O ρόλος της σύγχρονης τεχνολογίας στην τροποποίηση της συμπεριφοράς
Authors: Χρύση Μαρία 
Published: April 2024

Εισαγωγή: Η αύξηση του επιπολασμού της παχυσαρκίας και του διαβήτη τείνει να αγγίζει πλέον επίπεδα πανδημίας με τον ΠΟΥ να προειδοποιεί ότι μέχρι το 2030 τα άτομα με παχυσαρκία θα αγγίζουν το ένα δισεκατομμύριο, ενώ περίπου 650 εκατομμύρια άτομα αντίστοιχα θα θεωρούνται διαβητικά. Ποσοστά ανησυχητικά που αφορούν και τη χώρα μας με τις περιπτώσεις της παχυσαρκίας και του διαβήτη να αυξάνονται συνεχώς. Απόρροια αυτών είναι οι αυξημένες οικονομικές επιπτώσεις λόγω της πολυπαραγοντικής φύσης αυτών των χρόνιων ασθενειών που αφορούν στο άμεσο και έμμεσο κόστος της διαχείρισης τους. Υπό το πρίσμα αυτό η ελεύθερη πρόσβαση σε προγράμματα που αφορούν στην πρόσληψη των χρόνιων παθήσεων γίνεται αναγκαία καθώς η μακροχρόνια υποστήριξή των ασθενών αυτών εξασφαλίζει υψηλά ποσοστά επιτυχίας ενθαρρύνοντάς τους να ακολουθήσουν ένα υγιεινό τρόπο ζωής. Η γνώση των ειδικών σε προγράμματα αγωγής και προαγωγής υγείας σε συνδυασμό με τις δυνατότητες του διαδικτύου οφείλουν να ενταχθούν στους στόχους των πολιτικών υγείας ώστε να βελτιωθεί η εκπαίδευση των χρόνιών ασθενών αλλά πάντα υπό την επίβλεψη της ιατρικής ομάδας. Η προώθηση αυτού του εγχειρήματος μπορεί να βασίζεται πλέον σε μια έξυπνη συσκευή παρέχοντας εξατομικευμένες μάθηση και σημαντικότερη αλλαγή συμπεριφοράς συγκριτικά με παραδοσιακά μοντέλα παρέμβασης. Σκοπός: Ο σκοπός της συγκεκριμένης έρευνας είναι η ανάπτυξη ενός νέου μοντέλου αγωγής και προαγωγής της υγείας με τη χρήση του διαδικτύου που θα ακολουθεί τους ρυθμούς της τεχνολογίας. Διαμορφώθηκε να είναι εύχρηστο και με τέτοιο τρόπο ώστε τα άτομα που η επαφή τους με τη τεχνολογία είναι περιορισμένη να έχουν εξίσου τη δυνατότητα χρήσης του. Η αλληλεπίδραση μεταξύ του χρήστη και της εφαρμογής είναι εξατομικευμένη ανάλογα με το μορφωτικό επίπεδο του ασθενή, τις αρχικές του γνώσεις και τις ανάγκες στήριξής του. Υλικό και Μέθοδος: Πρόκειται για μια τυχαιοποιημένη, προοπτική μελέτη παρατήρησης σε 72 ασθενείς με παχυσαρκία ή/ και με ΣΔ τύπου2 όπου αναπτύχθηκε στη Β’ προπαιδευτική Κλινική, Μονάδα Έρευνας και Διαβητολογικό Κέντρο, Πανεπιστημίου Αθηνών, Π.Γ.Ν «Αττικόν» την περίοδο 2017 έως 2021. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε με τη χρήση αυτοσυμπληρούμενων ερωτηματολογίων που κατέγραφαν το επίπεδο του άγχος, την κατάθλιψη καθώς και τις γνώσεις και πεποιθήσεις τους. Για την ομάδα παρέμβασης δημιουργήθηκε ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα αγωγής και προαγωγής υγείας με εκπαιδευτικό υλικό που αφορούσε την παχυσαρκία και τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Αντίθετα στην ομάδα ελέγχου εφαρμόστηκε ένα παραδοσιακό μοντέλο αγωγής υγείας με τη χρήση έντυπου υλικού και διαλέξεων. Αποτελέσματα: Η ανάλυση των αποτελεσμάτων ανέδειξε τη θετική έκβαση στην ομάδα παρέμβασης συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου. Συγκεκριμένα οι συμμετέχοντες της ομάδας παρέμβασης παρουσίασαν σημαντική βελτίωση στο επίπεδο γνώσεων, μεταβολή των στάσεων και πεποιθήσεων τους μετά τη χρήση του παρόντος προγράμματος ως εργαλείο μάθησης, ενώ καταγράφηκε σημαντική μείωση άγχους λόγω της χρόνιας νόσου τους. Απόρροια αυτών ήταν η σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής όσον αφορά στη σωματική και ψυχική υγεία και τη βελτίωση των κοινωνικών τους σχέσεων. Συμπέρασμα: Η συνεχόμενη χωρίς κατά ανάγκη δια ζώσης εκπαίδευση με ένα καινοτόμο διαδικτυακό πρόγραμμα αγωγής υγείας φέρει θετικό αντίκτυπο στην κοινωνία παρέχοντας ολοκληρωμένη γνώση στο σύνολο του πληθυσμού- στόχου σε οποιοδήποτε μέρος και στιγμή μόνο με τη χρήση του διαδικτύου και μιας έξυπνης συσκευής. Η αξία λοιπόν της παρέμβασης αυτής έγκειται στο γεγονός ότι όσοι ασχολούνται με την εκπαίδευση, την αγωγή και την προαγωγή υγείας θα πρέπει πλέον να ενσωματώσουν σύγχρονα εργαλεία στα υπάρχοντα προγράμματά τους. Σχεδιάζοντας νέες παρεμβάσεις χρησιμοποιώντας τη φιλοσοφία της τεχνολογίας καθώς τα διαδικτυακά προγράμματα προαγωγής υγείας έχουν τη δυνατότητα να διαδραματίσουν πρωτεύοντα ρόλο στην αντιμετώπιση ενός ευρέος φάσματος χρόνιων ασθενειών.