bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
CHANGES IN THE FUNCTIONAL ACTIVITY OF MACROPHAGES UNDER THE INFLUENCE OF BACTERIAL LECTIN APPLAIED IN DIFFERENT SCHEMES
Authors:   R.E. Kavetsky Institute of Experimental Pathology, Oncology and Radiobiology of NAS of Ukraine, Kyiv, Ukraine, Fedosova N.I. , Chumak A.V. ,   R.E. Kavetsky Institute of Experimental Pathology, Oncology and Radiobiology, National Academy of Sciences of Ukraine, Kyiv, Ukraine, Cheremshenko N.L. ,   R.E. Kavetsky Institute of Experimental Pathology, Oncology and Radiobiology of NAS of Ukraine, Kyiv, Ukraine, Symchych T.V. ,   R.E. Kavetsky Institute of Experimental Pathology, Oncology and Radiobiology of NAS of Ukraine, Kyiv, Ukraine, Karaman О.М. ,   R.E. Kavetsky Institute of Experimental Pathology, Oncology and Radiobiology of NAS of Ukraine, Kyiv, Ukraine, Karabaiev D.O. ,   R.E. Kavetsky Institute of Experimental Pathology, Oncology and Radiobiology of NAS of Ukraine, Kyiv, Ukraine, Voyeykova I.M. ,   R.E. Kavetsky Institute of Experimental Pathology, Oncology and Radiobiology of NAS of Ukraine, Kyiv, Ukraine
Published: July 2023

Aim: to investigate the antitumor effect and the influence of B. subtilis IMV B-7724 lectin applied as a single therapy or in combination with cisplatin on various manifestations of macrophages functional activity during the growth of a metastasizing experimental tumor. Materials and methods: the study was performed on C57Bl/6J mice bearing Lewis lung carcinoma (LLC). The effect of the lectin applied as a single therapy or in combination with cisplatin on tumor growth and the functional activity of peritoneal macrophages were evaluated. The functional activity of peritoneal macrophages was studied by the level of NO production, arginase and cytotoxic activity. Results: there was demonstrated an antimetastatic efficacy of B. subtilis IMV B-7724 lectin applied in Lewis lung carcinoma model either as a single therapy or in combination with cisplatin. In all probability, this effect was grounded by the changes in macrophages functional activity. As it is evidenced by a significant (p < 0.05) suppression of macrophages’ cytotoxic activity and characteristic changes in arginase metabolism, M2 macrophages predominated in the control (untreated) tumor-bearing mice. The features of L-arginine metabolism and cytotoxic activity in peritoneal macrophages indicate the preservation of their antitumor activity (polarization toward M1 type) at the terminal stage of experimental tumor growth. Conclusions: in the animals bearing experimental tumor, the most pronounced antitumor effect was observed when the bacterial lectin was applied in combination with cisplatin. The use of B. subtilis IMV B-7724 lectin as a therapeutic agent (either as a single therapy or in combination with cisplatin) preserved the antitumor activity of macrophages and promoted their polarization toward M1 direction at the terminal stage of tumor growth.
PROSPECTS OF THE USE OF RADIOPROTECTORS TO OVERCOME MITOCHONDRIAL DYSFUNCTION OF HEALTHY CELLS SURROUNDING THE IRRADIATED TUMOR
Authors:   R.E. Kavetsky Institute of experimental pathology, oncology and radiobiology of NAS of Ukraine, Kyiv, Ukraine, Domina E.A.
Published: July 2023

Radiation-induced changes in normal cells, including their mitochondria, from around the tumor can lead to the development of remote complications that negatively affect the effectiveness of radiation therapy. This determines the search for radioprotectors capable of overcoming the membrane barrier of mitochondria and suppressing their acquired dysfunction for selective protection of healthy tissues. The use of amifostine and melatonin radiomitigators, whose action is characterized by low toxicity, the ability to overcome acquired mitochondrial dysfunction, and unimpeded penetration into the mitochondria of various types of cells, is recognized as a reliable and effective means of protection. The appointment of the specified drugs to accompany radiation therapy of oncological patients is substantiated and recommended.
Tekstil sektöründe çalışan işçilerin ergonomik riskleri ile kas iskelet sistemi rahatsızlıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Authors: ÇELEBİ Sadık Emre , ARAS Özgen
Published: July 2023

Amaç: Bu çalışmanın amacı, tekstil sektöründeki işçilerin çalışma postürünün ergonomik riskini belirlemek ve kas iskelet sistemi rahatsızlığı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: 131 gönüllü tekstil işçisinin katılımı ile yapılan çalışmada, katılımcıların demografik ve tanımlayıcı bilgileri kaydedildi. Çalışma postürünün ergonomik riski Rapid Entire Body Assessment (REBA) ile değerlendirildi. Cornell Kas İskelet Rahatsızlığı Anketi (CMDQ) ile geçen bir hafta boyunca yaşanan kas iskelet sistemi rahatsızlığının sıklığı, şiddeti ve iş yapmaya olan etkileri sorgulandı. Bulgular: Veriler analiz edildiğinde, çalışanların yüksek riskte çalıştığı saptandı. CMDQ ortalama değeri 220 olarak bulundu. REBA ve CMDQ puanı arasında anlamlı bir ilişki (p
Dlaczego dzieci nazywają mnie „innym”, a nauczyciele patrzą na mnie „inaczej”? – temat niepełnosprawności w szkole XXI wieku
Authors:   Uniwersytet Rzeszowski, Wisłowska Kinga
Published: July 2023

The paper discusses issues related to school education in the 21st century school with regard to disability. It presents the basic issues related to physical and mental dysfunctions, as well as discusses their specificity. It focuses on the issue of the exclusion of the disabled pupil from a class group and shows the teacher’s actions to prevent this exclusion. It also contains several lesson proposals using one of the art therapy methods, Kamishibai Theater, which will help students answer the questions: What is disability? Does disability prevent the establishment of friendly relationships?
MOOC dla wszystkich. Platforma „Navoica” formą edukacji bez ograniczeń (na tle historii nauczania na odległość)
Authors:   Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Bolińska Marta
Published: July 2023

