Παραγωγή και κατανάλωση πλουσίων σε αντιοξειδωτικά υπερτροφών (superfoods)
Authors: Γαλάτουλας Ιωάννης 
Published: September 2021

Η παρούσα διδακτορική διατριβή αποτελεί την αποτύπωση μίας συντονισμένης προσπάθειας που συνδυάζει την έρευνα, την πειραματική ανάπτυξη και την πιλοτική εφαρμογή επιστημονικών δεδομένων, με απώτερο σκοπό τη δημιουργία ενός Συνεταιρισμού Νέας Γενιάς (ΣΝΓ) για την παραγωγή, τη μεταποίηση και την εμπορία καινοτόμων καλλιεργειών αποκαλούμενων και ως «υπερτροφές», στην Ελλάδα την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Η προσπάθεια ξεκίνησε το 2012 και συνεχίζει έως και σήμερα, επηρεάζοντας τον κοινωνικό ιστό, τις εργασιακές σχέσεις και την καταναλωτική δύναμη των Ελλήνων πολιτών, τόσο στην περιοχή της Θεσσαλίας όσο και στην υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα.Σε αυτό το πλαίσιο, αντικείμενο της έρευνας είναι η παραγωγή, η μεταποίηση και η εμπορία καινοτόμων, πλούσιων σε αντιοξειδωτικά αγροτικών προϊόντων, αποκαλούμενων και ως «υπερτροφές» (Superfoods), μέσω ενός ΣΝΓ, ως απάντηση στην οικονομική κρίση. Πρόσθετοι στόχοι της έρευνας είναι η διερεύνηση των δυνατοτήτων ανάπτυξης, στην Ελλάδα, των κλάδων παραγωγής και εμπορίας γκότζι, μύρτιλλου και αρώνιας, μέσω μίας καθετοποιημένης παραγωγικής διαδικασίας η οποία θα υποστηρίζεται από τον ΣΝΓ. Στόχος είναι η ανάδειξη των σύγχρονων αυτών συνεταιρισμών, ως εργαλείο προσαρμογής στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης των αγορών και της ανάπτυξης σε περιόδους οικονομικής κρίσης.Για την επίτευξη του σκοπού και των επιμέρους στόχων της παρούσας διατριβής, έγινε εκτενής και αναλυτική βιβλιογραφική ανασκόπηση, σε τέσσερα πεδία. Αρχικά, μελετήθηκαν οι αντιοξειδωτικές ουσίες και η σχέση αυτών με τις «υπερτροφές». Έπειτα, αναζητήθηκαν οι βέλτιστες καλλιεργητικές πρακτικές για την καλλιέργεια των υπό διερεύνηση μικρόκαρπων φυτών. Στη συνέχεια καταγράφηκαν στοιχεία για τους συνεταιρισμούς και συγκεκριμένα για τους παράγοντες που οδηγούν στην ανάπτυξή τους σε περιόδους κρίσης, δίνοντας έμφαση στους ΣΝΓ και στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τους διαφοροποιούν από τους Παραδοσιακούς Συνεταιρισμούς (ΠΣ). Τέλος, παρατίθενται τα κύρια εργαλεία του μάνατζμεντ και του μάρκετινγκ και οι πιθανές εφαρμογές αυτών σε έναν ΣΝΓ. Για την αξιοποίηση των ευρημάτων της βιβλιογραφικής ανασκόπησης και την αναπαραγωγή αυτών σε ευρεία κλίμακα, στον ελλαδικό χώρο, έγινε έρευνα σε πειραματικό, εργαστηριακό και πιλοτικό επίπεδο. Πιο αναλυτικά, έγιναν εργαστηριακές αναλύσεις με σκοπό τον προσδιορισμό των θρεπτικών συστατικών των μερών των υπό εξέταση φυτών. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν τέθηκαν σε σύγκριση με τα αντίστοιχα της βιβλιογραφίας, ώστε να διαπιστωθεί η ύπαρξη ή μη συγκριτικών πλεονεκτημάτων για τα ελληνικά προϊόντα - «υπερτροφές». Επιπλέον, πειραματικοί αγροί εγκαταστάθηκαν σε περιοχές της Ελλάδας με διαφορετικά χαρακτηριστικά (εδαφολογικά, κλιματολογικά κ.ά.), για την παρακολούθηση της προσαρμοστικότητας των φυτών και της πορείας ανάπτυξης των καινοτόμων αυτών καλλιεργειών. Τέλος, εκπονήθηκε πλάνο ίδρυσης ΣΝΓ που θα αξιοποιεί το σύνολο των προηγούμενων ευρημάτων και θα εφαρμόζει σύγχρονες μεθόδους οργάνωσης, διοίκησης, προώθησης και εμπορίας των ελληνικών «υπερτροφών».Για την υλοποίηση του επιχειρηματικού πλάνου του ΣΝΓ είναι αναγκαία η διερεύνηση των απόψεων και η καταγραφή των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των μελών που συμμετέχουν σε μία παρόμοια συνεταιριστική επιχείρηση. Για τον λόγο αυτό συντάχθηκε ερωτηματολόγιο το οποίο τέθηκε στα μέλη του συνεταιρισμού και καταγράφει τη στάση τους, τόσο έναντι του στρατηγικού σχεδιασμού, όσο και σχετικά με τον τρόπο διοίκησης του συνεταιρισμού από τα αρμόδια όργανα. Επιπροσθέτως, διεξάχθηκε και έρευνα καταναλωτή, η οποία καταγράφει τις πρώτες αντιδράσεις και τάσεις σχετικά με τις «υπερτροφές», ελληνικές και εισαγόμενες και παρουσιάζει τους λόγους που επηρεάζουν την απόφαση αγοράς αντίστοιχων προϊόντων, εξαιρουμένων των συμπληρωμάτων διατροφής.Όλα τα παραπάνω είχαν ως αποτέλεσμα την ίδρυση ενός ΣΝΓ, στην περιοχή της Καρδίτσας, με καταστατικό σκοπό τη μεταποίηση και την εμπορία καινοτόμων προϊόντων του πρωτογενούς τομέα, τα οποία θεωρούνται «υπερτροφές», σύμφωνα με τους όρους του διεθνούς μάρκετινγκ.