bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
MERCADO DE TRABALHO: UMA ABORDAGEM SETORIAL POR NÍVEL EDUCACIONAL, GÊNERO E RAÇA PARA O ANO DE 2008.
Authors: Bondezan Kézia De Lucas
Published: July 2016

O estudo referente ao mercado de trabalho é relevante para a Ciência Econômica por ser o espaço onde os indivíduos produzem bens e serviços para a sociedade e recebem a renda necessária para a garantia do seu bem estar. Sabe-se que o mercado de trabalho possui forte relação com o nível de educação do trabalhador, gênero e raça às quais pertencem. Diante deste contexto, cabe discutir: a distribuição do número de trabalhadores no Brasil; os setores com maior contratação de mão de obra e a distribuição educacional por gênero e raça destes trabalhadores. Este trabalho faz esta abordagem utilizando-se da metodologia de insumo-produto. Com dados da PNAD e matriz de insumo-produto para o ano de 2008. Para identificar os setores-chaves da economia, calculam-se os índices de Rasmussen-Hirschman e os índices GHS normalizados. Também são calculados os multiplicadores de renda e emprego, juntamente com os multiplicadores de emprego voltados para gênero e raça, visando caracterizar o mercado de trabalho brasileiro. Através dos cálculos realizados e da análise dos dados, os setores-chaves identificados foram: Refino do Petróleo, Siderurgia e Elementos Químicos, todos eles com maior multiplicador de emprego para o grupo de alto nível educacional. Verificou-se também que os setores de maior concentração de homens e mulheres apresentam baixo rendimento mensal médio, não exigindo alta qualificação. Pessoas de raça branca tendem a atuar em setores de maior rendimento e possuem maior nível educacional. Por fim, percebe-se maior rendimento mensal médio conforme aumenta o nível de instrução do indivíduo.
Grief Interrupted: Writing My Father’s Life
Authors: Couser G. Thomas
Published: July 2016

In the fall of 1974, my mother died of ovarian cancer at the age of 65; about eight months later, my father succumbed to depression at 69. The job of cleaning out the house in which I had grown up fell to me. My labors were rewarded by the discovery of a trove of personal documents—mostly personal  letters— in my father’s closet. At the time, too traumatized to engage with them, I skimmed, sorted, boxed, and stored them. It took me more than thirty years to open that box and absorb its contents. My rediscovery of this archive significantly affected my relation to the field of life writing, to which I had devoted my academic career. It greatly enhanced my appreciation of correspondence: I finally “get” letters. And the rich material impelled me to compose a memoir of my father. Doing so made me face ethical issues from a novel perspective. Moreover, writing my father’s story has helped me understand how a traumatic sequence of events when I was 28 has directed and shaped my academic work from the beginning. This article was submitted to the European Journal of Life Writing on August 29th 2015 and published on June 22nd 2016.
Reducing Stress in Youth: A Pilot-Study on the Effects of a University-Based Intervention Program for University Students in Pune, India
Authors: De Wit Emma Emily , Adithy - , Bunders-Aelen Joske G. F. , Regeer Barbara J.
Published: July 2016

Mental health problems among youth have become important public health concern for many low & middle- income countries. As part of a research program to improve mental wellbeing in Pune, India, a university-based intervention was developed for students of two educational institutes. In one month, 33 students (age 18-22) participated in a series of 2-hour sessions in which they were stimulated to learn better coping skills to deal with stress and anxiety. The interactive sessions were facilitated by a psychologist and volunteers of a suicide prevention NGO. Rational Emotive Behaviour Therapy (REBT) approaches were used to help students identify stressors and find alternative thought patterns towards the stressor. Playful exercises, such as theatre, dance and poetry, were used to develop self-esteem, self-expression and a better sense of control in students. Throughout the program, relaxation methods, such as Emotional Freedom Technique (EFT), were practiced to help reduce stress in students. To study the impact of the intervention, data were collected, before- and after the intervention and in an eight month follow-up with the Perceived Stress Scale (PSS), in combination with open questionnaires and field notes. Preliminary results show a significant decrease in average stress scores in students after the program in comparison to before the intervention (p-value is 0.044 < 0.05). Students reflect upon the program as helpful and specifically emphasize the role of poetry, dance & EFT as main contributors. In follow-up tests perceived stress scores remained lower than at base-line, although not significant. Booster sessions are suggested to sustain the benefits. Overall, the results of this pilot study show that low threshold, university-based interventions, could be useful in stimulating psychosocial well-being in youth.

 
Nutrient Composition and Adequacy of two Locally Formulated Winged Termite (Macrotermes Bellicosus) Enriched Complementary Foods
Authors: Oladejo Thomas ADEPOJU , Kayode AJAYI
Published: July 2016

The period from birth to two years of age constitute critical window of opportunity for promoting optimal growth and development of a child. Inadequate food intake and poor feeding practices are causes of malnutrition among Nigerian children, as many locally formulated complementary foods are deficient in protein and micronutrients. Roasted Macrotermes bellicosus (MB) is nutritious and relished as snack by people living the traditional lifestyle. This study was carried out to investigate possible use of MB in formulating nutrient-dense complementary foods from maize and sorghum. Macrotermes bellicosus was collected in Ibadan, Nigeria during their swarming, roasted, de-winged, powdered and added to fermented corn (CF) and sorghum (SF) flour in the ratio 100%flour, 90%flour+10%MB, 85%flour+15%MB, and 80%flour+20%MB to give eight complementary foods, which were analysed for proximate, mineral, vitamin and antinutrient composition using AOAC methods.

Hundred grammes of CF and SF contained 11.7g, 10.6g moisture, 8.9g, 9.7g crude protein, 3.1g, 2.8g fat, 74.3g, 74.8g total carbohydrates, 6.67mg, 26.60mg calcium, 295.50mg, 325.43mg phosphorus, 2.61mg, 7.61mg iron, 3.19mg, 2.41mg zinc, and yielded 353.9kcal, 358.6kcal energy respectively. Significant reduction occurred in moisture and carbohydrate content of MB-incorporated complementary foods while their crude protein, ash, fat, calcium, iron, zinc, vitamins B3, B6 B12 and beta-carotene content increased significantly as the level of inclusion of MB increased (p<0.05). Level of atinutritional factors were insignificantly low in the blends, and cannot pose any health risk. Macrotermes bellicosus can be used in enriching cereal-based complementary foods as means of reducing infant and young child malnutrition in Nigeria.
The Relationship between Brand Club Personalities, Trust and Brand Loyalty in Fans of Persepolis FC
Authors: Roudbari Hamid , Elahi Alireza , Yazdi Hossein Akbari
Published: July 2016

