bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
APPLYING OF VISUALIZATION TO MANAGE STUDENTS' ACTIVITY IN THE PROCESS OF STUDYING MECHANICAL MOTION
Authors: Medvedeva Lyudmila , Egorova Natalya
Published: February 2024

The results of research work are presents.The purpose of work is to activate students by using the educational potential of visualization in conditions of harmonious complement of real and virtual laboratory work in mechanical movement studying process.

For the first time in laboratory practice it was possible to successfully create virtual training models similar to real models of physical processes that complement real models using visualization tools and methods, as well as to perform simultaneously visualization of measuring instruments and physical processes within one laboratory task with variable initial data.
TOWARD FORMALIZING THE TASK OF RANKING INFORMATION SECURITY REQUIREMENTS
Authors: Yaroshenko Alexander
Published: February 2024

The article is devoted to the issue of requirements fulfillment aimed at ensuring information security in an organization. The main contradiction of the subject area concerned is pointed out, which consists in the presence of a huge number of different variants of requirements fulfillment in the absence of a possibility to choose their correct and optimal order. The task of requirements ranking is set and the idea of the proposed solution is described in the form of seven provisions aimed at coordinated recording of heterogeneous requirements in a single notation, and an intuitive scheme of the idea is synthesized (with all seven provisions indicated on it).

To represent the idea, the following entities are introduced: an object-organization and its elements to which requirements are imposed; generalized conditions for satisfying requirements that do not depend on the specifics of the organization; variations of sets of conditions that take into account a particular organization; basic conditions that check the presence/absence of elements

of the object and the values of their parameters; algorithms of activities in the organization to satisfy the conditions; priorities of requirements and resources needed by the algorithms. It is concluded that such formalization will lead organically to the algorithmic solution of the ranking problem and, eventually, to automation.

The most suitable automated ways of solving the problem of ranking information security requirements – algorithmic application of combinatorial optimization and machine learning methods – are specified. Their high efficiency in comparison with «manual» methods used in modern information protection practice is predicted.

The novelty, theoretical and practical significance of the obtained results are noted, as well as the prospect of further research – the construction of an analytical model of requirements fulfillment, which could be the basis of an appropriate method, followed by its program implementation and conducting of necessary experiments.
AN APPROACH TO THE COLLECTION OF PERFORMANCE INDICATORS IN THE TASKS OF PLANNING THE ACTIVITIES OF A UNIVERSITY IN THE CONDITIONS OF THE SPREAD OF A NEW CORONAVIRUS INFECTION
Authors: Devyatkin Alexander , Rakov Evgeniy , Saratov Dmitriy
Published: February 2024

The article describes an approach to the reconciliation of performance indicators when solving critical tasks inherent to higher education institutions in the context of planning activities in the spread of particularly dangerous infections. The approach can be generalized to the processes of planning the activities of large organizations in cases when a large number of independent tasks with different indicators and criteria of solution quality are solved in parallel. The described approach allows to determine the variant of university management and indicators of task solution quality based on the fulfillment of the necessary list of critical tasks and

performance evaluation criteria. The choice of the best option for solving critical tasks is made on the basis of maximizing the convolution of these indicators. An example illustrating the peculiarities of practical application of the proposed approach is given.
Epiteoría de la actitud: creer, saber, conocer Pensar por abstracción, luego, existir en el actuar por potenciación
Authors: González Méndez Próspero G , León Guerra Cesar O.
Published: February 2024

The purpose is to build an epitheory of the attitude and its conceptual links, with believing, knowing, and knowing. In principle, the epistemological commitment to explain the religion-science conflict is assumed, making a modeled idea of how: to think by abstraction, then, to exist by acting in empowerment. To understand what was attempted, an operator agent is generated: a tetrahedron (regular polyhedron), whose vertices are conceptual receptors of a figure called a node and which are identified with the words believe, know, and know. Subsequently, a cognitive representation graph, a Mental Geometric Attitude plane, is exhibited. It is coordinated, in analytical quadrants, according to Cartesian theory. The closure is made up of the possible relationships that give meaning to the epitheory of the attitude: discovery and discovery, regular and systematic disposition, perception of its connections, and a fair conclusion. Conclusion? Derivation? The concluding discussion and imagination are left to you, respected reader.
A Multi-Criteria Decision Making Methodology for Assessment Performance of Electrocoagulation System
Authors: Abdel-Monem Ahmed , Mohamed Shimaa S. , Aziz Alber S.
Published: February 2024

The assessment of the performance of an electrocoagulation system is crucial for evaluating its effectiveness in treating wastewater or water. This study summarizes critical points related to the criteria for assessing the performance of an electrocoagulation system. These criteria include treatment efficiency, removal efficiency, energy consumption, electrode performance, reaction time, sludge production and handling, scalability and flexibility, system reliability and maintenance, cost-effectiveness, compliance with regulations, water recovery and reuse, system monitoring and control, chemical usage, system stability and robustness, and operational expertise and training. Considering these criteria enables organizations to evaluate the system's ability to remove contaminants effectively, optimize energy consumption, ensure electrode performance and durability, meet treatment objectives, handle sludge efficiently, comply with regulations, and demonstrate cost-effectiveness. The assessment process helps select an electrocoagulation system that aligns with specific requirements, improves water quality, and contributes to environmental sustainability. We used some multi-criteria decision-making (MCDM) methodology to deal with these criteria. The MABAC method is an MCDM method used to rank the alternatives. The 15 criteria and 10 alternatives are used in this paper. We conducted a sensitivity analysis to check the stability of the results. The main results show the results are stable.
A Multi-Criteria Decision Making Approach for Evaluating Service Quality in Higher Education
Authors: Hezam Ibrahim M.
Published: February 2024

The quality of the services provided strongly impacts the university's reputation, enrollment, and student happiness. This paper offers a thorough technique that integrates political, economic, social, technical, and environmental issues to assess the quality of university services. This study proposes a decision-making model for evaluating service quality in higher education. Various criteria are related to this evaluation, so the multi-criteria decision-making (MCDM) methodology deals with these criteria. The preference ranking organization (PROMETHEE) method is used as an MCDM methodology to rank the alternatives. The criteria weights are computed based on the average method. The results show the environment is of the utmost importance. The sensitivity analysis checks the rank of alternatives. There are 12 cases proposed for criteria weights. The comparative analysis is made using other MCDM methods such as TOPSIS, VIKOR, EDAS, and MABAC. The results show the rank is stable in different cases, and the proposed method is effective compared with other MCDM methods.
BHARAT Decision Making Model: Harness an Innovative MCDM Methodology for Recommending Beneficial E-Commerce Website
Authors: Mohamed Mona
Published: February 2024