In the 21st century, distance learning has gained the status of a common educational practice. It ceased to be a support for traditional education and has become a form of autonomous schooling. Historically, e-education has gone through three stages, the first being teaching related to the beginning of distance learning (mainly the so-called correspondence courses), the second,connected with the development of radio and television, and, finally, the third relating to institutionalization and standardizing of e-learning as well as the factual application of the opportunities provided by new technologies, as well as a response to contemporary needs, requirements and expectations of recipients. The paper, in the spirit of the well-established theory, introduces – in the context of selected issues from the history of e-learning – the Polish national educational platform Navoica, which offers and provides online courses called MOOC (Massive Open Online Courses), administered by universities and educational institutions. Trainings at various levels of difficulty are intended for a wide range of recipients: from school students at different levels, through students and people interested in lifelong learning, to academic staff of universities (also literary scholars and linguists). Courses offered by the Navoica platform may be an invitation to an individual development, a way to raise or broaden qualifications, and they may also become a contribution to increasing opportunities within the labor market and boost people’s research and teaching competences.
Урізноманітнення лекцій з історії зарубіжної літератури у закладах вищої освіти педагогічного спрямування (на матеріалі творчості Бруно Шульца)
Authors:   ДВНЗ «Донбаський державний педагогічний університет», Маторина Наталья
Published: July 2023

In this scientific study, the experience acquired at the Philological Faculty of Donbas State Pedagogical University (Sloviansk, Ukraine) in the diversification of lectures on History of Foreign Literature based on the material of the creative work of one of the most original Polish writers of the 20th century, Bruno Schulz, is discussed. The author of the paper has proposed and characterized the following forms of diversification of lectures on Foreign Literature in institutions of higher education: prospective and anticipatory cognitive tasks of the lecture, among which tasks of a biographical or literary nature are distinguished; multifaceted independent home pre-lecture studies, in particular of a creative nature; registration and organization of the lecture passport; innovative book lecture exhibitions; “translation laboratory” as a structural component of the lecture; graphic organizers; online tours as fragments of a lecture; speeches of higher education applicants in the role of a lecturer; reception of “mirror audience”; musical accompaniment of individual parts of the lecture, etc. All these (and not only) forms, techniques / methods of organizing university lectures are characterized in detail in the applied aspect: numerous options for diversifying lectures on History of Foreign Literature on the basis of the study of the biography and creative heritage of the original and extraordinary Bruno Schulz, a talented and mysterious Galician writer of the first half of the 20th century. Each lecturer’s creation of his/her teaching system is a continuous process that never ends. The lecturer must listen to himself/herself, his/her intuition and mood, which tells him/her about the effectiveness of certain forms, techniques/methods of organizing lecture classes, because he/she has an orientation towards training specialists of the new generation, capable of active professional life under the conditions of innovative development of modern Ukrainian society.
Uprawnienia doktorantek i doktorantów z niepełnosprawnościami – analiza regulaminów szkół doktorskich
Authors:   Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Kuczera Małgorzata
Published: July 2023

The subject of this article is an analysis of statutory regulations concerning the education of doctoral students and their application in the regulations of doctoral schools. The article consists of a comparison of the theoretical part and the practical part containing an in-depth meta-analysis of the regulations of 134 Polish doctoral schools. Within the scope of the analysis, the provisions regulating the rights of doctoral students and doctoral students with disabilities were verified, with particular emphasis on legal regulations and an indication of the doubts arising in this area. The conducted research allowed to compose the results, which in turn may become a contribution to further scientific discussions on the analyzed topic and become a trigger for the introduction of inevitable changes in legislation or regulations of doctoral schools.
Wędrowanie wśród wierszy – o poezji michalitki s. Dawidy Ryll
Authors:   Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Popielarz-Zajdel Ewelina Maria
Published: July 2023

Attempts to analyse and interpret some of the poems of michalitka, nun Davida Ryll. The poet, a nun, in her poems refers to the sacred. She writes about the reality that surrounds us, about suffering or doubts, but God is always the most important in her poetry. Poetry is therefore also a testimony to michalitka’s faith.
In memoriam. Wokół warsztatu pracy dr. hab. Henryka Kurczaba – profesora WSP i Uniwersytetu Rzeszowskiego
Authors:   Uniwersytet Rzeszowski, Półchłopek Tadeusz
Published: July 2023

The aim of the article is to commemorate the long-time head of the Department of Methodology of Teaching Literature and Polish Language of the former Pedagogical University and then the University of Rzeszow. In Polish science, he became famous as the creator of the theory of inte-grating teaching and a persistent postulator of adapting school curricula to the system of changing epistemological attitudes of children and youth. The text also attempts to outline the specificity of the professor’s scientific and didactic workshop, who in the memory of his students remained a timeless model of a teacher and master.
Українсько-білоруське пограниччя: Білоруські впливи на говірки Українського Полісся
Authors:   Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Wójcik Magdalena Ambra
Published: July 2023

The present paper is devoted to the research on the Ukrainian northern supradialect or, more precisely, the issue of the influence of Belarusian language space on the structure of local subdialects within it. The paper aims to indicate and describe characteristic features of Ukrainian Polesian subdialects, yet only those that testify to common with South Belarusian dialects trends in the evolution of dialectal phenomena or that penetrated into their structure as a result of Belarusian influence. In connection with this, the research is largely confrontational. This is why comparative-historical and descriptive methods of analysis were taken up.
Sowa bohaterką albumu Kuba Lecha Wilczka
Authors:   Uniwersytet Śląski, Ogłoza Ewa
Published: July 2023

