ФАКТОРЫ, СПОСОБСТВУЮЩИЕ ВНЕДРЕНИЮ МЕТОДА КЕНГУРУ В ПРАКТИКУ ПЕРИНАТАЛЬНЫХ ЦЕНТРОВ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАНИ СУЩЕСТВУЮЩИЕ БАРЬЕРЫ
Authors: Б.Т. Карин , Т.К. Чувакова , К.К. Джаксалыкова , Б.К. Нурмагамбетова , Б.А. Алибекова 
Published: October 2024

Актуальность: Снижение младенческой смертности является одной из главных задач системы здравоохранения любой страны, так как этот показатель отражает уровень здравоохранения, развития страны, социальную ориентированность и приверженность общечеловеческим ценностям. В структуре младенческой смертности более 60% потерь происходит в неонатальном периоде. Одним из общепризнанных и доказанных методов снижения смертности и заболеваемости среди недоношенных новорожденных является метод кенгуру. Данный метод несмотря на свою эффективность и доступность имеет многочисленные барьеры к широкому использованию на территории Республики Казахстан. Выявленные барьеры позволят разработать программы по эффективному внедрению в ежедневную практику выхаживания недоношенных новорожденных. Цель: изучить осведомленность среднего медицинского персонала о полезных свойствах метода кенгуру, выявить существующие барьеры для его широкого внедрения в практику неонатальных отделений Республики Казахстан. Материалы и методы. Исследование проводилось методом опроса с помощью Google опросника и республиканского профессионального чата неонатологов на WhatsApp. В опросе участвовало 186 медицинских сестер, 5 из которых были исключены из анализа, из-за отсутствия ответов на большинство вопросов. В итоге было опрошено 110 медицинских сестер отделений реанимации и интенсивной терапии новорожденных (ОРИТН) и 71 – отделений выхаживания недоношенных и патологии новорожденных (ОВН) из 37-ми перинатальных центров страны. В опросе участвовали медицинские сестры вне зависимости от стажа и опыта работы. Ответы респондентов сравнивались между указанными отделениями, и полученные результаты были обработаны статистическим методом [4]. Сравнение средних показателей между группами было осуществлено с помощью Критерия Стьюдента (t-тест). Для категориальных данных использовался точный тест Фишера (таблицы сопряжённости для выборок маленьких размеров). Разница между группами считалась статистически значимой при значении p-value < 0.1. Для предсказания клинического исхода использовалась линейная регрессия и метод stepwise regression для улучшения статистической модели. Результаты исследования. При анализе уровня созданных условий для внедрения метода кенгуру (МК), знаний и навыков (показатели, зависящие от обучения) выявлено, что доля прошедших обучение по проведению МК в ОРИТН и ОВН не одинаковая (в ОВН достоверно выше). Однако число респондентов, указавших как минимум 1 противопоказание к проведению МК, не зависит от количества обученных, но зависит от вида отделения. Причем не обученные респонденты отметили больше противопоказаний к проведению МК, чем обученные. Кроме того, число указавших как минимум одно положительное свойство МК, так же как одно противопоказание к его проведению, было одинаковым как среди обученных, так и необученных. Проведенный сравнительный анализ организации работы перинатальных центров в странах организации экономического сотрудничества и развития ОЭСР (на примере Соединенного Королевства) и в Республике Казахстан (РК) выявил значимые различия как по структуре отделений, так и по нагрузке на одну медсестру. Показано, что в РК коечный фонд в отделении выхаживания недоношенных и патологии новорожденных (ОВН) превышает коечный фонд в отделении реанимации и интенсивной терапии новорожденных (ОРИТН) в 2,4 раза. Но, при этом среднее количество медицинских сестер, работающих днем, ночью и в выходные дни в этих отделениях примерно одинаковое. При подсчете нагрузки (количество коек, которые обслуживает 1 медицинская сестра) в ОРИТН и ОВН выявлено, что нагрузка в ОВН достоверно выше, чем в ОРИТН (р <0,001). Выводы: В ОРИТН и ОВН уровень знаний, практических навыков и созданных условий для внедрения в практику МК, статистически значимо выше у медицинских сестер, прошедших обучение. 1.Нагрузка на одну медицинскую сестру в отделении выхаживания недоношенных и патологии новорожденных достоверно выше, чем в отделении реанимации и интенсивной терапии. 2.В неонатальных отделениях РК расчетная нагрузка на одну медицинскую сестру соответствует установленному республиканскому стандарту, но значительно выше, чем в странах ОЭСР.