The electronic commerce (e-commerce) business has become increasingly important due to the recent hoopla around online shopping. This is due to the volatility of the situation and disasters such as the COVID-19 pandemic. In order to keep customers loyal and avoid customer attrition, service and product suppliers were compelled to adjust to the latest developments in digital marketing. Business-to-consumer (B2C) is a key market niche in this market, as companies utilize their websites to offer goods and services directly to customers. That's why B2C wants to be shaped in a way that helps companies and customers establish a reliable, long-lasting connection. As a result, this study showcases the essential criteria that contribute to constructing a profitable B2C e-commerce website. These criteria are leveraged to prioritize and evaluate e-commerce websites (E-WSs). This is a crucial phase in this study to recommend effective E-WSs amongst a set of competitors for customers. This study achieved this phase by constructing a decision-making model. This model can deal with conflicting criteria for preferring E-WSs over each other. The best Holistic Adaptable Ranking of Attributes Technique (BHARAT) is a novel methodology of Multi-Criteria Decision Making (MCDM). This methodology is proposed in the constructed decision-making model to evaluate and rank E-WSs. Ultimately, we applied this model to real E-WSs, and the findings indicated that E-WS2 is optimal; otherwise, E-WS4 is the worst one.
Diabetes mellitus (un)met care in the Czech Republic in the covid-19 pandemic (economic data analyses by Czech health insurance companies from 2016 until 2020)
Authors: Kovács Radek , Kotherová Zuzana , Ochrana František
Published: February 2024

The aim of the paper is to map and explain the consequences of the COVID-19 pandemic on the (un)met care in diabetes mellitus in the Czech Republic in the period between March and December 2020. The significance of the verification stems from the fact that more than 900 thousand Czech people (8.5% of the population) suffer from diabetes and unmet care may result in inadequate glycemic control, increased morbidity and mortality, and higher incurred costs of outpatient care, emergency room visits, hospitalization and managing complications of diabetes. The paper analyzes economic data of three Czech health insurance companies from 2016 until 2020, concluding that diabetic care in the period from March to December 2020 was unmet. However, the volume of unmet care was not higher in regions with characteristically worse availability of healthcare. In terms of health absorption, the volume of diabetes care increased slightly in the summer months, but in the autumn and in the second wave of COVID-19 measures the values dropped to the level of 2016.
Analýza vývoje přístupu k řešení krize bank
Authors: Blahová Naďa
Published: February 2024

Článek analyzuje vývoj postoje k řešení bank, které se dostanou do vážných problémů. Pou-kazuje na to, že přístup „too big to fail“ se stal v reakci na globální finanční krizi nepřijatelný nejen z morálního hlediska, ale i kvůli vysoké náročnosti na veřejné finanční prostředky. Hledal se postup, který by odklonil čerpání veřejných prostředků na záchranu soukromých subjektů. Při vědomí nezastupitelného postavení bank ve finančním systému i celé ekonomice bylo při-stoupeno k nastavení procesů, které pomocí škály citlivých indikátorů dokáží určit systémo-vě významné banky a které také určují možné postupy řešení krize bank od jejich likvidace v krajním případě až po obnovení jejich činnosti za pomoci akcionářů a věřitelů, kteří drží tzv. odepisovatelné závazky.
Investigating Translators’ Styles in The Little Prince: A Corpus-based Study
Authors: Roungtheera Theera , Supanfai Pornthip
Published: February 2024

The little prince is among the most renowned French novels that have been translated into numerous languages. In English, there are several translations available. Each translator inevitably infuses their unique style into their translations. This study aims to investigate the styles of the translators exhibited in two English versions of this novel and to identify the differences in the approaches adopted by the two translators using a corpus-based method. The translations by Irene Testot-Ferry and T.V.F. Cuffe have been selected since they were both published in the same year by two prominent British publishers. The parallel model is adopted as the primary methodology. The results suggest that Irene Testot-Ferry’s translation appears to be more oriented towards the source text. She tends to opt for English words that closely resemble their French counterparts, while T.V.F. Cuffe appears more independent in his word selection. Furthermore, T.V.F. Cuffe has a tendency to incorporate old-fashioned terms more frequently compared to Irene Testot-Ferry.
Silicon Snake Oil Revisited
Authors: Maloff Joel
Published: February 2024

Clifford Stoll authored The Cuckoo’s Egg, chronicling one of the first detected cybersecurity threats using the Internet. In 1995 and updated in 1998, Stoll followed the success of that book with Silicon Snake Oil. Promoted as the first book to ask intelligent questions regarding where the Internet was heading, we can now look back after nearly thirty years to see what one sage was expecting and what actually happened. Some of Stoll’s concerns have proven correct, especially about the proliferation of social media. However, there are other statements that, in 2023, are downright amusing. Case in point: “I don’t believe that phone books, newspapers, magazines, or corner video stores will disappear as computer networks spread. Nor do I think that my telephone will merge with my computer, to become some sort of information appliance.” Well, Cliff got that one wrong. The first iPhone was released less than ten years after this prognostication was published. The Palm Pilot and Research in Motion’s Blackberry were even earlier. Here is another pearl that turned to dust: “I doubt our offices will be replaced by minions working at home. The lack of meetings and personal interaction isolates workers and reduces loyalty.” The concept of a global pandemic and the need for business continuity was not imagined. This article delves into a contrarian’s view of the promise and dangers of the Internet in the 1990s and compares those thoughts with the world of 2023.
Closed Loop Control of Bidirectional Buck-Boost Converter in A Smart Grid Using Photovoltaic and Energy Storage Systems
Authors: Vijayakumar S. , Thirumalaiah S. , Indusree P.
Published: February 2024

