bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
AZƏRBAYCANDA DAVAMLI İQTISADI İNKIŞAF İSTIQAMƏTLƏRI VƏ VERGI SIYASƏTININ ONA
TƏSIRI
Authors: Orxan Quliyev, Ramiz Məhərrəmov Orxan Quliyev, Ramiz Məhərrəmov
Published: June 2023

Azərbaycan son bir neçə onillikdə əhəmiyyətli transformasiyaya məruz qalmış inkişaf edən iqtisadiyyata malik ölkədir. Ölkə iqtisadiyyatını şaxələndirmək, neft və qaz ixracından asılılığını azaltmaq və biznes üçün əlverişli mühit yaratmaqla davamlı iqtisadi inkişaf istiqamətində çalışır. Vergi siyasəti bu səylərin mühüm tərkib hissəsi olmuşdur, çünki o, hökumətin iqtisadi artımı təşviq edərkən sosial proqramları və infrastruktur layihələrini maliyyələşdirmək üçün lazımi gəlirləri toplaya bilməsini təmin edir.
Azərbaycanda davamlı iqtisadi inkişafın əsas məqsədlərindən biri bütün vətəndaşlar üçün iqtisadi imkanları artırmaqla bərabər yoxsulluğu və bərabərsizliyi azaltmaqdır. Son illərdə hökumət bu məqsədi dəstəkləmək üçün bir sıra siyasət və proqramlar, o cümlədən iş yerlərinin yaradılmasını təşviq edən, kiçik və orta sahibkarlığa dəstək verən və xarici investisiyaları təşviq edən vergi siyasəti həyata keçirmişdir. Məsələn, hökumət sərmayələri təşviq etmək və bu sektorlarda iş yerləri yaratmaq üçün kənd təsərrüfatı və turizm kimi bəzi sənaye sahələri üçün vergi güzəştləri tətbiq edib. O, həmçinin kiçik bizneslərə vergiləri azaldıb və sahibkarların öz bizneslərinə başlamasını və inkişafını asanlaşdırmaq üçün vergi sistemini sadələşdirib.
Açar sözlər: vergi, iqtisadiyyat, siyasət, inkişaf, investisiya
ƏMƏK HAQQI HESABLANMASI ÜÇÜN HRB PROQRAMI
Authors: Qasımov Bayram, Abdullayeva Şəfayət Qasımov Bayram, Abdullayeva Şəfayət
Published: June 2023

Son dövrdə iri müəssisələrin və işçi sayının artması əllə hesablamaları çətinləşdirdi və artıq avtomatlaşma zərurəti yaratdı. Müasir dövrdə müəssisələrdə işlər avtomatlaşdırılmış şəkildə həyata keçirilir. İşlərin avtomatlaşdırılmış həyata keçirilməsi üçün müxtəlif proqram vasitələrindən, o cümlədən, tətbiqi proqram paketlərindən istifadə olunur. Vaxt itkisinin qarşısının alınması həmçinin hesablamaların daha yüksək dəqiqliklə icra olunması məqsədilə Tətbiqi proqram paketləri istifadə olunur. Bu proqram vasitələri proqramçılar və müxtəlif şirkətlər tərəfindən hazırlanır.
Tətbiqi proqram paketləri öz əhatə sahəsinə görə çox genişdir. Həmin sahəyə mühasibat uçotu, maliyyə, kadrların, inventarların, istehsalatın idarə edilməsi kimi proqramlar da daxildir.
Açar sözlər: Tətbiqi, Əmək haqqı, HRB
İNFLYASIYANIN BANK DEPOZITLƏRININ ARTIM TEMPINƏ TƏSIRI
Authors: Sadıqov Elnur, Alxaszadə Sübhan Sadıqov Elnur, Alxaszadə Sübhan
Published: June 2023

İnflyasiya pulun dəyərdən düşməsi hadisəsidir. İnflyasiyanın iqtisadiyyatın bütün sahələrinə təsiri olduğu kimi, bank sektoruna da təsiri mövcuddur. İnflyasiya birbaşa olaraq bankın fəaliyyət mexanizminə təsir edir. Bankaların həm kreditvermə qabiliyyətinə, həm də depozit cəlbinə təsir edən əsas amillərdən biri də inflyasiyadır. Müasir bazar iqtisadiyyatında banklar üçün inflyasiyanın təsirini hesablamaq və təsir səviyyəsini müəyyən etmək vacib məsələlərdən biridir.
Tədqiqatımızda nəzər yetirəcəyimiz əsas məsələ, inflyasiyanın bank sektorundakı depozit həcminə təsirini müəyyənləşdirməkdir. Bankların əsas maliyyə mənbəyi olan depozitlərin həcmi, bankın stabil və davamlı fəaliyyətinin əsasını təşkil edir. Buna görə də, inflyasiyanın bank depozitlərinə təsirini müəyyənləşdirmək, tədqiqatın əsas prioritet məsləsidir.
Açar sözlər: inflyasiya, bank depozitləri, reqresiya modeli, bank fəaliyyəti
SOBADANKƏNAR EMAL PROSESİNİN ARMATUR POLADLARININ KEYFİYYƏTİNƏ TƏSİRİNİN ƏSASLANDIRILMASI VƏ ƏRİMƏ ÜÇÜN ENERJİ SƏRFİYYATININ AZALDILMASI
Authors: Aydın Bayramov,  Aynurə Mirzəyeva Aydın Bayramov,  Aynurə Mirzəyeva
Published: June 2023

Müasir elektrik polad əritmə sexlərində polad istehsalı güclü elektrik qövslü polad əritmə sobalarında (EQS) və sobadankənar emal ilə həyata keçirilir. Bu istehsal sxemi böyük kapital məsrəfləri tələb edir və iri metallurgiya müəssisələrində geniş istifadə olunur. İstehsal olunan armatur poladlarının keyfiyyətini yaxşılaşdıran və istehsal həcmini artıran, habelə material sərfini və hər tona düşən maya dəyərini azaldan qabaqcıl texnologiyaların işlənməsi müasir şəraitdə qara metallurgiyanın inkişafı üçün prioritetdir. Əridilmiş metalın xassələrinin yaxşılaşdırılması üçün əldə edilən göstəricilərin səviyyəsi əsasən polad istehsalı prosesinin sobadankənar emal daxil olmaqla son mərhələlərində həyata keçirilən texnoloji üsullardan asılıdır. Maşınqayırma müəssisələrinin, mini və mikrometallurgiya zavodlarının kiçik polad əritmə sexləri üçün elektrik qövs əritməsi və poladların sobadan kənar emalı üçün soba-çalov qurğusu hazırlanmışdır. Soba-çalovda polad əridilməsinin dizaynı, avadanlığı və texnologiyasının təsviri təqdim olunur. Kimyəvi tərkibə və temperatura görə homogenləşmə üçün ərimə aşağıdan arqon və ya azotla üfürülür. İşlənmiş yanan qazların sonrakı yanması üçün təklif olunan sxem, həm vannanı oksigenlə təmizləyərkən, həm də qaz çıxışı yolunda quraşdırılmış əlavə tuyer vasitəsilə təchiz edilərək, ərimə üçün əlavə miqdarda istilik əldə etməyə imkan verir. Yandırılan karbonmonoksit üçün müxtəlif variantlarda istilik balansının hesablamaları təqdim olunur. Metalın tərkibindəki karbondan asılı olaraq ərimə prosesinin modelləşdirilməsi və yanan qazların yandırılması üsulları aparılmışdır. Müəyyən edilmişdir ki, təklif olunan texnologiyalardan istifadə elektrik enerjisi istehlakını və ərimə müddətini azaltmağa imkan verir.
Açar sözlər: Elektrik poladəritmə, Elektrik qövslü polad əritmə qurğusu, qrafit elektrodları, yanan qazların yanması.
EXPERT SYSTEM FOR DENTAL DISEASES
Authors: Latafat Gardashova, Aytaj Ismayilova Latafat Gardashova, Aytaj Ismayilova , Gulay Tarverdiyeva Gulay Tarverdiyeva
Published: June 2023

