bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Alzheimer's Disease and Nuclear Medicine: Circadian Stress and Neuroinflammation, Neurocomplication and Neurorehabilitation
Authors: Romanov D. , Romanchuk N.
Published: May 2022

Modern neurotechnologies of nuclear medicine, a new 5P of Medicine and 5G technology have made a discovery in solving the problem of Alzheimer's disease. Ten-year author's experience in implementing research results (algorithms/tools/inventions) allowed for successful medical rehabilitation of cognitive impairment and increased (healthy/qualitative/cultural/religious) life expectancy. Romanchuk N.P. research on mitigating the effects of circadian stress on healthy longevity of Homo sapiens has opened multidisciplinary targeted opportunities for psychiatrists, neurologists, cardiologists, endocrinologists, and geriatricians. Genetic and epigenetic therapy of age-dependent endothelial dysfunction in vascular aging is strategic, in the activities of active longevity. Modern neurotechnologies of nuclear medicine, a new 5P of Medicine and 5G technology have made a discovery in solving the problem of Alzheimer's disease. In the studies of Romanchuk N.P., it is shown that for new neurogenesis and neuroplasticity, to manage human neuroplasticity and biological age, for modern neurophysiology and neurorehabilitation of cognitive disorders and cognitive disorders, sufficient functional and energy nutrition of the brain is needed using modern neurotechnologies of nuclear medicine: radioprotective pharmaceuticals and nutricology, radio modulators and radiomythiters. An increase in the combined total risk on the brain of Homo sapiens is being investigated: pathological accelerated brain aging, cerebral COVID-19 exposure, nuclear medicine technologies. Modern principles of rational design of nanomaterials optimize therapeutic effectiveness, therefore, systematic generalization of achievements in this field allows developing new highly effective nanoradioprotectors with maximization of drug effectiveness. Combined drug platform and enriched bioelementology and nutritionology (brain/microbiota and genome/epigenome), hybrid neuroimaging and nuclear medicine neurotechnologies work both proactively and in long-term medical rehabilitation programs. The Homo sapiens brain health cultural paradigm in the ten-year study Active Longevity: Genome Biophysics, Nutrigenomics, Nutrigenetics, Revitalization Activates the Penetration of Evolutionary and Socio-Cognitive Human Brain Neurocommunications into Modern Nuclear Medicine Neurotechnologies, a new 5P of Medicine and 5G technology.
The Total Incidence of Residents of the Altai Region Exposed to Radiation as a Result of Tests at the Semipalatinsk Test site in 2020-2021
Authors: Kolyado I. , Plugin S.
Published: May 2022

During the years of operation of the Semipalatinsk test site, a significant part of the residents of the Altai Region were exposed to radiation to varying degrees. The Altai Medical Dosimetric Register (AMDR), which contains information about the health status of persons in this category, operates in the region. The purpose of the work is to obtain up-to-date data on the health status of the AMDR contingents. The article presents an analysis of the indicators of the general morbidity of the inhabitants of the region exposed to radiation as a result of tests at the Semipalatinsk test site for 2020-2021. The most common diseases and features of the dynamics of the overall morbidity in these contingents of the register were identified.
Influence of Press Chamber Hypoxia on the Research Activity of Animals
Authors: Aldashukurov Y. , Tukhvatshin R.
Published: May 2022

The paper studies the features of orienting-exploratory activity in the conditions of adaptation of the body to pressure chamber hypoxia. White laboratory rats were used in the studies. Simulation of acute hypoxia was carried out in a pressure chamber. In the course of the work, it was found that acute hypoxia leads to inhibition of emotional and motor activity in animals on the 3rd day, depleting energy resources in the nerve cells of the brain of rats. It is known that in the brain, in comparison with the liver and heart, the highest rate of glycolytic reactions is observed, and therefore, within a short time interval, the concentration of lactate in the brain tissue increases significantly. In addition to the accumulation of lactic acid, there is an intensive formation of a number of underoxidized products - reduced pyridine nucleotides, an increase in the content of other organic acids of the Krebs cycle, for example, pyruvic acid. The general acidification of the intracellular environment of neurons is accompanied by a sharp decrease in the activity of cellular enzymes and a violation of their connections with the membrane. Starting from the fourth day, the excitability of neurons responsible for grooming is inhibited, the resistance of the animal organism to acute hypobaric hypoxia increases. The action of low barometric pressure (altitude 6000 meters above sea level) on the fifth and sixth day leads to hypoxic dysfunction of the higher parts of the central nervous system. Thus, the study of the features of the course of bioelectrical processes in the CNS against the background of emerging acute exogenous hypoxic conditions of various origins is of particular importance due to the need to obtain timely and objective information about the severity of functional disorders of brain structures sensitive to hypoxia, as well as to determine the level of their damage.
Studying Blood Analysis of Foreign Students in Long-Term Adaptation to the Conditions of the Learning Environment
Authors: Niyazalieva A. , Karaeva R. , Isaeva M. , Samarova A.
Published: May 2022

The article is devoted to the study of the analysis of the indicators of the leukocyte formula of foreign students from India during long-term adaptation to the walls of the educational process. Data have been revealed that, with a slight fluctuation in the resistance of individuals, the level of values of blood parameters of the functional state indicates the transformation of the adaptive capabilities of the body. Also, when studying this work, it was revealed that the Indians, having a genetic adaptation to the conditions of a hot climate, plastically adapt to the sharply continental climate of Kyrgyzstan, while the body of students as adaptants is rebuilt to a new level of activation of homeostasis.
The Role of Vaccine Prevention of the New Coronavirus Infection COVID-19 in the Population of Jalal-Abad Region of the Kyrgyzstan
Authors: Temirova V. , Abdimomunova B. , Sorombaeva N. , Temirov N. , Uraimov  , Zholdoshev S. , Artykbaeva S.
Published: May 2022

The article presents static analysis data on vaccination among residents of Dzhalal-Abad region from the beginning of the pandemic to the present. The availability of different types of vaccines is considered based on the result of provision at the expense of states, as well as the prospects for expanding vaccines to ensure the required volume of vaccination. Effective results of mass vaccinations were revealed in the formation of herd immunity, which prevented the occurrence of repeated outbreaks of the disease. The data of the analysis carried out over 2 years indicate that the position of health workers is consistent with the ways to solve the quarantine of the entire population of Dzhalal-Abad region. In 2021, the month of the peak of the incidence, the number of opponents of vaccination decreased from 29% to 23%. The number of people who are not going to be vaccinated has sharply decreased, but the number of actually vaccinated has increased slightly.
Technical and Economic Indicators of Solar Production of Agricultural Powders
Authors: Tashiev N. , Bokoyev K.
Published: May 2022