Fan loyalty is imperative for sports clubs. In fact, fans have more trust in their favorite team will remain loyal to the team. Team managers and sports clubs must win the trust of their fans. Club brand personality is one of the variables that can be used to enhance the trust of the fans. Due to this issue, in this study, the relationship between club brand personality, trust and loyalty of fans have been investigated. The population of this research consists of Persepolis FC fans and 384 persons were evaluated as the statistical sample. To collect the data, the brand personality questionnaire by Tsiotso (2012), the modified questionnaire by Chowdhury and Holbrook (2001), the attitudinal loyalty questionnaire by Gladden and Funk (2003) and the behavioral loyalty questionnaire by Fink et al. (2001) were used. Descriptive and inferential statistics (regression coefficient and Structural Equation Modeling) were used for statistical analysis. The results of structural equation modeling revealed that club brand personality influences on brand trust and it influences behavioral and attitudinal loyalty of the fans. The managers of Persepolis FC can use a brand trust to increase the loyalty of their fans and implement brand personality to gain their trust.
Antifibrotic Activity of Human Placental Amnion Membrane-Derived CD34+ Mesenchymal Stem/Progenitor Cell Transplantation in Mice With Thioacetamide-Induced Liver Injury
Authors: Lee Po-Huang , Tu Chi-Tang , Hsiao Chih-Chiang , Tsai Ming-Song , Ho Cheng-Maw , Cheng Nai-Chen , Hung Tzu-Min , Shih Daniel Tzu-bi
Published: July 2016

Liver fibrosis represents the end stage of chronic liver inflammatory diseases and is defined by the abnormal accumulation of extracellular matrix in the liver. Advanced liver fibrosis results in cirrhosis, liver failure, and portal hypertension. Liver transplantation has been the most effective treatment for these diseases, but the procedure is limited by the shortage of suitable donors. Mesenchymal stromal cells (MSCs) have shown great potential in the treatment of chronic inflammatory diseases associated with fibrosis. This study aimed to evaluate the therapeutic effect of MSC-based cell transplantation as an alternative treatment for liver fibrosis. A CD34-positive subpopulation of human placental amnion membrane-derived stem/progenitor cells (CD34+ AMSPCs) was isolated through the depletion of CD34-negative stromal fibroblasts (CD34− AMSFCs) facilitated by CD34 fluorescence-activated cell sorting, enriched and expanded ex vivo. These cells express pluripotency markers and demonstrate multidirectional differentiation potentials. Comparative analysis was made between CD34+ AMSPCs and CD34− AMSFCs in terms of the expressions of stemness surface markers, embryonic surface antigens, and multilineage differentiation potentials. A mouse model of liver fibrosis was established by thioacetamide (TAA) administration. When injected into the spleen of TAA-injured mice, human placental amnion membrane-derived MSCs (hAM-MSCs) can engraft into the injury site, ameliorate liver fibrosis, and restore liver function, as shown by pathological and blood biochemical analysis and downregulated gene expressions associated with liver damage. CD34+ AMSPCs represent a more primitive subset of hAM-MSCs and could be a suitable candidate with a potentially better safety profile for cell-based therapy in treatment of liver diseases associated with fibrosis.

Significance

In this study, a CD34+ subpopulation of stem/progenitor cells derived from neonatal placental amnion membrane, denoted as CD34+ AMSPCs, were identified, enriched, and characterized. These cells are highly proliferative, express mesenchymal stromal cells and pluripotent stem cell markers, and demonstrate multidirectional differentiation potentials, indicating their promising application in clinical regenerative therapies. CD34+ AMSPC transplantation ameliorated liver fibrosis in mice with drug-induced liver injury. These cells represent a potential therapeutic agent for treating liver diseases associated with fibrosis.
Trajne promjene ličnosti nakon katastrofičnog iskustva i posttraumatski stresni poremećaj
Authors: Stojaković Milan , Stojaković Bogdan
Published: July 2016

Uvod. Ovaj članak istražuje sličnosti i razlike između posttraumatskog stresnogporemećaja (PTSP) i trajnih promjena ličnosti nakon katastrofičnog iskustva(TPL). TPL je dijagnostička kategorija uključena u Međunarodnu klasifikacijubolesti - 10. revizija (MKB-10). PTSP i TPL opisani su u dva kompleta MKB-10kriterijuma, dijagnostičkim kriterijumima za istraživanje, te u vodiču opisa ikliničkoj dijagnostici. Ovaj članak ističe sličnosti i razlike između evropskihi američkih kriterijuma i dijagnostičkih smjernica za PTSP. Cilj rada je da seutvrdi da li postoje razlike između ispitanika s dijagnozom PTSP i onih s dijagnozomTPL na osnovi varijabli koje se koriste u testovima i da li dijagnozePTSP imaju uporište u MKB-10 u odnosu na razdoblje trajanja poremećaja.Metode. Analizirano je 60 ispitanika Klinike za psihijatriju, od kojih je 30ispitanika s dijagnozom PTSP i 30 s dijagnozom TPL. U radu je prvenstvenokorišten Holenov PTSS-10 test (Posttraumatic stress simptom test) i skala uticajadogađaja IES (Impact of Events Scale-15 stavki). Dodatni podaci o izloženostitraumama i simptomi PTSP prikupljeni su sa Harvard trauma upitnikom HTQ(Harvard Trauma Questionnaire), verzija za Bosnu i Hercegovinu. Hi-kvadrattest i diskriminativna analiza su korištene za statističku analizu.Rezultati. Ukupni rezultati testa PTSS-10 i IES testiranja nisu pokazali statističkiznačajne razlike između ispitanika s PTSP i EPCACE (p>0.05). Nema statističkiznačajne razlike između ispitanika s PTSP i TPL u pogledu izloženosti ratnimtraumama, mjesečnim primanjima i godinama obrazovanja. Trajanjebolesti ispitanika s PTSP i TPL ne pokazuje statistički značajne razlike. Svedijagnoze PTSP apsolutno zadovoljavaju sve kriterijume prema MKB-10 zaTPL. Dodatne analize podataka vezane za izloženost traumi i simptome PTSPna temelju upitnika HTQ u ispitanika s PTSP i TPL nisu pokazale statističkiznačajne razlike.Zaključak. Evidentno je da predstavljeni rezultati mogu direktno uticati naprevalenciju PTSP i TPL. Dakle, umjesto dijagnoze TPL imamo u upotrebidijagnozu PTSP.Ključne riječi: posttraumatski stresni poremećaj, trajna promjena ličnosti, stres
BIOMEDICINSKA ISTRAŽIVANJA 2011; 2(1):27-32 UDK: 616.61-008.64-036.21 Originalni rad Da li su opravdani sistematski pregledi stanovnika u žarištima endemske nefropatije?
Authors: Ristić Siniša , Marić Veljko , Lukić Ljiljana , Maksimović Zlatko , Marić Slobodan , Kovačević Marijana , Trifunović Danijela , Pavlović Dragana , Mijatović Srđan , Đukanović Ljubica
Published: July 2016

