Χρήση νέων τεχνολογιών για τη διδασκαλία γεωλογικών εννοιών στην τριτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση
Authors: Γιωτόπουλος Γεώργιος 
Published: December 2024

Στο πλαίσιο αυτής της διατριβής διερευνήθηκαν, η διδασκαλία της γεωλογίας, οι παρανοήσεις, καθώς και τρόποι προκειμένου αυτή να βελτιωθεί με τη χρήση νέων τεχνολογιών, τόσο σε έκτακτες συνθήκες διδασκαλίας λόγω Covid, όσο και σε κανονικές συνθήκες. Η έρευνα υλοποιήθηκε κατά την περίοδο του εγκλεισμού λόγω Covid και κάτω από τις υποχρεωτικές συνθήκες για εξ’ αποστάσεως διδασκαλία. Για το σκοπό αυτό δημιουργήθηκαν συγκεκριμένα ψηφιακά εργαλεία. Έγινε αναγνώριση ορυκτών μέσω του MINS (εφαρμογή που έχει δημιουργηθεί για κινητά τηλέφωνα). Κατόπιν σχεδιάστηκαν ειδικά διαμορφωμένα ερωτηματολόγια τα οποία περιλάμβαναν φωτογραφίες και απεστάλησαν μέσω ηλεκτρονικών συνδέσμων. Σε αυτά τα ερωτηματολόγια υπήρχαν διαφορετικές ασκήσεις όπου μέσα από τις φωτογραφίες οι φοιτητές έμαθαν να αναγνωρίζουν πετρώματα, ρήγματα και να διαβάζουν τοπογραφικούς χάρτες. Ένα ερωτηματολόγιο που αφορά σε παρανοήσεις των μαθητών (1η ενότητα – Παρανοήσεις μαθητών, φοιτητών) σχετικά με βασικά θέματα της Γεωλογίας δόθηκε ηλεκτρονικά σε όλους τους μαθητές της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της Π.Ε. Αχαΐας (Γυμνάσια και Λύκεια του νομού). Συνελέγησαν 1065 απαντήσεις. Αντίστοιχο ερωτηματολόγιο δόθηκε σε πρωτοετείς φοιτητές του τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών με σκοπό να διαπιστωθεί εάν οι παρανοήσεις που έχουν αποκτηθεί κατά τη φοίτησή τους στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση τους ακολουθούν και κατά την πανεπιστημιακή τους φοίτηση. Σε αυτή την περίπτωση συνελέγησαν 102 απαντήσεις. Σε μια δεύτερη ενότητα (Διδάσκοντας Ορυκτολογία) 117 φοιτητές του τμήματος των Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου της Πάτρας κλήθηκαν να υιοθετήσουν / βρουν ένα ορυκτό από την περιοχή στην οποία διαβιούσαν (απαγόρευση μετακίνησης λόγω Covid) και μετά να το αναγνωρίσουν μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής MINS. Σε μια τρίτη ενότητα (Διδάσκοντας Πετρολογία, Ρήγματα και Χάρτες) περίπου 125 φοιτητές του τμήματος των Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου της Πάτρας, μέσα από ειδικά διαμορφωμένα ερωτηματολόγια αναγνώρισαν πετρώματα, ρήγματα και ανέγνωσαν επιτυχώς τοπογραφικούς χάρτες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι παρανοήσεις που αφορούν σε βασικές έννοιες στη Γεωλογία κατά τη διάρκεια της φοίτησης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, εξακολουθούν να υπάρχουν και στο Πανεπιστήμιο εάν δεν υπάρξει η κατάλληλη εκπαίδευση στη Γεωλογία. Η χρήση της εφαρμογής MINS για τα κινητά που αφορά στην αναγνώριση ορυκτών, καθώς και τα ερωτηματολόγια που συμπληρώθηκαν ηλεκτρονικά σχετικά με τη διδασκαλία της Ορυκτολογίας, της Πετρολογίας, των Ρηγμάτων και της ανάγνωσης τοπογραφικών χαρτών ενίσχυσαν τις γνώσεις των φοιτητών και συνεισέφεραν στην όσο το δυνατόν πιο απρόσκοπτη εκπαιδευτική διαδικασία λόγω των συνθηκών εγκλεισμού από τον Covid. Έτσι, θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στην ΕξΑΕ, αλλά μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία για την ενίσχυση των μαθησιακών αποτελεσμάτων σε κανονικές συνθήκες. Με βάση τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης, προτείνεται ότι η διδασκαλία ρηγμάτων και χαρτών θα μπορούσε να είναι πιο αποτελεσματική εάν οι εκπαιδευτικές εκδρομές (επισκέψεις πεδίου) πραγματοποιούνται σε τοποθεσίες όπου η γεωλογία της περιοχής βοηθά ώστε να αποσαφηνιστούν οι δυσκολίες που εντοπίστηκαν. Με αυτόν τον τρόπο, οι φοιτητές θα μπορούσαν να εξοικειωθούν με τα πιο δυσνόητα γεωλογικά ζητήματα όπως αυτά εντοπίσθηκαν από την παρούσα έρευνα.