Άσηπτη νέκρωση μηριαίας κεφαλής, χειρουργημένη με μεταφορά αγγειούμενης περόνης
Authors: Κωστόπουλος Βασίλειος 
Published: August 2021

Η μεταφορά ελεύθερης αγγειούμενης περόνης στη μηριαία κεφαλή ασθενών με οστεονέκρωση έδωσε μια νέα δυνατότητα στην προσπάθεια διάσωσης της άρθρωσης του ισχίου και ανακοπής της νόσου. Στη μελέτη αυτή παρουσιάζονται τα αποτελέσματα σε 28 ισχία με οστεονέκρωση, στα οποία έγινε μεταφορά ελεύθερης αγγειούμενης περόνης με τη βοήθεια ειδικού εξατομικευμένου μεταλλικού προθέματος για τη στόχευση της νεκρωτικής περιοχής της μηριάιας κεφαλής. Σκοπός της τεχνικής αυτής ήταν να επιταχυνθεί η διαδικασία της μεταφοράς της περόνης και να γίνει σωστά η τοποθέτηση του μοσχεύματος ακριβώς κάτω από την υποχόνδρια πλάκα ώστε να έχουμε καλύτερα μετεγχειρητικά αποτελέσματα. Κατασκευάστηκαν 30 συσκευές στόχευσης . Δύο από τους ασθενείς αυτούς εξαιρέθηκαν : ο ένας είχε συσκευή στόχευσης που ήταν η εικόνα καθρέπτης αυτής που κανονικά έπρεπε να είχε, λόγω λάθους στο πρόγραμμα του υπολογιστή. Ο δεύτερος είχε συσκευή στόχευσης με υπερβολικά μεγάλες τις πλάγιες προσεκβολές (‘αυτιά’) τα οποία και δεν επέτρεπαν την επαφή της συσκευής με την εξωτερική επιφάνεια του μηριαίου. Η μέθοδος εφαρμόστηκε τελικά σε μια σειρά 25 ασθενών (28 χειρουργημένα ισχία) ηλικίας 17 μέχρι 53 ετών (μέσος όρος ηλικίας 32.25 έτη) με περίοδο παρακολούθησης από 9 μέχρι 43 μήνες (μέσος όρος παρακολούθησης 25.8 μήνες). Από τους 25 ασθενείς οι 15 ήταν άνδρες και 10 ήταν γυναίκες. Από τα 28 χειρουργημένα ισχία 15 αφορούσαν το δεξιό και 13 αφορούσαν το αριστερό. Η αιτιολογία της οστεονέκρωσης ήταν: Μετατραυματική σε 5 ασθενείς, κατάχρηση αλκοόλ σε 1 ασθενή, 3 ασθενείς έπασχαν από δρεπανοκυτταρική ή μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία και 2 ασθενείς από ιδιοπαθή θρομβοπενική πορφύρα. Σε 2 ασθενείς η οστεονέκρωση του ισχίου σχετιζόταν με την κύηση, 3 ασθενείς ήταν ασθενείς με οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία, 2 ασθενείς είχαν νοσηλευτεί σε ΜΕΘ μετά από κρανιοεγκεφαλική κάκωση ενώ σε 2 δεν βρέθηκε κανένας προδιαθεσικός παράγοντας. Οι περισσότεροι ασθενείς (42%) σχετίζονταν με τη λήψη κορτιζόνης. Η βαρύτητα της νόσου ήταν (σταδιοποίηση κατά Steinberg) : στάδιο II : 9 ισχία στάδιο III : 7 ισχία, στάδιο IV : 9 ισχία, στάδιο V : 3 ισχία Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων έγινε σε σύγκριση με μια δεύτερη ομάδα 28 ισχίων σε ασθενείς με χαρακτηριστικά ανάλογα σε ότι αφορά την αιτιολογία, τη βαρύτητα και την ηλικία με αυτά των ασθενών της πρώτης ομάδας. Οι ασθενείς της δεύτερης αυτής ομάδας είχαν χειρουργηθεί χωρίς να χρησιμοποιηθεί η συσκευή στόχευσης της βλάβης. Από την ομάδα των ασθενών που χειρουργήθηκαν με στόχαστρο 5 είχαν κακή τοποθέτηση του μοσχεύματος (18,85%). Από την ίδια ομάδα 6 είχαν ακτινολογική επιδείνωση ή μέτριο κλινικό αποτέλεσμα. Από τους 6 αυτούς ασθενείς 3 (50%) ήταν από αυτούς με κακή τοποθέτηση του μοσχεύματος. Επίσης από την ομάδα αυτή το 60% των ασθενών με κακή τοποθέτηση είχαν μέτριο ή φτωχό κλινικό αποτέλεσμα ή ακτινολογική επιδείνωση. Από την ομάδα των ασθενών στους οποίους δεν χρησιμοποιήσαμε στόχαστρο 21ισχία όπως είπαμε δεν πληρούσαν τις προδιαγραφές για σωστή εμβιομηχανικά τοποθέτηση. Μόνο 7 ισχία είχαν το μόσχευμα σε απόσταση < 5mm από την υποχόνδρια πλάκα (25%). Από τη δεύτερη αυτή ομάδα 13 ισχία είχαν ακτινολογική επιδείνωση ενώ 15 παρέμειναν ακτινολογικά σταθερά (ποσοστό 53,6%). Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα της μελέτης δείχνουν ότι η χρησιμοποίηση του εξατομικευμένου μεταλλικού προθέματος για τη στόχευση της νεκρωτικής περιοχής της μηριαίας κεφαλής κατά τη μεταφορά της αγγειούμενης περόνης εξασφαλίζει : Καλύτερη τοποθέτηση του μοσχεύματος ( το 82 % των ασθενών πληρούσαν τις εμβιομηχανικές προδιαγραφές σε αντίθεση με το 25% αυτών που χειρουργήθηκαν χωρίς τη χρήση στοχάστρου) Λιγότερο (αλλά όχι στατιστικά σημαντικό) χρόνο ακτινοβολίας : 13,61±6,86 δευτερόλεπτα έναντι 24,3±14,5 δευτερολέπτων.Ταχύτερη διαδικασία στόχευσης της νεκρωτικής περιοχής και δημιουργίας του τούνελ : ( μέσος χρόνος για τους ασθενείς με στόχαστρο ήταν 28.6 λεπτά ενώ για την ομάδα χωρίς στόχαστρο ήταν 44,25 λεπτά) γεγονός όμως που φαίνεται να μην επηρεάζει και το συνολικό χρόνο της επέμβασης. Για το χρονικό διάστημα που μελετήθηκαν οι δύο ομάδες, στην πρώτη, 6 ισχία είχαν ακτινολογική επιδείνωση ή μέτριο κλινικό αποτέλεσμα, και στη δεύτερη, 13 ισχία είχαν ακτινολογική επιδείνωση. Αναμένοντας τα πιο μακροχρόνια αποτελέσματα φαίνεται ότι η συσκευή στόχευσης αποτελεί πολύτιμη βοήθεια για τους ασθενείς που πρόκειται να υποβληθούν σε μεταφορά αγγειούμενης περόνης.