The subject of the description in the article is a book, or rather an album, published 50 years ago, in which the author of the text and photos is Lech Wilczek. I give basic information about the charismatic writer, photographer and naturalist. I discuss the contents of the book, the protagonist of which is an owl raised for some time in the author’s Warsaw art studio. I pay attention to the stages of the story, descriptions of the bird’s appearance and its relationship with other animals, especially with the raccoon Balbinka. I write about the author’s expeditions to nature reserves and his other books, whose protagonists include such animals as hamsters, badgers and a raven.
Wpływ chrztu Polski na język ojczysty
Authors:   Uniwersytet Rzeszowski, Ożóg Kazimierz
Published: July 2023

Baptism of Poland in the 10th century is a historical act for the Polish language and native culture. This act had a fundamental impact on the formation of the Polish language. Through the act of baptism and the subsequent work of Christianization in the Latin rite, the Polish language passed from the era of speech to the era of writing and gained access to Western culture. The Latin alphabet gradually introduced Polish to the group of literary European languages. Under the influence of baptism, a new lexicon was formed expressing the foundations of all sciences, the foundations of education, religious and moral lexis, beautiful names of people were created. The Bible, which has been translated into Polish for at least 700 years, has become a model of literary texts.
Dichtungstheoretische Prolegomena zu einer philologischen Didaktik
Authors:   Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Trzaskowski Zbigniew
Published: July 2023

The paper presents terms, interpretation schemes, and functionality of the theory of poetry in philological didactics from a structuralist and semantic perspective. Poetry, perceived in the context of creativity and usefulness, interpreted taking into account the relationships to the author, reader, and worldview code, is an important factor in the world of signs and media messages.
Термодинамічні аспекти ефективного застосування попереднього охолодження у циклах кріогенних установок і холодильних машин
Authors: Грудка Б.Г.
Published: July 2023

Попереднє охолодження почали застосовувати у кріогенних установках майже 120 років тому. У 1900 р. на міжнародній промисловій виставці у Парижі вперше демонструвався зріджувач повітря, створений Лінде. У ньому використовувався кріогенний регенеративний цикл із подвійним дроселюванням та циркуляцією частини потоку повітря високого тиску. До складу установки було введено аміачну холодильну машину для охолодження повітря до температури –50 °С. Пізніше попереднє охолодження почали застосовувати й у інших кріогенних установках. Таке охолодження є принципово обов'язковим у водневих та гелієвих зріджувачах і рефрижераторах, в зріджувачах природного газу, установках для виробництва низькотемпературного рідкого діоксиду вуглецю. Зумовлено це тим, що верхні температури інверсії дросель-ефекту водню та гелію істотно нижчі від температури навколишнього середовища, а саме –69 і –233 °С (204 і 40 К), відповідно. У статті вперше наведено виведення формули, що дозволяє здійснювати початкову оцінку ступеня покращення показників кріогенної установки (КУ), в якій застосовується попереднє охолодження кріоагенту за допомогою парокомпресорної холодильної машини (ПХМ). У КУ реалізується регенеративний дросельний цикл на азоті, ПХМ працює на аміаку. Розглянуто два варіанти організації попереднього охолодження на рівнях температур 240 і 220 К. При розрахунках кріогенної установки зі з’єднаними термодинамічними циклами прийнято, що холодопродуктивність КУ незмінна і дорівнює 100 Вт при температурі 77,35 К. Попереднє охолодження до 240 і 220 К дозволило підвищити холодопродуктивність системи «КУ+ПХМ» до 165,6 та 199,7 Вт. Коефіцієнт ефективності системи зріс у 1,63 та 1,93 рази. Приблизно у стільки ж разів збільшився ексергетичний ККД. Використання попереднього охолодження таким чином дозволяє суттєво покращувати показники з'єднаних циклів
Modern refrigeration solutions for maritime sector and marine refrigeration transport
Authors: Ялама В.В. , Хмельнюк М.Г. , Яковлева О.Ю. , Трандафілов В.В.
Published: July 2023

New coming environmental regulations from International Maritime Organization put each involved actor from ship manager, ship owner to cargo owner into a hard situation for a short time period to change the data collection process, to determine gups considering operating needs, to create an improvement plan according to specific requirements, needs, and goals.  It is one more signal, in order to reach the sustainability goal, the industry digitalization process, and available efficient and effective use of technologies should be pushed forward. From cold chain digitalization, refrigeration system maintenance, and retrofitting processes, in particular, data science, process science, and data mining can be used. Refrigeration system retrofitting process modelling is presented by data mining technology. A lack of knowledge and investment in cold chain best practices and infrastructure lead to projects failing. Efficient, controlled, and smart Refrigeration is a challenge for the sustainable refrigeration sector. The global reefer transport market will expand up to 6% from 2020 to 2027 and it is vital for countries involved in military operations as well. The results of energy, exergy, and exergoeconomic analysis of different solutions intended for marine refrigeration transport, the cascade refrigeration system with R717-R744 refrigerants is presented. It was found that the optimum condensation temperature for the refrigerant of the high-temperature circuit is 40 °C, while the boiling temperature of the lower-temperature circuit is -50 °C. The temperature mode can be considered optimal ceteris paribus. The article provides an analysis of ejector refrigeration systems that can be used to improve the energy performance of marine refrigeration plants. It is a recommended issue to consider not only industrial requests but policies, and regulations in the force and in projects development status that can change an organization’s vision and aims of a strategic packet in own turn it can be affected a project budget change for labs, research institutions, shipyards.
Підвищення енергетичної ефективності абсорбційних холодильних приладів
Authors: Тітлов О.С. , Гратій Т.І.
Published: July 2023

