Ανοσοϊστοχημική μελέτη έκφρασης πρωτεϊνών που σχετίζονται με το μονοπάτι της υποξίας των όγκων στον καρκίνο του νεφρού και συσχέτισή τους με κλινικοεργαστηριακούς δείκτες
Authors: Γκαγκαλίδης Κωνσταντίνος 
Published: September 2021

Σκοπός της διατριβής ήταν η ανοσοϊστοχημική μελέτη έκφρασης των πρωτεϊνών που σχετίζονται με το μονοπάτι της υποξίας των όγκων στο νεφροκυτταρικό καρκίνο και η συσχέτισή τους με κλινικοεργαστηριακούς δείκτες. Οι πρωτεΐνες που μελετήθηκαν ήταν οι παράγοντες που προάγουν την υποξία στο μικροπεριβάλλον του όγκου, HIF1α και HIF2α, οι υδροξυλάσες της προλίνης PHD1, PHD2, PHD3, καθώς και ο παράγοντας FIH που αναστέλλει τον HIF. Πρόκειται για μη παρεμβατική μελέτη παρατήρησης που πραγματοποιήθηκε σε ασθενείς με νεφροκυτταρικό καρκίνο, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε νεφρεκτομή. Με σταθερούς προαναλυτικούς παράγοντες γινόταν λήψη υλικού από την περιοχή του όγκου και από μία απομακρυσμένη περιοχή, μακροσκοπικά υγιή στον ίδιο νεφρό. Στην μελέτη περιλήφθηκαν νεφροκυτταρικοί όγκοι και τα ογκοκυττώματα. Με στόχευση των κατάλληλων περιοχών στα πλακίδια αιματοξυλίνης/εωσίνης κατασκευάστηκαν ιστικές μικροσυστοιχίες (TMAs) στις οποίες εφαρμόστηκε ανοσοϊστοχημεία. Η βαθμονόμηση της έντασης των χρώσεων σε κυτταρόπλασμα και πυρήνα έγινε από δύο ανεξάρτητους παθολογοανατόμους, ενώ για τον υπολογισμό της υπερέκφρασης, ισοέκφρασης και υποέκφρασης έγινε διαίρεση της βαθμολογίας νεοπλασματικού προς τον υγιή ιστό. Στην μελέτη συμπεριελήφθησαν 65 ασθενείς. Η κυτταροπλασματική έκφραση του HIF2α συσχετίστηκε ισχυρά με τον ΔΜΣ, ενώ στον πυρήνα με τον δείκτη ECOG. Η PHD1 στο κυτταρόπλασμα συσχετίστηκε με την LDH και η έκφραση της PHD2 αρνητικά με την προεγχειρητική τιμή κρεατινίνης ορού. Η κυτταροπλασματική έκφραση HIF2α συσχετίστηκε με το βαθμό κυτταρικής ατυπίας Fuhrman grade. Θετική συσχέτιση βρέθηκε επιπλέον μεταξύ Fuhrman grade και της έκφρασης του HIF1α στο κυτταρόπλασμα. Οι παράμετροι που αξιολογήθηκαν ως προς την επίδρασή τους στη συνολική επιβίωση ήταν: ηλικία, ΔΜΣ, κάπνισμα, κλινική κατάσταση, εργαστηριακοί δείκτες, Fuhrman grade, στάδιο νόσου, παρουσία νεκρωτικών και σαρκωματωδών στοιχείων, πυρηνική και κυτταροπλασματική έκφραση των υπό μελέτη πρωτεϊνών. Η ηλικία , η LDH, η παρουσία νέκρωσης, το Fuhrman grade, το στάδιο νόσου και η κυτταροπλασματική έκφραση της πρωτεΐνης HIF2α, βρέθηκαν να έχουν στατιστικώς σημαντική συσχέτιση με την συνολική επιβίωση των ασθενών με νεφροκυτταρικό καρκίνο. Με βάση το κριτήριο p<0.05 στην μονοπαραγοντική ανάλυση, οι παράμετροι που μελετήθηκαν σε πολυπαραγοντική Cox regression ανάλυση (στάδιο νόσου, Fuhrman grade, κυτταροπλασματική έκφραση HIF-2α) ανέδειξαν την ένταση έκφρασης της HIF-2α και το στάδιο νόσου ως ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες στη συνολική επιβίωση των ασθενών. Περαιτέρω ανάλυση αποκάλυψε ότι η κυτταροπλασματική έκφραση HIF-2α συσχετίστηκε με τη συνολική επιβίωση. Οι βαθμοί Fuhrman, το στάδιο και η έκφραση HIF-2α μπορούν να αξιοποιηθούν ως ανεξάρτητοι προγνωστικοί παράγοντες για το νεφροκυτταρικό καρκίνωμα. Ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα αποτελεί η ανάδειξη της κυτταροπλασματικής υπερέκφρασης του HIF2α σαν ισχυρό, ανεξάρτητο προγνωστικό παράγοντα επιβίωσης των ασθενών με ccRCC. Η έκφραση του παράγοντα HIF-2α θα μπορούσε να ενσωματωθεί σε προγνωστικά μοντέλα με σκοπό τον καλύτερο σχεδιασμό αντιμετώπισης της νόσου. Το πιο σημαντικό είναι ότι με βάση αυτά τα αποτελέσματα αναμένουμε ότι τα νέα υπό έρευνα και κλινικές δοκιμές φάρμακα που ανταγωνίζονται τον παράγοντα HIF-2α, θα βελτιώσουν την έκβαση και την επιβίωση των ασθενών με διαυγοκυτταρικό νεφροκυτταρικό καρκίνο.