Relevance: Reducing infant mortality is one of the main tasks of the healthcare system of any country, as this indicator reflects the level of healthcare, the country's development, social orientation and commitment to universal human values. In the structure of infant mortality, more than 60% of losses occur in the neonatal period. One of the universally recognized and proven methods for reducing mortality and morbidity among preterm infants is the kangaroo method. This method, despite its effectiveness and availability, has numerous barriers to widespread use in the territory of the Republic of Kazakhstan. The identified barriers will allow the development of programs for the effective implementation of the daily practice of nursing premature newborns. Objective: to study the awareness of the nursing staff about the beneficial properties of the kangaroo method, to identify existing barriers to its widespread introduction into the practice of neonatal departments of the Republic of Kazakhstan. Materials and methods: The study was conducted by a survey method using a Google questionnaire and the republican professional chat of neonatologists on WhatsApp. 186 nurses participated in the survey, 5 of whom were excluded from the analysis due to the lack of answers to most questions. As a result, 110 nurses of neonatal intensive care and intensive care units (NICU) and 71 departments of preterm nursing and neonatal pathology (SCU/HDU) from 37 perinatal centers of the country were interviewed. Nurses participated in the survey, regardless of seniority and work experience. The respondents' answers were compared between these departments and the results obtained were processed by the statistical method [4]. The comparison of the average indicators between the groups was carried out using the Student's Criterion (t-test). For categorical data, the Fisher exact test was used (conjugacy tables for small samples). The difference between the groups was considered statistically significant with a p-value < 0.1. Linear regression and the stepwise regression method were used to predict the clinical outcome to improve the statistical model. The results of the study: When analyzing the level of conditions created for the introduction of the kangaroo method (MC), knowledge and skills (indicators that depend on training), we found that the proportion of those who have been trained to conduct MC in neonatal intensive care unit (NICU)and Special Care/High Depency Unit (SCU/HDU) is not the same (significantly higher in SCU/HDU). However, the number of respondents who indicated at least 1 contraindication to MC does not depend on the number of trained, but depends on the type of unit. Moreover, untrained respondents noted more contraindications to MC than trained ones. In addition, the number of those who indicated at least one positive property of MK, as well as one contraindication to its implementation, was the same among both trained and untrained. A comparative analysis of the organization of work of perinatal centers in the countries of the Organization for Economic Cooperation and Development of the OECD (using the example of the United Kingdom) and in the Republic of Kazakhstan revealed significant differences both in the structure of units and in the workload per nurse. It is shown that in the Republic of Kazakhstan, the bed fund in theSCU/HDU exceeds the bed fund in the NICU by 2.4 times. But, at the same time, the average number of nurses working day, night and on weekends in these units is about the same. When calculating the load (the number of beds served by 1 nurse) in the NICU and the SCU/HDU, it was revealed that the load in the SCU/HDU is significantly higher than in the NICU (p <0.001). Conclusions: 1. In NICU and SCU/HDU, the level of knowledge, practical skills and conditions created for the introduction of MC into practice are statistically significantly higher among nurses who have been trained. 2. The load on one nurse in the SCU/HDUis significantly higher than in the NICU. 3. In the neonatal departments of the Republic of Kazakhstan, the estimated load per nurse corresponds to the established republican standard, but is significantly higher than in the OECD countries.