В статті розглядається інтенсифікація процесів конвективного теплообміну на зовнішніх поверхнях теплорозсіювальних елементів холодильної машини або агрегату. Максимальний ефект інтенсифікації зовнішнього конвективного теплообміну має місце в абсорбційному холодильному агрегаті (АХА). В абсорбері здійснюється переохолодження водоаміачного розчину (ВАР), підвищене очищення та зниження температури парогазової суміші (ПГС), що надходить у випарник АХА, а в конденсаторі – переохолодження рідкого аміаку на вході у випарник АХА. Інтенсифікацію конвективного теплообміну здійснювали за допомогою установки кожуха на задній стінці холодильної шафи. Кожух дозволяє організувати теплий повітряний вертикальний стовп і збільшити швидкість повітряного потоку в зоні розташування теплорозсіювальних елементів. З урахуванням складності математичного моделювання процесів природної конвекції на елементах АХА було проведено експериментальні дослідження. Об'єктом експериментальних досліджень став абсорбційний холодильний прилад «Кристал» виробництва Васильківського заводу холодильників. Холодильний прилад містить низькотемпературне відділення (НТВ) об'ємом 11 дм3 та холодильну камеру (ХК) об'ємом 144 дм3. В процесі експериментальних досліджень було зафіксовано зниження добового енергоспоживання АХА на 7,6 % (ширина кожуха 150 мм) та на 21 % (ширина кожуха 170 мм). Результати проведених експериментальних досліджень способів інтенсифікації дозволив розробити нові конструкції комбінованого побутового приладу – абсорбційного холодильного приладу з нагрівальною камерою. Подача теплового навантаження від дефлегматора до нагрівальної камери здійснювалося за допомогою двофазного термосифона (ДФТС). Випробування показали, що в режимі компенсації теплових втрат нагрівальної камери в навколишнє середовище добове енергоспоживання АХА за 6 годин та 12 годин роботи склало 1,536 кВт·год та 1,564 кВт·год відповідно, тобто не перевищувало значень 1,65 кВт·год згідно з нормативним документом
Çocuk Edebiyatı Ürünleri ile Kavram Öğretimi: Bir Karma Yöntem Çalışması
Authors: ÇİĞDEMİR Seval
Published: July 2023

Çocuk edebiyatı ürünleri ile kavram öğretiminin ilkokul üçüncü sınıf öğrencileri üzerindeki etkisinin incelenmesinin amaçlandığı bu çalışma, iç içe karma yöntem deseninde tasarlanmıştır. Karma desenin yapısına göre nicel ve nitel veriler bir arada kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda araştırmacı tarafından geliştirilen kavram başarı testi, nitel boyutunda ise öğrencilerin öğretim planı ile ilgili görüşlerini tespit etmek amacıyla yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara’da bir devlet okulunda öğrenim gören 78 üçüncü sınıf öğrencisi (deney grubu: 38, kontrol grubu: 40) oluşturmaktadır. Uygulanan program çerçevesinde kontrol grubunda kavram öğretimi için sadece düz anlatım tekniği, deney grubunda ise düz anlatımla birlikte belirlenen üç adet hikâye kitabı ile oluşturulmuş öğretim programı uygulanmıştır. Nicel bulgular için kavram başarı testi ön test- son test olarak kullanılmış ve testten alınan puanlarla ilgili aritmetik ortalama, standart sapma ve t- testi değerleri hesaplanmıştır. Nitel bulgular için ise görüşme formundan elde edilen veriler analiz edilerek kodlara ve temalara ulaşılmıştır. Her iki veri setinden elde edilen bulgular birleştirilmiş ve anlamlı bir bütün oluşturduğu, nitel bulgularım nicel bulguları desteklediği ve genişlettiği tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre çocuk edebiyatı ile kavram öğretimi sadece düz anlatımla yapılan kavram öğretimine göre öğrencilerin kavram bilgisi üzerinde anlamlı bir fark yaratmaktadır. Cinsiyet faktörünün her iki yöntemde de kavram öğretimi üzerinde etkisi olmadığı elde edilen diğer bir bulgudur. Ayrıca uygulanan planın öğrencilerde derse yönelik merak ve ilgi uyandırdığı ve çocuk kitaplarının diğer derslerde de kullanılmasına istekli oldukları görülmektedir. Sonuç olarak kavram öğretiminde çocuk edebiyatı ürünlerinin kullanılmasının hem ilkokul düzeyinde soyut nitelikteki kavramların somutlaştırılması ve hayatın içine katılması açısından hem de çocukların kitaplarla tekdüze olmayan bir ilişki kurabilmesi açısından oldukça faydalı olduğu belirlenmiştir.
PISA 2015 Okuma Becerisi Maddelerinin Güçlük İndeksini Etkileyen Madde Özelliklerinin İncelenmesi
Authors: DEMİRKOL Sinem , AYVALLI KARAGÖZ Merve
Published: July 2023

Bu çalışmanın amacı okuma becerisi maddelerinin güçlük indeksini etkileyen madde özelliklerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda madde formatı, madde bilişsel alan düzeyi ve bu iki değişkene ait etkileşimin madde güçlüğü üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu PISA 2015 Türkiye uygulamasında okuma becerisi alt testine yanıt veren 2418 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın analizleri çok seviyeli bir yöntem olan Açıklayıcı MTK modelleri ile yürütülmüştür. Elde edilen sonuçlar açık uçlu maddelerin çoktan seçmeli maddelere göre, anlama ve yorumlama bilişsel alanında yer alan maddelerin ise bilgi ve değerlendirme basamağında yer alan maddelere göre anlamlı derecede daha zor olduğunu göstermektedir. Madde formatı ve madde bilişsel alan kesişimi incelendiğinde ise, bilişsel alanı anlama ve yorumlama olan maddelerinin açık uçlu sorulmasının maddeleri kolaylaştıracağı, bilgi basamağında yer alan maddelerin ise açık uçlu sorulmasının maddeleri zorlaştıracağı saptanmıştır.
Okuma Okuryazarlığı Performansı, Motivasyon Kaynakları ve Öğretmen Desteği Arasındaki İlişkiler: PISA 2018 Türkiye Örneklemi
Authors: ARI Gökhan , YAŞAR Mustafa Serdar , CAN Emre
Published: July 2023

