Kıbrıs’ta Osmanlı Dönemi XIX. Y.Y. Türk Evlerinde Bir Karakteristik: Cumba / A Characteristic of XIX. Century Turkish Houses in the Ottoman Period of Cyprus: Corbel
Authors: Turkan Zihni 
Published: April 2018

<p><strong>ABSTRACT</strong></p><p>XIX. Century Turkish Houses from the Ottoman Period of Cyprus (1571-1878) to the present, constitute an important part of the rich cultural heritage of the island.  Corbels, shaped with the life culture and making up the front facade characteristic in the houses, can be observed as a symbolic element, especially in the historical urban texture of the capital.  The Corbels of varying sizes on XIX. Century houses in Nicosia, protruding towards the street within the simple façade concept, are surrounded with the wide, wooden eaves of the houses, covered with roof tiles; thus turning the residences into three façade buildings and dominating the street.  They also created a warmth in neighbor relationships and provided more fresh air, more light, and scenery to that particular space of the house.</p><p>Since XIX. Century houses of Cyprus do not show much difference among each other, the Corbels also do not have much diversity.  Almost all of the Corbels are about the width of a room and protrude in one direction (towards the street) in a straight line.  In Corbels, carried on C-S curved wooden consoles, wooden base beams sitting on the consoles complete the bearing system.  The wooden bracket supports provide support to the wooden consoles.</p><p>Square cut wooden stiles, placed in front corners, and the foremost of the base joists make up a frame for the front face of the oriel, which is covered with gypsum plaster.  Street facing and side windows of the Corbels are rectangular shaped with two sashes and have wooden blinds.</p><p> </p><p><strong>ÖZ</strong></p><p>Kıbrıs’ın Osmanlı Dönemi’nden (1571-1878) günümüze gelen XIX. Yüzyıl Türk Evleri, adanın zengin kültür mirası içinde önemli bir yer teşkil etmektedirler. Evlerde, yaşam kültürü ile biçimlenen ve cephe karakteristiği oluşturan cumbalar, özellikle başkentin tarihi kent dokusunda simgesel bir öge olarak görülmektedirler. Lefkoşa’daki XIX. Yüzyıl evlerinde, yalın cephe anlayışı içinde sokağa taşan farklı büyüklüklerdeki cumbalar, evlerin kiremit kaplı geniş ahşap saçakları ile kuşatılarak, yer aldıkları mekânları üç cepheli hale getirip, sokağa hakim kılmışlardır. Ayrıca komşuluk ilişkilerine yakınlık sağlamış ve evin bu mekânına bol hava, daha çok aydınlık ve manzara kazandırmışlardır.</p><p>Kıbrıs’ın XIX. Yüzyıl evlerinin birbirleriyle çok farklılık göstermemesi nedeniyle Cumbalarda da fazla çeşitlilik görülmemektedir. Cumbaların tamamına yakını, oda genişliğince, bir yönde (sokağa) taşan, düz çıkma şeklindedir. C-S kıvrımlı ahşap konsollarla taşınan Cumbalarda, konsollara oturan ahşap taban kirişleri, taşıyıcı sistemi tamamlanmaktadır. Ahşap eliböğründelerle de ahşap konsollara destek sağlanmıştır.</p><p>Ön köşelerde yer alan kare kesitli ahşap dikmelerle, taban kirişlerinden en öndeki, alçı sıva kaplı Cumba cephesine çerçeve teşkil etmektedir. Cumbaların sokak ve yan cephelerinde yer alan pencereler, dikdörtgen biçimli, ikişer kanatlı ve ahşap panjurludurlar.</p>