Η παθοφυσιολογία της φλεγμονής και ο ρόλος της στην επιληπτογένεση
Authors: Μπούρας Τριαντάφυλλος 
Published: August 2021

Εισαγωγή: Ο ρόλος της νευροφλεγμονής στην επιληπτογένεση αποτελεί αντικείμενο πολλών μελετών. Η σχέση μεταξύ των δύο μελετάται προς δύο κατευθύνσεις: την επίδραση της νευροφλεγμονής στην επιληπτογενέση και την επίδραση της κρίσεις στη σύνθεση διαφόρων κυτταροκινών. Οι παραπάνω επιδράσεις έχουν καταδειχθεί in vivo και in vitro. Με την παρούσα μελέτη προσπαθήσαμε να διερευνήσουμε πιθανές συσχετίσεις μέσω της μέτρησης ορισμένων κυτταροκινών στο εγκεφαλικό παρέγχυμα με τη μέθοδο της μικροδιύλισης. Η μελέτη διενεργήθηκε σε ασθενείς με φαρμακοανθεκτική επιληψία που υποβλήθηκαν σε Video-ΗΕΓ με ενδοκράνια ηλεκτρόδια για την εντόπιση της επιληπτογόνου Εστίας. Ασθενείς - μέθοδοι: Όλοι οι ασθενείς που υποβλήθηκαν σε επεμβατικό Video-ΗΕΓ από τον Απρίλιο 2005 ως τον Ιούνιο 2008 συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη. Καθετήρες μικροδιύλισης τοποθετήθηκαν σε 2-3 σημεία σε κάθε ασθενή. Δείγματα εξωκυττάριου υγρού λαμβάνονταν κάθε 4 ώρες. Μετρήθηκαν 6 κυτταροκίνες IL-1, IL-6, IL-8, IL-10, IL-12 και TNFa. Οι συγκεντρώσεις μετρήθηκαν με τη μέθοδο της κυτταρομετρίας ροής. Αναφορικά με το νευροφλεγμονώδες προφίλ της επιληπτογόνου εστίας οι βασικές συγκεντρώσεις κυτταροκινών συγκρίθηκαν μεταξύ περιοχών με διαφορετικά χαρακτηριστικά (γλοίωση, επιληπτογένεια, νεοφλοιώδης ή παλαιοφλοιώδης προέλευση). Συγκρίναμε επίσης και το φαινόμενο του μικροτραύματος μεταξύ αυτών των περιοχών. Οι καμπύλες συγκέντρωσης των κυτταροκινών στην άμεση μετακριτική περίοδο αναλύθηκαν με σκοπό τη διερεύνηση πιθανών μετακριτικών διακυμάνσεων. Οι καμπύλες αυτές επίσης συγκρίθηκαν μεταξύ περιοχών με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Τέλος, μελετήσαμε το φαινόμενο του μικροτραύματος αναλύοντας τις διακυμάνσεις των κυτταροκινών μετά την εμφύτευση των μικροκαθετήρων. Αποτελέσματα: Δώδεκα ασθενείς συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη, που συνολικά υποβλήθηκαν σε 14 καταγραφές. Συλλέξαμε 308 φιαλίδια από 27 καθετήρες. Η μέση διάρκεια συλλογής ήταν 4.7 ημέρες. Σχετικά με τις βασικές συγκεντρώσεις μετά την υποχώρηση του φαινομένου του μικροτραύματος η IL-1 ήταν σημαντικά υψηλότερη στις γλοιωτικές περιοχές (p<0.001). Η επίδραση του μικροτραύματος ήταν επίσης σημαντικότερη στις γλοιωτικές περιοχές αναφορικά με την IL-1 (p=0.004) και τον TNFa (p=0.029). Σχετικά με τα νευροφλεγμονώδη επακόλουθα της επιληπτικής κρίσης, οι μετακριτικές διακυμάνσεις της IL-1 ήταν υψηλότερες στις γλοιωτικές περιοχές (p<0.001). Αυτή η διαφορά αποδίδεται κυρίως στις ασυνήθιστα υψηλές διακυμάνσεις της στον εγκέφαλο ασθενών που έχουν ήδη χειρουργηθεί στο παρελθόν. Η IL-6 παρουσίασε σημαντική αύξηση το πρώτο 24ωρο μετά την κρίση χωρίς ειδικότητα για τις γλοιωτικές περιοχές. Σημαντική αύξηση των IL-1, IL-6, IL-8 και TNFa καταγράφηκε μετά την εμφύτευση των καθετήρων. Η IL-1 και η IL-8 επέστρεψαν σε βασικά επίπεδα 48 ώρες μετά την εμφύτευση. Η IL-6 σημείωσε σημαντική διακύμανση ως και την 5η ήμερα μετά την εμφύτευση. Ο TNFa επιστρέφει σε βασικά επίπεδα 6 ώρες μετά την εμφύτευση. Συμπεράσματα: Στις γλοιωτικές περιοχές η IL-1 παρουσιάζει αυξημένες βασικές τιμές και σημαντικά διαφορετική αντίδραση στο μικρο-τραύμα. Στη μετακριτική περίοδο, παρουσιάζει μη στατιστικά σημαντική αύξηση άλλα διακυμαίνεται σε υψηλότερες τιμές στις γλοιωτικές περιοχές. Το μικροτραύμα προκαλεί επίσης σημαντικά διαφορετική απάντηση του TNFa στις γλοιωτικές περιοχές. Συμπερασματικά ένας φαύλος κύκλος που αφορά τις προφλεγμονώδεις κυτταροκίνες φαίνεται να λαμβάνει χώρα στις γλοιωτικές περιοχές. Η συγκέντρωση της IL-6 και η απάντησή της στο μικροτραύμα δεν παρουσιάζουν αντίστοιχες διαφορές. Παρουσιάζει επίσης μια μη ειδική αύξηση μετά την κρίση. Με βάση τα παραπάνω θα μπορούσε να υποτεθεί ότι υπάρχει μια ανισορροπία μεταξύ προφλεγμονωδών και αντιφλεγμονωδών μηχανισμών, η οποία πιθανόν διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις γλοιωτικές επιληπτογόνους περιοχές. Η IL-8 και η IL-12 δεν παρουσίασαν σημαντικές διαφορές στη διακύμανση πριν ή μετά τις κρίσεις. Συμπεραίνεται ότι οι μηχανισμοί της φυσικής και της επίκτητης ανοσίας δε διαδραματίζουν μείζονα ρόλο στην επιληπτογένεση. Παρόμοιο εύρημα αναφορικά με την IL-10 οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο ισχυρός αντιφλεγμονώδης μηχανισμός που συνδέεται με αυτήν δεν ενεργοποιείται. Τέλος, αναφορικά με το μικροτραύμα φτάσαμε στο συμπέρασμα ότι, τουλάχιστον σχετικά με την IL-6, παρουσιάζει επιδράσεις που διαρκούν ως και 5 ήμερες.