The objective of an expert system in the field of medicine is to support doctors during the diagnosis process. Any software that is capable of drawing conclusions and making decisions based on the data stored in its database can be called an "expert system." Expert systems are widely employed in many industries, including the health sector. There are numerous types of dental ailments in the field of dentistry. Few symptoms were employed in the existing methods for dental diagnostics. A diagnosis in dentistry requires more than a few symptoms. The aim of this chapter is to analyse a medical expert system based on fuzzy rules that is used for the diagnosis of dental illnesses. Fuzzy inference based on a possibility metric and information extraction based on fuzzy clustering are both used in the modeling. The relevant parameters for dentistry were determined in the initial modeling phase of the system using clinical data. The evaluation of the dental variables based on soft computing will be carried out in the next stage. The third step introduces applied fuzzy inference based on possibility measures and provides examples to support it. The case data gathered from 100 patients makes up the knowledge foundation of the modeled system.
Keywords: dental disease, big data, expert system, fuzzy clustering
QAZKONDENSAT YATAQLARININ İŞLƏNMƏ SƏMƏRƏLİLİYİNİN TƏMİN EDİLMƏSİNİN ƏSAS İSTİQAMƏTLƏRİ VƏ ÇIXARILABİLƏN EHTİYATLARININ HESABLANMASI
Authors: Tofiq Səmədov, Baloğlan Məmmədov Tofiq Səmədov, Baloğlan Məmmədov
Published: June 2023

İşlənilmədə olan və yenicə kəşf olunan yataqlar arasında qazkondensat yataqları xüsusi çəkiyə malik yer tutur. Ona görə də bu tip yataqların işlənilməsinə bütün mərhələlərdə ciddi yanaşılması ilə layda karbohidrogen itkilərinin az olmasına çalışılması prioritet məsələlərdən birini təşkil edir. Bu isə, öz növbəsində, ciddi əsaslandırılmış işlənmə sisteminin tətbiqi, işlənmə üzərində davamlı və düzgün nəzarətin aparılması, karbohidrogen verimi əmsalının artırılması ilə bağlı geoloji və texniki-texnoloji həllərin vaxtlı-vaxtında tərbiq olunması və s. bu kimi tədbirlər kompleksinin həyata keçirilməsi ilə mümkün ola bilər. Hazırkı işdə qazkondensat yataqlarının işlənilməsinin səmərəliliyinin təmin edilməsinin əsas istiqamətləri təhlil edilmiş və bunun üçün işlənilmənin istənilən mərhələsi üçün yatağın qaz və kondensat fazalarına görə çıxarılabilən ehtiyatlarının qiymətləndirilməsinin vacibliyi qeyd edilmişdir. Məqalədə eyni zamanda qazkondensat yatağının qaz və kondensat fazalarına görə çıxarılabilən ehtiyatlarının lay təzyiqinin azalması üsuluna əsaslanmaqla maddi balans tənlikləri bazasında qiymətləndirilməsi üsulu gətirilmiş və üsulun alqoritminə uyğun olaraq aparılmış hesablamalarla onun təcrübi istifadə imkanları göstərilmişdir. İşdə alınmış nəticələrdən qazkondensat yataqlarının işlənmə səmərəliliyinin təmin edilməsi tədbirlərinin həyata keçirilməsi üzrə zəruri qərarların əldə edilməsində istifadə edilə bilər.
Açar sözlər: Qazkondensat yatağı, səmərəlilik, çıxarılabilən ehtiyat, karbohid¬rogen verimi əmsalı, süxurların deformasiyası
HORİZONTAL QUYULARIN TƏRS DÖVRİYYƏ İLƏ EFFEKTİV ŞƏKİLDƏ TƏMİZLƏNMƏSİ
Authors: Çingiz Qarayev, Südabə Novruzova Çingiz Qarayev, Südabə Novruzova
Published: June 2023

Çoxlu zonaların qıvrılmış borularla (KT) həlqəvi qırılması on ildən artıqdır ki, tətbiq olunur. Tipik bir müalicə qum püskürtmə perforasiyasını, quyunun təmizlənməsini, qırılmaları və izolyasiyanı əhatə edir. Hər bir intervalı tez bir zamanda perforasiya etmək, sındırmaq və təcrid etmək iqtisadi cəhətdən məqsədəuyğundur, bütün intervalları mümkün olan ən qısa müddətdə müalicə etməyə imkan verir. Bununla belə, üfüqi quyuların dibində uzanan KT perforasiya və qırılma mərhələsində bərk cisimlər yatağı yaradır, bu, qırılma prosesinin etibarlı icrasına əlavə mürəkkəbliklər gətirir. Sıx formasiyalar üçün propant çarpayıları tamamilə və ya qismən çıxarılmalıdır, əks halda yastıq propantı içəri çəkə bilər ki, bu da vaxtından əvvəl ekranın çıxarılması üçün yüksək potensial yaradır.
Açar sözlər: proqnoz, dib zonası, qaz-kondensat, empirik korrelyasiya
Analisis Penilaian Hasil Belajar pada Mata Pelajaran Ekonomi Kelas X IPS SMAN 21 Bekasi di Masa Pandemi Covid-19
Authors: Karlina Elin , C.S Ani Interdiana , Rasam Fadli
Published: June 2023

Tujuan dari penelitian ini adalah untuk mendapatkan jawaban mengenai bagaimana penilaian hasil belajar pada mata pelajaran ekonomi kelas X IPS SMAN 21 Bekasi di masa pandemic covid-19 Penelitian ini dilaksanakan di Sekolah Menengah Atas Negeri 21 Bekasi dengan informan 2 guru mata pelajaran ekonomi. Metode yang digunakan adalah penelitian campuran antara deskriptif kualitatif dan kuantitatif, dimana designnya menjelaskan tentang analisis penilaian hasil belajar pada mata pelajaran ekonomi di kelas X dengan wawancara, observasi, dan dokumentasi. Berdasarkan penelitian diperoleh hasil penelitian sebagai berikut: (1) Berkaitan dengan penilaian hasil belajar, sekolah memiliki kebijakan tersendiri dan memberikan keleluasaan pendidik untuk memberikan penilaian. (2) Selama pandemic, guru mata pelajaran ekonomi hanya fokus pada penilaian kognitif saja karena penilaian afektif dan psikomotorik merasa sulit dijalani di masa pandemic ini. (3) Mengenai hambatan yang dihadapi, guru sudah memiliki solusinya. (4) Pada proses pembelajaran di kelas X pada mata pelajaran ekonomi, guru berupaya memberikan perlakuan yang sama mengenai penilaian hasil belajar, baik pada siswa laki-laki maupun siswa perempuan. Hasil analisis data membuktikan bahwa hasil taraf signifikansi yaitu 0,345 > 0,05 dan jika dilihat dari rataan hasil belajar dari siswa laki-laki dan siswa perempuan masing-masing mempunyai rataan nilai hasil belajar yaitu 77,40,00 dan 76,73 yang menunjukan bahwa hasil tersebut tidak jauh berbeda.
Enhanced sulfidation of chrysocolla with ammonium carbamate and its effect on flotation
Authors: Wang Ziang , Wu Dandan , Cao Jing , Chen Huiqin
Published: June 2023

