bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
PEDAGOGICAL MODELING OF THE DIAGNOSTIC COMPETENCEDEVELOPMENT OF THE FUTURE PHILOSOPHY DOCTORS IN THE PROCESS OF EDUCATIONAL AND SCIENTIFIC TRAINING
Authors: Plokhuta Igor
Published: August 2023

The article suggests the pedagogical model for the development of diagnostic competence of future Philosophy Doctors in the process of educational and scientific training with the content disclosure of all its blocks: goals and objectives, organizational and pedagogical conditions, content, methods, forms of educational activities organization, criteria and indicators for diagnosing its development.All blocks of the model are important and only in the system provide the necessary development of diagnostic competence of the future Philosophy Doctors in the process of educational and scientific training.It consists of the following blocks: target and methodological (it reflects the aim and objectives of developing the diagnostic competence of the future  Philosophy Doctors in the process of educational and scientific training, taking into account their professional knowledge, skills, abilities, values and experience in the chosen occupation), substantive (it reflects the structure of their diagnostic competence and contains important requirements for its development), subject-subject (provides the interaction of at least two subjects - a teacher and the future Philosophy Doctor), methodological and procedural (reflects its gradual development among respondents, which is implemented in a certain sequence), evaluative and resultant (it contains the result of the development of diagnostic competence in the future  Philosophy Doctors and the levels of its development clarification according to the criteria and indicators we have defined), the methodological basis of which is the subjective-activity approach to the development of their diagnostic competence.Key words: pedagogical modeling, model, diagnostic competence, the future Philosophy Doctors, formation, development, block.
PHILOSOPHY OF NOOSPHERIC THINKING IN THE MIRROR OF PERSONAL WORLDVIEW
Authors: Andriyenko Elena
Published: August 2023

The article is devoted to the question of the noospheric thinking as a way of spiritual development of a personality through the transformation of its worldview. The accent has been made on the models of self-development and the transformations of the idea of personal self-development on the different stages of sociogenesis. It has been stressed that the idea of free self-development of a personality and the very idea of the individual as a universal value spread during the epoch of Renaissance. It is the philosophy and art of this period that affirms the importance of free choice and the formation of a person as a creator similar to God – the Creator of the Universe.It has been concluded thatmodern science perceives a person not as a closed but as an open and dynamically developing system which is in contact with the external natural and social environment, qualitatively changes and develops itself, acquiring new properties and expanding its own boundaries. At the current stage of scientific understanding of the issue of human existence in the world and the role of his self-development in the process of evolution of the Universe an idea has been formed about the natural connection between these two processes.Noospheric thinking represented by the categories of cosmic evolution of humanity, structure of matter, consciousness as an innate property of the Universe, co-evolution, energy image of a human and the world, spirituality, and etc. is a constructive support for personal self-development and building of the integral and harmonious worldview system.Key words: Personality, Consciousness, Culture, Noosphere, Anthropic Principle.
THE SPECIFICS OF CIRCUS COMPLEX TECHNICAL TRAINING WHEN WORKING WITH CIRCUS PROPS AND APPARATUS TODAY
Authors: Sharykov Denys , Lvova Inessa
Published: August 2023

The article analyzes and defines the specifics of circus complex technical training when working with contemporary circus props and apparatus. Safety rules in the circus structure, as well as general technical requirements when working with circus apparatus and special props are being specified. Provides a clear description of technological devices and grids. Also, it is specified of production, technical and auxiliary premises. The conclusions of the study testify to the importance and clarity of knowledge of the specifics of circus complex and technical training for circus performers in specific structures in this area.Kеуwоrds:circus,contemporary circus props and apparatus, circus technical equipment, safety equipment in the circus.
SOCIALIZATION AND EDUCATION OF PERSONALITY: CORRELATION
Authors: Stryzhakov Artem
Published: August 2023

In the article, the author denotes that the main task of the historical-evolutionary approach in the study of personality is the assignment of identifying patterns of human development. A person changes in a world that modifies under the influence of socialization and education.The socio-historical image of life as a source of personality development and education sets a certain scenario for the individual, involving him / her in a specific routine of actions. The rigidity of such routine of actions depends primarily on the extent to which the freedom to choose certain types of activity varies in a certain socio-historical way of life. De bene esse, the mosaic of cultures in the course of human history can be placed near two poles — the pole of utility and the pole of dignity.Key words: education, socialization, personality, individualization, culture, society, self-change.
RIGHT BANK UKRAINE IN THE IMPERIAL EXPANSIONIST POLICY OF RUSSIA BEFORE THE SECOND DIVISION OF THE COMMONWEALTH IN 1793
Authors: Khomenko Рavlo
Published: August 2023

The article reveals the influence and foreign policy role of Russia before the second partition of the Polish-Lithuanian Commonwealth, shows the expansionist plans to reject Right-Bank Ukraine. Some aspects of state ideology as a fundamental theoretical basis and political strategy of modern Russia are analyzed. The development of Ukrainian territories in the conditions of prevailing Russian factors and their absorption by the empire is studied       Keywords: Russian state ideology, section Polish-Lithuanian Commonwealth, geopolitics, Russian-Polish relations, annexation of Right Bank Ukraine, expansion.
FORMATION OF INNOVATIVE POTENTIAL OF MUSIC TEACHER IN THE CONTEXT OF HUMANIZATION OF ART EDUCATION
Authors: Iyuan Gao
Published: August 2023

The article highlights the personal and activity component of the problem of forming the teacher-musician innovative potential. On the basis of the conducted research, the given topic is considered in the context of the humanistic educational paradigm. Attention is focused on the essential content, functions and directions of the personal-activity process of learning in the conditions of a higher educational institution. It turns out that this approach consists in providing the student with the widest possible opportunities to study independently, to reveal his potential, to use the acquired practical experience in various artistic situations.Reflection is considered a personal quality, which helps to understand the results of one's activity, to adjust it strajectory, to combine results with goals. This phenomenon is a condition for the productivity of creative activity, self-improvement of the individual, and its formation goes through a number of stages.This phenomenon is a condition for the productivity of creative activity, self-improvement of the individual, and its formation goes through a number of stages. Itis noted that the professional and personal reflection of the future teacher-musician is connected with the determination of the content of his innovative potential from the point of view of solving fundamentally important issues, in particular, the preparation of the future specialist for spiritual and creative self-realization. Methods of formation of innovative potential, methods of development of reflection in future teachers-musicians are proposed. It is convincingly proven that an integral part of the work with in the frame work of the implementation of a personal-activity approach to the formation of the innovative potential of a teacher-musician is the creative and independent work of students, the irpractical preparation for solving various pedagogical situations.Keywords: activity, innovative potential, initiative, creativity, humanization, personal orientation, independence, reflection, experience
RATIONALE OF THE USE OF GLYCOPROTEIN Ά2 - GLOBULIN FRACTION FOR THE PREVENTION OF RECURRENCE OF CANCER OF THE UPPER RESPIRATORY TRACT
Authors: Yevcheva Anhelina
Published: August 2023