A novel closed-loop control bidirectional buck-boost converter, a crucial part of a photovoltaic and energy storage system (PV-ESS), is proposed in this study. To enable zero-voltage-switching turn-on for switches, traditional bidirectional buckboost converters for ESSs run in discontinuous conduction mode (DCM). Nevertheless, low power-conversion efficiency and large output voltage and current ripples are the results of DCM operation. The suggested converter features a new combination construction that combines an auxiliary capacitor with a cascaded buck-boost converter to improve performance over the conventional converter. By offering a current path, the combined structure of the suggested converter increases efficiency while reducing output current ripple. The suggested closed-loop control converter has an output voltage ripple of less than 5.14 Vp.p. and an output current ripple of less than 7.12 Ap.p., with a maximum efficiency of 98%. These outcomes were attained using an input voltage of 160 V, an output voltage of 80 ~ 320 V, an output power of 16 ~ 160 W, and a switching frequency of 45 kHz. According to the experimental findings, the suggested converter performs better than the traditional converter.
Electric Vehicle Application Based Fuzzy with Vector Control Controlled High Speed SRM
Authors: Reddy G. Tirupathi , Basha S. Masum , Stone D. David Living
Published: February 2024

A high-speed motor is a workable way to achieve motor reduction in an electric vehicle (EV). A switching reluctance motor (SRM) can be utilized for high-velocity drives because of its robust and straightforward rotor construction. The driving concept is somewhat noisy and vibrational, but it works well. Because conventional techniques of current excitation entail a great deal of complexity, torque controllers are infamously hard to construct. It has been proposed that the fuzzy with vector control could help SRM drive overcome these problems. Vector control has not yet been applied to the SRM in the high-speed drive. The best driving parameters, such as bus voltage and switching frequency, are explained in this article using fuzzy control to run the SRM in the high-speed range. It has been demonstrated that fuzzy with vector control can operate the suggested SRM in the high-speed region, resulting in the least amount of vibration.

Among the terms used in the index are vector control, fuzzy logic, and high-speed drive.
Participation of families in culture as an element in the contemporary transformation of cultural institutions
Authors: Słowińska Sylwia
Published: February 2024

Wprowadzenie. Aktualnie instytucje podlegają zmianom, których podłożem są m.in. dokonujące
się przeobrażenia społeczne, polityczne, technologiczne i kulturowe, wywołujące
nowe zjawiska w obszarze uczestnictwa w kulturze. Jednym z istotnych przejawów
zmian w instytucjach kultury jest otwieranie się na nowe kategorie uczestników, w tym na
rodziny z dziećmi.
Cel. Celem artykułu jest ukazanie uczestnictwa kultury rodzin jako elementu dokonujących
się aktualnie przeobrażeń instytucji kultury w Polsce.
Materiały i metody. W analizie przeprowadzonej na potrzeby artykułu dokonano przeglądu
piśmiennictwa, w tym głównie źródeł prezentujących wyniki badań nad uczestnictwem
w kulturze/praktykami kulturalnymi Polaków, działalnością instytucji kultury i uczestnictwem
w kulturze rodzin.
Wyniki. Analizy pozwoliły stwierdzić, że rodziny są obecne w instytucjach kultury,
a preferowane rodzinne formy uczestnictwa to te o charakterze zabawy, rozrywki,
dostarczające doznań i atrakcyjne z punktu widzenia dzieci. Do uwarunkowań tworzenia
oferty uczestnictwa w kulturze dla rodzin należą m.in.: zmiany modelu instytucji
kultury, inspiracje ze strony muzeów, polityka rodzinna wdrażana w Polsce, polityka dostępności. Z analiz wynika, że w instytucjach kultury tworzone są cztery rodzaje
oferty kulturalnej dla rodzin: oferta uczestnictwa rodziny w kulturze; oferta uczestnictwa
dzieci w kulturze jako oferta dla rodzin; oferta uczestnictwa dzieci w kulturze
z udogodnieniami dla rodzin; oferta uczestnictwa w kulturze wszystkich z udogodnieniami
dla rodzin.
Wnioski. Do głównych wyzwań przed jakimi stoją instytucje tworzące ofertę uczestnictwa
rodziny w kulturze należy rozwijanie oferty międzypokoleniowej, angażującej wszystkich
członków rodziny.
Competences of younger school children necessary for reading the “Book of Nature”
Authors: Nowak Zbigniew
Published: February 2024

Cel. Współczesna nauka i technologia ufundowane są na przekonaniu o racjonalności
i matematycznej strukturze świata. Jego poznawanie, postęp i jakość naszego życia są
bezpośrednio powiązane z upowszechnieniem myślenia o edukacji matematycznej jako
wyposażaniu uczniów w kompetencje konieczne do odczytywania Galileuszowej „Księgi
Natury”. W artykule przybliżono ideę matematycznego rozumienia rzeczywistości oraz
przedstawiono wiodące kompetencje emocjonalno-wolicjonalne i narzędziowe, w które
należałoby wyposażyć uczniów edukacji elementarnej, tak aby ukształtować ich przekonania
odnośnie do efektywności tej drogi poznania oraz wesprzeć w pozyskiwaniu stosownej
wiedzy i potrzebnych umiejętności. Artykuł ma na celu zwrócenie uwagi na konieczność
przesunięcia edukacji matematycznej dzieci w stronę matematyki stosowanej i na potrzebę
wyposażenia najmłodszych w stosowne kompetencje, które pozwolą im lepiej rozumieć
rzeczywistość i skuteczniej w niej działać.
Materiały i metody. Artykuł ma charakter teoretyczno-metodyczny i opiera się na analizie
literatury przedmiotu.
Wnioski. Jednym z istotnych warunków pomyślności osobistej i zawodowej współczesnego
człowieka oraz postępu w życiu społecznym jest powszechne i efektywne kształcenie w zakresie matematyki stosowanej, która pozwala lepiej rozumieć świat i w nim efektywnie
działać. Ten proces ma swoje początki w edukacji elementarnej, która we współpracy
z rodzicami i opiekunami powinna ukształtować zręby pozytywnej postawy wobec tego
sposobu poznawania świata.
Women’s knowledge about the benefits of breastfeeding
Authors: Grabowska Barbara , Bukowska Monika , Ślósarz Luba
Published: February 2024