In this study, flotation experiments, zeta potential, XPS, AFM, SEM-EDS, and contact angle measurements were performed to study the influence of ammonium carbamate (CH6N2O2) on the sulfidation flotation of chrysocolla. The results of the sulfidation flotation experiments showed that the recovery of chrysocolla increased more than 40% on the optimal condition after adding ammonium carbamate. In addition, the zeta potential of samples with ammonium carbamate was clearly higher than ores for pH > 6, which was due to the complexation reaction between ammonium carbamate and copper ion on the surface of chrysocolla samples. The activity of copper adsorption has also been improved. Furthermore, the XPS data indicated that the content of Cu-S compounds on the mineral surface has been significantly enhanced after ammonium carbamate complex sulfidation. The chemical analysis of the solution led to the same conclusion. The AFM results showed that ammonium carbamate had a positive impact on the adsorption of minerals surface, and increased the flotation recovery. It can be deduced from the SEM-EDS analysis that the surface of chrysocolla better combined with S–, and more Cu-S components were generated on the surface, which led to 1.04% increase of S atomic concentration. Finally, the contact angle measurements showed that the water contact angle of chrysocolla after adding ammonium carbamate could reach 90.4°, which proved that the sulfidation improved the floatability of the chrysocolla sample.
Study on condition prediction and influencing factors of manganese carbonate recovery by high gradient pulse magnetic separation
Authors: Zhenggang Wang , Guanghua Nie , Yun Tang , Haishan Piao , Jiang Chen
Published: June 2023

Manganese carbonate ore belongs to weakly magnetic minerals, and its co-associated minerals are mainly non-magnetic minerals, which can be separated from gangue minerals at high magnetic field intensity. However, manganese grade and recovery of magnetic separation concentrate of manganese carbonate ore are low in actual production. Therefore, the influences of manganese carbonate particle size, magnetic field intensity, volume susceptibility, pulse stroke, pH, and other factors were studied. The optimal test conditions for manganese carbonate ore recovery by high-gradient magnetic separation were predicted through the calculation results. The results show that the particle radius of manganese carbonate is 0.020 mm, the pulse impulse time is 200 r/min, and the magnetic field intensity is 0.9 T. The optimum condition test was carried out with Qianbei manganese carbonate ore as the material. The test results show that the optimum conditions are the particle radius of 0.074-0.019 mm, pulse impulse time of 200 r/min, and magnetic field intensity of 1.2 T. The reason for the deviation is that the actual ore has a fine distribution particle size, many associative bodies, complex composition, and serious agglomeration, resulting in variable particle volume susceptibility. The capture yield increases with the increase of magnetic field intensity and volume susceptibility but decreases with the increase of pulse. The lower the surface potential of manganese carbonate, the higher the recovery of manganese carbonate. The grade of manganese concentrate was 19.06% and the recovery was 76.85%. Mixed manganese concentrate with a grade of 18.04% and recovery of 87.14% was obtained by adding drugs and changing the grinding method.
Effect of Profitability Ratio on Bankruptcy Prediction of Dairy Cooperative Societies in Meru County, Kenya
Authors: Murige Sammy Mutiria , Simiyu Justo Masinde , Kimathi Henry
Published: June 2023

Many sectors of the economy across the globe are concerned with the avoidance of bankruptcy in order to operate as going concerns. The purpose of this study was to analyse the influence of financial analysis on bankruptcy prediction for dairy cooperative societies in Meru County, Kenya. The objective of the study was to determine the influence of profitability ratio on the bankruptcy prediction of dairy cooperative societies in Meru County, Kenya. The hypothesis was derived from the objective of the study. The research was anchored on value maximisation theory. Descriptive and correlational research designs were used. The target population of the study was 13 dairy cooperative societies in Meru County that were in operation and had audited financial statements for the period of study (2017-2021). A census survey of all 13 dairy cooperative societies was conducted. A checklist was used to collect the secondary data, which was analysed using descriptive statistics and a bivariate model. The significance of the predictor variable on bankruptcy prediction was tested using the t-statistic, and the overall significance of the model was tested using the f-statistic at a 5% level of significance. The research findings were presented in the form of tables and graphs. The study established a statistically significant positive relationship between profitability ratio and bankruptcy prediction (coefficients=12.415, p=0.017<0.05) at a 5% level of significance. The management of dairy cooperative societies is encouraged to closely monitor the financial indicators of profitability. The findings of this study would be important to policymakers, such as the management of dairy cooperative societies and farmers who are key stakeholders in dairy cooperative societies. Scholars and researchers would find this study being of great interest since the gap for further research has been provided
Kajian Ekopuitika Dalam Pantun Nasihat Karya Anwarsani
Authors: Misnawati Misnawati , Admojo Wihadi , Diplan Diplan , Rahmawati Siti , Salwa Nabila
Published: June 2023

Tujuan penelitian adalah (1) Mendeskripsikan struktur pantun dalam karya Anwarsani diidentifikasi berdasarkan unsur-unsur seperti baris, larik, rima, dan bait. (2) Mendeskripsikan gaya bahasa yang digunakan oleh Anwarsani dalam pantun nasihatnya. (3)Mendeskripsikan pesan-pesan ekologis yang terkandung dalam pantun-pantun nasihat karya Anwarsani, dan bagaimana makna-makna terkait dengan kepedulian terhadap lingkungan, pelestarian alam, serta pentingnya menjaga keharmonisan ekosistem diinterpretasikan. Penelitian ini menggunakan pendekatan kualitatif untuk mendeskripsikan struktur pantun, gaya bahasa, pesan-pesan ekologis, dan signifikansi ekopuitika dalam karya Anwarsani. Pendekatan ini memungkinkan peneliti untuk memahami secara mendalam karakteristik dan makna yang terkandung dalam pantun-pantun nasihat tersebut. Data penelitian berupa pantun-pantun nasihat karya Anwarsani yang dianalisis melalui metode analisis teks. Melalui pembacaan dan identifikasi struktur pantun, pengamatan gaya bahasa, serta ekstraksi pesan-pesan ekologis, peneliti dapat memperoleh pemahaman yang komprehensif tentang unsur-unsur yang diteliti.
Analisis Minimnya Partisipasi Politik Perempuan Bali pada Kursi Dewan dari Perspektif Hubungan Sosial Masyarakat Adat Bali (Studi Kasus: DPRD Provinsi Bali)
Authors: Swara Putu Villian Pramesti
Published: June 2023

