bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Próba prowokacji spojówek standardowymi wyciągami alergenów
Authors: Górska Aleksandra , Chełmińska Marta
Published: June 2022

Próba prowokacji spojówek (CPT) jest badaniem, w którym ocenia się odpowiedź alergiczną narządu wzroku na dospojówkowe podanie alergenu. W pracy omówiono zastosowanie CPT, metodykę jej wykonania, ocenę objawów klinicznych, działania niepożądane, a także zmiany w składzie łez. Przedstawiono również wyniki ostatnich badań klinicznych z zastosowaniem CPT oraz kierunki rozwoju i najnowsze osiągnięcia biologii molekularnej.
Rehabilitacja Oddechowa
Authors: Śliwiński Paweł
Published: June 2022

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) jest najczęstszą przewlekłą chorobą układu oddechowego prowadzącą do inwalidztwa oddechowego [...]
Wpływ menopauzy na nasilenie obturacyjnego bezdechu sennego (OBS) u kobiet
Authors: Pływaczewski Robert , Bednarek Michał , Bieleń Przemysław , Jonczak Luiza , Górecka Dorota , Śliwiński Paweł
Published: June 2022

Wstęp: U kobiet obturacyjny bezdech senny (OBS) najczęściej występuje po menopauzie. Celem pracy było porównanie zaawansowania OBS u kobiet po menopauzie (grupa E−) oraz u kobiet z zachowaną aktywnością estrogenową (kobiety przed menopauzą lub stosujące hormonalna terapię zastępczą—grupa E+). Materiał i metody: Zbadano 147 kobiet chorych na OBS w średnim wieku 58.1 ± 9.4 roku. Badane kobiety charakteryzowały się otyłością (BMI = 34 ± 7.9 kg/m²) oraz umiarkowanym lub ciężkim OBS (AHI/RDI = 35.9 ± 20.9), średnie SaO₂ wynosiło 89.4 ± 5.8%. Grupa E− składała się z 116 chorych (75.5%), a grupa E+—z 36 (24.5%). Wyniki: Nasilenie choroby było większe w grupie E+ (AHI/RDI = 42 ± 26.6; BMI = 37.6 ± 10.1 kg/m²) w porównaniu z grupą E− (AHI/RDI = 33.9 ± 18.4; p = 0.04 i BMI = 32.8 ± 6.7 kg/m²; p = 0.001). Analiza regresji wielokrotnej ujawniła znamienną ujemną korelację między AHI/RDI i wiekiem (β = −0.29; p = 0.03). Po wyłączeniu wpływu wieku i BMI (analiza kowariancji) badane grupy nadal się różniły wartościami AHI/RDI (R = 0.24; p = 0.03). Wnioski: Większość kobiet chorych na OBS, które zakwalifikowano do leczenia CPAP, było w okresie menopauzy (75.5%). Nasilenie OBS (AHI/RDI) po wyłączeniu wpływu wieku i masy ciała było większe w grupie z zachowaną aktywnością estrogenową.
Nadciśnienie płucne w śródmiąższowych chorobach płuc
Authors: Lewczuk Jerzy
Published: June 2022

Nadciśnienie płucne jest częstym i poważnym schorzeniem rozwijającym się w przebiegu śródmiąższowych chorób płuc. W niniejszej pracy w zwięzły sposób przedstawiono klasyfikację kliniczną nadciśnienia płucnego, dane statystyczne dotyczące powstawania tego schorzenia, a także współczesne poglądy dotyczące patogenezy tej choroby. Artykuł przedstawia także wpływ nadciśnienia płucnego na rokowanie u chorych obciążonych chorobami śródmiąższowymi płuc, znaczenie poszczególnych markerów rokowniczych i parametrów spirometrycznych oraz sposoby pomiaru ciśnienia w tętnicy płucnej.
Reaktywne formy tlenu i bariera antyoksydacyjna w astmie
Authors: Szlagatys-Sidorkiewicz Agnieszka , Góra-Gębka Magdalena , Korzon Maria
Published: June 2022

Reaktywne formy tlenu (RFT) są zaangażowane w przewlekły proces zapalny, między innymi w astmie. Wzrost produkcji RFT z jednej strony, z drugiej zaś zaburzenia wydolności bariery antyoksydacyjnej w przebiegu astmy prowadzą do powstania stresu oksydacyjnego, czego wyrazem jest nasilenie uszkodzeń oksydacyjnych w organizmie. Dlatego też coraz większe nadzieje wiąże się z możliwym wykorzystaniem antyoksydantów w terapii astmy.
Zależności pomiędzy górnymi i dolnymi drogami oddechowymi w chorobach alergicznych układu oddechowego
Authors: Semik-Orzech Aleksandra , Skoczyński Szymon , Barczyk Adam , Pierzchała Władysław
Published: June 2022

Zapalenie alergiczne układu oddechowego, pomimo tradycyjnego podziału na alergiczny nieżyt nosa i astmę oskrzelową, zazwyczaj nie ogranicza się do błony śluzowej jednego odcinka tego układu, często wykazując charakter uogólniony. Liczne, pochodzące z badań naukowych, dowody na istnienie związków pomiędzy alergicznym nieżytem nosa a astmą oskrzelową doprowadziły do stworzenia “koncepcji jednej choroby”. Ujmuje ona górne i dolne drogi oddechowe jako łączną jednostkę, pozostającą pod wpływem procesu zapalnego, który podtrzymują i nasilają wspólne mechanizmy. Celem niniejszej pracy było krytyczne przedstawienie współczesnego stanu wiedzy na temat związków czynnościowych pomiędzy górnymi i dolnymi drogami oddechowymi, z uwzględnieniem wyników badań własnych. W pracy podjęto również próbę oceny znaczenia tych związków dla rozwoju diagnostyki i leczenia chorób alergicznych układu oddechowego.
Zgodność ze standardami postępowania w pozaszpitalnym zapaleniu płuc w Europie i na świecie
Authors: Giejło Marcin , Szmidt Mirosław
Published: June 2022

