Διερεύνηση των αντιλήψεων ογκολογικών ασθενών για την εξατομικευμένη νοσηλευτική φροντίδα και την ποιότητα της φροντίδας
Authors: Αδάμ Χριστίνα 
Published: September 2021

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η εξατομικευμένη νοσηλευτική φροντίδα έχει μελετηθεί κυρίως από τις αντιλήψεις των νοσηλευτών. Η πολυπλοκότητα της φροντίδας των ογκολογικών ασθενών επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες για την παροχή υψηλής ποιότητας νοσηλευτικής φροντίδας. Η σχέση της εξατομικευμένης νοσηλευτικής φροντίδας με τη ποιότητα της νοσηλευτικής φροντίδας, τη ποιότητα της ζωής και την εμπιστοσύνη παραμένουν ασαφείς. Η εξατομικευμένη νοσηλευτική φροντίδα έχει συσχετισθεί με θετικές εκβάσεις υγείας.ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της μελέτης ήταν η περιγραφή των αντιλήψεων των ογκολογικών ασθενών για την εξατομικευμένη φροντίδα και η διερεύνηση της επίδρασης τους στη ποιότητα της φροντίδας και στη ποιότητα ζωής τους και την εμπιστοσύνη στους Νοσηλευτές.ΜΕΘΟΔΟΣ: Πραγματοποιήθηκε ποσοτική περιγραφική μελέτη συσχετίσεων. Τα εμπειρικά δεδομένα συλλέχθηκαν από ογκολογικούς ασθενείς που νοσηλεύτηκαν σε παθολογικές και χειρουργικές κλινικές σε ογκολογικό νοσοκομείο της Αττικής .Το δείγμα της μελέτης: Για τη περιγραφική μελέτη χρησιμοποιήθηκε δειγματοληψία ευκολίας, το δείγμα αποτέλεσαν N=150 (ποσοστό ανταπόκρισης 94%). Εργαλεία: Τα εργαλεία συλλογής των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν: 1.Φόρμα δημογραφικών και κλινικών χαρακτηριστικών των ασθενών. 2.Κλίμακα Εξατομικευμένης Φροντίδας (The individualized care scale, ICS-Α/ICS-B). 3.Κλίμακα για τις Αντιλήψεις των Ογκολογικών Ασθενών για τη Ποιότητα Νοσηλευτικής Φροντίδας (Oncology Patients Perceptions Quality Nursing Care Scale, OPPQNCS). 4.Κλίμακα Εμπιστοσύνης στους Νοσηλευτές (Nurse Trust Scale). 5. Ευρωπαϊκό υγειονομικό εργαλείο μέτρησης της ποιότητας ζωής-5 διαστάσεις (EQ-5D). Σε όλη τη διάρκεια της μελέτης ακολουθήθηκαν οι αρχές της Διακήρυξης του Ελσίνκι (2004). Για τη στατιστική ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο SPSS 22.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η μέση ηλικία των ασθενών του δείγματος ήταν 53,46 έτη. Στην πλειονότητα τους οι ασθενείς ήταν απόφοιτοι δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (82%) και έγγαμοι (60%). Επίσης, οι περισσότεροι ασθενείς είχαν προηγούμενη εμπειρία νοσηλείας στο νοσοκομείο (88,7%) και η κύρια αιτία εισαγωγής τους ήταν η χορήγηση χημειοθεραπείας (54%). Η πλειονότητα των ασθενών (89%) ασθενείς θεωρούσαν την εξατομικευμένη νοσηλευτική φροντίδα πολύ σημαντική. Στην κλίμακα ISC-A οι ασθενείς έδωσαν υψηλότερη βαθμολογία στην πρόταση «οι νοσηλευτές είχαν επιβεβαιώσει ότι κατάλαβα σωστά τις οδηγίες που μου δόθηκαν στο νοσοκομείο» (3,68±1,11), ενώ την χαμηλότερη βαθμολογία