In Ukraine there is a steady increase in morbidity and mortality from cancer of the upper respiratory tract. The cancer process is accompanied by homeostasis disorders and purulent-septic postoperative complications associated with severe cancer and chemoradiation intoxication, which leads to the depletion of the antioxidant system, holding and enhancing the process of neoplastic immortalization, that is, the endless division of the cancer cell.Under such conditions, the protective mechanisms of the body require the active use of highly active antioxidants, which could provide a low concentration of aggressive free oxidative radicals due to neutralization.Purpose of the study: to evaluate the effect of the antioxidant glycoprotein ceruloplasmin on the indicators of exogenous and endogenous intoxication, as well as on clinical semiotics in the postoperative and relapse-free periods.Materials and methods: 75 male patients with laryngopharyngeal cancer aged 56 to 70 years were examined and operated on. According to the TNM system, patients werein II, III and IV stages of the disease and previously received a full course of radiation therapy. Patients of the 1st and 2nd groups received the accompanying therapy with biocerulin at all stages of treatment. In the control group, treatment was carried out without biocerulin.Results and Discussion: The reported results of a biochemical study of blood serum in patients with laryngopharyngeal cancer confirmed the presence of intoxication of varying degrees.Conclusions: studies have shown that the use of biocerulin for detoxification of patients led to the neutralization of aggressive free oxidative radicals, which made it possible to carry out surgical treatment without complications and to achieve an improvement in the quality of life of patients of the 1st and 2nd groups in comparison with the control group. The relapse-free period in patients of the 1st and 2nd groups was more than 5 years.Key words: Biocerulin (cerupoplasmin), pharynx, upper respiratory tract, laryngopharyngeal cancer, tonsils, surgical treatment, relapse-free period, quality of life.
Wywiad z Bartkiem Chacińskim
Authors:   Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Jeziński Marek , Chaciński Bartek
Published: August 2023

Wywiad przeprowadzono 2 września 2021 (forma: Zoom); opublikowano 27 sierpnia 2023.
Wizualizacja jako filozofia: czy wizualizacje mieszczą się w skrzynce narzędziowej filozofa?
Authors:   Uniwersytet Warszawski, Favara-Kurkowski Monika
Published: August 2023

Investigating the role of visualizations in science (broadly defined) is a meta-scientific question, a self-reflexive inquiry into, among other things, the method of research activity itself. In the field of philosophy, such a self-reflective inquiry can be illustrated by the following questions: Can visualiza-tions express philosophical content? Can visualizations serve as philosophical arguments? In this article, I will discuss—also with the help of a poster—some of the weaknesses of a certain anticognitivist line of argument against considering visualizations as philosophical argumentative tools.
Dlaczego Tytus zachwyt w nas wzbudza? O głównych problemach współczesnej tytusologii
Authors:   Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Jeziński Marek , Lisiecki Marcin ,   Uniwersytet Mikołaja Kopernika
Published: August 2023

Tom specjalny „Avantu” poświęcamy twórczości komiksowej Henryka Jerzego Chmielewskiego, nazywanego Papciem Chmielem (także Dziadkiem Chmielem) oraz głównym postaciom serii komiksów „Tytus, Romek i A’Tomek” (dalej: „TRiA”). Wydawana od 1966 roku w formie osobnych albumów seria liczy 31 ksiąg, stając się najdłużej wydawanym w Polsce cyklem, który zajął poczesne miejsce w historii polskiego komiksu. Początkowo przy-gody Tytusa jawiły się jako wejście w krainę wyobraźni dziecięcej (księgi III-XVIII), z czasem jednak Chmielewski przeszedł do doraźnych komentarzy na temat zmieniającej się polskiej rzeczywistości (od Księgi XX). Zmiana ta nastąpiła w momencie transformacji systemowej w Polsce. Przełom 1989/1990 to okres, w którym „Tytusy” zaczęły być wznawiane przez autora w unowo-cześnionej szacie graficznej (część książeczek narysowano na nowo) i zmienionej formie fabularnej: pojawiły się nowe rysunki, przearanżowano część starszych, dodano wypowiedzi bohaterów. W tym okresie Chmielewski nie wydawał książeczek z nowymi przygodami Tytusa; te zaczęły się pojawiać od 1992 roku, a autor zaczął opisywać w nich zmiany zachodzące w Polsce. Po przełomie politycznym 1989/1990 magiczne i osadzone w wyobraźni wątki zestawione zostały z tym, co w aktualnej polskiej rzeczywistości społecznej wydawało się Papciowi zajmujące, a często – niepokojące lub wymagające interwencji. Tytus zatem stał się członkiem afiliowanego przy NATO oddziału wojskowego, walczył z handlarzami narkotyków, rysował graffiti, mistrzowsko jeździł na desce, zwalczał bądź to chuliganów na meczach piłkarskich, bądź to gangi przestępcze, czy też intensywnie poznawał internet.
Influencia de los Factores Geopolíticos en las Disrupciones a la Cadena de Suministro
Authors: Hernández Leal Angelica , Quintero Soto Maria Luisa , Padilla Loredo Silvia
Published: August 2023

La economía mundial no se ha recuperado completamente de las consecuencias pandémicas. El factor geopolítico es uno de los elementos más importantes para entender los esfuerzos por reactivar la dinámica comercial internacional, cuya interacción entre diversos Estados ha generado una gran cantidad de problemáticas tanto bélicas como territoriales, sanciones comerciales, posturas antagónicas pero principalmente demostraciones de poder que han afectado la cadena de suministros y en cascada el  flujo de todo tipo de mercancías- materia prima, bienes intermedios y productos terminados- en todo el mundo. Entre las problemáticas que impacta la geopolítica, la que refiere a la deficiencia en las cadenas de suministros, ha sido posible observar, escasez, inflación, desempleo, paros técnicos o cierre de empresas; etc.; reflejado principalmente en mayor pobreza e inequidad en la repartición de ingresos.