Towarzystwa naukowe wielu państw tworzą i na bieżąco uaktualniają wytyczne określające zalecany proces diagnostyczno-terapeutyczny w celu racjonalizacji postępowania w przypadku większości jednostek chorobowych. Zgodność postępowania ze standardami w pozaszpitalnym zapaleniu płuc (PZP) powoduje obniżenie śmiertelności wewnątrzszpitalnej, skrócenie czasu hospitalizacji, obniżenie kosztów leczenia i zmniejszenie lekooporności. W poniższej pracy autorzy dokonują przeglądu danych z piśmiennictwa światowego, ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn i skutków postępowania niezgodnego z wytycznymi.
INFEKCJE
Authors: Pneumonologia i Alergologia Polska Editorial Office
Published: June 2022

Mukowiscydoza (CF) jest najczęstszym recesywnym zaburzeniem genetycznym populacji kaukaskiej wy-wołanym mutacja genu CFTR [...]
DIAGNOSTYKA I INNE
Authors: Pneumonologia i Alergologia Polska Editorial Office
Published: June 2022

Decreased immunological human reactivity in oncological patients and radiation therapy negatively influence on the healing of postoperative woundsbreaking the technology of combined therapy [...]
Hyperuricaemia in Females with Obstructive Sleep Apnoea
Authors: Pływaczewski Robert , Bednarek Michał , Jonczak Luiza , Górecka Dorora , Śliwiński Paweł
Published: June 2022

The aim of our study was to assess serum uric acid (UA) in a large group of females with OSA before treatment (normal UA value is from 2.4 to 5.7 mg/dL). We studied 105 consecutive females (73.3% without es­trogen activity), mean age 58.5 ± 9.9 years, mean BMI = 33.3 ± 8.2 kg/m2 with OSA (mean AHI = 35.6 ± 21.5, mean overnight SaO2 = 89 ± 6.3%). We divided patients in two groups: 1st with hyperuricaemia-UA > 5.7 mg/dL (53 pts, 50.5%) and 2nd with normouricaemia-UA ≤ 5.7 mg/dL (52 pts, 49.5%). Concentartion of serum uric acid was similar in females with and without estrogen activity. Subjects with hyperuricaemia had significantly higher BMI (p < 0.001), lower mean SaO2 (p < 0.01) and spent more time in desaturation below 90% (p < 0.01). This group had lower FVC, FEV1 i PaO2 (p < 0.001), higher PaCO2 (p < 0.01) and morning glucose (p < 0.001). Females with OSA and hyperuricaemia presented higher prevalence of systemic hypertension (p < 0.001 ), coronary artery disease (p < 0.05), diabetes (not significant) and COPD (p < 0.05). Multiple regression analysis revealed relation between serum uric acid, BMI and arterial hypertension. Conclusions: Hyperuricaemia is frequent in females with OSA. Increased UA levels were related especially to obesity and arterial hypertension. Lower: overnight SaO2, FVC, FEV1, PaO2 and higher glucose concentration and PaCO2 may play role in developing of hyperuricaemia.
Analysis of the Treatment (Neoadjuvant Chemotherapy and Surgery) in IIb and IIIa Stages of Non-small Cell Lung Cancer
Authors: Ptaszek Beata , Chabowski Mariusz , Wiatr Elżbieta , Orłowski Tadeusz M. , Langfort Renata , Bestry Iwona , Roszkowski-Śliż Kazimierz
Published: June 2022

The aims: (1) comparison ofNSCLC stages according to bronchoscopic and radiological findings with pathological outcome (mediastinoscopy), (2) efficacy of the neoadjuvant ChT by means of nodal involvement and primary tumour (downstaging), (3) influence ofChT on the surgical procedures' extension and its morbidity Material and methods: I 00 consecutive patients with resectable NSCLC in stages 11B (13 pts) or IIIA (57 pts), who were qualified to neoadjuvant ChT, participated in this study (77 men and 23 women, aged 42–73). Tumour and lymph nodes (mediastinal and hilar) were measured in CT scan. Mediastinoscopy was performed in 70 pts (70%). Majority of patients (87%) received two cycles ofneoadjuvant ChT (cisplatin 80 mg/m2 iv on day 1 and vinorelbine 25 mg/m2 on day 1 and 5) administered every 21 days. After ChT 85 patients were qualified to surgery. The results: The metastases in mediastinoscopy were excluded in 32 out of 45 patients (71%), whose lymph nodes were enlarged in CT scan (radiological false positive). Metastases were confirmed in 4 out of 25 patients (16%), whose lymph nodes were normal in CT scan (radiological false negative). After ChT the regression of the disease (PR+CR) was noted in 37% of patients. Pneumonectomy was performed in 23 (27%) pts, bilobectomy in 11 (13%) pts, lobectomy in 39 (46%) pts and “extended” (sleeve) lobectomy in 12 (14%) pts. Resected material was exam­ined microscopically very exactly in patients, in whom mediastinoscopy was performed before treatment. Down­staging was confirmed in 6 out of 15 patients (40%). Conclusions: Neoadjuvant ChT was effective in 37% of patients and allowed us to perform less exten­ sive surgery in these patients. 22 (64.7%) out of 34 patients who responded to ChT underwent lobecto­ my. Only 17 (36%) out of 51 patients who did not respond to ChT had lobectomy performed. Generally, 85 pts were operated with postroperative complications in 22.3% patients and 2.3% mortality rate.
The Induced Sputum—Methodology and Clinical Usefulness
Authors: Porzezińska Maria , Słomiński Jan Marek
Published: June 2022

Plwocina jest wydzielincl blony sluzowej drog od­dechowych [...]
Using Flow Cytometry in Laboratory Diagnosis of Allergic Diseases
Authors: Mędrala Wojciech , Wolańczyk-Mędrala Anna , Gogolewski Grzegorz
Published: June 2022

Bazofile i mastocyty Sil komorkami efektorowymi reakcji zaleznej od IgE, nazywana takze reakcja typu I wg [...]
The Role of Fiberoptic Bronchoscopy in the Diagnostic Algorithmof Solitary Pulmonary Nodule
Authors: Dąbrowska Marta , Krenke Rafał , Domagała-Kulawik Joanna , Żukowska Małgorzata , Górnicka Barbara , Bogdan Jerzy , Chazan Ryszarda
Published: June 2022