Uvod. U endemskim selima Donje i Gornje Crnjelovo urađeni su sistematskipregledi odraslih stanovnika u proljeće 2009. i 2010. godine. Analiza rezultataprikazana u ovom radu urađena je sa ciljem da se utvrdi učestalost faktorarizika za nastanak bolesti bubrega i učestalost osoba sa markerima bolestibubrega u zavisnosti od prisutnih faktora rizika.Metod. Skriningom je obuhvaćeno 1216 osoba, 554 muškog pola, starosti 51,9± 17,1 godina. Ispitivanje se sastojalo od ankete, mjerenja krvnog pritiska ipregleda urina test trakom kojom se određuje prisustvo proteina, krvi, leukocitai glukoze.Rezultati. Kod 53% ispitanih osoba otkriven je bar jedan od četiri faktora rizikaza hroničnu bolest bubrega: 36% ispitanika je bilo starije od 60 godina, 34% jeimalo hipertenziju, 17% pozitivnu porodičnu anamnezu o endemskoj nefropatiji(EN), a 10% dijabetes. Proteinurija je otkrivena kod 68 (5,6%) ispitanika,hematurija kod 111 (9,1%), leukociturija kod 220 (18,1%), a glikozurija kod38 (3,1%). Učestalost proteinurije i/ili hematurije, kao dva glavna markerabolesti bubrega, varirala je u zavisnosti od prisutnih faktora rizika. Kod osobasa pozitivnom porodičnom anamnezom za EN bila je 10,2%, kod bolesnikasa hipertenzijom 15,6%, sa dijabetesom 12%, a kod onih koji su bili preko 60godina 29,4%. Mnogi od ispitanika su imali više od jednog faktora rizika, štoje uzrokovalo i učestaliju pojavu patološkog nalaza u urinu.Zaključak. Zbog visoke prevalence faktora rizika za hroničnu bolest bubregau žarištima EN, neophodno je da se redovno sprovode studije skrininga.Tokom ispitivanja otkrivenih bolesnika, posebnu pažnju bi trebalo posvetitidiferencijalnoj dijagnozi između endemske, hipertenzivne i dijabetesne nefropatije.Traganje za pouzdanim biomarkerima za diferencijalnu dijagnozuovih hroničnih bolesti bubrega je jedan od važnih zadataka daljih istraživanja.
Поремећај контроле импулса и облици репетитивног понашања у Паркинсоновој болести
Authors: Петровић Новица , Митровић Векослав , Петровић Игор , Марић Сања , Булатовић Ксенија
Published: July 2016

Dopamin je jedan od ključnih neurotransmitera u mozgu čiji poremećaj funkcijedovodi do brojnih neuroloških i psihijatrijskih poremećaja. Parkinsonova bolestpredstavlja prototip poremećaja motorike, ponašanja i pamćenja u čijoj osnovise nalazi poremećaj funkcije dopamina. Antiparkinsona terapija dovodi doznačajnog poboljšanja motornih poremećaja, ali istovremeno može biti uzrokčitavog spektra nemotornih ispoljavanja i dezinhibisanog ponašanja čija jeosnova karakteristika repetitivno ponavljanje obrazaca ponašanja sa brojnimštetnim posljedicama. U psihopatološka ispoljavanja povezana sa aberantnomstimulacijom dopaminskih receptora ubrajaju se poremećaj kontrole impulsa,sindrom dopaminergičke disregulacije i poseban oblik repetitivnog ponašanjaoznačen kao punding. U ovom pregledu literature fokusiraćemo se na fenomenologijui epidemiologiju ovih ispoljavanja, kao i na mogućnosti njihovogdijagnostikovanja. U skladu sa do sada poznatim činjenicama, kod oboljelihod Parkinsonove bolesti, kao i brojnih eksperimentalnih modela, osvrnućemose na aktuelni stav o ulozi bazalnih ganglija u regulaciji motorike i ponašanja.Konačno, shodno pretpostavljenom neurobiološkom supstratu razmotrićemoi mogući racionalan terapijski pristup ovim poremećajima.Ključne riječi: Parkinsonova bolest, poremećaj kontrole impulsa, sindromdopaminergičke disregulacije, punding, terapija
Uticaj korekcije anemije bolesnika sa hroničnom bubrežnom insuficijencijom na kardiovaskularni sistem
Authors: Radović Brana , Kešelj Snežana , Pejović Bojan
Published: July 2016

Uvod. Anemija je česta komplikacija hronične bubrežne insuficijencije, anjen glavni uzrok je nedovoljno stvaranje eritropoetina. Anemija predstavljaznačajan faktor rizika za nastanak kardiovaskularnih bolesti. Cilj rada je bioda se ispita oporavak anemije tokom primjene humanog rekombinovanogeritropoetina kod bolesnika sa hroničnom bubrežnom insuficijencijom u predijaliznomperiodu i uticaj korekcije anemije na kardiovaskularne promjene.Metode. U prospektivnoj studiji praćeno je 20 bolesnika (13 muškaraca isedam žena) sa hroničnom bubrežnom insuficijencijom u predijaliznoj fazitokom jedne godine. Bolesnici su podijeljeni u tri grupe prema jačini glomerulskefiltracije (JGF) i u dvije podgrupe - bolesnici sa i bez dijabetesa. JGF jeprocjenjena pomoću Cockroft-Gault formule. Težina anemije određivana jena osnovu vrijednosti hemoglobina i hematokrita. Kardiovaskularni status jepraćen EKG i EHO pregledima srca na početku studije i poslije godinu dana.Statistička obrada rađena je primjenom Studentov-og t-test, analize varijanse,Pearson-ovog koeficijenta korelacija uz korišćenje programa SPSS 12.Rezultati. Prije započinjanja liječenja anemije kod svih bolesnika vrijednostihemoglobina (Hb) i hematokrita (Hct) su ukazivale na težak stepen anemije.Bolesnicima je ordiniran eritropoetin-beta. Poslije mjesec dana liječenja kodsvih je došlo do statistički značajnog porasta Hb i Hct, a poslije tri mjesecapostignuta je ciljna vrijednost Hb i Hct. U ispitanoj grupi bolesnika, svi su semjednog, imali značajnu hipertofiju lijeve komore koja je utvđena ehosonografskiprije početka ispitivanja. Poslije godinu dana liječenja anemije postignutaje statistički značajna regresija mase lijeve komore (MLK) od 267,2g/m2 do212,5g/m2 pri prosječnoj promjeni koncentracije Hb od 9 g/l na 12,5 g /dl.Kod bolesnika koji nisu imali dijabetes, prosječan Hb bio je 8,9 g /dl i povećaose na 12,2g /dl, a prosječna MLK se smanjila od 293,3 g/1,73 m2 na 222,9g/1,73 m2, dok je kod dijabetičara prosječna vrijednost Hb porasla sa 9,0 g /dl na 12,6 g /dl, a MLK se smanjila od 231,1 g/1,73 m2 do 198,1 g/1,73 m2.Zaključak. Liječenje eritropoetinom u predijaliznom periodu omogućilo jestatistički visoko značajnu korekciju anemije. Oporavak anemije pratilo jesmanjenje hipertrofije lijeve komore, smanjenje manifestacija ishemije srca inormalizacija EKG nalaza.
Uticaj odnosa između ljekara i bolesnika na ishode liječenja dijabetesa u primarnoj zdravstvenoj zaštiti
Authors: Kusmuk Srebrenka , Kozomara Ljilja
Published: July 2016

