Συνθήκες απασχόλησης και εργασιακών σχέσεων των "ενοικιαζόμενων" και "ψευδο-εργολαβικών" εργαζομένων στην Ελλάδα και την Ευρώπη
Authors: Ρομποτή Ελένη 
Published: April 2021

Η Διδακτορική Διατριβή εξετάζει από την οικονομική, νομική-θεσμική και κοινωνιολογική διάσταση δύο εξωτερικά ευέλικτες μορφές απασχόλησης. Συγκεκριμένα, μελετώνται οι συνθήκες απασχόλησης και εργασιακών σχέσεων των “ενοικιαζόμενων” εργαζόμενων μέσω Επιχειρήσεων Προσωρινής Απασχόλησης (Ε.Π.Α) καθώς και των “ψευδο-εργολαβικών” ή “ψευδο-έργο” ή “κρυφο-ενοικιαζόμενων” ή “εργολαβικών-ενοικιαζόμενων” εργαζομένων μέσω Επιχειρήσεων Παροχής Υπηρεσιών (εργολαβικές επιχειρήσεις) στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Αυτές οι μορφές απασχόλησης αναπτύσσονται ραγδαία στην αγορά εργασίας και χρησιμοποιούνται ως πολιτικές αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης, αύξησης της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας των επιχειρήσεων με την παράλληλη μείωση του εργασιακού τους κόστους. Συγκεκριμένα, παρουσιάζονται τα κίνητρα των εργοδοτών και των εργαζομένων που αναζητούν ή προσφέρουν αντίστοιχα εργασία μέσω αυτών των μορφών απασχόλησης. Επίσης, μελετάται αναλυτικά το θεσμικό πλαίσιο, το οποίο περιλαμβάνει τα ατομικά και συλλογικά εργασιακά δικαιώματα των “ενοικιαζόμενων” εργαζόμενων μέσω Ε.Π.Α στην Ελλάδα και την Ευρώπη και γίνεται μια κριτική αποτίμηση αυτού. Επιπρόσθετα, εξετάζονται από την οικονομική σκοπιά το μέγεθος των “ενοικιαζόμενων” εργαζόμενων καθώς και διάφορα δημογραφικά και εργασιακά χαρακτηριστικά τους μέσω δευτερογενών πηγών (π.χ. φύλο, ηλικία, σύμβαση εργασίας, διάρκεια-περίοδο απασχόλησης, χρόνος εργασίας κλπ) στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Η μισθολογική ισότητα που εξασφαλίζεται στους “ενοικιαζόμενους” εργαζόμενους βάσει της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2008/104/ΕΚ παρακινεί τους εργοδότες να μετατοπίζουν τη ζήτηση των υπηρεσιών τους από τις Ε.Π.Α στις εργολαβικές επιχειρήσεις για μείωση του εργασιακού κόστους. Συνεπώς, οι εργολαβικές επιχειρήσεις συνήθως λειτουργούν “παράνομα” σαν Ε.Π.Α παρέχοντας “ψευδο-εργολαβικούς” εργαζόμενους, οι οποίοι συγκαλύπτουν στην πραγματικότητα “ενοικιαζόμενους” εργαζόμενους. Για την ανάδειξη του φαινομένου των “ψευδο-εργολαβικών” εργαζομένων πραγματοποιήθηκε πρωτογενής ποσοτική και ποιοτική έρευνα (μικτή μέθοδος) με δείγμα 365 εργαζόμενους του Τραπεζικού Κλάδου στην Ελλάδα με κυριότερες πόλεις την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα. Τα ερευνητικά ερωτήματα καλύπτουν πεδία τόσο της αγοράς εργασίας όσο και των εργασιακών σχέσεων.Τα πιο σημαντικά αποτελέσματα της πρωτογενούς έρευνας στον Τραπεζικό Τομέα είναι ότι οι “ψευδο-εργολαβικοί” εργαζόμενοι είναι στην πραγματικότητα “ενοικιαζόμενοι” εργαζόμενοι, δέχονται μεγάλες μισθολογικές και εργασιακές ανισότητες εν συγκρίσει με το μόνιμο προσωπικό των τραπεζών και των θυγατρικών αυτών, η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού αυτού είναι δυσαρεστημένη, δεν δικαιούται επαγγελματική ανέλιξη, δεν μεταβαίνει στο μόνιμο προσωπικό των τραπεζών, εργάζεται εξ’ ανάγκης μέσω της "εργολαβίας-ενοικίασης" και υποστηρίζει ότι αυτή η μορφή απασχόλησης παρέχει κυρίως ευελιξία στους εργοδότες και όχι στους εργαζόμενους. Τέλος, κατά την κρίση μας τόσο το φαινόμενο της “ενοικίασης” μέσω Ε.Π.Α όσο και το φαινόμενο των “ψευδο-εργολαβικών” εργαζομένων συμβάλλουν στην κατάτμηση της αγοράς εργασίας.