El objetivo del presente documento es reflexionar la forma en que los factores geopolíticos han afectado a la cadena de suministros, mediante una investigación descriptiva de corte transversal con enfoque cualitativo, que analiza los hechos actuales cuyo resultado fue vislumbrar condiciones mundiales en general y nacionales en particular que pueden complicar aún más las condiciones globales a corto y mediano plazo.
Iniciativas y estrategias de recursos humanos, su impacto en la sustentabilidad
Authors: Madero Sergio , Colín Flores Carlos Gabriel
Published: August 2023

A partir del año 2015, la Organización de las Naciones Unidas ha establecido los Objetivos de Desarrollo Sostenible (ODS) con la finalidad de atender los desafíos y problemas actuales de buscar soluciones atractivas e innovadoras y que puedan ser cumplidas. El objetivo de este trabajo es analizar los diversos aspectos relacionados con la percepción de las personas acerca de las iniciativas y estrategias de recursos humanos y la influencia que tienen en las prácticas ambientales, uno de los ejes principales de los ODS. Para el desarrollo de la investigación de tipo descriptiva, exploratoria, correlacional y explicativa se diseñó un cuestionario en línea con 33 reactivos, logrando recolectar 1042 respuestas. De acuerdo a los hallazgos más relevantes, se puede mencionar que el reconocimiento en el trabajo y las oportunidades de crecimiento son las iniciativas y estrategias de recursos humanos de mayor relevancia para los empleados, por su parte se puede observar que en los lugares de trabajo de los participantes existe un ambiente de salud y seguridad relacionado con los aspectos medioambientales, además de que las regulaciones gubernamentales y los clientes son los grupos de interés que mayor importancia tienen en ésta investigación.
Marco teórico sobre los factores que inciden en la internacionalización de proveedores automotrices en el noreste de México
Authors: Lara Fuentes Diana Elisa , Lopez Lira Arjona Alfonso , Vazquez Zacarias Manuel Alexis
Published: August 2023

El propósito de este estudio fue el de integrar el marco teórico y explorar las relaciones entre la orientación emprendedora, las redes de relaciones, la innovación y la capacidad de producción con la internacionalización de los proveedores automotrices Tier 1 del noreste de México. El enfoque de la investigación que se utilizó en este estudio fue cuantitativo con un alcance exploratorio, así como el uso de métodos de investigación descriptivos para este artículo. El diseño de la investigación fue no experimental y transeccional. Como resultado, se integró el marco teórico donde analizaron diferentes teorías y modelos teóricos que estudian el fenómeno de la internacionalización y se destacaron las investigaciones empíricas que vincularon la internacionalización con la orientación emprendedora, las redes de relaciones, la innovación y la capacidad de producción. En conclusión, para conocer los factores que inciden en la internacionalización de los proveedores automotrices Tier 1 es necesario considerar los modelos y teorías de la internacionalización listadas en el marco teórico.
Instrumento para medir los factores que impulsan el emprendimiento en estudiantes femeninas universitarias.
Authors: Molina Gastélum Silvia María , Blanco Jiménez Mónica , Valenzuela Reynaga Rodolfo
Published: August 2023

Debido a la bondad que presenta el emprendimiento de ser reconocido a nivel mundial como un impulsor de la economía, es importante realizar estudios sobre la validez y confiabilidad de los instrumentos de medición aplicados, por ello, la presente investigación es de enfoque cuantitativo de tipo exploratorio – descriptivo que tiene como objetivo determinar la validez y confiabilidad de un instrumento de medición que evalúa los factores que impulsan el emprendimiento en jóvenes universitarias. El cuestionario comprende la revisión de la literatura de cinco variables independientes y una dependiente, así mismo, se llevaron a cabo la validación de contenido, de contexto y de criterio. Para determinar la fiabilidad se aplicaron 25 encuestas como prueba preliminar y para el análisis de datos se utilizó el método estadístico de Alpha de Cronbach. Los resultados muestran un instrumento de medición pertinente y confiable en donde se obtuvieron puntuaciones de más de 0.70 en 5 variables y más de .60 en la variable tolerancia al fracaso, por lo que se considera un instrumento válido y que puede ser aplicado para medir variables similares en futuras investigaciones
Badanie procesu odwadniania mas wydobywczych zawierających bursztyn
Authors: KORNIIENKO Valerii , MALANCHUK Yevhenii , ZAIETS Vitalii , SEMENIUK Vasyl , KUCHERUK Myroslava
Published: August 2023

W artykule przedstawiono wyniki badań procesu odwadniania masy wydobywczej zawierającej bursztyn, za pomocą wibroklasyfikatora. Opisano cechy schematu technologicznego wydobywania bursztynu w odniesieniu do punktów zaopatrzenia w wodę. Badano stan równowagi cieczy w komorze wibroklasyfikatora w różnych warunkach zwilżalności sita: ciecz niezwilżająca włókien sita; płyn zwilżający włókna sita; cienka warstwa cieczy zwilżającej włókna sita.W wyniku przeprowadzonych badań ustalono, że w przypadku gdy ciecz nie zwilża włókien sita, wysokość maksymalnie zatrzymanej w komórce warstwy cieczy jest co najmniej 3 razy większa niż w przypadku cieczy zwilżającej włókna sita. Wiarygodność uzyskanych wyników potwierdza zastosowanie sprawdzonych metod badawczych oraz względny błąd pomiędzy wartościami obliczonymi a doświadczalnymi na poziomie 20%.
Assessment of the Efficiency of Hematite Quartzite Enrichment Technologies
Authors: OLIINYK Tetiana , SKLYAR Liudmila , KUSHNIRUK Natalia , HOLIVER Nadiya , TORA Barbara
Published: August 2023