This work presents the results of studies of the economic aspects of obtaining powders of agricultural products using solar energy. The technical and economic indicators of obtaining powders of agricultural products using solar energy for drying pasty products to a powdery state are given in the work. The technical and economic scheme of material and labor costs has been drawn up and the indicators of the economic efficiency of a technical scheme for obtaining powders of agricultural products using solar energy have been determined.
Waste of Fuel and Energy Complexes in the Production of Ceramic Products
Authors: Salieva M. , Tashpolotov Y.
Published: May 2022

The subject of this article is to determine the characteristics of naturally burnt rocks and gliegs used as additives for the production of ceramic wall materials. The purpose of the study is to save raw materials used in the production of ceramic wall products and reduce their cost. Research methods, chemical and mineral compositions, features of their structure are considered. The possibility of using fuel and energy complex waste as leaners and burnable additives in the production of ceramic products expands the raw material base of building materials. In addition, issues of solving environmental problems, industrial waste disposal and environmental protection were discussed. Particular attention is paid to rocks containing excavated coal seams and naturally burnt. The cause of the fire is the tendency of some types of coal to ignite spontaneously. An important role in the occurrence of fires is played by the erosive activity of surface watercourses, which led to the opening of coal seams and an increase in oxygen access. The spread of fires is often affected by the thickness, consistency of the coal, and a number of other factors.
Perspective Directions for the Development of Agrotourism in the Republic of Uzbekistan
Authors: Khusanboev S.
Published: May 2022

The subject of the research presented in the article is rural tourism as a special type of tourism that has features of development and organization. The article discusses approaches to the concept of "rural tourism", a hierarchy of signs of classification of rural tourism is compiled with the allocation of the type and category of tourism, as well as the type of territory and functional type of tourism. As part of the study of classifications of types of rural tourism, its complex system of basic and additional services is presented. The system of organization of rural tourism based on models of its development (organization and creation of special large and medium-sized rural tourist facilities, rural tourist networks, public and private agricultural facilities) is proposed.
Folk Crafts as an Important Part of the Economy (in the Example of the Surkhan Oasis)
Authors: Kabulov E.
Published: May 2022

In the XIX-XX centuries, various branches of handicrafts developed in the villages of the Surkhan oasis, which was directly part of the Bukhara Emirate. In particular, the ceramics industry, woodworking, boat building as a result of trade across the Amudarya, and the construction of water mills are highly developed. The growing daily needs of the oasis population have played a key role in making this sector an important part of the economy. This article is based on historical and scientific sources as well as personal observations and highlihts how handicrafts were made and used in the 19th and 20th centuries.
Sunni Variant of the Islamic State in the Kingdom of Saudi Arabia
Authors: Amantur uulu E.
Published: May 2022

Saudi Arabia is a country where the Quran replaces the constitution and Islam dominates all spheres of life, including politics. Parliament, trade unions, freedom of speech, free press and political parties are dismissed as un-Islamic. The ban on parties also excludes all legitimate opposition. In fact, every citizen owes his absolute loyalty and obedience to the ruler.
COVID-19 Tanısı Alan Hastaların Bakteriyel Kültür Örneklerindeki Üremelerin ve Antibiyotik Duyarlılıklarının İncelenmesi
Authors: TANRIVERDİ ÇAYCI Yeliz , SEYFİ Zeliha , GÜR VURAL Demet , BİLGİN Kemal , BİRİNCİ Asuman
Published: May 2022

Amaç: Koronavirüsler, Coronaviridae ailesine ve Nidovirales takımına ait olan zarflı, pozitif polariteli, tek iplikçikli RNA virüsleridir. İnsanlara ve diğer memelilere geniş ölçüde yayılmıştır. Pandemi; bir salgının belirli bir bölgenin dışına taşarak, büyük bir nüfusu etkilemeye başlaması olarak ifade edilir. SARS-CoV-2 virüsü de 2019 yılında başlayarak günümüzde bir pandemiye sebep olmuştur. COVID-19 tanılı hastaların bu tanılarına sekonder olarak eklenen bakteriyel enfeksiyonların hastalığın prognozunu kötü etkileyeceği düşünülmektedir. Bu çalışmada amacımız COVID-19 tanısı almış olan hastaların klinik örneklerindeki bakteriyel üremeleri ve antibiyotik duyarlılıklarını değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada 20.06.2020 – 31.12.2020 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine başvuran ve COVID-19 tanısı almış olan hastaların Mikrobiyoloji Laboratuvarına gönderilen örneklerindeki bakteriyel üremeler değerlendirildi.
Bulgular: COVID-19 tanısı almış 102 hastanın, kültür örneklerinden 215’inde bakteriyel üreme saptandı. Hastaların 61’i erkek (%59,8), 41’i (%40,2) kadın hastaydı. Bu hastaların üçü <18 yaş, yedisi 18-49 yaş, 31’i 50-64 yaş, 46’sı 65-79 yaş, 15’i ≥ 80 yaş aralığındaydı. Üremesi olan kültürlerin %60,4’ü kan, %18,6’sı idrar, %16,7’si trakeal aspirat, %2,32’si balgam, %1,86’sı beyin omurilik sıvısı (BOS) kültürüdür. Tüm örneklerde üreyen etkenler arasında birinci sırada %43,2 ile koagülaz negatif stafilokoklar (KNS ) yer alırken, ikinci sırada %9,3 ile Klebsiella pneumoniae, üçüncü sırada %8,83 ile Escherichia coli yer almıştır.
Sonuç: SARS-CoV-2 virüsünün yol açtığı COVID-19 viral enfeksiyonunun immün sistem üzerindeki etkilerinden dolayı sekonder bakteriyel enfeksiyonlara yatkınlık oluşturduğu düşünülmektedir. Şüphe duyulan hastaların sekonder bakteriyel enfeksiyon açısından değerlendirilip zamanında ve uygun tedavi verilmesi mortalite ve morbiditenin azaltılması yönünden katkı sağlayacaktır.
COVID-19 Hastalarının Kan Gruplarına Göre Hemogram Parametrelerinin Değerlendirilmesi
Authors: GAMSIZKAN Zerrin , KAYA Abdulkadir , DAVRAN Fatih , TUNCEL Mert Can , IŞIK Abdullah , ŞAHİN İdris
Published: May 2022