Bu çalışmada PISA 2018 Türkiye verilerinden hareketle öğretmen desteği, okuma öz-yeterliği, okuma alışkanlığı, okuma zevki ve PISA okuma okuryazarlığı performansı arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve öğretmen desteği ile motivasyon kaynaklarının PISA okuma okuryazarlığı performansına katkısının belirlenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modeliyle yürütülen çalışmada değişkenlerin PISA okuma okuryazarlığı performansına katkısını belirlemek için hiyerarşik lineer model kurulmuştur. Çalışmanın örneklemi PISA 2018 Türkiye katılımcılarından oluşan on beş yaş grubu 5670 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışma sonucunda PISA okuma okuryazarlığı performansı ile okuma öz-yeterliği, okuma alışkanlığı, okuma zevki ve öğretmen desteği arasında pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Değişkenlerin PISA okuma okuryazarlığı performansına katkısına bakıldığında okuma öz-yeterliği, okuma alışkanlığı ve okuma zevki, performansın %11,5’ini açıklarken öğretmen desteği ise %1’ini açıklamaktadır. Ulaşılan sonuçlar, ilgili araştırmaların sonuçlarıyla tartışılmış, Türkiye’deki okuma eğitimi ile ilgili önerilerde bulunulmuştur.
Türkçe Dersinde Dijital Akıcılığın Geliştirilmesi İçin Hazırlanan Programın Sınıf Öğretmenlerinin Dijital Akıcılıklarına Etkisi
Authors: ALTUNKAYNAK Metin , ÇAĞIMLAR Zekiye
Published: July 2023

Bu çalışmanın amacı sınıf öğretmenlerinde dijital akıcılığı geliştirmek için hazırlanan programın etkililiğini değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda öğretmenlerin dijital akıcılık düzeylerini belirlemede kullanabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Çalışma nicel araştırma desenlerinden öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desende yürütülmüştür. Bu araştırmanın bağımsız değişkeni deney grubuna ön-test ile son-test arasında verilen Dijital Akıcılık Öğretmen Eğitimi olup, bağımlı değişkeni katılımcıların dijital akıcılık düzeyleridir. Araştırma kapsamında deney grubundaki öğretmenlere 30 saatlik Dijital Akıcılık Öğretmen Eğitimi uygulanmış, kontrol grubuna ise herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Verilerin analizinden elde edilen bulgulara göre, deneysel uygulamalar sonrasında, deney grubundaki öğretmenlerin dijital akıcılık düzeylerinin kontrol grubundaki öğretmenlere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Bu çalışma sonucunda, uygulanan Dijital Akıcılık Öğretmen Eğitim Programının deney grubundaki öğretmenlerin dijital akıcılık düzeylerinde artış sağladığı bulguları elde edilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular alanyazın temelli tartışılarak yorumlanmış ve öneriler sunulmuştur.
Bilgiyi Görselleştirme Stratejisinin Türkçe Ders Kitaplarında Kullanımı
Authors: ERSOY KIZILTEPE Cansu , ÇETİNKAYA EDİZER Zeynep
Published: July 2023

Bu çalışmanın amacı, bilgiyi görselleştirme stratejisinin Türkçe ders kitaplarındaki kullanım durumunu belirlemektir. Doküman incelemesi tekniğinin kullanıldığı bu çalışmada; araştırmanın veri kaynağını 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitapları oluşturmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel çözümleme tekniği kullanılmıştır. Çözümleme sonucunda bilgiyi görselleştirme stratejileri çerçevesinde grafik düzenleyicilerin 219, resimlerin 78 kez kullanıldığı belirlenmiştir. İncelenen kitaplarda en çok bilgi haritası, tablolar ve görüntüsel resimlerin kullanıldığı bulgulanmıştır. Bilgi ve görsel arasındaki ilişkiden çözümleme, açıklama, eşleştirme, tahmin etme ve sınıflandırmanın çoğunlukla kullanıldığı belirlenmiştir. Bu bulgulara bağlı olarak incelenen Türkçe ders kitaplarında bilgiyi görselleştirme stratejilerinin hem sınırlı hem de çeşitlilik açısından asgari düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Türkçe Derslerindeki Ödevler Hakkında Öğrenci, Öğretmen ve Veli Görüşleri
Authors: DİLEKÇİ Atilla
Published: July 2023

Bu araştırmada Türkçe dersinde ödev algısının ne olduğu tüm yönleriyle ve derinlemesine ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırma olgubilim yöntemine göre yapılmıştır. Buna göre amaçlı örnekleme yöntemlerinden uygun örneklemeye göre seçilmiş 25 Türkçe öğretmeni, 10 veli ve ölçüt örnekleme göre seçilmiş 24 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda Türkçe dersinde öğretmenlerin öğrencilerin derse hazırbulunuşluklarını sağlamak, anlamlı ve kalıcı öğrenmelerini desteklemek için ödevler verdiği belirlenmiştir. Hem öğrenciler hem veliler akademik gelişim için ödevleri öğretimi destekleyici önemli bir unsur olarak görmektedir. Öğretmenlerin verdikleri ödevlerin yapısına baktığımızda bunlar; ders kitabı etkinlikleri, derse hazırlık çalışmaları, çoktan seçmeli soru çözme ve yazma çalışmalarıdır. Öğrenciler öğretmenlerin verdikleri bu ödevlerin kolay, basit ve öğretici nitelikte olduğunu belirtmişlerdir. Ödevlerin okul-öğrenci-veli arasında etkileşim sağlayan öğretim etkinliği olduğu söylenebilir.
Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Akademik Yazılarının Dilsel Özellikleri
Authors: KONUK Sümeyye , KARAKAHRAMAN Yusuf
Published: July 2023

