РАСПРОСТРАНЁННОСТЬ ЗУБОЧЕЛЮСТНЫХ АНОМАЛИЙ У ВЗРОСЛЫХ, ПРОЖИВАЮЩИХ В Г. АЛМАТЫ И В Г. АСТАНА
Authors: К.Р. Досматова , К.Д. Алтынбеков , К.К. Куракбаев , Р.Н. Нигматов , Г.Т. Досбердиева , Н.Д. Бектурганова , Н.E. Глушкова 
Published: October 2024

Введение:Актуальным является проведение исследований, направленных на поиск критериев ранней диагностики зубочелюстных аномалий, результаты которых позволят прогнозировать степень и направления изменений различных характеристик зубочелюстной системы, и их взаимовлияние в процессе лечения. Цель работы - анализ структуры зубочелюстных аномалий у населения крупных городов Республики Казахстан и у студенческой молодежи. Материалы и методы исследования. Проведено обследование 150 пациентов (59 мужчин и 91 женщина) г. Алматы, 150 пациентов г. Астана (55 мужчин и 95 женин)и 150 человек (68 мужчин и 82 женщины)из числа студентов 1-4 курсов стоматологического факультета Казахского национального медицинского университета им С.Д. Асфендиярова г.Алматы. По результатам обследования был поставлен ортодонтический диагноз в соответствии с классификацией Энгля (E.Angle), сагиттальные аномалии прикуса - I класс (нейтральный прикус), II класс - дистальный прикус, III класс - мезиальный прикус. Определяли также вертикальные аномалии – открытый и глубокий прикусы. Результаты: Установлено, что в структуре зубочелюстных аномалий во всех выборках обследуемых чаще всего обнаруживается аномалии I класса по Энглю, при этом максимальной была доля таких аномалий у обследованных студентов, то есть лиц более молодого возраста. Зубочелюстные аномалии III класса обнаруживались реже во всех выборках, при этом у студентов с минимальной частотой. Открытый прикус обнаруживался в целом реже, чем глубокий, эти различия были также максимально выраженными у студентов-медиков. Менее выраженными были различия по частоте выявления открытого и глубокого прикуса у обследуемых из г. Астана, при этом были отмечены статистически значимые различия по полу - у мужчин чаще отмечался открытый прикус, тогда как у женщин - глубокий. Заключение: Установленные различия по распространенности и степени тяжести зубочелюстных аномалий у населения Республики Казахстан, необходимо учитывать при определении нуждаемости населения в ортодонтическом лечении и при планировании лечебно-профилактических мероприятий для повышения их эффективности.

Introduction: It is relevant to conduct research aimed at finding criteria for early diagnosis of dentoalveolar anomalies, the results of which will make it possible to predict the degree and direction of changes in various characteristics of the dentoalveolar system and their mutual influence in the treatment process. The aim of the work is to analyze the structure of dentoalveolar anomalies in the population of Republic Kazakhstan large cities and among students. Materials and research methods: 150 patients (59 men and 91 women) were examined in Almaty, 150 patients in Astana (55 men and 95 women) and 150 people (68 men and 82 women) from the students of 1-4 courses of the Faculty of Dentistry Kazakh National Medical University named after S.D. Asfendiyarov, Almaty. Based on the results of the examination, an orthodontic diagnosis was made in accordance with the classification of Angle (E.Angle), sagittal malocclusion - class I (neutral bite), class II - distal bite), class III - mesial bite. Vertical anomalies were also determined - open and deep bites. Results: It has been established that in the structure of dentoalveolar anomalies in all groups of patients, anomalies of the I class according to Angle are most often detected, while the maximum proportion of such anomalies was in the examined students, that is, younger people. Class III dentoalveolar anomalies were found less frequently in all samples, while in students with a minimum frequency. Open bite was generally less common than deep bite, and these differences were also most pronounced in medical students. Less pronounced were the differences in the frequency of detection of open and deep occlusion in subjects from the city of Astana, while there were statistically significant differences by gender - men more often had an open bite, while women had a deep one. Conclusion: The established differences in the prevalence and severity of dentoalveolar anomalies in the population of the Republic Kazakhstan must be taken into account when determining the population's need for orthodontic treatment and when planning treatment and preventive measures to increase their effectiveness.

Кіріспе: Тіс-жақ аномалияларын ерте кезден анықтау критерийлерін табуға бағытталған зерттеулер жүргізу өзекті болып табылады, оның нәтижелері тіс-жақ жүйесінің әртүрлі сипаттамаларының өзгеру дәрежесі мен бағытын және олардың емдеу процесінде өзара әсерін болжауға мүмкіндік береді. Жұмыстың мақсаты – Қазақстан Республикасының ірі қалаларының тұрғындары мен студенттер арасындағы тіс-жақ аномалияларының құрылымын талдау. Материалдар мен зерттеу әдістері: Алматы қаласынан 150 науқас (59 ер және 91 әйел), Астана қаласынан 150 науқас (55 ер және 95 әйел) және 150 адам (68 ер және 82 әйел) Алматы қаласында С.Д. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетіндегі стоматология факультетінің 1-4 курс студенттері тексерілді. Тексеру нәтижелері бойынша Angle (E.Angle) классификациясына сәйкес ортодонтиялық диагноз қойылды, сагитталды тістем аномалиялы – I класс (бейтарап тістем), II класс – дисталы тістем, III класс – мезиалды тістем анықталды. Сонымен қатар вертикалды бағыттағы аномалиялар да анықталды - ашық және терең тістемдер. Нәтижелер: Зерттелгендердің барлық үлгілерінде тіс-жақ аномалияларының құрылымына сәйкес I класс аномалиялары жиі анықталған, ал мұндай ауытқулардың ең көп үлесі тексерілген студенттер ішінде, яғни жас адамдардар арасында басымырақ анықталды. III класс тіс-жақ аномалиялары барлық үлгілерде азырақ, ал студенттерде ең аз жиілікте анықталды. Ашық тістем терең тістемге қарағанда сирек болды және бұл айырмашылықтар медицина студенттерінің ішінде айқын байқалды. Астана қаласындағы субъектілерде ашық және терең окклюзияның жиілігі бойынша айырмашылығы азырақ болды, ал жынысы бойынша статистикалық маңызды айырмашылықтар көрсетті - ерлерде жиі ашық тістем, ал әйелдерде терең тістем басым. Қорытынды: Қазақстан Республикасы тұрғындарының арасында тіс-жақ аномалияларының таралуы мен ауырлық дәрежесіндегі белгіленген айырмашылықтар, халықтың ортодонтиялық емге деген қажеттілігін анықтау кезінде және олардың тиімділігін арттыру бойынша емдеу-профилактикалық іс-шараларды жоспарлау кезінде ескерілуі тиіс.