The role of fiberoptic bronchoscopy in the diagnosis of peripheral lung nodule is controversial. The aim of the study was to evaluate the results of routine bronchoscopy performed in patients with peripheral lung nodule of 5–40 mm in diameter. From 60 patients with peripheral lung nodule, who underwent routine diagnostic fiberoptic bronchoscopy between 2003–2005, we selected 36 patients in whom the final discrimination between malignant and benign tumor wasachieved based on either pathological examination or radiological criteria (lack of growth within 2 years of radio-logical follow up). There were 22 (61%) patients with malignant tumor and 14 (39%) with benign nodule. All malignant tumors were lung carcinomas. In 10 of these patients we found macroscopic abnormalities during bronchoscopy and in 9 of them pathologic examination of specimens collected during the procedure could confirm malignant tissue. In twopatients with benign lung nodule a second lung lesion (in different lung lobe) which proved to be lung cancer was identified during fiberoptic bronchoscopy. Sensitivity, specificity and diagnostic accuracy of fiberoptic bronchoscopy in the diagnosis of peripheral lung nodules were 41%, 100%, and 64% respectively. Abandoning fiberoptic bronchoscopy in the diagnostic algorithm in patients with peripheral lung nodules seems unjustified, although its limitations should be taken into account.
Obstructive Sleep Apnea in Shift Workers
Authors: Paciorek Marcin , Byśkiniewicz Krzysztof , Bielicki Piotr , Chazan Ryszarda
Published: June 2022

The aim of the study was to compare intensity of sleep disordered breathing in standard nocturnal polisomnography (PSG) and diurnal PSG after night shift in shift workers with obstructive sleep apnea syndrome. Methods: 25 shift workers (24 M, 1 F), aged 45.4 ± 9.1 yrs, of mean BMI 31.9 ± 4.02 kg/m2 were studied. Noc-turnal PSG and diurnal PSG after night shift were performed in all participants. Results: The mean apnea/hypopnea index (AHI) in diurnal PSG was higher than AHI in nocturnal PSG , 47.8 ± 27.4/h vs. 38.0 ± 24.1/h respectively, (p < 0.05). Not significant tendency towards higher oxygen desaturationindex (ODI) in diurnal PSG was observed, 40.4 ± 25.5/h vs. 31.9 ± 25.8/h respectively. Conclusion: The study demonstrated that there is a significant increase in AHI in diurnal PSG after night shiftcompared to standard night PSG in shift workers with OSAS. This may negatively influence diagnosis and treatment.
Pulmonary Mycobacteriosis—The Diagnostic Challenge. The Authors’ Experience
Authors: Nowacka-Mazurek Magdalena , Krenke Rafał , Grubek-Jaworska Hanna , Walkiewicz Renata , Safianowska Aleksandra , Chazan Ryszarda
Published: June 2022

The diagnosis of NTM-related pulmonary disease is based on clinical symptoms, radiological features and several positive cultures of one and the same NTM species from samples obtained from the respiratory tract. Short hospitalization usually does not enable sufficient diagnostic procedures to meet the diagnostic criteria, andthis may lead to the reduction of diagnostic sensitivity. The aim of the study was to draw attention to NTM-related pulmonary disease, to share the authors' experience in the diagnosing of pulmonary mycobacteriosis and to indicate the possibilities of improving the diagnostic accuracy in this disease. A group of 31 patients with sputum, bronchial washing and/or bronchoalveolar lavage fluid (BALF) NTM-positive cultures was selected from a cohort of 245 patients evaluated for tuberculous and nontuberculous mycobacterial diseases (total number of 1277 specimens were invastigated). In two of them NTM related pulmonary disease was diagnosed (caused by M. kansasii and M. avium) at the course of initial evaluation. In the remaining 29 patients the microbiological data did not allow to establish the diagnosis of mycobacterial lung disease mainly due to a small number of samples from the respiratory tract. From this group 13 patients were reevaluated within 3-6 months from the initial investigation. This allowed to identify two new cases of mycobacteriosis (M. kansasii and M. avium). Thus among 31 patients with NTM positive cultures from respiratory tract specimens 4 patients (4/31, 12.9%) met the diagnostic criteria for mycobacterial disaease. Conclusion: Microbiological analysis of an adequate number of samples in symptomatic patients with radiological features suggestive for NTM-related pulmonary disease increses the diagnostic sensitivity in pulmonary mycobacteriosis. Identification of the species in positive cultures is of great importance.
The Mycolic Acids Analysis with Hplc Technique in Drug Susceptibility Testing of Mycobacterium Tuberculosis Strains
Authors: Walkiewicz Renata , Grubek-Jaworska Hanna , Chazan Ryszarda
Published: June 2022

The aim of this study was to evaluate the utility of the quantitative analysis of mycolic acids by HPLC technique in drug susceptibility testing of the M. tuberculosis isolates to the first-line antituberculous drugs: isoniazid and rifampicin. Drug susceptibility of the 30 clinical M.tbc isolates was examined by the mycolic acids analysis with HPLC technique and results were compared to the proportion method on solid L-J medium and liquid medium in MGIT system. In HPLC method drug susceptibility of M. tuberculosis strains was described by TAMA index defined as the ratio of thetotal area under mycolic acids peaks (TAMA) from cultures with drug to the TAMA of control. At critical concentrations of drugs, TAMA indexes of resistant strains were >0.5, and TAMA indexes of susceptible strains were <0.05. The average error of the TAMA analysis was ±9.5% The quantitative analysis of mycolic acids by HPLC gives results compatible with standard proportion method and is a reliable method for determination of drug susceptibility of M. tuberculosis.
Polymorphism of the ACE Gene and the Risk of Obstructive Sleep Apnoea
Authors: Chmielewska Izabela , Mlak Radosław , Krawczyk Paweł , Czukiewska Ewa , Milanowski Janusz
Published: June 2022

