Αξιολόγηση της λήψης απόφασης και της ποιότητας ζωής του ασθενή στην επιλογή χειρουργικής θεραπείας καρκίνου ορθού με διορθική ενδοσκοπική μικροχειρουργική TEMS
Authors: Κορέλη Αλεξάνδρα 
Published: June 2021

H διορθική ενδοσκοπική μικροχειρουργική (TEMS) είναι μια ελάχιστα επεμβατική διαδικασία, η οποία αφαιρεί με τοπική εκτομή τον όγκο του ορθού διατηρώντας τους σφιγκτήρες και τη λειτουργία του ορθού και εφαρμόζεται σε καρκίνο ορθού πρώιμου σταδίου. H επέμβαση επιτρέπει γρήγορη ανάρρωση και βραχεία νοσηλεία με πολύ χαμηλότερα ποσοστά νοσηρότητας και θνητότητας από τη ριζική χειρουργική επέμβαση (χαμηλή εκτομή ορθού ή κοιλιοπερινεική εκτομή) που είναι η κύρια θεραπεία (Gold standard). Αρκετές μελέτες δείχνουν ότι η θεραπεία των όγκων ορθού πρώιμου σταδίου με TEMS είναι ασφαλής, με χαμηλά ποσοστά στην τοπική υποτροπή και υψηλά ποσοστά επιβίωσης. Επιπλέον, έχουν δείξει ότι η TEMS έχει ανάλογα ογκολογικά αποτελέσματα με τη ριζική χειρουργική εκτομή ταυτόχρονα με πολύ χαμηλότερη νοσηρότητα και θνητότητα. Συνεπώς, η απόφαση ως προς την επιλογή ανάμεσα σε θεραπείες με παρόμοια κλινικά και παθολογοανατομικά αποτελέσματα βασίζεται στην εμπειρία του ασθενή και την ποιότητα ζωής (ΠΖ) που ακολουθεί τη θεραπεία. Η ποιότητα ζωής στους ασθενείς αυτούς δεν έχει διερευνηθεί επαρκώς και δεν είναι γνωστό κατά πόσο δικαιώνει την απόφασή τους υπέρ της TEMS. Η συμμετοχή του ασθενή στην απόφαση για την θεραπεία του αναγνωρίζεται ως θεμελιώδης παράμετρος στην σύγχρονη περίθαλψη και είναι γνωστό ότι έχει ευνοϊκή συνέπεια στην εμπειρία του ασθενή. Έως σήμερα δεν είναι γνωστό ποιοι είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση του ασθενή στην επιλογή της θεραπείας TEMS έναντι της ριζικής χειρουργικής θεραπείας. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να διερευνηθούν οι παράμετροι που επηρεάζουν τη λήψη απόφασης του ασθενή στην επιλογή της χειρουργικής θεραπείας καρκίνου του ορθού και να αξιολογηθεί η ποιότητα ζωής μετά από διορθική ενδοσκοπική μικροεπέμβαση (Transanal endoscopic microsurgery, TEMS). Σχεδιασμός: Η μελέτη διαθέτει διασταυρούμενο συγχρονικό σχεδιασμό (cross sectional survey).Πλαίσιο: Χειρουργική μονάδα εντέρου-ορθού, King’s College Hospital, κέντρο περιφερειακής αναφοράς θεραπείας TEMS.Πληθυσμός και μέθοδοι: Στη μελέτη συμπεριελήφθησαν ασθενείς διαγνωσμένοι με καρκίνο ορθού: Τ1-Τ2 – N0-M0 σταδίου, οι οποίοι είχαν υποβληθεί σε θεραπεία ΤΕΜS. Στο ερευνητικό ερωτηματολόγιο συμπεριλήφθηκαν τρία έγκυρα ερωτηματολόγια: για τη μέτρηση της γενικής ποιότητας ζωής χρησιμοποιήθηκε το Short Form SF12v2, η εντερική εγκράτεια αξιολογήθηκε με την κλίμακα Wexner Score (CCF-FIS), η σεξουαλική