Χρήση και κατάχρηση φαρμακολογικών ουσιών από έλληνες αθλητές αγωνιστικού αθλητισμού
Authors: Γεωργακόπουλος Παναγιώτης 
Published: August 2021

Σκοπός της διατριβής μας ήταν η διερεύνηση της χρήσης και κατάχρησης των φαρμακολογικών ουσιών από τους Έλληνες πρωταθλητές διαφόρων αθλημάτων. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε με την μέθοδο αυτό-απάντησης ερωτηματολογίου, με δυνατότητα απάντησης σε πολλαπλές διασταυρούμενες ερωτήσεις, προκειμένου να καταγράψουμε από τις απαντήσεις των ίδιων των αθλητών, τις φαρμακολογικές ουσίες που λαμβάνουν, με στόχο να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους, τους παράγοντες που τους προτρέπουν ή/και χορηγούν αυτές τις ουσίες, τα κίνητρα που λειτουργούν θετικά για την χρήση αυτών των ουσιών, τα αντικίνητρα που λειτουργούν αποτρεπτικά για την μη χρήση απαγορευμένων ουσιών, καθώς και να αποτυπώσουμε την ηθική στάση των αθλητών, έναντι της χρήσης απαγορευμένων φαρμακολογικών ουσιών από αθλητές και την συμπεριφορά τους προς άλλους αθλητές, ως μελλοντικών προπονητών. Στο ερωτηματολόγιο της έρευνάς μας απήντησαν 420 (253 αθλητές και 167 αθλήτριες) αθλούμενοι, του στίβου, της κωπηλασίας, του βόλεϊ, της άρσης βαρών, του ποδοσφαίρου, μπάσκετ, χάντμπολ και κολύμβησης. Τα δεδομένα καταγράφηκαν σε πρόγραμμα Acces και η επεξεργασία των αποτελεσμάτων έγινε με απλή σταστική ανάλυση. Τα αποτελέσματά μας, έδειξαν ότι η πλειοψηφία των αθλητών χρησιμοποιεί σκευάσματα φαρμακολογικών ουσιών, όπως βιταμίνες 69,28%, ηλεκτρολύτες 38,57%, σκευάσματα σιδήρου 20,83%, συμπληρώματα διατροφής 24,28%, σκευάσματα πρωτεϊνών και αμινοξέων 12,86%, "απαγορευμένες ουσίες" 1,90%, "εργογόνες" ουσίες 1,19%, τα περισσότερα χωρίς ιατρική ένδειξη ή/και ιατρική συνταγή, αφού ο γιατρός συμμετέχει στην συνταγογράφηση σε ποσοστό 21,66%. Στην πλειοψηφία τους οι αθλητές λαμβάνουν μόνοι τους τα φαρμακολογικά σκευάσματα που χρησιμοποιούν (35,95%), γνωρίζουν την δράση τους (100%) και τις παρενέργειές τους (35,47%), ενώ αρκετοί δήλωσαν για τον εαυτό τους ημικρανίες, ακμή, βραχνάδα που μας υποψιάζει για χρήση αναβολικών στεροειδών. Ως κίνητρο για την χρήση φαρμακολογικών ουσιών, οι ερωτηθέντες αναφέρουν την επίτευξη "γενικά καλών επιδόσεων" (65,95%) που θα τους προσφέρουν μέσω της διάκρισης χρήματα (20,24%) και εισαγωγή στο ΤΕΦΑΑ (25,24%). Ως αντικίνητρο για την μη χρήση (λήψη) φαρμακολογικών ουσιών, οι ερωτηθέντες ανέφεραν τις "παρενέργειες" (12,38%), τον φόβο της "τιμωρίας" (7,14%), την αποθάρρυνση από τον προπονητή (6,90%), ενώ 50,48% δεν απάντησε. Οι ερωτηθέντες θεωρούν "ανήθικη" την χρήση φαρμακολογικών ουσιών από τους αθλητές (82,61%), αλλά μόνο 35% των ερωτηθέντων απάντησε ότι δεν θα χορηγούσε φαρμακολογικές ουσίες σε άλλους αθλητές, ως προπονητής, 36,66% θα ρωτούσε το γιατρό και 15,67% θα τις χορηγούσαν. Συμπερασματικά, η πλειοψηφία των ερωτηθέντων αθλητών και αθλητριών κάνει χρήση φαρμακολογικών ουσιών, γνωρίζει την δράση τους και τις παρενέργειές τους, τις λαμβάνουν από μόνοι τους είτε από τον προπονητή τους, με στόχο να πετύχουν διακρίσεις και επιδόσεις που θα τους αποφέρουν χρήματα, εισαγωγή σε ΤΕΦΦΑ ή κοινωνική καταξίωση. Η ηθική τους στάση δείχνει χαλαρή όταν πρόκειται να συμπεριφερθούν ως προπονητές. Προς τούτο απαιτείται, αναθεώρηση του προτύπου του αθλητικού οικοδομήματος από το κράτος σήμερα διαμορφώνει αθλητικά πρότυπα και προσφέρει κίνητρα πανεπιστημιακής διασφάλισης ή επαγγελματικής αποκατάστασης στους αθλητές, επαρκής πληροφόρηση αθλητών, προπονητών, γονέων αθλητών, παραγόντων αλλά και ιατρών, σχετικά με τους κινδύνους που εγκυμονούν από την χρήση φαρμακολογικών ουσιών από αθλητές, θεσμοθέτηση του μαθήματος "ιατρικής του αθλητισμού" στις ιατρικές σχολές και θέσπιση ιατρικής ειδικότητας, προκειμένου να εκπαιδεύονται οι νέοι γιατροί και να είναι ικανοί να παρεμβαίνουν αποτελεσματικά στην ενημέρωση και στην αποτροπή των αθλητών από την χρήση φαρμακολογικών ουσιών, χωρίς ιατρική ένδειξη.