στην πρόταση οι νοσηλευτές είχαν «Ρωτήσει ποια ώρα προτιμώ να κάνω μπάνιο» (2,19±1,19). Στην κλίμακα ICS-Β οι ασθενείς έδωσαν την υψηλότερη βαθμολογία στη πρόταση «Έχω ακολουθήσει τις οδηγίες που μου δόθηκαν στο νοσοκομείο»205(4,27±0,86), ενώ τη χαμηλότερη βαθμολογία στην πρόταση «Οι απόψεις που έχω εκφράσει έχουν ληφθεί υπόψη στη φροντίδα μου» (2,78±1,15). Επιπλέον στην κλίμακα OPPQNCS η πρόταση που έλαβε την υψηλότερη βαθμολογία ήταν «Οι νοσηλευτές σέβονταν την αξιοπρέπεια μου» (5,01±1,1), ενώ την χαμηλότερη βαθμολογία «Οι νοσηλευτές προγραμμάτιζαν ώστε πάντα να με φροντίζουν οι ίδιοι νοσηλευτές» (2,23±1,34).Μόνο η υποκλίμακα «κατάσταση της προσωπικής ζωής» της ICS-A βρέθηκε να έχει αρνητική συσχέτιση με την ηλικία των ασθενών, ενώ το φύλο δε συσχετίστηκε με τις αντιλήψεις στη κλίμακα της εξατομικευμένης φροντίδας, αν και οι γυναίκες βαθμολογούσαν πιο θετικά την ατομικότητα της φροντίδας σε σύγκριση με τους άντρες. Οι ασθενείς της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και οι παντρεμένοι ή αυτοί που συγκατοικούσαν έδωσαν υψηλότερες βαθμολογίες για την εξατομικευμένη νοσηλευτική φροντίδα. Οι ασθενείς που ο χρόνος νοσηλείας τους ήταν μεγαλύτερης διάρκειας βαθμολογούσαν θετικότερα την εξατομικευμένη νοσηλευτική φροντίδα. Ο τύπος του καρκίνου και η προηγούμενη εμπειρία των ογκολογικών ασθενών δεν βρέθηκε να επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την αντίληψη τους για την εξατομικευμένη φροντίδα. Οι αντιλήψεις των ογκολογικών ασθενών για την εξατομικευμένη νοσηλευτική φροντίδα στο μέρος ICS-A συσχετίζονταν στατιστικά σημαντικά με την ποιότητα ζωής στις διαστάσεις «αυτοφροντίδα», «συνήθεις δραστηριότητες», « πόνος/δυσφορία» και της οπτικής αναλογικής κλίμακας του EQ5D, ενώ στο μέρος ICS-B συσχετίζονταν στατιστικά σημαντικά οι διαστάσεις «αυτοφροντίδα», «πόνος/δυσφορία» και η οπτική αναλογική κλίμακα του EQ5D. Η συσχέτιση της ποιότητας φροντίδας με τη εξατομικευμένη φροντίδα ήταν στατιστικά σημαντική (p=0.00). Οι βαθμολογίες των ασθενών στις ICS-A και ICS-B σχετίζονταν στατιστικά σημαντικά με τις υποκλίμακες «ανταπόκριση», «εξατομίκευση» και «ικανότητα» της OPPQNCS, αλλά όχι με την υποκλίμακα «συντονισμός/συνεργασία». Η εξατομικευμένη νοσηλευτική φροντίδα σχετιζόταν θετικά με την εμπιστοσύνη στους νοσηλευτές, δηλαδή όσο αυξανόταν η εμπιστοσύνη στους νοσηλευτές τόσο αυξανόταν και η αντίληψη της εξατομικευμένης φροντίδας των ογκολογικών ασθενών.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Οι ασθενείς στη παρούσα μελέτη επισήμαναν τη σημαντικότητα της εξατομικευμένης νοσηλευτικής φροντίδας. Η ανάπτυξη στρατηγικών φροντίδας με επίκεντρο τον ίδιο τον ασθενή βασιζόμενη στις αντιλήψεις τους είναι επιβεβλημένη για τη προαγωγή της ποιοτικής νοσηλευτικής φροντίδας και της εμπιστοσύνης μεταξύ των ογκολογικών ασθενών και των νοσηλευτών.