Introduction: Obstructive sleep apnoea/hypopnea syndrome (OSA) is characterized by obstruction of the upper airway during sleep, resulting in repetitive breathing pauses accompanied by oxygen desaturation and arousal from sleep. Among the candidate genes affecting the risk of OSA, genes whose polymorphisms influence the development of diseases with similar pathogenesis such as OSA could be listed: APOE, genes for leptin and leptin receptor, TNFA1, ADRB2 and ACE (gene for angiotensin-converting enzyme). Until now there has been a confirmed relationship between ACE gene polymorphism and cardiovascular diseases, but its effect on the incidence of OSA is debatable. The aim of this study was to investigate the effect of ACE gene insertion/deletion (I/D) polymorphism on the risk of OSA. Material and methods: Fifty-five patients with confirmed diagnose of OSA and qualified to CPAP therapy entered the study. The control group included 50 subjects who did not complain of any sleep related symptoms. Diagnose of OSA was set on the basis of full overnight polysomnography together with Epworth Sleepiness Scale according to American Academy of Sleep Medicine guidelines. DNA was isolated from peripheral blood leukocytes with Qiagen DNA mini Kit. ACE gene polymorphism was determined in genomic DNA using allele specific polymerase chain reaction. Different sizes of PCR products were observed on agarose gel electrophoresis. Results: There were non-significant differences in the frequency of ACE genotypes. However, allele D had significantly lower prevalence in the study group than in the control group. (χ² = 4.25 p = 0.04). Moreover, I allele carriers had a threefold greater risk of developing OSA (HR = 2.748, 95% CI = 1.029–7.340, p < 0.05). Conclusions: Analysis of ACE gene polymorphism might be useful to determine the risk of developing OSA in clinically predisposed patients.
Assessment of Recurrence of Non-Small Cell Lung Cancer after Therapy Using CT and Integrated PET/CT
Authors: Opoka Lucyna , Szołkowska Małgorzata , Podgajny Zbigniew , Kunikowska Jolanta , Barańska Inga , Błasińska-Przerwa Katarzyna , Jakubowska Lilia , Rudziński Piotr , Bestry Iwona , Roszkowski-Śliż Kazimierz
Published: June 2022

Introduction: Non-small cell lung cancer (NSCLC) has become the leading cause of cancer-related deaths in Poland. Follow-up of patients with NSCLC is aimed at early detection of local recurrence, metastatic process, treatment-related complications or second primary lung cancer. We investigated the diagnostic accuracy of FDG-PET-CT in the detection of recurrence of NSCLC after treatment. Material and methods: Seventy-two NSCLC patients (19 females, 56 males), stage I to IV, who had undergone surgery and/ /or radiation therapy, occasionally associated with chemotherapy, were retrospectively included in our study. Chest radiographs and thoracic computed tomography (CT) were performed to localize the abnormality prior to PET-CT. All the patients underwent CT and PET-CT in the period from January 2008 until January 2012. All PET images were interpreted in conjunction with thoracic CT. PET-CT and CT diagnoses were correlated with pathological diagnoses. Results: Forty-five patients had recurrent tumour. Tumour recurrence was observed more often in men than in women and also in case of neoplastic cell emboli in lymphatic or blood vessels. In three patients second primary lung cancer was diagnosed. False positive diagnosis of relapse based on PET-CT was obtained in 4 patients, mainly due to inflammatory lesions. The accuracy of PET-CT for diagnosis of recurrence was 94.4% (95% CI 91; 100). Conclusions: FDG PET-CT was the best method to differentiate recurrent bronchogenic carcinoma from inflammatory lesions, especially at post-therapeutic sites. It has been shown that PET-CT is more accurate method than CT in recurrent NSCLC. PET-CT results had a further impact on the clinical management and treatment planning.
Benefits of Oxygen on Exercise Performance in Patients with Chronic Lung Diseases
Authors: Nasiłowski Jacek
Published: June 2022

Chronic respiratory diseases limit exercise capacity, due to breathlessness and hypoxemia. A decrease in daily activity results in impairment of quality of life and higher mortality. Oxygen therapy improves exercise capacity. The main mechanism of this improvement in COPD patients is a reduction in dynamic hyperinflation. The benefits of oxygen therapy is present not only in patients with severe hypoxemia at rest (PaO2 < 60 mm Hg) requiring long-term oxygen therapy, but also in mild hypoxemic patients who develop desaturation during exercise. An improvement in exercise tolerance is proportional to the administered oxygen flow. Provision of oxygen flow from ambulatory source may be continuous or intermittent only during inspiration. Both methods seem to be comparable in terms of improving exercise tolerance and reducing hypoxemia. Ambulatory oxygen should be prescribed to all patients on long-term oxygen therapy who report outdoor activity. Moreover, normoxemic patients with severe exertional desaturation and low exercise tolerance should also be prescribed ambulatory oxygen. The flow of oxygen should be titrated to prevent desaturation during activities. The long-term effects of ambulatory oxygen such as improvement of quality of life and increasing daily activity have not been confirmed and require further investigation.
Włóknienie śródpiersia z nadciśnieniem płucnym jako rzadkie powikłanie sarkoidozy
Authors: Załęska Monika , Błasińska-Przerwa Katarzyna , Oniszh Karina , Roszkowska-Śliż Barbara , Roszkowski-Śliż Kazimierz
Published: June 2022

Włóknienie śródpiersia jest rzadką chorobą, która najczęściej wiąże się z przewlekłym procesem zapalnym przebiegającym z tworzeniem ziarniniaków głównie w przebiegu histoplazmozy, gruźlicy lub sarkoidozy. W prezentowanej pracy przedstawiono przypadek 42-letniej kobiety z sarkoidozą, u której w przebiegu choroby doszło do włóknienia śródpiersia i nadciśnienia płucnego. W tomografii komputerowej klatki piersiowej z kontrastem uwidoczniono nieprawidłowe, obustronne, lite masy tkankowe otaczające śródpiersie i wnęki. W rezonansie magnetycznym stwierdzono nieprawidłową tkankę w śródpiersiu, o pośrednim sygnale, ze wzmocnieniem kontrastowym, otaczającą wnęki, zwężającą obie tętnice dolnopłatowe i oskrzela płatowe, niedodmę płata górnego lewego. U chorej podjęto próbę leczenia steroidami (1 mg/kg w stopniowo zmniejszanej dawce przez 14 mies.), uzyskując poprawę kliniczną, przy częściowej regresji zmian radiologicznych. W doniesieniu dokonano przeglądu piśmiennictwa na temat włóknienia śródpiersia i na tej podstawie omówiono jego różnorodne przyczyny, diagnostykę radiologiczną i ewentualne próby leczenia. Kolejnym problemem poruszanym w pracy było nadciśnienie płucne obserwowane u opisywanej pacjentki, które mogło być związane zarówno z włóknieniem śródpiersia, jak i sarkoidozą.
Doktor medycyny Jerzy Włodzimierz Góralczyk (1934–2012)—Wspomnienie pośmiertne
Authors: Janczy Józef , Zieliński Marcin
Published: June 2022