W artykule podjęto problem opracowania wydajnej technologii wzbogacania rud hematytu. Celem badań jest zbadanie właściwości procesowych słabo rozsianych rud hematytu Ukrainy, z uwzględnieniem ich właściwości mineralogicznych, opracowanie schematów wzbogacania rud hematytu oraz ocena skuteczności separacji minerałów podczas wzbogacania grawitacyjnego, magnetycznego i metody flotacji.Badania przeprowadzono na próbce rud hematytu z krzyworoskiego zagłębia rud żelaza na Ukrainie, która składała się z 9 mineralogicznych typów rud, wyróżniających się stosunkiem ilościowym głównych grup minerałów kruszcowych i nierudnych.W wyniku separacji magnetycznej WLIMS przy indukcji pola magnetycznego 0,07 T otrzymano koncentrat zawierający żelazo o udziale masowym żelaza 63,5% z rudy o wielkości minus 0,074+0 mm, przy całkowitym uzysku żelaza 12,8%.Stwierdzono, że wraz ze wzrostem indukcji pola magnetycznego od 0,2 T do 0,8 T, uzysk żelaza ogólnego w produkcie magnetycznym WNIMS wzrósł z 78,8% do 86,9%. Udział masowy całkowitego żelaza w produkcie magnetycznym WIMS wynosił 57,9–59,8%. Straty żelaza ogólnego z produktem niemagnetycznym wahały się od 21,2% do 13,1% przy udziale masowym żelaza całkowitego 32–27,8%. Udział masowy SiO2 w produkcie magnetycznym wynosił 11–13,8%.W wyniku badań flotacyjnych otrzymano koncentrat hematytu o udziale masowym żelaza ogólnego 64,05–65,95%, z odzyskiem żelaza w koncentracie 60,3–70,68%. Na podstawie wyników badań procesowych opracowano siedem wariantów schematów wzbogacania rud hematytu. Schematy oceniono według kryterium sprawności Hancocka, które mieściło się w przedziale 42,49–64,7%. Zarekomendowano do wdrożenia technologię flotacji magnetycznej do wzbogacania kwarcytu hematytowego. Technologia ta umożliwia otrzymanie koncentratu handlowego o udziale masowym żelaza ogólnego 37,02% z rudy hematytu o udziale masowym żelaza ogólnego 65,41%.
Wspomaganie kopalni pracującej ze schronem w różnych warunkach górniczych i geologicznych
Authors: KRUKOVSKYI Oleksandr , KRUKOVSKA Viktoriia
Published: August 2023

Schrony służą do ochrony górników przed narażeniem na szkodliwe gazy oraz do pracy ratowników. Schrony takie budowane są w niszy przylegającej do wyrobiska kopalnianego. Celem pracy jest numeryczne badanie stanu naprężeń masywu węglowo-skalnego z wyrobiskiem i osłoną, jego stateczności w różnych warunkach górniczo-geologicznych i przy różnych układach obudowy.Wykonano symulację numeryczną stanu naprężeń masywu węglowo-skalnego z wyrobiskiem i schronem. Badano ich stabilność w różnych warunkach górniczych i geologicznych oraz przy różnych schematach podparcia. Pokazano, że w miarę upływu czasu skały przykonturowe odciążają się od naporu skał, a wokół wyrobiska i schronu rozszerza się obszar zwiększonej różnicy składowych tensora naprężeń. Prowadzi to do powstawania pęknięć o różnym stopniu intensywności. Gdy kopalnia współpracująca ze schronem jest prowadzona na płytkiej głębokości w twardych skałach, do ich podparcia wystarcza podstawowy schemat, składający się głównie z metalowych ram i bariery żelbetowej. Jeżeli skały macierzyste są słabsze, stabilność wyrobiska kopalnianego i osłony jest zerwana i konieczne jest wzmocnienie ich podparcia kotwami skalnymi. W rejonie kotwionym skały znajdują się w stanie trójosiowego ściskania, nad wyrobiskiem i schronem tworzy się łuk kotwowy, co zapobiega przemieszczaniu się skał stropowych do wyrobiska i zwiększa jego stateczność. Wraz ze wzrostem głębokości eksploatacji zmniejsza się stabilność wyrobiska górniczego, powiększa się strefa odkształceń niesprężystych w ścianach kopalni, obciążenie podpory wzrasta. Dla łuku kotwiowego formowanego w stropie kopalni wymagane są podpory w ścianach wyrobiska i schronu. W tym celu montowane są boczne kotwy skalne. Zastosowanie odpowiedniego schematu podparcia prowadzi do 2,5-krotnego zmniejszenia powierzchni strefy odkształceń niesprężystych oraz 2,6-krotnej powierzchni strefy odciążonej od parcia skał. W związku z tym dobierane są takie schematy obudowy wyrobiska i osłony, które zapewniają ich stabilność w rozważanych warunkach górniczo-geologicznych.
Rozwiązania technologiczne zwiększające efektywność procesów wzbogacania w eksploatacji złóż tytanowo-cyrkonowych
Authors: LOZHNIKOV Oleksii , SOBKO Borys , PAVLYCHENKO Artem
Published: August 2023

Artykuł poświęcony jest zagadnieniu efektywnego wykorzystania minerałów towarzyszących przy zagospodarowaniu złóż rud tytanowo-cyrkonowych. Ponieważ złoża osadowych rud tytanowo-cyrkonowych mają duże powierzchnie, setki milionów ton masy wydobywczej podczas ich eksploatacji przekształcane są w formacje antropogeniczne. Z całej masy wydobywczej zaledwie 1% po wzbogacaniu jest wykorzystywane do produkcji tytanu metalicznego, reszta skał wydobywczych składowana jest na hałdach jako odpady poflotacyjne. Wykorzystanie zasobooszczędnych rozwiązań technologicznych przy zagospodarowaniu tych złóż pozwala na uzyskanie iłów, glin i piasku jako kopalin towarzyszących. Mogą być one stosowane do produkcji wyrobów z cegły, piasku formierskiego i budowlanego, warstw podkładowych w budownictwie oraz materiałów kosmetycznych. Znaczna część skał piaskowych i ilastych w złożach tytanowo-cyrkonowych jest w stanie wymieszanym i nie może być efektywnie wykorzystana bez dodatkowego rozwiązania technologicznego, dlatego jest umieszczana na składowiskach odpadów poflotacyjnych. W artykule przedstawiono przesłanki rozwiązań technologicznych oszczędzających zasoby, które w procesie wzbogacania rud tytanowo-cyrkonowych pozwalają na oddzielenie skał ilastych od piasku w obrębie wyrobiska, co pozwala na uzyskanie dodatkowych ilości komponentów tytanowo-cyrkonowych i minerałów towarzyszących dla budownictwa oraz na zmniejszenie powierzchni gruntów, wymaganej pod lokalizację składowisk odpadów poflotacyjnych.
Uzasadnianie i ocena stabilności parametrów systemu podziemnego dla wydobycia wapienia: studium przypadku złoża Nowa Odesa, Ukraina
Authors: PETLOVANYI Mykhailo , SAIK Pavlo , LOZYNSKYI Vasyl , SAI Kateryna , CHERNIAIEV Oleksii
Published: August 2023

