Λειτουργία του άξονα υποθάλαμος - υπόφυση - θυρεοειδής κατά τη διέγερση των ωοθηκών στα πλαίσια της εφαρμογής μεθόδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής
Authors: Μηντζιώρη Γεσθημανή 
Published: August 2021

Εισαγωγή. Η τεκμηρίωση της αλληλεπίδρασης του θυρεοειδή με το αναπαραγωγικό σύστημα στα πλαίσια εφαρμογής μεθόδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ART) είναι σήμερα ελλιπής. Δεν υπάρχουν κοινά αποδεκτές κατευθυντήριες οδηγίες για τις ιδανικές συγκεντρώσεις TSH πριν από την έναρξη των προσπαθειών για υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και ο προληπτικός έλεγχος όλων των γυναικών (universal screening) που πρόκειται να υποβληθούν σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή δεν συνιστάται. Σκοπός: Σκοπός της διατριβής ήταν η διερεύνηση της σχέσης της θυρεοειδικής λειτουργίας με τη διέγερση των ωοθηκών (OS) στα πλαίσια εφαρμογής μεθόδων ART. Αναλυτικότερα, τα ερευνητικά ερωτήματα της διδακτορικής διατριβής ήταν 1. Αν η θυρεοειδική λειτουργία μεταβάλλεται μετά από OS, 2. Αν υπάρχει σχέση μεταξύ των συγκεντρώσεων της TSH και της παρουσίας θυρεοειδικής αυτοανοσίας με το ποσοστό γέννησης ζώντων νεογνών σε ευθυρεοειδικές γυναίκες που υποβάλλονται σε OS για ART και 3. Αν υπάρχουν μεταβολές της θυρεοειδικής λειτουργίας κατά τη διάρκεια της ΟS για εφαρμογή μεθόδων εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF) και δευτερευόντως, αν αυτές οι μεταβολές είναι κλινικά σημαντικές. Ασθενείς και μέθοδοι. Προκειμένου να απαντηθούν τα τρία ερευνητικά ερωτήματα σχεδιάστηκαν τρεις επιμέρους μελέτες. 1. Μια συστηματική ανασκόπηση προκειμένου να συγκεντρωθούν και να αναλυθούν κριτικά τα υπάρχοντα δεδομένα για τη μεταβολή της θυρεοειδικής λειτουργίας μετά από OS, 2. Mια μελέτη αναδρομικού τύπου, για να εκτιμήσει τη σχέση των συγκεντρώσεων της TSH και της παρουσίας θυρεοειδικής αυτοανοσίας με το ποσοστό γέννησης ζώντων νεογνών σε ευθυρεοειδικές γυναίκες που υποβάλλονται σε OS, και 3. Mια μελέτη προοπτικού τύπου για να εκτιμήσει τις μεταβολές της θυρεοειδικής λειτουργίας κατά τη διάρκεια της OS στα πλαίσια εφαρμογής μεθόδων IVF. Αποτελέσματα. 1. Συστηματική ανασκόπηση: Από τις συνολικά 211 μελέτες που αρχικά εντοπίστηκαν, 7 μελέτες περιλήφθηκαν τελικά στη συστηματική ανασκόπηση.Στις τρεις από τις επτά μελέτες οι συγκεντρώσεις της TSH ήταν ίσες ή μεγαλύτερες από το όριο των 2.5 μΙU/mL που έχει θεσπιστεί για το πρώτο τρίμηνο της κύησης, γεγονός όμως που δεν επιβεβαιώθηκε από τις υπόλοιπες μελέτες. 2. Αναδρομική μελέτη: Σε ευθυρεοειδικές γυναίκες που υποβλήθηκαν σε OS για ART δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ αυτών με συγκεντρώσεις TSH 0,5 – 2,5 µIU/mL σε σχέση με αυτές με συγκεντρώσεις 2,6 – 4,5 µIU/mL, όσον αφορά το ποσοστό γέννησης ζώντων νεογνών (p=0,763). Παρόμοια, δεν παρατηρήθηκαν διαφορές ως προς το ποσοστό γέννησης ζώντων νεογνών ούτε μεταξύ των γυναικών με ή χωρίς θυρεοειδική αυτοανοσία (p=0,568). 3. Προοπτική μελέτη: Η OS έχει οριακή επίδραση στη θυρεοειδική λειτουργία (αύξηση της TSH, p=0,066). Αυτή η επίδραση είναι σημαντική σε γυναίκες που τελικά επιτυγχάνουν κύηση μετά από IVF (p=0,001). Παρά τη συσχέτιση συγκεκριμένων θυρεοειδικών παραμέτρων με αναπαραγωγικές εκβάσεις της IVF, καμία θυρεοειδική παράμετρος δεν κατάφερε να διατηρήσει τη σημαντικότητά της, όταν καταστρώθηκαν προβλεπτικά μοντέλα (με εξαρτημένες μεταβλητές τον αριθμό των ωαρίων που ελήφθησαν, τον αριθμό και την ποιότητα των εμβρύων ικανών προς μεταφορά, τα ποσοστά βιοχημικών κυήσεων). Συμπεράσματα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα αυτής της διδακτορικής διατριβής και καθώς ισχυροποιούνται οι ενδείξεις ότι η TSH μπορεί να αυξάνεται μετά από OS για ART, ιδιαίτερα σε γυναίκες που επιτυγχάνουν κύηση, η συστηματική ενδοκρινολογική παρακολούθηση των γυναικών αυτών είναι απαραίτητη. Ο καθολικός προληπτικός έλεγχος (universal screening) και η καθιέρωση ενός ορίου-στόχου για όλες τις υπογόνιμες γυναίκες που πρόκειται να υποβληθούν σε OS είναι δύο νέα ερευνητικά ερωτήματα που είναι επιτακτική η ανάγκη να απαντηθούν με την περαιτέρω αύξηση της ποιότητας και της ποσότητας της τεκμηρίωσης.