СТРЕСС И ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ ВЫГОРАНИЕ У ВРАЧЕЙ И МЕДИЦИНСКИХ СЕСТЕР ПЕРВИЧНОЙ МЕДИКО-САНИТАРНОЙ ПОМОЩИ. ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ.
Authors: Л.Е. Мигина , А.О. Мысаев , А.К. Уристемова , Д.М. Толеутаева 
Published: October 2024

Актуальность. Выгорание врачей - это синдром, который широко распространен во всем мире, включает в себя эмоциональное истощение, деперсонализацию и чувство снижения личных достижений. Цель: анализисточников литературы, посвященных изучению стресса и профессиональному выгоранию у врачей и медицинских сестер первичной медико-санитарной помощи. Стратегия поиска. Поиск литературы осуществляли в доказательных базах данных PubMed, Web of Science Core Collection, Google Scholar. Глубина поиска – 5 лет с 2016 г. по 2021г. Отбору и дальнейшему анализу подлежали только те источники, которые отражали проблему с позиции стресса и профессионального выгорания врачей и медицинских сестер первичной медико-санитарной помощи. Критерии включения в обзор: публикации с четко сформулированными выводами; публикации за последние 5 лет, на английском языке. Критерии исключения: резюме докладов; статьи с платным доступом; дубликаты; тезисы. Всего было найдено 138 источников. После ознакомления с публикациями для дальнейшего анализа были отобраны 28 источников. Результаты: Анализ литературы показал неутешительные результаты. Частота симптомов профессионального выгорания в исследованиях у врачей и медицинских сестер превышает 50%, и оказывает неблагоприятное воздействие на их психологическое здоровье. В проведенных исследованиях было выявлено, что синдром выгорания распространен чаще среди женщин, работающих в центрах первичной медико-санитарной помощи. Важными факторами, влияющими на распространение профессионального выгорания, являются: социально-экономический статус, семейный статус, тип и стаж работы.

Relevance.Physician burnout is a syndrome that is widespread throughout the world and includes emotional exhaustion, depersonalization, and a sense of diminishing personal achievement. Aim: to analyze the literature sources devoted to the study of stress and professional burnout among primary health care physicians. Search strategy. Search depth - 5 years. The time period was designated from 2016 to 2021. Only those literary sources that reflected the problem from the position of stress and professional burnout of doctors and medical staff of primary health care were subject to study. Criteria for inclusion of publications in the literature review: publications included in the databases PubMed, Web of Science Core Collection, Google Scholar.; publications with clearly articulated conclusions; publications in the last 5 years. Criteria for exclusion of publications in the literature review: summaries of reports; articles with paid access; duplicates; theses. A total of 138 sources were found. After reviewing the publications, 28 sources were included in the literature review. Results: Literature analysis showed disappointing results. The frequency of symptoms of professional burnout in studies among doctors and nurses exceeds 50%, and has an adverse effect on their psychological health. Studies have found that burnout syndrome is more common among women working in primary health care centers. Important factors influencing the spread of professional burnout are: socio-economic status, marital status, type and length of work.

Сәйкестік. Дәрігердің кәсіби шаршау - бұл бүкіл әлемде кең таралған жәнеэмоционалдық шаршауды, тұлғасыздануды және жеке жетістіктердің төмендеуі сезімін қамтитын синдром. Мақсаты: Бастапқымедициналық-санитарлық көмек дәрігерлері арасындағы стресс пен кәсіби шаршауды зерттеуге арналған әдебиет көздеріне талдау жасау. Іздеу стратегиясы. Іздеу тереңдігі – 5 жыл. Уақыт кезеңі 2016-2021 жылдар аралығы болып белгіленді. Тек алғашқымедициналық-санитарлық көмектің дәрігерлері мен медицина қызметкерлерінің күйзелісі мен кәсіби шаршау позициясынан проблеманы көрсететін әдеби дереккөздер ғана зерттеуге жатады. Әдебиет шолуына жарияланымдарды енгізу критерийлері: PubMed, Web of Science Core Collection, Google Scholar. деректер қорынаенгізілген жарияланымдар; тұжырымдары нақты тұжырымдалғанбасылымдар; соңғы 5 жылдағыжарияланымдар. Әдеби шолуда жарияланымдарды алып тастау критерийлері: баяндамалардың қысқаша мазмұны; ақылы қолжетімді мақалалар; көшірмелер; тезистер. Барлығы 138 дереккөз табылды. Жарияланымдарды қарап шыққаннан кейін әдебиеттерге шолуға 28 дереккөзенгізілді. Нәтижелер: Әдебиеттерді талдау көңілсіз нәтиже көрсетті. Дәрігерлер мен медбикелер арасында зерттеулерде кәсіби шаршау белгілерінің жиілігі 50%-дан асады және олардың психологиялық денсаулығына кері әсерін тигізеді. Зерттеулер көрсеткендей, күйіп қалу синдромы алғашқы медициналық-санитарлық көмек орталықтарында жұмыс істейтін әйелдер арасында жиі кездеседі. Кәсіби күйіп кетудің таралуына әсер ететін маңызды факторлар: әлеуметтік-экономикалық жағдай, отбасылық жағдай, жұмыс түрі мен ұзақтығы.