ИНКЛЮЗИВТІ БІЛІМ БЕРУДІ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ЖАҒДАЙЫНДА БОЛАШАҚ ДЕНЕ ШЫНЫҚТЫРУ МҰҒАЛІМДЕРІНІҢ КӘСІБИ ДАЯРЛЫҒЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ
Authors: IBRAGIM K.A. , ALKAYA E. , TUYAKBAEVA M.SH. , NURALIEVA A.ZH. , BELEGOVA A.A. 
Published: October 2023

In this article, the meaning of the concepts “Inclusion”, “Inclusive education”, “and Accessible environment” based on the analysis of scientific and pedagogical, psychological, special methodological literatures are been defined. The analysis of the possibilities of professional training of future teachers of physical education in the context of the implementation of inclusive education in the higher education institution was carried out. In addition, future teachers of physical education are expected to know the age and psychological characteristics of students with various pathologies in the process of pedagogical practice, the mechanisms of constructive pedagogical interaction of all subjects of the educational environment. The problems of adaptation of children with special educational needs in the social environment, “inclusion” in school life through self-government, the formation of conditions for receptive “tolerance” from the position of participants in an inclusive space and career guidance work are considered. The survey of future specialists were been conducted based on the results of an empirical study. Keywords: “Inclusion”, ”Inclusive education”, “Accessible environment”, future physical education teachers, professional training.

Мақалада ғылыми-педагогикалық, психологиялық, арнайы, әдістемелік әдебиеттерді талдау негізінде «Инклюзия», «Инклюзивті білім беру», «Қолжетімді орта» ұғымдарының мәні айқындалған. Жоғары оқу орнында инклюзивті білім беруді енгізу жағдайында болашақ дене шынықтыру мұғалімдерін кәсіби даярлау мүмкіндіктеріне талдау жасалды. Сонымен қатар, болашақ дене шынықтыру пәнінің мұғалімдері педагогикалық тәжірибе үдерісінде әртүрлі патологиясы бар оқушылардың жас және психологиялық ерекшеліктерін, білім беру ортасының барлық субъектілерінің сындарлы педагогикалық өзара әрекеттесу механизмдерін қолданды. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды әлеуметтік ортаға бейімдеу, өзін-өзі басқару арқылы мектеп өміріне «қосу», инклюзивті кеңістікке қатысушылар позициясынан рецептивті «толеранттылық» жағдайын қалыптастыру, кәсіптік бағдар беру жұмыстары қарастырылған. Эмпирикалық зерттеу нәтижелері бойынша болашақ мамандарға сауалнама жүргізілді. Алынған сауалнама деректері талдау әдісімен сипатталды, кестелер қолданылды. Түйін сөздер: «Инклюзия», «Инклюзивті білім», «Қолжетімді орта», болашақ дене шынықтыру мұғалімдері, кәсіби даярлау.

В статье определяется значение понятий «Инклюзия», «Инклюзивноеобразование»,«Доступнаясреда» на основе анализа научно-педагогической, психологической, специальной, методической литературы. Проведен анализ возможностей профессиональной подготовки будущих учителей физической культуры в условиях реализации инклюзивного образования в ВУЗе. Кроме того, от будущих учителей физической культуры ожидается знание возрастных и психологических особенностей студентов с различной патологией в процессе педагогической практики, механизмов конструктивного педагогического взаимодействия всех субъектов образовательной среды. Рассмотрены проблемы адаптации детей с особыми образовательными потребностями в социальной среде, «включение» в школьную жизнь через самоуправление, формирование условий рецептивной «толерантности» с позиции участников инклюзивного пространства, профориентационная работа. По результатам эмпирического исследования был проведен опрос будущих специалистов. Полученные данные обследования описывались методом анализа, использовались таблицы. Ключевые слова: «Инклюзия», «Инклюзивное образование», «Доступная среда», будущие учителя физической культуры, профессиональная подготовка.