Η συγκέντρωση της χοληστερόλης στην κυτταρική μεμβράνη των ερυθροκυττάρων και οι διαφορές της μεταξύ νεαρών και γηραιών κυττάρων σε υγιή και διαβητικά άτομα
Authors: Κανταρτζής Κωνσταντίνος 
Published: August 2021

Η παρούσα εργασία αποτελείται από δύο μέρη. Στο πρώτο μελετήθηκαν 27 υγιείς μάρτυρες (15 άνδρες, 12 γυναίκες) και 27 διαβητικοί ασθενείς (20 άνδρες, 7 γυναίκες). Έξι (6) από τους ασθενείς έπασχαν από διαβήτη τύπου 1 και 21 από τύπου 2. Σε όλα τα μελετηθέντα άτομα μετρήθηκαν η χοληστερόλη, τα τριγλυκερίδια, η HDL-χοληστερόλη και η LDL-χοληστερόλη του ορού καθώς και η συγκέντρωση χοληστερόλης στην κυτταρική μεμβράνη των ερυθροκυττάρων (ΧΚΜΕ). Στο δεύτερο μέρος μελετήθηκαν 10 μάρτυρες (8 άνδρες και 2 γυναίκες) και 10 διαβητικοί (8 άνδρες και 2 γυναίκες, 7 τύπου 2 και 3 τύπου 1). Σε αυτούς έγινε διαχωρισμός των ερυθροκυττάρων αναλόγως της ηλικίας τους με υπερφυγοκέντρηση και ελήφθησαν δείγματα νεαρών και γηραιών ερυθροκυττάρων από κάθε άτομο, όπου μετρήθηκε η ΧΚΜΕ, ο MCV και η MCHC. Διαπιστώθηκε ότι:1) Οι τιμές της ΧΚΜΕ δεν διέφεραν α) μεταξύ μαρτύρων και διαβητικών (45,51 ± 7,56 έναντι 44,62 ± 6,61mg/1012 ερυθρά, p=0,65) β) μεταξύ διαβητικών τύπου 2 και τύπου 1 (44,32 ± 6,10 έναντι 45,68 ± 8,73 mg/1012 ερυθρά, p=0,67) γ) μεταξύ ανδρών και γυναικών μαρτύρων (45,69 ± 8,25 έναντι 45,28 ± 6,96mg/1012 ερυθρά, p=0,89) δ) μεταξύ ανδρών και γυναικών διαβητικών (44,30 ± 6,25 έναντι 45,53 ± 8,01mg/1012 ερυθρά, p=0,68). 2) Ο λόγος χοληστερόλης ορού προς ΧΚΜΕ δεν διέφερε σημαντικά μεταξύ μαρτύρων και διαβητικών (5,20 ± 1,57 έναντι 4,70 ± 1,26, p=0,20). 3) Οι τιμές της ΧΚΜΕ στους μάρτυρες δεν παρουσίαζαν στατιστικά σημαντική συσχέτιση με καμία από τις λιπιδαιμικές παραμέτρους του ορού. Στους διαβητικούς οι τιμές της ΧΚΜΕ παρουσίαζαν θετική συσχέτιση με την LDL- χοληστερόλη (r=0,427, p=0,02). 4) Ο λόγος ολικής χοληστερόλης ορού προς ΧΚΜΕ παρουσίαζε στους μάρτυρες στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την LDL-χοληστερόλη (r=0,832, p<0,001), ενώ στους διαβητικούς με την LDL-χοληστερόλη (r=0,728, p<0,001) και με τα τριγλυκερίδια (r=0,511, p=0,006). 5) Σε ότι αφορά τα λιπίδια του ορού, στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ διαβητικών και μαρτύρων υπήρχε μόνο ως προς την HDL-χοληστερόλη (37,52 ± 10,57 έναντι 45,00 ± 13,96 mg/dl, p=0,031). Οι διαβητικοί τύπου 2 παρουσίαζαν σημαντικά υψηλότερες τιμές τριγλυκεριδίων σε σχέση με τους διαβητικούς τύπου 1 (157,14 ± 61,68 έναντι 87,83 ± 31,21 mg/dl, p=0,014). 