УСЛОВИЯ ОРГАНИЗАЦИИ НАУЧНО-ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКОЙ РАБОТЫ НА УРОКЕ ГЕОГРАФИИ
Authors: Көшербаева А.Б. , Мылкайдаров А.Т. 
Published: November 2023

Қазіргі таңда еліміздегі, әлемдік стандарттарға сай білім беру жүйесінде енгізілген өзге- рістерге сәйкес, оқушының бойында зерттеушілік дағдаларды қалыптастыруға басым назар аударылуда. Бәсекеге қабілетті, жан-жақты дамыған тұлғаны қалыптастыруда баланың ізде- нушілік қабілеттерін дамыту негізгі шарт. География пәнінің жалпы білім беретін мектепте оқытылатын пән ретінде оқушыларды танымдық, шығармашылық іс-әрекетке, өз бетінше шешім қабылдауға және зерттеу дағдыларын дамытуға дайындауда әсерлі әлеуеті бар. Қалыптасқан мәселені шешу жолында ғылыми-зерттеу жұмысын оқу бағдарламасында тиімді пайдалану оң нәтижелер әкеледі. Ғылыми-зерттеу жұмысы – бұл ғылыми ізденіс пен зерттеулер жүргізумен, оқушыда бар білімді қолдана отыра, жаңа білім қалыптастыруда, ғылыми заңдылықтар мен негіздемелерді белгілеу мақсатында эксперименттермен байланысты ғылыми сипаттағы жұмыс екендігімен ерекшеленеді. Қазіргі таңда оқушылардың география сабағында ғылыми-зерттеу іс-әрекетін ұйымдастырудың шарттарын жүйелеу, сонымен қатар оны жүзеге асырудың стандартты емес формаларын дамыту қажеттілігі туындап отыр. Бұл мақалада география сабағы аясында ғылыми-зерттеу жұмысын ұйымдастырудың педагогикалық және психологиялық шарттары және негізгі кезеңдері қарастырылады. Және география пәнін оқытудағы ғылыми-зерттеу жұмысының оқушыларға оң әсері мен ұйым- дастырудағы кедергілер талқыланады. Бұл сұрақтарды зерттеу маңыздылығы, ғылыми- зерттеу жұмысын ұйымдастырудың сапасын арттыру мүмкіндігін талдау үшін қажет. Жаңа заман талабына сәйкес қалыптасқан ақпараттар ағыны, ғылымға бет бұру, оқушы- ның жеке тұлғасына мән беру, жаңа технологияларды меңгеру қажеттілігі географияны оқы- туда ғылыми-зерттеу жұмысын ұйымдастырудың маңызын арттырады. Берілген мақаланың мақсаты – география сабағында ғылыми-зерттеу жұмысын ұйымдас- тырудағы мәселерді талқылау, педагогикалық-психологиялық шарттарын қарастыру және жүйелеу, ғылыми-зерттеу жұмысы кезеңдеріндегі қызметтерді талдау. Елімізде ғылыми-зерттеу жұмысының білім беру саласына жаңа бағыт ретінде енгеніне көп бола қойған жоқ. Шетелдік тәжірибелерге сәйкес, STEM оқыту бағдарламалары кез- келген табиғи құбылысты тәжірибе жолымен, жаңа технологияларды құрастыруда қолданы- лады. Оқушыларды ғылымға баулу, мектеп қабырғасындағы шағын зерттеу жұмыстарынан басталады. Дегенмен, қарапайым мектептерде қарапайым педагогикилық шарттардың орын- далмауы, елімізде ғылымның өркендеуімен айтарлықтай кедергісін келтіруде. Түйін сөздер: зерттеу дағдысы, ғылыми-зерттеу жұмысы, география, педагогикалық шарт, психологиялық шарт, педагог, эксперимент.

