Οι νέες τεχνολογίες στην περιβαλλοντική εκπαίδευση
Authors: Στούμπα Αρτεμησία 
Published: August 2021

Η διατριβή αναφέρεται στη σύγχρονη προβληματική για τη μελέτη του τρόπου πουεξελίσσεται η σκέψη των εκπαιδευομένων προκειμένου να προσεγγίσει την επιστημονικήσκέψη - επιστημονικό λόγο που αντιλαμβάνεται τον φυσικό κόσμο ως αποτελούμενο απόιεραρχικά οργανωμένα συστήματα σε διαφορετικές κλίμακες (επίπεδα οργάνωσης). Ηέρευνα που διεξήχθη στο πλαίσιο της διατριβής είχε ως κύριο στόχο να διερευνήσει τοπως οι φοιτητές του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης αντιλαμβάνονταικαι επεξηγούν τα περιβαλλοντικά προβλήματα χρησιμοποιώντας τις τρεις κλίμακες-επίπεδα κατανόησης του φυσικού κόσμου (Μικροσκοπική, Μακροσκοπική και Μεγάλη).Επιπλέον δε, το πως οι επεξηγήσεις τους μεταβάλλονται κατά την διδασκαλία τωνπεριβαλλοντικών φαινομένων με κατάλληλα σχεδιασμένο διδακτικό υλικό το οποίοκαταδεικνύει τις μεταβολές και διεργασίες που λαμβάνουν χώρα και στις τρεις αυτέςκλίμακες. Το περιβαλλοντικό φαινόμενο το οποίο μελετήθηκε κατά τη διδακτικήπαρέμβαση και για το οποίο σχεδιάστηκε το διδακτικό υλικό ήταν: «η αλληλεπίδραση τηςόξινης βροχής με το φυσικό περιβάλλον». Το φαινόμενο της αλληλεπίδρασης της όξινηςβροχής με το φυσικό περιβάλλον επελέγη διότι η εξήγηση του απαιτεί σύνδεση τωνφαινομένων του μεγάλου επιπέδου (μεταβολές σε επίπεδο οικοσυστημάτων) μεδιεργασίες που παρατηρούνται σε μακροσκοπικό επίπεδο (αλληλεπίδραση του όξινουνερού με τα αποσαθρωμένα πετρώματα) και οι οποίες με τη σειρά τους ερμηνεύονταιμέσω οντοτήτων και διεργασιών του μικρόκοσμου (μόρια, ιόντα). Στο διδακτικό υλικόπεριλήφθηκε εκπαιδευτικό λογισμικό, που σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε ειδικά για τιςανάγκες της έρευνας, προκειμένου να γίνει δυνατή την αναπαράσταση των «πολύμικρών» και «πολύ μεγάλων συστημάτων». Τα δεδομένα αντλήθηκαν απόερωτηματολόγια που οι φοιτητές συμπλήρωσαν πριν και μετά τη διδακτική παρέμβασηκαι από τα φύλλα εργασίας που συμπλήρωναν κατά τη διάρκεια της παρέμβασης. Γιατην ανάλυσή τους κατασκευάστηκε ένα σύνολο (τριών) συστημάτων κατηγοριών. Ηέρευνα ανέδειξε την διάσταση που υπάρχει ανάμεσα στο λόγο των φοιτητών και τονεπιστημονικό λόγο, αλλά και την δυνατότητα που προσφέρει η αλληλεπίδραση τους μεκατάλληλα διδακτικά εργαλεία ώστε οι φοιτητές σταδιακά να μπορέσουν ναπροσεγγίσουν το λόγο της επιστήμης. Ειδικότερα: 1. Οι φοιτητές, παρόλο που μπορούν ναπεριγράφουν τις επιπτώσεις της ρύπανσης σε μακροσκοπικό ή μεγάλο επίπεδο, δενσυνδέουν αυτές τις αφηγήσεις μεταξύ τους με αποτέλεσμα να μη μπορούν να εκφράζουνεπιστημονικά τεκμηριωμένες απόψεις, αλλά μάλλον να «αφηγούνται» ασύνδετες«ιστορίες» καταστροφής. 2. η προσέγγιση μέσα στην τάξη των διαφορετικών επιπέδωνεξήγησης του φυσικού κόσμου συμβάλει στην ικανότητα των φοιτητών να προσεγγίζουνφαινόμενα που δεν μπορούν να γίνουν άμεσα αντιληπτά με απλή παρατήρηση. 3. Οιφοιτητές αντιμετωπίζουν αρχικά δυσκολίες στην εξοικείωσή τους με το μικροσκοπικόεπίπεδο. Όμως η διδακτική προσέγγιση των συστημάτων του μικρόκοσμου ενισχύει τηνκατανόηση των διεργασιών του μακρόκοσμου και την ικανότητα των φοιτητών νασυνδέουν τις διεργασίες του μακροσκοπικού επιπέδου με τις μεταβολές που συμβαίνουνστα οικοσυστήματα (μεγάλη κλίμακα χώρου και χρόνου)