Spinal excitability during postural sway in elderly and young adults
Authors: Παπαβασιλείου Αναστασία 
Published: May 2023

Η διατήρηση της όρθιας στάσης είναι φαινομενικά μία εύκολη και απλή διαδικασία, στην οποία όμως εμπλέκονται πολλαπλοί κεντρικοί και περιφερειακοί μηχανισμοί. Οι σχετιζόμενες με την ηλικία βλάβες του νευρομυϊκού συστήματος επιβαρύνουν τον έλεγχο της όρθιας στάσης καθώς και την ικανότητα επεξεργασίας και ενσωμάτωσης των αισθητηριακών πληροφοριών σε μία κινητική απάντηση, ειδικά κατά την παρουσία απροσδόκητων εξωτερικών διαταραχών. Για τη διερεύνηση αυτής της αντιστάθμισης, έχουν σχεδιαστεί πολυάριθμα πειράματα, τα οποία στηρίζονται στην αλλοίωση των ιδιοδεκτικών, οπτικών και αιθουσαίων πληροφοριών, αξιολογώντας την αντίστοιχη κινητική απάντηση, ώστε να εντοπιστούν οι υποκείμενοι μηχανισμοί ελέγχου της όρθιας στάσης. Ωστόσο, ελάχιστες έρευνες έχουν μελετήσει την άμεση διαχείριση των αισθητηριακών πληροφοριών σε επίπεδο νωτιαίου μυελού, μέσω της τεχνικής του H-reflex κατά την όρθια στάση, μετά από μια αισθητηριακή διαταραχή. Επομένως, η παρούσα διδακτορική διατριβή σχεδιάστηκε ώστε να αξιολογήσει κατά την όρθια στάση μηχανισμούς του νωτιαίου μυελού, με βασικά εργαλεία την τεχνική του H-reflex, την καταγραφή της ηλεκτρομυογραφικής δραστηριότητας των μυών της ποδοκνημικής άρθρωσης (υποκνημιδίου και πρόσθιου κνημιαίου) και τη μετατόπιση του κέντρου πίεσης. Κύριος σκοπός της ήταν να εντοπίσει μεταβολές στη διαχείριση των πληροφοριών που προέρχονται από την περιφέρεια (π.χ. μυϊκή άτρακτος), προκειμένου να διατηρηθεί η ισορροπία σε έναν οργανισμό που βρίσκεται σε διαδικασία γήρανσης όταν αλλοιώνονται οι πληροφορίες που προέρχονται από την όραση (οπτική ψευδαίσθηση) ή την ιδιοδεκτικότητα (δόνηση Αχίλλειου τένοντα). Δευτερεύων σκοπός της έρευνας ήταν να αξιολογηθεί η ικανότητα ιδιοδεκτικότητας των κάτω άκρων μέσω της αναπαραγωγής γωνίας του ιδίου σκέλους και η ικανότητα ισορροπίας επάνω σε ασταθή επιφάνεια, ώστε να καταγραφούν οι πιθανές διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων που μπορεί να επηρεάζουν τα αποτελέσματα της μελέτης. Μια σειρά τεσσάρων πειραματικών δοκιμασιών, με υγιείς νέους (n=25, 9 γυναίκες, 24.9±5.3 ετών) και υγιείς ηλικιωμένους (n=20, 6 γυναίκες, 72.2±6.2 ετών) χωρίς ιστορικό πτώσεων, διαπίστωσε τα ακόλουθα: 1) Η δόνηση του Αχίλλειου τένοντα προκάλεσε μεγαλύτερη οπίσθια μετατόπιση του κέντρου πίεσης στα ηλικιωμένα άτομα, με παράλληλη μειωμένη ενεργοποίηση του υποκνημιδίου μυ και αυξημένη ενεργοποίησητου πρόσθιου κνημιαίου. Η διεγερσιμότητα των νωτιαίων αντανακλαστικών, μειώθηκε καθυστερημένα και σε μικρότερο βαθμό στους ηλικιωμένους σε σύγκριση με τους νέους. 2) Αντίθετα, κατά την ανάλυση του κέντρου πίεσης και του ηλεκτρομυογραφήματος μετά από μία οπτική διαταραχή, δεν παρατηρήθηκαν μεταβολές στη μετατόπιση του κέντρου πίεσης και στο μέγεθος της μυϊκής ενεργοποίησης και για τις δύο ηλικιακές ομάδες. Ωστόσο, η διεγερσιμότητα των νωτιαίων αντανακλαστικών μειώθηκε μόνο στους ηλικιωμένους και όχι στους νέους, όταν ένα οπτικό ερέθισμα διατάραξε την ισορροπία τους. 3) Κατά τον έλεγχο της ισορροπίας του σώματος επάνω σε ασταθή επιφάνεια οι ηλικιωμένοι παρουσίασαν μεγαλύτερη αστάθεια. 4) Οι ηλικιωμένοι είχαν μειωμένη ικανότητα ιδιοδεκτικότητας των μυών της ποδοκνημικής . Αυτά τα ευρήματα επιβεβαίωσαν την περιορισμένη ικανότητα των ηλικιωμένων να ρυθμίζουν σε επίπεδο νωτιαίου μυελού οπτικές και ιδιοδεκτικές αισθητηριακές διαταραχές, υποδηλώνοντας μια ηλικιακά εξαρτώμενη αναδιοργάνωση των μηχανισμών ελέγχου της ισορροπίας, που συνοδεύεται από μειωμένη ικανότητα των ηλικιωμένων να διαχειριστούν και να αντισταθμίζουν τις μη αξιόπιστες αισθητηριακές πληροφορίες.