Διερεύνηση της σχέσης μεταξύ εποχικότητας, μετεωρολογικών παραμέτρων και ακούσιας νοσηλείας ψυχικά ασθενών
Authors: Ριζάβας Ιωάννης 
Published: January 2024

Εισαγωγή: Μικρός αριθμός ερευνών στη βιβλιογραφία έχουν εξετάσει την επίδραση της εποχικότητας και των μετεωρολογικών παραγόντων, ιδίως της θερμοκρασίας, στην ψυχιατρική νοσηλεία και ακόμη λιγότερο τη συσχέτισή τους με την ακούσια νοσηλεία. Μέθοδος: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να διερευνήσει πιθανή συσχέτιση των μετεωρολογικών παραγόντων με την ακούσια νοσηλεία. Η έρευνα διεξήχθη στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής «Δαφνί». Πρόκειται για αναδρομική μελέτη χρονοσειράς δεδομένων 8 συναπτών ετών (2010 έως 2017) και περιλαμβάνει 6.887 ακουσίως νοσηλευόμενα περιστατικά. Οι τιμές των ημερήσιων μετεωρολογικών παραμέτρων προέρχονται από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Το εποχικό πρότυπο και η μακροπρόθεσμη τάση της εισαγωγής στο νοσοκομείο εξετάστηκαν στατιστικά και αναλύθηκαν με τη χρήση μοντέλων Poisson με ισχυρά τυπικά σφάλματα που περιλαμβάνουν όρους Fourier για περίοδο 1 έτους και γραμμικό χρονικό όρο. Η στατιστική ανάλυση για τους μετεωρολογικούς παραμέτρους βασίστηκε σε μοντέλα Poisson ή αρνητικής διωνυμικής παλινδρόμησης με διορθωμένα τυπικά σφάλματα. Οι αναλύσεις βασίστηκαν αρχικά σε μονοπαραγοντικά μοντέλα για κάθε μετεωρολογικό παράγοντα χωριστά. Όλοι οι μετεωρολογικοί παράγοντες ελήφθησαν υπόψη μέσω παραγοντικής ανάλυσης και μέσω ανάλυσης κατά συστάδες έγινε αντικειμενική ομαδοποίηση ημερών με παραπλήσιο τύπο καιρού. Οι τύποι ημερών που προέκυψαν εξετάστηκαν ως προς την επίδραση τους στον ημερήσιο αριθμό νοσηλειών. Αποτελέσματα: Οι μέγιστες (+6,5%) και οι ελάχιστες (-6,1%) τιμές της ακούσιας νοσηλείας εντός του έτους εκτιμήθηκαν ότι σημειώνονται στα μέσα Ιουνίου και στα μέσα Δεκεμβρίου αντίστοιχα, χωρίς σημαντικές διαφορές όταν ελέγχονται για το φύλο, την ηλικία ή τη διάγνωση. Η εκτιμώμενη μακροπρόθεσμη τάση αντιστοιχεί σε αύξηση των εισαγωγών κατά 4% ετησίως. Οι μακροπρόθεσμες αυξητικές τάσεις ήταν πιο έντονες στις διαγνωστικές κατηγορίες F11-F19 (ψυχικές διαταραχές και διαταραχές της συμπεριφοράς λόγω χρήσης ναρκωτικών ουσιών) και F00-F09 (οργανικές, συμπεριλαμβάνονται και οι συμπτωματικές, ψυχικές διαταραχές). Αύξηση της μέγιστης θερμοκρασίας από τους 0 έως 23 °C, αυξήσεις της μέσης ταχύτητας ανέμου από 0 έως 7 Km/h και τιμές της ελάχιστης ατμοσφαιρικής πίεσης μεταξύ 1010-1020 hPa, συνδέονται με αύξηση του μέσου αριθμού ακούσιων νοσηλειών ανά ημέρα. Αύξηση της μέγιστης θερμοκρασίας πάνω από 23 °C, δεν επηρεάζει σημαντικά την συχνότητα των νοσηλειών. Η χαμηλή θερμοκρασία και η μέση σχετική υγρασία υψηλότερη από 60%, έχουν προστατευτική επίδραση.Ο επικρατέστερος τύπος ημέρας εμφάνισε την εντονότερη συσχέτιση επίδρασης με τον ημερήσιο αριθμό νοσηλειών, 1 έως 5 ημέρες πριν την ακούσια νοσηλεία. Ο τύπος ημέρας της ψυχρής περιόδου, με χαμηλή για την εποχή ημερήσια θερμοκρασία, μικρό ημερήσιο θερμοκρασιακό εύρος, βόρειους ανέμους μέτριας έντασης, υψηλή ατμοσφαιρική πίεση και ελάχιστη βροχόπτωση, σχετίζεται με χαμηλότερη συχνότητα νοσηλειών, ενώ αντιθέτως ο τύπος ημέρας της θερμής περιόδου, με χαμηλή ημερήσια θερμοκρασία και μικρό ημερήσιο θερμοκρασιακό εύρος κατά την διάρκεια της θερμής περιόδου, υψηλές τιμές σχετικής υγρασίας και ημερήσιας βροχόπτωσης, μέτρια ταχύτητα/ριπή ανέμου και ατμοσφαιρικής πίεσης, σχετίζεται με υψηλότερη. Τα αποτελέσματα ήταν εντονότερα στην διαγνωστική κατηγορία F00-F09 και στην μεγαλύτερη ηλικιακή ομάδα (65+ ετών). Συμπέρασμα: Καθώς η κλιματική αλλαγή έχει αυξήσει την συχνότητα ακραίων μετεωρολογικών φαινομένων, είναι αναγκαία η ανάπτυξη διαφορετικής οργανωτικής και διοικητικής κουλτούρας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.