Αποτίμηση της αποτελεσματικότητας των μεταρρυθμίσεων του συστήματος υγείας στην Ελλάδα την περίοδο 2012-2018
Authors: Βλάσση Αλεξάνδρα 
Published: January 2024

Την περίοδο 2012–2018 πραγματοποιήθηκε σειρά μεταρρυθμίσεων στο σύστημα υγείας στην Ελλάδα. Η παρούσα διατριβή παρουσιάζει τις συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις και αλλαγές, εστιάζοντας στις δαπάνες υγείας και στην αποτελεσματικότητα και ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Στόχος είναι να ελεγχθεί εάν η βελτιωμένη εικόνα που παρουσιάζεται σε κάποιους τομείς στο χώρο της υγείας, συμβαδίζει και αντικατοπτρίζει το βαθμό ικανοποίησης των ασθενών και εν γένει των χρηστών των υγειονομικών υπηρεσιών. Για την ανάλυση των δεδομένων της έρευνας επιλέχθηκε η θεματική ανάλυση περιεχομένου, η οποία συνιστά μία συστηματική επιστημονική τεχνική για την ελαχιστοποίηση των δεδομένων που συλλέγονται μέσω ποιοτικών τεχνικών. Χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό NVivo 12 pro ως εργαλείο ανάλυσης. Στην έρευνα δημιουργήθηκαν συνολικά 6 θεματικοί άξονες: Αξιολόγηση πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, αξιολόγηση μέτρων που λήφθηκαν για τον εξορθολογισμό των δαπανών υγείας, οικονομική προσβασιμότητα στις υπηρεσίες υγείας, προσωπικές εμπειρίες από το σύστημα υγείας, εμπιστοσύνη προς το σύστημα υγείας και εμπιστοσύνη προς τους επαγγελματίες υγείας. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι αν και υπήρξαν σημαντικές αλλαγές τα τελευταία χρόνια, οι αλλαγές αυτές δεν έγιναν αντιληπτές σε όλους τους χρήστες μέσα από την εμπειρία τους με την ΠΦΥ. Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων δεν έχουν άποψη ή δεν γνωρίζουν την έννοια των ΤΟΜΥ. Δεν γνωρίζει ο μέσος χρήστης υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγείας ακριβώς τις αλλαγές που έχουν γίνει στη δομή και οργάνωσης της ΠΦΥ με αποτέλεσμα να μην μπορεί να αξιοποιήσει και τις παρεχόμενες υπηρεσίες. Προβλήματα που ανέφεραν οι συμμετέχοντες που είχαν προσωπική εμπειρία από τις ΤΟΜΥ ήταν η ταχύτητα των ραντεβού, η έλλειψη προσωπικού, η κακή οργάνωση και οι εγκαταστάσεις. Επιπλέον, αναφέρθηκε ότι υπάρχει υποστελέχωση και μεγάλη αργοπορία στο κλείσιμο του ραντεβού από τον χρήστη. Στα θετικά της μεταρρύθμισης είναι ότι αρκετοί συμμετέχοντες αναγνώρισαν ότι έχουν γίνει σημαντικές ενέργειες προς την κατεύθυνση των δωρεάν προληπτικών εξετάσεων και ότι γίνονται ενημερώσεις με προληπτικό χαρακτήρα σε θέματα εμβολίων. Επίσης, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι αναγνωρίζεται η αποτελεσματικότητα των μέτρων εξορθολογισμού των δαπανών υγείας που λήφθηκαν, όπως γενόσημα φάρμακα και ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Η παρούσα έρευνα έτυχε συγκυριακά να διενεργηθεί πριν από την πανδημία COVID-19. Οι διαστάσεις που έχει λάβει η πανδημία και η επίδραση που έχει επιφέρει στα συστήματα υγείας σε όλο τον κόσμο είναι πρωτόγνωρη. Βραχυπρόθεσμα, τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης θα αντιμετωπίσουν δύο σημαντικά ζητήματα. Το πρώτο θα είναι η σωματική και ψυχική εξάντληση του ανθρώπινου δυναμικού υγειονομικής περίθαλψης και το δεύτερο θα είναι η αυξανόμενη καθυστέρηση των διαδικασιών υγειονομικής περίθαλψης. Μακροπρόθεσμα η πανδημία COVID-19 θα έχει αντίκτυπο στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης, ο οποίος θα πρέπει να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά από τις πολιτικές και υγειονομικές αρχές το συντομότερο δυνατό. Απώτερος στόχος για τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης θα πρέπει να είναι η υιοθέτηση πρακτικών με ασθενοκεντρικό χαρακτήρα, τοποθετώντας τον ασθενή στο κέντρο της λήψης αποφάσεων, έχοντας προτεραιότητα τις ανάγκες του και αναγνωρίζοντας πως κάθε ασθενής είναι μοναδικός. Προτείνεται μελλοντικά νέα μελέτη που θα διερευνά την επίδραση της πανδημίας στις υπηρεσίες ΠΦΥ και στις υπηρεσίες που λαμβάνουν ασθενείς με χρόνια νοσήματα.