Αιμοδυναμικές αποκρίσεις και μυϊκή οξυγόνωση κατά τη δυναμική και ισομετρική άσκηση αντιστάσεων ιδίου παραγόμενου έργου
Authors: Κουνούπης Αναστάσιος 
Published: September 2021

Η άσκηση με αντιστάσεις αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των προγραμμάτων άσκησης για την προαγωγή της υγείας, καθώς και για την πρόληψη και θεραπεία πολλών χρόνιων νοσημάτων. Η άσκηση με αντιστάσεις μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε με δυναμικού είτε με ισομετρικού τύπου μυϊκή συστολή. Παρά το ότι η ισομετρική άσκηση παρέχει τουλάχιστον παρόμοια οφέλη σε σύγκριση με τη δυναμική άσκηση αντιστάσεων, στη βελτίωση της μυϊκής δύναμης και στη μείωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης, οι οργανισμοί υγείας δεν υιοθετούν την ισομετρική άσκηση στον ίδιο βαθμό συγκριτικά με τη δυναμική άσκηση αντιστάσεων. Πιο συγκεκριμένα, πρόσφατα μόνο η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία προτείνει τη χρήση ισομετρικής άσκησης για την πρόληψη και θεραπεία χρόνιων νοσημάτων. Η κύρια αιτία είναι ο φόβος για υπέρμετρη αύξηση της αρτηριακής πίεσης, που μπορεί να παρατηρείται κατά την ισομετρική άσκηση με αντιστάσεις. Η άποψη αυτή προέκυψε κυρίως από μελέτες που συνέκριναν την ισομετρική άσκηση με μέτριας έντασης δυναμική αερόβια άσκηση. Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν να εξετάσει τις αιμοδυναμικές αποκρίσεις και τη μυϊκή οξυγόνωση κατά τη διάρκεια της ισομετρικής και της δυναμικής άσκησης αντιστάσεων, υπό συνθήκες ίδιου παραγόμενου έργου. Είκοσι τέσσερις νέοι υγιείς άνδρες (24,8 ± 1 έτη), εκτέλεσαν αρχικά τη δοκιμασία προσδιορισμού της μέγιστης εκούσιας συστολής (MVC) των κάτω άκρων. Στη συνέχεια οι συμμετέχοντες εκτέλεσαν με τυχαία σειρά ένα ισομετρικό και ένα δυναμικό πρωτόκολλο ωθήσεων με δύο πόδια σε επίπεδη πρέσα. Το ισομετρικό πρωτόκολλο άσκησης (ISO) αποτελούνταν από 4 σετ των 2 λεπτών, στο 30% MVC (άνοιγμα άρθρωσης γόνατος 90º) με 2 λεπτά παθητικού διαλείμματος, ενώ το δυναμικό πρωτόκολλο άσκησης (DYN) από 4 σετ των 2 λεπτών (40 επαναλήψεις 1,5 s σύγκεντρη / 1,5 s έκκεντρη) στο 30% MVC, με 2 λεπτά παθητικού διαλείμματος. Πραγματοποιήθηκε συνεχόμενη καταγραφή του παραγόμενου έργου. Οι μεταβολές των αιμοδυναμικών παραμέτρων καταγράφηκαν με τη χρήση υπέρυθρου φωτοπληθυσμογράφου (Finapress), ενώ οι μεταβολές στη μυϊκή οξυγόνωση (οξυγονωμένη αιμοσφαιρίνη - O2Hb, στον κορεσμό οξυγόνου - TSI), στην αποξυγόνωση (από-οξυγονωμένη αιμοσφαιρίνη - HHb), και στον όγκο αίματος (tHb) στον έσω πλατύ μηριαίο καταγράφηκαν με τη μέθοδο της εγγύς υπέρυθρης φασματοσκοπίας (NIRS). Αποτελέσματα: Κατά την ηρεμία δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στους αιμοδυναμικούς δείκτες και στον TSI ανάμεσα στα 2 πρωτόκολλα. Επίσης, το συνολικό παραγόμενο έργο στα τέσσερα σετ άσκησης, δε διέφερε στατιστικά σημαντικά στα δύο πρωτόκολλα. Τα δύο πρωτόκολλα άσκησης αντιστάσεων, προκάλεσαν παρόμοια αύξηση στην αρτηριακή πίεση (ΣΑΠ, ΔΑΠ και ΜΑΠ), παρά το διαφορετικό ρυθμό αύξησης της αρτηριακής πίεσης από σετ σε σετ. Επίσης, το DYN πρωτόκολλο ενεργοποίησε σε μεγαλύτερο βαθμό τους κεντρικούς και περιφερικούς παράγοντες του καρδιαγγειακού συστήματος έναντι του ISO, όπως αποτυπώνεται από τη μεγαλύτερη αύξηση της καρδιακής παροχής (p < 0,001). Η ανωτέρω μεταβολή ήταν αποτέλεσμα κυρίως της μεγαλύτερης αύξησης της καρδιακής συχνότητας στο πρωτόκολλο DYN (p < 0,001) και κατά δεύτερο λόγο της μεγαλύτερης αύξησης του όγκου παλμού (p < 0,05) και της μεγαλύτερης μείωσης των περιφερικών αντιστάσεων (p < 0,001). Το είδος της μυϊκής συστολής επέφερε διαφορές στην οξυγόνωση του σκελετικού μυός (μεγαλύτερη μεταβολή TSI στο DYN έναντι του ISO, p < 0,05) και την αποδέσμευση του οξυγόνου (μεταβολή ΗΗb μεγαλύτερη στο DYN έναντι του ISO, p < 0,05). Συμπερασματικά, όταν κατά την ισομετρική και δυναμική άσκηση αντιστάσεων χρησιμοποιούνται οι ίδιες μυϊκές ομάδες, υπό συνθήκες ίδιου παραγόμενου έργου, η αύξηση στην αρτηριακή πίεση κατά την ισομετρική σε σύγκριση με τη δυναμική, είναι παρόμοια, σε αντίθεση με από αυτό που συχνά θεωρούνταν. Ωστόσο, κατά τη δυναμική άσκηση αντιστάσεων, έναντι της ισομετρικής, παρατηρείται εντονότερη δραστηριοποίηση του καρδιαγγειακού συστήματος, μεγαλύτερη δραστηριοποίηση του οξειδωτικού μεταβολισμού και πιθανά μεγαλύτερη κατανάλωση οξυγόνου σε μυϊκό επίπεδο.