КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН АЙМАГЫНДАГЫ ИТТЕРДИН ГЕЛЬМИНТОЗДОРУ БОЮНЧА ЭПИЗООТИЯЛЫК АБАЛ ОШ ЖАНА НАРЫН ОБЛАСТТАРЫНЫН МИСАЛЫНДА
Authors: Раимкулов К.М. , Исаев М.А. , Куттубаев О.Т. , Тойгомбаева В.С. 
Published: May 2024

В статье рассматриваются результаты копрологического и патологоанатомического исследований фекалий собак из районов Ошской и Нарынской областей Кыргызской Республики. В Ошской области установлена пораженность собак яйцами Taenia species (Taenia sp.): при копрологическом исследовании – 10,3±1,2%, при патологоанатомическом вскрытии – 24±4,1%. В Ошской области из 104 обследованных собак Echinococcus granulosus были инвазированы 10,5%, а Echinococcus multilocularis – 13,4%. Наиболее пораженными E. granulosus оказались собаки из сел Сары-Таш и Чон Кара-Кол Алайского района, где инвазированность животных составила 33,3% и 12,5% соответственно, и в селе Кашка-Cуу Чон-Алайского района – 14,5%. В Нарынской области – при копрологическом исследовании фекалий установлена пораженность собак яйцами Taenia sp. – 9,6%, при патологоанатомическом вскрытии – 47,5%. Во всех обследованных населенных пунктах был обнаружен E. multilocularis: ПГТ Ат-Башы, с. Баш-Кайынды, с. Ача-Кайынды - по 40%, с. Таш-Башат - 50%, г. Нарын - 33,3%. Выявлены синантропные очаги альвеококкоза.

Макалада Кыргыз Республикасынын Ош жана Нарын облустарынан алынган ит заңынын копрологиялык жана патоанатомиялык изилдөөлөрүнүн натыйжалары талкууланат. Ош облусунда Taenia species (Taenia sp.) түрүнүн жумурткалары бар иттердин жабыркашы аныкталган: копрологиялык изилдөөдө-10,3±1,2%, патологоанатомиялык аутопсияда- 24±4,1%. Ош облусунда текшерилген 104 баш иттин 10,5% Echinococcus granulosus, 13,4% Echinococcus multilocularis ылаңы менен жабыркаган. E. granulosus менен Алай районунун Сары-Таш жана Чоң Кара-Кол айылдарынын иттери эң көп жабыркаган, аларда малдын ылаңдоосу 33,3%дан жана 12,5%ды түзсө, ал эми Чоң-Алай районунун Кашка-Суу айылында – 14,5%ды түздү. Нарын облусунда – иттердин заңын копрологиялык изилдөөдө Taenia sp. түрүнү жумурткалары менен - 9,6% иттер, патологоанатомиялык аутопсияда - 47,5% иттен аныкталды. E. multilocularis бардык изилденген калктуу конуштарда табылган: Ат-Башы шаар тибиндеги айылчадан, Баш-Кайыңды, Ача-Кайыңды – 40%, Таш-Башат айылдарынан – 50%, Нарын шаарынан – 33,3%. Альвеококкоздун синантроптук чордондору аныкталган.

The article discusses the results of scatological and pathoanatomical studies of dog feces from the districts of the Osh and Naryn regions of the Kyrgyz Republic. In the Osh region, the incidence of Taenia species (Taenia sp.): eggs in dogs was established: during a scatological examination – 10.3±1.2%, during a postmortem autopsy – 24±4.1%. In Osh region, out of 104 examined dogs, 10.5% were infested with Echinococcus granulosus, and 13.4% with Echinococcus multilocularis. The most affected by E. granulosus were dogs from the villages of Sary-Tash and Chon Kara-Kol of the Alai region, where the infestation of animals was 33.3% and 12.5%, respectively, and in the village of Kashka-Suu of the Chon-Alai region - 14.5%. In the Naryn region, a scatological examination of feces revealed the infestation of dogs with Taenia sp. eggs – 9.6%, with a postmortem autopsy – 47.5%. E. multilocularis was found in all surveyed settlements: p. Bash-Kaiyndy, At-Bashy urban-type settlement, Acha-Kaiyndy village - 40% each, Tash-Bashat village - 50%, Naryn city - 33.3%. Synanthropic foci of alveococcosis were revealed.