HEALTH INDICATORS OF FIRST-YEAR-OF-LIFE CHILDREN IN THE REPUBLIC OF KAZAKHSTAN FOR 2013-2022
Authors: Zh.S. Sabyrdilda , A.B. Qumar , L.K. Kosherbayeva , Sh.M. Saduakassova 
Published: October 2024

Background. Both maternal and child health indicators represent general social welfare and the level of demographic and socio-economic development of society. At the same time, effective control over the system of maternal and child health care requires monitoring of the morbidity of mothers, newborns, and children in the first years of life, so that correct prioritization and allocation of resources can be handled. Aim. Conduct an analysis of the health status of the first-year-of-life children of the Republic of Kazakhstan for the period from 2013 to 2022. Materials and methods. We studied the reporting materials of the Ministry of Health of the Republic of Kazakhstan based on official statistical data for the period from 2013 to 2022. A comparative analysis of demographic indicators, and indicators of the health status of children aged 0 to 5 years was carried out, an assessment of general and primary morbidity was carried out, and the dynamics of the chronicity rate of diseases were also considered. The following methods were used in the work: reporting, analytical, comparative analysis method, and mathematical method. Results and discussion. Over the past 10 years (2013-2022), there has been a steady downward trend in infant mortality rates in Kazakhstan. According to data for 2022, this indicator was 7.68 per 1000 live births compared to 11.3 for 2013. In 2022, the mortality rate was high due to problems arising in the perinatal period and amounted to 38.4. Despite the decrease in morbidity rates over ten years, respiratory diseases are in first place in the morbidity structure in 2022 with an indicator of 629.8. The absolute number of deceased newborns and the average values of early neonatal mortality in the Republic of Kazakhstan tend to steadily decrease. Conclusions. Therefore, policies and interventions to improve maternal health are a public health issue because these interventions directly affect maternal and child health outcomes.

Введение. Показатели здоровья матери и ребенка отражают общее социальное благосостояние, уровень демографического и социально-экономического развития общества. В то же время для эффективного контроля за системой охраны здоровья матери и ребенка необходим мониторинг заболеваемости матерей, новорожденных и детей первых лет жизни для правильной расстановки приоритетов. и распределение ресурсов может быть решено. Цель. Провести анализ состояния здоровья детей первого года жизни Республики Казахстан за период с 2013 по 2022 годы. Материалы и методы. Изучены отчетные материалы Министерства здравоохранения РК на основе официальных статистических данных за период с 2013 по 2022 годы. Проведен сравнительный анализ демографических показателей, показателей состояния здоровья детей в возрасте от 0 до 5 лет, проведена оценка общей и первичной заболеваемости, ее структуры. В работе использовались следующие методы: отчетный, аналитический, метод сравнительного анализа, математический метод. Результаты и обсуждение. За последние 10 лет (2013-2022 гг.) в Казахстане наблюдается устойчивая тенденция снижения уровня младенческой смертности. По данным на 2022 год этот показатель составил 7,68 на 1000 живорожденных по сравнению с 11,3 за 2013 год. В 2022 году уровень смертности был высоким из-за проблем, возникающих в перинатальном периоде, и составил 38,4. Несмотря на снижение показателей заболеваемости за десятилетний период, болезни органов дыхания занимают первое место в структуре заболеваемости в 2022 году с показателем 629,8. Абсолютное число умерших новорожденных и средние значения ранней неонатальной смертности в Республике Казахстан имеют тенденцию к неуклонному снижению. Выводы. Таким образом, политика и меры по улучшению материнского здоровья являются вопросом общественного здравоохранения, поскольку данные мероприятия напрямую влияют на показатели здоровья матери и ребенка.

Кіріспе. Ана мен бала денсаулығының көрсеткіштері жалпы әлеуметтік әл-ауқатты, қоғамның демографиялық және әлеуметтік-экономикалық даму деңгейін көрсетеді. Сонымен бірге, ана мен бала денсаулығын сақтау жүйесін тиімді бақылау үшін басымдықтарды дұрыс белгілеу үшін аналардың, жаңа туған нәрестелердің және өмірінің алғашқы жылдарындағы балалардың аурушаңдығын бақылау қажет. және ресурстарды бөлу туралы шешім қабылдауға болады. Зерттеудің мақсаты. 2013-2022 жылдар аралығындағы Қазақстан Республикасында өмірінің бірінші жылындағы балалардың денсаулық жағдайына талдау жасау. Материалдар мен зерттеу әдістері. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің есеп беру материалдары 2013-2022 жылдар аралығындағы ресми статистикалық деректер негізінде зерделенді. 0 мен 5 жас аралығындағы балалардың демографиялық көрсеткіштері мен денсаулық көрсеткіштеріне салыстырмалы талдау жасалды. Жалпы және біріншілік сырқаттанушылықты және оның құрылымын бағалау жүргізілді. Жұмыста келесі әдістер қолданылды: есеп беру, аналитикалық, салыстырмалы талдау әдісі, математикалық әдіс. Нәтижелер мен талқылау. Соңғы 10 жылда (2013-2022 жж.) Қазақстанда нәресте өлімі деңгейінің тұрақты төмендеу үрдісі байқалды. 2022 жылғы жағдай бойынша бұл көрсеткіш 2013 жылғы 11,3-ке қарағанда 1000 тірі туғандарға шаққанда 7,68-ді құрады. 2022 жылы перинаталдық кезеңде туындаған проблемаларға байланысты өлім-жітім деңгейі жоғары болды, 38,4. Он жыл ішінде аурушаңдық деңгейінің төмендеуіне қарамастан, 2022 жылы аурушаңдық құрылымында 629,8 көрсеткішпен респираторлық аурулар бірінші орында тұр. Қазақстан Республикасында жаңа туған нәрестелер өлімінің абсолютті саны және ерте неонаталдық өлім-жітімнің орташа көрсеткіштері тұрақты төмендеу үрдісінде. Қорытындылар. Осылайша, ана денсаулығын жақсартуға бағытталған саясат пен іс-шаралар қоғамдық денсаулық мәселесі болып табылады, өйткені бұл араласулар ана мен бала денсаулығының нәтижелеріне тікелей әсер етеді.