Wstęp. Karmienie mlekiem matki to najzdrowszy sposób żywienia noworodków i niemowląt.
Skład mleka kobiecego jest optymalnie dopasowany do potrzeb małych dzieci, dlatego
zapewnia im najlepszą ochronę. Daje również wiele korzyści zdrowotnych zarówno dla
dziecka, jak i matki. Ważnym aspektem jest to, aby kobiety miały świadomość, że nawet
krótkotrwałe karmienie naturalne przynosi wiele korzyści zdrowotnych dla dziecka i matki.
Cel pracy. Celem badań była ocena wiedzy kobiet na temat korzyści z karmienia piersią
oraz identyfikacja źródeł tej wiedzy.
Materiał i metoda. Przebadano 681 respondentek. Do przeprowadzania badania posłużył
kwestionariusz ankiety własnego autorstwa.
Wyniki. Respondentki charakteryzowały się przeciętnym poziomem wiedzy na temat korzyści
z karmienia piersią (PW=0,66). Najwyższą średnią poziomu wiedzy odnotowano
w aspektach: wpływu karmienia piersią na obkurczanie się macicy po porodzie (PW=0,94),
prawidłową kolonizację jelit odpowiednią florą bakteryjną u noworodka (PW=0,93), tworzenie
się więzi emocjonalnej między matką a dzieckiem (PW=0,92). Największa liczba
ankietowanych czerpie swoją wiedzę ze stron internetowych (84,1%). Zdecydowanie
mniej popularne są bardziej profesjonalne źródła wiedzy takie jak: książki/czasopisma
naukowe (57,1%) czy bezpośredni kontakt z personelem medycznym (50,7%). Ze specjalistycznych
form wsparcia takich jak szkoła rodzenia korzysta mniej niż połowa osób
badanych, a z poradni laktacyjnych – tylko 28,2%.
Wnioski.
– Kobiety mają przeciętną wiedzę na temat korzyści płynących z karmienia piersią.
– Kobiety mają największą wiedzę na temat karmienia piersią w zakresie wpływu na
skurcze macicy po porodzie, wpływu na prawidłowe zasiedlenie jelit odpowiednią florą
bakteryjną u noworodka oraz wpływu na tworzenie się więzi emocjonalnej między
matką a dzieckiem.
– Czynniki socjodemograficzne nie różnicują badanych pod względem poziomu wiedzy
na temat karmienia piersią.
– Najczęstszymi źródłami wiedzy na temat karmienia piersią są strony internetowe
i media społecznościowe.
The child’s identity as an ideological obligatory construct. Educational dilemma and challenge
Authors: Nikitorowicz Jerzy
Published: February 2024

Cel. Artykuł ma na celu uświadomić znaczenie i wagę zakresu tożsamości indywidualnie
kształtowanej w złożonym procesie kształtowania się wielozakresowej i wielowymiarowej
tożsamości dziecka.
Materiały i metody. Przegląd i analiza literatury przedmiotu.
Wyniki i wnioski. W tekście przedstawiono i wskazano na znaczenie poczucia wolności,
podmiotowości, twórczości, na potrzebę wyzwalania aktywności, świadomości i czujności
dziecka, a także potrzebę prowadzenia ustawicznej mediacji i dialogu przez zakres
tożsamości indywidualnie kształtowanej z zakresem dziedziczonym w rodzinie i społecznie
warunkowanym poza rodziną. Przedstawiono i poddano analizie liczne przykłady
kształtowania się tożsamości dziecka jako ideologicznego konstruktu powinnościowego
w kontekście wartości rodzinnych, oczekiwań i norm instytucjonalnych, podkreślając
szczególnie problem potrzeb i aspiracji indywidualnych. Zwrócono uwagę na efekt mediacji
i dialogowania między zakresami tożsamości i z tym związane dylematy i wyzwania
edukacyjne, potrzebę wspierania potencjału tożsamościowego dziecka, wdrażania do
refleksyjności i wyzwalania myślenia pytajnego.
Family as a space for the intellectual education of a child of early school age – Research reports
Authors: Kochanowska Ewa
Published: February 2024

Wprowadzenie. Rodzina, pomimo wielu przemian dokonujących się w niej i wokół niej,
jest ważną przestrzenią, w której zachodzi proces intelektualnego wychowania dziecka.
Od sposobu rozumienia przez rodziców istoty tego wychowania oraz swojej roli w tym
procesie zależy jego efektywność w kontekście wyzwań stojących przed człowiekiem we
współczesnej wielowymiarowej i dynamicznej rzeczywistości.
Cel. Celem artykułu jest ukazanie, na podstawie przeprowadzonych badań jakościowych,
różnych sposobów konceptualizacji pojęcia wychowanie intelektualne przez rodziców
dzieci w młodszym wieku szkolnym oraz przedstawienie deklarowanych przez nich działań
podejmowanych wobec swojego potomstwa w zakresie tego wychowania.
Materiały i metody. W artykule zaprezentowano wyniki badań jakościowych osadzonych
w paradygmacie interpretatywnym, przeprowadzonych za pomocą metody indywidualnego
wywiadu otwartego. Badaniami objęto rodziców dzieci w młodszym wieku szkolnym.
Wyniki. Na podstawie analizy materiału badawczego wyodrębniono kilka kategorii odpowiedzi,
które ze względu na zakres i treść można usytuować na kontinuum: od przekazywania
potomstwu wiedzy i wartości przez rodziców po wdrażanie dzieci do edukacji całożyciowej,
stwarzanie możliwości podejmowania działań poznawczych, pielęgnowanie i wzmacnianie naturalnej ciekawości dzieci, zachęcanie ich do prezentowania własnych
przekonań oraz inspirowanie do dialogu.
Wnioski. W świetle uzyskanych wyników badań zasadne wydaje się zainteresowanie rodziców
przez nauczycieli wczesnej edukacji zagadnieniem wychowania intelektualnego
dzieci poprzez jego uwzględnienie w programach szeroko rozumianej pedagogizacji.
The family in the kaleidoscope of contemporary changes
Authors: Smyła Joanna
Published: February 2024

Cel. Artykuł dotyczy przemian współczesnej rodziny związanych z wyłanianiem się epoki
ponowoczesności. Na wstępie uzasadniono konieczność interdyscyplinarnego podejścia
do badań nad rodziną. W dalszej części artykułu ukazano przemiany współczesnego świata
i rodziny, obejmujące zarówno nowe sposoby jej defi niowania i funkcjonowania, jak
i przemiany struktury i wzorów życia rodzinnego.
Materiały i metoda. Analiza tekstu.
Wyniki. Obserwowane obecnie przemiany rodziny generują potrzebę wielowymiarowego
i wieloaspektowego podejścia badawczego względem niej. Istotne staje się współdziałanie
różnych dyscyplin naukowych w celu dokonywania wieloaspektowych analiz funkcjonowania
współczesnej rodziny.
Creative fun in the comfort of the family home
Authors: Magda-Adamowicz Marzena
Published: February 2024