Jerzy Włodzimierz Góralczyk urodził się 10 lutego 1934 roku w Krakowie. Studiował na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Krakowie w latach 1951–1957, uzyskując, po rocznym stażu w Szpitalu Miejskim w Cieszynie w 1957 roku, dyplom lekarza. W latach 1957–1959 pracował w Szpitalu Powiatowym w Żaganiu na oddziale ginekologiczno-położniczym [...]
Ciężka hipoksemiczna niewydolność oddechowa u chorego z zespołem wątrobowo-płucnym i chorobą śródmiąższową płuc o nieznanej etiologii
Authors: Gorzkowska-Pasik Katarzyna , Wiatr Elżbieta , Burakowska Barbara , Nowicka Urszula , Kober Jarosław , Malong Przemysław , Pasik Piotr , Folcik Krystyna
Published: June 2022

Hipoksemiczna niewydolność oddechowa u chorego z cechami choroby śródmiąższowej jest rzadko kojarzona z przyczyną pozapłucną. U chorych na marskość wątroby hipoksemia może być manifestacją zespołu wątrobowo-płucnego, jednak zmiany w badaniu radiologicznym klatki piersiowej stwierdzane w przebiegu tego zespołu mają zwykle charakter naczyniowy, a więc nie są zaliczane do typowych chorób śródmiąższowych. W pracy przedstawiono przypadek chorego z ciężką hipoksemiczną niewydolnością oddechową, u którego rozpoznano jednoczasowo zespół wątrobowo-płucny i chorobę śródmiąższową płuc o nieustalonej etiologii. W dyskusji omówiono mechanizmy hipoksemii w przebiegu niewydolności wątroby oraz spektrum chorób dotyczących płuc i wątroby przebiegających z hipoksemią.
The Presence of HER2 Exon 20 Insertion in Patients with Central Nervous System Metastases from Non-Small Lung Cancer—A Potential Application in Classification for Therapy
Authors: Nicoś Marcin , Krawczyk Paweł , Mlak Radosław , Sawicki Marek , Jarosz Bożena , Powrózek Tomasz , Milanowski Piotr , Trojanowski Tomasz , Milanowski Janusz
Published: June 2022

Introduction: HER2 (ErbB2/neu) is a member of the ErbB family of four structurally related receptors of tyrosine kinase activity. Overexpression of ErbB-1 (EGFR) and HER2 is found in many human cancers, but the presence of these genes mutations determines the effectiveness of EGFR and HER2 tyrosine kinase inhibitors in the therapy of non-small cell lung cancer (NSCLC). Material and Methods: To search for insertions of the HER2 gene in exon 20 in 150 brain metastases of non-small cell lung cancer patients, we used a PCR technique based on analysis of amplified DNA fragment lengths. We also compared the HER2 mutational status with clinicopathologic features and the presence of EGFR and BRAF mutations. Results: HER2 mutation was present in one male, non-smoking patient with low differentiated adenocarcinoma (0.67% of all patients and 1.5% of patients with adenocarcinoma). The mutations of EGFR and BRAF genes were not found in HER2-mutated patient. Conclusions: The literature data suggests that patients with HER2 mutations may be sensitive to tyrosine kinase inhibitors of both EGFR and HER2 receptors (e.g., afatinib). Therefore, the identification of new driver mutations in NSCLC can improve the quality of patient care by enabling the use of correct molecularly targeted therapies.
Severe Legionella pneumophila Pneumonia and Non-Invasive Ventilation: Presentation of Two Cases and Brief Review of the Literature
Authors: Nicolini Antonello , Ferraioli Gianluca , Senarega Renata
Published: June 2022

Legionella pneumophila is an agent also well known to be frequently responsible for severe community acquired pneumonia. Recent studies regarding severe community-acquired pneumonia have shown that Legionella pneumophila is the second most common cause of admission to ICU, not far behind pneumococcal pneumonia. The mortality of severe Legionella pneumonia is high (30%). We report two cases of severe respiratory failure due to Legionella pneumophila type 1 treated with non-invasive ventilation in the Respiratory Intermediate Care Unit of a Department of Respiratory Medicine with good outcomes. Severe community-acquired pneumonia is the most common cause of ARDS, and it is the primary reason for Intensive Care Unit admission with invasive mechanical ventilation. Delay in ICU admission is probably associated with a poorer outcome. The use of non-invasive ventilation in severe community acquired pneumonia is controversial. However, after recent pandemics, the number of studies reporting good rates of success for NIV has increased. Both our patients were managed in a respiratory intermediate care unit, avoiding invasive ventilation and invasive monitoring, which lowered costs yet was equally effective in providing a good outcome when compared to intubation in the Intensive Care Unit.
Acute Lupus Pneumonitis—Case Report and Literature Review
Authors: Starczewska Małgorzata , Wawrzyńska Liliana , Opoka Lucyna , Małek Grzegorz , Wieliczko Monika , Matuszkiewicz-Rowińska Joanna , Szturmowicz Monika
Published: June 2022

Systemic lupus erythematosus (SLE) is an autoimmune connective tissue disease that is characterized by its chronic course and the involvement of many organs and systems. The most common abnormality in the respiratory system of SLE patients is lupus pleuritis. Less common is parenchymal involvement, which may present as acute lupus pneumonitis (ALP) or chronic interstitial lung disease. Other possible pulmonary manifestations of SLE include pulmonary embolism, diffuse alveolar haemorrhage, acute reversible hypoxaemia, and shrinking lung syndrome. We present the case report of a young woman with previously diagnosed membranous glomerulonephritis with nephrotic syn- drome and antiphospholipid syndrome, who was admitted with marked of shortness of breath. The diagnostic process, including imaging studies and laboratory tests, enabled us to confirm a diagnosis of ALP. After initiation of treatment with high doses of methyloprednisolone, nearly complete remission of pulmonary changes was observed. We also perform a literature review regarding acute lupus pneumonitis.
Long-Term Oxygen Therapy in Japan: History, Present Status, and Current Problems
Authors: Kida Kozui , Motegi Takashi , Ishii Takeo , Hattori Kumiko
Published: June 2022

