ปัจจัยเชิงสาเหตุในการนำนโยบายของผู้สูงอายุไปปฏิบัติของเทศบาลในเขตนครชัยบุรินทร์
Authors: โชติธาพิพัฒน์ เกริกฤทธิ์ , รยะสวัสดิ์ ชคัตตรัย , สุขหอม อาภาภรณ์ 
Published: December 2024

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ในสังคมที่ประชากรสูงวัยมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว นโยบายที่เกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุ มีบทบาทสำคัญในการสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับผู้สูงอายุ แต่การนำนโยบายไปปฏิบัติให้เกิดผลจริงจำเป็นต้องพิจารณาและเข้าใจปัจจัยต่าง ๆ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาเพื่อศึกษาระดับผลสัมฤทธิ์การนำนโยบายผู้สูงอายุไปปฏิบัติของเทศบาลเขตนครชัยบุรินทร์ 2) ศึกษาศึกษาระดับปัจจัยที่ส่งผลต่อผลการนำนโยบายผู้สูงอายุไปปฏิบัติของเทศบาลเขตนครชัยบุรินทร์ และ 3) วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์การนำนโยบายผู้สูงอายุไปปฏิบัติของเทศบาลเขตนครชัยบุรินทร์ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษา คือ นายกเทศมนตรีหรือรองนายกเทศมนตรี ที่รับผิดชอบ และบุคลากรทุกฝ่ายในระดับเทศบาลนคร เทศบาลเมือง และเทศบาลตำบลที่มี ส่วนเกี่ยวข้องกับนโยบายผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เขตนครชัยบุรินทร์ จำนวนตัวอย่างทั้งสิ้น 504 ตัวอย่าง ผู้วิจัยทำการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (Confirmatory Factor Analysis – CFA) และการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้าง (Structural Equation Model – SEM)  
ผลการวิจัย: 1) นายกเทศมนตรีหรือรองนายกเทศมนตรีที่รับผิดชอบ และบุคลากรทุกฝ่ายในระดับเทศบาลนคร เทศบาลเมือง และเทศบาลตำบล ให้ความสำคัญกับตัวแปรตามกรอบแนวคิดโดยส่วนใหญ่ให้ความสำคัญต่อทัศนคติต่อนโยบายผู้สูงอายุมากที่สุด รองลงมาคือ ภาวะผู้นำและความร่วมมือ และการเมืองและการบริหารสภาพแวดล้อมภายนอก โดยมีระดับความคิดเห็นอยู่ในระดับมากที่สุด สำหรับสมรรถนะขององค์การและผลสัมฤทธิ์การนำนโยบายไปปฏิบัติ พบว่า มีระดับความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก 2) ผลวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์การนำนโยบายผู้สูงอายุไปปฏิบัติของเทศบาลเขตนครชัยบุรินทร์ พบว่า สมรรถนะขององค์การมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกภาวะผู้นำและความร่วมมืออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 นอกจากนี้สมรรถนะขององค์การมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกต่อผลสัมฤทธิ์การนำนโยบายไปปฏิบัติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ทั้งนี้ยังพบว่า สมรรถนะขององค์การมีอิทธิพลทางอ้อมเชิงบวกต่อผลสัมฤทธิ์การนำนโยบายไปปฏิบัติผ่านภาวะผู้นำและความร่วมมืออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ด้านการเมืองและการบริหารสภาพแวดล้อมภายนอกมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกต่อทัศนคติต่อนโยบายผู้สูงอายุอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.001 อย่างไรก็ตามการเมืองและการบริหารสภาพแวดล้อมภายนอกมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกต่อผลสัมฤทธิ์การนำนโยบายไปปฏิบัติอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ในขณะที่การเมืองและการบริหารสภาพแวดล้อมภายนอกมีอิทธิพลทางอ้อมเชิงบวกต่อผลสัมฤทธิ์การนำนโยบายไปปฏิบัติผ่านทัศนคติต่อนโยบายผู้สูงอายุอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 รวมถึงภาวะผู้นำและความร่วมมือมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกผลสัมฤทธิ์การนำนโยบายไปปฏิบัติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และทัศนคติต่อนโยบายผู้สูงอายุมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกผลสัมฤทธิ์การนำนโยบายไปปฏิบัติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยภาวะผู้นำและความร่วมมือสามารถอธิบายความแปรปรวนต่อผลสัมฤทธิ์การนำนโยบายไปปฏิบัติได้ร้อยละ 86.0 และทัศนคติต่อนโยบายผู้สูงอายุสามารถอธิบายความแปรปรวนต่อผลสัมฤทธิ์การนำนโยบายไปปฏิบัติได้ร้อยละ 85.0 แบบจำลองปัจจัยที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์การนำนโยบายผู้สูงอายุไปปฏิบัติของเทศบาลเขตนครชัยบุรินทร์มีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ในระดับดีมาก (ค่าสถิติ Chi square/df=0.821, P-value=0.789, RMSEA =0.000, GFI=0.990, CFI=1.000, AGFI=0.970)
สรุปผล: การศึกษาพบว่า ความสามารถขององค์กรโดยอาศัยความร่วมมือ ความเป็นผู้นำ และทัศนคติต่อนโยบายเหล่านี้ มีอิทธิพลต่อการดำเนินนโยบายสำหรับผู้สูงอายุอย่างมีประสิทธิผลทั้งทางตรงและทางอ้อม ทัศนคติเหล่านี้ยังได้รับอิทธิพลจากการเมืองและการจัดการสภาพแวดล้อมภายนอก ซึ่งจะส่งผลต่อผลลัพธ์ของการดำเนินนโยบายด้วย