Amaç: COVID-19 hastalığı, tüm Dünyada birçok insanın hayatını tehdit ettiği için hastaların laboratuar parametreleri her açıdan incelenmektedir. Kan grupları ve COVID-19 ilişkisi de birçok araştırmada tartışılmıştır. Çalışmamızın amacı, COVID-19 hastalarının kan gruplarına göre hemogram parametrelerini incelemektir.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız, retrospektif olarak tasarlanmış, tanımlayıcı-kesitsel bir çalışmadır. Çalışmada, 01.12.2020-01.02.2021 tarihleri arasında COVID-19 şüphesi ile acil pandemi polikliniğine başvuran hastalar kan grupları ve laboratuar tetkikleri ile değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya toplam 527 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların %31,1’i (n=164) erkek, %68,9’u (n=363) ise kadındı. Çalışmaya dahil edilen hastaların %51,6’sı (n=272) COVID-19 negatif, %48,4’ü (n=255) ise COVID-19 pozitifti. Hastaların COVID-19 tanıları ile kan grupları arasında anlamlı bir farklılık izlenmedi (p=0,799). Hastaların COVID-19 olma durumu ile Rh faktörü arasında anlamlı bir farklılık izlenmedi (p=0,240). COVID-19 pozitif grupta, lenfosit ve CRP değerlerinde anlamlı farklılık izlenmezken (p>0,05); hemoglobin (p=0,028) ve WBC (p=0,014) değerlerinde anlamlı farklılıklar izlendi.
Sonuç: Çalışma sonuçlarında ABO kan grubu ve Rh grubu açısından COVID-19 pozitif ve negatif hastalar açısından anlamlı bir fark olmadığı tespit edildi. Bununla birlikte, AB kan grubu olan PZR pozitif hastaların, WBC ve hemoglobin düzeylerinin diğer kan gruplarına göre anlamlı olarak düşüklük tespit edilmiştir. COVID pozitif hastaların kan grupları ile laboratuvar parametrelerinin ilişkisini açıklayabilmek için ileride yapılacak daha geniş kapsamlı araştırmalara ihtiyaç vardır.
İnternette Oyun Oynama Bozukluğu Belirtileri Olan Genç Erişkinlerde Agresyon ve Başa Çıkma Stratejileri
Authors: AKSU Muhammet Hakan , YIĞMAN Fatih , EKİCİ Esengül
Published: May 2022

Amaç: İnternette oyun oynama davranışı olan genç erişkinlerde internet bağımlılığı, başa çıkma stratejileri ile agresyon ve saldırganlığın internette oyun oynama bozukluğu belirtilerinin şiddeti üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Ruhsal durum muayenesi ve SCID-5/CV değerlendirmesi sonrasında 18-25 yaş aralığında 54 erkek ve 56 kadın genç erişkin çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara, Sosyodemografik veri formu, Young İnternet Bağımlılığı Testi Kısa Formu, İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği Kısa Formu, Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Tutumları Envanteri uygulanmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 20,0±2,36’dır. Kadın katılımcıların yaş ortalaması 20,14±2,36, erkek katılımcıların yaş ortalaması ise 19,85±2,37 olarak saptanmış olup aralarında istatistiksel olarak anlamı farklılık gözlenmemiştir. Erkeklerin kadınlara göre İnternette Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği ve Young İnternet Bağımlılığı testinden aldıkları puanların anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır. Stepwise Regresyon analizi sonucuna göre internet bağımlılığı ve fiziksel agresyon skorları oyun bağımlılığı üzerine pozitif yordayıcı faktörler olarak saptanmış iken dış yardım arama negatif yordayıcı faktör olarak bulunmuştur.
Sonuç: İnternette oyun oynama bozukluğu ile ilişkilendirilen faktörler hem neden, hem de sonuç olarak birbirlerini etkileyen, karmaşık süreçler gibi gözükmektedir. İnternette oyun oynama bozukluğu olan bireylerin anlaşılmasında ve buna uygun müdahale stratejilerinin geliştirilmesinde başa çıkma stratejileri ve agresyon özellikleri değerlendirilmelidir. İnternette oyun oynama bozukluğunun daha iyi anlaşılabilmesi için prospektif nitelikte, geniş katılımcılarla gerçekleştirilecek ve kontrol grubu içeren çalışmalara ihtiyaç vardır.
Bireylerin Yeni Koronavirüs (SARS CoV-2) ve COVID-19 Hastalığı Hakkındaki Bilgileri ve COVID-19 Korku Düzeyleri
Authors: KAYA Gülsüm , TRABZON Şeyma , ALTINDİŞ Selma
Published: May 2022

Amaç: Bu çalışma, COVID-19 küresel salgınının ilk döneminde bireylerin yeni koronavirüs (SARS CoV-2)/COVID-19 hastalığı hakkındaki bilgi ve COVID-19 korku düzeylerini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Araştırma, 1 Haziran-1 Temmuz 2020 tarihleri arasında Sakarya ilinde araştırmaya katılmayı kabul eden bireylerde google form aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Sakarya’da yaşayan, sosyal medya ve interneti aktif kullanan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 1108 birey oluşturmuştur.
Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin 789’u kadın ve katılımcıların yaş ortalaması 32,75±10,33 (18,00-75,00) yıldı. COVID-19 pandemi döneminde katılımcıların %61,9’u sigara ve %59,7’si alkol tüketim miktarında değişiklik olmadığını bildirirken; %43,0’ü sosyal medyada %45,2’si ise televizyon ve bilgisayarda her zamankinden fazla zaman geçirdiğini bildirmiştir. Bireylerin %65,1’inde mutfak alışverişinde artma, %50,8’inde yemek yeme miktarında artma ve %41,6’sında kilo alımı, %68,4’ünün fiziksel aktivitelerinde azalma, %30,6’sının uyku süresinde artma ve %26,4’ünde ise uyku süresinde azalma ve %76,4’ünde temizlik alışkanlıklarında artma belirlenmiştir. Bireylerin Haziran 2020 itibari ile %1,5’i (n:17) COVID-19 tanısı almış, %16,8’inin ise çevresinde COVID-19 nedeniyle ölenler vardır. COVID-19 hastalığı ile ilgili bilgi edinme kaynaklarının başında internet (%68), TV (%61,2) ve sosyal medya (%58,7) gelmekteydi. Bireylerin %86,3’ü karantina kurallara uyduğunu, %12,7’i ise kurallara kısmen uyduğunu bildirmiştir. Katılımcıların COVID-19 korkusu ölçeği puan ortalaması 18,52±6,13 (7,00-35,00) olarak bulunmuştur.
Sonuç: Küresel salgın döneminde kısıtlama önlemleri nedeniyle evde kalan bireylerin sağlıklı yaşam alışkanlıklarını kalıcı olarak geliştirmeleri ve psikolojik olarak kaygıyla baş etme yöntemlerini artırmaya yönelik stratejiler geliştirmeleri gerektiği düşünülmektedir.
COVID-19 Pandemisinin Yenidoğan Tarama Programı Hizmetleri Üzerine Etkileri
Authors: ÇAKMAK Semiha , YILDIZ Yasin , KANBUROĞLU Mehmet Kenan
Published: May 2022

Amaç: Yenidoğan Tarama Programları; yenidoğan döneminde sık görülen hastalıklara karşı erken dönemde tanı koyabilme imkanı sağlayan, ucuz ve kolay uygulanabilir, optimal duyarlılık ve özgüllüğe sahip yöntemler olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada amacımız; COVID-19 pandemisi döneminde yenidoğan döneminde yapılması gereken tarama programlarına uyumu geçmiş yıllarla karşılaştırmaktır.

Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Rize Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD’ nda, 11 Mart-1 Haziran 2020 tarihleri temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen tüm veriler 2018 ve 2019 yıllarının aynı zaman dilimlerindeki veriler ile karşılaştırılmıştır.

Bulgular: 2020 yılı çalışma döneminde tüm Rize ilinde toplam doğan çocuk sayısı 789 olup işitme testi taraması yapılma oranı %89,1 olarak, kalça USG çekim oranı %53,4 ve topuk kanı alınma oranı %99,6 olarak gözlenmiştir. Bu durum geçmiş yıllar ile karşılaştırıldığında; işitme testi ve kalça USG tarama oranları düşüş gösterirken topuk kanı alınma oranı artış göstermiştir. Ayrıca Yenidoğan Polikliniğimizde muayene/kontrolü gerçekleştirilen hastaların (n=560) doğumlara (n=501) oranı geçmiş yıllara göre azalarak 1,12 olarak tespit edilmiştir.

Sonuç: COVID-19 pandemisinin ilk aylarında, işitme ve kalça USG tarama oranlarında bir azalma gözlenmiş, Topuk kanı taramasında geçmiş yılların aynı dönemine göre azalma gözlenmemiştir. Pandemi gibi kriz durumlarında, temel sağlık hizmetlerinin sunumunda değişim gözlenebileceği unutulmamalı ve gerekli tedbirler alınmalıdır.
İletişim Becerilerinin Uyum Analizi ile İncelenmesi: Sağlık Bilimleri Fakültesi Örneği
Authors: GÜL İsa , KUNDAKCI Yunus Emre , BABACAN Şevkiye , SARAÇLI Sinan
Published: May 2022

Amaç: Sağlık hizmeti sunan profesyoneller ile hizmeti talep eden hastalar arasındaki etkileşimi belirleyen en önemli unsurlardan biri iletişimdir. İletişim becerileri, özellikle insan merkezli hizmet sunan sağlık çalışanları için yüksek önceliğe sahip bir yetkinliktir.

Gereç ve Yöntemler: Bu tanımlayıcı çalışmanın amacı, sağlık bilimleri alanında öğrenim gören üniversite öğrencilerinin iletişim beceri düzeylerinin incelenerek; zihinsel, duygusal ve davranışsal iletişim becerileri üzerinde etkili olan demografik değişkenlerin tanımlanmasıdır. Araştırmanın evreni Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören 2053 üniversite öğrencisidir. Çalışmada basit tesadüfi örneklem yöntemi ile 752 öğrenciye ulaşılmıştır. Öğrencilerin iletişim becerilerini ölçmek amacıyla Ersanlı and Balcı (1) tarafından geliştirilen “İletişim Becerileri Envanteri (İBE)” ve demografik bilgileri içeren bir anket formu kullanılmıştır. Bu çalışmada ölçeğin 752 üniversite öğrencisi üzerinde uygulanması sonucu Cronbach Alfa katsayısı 0,86 olarak bulunmuştur.

Bulgular: Çalışma sonucunda genellikle cinsiyeti kadın, aile geliri orta düzeyde, iletişim sertifikasına sahip, beslenme ve diyetetik bölümünde öğrenim gören üniversite öğrencilerinin daha yüksek iletişim becerisine sahip oldukları belirlenmiştir. İBE ölçeğinin zihinsel, duygusal ve davranışsal alt boyutlarında öğrencilerin genellikle orta düzeyde iletişim becerisinin olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç: Sağlık bilimleri öğrencilerinin iletişim becerilerinin artırılmasına yönelik eğitimler verilmesi ve bu eğitimlerin öğrencilerin iletişim beceri üzerindeki yansımalarının ortaya konulmasına ihtiyaç vardır.
Düzce Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Tütün Kullanımına Yönelik Tutum ve Davranışları
Authors: TURAN Rıdvan , ÇOLAK Raşit Ziya , ORUÇ Mustafa Eren , BATAK Bedirhan Sina , DALKILIÇ Serhat , CANGÜR Şengül , YILDIZ GÜLHAN Pınar
Published: May 2022

Amaç: Halk sağlığının en büyük sorunlarından biri olan tütün ve tütün ürünleri kullanımı her yıl dünyada sekiz milyondan fazla insanın ölümüne neden olmaktadır. Tütün ve tütün ürünleri ile oluşan bağımlılıkla mücadelede hekimler meslekleri gereği her zaman ön planda yer almaktadır. Bu nedenle tıp fakültesi öğrencilerinin bu konudaki tutum ve davranışlarını incelemek, çözüm önerileri sunmak önemlidir.

Gereç ve Yöntemler: Çalışma ekibi tarafından literatür taranarak elektronik ortamda hazırlanan anket; 2019-2020 öğretim yılında Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde eğitim almakta olan öğrencilerinin telefon numaralarına mesaj yoluyla gönderildi. Bu tarihlerde 921 kayıtlı öğrencinin anketi incelemesinin ardından 659 öğrenci ankete katılarak çalışma kapsamına alındı.

Bulgular: Çalışmaya katılan 659 öğrencinin %55,5’i kadın ve %44,5’i erkekti. Çalışmamızda Tıp Fakültesi öğrencilerinin %28,7’sinin tütün ürünü kullandığı saptandı. En sık başlama nedeni akran etkisiydi (%47,9). Katılımcıların %26,3’ü sigara bırakmaya yönelik tedavi almayı düşünüyor iken; sadece %9,3’ü tedavi almıştı ve tedavi alma oranı kadınlarda istatistiksel anlamlı oranda daha düşüktü. Yalnız veya arkadaşları ile evde kalanları sigara kullanma oranı yurtta ya da ailesi ile kalanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek idi.