Wprowadzenie. Na tle interpretacji terminu zabawa i jego różnych klasyfi kacji autorka
scharakteryzowała zabawy twórcze. Pokazała ich źródło, istotę i typologię. Zabawy twórcze
wynikają z wyobraźni i znacznie odbiegają od rzeczywistych. Stanowią one całość, na którą
składają się trzy skorelowane elementy: operacje (czyli sprawność umysłowa, która może
być twórcza lub standardowa), materiał (który wykorzystywany jest w trakcie ich trwania),
metody (sposób realizacji zabawy, tzn. heurystyczny lub algorytmiczny). Autorka dokonała
klasyfi kacji zabaw twórczych, dzieląc je na siedem typów, które omówiła i zobrazowała.
W zabawach twórczych dzieci mają swobodę ruchu, gestu, mimiki, słowa, fabuły, materiału
itp. Zabawy są sposobem ekspresji przeżyć i myśli dzieci, a jednocześnie naturalną drogą
ich rozwoju intelektualnego, emocjonalnego, motywacyjnego i rozwoju ich umiejętności.
Cel. Celem artykułu jest przedstawienie autorskiej koncepcji twórczych zabaw i ich egzemplifi
kacji w zaciszu domu rodzinnego.
Wyniki i wnioski. W trakcie zabawy twórczej dziecko działa, manipulując przedmiotem
przestrzennym (materiałem), wytwarza nowe słowa, werbalizuje stwarzane sytuacje, nowe
układy międzyludzkie, przyjmuje na siebie nowe role. Operacje, jako sprawność umysłowa,
są zatem twórcze, wykonywane na materiale otwartym z wykorzystaniem heurystycznych
metod. Chociaż jeden z tych elementów może być algorytmiczny.
Cinematic Pedagogy. The therapeutic relationship from a cinematic perspective– implications for tertiary education
Authors: Krasoń Katarzyna
Published: February 2024

Wprowadzenie. Artykuł przedstawia propozycję zastosowania filmu fabularnego jako
uzupełnienia edukacji akademickiej przyszłych terapeutów w zakresie konstruowania relacji
z pacjentem. W analizie odwołano się do idei pedagogiki kina, a także wskazano na
dwie propozycje egzemplifikacji jej funkcjonowania w postaci obrazów kinowych: Moja
lewa stopa oraz Trzech Chrystusów.
Cel. Celem artykułu jest wskazanie na możliwości omawiania typów relacji terapeutycznej
ze studentami arteterapii w oparciu o specjalnie dobrany materiał filmowy.
Materiały i metody. W tekście zastosowano analizę hermeneutyczną narracji filmowej.
Wyniki. Artykuł ukazuje potencjalną strategię wykorzystania dzieł kinowych w kształceniu
terapeutów.
The input of Aleksander Mogilnicki (1875–1956) into the birth of resocialization pedagogy
Authors: Kamińska Janina
Published: February 2024

Wprowadzenie. Istotnym zagadnieniem pedagogiki na przełomie XIX i XX wieku był
problem opieki nad dzieckiem zaniedbanym, w tym także przestępczym. W dyskusji
na temat skutecznej resocjalizacji tych dzieci wypowiadali się przedstawiciele różnych
dziedzin: psychologowie, lekarze, socjologowie, prawnicy. Jednym z prawników był
Aleksander Mogilnicki (1875–1956), który podczas licznych wystąpień przedstawiał
możliwości opieki nad nieletnimi przestępcami. Był on współtwórcą międzynarodowej
organizacji służącej ochronie dzieci (Association international pour la protection
de l’enfance).
Cel. Niniejszy tekst ukazuje stanowisko A. Mogilnickiego na temat opieki nad dzieckiem.
Materiały i metody. Głównymi źródłami są prace A. Mogilnickiego: Dziecko i przestępstwo
(1916) i Dziecko wobec prawa (1921), w których autor przedstawił ówczesny
stan prawny i możliwości resocjalizacyjne.
Wyniki. Ten wybitny prawnik należy do prekursorów pedagogiki resocjalizacyjnej.
Wskazał na rolę rodziny w wychowaniu, a także na rozwiązania prawne i zadania
pedagogów wobec dzieci przestępczych.
Educational contexts of Catholic social teaching as perceived by John Paul II (analyzes and reflections)
Authors: Kowalski Mirosław
Published: February 2024

Cel. Artykuł ma na celu pogłębioną analizę edukacyjnych kontekstów katolickiej nauki
społecznej w ujęciu Jana Pawła II, w aspekcie m.in. sposobów jej interpretowania (rozumienia),
jakie kształtowały się na przestrzeni lat w naukach społecznych (z odniesieniem
do pedagogiki).
Materiały i metoda. Tekst ma charakter teoretyczny, przy czym jego konceptualizacja
prowadzi do opracowania teorii pedagogiki i nawiązuje do fenomenologii oraz idei praktyki
w działaniu.
Wnioski. Katolicka nauka społeczna posiada ważny wymiar interdyscyplinarny. Dotyczy
to szczególnie odniesienia i otwartości na wymiar pedagogiczny i edukacyjny. Skuteczność
teoretyczna i praktyczna pedagogiki zakłada dialog i jej otwartość wobec innych nauk społecznych.
Jan Paweł II zalicza katolicką naukę społeczną do dziedziny teologii moralnej,
wskazując tym samym na jej wymiar normatywny. Katolicka nauka społeczna zyskuje skuteczność
oddziaływania na procesy socjalizacyjne i edukacyjne, jeśli związana jest z życiem
społeczności oraz jednostek żyjących w społeczeństwie. Zasługą Jana Pawła II w tej kwestii
jest umiejętność powiązania ze sobą potrzeby interdyscyplinarności i autonomiczności katolickiej
nauki społecznej, jak również akcentowanie jej charakteru personalistycznego.
The basic concepts of thinking on morality
Authors: Budajczak Marek
Published: February 2024