W wyniku agresji federacji rosyjskiej na Ukrainę infrastruktura wielu osiedli uległa znacznemu zniszczeniu, dlatego w okresie powojennym wapień może stać się niezawodnym i użytecznym surowcem do jej odbudowy. Znaczna liczba złóż wapienia na południowej Ukrainie nadaje się do produkcji kamienia ściennego (blokowego), jednak warunki geotechniczne wielu miejsc wydobywczych wymagają zastosowania metody urabiania podziemnego. Do badania parametrów systemu wydobywczego złoża wapienia Nowa Odessa stosowane są metody analityczne i obliczeniowe oparte na znanych i sprawdzonych hipotezach stabilnych przęseł i filarów oraz weryfikacja poprzez modelowanie numeryczne w oparciu o metodę elementów skończonych w pakiecie oprogramowania SolidWorks. Stwierdzono, że przy zmianie grubości stropu o 50% (z 0,8 na 1,2 m) bezpieczna szerokość komory przy braku naprężeń rozciągających w stropie, w danych warunkach górniczo-geologicznych i górniczo-technicznych działalności wydobywczej wzrasta o 22%. Stwierdzono, że powierzchnia 25,0 m2 odpowiada wymaganemu współczynnikowi bezpieczeństwa kwadratowego słupa nośnego. Modelowanie numeryczne wykazało, że w warunkach złoża Nova Odesa obciążenie filaru nośnego o wymiarach 5 m ×5 m osiągnie 26% jego nośności, a strop komory wydobywczej jest w stanie stabilnym bez powstawanie naprężeń rozciągających. Wyniki badań są przydatne do uzasadnienia i oceny stateczności elementów systemu urabiania komorowo-filarowego wraz z filarami oporowymi w podziemnym wydobyciu wapienia lub innych złóż kopalin.
Kontrola stabilności zrzutu załadunku skały na krawędzi wyrobiska
Authors: ADAMCHUK Andrii , SHUSTOV Oleksandr
Published: August 2023

W artykule rozważono kwestię powstawania nadkładu skalnego podczas eksploatacji złóż rudy żelaza na Ukrainie. Przeprowadzono analizę technologii formowania zwałowiska wysokiego jednopoziomowego w nieczynnym wykopie głębokim. Rozważane są dwa warianty technologiczne: załadunek skały na zboczu wysokiego zwałowiska jednopoziomowego oraz na jego krawędzi. Określono wpływ zależności skały obciążającej od krawędzi zwałowiska wysokiego jednopoziomowego na jego stateczność. Ustalono charakter zmiany szerokości ewentualnego graniastosłupa osuwiskowego oraz bezpieczną odległość położenia liny zgarniającej. Możliwości powstania wysokiego zwałowiska jednopoziomowego w reżimie kontrolowanych deformacji są uzasadnione. Dla wysokiego zrzutu jednopoziomowego zasadna była zwykła metoda przekrojów, wykorzystana do obliczenia współczynnika bezpieczeństwa. Wydano zalecenia dotyczące wykorzystania dostępnych na Ukrainie koparek do formowania wysokich jednopoziomowych zwałów nadkładu.
Symulacja filtracji w celu oceny wskaźników hydrodynamicznych podziemnego magazynowania gazu
Authors: SADOVENKO Іvan , INKIN Оlexander , DEREVIAHINA Nataliia
Published: August 2023

Celem badań jest opracowanie i przetestowanie modelu matematycznego magazynowania gazu w warstwie wodonośnej ze słabo przepuszczalną międzywarstwą, przy założeniu filtracji płasko-równoległej i osiowo-symetrycznej. W artykule dokonano oceny gazowo-hydrodynamicznych wskaźników eksploatacyjnych podziemnych magazynów gazu w warstwach wodonośnych południowo-wschodniej Ukrainy. Zastosowano kompleksowe podejście polegające na zebraniu, usystematyzowaniu i analizie rzeczywistych danych, dotyczących właściwości filtracyjnych i fizykomechanicznych skał otaczających, wpływających na powstawanie osadów naturalnych i technogenicznych, a także analityczne i numeryczne metody rozwiązywania równań przesunięcia kontaktu gaz-woda w różnych warunkach. Model gazowo-hydrodynamiczny podziemnego magazynowania gazu w niejednorodnej warstwie wodonośnej został uzasadniony w celu obliczenia jego cyklicznej pracy w pokładzie trójwarstwowym z uwzględnieniem przepływów krzyżowych przez słabo przepuszczalną zaporę. Wyniki obliczeń wskazują na istotny wpływ charakterystyk warstwowego środowiska porowatego na kontakt gazu z wodą przez określone pokłady. Nową techniką linearyzującą układ równań różniczkowych do identyfikacji ciśnienia w zbiorniku jest uogólnienie wcześniej stosowanych procedur poprzez wprowadzenie „schematów brzegowych”. Wyniki obliczeń wskazują na istotny wpływ warstwowego środowiska porowatego na kontakt gazu z wodą przez określone pokłady. Uzyskane wyniki mogą być wykorzystane przy dokonywaniu ocen na etapie projektowania magazynów gazu w warstwach wodonośnych.
Modelowanie i predykcja wskaźników jakości rudy żelaza
Authors: PEREMETCHYK Andrii , PYSMENNYI Serhii , SHVAHER Nataliia , FEDORENKO Serhii , PODOYNITSYNA Tatyana
Published: August 2023