6) Η ΧΚΜΕ των νεαρών ερυθροκυττάρων στους μάρτυρες ήταν σημαντικά υψηλότερη από ότι αυτή των γηραιών (53,47 ± 4,16 έναντι 46,58 ± 4,91 mg/1012 ερυθρά, p=0,001). Στους διαβητικούς η ΧΚΜΕ των νεαρών ερυθροκυττάρων ήταν επίσης υψηλότερη απ’ ότι των γηραιών, αλλά η διαφορά ήταν αμφίβολης σημαντικότητας (47,76 ± 3,79 έναντι 43,66 ± 8,43 mg/1012 ερυθρά, p=0,066). 7) Η ΧΚΜΕ των νεαρών ερυθροκυττάρων ήταν σημαντικά υψηλότερη στους μάρτυρες απ’ ότι στους διαβητικούς ασθενείς (ρ=0,005). Αντίθετα δεν διέφεραν οι τιμές στα γηραιά ερυθροκύτταρα των δύο ομάδων (p=0,36). 8) Ο μέσος όγκος ερυθρών (MCV) των νεαρών ερυθροκυττάρων ήταν σημαντικά υψηλότερος από ότι αυτός των γηραιών τόσο στους μάρτυρες (94,96 ± 3,88 έναντι 86,23 ± 4,11 fl, p<0,001) όσο και στους διαβητικούς (89,93 ± 5,57 έναντι 84,90 ± 4,37 fl, p<0,001). Ο MCV των νεαρών ερυθροκυττάρων ήταν σημαντικά υψηλότερος στους μάρτυρες απ’ ότι στους διαβητικούς ασθενείς (p=0,03). Αντίθετα δεν διέφεραν οι τιμές στα γηραιό ερυθροκύτταρα των δύο ομάδων (p=0,49). 9) Η μέση συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης ανά ερυθροκύτταρο (MCHC) των νεαρών ερυθροκυττάρων ήταν στατιστικά σημαντικά μικρότερη από ότι αυτή των γηραιών τόσο στους μάρτυρες (30,40±1,29 έναντι 33,58±1,85 g/dl, p<0,001) όσο και στους διαβητικούς (32,49±1,36 έναντι 35,01 ± 2,09 g/dl, p=0,003). Η MCHC των νεαρών ερυθροκυττάρων ήταν σημαντικά μικρότερη στους μάρτυρες απ’ ότι στους διαβητικούς ασθενείς (p=0,002). Αντίθετα δεν διέφεραν οι τιμές στα γηραιό ερυθροκύτταρα των δύο ομάδων (p=0,12). Από τα ευρήματά μας προκύπτει ότι μολονότι δεν διαφέρει η συγκέντρωση της χοληστερόλης στην κυτταρική μεμβράνη του συνολικού πληθυσμού των ερυθροκυττάρων μεταξύ μαρτύρων και διαβητικών ασθενών, υπάρχει ωστόσο σαφής διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων αν εξετασθούν χωριστά τα νεαρής ηλικίας ερυθροκύτταρα. Ανάλογα ευρήματα υπάρχουν με το MCV και τη MCHC. Δοθέντος ότι οι τρεις αυτές παράμετροι μεταβάλλονται προοδευτικά προς μια σταθερή κατεύθυνση κατά τη διάρκεια της ζωής του ερυθροκυττάρου - όπως προκύπτει σαφώς και από τις διαφορές τιμών που διαπιστώθηκαν μεταξύ νεαρών και γηραιών ερυθροκυττάρων του ίδιου ατόμου - οι τιμές τους αποτελούν δείκτες του βαθμού γήρανσης του κυττάρου. Υπό την έννοια αυτή τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι τα ερυθροκύτταρα των διαβητικών εισέρχονται στην κυκλοφορία ενδεχομένως ήδη έως ένα βαθμό «γηρασμένα» σε σύγκριση με εκείνα των φυσιολογικών ατόμων.