Historically, the progress of long term-oxygen therapy (LTOT) in Japan has been characterized by collaboration among academic groups, policy makers, and industrial companies. The public health insurance program has covered the cost of LTOT since 1985. Thomas Petty’s group in Denver enthusiastically carried out the public implementation of LTOT and conveyed the concept of pulmonary rehabilitation for the processing with LTOT. Although the target diseases of LTOT in Japan tended to be chronic obstructive pulmonary disease or sequelae of primary lung tuberculosis, it was soon applied for cardiac diseases as well as other pulmonary diseases. Together with increasing medical costs for geriatric patients, the political conversion from hospital based care of a traditional style to home care system has been performed, with two background reasons: the improvement of quality of life of patients and the reduction of the medical expense. Presently, LTOT plays a pivotal role in the successful implementation of home respiratory care for elderly patients. In addition, this promotes comprehensive pulmonary rehabilitation, a team approach, and close liaisons between primary care and hospitals. Currently, the total number of patients using LTOT exceeds 150,000. In Japan, LTOT resulted in an advancement in the medical care as well as in administrative decision to introduce it as a nationwide system after analyzing the results of opinion polls of patients with respiratory failure. However, the recent great earthquake in East Japan revealed that many unresolved problems remain for these patients, and these issues are of great concern.
Profilaktyka Przeciwzakrzepowa u Pacjentów z Chorobami Płuc
Authors: Dybowska Małgorzata , Kuca Paweł , Tomkowski Witold
Published: June 2022

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ) nadal pod względem epidemiologicznym stanowi istotny problem [...]
European Spirometry Driving Licence w Polsce—Pierwsze Polskie Szkolenie Spirometryczne w Ramach ERS HER MES Spirometry Project
Authors: Tomalak Waldemar , Franczuk Monika , Kuca Paweł , Czajkowska-Malinowska Małgorzata
Published: June 2022

Inicjatywa Harmonized Education of Respiratory Medicine in European Specialties (HERMES) zrodziła się w Europejskim Towarzystwie Oddechowym w 2005 roku [...]
Stężenie Markerów Związanych z Apoptozą (sFasL, TNF-α, p53 i bcl-2) w Surowicy Chorych na POChP
Authors: Kosacka Monika , Porębska Irena , Korzeniewska Anna , Rubinsztajn Renata , Grabicki Marcin , Jankowska Renata , Batura-Gabryel Halina , Chazan Ryszarda
Published: June 2022

Wstęp: Proces apoptozy może odgrywać ważną rolę w patogenezie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Autorzy ocenili stężenie markerów związanych z regulacja apoptozy, w tym markerów indukujących apoptozę—TNF-α, sFasL i białka p53 oraz hamujących apoptozę—bcl-2. Ponadto w pracy oceniono związek pomiędzy badanymi markerami a parametrami klinicznymi POChP. Materiał i metody: Do grupy badanej włączono 181 chorych na POChP (60 kobiet, wiek 62.2 ± 9.37 lat, FEV1% 55.2 ± 19.98%), grupa kontrolna złożona była z 29 osób (11 kobiet). Stężenia TNF-α, sFasL, p53 i bcl-2 w surowicy oznaczono metodą ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay). Wyniki: Średnie stężenie sFasL w surowicy chorych na POChP wynosiło 0.092 ± 0.077 ng/mL, a stężenie TNF-α 2.911 ± 3.239 pg/mL. Stężenia w grupie chorych i grupie kontrolnej nie różniły się, nie stwierdzono również korelacji pomiędzy badanymi markerami a parametrami klinicznymi, takimi jak FEV1%, BMI, RV% (objętość zalegająca w % wartości należnej) oraz wskaźnikiem BODE. Mimo użycia dwóch różnych metod diagnostycznych stężenie bcl-2 przekraczało poziom detekcji u 15 chorych, a stężenie p53 było wyższe od progu detekcji zaledwie u 3 chorych. Stężenia bcl-2 wahały się od 0.418 do 11.423 ng/mL a p53 od 90.772 do 994.749 pg/mL. Wnioski: Nie stwierdzono różnic w stężeniach markerów pro- i anty-apoptotycznych pomiędzy grupą chorych na POChP i grupą kontrolną. Stężenia badanych markerów nie korelowały z parametrami klinicznymi.
Zaburzenia Czynnościowe Układu Oddechowego w Zakresie Parametrów Objętościowych i Przepływów u Dzieci z Nowo Wykrytą Chorobą Tkanki Łącznej
Authors: Peradzyńska Joanna , Krenke Katarzyna , Szylling Anna , Kołodziejczyk Beata , Gazda Agnieszka , Rutkowska-Sak Lidia , Kulus Marek
Published: June 2022

Wstęp: Choroby tkanki łącznej (ChTŁ) należą do grupy rzadkich chorób zapalnych, w przebiegu których dochodzi do zajęcia różnych narządów, w tym układu oddechowego. Mimo że zajęcie układu oddechowego nie jest częste, może być przyczyną niewydolności czynnościowej tego narządu. Istnieje niewiele danych na temat częstości występowania oraz rodzaju zaburzeń czynnościowych układu oddechowego u dzieci z ChTŁ. Celem pracy była ocena czynności układu oddechowego u dzieci z nowo rozpoznaną chorobą tkanki łącznej oraz po 2 latach od rozpoznania. Materiał i metody: Do badania włączono 98 dzieci (średni wiek 13 ± 3; 76 dziewcząt) leczonych w Klinice Reumatologii Wieku Rozwojowego, Instytutu Reumatologii w Warszawie. Grupę kontrolną stanowiło 80 zdrowych dzieci (średni wiek 12.7 ± 2.4; 50 dziewcząt). Procedury badania obejmowały badania podmiotowe i przedmiotowe, zdjęcie przeglądowe klatki piersiowej oraz badania czynnościowe układu oddechowego—spirometrię i body-pletyzmografię. Badania czynnościowe układu oddechowego powtórzono po 24 miesiącach leczenia. Wyniki: Stwierdzono, że FEV1, FEV1/FVC oraz MEF50 są istotnie niższe u dzieci z ChTŁ w porównaniu z grupą kontrolną, nie stwierdzono różnicy dla FVC oraz TLC. Odsetek nieprawidłowych wyników badania czynnościowego układu oddechowego był istotnie wyższy w grupie dzieci chorych: 41 (42%) v. 9 (11%). Po 24 miesiącach obserwacji nie stwierdzono progresji upośledzenia czynności układu oddechowego wśród chorych dzieci. Wnioski: Zaburzenia czynnościowe układu oddechowego u dzieci z ChTŁ występują stosunkowo często. Mimo że za typowe dla ChTŁ uważa się zaburzenia o charakterze restrykcji, we wstępnej fazie choroby może wystąpić upośledzenie przepływu w drogach oddechowych.
Zmiany płucne w przebiegu raka żołądka—Dwa przypadki zespołu Barda
Authors: Zieliński Michał , Ochman Marek , Głowacki Jan , Kozielski Jerzy
Published: June 2022