Кіріспе: Сәбиөлімін азайту кез келген елдің денсаулық сақтау жүйесінің басты міндеттерінің бірі болып табылады, өйткені бұл көрсеткіш денсаулық сақтау саласының деңгейін, елдің дамуын, әлеуметтік бағыттылығын және жалпы адамзаттық құндылықтарға адалдығын көрсетеді. Нәресте өлімінің құрылымында жоғалтулардың 60%-дан астамы неонаталдық кезеңде орын алады. Шала туылған нәрестелер арасындағы өлім-жітім мен сырқаттанушылықты азайтудың жалпыға танылған және дәлелденген әдістерінің бірі кенгуру әдісі болып табылады. Бұл әдіс өзінің тиімділігі мен қолжетімділігіне қарамастан, Қазақстан Республикасының аумағында кеңіненқолдануда көптеген кедергілерге ие. Анықталған кедергілер шала туылған нәрестелерді күтудің күнделікті тәжірибесін тиімді жүзеге асыру бағдарламаларын әзірлеуге мүмкіндік береді. Зерттеу мақсаты: мейірбике қызметкерлерінің кенгуру әдісінің пайдалы қасиеттері туралы хабардар болуын зерттеу, оны Қазақстан Республикасының неонаталдық бөлімшелерінің тәжірибесіне кеңінен енгізудегі кедергілерді анықтау. Материалдар және әдістері: Зерттеу Google сауалнамасы мен WhatsApp желісіндегі неонатологтардың республикалық кәсіби чатын қолдану арқылы сауалнама әдісімен жүргізілді. Сауалнамаға 186 медбикеқатысты, оның 5-еуі сұрақтардың көпшілігіне жауап бермегендіктен талдаудан шығарылды. Нәтижесінде, еліміздің 37 перинаталды орталықтарының нәрестелер реанимациясы және қарқынды емдеу бөлімшелерінің (НРҚЕБ) 110 мейірбикесі және 71 шала туылған нәрестелерді күту және жаңа туған нәрестелердің патологиясы бөлімдері (НПБ) мейірбикелеріне сауалнама жүргізілді. Сауалнамаға еңбекөтілімен жұмыс тәжірибесіне қарамастан медбикелер қатысты. Респонденттердің жауаптары көрсетілген бөлімдер арасында салыстырылды және алынған нәтижелер статистикалық әдіспен өңделді [4]. Топтар арасындағы орташа мәндерді салыстыру Student's t-test (t-test) арқылы жүргізілді. Категориялық деректер үшін Фишердің нақты сынағы (үлгілердің шағын өлшемдері үшін күтпеген жағдайлар кестелері) пайдаланылды. Топтар арасындағы айырмашылық p-мәні < 0,1 болғанда статистикалық маңызды деп саналды. Клиникалық нәтижені болжау үшін сызықтық регрессия, ал статистикалық модельді жақсарту үшін сатылы регрессия қолданылды. Нәтижелер: Кенгуру әдісін (КӘ) енгізу үшін жасалған жағдайдың деңгейін, білім мен дағдыларды (оқуға байланысты көрсеткіштер) талдау кезінде біз НРҚЕБ мен НПБ-да КӘ бойынша дайындалғандардың үлесі бірдей емес екенін анықтадық (НПБ-де айтарлықтай жоғары). Дегенмен, КӘ-не кемінде 1 қарсы көрсетілімді көрсеткен респонденттердің саны тыңдаушылар санына байланысты емес, бөлімніңтүріне байланысты. Сонымен қатар, оқытылмаған респонденттер оқытылғандарға қарағанда КӘ-не қарсы көрсетілімдерді көбірек атап өтті. Сонымен қатар, КӘ-ның кем дегенде бір оң белгісін, сондай-ақ оны жүзеге асыруға бір қарсы көрсеткішті көрсеткендердің саны оқытылған және оқытылмағандар арасында бірдей болды. Экономикалық Ынтымақтастық және Даму Ұйымы (ЭЫДҰ) елдеріндегі (Ұлыбритания мысалында) және Қазақстан Республикасындағы перинаталдық орталықтардың жұмысын ұйымдастырудың салыстырмалы талдауы бөлімшелердің құрылымында да елеулі айырмашылықтарды және бір медбикеге шаққандағы жұмыс жүктемесін де анықтады. Қазақстан Республикасында шала туылған нәрестелерді қүту және нәрестелер патологиясы бөлімшелеріндегі төсек-орын сыйымдылығы нәрестелер реанимациясы және қарқынды емдеу бөлімшелеріндегі (НРҚЕБ) төсек-орындар санынан 2,4 есеге артық екені анықталды. Бірақ, бұл бөлімшелерде күндізгі, түнгі және демалыс күндері жұмыс істейтін медбикелердің орташа саны шамамен бірдей. НРҚЕБ және НПБ жүктемені (1 медбике қызмет көрсететін төсек саны) есептегенде, НПБ-дағы жүктеменің НРҚЕБ-ға қарағанда айтарлықтай жоғары екені анықталды (p<0,001). Қорытынды: 1. КӘ-ны тәжірибеге енгізу үшін жасалған жағдайлар НРҚЕБ және НПБ-да білім деңгейімен практикалық дағдылары білім алған медбикелерде статистикалық тұрғыдан айтарлықтай жоғары. 2. Шала туған нәрестелерді күту және нәрестелер патологиясы бөлімшесінде бір медбикеге жүктеме қарқынды терапия бөлімшесіне қарағанда айтарлықтай жоғары. 3. Қазақстан Республикасының неонаталдық бөлімшелерінде бір медбикеге есептелген жүктеме белгіленген республикалық стандартқа сәйкес келеді, бірақ ЭЫДҰ елдерімен салыстырғанда айтарлықтай жоғары.