Η αυτο-ρυθμιζόμενη μάθηση στη Φυσική Αγωγή μέσα από το παράδειγμα του ελληνικού παραδοσιακού χορού
Authors: Νικολάκη Ευγενία 
Published: July 2022

Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας ενός προγράμματος προαγωγής της αυτο-ρυθμιζόμενης μάθησης, ειδικά σχεδιασμένου για τον ελληνικό παραδοσιακό χορό (ΕΠΧ) στη φυσική αγωγή, (α) στην ανάπτυξη και χρήση διαδικασιών αυτο-ρύθμισης από μαθητές/τριες της Ε΄ και Στ΄ δημοτικού και (β) στη χορευτική επίδοση των μαθητών/τριών. Η εργασία στηρίχθηκε θεωρητικά στην κοινωνικογνωστική προσέγγιση της αυτο-ρύθμισης της μάθησης. Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 94 μαθητές/τριες (49 αγόρια και 45 κορίτσια, ΜΟ=11.26 + 0.76 έτη), που κατανεμήθηκαν σε τρεις ομάδες: α) πρώτη πειραματική ομάδα (ΠΟ1), β) δεύτερη πειραματική ομάδα (ΠΟ2) και γ) ομάδα ελέγχου (ΟΕ). Και στις τρεις ομάδες διδάχθηκε το αντικείμενο του ΕΠΧ σε δώδεκα συνεχόμενα μαθήματα στη φυσική αγωγή. Η ΠΟ1 ακολούθησε το πρόγραμμα παρέμβασης για την προαγωγή της αυτo-ρυθμιζόμενης μάθησης και διδάχθηκε ΕΠΧ με τη μέθοδο σημειογραφίας Laban. Η ΠΟ2 διδάχθηκε ΕΠΧ με τη μέθοδο σημειογραφίας Laban, ενώ η ΟΕ διδάχθηκε ΕΠΧ με τη συμβατική διδασκαλία του ΕΠΧ, δηλαδή, μέσω της μίμησης πρότυπου μοντέλου επίδειξης. Για την αξιολόγηση των διαδικασιών αυτο-ρύθμισης των συμμετεχόντων χρησιμοποιήθηκαν: α) τρεις υποκλίμακες του Ερωτηματολογίου Μεταγνωστικών Διεργασιών στη Φυσική Αγωγή (ΕΜΔΦΑ), β) το Task & Ego Orientation in Sport Questionnaire (TEOSQ) και γ) η ελληνική έκδοση του Intrinsic Motivation Inventory (IMI). Η εκτίμηση της χορευτικής επίδοσης των μαθητών/τριών έγινε με το όργανο Αξιολόγησης της Χορευτικής Επίδοσης (Α.Χ.ΕΠ.), χρησιμοποιώντας τους χορούς Καλαματιανό και Τσάμικο. Όλες οι παραπάνω παράμετροι αξιολογήθηκαν πριν και μετά από την εφαρμογή του προγράμματος, ενώ για την ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν αναλύσεις διακύμανσεις επαναλαμβανόμενων μετρήσεων και αναλύσεις συνδιακύμανσης. Από τα αποτελέσματα διαπιστώθηκε σημαντική αλληλεπίδραση μεταξύ των παραγόντων «μέτρηση» και «ομάδα» σε όλες τις διαδικασίες αυτο-ρύθμισης (η2 από .73 έως .80), καθώς και στην χορευτική επίδοση (Καλαματιανός, η2=.31) και (Τσάμικος, η2=.61). Ειδικότερα, οι μαθητές/τριες της ΠΟ1 βελτίωσαν στατιστικά σημαντικά: α) τη χρήση των μεταγνωστικών διαδικασιών του σχεδιασμού, της αυτο-παρακολούθησης και της αξιολόγησης, β) τους προσανατολισμούς στόχων στη μάθηση, με αντίστοιχη σημαντική μείωση στους προσανατολισμούς στόχων στη απόδοση και γ) τα εσωτερικά κίνητρα (ευχαρίστηση-ενδιαφέρον, προσπάθεια-σημαντικότητα και αντιλαμβανόμενη ικανότητα), ακολουθούμενοι από τους μαθητές/τριες της ΠΟ2 και της ΟΕ. Επιπρόσθετα, οι μαθητές/τριες της ΠΟ1 παρουσίασαν στατιστικά σημαντική βελτίωση στη χορευτική επίδοση των αξιολογούμενων χορών, ξεπερνώντας τους μαθητές/τριες της ΠΟ2 και της ΟΕ, ενώ η ΠΟ2 υπερείχε της ΟΕ. Συμπερασματικά, από την παρούσα έρευνα υποστηρίζεται ότι είναι εφικτή η ανάπτυξη και χρήση διαδικασιών αυτο-ρύθμισης στο μάθημα του ΕΠΧ στη φυσική αγωγή, από μαθητές/τριες της Ε΄ και Στ΄ δημοτικού και ότι η χρήση των διαδικασιών αυτών μπορεί να ενισχύσει τη χορευτική επίδοση. Η περαιτέρω, ωστόσο, διερεύνηση του τρόπου λειτουργίας της αυτο-ρυθμιζόμενης μάθησης θα συνεισέφερε θετικά στην πληρέστερη κατανόηση του μηχανισμού της διαδικασίας της αυτο-ρύθμισης, καθώς και στη διδακτική πρακτική του ΕΠΧ.