Sonuç: Tıp fakültesi öğrencileri tüm meslek yaşamları boyunca tütünle ve ölümcül etkileriyle mücadele etmede önemli rollere sahip olacaklardır. Tıp fakültelerinde tütün ve tütün ürünlerinin kullanımının zararları ve bırakma yolları konusunda eğitim programlarına ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.
Helicobacter pylori Enfeksiyonu Tanısında Gaitada Antijen Arama Test Sonuçlarının Değerlendirilmesi
Authors: GÜR VURAL Demet , KARACAN Gülşah , TANRIVERDİ ÇAYCI Yeliz , BİLGİN Kemal , BİRİNCİ Asuman
Published: May 2022

Amaç: Helicobacter pylori, insan gastrik mukozasına yerleşerek kronik gastrit ve peptik ülser hastalığına neden olan, MALT lenfoma ve mide adenokanserinde risk faktörü olduğu tespit edilmiş bir bakteridir. Çalışmamızda dispepsi şikayeti ile gelen hastaların gaitalarında H. pylori antijen sıklığı ile cinsiyet ve kliniklere göre dağılımlarının retrospektif olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: 2016-2019 yılları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi poliklinik ve servislerinden gönderilen gaita örneklerinde H. pylori antijeni varlığı retrospektif olarak değerlendirildi. Antijen saptanmasında immünokromotografi esaslı, monoklonal antikorlar içeren üretici firma tarafından duyarlılığı %98,2 özgüllüğü %98,4 olarak belirtilen CerTest (Biotec,İspanya) kiti kullanıldı. Verilerin istatistiksel analizinde Ki-kare testi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p
Yoğun Bakımda Vitamin D Düzeyi ile Sepsis-Mortalite İlişkisi
Authors: ERASLAN DOĞANAY Güler , CIRIK Mustafa Özgür , AVCI Sema
Published: May 2022

Amaç: Bu çalışmanın amacı vitamin D düzeyi ile sepsis, prognoz ve mortalite arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma 01.01.2018-31.12.2018 tarihleri arasında yoğun bakım ünitesine kabul edilen hastalarda retrospektif olarak yapılmıştır. Hastaların yaşı, cinsiyeti, kilo ve boyu, yatış tanıları, komorbiditeleri, mekanik ventilatörde kalış süresi, yoğun bakım ünitesinde ve hastanede kalış süresi, Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi (APACHE II) ve Sepsis İlişkili Organ Yetmezliği Değerlendirmesi (SOFA) skorları, vitamin D düzeyi ve sepsis göstergeleri (beyaz küre, C-reaktif protein (CRP) ve prokalsitonin düzeyleri) değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 241 hastanın yaş ortalaması 69,9±13,7 yıldır. Vakaların %65,6’sı erkek (n=158), %34,4’ü kadın (n=83), %19,5’i obezdi (n=47). Hastaların %83,8’inde (n=202) ciddi düzeyde D vitamini eksikliği mevcuttu. Çalışmada APACHE II ve SOFA değerleri arasında pozitif, güçlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. D vitamini ciddi düzeyde eksik olan grup ile normal grup arasında APACHE II, SOFA, Charlson Komorbidite İndeksi (CCI), Vücut Kitle İndeksi (VKİ), mekanik ventilasyon süresi, yoğun bakım ve hastane yatış süresi, inotropik ilaç kullanımı arasında istatistiksel anlamlı ilişki olmadığı gibi sepsis göstergeçleri (beyaz küre, CRP, prokalsitonin) ve 28 günlük mortalite yönünden de istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır. Çalışmada Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) olan hastalarda, malign ya da interstisyel akciğer hastalığı olanlara göre D vitamini eksikliği istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Sonuç: Yoğun bakımda yatan KOAH hastalarının yetersiz beslenme ve azalmış fiziki aktivite nedeniyle vitamin D rezervleri oldukça düşüktü ancak vitamin D ile sepsis, prognoz ve mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
Trombosit Lenfosit Oranı ile Koryoamniyonit ve Yenidoğan Morbiditeleri Arasındaki İlişki
Authors: SİLAHLI Musa
Published: May 2022

Amaç: Lenfopeni, nötropeniler ve trombositopeniler yeni doğan yoğun bakım ünitelerinde sık karşılaşılan problemlerdendir. Trombosit ve lenfositlerin inflamatuar durumlarda üretim, tüketim ve yaşam döngüleri değişmektedir. Bu çalışmada trombosit lenfosit oranları (TLO) ile yeni doğan morbiditeleri arasında ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntemler: Geriye dönük son 2 yılda yeni doğan yoğun bakım ünitesine yatışı yapılan 201 hastanın verileri incelendi. Demografik özellikleri morbidite ve mortalite verileri kaydedildi. Hastaların ilk yatışındaki trombosit lenfosit oranları hesaplandı. Trombosit lenfosit oranları ile koryoamniyonit ve yeni doğan morbiditleri arasındaki ilişki incelendi.

Bulgular: Vakaların ortalama gebelik haftası ve ağırlıkları sırasıyla 30,9±3,6 hafta ve 1492±660 gram idi. Vakaların %43,3’ünü 28-32 gebelik haftasında doğan bebekler oluşturmaktaydı. TLO klinik koryoaniyonitli annelerin bebeklerinde anlamlı derecede yüksek bulunurken (p=0,006), intrauterin büyüme kısıtlılığı olan bebeklerde de anlamlı derecede düşük bulundu (p=0,020). ROC eğrisi klinik koryoamniyoniti tahmin etme gücü yönünden Max c-reaktif protein (Crp) 1. hafta ve max Crp 2. hafta ile karşılaştırıldığında TLO’nun belirgin üstün olduğu gözlemlenmiştir (Area under the curve (AUC):0,696, p=0,032). Anne TLO ve bebek TLO oranları arasında da anlamlı bir korelasyon bulunmuştur (r=0,202 p=0,020). Antenatal steroidler, doğum şekli, çoğul gebelikler, annede hipertansiyon varlığı ve erken dönem yeni doğan morbiditeleriyle TLO arasında ilişki bulunmazken, premature retinopatisi açısından gruplar arasında anlamlı fark bulundu (p
Protective Effect of Erythropoietin on post-MI Liver Tissue
Authors: İÇKİN GÜLEN Meltem , GÜVEN BAĞLA Aysel , ÇİLİNGİR KAYA Özlem Tuğçe , ERCAN Feriha
Published: May 2022

Aim: Cardiac hepatopathy arises due to heart failure and influences has effects on heart recovery after myocardial infarction (MI).The aim of this study was to investigate the protective effect of Erythropoietin (EPO) on liver tissue exposed to ischemia due to MI.

Material and Methods: Experimental MI was established by left anterior descending coronary artery ligation (CAL) and EPO or saline was injected immediately after CAL to five groups of rats, which groups are Control, Saline, EPO 5000, EPO 10000, CAL+1h. CAL+1h group was sacrificed one hour after CAL without any treatment. Other groups were sacrificed six hours after the operation. Liver tissues were examined histopathologically by Hematoxylin Eosin (HE) staining and electron microscopy.

