Մահը հայկական ֆեյսբուքում. ավանդակա՞ն, մոդե՞ռն, թե՞ պոստմոդեռն սուգ
Authors: Հակոբյան Սմբատ 
Published: August 2023

Վերջին տասնամյակներում թվային տեխնոլոգիաներն աստիճանաբար ավելի ու ավելի շատ տեղ են զբաղեցնում մարդկանց կյանքում, և մարդու գործունեության տարբեր ոլորտները ցանցից դուրս/անցանց տարածությունից տեղափոխվում են առցանց ։ Ժամանակակից աշխարհում մահը նույնպես առցանց տիրույթի մաս է կազմում, և մասնավորապես շատ են ուսումնասիրությունները, որոնք քննարկում են մահվան առցանց ծեսերը և դիսկուրսները, որոնք գերազանցապես առնչվում են հիշատակին, սուգ և վիշտ արտահայտելուն ։ Հայկական (նկատի ունենք ֆեյսբուքյան այն տիրույթը, որտեղ մարդիկ կատարում են հայատառ կամ լատինատառ հայալեզու գրառումներ) ֆեյսբուքում նույնպես կարելի է հանդիպել բազմաթիվ նմանատիպ գրառումների, որոնք դեռևս չեն հետազոտվել ։ Սույն աշխատանքի նպատակն է՝ կիրառելով հիմնավորված տեսության մեթոդը՝ վեր հանել հայկական ֆեյսբուքում առկա սգի և վշտի պրակտիկաները, դրանց առանձնահատկություններն ու տարբերությունները՝ հիմնականում անգլիալեզու սոցիալական ցանցերի ուսումնասիրությունների ու դրանց հիման վրա մշակված տեսական մոտեցումների համեմատությամբ:
The development of digital technologies and online platforms entailed many changes and shifts in people’s lives. Many elements of culture once belonged exclusively to the offline sphere, started to appear online as well. One of those phenomena is death. Now we can find numerous sites devoted to death, grieving, and loss. Death even “invaded” social networks, where it is actively discussed, in particular from the perspective of grief and bereavement. In the Armenian language Facebook, one can find a lot of posts related to death, most of which can be categorized as grieving posts. First, Facebook serves as a new means to spread the news about death and upcoming funerals. It also helps people to continue their relations with deceased relatives. Many people talk to them directly in their posts, and it leaves the impression that the dead person can see or read the massage. Users can even tag the dead person and make his/her profile more apparent and accessible for the griever’s social network. Generally, grieving on Facebook is more interactive and intensive: one can post pictures, and videos of the deceased person, write some memories, or express some emotions related to his/her loss and receive comments from friends on Facebook.
Многие изменения и перемены в жизни. Многие элементы культуры и быта, которые раньше принадлежали исключительно к офлайн-среде, теперь появляются и онлайн-пространстве. Одним из таких является смерть. В наши дни мы можем найти в интернете большое количество сайтов, связанных со смертью, скорбью и потерей родного человека. Смерть даже ворвалась в социальные сети, где она активно обсуждается в основном в перспективе скорби и тяжёлой утраты. В армяноязычном Фейсбуке мы можем встретить много статусов про смерть, большинство из которых можно отнести к статусам скорби. Фейсбук служит новым способом распространения новости о смерти и информации про грядущие похороны. Он также помогает людям продолжать отношения с их умершими родственниками. Многие пользователи общаются с умершими близкими напрямую через статусы, и складывается впечатле- ние, что покойный может увидеть или прочитать сообщение.