Η δικτυακή προσέγγιση των γεωργικών εφαρμογών και η σημασία της στρατηγικής επικοινωνίας στην ολοκληρωμένη αγροτική ανάπτυξη
Authors: Σεργιάννη Δήμητρα 
Published: September 2021

Η παρούσα διδακτορική διατριβή αποτελεί μια προσπάθεια να κατανοηθούν σε βάθος οι παράγοντες που διαμορφώνουν την υφιστάμενη κατάσταση του Συστήματος Γεωργικής Γνώσης και Καινοτομίας, με έμφαση στη δικτυακή προσέγγιση των Γεωργικών Εφαρμογών (και της καινοτομίας) και τη στρατηγική επικοινωνία για την (αγροτική) ανάπτυξη, στην Ελλάδα. Στο θεωρητικό υπόβαθρο της διατριβής παρουσιάζονται και συντίθενται τα ευρήματα ενός μεγάλου πλήθους επιστημονικών εργασιών με στόχο την παρουσίαση των εξελίξεων (των μοντέλων) των Γεωργικών Εφαρμογών ιδίως όσον αφορά στις πρόσφατες δικτυακές/ συστημικές προσεγγίσεις. Η έρευνα σχεδιάστηκε σε δύο επίπεδα: α) σε περιφερειακό επίπεδο (νομός Καρδίτσας) με σκοπό να διερευνηθεί η δικτυακή προσέγγιση που ακολουθήθηκε κατά τη διαδικασία ανάδυσης τριών καινοτόμων εγχειρημάτων και β) σε εθνικό επίπεδο, για να προσδιοριστούν οι συνιστώσες του εθνικού Συστήματος Γεωργικής Γνώσης και Καινοτομίας καθώς και οι παράμετροι που συμβάλουν στην αποτελεσματική λειτουργία του (ή μη).Για τους σκοπούς της έρευνας αξιοποιήθηκαν οι μεθοδολογίες αφενός των περιπτωσιολογικών μελετών, που αναφέρεται σε μια εις βάθος, εμπεριστατωμένη και λεπτομερή εξέταση ενός αντικειμένου μελέτης -της περίπτωσης- στο ‘φυσικό του περιβάλλον’ (περιφερειακό επίπεδο), και αφετέρου ημι- δομημένες συνεντεύξεις εις βάθος, αποτελούμενες από ένα σύνολο προκαθορισμένων, κατά κάποιον τρόπο, ερωτήσεων με σκοπό να δημιουργηθεί ένας οδηγός για τα θέματα που είναι σημαντικά να καλυφθούν στο πλαίσιο της συνέντευξης (εθνικό επίπεδο).Τα αποτελέσματα της διατριβής συνοψίζονται στα ακόλουθα: 1. Στον αγροτικό χώρο υπάρχουν διάσπαρτες νέες ιδέες/ καινοτόμες προτάσεις οι οποίες δεν αξιοποιούνται ενώ εάν, σε ορισμένες περιπτώσεις, προχωρούν πέρα από την σύλληψη της ιδέας σε επίπεδο εφαρμογής αυτές δεν διαχέονται, παραμένουν αποσπασματικές και, συνήθως, χωρίς μεγάλη διάρκεια ζωής, καθώς είτε δεν υποστηρίζονται περαιτέρω είτε εάν στηρίζονται σε προγράμματα χρηματοδότησης ‘αναπόφευκτα’ διακόπτονται με το τέλος του προγράμματος. 2. Το παράδειγμα τριών καινοτόμων πρωτοβουλιών στην Καρδίτσα έδειξε ότι, παρά τις δυσκολίες/ ελλείψεις που διαπιστώθηκαν, είναι δυνατή και στην Ελλάδα η εφαρμογή της δικτυακής/ συστημικής προσέγγισης της καινοτομίας (και μάλιστα της «από-τα-κάτω» καινοτομίας) στο πλαίσιο ενός (τοπικού) Συστήματος Γεωργικής Γνώσης και Καινοτομίας.•Για τη συγκρότηση και αποτελεσματική λειτουργία ενός (τοπικού ή εθνικού) Συστήματος Γεωργικής Γνώσης και Καινοτομίας θεωρείται απαραίτητη η παρουσία φορέα ο οποίος θα αναλάβει-ασκήσει τους τρεις βασικούς ρόλους του διαμεσολαβητή καινοτομίας (συνάρθρωση της ζήτησης, σύνθεση-σχηματισμός δικτύου, διαχείριση της διαδικασίας της καινοτομίας). 3. Η δημιουργία ενός ισχυρού και αποτελεσματικού υποσυστήματος Γεωργικών Συμβουλών (δηλαδή Γεωργικών Εφαρμογών που ενσωματώνουν το ρόλο του ενδιάμεσου– διαμεσολαβητή καινοτομίας) θα έχει πολλαπλασιαστικά οφέλη για/ στον αγροτικό χώρο (ενημέρωση-πληροφόρηση, κατάρτιση, υποστήριξη και δικτύωση του γεωργικού/ αγροτικού πληθυσμού ώστε να καταστεί ικανός να αξιοποιήσει, έτι περαιτέρω, τις δυνατότητες-ευκαιρίες για την επίλυση προβλημάτων και τη δημιουργία καινοτομίας). 4. Επιτακτική είναι πλέον στη χώρα μας η ανάγκη, τόσο σε επίπεδο ΚΑΠ (2021-2017) όσο και σε επίπεδο θεωρίας και πρακτικής της (αειφόρου) αγροτικής ανάπτυξης, αφενός ύπαρξης μιας δομής Γεωργικών Εφαρμογών βασισμένης στην δικτυακή προσέγγιση και αφετέρου (θεσμοθετημένης) συγκρότησης του Συστήματος Γεωργικής Γνώσης και Καινοτομίας, δίνοντας με αυτό τον τρόπο πρόσβαση στη γνώση και την καινοτομία σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. 5. Η δράση που πηγάζει από τις δημόσιες υπηρεσίες, παρά τις υφιστάμενες αδυναμίες και προβλήματα, θεωρείται ως η πλέον αξιόπιστη από τους φορείς που εμπλέκονται στη γεωργική/ αγροτική ανάπτυξη.