ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ШЕШІМДЕР ҚАБЫЛДАУДА БИЗНЕС-ПРОЦЕСТЕРДІ ЦИФРЛАНДЫРУДЫ АҚПАРАТТЫҚ-ТАЛДАМАЛЫҚ ҚОЛДАУ
Authors: Р.С. Макашева , Қ.О. Большекбаева , А.Ж. Өмір , М.Т. Баймолдаева , R. Makasheva , K. Bolshekbaeva , A. Omir , M. Baimoldayeva 
Published: November 2024

Мақалада серпінді сыртқы орта жағдайында инвестициялық шешімдерді қабылдауды қолдау үшін зияткерлік ақпараттық жүйелерді пайдалана отырып, алгоритмді ақпараттық-талдамалық қамтамасыз ету жүйесі қарастырылды. Бизнес-аналитика құралдары (BI) операциялық қаржылық деректерге қол жеткізуді қамтамасыз ететін интерактивті есептерді жасау үшін қолданылады. Инвестициялық шешімдер қабылдау кезеңінде бұл құралдар әзірленген алгоритмнің алдыңғы кезеңінде алынған кәсіпорынның инвестициялық тартымдылығын бағалау нәтижелері негізінде аналитикалық мәліметтердің кең спектрі зерттелді. Зерттеу объектісі кәсіпорынның инвестициялық тартымдылығының жай-күйін анықтау негізінде инвестициялық шешім қабылдаудың бизнес-процестері болып табылады. Басқару шешімдерін қабылдау технологиясын көбейтудің дәстүрлі тәсілі интеллектуалды ақпараттық жүйелердің құралдары мен әдістерімен толықтырылған. Атап айтқанда, UML көмегімен мақсатты доменді модельдеу жобаланған ақпараттық-аналитикалық қамтамасыз етудің негізгі талаптары анықталды (пайдаланушы рөлдері, қол жетімді опциялар, байланыс түрлері және олардың арасындағы өзара әрекеттесу логикасы). ​​ Алгоритмдік ақпараттық-аналитикалық қамтамасыз етуді пайдалану нәтижелері инвестициялық шешімдерді жедел дайындауға және қабылдауға мүмкіндік береді. Болжамды ақпараттық-талдамалық қамтамасыз етудің көрнекі сипаттамасы, инвестициялық талдау нәтижелері, агрегатталған дерекқордан дұрыс ретроспективті ақпаратты пайдалану есебінен қабылданатын шешімдердің негізділігіне талдау жүргізілді. Деректермен жұмыс жасау арқылы кәсіпорын бизнес процестерін құруға көшу дамудың қажетті кезеңі болып табылады.

The article considers the system of information and analytical support for the algorithm using intelligent information systems to support investment decision-making in a dynamic external environment. Business Intelligence (BI) tools are used to create interactive reports that provide access to operational financial data. At the stage of making investment decisions, these tools were studied on the basis of the results of assessing the investment attractiveness of the enterprise obtained at the previous stage of the developed algorithm for the spectrum of analytical data. The object of the study is the business processes of making an investment decision based on determining the state of investment attractiveness of an enterprise. The traditional approach to the reproduction of management decision-making technology is complemented by the means and methods of intelligent information systems. In particular, the basic requirements for the projected information and analytical support for modeling the target area using UML (user roles, available options, types of communications and the logic of interaction between them) were determined. Official statistics and publications of domestic and foreign authors were used in the preparation of the article. The results of using algorithmic information and analytical support allow you to quickly prepare and make investment decisions. The analysis of the validity of the decisions made is carried out due to the visual characteristics of the forecast information and analytical support, the results of investment analysis, the use of reliable retrospective information from an aggregated database.