W artykule zaproponowano rozwiązanie aktualnego problemu naukowego polegającego na opracowaniu geometrycznej metody prognozowania wskaźników jakości złóż rud żelaza, z zastosowaniem modelu matematycznego wielowymiarowego losowego pola geochemicznego, realizowanego z wykorzystaniem samoorganizujących metod predykcyjnych. Autorzy opracowują wielowymiarowy algorytm predykcji heurystycznej, wykorzystujący wielomian o dowolnej potędze i umożliwiający opis dowolnej zależności funkcjonalnej. Wykazano, że do matematycznego opisu elementów masywu skalnego należy zastosować układ równań wielowymiarowego losowego pola geochemicznego. Model grafoanalityczny złoża jest budowany metodami geostatystycznymi. Stwierdzono, że w przypadku złóż Kryvbas metoda krigingu jest najbardziej odpowiednia do oceny i poprawy wiarygodności wejściowych danych geologicznych, ponieważ szczegółowe badania geologiczne prowadzone są za pomocą nieregularnej siatki otworów wiertniczych. Ważnym aspektem geometryzacji złóż rud żelaza jest geometryczne przewidywanie ich wskaźników jakościowych dla rozwiązywania zadań planowania długoterminowego i bieżącego w celu zapewnienia jak najbardziej efektywnego funkcjonowania przedsiębiorstwa górniczego dla poprawy racjonalizacji zagospodarowania złoża.
Badanie wpływu kompensacji na stabilność górotworu oraz jakość wydobywanej rudy
Authors: BELMAS Ivan , KOLOSOV Dmytro , ONYSHCHENKO Serhii , BILOUS Olena , TANTSURA Hanna
Published: August 2023

Artykuł przedstawia studium i analizę funkcjonalną wymagań światowego przemysłu metalurgicznego co do jakości rud żelaza w podziemnych kopalniach Ukrainy. Stwierdzono zależności wpływu kształtu i parametrów przestrzeni kompensacyjnych na ich stateczność i wskaźniki jakości rudy. Udowodniono, że komora wyrównawcza w kształcie trapezu pionowego charakteryzuje się największą stabilnością i jest stabilna w zakresie wszystkich rozważanych głębokości, nawet w rudach o twardości 3–5 punktów. Mniejszą stateczność wykazuje komora kompensacji pionowej o kształcie sklepionym z niewielkimi spadkami w przyczółku sklepienia komory w rudach o twardości 3–5 punktów na głębokości 2000 m. Komora z opadami o różnym natężeniu występuje w dolnej części nachylonych odsłonięć namiotu w rudach o twardości 3–5 punktów na głębokości 1750 m lub większej. Pomieszczenie kompensacji poziomej ma najmniejszą stateczność; spadki występują w rudach o twardości 3–5 punktów na głębokości 1400 m, a na głębokościach 1750–2000 m pozostają stabilne tylko w rudach twardszych. Stwierdzono, że zastosowanie komór kompensacyjnych o dużej stabilności umożliwia osiągnięcie ich maksymalnej objętości, zwiększenie ilości wydobywanej czystej rudy, zmniejszenie jej rozrzedzenia, poprawę jakości wydobywanej masy rudy, a co za tym idzie, wzrost jej ceny i konkurencyjności rynkowej.
Transgraniczne zanieczyszczenie powietrza w aglomeracji krakowskiej z zastosowaniem modelu HYSPLIT
Authors: CIEPIELA Maciej , SOBCZYK Wiktoria
Published: August 2023

Celem badań była analiza danych pomiarowych pyłów zawieszonych PM10 na terenie aglomeracji krakowskiej oraz wykonanie modelu trajektorii wstecznych mas powietrza w celu określenia, czy i w jakim stopniu zjawiska naturalne, takie jak pożary lasów poza granicami Polski, wpływają na stopień zanieczyszczenia powietrza.W artykule opisano proces dyspersji zanieczyszczeń w atmosferze ziemskiej oraz zasady monitoringu powietrza w aglomeracji krakowskiej. Do opracowania posłużono się danymi pomiarowymi z 2022 r. z dziesięciu stacji monitoringu Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, znajdujących się na terenie aglomeracji krakowskiej, gdzie wytypowano dwa epizody zwiększonego stopnia zanieczyszczenia pyłami zawieszonymi PM10. Bazując na oprogramowaniu HYSPLIT, który wykorzystuje wsteczne trajektorie powietrza, przeprowadzono symulację napływu zanieczyszczeń transgranicznych. Następnie analizując system informacji o pożarach FIRMS, podjęto się próby udokumentowania, iż uwzględnione źródła zanieczyszczeń miały pochodzenie naturalne, a działalność człowieka w żaden sposób nie decydowała o emisji i jej wielkości.
Wykorzystanie narzędzi geomatycznych w zarządzaniu infrastrukturą krytyczną
Authors: BLUSZCZ Anna , TOBÓR-OSADNIK Katarzyna , TOMICZEK Krzysztof , MANSOR Nur Suhaili , AWANG Hapini
Published: August 2023

Celem artykułu jest scharakteryzowanie zarządzania kryzysowego, w tym głównych etapów działania sztabów antykryzysowych. W artykule przedstawiono obszerne przykłady infrastruktury krytycznej oraz opracowano przykładowe mapy w oprogramowaniu QGIS, które mogą być ważnymi narzędziami w prowadzeniu działań służb zarządzania kryzysowego. Przedstawiono oprogramowanie QGIS Free i OpenSource Geographic Information System do identyfikacji wybranych obiektów infrastruktury krytycznej na podstawie dostępnych danych GIS Open z regionu Malezji i Polski. W analizie przedstawiono wybrane narzędzia geoprzetwarzania służące do generowania obszarów o ustalonej odległości od zidentyfikowanych obiektów infrastruktury krytycznej zwanych buforami. Warstwy buforowe to obszary widoczne na generowanych mapach, które mogą posłużyć jako narzędzie do wizualizacji potencjalnych działań dla służb zarządzania kryzysowego. Zidentyfikowanie tych stref buforowych umożliwia budowanie strategii wdrażania adekwatnych działań zapobiegawczych lub ratowniczych w sytuacji zagrożenia. Przedstawiono klasyfikację ryzyka w poszczególnych strefach buforowych, która może posłużyć do optymalizacji działań podejmowanych przez służby zarządzania kryzysowego. Zademonstrowano szeroki zakres funkcjonalności systemów informacji przestrzennej geograficznej, który zwiększa efektywność działań i optymalizację podejmowania decyzji w zarządzaniu kryzysowym. Publikacja może stanowić cenny przykład wykorzystania dostępnych systemów informatycznych w zarządzaniu kryzysowym.
Metodyka wyznaczania emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego z robót górnictwa odkrywkowego
Authors: SHCHOKIN Vadym , YEZHOV Vladislav , SHCHOKINA Olga , SOBCZYK Wiktoria
Published: August 2023

