ҚАЗАҚСТАНДА ШАП ЖАРЫҒЫНА ПЛАСТИКА ЖАСАУ МЫСАЛЫ БОЙЫНША КЕЗЕКТІ МЕДИЦИНАЛЫҚ КӨМЕКТІҢ ҚОЛЖЕТІМДІЛІГІ МЕН САПАСЫН БАҒАЛАУ
Authors: АЙТБЕКОВ Б.К. , ЖАРМЕНОВ С.М. , ТАНАБАЕВ Б.Д. , РАХМЕТОВ Н.Р. , ЖОРАЕВ Т.С. 
Published: July 2024

Введение: Элективная медицинская помощь является основой эффективно функционирующих систем здравоохранения. Однако пандемия COVID-19 вызвала значительное снижение приоритетов и доступности выборных процедур, что привело к увеличению нагрузки на системы здравоохранения. Цель: Оценить текущее состояние элективной медицинской помощи в Казахстане на примере пластики паховой грыжи. Методы: Проведено национальное многоцентровое проспективное когортное исследование пациентов, перенесших операцию по поводу паховой грыжи. Данные были собраны в период с 30 января по 21 мая 2023 года. Были собраны рутинные анонимные данные без изменения существующих схем клинической помощи. Основные показатели включали частоту экстренных операций, частоту резекций кишечника, время ожидания, использование сетчатых имплантов, частоту дневных операций и послеоперационные осложнения. Результаты: В исследовании приняли участие 48 пациентов из двух больниц Казахстана. Частота экстренных операций составила 8,3%, частота резекций кишечника — 2,1%. Среднее время ожидания плановой операции составило 7,5 месяцев. Сетчатые импланты использовались во всех плановых операциях. Частота дневных операций была низкой — 29,2%. Послеоперационные осложнения возникли у 16,7% пациентов и были более частыми после экстренных операций (75,0%). Заключение: Исследование показало, что элективная медицинская помощь в Казахстане сталкивается с существенными проблемами в доступности и качестве. Высокая частота экстренных операций и послеоперационных осложнений, а также длительное время ожидания плановых операций указывают на необходимость улучшения организации и проведения выборных процедур. Полученные результаты могут служить основой для разработки стратегий по улучшению элективной медицинской помощи в Казахстане.

Кіріспе: Элективті медициналық күтім – жақсы деңгейде атқарылатын денсаулық сақтау жүйесінің негізі. Дегенмен, COVID-19 пандемиясы таңдаулы процедуралардың басымдылығы мен қолжетімділігін айтарлықтай төмендетіп, денсаулық сақтау жүйесіндегі жүктеменің артуына әкелді. Мақсаты: Шап жарығына пластика жасау мысалында Қазақстандағы элективті медициналық көмектің қазіргі жағдайын бағалау. Материалдар мен әдістер: Шап жарығына операция жасалған пациенттердің ұлттық көп орталықты перспективалық когорттық зерттеуі жүргізілді. Деректер 2023 жылдың 30 қаңтары мен 21 мамыры аралығында жиналды. Әдеттегі бар клиникалық көмек көрсету жолдарын өзгертпестен анонимді деректер жиналды. Негізгі нәтижелерге шұғыл хирургиялық араласулар, ішек резекциясының жылдамдығы, күту уақыттары, торлы импланттарды пайдалану, операцияның күндізгі жылдамдығы және операциядан кейінгі асқынулар кірді. Нәтижелер: Зерттеуге Қазақстанның екі ауруханасынан 48 пациент қатысты. Шұғыл ота жасау көрсеткіші 8,3%, ішек резекциясы 2,1% құрады. Элективті операцияны күтудің орташа уақыты 7,5 айды құрады. Тор имплантаты барлық элективті операцияларда қолданылды. Күндізгі транзакция мөлшерлемесі 29,2%-ды құрады. Операциядан кейінгі асқынулар науқастардың 16,7% -ында болды және шұғыл операциялардан кейін жиі (75,0%) анықталды. Қорытынды: Зерттеу Қазақстандағы элективті медициналық көмек қолжетімділік пен сапа бойынша елеулі қиындықтарға тап болатынын көрсетті. Шұғыл операциялардың және операциядан кейінгі асқынулардың жоғары жиілігі, сондай-ақ элективті операцияларды күтудің ұзақ уақыттары элективті процедураларды басқару мен жеткізуді жақсарту қажеттілігін көрсетеді. Алынған нәтижелер Қазақстанда элективті медициналық көмекті жақсарту стратегияларын әзірлеуге негіз бола алады.

Introduction: Elective care is the foundation of well-functioning health systems. However, the COVID-19 pandemic has caused a significant decline in the prioritization and availability of elective procedures, resulting in increased stress on healthcare systems. Aim: To assess the current state of elective medical care in Kazakhstan using the example of inguinal hernia repair. Materials and methods: A national multicenter prospective cohort study of patients undergoing inguinal hernia surgery was conducted. Data was collected between January 30 and May 21, 2023. Routine anonymous data were collected without altering existing clinical care pathways. Key outcomes included emergency surgery rates, bowel resection rates, waiting times, mesh implant use, day surgery rates, and postoperative complications. Results: The study involved 48 patients from two hospitals in Kazakhstan. The emergency surgery rate was 8.3%, and the bowel resection rate was 2.1%. The average wait time for elective surgery was 7.5 months. Mesh implants were used in all elective surgeries. The daytime transaction rate was low at 29.2%. Postoperative complications occurred in 16.7% of patients and were more common after emergency operations (75.0%). Conclusion: The study showed that elective health care in Kazakhstan faces significant challenges in accessibility and quality. The high incidence of emergency surgeries and postoperative complications, as well as long wait times for elective surgeries, indicate the need for improved management and delivery of elective procedures. The results obtained can serve as a basis for developing strategies to improve elective medical care in Kazakhstan.