Προσδιορισμός του δείκτη κόστους αποτελεσματικότητας κατά τη διαχείριση ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα στην Ελλάδα
Authors: Φραγκουλάκης Βασίλειος 
Published: January 2014

Εισαγωγή: Η οικονομική αξιολόγηση συγκρίνει το κόστος και το όφελος που προκύπτει από μια νέα θεραπευτική παρέμβαση, προκειμένου να μεγιστοποιήσει την υγεία του πληθυσμού με βάση τους διαθέσιμους πόρους. Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν διττός. Πρωταρχικά, στόχευε στο να αναπτύξει ένα νέο μοντέλο κόστους- αποτελεσματικότητας για τους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα στην Ελλάδα. Ο δεύτερος στόχος ήταν να εκτιμηθεί ο λόγος κόστους-αποτελεσματικότητας για την ερλοτινίμπη και την πεμετρεξίδη με βάση πραγματικά δεδομένα ασθενών. Έτσι διενεργήθηκε μια οικονομική αξιολόγηση, παράλληλα με μια προοπτική, πολυκεντρική, τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή σε προ-θεραπευμένους ασθενείς με μη-μικροκυταρικό καρκίνο του πνεύμονα. Μέθοδος: Αναπτύχθηκε ένα νέο υπόδειγμα που συνδυάζει την ανάλυση κόστους-αποτελεσματικότητας με την ανάλυση επίπτωσης προϋπολογισμού σε ένα μοναδιαίο υπόδειγμα. Το προτεινόμενο υπόδειγμα ανασκευάζει την απλοποιητική υπόθεση των σταθερών αποδόσεων κλίμακας σε σχέση με την οριακή-διάθεση-πληρωμής (λ) για καινοτόμες θεραπείες, εισάγοντας μια λογαριθμο-σιγμοειδή συνάρτηση προερχόμενη από την οικογένεια κατανομών Weibull. Στο υπόδειγμα υποτέθηκε ότι ο προϋπολογισμός είναι εξωγενής και τίθεται από την κεντρική εξουσία σε μια μικρή θεραπευτική περιοχή. Συχνά, ο καταμερισμός του προϋπολογισμού προσδιορίζεται με βάση ιστορικά, πολιτικά και κοινωνικά κριτήρια και επομένως η πρακτική χρήση σημαντικών εργαλείων όπως ο μαθηματικός προγραμματισμός είναι πολύ δύσκολη προκειμένου να κατανείμουμε τους διαθέσιμους πόρους. Στην περίπτωση μας, υιοθετήθηκε μια αρκετά λιγότερη φιλόδοξη προσέγγιση, προκειμένου να εκτιμηθεί η ισορροπία του συστήματος με βάση το διαθέσιμο προϋπολογισμό στους συγκεκριμένους ασθενείς. Επιπρόσθετα εκπονήθηκε ανάλυση ελαχιστοποίησης κόστους προκειμένου να εκτιμηθεί η εξοικονόμηση από τη χορήγηση των εναλλακτικών τεχνολογιών υγείας. Αποτελέσματα: To νέο υπόδειγμα επιτρέπει την διαφοροποίηση στον προσδιορισμό του λ, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορές στην παραγωγή ενός QALY μεταξύ ασθενών που προέρχονται από διαφορετικές θεραπευτικές κατηγορίες. Το υπόδειγμα επιδεικνύει πως η οριακή-διάθεση-πληρωμής αλλάζει καθώς διατηρούμε σταθερό τον προϋπολογισμό και επιτρέπουμε στην οριακή αποτελεσματικότητα να διαφοροποιείται, πως ο προϋπολογισμός πρέπει να επεκταθεί προκειμένου να καλύψει την καινοτομία με βάση ένα συγκεκριμένο πρότυπο για το λ (σταθερό ή μεταβλητό) ή έναν συνδυασμό των παραπάνω. Αναφορικά με το δεύτερο σκέλος, η στατιστική ανάλυση έδειξε ότι η πεμετρεξίδη και ερλοτινίμπη είχαν συγκρίσιμη αποτελεσματικότητα και έτσι πραγματοποιήθηκε ανάλυση ελαχιστοποίησης κόστους, προκειμένου να προσδιορισθεί η λιγότερη δαπανηρή θεραπεία, ως προτιμότερη. Tα δεδομένα χρήσης πόρων και μοναδιαίου κόστους συνδυάστηκαν, για να βρεθεί το κόστος για κάθε ασθενή ξεχωριστά. Συμπεράσματα: To υπόδειγμα που αναπτύχθηκε είναι ευθυγραμμισμένο με τις αρχές της μικροοικονομικής θεωρίας και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να προσδιοριστεί η ισορροπία του συστήματος στα πλαίσια διαχείρισης των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα. Αναφορικά με το δεύτερο μέρος, η ανάλυση δεν υποστηρίζει διαφοροποιήσεις μεταξύ των θεραπειών και έτσι μπορούν να θεωρηθούν ισοδύναμες, εκτός αν άλλοι παράγοντες –όπως η ποιότητα ζωής- προκαλούν μια διαφορά.