W ostatnich latach w górnictwie zaszły istotne zmiany wskaźników jakościowych i ilościowych środków technicznych i materiałów stosowanych podczas odkrywkowego wydobycia rudy żelaza. Zaktualizowano parki techniczne załadunku i rozładunku oraz sprzętu transportowego, pojawiły się nowe rodzaje materiałów wybuchowych. Obecnie nie ma metod obliczania emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego z nowoczesnych urządzeń górniczych. W 1989 r. opracowano „Metodykę obliczania emisji substancji szkodliwych z kamieniołomów z uwzględnieniem niestacjonarności ich procesów technologicznych”, która obecnie nie uwzględnia już ww. czynników i wymaga rewizji i uzupełnień.„Metodyka wyznaczania emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego przez kopalnie odkrywkowe” powstała na podstawie „Metodyki obliczania emisji substancji szkodliwych z wyrobisk z uwzględnieniem niestacjonarności ich procesów technologicznych” z 1989 r. W ostatnich latach zostały przeprowadzone instrumentalne pomiary zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego podczas różnych procesów technologicznych w wyrobiskach na hałdach i składowiskach odpadów. Opracowana „Metodyka wyznaczania emisji zanieczyszczeń do powietrza przez roboty odkrywkowe” zawiera aktualne do dziś dane z metodyki z 1989 roku, dane dotyczące charakterystyki technicznej i parametrów urządzeń stosowanych obecnie przez kopalnie odkrywkowe (z prac wydobywczych), a także wyniki badań naukowych prowadzonych przez Instytut Badawczy Bezpieczeństwa i Ekologii Pracy w Przemyśle Górniczo-Hutniczym Krzyworoskiego Uniwersytetu Narodowego. Podstawą opracowania „Metodyki wyznaczania emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego przez zakłady odkrywkowe” jest potrzeba określenia wielkości emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego z nowoczesnych procesów technologicznych i urządzeń kopalni odkrywkowej.
Study of Valuable Impurities of Ore-Forming Titanium Minerals in the Ukraine
Authors: REMEZOVA Olena , KOMSKY Mykola , KOMLIEV Olexandr , CHUKHAREV Serhii , VASYLENKO Svitlana
Published: August 2023

Titanium ore is a critical raw material for the EU. Ukraine has significant titanium ore reserves, which are represented by several genetic types and have a number of advantages: the possibility of extracting raw materials for various purposes; favorable mining and geological conditions for most placer and residual deposits; complexity of objects. Ilmenite is the most important titanium mineral, most typical for basic and ultrabasic rocks of the crystalline basement and sedimentary rocks. The value of titanium ores is enhanced by the presence of valuable impurities(V, Sc, Ta, Nb). The quality of titanium ores is related to their degree of alteration. The degree of alteration of ilmenite influences on the industry where the concentrates are used and the development of their processing technologies. The authors have developed approaches to assessing this parameter and have shown the dynamics of changes in the chemical composition of ilmenite in the weathered crust and sedimentary rocks. Based on the statistical processing of data from the chemical analysis of titanium ores, it is shown that Sc has the highest concentrations in the ilmenite of the Korosten complex compared to other geological bodies of the Ukrainian Shield, which provokes the need to improve the relevant technologies.
Przepływ pracy analizy danych radaru penetracji gruntu w oparciu o sterowanie maksymalną różnicą energii
Authors: DANG Duy Hoang , LE Cuong Van Anh , NGUYEN Thuan Van , NGUYEN Long Quoc , HUYNH Nhan Thanh
Published: August 2023

Ground Penetrating Radar jest powszechnie stosowany w inżynierii lądowej i wodnej. Podziemne anomalie (np. przewody elektryczne, rury wodociągowe lub zapadliska) można wykryć za pomocą reprezentacji hiperbol w zmierzonym przetworzonym obrazie GPR. Nasza praca koncentruje się na wykrywaniu podziemnych obiektów i zrozumieniu ich metalicznych lub niemetalicznych właściwości. Atrybut maksymalnej różnicy energii jest stosowany do oświetlania ich pozycji, podczas gdy proces analizy fazowej może określić zmianę widma fazowego w dyfrakcyjnych sygnałach. Aby usprawnić analizę fazową, zastosowaliśmy nowatorski przepływ pracy łączący konwencjonalne kroki przetwarzania i krok powiększania w celu zachowania oryginalności fazy bez zakłócania przez niepotrzebne filtry. Zastosowaliśmy przepływ pracy w modelu i rzeczywistych danych, aby udowodnić jego skuteczność. Interpretacja dwóch rzeczywistych zbiorów danych w Wietnamie za pomocą naszego przepływu pracy może wyrazić istnienie sztucznych anomalii podziemnych, a także ich charakterystykę materii w porównaniu z otaczającym je środowiskiem.
Wycena wartości ekonomicznej zdecentralizowanego przedsiębiorstwa górniczego
Authors: GRZYWNOWICZ Kacper , KUSTRA Arkadiusz , OGRODNIK Romuald
Published: August 2023

W niniejszej pracy przeprowadzono badania literaturowe z zakresu wartości przedsiębiorstwa. Zaprezentowano podział wartości ze względu na metody ich kalkulacji wyróżniając metody majątkowe, rynkowe oraz ekonomiczne. Szczegółowo opisano metody szacowania wartości ekonomicznej, wyróżniając metody bazujące na przyszłych przepływach pieniężnych DCF oraz EVA, która oparta jest na kapitale zainwestowanym. Artykuł został uzupełniony o metodologię SOTP, która pomimo szerokiego zastosowania dzięki podziałowi wyceny na poszczególne segmenty działalności, dające szczegółowe informacje o generowaniu wartości. Zakończeniem pracy jest przeprowadzona wycena wartości ekonomicznej zdecentralizowanego przedsiębiorstwa górniczego. Wykazała ona, iż metody DCF oraz EVA są tożsame a także ukazała użyteczność metody SOTP w przedsiębiorstwach wielosegmentowych jako narzędzia wyceny.
Wykorzystanie wody dołowej w odbiorze i wykorzystaniu ciepła skraplania z podziemnych układów klimatyzacji w kopalniach
Authors: SZLĄZAK Nikodem , OBRACAJ Dariusz , KORZEC Marek
Published: August 2023

