Συμμόρφωση παιδιατρικών ασθενών στην αντιφυματική θεραπεία
Authors: Βαλλιανάτου Γερασιμούλα 
Published: July 2014

Εισαγωγή. Η φυματίωση εξακολουθεί να αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα για τηδημόσια υγεία, τόσο στις αναπτυσσόμενες όσο και στις αναπτυγμένες χώρες, παράτην προόδο που έχει σημειωθεί πρόσφατα στον έλεγχο της. Σύμφωνα με τονΠαγκόσμιο Οργανισμό Υγείας αποτελεί παγκόσμια απειλή, αφού το 1/3 τουπληθυσμού της γης έχει μολυνθεί από το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης,περισσότεροι από 9.000.0000 άνθρωποι νοσούν ετησίως και 2.000.000 χάνουν τηζωή τους από τη νόσο, εκ των οποίων 450.000 είναι παιδιά. Παράγοντες πουευννοούν την εξάπλωση της είναι η οικονομική και πολιτική μετανάστευση, ουπερπληθυσμός σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη, η φτώχεια, η οικονομικήαδυναμία των συστημάτων υγείας, η εξάπλωση του ιού της επίκτητης ανοσολογικήςανεπάρκειας και η πολυανθεκτική νόσος. Παρά την μεγάλη σημασία της στονέλεγχο της νόσου, η συμμόρφωση των παιδιών στην αντιφυματική αγωγή δεν έχειμελετηθεί αρκετά. Σκοπός της μελέτης ήταν να εξετάσουμε τη συσχέτισηδημογραφικών, επιδημιολογικών και κλινικών χαρακτηριστικών με τη συμμόρφωσητων παιδιών στην αντιφυματική θεραπεία και η πιθανή αλληλεπίδραση τους. Υλικόκαι μέθοδος. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο ιατρείο φυματίωσης της παιδικήςηλικίας της Β’ Πανεπιστημιακής Παιδιατρικής Κλινικής στο Νοσοκομείο Παίδων «Π.και Α.Κυριακού» από το Νοέμβριο του 2002 εως το Νοέμβριο του 2004. Στη μελέτησυμπεριλάβαμε 199 παιδιά (108 κορίτσια) με διάγνωση ενεργού φυματίωσης ήλανθάνουσας φυματιώδους λοίμωξης, ηλικίας 2 μηνών έως 17 ετών. Στα παιδιά μεενεργό νόσο χορηγήθηκαν δύο διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα εξάμηνηςδιάρκειας με συνδιασμό 2 φαρμάκων (ισονιαζίδη (INH) και ριφαμπικίνη (RIF) ή 3φαρμάκων( ισονιαζίδη (INH)‐ ριφαμπικίνη(RIF) και πιραζιναμίδη (PZM). Στα παιδιάμε λανθάνουσα φυματιώδη λοίμωξη χορηγήθηκαν τρία διαφορετικά σχήματαχημειοπροφύλαξης που περιελάμβαναν δύο φάρμακα (INH‐RIF) με διαφορετικήδιάρκεια (τρείς η τέσσερις μήνες) ή μονοθεραπεία με ισονιαζίδη (INH) για έξι μήνες.Η συμμόρφωση στην αντιφυματική αγωγή ελέγχονταν με τη μέτρηση τωνμεταβολιτών της ισονιαζίδης στα ούρα των ασθενών, μία φορά το μήνα για όλη τηδιάρκεια της θεραπείας τους. Στατιστική ανάλυση. Για την διερεύνηση τηςσυσχέτισης μεταξύ κατηγορικών μεταβλητών εφαρμόστηκε ο χ‐τετράγωνο έλεγχοςή ο στατιστικός έλεγχος Fisher’s exact test, όταν οι υποθέσεις εφαρμογής του χι‐τετράγωνου ελέγχου δεν ίσχυαν. Επιπλέον, για την διερεύνηση της συσχέτισηςδιαφόρων παραγόντων με τον βαθμό συμμόρφωσης στην θεραπεία εφαρμόστηκεπολυνωμιακή λογαριθμιστική παλινδρόμηση, προσαρμόζοντας τα αποτελέσματαγια την καταγωγή από χώρες ενδημικές ως προς την φυματίωση.Αποτελέσματα. Οι ασθενείς που ακολούθησαν τρίμηνης ή τετράμηνηςδιάρκειας βραχύ σχήμα θεραπείας είχαν καλύτερη συμμόρφωση σε σχέση με τουςασθενείς που ακολούθησαν εξάμηνο σχήμα θεραπευτικής αγωγής. Η διαμονή σεκατοικία με μεγαλύτερο αριθμό δωματίων, σαν δείκτης κοινωνικοοικονομικήςκατάστασης, συσχετίζεται σημαντικά με καλύτερη συμμόρφωση στη θεραπεία.11Συμπεράσματα. Τα μακροχρόνια σχήματα θεραπεία επηρεάζουν αρνητικά τησυμμόρφωση ασθενών στην αντιφυματική αγωγή. Το χαμηλό κοινωνικοοικονομικόεπίπεδο είναι επίσης ένας παράγοντας κινδύνου που συσχετίζεται με τησυμμόρφωση των ασθενών. Η ατελής θεραπεία είναι σημαντικό εμπόδιο στοναγώνα ενάντια στη νόσο και οδηγεί στην ανάπτυξη ανθεκτικών στελεχών τουμυκοβακτηριδίου της φυματίωσης. Είναι απαραίτητη η ανάπτυξη βραχύτερων,απλούστερων και αποτελεσματικών σχημάτων για να βελτιωθεί η συμμόρφωσηστην αντιφυματική θεραπεία και να επιτύχουμε έλεγχο της νόσου.