λειτουργικότητα μετρήθηκε με το Sexual Function Questionnaire (SFQ) ερωτηματολόγιο. Οι απόψεις των ασθενών για τη λήψη απόφασης και την εμπειρία τους στη θεραπεία συλλέχθηκαν με ειδικά σχεδιασμένο ερωτηματολόγιο των ερευνητών. Το ελάχιστο διάστημα διερεύνησης ορίστηκε στα τρία χρόνια μετά-TEMS. Έκβαση: Ποιότητα ζωής, εμπειρία ασθενών στην TEMS θεραπεία και οι απόψεις των ασθενών για τη λήψη απόφασης στην επιλογή της θεραπείας TEMS. Αποτελέσματα: Το 86,2% των ασθενών θα έμμενε στην αρχική τους απόφαση και θα επέλεγε πάλι την TEMS θεραπεία με μέση τιμή τα 6,9 (SD=2.0) έτη μετά-TEMS. Τη δήλωση αυτή επηρέασαν η ικανοποίηση από την εμπειρία (p=0,003), η ικανοποιητική μετεγχειρητική λειτουργία του εντέρου (p<0,001), η καλύτερη εγκράτεια Wexner Score (p=0,020) και η υψηλή συνέπεια μεταξύ εμπειρίας και προεγχειρητικής πληροφόρησης (p=0.049). Ο βαθμός ικανοποίησης της εμπειρίας TEMS συσχετίστηκε με την υποστήριξη από την οικογένεια (p=0,034) και τον βαθμό συμφωνίας μεταξύ εμπειρίας και προεγχειρητικής πληροφόρησης (p=0,047), όπως επίσης, έδειξε συσχέτιση με την λειτουργικότητα του εντέρου (p=0,026) και την ψυχική ποιότητα ζωής (p=0,003). Οι δύο διαστάσεις της γενικής ποιότητας ζωής, φυσική και ψυχική, ήταν συγκρίσιμες ως προς τον γενικό πληθυσμό κυμαινόμενες σε παρόμοια επίπεδα και είχαν αρνητική συσχέτιση με το βαθμό εντερικής εγκράτειας (Wexner Score) (r=-0,40 p=0,019) και (r=-0,-38 p=0,025), αντίστοιχα. Το μέσο σκορ στην κλίμακα Wexner ήταν 3,97 (SD=3,86). Η συνολική σεξουαλική λειτουργικότητα είχε σημαντική θετική συσχέτιση με τη φυσική ποιότητα ζωής (p=0,014) και αρνητική με την ηλικία (p=0,006), ενώ λιγότερα προβλήματα έδειξαν όσοι είχαν βελτιωμένη ψυχική ποιότητα ζωής (p=0,030). Οι ασθενείς δήλωσαν χαμηλό μετεγχειρητικό πόνο με μέσο όρο 3,1 (3,3) στη κλίμακα 0-10 που σχετίστηκε θετικά με την στήριξη της οικογένειας (p=0,009). Συμπεράσματα: Οι σημαντικοί παράγοντες για τους ασθενείς στην εμπειρία της TEMS θεραπείας είναι η επαρκής και αξιόπιστη προεγχειρητική πληροφόρηση, η καλή ποιότητα ζωής και η στήριξη της οικογένειας. Οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να γνωρίζουν αυτές τις παραμέτρους και να τις συμπεριλαμβάνουν στην πρακτική τους όταν παραστέκονται στους ασθενείς τους στη λήψη απόφασης για τη χειρουργική θεραπεία στον καρκίνο του ορθού και παρέχουν πληροφορίες για συναίνεση στην επέμβαση TEMS. Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν πως η TEMS συσχετίζεται με καλή μακροπρόθεσμη μετεγχειρητική ΠΖ ενώ είναι η πρώτη μελέτη που αναδεικνύει τη μετά-TEMS ΠΖ ως τον κύριο παράγοντα που δικαιώνει τους ασθενείς για την απόφαση της θεραπευτικής τους επιλογής.