Results: Degenerative changes in liver tissue such as vacuolization, sinusoidal dilatation, hepatocyte pyknosis, Kuppfer cell activation were observed. Vacuolization, and sinusoidal dilatation increased in the Saline group compared to the control group (p=0.010 for both). Degenerated hepatocytes with pyknotic nuclei as well as activated Kuppfer cells were decreased in the EPO 10000 group compared to the Saline group (p=0.009), and activated Kupfer cells were decreased compared to the Saline and CAL+1h groups (p=0.035 and p=0.019, respectively).

Conclusion: EPO protected liver tissue from histopathological damages regardless of dose, when given at the time of MI. EPO, when given immediately after MI, protected liver tissue from histopathological damage regardless of dose. Considering the mutual interaction of liver and heart, applying EPO to MI patients at first sight may prevent post-MI liver damage and contribute to the recovery of the heart.
Abdominal Ateşli Silah Yaralanması Nedeniyle Opere Edilen Çocuk Hastaların Klinik Özellikleri: Bir Somali Deneyimi
Authors: KÜÇÜK Adem , ABDİ Abdishakur Mohamed , MOHAMED Shukri Said , ALİ Abdullahi Yusuf , ADAM Mesut Kayse
Published: May 2022

Amaç: Ateşli silah yaralanmaları dünya genelinde önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Bu çalışmada Somali'deki tek çocuk cerrahisi kliniğinde abdominal ateşli silah yaralanması nedeniyle opere edilen hastaların klinik özellikleri incelendi.

Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada,Somali'deki tek çocuk cerrahisi kliniğine Mayıs 2019 - Temmuz 2021 tarihleri arasında abdominal ateşli silah yaralanması ile getirilen ve opere edilen 42 çocuk hastanınkayıtları retrospektif olarak incelendi. Hastalar yaş, cinsiyet, yaralanma nedeni (ateşli silah veya bombalanma), tedavi, ameliyat bulguları, yaralanan organlar, hastanede kalış süresi ve komplikasyonlar açısından değerlendirildi.

Bulgular: Yaşları 3 - 16 arasında değişen (ortanca 10 yıl), 28 (%67) erkek ve 14 (%33) kadın hastaların 30’u (%71) bombalanma, 12’si ise (%29) kurşunlanma sonucu yaralanmıştı. Vakaların 21’inde (%50) tek, 21’inde (%50) birden fazla organ yaralanması saptandı. En sık hasar gören organlar sırasıyla ince bağırsak (n=24), kolon (n=14), karaciğer (n=10) ve böbrekti (n=7). Ortanca yatış süresi yedi gün olarak saptandı. Vakaların 36’sı (%86) serviste, altısı (%14) yoğun bakım ünitesinde takip edildi. Yoğun bakımda takip edilen iki hastanın seyri mortalite ile sonuçlandı.

Sonuç: Çalışmamızın sonuçları, Somali’de tek bir çocuk cerrahisi kliniğinde kısa bir zaman dilimi içinde elde ettiğimiz verilerin, çocukların ciddi oranda abdominal ateşli silah yaralanmalarına maruz kaldıklarını ve önemli bir morbidite ve mortalite ile karşı karşıya olduklarını ortaya koymaktadır.
Determinants of Patient’s Choice to Bypass the Closest Hospital: A Case Study of Punjab, Pakistan
Authors: Subhani Samra , Nadeem Abdul Majeed , Anwar Sofia
Published: May 2022

Pakistan is a developing, 5th populous country with recession in economic indicators. Bypassing is the phenomenon that is widely discussed among the low income countries due to the less provision of health care facilities at primary health care centers. Secondary healthcare centers provide specialized level of diagnostic and treatment facilities while tertiary care hospitals provide specialized healthcare facilities at advance level. There is an impression of better health service facilities at tertiary care hospitals as compared to primary and secondary healthcare hospitals located near the patient’s homes. So, they prefer to go to tertiary care hospitals after bypassing the closest secondary care hospitals. The objective of this study was to evaluate the factors that caused patients to bypass the closest hospital. A well-structured questionnaire was developed to collect data through a stratified random sampling technique. Data were collected from three major tertiary care hospitals of Faisalabad, Lahore, and Multan in Punjab province. The dependent variable was in dichotomous form so, binary logistic model was applied to see the effects of several independent variables such as patient’s demographic and behavioral factors that were consisted on problem of inequality, severity of disease, competency of doctor, reputation of hospital, availability of ambulance, availability of own transport facility, recommendation from friend, referred from primary health care. Results revealed that all these variables had a positive and significant relationship with the patient decision to bypass the closest hospital except residential area, competency of doctor and reputation of hospital. It is suggested that Government should take measures to upgrade the primary health care units to minimize the problem of bypassing the closest hospital. It will reduce the financial burden of patients that automatically enhance their well-being.
Lübnan Hükümeti’nin Güvenlik Sorununa Dönüşen Filistinli ve Suriyeli Mülteciler
Authors: ANDIRIRBU Rüveyda
Published: May 2022

1943 yılında bağımsızlık mücadelesini kazanan Lübnan, 1975-1990 arasında iç savaş yaşamış ve bu iç savaş toplumda var olan kutuplaşmayı daha da derinleştirmiştir. Demografik özelliklerin ve siyasi dinamiklerin arasında karşılaşılan gerginlikler Lübnan’a destek verirken aslında kendi nüfuzunu koruyup güçlendirmek amacında olan Suriye’nin ve İran’ın müdahalelileri ile giderek büyümüştür. 1948 yılında Filistinlilere ait topraklar üzerinde İsrail devletinin kurulması Arap ülkelerine yayılacak olan krizin başlangıcı olmuş ve Lübnan’a mülteci akını başlamıştır. Bölgede yaşanan siyasi bunalımlardan ve savaşlardan en çok etkilenen ülkelerin başında olan Lübnan, 2011’de Suriye’de demokrasi ve özgürlük talebi ile ayaklanan halkın yönetime karşı başlatmış olduğu mücadeleden de payını almıştır. Filistinli sığınmacılar ve onların etkisi ile başlayan İç Savaşın enkazından henüz kurtulamamış olarak kendini onarmakla meşgul olan ülkeye ikinci sığınmacı darbesi de Suriye Krizi sonrası ülkeye akın eden Suriyeli mülteciler ile olmuştur. Sahipsiz bir kitle olarak ülkede bulunan Filistinli ve Suriyeli mültecilerin, dış göçler sebebiyle Lübnan’da azalan yerli nüfusun boşluğunu doldurmasından endişe edilmekte, ancak maddi yükümlülükleri karşılayamayan hükümetin gerekli mülteci politikası yürütememesi durumu engelleyememektedir. Bu çalışmada, Lübnan’ın; toplumsal uzlaşmadan uzak, etnik-mezhepsel farklılıklar üzerine kurulu, “Lübnanlılık” kimliğinin benimsenmediği, İç Savaşın yıkımının halen onarılamadığı yapısına bir darbe olarak Filistinli-Suriyeli mültecilerin eklenmesi beraberinde yaşanan toplumsal, ekonomik, siyasi meseleleri ve bu meselelerin birinci düzeyde etkisinde olan mültecilerin yaşam koşulları incelenmiştir.
Cinsiyet Açısından Siyasal Katılım
Authors: ULUÇ A.vahap , KÜÇÜK Ayşe
Published: May 2022

