Η επίδραση των αναστολέων της αρωματάσης P450 στα ινομυώματα της μήτρας
Authors: Βαρελάς Φώτιος 
Published: January 2014

Σκοπός: Η μελέτη αυτή σχεδιάσθηκε με σκοπό τη διερεύνηση της επίδρασης του αναστολέα της αρωματάσης Ρ450, αναστραζόλη, σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με συμπτωματικά ινομυώματα της μήτρας. Άτομα που μελετήθηκαν και μέθοδοι: Προοπτική κλινική μελέτη, που διενεργήθηκε στη Δ' Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική και στο Εργαστήριο Βιοχημείας του Α.Π.Θ. Σαράντα μία συμπτωματικές προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με 45 ινομυώματα μετείχαν στη μελέτη και έλαβαν 1 mg αναστραζόλης ημερησίως, για 3 κύκλους των 28 ημερών. Είκοσι από τις παραπάνω γυναίκες υποβλήθηκαν σε διατραχηλική ιστοληψία του λειομυώματος, υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση, στην αρχή και στο τέλος της θεραπείας. Στις συμμετέχουσες που επέλεξαν χειρουργική αντιμετώπιση των ινομυωμάτων μετά το τέλος της θεραπείας, η λήψη ιστού διενεργήθηκε κατά τη διάρκεια της επέμβασης από το χειρουργικό παρασκεύασμα. Μελετήθηκε η επίδραση της θεραπείας στον όγκο των ινομυωμάτων και της μήτρας, στο πάχος και την παθολογοανατομική εικόνα του ενδομητρίου, στα επίπεδα των γοναδοτροπινών, της οιστραδιόλης και του αιματοκρίτη, στον εμμηνορρυσιακό κύκλο και στη σοβαρότητα της σχετιζόμενης με τα λειομυώματα συμπτωματολογίας. Επίσης, μελετήθηκε η επίδραση της θεραπείας στη μοριακή έκφραση του μετατρεπτικού αυξητικού παράγοντα β3 (TGF-β3), του αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα (VEGF) και του παράγοντα απόπτωσης Bcl-2, στον ιστό που ελήφθη από τα λειομυώματα, με τη μέθοδο RT-PCR. Επιπλέον, μελετήθηκε η επίδραση της ηλικίας των γυναικών, της θέσης και του μεγέθους του όγκου στα αποτελέσματα της θεραπείας, καθώς και οι ανεπιθύμητες ενέργειες της αναστραζόλης. Αποτελέσματα: Τριάντα πέντε γυναίκες με τριάντα εννέα λειομυώματα ολοκλήρωσαν το ερευνητικό πρωτόκολλο. Η θεραπεία με αναστραζόλη οδήγησε σε μέση μείωση του όγκου των ινομυωμάτων κατά 55,74% (από 162,66 mL σε 72 mL, p<0,001), του συνολικού όγκου της μήτρας κατά 29,85% (από 278,17 mL σε 195,15 mL, p<0,001), και σε αύξηση του αιματοκρίτη κατά 11,28% (από 33,43% σε 37,20%, p<0,001) στο τέλος της θεραπείας. Η θέση του λειομυώματος δεν παρουσίασε σημαντική επίδραση στην ελάττωση του όγκου του. Ο όγκος του λειομυώματος μειώθηκε σημαντικά σε γυναίκες μεγαλύτερες των σαράντα ετών (p:0,002), ενώ δε βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά σε γυναίκες μικρότερες των σαράντα ετών. Το μέγεθος των μεγάλων (>50 mm) ινομυωμάτων μειώθηκε σημαντικά (p:0,004). Λιγότερο σημαντική διαφορά παρατηρήθηκε στα μικρά (<=50 mm) λειομυώματα (p:0,031). Δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στα επίπεδα των ορμονών. Η μέση έκφραση του TGF-β3 παρουσίασε τάση μείωσης στο τέλος της θεραπείας (p:0,109). Η μέση έκφραση των VEGF και Bcl-2 δεν παρουσίασε στατιστικά σημαντική διαφορά. Παρατηρήθηκε τάση υψηλότερης έκφρασης του TGF-β3 στην εκκριτική φάση του κύκλου (p:0,212), ενώ η έκφραση των VEGF και Bcl-2 δεν παρουσίασε σημαντική διαφορά ανάλογα με τη φάση του κύκλου. Δε βρέθηκε συσχέτιση μεταξύ του αρχικού όγκου του λειομυώματος και της έκφρασης των TGF-β3, VEGF και Bcl-2. Ακόμη, δε βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ της μείωσης του όγκου των ινομυωμάτων και της ελάττωσης της έκφρασης του TGF-β3. Η έκφραση του παράγοντα απόπτωσης Bcl-2 παρουσίασε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την έκφραση του TGF-β3 (r:0,17, p:0,007) και του VEGF (r:0,46, p:0,002). Η αναστραζόλη βελτίωσε τη σχετιζόμενη με τα λειομυώματα συμπτωματολογία και δεν επέδειξε σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες. Συμπεράσματα: Σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, η αναστραζόλη μειώνει τον όγκο των ινομυωμάτων της μήτρας, βελτιώνει τη συμπτωματολογία και είναι γενικά καλά ανεκτή. Οι μεταβολές του μετατρεπτικού αυξητικού παράγοντα TGF-β3 και οι αλληλεπιδράσεις των αυξητικών παραγόντων TGF-β3 και VEGF με τον παράγοντα απόπτωσης Bcl-2, αποτελούν, ενδεχομένως, μέρος των μοριακών μηχανισμών ρύθμισης της ανάπτυξης των ινομυωμάτων.