Συσχέτιση της πρόγνωσης και της βιολογικής συμπεριφοράς του ακανθοκυτταρικού καρκινώματος της γλώσσας με το αποπτωτικό δυναμικό των νεοπλασματικών κυττάρων
Authors: Ανδρεσάκης Διονύσιος 
Published: January 2014

Η απόπτωση αποτελεί μια διαδικασία προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου, η οποία είναι στενά συνυφασμένη με τη ρύθμιση της ιστικής ομοιοστασίας, ακόμη από την εμβρυική ανάπτυξη των οργάνων και συστημάτων. Ο μηχανισμός αυτός ρυθμίζεται από την πρωτεινική έκφραση ευοδωτικών και ανασταλτικών παράγοντων. Η κασπάση 8 (ονομαζόμενη επίσης και FLICE) ενεργοποιείται μέσω σύνδεσης με τους υποδοχείς TNF/Fas. Το μόριο ενεργοποιεί άλλες κασπάσες, όπως την κασπάση 3, η οποία δρα ως τελεστής, εκτελώντας το αποπτωτικό πρόγραμμα. Η συγκεκριμένη διδακτορική διατριβή εστιάστηκε στην αξιολόγηση της πρωτεινικής έκφρασης των αποπτωτικών μορίων της κασπάσης 3 και 8, στο ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα της γλώσσας καθώς και στη διερεύνηση της πιθανής σημαντικής συσχέτισης με κλινικοπαθολογοανατομικές παραμέτρους και την επιβίωση των ασθενών. Η ανάλυση της ανοσοιστοχημικής έκφρασης της πρωτείνης caspase 3 κατέδειξε μέτρια επίπεδα έκφρασης σε 8/87 (9.5%) των εξεταζόμενων νεοπλασμάτων. Υψηλού βαθμού έκφραση δεν παρατηρήθηκε σε κανένα περιστατικό, ενώ στα 79/87 (90.5%) παρατηρήθηκε υποέκφραση εώς αρνητικοποίηση της χρώσης. Στατιστικά σημαντικές τιμές δεν αναδείχθηκαν κατά τη συσχέτιση των επιπέδων έκφρασης της πρωτείνης με το φύλο (p=0.705), το μέγεθος του νεοπλάσματος (p=0.697), την ανατομική θέση της εξόρμησης του νεοπλάσματος (p=0.318), το στάδιο της νόσου (p=0.235), το βαθμό διαφοροποίησης (p=0.806). Η ανάλυση της επιβίωσης δεν κατέδειξε στατιστική σημαντικότητα (p=0.174). Η ανάλυση της ανοσοιστοχημικής έκφρασης της πρωτείνης caspase 8 κατέδειξε υπερέκφραση σε 57/87 (65.51%) των εξεταζόμενων νεοπλασμάτων. Υψηλού βαθμού υπερέκφραση παρατηρήθηκε σε 20/57 (35.08%) ενώ μετρίου βαθμού υπερέκφραση σε 37/57 (64.92%) όγκους. Στους υπόλοιπους 30/87 (34.49%) παρατηρήθηκε χαμηλή έκφραση του δείκτη. Στατιστικά σημαντικές τιμές δεν αναδείχθηκαν κατά τη συσχέτιση των επιπέδων έκφρασης της πρωτείνης με το φύλο (p=0.324), το μέγεθος του νεοπλάσματος (p=0.186), την ανατομική θέση της εξόρμησης του νεοπλάσματος (p=0.187), το στάδιο της νόσου (p=0.952), το βαθμό διαφοροποίησης (p=0.832). Η ανάλυση της επιβίωσης δεν κατέδειξε στατιστική σημαντικότητα (p=0.608). Συγκρίνοντας το συνολικό αριθμό σύγχρονης έκφρασης των δύο μορίων παρατηρούμε ότι 26/87 (35.63%) εμφάνισαν υποέκφραση της ανοσοιστοχημικής χρώσης (χαμηλή/αρνητική), 5/87 (5.74%) εμφάνισαν υπερέκφραση (μέτρια/υψηλά επίπεδα), ενώ τα υπόλοιπα περιστατικά 46/87 (52.87%) παρουσίασαν ασυμφωνία έκφρασης των δύο μορίων (συνδυασμένη υπό/υπερ έκφραση). Η συνολική τιμή της παραμέτρου σύγκρισης διαμορφώθηκε σε interrater cohen’s kappa (95% Confidence Interval)=0.713 (0.704-0.721) , ενώ η μεταξύ τους συσχέτισή τους ανευρέθη στατισικά μη σημαντική (chi square test, p=0.882). H ανάλυση επιβίωσης (cox regression analysis) κατέδειξε ότι το μέγεθος του όγκου (p=0.024), και οριακά το στάδιο (p=0.091) συνάδει με την επιβίωση των ασθενών. Συμπερασματικά η συγκεκριμένη μελέτη εστιάστηκε στη διερεύνηση της έκφρασης των πρωτεινών κασπάση 3 και 8 στα ακανθοκυτταρικά καρκινώματα της γλώσσας -μέσω εφαρμογής υπολογιστικής ανάλυσης εικόνας- καταδεικνύοντας τη συχνή απορρύθμισή τους.