Stosowanie różnych systemów chłodzenia powietrza w kopalniach podziemnych wynika z trudnych warunków klimatycznych panujących na stanowiskach pracy. Podziemne instalacje chłodnicze z agregatami sprężarkowymi są szeroko stosowane w systemach chłodzenia powietrza. Sprawne działanie agregatów chłodniczych zależy od właściwego odprowadzania ciepła skraplania. Moc chłodnicza i lokalizacja instalacji chłodniczej mają największy wpływ na podjęcie decyzji o odprowadzeniu ciepła skraplania do powietrza lub wody. W artykule skoncentrowano się na zastosowaniu urządzeń chłodniczych zabudowanych w wyrobiskach podziemnych. Przedstawiono rozważania dotyczące ograniczeń przekazywania ciepła skraplania do powietrza kopalnianego oraz warunki sprzyjające wykorzystaniu wody dołowej w odbiorze ciepła skraplania z układów klimatyzacji. Omówiono uwarunkowania i możliwości wykorzystania ciepła odpadowego zawartego w pompowanej na powierzchnię wodzie dołowej.
Analiza zużycia energii pierwotnej na świecie w kontekście przemian energetycznych
Authors: RANOSZ Robert , JAKÓBCZYK Joanna , PALMOWSKA Klaudia
Published: August 2023

Celem niniejszego artykułu jest zbadanie konsumpcji energii w podziale na konsumpcję bazującą na źródłach nieodnawialnych, takich jak: węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny i energia nuklearna, oraz konsumpcję bazującą na odnawialnych źródłach energii, takich jak: energia słoneczna, wiatrowa, wodna, geotermalna i z biomasy. Przeprowadzone badania wykazały, że zużycie energii pierwotnej stale rośnie, podczas gdy rozwój energetyki odnawialnej wciąż nie nadąża za tempem tego wzrostu (mimo, iż z roku na rok jej udział w całkowitym mikście energetycznym rośnie). Przyczyną tej sytuacji jest w głównej mierze fakt, iż w wielu krajach gospodarka nadal oparta jest na konwencjonalnych źródłach energii, a w niektórych z nich konsumpcja energii pierwotnej ulega wręcz znacznemu wzrostowi (jak ma to miejsce np. w Chinach). Z tego też powodu, sensownym wydaje się być podejmowanie różnego rodzaju przedsięwzięć zmierzających w kierunku obniżenia przez poszczególne kraje zużycia energii pierwotnej, co jak wykazał rok 2019, jest jak najbardziej możliwe.
Metoda zarządzania ryzykiem zawodowym dla robót strzałowych w odkrywkowym górnictwie skalnym w oparciu o zmodyfikowany algorytm FMECA
Authors: DWORZAK Michał
Published: August 2023

Ocena ryzyka zawodowego stanowi jedno z podstawowych wymagań prawnych stawianych pracodawcy oraz fundament prewencji wypadkowej. W przypadku prac charakteryzujących się powtarzalnymi czynnościami i niewielką zmiennością środowiska pracy, wykonanie oceny ryzyka zawodowego wraz z okresową kontrolą poziomu ryzyka wydaje się wystarczające i spełnia wymaganie stawiane przez prawo. Rozważając prace strzałowe w kamieniołomach, warunki górnicze i geologiczne, stosowana technologia i metody strzelania, środki strzałowe i inicjujące są zmiennymi, które mogą wpływać na poziom bezpieczeństwa pracy. Ponadto zmienne występujące w trakcie robót strzałowych powodują, że ocena ryzyka zawodowego i jej wyniki są trudne do wdrożenia na poziomie operacyjnym. Rozwiązaniem tego problemu może być zarządzanie ryzykiem zawodowym poprzedzone szczegółową analizą zagrożeń i towarzyszących im ryzyk, które może pozwolić na projektowanie i zarządzanie robotami strzałowymi z uwzględnieniem ryzyka zawodowego pracowników.Artykuł prezentuje metodę wspierającą zarządzanie ryzykiem zawodowym w robotach strzałowych w odkrywkowym górnictwie skalnym opartą na zmodyfikowanym algorytmie FMECA. Zaproponowana metoda pozwala na systematyczne podejście do identyfikowania ryzyk zawodowych i wskazuje na kluczowe zagrożenia zawodowe, dla których powinny zostać w szczególności zastosowane działania profilaktyczne. Ograniczenie ryzyka zawodowego może być osiągnięte na etapie projektowania robót strzałowych poprzez zmianę technologii lub organizacji pracy w oparciu o dostępne możliwości dla danego zakładu górniczego, a wybór charakteru rodzaju zmian jest wspierany przez zaproponowany w niniejszym artykule algorytm.
Analiza efektywności finansowej przedsiębiorstw sektora paliwowego w dobie przemian energetycznych
Authors: RANOSZ Robert , JAKÓBCZYK Joanna , PALMOWSKA Klaudia
Published: August 2023

Celem niniejszego artykułu jest zbadanie podstawowych wielkości finansowych dla przedsiębiorstw sektorów produkujących energię elektryczną z następujących źródeł: z paliw kopalnych, nuklearnej, wodnej, słonecznej, wiatrowej oraz geotermalnej i biomasy. Badane wielkości finansowe to: zysk netto, poziom aktywów oraz kapitału własnego. Na podstawie tych wielkości dokonano obliczenia podstawowych wskaźników rentowności tj.: ROA i ROE. Wyniki badań jednoznacznie wskazują, iż przedsiębiorstwa z sektora bazującego na produkcji energii z paliw kopalnych osiągają najgorsze wyniki zarówno rentowności, jak i nominalnego wyniku netto. Jednocześnie są spółkami, które posiadają największy poziom aktywów. Z drugiej strony przedsiębiorstwa z sektora energii wiatrowej okazały się być najbardziej efektywnymi zarówno pod kątem rentowności kapitału własnego, jak i aktywów przy jednoczesnym najniższym poziomie aktywów.