This research is entitled "Analysis of the Lack of Political Participation of Balinese Women in Board Chairs from the Perspective of Social Relations of the Balinese Indigenous People (Case Study: DPRD Bali Province)". Patriarchal culture is often an obstacle for women in their activities, especially in the political field. As we know, women's participation in politics is arguably still minimal, and sometimes it can't meet the quota of women themselves. The limitations of women's participation can be seen in the social lives of people who are still infested by a patriarchal culture. From a socialist feminism standpoint, this paper aims to explore the underrepresentation of women in elected positions in the Bali Provincial DPRD. With the help of key informants and literature reviews, this study employs a type of qualitative descriptive research. By contrasting the data acquired from several different documents, the data triangulation procedure was carried out.
Wpływ zdrowotności materiału siewnego jęczmienia jarego na występowanie chorób na roślinach oraz wartość siewną zebranego ziarna
Authors: Wiewióra Barbara
Published: June 2023

Badania laboratoryjne i polowe prowadzono z użyciem ziarna 12 odmian jęczmienia jarego. Celem pracy była ocena wpływu zdrowotności materiału siewnego na występowanie chorób przenoszonych z nasionami oraz na wartość siewną zebranego ziarna. Stwierdzono, że materiał siewny jęczmienia jarego był licznie zasiedlony przez grzyby, zwłaszcza gatunki patogeniczne: Fusarium spp., Bipolaris sorokiniana i Drechslera teres. Istotny wpływ na występowanie chorób na roślinach miało porażenie przez patogeny materiału siewnego użytego do założenia doświadczenia polowego oraz warunki pogodowe w czasie wegetacji. Analiza otrzymanych wyników wykazała również, że wartość siewna zebranego ziarna, w tym jego zdrowotność, zależała przede wszystkim od zdrowotności materiału siewnego użytego do założenia doświadczenia oraz nasilenia występowania chorób w polu.
Sukcesja roślin na terenach poeksploatacyjnych kopalni siarki „Jeziórko”
Authors: Klimont Krzysztof , Bulińska-Radomska Zofia
Published: June 2023

Badano gatunki zdolne spełniać rolę pionierską w sukcesji naturalnej na bezglebowym podłożu wapna poflotacyjnego, zastosowanego do rekultywacji technicznej terenów poeksploatacyjnych kopalni siarki pozyskiwanej metodą otworową. Oceniano też dynamikę zmian gatunków zachodzącą w kolejnych latach prowadzenia eksperymentu. Wyniki badań wskazują, że w łanie kostrzewy trzcinowej porastającej wapno poflotacyjne wkraczają w pierwszej kolejności trawy: kupkówka pospolita (Dactylis glomerata L.), trzcinnik piaskowy (Calamagrostis epigeios (L.) Roth.) i perz właściwy (Agropyron repens (L.) P.B.) oraz motylkowate wieloletnie: koniczyna biała (Trifolium repens L.), lucerna sierpowata (Medicago falcata L.), koniczyna łąkowa (Trifolium pratense L.). Na terenach zniszczonych przez pożar następuje proces sukcesji wtórnej, maleje udział trzcinnika piaskowego i perzu właściwego na korzyść kostrzewy trzcinowej (Festuca arundinacea Schreb.) i wieloletnich gatunków roślin dwuliściennych. Następuje również zwiększenie udziału roślinności drzewiastej kosztem roślinności zielnej. Wśród drzew dominują gatunki wierzb (Salix sp.) i topól (Populus sp.) a kilka innych gatunków występuje pojedynczo.
Ocena zawartości ergowaliny w trawach runi wybranych trwałych użytków zielonych na terenie województwa mazowieckiego
Authors: Żurek Monika , Ochodzki Piotr , Wiewióra Barbara
Published: June 2023

Celem badań była ocena zawartości ergowaliny w 71 próbach traw pochodzących z 24 użytków zielonych, w których wcześniej stwierdzono obecność grzybni endofitycznej. Były to ekotypy Deschampsia caespitosa, Festuca arundinacea, F. pratensis, F. rubra i Lolium perenne. Badanie zawartości ergowaliny w ekotypach zasiedlonych przez endofity (E+) przeprowadzono przy użyciu metody HPLC z detekcją fluorescencyjną. Zdolność grzybni endofitycznej do produkowania ergowaliny została stwierdzona w roślinach 4 z 5 badanych gatunków o stwierdzonym wcześniej zasiedleniu przez grzyby endofityczne. Nie produkowały jej jedynie endofity obecne w próbach D. caespitosa. Analizy wykazały, że produkcja ergowaliny jest cechą zmienną pod względem jakościowym oraz ilościowym nawet w obrębie jednego gatunku traw. Ponadto stwierdzono, że sposób użytkowania ma wpływ na produkcję ergowaliny przez grzyby endofityczne z rodzaju Neotyphodium.
Możliwości zmniejszenia kosztów produkcji nasiennej ziemniaka
Authors: Chotkowski Jacek
Published: June 2023

Treścią pracy jest szacowanie kosztów produkcji nasiennej ziemniaka oraz analiza czynników kształtujących ich poziom. Opłacalność produkcji nasiennej jako bariera o charakterze podażowym według badań wymieniana jest na czwartym-piątym miejscu wśród elementów strategii rozwoju i odbudowy rynku nasiennego. Oprócz możliwie wysokich plonów materiału nasiennego (frakcji sadzeniaków), czynnikami redukcji kosztów jednostkowych kwalifikowanych sadzeniaków jest wdrożenie zagonowej technologii oraz innych elementów innowacji technologicznych. Ze względu na konieczność spełnienia urzędowych wymagań fitosanitarnych (zmniejszenie ryzyka dyskwalifi¬kacji) uzasadnione jest wczesne niszczenie naci, stosowanie zaprawy nasiennej, a także oleju mineralnego.
Porównanie opłacalności produkcji ziemniaka w zależności od sposobów odchwaszczania
Authors: Gugałą Marek , Zarzecka Krystyna
Published: June 2023

Wyniki badań oparto na doświadczeniu polowym przeprowadzonym w latach 2008–2009 w Rolniczej Stacji Doświadczalnej należącej do Akademii Podlaskiej w Siedlcach. Celem pracy było porównanie opłacalności produkcji ziemniaka jadalnego w zależności od sposobów odchwaszczania. Badanymi czynnikami były: czynnik I — odmiany ziemniaka: Cekin i Satina, czynnik II — pięć sposobów odchwaszczania: 1. obiekt kontrolny — pielęgnacja mechaniczna przed i po wschodach roślin ziemniaka, 2. Command 480 EC 0,2 dm3·ha-1, 3. Command 480 EC 0,2 dm3·ha-1 + Afalon Dyspersyjny 450 SC 1,0 dm3·ha-1, 4. Stomp 400 SC 3,5 dm3·ha-1, 5. Stomp 400 SC 3,5 dm3·ha-1 + Afalon Dyspersyjny 450 SC 1,0 dm3·ha-1. Do oceny ekonomicznej sposobów odchwaszczania wykorzystano metodę opartą na standardowej nadwyżce bezpośredniej (SGM — Standard Gross Margin). Wartość uzyskanego plonu ziemniaka była zróżnicowana i kształtowała się od 11078,6 do 19381,2 PLN u odmiany Cekin i od 8886,8 do 16383,8 PLN u odmiany Satina. Standardowa nadwyżka bezpośrednia wynosiła od minus 162,8 PLN na obiekcie kontrolnym do 10018,3 PLN, na obiekcie, na którym zastosowano mieszaninę herbicydów Command 480 SC + Afalon Dyspersyjny 450 SC.
Wpływ wybranych insektycydów na zawartość białka ogólnego i właściwego w bulwach kilku odmian ziemniaka
Authors: Gugała Marek , Zarzecka Krystyna , Zadrożniak Bogumiła
Published: June 2023

