Μεθοδολογικό πλαίσιο αξιολόγησης λογοδοσίας και διαφάνειας απολογισμών αειφορίας-Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ) Επιχειρήσεων
Authors: Βούρος Παναγιώτης 
Published: June 2021

Καθώς η υιοθέτηση και υλοποίηση δράσεων Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ) καταλαμβάνουν σημαντική έκταση στο πεδίο των στρατηγικών των επιχειρήσεων παγκοσμίως, οι πρακτικές δημοσιοποίησης εταιρικών απολογισμών κοινωνικής υπευθυνότητας και η αξιολόγησή τους αποκτά κρίσιμο ερευνητικό ενδιαφέρον. Στην παρούσα διδακτορική διατριβή αναπτύχθηκε ένα σύγχρονο μεθοδολογικό εργαλείο στη βάση της ανάλυσης ουσιαστικότητας (materiality analysis) για να συμβάλλει στο να ξεπεραστούν οι ανεπάρκειες και οι αδυναμίες των υφιστάμενων μεθοδολογικών προσεγγίσεων αξιολόγησης της αποκάλυψης δεδομένων εταιρικής υπευθυνότητας. Η ανάλυση της ουσιαστικότητας επικεντρώνεται στον εντοπισμό και την προτεραιοποίηση των σημαντικότερων για την λειτουργία των επιχειρήσεων ζητημάτων λειτουργίας τους. Το συγκεκριμένο μεθοδολογικό εργαλείο δομήθηκε αυστηρά στη βάση των κατευθυντήριων οδηγιών αποκάλυψης των ουσιαστικών θεμάτων κάθε οργανισμού, μέσα από συγκεκριμένους γενικούς και ειδικούς δείκτες, που προτείνονται από το πρότυπο GRI, υπερβαίνοντας την επικαιροποίησή του (GRI-G4 σε GRI-Standards). Σημειώνεται πως από την εφαρμογή αξιολόγησης ενός ποικίλου αριθμού επιμέρους δειγμάτων, που συμπεριελάμβαναν επιχειρήσεις του Ελλαδικού, Ευρωπαϊκού και διεθνούς χώρου και διαφορετικών κλάδων, σε συνδυασμό με την ανάλυση ουσιαστικότητας που προηγήθηκε, προέκυψαν σημαντικά ευρήματα. Το προτεινόμενο εργαλείο αξιολόγησης απολογισμών ΕΚΕ φαίνεται να καλύπτει μια σειρά από κρίσιμες προϋποθέσεις και δη της αντικειμενικότητας, της συγκρισιμότητας, της αξιοπιστίας, της εγκυρότητας και της κοινά αποδεκτής μεθόδου αξιολόγησης. Το επίπεδο λογοδοσίας για το σύνολο των επιχειρήσεων σε ότι αφορά στα ουσιαστικότερα θέματα της κοινωνικής τους υπευθυνότητας, ήταν σχετικά «χαμηλό» ανεξαρτήτως κλάδου, μεγέθους ή έδρας της επιχείρησης. Ανομοιομορφίες στο επίπεδο της λογοδοσίας προέκυψαν επίσης, μεταξύ των Γενικών και Ειδικών Δημοσιοποιήσεων Διοικητικής Προσέγγισης, καθώς και εσωτερικά, μεταξύ δεικτών, που αφορούσαν το ίδιο ουσιώδες ζήτημα. Επιπροσθέτως, η πιστή εφαρμογή των κατευθυντήριων οδηγιών του προτύπου GRI από τους συντάκτες, φαίνεται να συναρτάται με το υψηλό επίπεδο λογοδοσίας των απολογισμών και αντιστρόφως. Συμπερασματικά αναδεικνύονται ζητήματα έλλειψης διαφάνειας, αξιοπιστίας, ισορροπίας και πληρότητας, ως προς τη δημοσιοποίηση των επιδόσεων κοινωνικής υπευθυνότητας. Τέλος, σε ότι αφορά στην αναγνώριση των σημαντικότερων ζητημάτων για τη λειτουργία των επιχειρήσεων που εξετάστηκαν, η «Υγεία και Ασφάλεια στους εργασιακούς χώρους» κατέχει κορυφαία θέση, όπως επίσης πολύ σημαντικά αναγνωρίσθηκαν ως περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος οι «Αέριες Εκπομπές & Κλιματική Αλλαγή» (GWP- Global Warming Potential)» και η «Διαχείριση Ενέργειας», ως οικονομικού ενδιαφέροντος η «Οικονομική Επίδοση» και ως ουσιώδη ζητήματα ποιότητας προϊόντων και υπηρεσιών αυτά της «Υγείας και Ασφάλειας των Πελατών», της «Ποιότητας των Υπηρεσιών» και γενικότερα θέματα «Ασφάλειας». Απαιτείται μεγαλύτερη διερεύνηση ως προς τις αιτίες και τα πιθανά κίνητρα των επιχειρήσεων σχετικά με τα χαμηλά επίπεδα λογοδοσίας, λαμβάνοντας υπόψη ότι η βαθμολογική κατάταξη της αξιολόγησης των εταιρικών απολογισμών δεν προσδιορίζει απαραίτητα και τις πραγματικές επιδόσεις ΕΚΕ.