Wprowadzenie. Artykuł jest próbą wyróżnienia, wewnętrznego zróżnicowania i usystematyzowania
podstawowych pojęć używanych w refleksji i dyskusjach na temat moralności.
Cel. Celem artykułu jest przedstawienie propozycji narzędzia dydaktycznego, możliwego
do wykorzystania w edukacji etycznej oraz głosu w dyskusji nad podstawowymi kategoriami
w myśleniu o moralności.
Materiały i metody. W artykule obok tekstu z przedmiotowymi analizami zawarto szereg
plansz wizualizujących systematyzowanie wyróżnianych kategorii.
Wyniki. Efektem przeprowadzonych analiz jest kompaktowy model pojedynczego zdarzenia
moralnego, podatny na dalsze elaboracje.
Free play in preschool. Towards educational freedom
Authors: Kmita-Zaniewska Katarzyna
Published: February 2024

Cel. Celem artykułu jest ukazanie nieustrukturyzowanej, swobodnej zabawy jako naturalnej
aktywności dzieci oraz warunku ich holistycznego rozwoju.
Metody. Autorka dokonuje przeglądu teoretycznego na podstawie literatury przedmiotu.
Wyniki. Rodzice i nauczyciele jako animatorzy dziecięcej zabawy ograniczają najmłodszym
perspektywę rozwoju emocjonalnego, społecznego i fizycznego w naturalnych warunkach
socjalizacji, czyli w grupie rówieśniczej. Podczas swobodnej zabawy dzieci zdobywają
kompetencje niezbędne do podejmowania przyszłych ról, radzenia sobie w sytuacjach
konfliktowych, zmagania się z problemami, budowania relacji i odkrywania innowacyjnych
rozwiązań.
Wnioski. Pomimo świadomości potrzeb rozwojowych dzieci i korzyści płynących z respektowania
prawa do (swobodnej) zabawy, pozostawienie dzieciom wolności w decydowaniu
o sposobach zagospodarowania czasu może być dla nauczycieli przedszkoli oraz rodziców
dużym wyzwaniem, natomiast realizacja podejścia pedagogicznego, nasyconego zaufaniem
do dzieci, respektowaniem ich autonomii i samorządności – barierą, której nie zdołają przekroczyć.
The norm of reciprocity in the family environment. The relationship between children and parents in the reciprocity context
Authors: Guzy-Steinke Halina
Published: February 2024

Wprowadzenie. W artykule przedstawiono normę wzajemności w kontekście nauk społecznych:
filozofii, socjologii, psychologii, pedagogiki, a także religii. Nauki te opisują
wzajemność jako normę moralną równoznaczną z przyjmowaniem powinności wobec innych
ludzi. Mechanizm jej działania wraz z powstawaniem zobowiązań przyczynia się do
tworzenia więzi międzyludzkich, poczucia obowiązku, ale również poczucia winy. Specyficzną
sytuację wymiany wzajemnej tworzy rodzina. Podstawą więzi są w niej uczucia moralne,
które generują poczucie obowiązku i mobilizują do ponoszenia wyrzeczeń podczas
jego realizacji. „Odwzajemniona dobrowolność” jest podstawą spoistości rodziny.
Cel. Celem artykułu jest przedstawienie relacji wzajemności w rodzinie. Badania nad wychowaniem
do wzajemności w rodzinie prowadzono w 2012 roku i one stały się pretekstem
do zrobienia wywiadów na temat rodzinnych relacji wzajemności.
Materiały i metody. Przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych metodą sondażu
diagnostycznego, na potrzeby artykułu były to wywiady ustrukturyzowane.
Wyniki. Podejście do wzajemności w rodzinie to problem bardzo złożony, zależny w dużej
mierze od wieku respondentów, czyli dystansu do własnych wspomnień, relacji między
rodzicami a dziećmi czy rodzeństwem. Badania sondażowe wskazują, że na relacje
wzajemności oddziałuje sytuacja materialna rodziny. Płaszczyzna wzajemnych związków
w rodzinie to trudny temat, przywołujący bolesne wspomnienia, to źródło niepewności
z powodu wielu niewyjaśnionych sytuacji. To często przyczyna poczucia winy, które pojawia
się w wyniku zaniechanych obowiązków i powinności.
The significance of caring for grandchildren for the quality of life of elderly people
Authors: Czepczarz Jarosław , Czepczarz Agata
Published: February 2024

Wprowadzenie. Rodzina jest pierwszą grupą społeczną, w jakiej funkcjonuje człowiek.
Większość osób starszych odczuwa silną potrzebę posiadania dobrych więzów rodzinnych.
Jeśli pozwala im na to stan zdrowia, mogą oni odpowiadać za wiele obowiązków
domowych. Dziadkowie wyręczają młodsze pokolenie, które jest aktywne zawodowo, co
daje im poczucie użyteczności w funkcjonowaniu rodziny. Rodzice często decydują się na
oddanie potomstwa pod opiekę dziadków z wielu różnych powodów, często nie zastanawiając
się, jaki wpływ ma to na zdrowie osób starszych.
Cel. Celem teoretycznym artykułu jest przedstawienie wyników badań polskich i międzynarodowych
z zakresu pozytywnych i negatywnych stron opieki nad wnukami przez osoby
powyżej 65. roku życia oraz ich wpływu na relacje rodzinne. Celem praktycznym artykułu jest natomiast poszukiwanie rozwiązań uzyskania satysfakcji w opiece nad wnukami, które
nie wpływają negatywnie na jakość życia osób starszych.
Materiały i metody. Przegląd i analiza literatury przedmiotu.
Wyniki. Dziadkowie w wielu rodzinach są angażowani do pomocy przy dzieciach; może
to być ich własna inicjatywa, lecz także mogą być do tego nakłaniani przez rodzinę wywierającą
na nich presję. Opieka nad wnukami może mieć wpływ zarówno pozytywny,
jak i negatywny.
Wnioski. Osoby starsze często podejmują się opieki nad swoimi wnukami, niekoniecznie
licząc się z konsekwencjami. Ograniczenie negatywnych skutków może odbywać się
poprzez tworzenie akcji edukacyjnych, które miałby za zadanie ukazywanie właściwych
form tej opieki.
Mental health symptoms in mothers of childr en with autism spectrum disorder and its relation to maternal coping styles, sense of coherence, and assessment of the child’ s emotional, social, and behavioural functioning
Authors: Świerczyńska Justyna , Pawłowska Beata
Published: February 2024

