Διερεύνηση της οδού μεταγωγής σήματος του TGF-B σε αδενοκαρκινώματα στομάχου
Authors: Σακελλαρίου Στρατηγούλα 
Published: January 2014

O μετατρεπτικός αυξητικός παράγοντας β (Transforming Growth Factor –β, TGF-β) είναι μια κυτταροκίνη με διττή δράση στη καρκινογένεση. Η ογκοκατασταλτική του δράση υποστηρίζεται ότι επιτυγχάνεται εν πολύς μέσω της δράσης των αναστολέων των κυκλινοεξαρτώμενων κινασών (Cyclin-Dependent Kinase, CDK), οι οποίοι αποτελούν ρυθμιστικά μόρια του κυτταρικού κύκλου. Αντίθετα η ογκογόνος δράση του TGF-β θεωρείται πως οφείλεται κυρίως στην ευόδωση της παραγωγής εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας, στην επαγωγή της νεοαγγειογένεσης και στην καταστολή της ανοσιακής απάντησης του ξενιστή απέναντι στον όγκο. Από τις τρείς ισομορφές του TGF-β, καλύτερα μελετημένος είναι ο TGF-β1 ο οποίος έχει βρεθεί να υπερεκφράζεται σε καρκινώματα, ενώ σε φυσιολογικές συνθήκες δεν εκφράζεται σε επιθηλιακούς ιστούς. Η δράση του επιτυγχάνεται μέσω της πρόσδεσης του μορίου του σε ένα διαμεμβρανικό υποδοχέα, οπότε ενεργοποιείται η ενδοκυττάρια οδός μεταγωγής του σήματός του με μόριο-κλειδί τον παράγοντα SΜΑD4. Ο παράγοντας P15 είναι ένας από τους αναστολείς των CDKs και κύριως στόχος του μεταγραφικού συμπλόκου SMAD4 μετά την είσοδό του στον πυρήνα. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η μελέτη της οδού μεταγωγής του σήματος του TGF-β σε αδενοκαρκινώματα του στομάχου. Με βάση τα ως άνω δεδομένα, για το σκοπό αυτό επιλέχθηκε να μελετηθεί η έκφραση των πρωτεϊνών TGF-β1, SMAD4 και P15 σε αδενοκαρκινώματα στομάχου και η διερεύνηση της σχέσης της έκφρασης των μορίων αυτών αφ’ ενός μεταξύ τους και αφετέρου με την αγγειογένεση και με κλινικοπαθολογοανατομικές παραμέτρους: φύλο, ηλικία, ιστολογικός τύπος, βαθμός διαφοροποίησης, εντόπιση, στάδιο της νόσου, όπως επίσης και με την επιβίωση των ασθενών. Το υλικό της παρούσης μελέτης αποτέλεσαν 63 πρωτοπαθή αδενοκαρκινώματα στομάχου προερχόμενα από ισάριθμους ασθενείς, ηλικίας 36 έως 88 ετών. Ο μέσος χρόνος επιβίωσης των ασθενών ήταν 19 μήνες. Η έκφραση των TGF-β1, SMAD4 και P15 μελετήθηκε σε τομές παραφίνης με την ανοσοϊστοχημική μέθοδο EnVision+ System-HRP και τη χρήση μονοκλωνικών αντισωμάτων. Επίσης έγινε διερεύνηση της νεοαγγειογένεσης χρησιμοποιώντας σύστημα ανάλυσης εικόνας και υπολογίζοντας την μικροαγγειακή πυκνότητα (MVD=αγγεία/mm2) σε κάθε περιστατικό. Η στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων έγινε με βάση το στατιστικό πακέτο SPSS10. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, έκφραση του TGF-β1 ανιχνεύθηκε σε 25 (40%) καρκινώματα στομάχου, ενώ τα υπόλοιπα ήταν αρνητικά στην έκφραση της πρωτεϊνης. Επίσης το 47.6 % των καρκινωμάτων (30 περιπτώσεις) παρουσίασαν διατηρούμενη έκφραση του SMAD4, ενώ μειωμένη έκφραση παρουσίασε το 52.4% (33 περιπτώσεις). Θετική έκφραση έναντι του Ρ15 αναγνωρίστηκε στο 28.57% των περιπτώσεων (18 καρκινώματα) ενώ οι υπόλοιπες περιπτώσεις θεωρήθηκαν αρνητικές για την έκφραση του Ρ15. Σε 7 περιπτώσεις (11%) παρατηρήθηκε συνέκφραση των πρωτεϊνών P15, SMAD4 και TGF-β1. Η στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων ανέδειξε σημαντική συσχέτιση μεταξύ της έκφρασης των πρωτεϊνων P15 και SMAD4 (p=0.001), υπό την έννοια ότι 15 από τις 18 (83%) περιπτώσεις καρκινωμάτων με θετική έκφραση για Ρ15 εμφάνιζαν επίσης διατήρηση της έκφρασης της SMAD4 πρωτεϊνης. Αντίθετα η έκφραση της πρωτεϊνης TGF-β1 δε βρέθηκε να σχετίζεται στατιστικά σημαντικά με την έκφραση της πρωτεϊνης Ρ15 (p=0.411) ή της πρωτεϊνης SMAD4 (p=0.842). ....................