Bu çalışmanın temel amacı, eğitim fakültesi öğrencilerinin akademik yazılarındaki ölçülebilir dil özelliklerinin bir resmini elde etmeye çalışmaktır. Araştırmada; Türkçe, Sosyal Bilgiler, İngilizce ve Almanca öğretmenlik programlarında okuyan 162 öğrenciye ait 162 metin, 2.111 cümle ve 26.766 sözcükten oluşan bir derlemin incelemesi yapılmıştır. Kullanılan yöntem kesitsel tarama desenidir. Metinlerdeki dil özelliklerini görmek için çok boyutlu bir çerçeve kullanılmıştır. Üstsöylem, cümle türleri, bağlaçlar, düşünceyi geliştirme yolları, yazım, noktalama ve metnin paragraf yapısı inceleme boyutlarını oluşturmaktadır. Genel olarak metin niteliğini değerlendirmek için metin güçlüğü hesaplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre metinlerin güçlük düzeyi %51,23 oranıyla “orta güçlük” ve %37,65 oranıyla “zor” düzeyinde ağırlık göstermektedir. Yabancı Diller Eğitimi Bölümü öğrencilerinin yazdığı metinler Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü öğrencilerine oranla “zor” ve “çok zor” düzeyinde daha fazladır. Üstsöylem belirleyicilerinin sözcükler içindeki oranı %4,55’tir. Bu oran içinde en yüksek payı %3,18 ile kendini anma üstsöylemi almaktadır. Metinlerde, %3,95 oranında etkileşimsel %0,61 oranında etkileşimli üstsöylem belirleyiciler kullanılmıştır. Bağlaçların sözcükler içindeki oranı %7,44’tür. Metinlerde, en çok sıralama bağlaçları, onu takiben açıklama, sebep, sonuç, üsteleme, zıtlık bildiren cümle bağlayıcıları kullanılmıştır. Metinlerde en sık kullanılan cümle türü %34,96 ile basit, %27,52 ile girişik birleşik cümledir. Metinlerde 8 farklı düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır, en fazla kullanılanlar %51,06 ile örnekleme, %18,09 ile karşılaştırma ve %13,56 ile tanımlamadır. Metinlerdeki noktalama yanlışlarının oranı %0,63 iken yazım yanlışlarının oranı %0,81’dir. Noktalamadaki yanlışlar sırasıyla en çok nokta, virgül ve kesme işareti kullanımında bulunmaktadır. Yazım yanlışlarında en yüksek payı sırasıyla büyük harflerin kullanıldığı yerler ve sözcüklerin yazılışı almaktadır. Öğretmen adaylarının neredeyse yarısı başlık ve paragraflı metin yapısı hususuna dikkat etmemiştir. Sonuç olarak bu çalışma eğitim fakültesi öğrencilerinin akademik yazılarının niteliğinin belirlenmesinde fikir vermektedir. Her bir dil özelliğine ilişkin sonuçlar alanyazın doğrultusunda tartışılmıştır.
Okul Öncesi Dönem Çocukların Öğrenme Güçlüğü Erken Belirtileri ile Erken Okuryazarlık ve Yürütücü İşlev Becerileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Authors: ŞENTÜRK GÜLHAN Nesil , BURAK Yakup
Published: July 2023

Bu araştırmada okul öncesi dönem çocuklarının öğrenme güçlüğü erken belirtileri ile erken okuryazarlık ve yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan araştırmanın örneklem grubunu İstanbul ili Başakşehir ve Küçükçekmece ilçesi Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı bağımsız anaokulu ve ilkokula bağlı anasınıflarında öğrenim gören 342 okul öncesi dönem çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Özgül Öğrenme Bozukluğu Tarama Ölçeği”, “Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlevler Envanteri” ve “Erken Okuryazarlık Becerilerini Değerlendirme Öğretmen Anketi” kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson korelasyon katsayısı ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre okul öncesi dönem çocuklarda öğrenme güçlüğü riski erken belirtileri arttıkça, erken okuryazarlık ve yürütücü işlev becerilerinde yaşanan sorunların da arttığı görülmüştür. Aynı zamanda okul öncesi dönem çocuklarının öğrenme güçlüğü riskini, demografik değişkenlerin (yaş, cinsiyet, daha önce okul öncesi eğitim alma durumu, sosyo-ekonomik durum) %5, erken okuryazarlık becerilerinin %53, yürütücü işlev becerilerinin ise % 68 oranında açıkladığı tespit edilmiştir.
Türkçe Ders Kitaplarında Yer Alan Derse Hazırlık Bölümlerinin İncelenmesi
Authors: ATEŞ Murat , AŞCI Ali Umut
Published: July 2023

