Ο ρυθμιστικός ρόλος των συλλογικών μορφών οργάνωσης παραγωγών στην αγροδιατροφική αλυσίδα
Authors: Μπάτζιος Αριστοτέλης 
Published: December 2022

Οι συλλογικές μορφές οργάνωσης φρούτων και λαχανικών στην χώρα μας θα συνεχίσουν να αποτελούν και στο άμεσο μέλλον δυνητική πηγή ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος για λογαριασμό των Ελλήνων παραγωγών. Στην σύγχρονη εποχή, οι αυξημένες ανάγκες των παραγωγών για μείωση του κόστους παραγωγής και πιο δίκαιες τιμές στα αγροτικά τους προϊόντα, δεν τους αφήνει περιθώριο για μη συνασπισμό δυνάμεων, όσον αφορά την άσκηση υγιούς διαπραγματευτικής δύναμης για λογαριασμό των μελών τους. Κύριος σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής δεν είναι μόνο να εξετάσει το ρυθμιστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι συλλογικές μορφές οργάνωσης κατά μήκος της αγροδιατροφικής αλυσίδας τροφίμων, αλλά και να αναδείξει και την ουσιαστική σημασία του για κάθε κρίκο αυτής. Για το λόγο αυτό διεξήχθη στην αρχή ποιοτική και ύστερα ποσοτική έρευνα σε κάθε κρίκο της αγροδιατροφικής αλυσίδας φρούτων και λαχανικών ξεχωριστά, μέσω δομημένων ερωτηματολογίων στο στατιστικό πρόγραμμα του SPSS 24.0, εστιάζοντας κάθε φορά σε εκείνους τους παράγοντες που είναι ικανοί να επηρεάσουν και ενθαρρύνουν το φαινόμενο του ρυθμιστικού ρόλου που ασκούν οι συλλογικές μορφές οργάνωσης. Η έρευνα διεξήχθη στις αγροτικές περιοχές της Μακεδονίας, της Θεσσαλίας και της Κρήτης. Πιο αναλυτικά, από την σκοπιά των παραγωγών τα αποτελέσματα αποδεικνύουν ότι οι συλλογικές μορφές οργάνωσης επιτελούν σε σημαντικό βαθμό ρυθμιστικό ρόλο στην αγροδιατροφική αλυσίδα τροφίμων, εξασφαλίζοντας ασφαλέστερες οικονομικές συναλλαγές για τους ίδιους. Για τους συνεταιρισμούς, οι εμπειρογνώμονες της αγοράς υποστήριξαν ότι οι συλλογικές μορφές οργάνωσης παρόλο που αποτελούν σταθερό κανάλι εμπορίας για τους παραγωγούς φρούτων και λαχανικών, οφείλουν να καταβάλλουν ακόμη περισσότερες προσπάθειες οργάνωσης και εκσυγχρονισμού των δραστηριοτήτων τους. Για τους χονδρεμπόρους, ο ρυθμιστικός ρόλος των συλλογικών μορφών οργάνωσης επιτυγχάνεται μέσα από την υψηλότερη διαπραγματευτική δύναμη και το χαμηλό κόστος διάθεσης των διακινούμενων αγροτικών προϊόντων. Από την πλευρά τους οι λιανέμποροι, θεωρούν ότι συλλογικές μορφές οργάνωσης θα διαδραματίσουν ακόμη μεγαλύτερο ρυθμιστικό ρόλο στην αγροδιατροφική αλυσίδα φρούτων και λαχανικών, αφού η εμπιστοσύνη και η δέσμευση των συλλογικών μορφών οργάνωσης προς αυτούς αυξάνεται συνεχώς, μειώνοντας συνάμα και τα κόστη των συναλλαγών τους. Για τους καταναλωτές, ο ρυθμιστικός ρόλος που επιτελούν οι συλλογικές μορφές οργάνωσης κρίνεται ως σημαντικός και εμφανίζεται μέσα από τις πιο δίκαιες τιμές που απολαμβάνουν οι ίδιοι και την ικανότητα των οργανώσεων να μειώσουν το κόστος διάθεσης για τα μέλη τους. Στους καταναλωτές ωστόσο, προχωρήσαμε και στην ανάλυση παραγόντων όσον αφορά τους λόγους αγοράς και ικανοποίησης των συνεταιριστικών φρούτων και λαχανικών. Τέλος στο δείγμα των καταναλωτών για τους λόγους ικανοποίησης από τα συνεταιριστικά φρούτα και λαχανικά, διεξήχθη ιεραρχική ανάλυση συστάδων, με σκοπό να ομαδοποιηθούν οι καταναλωτές σύμφωνα με τους τρεις παράγοντες της ικανοποίησης: Υγιεινή – Ποιότητα, Γεύση – Ασφάλεια και Τιμή – Διαθεσιμότητα.Λέξεις-Κλειδιά: Συλλογικές Μορφές Οργάνωσης, Αγροδιατροφική Αλυσίδα, Ρυθμιστικός Ρόλος