AНАТОМИЧЕСКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА КРЫЛОНЕБНОГО УЗЛА И ЕГО ВЕТВЕЙ В РАЗЛИЧНЫЕ ВОЗРАСТНЫЕ ПЕРИОДЫ
Authors: Гафарова Р.А. 
Published: January 2025

В статье представлены результаты исследования, проведенного с целью изучения топографии, внешнего и внутреннего строения крылонебного узла в различные возрастные периоды. Исследование проводилось на 50 трупах (342 препарата) разных возрастных групп (от 5-ти месячных плодов до старческого возраста), и отходящих от него нервов. В 43,2% случаях крылонебный узел располагался в центре крыловидно-небной ямки, в 27,4 % лежал на задней поверхности бугра верхней челюсти, а в 29,4%, находился в крыловидном канале. Так, у детей, первого года жизни в крылонебном узле встречаются полигональные клетки, протоплазма которых целиком заполнена хроматофильным веществом, состоящим из мелких зерен. В юношеском возрасте обнаружены клетки с конусовидными выростами отходящими от него тонкими отростками. В зрелом периоде наблюдаются все описанные формы нейронов, за исключением клеток с конусовидным выростом. Размеры площади поперечного сечения всех исследованных нервов как в период пре-, так и постнатального онтогенеза постоянно увеличиваются. Этот процесс протекает синхронно. В старческом возрасте отмечается нарастание содержания соединительной ткани в составе нервов.

Məqalədə müxtəlif yaş dövrlərində qanad-damaq düyününün topoqrafiyasını, xarici və daxili quruluşunu öyrənmək üçün aparılan tədqiqatın nəticələri təqdim edilmişdir. Tədqiqat müxtəlif yaş qruplarından (5 aylıq döldən qocalığa qədər) 50 meyit (342 preparat) və ondan başlayan sinirlər üzərində aparılıb. Tədqiqat döstərmişdir ki, 43,2% hallarda qanad-damaq düyünü qanad-damaq çuxurunun mərkəzində, 27,4%-də əng sümüyünün arxa səthində, 29,4%-də isə qanadabənzər kanalda yerləşir. Bir yaşlı uşaqlarda düyünün tərkibində çoxbucaqlı hüceyrələr olur, onların protoplazması tamamilə kiçik xromatofil bir maddə ilə doldurulur. Yeniyetmə dövründə konus formalı çıxıntılara və ondan uzanan nazik hüceyrələrə rast gəlinir. Yetkin dövrdə, konus formalı hüceyrələr istisna olmaqla, neyronların bütün formaları müşahidə edilir. Həm prenatal, həm də postnatal ontogenez dövründə öyrənilən bütün sinirlərin kəsik sahəsi daimi artır. Bu proses sinxron şəkildə baş verir. Yaşlılarda isə sinirlərdə birləşdirici toxumanın tərkibində artım müşahidə olunur.

The article presents the results of a study conducted to examine the topography, external, and internal structure of the pterygopalatine ganglion at various age periods. The study was carried out on 50 cadavers (342 specimens) of different age groups (from 5-month-old fetuses to old age), and the nerves extending from it. The study demonstrated that in 43.2% of cases, the pterygopalatine ganglion is located in the center of the pterygopalatine fossa, in 27.4% of cases on the posterior surface of the maxillary bone, and in 29.4% within the pterygoid canal. Thus, in children in the first year of life, polygonal cells are found, the protoplasm of which is completely filled with chromatophilic substance, consisting of small grains. In adolescence, cells with coneshaped outgrowths with thin processes extending from them are found. In the mature period, all the described forms of neurons are observed, except cells with a cone-shaped outgrowth. The cross-sectional area of all examined nerves studied is constantly increasing both during pre- and postnatal ontogenesis. This process occurs synchronously. In older individuals, an increase in the content of connective tissue in the nerves is noted.