Bu araştırmanın amacı, ortaokul Türkçe ders kitaplarında bulunan derse hazırlık bölümlerini içerik ve yapı unsurları ile Türkçe öğretmenlerinin görüşlerine göre incelemektir. Araştırmada, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında ortaokullarda kullanılmak üzere Millî Eğitim Bakanlığınca yayımlanan Türkçe ders kitapları inceleme nesneleri olarak kullanılmıştır. Bu çalışmanın araştırma süreci, ortaokul Türkçe ders kitaplarını inceleme aşaması ve derse hazırlık bölümlerine ilişkin Türkçe öğretmenlerinin görüşlerinin alınması aşaması olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Türkçe ders kitaplarında bulunan derse hazırlık bölümlerinin incelenmesi aşamasında nitel araştırma desenlerinden biri olan temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Derse hazırlık bölümlerine ilişkin Türkçe öğretmenlerinin görüşlerinin alınması aşamasında ise nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması deseni kullanılmıştır. Türkçe öğretmenlerinin görüşlerini almaya yönelik araştırmacılar tarafından yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmış ve bu form doğrultusunda öğretmenlerden alınan görüşler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırmaya Türkiye’nin farklı illerinde görev yapan 34 Türkçe öğretmeni katılmıştır. Veriler, Google Formlar aracılığıyla ve yüz yüze yapılan görüşmelerle elde edilmiştir. Bu görüşmelerde öğretmenlere; derse hazırlık çalışmalarını öğrencileri güdüleme, hazırbulunuşluğu sağlama, çalışmaların olumlu ve olumsuz yönleri, hazırlık çalışmaları ile tema ve metinlerin içerik olarak uyumu, derse hazırlık sürecinin uzunluğu ve kısalığı, hazırlık çalışmalarında kullanılan materyaller, hazırlık çalışmalarının hangi dil becerilerine daha çok faydalı olduğu konularına ilişkin görüşleri sorularak öğretmenlerden derse hazırlık sürecine yönelik tavsiyeler istenmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Analizler sonucunda, derse hazırlık çalışmalarında özellikle okuma ve konuşma becerilerine ağırlık verildiği, çoklu medya araçlarının kullanımına az yer verildiği, soru maddelerinin sınıflara göre dengeli dağıldığı ve derse hazırlık bölümlerinin yapı olarak neredeyse tamamının açık uçlu soru tipinden oluştuğu görülmüştür. Öğretmenlerle yapılan görüşmelerden elde edilen genel sonuç ise öğretmenlerin, öğrencilerin ilgi ve dikkatlerini çekebilecek içerik zenginliğine sahip bir derse hazırlık süreci istedikleri yönündedir.
Ortaöğretim Öğrencilerinin Okuma Kültürlerinin İncelenmesi: Bir Karma Yöntem Araştırması
Authors: İŞLEYEN Ercüment , GÜNAL Yurdagül
Published: July 2023

Bu çalışma ile ortaöğretim öğrencilerinin okuma kültürünün; cinsiyet, aile geliri ve okul türleri değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırma, karma modelde tasarlanmış olup açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel aşaması Türkiye’de bulunan bir ilin farklı türdeki liselerinde öğrenim gören 280 onuncu sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Nitel aşamada ise 14 gönüllünün görüşünden yararlanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Okuma Kültürü Ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Bu araştırmanın nicel verilerinin analizinde, “bağımsız gruplar t testi” ve ANOVA kullanılırken nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda cinsiyete göre kız öğrenciler lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Ailenin gelir durumu yükseldikçe de anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda okul türleri ile okuma kültürü arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Öğrenciler bulundukları okul ortamının onların okumaya ve kitaplara yönelik bakışlarını olumsuz yönde etkilediğini belirtmişlerdir.
Drama Yönteminin Öğrencilerin Dil Bilgisi Tutumlarına Etkisi: Bir Karma Yöntem Araştırması
Authors: DOLUNAY Salih Kürşad , KOÇYİĞİT Sezgin
Published: July 2023

Bu çalışmanın amacı drama destekli dil bilgisi etkinliklerinin öğrencilerin dil bilgisi tutumlarına etkisini belirlemektir. Karma yöntem araştırması olarak tasarlanan bu çalışmada açımlayıcı sıralı karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Bolu il merkezindeki bir ortaokulun 5. sınıfında öğrenim gören 31 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın nicel verileri Dil Bilgisi Tutum Ölçeği'nden, nitel verileri Görüşme Formu ve Araştırmacı Günlüğü’nden elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde hipotez testleri kullanılmış, nitel verilerin analizindeyse içerik analizi yapılmıştır. Çalışma sonucunda drama yönteminin öğrencilerin dil bilgisi tutumları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğu sonucuna varılmıştır. Öğrenci görüşlerinden ve araştırmacı gözlemlerinden elde edilen veriler, drama yönteminin dil bilgisi konularını somutlaştırdığı için anlamayı kolaylaştırdığını, daha kalıcı bir öğrenme sağladığını, eğlenceli ve yaşantılara dayalı bir öğrenme ortamı oluşturduğunu, Türkçe dersini ve dil bilgisini sevdirdiğini, arkadaşlık ilişkilerini olumlu etkilediğini ve okula karşı heves oluşturduğunu ortaya koymuştur.
Çıkarım Becerilerini Değerlendirme Aracının Geliştirilmesi
Authors: ÇETİNKAYA Gökhan , YALINKILIÇ Kadir , KARAKOÇ YURTSEVEN Tuba , AYDIN Mustafa
Published: July 2023

Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin çıkarım becerilerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir değerlendirme aracı geliştirmektir. Değerlendirme aracını geliştirme sürecinde kuramsal ve kavramsal çerçeveden yönelimle ilk aşamada 45 soru hazırlanmış, sonrasında uzman görüşleri, çıkarım türleri ve bir ders saatinde uygulanabilirlik gibi nedenlerden dolayı bu sayı 28’e indirilmiştir. Taslak değerlendirme aracı, ortaokul 5-8. sınıfta öğrenimini sürdüren 500 öğrenci üzerinde uygulanmıştır. Yapılan çözümleme sonucunda, madde ayırt edicilik indeksi 0.30’un altında olan 4 madde değerlendirme aracından çıkarılmıştır. Çıkarım Becerilerini Değerlendirme Aracı’nın en son biçiminde yer alan 24 maddenin her birinin anlamlı düzeyde ayırt edici olduğu ve iç tutarlılığa bağlı güvenirliğinin yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Değerlendirme aracından alınacak en yüksek puan 24; en düşük puan ise 0’dır. Değerlendirme aracında yer alan çoktan seçmeli sorular 4 seçenekli olup, doğru yanıtlara “1” yanlış ve boş yanıtlara “0” puan verilerek 24 puan üzerinden değerlendirme yapılmalıdır. Değerlendirme aracından alınacak yüksek puanlar okuyucunun çıkarım becerisinin yüksek olduğunu gösterir.
İmam-Hatip Ortaokulu Öğrencilerinin Okuma Kültürü Düzeylerinin Okuma Profilleri Bağlamında İncelenmesi: Alanya Örneği
Authors: AKTAŞ Elif , VURAL Ekrem
Published: July 2023