Cinsiyet, kadın ve erkek arasındaki fiziksel özellik farklılıklarını ifade etse de kadın ve erkek sosyolojik ilişkilerle birbirine bağlanmış, bu sosyolojik ilişkiler tarafından tanımlanmıştır. Kadın ve erkek, bu bağlamda cinsiyet özelliklerinin ötesinde toplumun kendileri için belirlemiş olduğu roller ve beklentiler tarafından kimlik kazanmışlardır. Kadın ve erkeğin bu toplumsal konumları aynı zamanda onların siyasal tutum ve davranışlarını da biçimlendirmektedir. Siyaset bilimi literatüründe kadın ve erkeklerin siyasal tutum ve davranışları önemli bir konuyu oluşturmaktadır. Bu çerçevede, bu çalışmanın amacı, cinsiyet özellikleri açısından kadın ve erkeklerin siyasal katılım özelliklerini ortaya koymaktır. Çalışmanın sonuçlarına göre, kadınlar hem dar hem de geniş anlamda erkeklere göre daha az siyasal katılımda bulunmaktadırlar. Erkeklere göre daha az oy verme davranışında bulunan kadınlar, aynı zamanda erkeklere göre siyasete daha az ilgi göstermekte, daha az bilgiye sahip olmakta ve daha az eylemde bulunmaktadırlar. Siyasal değerleri açısından da kadınlar erkeklere göre daha muhafazakâr bir eğilim içindedirler. Bununla birlikte, kadınlar, eğitim düzeyleri ve sosyo-ekonomik koşulları iyileştiği ölçüde daha katılımcı bir tutum içine girmekte ve siyasal değerlerinde daha liberal bir eğilim sergilemektirler.
Şanlıurfa’da Mevsimlik Gezici Tarım İşçisi Öğrencilerin Göç Süreçleri
Authors: KARADEMİR Diyar , YURTSEVEN Murat
Published: May 2022

Uluslararası göç konusunda kaynak ülke olan Türkiye, sosyo-ekonomik olarak bölgeler arasında gelişmişlik farkı olduğundan iç göçlerin de yoğun olarak yaşandığı bir ülkedir. Ülkemizde bölgeler arasında tarım, sanayi, turizm gibi ekonomik sektörler dengeli bir şekilde gelişmediğinden iş olanaklarının fazla olduğu bölgeler çekici faktörlerin etkisiyle göç alırken, iş olanaklarının sınırlı olduğu alanlar ise itici faktörlerin etkisiyle göç verir. Bu çalışmada; Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde önemli bir tarım ili olan Şanlıurfa Büyükşehir sınırları içerisinde yer alan 12 ilçede (Akçakale, Birecik, Ceylanpınar, Eyyübiye, Halfeti, Haliliye, Harran, Hilvan Karaköprü, Siverek, Suruç, Viranşehir) mevsimlik gezici tarım işçisi öğrencilerin; demografik özellikleri, göç süreçleri, göçün yönü, göç öncesi eğitim ortamları ve göç edilen yerde eğitime erişim olanakları ele alınmıştır. Mevsimlik emek göçünün araştırıldığı bu çalışma; ilkokul, ortaokul ve lise seviyelerinde aileleri mevsimlik gezici tarım işçisi olan öğrenciler üzerinde uygulanan çeşitli araştırma yöntem ve teknikleri sonucu ortaya çıkan nicel verilerden yararlanılarak oluşturulmuştur. Şanlıurfa Büyükşehir sınırları içerisinde yer alan mevsimlik gezici tarım işçileri araştırma evrenini, 1–12. sınıf seviyesinde aileleri mevsimlik gezici tarım işçisi olan öğrenciler örneklem olarak belirlenmiştir. 01 Ocak 2020–19 Haziran 2021 tarihleri arasında 4.703 mevsimlik gezici tarım işçisi aile üzerinde amaçsal örneklem tekniği kullanılarak açık uçlu sorulardan oluşan anketler uygulanmıştır. Aile sayısı 4.703 olsa da, bazı ailelerin 2–3 çocuğu eğitim gördüğünden öğrenci sayısı 5.884 olarak ortaya çıkmıştır. Elde edilen veriler sınıflandırıldıktan sonra tablo ve grafikler hazırlanmış ayrıca ArcGis 10.8.1 programında dağılış haritaları yapılmıştır.
Dijitalleşmenin İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamalarına Etkisi
Authors: DEMİRCİ Beste , ATSAN Mustafa , ÇETİNKAYA Sultan , ÖĞÜT Emine
Published: May 2022

Her geçen gün teknolojide yeni gelişmeler yaşanmaktadır. Teknolojide atılan büyük adımlarla beraber sadece bireyler değil kuruluşlar ve departmanları da köklü değişimler geçirmektedir. İçinde bulunulan çağ, “dijital çağ” olarak adlandırılmaktadır. Gündelik hayatı ve iş süreçleri önemli ölçüde etkileyen dijitalleşme, kurumsal işletmelerin olmazsa olmazlarından olarak görülen İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) departmanını ve uygulamalarını da etkilemektedir. Küreselleşme ile artan rekabet ortamında şirketler, hızlı ve güvenli bir şekilde karar alıp uygulamaya geçirme ihtiyacı hissetmektedir. Bu, dijitalleşmenin sağladığı imkanlar dâhilinde mümkün olmaktadır. Rakiplerin gerisinde kalmamak ve başarıya ulaşabilmek için, İKY uygulamalarına yeni teknolojilerin adapte edilmesi gerekmektedir. İlaveten, bütün bunları stratejik boyutta ele alacak birime ihtiyaç duyulmaktadır. Her konuda olduğu üzere dijitalleşmede de olumlu ve olumsuz etkiler mevcut bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, dijitalleşmenin İKY uygulamalarına etkisini incelemektir. Büyük oranda olumlu etkiler gözlemlenmiştir fakat bu bazı risklerin var olmadığı anlamına gelmemektedir. Bu amaç doğrultusunda geçmiş çalışmalar incelenmiştir ve farklı bir açıdan bakılarak mevcut literatüre katkı sağlanacağı düşünülmektedir.
Yeni Sanayileşen Ülkelerde İnovasyon Performansının CRITIC Tabanlı GİA Yöntemiyle Değerlendirilmesi
Authors: DURAN Zafer
Published: May 2022

