Μεταλλαγές και έκφραση των ογκογονιδίων RAS και BRAF στον καρκίνο της ουροδόχου κύστης
Authors: Μπουλαλάς Ιωάννης 
Published: January 2014

Μεταλλάξεις στα μέλη της οικογένειας των γονιδίων RAS ανευρίσκονται σε μεγάλοαριθμό ανθρώπινων νεοπλασμάτων. Οι περισσότερες από αυτές αφορούν σημειακέςμεταλλάξεις στα κωδικόνια 12, 13 ή 61 που μετατρέπουν τα γονίδια RAS σε ογκογονίδια.Πρόσφατα ενεργείς μεταλλάξεις του γονιδίου BRAF, ενός σημαντικού διαμεσολαβητή της οδούRAS/RAF/MEK/ERK, περιγράφηκαν σε διάφορους όγκους συμπεριλαμβανομένων κακοήθουςμελανώματος, παχέος εντέρου και θηλώδους καρκίνου θυρεοειδούς. Η συχνότερη μετάλλαξηπου αφορά το εξόνιο 15 (V600E) καθώς και διάφορες άλλες στα εξόνια 11 και 15 οδηγούν σειδιοσυστατική ενεργοποίηση της ογκοπρωτεḯνης BRAF.Στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκε η συχνότητα και η προγνωστική αξία τωνσημειακών μεταλλάξεων των γονιδίων της οικογένειας RAS σε άτομα με καρκίνο ουροδόχουκύστης. Δείγματα από ουροθηλιακό καρκίνο και φυσιολογικό ουροθήλιο 30 ασθενώνμελετήθηκαν με τις μεθόδους PCR/RFLP (αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης/ανάλυσηπολυμορφισμού μεγέθους περιοριστικών θραυσμάτων) και Direct Sequencing (άμεσηαλληλούχιση) για την παρουσία μεταλλαγών των γονιδίων RAS στα κωδικόνια 12 και 13.Επιπλέον, με την τεχνική real time RT-PCR (αντίστροφη μεταγραφή-αλυσιδωτή αντίδρασηπολυμεράσης σε πργματικό χρόνο) μελετήθηκε το επίπεδο έκφρασης των ογκογονιδίων RASστο επίπεδο του mRNA στον ουροθηλιακό καρκίνο και συγκρίθηκε με τα αντίστοιχα επίπεδαέκφρασης στο παρακείμενο φυσιολογικό ουροθήλιο. Στο δεύτερο σκέλος της παρούσαςδιατριβής διερευνήθηκε η συχνότητα των σημειακών μεταλλάξεων του γονιδίου BRAF σταδείγματα νεοπλασματικού και φυσιολογικού ουροθηλίου των παραπάνω ασθενών. Ημετάλλαξη V600E μελετήθηκε με τη μέθοδο PCR/RFLP και τα εξόνια 11, 14 και 15συμπεριλαμβανομένων των σημείων συνάντησης ιντρονίων/εξονίων υποβλήθηκαν σε άμεσηαλληλούχιση.Μεταλλάξεις του ογκογονιδίου H-RAS ανευρέθηκαν σε 9 ασθενείς (30%). Δύο από τους9 ασθενείς είχαν διηθητική νόσο (22%) και οι υπόλοιποι 7 (77%) επιφανειακή. Μία από τιςμεταλλάξεις ήταν ομόζυγη (11%) και οι υπόλοιπες (89%) ετερόζυγες. Σε κανένα δείγμα δενανιχνεύτηκαν μεταλλάξεις των ογκογονιδίων K και N-RAS (αγρίου τύπου). Yπερέκφραση σεένα τουλάχιστον μέλος της οικογένειας RAS παρατηρήθηκε στο 77% των δειγμάτων μεουροθηλιακό καρκίνο σε σύγκριση με τα παρακείμενα φυσιολογικά δείγματα. Τα υψηλότεραμεταγραφικά επίπεδα παρατηρήθηκαν στα Κ και N-RAS ογκογονίδια (50%) ενώ μόνο 27% τωνκαρκινικών ιστών έδειξαν υπερέκφραση του γονιδίου H-RAS συγκρινόμενοι με τουςαντίστοιχους φυσιολογικούς. Δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύμεταλλάξεων και υπερέκφρασης των ογκογονιδίων RAS και κλινικοπαθολογικώνχαρακτηριστικών των όγκων. Δύο δείγματα έφεραν δύο διαφορετικές μεταλλάξεις στο εξόνιο15 του γονιδίου BRAF. Ενα δείγμα έφερε την μετάλλαξη V600E (νουκλεοτιδική αλλαγήT1799A) και το άλλο τη μετάλλαξη V600L (νουκλεοτιδική αλλαγή G1798T). Το πρώτο δείγμαήταν σταδίου pT1a και grade II ενώ το δεύτερο σταδίου pT2b και grade III. Καμμίαμεταλλαγή δεν ανευρέθηκε στα εξόνια 11, 14 και 15 καθώς και στα σημεία συνάντησηςιντρονίων/εξονίων των υπολοίπων δειγμάτων.Τα αποτελέσματά μας υπογραμμίζουν την σημασία της ενεργοποίησης, διαμέσουμεταλλάξεων στο κωδικόνιο 12, του ογκογονιδίου H-RAS στον καρκίνο της ουροδόχου κύστης.Επίσης, παρέχουν αποδείξεις ότι η υπερέκφραση και των τριών γονιδίων RAS είναι ένα κοινόγεγονός στο ουροθηλιακό καρκίνο που σχετίζεται με την ανάπτυξη της νόσου. Τέλος,αποδεικνύεται ότι η συμμετοχή των BRAF μεταλλαγών είναι ασυνήθης στον καρκίνο τηςουροδόχου κύστης