Η επίδραση της αύξησης της ενδοκοιλιακής πίεσης στη νεφρική λειτουργία
Authors: Κουφουδάκης Διονύσιος 
Published: January 2014

Το “σύνδρομο κοιλιακού διαμερίσματος”, όπως επικράτησε να αποκαλείται, περιγράφει τις παθοφυσιολογικές μεταβολές που προκαλεί η αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης. Τα συστήματα που επηρεάζονται πρώτα είναι το ουροποιητικό, το καρδιαγγειακό και το αναπνευστικό. Η ευρεία εξάπλωση της λαπαροσκοπικής χειρουργικής που απαιτεί τη δημιουργία πνευμοπεριτοναίου, πυροδότησε την ανάγκη για περαιτέρω μελέτη των επιπτώσεων της αυξημένης ενδοκοιλιακής πίεσης. Σκοπός της έρευνάς μας είναι η μελέτη της επίδρασης του Συνδρόμου Κοιλιακού Διαμερίσματος στη νεφρική λειτουργία σε κουνέλια. Στη βιβλιογραφία, οι μελέτες επικεντρώθηκαν σε χοίρους και σκυλιά. Καμία μελέτη δεν χρησιμοποίησε κουνέλια. Χρησιμοποιήθηκαν 21 κουνέλια τύπου Νέας Ζηλανδίας, τα 7 χρησιμοποιήθηκαν ως μάρτυρες και τα 14 χωρίσθηκαν σε δυο ομάδες. Οι μάρτυρες υποβλήθηκαν σε γενική αναισθησία και παρακεντήθηκαν με φλεβική και αρτηριακή γραμμή. Παρακεντήθηκε η έξω σφαγίτιδα και καθετηριάστηκε η ουροδόχος κύστη. Οι άλλες δυο ομάδες υποβλήθηκαν στη δημιουργία Συνδρόμου Κοιλιακού Διαμερίσματος με συσκευή πνευμοπεριτοναίου. Η ομάδα Α περιελάμβανε 7 ζώα στα οποία η αποσυμπίεση γινόταν οξέως, ενώ στη Β ομάδα (που περιελάμβανε επίσης 7 ζώα) η αποσυμπίεση έγινε βαθμιαία. Τα αποτελέσματα της μελέτης συνιστούν ότι η αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης προκαλεί σημαντική μείωση στην αιμάτωση των νεφρών με αποτέλεσμα τη μείωση της διούρησης. Το κριτικό όριο της μείωσης των ούρων παρατηρήθηκε στο επίπεδο των 20mmHg, ενώ πλήρης ανουρία εμφανίστηκε σε επίπεδο των 25mmHg. Η αποκατάσταση της διούρησης γίνεται σε επίπεδα 15mmHg στην ομάδα της σταδιακής αποσυμπίεσης, ενώ στην ομάδα της οξείας αποσυμπίεσης παρατηρήθηκε καθυστέρηση 45 min. Και οι δυο ομάδες εμφάνισαν ολιγουρία στο επίπεδο των 20mmHg και ανουρία στα 25mmHg. Στην ομάδα Β, μόλις η τιμή έπεσε κάτω των 20mmHg επανήλθε η διούρηση. Στην ομάδα Α, παρά το γεγονός ότι η πίεση μειώθηκε άμεσα, η διούρηση καθυστέρησε 45 λεπτά. Το ερώτημα του συνδρόμου επαναιμάτωσης υπάρχει αλλά δεν φαίνεται στη μελέτη μας να δημιουργεί κλινικό πρόβλημα. Παράλληλα αξιολογήθηκαν η μέση αρτηριακή πίεση, η κεντρική φλεβική πίεση, οι σφύξεις, οι αναπνοές, το pH, η pCO2, και η pO2. Τα αποτελέσματά μας συμφωνούν με τη διεθνή βιβλιογραφία και θέτουν συγκεκριμένα το όριο της ανουρίας στο επίπεδο των 25mmHg. Επίσης, θέτουμε συγκεκριμένα το όριο επανεμφάνισης της διούρησης στο επίπεδο των 15mmHg. Η καθυστέρηση που σημειώνεται στην αιφνίδια αποσυμπίεση μπορεί να αποδοθεί με ασφάλεια στο φαινόμενο της επαναιμάτωσης. Η αποσυμπίεση μπορεί να γίνει με ασφάλεια οξέως χωρίς να απαιτείται η παρατεταμένη διατήρηση του ασθενή σε συνθήκες γενικής νάρκωσης. Αν πρέπει να θέσουμε ένα αριθμητικό όριο για την επέμβαση αποσυμπίεσης, αυτό πρέπει να είναι πριν την εγκατάσταση του συνδρόμου. Δεδομένου ότι σε πίεση 20 mmHg εμφανίζεται ολιγουρία (ήδη εκδηλώνεται το σύνδρομο), θα μπορούσαμε με ασφάλεια να προτείνουμε το όριο αυτό. Η κεντρική φλεβική πίεση φαίνεται πιο αξιόπιστος δείκτης στην εμφάνιση του συνδρόμου γιατί αυξάνει πρώιμα και αποτελεί τον προάγγελο της εκδήλωσης των αιμοδυναμικών διαταραχών. Οι διαταραχές πρέπει να διερευνηθούν περισσότερο, γεγονός που δεν ήταν δυνατόν στην έρευνα αυτή, λόγω κόστους και απομάκρυνσης από τους αρχικούς στόχους. Η μερική πίεση του οξυγόνου μειώνεται και καθυστερεί να αποκατασταθεί. Οι υπόλοιποι παράγοντες της οξεοβασικής ισορροπίας μένουν ανεπηρέαστοι, τουλάχιστον στα μικρά ζώα. Τέλος, αναφερόμενοι στην επιλογή των πειραματόζωων, τα κουνέλια συμπεριφέρθηκαν όπως και τα μεγάλα ζώα που αναφέρονται στη βιβλιογραφία. Μπορούν λοιπόν να χρησιμοποιηθούν με ασφάλεια. Το μικρό τους κόστος και οι σχετικά «εύκολοι» χειρισμοί που απαιτούνται τα καθιστούν χρήσιμα στην περαιτέρω έρευνα του συνδρόμου.