Μελέτη των αγγειογενετικών παραγόντων σε ασθενείς με αιμορροφιλία
Authors: Αγαπίδου Αλεξάνδρα 
Published: April 2023

Στην παρούσα διδακτορική διατριβή έγινε προσπάθεια προσέγγισης της αγγειογένεσης, που παρατηρείται σε ασθενείς με αιμορροφιλία και αρθροπάθεια, μέσω της μελέτης διαφόρων αγγειογενετικών παραγόντων. Στην εργασία αυτή μελετήθηκαν συνολικά 77 άτομα, 55 ασθενείς με αιμορροφιλία και 22 υγιείς εθελοντές. Η μέση ηλικία των ατόμων στις δυο ομάδες ήταν τα 40 έτη. Σε όλα τα άτομα έγινε προσδιορισμός των αγγειογενετικών παραγόντων όπως ο αυξητικός παράγοντας του αγγειακού ενδοθηλίου( Vascular Endothelial Growth Factor – VEGF-), ο αυξητικός παράγοντας των ινοβλαστών ( Fibroblastic Growth Factor – FGF-), η μεταλλοπρωτεϊνάση - 9 της θεμέλιας ουσίας (Matrix Metalloproteinase – MMP-9-), και αγγειοποιητίνες -1 και -2 (Angiopoeitin-1 – Ang-1- και Angiopoeitin-2 –Ang-2-) με τη μέθοδο ELISA. Η αιμορροφιλική αρθροπάθεια, μελετήθηκε με βάση τα ακτινολογικά κριτήρια Petersson και Arnold-Hilgartner. Τα επίπεδα του VEGF και της MMP-9 στους αιμορροφιλικούς ασθενείς της μελέτης ήταν χαμηλότερα από αυτά των υγιών μαρτύρων. Βρέθηκε όμως στατιστικά σημαντική συσχέτιση των επιπέδων του VEGF και της MMP-9. Το εύρημα αυτό αντικατοπτρίζει την αλληλοεξάρτηση των παραγόντων αυτών στη διαδικασία της αγγειογένεσης. Τα επίπεδα του b-FGF στους αιμορροφιλικούς ασθενείς της μελέτης ήταν χαμηλότερα από αυτά των υγιών μαρτύρων. Οι ασθενείς που μελετήθηκαν στην παρούσα εργασία παρουσίασαν αυξημένα, επίπεδα Ang-2 σε σχέση με τους υγιείς, ενώ τα επίπεδα της Ang-1 στους αιμορροφιλικούς ασθενείς της μελέτης ήταν χαμηλότερα από αυτά των υγιών μαρτύρων. Βρέθηκε επίσης ότι τα επίπεδα της Ang-1 στο πλάσμα των ασθενών σχετίζονταν θετικά και με τα επίπεδα της MMP-9. Επιπλέον τα επίπεδα του παράγοντα VEGF στο πλάσμα σχετίζονταν θετικά με τα επίπεδα της Ang-1.Στη μελέτη δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στα επίπεδα των αγγειογενετικών παραγόντων μεταξύ των ασθενών με αιμορροφιλία Α και Β, πιθανόν λόγω άνισης κατανομής των ομάδων. Επίσης δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις με κριτήριο την προφυλακτική θεραπεία. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αποτελέσματα προσδιορισμού των αγγειογενετικών παραγόντων στους ασθενείς της μελέτης με βάση την βαρύτητα της νόσου. Μεταξύ των αγγειογενετικών παραγόντων, τα επίπεδα της Angio-2 βρέθηκε σε υψηλότερα στους ασθενείς με μέτρια και βαριά αιμορροφιλία σε σύγκριση με τα επίπεδα στους ασθενείς με ήπια αιμορροφιλία. Επιπλέον, η συσχέτιση των επιπέδων των αγγειογενετικών παραγόντων με τη βαρύτητα της αιμορροφιλικής αρθροπάθειας, με βάση το Pettersson score (PS), έδειξε ότι τα επίπεδα της MMP-9 ήταν υψηλότερα στην ομάδα 2 των ασθενών (PS ≤ 5) χωρίς στατιστικά σημαντική συσχέτιση. Επίσης τα επίπεδα των Angio-1 και VEGF βρέθηκαν υψηλότερα στην ομάδα 2 αλλά χωρίς στατιστικά σημαντική συσχέτιση σε σχέση με τις υπόλοιπες ομάδες. Τα επίπεδα της Angio-2 βρέθηκαν στατιστικά σημαντικά υψηλότερα στην ομάδα 3 των ασθενών (PS>5), καθώς και τα επίπεδα του FGF αλλά χωρίς όμως στατιστικά σημαντική ισχύ. Συμπερασματικά θεωρούμε ότι παρατηρείται αγγειογενετική διαδικασία στους ασθενείς με αιμορροφιλική αρθροπάθεια όπως αυτή εκφράζεται από τα αυξημένα επίπεδα της Ang-2 καθώς και των στατιστικών συσχετίσεων μεταξύ του VEGF, MMP-9 και Ang-1. Τα ευρήματα της μελέτης συμφωνούν εν μέρει με αυτά της πρόσφατης βιβλιογραφίας. Ο συνδυασμός ορολογικών δεικτών (βιοδεικτών) και απεικονιστικών κριτηρίων πιθανόν να αποτελέσει ένα νέο χρήσιμο εργαλείο για την έγκαιρη διάγνωση της αρθρικής βλάβης και ίσως οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών μέσων για την αντιμετώπιση της αιμορροφιλικής αρθροπάθειας.