Zespół Barda to zespół chorobowy związany z prosowatym rozsiewem raka żołądka do płuc. Stanowi on trudny problem diagnostyczny z uwagi na konieczność różnicowania z wieloma jednostkami chorobowymi manifestującymi się w zdjęciu radiologicznym klatki piersiowej poprzez zmiany rozsiane w miąższu płucnym. Pierwotne ognisko nowotworu w żołądku pozostaje często nieme klinicznie, mimo zaawansowania procesu rozrostowego. Zmiany przerzutowe powodują wiele objawów z zakresu układu oddechowego kierujących proces diagnostyczny w kierunku pierwotnej patologii płucnej. Zespół Barda powinien być zawsze brany pod uwagę w procesie diagnostyczno- różnicowym zmian rozsianych, zwłaszcza z powodu częstości występowania raka żołądka. W pracy przedstawiono dwa przypadki pacjentów, u których w badaniach obrazowych uwidoczniono rozsiane zmiany płucne odpowiadające przerzutom raka żołądka.
The Clinical Differences of Asthma in Patients with Molds Allergy
Authors: Kołodziejczyk Krzysztof , Bożek Andrzej , Jarząb Jerzy , Gawlik Radosław
Published: June 2022

Introduction: Bronchial asthma is an increasing problem worldwide. The course of bronchial asthma is dependent on the type of inducing allergens. The differences between the clinical features of asthma in patients with monovalent allergies to molds and with other allergies were explored. Material and methods: Randomly selected 1910 patients (924 women and 986 men) between 18−86 years in age were analyzed according to type of allergy and asthma. The diagnosis of asthma was confirmed on the basis of GINA criteria, physical examination and spirometry. Allergy diagnosis was confirmed on the basis of medical history, a positive skin prick test and the measurement of serum-specific IgE to inhalant allergens, using an extended profile of mold allergens. Results: Patients with monovalent allergies to molds (4% of analyzed group) had significantly more frequent diagnoses of asthma than patients in the other group (53% vs. 27.1−32.4%, p < 0.05). Patients with allergies to Alternaria alternata had an odds ratio of 2.11 (95%CI: 1.86−2.32) for receiving a diagnosis of bronchial asthma. They had less control over their asthma, which was more severe compared to patients with other allergies. Patients with asthma and allergies to mold had significantly more frequent exacerbation of asthma requiring systemic corticosteroids and/or hospitalization. They used a significantly greater mean daily dose of inhaled steroids compared to other patients. Conclusions: Patients with monovalent IgE allergies to molds are at a higher risk for asthma than patients with other allergies. Their asthma is often more intense and less controlled compared to that of patients with other types of allergies.
Prospective, Population-Based Surveillance of the Burden of Streptococcus Pneumoniae in Community-Acquired Pneumonia in Older Adults, Chrzanów County, Poland, 2010 to 2012
Authors: Harat Rafal , Alexander Ronika , Gray Sharon , Gutterman Elane , Pluta Justyna , Pride Michael , Shite Sebastian , Fijolek Joanna , Kozub Jolanta
Published: June 2022

Introduction: Community-acquired pneumonia (CAP) caused by Streptococcus pneumoniae is a substantial cause of morbidity and mortality among older adults. This study estimated incidences of CAP, chest X-ray−confirmed CAP (CXR+CAP), S pneumoniae- positive CAP, S pneumoniae-positive CXR+CAP, and S. pneumoniae serotype distribution among 46,000 at-risk adults aged ≥ 50 years residing in Chrzanów County, Poland. Material and methods: From January 2010 to January 2012, all facilities providing ambulatory and inpatient care enrolled all consenting resident patients with suspicion of CAP. Chest X-rays, urine, blood, and sputum samples were analyzed. Annualized incidence rates were determined. Presence of S pneumoniae-positive CAP and/or S. pneumoniae serotype distribution was determined using the urine antigen detection assay (capable of detecting the serotypes in the 13-valent pneumococcal conjugate vaccine [PCV13]), BinaxNOW®, and/or microbiology cultures. Results: Among 5055 enrolled patients, 1195 (23.7%) were diagnosed with CAP and 1166 (23.4%) had CXR+CAP. S. pneumoniae was detected in 144 (12.1%) and 131 (11.2%) patients from the CAP and CXR+CAP cohorts, respectively. Annualized incidence rates of CAP, CXR+CAP, S pneumoniae-positive CAP, and S. pneumoniae-positive CXR+CAP were 12.8, 12.5, 1.6, and 1.4 per 1000 residents, respectively. Among CXR+CAP patients, 39.7% were aged 50 to 64 years and 60.3% were aged ≥ 65 years. Incidence rates generally increased with age. The most common serotypes in S. pneumoniae-positive CXR+CAP patients were 3 (n = 15), 23F (n = 10), 18C (n = 9), and 9V (n = 6). Conclusions: CAP due to PCV13 serotypes is a source of morbidity among adults > 50 years and may be reduced by greater access to pneumococcal vaccines.
What Factors May Influence Epidemiological Situation of Tuberculosis in Poland and in the World?
Authors: Rowińska-Zakrzewska Ewa , Korzeniewska-Koseła Maria , Augustynowicz-Kopeć Ewa , Szturmowicz Monika
Published: June 2022

The authors present the review of factors influencing epidemiological situation of tuberculosis in Poland and in the world. The groups of increased risk of tuberculosis, and clinical conditions predisposing to activation of latent tuberculosis infection (LTBI) such as HIV, uremia, diabetes mellitus, transplantation of organs, treatment with glucocorticosteroids and with antibodies to TNF and to its receptors, were presented. The higher prevalence and worse prognosis of tuberculosis in elderly people was emphasised. The methods of LTBI recognition, according to recent recommendations, with special consideration to patients in immunosupression, were shown. Methods of treatment to prevent LTBI activation, according to WHO experts, were also presented. All data were discussed in relation to the actual epidemiological situation of tuberculosis in Poland.
Guzki środkowej części zrazika w tomografii komputerowej płuc o wysokiej rozdzielczości u chorych na IPAH—Wstępne korelacje kliniczno-radiologiczne
Authors: Szturmowicz Monika , Kacprzak Aneta , Burakowska Barbara , Skoczylas Agnieszka , Bestry Iwona , Kuś Jan , Fijałkowska Anna , Torbicki Adam , Kurzyna Marcin
Published: June 2022