Uvod. Analizirati elemente interakcije koji doprinose uspostavljanju kvalitetau komunikaciji između ljekara i bolesnika sa dijabetesom na nivou primarnezdravstvene zaštite. Analizirati uticaj odnosa ljekar - bolesnik na ishodeliječenja dijabetesa.Metode. Studijom je obuhvaćeno osam ljekara i šezdeset bolesnika oboljelihod dijabetes mellitus-a tip 2, izabranih prema specifičnim kriterijumima.Ljekari su podijeljeni u dvije grupe. Eksperimentalnu grupu su činili ljekarisa završenom obukom iz komunikologije. Kontrolnu grupu su činila četiriljekara opšte prakse bez obuke iz medicinske komunikologije. Svaki ljekar jepratio grupu od sedam ili osam bolesnika sa dijabetesom.Interakcija između ljekara i bolesnika je procjenjivana primjenom Bales-oveanalize interakcijskog procesa. Tokom devet mjeseci praćeni su funkcionalniishodi tretmana, vrijednosti glikemije i HbA1c, saradnja i zadovoljstvo bolesnika.Rezultati. Razlike u ponašanja ljekara eksperimentalne i kontrolne grupe subile visoko značajne po svim kategorijama Bales-ove analize. Kontrola vrijednostiglikemije i Hb1Ac je bila bolja kod ispitanika koji su: imali kontrolunad konsultacijom, aktivno učestvovali u liječenju, pokazivali emocije, tražiliinformacije i razmjenjivali mišljenje sa ljekarom. Ispitanici eksperimentalnegrupe su imali statistički značajna poboljšanja funkcionalnih parametara imanje funkcionalnih ograničenja nakon devet mjeseci, te su bili statističkiznačajno zadovoljniji njegom i karakteristikama ljekara.Zaključak. Dobra komunikacija sa bolesnikom značajno utiče na poboljšanjeishoda liječenja bolesnika sa dijabetesom. Praktikovanje modela njege usmjereneka bolesniku dovodi do potpunije razmjene informacija između bolesnika iljekara, veće zdravstvene aktivnosti i odgovornosti bolesnika, te uspostavljanjaefikasnije saradnje i zadovoljstva bolesnika. Obuku iz medicinske komunikologijetreba sprovoditi na svim nivoima studija medicine.
Racionalno lečenje demencija
Authors: Vasić Goran , Mihajlović Goran , Jurišić Vladimir
Published: July 2016

Demencija je stečeni poremećaj koji nastaje po završetku razvoja inteligencije.Heterogenost i varijabilnost kliničkih obeležja, kao i histopatoloških nalaza,navela je mnoge autore da pokušaju da koncipiraju vodič koji će poslužiti kakoza lakše postavljanje dijagnoze demencija u odnosu na druge bolesti, tako injeno definisanje na diferencijalno dijagnostičkom polju samih demencija.Pri kliničkom pregledu bolesnika sa demencijom treba tražiti tzv. skrivenesimptome, tj. one simptome kojih sam bolesnik nije svestan. Za procenukognitivnog oštećenja–što je osnovni elemenat kliničke slike–u svakodnevnojkliničkoj praksi vrlo su korisni kratki, orijentacioni testovi, kao što je MMSE(Mini Mental State). Dobru linearnost sa stepenom kognitivne deterioracijepokazuju i drugi testovi za dijagnozu i diferencijaciju koji su dizajnirani zabolesnike sa demencijom u sklopu neuropsihološkog testiranja. Nakon togase sprovode ciljane biohemijske analize i niz pretraga korišćenjem određenihtehnika za vizuelizaciju strukturnih promena na moždanim strukturama. Terapijskestrategije se oslanjaju na tri stuba: simptomatsku terapiju bez modifikacijepatološkog procesa i progresije bolesti; specifičnu etiopatogenetsku terapijukoja je usmerena na centralne patogenetske mehanizme bolesti i preventivnuterapiju koja bi trebalo da utiče na pojavu bolesti.
Antihipertenzivna terapija u trudnoći
Authors: Veličković Radovanović Radmila , Cvetković Tatjana , Mitić Branka , Stefanović Nikola
Published: July 2016

Postoji opšta saglasnost o neophodnosti hitnog lečenja trudnica sa teškomhipertenzijom, u cilju smanjenja rizika za razvoj akutnih cerebrovaskularnihkomplikacija, eklampsije i smrti. U kontroli teških oblika hipertenzije, intravenskiprimenjen labetalol ili peroralno dat nifedipin su podjednako efikasnii udruženi sa manjim brojem neželjenih reakcija u odnosu na intravenskiaplikovan hidralazin. Još uvek ne postoji definisan stav o terapiji blage doumerene hipertenzije u trudnoći, s obzirom da ne postoji jasan odnos potencijalnihkoristi/rizika uzrokovanih primenom antihipertenzivne terapije utrudnoći. Metildopa, labetalol i dugodelujući nifedipin su najčešće korišćenilekovi za regulaciju krvnog pritiska kod trudnica sa hipertenzijom, s obziromna njihovu bezbednu primenu u trudnoći. Atenolol, kardioselektivni betablokator, treba izbegavati u trudnoći jer dovodi do sniženja telesne težinena rođenju i smanjenja fetalnog rasta. Kontraindikovana je upotreba ACE inhibitora i blokatora angiotenzinskih receptora u trudnoća.
Nefroangioskleroza i ishemijska bolest bubrega - dijagnostički izazov
Authors: Djukanović Ljubica
Published: July 2016