Doświadczenie polowe przeprowadzono w latach 2004–2006 w Rolniczej Stacji Doświadczalnej w Zawadach należącej do Akademii Podlaskiej w Siedlcach. Celem badań było określenie wpływu insektycydów najnowszej generacji (Actara 25 WG w dawce 0,08 kg∙ha-1, Calypso 480 SC — w trzech dawkach: 0,05; 0,075; 0,1 dm3∙ha-1, Regent 200 SC w dawce 0,1 dm3∙ha-1) stosowanych do zwalczania stonki ziemniaczanej na zawartość białka ogólnego i białka właściwego w bulwach trzech odmian ziemniaka jadalnego: Wiking, Mors, Żagiel. W bulwach odmiany Wiking stwierdzono największą zawartość białka ogólnego, a w bulwach odmiany Mors największą zawartość białka właściwego. Aplikowane insektycydy wpłynęły na wzrost białka ogólnego i właściwego w porów¬naniu z obiektem kontrolnym, na którym nie stosowano insektycydów.
Występowanie wad bulw ziemniaka w warunkach stosowania insektycydów nowej generacji
Authors: Gugała Marek , Zarzecka Krystyna , Mystkowska Iwona
Published: June 2023

Doświadczenie polowe przeprowadzono w latach 2004–2006 w Rolniczej Stacji Doświadczalnej Zawady należącej do Akademii Podlaskiej w Siedlcach. Doświadczenie założono metodą losowanych podbloków jako dwuczynnikowe w trzech powtórzeniach. Badanymi czynnikami były: czynnik I — odmiany ziemniaka: Wiking, Mors, Żagiel, czynnik II — sposoby zwalczania stonki ziemniaczanej z udziałem insektycydów: Actara 25 WG w dawce 0,08 kg∙ha-1, Regent 200 SC w dawce 0,1 dm3∙ha-1, Calypso 480 SC w trzech dawkach: 0,05; 0,075; 0,1 dm3∙ha-1 i obiekt kontrolny bez insektycydów. Stosowanie insektycydów przyczyniło się do zmniejszenia wad zewnętrznych i wewnętrznych bulw średnio o 6,1% w porównaniu do obiektu kontrolnego bez ochrony chemicznej. Istotny wpływ na występowanie wad w plonie ziemniaka miały również uprawiane odmiany i warunki pogodowe w latach prowadzenia badań.
Występowanie owadów pożytecznych po zastosowaniu spinosadu w ochronie ekologicznych upraw ziemniaka
Authors: Kowalska Jolanta , Drożdżyński Dariusz
Published: June 2023

Rolnictwo ekologiczne jest specyficznym systemem zarządzania gospodarstwem i produkcji żywności. Łączy korzystne dla środowiska praktyki rolnicze z utrzymaniem różnorodności biologicznej. Uprawy ekologiczne są szczególnie narażone na masowe występowanie agrofagów powodujących pogorszenie jakości plonu, a tym samym istotne straty ekonomiczne. Z tego powodu stosowanie dozwolonych insektycydów jest ważnym elementem bezpośredniego ograniczania liczebności szkodników. W tym systemie produkcji rolniczej stosowanie tych insektycydów, które nie oddziałują szkodliwie na owady pożyteczne jest szczególnie pożądane. Występowanie naturalnych wrogów szkodników jest bowiem nieodzownym elementem wspierającym rolnika w ochronie jego upraw ekologicznych. Tym samym osiąga się presję naturalną, która w uprawach ekologicznych winna być szczególnie pielęgnowana i wzmacniana. W badaniach udowodniono, że spinosad skutecznie ograniczający szkodliwość stonki ziemniaczanej jest bezpieczny dla zachowania wysokiej liczebności i różnorodności owadów pożytecznych występujących na plantacjach ziemniaka. Spośród owadów pożytecznych największą grupę stanowiły biedronkowate. Po upływie 25 dni od oprysku spinosadem obserwowano zwiększającą się liczbę ocenianych owadów. Zjawisko to łączono z dobrym ulistnieniem chronionych roślin, a tym samym dobrym i atrakcyjnym środowiskiem życia dla naturalnych wrogów mszyc.
Wpływ wsiewek międzyplonowych na cechy konsumpcyjne bulw ziemniaka odmiany Syrena
Authors: Płaza Anna , Soszyński Jarosław
Published: June 2023

W pracy przedstawiono wyniki badań z lat 2003–2006 mające na celu określenie wpływu wsiewek międzyplonowych na kształtowanie cech konsumpcyjnych bulw ziemniaka w zmiennych warunkach pogodowych. W doświadczeniu badano następujące kombinacje nawożenia wsiewką międzyplonową: obiekt kontrolny (bez nawożenia wsiewką międzyplonową), obornik, lucerna chmielowa, lucerna chmielowa + życica wielokwiatowa, życica wielokwiatowa. W pierwszym roku na nawożeniu wsiewkami międzyplonowymi uprawiano ziemniaki jadalne odmiany Syrena. Podczas zbioru ziemniaka, z każdego poletka pobrano średnie próby bulw w celu oznaczenia ich cech konsumpcyjnych, tj. ciemnienia miąższu surowego i ugotowanego oraz smakowitości. Uzyskane wyniki badań pozwalają stwierdzić, iż warunki sezonu wegetacyjnego istotnie modyfikowały stopień ciemnienia miąższu surowego i ugotowanego oraz smakowitość bulw ziemniaka. Cechy konsumpcyjne bulw ziemniaka nawożonego wsiewkami międzyplonowymi nie różniły się istotnie od bulw ziemniaka nawożonych obornikiem. Najlepszymi cechami konsumpcyjnymi, a zwłaszcza smakowitością wyróżniały się ziemniaki nawożone lucerną chmielową.
Fitotoksyczna reakcja pięciu odmian ziemniaka na powschodowe stosowanie metrybuzyny. Część I. Wpływ na plon bulw i jego strukturę
Authors: Urbanowicz Janusz
Published: June 2023

W latach 2005–2008 w Boninie przeprowadzono doświadczenia polowe w celu określenia reakcji pięciu odmian ziemniaka na powschodowe stosowanie metrybuzyny oraz jej wpływu na plon i jego strukturę. Wrażliwość odmian określono za pomocą 9o skali EWRC (European Weed Research Council). Na podstawie reakcji odmian, wyrażonej skalą porażenia, zakwalifikowano odmiany do 5 grup.
Fitotoksyczna reakcja pięciu odmian ziemniaka na powschodowe stosowanie metrybuzyny. Część II. Wpływ na wybrane cechy jakości bulw
Authors: Urbanowicz Janusz
Published: June 2023

