Η επίδραση της γενετικής ποικιλομορφίας της καψιδιακής πρωτεΐνης του ιού της ηπατίτιδας C στην ανάπτυξη του ηπατοκυτταρικού καρκινώματος, μέσω της ρύθμισης του κυτταρικού σηματοδοτικού μονοπατιού wnt/ β κατενινίνη
Authors: Άϊχερ Στεφανή 
Published: September 2021

Δεδομένα από κλινικές έρευνες υποστηρίζουν ότι κάποιοι γενότυποι ή στελέχη του ιού της ηπατίτιδας C (HCV) σχετίζονται με την εξέλιξη της νόσου και την ανάπτυξη ηπατοκυτταρικού καρκινώματος (HCC). Η πρωτεΐνή core του ιού της ηπατίτιδας C, επιπρόσθετα του γνωστού της ρόλου στο σχηματισμό του καψιδίου, εμπλέκεται άμεσα στην παθογένεια που προκαλείται από τον ιό, επηρεάζοντας την φυσιολογική λειτουργία σημαντικών μονοπατιών σηματοδότησης του ξενιστή. Ένα από τα κυτταρικά μονοπάτια στα οποία εμπλέκεται η πρωτεΐνη core είναι ο καταρράκτης σηματοδότησης Wnt/ β-catenin. Στόχος της διδακτορικής διατριβής είναι η μελέτη του ρόλου της γενετικής ποικιλομορφίας της γονιδίου core στην ρύθμιση του μονοπατιού Wnt/ β-catenin κατά την διάρκεια της μόλυνσης από τον ιό της ηπατίτιδας C. Η ενεργότητα του στοιχείου TCF, το οποίο ρυθμίζεται θετικά από την ενεργοποίηση του μονοπατιού WNT/ β-catenin, καθώς και ο ρόλος άλλων στοιχείων του μονοπατιού, μελετήθηκαν σε παροδικά μετασχηματισμένες κυτταρικές σειρές του εκφράζουν στελέχη της πρωτεΐνης core προερχόμενα από κλινικά δείγματα των υποτύπων 1a, 4a και 4f του ιού της ηπατίτιδας C. Ταυτοποιήσαμε σε παροδικά μετασχηματισμένα κύτταρα ότι η πρωτεΐνη core ενεργοποιεί το στοιχείο TCF με ένα τρόπο που εξαρτάται από την αλληλουχία της πρωτεΐνης core. Με την μέθοδο της στοχευμένης μεταλλαξιγένεσης επιβεβαιώθηκε ο ρόλος των αμινοξέων θρεονίνη στη θέση 71 και σερίνη στη θέση 64 στην ενεργοποίηση του στοιχείου TCF. Στη συνέχεια, κατασκευάστηκαν γονιδιώματα ανασυνδυασμένων χιμαιρών αντικαθιστώντας τις αλληλουχίες που κωδικοποιούν την πρωτεΐνη core του στελέχους adapted-JFH1 με τις αντίστοιχες αλληλουχίες από κλινικά δείγματα των υποτύπων 1a, 4a και 4f του ιού της ηπατίτιδας C. Οι νέοι δια-γενοτυπικοί χιμαιρικοί ιοί χαρακτηρίστηκαν και ακολούθησε η παρασκευή ιικών αποθεμάτων υψηλού τίτλου. qPCR ανάλυση, μικροσκοπία confocal και ανάλυση των εικόνων πραγματοποιήθηκαν για να μελετηθεί η ενεργότητα στοιχείων του μονοπατιού Wnt/ β-cateninκατά την διάρκεια της μόλυνσης ηπατικών κυττάρων με τους νέους ανασυνδυασμένους ιούς. Σε συμφωνία με τα αποτελέσματα παροδικού μετασχηματισμού, η μόλυνσης ηπατοκυττάρων με τους core-διαγονιδιακούς ιούς είχε ως αποτέλεσμα την ενεργοποίηση γονιδίων στόχων του μονοπατιού Wnt/ β- catenin, TBX3, c-MYC, Axin2, Fibronectin, FASN and cyclin D1, αλλά και τον πυρηνικό εντοπισμό της β-catenin πρωτεΐνης με τρόπο που εξαρτάται από το στέλεχος της πρωτεΐνης core. Τα δεδομένα αυτά αποκάλυψαν μια πιθανή λειτουργική περιοχή της πρωτεΐνης core (αμινοξέα 64-71), που πιθανά αλληλεπιδρά με κυτταρικές πρωτεΐνες και τελικά προκαλεί να ενεργοποίηση του μονοπατιού Wnt/ β-catenin. Επιπλέον έρευνες πραγματοποιούνται για να ταυτοποιηθεί η κυτταρική πρωτεΐνη στόχος και να χαρακτηριστεί ο μοριακός μηχανισμός δράσης της πρωτεΐνης core. Το σύστημα των core-διαγενοτυπικών ανασυνδυασμένων ιών καθιστά ένα μοντέλο μελέτης του ρόλου των φυσικών μεταλλάξεων του γονιδίου core του ιού της ηπατίτιδας C στην απορύθμιση των κυτταρικών μονοπατιών του ξενιστή, που σχετίζονται με την ανάπτυξη ασθένειας στο ήπαρ. Με το σύστημα αυτό είναι εφικτή η μελέτη του ρόλου της γενετικής ποικιλομορφία του γονιδίου core του ιού της ηπατίτιδας C σε μολυσματικά μοντέλα, όπως πρωτογενής κυτταρικές σειρές και μοντέλα πειραματόζωων. Η εργασία αυτή θα βοηθήσει στη κατανόηση του μοριακού μηχανισμού ανάπτυξης ηπατοκυτταρικού καρκινώματος που σχετίζεται με την γενετική ποικιλομορφία του γονιδίου core του ιού της ηπατίτιδας C.