Nefroangioskleroza je jedan od najčešćih uzroka terminalne insuficijencijebubrega. Ona se može klinički ispoljiti različitim sindromima, ali najčešćeprotiče kao asimptomatska, sporoprogresivna hronična bolest bubrega.Klasični klinički kriterijumi za dijagnozu nefroangioskleroze obuhvatajupozitivnu ličnu i porodičnu anamnezu o hipertenziji, dokaz o promenamana drugim organima uzrokovanim dugotrajnom hipertenzijom (retinopatija,hipertrofija leve komore, ishemijska bolest srca, cerebrovaskularna bolest),postojanje minimalne proteinurije i smanjene funkcije bubrega koje nije prethodilopojavi hipertenzije. Studije, u kojima je za dijagnozu nefroangiosklerozekorišćena biopsija bubrega, su pokazale da se na osnovu ovih kliničkih kriterijumane može pouzdano razlikovati nefroangioskleroza od ishemijske bolestibubrega, primarnih nefropatija koje su udružene sa hipertenzijom i minimalnomproteinurijom ili od embolizacije bubrega kristalima holesterola. Zatodiferencijalnoj dijagnozi ovih oboljenja treba posvetiti posebnu pažnju. Kadgod postoji sumnja na postojanje ishemijske nefropatije, neophodno je uraditiDoppler renalnih arterija, a u odabranim slučajevima i renalnu arteriografiju.Dijagnoza stenoze renalne arterije u ovim slučajevima je značajna, jer ako seuradi revaskularizacija, ishemijska bolest bubrega je potencijalno reverzibilna.Biopsija bubrega kod bolesnika sa kliničkom slikom nefroangioskleroze je indikovanakada postoji sumnja na embolizaciju kristalima holesterola ili nekudrugu bolest bubrega, posebno glomerulonefritis. Iako dijagnoza stenozerenalne arterije, kao i pojedinih primarnih i sekundarnih glomerulonefritisa,pruža mogućnost efikasnijeg lečenja i usporavanja progresije bolesti, pravilnoi uporno lečenje hipertenzije je važna mera u lečenju svih ovih bolesti.
Analiza uticaja socioekonomskih faktora na strukturu ličnosti ubica
Authors: Medenica Snežana , Salamadić Aleksandra
Published: July 2016

Uvod. Ličnost se formira u interakciji nasljeđa i spoljne sredine pa samimtim ovi faktori utiču na formiranje devijantnih i kriminalnih crta ličnosti.Cilj istraživanja je da se ispita uticaj socioekonomskih faktora na strukturuličnosti homicidanata, to jest, onih koji su počinili ubistvo.Metode. Studija je kontrolisana, transverzalna (studija presjeka). Istraživanjeobuhvata štićenike Kazneno-popravnih zavoda Republike Srpske i Sudskogodjeljenja Klinike za psihijatriju Sokolac. Od njih je formirana grupa od 60štićenika koji su počinili homicid (ubistvo) i kontrolna grupa sa 60 štićenikakoji nisu počinili ubistvo. U svrhu eksploracije osnovnog problema i ciljevaistraživanja koristi se upitnik Lista opštih podataka.Rezultati. Obrazovni nivo štićenika kao i njihovih roditelja je nizak (u visokomprocentu sa nižim nivoima obrazovanja), materijalno stanje porodica štićenikakao i njihovih primarnih porodica je u velikom procentu loše. Stambena situacijaporodica štićenika kao i njihovih primarnih porodica je ispod prosjekaali nije pretjerano loša. Zlostavljanje od strane roditelja je izraženije nego uopštoj populaciji, ispoljavanje agresivnosti prema roditeljima je prisutno umalom broju slučajeva (tendencija prikazivanja u boljem svjetlu). Štićenicisu u velikom procentu neoženjeni, razvedeni ili žive u vanbračnoj zajednici,odnosi u porodicama štićenika su dobri.Zaključak. Osobine ličnosti homicidanata su povezane sa obrazovanjemroditelja, stambenim uslovima primarne porodice, fizičkim kažnjavanjem odstrane roditelja, bračnim stanjem, obrazovanjem homicidanata, materijalnimstatusom porodice homicidanata, stambenim uslovima porodica homicidanata,a nisu bitnije povezane sa fizičkom agresivnošću prema roditeljima iodnosima u porodici štićenika.
Korišćenje dijetetskih suplemenata u populaciji studenata medicinskih i nemedicinskih nauka Univerziteta u Nišu (Srbija)
Authors: Stojiljković Marija , Radulović Olivera , Jović Slađana
Published: July 2016

Uvod. Dijetetski suplementi su preparati namenjeni za dopunu normalneishrane i predstavljaju koncentrovane izvore vitamina, minerala i drugihsupstanci sa hranljivim i fiziološkim efektima. Zbog velike upotrebe dijetetskihsuplemenata neophodno je izvršiti edukaciju zdravstvenih radnikau ovoj oblasti, kako bi upotreba dijetetskih suplemenata postala bezbedna,kontrolisana i racionalna. Cilj rada je da utvrdi učestalost korišćenja dijetetskihsuplemenata kod studenata, kao i razlike u korišćenju dijetetskih suplemenataizmeđu studenata medicinskih i nemedicinskih nauka.Metode. U istraživanju je korišćen originalni upitnik kojim je anketirano 330studenata Univerziteta u Nišu što cini 1,5% celokupne studentske populacijeovog Univerziteta. Uzorak je stratifikovan prema fakultetu, godini studija, ipolu. Od svih upitnika izdvojen je 301 upitnik koji je ispravno popunjen i tiupitnici su dalje analizirani.Rezultati. Od ukupnog broja anketiranih 68,1% koristi dijetetske suplementei to više studenata medicinskih (88,4%) nego nemedicinskih (64,7%) nauka(x2=8,42 p<0,01). Preparati koji se najčešće koriste u ispitivanoj populacijisu: multivitamini (52,8%), kompleks multivitamina i multiminerala (23,9%),biljni suplementi (5%), nutrijensi (4,6%). Nema statistički značajne razlikeizmeđu studenata medicine i studenata ostalih fakulteta. Polovina anketiranihse pridržava deklaracije, bez statistički značajne razlike između studenatamedicinskih i nemedicinskih nauka. Oko 3% studenata je imalo oštećenjezdravlja koje je izazvano dijetetskim suplementima.Zaključak. Veliki broj studenata koristi dijetetske suplemente. Najčešćekorišćeni preparati su multivitamini. Mali broj studenata je imao oštećenjezdravlja, ali zbog mogućih neželjenih efekata potrebno je edukovati studenteu cilju bezbedne i efikasne suplementacije.
Analogija destruktivnosti kod suicida i homicida
Authors: Novaković Igor
Published: July 2016

Uvod. Destruktivnost u agresivnom ponašanju se interpretira multikauzalno,a psihijatrijski uzroci su biološke, socijalne i psihopatološke prirode. Cilj jeispitivanje uništavanja života u formi suicida i homicida u Bosni i Hercegoviniu periodu od 01. 01. 2001. do 31. 12. 2010.Metode. Studija ima multicentričnu, retrospektivnu formu. Mjerni instrumentisu bili: lista opštih podataka, Hamiltonova skala (HAMD), profil indeksemocija (P.I.E-Plutchik R.) i postmortem SSIPA-intervju sa deskriptivnom imultivarijantnom statističkom analizom.Rezultati. Multivarijantna regresiona analiza je pokazala da su sljedećevarijable značajno povezane sa suicidom: starost [OR= 0,810 (95%), CI=0,770 - 1,100, P=0,003]; migracije [OR=0,830 (95%), CI = 0,825 -1,125, P=0,001];depresija [OR=1,150 (95%); CI=0,790-0,990, P=0,001] i destruktivnost na P. I.E. testu. Sa homicidom su značajno povezane sljedeće varijable: edukacijaoca [OR=0,910 (95%), CI=0,620-1,100, P<0,001], život u blizini mjesta zločina[OR=0,630 (95%), CI=0,970-0,910, P<0,001]; predgrađu [OR=0,850 (95%),CI = 0,930 -1,25, P<0,001]; destruktivnost [OR= 0,670 (95%), CI= 990–1,210,P<0,001]; inkorporacija, orijentacija i bias na P. I. E testu.Zaključak. Studija je potvrdila porast destruktivnosti kod agresivnog ponašanjau suicidu i homicidu u Bosni i Hercegovini, što ima medikolegalni značaj.Studija ukazuje i na socijalne i psihopatološke odlike počinilaca agresivnostiu Bosni i Hercegovini.Ključne riječi: destruktivnost,
Znanje i stavovi učenika osnovne i srednje škole o upotrebi droga
Authors: Kravić Srđan , Gajić Milan , Živković Ivan
Published: July 2016

Uvod. Zloupotreba psihoaktivnih supstanci u populaciji adolescenata predstavljajedan od najvećih psihosocijalnih problema savremenog društva. Ciljovog istraživanja je utvrđivanje nivoa znanja i stavova učenika osnovne isrednje škole, uzrasta od 11 do 18 godina, o načinima dobijanja droga, štetnimefektima na ljudsko zdravlje, kao i posljedicama koje se mogu javiti usljedupotrebe droga.Metode. Anterospektivna deskriptivna studija je sprovedena u Osnovnojškoli i Srednjoškolskom centru u Gacku, u periodu septembar-oktobar 2011.godine. U istraživanju je korišten upitnik od 15 pitanja. Anketirani su učeniciviših razreda osnovne škole ( VI-IX razreda) i učenici I-IV razreda srednješkole. Anketiranje je bilo anonimno.Rezultati. U studiji je učestvovalo 367 učenika (80% od ukupnog brojaučenika) osnovne škole i 370 učenika (85% od ukupnog broja učenika) srednješkole.Učenici srednje škole su imali više tačnih odgovora (3281) od učenikaosnovne škole (3241).Učenici osnovne škole dali su najviše tačnih odgovorana pitanje broj 3 (76,69%), a najmanje na 10. pitanje (38.75%). Učenici srednjihškola dali su najviše tačnih odgovora na 3. pitanje (72,47%), a najmanje na 8.pitanje (45,23). Učenici srednje škole su imali više tačnih odgovora od učenikaosnovne škole na 13. pitanje (p<0,0001).Zaključak. Trideset do pedeset procenata adolescenata nije upoznato sapojmom i vrstama zavisnosti i opasnostima koje narkomanija donosi, štoukazuje na značaj kontinuirane edukacije mladih o štetnostima upotrebe drogei drugih supstanci. Škole pružaju adekvatno okruženje za implementacijupreventivnih programa, čiji bi cilj bio smanjenje faktora rizika i povećanjeprotektivnih faktora protiv upotrebe psihoaktivnih supstanci.
Uloga pola i endotela u relaksantnom efektu pinacidila na izolovanim krvnim sudovima normotenzivnih i spontano hipertenzivnih pacova
Authors: Drakul Dragana , Sokolović Dragana , Miletić Nataša , Djordjevic Stevanka , Jakovljević Vladimir , Milovanović Slobodan
Published: July 2016

Uvod. Podtip, ekspresija, distribucija i funkcija K+ kanala u glatkim mišićimakrvnih sudova su promjenljivi i vjerovatno zavise od očuvanosti endotela,azot monoksida (NO) i patoloških stanja kao što je hipertenzija. Ispitivali smouticaj modulatora kalijumskih kanala i njihove interakcije sa NO na krvnesudove. Ovo ispitivanje je značajno za pronalaženje novih terapijskih koncepatau liječenju poremećaja kontraktilnosti krvnih sudova. Cilj rada je bio dase ispita uloga pola, endotela i hipertenzije u relaksantnom efektu pinacidilana izolovane mezenterične i renalne arterije, uzete od normotenzivnih (NT)i spontano hipertenzivnih (HT) pacova.Metode. Eksperimenti su izvedeni na izolovanim mezenteričnim i renalnimarterijama uzetim od mužjaka i ženki NT i HT Wistar pacova. Arterije suinkubirane 30 min u kupatilu za izolovane organe sa Krebs-Ringerovim rastvorom,na 360C i aerisane smješom 95% O2 i 5% CO2. Kontrakcije izolovanihkrvnih sudova su izazivane fenilefrinom (10-6 mol), a na stabilan tonus jedodavan pinacidil (10-8 – 10-4M). Funkcionalni integritet endotela je potvrđivanacetilholinom (10-5 mol).Rezultati. Pinacidil je koncentracijski zavisno relaksirao mezenterične arterije,bez obzira da li su arterije uzete od mužjaka ili ženki pacova. Relaksantniefekat pinacidila je bio veoma izražen na segmentima arterija sa endotelom.Značaj endotela je bio manje izražen na krvnim sudovima uzetim od HT,nego od NT životinja. Stepen relaksacije je bio veći kod mezenteričnih, negokod renalnih arterija.Zaključak. Pinacidil (10-8 – 10-4 mol) je prouzrokovao koncentracijski i endotelzavisnu relaksaciju izolovanih renalnih i mezenteričnih arterija pacova, uzetihod NT i HT pacova bez obzira na pol.
Sideropenijska anemija u generativnom periodu žena: rezultati istraživanja u Domu zdravlja Banja Luka
Authors: Hotić Lazarević Sandra , Tadić Daliborka , Mihajlović Dalibor
Published: July 2016

