπτικοκατασκευαστική ικανότητα. Σχετικά με τις γλωσσικές δεξιότητες, πιο συγκεκριμένα προσληπτικό λεξιλόγιο, κατονομασία όπως και προσληπτικές και εκφραστικές συντακτικές ικανότητες, διαπιστώθηκε ότι ήταν μειωμένες στα διαβητικά άτομα. Η φωνολογική λεκτική ευχέρεια επηρεάσθηκε σε μικρότερο βαθμό. Όσον αφορά τη συναισθηματική σφαίρα, η νόσος του διαβήτη έδειξε να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην σοβαρότητα των συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης. Ο τύπος φαρμακευτικής αγωγής του διαβήτη ήταν καθοριστικός παράγοντας για την απόδοση στις γνωστικές δοκιμασίες. Ιδιαιτέρως οι διαβητικοί σε ινσουλίνη και εκείνοι σε συνδυαστική αντιδιαβητική αγωγή σημείωσαν την μεγαλύτερη γνωστική έκπτωση. Οι προαναφερθείσες διαβητικές υποομάδες εμφάνισαν μεγαλύτερη διάρκεια διαβήτη, υψηλότερες μέσες τιμές HbA1c και ανεπαρκή έλεγχο της νόσου συγκριτικά με τα άτομα σε αγωγή με αντιδιαβητικά δισκία. Συνεπώς, η σοβαρότητα του διαβήτη (διάρκεια και έλεγχος της νόσου) θεωρήθηκαν παράμετροι με σημαντικό αντίκτυπο στην γνωστική εξασθένιση. Παράλληλα, τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι τα λευκά αιμοσφαίρια (WBCs) και η ιντερλευκίνη-1β (IL-1β), ως δείκτες φλεγμονής, θα μπορούσαν να είναι δυνητικά καθοριστικοί παράγοντες για την γνωστική απόδοση, καθώς οι τιμές τους ήταν υψηλότερες στους διαβητικούς συμμετέχοντες εν συγκρίσει με τους μάρτυρες. Αναφορικά με τον πιθανό ρόλο του μεταβολικού λιπιδαιμικού προφίλ στην σχετιζόμενη με τον Σ.Δ-ΙΙ γνωστική έκπτωση, χρήζει περαιτέρω διερεύνησης με σκοπό να διεξαχθούν έγκυρα και αξιόπιστα συμπεράσματα. Το ζήτημα αυτό παραμένει προς εξέταση με μελλοντική έρευνα.