Wstęp: Zmiany miąższowe w tomografii komputerowej płuc o wysokiej rozdzielczości (TKWR) obserwowane są u niektórych chorych na idiopatyczne tętnicze nadciśnienie płucne (IPAH), pomimo że nie mają oni śródmiąższowej choroby płuc. Najczęściej opisuje się: słabo odgraniczone guzki środkowej części zrazika (CN, centrilobular nodules) albo ogniskowe zacienienia typu matowej szyby (FGGO, focal ground glass opacities). Nie wiadomo czy obecność tych zmian wskazuje na odmienny typ IPAH czy też na zarostową chorobę żył płucnych (PVOD, pulmonary venoocclusive disease). Celem pracy była ocena częstości występowania i znaczenia klinicznego zmian miąższowych w płucach stwierdzanych w TKWR u chorych na IPAH. Materiał i metody: Do badania zakwalifikowano 52 chorych na IPAH (38 kobiet, 14 mężczyzn, średni wiek 41 ± 15 lat). Wszystkie dostępne badania TKWR zostały poddane retrospektywnej analizie doświadczonego radiologa, nieposiadającego wiedzy na temat danych klinicznych. Wyniki: U 10 chorych (19%) stwierdzono CN, u 12(23%) FGGO. U badanych chorych nie występowały cechy PVOD, takie jak powiększenie węzłów chłonnych czy też pogrubienie przegród międzyzrazikowych. Wykazano, że chorzy z CN w porównaniu z pozostałymi byli istotnie młodsi (średnie wieku wynosiły 31 lat oraz 43.5 roku, p = 0.02), nie posiadali drożnego otworu owalnego (0% oraz 43%, p = 0.03), mieli istotnie wyższe średnie ciśnienie w prawym przedsionku (12.5 mm Hg oraz 7.94 mm Hg, p = 0.01). Nie wykazano jednak istotnych różnic dotyczących rokowania. Wnioski: Chorzy na IPAH, u których stwierdzono w TKWR guzki środkowej części zrazika, charakteryzowali się nieobecnością PFO, młodszym wiekiem i wyższym ciśnieniem w prawym przedsionku w porównaniu z pozostałymi chorymi.
Osoby z objawami alergii częściej korzystają z medycyny alternatywnej
Authors: Kłak Anna , Raciborski Filip , Krzych-Fałta Edyta , Opoczyńska Dagmara , Szymański Jakub , Lipiec Agnieszka , Piekarska Barbara , Sybilski Adam , Samoliński Bolesław
Published: June 2022

Wstęp: Celem badania jest wskazanie, czy w polskiej populacji osób dorosłych, w wieku 20−44 lata, istnieje zależność między stosowaniem medycyny alternatywnej a występowaniem chorób alergicznych. Ponadto dodatkowym celem pracy jest określenie czy istnieje zależność między płcią, wiekiem i miejscem zamieszkania, a stosowaniem medycyny alternatywnej. Materiał i metody: Do analizy wykorzystano część danych z projektu “Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce” (ECAP). Projekt stanowił kontynuację ogólnoeuropejskiego badania European Community Respiratory Health Survey II. Pytania dotyczące medycyny alternatywnej zadano grupie 4671 respondentów w wieku 20−44 lata. Badanie zostało zrealizowane metodą kwestionariuszową. Dodatkowo przeprowadzono analizy ambulatoryjnie potwierdzające rozpoznanie chorób alergicznych. Wyniki: Z medycyny alternatywnej kiedykolwiek korzystało łącznie 22.2% wśród wszystkich respondentów biorących udział w badaniu (n = 4621). Wykazano zależność istotną statystycznie między korzystaniem z medycyny alternatywnej a deklarowaniem objawów chorób alergicznych i astmy (p < 0.001). Nie wykazano zależności istotnej statystycznie między stosowaniem medycyny alternatywnej wśród osób z rozpoznaną przez lekarzy a jakąkolwiek postacią astmy lub alergicznego nieżytu nosa (p > 0.05). Wnioski: Występowanie objawów chorób alergicznych i astmy wpływa na częstość korzystania z medycyny alternatywnej. Częstość stosowania medycyny alternatywnej nie jest jednak zależna od potwierdzonej przez lekarza choroby alergicznej lub astmy.
Rozlana idiopatyczna hiperplazja komórek neuroendokrynnych płuc (DIPNECH) przebiegająca pod postacią zwykłego śródmiąższowego zapalenia płuc (UIP)
Authors: Chatterjee Kshitij , Kamimoto Jorge , Dunn Andrew , Mittadodla Penchala , Joshi Manish
Published: June 2022

Rozlana idiopatyczna hiperplazja komórek neuroendokrynnych płuc (DIPNECH) jest rzadką chorobą, występuje najczęściej u niepalących kobiet w średnim wieku, a objawia się kaszlem, dusznością i świszczącym oddechem. Wyniki badań czynnościowych wykazują najczęściej obturację oskrzeli, zaś tomografia komputerowa (TK) klatki piersiowej zazwyczaj ujawnia obraz rozsianych zmian o typie mozaiki z obszarami pułapki dla powietrza. W pracy przedstawiono przypadek kobiety chorej na DIPNECH z zaburzeniami o typie restrykcji. Obraz radiologiczny odpowiadał wzorcowi zwykłego śródmiąższowego zapalenia płuc (UIP).
Zasady postępowania diagnostycznego i opieki nad chorymi z wrodzonym niedoborem alfa-1 antytrypsyny Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, Polskiego Towarzystwa Pneumonologii Dziecięcej i Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii Dziecięcej
Authors: Chorostowska-Wynimko Joanna , Bakuła Agnieszka , Kulus Marek , Kuca Paweł , Niżankowska-Mogilnicka Ewa , Sanak Marek , Socha Piotr , Śliwiński Paweł
Published: June 2022

Niedobór alfa-1 antytrypsyny (AAT, alpha-1-antitrypsin) jest najczęstszą chorobą genetyczną w populacji osób dorosłych pochodzenia europejskiego [...]
Żyć lepiej i dłużej z mukowiscydozą
Authors: Cofta Szczepan
Published: June 2022

Mukowiscydoza (CF, cystic fibrosis) jest najczęściej występującą wśród rasy kaukaskiej chorobą genetyczną [...]