Uvod. Anemija usljed deficita željeza je veoma važan javno-zdravstveniproblem i ima veliki uticaj na zdravlje stanovništva. Svjetska zdravstvenaorganizacija (SZO) procjenjuje da je više od 30% stanovništva anemično, odkojih se 50% može pripisati anemiji usljed nedostatka željeza. Smatra se dasu ovi podaci SZO najprecizniji i da su odraz globalne anemije. Zemlje bezobavljenih istraživanja treba ohrabriti da prikupljaju podatke. Baze podatakapružaju pouzdan metod za praćenje napretka ka eliminaciji anemije i efikasnosttrenutne strategije za kontrolu anemije. Cilj rada je bio da se utvrdi uticajgenerativnog perioda kod žena na pojavu sideropenijske anemije.Metode. Istraživanje je proteklo kao prospektivna, opservaciona, kohortnastudija u JZU Doma zdravlja u Banja Luci. Istraživanje je obuhvatilo 236 ženau generativnom periodu i u postmenopauzi. Podaci su prikupljeni na osnovukliničkog pregleda i laboratorijskih nalaza koji su popunjeni u upitnik dizajniranza potrebe istraživanja. Anketni upitnik je baziran na Kliničkom vodičuza anemiju koji je izdalo Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite RepublikeSrpske 2009. godine.Rezultati. Žene u generativnom periodu su oboljele od anemije u 79,2%slučajeva, a žene u postmenopauzi u 20,8%. Značajno veći procenat žena generativnogperioda, koje navode da su prihodi njihovog domaćinstva dovoljniza troškove ishrane, se nalazi u kategoriji umjerenog rizika (2-3 faktora rizikaza nastanak sideropenijske anemije u generativnom periodu), za razliku odžena čiji prihodi nisu dovoljni za toškove ishrane,a koje se u većem procentunalaze u kategoriji sa najvećim stepenom rizika.Zaključak. Žene u generativnom periodu u većem procentu oboljevaju odsideropenijske anemije u odnosu na žene u postmenopauzi. Karakteristikegenerativnog perioda su bile uzrok pojave sideropenijske anemije, jer nije bilorazlike u korištenju namirnica bogatih željezom i socioekonomskom statusukod žena u generativnom periodu u odnosu na žene u postmenopauzi.
Primarni ekstraskeletalni Ewing-ov sarkom torakalnog zida – prikaz bolesnika
Authors: Stajčić Ljubomir , Vujnović Saša , Kovačević Radosavljević Violeta , Marić Daliborka , Tomić Dragana , Vujmilović Siniša , Stojanov Dragan
Published: July 2016

Uvod. Ektraskeletalni Ewing-ov sarkom (EES) je neuroektodermalni tumorkoštanog porijekla, koji se najčešće javlja u drugoj deceniji života. EES jeizuzetno rijedak tumor. Cilj rada je prikazati RTG i CT nalaze kod rijetkogoblika torakalne lokalizacije EES kao što je slučaj kod našeg pacijenta.Prikaz bolesnika. U radu predstavljamo EES porijekla lijeve visceralnepleure, koji je dijagnostikovan kod dvadesetjednogodišnjeg muškarca, saneodređenim bolom u ramenu. Inicijalno je načinjena radiografija grudnogkoša, na kojoj je uočena pleuralna efuzija i jasno ograničena mekotkivna masaduž lijevog lateralnog torakalnog zida. Neposredno urađena je kompjuterizovanatomografija grudnog koša, koja jasnije prikazuje difuznu distribucijumultiplih nodularnih mekotkivnih zadebljanja pleure lijevog hemitoraksa.Histološki je dokazan EES visceralne pleure.Zaključak. EES – primitivni neuroektodermalni tumor je rijedak tumor kojitreba razlikovati od drugih tumora malih okruglih ćelija na osnovu njegovemorfologije i laboratorijskih nalaza. Iako je ekstremno rijedak , EES treba dabude uzet u obzir u diferencijalnoj dijagnozi primarnih tumora zida grudnogkoša.
Procena disgrafije kod dece mlađeg školskog uzrasta
Authors: Vuković Mile
Published: July 2016

Uvod. Pisanje predstavlja kompleksnu ljudsku sposobnost i ujedno nasjloženijioblik jezičke delatnosti. Sam čin pisanja obuhvata znanje i veštinu pravilnoggrafičkog oblikovanja slova. Poremećaj u sticanju sposobnosti pisanja označavase terminom disgrafija. Osnovni simptomi disgrafije su loše oblikovana slova,nečitak rukopis, pogrešna veličina slova, nedovršene reči, izostavljene reči,izlomljeni redovi. Pisanje se može procenjivati sa grafomotornog i lingvističkogaspekta. U fokusu ove studije jeste procena pisanja sa grafomotornog aspekta.Cilj nam je bio da na osnovu ocene zrelosti i kvaliteta rukopisa utvrdimopojavu disgrafije kod dece mlađeg školskog uzrasta.Metode. Procena pisanja izvršena je pomoću: Skale za procenu zrelosti rukopisa iSkale za procenu disgrafičnosti rukopisa. Istraživanjem su obuhvaćena 234 učenikatrećeg i četvrtog razreda osnovnih škola „Sveti Sava“ i „Veselin Masleša“ uFoči i 44 učenika koja pohađaju ogranke ovih škola u naseljima Miljevina iBrod. Analizirani su uzorci rukopisa u tri modaliteta (diktat, prepis, samostalnopisanje). Na osnovu dobijenih podataka ocenjivani su zrelost i kvalitetrukopisa. Kod ocene kvaliteta, rukopisi su svrstani u četiri kategorije: skladan,neskladan/teško čitljiv, disgrafičan i izrazito disgrafičan rukopis.Rezultati. Dobijeni rezultati su pokazali da 14,7% ispitanika ima infantilanrukopis. Disgrafija je identifikovana kod 12,2% ispitanika, dok je 8,3% ispitanikaimalo neskladan rukopis. Pokazano je da se disgrafija značajno višeispoljava kod dečaka nego kod devojčica. Istovremeno je utvrđen značajnoveći procenat disgrafija kod ispitanika ruralne nego urbane sredine.Zaključak.Ispitivanje je pokazalo značajan uticaj sredine i pola na pojavudisgrafije kod dece mlađeg školskog uzrasta. Poređenje dobijenih rezultatasa rezultatima drugih autora ukazuje da se poslednjih godina povećao brojrazvojnih disgrafija.
Classification of patients at risk for chronic kidney disease by use of eGFR and albuminuria
Authors: Seferović Jelena
Published: July 2016

