Μοριακή μελέτη της οδού μεταγωγής σήματος WNT στον καρκίνο του γαστρεντερικού συστήματος
Authors: Κωνσταντάρα Αθηνά 
Published: August 2021

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ο γαστρικός και ο ορθοκολικός καρκίνος παραμένουν από τις συχνότερες αιτίες θανάτου, παρά την πρόοδο στην αντιμετώπιση και την πρώιμη διάγνωση. Παρά το γεγονός ότι τα κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστικά τείνουν να κατατάξουν τους ασθενείς σε ομάδες υψηλού κινδύνου σε ότι αφoρά την υποτροπή της νόσου, η ανεύρεση μοριακών δεικτών που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ακριβέστερη προγνωστική ταξινόμηση αυτών τον ασθενών παραμένει αναγκαία.ΣΚΟΠΟΣ: Ο σκοπός της μελέτης αυτής είναι να διερευνηθούν οι διάφορες μορφές έκφρασης των μοριακών δεικτών της οδού μεταγωγής σήματος Wnt, καθώς και η επίδραση αυτών ανάλογα με τη θέση του όγκου. Επιπρόσθετα, μελετήθηκε η προγνωστική αξία αυτών σε ένα σύνολο ασθενών, χωρίς μεταστάσεις, οι οποίοι αντιμετωπίστηκαν χειρουργικά και αξιολογήθηκε η σχέση τους με τις διάφορες κλινικοπαθολογικές παραμέτρους.ΥΛΙΚΑ-ΜΕΘΟΔΟΙ: Στη μελέτη εντάχθηκαν 106 δείγματα κολοορθικού και 36 δείγματα γαστρικού καρκίνου μονιμοποιημένα σε κύβους παραφίνης και καταγράφηκαν όλα τα κλινικά και παθολοανατομικά στοιχεία των ασθενών. Μελετήθηκε η ανοσοϊστοχημική έκφραση της πυρηνικής κυκλίνης D1, της μεμβρανικής Ε-cadherin και P-cadherin, της μεμβρανικής και πυρηνικής β-κατενίνης στο διηθητικό μέτωπο και στο κέντρο του όγκου, καθώς και η μέση τιμή αυτών. Η mRNA έκφραση των γονιδίων Adenomatous Polyposis Coli (APC), Axin2 (AXIN2), cyclin D1 (CCND1), Matrix Metalloproteinase 7 (MMP7), Secreted Frizzled Related Protein (SFRP) 1,2 και 4 και του WNT5A έγινε με την RT-PCR (Αλυσιδωτή Αντίδραση Πολυμεράσης Πραγματικού Χρόνου).ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 106 ασθενείς εκ των οποίων οι 70 έπασχαν από καρκίνο του κόλου και οι 36 από καρκίνο του ορθού καθώς και 32 ασθενείς με γαστρικό καρκίνο. Η ανοσοϊστοχημική έκφραση των διαφόρων δεικτών εκτιμήθηκε στο κέντρο του όγκου και στο διηθητικό μέτωπο. Η έκφραση της μεμβρανικής β-κατενίνης βρέθηκε στατιστικώς ελαττωμένη στο διηθητικό μέτωπο. Η κυκλίνη D1 ήταν ελαττωμένη στους όγκους εγγύς του ορθού. Επίσης παρατηρήθηκε, ότι η ελαττωμένη έκφραση της πυρηνικής κυκλίνης-D1 στο διηθητικό μέτωπο, σχετίζεται με τη λεμφαγγειακή διήθηση και τη διήθηση του περινεύριου. Έλλειψη της έκφρασης της μεμβρανικής β-κατενίνης στο κέντρο του όγκου βρέθηκε σε όγκους σταδίου Ν2, ενώ η αύξηση του δείκτη mRNA, SFRP4 συσχετίστηκε με όγκους σταδίου Τ3. Στη μονοπαραγοντική ανάλυση, η έκφραση της μεμβρανικής β-κατενίνης στο κέντρο του όγκου, στο διηθητικό μέτωπο αλλά και η μέση τιμή αυτών συσχετίστηκε με μεγαλύτερο χρόνο επιβίωσης-ελεύθερο νόσου. Στην πολυπαραγοντική ανάλυση, το στάδιο του όγκου Τα και η μέση έκφραση της β-κατενίνης ήταν προγνωστικά για μεγαλύτερο χρόνο επιβίωσης-ελεύθερο νόσου (hazard ratio=0.33, p=0.01). Η έκφραση της β-κατενίνης στο διηθητικό μέτωπο παρέμεινε στατιστικώς σημαντική, όταν η μέση έκφρασή της δεν συμπεριλαμβάνονταν στην πολυπαραγοντική ανάλυση. (hazard ratio=0.41, p=0.028). Στον καρκίνο του στομάχου στην μονοπαραγοντική ανάλυση φάνηκε ότι η αύξηση της έκφρασης της μεμβρανικής P-cadherin ήταν σχετική με την αύξηση του χρόνου επιβίωσης.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η ελάττωση της μέσης έκφρασης της β-κατενίνης καθώς και η έκφραση της στο διηθητικό μέτωπο είναι ικανή να προσδιορίσει τους ασθενείς εκείνους, οι οποίοι ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου και οι οποίοι αντιμετωπίστηκαν χειρουργικά για καρκίνο του ορθού ή του κόλου και μπορεί να διατηρήσει τον προγνωστικό της ρόλο για μικρότερο χρόνο επιβίωσης-ελεύθερο νόσου (DFS). Αντίστοιχα, στον καρκίνο του στομάχου η αύξηση της έκφρασης της μεμβρανικής P-cadherin ήταν προγνωστική για μεγαλύτερο χρόνο επιβίωσης. Μελλοντικές μελέτες είναι αναγκαίες, σε μεγαλύτερες ομάδες ασθενών, με σκοπό να αποσαφηνιστεί ο ρόλος τους και να επικυρωθούν τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής.