МЕДИКО – СОЦИАЛЬНЫЕ, ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ КАЧЕСТВА ЖИЗНИ БОЛЬНЫХ С ОСТРЫМ ПАНКРЕАТИТОМ
Authors: А.Ж. Ахметов , Т.А. Булегенов , М.Ж. Аймагамбетов , Н.Б. Омаров , В.Б. Колядо , А.Ж. Байбусинова , А.Е. Масалов , С.Т. Абдрахманов , М.Ә. Әуенов 
Published: November 2024

Введение. Качество жизни (КЖ) пациентов с острым панкреатитом (ОП) может значительно ухудшаться из-за различных факторов. Именно устанавливая значимые предикторы и этиологические факторы заболевания можно выбрать правильную тактику лечения и реабилитации пациентов, и этим улучшить КЖ больных. Цель. Изучить качество жизни больных с острым панкреатитом в зависимости от медицинских, социальных и психологических характеристик больных. Материалы и методы: Дизайн исследования – проспективное поперечное исследование. Проведено социологический опрос среди 157 пациентов с различными формами ОП, пролеченных в хирургическом отделении Университетского госпиталя НАО «Медицинский Университет Семей» в период с 2022 по 2023 годы. Для определения медицинских, социальных характеристик использована разработанная анкета для пациентов с панкреатитом. КЖ больных изучено с использованием адаптированного опросника SF-36. Для изучения депрессии, тревожности и приверженности к лечению больных с острым панкреатитом использованы адаптированные стандартизированные опросники (Шкала депрессии Бека, тест опросник Спилберга - Ханина, опросник «Уровень комплаентности»). Статистический анализ проводился с использованием программного обеспечения SPSS версии 20.0, при p<0,05 результаты считались статистически значимыми. Результаты. У больных с ОП низкие оценки КЖ были обнаружены по шкалам «ролевое физическое функционирование» - 40,73 (±38,21), «ролевое эмоциональное функционирование» - 44,11 (±39,6), что соответствуют уровню комфорта ниже среднего. Установлены значительные снижения как физического, так и психологического компонентов здоровья, влияние на отдельные критерии качества жизни половозрастного состава, социального статуса, уровня образования, наличие вредных привычек, сопутствующих заболеваний и психологического статуса. Выводы: КЖ больных с ОП ниже среднего уровня. Принадлежность к женскому полу, неполное среднее и среднее образование, пенсионный возраст, инвалидность, безработица, употребление спиртных напитков, наличие сопутствующего жирового гепатоза, желчно – каменной болезни, ожирения, гастрита с дуоденогастральным рефлюксом, депрессии, тревожности и некомплаентность к лечению существенно снижает КЖ больных с ОП.

Introduction. The quality of life (QoL) of patients with acute pancreatitis (AP) can be significantly impaired due to various factors. It is by establishing significant predictors and etiological factors of the disease that one can choose the correct tactics for treating and rehabilitating patients, and thereby improve the quality of life of patients. Purpose of the study. To study the quality of life of patients with acute pancreatitis depending on the medical, social and psychological characteristics of patients. Materials and methods: The study design was a prospective cross-sectional study. A sociological survey was conducted among 157 patients with various forms of AP treated in the surgical department of the University Hospital of Semey Medical University in the period from 2022 to 2023. To determine medical and social characteristics, a developed questionnaire for patients with pancreatitis was used. The quality of life of patients was studied using the adapted SF-36 questionnaire. To study depression, anxiety and adherence to treatment in patients with acute pancreatitis, adapted standardized questionnaires were used (Beck Depression Scale, Spielberg-Hanin questionnaire, Compliance Level questionnaire). Statistical analysis was carried out using SPSS software version 20.0, when p<0.05 the results were considered statistically significant Results. In patients with AP, low quality of life scores were found on the scales “role physical functioning” - 40.73 (±38.21), “role emotional functioning” - 44.11 (±39.6), which correspond to a level of comfort below average. Significant decreases in both the physical and psychological components of health have been established, as well as the influence on certain criteria of quality of life of gender, age composition, social status, level of education, the presence of bad habits, concomitant diseases and psychological status. Conclusions: The quality of life of patients with AP is below average. Being female, incomplete secondary and secondary education, retirement age, disability, unemployment, alcohol consumption, the presence of concomitant fatty hepatosis, cholelithiasis, obesity, gastritis with duodenogastric reflux, depression, anxiety and non-compliance with treatment significantly reduces the quality of life of patients. with OP.

Кіріспе. Жедел панкреатитпен ауыратын науқастар өмір сүру сапасы әртүрлі факторлар салдарынан нашарлауы мүмкін. Сондықтан да аурудың маңызды предикторлары мен этиологиялық факторларын анықтап, емнің және оңалтудың ұтымды жолдарын қолданып, науқастардың өмір сүру сапасын жақсартуға болады. Зерттеу мақсаты. Жедел панкреатитпен ауыратын науқастардың өмір сүру сапасының медициналық, әлеуметтік және психологиялық сипаттамаларымен байланысын анықтау. Зерттеу материалы және әдістері. Зерттеу дизайны – проспективті көлденең зерттеу. «Семей медицина университеті» КеАҚ университеттік госпиталінің хирургиялық бөлімінде 2022 – 2023 ж.ж. аралығында жедел панкреатитке орай емделген 157 науқастарға әлеуметтік сауалнама жүргізілді. Науқастардың медициналық, әлеуметтік сипаттамасын анықтау үшін арнайы сауалнама құрастырылды. Науқастардың өмір сүру сапасын бағалау үшін бейімделген SF-36 сауалнамасы қолданды. Науқастардағы күйзеліс, уайымшылдық, емге тұрақтылықты зерттеу үшін бейімделген стандартты сауалнамалар колданылды (Бектің күйзеліс шкаласы, Спилберг – Ханин сауалнамасы, «Комплаенттілік деңгейі» сауалнамасы). Зерттеу нәтижелерінің статистикалық сараптауы SPSS бағдарламасы 20.0 ұсынысын қолданып жүргізілді, p<0.05 болғанда нәтижелер статистикалық айқын саналды. Нәтижелері. Жедел панкреатитпен ауыратын науқастардың өмір сүру сапасы «рөлдік физикалық қызмет» - 40,73±38,21, «рөлдік эмоциялық қызмет» - 44,11±39,6 көрсеткіштері бойынша нашарлауы, жайлы өмір бойынша орташадан төмен деңгейін айқындайды. Зерттеу нәтижелері бойынша науқастар денсаулықтарының физикалық және психологиялық компоненттерінің айтарлықтай нашарлауы, өмір сүру сапасының жеке көрсеткіштеріне жасы, жынысы, әлеуметтік статусы, білім деңгейі, кері қылықтары, қосымша аурулары және психологиялық статусы әсері анықталды. Қорытынды: Жедел панкреатитпен ауыратын науқастардың өмір сүру сапасы орта деңгейден төмен. Әйел жынысы, толық емес орта және орта білім, зейнеткерлік жас, мүгедектік, жұмыссыздық, спирттік ішімдікке әуестік, қосымша майлық гепатоз, өт – тас ауруы, семіздік, дуоденалды – гастралдық рефлюкспен жүретін гастрит, күйзеліс, уайымшылдық, емге тұрақтылықтың төмендеуі науқастардың өмір сүру сапасын айқын нашарлатады.