Διερευνητική μελέτη ψυχοκοινωνικών χαρακτηριστικών και προσαρμοστικής ικανότητας οικογενειών με μέλος τους στην μονάδα εντατικής θεραπείας
Authors: Κωνσταντή Ζωΐτσα 
Published: September 2021

Σκοπός της μελέτης μας ήταν η διερεύνηση των ψυχολογικών παραμέτρων της οικογένειας του ασθενούς που νοσηλεύεται σε ΜΕΘ, η εκτίμηση της κρίσης στην οικογένεια, οι ανάγκες φροντίδας των συγγενών, η θρησκευτικότητα, το άγχος, η εχθρότητα και η επίδραση της στρεσογόνου κατάστασης στα μέλη των οικογενειών. Μεθοδολογία. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στη ΜΕΘ του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων, από τον 3/2012 έως τον 3/2015. Το δείγμα της μελέτης ήταν τα μέλη των οικογενειών, οι συγγενείς πρώτου βαθμού και άτομα του στενού συγγενικού και φιλικού περιβάλλοντος των ασθενών που νοσηλεύονταν στη ΜΕΘ. Η μελέτη έγινε με γραπτά ερωτηματολόγια που δόθηκαν στους συγγενείς που επισκέπτονταν τους ασθενείς κατά τη πρώτη εβδομάδα της νοσηλείας τους.Αποτελέσματα. Μελετήθηκαν 223 μέλη οικογενειών μέσης ηλικίας 41,5 ± 11,9 που αντιστοιχούν σε 147 ασθενείς που νοσηλευόταν στη ΜΕΘ. Από τους 223 συγγενείς οι 81 (36,3%) ήταν άνδρες και οι 142 (63,7%) γυναίκες. Από την στατιστική ανάλυση των δεδομένων διαπιστώθηκε ότι οι συγγενείς των ασθενών συγκρινόμενοι με τον γενικό πληθυσμό παρουσίαζαν υψηλά επίπεδα ψυχοπαθολογίας και ιδιαίτερα ως προς την σωματοποίηση (11,40±8,37), το άγχος (9,33±7,55) και την κατάθλιψη (13,85±8,92). Τα αποτελέσματα μας ως προς το άγχος για την καρδιακή λειτουργία έδειξαν ότι οι συγγενείς των ασθενών εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα από το γενικό ελληνικό πληθυσμό τόσο στη συνολική τιμή του CAQ (P=0,000), όσο και στις υποκλίμακες του, δηλαδή στο φόβο και την ανησυχία για θωρακικά και καρδιακά ενοχλήματα (Fear) (P=0,000), στην Αποφυγή δραστηριοτήτων (Avoidance) (P=0,003) καθώς και στην Επικέντρωση στην καρδιακή λειτουργία (Heart Focused Attention) (P =0,000).Ως προς τις στρατηγικές αντιμετώπισης της οικογενειακής κρίσης από τους συγγενείς των ασθενών, προκύπτει πως η αναζήτηση κοινωνικής βοήθειας (31,27±4,72), η κινητοποίηση της οικογένειας να αποκτήσει και να δεχθεί βοήθεια (14,26±3,17) και η παθητική αντιμετώπιση (14,04±2,81) είναι εκείνες που χρησιμοποιούνται πιο συχνά. Συμπεράσματα. Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της μελέτης είναι ότι τα επίπεδα της ψυχοπαθολογίας στους συγγενείς των ασθενών είναι ιδιαίτερα αυξημένα σε σχέση με τα επίπεδα που έχουν διαπιστωθεί στο γενικό ελληνικό πληθυσμό. Επιπλέον οι συγγενείς των ασθενών βρίσκονται σε κρίση και σε διαρκή προσπάθεια να αντιμετωπίσουν τα χαρακτηριστικά της, ενώ ταυτόχρονα εμφανίζουν συμπτώματα κρίσης πανικού με επικέντρωση στα συμπτώματα της καρδιακής λειτουργίας. Οι συγγενείς δε των ασθενών που διέμεναν με τον ασθενή πριν τη νοσηλεία του έχουν περισσότερες ανάγκες αλλά και υψηλότερα επίπεδα εξωτερικής και εσωτερικής ντροπής, χρεώνοντας στον εαυτό τους μεγαλύτερη ευθύνη για την κατάσταση του συγγενούς τους. Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε τις πραγματικές ανάγκες των συγγενών και να προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε τους τρόπους με τους οποίους τόσο το προσωπικό της ΜΕΘ, όσο και ειδικοί επιστήμονες, όπως ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί θα μπορούσαν να ανταποκριθούν καλύτερα στις ανάγκες των συγγενών αφού όπως με σαφήνεια διαπιστώθηκε από την μελέτη μας αυτή την περίοδο βάλλονται από τις επιπτώσεις της οικογενειακής κρίσης.