W latach 2005–2008 w Boninie przeprowadzono doświadczenia polowe w celu określenia reakcji pięciu odmian ziemniaka na powschodowe stosowanie metrybuzyny oraz jej wpływu na wybrane cechy jakości bulw takie jak: ciemnienie miąższu surowego i po ugotowaniu, smakowitość oraz rdzawa plamistość i pustowatość miąższu. Zastosowany powschodowo herbicyd nie powodował istotnego zróżnicowania badanych cech jakościowych bulw.
Odporność polskich odmian ziemniaka na występujące w kraju wirulentne patotypy 2(Ch1) i 3(M1) grzyba Synchytrium endobioticum (Schilb.) Per.
Authors: Przetakiewicz Jarosław
Published: June 2023

Od roku 2008 w Procowni Organizmów Kwarantannowych oceniana była odporność na wirulentne patotypy S. endobioticum 2(Ch1) i 3(M1) 69 polskich odmian ziemniaka. Dziesięć z nich: Ikar, Wist, Cekin, Adam, Ibis, Bzura, Gandawa, Kuba, Zagłoba i Ślęza było odpornych na patotyp 2(Ch1): a jedenaście: Ikar, Wist, Cekin, Adam, Ibis, Bzura, Gandawa, Kuba, Zagłoba, Ślęza i Rudawa uznano za odporne na patotyp 3(M1). Kolejne 7 odmian: Harpun, Neptun, Pasja, Sonda, Hinga, Miłek i Ruta oceniono jako słabo podatne na obydwa testowane patotypy. Odmiana Rudawa wykazała słabą podatność tylko na patotyp 2(Ch1) była natomiast odporna na patotyp 3(M1). Za odmiany odporne na dany patotyp grzyba uznano tylko takie, które wykazały pełną odporność zarówno w warunkach laboratoryjnych jak i w testach doniczkowych. Odmiany, które charakteryzowały się słabą lub krańcową podatnością w testach laboratoryjnych były dyskwalifikowane. Każda z odmian, która została ostatecznie uznana za odporną była oceniana w ciągu 2–3 lat w co najmniej 3 niezależnych doświadczeniach.
Wpływ wybranych czynników na intensywność kiełkowania ziemniaków podczas przechowywania
Authors: Czerko Zbigniew
Published: June 2023

Celem doświadczenia było określenie terminów rozpoczęcia i intensywności kiełkowania ziemniaków przechowywanych w temperaturach 3°C, 5°C i 8°C oraz poszukiwanie wpływu czynników pogodowych w okresie wegetacji na termin rozpoczęcia kiełkowania. Straty w wyniku kiełkowania zależały od temperatury przechowywania i odmiany. Ziemniaki przechowywane w temperaturze 8°C zależnie od odmiany rozpoczynały kiełkowanie od 2 dekady grudnia (Roxana, Niagara) do 2 dekady lutego (Fribona). Po okresie przechowywania długość kiełków u badanych odmian wynosiła od 23 mmm (Marlen) do 93 mm (Niagara). Temperatura przechowywania 5°C spowodowała opóźnienie terminu kiełkowania średnio o 4 dekady w stosunku do przechowywania bulw w temperaturze 8°C. Przechowywanie ziemniaków w 3°C opóźniło rozpoczęcie kiełkowania średnio o 3 miesiące w stosunku do przechowywania w temperaturze 8°C. Warunki wegetacji miały wpływ na termin rozpoczęcia kiełkowania ziemniaków podczas przechowywania
Plonowanie i struktura plonu pszenicy jarej w zależności od różnych metod uprawy i pielęgnacji
Authors: Głowacka Aleksandra
Published: June 2023

W trzyletnim doświadczeniu polowym badano wpływ współrzędnej uprawy pasowej oraz różnych metod pielęgnacji na wielkość i strukturę plonu pszenicy jarej. Doświadczenie przeprowadzono w latach 2004–2006 w gospodarstwie położonym we wsi Frankamionka powiat zamojski, metodą losowanych podbloków, w czterech powtórzeniach. Czynnikami eksperymentu były metody uprawy: siew czysty i uprawa współrzędna pasowa oraz metody pielęgnacji: mechaniczna, mechaniczno-chemiczna i chemiczna. Uprawa pasowa przyczyniła się istotnie do zmniejszenia wielkości plonu ziarna pszenicy jarej. Wśród metod pielęgnacji najgorzej plonowała pszenica gdy stosowano mechaniczne zabiegi regulacji zachwaszczenia. Czynniki doświadczenie różnicowały elementy struktury plonu, tj. liczbę ziaren z kłosa i liczbę kłosów na jednostce powierzchni, nie wpływały natomiast istotnie na masę 1000 ziaren.
Analiza potencjału plonotwórczego linii podwojonych haploidów jęczmienia jarego (Hordeum vulgare L.) otrzymanych na drodze androgenezy
Authors: Kozdój Janusz , Mańkowski Dariusz R. , Oleszczuk Sylwia
Published: June 2023

W pracy przedstawiono wyniki trzyletnich badań dotyczących określenia wielkości potencjału plonotwórczego rośliny i kłosa linii podwojonych haploidów (DH) jęczmienia jarego (Hordeum vulgare L.) oraz stopnia jego wykorzystania wyrażonego wielkością plonu ziarniaków z kłosa i rośliny. Obiektem porównawczym była odmiana Scarlett (przyjęta za wzorzec), z której otrzymano androgeniczne linie DH. Potencjał plonotwórczy rośliny determinowała struktura morfologiczna rośliny — ogólna liczba pędów w roślinie. Potencjał plonotwórczy kłosa determinowała struktura morfologiczna kłosa — ogólna liczba kłosków w kłosie zarówno w liniach DH, jak i w odmianie Scarlett. Z analiz przeprowadzonych w fazie dojrzałości pełnej wynika, że struktura morfologiczna rośliny wyrażona ogólną liczbą pędów w tym liczbą pędów produktywnych, liczbą niedogonów w roślinie, w danym roku badań, była podobna u linii DH jak i u odmiany Scarlett. Strukturalny potencjał plonotwórczy rośliny linii DH jak i odmiany wzorcowej, w zależności od roku badań, został wykorzystany w 60% (pierwszy rok badań) i w 81%–83% (drugi i trzeci rok badań). Cechy struktury morfologicznej kłosa (długość, ogólna liczba kłosków, w tym liczba kłosków płodnych oraz liczba ziarniaków) analizowane w fazie dojrzałości pełnej były korzystniejsze dla plonu w liniach DH niż w odmianie Scarlett. Kłosy linii DH były istotnie dłuższe, zawierały więcej o 8% wykształconych kłosków, w tym kłosków płodnych o 10% oraz ziarniaków o 10% w porównaniu z kłosami wzorcowej odmiany Scarlett. Strukturalny potencjał plonotwórczy kłosa, w zależności od roku badań, w linii DH został wykorzystany w 76% (drugi rok badań), w 87– 88 % (pierwszy i trzeci rok badań), zaś w odmianie Scarlett — w 55% (drugi rok badań), w 85,5% (trzeci rok badań) i w 94,5% (pierwszy rok badań). Plon ziarna z kłosa linii DH wynosił 1,16 g i był istotnie wyższy o 27,5% w wyniku istotnie większej o 11% liczby wytworzonych ziarniaków w kłosie i istotnie większej o 14,7% masy pojedynczego ziarniaka w porównaniu z wzorcową odmianą Scarlett. Plon ziarna z rośliny linii DH wynosił 9,65 g i był istotnie wyższy o 47,6% niż u odmiany Scarlett w wyniku istotnie wyższego plonu ziarna z kłosa. Wielkość plonu ziarniaków z rośliny jęczmienia jarego (zarówno u linii DH jak i u odmiany Scarlett) była istotnie skorelowana z liczbą pędów produktywnych w roślinie (r = 0,93).
Wykorzystanie azotu z nawozów przez odmiany ziemniaka o zróżnicowanych wymaganiach w stosunku do tego składnika
Authors: Trawczyński Cezary
Published: June 2023

