МАТЕМАТИКА МҦҒАЛІМДЕРІНІҢ ЖОҒАРЫ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ ӚЗІНДІК ЗЕРТТЕУ ҚЫЗМЕТІНҦЙЫМДАСТЫРУҒА ДАЙЫНДЫҒЫН БАҒАЛАУ
Authors: Мырзабеков Т.М. , Жетписбаева Г.О. 
Published: May 2024

В современном мире наука играет ключевую роль в развитии общества и решении социально значимых проблем. Чтобы стать ученым и внести свой вклад в научное сообщество, необходимо обладать навыками научного рассуждения. Навыки научного рассуждения включают в себя умение анализировать данные, формулировать гипотезы и выводы, аргументировать свои мысли, а также обобщать и интерпретировать результаты исследования. Проявлять исследовательскую инициативу благодаря высокоразвитым формам теоретического и критическогомышления и владению методами научного познания, характерны для учащихся, преимущественно, старших классов. Потому как занятия исследовательской деятельностью обеспечивают возможность старшеклас-сникам опробовать свои возможности в различных научных и образовательных, культурных проектах и областях будущей профессиональной деятельности.В статье рассматриваются вопросы организации исследовательской деятельности обучающихся, проводиться оценка уровня готовности учителей-предметников к наставничеству. Описаныосновные результаты проведенного опроса среди учащихся школ, и интервью учителей математики города Шымкент. Проведенное исследование позволило более глубоко понять, с какими именно трудностями сталкиваются обучающиеся при организации исследовательской деятельности. Такие трудности могут включать недостаточное знание методов исследования, отсутствие навыков работы с информационными ресурсами, а также недостаточную мотивацию и самостоятельность учащихся.Наконец, статья обосновывает необходимость разработки специальной методики по выявлению, поддержке одаренных учащихся. Затрагивается вопрос о развитии исследовательских навыков при помощи самостоятельного решения различных математических задач. Каждая математическая задача, которая выходит за рамки стандартных решений, несомненно, является творческой и исследовательской. Более того, математические задачи могут служить эталоном для исследователь-ских задач, возникающих в различных областях науки и жизни.

Қазіргі әлемде ғылым қоғамның дамуында және әлеуметтік маңызды мәселелерді шешуде шешуші рӛл атқарады. Ғалым болу және ғылыми қоғамдастыққа үлес қосу үшін ғылыми ойлау дағдылары болуы керек. Ғылыми пайымдау дағдыларына деректерді талдау, гипотезалар мен қорытындыларды тұжырымдау, ӛз ойларын дәлелдеу және зерттеу нәтижелерін жалпылау және түсіндіру дағдылары кіреді. Теориялық және сыни ойлаудың жоғары дамыған формаларының және ғылыми таным әдістерін меңгерудің арқасында зерттеу бастамасын кӛрсету оқушыларға, негізінен жоғары сынып оқушыларына тән. Себебі ғылыми-зерттеу жұмыстарымен айналысу жоғары сынып оқушыларына әртүрлі ғылыми және білім беру, мәдени жобалар мен болашақ кәсіби қызмет салаларында ӛз мүмкіндіктерінсынап кӛруге мүмкіндік береді.Мақалада білім алушылардың зерттеу қызметін ұйымдастыру мәселелері қарастырылады, пән мұғалімдерінің тәлімгерлікке дайындық деңгейі бағаланады. Мектеп оқушылары арасында жүргізілген сауалнаманың және Шымкент қаласының математика мұғалімдерінің сұхбаттарының негізгі нәтижелері сипатталған. Зерттеу білім алушылардың зерттеу қызметін ұйымдастыруда қандай қиындықтарға тап болатынын тереңірек түсінуге мүмкіндік берді. Мұндай қиындықтарға зерттеу әдістерін жеткіліксіз білу, ақпараттық ресурстармен жұмыс істеу дағдыларының болмауы және оқушылардың мотивациясы мен тәуелсіздігінің жеткіліксіздігі кіруі мүмкін.Соңында, мақала дарынды оқушыларды анықтау, қолдау үшін арнайы әдістеме жасау қажеттілігін негіздейді. Әр түрлі математикалық есептерді ӛз бетінше шешу арқылы зерттеу дағдыларын дамыту мәселесі қозғалады. Стандартты шешімдерден тыс кез-келген математикалық есеп сӛзсіз шығармашылық және зерттеушілік болып табылады. Сонымен қатар, математикалық есептер ғылым мен ӛмірдің әртүрлі салаларында туындайтын зерттеу есептері үшін эталон бола алады.

In the modern world, science plays a key role in the development of society and solving socially significant problems. To become a scientist and contribute to the scientific community, it is necessary to have the skills of scientific reasoning. Scientific reasoning skills include the ability to analyze data, formulate hypotheses and conclusions, argue their thoughts, as well as generalize and interpret research results. To show research initiative due to highly developed forms of theoretical and critical thinking and mastery of methods of scientific cognition are characteristic of students, mainly high school students. Because research activities provide an opportunity for high school students to test their capabilities in various scientific and educational, cultural projects and areas of future professional activity.The article discusses the organization of students' research activities, assesses the level of readiness of subject teachers for mentoring. The main results of the survey conducted among school students and interviews of teachers of mathematics in Shymkent are described. The conducted research allowed us to understand more deeply exactly what difficulties students face when organizing research activities. Such difficulties may include insufficient knowledge of research methods, lack of skills in working with information resources, as well as insufficient motivation and independence of students.Finally, the article substantiates the need to develop a special methodology for identifying and supporting gifted students. The question of the development of research skills through the independent solution of various mathematical problems is touched upon. Every mathematical problem that goes beyond standard solutions is undoubtedly creative and exploratory. Moreover, mathematical problems can serve as a reference for research problems arising in various fields of science and life.