Εκτίμηση της ικανοποίησης των ηλικιωμένων ασθενών από την ποιότητα της παρεχόμενης υπηρεσίας
Authors: Ραφτόπουλος Βασίλειος 
Published: January 2014

Εισαγωγή: Η ικανοποίηση των ασθενών από την ποιότητα της παρεχόμενης νοσοκομειακής περίθαλψης, αποτελεί τον κεντρικό αφετηριακό άξονα για τα προγράμματα διασφάλισης της ποιότητας και της βελτίωσης της ποιότητας της φροντίδας. Οι ηλικιωμένοι ασθενείς, συνιστούν τους κύριους χρήστες των υπηρεσιών φροντίδας υγείας και ως εκ τούτου, η ανάπτυξη και στάθμιση μιας κλίμακας που εκτιμά πως εκλαμβάνουν την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας είναι σημαντική για τον στρατηγικό σχεδιασμό και την αξιολόγηση των υπηρεσιών φροντίδας υγείας. Υπάρχει ένας διάχυτος προβληματισμός γύρω από τις μελέτες για την εκτίμηση της ικανοποίησης των ασθενών, ο οποίος εκπορεύεται από την παρουσία μεθοδολογικών και άλλων προβλημάτων που οφείλονται στην έλλειψη ενός εννοιολογικού υποδείγματος και στην περιορισμένη χρήση των τεχνικών της ποιοτικής έρευνας. Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν η ανάπτυξη μιας κλίμακας που με οδηγό τις υπάρχουσες κλίμακες θα: (1) είναι έγκυρη και αξιόπιστη και θα εκτιμά την ικανοποίηση των ηλικιωμένων ασθενών από την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας στο νοσοκομείο, βασισμένη στην υπάρχουσα βιβλιογραφική μαρτυρία, στα αποτελέσματα της ποιοτικής έρευνας και σε ένα αναπτυγμένο εννοιολογικό υπόδειγμα, (2) εκτιμά την εκληφθείσα ποιότητα της παρεχόμενης νοσοκομειακής περίθαλψης, από την οπτική των ηλικιωμένων ασθενών, (3) εκτιμά τις προσδοκίες των ηλικιωμένων ασθενών, (4) εκτιμά την εκληφθείσα απόδοση της παρεχόμενης φροντίδας και (5) διερευνήσει αν η κατάθλιψη των ηλικιωμένων ασθενών (με την χρήση της GDS κλίμακας) σχετίζεται με την ικανοποίηση και την εκληφθείσα ποιότητα της φροντίδας. Υλικό και μέθοδος: Αναπτύχθηκε μια κλίμακα, για την ικανοποίηση των ασθενών, 26 ερωτήσεων, χρησιμοποιώντας έναν συνδυασμό μεθοδολογίας ποιοτικής και ποσοτικής έρευνας. 380 ασθενείς από 8 νοσοκομεία της Ελλάδος συμμετείχαν στην μελέτη (209 άνδρες, 171 γυναίκες). Η μέση ηλικία του δείγματος ήταν 73.07±6.04 χρόνια. Αξιολογήσαμε την κλίμακα χρησιμοποιώντας την παραγοντική ανάλυση και την ανάλυση αξιοπιστίας. Αποτελέσματα: Η κλίμακα εκτίμησης της ικανοποίησης των ηλικιωμένων ασθενών, βρέθηκε να έχει έναν συντελεστή εσωτερικής συνάφειας πολύ μεγάλο (Cronbach’s alpha= 0.95). Η παραγοντική ανάλυση, ανέδειξε 4 παράγοντες που ερμηνεύουν το 64.59% της συνολικής διακύμανσης. Αυτοί οι παράγοντες είναι: οι Τεχνικές και Διαπροσωπικές Δεξιότητες της Φροντίδας, το Φυσικό και Τεχνητό Περιβάλλον της φροντίδας, το Φαγητό και η Οργάνωση και Λειτουργία του Τμήματος. Η συντριπτική πλειοψηφία των ηλικιωμένων ασθενών ήταν ικανοποιημένοι από τη συνολική παρεχόμενη νοσοκομειακή περίθαλψη (90.3%), το φαγητό (79.3%), τη συνολική ιατρική φροντίδα (95.6%) και τη συνολική νοσηλευτική φροντίδα (94%). Αντίστοιχα, μεγάλο ποσοστό υποστήριξε ότι η συνολική παρεχόμενη φροντίδα (83.5%), η συνολική ιατρική (83.5%) και η συνολική νοσηλευτική φροντίδα (82.3%) ήταν ποιοτικές. Εξάλλου, το 63.1% των ασθενών απάντησε ότι εκπληρώθηκαν οι προσδοκίες τους από τη συνολική φροντίδα, από το φαγητό (46.8%), από τη συνολική ιατρική (79.2%) και τη συνολική νοσηλευτική φροντίδα (76.4%). Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της εκληφθείσας ποιότητας της παρεχόμενης νοσοκομειακής περίθαλψης είναι: (1) η ηλικία, (2) τα χρόνια εκπαίδευσης, (3) η βελτίωση των συμπτωμάτων, (4) η οικογενειακή κατάσταση, (5) η συχνότητα των επισκέψεων στο συγκεκριμένο νοσοκομείο, (6) η συνολική ικανοποίηση από την διαχείριση του πόνου των ασθενών από το γιατρό και (7) η περιοχή που καλύπτει και ανήκει το νοσοκομείο. Στους ηλικιωμένους ασθενείς με κατάθλιψη, η συνολική εκληφθείσα ποιότητα της νοσηλευτικής φροντίδας αποτελεί τον ισχυρότερο προβλεπτικό δείκτη της συνολικής εκληφθείσας ποιότητας της νοσοκομειακής περίθαλψης. Από την άλλη μεριά, οι ισχυρότεροι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ικανοποίησης των ασθενών από την φροντίδα είναι: (1) τα χρόνια εκπαίδευσης, (2) η οικογενειακή κατάσταση, (3) το κοινωνικό-οικονομικό επίπεδο, (4) η μέση διάρκεια νοσηλείας, (5) η βελτίωση των συμπτωμάτων, (6) η περιοχή που καλύπτει και ανήκει το νοσοκομείο, (7) ο βαθμός εξάρτησης από τη νοσηλευτική φροντίδα, (8) η ικανοποίηση από την ιατρική και τη νοσηλευτική φροντίδα, (9) η συνολική ικανοποίηση από τη διαχείριση του πόνου τους, (10) η εκπλήρωση των συνολικών προσδοκιών από την φροντίδα, (11) η συνολική συγκριτική με τα υπόλοιπα νοσοκομεία εκληφθείσα ποιότητα της φροντίδας και (12) η εκληφθείσα απόδοσης της φροντίδας...................................................................................................................................................................