İnovasyon, toplumsal refahın sağlanması ve ekonomik büyümenin sürdürülebilir hale getirilmesinde ülkelerin yararlandığı en etkili araçlardan biri olduğu için ülke yönetimleri tarafından yakından takip edilmekte ve kritik bir yatırım alanı olarak görülmektedir. Ancak ülkelerin içinde bulundukları koşullar ve sahip oldukları olanaklar, inovasyon yatırımlarından elde edilen kazanımların farklılaşmasına neden olmaktadır. Bu nedenle ülkelerin inovasyon performansları, çeşitli kuruluşlar tarafından sürekli ölçülmekte ve izlenmektedir. İnovasyonun sahip olduğu karmaşık yapı nedeniyle inovasyon performansı üzerinde çok sayıda faktör etkili olmaktadır. Bununla birlikte ülkelerin çevreleriyle olan etkileşimleri, inovasyon faaliyetlerinin başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle ülkelerin inovasyon performanslarının ölçümü ve değerlendirilmesi, inovasyon literatüründe halen tartışılan konulardan biridir. İnovasyon indeksleri, literatüre sundukları ölçümlerle bu tartışmayı önemli ölçüde azaltsalar da birbirinden farklı özelliklere sahip ülkeleri kıyasladıkları için çok sayıda araştırmacı tarafından eleştirilmektedirler. Bu çalışmada yeni sanayileşen ülkelerin inovasyon performansları, çok kriterli karar verme yöntemleriyle değerlendirilerek hem inovasyon indekslerinden elde edilecek yararların artırılması hem de literatürdeki tartışmaların azaltılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda yeni sanayileşen ülkelerin inovasyon performansları, Küresel İnovasyon İndeksi verilerinden yararlanılarak CRITIC tabanlı GİA yöntemiyle değerlendirilmiştir. Değerlendirme işleminde performans göstergelerinin ağırlıkları CRITIC yöntemiyle, ülkelerin görece inovasyon performansları ise GİA yöntemiyle hesaplanmıştır. Değerlendirme sonucunda yeni sanayileşen ülkeler arasında inovasyon performansı bakımından Çin ilk sırada yer alırken Endonezya sonuncu olmuştur.
Coğrafi İşaretlerin Kırsal Kalkınmadaki Rolü: Ulukale Dutu Örneği
Authors: BİDAV Yağmur , DOĞAN Mesut
Published: May 2022

Dünyada nereden geldiği belli olmayan, sağlıksız üretilen ve işlenen tüm gıdalar, insanların ürünlere olan güvenini zedelemiştir. Hastalıkların artmasıyla birlikte insanlar daha güvenli ürünlere yönelmeye başlamışlardır. Bazı ürünler, bütün bu taleplere karşılık vermektedir. Bu ürünlere görünmez bir etiket yapışmakta, tüketiciyle gizli bir anlaşma yapmaktadır. Bir ürünü pazardan alırken çoğu tüketici, önce nereye ait olduğunu veya bildikleri ürünü almadan önce o ürünün bulunup bulunmadığını sormaktadır. Etiketlenmiş veya markalaşmış ürünler, tüketicilerin güvenini kazanmakta ve dolayısıyla talep oluşturmaktadır. Coğrafi işaretler, ürünleri tescilleyerek belli bir yöre, alan, bölge veya ülkeyle özdeşleştiğini, güvenilir olduğunu, kendine has özelliklerinin olduğunu resmileştirmektedir. Hem ürünlerin gelenekselliğinin ve özgünlüğünün korunmasını hem de güvenilirliğinin sürdürülebilir olmasını sağlar. Coğrafi işaretlerin varlığı, kırsal alanlardaki ekonominin canlanmasına, istihdam alanının artmasına, kırsal alanlarda yaşayan halkın gelirlerinin artmasına, yaşam standartlarının yükselmesine ve dolayısıyla göçlerin azalmasına, kültürel mirasın devamlılığına katkı sağlar. Tüketiciye sağlamış olduğu faydadan daha fazlasını üreticiye sağlamaktadır. Coğrafi işaretli ürünlerden biri, Tunceli İli’nin Çemişgezek İlçe’sine bağlı Ulukale Köyü’nde bulunan dut’tur. Ulukale Köyü’nde yetiştirilen dutun kendine has özellikleri, tanınmasına, talep görmesine neden olmuş, köyde yaşayan halkın üretim miktarlarına, gelirlerine yansımıştır. Bu çalışmada bir kırsal alanın kalkınmasında coğrafi işaretli bir ürünün etkileri incelenmiştir.
Long-Term Orbit Prediction and Deorbit Disposal Investigation of MEO Navigation Satellites
Authors: Hu Min , Ruan Yongjing , Zhou Huifeng , Xu Jiahui , Xue Wen
Published: May 2022

With the increase in satellites in the medium Earth orbit (MEO) region, there should be a focus on orbit safety in the MEO region. A safe orbit disposal strategy is necessary to maintain the sustainability of the MEO region. This paper focuses on long-term evolution modeling, safety analysis of MEO objects, and different disposal techniques for end-of-life BDS-2 MEO satellites. On the one hand, a long-term numerical evolution model is established, and mean equinoctial elements are adopted to propagate a long-term orbit. Long-term evolution for the MEO region over 100 years is carried out, including the Galileo, BDS, GPS, and GLONASS constellations. The earliest orbit intersection time with other global navigation satellite system (GNSS) constellations is put forward. On the other hand, a dynamic model and an optimization model for disposal orbit are established, which minimize the eccentricity growth within 200 years and the fuel consumption for maneuvering to the disposal orbit. The bounds for the disposal region of BDS MEO satellites are also proposed, which consider the measurement and control error of BDS MEO satellites and the eccentricity bounds for end-of-life BDS MEO satellites. A genetic algorithm is adopted to optimize the orbital elements for end-of-life BDS MEO satellites. In addition, two disposal cases, namely, upraising and reducing the orbit, for end-of-life BDS MEO satellites are simulated. The long-term evolutions for the disposal of orbital elements within 200 years are implemented, and the fuel consumption is calculated. The results show that the current MEO region is relatively safe and that the eccentricity is the most important factor that influences the long-term evolution of safety analysis for BDS MEO disposal orbits. Upraising the orbit is safe for end-of-life BDS MEO satellites. This investigation provides the theoretical foundation for investigating the long-term evolutionary mechanisms of the MEO region and references disposal strategy analysis for decommissioned navigation satellites, and the spent upper stages for other GNSS constellations.