MÜXTƏLİF YAŞLI İNSANLARDA HİPOFİZ ÇUXURUNUN MORFOMETRİK ÖLÇÜLƏRİNİN KƏLLƏNİN FORMASINDAN ASILILIĞI
Authors: S.V. Şadlinskaya 
Published: October 2024

Məqalədə müxtəlif yaşlı insanlarda hipofiz çuxurunun morfometrik ölçülərinin kəllənin formasından asılılığını öyrənmək məqsədilə aparılmış tədqiqatın nəticələri təqdim edilmişdir. Bu məqsədlə 84 kompüter tomoqramlının retrospektiv təhlili aparılmışdır. Öyrənilən material 4 yaş qrupuna bölünmüşdür: I qrup (7-12 yaş), II qrup (13-21 yaş), III qrup (22-61 yaş), IV qrup (62 yaş və yuxarı). Kompüter tomoqrafiya müayinəsi 128-kəsikli TOSHİBA tomoqrafında aparılmışdır. Hipofiz çuxuru sagittal, aksial və koronar proyeksiyalarda tədqiq edilmişdir. Bu proyeksiyalar çuxurun bütün detallarını görməyə imkan verir. Şəkillərə baxmaq üçün RadiAnt DICOM Viewer proqramından istifadə edilmişdir. Tədqiqat nəticəsində hipofiz çuxurunun oval, girdə və yastı formaları müəyyən edilmişdir. Hipofiz çuxurunun orta və arxa maili çıxıntılararası məsafəsinin kəllə eninə nisbəti istər bütün formalı kəllələrdə bir-birinə yaxın olmuş və statistik etibarlı şəkildə fərqlənməmişdir. Hipofiz çuxurunun boylama ölçüsünün kəllə uzunluğuna nisbətinin təhlili zamanı kəllənin hər üç formasında statistik etibarlı fərq aşkar edilmişdir. Arxa maili çıxıntılararası məsafənin kəllənin eninə nisbəti isə 7-12 yaş qrupunda dairəvi formada və 62 və yuxarı yaş qrupunda yastı formada digər formalara nisbətdə kiçik olur. Hipofiz çuxurunun boylama ölçüsünün kəllənin uzunluğuna nisbətinin ən kiçik rəqəmi 7-12 yaş qrupunda yastı və oval formada, ən böyük rəqəmi isə 22-61 yaş qrupunda yastı formada qeyd olunur.

В статье представлены результаты исследования, проведенного с целью выявления зависимости морфометрических размеров гипофизарной ямки от формы черепа у людей разного возраста. С этой целью был проведен ретроспективный анализ 84 компьютерных томограмм черепа. Изученный материал разделен на 4 возрастные группы: I группа (7-12 лет), II группа (13-21 год), III группа (22-61 год), IV группа (62 года и старше). Компьютерно-томографическое исследование проводили на 128-срезовом томографе TOSHIBA. Гипофизарную ямку изучали в сагиттальной, аксиальной и корональной проекциях. Эти проекции позволяют увидеть все детали гипофизарной ямки. Для просмотра изображений использовалась программа RadiAnt DICOM Viewer. В результате исследования определяли овальную, округлую и плоскую формы гипофизарной ямки. Отношение расстояния между средним и задним наклоненными отростками к ширине черепа близко друг к другу и для черепов всех форм различий в них не наблюдается. Отношение продольного размера гипофизарной ямки к длине черепа оказалось различным для всех трех форм черепа. Отношение расстояния между задними наклоненными отростками к ширине черепа меньше в возрастной группе 7-12 лет при круглой форме и в возрастной группе 62 года и старше при плоской форме по сравнению с другими формами. Наименьшее значение отношения длины гипофизарной ямки к длине черепа зафиксировано в возрастной группе 7-12 лет при плоской и овальной формах, а наибольшее значение в возрастной группе 22-61 года зафиксировано при плоской форме.

The article presents the results of the analysis of the morphometric dimensions of the hypophyseal fossa depending on the shape of skull in people of different ages. For this purpose, a retrospective analysis of 84 computer tomograms taken. The studied material is divided into 4 age groups: I group (7-12 years old), II group (13-21 years old), III group (22-61 years old), IV group (62 years old and older). Computed tomography examination was performed on a 128-slice TOSHIBA tomograph. Hypophyseal fossa was studied in sagittal, axial and coronal projections. These projections allow you to see all the details of the hypophyseal fossa. RadiAnt DICOM Viewer software was used to view the images. It has been known that oval, round and flat shapes of hypophyseal fossa are defined. The ratio of the distance between the middle and posterior clinoid processes to the width of the skull is close to each other and no differences are observed in skulls of all shapes. The ratio of the longitudinal size of the hypophyseal fossa to the length of the skull is different for all three shapes of skull. The ratio of the distance between the posterior clinoid processes to the width of the skull is smaller in the age group of 7-12 years for the round shape and in the age group of 62 years and older for the flat shape compared to other shapes. The lowest value of the ratio of the length of the hypophyseal fossa to the length of the skull was recorded in the age group of 7-12 years for the flat and oval shapes, and the highest value in the age group of 22-61 years was recorded for the flat shape.