В настоящее время в соответствии с изменениями, внесенными в систему образования в стране, в соответствии с мировыми стандартами, основное внимание уделяется формирова- нию у школьника исследовательских умений. Развитие исследовательских способностей ребенка является главным условием формирования конкурентоспособной, всесторонне развитой личности. Как предмет, преподаваемый в общеобразовательной школе, география обладает впечатляющим потенциалом для подготовки учащихся к познавательной, твор- ческой деятельности, самостоятельному принятию решений и развитию исследовательских навыков. Эффективное использование научно-исследовательской работы в образовательной программе для решения существующей проблемы принесет положительные результаты. Научно-исследовательскую работу отличает то, что это работа научного характера, связанная с проведением научных исследований и исследований, формированием новых зна- ний с использованием имеющихся знаний учащегося, экспериментов с целью установления научных закономерностей и обоснований. Возникает необходимость систематизировать условия организации научно-исследовательской деятельности и разработать нестандартные формы ее реализации на уроках географии. В данной статье рассматриваются педагогико-психологические условия и основные этапы организации исследовательской работы на уроке географии. А также обсуждаются положи- тельное влияние научно-исследовательской работы на школьников и препятствия в органи- зации. Необходимо проанализировать важность изучения этих вопросов, возможности повы- шения качества организации научно-исследовательской работы. Поток информации, сформированный в соответствии с требованиями современности, обращение к науке, придание важности личности учащегося, необходимость освоения новых технологий повышают значимость организации научно-исследовательской работы в обуче- нии географии. Целью данной статьи является обсуждение вопросов организации научно-исследователь- ской работы на уроке географии, рассмотрение и систематизация педагогических и психоло- гических условий, анализ деятельности на этапах научно-исследовательской работы. Не так давно научно-исследовательская работа вошла в сферу образования как новое направление в нашей стране. Согласно зарубежному опыту, программы обучения STEM используются при разработке новых технологий путем экспериментирования с любым при- родным явлением. Приучение школьников к наукам начинается с небольших исследова- тельских работ в школьных стенах. Однако невыполнение простых педагогических условий в обычных школах является существенным препятствием для развития науки в стране. Ключевые слова: исследовательское мастерство, научно-исследовательская работа, география, педагогическое условии, психологическое условии, учитель, эксперимент.

At present, in accordance with the changes made to the education system in the country, in accordance with world standards, the main attention is paid to the formation of student research skills. The development of a child's research abilities is the main condition for the formation of a competitive, comprehensively developed personality. As a subject taught in a public school, geography has an impressive potential for preparing students for cognitive, creative activity, independent decision-making and the development of research skills. The effective use of research work in an educational program to solve an existing problem will bring positive results. Research work is distinguished by the fact that it is a work of a scientific nature associated with conducting scientific research and research, the formation of new knowledge using the student's existing knowledge, experiments in order to establish scientific patterns and justifications. There is a need to systematize the conditions for organizing research activities and develop non-standard forms of its implementation in geography lessons. This article discusses the pedagogical and psychological conditions and the main stages of organizing research work in a geography lesson. It also discusses the positive impact of research work on students and obstacles in the organization. It is necessary to analyze the importance of studying these issues, the possibility of improving the quality of the organization of research work. The flow of information, formed in accordance with the requirements of modernity, the appeal to science, giving importance to the student's personality, the need to master new technologies increase the importance of organizing research work in teaching geography. The purpose of this article is to discuss the issues of organizing research work in a geography lesson, review and systematize pedagogical and psychological conditions, analyze activities at the stages of research work. Not so long ago, research work entered the field of education as a new direction in our country. According to foreign experience, STEM training programs are used in the development of new technologies by experimenting with any natural phenomenon. Teaching schoolchildren to the sciences begins with small research work within the school walls. However, failure to fulfill simple pedagogical conditions in ordinary schools is a significant obstacle to the development of science in the country. Keywords: research skills, research work, geography, pedagogical state, psychological state, teacher, experiment.