Η επίδραση της κατανάλωσης καφεΐνης και καφέ στις ελαστικές ιδιότητες των μεγάλων αρτηριών
Authors: Ιωακειμίδης Νικόλαος 
Published: August 2021

Εισαγωγή: O καφές και η καφεΐνη έχουν συσχετιστεί με οξεία αύξηση της αορτικήςσκληρίας και των ανακλώμενων κυμάτων, ωστόσο οι διαφορές τους στη μεταβολή τηςλειτουργικότητας της αορτής και των μεγάλων αρτηριών δεν έχει μέχρι στιγμής εξεταστεί.Οι διαφορές στη μεταβολή των δεικτών αρτηριακής σκληρίας και ανακλώμενων κυμάτωνμεταξύ καφέ και καφεΐνης μελετήθηκαν α) κατά την οξεία χορήγηση και β) μετά από 2εβδομάδες καθημερινής χορήγησης. Επίσης, εξετάστηκε η συσχέτιση της μακροχρόνιαςκατανάλωσης καφέ με την αρτηριακή σκληρία και τα ανακλώμενα κύματα .Μέθοδος: Η οξεία επίδραση μελετήθηκε σε 24 υγιείς εθελοντές (οι 11 προσλάμβανανμέτρια ποσότητα καφέ ημερησιώς και οι υπόλοιποι 13 δεν έπιναν καφέ) σε 4διαφορετικές συνεδρίες κατά τις οποίες χορηγήθηκαν με τυχαιοποιημένη σειρά: α)τριπλός καφές espresso, β) τριπλός καφές espresso χωρίς καφεΐνη (decaffeinated), γ)240 mg καφεΐνης σε μορφή δισκίου (ποσότητα που περιέχεται στον τριπλό καφέespresso) και δ) βρασμένο νερό (placebo). Στο δεύτερο μέρος της μελέτης εκτιμήθηκαν ηελαστικότητα των μεγάλων αρτηριών και το μέγεθος των ανακλώμενων κυμάτων σε 228υγιή άτομα που ταξινομήθηκαν σε υποομάδες με βάση την καθημερινή κατανάλωσηκαφέ. Επίσης, συγκρίναμε σε 12 υγιείς εθελοντές την επίδραση στη λειτουργικότητα τωναρτηριών καθενός από τους παράγοντες που χορηγήθηκαν στην οξεία μελέτη (στην ίδιαδοσολογία) μετά από 2 εβδομάδες καθημερινής χορήγησης.Αποτελέσματα: Οξεία επίδραση: Σε όλους τους εθελοντές ο καφές με καφεΐνη αύξησεσε μεγαλύτερο βαθμό την καρωτιδομηριαία ταχύτητα του σφυγμικού κύματος (ΚΜΤΣΚ)και το δείκτη ενίσχυσης των ανακλώμενων κυμάτων (0Ε) σε σχέση με τον καφέ χωρίςκαφεΐνη. Επίσης, η ΚΜΤΣΚ και ο 0Ε αυξήθηκαν σημαντικά τόσο με τον καφέ με καφεΐνηόσο και με την καφεΐνη στη μορφή δισκίου, ωστόσο στα άτομα που δεν κατανάλωνανκαφέ η αύξηση των δεικτών μετά τον καφέ ήταν μεγαλύτερη συγκριτικά με την αύξησηαπό την καφεΐνη. Η επίδραση στη λειτουργικότητα των αρτηριών μετά τη χορήγηση καφέ(με ή χωρίς καφεΐνη) ήταν περισσότερο έντονη στα άτομα που δεν έπιναν συστηματικάκαφέ συγκριτικά με τα άτομα που κατανάλωναν μέτρια ποσότητα σε καθημερινή βάση,ενώ αντίθετα, η λήψη καφεΐνης είχε παρόμοια αποτελέσματα στις δύο ομάδες. Χρόνιαεπίδραση: Συγκριτικά με τα άτομα που δεν προσλαμβάνουν καφέ, τα άτομα πουκαταλώνουν μεγάλες ποσότητες καφέ ημερησίως (>450 mL/ημέρα) παρουσίασαν 13%υψηλότερη τιμή της ΚΜΤΣΚ και 2πλάσια τιμή του 0Ε (P<0.01). Η ΚΜΤΣΚ και ο 0Ε δεμεταβλήθηκαν σημαντικά μετά από 2 εβδομάδες καθημερινής χορήγησης καφέ με ή χωρίς καφεΐνη ενώ αντίθετα, η καφεΐνη με τη μορφή δισκίου αύξησε σημαντικά τηνΚΜΤΣΚ (κατά 0.52 m/sec) και το 0Ε (κατά 4.5%) (P<0.05) μετά τις 2 εβδομάδεςκαθημερινής λήψης. Συμπεράσματα: Η χορήγηση καφέ (με ή χωρίς καφεΐνη) στα άτομαπου δεν καταναλώνουν καφέ σε καθημερινή βάση αυξάνει σε μεγαλύτερο βαθμό τουςδείκτες αρτηριακής σκληρίας και ανακλώμενων κυμάτων σε σχέση με τα άτομα πουπροσλαμβάνουν συστηματικά καφέ. Ενώ στην οξεία χορήγηση η παρουσία καφεΐνηςστον καφέ συνοδεύεται από μεγαλύτερη μεταβολή της αρτηριακής σκληρίας σε σχέση μετην απουσία της, στη μακροχρόνια χορήγηση δε υπάρχουν διαφορές μεταξύ των δύοαυτών τύπων καφέ. Αντίθετα, η μακροχρόνια χορήγηση καφεΐνης μεταβάλλει σημαντικάτους δείκτες αρτηριακής σκληρίας και ανακλώμενων τόσο οξέως όσο και μακροχρόνια.Τέλος, τα άτομα που προσλαμβάνουν μεγάλες ποσότητες καφέ παρουσιάζουν μειωμένηελαστικότητα στην αορτή και ενίσχυση των ανακλώμενων κυμάτων. Τα παραπάνωευρήματα είναι ιδιαίτερα σημαντικά και υποδηλώνουν τον προστατευτικό ρόλο πουδιαδραματίζουν άλλα συστατικά που βρίσκονται στον καφέ.