Celem badań polowych przeprowadzonych w latach 2007–2009 w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Oddział w Jadwisinie było określenie wykorzystania azotu z nawozów mineralnych przez bulwy odmian ziemniaka o małych (odmiana Asterix), średnich (odmiana Wiking) i dużych (odmiana Maryna) wymaganiach w stosunku do tego składnika. Badania przeprowadzono na glebie lekkiej, nawożonej organicznie słomą i międzyplonem gorczycy białej. W doświadczeniach stosowano 5 poziomów nawożenia azotem: 0, 50, 100, 150 i 200 kg N∙ha-1 oraz stały poziom fosforu 52,3 kg P∙ha-1 i potasu 149,4 kg K∙ha-1. Wykorzystanie azotu z nawozów mineralnych zależało od poziomu nawożenia tym składnikiem i warunków klimatycznych okresu wegetacji. Wykorzystanie azotu malało od około 53 do 31% wraz ze wzrostem dawki N od 50 do 200 kg N∙ha-1. Wyższe wykorzystanie azotu stwierdzono w latach sprzyjających kumulacji plonu bulw oraz u odmiany o dużych wymaganiach w porównaniu do odmiany o małych wymaganiach w odniesieniu do azotu.
Presja wirusów Y, M, S i liściozwoju ziemniaka w latach 2006–2008 w Boninie
Authors: Kostiw Michał , Robak Barbara
Published: June 2023

Badania przeprowadzono w warunkach polowych w Boninie k. Koszalina na północy Polski w latach 2006-2008. Ich celem było poznanie presji wirusów PVY, PVM, PVS i PLRV w okresie wegetacji roślin. Zgodnie z założoną metodyką prac, co 10 dni, w terminie od 21 maja do 1 września, dokonywano ekspozycji w polu, każdorazowo po 20 (lata 2006 i 2007) lub 30 (w 2008 roku) zdrowych roślin ziemniaka (traktowanych jako rośliny testowe) w wieku 7-10 dni, które przygotowano w szklarni w doniczkach o średnicy 18 cm wypełnionych mieszanką torfu z dodatkiem ziemi kompostowej. Każdorazowo po 10 dniach ekspozycji rośliny przenoszono do szklarni wolnej od owadów. Po zakończeniu wegetacji zbierano bulwy potomne oddzielnie z każdej rośliny i w następnym roku poddawano je diagnostyce na obecność PVY, PVM, PVS i PLRV w próbie oczkowej w szklarni. Największe zagrożenie dla ziemniaka w latach badań stanowił PVY, a jego szerzenie się było najintensywniejsze w pierwszej dekadzie lipca. Średni z 3 lat udział bulw porażonych w tym terminie wyniósł ponad 80%. Kilkakrotnie mniejsza była presja PVM i PVS. Przebieg dynamiki szerzenia się PVY, PVM i PVS był na ogół podobny przez cały sezon wegetacyjny, co może świadczyć, że najważniejszymi wektorami tych wirusów są zasadniczo te same gatunki mszyc. Stwierdzono wysoką presję PVY, PVM i PVS w bardzo wczesnym terminie wegetacji roślin. W 2007 roku odsetek bulw porażonych już w trzeciej dekadzie maja wyniósł dla tych wirusów odpowiednio: 46,9, 50,1 i 35,2%. Można zatem przypuszczać, że w niektórych latach o porażeniu plantacji nasiennych przez te wirusy decydują infekcje dokonane właśnie w tym wczesnym terminie wegetacji roślin. Stwierdzona niezmiernie niska presja PLRV (odsetek bulw porażonych nie przekroczył średnio 1,8%), może oznaczać, że w warunkach Bonina wirus ten nie miał istotnego znaczenia ekonomicznego.
Występowanie grzybów endofitycznych na trwałych użytkach zielonych województwa mazowieckiego
Authors: Żurek Monika , Wiewióra Barbara , Żurek Grzegorz
Published: June 2023

Grzyby endofityczne z rodzaju Neotyphodium to organizmy zdolne do bezobjawowego zasiedlania tkanek swoich gospodarzy, którymi są trawy. Do najczęściej zasiedlanych przez endofity gatunków traw należą: kostrzewa łąkowa (Festuca pratensis Huds.), k. trzcinowa (F. arundinacea Schreb.) oraz życica trwała (Lolium perenne L.). Celem pracy była ocena występowania grzybów endofitycznych w runi 31 trwałych użytków zielonych województwa mazowieckiego. Badania przeprowadzono na ekotypach należących do następujących gatunków (oprócz wymienionych powyżej): Festuca rubra L., F. ovina L., F. capillata L., Lolium multiflorum, Poa pratensis L., P. nemoralis L. i Deschampsia caespitosa (L.) P.B. Obecność grzybów z rodzaju Neotyphodium stwierdzono w ekotypach 5 gatunków traw: F. pratensis, F. arundinacea, F. rubra, L. perenne i D. caespitosa. Najwyższa częstotliwość zasiedlenia przez endofity wystąpiła w przypadku F.pratensis (62,9%). Ponadto stwierdzono zależność pomiędzy presją użytkową (koszenie, spasanie) występującą na danym użytku zielonym a częstotliwością zasiedlenia przez endofity.
Ocena zasiedlenia przez grzyby endofityczne nasion wybranych mieszanek traw pastewnych dostępnych na rynku krajowym
Authors: Wiewióra Barbara , Żurek Grzegorz , Żurek Monika
Published: June 2023

Przy pomocy metody immunologicznej badano obecność grzybów endofitycznych w nasionach traw wchodzących w skład 10 mieszanek łąkowo-pastwiskowych dostępnych na rynku krajowym. Stwierdzono, że nasiona traw wchodzące w skład mieszanek pastewnych mogą być zasiedlone przez grzyby endofityczne. Spośród gatunków stanowiących główne komponenty mieszanek najczęściej zasiedlane były nasiona życicy trwałej, kostrzewy czerwonej i wiechliny łąkowej. Badania wskazują, że użycie na łąkach i pastwiskach materiału siewnego o nieznanej zawartości grzybów endofitycz¬nych, może być przyczyną wprowadzania endofitów na tereny dotychczas wolne od nich, a to może wpływać na wzrost zagrożenia dla zwierząt hodowlanych.
Wyznaczenie optymalnych terminów rozpoczęcia i zakończenia sezonu przechowalniczego ziemniaków na obszarze Polski
Authors: Czerko Zbigniew
Published: June 2023