Cel. Celem pracy była analiza zależności między objawami zaburzeń zdrowia psychicznego
u matek dzieci z zaburzeniami należącymi do spektrum autyzmu (ASD) a stosowanymi
przez nie stylami radzenia sobie ze stresem, poczuciem koherencji i oceną funkcjonowania
emocjonalnego i behawioralnego u dziecka.
Materiał. Badaniami objęto 70 kobiet wychowujących dzieci z diagnozą lekarską zaburzeń
należących do spektrum autyzmu (ASD).
Metody. W pracy zastosowano nastepujące metody badawcze: ankietę własnej konstrukcji,
Kwestionariusz Ogólnego Stanu Zdrowia GHQ-28, autorstwa D. Goldberga, Kwestionariusz
Radzenia Sobie ze Stresem (CISS), autorstwa Endlera i Parkera, Kwestionariusz
Orientacji Życiowej SOC-29, autorstwa Antonovsky’ego, Zestaw Kwestionariuszy do Diagnozy
Zaburzeń ze Spektrum Autyzmu (ASRS) autorstwa S. Goldsteina i J. A. Naglieri,
Kwestionariusz Mocnych Stron i Trudności (SDQ), R. Goodmana.
Wyniki. Stwierdzono występowanie istotnych statystycznie zależności między zaburzeniami
zdrowia psychicznego matek dzieci z ASD, określonymi na podstawie kwestionariusza
GHQ-28 a preferowanym przez nie emocjonalnym i unikowym stylem radzenia
sobie ze stresem, niskim poczuciem koherencji i nasilonymi objawami zaburzeń obserwowanych
u dziecka, mierzonych: kwestionariuszem do Diagnozy Zaburzeń ze Spektrum
Autyzmu (ASRS) i Kwestionariuszem Mocnych Stron i Trudności (SDQ).
Wnioski. 1.Istotne zależności występują między emocjonalnym i unikowym stylem radzenia
sobie ze stresem a nasilonymi objawami zaburzeń zdrowia psychicznego u badanych
matek; 2. Znaczące zależności występują między niskim poczuciem koherencji a nasilonymi
objawami zaburzeń zdrowia psychicznego u matek; 3. Istotne zależności występują
między nasilonymi objawami zaburzeń ze spektrum autyzmu, mierzonymi ASRS
i trudnościami w funkcjonowaniu emocjonalnym, mierzonymi SDQ u dziecka a nasilonymi
objawami zaburzeń zdrowia psychicznego u badanych matek.
The quality of the foreign higher education institutions and the international student exchange of female pre-service teachers
Authors: Marciniak Mateusz
Published: February 2024

Wprowadzenie. Internacjonalizacja stanowi jeden z istotnych wymiarów szkolnictwa
wyższego. Towarzyszy jej wzrost dostępności programów wymiany międzynarodowej
oraz uznawalności okresu studiów realizowanych za granicą. W strategiach rozwoju uczelni
dużo uwagi poświęca się budowaniu oferty uczelni partnerskich, zapewniających wysoką
jakość kształcenia i różnorodne metody nauczania. Badania młodzieży akademickiej
wskazują, że czynniki te są istotne, ale nie kluczowe w podejmowaniu decyzji o wymianie
zagranicznej.
Cel. W prezentowanych badaniach analizie poddano ustosunkowanie młodzieży akademickiej
do jakości oferty uczelni zagranicznych jako źródła potencjalnych szans i zagrożeń
związanych z mobilnością edukacyjną. Problemy badawcze dotyczyły różnic między
studentkami zrekrutowanymi do wymiany i nieplanującymi jej.
Materiały i metody. Badania zrealizowano w latach 2017/2018 oraz 2018/2019 na Wydziale
Studiów Edukacyjnych UAM w Poznaniu, wśród studentek pedagogiki zrekrutowanych do
wymiany w ramach Programu Erasmus+ (N=50) oraz nieplanujących udziału w niej (N=64).
Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego. Dane poddano analizie statystycznej
z wykorzystaniem statystyk opisowych, analizy częstości oraz testów istotności różnic
(test U Manna-Whitneya).
Wyniki. Zdecydowana większość badanych postrzega w kategoriach potencjalnych korzyści
z uczestnictwa w programie Erasmus+ zarówno możliwość wyboru interesujących
uczelni zagranicznych (96,5%), wysoką jakość kształcenia na nich (92,1%), jak i nowe
praktyki i metody nauczania (98,2%). Jednocześnie, większość studentek nieplanujących
mobilności (w przeciwieństwie do zrekrutowanych do niej) te trzy zakresy oferty uczelnianej
postrzega także w kategoriach potencjalnych zagrożeń lub obaw.
Language skills of students in early childhood education, as assessed by parents. (In)formal expectations and reality
Authors: Olejnik-Krupa Emilia
Published: February 2024

Cel. Celem artykułu jest pokazanie pogłębionej analizy wymagań ministerialnych w zakresie
edukacji polonistycznej na pierwszym etapie kształcenia w odniesieniu do rzeczywistego
obrazu poziomów sprawności językowej uczniów, kończących edukację wczesnoszkolną
oraz ocenę tych umiejętności z perspektywy rodziców.
Materiały i metody. W badaniach dokonano analizy i interpretacji ilościowej i jakościowej
konstruowanych wypowiedzi na temat wyobrażeń przyszłości i ulubionych książek
dzieci. Przeprowadzono również wywiady z rodzicami.
Wyniki. Ogólna ocena poziomu umiejętności językowych dzieci przez rodziców jest zaniżona.
Widać także wyraźny rozdźwięk pomiędzy formalnymi oczekiwaniami a realnymi
kompetencjami uczniów w obszarze językowym (15% osiąga wysoki poziom sprawności,
18 % niski poziom sprawności).
Wnioski. Ogólny obraz sprawności językowej dzieci ukazuje dysharmonię pomiędzy ministerialnymi
oczekiwaniami a rzeczywistym obrazem kompetencji współczesnych dzieci.
Fakt ten nie pozostaje obojętny dla praktyki pedagogicznej. Ocena poziomu rzeczywistych
kompetencji językowych dzieci przez rodziców jest niewspółmierna do ich realnych
umiejętności oraz z zasady zaniżona. Kwestia ta powinna stać się przedmiotem dyskusji odnoszącej się do kwestii realnej współpracy nauczycieli z rodzicami, aby świadomość
rodzicielska nie opierała się na intuicyjnej obserwacji postępów dziecka i rozumieniu procesu
rozwojowego w sferze języka, lecz na realnej znajomości i rozumieniu wymagań
edukacyjnych. Wszystko to przyczyni się do optymalizacji procesu wsparcia i kształcenia
dzieci w obszarze językowym.
The lights and shadows of home-schooling in the beliefs of mothers
Authors: Krasuska- Betiuk Marta , Dropia Paulina
Published: February 2024

