Kapitał intelektualny a wskaźnik koncentracji właścicielskiej jako determinanta wyceny przedsiębiorstw produkcyjnych notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie
Authors: Zalewski Arkadiusz 
Published: December 2023

W artykule przedstawiono analizę zależności między wartością kapitału intelektualnego, wskaźnikiem koncentracji właścicielskiej a wyceną giełdową przedsiębiorstw produkcyjnych notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW). Ustalono w ten sposób, że zwiększenie potencjału kapitału intelektualnego pozytywnie wpływa na wycenę giełdową spółki, podczas gdy udział znaczącego akcjonariusza w strukturze właścicielskiej może mieć na tę wycenę negatywny wpływ. Analiza wykazała również, że wskaźnik koncentracji właścicielskiej oddziałuje w sposób pozytywny bądź negatywny na wartość kapitału intelektualnego w zależności od typu akcjonariusza. Można tym samym stwierdzić, że wartość kapitału intelektualnego ma znaczący wpływ na wycenę giełdową przedsiębiorstw produkcyjnych notowanych na GPW. Jednocześnie istotną determinantą wyceny jest wskaźnik koncentracji właścicielskiej. Analiza sugeruje, że przedsiębiorstwa produkcyjne powinny inwestować w rozwój kapitału intelektualnego, aby zwiększać swoją wartość na rynku giełdowym, i przywiązywać zarazem wagę do struktury właścicielskiej, co pozwoli im uniknąć negatywnych skutków koncentracji właścicielskiej. W ramach badania próbowano też ustalić zależności przyczynowo-skutkowe między zmienną niezależną (typem akcjonariusza) a zmienną zależną (wartością kapitału intelektualnego przedsiębiorstw produkcyjnych). Kluczowym aspektem analizy było określenie współwystępowania wzrostu bądź spadku wyceny giełdowej przedsiębiorstw wraz z wartością wskaźnika koncentracji danego typu akcjonariusza. Zrozumienie powyższych zależności i ujawnienie ich przez organy nadzoru finansowego przyczyni się do krzewienia edukacji finansowej i racjonalności ekonomicznej w ramach nowego paradygmatu raportowania ESG. Opracowanie raportu weryfikującego ocenę inwestycji w kapitał intelektualny przez dany typ akcjonariusza wiodącego może zwiększyć predykcję przyszłej wyceny przedsiębiorstwa produkcyjnego i przyczynić się do stworzenia mechanizmu ujawniającego i zapobiegającego nadużyciom finansowym oraz do ochrony inwestorów. Zgłaszam tym samym poniższe rekomendacje:• stworzenie indeksu BPKI30 (Barometr Potencjału Kapitału Intelektualnego), obejmującego 30 przedsiębiorstw produkcyjnych o najwyższym potencjale kapitału intelektualnego skorelowanego ze wskaźnikiem koncentracji właścicielskiej, składającego się z reprezentatywnej liczby spółek z WIG20, WIG40 i WIG80;• opracowanie i cykliczne ujawnianie w ramach raportu kwartalnego korelacji między potencjałem kapitału intelektualnego – jego kluczowymi komponentami i wskaźnikiem koncentracji właścicielskiej – a typem akcjonariusza i wyceną rynkową danego przedsiębiorstwa produkcyjnego;• kreowanie i upowszechnianie racjonalnych zachowań inwestycyjnych na kanwie udostępnianej w raporcie wiedzy, pozwalającej na szacowanie zwrotu z inwestycji w danym interwale czasu, przy rzeczywistej wycenie ryzyka, na podstawie ujawnionych KPI (ang. key performance indicators) kapitału intelektualnego;• zbudowanie modelu związków przyczynowo-skutkowych między zmiennymi kapitału intelektualnego, wskaźnikiem koncentracji właścicielskiej a wyceną rynkową i określenie determinantów zachowań inwestycyjnych interesariuszy wraz z publikacją benchmarkingu przedsiębiorstw produkcyjnych skutecznie zarządzających kapitałem intelektualnym w danej branży.