Η επιρροή των βιταμινών Β12 και D3 επί της ισορροπίας και των πτώσεων
Authors: Στολάκης Κωνσταντίνος 
Published: November 2023

Οι διαταραχές ισορροπίας και οι πτώσεις είναι συχνές στους ηλικιωμένους και έχουν πολυπαραγοντική αιτιολογία. Στον γηριατρικό πληθυσμό είναι σύνηθες φαινόμενο να αναπτύσσονται διάφορες διατροφικές ελλείψεις που εκδηλώνονται ποικιλοτρόπως σε κλινικό επίπεδο. Ανάμεσα στις εν λόγω ελλείψεις συχνότερες είναι αυτές των βιταμινών Β12 και D3. Και οι δύο αυτές φαίνεται να παίζουν σημαντικό ρόλο στην ομαλή λειτουργία του μϋοσκελετικού και νευρικού συστήματος και κατ’ επέκταση, η έλλειψή τους να διαδραματίζει έναν φυσιοπαθολογία ρόλο στις διαταραχές της ισορροπίας και να αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα για πτώσεις. Ωστόσο, τα μέχρι σήμερα ερευνητικά αποτελέσματα και δεδομένα, αρκετές φορές είναι αντικρουόμενα και ειδικά στην περίπτωση της βιταμίνης Β12 είναι ελάχιστα επί του ελληνικού πληθυσμού ο οποίος, παρουσιάζει τις δικές του ιδιαιτερότητες. Ο σκοπός της παρούσας συγχρονικής μελέτης είναι να αξιολογήσει για πρώτη φορά σε ένα δείγμα του ελληνικού πληθυσμού, μια πιθανή συσχέτιση των βιταμινών B12 και D3 με διαταραχές της ισορροπίας και τις πτώσεις και να επαληθεύσει την υπόθεση, πως χαμηλότερα επίπεδά τους σχετίζονται με χειρότερη ισορροπία και αυξημένη συχνότητα πτώσεων. Πιο συγκεκριμένα, ενενήντα ασθενείς, γυναίκες και άνδρες, αξιολογήθηκαν, από τον Δεκέμβριο 2019 έως τον Δεκέμβριο 2020 κατά τη διάρκεια της πρώτης τους περιπατητικής επίσκεψης στην Κλινική Πρόληψης Πτώσεων του Γενικού Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών, μετρήθηκαν τα επίπεδα των Βιταμινών Β12 και τα D3, καταγράφηκε αριθμός των πτώσεων κατά τους τελευταίους 12 μήνες και οι ασθενείς αξιολογήθηκαν χρησιμοποιώντας το Mini-Balance Evaluation Systems Test (Mini-BESTest) για την ισορροπία, τα Fried Phenotype κριτήρια για την Ευπάθεια, το Short Physical Performance Battery (SPPB) για την φυσική απόδοση και μετρήθηκαν η ταχύτητα βάδισης (Walking Speed) και η δύναμη δραγμού (Hand Grip Strength), Mini Mental State Examination (MMSE), Geriatric Depression Scale (GDS).Αξίζει να σημειωθεί ότι τα επίπεδα των βιταμινών Β12 και D3 ήταν στατιστικά σημαντικά χαμηλότερα στους συμμετέχοντες που ανέφεραν ότι είχαν τουλάχιστον μία πτώση τους προηγούμενους 12 μήνες (για την Β12: M=346,9, SD=128,5 και για την D3: M=24,3, SD=8,9) από τους συμμετέχοντες που ανέφεραν ότι δεν είχαν πτώσεις (για την Β12 (M=452,3, SD=176,0), t(88) =3,235, p=0,002 και για την D3: M=30,6, SD=9,3), t(88) =3,285, p=0,001 αντίστοιχα). Βρέθηκε μία στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων της βιταμίνης Β12 και του Mini-BESTest, r(90)=0,816, p<0,001. Ομοίως, υπάρχει στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων της βιταμίνης D3 και του Mini-BESTest, r(90)=0,785, p<0,001. Οι υψηλότερες βαθμολογίες στο Mini-BESTest αντιστοιχούν σε υψηλότερες τιμές βιταμίνης B12 και D3.Μια ανάλυση πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης έδειξε ότι τo Mini-BESTest είναι στατιστικώς σημαντικά προβλεπόμενο, F(10,79)=18.734, p<0.001, adj. R2=0,70 από την Vit-B12 και τον Φαινότυπο Ευπάθειας της FRIED (FRIED Phenotype (pre-frail vs non frail). Ομοίως, στην ανάλυση πολλαπλής δυαδικής λογιστικής παλινδρόμησης, οι πτώσεις προβλέφθηκαν στατιστικώς σημαντικά από τον Φαινότυπο Ευπάθειας της FRIED (pre-frail vs non-frail) χ2(5)=63,918, p<0,001, Nagelkerke R Squared=0,68. Συμπερασματικά, υψηλότερα επίπεδα της βιταμίνης Β12 αλλά όχι και της D3, συνδέονται με καλύτερη ισορροπία αλλά όχι με λιγότερες πτώσεις σε ένα δείγμα ελλήνων ηλικιωμένων που διαβιούν στην κοινότητα.