Μελέτη μεταλοιμωδών κυτταροπενίων σε παιδιά
Authors: Αλεξανδροπούλου Ουρανία 
Published: September 2021

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Οι πρωτοπαθείς και χρόνιες επίκτητες κυτταροπενίες είναι σπάνιες και η ενωρίς διάγνωσή τους και η διερεύνησή τους, οδηγούν σε μειωμένη νοσηρότητα και θνησιμότητα. Οι επίκτητες κυτταροπενίες στα παιδιά με εμπύρετο νόσημα είναι συνήθεις στην παιδιατρική πράξη και συνήθως εμφανίζονται κατά τη διάρκεια λοιμωδών νοσημάτων. Παρόλα αυτά όμως, είναι περιορισμένες οι πληροφορίες όσον αφορά την επιδημιολογία τους, την πορεία τους και τον χειρισμό τους για μακρό χρονικό διάστημα. Ποικίλοι λοιμογόνοι παράγοντες έχουν συσχετισθεί με επίκτητες κυτταροπενίες όπως ιοί, βακτήρια και παράσιτα. ΣΚΟΠΟΣ: Ο σκοπός της μελέτης είναι η εκτίμηση της αιτιολογίας, της διάρκειας και της κλινικής έκβασης των εμπύρετων κυτταροπενιών σε νοσηλευόμενα παιδιά, η μελέτη της παροδικής κυτταροπενίας σε σχέση με τη χρόνια κυτταροπενία στην παιδική ηλικία και τέλος η εκτίμηση της έκβασης των κυτταροπενιών μετά την πάροδο ενός και δύο ετών. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΙ: Εκατόν δεκαεπτά παιδιά με εμπύρετο λοίμωξη και κυτταροπενία με ηλικία (μέση τιμή±SD) 4.0±3.8 έτη (εύρος 0-14), εισήχθησαν στην παιδιατρική κλινική τριτοβάθμιου Νοσοκομείου κατά τη διάρκεια μιας περιόδου δύο ετών, και αξιολογήθηκαν με δείκτες φλεγμονής, καλλιέργειες βιολογικών υγρών και ορολογικές μεθόδους. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Σε 52/117 (44.4%) περιπτώσεις ανιχνεύτηκε ιογενής λοιμογόνος παράγοντας. Μεταξύ αυτών των ασθενών, 15/52 είχαν ουδετεροπενία /λευκοπενία, 5/52 θρομβοκυτταροπενία και οι υπόλοιποι 32 ασθενείς παρουσίασαν κυτταροπενία που αφορούσε σε δύο ή περισσότερες κυτταρικές σειρές. Σε 13/117 (11.1%) περιπτώσεις απομονώθηκε βακτήριο (π.χ.Salmonella spp, Shighella spp, Escherichia coli, Mycoplasma pneumoniae). Τρεις από τους δεκατρείς ασθενείς είχαν ουδετεροπενία/λευκοπενία, 2/13 είχαν θρομβοκυτταροπενία και 8/13 κυτταροπενία που αφορούσε δύο εως τρεις κυτταρικές σειρές. Σε 9/117 παιδιά (7.7%) με πανκυτταροπενία, εντοπίστηκε το παράσιτο Leishmania spp και η πανκυτταροπενία υποχώρησε σε 26.1 ± 23.5 ημέρες μετά τη θεραπεία με λιποσωμική αμφοτερικίνη B. Στις ιογενείς λοιμώξεις, η ουδετεροπενία ήταν παροδική και διήρκεσε 41.3±67.7 ημέρες, η θρομβοκυτταροπενία διήρκεσε 31.3±65.5 ημέρες, ενώ στις περιπτώσεις όπου συμμετείχαν δύο εως τρεις κυτταρικές σειρές, η κυτταροπενία διήρκεσε 26.8±38.9 ημέρες. Σε παιδιά με βακτηριακές λοιμώξεις, η κυτταροπενία επιλύθηκε εντός 34.9±54.3 ημερών. Στις 84/117 περιπτώσεις (71.8%), η κυτταροπενία υφέθηκε σε διάστημα δύο μηνών, σε 12/117 (10.3%) διήρκεσε δύο εως έξι μήνες (παροδική κυτταροπενία), ενώ σε 21/117 περιπτώσεις (17.9%) η κυτταροπενία διήρκεσε περισσότερο από έξι μήνες (χρόνια κυτταροπενία). Αντι-ουδετεροφιλικά αντισώματα ανιχνεύθηκαν σε επτά περιπτώσεις, σε έναν ασθενή ανιχνεύτηκαν αντιαιμοπεταλιακά αντισώματα, τρεις ασθενείς διεγνώσθηκαν με κακοήθεια και ένας με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο. Στην επαναξιολόγηση των ασθενών μας μετά από δύο έτη, μόνο έξι ασθενείς ήταν ακόμα κυτταροπενικοί (δύο με αυτοάνοση ουδετεροπενία, τρεις με χρόνια θρομβοκυτταροπενία και ένας με χρόνια ουδετεροπενία). Σε κανέναν από αυτούς τους έξι ασθενείς, δεν απομονώθηκε λοιμογόνος παράγοντας. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η κυτταροπενία που παρουσιάζεται στην παιδική ηλικία κατά τη διάρκεια μιας εμπύρετης νόσου, είναι συνήθως παροδική και έχει καλοήθη πορεία. Στις περισσότερες περιπτώσεις επιλύεται αυτόματα και συνδέεται με κοινές ιογενείς, βακτηριακές ή παρασιτικές λοιμώξεις. Όμως σε ορισμένες περιπτώσεις, κυτταροπενία κατά τη διάρκεια εμπυρέτου μπορεί να υποκρύπτει χρόνιο υποκείμενο αιματολογικό ή αυτοάνοσο νόσημα.