Η διοικητική δικαιοσύνη ως δικαιοτελεστική λειτουργία
Authors: Κουβαράς Ηλίας 
Published: September 2021

Η διατριβή αποσκοπεί να αναδείξει τη διοικητική δικαιοσύνη ως λειτουργία που πραγματώνει το δίκαιο και που δύναται να εγγυηθεί την εφαρμογή του.Στο Πρώτο Μέρος της Διατριβής, από de lege lata σκοπιά, παρουσιάζεται το ισχύον σύστημα για την επίτευξη της συμμόρφωσης της Διοίκησης στις αποφάσεις των διοικητικών δικαστηρίων, από το στάδιο έκδοσης της δικαστικής απόφασης μέχρι την έκδοση από τη Διοίκηση των διοικητικών πράξεων που υλοποιούν το δεδικασμένο. Αντικείμενα πραγμάτευσης αποτελούν ο μηχανισμός των Τριμελών Συμβουλίων του άρθρου 2 του ν.3068/2002, η αναγκαστική εκτέλεση εις βάρος του Δημοσίου, η εννοιολογική οριοθέτηση της υποχρέωσης συμμόρφωσης σε σχέση με τις λοιπές συνέπειες της δικαστικής απόφασης όπως το δεδικασμένο. Συστηματοποιείται το σύνολο της νομολογίας των Τριμελών Συμβουλίων Συμμόρφωσης ΣτΕ, ΤΔΔ, ΕΣ καθώς και των δικαιοδοτικών σχηματισμών σχετικά με την υποχρέωση συμμόρφωσης σε ένα θεωρητικό σχήμα Ειδικού Διοικητικού Δικαίου, με πυρήνα την αποκαταστατική πράξη και αναδεικνύονται οι ιδιαιτερότητες της με βάση το είδος της δικαστικής προστασίας και την ειδικότερη κατηγορία διοικητικών διαφορών. Καταγράφονται οι δυσκολίες με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπη η Διοίκηση κατά την εφαρμογή της δικαστικής απόφασης και αναδεικνύεται η σημαντική συμβολή των Γνωμοδοτήσεων του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.Στο Δεύτερο Μέρος της Διατριβής, από de lege ferenda σκοπιά παρουσιάζονται οι απαιτήσεις της καταδικαστικής νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, σε υποθέσεις δυστροπίας της Διοίκησης να συμμορφωθεί και αναζητούνται τα συνταγματικά όρια εντός των οποίων είναι επιτρεπτό να κινείται ένα σύστημα που κατατείνει στην εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων, με άξονες ανάλυσης αφενός την αρχή της διάκρισης των λειτουργιών και αφετέρου η εσωτερική διάρθρωση και η φύση της διοικητικής δικαιοσύνης. Κατόπιν αυτού, συστηματοποιούνται δικονομικά μέσα και πρακτικές που μπορούν αναβαθμίσουν τη δικαιοτελεστική λειτουργία ανάλογα με το αν κινούνται εντός του ισχύοντος εγχώριου συστήματος δικαστικής προστασίας ή προϋποθέτουν νομοθετική παρέμβαση. Η πρώτη κατηγορία, αφορά τεχνικές του δικαστή ήδη στο στάδιο της διαγνωστικής δίκης, που συνίστανται στον αυτοπεριορισμό των εξουσιών του, ώστε να αποσοβούνται οι λεγόμενες δογματικές-άσκοπες ακυρώσεις καθώς και στη χρήση από το δικαστή της αιτιολογίας της δικαστικής απόφασης με σκοπό τον προσδιορισμό των υποχρεώσεων της Διοίκησης. Τέλος παρουσιάζονται εργαλεία τα οποία διαθέτει ο διοικητικός δικαστής σε ξένες έννομες τάξεις με σκοπό την εφαρμογή των αποφάσεών του, όπως η εξουσία διαταγών προς τη Διοίκηση και η απειλή επιβολής χρηματικών κυρώσεων, ήδη στο σώμα της δικαστικής απόφασης, η λειτουργία μιας καταψηφιστικής αγωγής καθώς και μια εξουσία υποκατάστασης του Δικαστηρίου στο έργο της δυστροπούσας Διοίκησης.Ο εγχώριος μηχανισμός για την επίτευξη της συμμόρφωσης [ν.3068/2002] παρίσταται ανεπαρκής αφεαυτός να εγγυηθεί την άμεση, πλήρη και σύμφωνη προς το δεδικασμένο συμμόρφωση της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις. Η διατριβή θέλει να διευρύνει την εγχώρια προβληματική από αυτήν της υποχρέωσης συμμόρφωσης της Διοίκησης σε αυτήν της αποτελεσματικότητας της δικαστικής προστασίας, η οποία μπορεί να αναβαθμιστεί σημαντικά με τις τεχνικές και τα μέσα που προτείνονται.