Мал шаруашылығы өнімдерін өткізудегі электрондыҚ коммерцияның рөлі
Authors: Егембердиев Р.А. , Есиркепова А.М. , Тайбек Ж. , Есенгельдина А.С. , Yegemberdiyev R. , Yessirkepova A. , Taibek Zh. , Yessengeldina A. 
Published: June 2024

Мақалада мал шаруашылығы өнімдерін өткізу үшін электрондық коммерцияны енгізу ерекшеліктері қарастырылған. Авторлар мал шаруашылығында электрондық коммерцияның даму ерекшеліктерін зерттеген ғалымдардың еңбектеріне назар аударған: электрондық коммерцияның даму қарқынына әсер ететін негізгі факторлар; блокчейн арқылы электрондық коммерция өнімдерін қадағалау жүйелері; электрондық коммерцияның жоғары тиімділігін қолдайтын логистикалық индустрияны дамыту; фермерлердің ауылдық электронды коммерцияны цифрлық жаңғыртуға дайындығы; интернеттегі ауыл шаруашылығы өнімдерін сатып алушылардың мінез-құлқы; ішкі және халықаралық электрондық коммерция стандарттары. Мақала авторлары мал шаруашылығында электрондық коммерцияны енгізуге әсер ететін негізгі мәселелерді анықтаған: ауылдық логистикалық инфрақұрылымның нашарлығы; шығарылған өнімдердің стандартқа сәйкес келмеуі; өнімдердің жарамдылық мерзімі қысқа болуы; ауыл тұрғындарының электрондық коммерция бойынша білім беру тәжірибесінің болмауы; ауылдық интернет жылдамдығының төмендігі; ауылдық цифрлық модернизациясының нашарлығы; мал шаруашылығы өнімдерін сататын арнайы платформалардың болмауы; электрондық коммерция қызмет көрсету орталықтарының дамымауы. Мақалада мал шаруашылығы өнімдерін электронды коммерция механизмдері арқылы өткізу бағыттары ұсынылады: жарнамалық ақпараттық ағындарды пайдалана отырып, халық арасында отандық өнімді насихаттау; мал шаруашылығы өнімдерін электронды сауда нарығында өткізу бойынша ғылыми-әдістемелік нұсқауларды әзірлеу; ауыл шаруашылығы өнімдерін пайдаланушылар туралы мәліметтерді талдау үшін электронды платформа құру; блокчейн негізінде ауыл шаруашылығы өнімдерін қадағалау технологияларын енгізу.

The article discusses the features of introducing e-commerce for marketing livestock products. The authors paid attention to the works of scientists who studied the features of the development of e-commerce in livestock farming: the main factors influencing the pace of development of e-commerce; e-commerce product tracking systems using blockchain; development of the logistics industry supporting higher efficiency of e-commerce; farmers' readiness for digital modernization of rural e-commerce; behavior of buyers of agricultural products on the Internet; standards for domestic and international electronic commerce. The authors of the article identified the main problems that affect the implementation of e-commerce in livestock farming: poor rural logistics infrastructure; non-compliance of manufactured products with the standard; short shelf life of products; lack of experience in e-commerce training for rural residents; low Internet speed in rural areas; weak digital modernization of rural areas; lack of a special platform for the sale of livestock products; underdevelopment of e-commerce service centers. The article recommends directions for selling livestock products through e-commerce mechanisms: promoting domestic products among the population using advertising information flows; develop scientific and methodological instructions for selling livestock products on the e-commerce market; create an electronic platform for analyzing data on users of agricultural products; implement blockchain-based tracking technologies for agricultural products.