Μοριακή ανάλυση του γονιδίου C-erbB-2 και αριθμητικών χρωμοσωματικών ανωμαλιών σε παθήσεις τραχήλου μήτρας
Authors: Καμηνά Σεβαστή 
Published: August 2021

Στην παρούσα μελέτη αναλύσαμε, με την τεχνική του φθορίζοντος in situ υβριδισμού (FISH), τις αριθμητικές ανωμαλίες των χρωμοσωμάτων 3, 7, 8 και 17, καθώς και την ενίσχυση του ογκογονιδίου c-erbB-2 σε προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις και καρκινώματα τραχήλου μήτρας. Επιπλέον, ανιχνεύσαμε ανοσοϊστοχημικά την υπερέκφραση της πρωτεΐνης του ογκογονιδίου c-erbB-2. Μελετήθηκαν ιστολογικές τομές παραφίνης από 10 περιπτώσεις μορφολογικά φυσιολογικού τραχηλικού επιθηλίου, 25 περιπτώσεις πλακώδους ενδοεπιθηλιακής βλάβης [10 LgSIL, 15 HgSIL] και 47 περιπτώσεις καρκινωμάτων του τραχήλου της μήτρας [30 πλακώδη (28 διηθητικά, 2 μικροδιηθητικά), 10 αδενοκαρκινώματα, 7 αδενοπλακώδη]. Επιπλέον, στις περιπτώσεις στις οποίες συνυπήρχαν διαφορετικής βαρύτητας αλλοιώσεις, αυτές εκτιμήθηκαν επιπρόσθετα. Αριθμητικές χρωμοσωματικές ανωμαλίες δεν παρατηρήθηκαν στο μορφολογικά φυσιολογικό τραχηλικό επιθήλιο. Ανευπλοειδία ανιχνεύθηκε στο 50% των περιπτώσεων χαμηλού βαθμού ενδοεπιθηλιακής βλάβης, στο 66,7% των περιπτώσεων υψηλόβαθμης ενδοεπιθηλιακής βλάβης και στο 89,4% των διηθητικών καρκινωμάτων. Αυξανομένης της βαρύτητας της τραχηλικής βλάβης παρατηρήθηκε σταδιακή αύξηση των αριθμητικών ανωμαλιών. Η ανευπλοειδία του χρωμοσώματος 3 ήταν η συχνότερη ανωμαλία. Η ανευπλοειδία των χρωμοσωμάτων 17 και 8 συσχετίσθηκε ασθενώς με το βαθμό της ενδοεπιθηλιακής βλάβης και ήταν στατιστικά σημαντικά συχνότερη στα διηθητικά καρκινώματα σε σχέση με τις ενδοεπιθηλιακές βλάβες. Υψηλού βαθμού ενδοεπιθηλιακές βλάβες, παρακείμενες διηθητικών καρκινωμάτων, παρουσίαζαν όμοιες αριθμητικές ανωμαλίες με το διηθητικά καρκίνωμα, σε μικρότερο όμως ποσοστό κυττάρων. Το ίδιο παρατηρήθηκε και σε χαμηλού βαθμού ενδοεπιθηλιακές βλάβες, οι οποίες συνυπήρχαν σε περιπτώσεις υψηλόβαθμης ενδοεπιθηλιακής βλάβης. Κατά τη συγκριτική μελέτη των αριθμητικών χρωμοσωματικών ανωμαλιών μεταξύ των διαφόρων τύπων καρκινωμάτων παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των αδενοπλακωδών καρκινωμάτων και των αδενοκαρκινωμάτων, ενώ τα αδενοπλακώδη εμφάνιζαν παρόμοιες αριθμητικές ανωμαλίες με τα πλακώδη καρκινώματα. Ενίσχυση του γονιδίου c-erbB-2 παρατηρήθηκε στο 21,2% των διηθητικών καρκινωμάτων. Αναλυτικότερα, γονιδιακή ενίσχυση παρατηρήθηκε στο ίδιο περίπου ποσοστό αδενοκαρκινωμάτων και αδενοπλακωδών καρκινωμάτων (30% και 28,6% αντίστοιχα) και σε μικρότερο ποσοστό (16,7%) των πλακωδών καρκινωμάτων. Υπερέκφραση της πρωτεΐνης c-erbB- 2 ανιχνεύθηκε στο 8,5% των διηθητικών καρκινωμάτων. Σε όλες τις περιπτώσεις στις οποίες ανιχνεύθηκε υπερέκφραση της πρωτεΐνης παρατηρήθηκε και γονιδιακή ενίσχυση. Στο μορφολογικά φυσιολογικό τραχηλικό επιθήλιο και στις αμιγείς πλακώδεις ενδοεπιθηλιακές βλάβες δεν ανιχνεύθηκε ενίσχυση του γονιδίου c- erbB-2 ή υπερέκφραση της πρωτεΐνης. Γονιδιακή ενίσχυση και υπερέκφραση της πρωτεΐνης c-erbB-2 παρατηρήθηκε σε μία μόνο υψηλόβαθμη ενδοεπιθηλιακή βλάβη, παρακείμενη διηθητικού καρκινώματος. Τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν την πιθανή εμπλοκή της ανευπλοειδίας, κυρίως των χρωμοσωμάτων 17 και 8, στην εξέλιξη των χαμηλού βαθμού ενδοεπιθηλιακών βλαβών. Η ενίσχυση του γονιδίου c-erbB-2 φαίνεται να αποτελεί σημαντική γενετική παρεκτροπή, η οποία σχετίζεται με τη μετάπτωση των υψηλού βαθμού ενδοεπιθηλιακών βλαβών σε διηθητικό καρκίνωμα.