Εγγενής ενσωμάτωση ιδιωτικότητας σε τεχνολογίες λογισμικού προσανατολισμένου σε υπηρεσίες
Authors: Κουκοβίνη Μαρία 
Published: September 2021

Τα συστήματα λογισμικού προσανατολισμένου σε υπηρεσίες συνιστούν κυρίαρχη αρχιτεκτονική προσέγγιση στα σύγχρονα κατανεμημένα, ετερογενή και δυναμικά περιβάλλοντα. Οι σχετικές τεχνολογίες, ωστόσο, θέτουν συχνά σε κίνδυνο την ιδιωτικότητα, καθώς από τη φύση τους βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην πρόσβαση σε και στην ανταλλαγή δεδομένων. Στο πλαίσιο αυτό, η διατριβή πραγματεύεται την προστασία της ιδιωτικότητας μέσω της εγγενούς ενσωμάτωσης των σχετικών μηχανισμών σε συστήματα λογισμικού βασισμένου σε υπηρεσίες, και ειδικότερα σε περιβάλλοντα ροών εργασιών. Ο στόχος αυτός, καθώς και η ακολουθούμενη προσέγγιση βρίσκονται σε συμφωνία με την αναδυόμενη τάση, τόσο νομική όσο και τεχνολογική, στον τομέα της ιδιωτικότητας που είθισται να αναφέρεται ως «ιδιωτικότητα εκ σχεδιασμού» (Privacy by Design).Προκειμένου να πετύχει το στόχο, η διατριβή πραγματεύεται μια σειρά από θέματα και προδιαγράφει τις αντίστοιχες τεχνολογικές λύσεις. Δεδομένου ότι επιδιώκεται η εφαρμογή των απαιτήσεων της Νομοθεσίας αναφορικά με τη συλλογή και χρήση προσωπικών δεδομένων, αρχικά πραγματοποιείται επισκόπηση του σχετικού Ευρωπαϊκού και Εθνικού Νομικού και Κανονιστικού Πλαισίου, το οποίο αποτελεί την αφετηρία για τη σχεδίαση των προτεινόμενων λύσεων. Έτσι, στη βάση της Νομοθεσίας και των υφιστάμενων τεχνολογιών, πραγματοποιείται συστηματική τεκμηρίωση των ιδιαίτερων τεχνικών απαιτήσεων που διέπουν τις τεχνολογίες ροών εργασιών, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους.Η προτεινόμενη λύση αποτελείται από ένα σύνολο πρωτότυπων μηχανισμών, ο συνδυασμός των οποίων επιτυγχάνει την ικανοποίηση των εν λόγω απαιτήσεων. Κατ' αρχάς, δεδομένης της αδυναμίας των υφιστάμενων τεχνολογιών μοντελοποίησης ροών εργασιών να συμπεριλάβουν δομές για τον ορισμό πολιτικών ιδιωτικότητας, προτείνεται ένα καινοτόμο μοντέλο ροών εργασιών. Επιπρόσθετα, στη βάση του μοντέλου αυτού και σε συνδυασμό με τα κατάλληλα μοντέλα πληροφοριών και προδιαγραφής κανόνων ελέγχου πρόσβασης και χρήσης, αναπτύσσεται μεθοδολογία η οποία πραγματοποιεί έλεγχο των ροών εργασιών αναφορικά με τη συμμόρφωσή τους με τις αρχές της Τα συστήματα λογισμικού προσανατολισμένου σε υπηρεσίες συνιστούν κυρίαρχη αρχιτεκτονική προσέγγιση στα σύγχρονα κατανεμημένα, ετερογενή και δυναμικά περιβάλλοντα. Οι σχετικές τεχνολογίες, ωστόσο, θέτουν συχνά σε κίνδυνο την ιδιωτικότητα, καθώς από τη φύση τους βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην πρόσβαση σε και στην ανταλλαγή δεδομένων. Στο πλαίσιο αυτό, η διατριβή πραγματεύεται την προστασία της ιδιωτικότητας μέσω της εγγενούς ενσωμάτωσης των σχετικών μηχανισμών σε συστήματα λογισμικού βασισμένου σε υπηρεσίες, και ειδικότερα σε περιβάλλοντα ροών εργασιών. Ο στόχος αυτός, καθώς και η ακολουθούμενη προσέγγιση βρίσκονται σε συμφωνία με την αναδυόμενη τάση, τόσο νομική όσο και τεχνολογική, στον τομέα της ιδιωτικότητας που είθισται να αναφέρεται ως «ιδιωτικότητα εκ σχεδιασμού» (Privacy by Design).Προκειμένου να πετύχει το στόχο, η διατριβή πραγματεύεται μια σειρά από θέματα και προδιαγράφει τις αντίστοιχες τεχνολογικές λύσεις. Δεδομένου ότι επιδιώκεται η εφαρμογή των απαιτήσεων της Νομοθεσίας αναφορικά με τη συλλογή και χρήση προσωπικών δεδομένων, αρχικά πραγματοποιείται επισκόπηση του σχετικού Ευρωπαϊκού και Εθνικού Νομικού και Κανονιστικού Πλαισίου, το οποίο αποτελεί την αφετηρία για τη σχεδίαση των προτεινόμενων λύσεων. Έτσι, στη βάση της Νομοθεσίας και των υφιστάμενων τεχνολογιών, πραγματοποιείται συστηματική τεκμηρίωση των ιδιαίτερων τεχνικών απαιτήσεων που διέπουν τις τεχνολογίες ροών εργασιών, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους.Η προτεινόμενη λύση αποτελείται από ένα σύνολο πρωτότυπων μηχανισμών, ο συνδυασμός των οποίων επιτυγχάνει την ικανοποίηση των εν λόγω απαιτήσεων. Κατ' αρχάς, δεδομένης της αδυναμίας των υφιστάμενων τεχνολογιών μοντελοποίησης ροών εργασιών να συμπεριλάβουν δομές για τον ορισμό πολιτικών ιδιωτικότητας, προτείνεται ένα καινοτόμο μοντέλο ροών εργασιών. Επιπρόσθετα, στη βάση του μοντέλου αυτού και σε συνδυασμό με τα κατάλληλα μοντέλα πληροφοριών και προδιαγραφής κανόνων ελέγχου πρόσβασης και χρήσης, αναπτύσσεται μεθοδολογία η οποία πραγματοποιεί έλεγχο των ροών εργασιών αναφορικά με τη συμμόρφωσή τους με τις αρχές της ιδιωτικότητας, καθώς και τις κατάλληλες τροποποιήσεις προκειμένου η συμμόρφωση να επιτευχθεί. Τέλος, σε ό,τι αφορά την εκτέλεση των ροών εργασιών, η διατριβή προδιαγράφει όλους τους απαραίτητους μηχανισμούς για τη συνακόλουθη εφαρμογή των ανωτέρω αποτελεσμάτων στο περιβάλλον εκτέλεσης. Η διατριβή περιλαμβάνει ακόμα τεκμηριωμένη αξιολόγηση των προτάσεών της, και ολοκληρώνεται με τα σημαντικότερα συμπεράσματα που προκύπτουν καθώς και με την παρουσίαση των μελλοντικών επεκτάσεων των αποτελεσμάτων της.