Τεχνικογεωλογικές συνθήκες στο νομό Καρδίτσας
Authors: Πυργιώτης Λάμπρος 
Published: August 2021

Αντικείμενο της εργασίας αυτής αποτέλεσε η διερεύνηση των κατολισθήσεων και της επικινδυνότητας αυτών με τη λεπτομερή ανάλυση του τεχνικoγεωλογικού πλαισίου και όλων των άλλων παραμέτρων που υπεισέρχονται στο πρόβλημα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους σχηματισμούς του φλύσχη που καταλαμβάνουν τη μεγαλύτερη έκταση στο ορεινό τμήμα του νομού και είναι επιδεκτικοί σε κατολισθήσεις. Αρχικά διαγράφεται το τεχνικογεωλογικό πλαίσιο του νομού στο οποίο εντάσσεται η παραπάνω έρευνα, με βάση την ανάλυση και σύνθεση στοιχείων που αναφέρονται στο μορφολογικό ανάγλυφο, τη σεισμική δράση, τα κλιματικά– υδρομετεωρολογικά στοιχεία, τις αποσαθρωτικές – διαβρωτικές διεργασίες, τη λιθολογική σύσταση και δομή των σχηματισμών καθώς και τα φυσικά χαρακτηριστικά και τη μηχανική συμπεριφορά αυτών. Παράλληλα συντάχθηκαν ο Τεχνικογεωλογικός και ο Σεισμοτεκτονικός χάρτης του νομού σε κλίμακα 1:100.000. Στη συνέχεια γίνεται αξιολόγηση και αρχειοθέτηση όλων των δεδομένων σχετικά με τις κατολισθήσεις στο σύνολο του νομού με ιδιαίτερη έμφαση στα φαινόμενα που εκδηλώθηκαν στο φλύσχη καθώς και τη στατιστική θεώρηση αυτών. Η κωδικοποίηση και αρχειοθέτηση των στοιχείων απέδειξε την ανάγκη σύνταξης ενός Στατιστικού Απογραφικού Δελτίου (Σ.Α.Δ.) που περιέβαλε όλες τις παραμέτρους που υπεισέρχονται στο πρόβλημα ‘‘κατολίσθηση’’ και αναφέρονται στη λιθολογική σύσταση και δομή, τη γεωμετρία του πρανούς, τα αίτια, το μηχανισμό, τις επιπτώσεις κλπ. Επίσης δημιουργήθηκε βάση δεδομένων μετά από αξιολόγηση, κωδικοποίηση και αρχειοθέτηση των στοιχείων που αφορούν 425 περίπου κατολισθήσεις. Ειδικότερα, με τη στατιστική επεξεργασία των στοιχείων διερευνήθηκαν στο σύνολο του νομού και στη συνέχεια στο φλύσχη οι κατανομές συχνότητας των κατολισθήσεων στις διάφορες λιθολογικές ενότητες, τις βαθμίδες υψομέτρου, τα ύψη βροχής, κλπ., τα δε αποτελέσματα παρατίθενται με τη μορφή πινάκων και διαγραμμάτων. Επιπλέον συντάχθηκε σειρά χαρτών σε κλίμακα 1:100.000 ως εξής: (1) γεωγραφικής κατανομής των κατολισθήσεων στο νομό Καρδίτσας, (2) μορφολογικού ανάγλυφου, (3) υδρογραφικού δικτύου, (4) τεκτονικός, (5) βροχομετρικός, (6) διάβρωσης, (7) κλίσης πρανών, (8) βαθμού ανθρωπογενούς επίδρασης στη βλάστηση, (9) εντοπισμού γεωτρήσεων αντιπροσωπευτικών της στρωματογραφικής διάρθρωσης στην ευρύτερη περιοχή καθώς και τεχνικών έργων που έχουν υλοποιηθεί ή μελετηθεί. Αναφορικά με το φλύσχη συντάχθηκε ο χάρτης επιφανειακής εξάπλωσης των διαφόρων φάσεων αυτού και κατανομής των κατολισθήσεων σε αυτούς. Με βάση τις παραπάνω αναλύσεις προέκυψε η ανάγκη για τη διερεύνηση του ρόλου των βροχοπτώσεων στην εκδήλωση των κατολισθήσεων στην περιοχή έρευνας. Για το σκοπό αυτό έγινε σύγκριση της κατανομής των τελευταίων για τη χρονική περίοδο 1961 – 1993, σε σχέση με το αντίστοιχο μέσο ετήσιο ύψος βροχής. Τέλος, επιλέχθηκαν ορισμένα πρανή στο φλύσχη κατά μήκος των οποίων έχει προηγηθεί αστοχία και έγινε ανάλυση της ευστάθειάς τους (Slope stability analysis). Οι παραπάνω αναλύσεις κατέδειξαν τους μηχανισμούς εκδήλωσης του φαινομένου των κατολισθήσεων στο φλύσχη, ενώ παράλληλα προέκυψαν χρήσιμα συμπεράσματα σχετικά με τη πρόληψη και την αντιμετώπιση ανάλογων περιπτώσεων.