Σύστημα επιτήρησης σοβαρών περιστατικών γρίπης
Authors: Μπάκα Αγορίτσα 
Published: November 2021

Η γρίπη προκαλεί τόσο ετήσιες επιδημίες, όσο και πανδημίες. Έχει σημαντική νοσηρότητα και θνησιμότητα κάθε χρόνο, και συνοδεύεται από κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Η πανδημία γρίπης 2009 (Α(Η1Ν1)pdm09) προκάλεσε περίπου 200 εκατομμύρια κρούσματα στον κόσμο και κόστισε περίπου 300.000 θανάτους. Θεωρείται μία πανδημία ήπιας νοσηρότητας, η οποία επηρέασε κατά κύριο λόγο παιδιά και νεώτερα άτομα. Η εργασία αυτή είναι μελέτη παρατήρησης παρελθόντος 1865 σοβαρών κρουσμάτων γρίπης που χρειάστηκαν νοσηλεία σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) κατά την διάρκεια της πανδημίας γρίπης 2009 και έξι επόμενωνν περιόδων εποχικής γρίπης. Η συλλογή των δεδομένων έγινε μέσω του συστήματος επιτήρησης σοβαρών κρουσμάτων γρίπης. Εκτός από περιγραφική στατιστική, έγιναν μονοπαραγοντική και πολυπαραγοντική ανάλυση με δίτιμη λογιστική παλινδρόμηση, και αναλύσεις επιβίωσης. Η διάμεση ηλικία των κρουσμάτων είναι 54 έτη (SD19.8), και το 58% είναι άνδρες. 82% των κρουσμάτων είχαν τουλάχιστον ένα υποκείμενο νόσημα, με τα συχνότερα τη παχυσαρκία (33%), τα χρόνια καρδιαγγειακά, μεταβολικά (25%) και αναπνευστικά (22%) νοσήματα, και την ανοσοκαταστολή (21%). 88% των σοβαρών κρουσμάτων γρίπης δεν είχαν εμβολιαστεί κατά της εποχικής γρίπης. Η θνητότητα των κρουσμάτων στη μελέτη ανέρχεται σε 41%, ενώ η διάμεση ηλικία των θανόντων ήταν 57 έτη. Τα σοβαρά κρούσματα είχαν μεγάλα ποσοστά ARDS (82%) και διασωλήνωσης. Ο διάμεσος χρόνος από την έναρξη συμπτωμάτων έως την διασωλήνωση, την εισαγωγή σε ΜΕΘ και την έναρξη αντι-ϊικής αγωγής ήταν 4-5 ημέρες. Η διάμεση διάρκεια μηχανικού αερισμού κυμαίνεται 5-12 ημέρες, και η διάμεση νοσηλεία σε ΜΕΘ από 7-12 ημέρες. Η μονοπαραγοντική ανάλυση ανέδειξε σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για κακή έκβαση την ηλικία, το ανδρικό φύλο, και τη χρόνια νεφροπάθεια, ηπατοπάθεια, ανοσοκαταστολή και νοσογόνο παχυσαρκία. Η πολυοργανική ανεπάρκεια φέρει 11 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου. Ο αντιγριπικός εμβολιασμός αναδεικνύεται προστατευτικός για την «διασωλήνωση», όπως και η έγκαιρη χορήγηση αντι-ϊικής αγωγής, προστατεύοντας με έμμεσο τρόπο από το θάνατο. Η θνητότητα των σοβαρών κρουσμάτων γρίπης το 2009 (42%) είναι υψηλότερη από την μέση εκτιμώμενη θνητότητα της Ευρώπης (31%) και συμβαδίζει με τη θνητότητα ασθενών με ARDS (41%). Η περιορισμένη διαθεσιμότητα κλινών ΜΕΘ (6 κλίνες/100.000 κατοίκους (2011)) φαίνεται ότι αποτελεί κομβικό σημείο στην αντιμετώπιση των σοβαρών κρουσμάτων γρίπης. Ειδικές ομάδες ασθενών, όπως οι ασθενείς με ενδονοσοκομειακή γρίπη και τα παιδιά με υποκείμενα νοσήματα εμφανίζουν υψηλά ποσοστά θνητότητας. Οι ασθενείς με ενδονοσοκομειακή μετάδοση γρίπης με γρίπη Α έχουν 26 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου από αυτούς με γρίπη Β.Ο αντιγριπικός εμβολιασμός χρειάζεται ενίσχυση της στρατηγικής και επικοινωνίας. Τέλος, το σύστημα επιτήρησης σοβαρών κρουσμάτων, που δημιουργήθηκε για την διαχείρηση της πανδημίας γρίπης 2009, χρήζει αξιολόγησης και εκσυγχρονισμού.Τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής μπορούν να αποτελέσουν βάση για την σύγκριση της απόκρισης του συστήματος υγείας σε άλλες κρίσεις όπως αυτή της πανδημίας COVID-19 αλλά και για τον καλύτερο σχεδιασμό προετοιμασίας της δημόσιας υγείας για μελλοντικές απειλές.