Protocol architecture
Authors: Γουρδούκης Δημήτριος 
Published: August 2021

Η παρούσα διδακτορική διατριβή προτείνει μία νέα κατεύθυνση σε σχέση με τους τρόπους και τις μεθόδους παραγωγής της αρχιτεκτονικής. Μέσα από αυτήν προσπαθεί να επαναπροσδιορίσει τη θέση του αρχιτέκτονα στα πλαίσια της τωρινής, διανεμημένης και δικτυωμένης συνθήκης των σύγχρονων κοινωνιών. Προτείνει μία προσέγγιση της αρχιτεκτονικής που απομακρύνεται από την αντίληψη των εννοιών του αρχιτέκτονα και του σχεδιασμού έτσι όπως αυτές καθορίστηκαν από την νεωτερικότητα, αμφισβητώντας τον διαλεκτικό τους χαρακτήρα. Ταυτόχρονα όμως, αναζητεί αυτή την κατεύθυνση μακριά από τα χαρακτηριστικά και τις μεθόδους που βασίζονται στην τυποποίηση και την πρόβλεψη έτσι όπως αυτά μοιάζει να επιβάλλονται από τη συνολική επικράτηση των ψηφιακών μέσων και της πληροφορίας. Ερευνά μία προσέγγιση που τοποθετεί όλα τα στοιχεία που συμμετέχουν στην σχεδιαστική διαδικασία στο ίδιο επίπεδο, έτσι ώστε να μπορούν να λειτουργούν παράλληλα και με απώτερο στόχο τη δημιουργία μίας αυτόνομης διαδικασίας. Στοιχεία όπως η σχεδιαστική πρόθεση, τα σχεδιαστικά εργαλεία και μέσα, οι μέθοδοι κατασκευής, η υλικότητα κτλ., γίνονται κατανοητά ως στοιχεία που έχουν δυνητικά ίση σημασία στα πλαίσια της σχεδιαστικής διαδικασίας. Σε αυτή την παράλληλη οργάνωση τα στοιχεία αυτά λειτουργούν σε σχέση το ένα με το άλλο και μέσα από συνεχή διαφοροποίηση, αλλοίωση και ‘bricolage’. Ο σχεδιασμός αναδύεται μέσα από τη διαντίδρασή τους.Η προτεινόμενη προσέγγιση στη σχεδιαστική διαδικασία προκύπτει μέσα από μία νέα κατανόηση της σχέσης του σχεδιασμού με τα ψηφιακά μέσα, έτσι όπως η σχέση αυτή αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια των τελευταίων 60 χρόνων. Μία κατανόηση που έχει ως βασικό της άξονα το πρωτόκολλο, εννοούμενο τόσο ως τεχνολογία όσο και ως έννοια γενικότερα. Η διατριβή συζητάει το πρωτόκολλο και στα δύο αυτά επίπεδα. Σε τεχνικό επίπεδο το πρωτόκολλο συνιστά το πλαίσιο που κάνει δυνατή την επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών στοιχείων, και επομένως το πλαίσιο που επιτρέπει τη δημιουργία της σημερινής, διαδικτυωμένης κατάστασης. Σε εννοιολογικό επίπεδο, το πρωτόκολλο γίνεται κατανοητό ως ο τρόπος διαχείρισης των σημερινών κοινωνιών. Και στα δύο επίπεδα το πρωτόκολλο είναι το πλαίσιο εκείνο που δίνει πρόσβαση στον έλεγχο. Τα αρχιτεκτονικά πρωτόκολλα επομένως, ήδη μέρος των σύγχρονων σχεδιαστικών διαδικασιών, από τη μία εκτοπίζουν τον αρχιτέκτονα από κέντρο της σχεδιαστικής διαδικασίας ενώ από την άλλη μεταφέρουν τον έλεγχο αυτής εκτός της αρχιτεκτονικής. Η μετάβαση λοιπόν από μία πιο παραδοσιακή προσέγγιση, οργανωμένη από πάνω προς τα κάτω και με τον αρχιτέκτονα ή την αρχιτεκτονική ιδέα στο κέντρο της, αμφισβητεί τη σημασία του αρχιτέκτονα στα πλαίσια των διαδικασιών παραγωγής χώρου και εγείρει θέματα ελέγχου και σχέσεων εξουσίας που ο χαρακτήρας τους είναι εντέλει πολιτικός. Η προτεινόμενη από τη διατριβή προσέγγιση στη σχεδιαστική διαδικασία και η επανεξέταση της σχέσης της με τα ψηφιακά μέσα, αποτελεί μία προσπάθεια πολιτικής φύσης που κατανοεί την αρχιτεκτονική ως ένα πολιτιστικό μηχανισμό, αυτόνομο και γενεσιουργό, που παράγει υποκειμενικότητα μέσα από συνεχείς διαφοροποιήσεις, χωρίς να αρνείται τη σημερινή, διανεμημένη κατάσταση. Αυτή η κατανόηση, απομακρύνεται από την κυρίαρχη αντιμετώπιση των ψηφιακών μέσων ως θέματος τεχνικής φύσης και συνεισφέρει στις σύγχρονες φιλοσοφικές αναζητήσεις ως προς την αρχιτεκτονική και τη σχέση της με τον πολιτισμό εν γένει.