Monitoring swallowing disorders in patients with ischemic stroke using speech-language scales and neuroimaging technology
Authors: Βιρβιδάκη Ιωάννα-Ελένη 
Published: September 2021

Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο είναι μια από τις πιο συχνές σοβαρές νευρολογικές νόσους και εξελίσσεται ως μείζον πρόβλημα για τη δημόσια υγεία με εκτενείς ψυχοκοινωνικές και οικονομικές συνιστώσες. Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο θεωρείται πολυπαραγοντική νόσος που συνδέεται με υψηλούς δείκτες θνησιμότητας και θνητότητας παγκοσμίως, ενώ παραμένει η πρώτη αιτία αιφνίδιας και μακροχρόνιας ανικανότητας ή αναπηρίας που επιβαρύνει τόσο τον ασθενή όσο και την οικογένειά του. Η δυσφαγία είναι μια συχνή και γρήγορα εμφανιζόμενη νοσηρότητα μετά από ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Η δυσφαγία με συνεπακόλουθη εισρόφηση έχει συσχετιστεί μεαυξημένο κίνδυνο πνευμονικών επιπλοκών, ακόμη και θανάτου. Οι σύγχρονες κατευθυντήριεςοδηγίες αντιμετώπισης των εγκεφαλικών επεισοδίων στοχεύουν στην βελτίωση της διάγνωσηςκαι της νοσοκομειακής περίθαλψης των ασθενών στην οξεία φάση και συνιστούν την διενέργεια έγκαιρης αξιολόγησης για τον πρώιμο εντοπισμό ασθενών ‘υψηλού κινδύνου’ για εισρόφηση. Η πλειονότητα των οργανωμένων μονάδων εγκεφαλικών επεισοδίων παγκοσμίως χρησιμοποιεί κάποιο ανιχνευτικό εργαλείο, ωστόσο δεν επικρατεί ομοφωνία στην μέθοδο ελέγχου. Διττός στόχος της παρούσας μελέτης ήταν η κριτική επισκόπηση της βιβλιογραφίας και η ανάπτυξη ενός νέου, κλινικά εύχρηστου και αξιόπιστου πρωτοκόλλου παρά την κλίνη για την εκτίμηση του κινδύνου εισρόφησης μετά από οξεία αγγειακή προσβολή. Το τελικό προϊόν της μελέτης ήταν η παροχή θεωρητικού και εμπειρικού πλαισίου για τους υψηλής διαγνωστικής αξίας κλινικούς δείκτες εισρόφησης, οι οποίοι πρέπει να αποτελούν τον βασικό άξονα για την ανάπτυξη ενός τεκμηριωμένου εργαλείου κατάποσης παρά την κλίνη. Υλικό και Μέθοδος: Πρόκειται για μία προοπτική μελέτη σε ασθενείς με βεβαιωμένη οξεία ισχαιμική αγγειακή προσβολή στην οποία πραγματοποιήθηκε σύγκριση των αποτελεσμάτωντης νέας προτεινόμενης πρακτικής δεκάβαθμης Κλίμακας FBAS με αυτά του τυποποιημένουΠρωτοκόλλου Κατάποσης Yale (YSP) σε συνδυασμό και με δείκτες έκβασης της υγείας τωνασθενών. Αποτελέσματα: Διαπιστώθηκε ισχυρή συσχέτιση μεταξύ του κριτηρίου αποκοπής στην κλίμακα FBAS και του επικυρωμένου εργαλείου YSP. Βαθμολογία ≤8 στην κλίμακα FBAS παρουσίασεευαισθησία 93,3% και ειδικότητα 83,3% στην εκτίμηση ασθενούς μειωμένης ασφάλειας για πρόσληψη τροφής ή υγρών από του στόματος (AUC = 0,934, CI = 0,884-0,985). Πρόσθεταευρήματα ανέδειξαν μία αντίστροφη συσχέτιση μεταξύ των επιδόσεων στην κλίμακα FBAS και των ενδονοσοκομειακών και μακροπρόθεσμων δεικτών έκβασης. Συγκεκριμένα, ασθενείς που απέτυχαν στην κλίμακα FBAS ήταν 1,82 φορές πιο πιθανό να αναπτύξουν ενδονοσοκομειακή πνευμονική λοίμωξη (95% CI = 1,42-2,35) και 1,35 φορές πιο πιθανό να αναπτύξουν πνευμονία από εισρόφηση 3 μήνες μετά την εισβολή του εγκεφαλικού (95% CI=1.15–1.59). Συμπεράσματα: Η κλίμακα FBAS προσφέρει υψηλή ικανότητα πρόβλεψης του κινδύνου εισρόφησης σε ασθενείς με οξύ ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Η κλιμακούμενη προσέγγιση κατά την εφαρμογή της διασφαλίζει ότι οι πιθανότητες εμφάνισης επιπλοκών σχετιζόμενες με εισρόφηση κατά τη διάρκεια της εξέτασης περιορίζεται στο ελάχιστο. Το δεδομένο ότι η αποτυχία στην κλίμακα FBAS συνδέθηκε με πνευμονική λοίμωξη, ενισχύει την διαγνωστική της δυνατότητα συγκριτικά με άλλα δημοφιλή εργαλεία παρά την κλίνη του ασθενούς. Η κλίμακα FBAS δεν υποκαθιστά τη διαγνωστική αξία ενός απεικονιστικού ελέγχου κατάποσης, αλλά μπορεί να αποτελέσει ένα δυνητικά χρήσιμο εργαλείο εκτίμησης του κινδύνου εισρόφησης και της έκβασης των ασθενών με οξύ αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.