Celem pracy było wyznaczenie optymalnych terminów rozpoczęcia i zakończenia sezonu przechowalniczego w różnych rejonach Polski. W badaniach skoncentrowano się nad określeniem terminu początku sezonu przechowalniczego w różnych rejonach Polski dla 3 kierunków użytko¬wania ziemniaków: dla przetwórstwa wymagającego utrzymania w długotrwałym okresie przecho¬wywania temperatury 8°C, dla ziemniaków jadalnych wymagających 5°C i dla sadzeniaków wymagających 3°C, oraz określeniem optymalnego terminu zakończenia sezonu przechowalniczego w różnych rejonach Polski dla trzech kierunków użytkowania ziemniaków. Kształtowanie się temperatury w różnych rejonach Polski analizowano na podstawie przebiegu średniej dekadowej temperatury w 54 miejscowościach. Do analizy przyjęto średnią temperaturę z 20 lat (1979–1998). Optymalne terminy początku i zakończenia sezonu przechowalniczego w różnych rejonach Polski dla 3 kierunków użytkowania ziemniaków przedstawiono na mapach. Optymalne warunki do przechowywania ziemniaków przeznaczonych do przetwórstwa ze względu na przebieg temperatury powietrza w przeważającej części kraju rozpoczynają się 20–25 września, a kończą się 1–5 maja. W centralnej Polsce trwają do 30 kwietnia — 5 maja, a na północy kraju oraz w rejonie Kielc do 5–15 maja. Optymalny termin rozpoczęcia sezonu przechowalniczego ziemniaków jadalnych na zasadniczej powierzchni kraju występuje w dniach 20–30 września, a termin zakończenia sezonu rozciąga się od 5 do 10 kwietnia na zachodzie, i od 25 do 30 kwietnia na północnym-wschodzie Polski. Optymalny termin rozpoczęcia przechowywania sadzeniaków rozciąga się od 20 września na wschodzie Polski do 5 października na zachodzie. Natomiast termin kończący dobre warunki przechowywania przypada na I dekadę kwietnia i pokrywa się z terminem przygotowania ziem¬niaków do sadzenia.
Tempo szerzenia zarazy ziemniaka (Phytophthora infestans) odmian w latach 2005–2007 zależnie od warunków klimatycznych i odporności
Authors: Osowski Jerzy
Published: June 2023

W latach 2005–2007 w doświadczeniach polowych prowadzonych w IHAR, Zakładzie Nasiennictwa i Ochrony Ziemniaka w Boninie oceniano wpływ warunków klimatycznych (temperatura, ilość opadów) w miesiącach czerwiec-sierpień i odporności 32 wybranych odmian, na tempo szerzenia zarazy ziemniaka, termin zniszczenia 50% naci (teoretyczny termin zatrzymania gromadzenia plonu) oraz procent zniszczenia naci pod koniec sezonu wegetacyjnego. Najwyższe wartości ocenianych parametrów stwierdzono dla grupy odmian podatnych. Wartości parametrów malały wraz ze wzrostem poziomu odporności.
Ewolucja priorytetów gromadzenia i zachowania zasobów genowych traw przez Ogród Botaniczny KCRZG w Bydgoszczy w latach 1971–2017
Authors: Majtkowski Włodzimierz
Published: June 2023

-
Działalność Leśnego Banku Genów Kostrzyca w zakresie zachowania leśnych zasobów genowych
Authors: Beza Marcin
Published: June 2023

-
Agrobiologiczna ocena genotypów zgromadzonych w kolekcji winorośli Instytutu Ogrodnictwa
Authors: Lisek Jerzy
Published: June 2023

-
Chronione i zagrożone gatunki w kolekcji roślin łąkowo-pastwiskowych w Ogrodzie Botanicznym KCRZG IHAR — PIB w Bydgoszczy
Authors: Tomaszewski Bartosz
Published: June 2023

-
Kolekcja rodzaju Humulus w IUNG — PIB w Puławach
Authors: Skomra Urszula
Published: June 2023

-
Charakterystyka i waloryzacja cech morfologicznych, biologicznych i plonu nasion 23 obiektów lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum L.)
Authors: Silska Grażyna , Bocianowski Jan
Published: June 2023

-
Ochrona zasobów genowych dzikich form buraka (Beta vulgaris L.)
Authors: Kużdowicz Kamilla
Published: June 2023

-
Rola wyjazdów kolekcyjnych w gromadzeniu zasobów genowych Krajowego Centrum Roślinnych Zasobów Genowych
Authors: Fu Dostatny Denise , Kloc Grzegorz , Podyma Wiesław , Hodun Grzegorz
Published: June 2023

-
Ocena poziomu zmienności genetycznej naturalnego odnowienia topoli czarnej (Populus nigra L.)
Authors: Wójkiewicz Błażej , Litkowiec Monika , Wachowiak Witold , Lewandowski Andrzej
Published: June 2023

-
Klasyfikacja podjednostek gluteninowych z wykorzystaniem metod uczenia maszynowego
Authors: Kała Maciej , Przyborowski Mateusz , Gasparis Sebastian , Orczyk Wacław , Nadolska-Orczyk Anna
Published: June 2023

-
Frekwencja alleli puroindolinowych w odmianach kulturowych pszenicy zwyczajnej (Triticum aestivum L.) zdeponowanych w Krajowym Centrum Roślinnych Zasobów Genowych
Authors: Przyborowski Mateusz , Gasparis Sebastian , Kała Maciej , Orczyk Wacław , Nadolska-Orczyk Anna
Published: June 2023

-
Zmiany zawartości związków biologicznie czynnych w zielu różeńca górskiego (Rhodiola rosea L.) w okresie wegetacji
Authors: Bilińska Elżbieta , Gryszczyńska Agnieszka , Łowicki Zdzisław , Forycka Anna , Zalińska Hanna , Buchwald Waldemar
Published: June 2023

-
Zmienność fitochemiczna kocanek piaskowych Helichrysum arenarium (L.) Moench na tle warunków siedliskowych
Authors: Forycka Anna , Adamczak Artur , Opala Bogna , Kitkowska Sława , Buchwald Waldemar
Published: June 2023

-
Ogólna charakterystyka wybranych ekotypów Silene vulgaris
Authors: Nowosad Kami , Bocianowski Jan , Szajsner Hanna , Koszelnik-Leszek Anna
Published: June 2023

-
Wykorzystanie systemu markerów genetycznych SCoT w charakterystyce zmienności genetycznej chryzantem
Authors: Miler Natalia , Woźny Anita
Published: June 2023

-
Klasyfikacja taksonomiczna akcesji pochodzących z Krajowego Centrum Roślinnych Zasobów Genowych — porównanie metod molekularnych
Authors: Noceń Joanna , Smolińska Kinga , Czembor Jerzy H.
Published: June 2023

-
Ocena tolerancji wybranych genotypów jarej pszenicy twardej (Triticum durum Desf.) na stres solny
Authors: Prażak Roman , Kociuba Wanda , Segit Zbigniew , Kramek Aneta
Published: June 2023

-
Wykorzystanie zasobów genowych roślin ogrodniczych w badaniach nad kiełkowaniem, spoczynkiem i starzeniem się nasion
Authors: Chojnowski Mariusz , Kapusta Elżbieta , Treder Waldemar
Published: June 2023

-