Κλινικοπαθολογοανατομική μελέτη δεικτών που έχουν σχέση με την αγγειογένεση (VEGF-C) και την διήθηση (MT-MMPs) σε ουροθηλιακά καρκινώματα ουροδόχου κύστης
Authors: Γοραντωνάκης Γεώργιος 
Published: September 2021

ΕΙΣΑΓΩΓΗΣημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του ουροθηλιακού καρκινώματος διαδραματίζουν οι μηχανισμοί της διήθησης, αγγειογέννεσης και μετάστασης. Η πορεία της αγγειογέννεσης ρυθμίζεται από ένα σημαντικό αριθμό παραγόντων, μεταξύ των οποίων πρωτεύοντα ρόλο κατέχει ο αγγειακός αυξητικός ενδοθηλιακός παράγοντας (VEGF) και οι υποδοχείς αυτού. Η οικογένεια VEGF συμμετέχει και στην ενεργοποίηση πρωτεϊνασών που σχετίζονται με την αποδόμηση της εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας (μεταλοπρωτεϊνάσες του στρώματος –matrix MMPs) και κατά συνέπεια στη διήθηση και μετάσταση.Οι μεμβρανικού τύπου μεταλοπρωτεϊνάσες (MT-MMPs) αποτελούν μία νέα ομάδα μεταλοπρωτεϊνασών και πολλές πειραματικές μελέτες έχουν δείξει τη συμμετοχή τους στην κυτταρική μετανάστευση, διήθηση και αγγειογέννεση. Οι πρωτεΐνες ΜΤ2-ΜΜΡ και ΜΤ3-ΜΜΡ, είναι μεμβρανικού τύπου μεταλοπρωτεινάσες οι οποίες εκτός από την αποδόμηση της ΕΘΟ, μπορούν να συνδεθούν με διάφορες εξωκυττάριες πρωτεΐνες και να τροποποιήσουν μηχανισμούς του κυττάρου όπως η διήθηση και η αγγειογένεσηΣΚΟΠΟΣ Η μελέτη της έκφρασης των μοριακών δεικτών VEGF-C, MT2-MMP και MT3-MMP στο ουροθηλιακό καρκίνωμα της ουροδόχου κύστης σε σχέση με κλινικοπαθολογοανατομικές παραμέτρους, την επιβίωση των ασθενών και την προαποπτωτική πρωτεϊνη Bax. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣΣε 123 επιφανειακά και διηθητικά ουροθηλιακά καρκινώματα, εφαρμόσθηκε αναοσοϊστοχημική μέθοδος τριών βημάτων και ακολούθησε στατιστική ανάλυση, με σκοπό τη συσχέτιση των αποτελεσμάτων της ανοσοϊστοχημικής χρώσης με κλινικο-παθολογοανατομικές παραμέτρους, με την ολική επιβίωση ασθενών, καθώς και με το αποπτωτικό δυναμικό των νεοπλασμάτων μέσω της έκφρασης του αντιαποπτωτικού παράγοντα Βax. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Θετική έκφραση VEGF-C ανευρέθη σε ποσοστό 22% των περιπτώσεων, ενώ ανιχνεύθηκε πιο συχνά στα επιφανειακά (pTa-pΤ1) από ότι στα διηθητικά (pT2-pΤ4) ουροθηλιακά καρκινώματα (p=0,007). Δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με το βαθμό κακοηθείας Η θετική έκφραση του VEGF-C παρουσίασε αντίστροφη συσχέτιση με την προ-αποπτωτική πρωτεϊνη Bax (p=0,032).Θετική έκφραση για την MT2-MMP και την MT3-MMP ανευρέθη σε ποσοστό 66,2% και 64,8% των περιπτώσεων, ενώ παρατηρήθηκε και θετική πυρηνική εντόπιση των πρωτεϊνών σε ποσοστό 48,9% και 32,2% των περιπτώσεων αντίστοιχα. Η MT2-MMP εμφάνισε στατιστικά σημαντική σχέση με χαμηλό στάδιο νόσου και χαμηλό βαθμό κακοήθειας, (p=0.046 and p=0.014) αντίστοιχα. Η MT3-MMP εμφάνισε επίσης στατιστικά σημαντική σχέση με χαμηλό στάδιο νόσου (p=0.013) και οριακά με το βαθμό κακοήθειας (p=0.086). Δεν βρέθηκε συσχέτιση μεταξύ της έκφρασης των ΜΜΡς και την ολική επιβίωση των ασθενών. ΣΥΖΗΤΗΣΗΟ VEGF-C ανιχνεύθηκε πιο συχνά στα επιφανειακά από ότι στα διηθητικά ουροθηλιακά καρκινώματα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η υπερέκφραση της πρωτεΐνης VEGF-C πιθανόν να αποτελεί πρώιμο γεγονός στην ανάπτυξη του ουροθηλιακού καρκινώματος. Επίσης, η ανάστροφη συσχέτιση της έκφρασης του VEGF-C με την έκφραση του προαποπτωτικού παράγοντα Βax, αποτελεί εύρημα που συνηγορεί υπέρ του αντιαποπτωτικού ρόλου του VEGF-C στο ουροθηλιακό καρκίνωμα.Το γεγονός ότι η MT2-MMP και η MT3-MMP σύμφωνα με την παρούσα μελέτη, εκφράζονται συχνότερα σε πρωιμότερα στάδια της νόσου, καθώς και η ανάστροφη συσχέτιση με τον ιστολογικό βαθμό κακοήθειας, υποδηλώνει ότι οι ανωτέρω πρωτεΐνες φαίνεται να συμμετέχουν στα αρχικά στάδια της καρκινογένεσης.