Introduction. Screening for chronic kidney disease (CKD) has been advisedin high-risk populations. However, data on the prevalence of early asymptomaticstages vary and depend on the definition of CKD. In the present studysubjects at risk for CKD (patients with diabetes mellitus type 2-DM2, withhypertension and older than 60 years without diabetes and hypertension)were classified in categories defined by eGFR and albuminuria staging system.Methods. After regular check-up in primary health center, 285 consecutivepatients at risk for CKD, were selected: 75 patients with well-controlled DM2without hypertension, 130 with hypertension and 80 subjects older than 60years without diabetes or hypertension. Screening included a questionnaire,blood pressure measurement, single albuminuria determined by immunonephelometry,and eGFR estimation using MDRD.Results. Six DM2 patients, 15 withe hyprtension and 12 elderly had eGFR<60(assessed in ml/min/1.73m2) with optimal albuminuria. High albuminuriawas observed in one DM2 and four hypertensive patients, and 28 elderly.When eGFR and albuminuria staging system for predicting risk for majorCKD outcomes was used, 41.2% of the elderly were classified in the moderateand 8.8% in the high risk group, for DM2 patients these percentages were9.3% and 0%, and for hypertensive patients 16.9% and 4.7%, respectively.Conclusion. The majority of examined patients did not have CKD, and in allthree groups most individuals with reduced eGFR did not have albuminuria>30mg/g. Using the classification of CKD based on eGFR and albuminuria, it was found that elderly patients had the highest risk for a CKD outcome.
HIV i druge polno prenosive infekcije u populaciji muškaraca koji imaju seks sa muškarcima u Bosni i Hercegovini
Authors: Aćimović Jela , Jandrić Ljubica , Rodić Vukmir Nina
Published: July 2016

Uvod. Populacija muškaraca koji imaju seksualne odnose sa muškarcima(MSM) predstavlja posebno osjetljivu grupu za prenos HIV-a i drugih polnoprenosivih infekcija.Vulnerabilnost se povećava usljed rizičnog ponašanja,marginalizovanja, stigmatizovanja kao i nedostupnosti zdravstveno-socijalnezaštite. Cilj rada je bio da se procijeni prevalencija HIV-a i odabranih polnoprenosivih infekcija te ispitaju znanje, stavovi i ponašanje u odnosu na HIV/polno prenosive infekcije u MSM populaciji u Bosni i Hercegovini, kao i dase dobijeni rezultati uporede sa istraživanjima iz 2008. i 2010. godine.Metode. Istraživanje je provedeno kao bio-bihejvioralna studija prevalencije uMSM populaciji. Obuhvaćena su ukupno 333 ispitanika, u šest gradova Bosnei Hercegovine. Istraživanje je sprovedeno u periodu septembar – decembar2012. godine, kroz dobrovoljno, anonimno i povjerljivo anketiranje. Nakoninformisanog pristanka i obavljenog savjetovanja, uzet je biološki materijalza laboratorijsko testiranje na HIV, hepatitis B, hepatitis C i sifilis.Rezultati. Istraživanje je pokazalo prisutnost rizičnog ponašanja u MSM populaciji:multipli partneri (prosječno tri različita slučajna partnera u proteklihmjesec dana), nezaštićeni seksualni odnosi (samo 20% ispitanika redovnokoristi kondom sa stalnim partnerom, 37% sa slučajnim partnerom, 4,6% prioralnom odnosu), seksualni odnosi pod uticajem alkohola (69,6% ispitanika)i droga (26,7% ispitanika) u poslednjih šest mjeseci, seksualni odnosi i saženskim osobama (45,5% ). Uprkos prisutnosti rizičnog ponašanja, 14,8%ispitanika smatra da rizik od prenošenja HIV-a ne postoji, a 41,3% da je nizak.Serološka ispitivanja pokazuju i dalje nizak nivo HIV/polno prenosivih infekcijau MSM populaciji u BiH.Zaključak. Iako postoji porast zaštitnog seksualnog ponašanja i učestalije HIVtestiranje u odnosu na ranije periode, to nije dovoljno za održavanje niskognivoa infekcije HIV/polno prenosivih infekcija. Dobijeni podaci pružajuosnovne smjernice za buduća istraživanja i formiranje preventivnih programa.
Korišćenje duvana među studentskom populacijom na severu Kosova
Authors: Cvetković Јovana , Nenadović Milutin , Stojanović-Tasić Мirjana , Milošević Nenad
Published: July 2016

Uvod. Upotreba duvana u našoj sredini je najprisutnija kod muškaraca imladih osoba. Prema rezultatima istraživanja u svetu, upotreba duvana kodstudenata oba pola je učestalija u odnosu na vršnjake iz opšte populacije.Cilj rada je bio da se ispita učestalost pušenja duvana u grupi studenata sasevera Kosova, njihova motivacija da prestanu sa pušenjem i obaveštenosto štetnosti pušenja.Metode. 122 studenta oba pola [86 muškaraca (70,5%) i 36 žena (29,5%)] odprve do pete godine studija na Fakultetu tehničkih nauka, smer Životna sredinaje bilo uključeno u ovu studiju preseka. Osim prikupljanja demografskihpodataka korišćen je upitnik koji je sačinjen za potrebe ovog ispitivanja. Ustatističkoj obradi podataka su korišćeni χ² test i Kolmogorov-Smirnov test.Rezultati. Prema rezultatima dobijenim u našem istraživanju među studentimaprve i druge godine ima najviše pušača. Mali broj studenata dnevno pušipreko 20 cigareta – 2,3% ispitanih studenata, a 2,8% studentkinja. Od 10 do 20cigareta dnevno puši 10,5% studenata i 2,8% studentkinja, a 7,0% manje od10 cigareta. Pušenje je podjednako rasprostranjeno među mladićima (29,1%)i devojkama (22,2%), a većina je izjavila da ne želi da prestane sa pušenjem(63,7% studenata, 80,6% studentkinja). Informacije o štetnosti pušenja najčešćesu dobijali od lekara (42,6%) i roditelja (23,8%)Zaključak. U ispitanoj grupi studenata upotreba cigareta je česta, a motivacijaza prestanak pušenja mala. To zahteva da se upornije sprovode akcije kojimabi se studentima skrenula pažnja na štetnost pušenja i kojima bi im se pomogloda prestanu sa pušenjem.