Διδασκαλία βασικών μαθηματικών εννοιών με τη χρήση χειραπτικού και ψηφιακού υλικού σε μαθητές δημοτικού σχολείου 6-9 ετών με μαθησιακές δυσκολίες στα μαθηματικά, που φοιτούν σε τμήματα ένταξης
Authors: Γκούμας Ευθύμιος 
Published: September 2021

Η ερευνητική μελέτη εστιάζει το ενδιαφέρον της στην ανίχνευση και στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των μαθησιακών δυσκολιών στα μαθηματικά που εμφανίζουν μαθητές των Α’ έως και Δ’ τάξεων δημοτικού σχολείου, που φοιτούν σε Τμήματα Ένταξης και επικεντρώνεται, κυρίως, στη διδασκαλία βασικών μαθηματικών εννοιών με τη χρήση φυσικών και ψηφιακών χειραπτικών υλικών στο Τμήμα Ένταξης αλλά και στη γενική τάξη. Η εφαρμογή ενός εκπαιδευτικού προγράμματος που βασίζεται στην αξιοποίηση και εφαρμογή του διδακτικού υλικού, αποσκοπεί στην υποστήριξη της μαθηματικής διδασκαλίας στα Τμήματα Ένταξης και κατ’ επέκταση στις γενικές τάξεις, μέσα από την αναπαράσταση των μαθηματικών εννοιών και διαδικασιών, με στόχο τη διευκόλυνση και τη βελτίωση της κατανόησής τους από τους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες στα μαθηματικά.Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξελίσσεται στη διάρκεια ενός διδακτικού έτους, αρχικά με τη διερεύνηση των μαθηματικών δυσκολιών των συμμετεχόντων μαθητών, μέσω της χορήγησης ανιχνευτικών δοκιμασιών και της καταγραφής των παρατηρήσεων των εκπαιδευτικών των Τμημάτων Ένταξης και των γενικών τάξεων και στη συνέχεια με την παροχή επιλεγμένων χειραπτικών υλικών και κατάλληλων Φύλλων Εργασίας στοχεύοντας στην ενίσχυση της κατανόησης προκαθορισμένων μαθηματικών εννοιών. Στους μαθητές που συμμετείχαν στην έρευνα χορηγήθηκαν σταθμισμένες και άτυπες δοκιμασίες πριν τη διδακτική παρέμβαση, με σκοπό να επισημανθούν το είδος και το μέγεθος των δυσκολιών τους στα μαθηματικά και να καθοριστούν οι μαθηματικοί τομείς της παρέμβασης. Αντίστοιχα, από τους εκπαιδευτικούς που συμμετείχαν στην έρευνα συμπληρώθηκε ένα ερωτηματολόγιο και δόθηκαν συνεντεύξεις στον ερευνητή, για να ανιχνευτούν οι αντιλήψεις τους απέναντι στα μαθηματικά και ειδικότερα στη χρήση των χειραπτικών υλικών στη διδασκαλία τους. Οι εκπαιδευτικοί συμπλήρωσαν επίσης μια Λίστα Ελέγχου Βασικών Μαθηματικών Δεξιοτήτων και την κλίμακα 6 του Ανιχνευτικού εργαλείου ΑΜΔΕ για κάθε μαθητή πριν και μετά τη διδακτική παρέμβαση. Οι εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν στην έρευνα υποστηρίζονταν από τον ερευνητή σε όλη τη διάρκεια της διδακτικής παρέμβασης με προγραμματισμένη και τακτική επικοινωνία ανά δεκαπενθήμερο, σε έκτακτες συναντήσεις όταν απαιτούνταν αλλά και με την παροχή έντυπου υλικού (φύλλα εργασίας, έντυπα οδηγιών, φύλλα παρατήρησης) για την ορθή εφαρμογή και αξιοποίηση των χειραπτικών υλικών.Τα αποτελέσματα της έρευνας, μέσα από την ανάλυση των ποιοτικών και ποσοτικών δεδομένων που συλλέχθηκαν, έδειξαν ότι η χρήση των χειραπτικών (φυσικών και ψηφιακών) υλικών στη διδασκαλία βασικών μαθηματικών εννοιών, βελτίωσε τη μαθηματική κατανόηση των μαθητών που εμφανίζουν μαθησιακές δυσκολίες στα μαθηματικά, τόσο στα Τμήματα Ένταξης όσο και στη γενική τάξη. Επίσης, το συγκεκριμένο διδακτικό υλικό έδειξε ότι μπορεί να αποτελέσει το κίνητρο για την αλλαγή των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών τόσο απέναντι στα μαθηματικά όσο και στη διδασκαλία και υποστήριξη μαθητών με μαθηματικές δυσκολίες. Η αξιοποίηση των χειραπτικών υλικών μέσα στη γενική τάξη, από όλους τους μαθητές, με την εφαρμογή διαφοροποιημένων διδακτικών προσεγγίσεων, ενισχύει τη μαθηματική κατανόηση των μαθητών σε βασικές μαθηματικές έννοιες και συνεισφέρει στην ένταξη των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες.