Γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών και γεωοικονομία
Authors: Χουρδάκης Κυριάκος 
Published: September 2021

Η διδακτορική διατριβή διατυπώνει προτάσεις για την ενεργειακή πολιτική των Μεσογειακών Εταίρων (MP), σε συνάρτηση µε τους τρεις εκπεφρασμένους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ευρώ - Μεσογειακής συνεργασίας (ΕΜΣ), µέσω της ανάλυσης και ερμηνείας των τιμών, ορισμένων επιλεγέντων ποσοτικών ενεργειακών δεικτών που απορρέουν από τα ενεργειακά δεδομένα των κρατών και τους τύπους της αντίστοιχης θεωρίας (κεφάλαιο 11). Οι τρεις παραπάνω αναφερόμενοι στόχοι είναι: η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, η ανταγωνιστικότητα του ενεργειακού τομέα και η προστασία του περιβάλλοντος. Για κάθε στόχο και κάθε Εταίρο ξεχωριστά, υπολογίσθηκαν οι αντίστοιχοι ποσοτικοί δείκτες (Παράρτημα Ι). Αντίστοιχοι δείκτες υπολογίσθηκαν και σε περιφερειακό επίπεδο, για το σύνολο της περιοχής των Εταίρων. Κατόπιν έλαβε χώρα σχολιασμός των τιμών των υπόψη δεικτών σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, για κάθε έναν από τους τρεις ενεργειακούς στόχους της ΕΜΣ και διατυπώθηκαν οι προτεινόμενες κατευθυντήριες γραμμές ενεργειακής πολιτικής των MP, σε αμφότερα τα επίπεδα. Ακολούθως, διατυπώθηκαν συμπεράσματα και προοπτικές για τον ενεργειακό τομέα των MP καθώς και για την ανάπτυξη της ενεργειακής έκφανσης της ΕΜΣ, η οποία είναι κρίσιμη καθόσον ο ενεργειακός τομέας αποτελεί το επίκεντρο της σύγχρονης οικονομικής δραστηριότητας των MP. Επιπλέον, τα αποτελέσματα της έρευνας οπτικοποιήθηκαν με τη βοήθεια Γεωγραφικού Συστήματος Πληροφοριών (ΓΣΠ) αποδίδοντας τους ενεργειακούς χάρτες των Μεσογειακών Εταίρων που παρατίθενται στο Παράρτημα ΙΙ της διατριβής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επέδειξε τα τελευταία χρόνια ζωηρό ενδιαφέρον για τον ενεργειακό τομέα των MP, γεγονός που αναδεικνύεται στο πλαίσιο της Ευρώ-Μεσογειακής Εταιρικής σχέσης. Απόρροια αυτού, είναι η συνδρομή της προς τους MP, αναφορικά με την παροχή οικονομικής αρωγής και τεχνογνωσίας, η οποία αποσκοπεί στην εφαρμογή διαρθρωτικών αλλαγών και δράσεων στον ενεργειακό αλλά και τον ευρύτερο οικονομικό τομέα των MP. Απώτερη στοχοθεσία είναι η επίδραση σε αναπτυξιακές διαδικασίες, στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων, στη βελτιστοποίηση του βιοτικού επιπέδου και την ένταξη των υπόψη χωρών στο διεθνές πλαίσιο της ελεύθερης οικονομίας, στην πλέον πρόσφατη παγκοσµιοποιηµένη εκδοχή της. Η διατριβή περιλαμβάνει και μια εκτεταμένη γεωστρατηγική ανάλυση της ευρύτερης Μεσογειακής λεκάνης, καθώς η ενέργεια είναι σημαντικός παράγοντας ισχύος στο διεθνές σύστημα, έχοντας μεγάλη γεωστρατηγική και γεωοικονομική σημασία. Συνιστούσε ανέκαθεν το «μήλο της έριδος» καθορίζοντας τις κυρίαρχες τάσεις της ειρήνης και του πολέμου. Αναφορικά με τη Μεσόγειο, έπειτα από την ανακάλυψη πλούσιων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στη ΝΑ λεκάνη της, απέκτησε μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία, χωρίς να παραβλέπεται η παραδοσιακή γεωπολιτική της αξία, καθόσον αποτελεί γεωγραφικό χώρο διαμετακόμισης ενέργειας. Τέλος, οι γεωπολιτικές εξελίξεις της ευρύτερης περιοχής, όπως η διαδικασία ειρήνευσης στο Παλαιστινιακό, η επιδείνωση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, το domino effect των αραβικών εξεγέρσεων, ο συριακός εμφύλιος και η ανακάλυψη σημαντικών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στη ΝΑ Μεσόγειο, ασκούν καθοριστική επίδραση στην εξέλιξη της Ευρώ– Μεσογειακής Εταιρικής σχέσης.