Bu çalışmada imam hatip ortaokulu öğrencilerinin okuma kültürü düzeylerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, tarama modelinde betimsel bir araştırmadır. Çalışmada, veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen ve 20 sorudan oluşan ‘Okuma Profili Anketi’ kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Antalya ili Alanya ilçesindeki imam hatip ortaokullarında öğrenim gören 271 öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde yüzde ve frekans analizleri ile ki-kare analizinden yararlanılmıştır. Çalışmada öğrencilerin çoğunun boş vakitlerini geçirmek ve keyif almak için kitap okudukları; roman, hikâye, masal gibi kurgusal türleri ve macera/polisiye, kişisel gelişim konulu eserleri tercih ettikleri belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin yabancılardan ziyade yerli yazarları okudukları, dijital araçları ve interneti genel anlamda kitap okuma amacıyla kullanmadıkları da tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra öğrencilerin kitapları genellikle kitapçıdan satın alarak temin ettikleri ve baskı hâlinde okudukları, kitap seçiminde en çok kitabın konusuna ve kapağına dikkat ettikleri de ortaya konmuştur. Ayrıca araştırma sonuçları, öğrencilerin kütüphaneye gitme oranlarının düşük olduğunu ve süreli yayınları takip etmediklerini de ortaya koymuştur.
Bovine Respiratory Disease Complex: Prevalence of the Main Respiratory Viruses Involved in Pneumonia in Spain
Authors: H Santo Tomás , M Barreto , B Vazquez , P Villoria , R Teixeira , M Solé
Published: July 2023

The most common cause of disease among cattle is Bovine Respiratory Disease, and its control has a great impact on the profitability of cattle farms. It is a multifactorial and polymicrobial complex, involving both bacteria and viruses. The objective of this study was to assess the prevalence of the most relevant bovine respiratory viruses (bovine viral diarrhoea, bovine herpesvirus type 1, and bovine respiratory syncytial viruses) due to their clinical relevance, and also their course over time to facilitate decision-making when designing vaccination programmes based on scientific evidence. Samples from animals with early symptoms of respiratory disease were taken using the BOVIRESPCHECK kit, enabling nasal swabs to be taken from four different animals within the same farm. The samples were analysed separately for each animal (not pooled) for the detection of the three viruses by real time polymerase chain reaction. Between 2016 and 2020, a total of 964 reports were created, from a total of 661 cattle farms distributed all over Spain. Each report corresponds to a farm that had an outbreak or respiratory problem at the time. The most frequently detected virus was bovine respiratory syncytial virus, present in 31.5% of the reports, followed by bovine viral diarrhoea virus detected in 23.94% of them. Both viruses were found in combination in 15.96% of cases, showing a significant positive correlation between them. The bovine herpesvirus type 1 was detected in 17.2% of reports; however, the prevalence reached a peak at 28.11% in 2020 with the restriction in use of multivalent (non-marker) vaccines in the country. These results underline the significance of implementing complete vaccination programmes that cover all the most important respiratory viruses. Vaccination against bovine respiratory syncytial and bovine viral diarrhoea viruses seems to be justifiable not only because of the high incidence of both pathogens, but also because of the positive correlation between them. The use of infectious bovine rhinotracheitis monovalent marker vaccines should be added to the above-mentioned vaccines, as their exclusion could be partly responsible for the increased incidence of the bovine herpesvirus type 1 and its associated pathology in 2020. There is a need for a multivalent vaccine including the most relevant viruses with an IBR-marker component to control BRD.
Perception of ATR in Dàgááre [dàɡáárɪ̀]
Authors: Ozburn Avery , Giovio Canavesi Gianna F , Akinbo Samuel
Published: July 2023

This paper reports on two related perception studies about the property Advanced Tongue Root (ATR) in Dàgáárè (Mabia; Ghana). We examine how well native speakers are able to distinguish ATR contrasts as well as the effects of harmony and disharmony on perception, thereby testing hypotheses that have been made in the literature about the perceptual motivations of harmony systems. We find that, as expected, ATR mid vowels and Retracted Tongue Root (RTR) high vowels are the hardest to distinguish in Dàgáárè, but contrary to expectations, harmony does not improve accuracy in discriminating ATR contrasts. Nonetheless, we find the accuracy on disharmonic disyllabic forms is significantly worse than the accuracy in monosyllabic forms, which may indicate that disharmony hurts perception. We examine the implications for our understanding of the motivations of harmony systems and discuss how this paper contributes to the very minimal existing literature on perception in African languages.
Leveraging technology to deliver basic education to children in conflict areas of Northern Nigeria
Authors: Mutu Perekeme
Published: July 2023

Studies have shown that children residing in countries affected by armed conflict are more likely not to attend school as compared to other children. This is the fate of millions of children in Northern Nigeria, where the attacks on educational facilities by Boko Haram terrorists and the general insecurity in the region have resulted in the closing down of thousands of schools in the region by the government at various levels, without viable alternative methods of enabling access to education for the affected children. This serves as the foundation for the question addressed in this article, namely, whether the general insecurity in the region absolved the government of its obligation to ensure access to basic education for children in the region. Through the interrogation of various international, regional and domestic legal instruments and jurisprudence, the article argues that the insecurity in the northern region does not absolve the government of its obligation to provide the enablement for children to access basic education in the region. As a way of recommendation, the article explores the possibility of the government leveraging technology as a method of enabling access to basic education to children in the affected areas.