АРХЕОЛОГИЧЕСКИЕ ИССЛЕДОВАНИЯ НА СТОЯНКЕ ДУЗБАЙ-V В 2024 ГОДУ
Authors: Абильмаликов К. , Дей Д. , Курманиязов И. , Жакупова А. 
Published: January 2025

Авторская коллективная статья посвящена археологическим работам и исследованиям на стоянке Дузбай-V в Аулиекольском районе Костанайской области. Стоянка каменного века Дузбай-V расположена рядом с несколькими одноименными стоянками каменного века периодов – от мезолита до эпохи железа, открытыми в 1979 году. Археологические исследования были проведены в рамках проекта Центра исследований, реставрации и охраны историко-культурного наследия Костанайской области, в ходе которых авторы пришли к выводу, что стоянка Дузбай-V является продолжением стоянки Дузбай-I, или стоянки Дузбай-IV, которые относятся к неолитическому периоду. Предположение о том, что стоянка Дузбай-V является лишь продолжением основной стоянки, расположенной дальше от реки, за холмом, куда не доходила вода при разливе реки.Авторы отмечают, что на стоянке Дузбай-V не было зафиксировано орудий для охоты или рыбалки, что относит стоянку к Маханджарской культуре. Не было обнаружено наконечников стрел или копий, что говорит о том, что население относилось к типу собирателей. Также авторами отмечается, что стоянка Дузбай-V являлась местом, где изготавливали орудия из пластин, т.е. стоянка-мастерская, расположенная на возвышенности с которой было видно основное поселение.В работе использовались методы стратиграфии, планиграфии, сравнительного анализа, типологии, а также метод моделирования керамической посуды из найденных фрагментов.

Авторлық ұжымдық мақалада Қостанай облысы, Әулиекөл ауданындағы Дүзбай-V тұрақ орнында жүргізілген археологиялық жұмыстар мен зерттеулер қарастырылған. Дүзбай-V тас дәуірі тұрағы мезолиттен темір дәуіріне дейінгі кезеңдерді қамтитын бірнеше атаулы тас дәуірі тұрақтарының жанында орналасқан және 1979 жылы ашылған тұрақтың бірі. Археологиялық зерттеулер Қостанай облысының тарихи-мәдени мұраны зерттеу, қалпына келтіру және қорғау орталығының жобасы аясында жүргізілді. Бұл зерттеулер нәтижесінде авторлар Дүзбай-V тұрағы неолит кезеңіне жататын Дүзбай-I немесе Дүзбай-IV тұрақтарының жалғасы деген қорытындыға келді. Дүзбай-V тұрағының негізгі тұрағынан, яғни өзен тасқындары жетпейтін, өзеннен алыс опналасып, өзен тасқыны кезінде су жетпеген негізгі аймақтың жалғасы деген болжам жасалды.Дүзбай-V тұрағында аң аулауға немесе балық аулауға арналған құралдар табылмағады және бұл тұрақты Маханжар мәдениетіне жатқызады. Сонымен қатар, жебе ұштары мен найзайдың табылмауы, жергілікті халықтың терімшілікпен айналысқанын көрсетеді. Авторлар Дүзбай-V тұрағында пластиналардан құрал жасалғанын, яғни бұл тұрақтың шеберхана қызметін атқарғанын және негізгі қонысты бақылауға ыңғайлы төбеде орналасқанын атап көрсетеді.Зерттеу жұмысы барысында стратиграфия, планиграфия, салыстырмалы талдау, типология әдістері, сондай-ақ табылған фрагменттерінен керамикалық ыдыстарды модельдеу әдісі қолданылды.

The collective article is devoted to archaeological research at Duzbai-V site in Auliekol district, Kostanay region. Duzbai-V Stone Age site is located next to several sites from the Mesolithic to the Iron Age, discovered in 1979. Archaeological research was carried out during the project of the Center for Research, Restoration and Protection of Historical and Cultural Heritage of Kostanay region. Authors concluded that the Duzbai-V is a continuation of the Duzbai-I or Duzbai-IV of Neolithic period. The assumption is that the Duzbai-V is continuation of the main site further from the river, behind a hill, where the water did not reach.Authors note that there are not hunting or fishing implements at the Duzbai-V, referring to the Mahanjar culture. No arrowheads or spears were found, suggesting that the population was a type of gatherer. Authors note that on the Duzbai-V tools were made from plates, workshop is located on a hill from which the main settlement was visible.During the research he methods of stratigraphy, planigraphy, comparative analysis, typology and also the method of modeling ceramic dishes from found fragments were used.