Wprowadzenie. W 2021 roku, 7 września, minęło 30 lat od dnia, kiedy w 1991 roku Sejm
RP X kadencji przyjął Ustawę o systemie oświaty, której zapisy umożliwiły spełnianie
przez dzieci i młodzież obowiązku szkolnego i nauki poza szkołą, głównie w domu rodzinnym.
Stowarzyszenie Edukacji w Rodzinie szacuje, że pod koniec 2021 roku edukacją
domową zostanie objętych ponad 20 tys. dzieci w naszym kraju. W artykule dokonano
krótkiego przeglądu polskich badań i przedstawiono z perspektywy rodziny ten model
edukacji alternatywnej.
Cel. Przedstawienie perspektywy matek, które praktykują edukację domową.
Materiały i metody. Źródłem danych badawczych są wywiady przeprowadzone z siedmioma
matkami oraz analiza zawartości wybranych polskojęzycznych zasobów internetowych na temat homeschoolingu.
Wnioski. W oddziaływaniach rodzicielskich w obszarze edukacji pozaszkolnej i domowej
to matki przejawiają szersze kompetencje, zwłaszcza w kwestiach związanych z dydaktyką
nauczania: planują formy pracy dzieci, dostarczają materiałów, doszkalają się, aktywnie
poszukują wiedzy, jak efektywnie uczyć. Kobiety, które udzieliły wywiadu, oceniają zaangażowanie
swoich partnerów w wychowanie i kształcenie domowe jako wystarczające.
Z narracji uczestniczek badań wyłania się pozytywny obraz ich macierzyństwa i rodzicielstwa
mocno zaangażowanego w edukację dzieci. Organizują im właściwe środowisko
rozwoju i nauki, nie akceptują dyrektywnego stylu nauczania, poszukują własnych metod
pracy. Matki są ugruntowane w swoich wyborach, przekonane, że profesjonalnie konstruują
drogi edukacyjne swoich dzieci, bardziej niż na wynikach egzaminów końcowych
zależy im na rozwijaniu zainteresowań i talentów dzieci. Rozmówczynie nie ukrywały,
że edukacja domowa wymaga wysiłku, odwagi, ale nie traktowały swojego zaangażowania
w kategorii poświęcenia czy wyrzeczenia, a raczej jako świadomy wybór lub wymóg
czasów, przy czym najsilniej podkreślały niewydolność polskiej szkoły w zapewnieniu
edukacji dobrej jakości.
Solving conflict situations by parents of visually impaired children
Authors: Twaróg- Kanus Agnieszka
Published: February 2024

Wprowadzenie. Wszelkie działania zmierzające do budowania świadomości i wiedzy
na temat konfl iktu stanowią wyzwanie i szanse na lepsze relacje interpersonalne. Artykuł
wskazuje na perspektywę zagadnienia konfl iktu w percepcji rodziców dzieci z dysfunkcjami
wzroku oraz przewidywany styl rozwiązania przez nich sytuacji konfl iktowej.
W środowisku rodzinnym nie jest możliwe uniknięcie konfl iktu czy sporu, możliwe jest
natomiast rozpoznanie sytuacji trudnych i uporanie się z konfl iktem w sposób wzmacniający
relacje w rodzinie na linii rodzic–dziecko.
Cel. Celem badań było poznanie (potencjalnego) stylu rozwiązania sytuacji konfl iktowej
przez rodziców dziecka z dysfunkcją wzroku.
Metody. W badaniu pilotażowym posłużono się metodą sondażu diagnostycznego,
wykorzystano technikę testu. Kwestionariusz składał się z 30 pytań oraz metryczki.
Wszystkie pytania polegały na wyborze jednej z dwóch przedstawionych sytuacji. Test
był oparty na zasadzie dostępności i podyktowany wyrażeniem zgody przez rodziców
na udział w badaniu. W badaniu pilotażowym wzięło udział 31 rodziców dzieci w wieku
7–16 lat z dysfunkcją wzroku. W celu uzupełnienia informacji poszerzono badania
o badanie fokusowe – zogniskowany wywiad grupowy, gdzie grupa liczyła osiem matek.
Wyniki. Rezultaty przeprowadzonych badań ujawniły różnorodność występujących reakcji
na sytuacje konfl iktowe przez rodziców dzieci z dysfunkcją wzroku. Odpowiedzi
rodziców zostały podzielone na reakcje asertywne, związane z zaspokojeniem własnych
potrzeb, oraz kooperacyjne – budujące relacje, współpracę i zaspokajające interesy innych.
Respondenci wskazali pięć stylów rozwiązywania sytuacji konfl iktowych: współzawodnictwo,
dostosowanie, unikanie, współpracę i kompromis. Uzupełnienie stanowiły wypowiedzi
grupy fokusowej na temat stylów rozwiązywania sytuacji konfl iktowych i konkretnych
sytuacji w odniesieniu do sytuacji rodzinnych.
Wnioski. Podsumowaniem wypowiedzi matek było stwierdzenie, że nie ma jednego,
najlepszego stylu podejścia, reakcji czy rozwiązania konfl iktowych sytuacji. Każdy
może być odpowiedni do różnych okoliczności. Badane zwróciły uwagę na to, że w ciągu
dnia mogą posługiwać się różnymi stylami, o czym nie miały wcześniej świadomości.
Uczestniczki zwróciły także uwagę na to, że po spotkaniu (zogniskowany wywiad
grupowy w formule on-line) są bardziej świadome własnych preferencji w sytuacji konfl
iktowej.