МОРАЛДЫК-ЭСТЕТИКАЛЫК МАДАНИЯТТЫН ЖАНА ЖАШТАРДЫН МОРАЛДЫК ИДЕАЛЫНЫН КОНСТРУКТИВДҮҮ БАЙЛАНЫШЫ
Authors: Юсупова Ф.З. 
Published: August 2024

В данной статье подчеркивается необходимость в нынешних условиях глобализации создания уникальной национальной и общечеловеческой системы нравственных идеалов в обучении и воспитании молодежи. Также приводятся идеи о том, что создание высокой образцово-показательной духовно-нравственной системы, основанной на требованиях высоких принципов нравственного идеала, является гарантией защиты от негативного влияния таких бедствий, подобных нынешней «массовой культуре». Подростковый возраст у молодых людей – этап развития личности, в течение которого формируются цели, смысл нравственного совершенствования, эмоциональное и эмпирическое познание и понимание, стремление к поиску идеала, психическая неустойчивость. В связи с этим, в статье, учитывая, что укрепление нравственно-эстетической культуры молодежи является педагогической, философской и социологической проблемой, приводится философское осмысление конструктивной взаимосвязи определяющей, управляющей и контролирующей функций нравственного идеала в формирующейся нравственно-эстетической культуре молодежи, обосновываются взаимно обуславливающиеся факторы в формировании внутренней системы нравственного идеала личности.

Бул макалада азыркы ааламдашуу шарттарында жаштарды окутууда жана тарбиялоодо адеп-ахлактык идеалдардын уникалдуу улуттук жана жалпы адамзаттык системасын түзүү зарылчылыгы баса белгиленет. Ошондой эле адеп-ахлак идеалынын бийик принциптеринин талаптарына негизделген бийик үлгүлүү руханий-адептик системаны түзүү азыркы «массалык маданиятка» окшош мындай кырсыктардын терс таасиринен коргоонун кепилдиги болуп саналат деген ойлор берилген. Жаштардагы өспүрүм курак инсандын калыптануу этабы болуп саналат, анын жүрүшүндө максаттар, адеп-ахлактык өркүндөтүүнүн мааниси, эмоционалдык жана эмпирикалык билимдер жана түшүнүктөр, идеалды табууга умтулуу, психикалык туруксуздук калыптанат. Ушуга байланыштуу макалада жаштардын адеп-ахлактык жана эстетикалык маданиятын чыңдоо педагогикалык, философиялык жана социологиялык көйгөй экендигин эске алуу менен, адеп-ахлактык идеалдын аныктоочу, башкаруучу жана контролдоочу функцияларынын конструктивдүү өз ара байланышын философиялык жактан түшүнүүгө жардам берет. Жаштардын пайда болуп жаткан моралдык-эстетикалык маданиятын, инсандын моралдык идеалынын ички системасын калыптандыруунун өз ара аныктоочу факторлорун негиздейт.

This article emphasizes the need in the current conditions of globalization to create a unique national and universal system of moral ideals in the training and education of youth. The ideas are also given that the creation of a high exemplary spiritual and moral system, based on the requirements of high principles of the moral ideal, is a guarantee of protection from the negative influence of such disasters, similar to the current “mass culture”. Adolescence in young people is a stage of personality development, during which goals, the meaning of moral improvement, emotional and empirical knowledge and understanding, the desire to find an ideal, and mental instability are formed. n this regard, the article, taking into account that strengthening the moral and aesthetic culture of youth is a pedagogical, philosophical and sociological problem, provides a philosophical understanding of the constructive relationship of the defining, governing and controlling functions of the moral ideal in the emerging moral and aesthetic culture of youth, and substantiates mutually determining factors in the formation of the internal system of the moral ideal of the individual.