DOCTORS CONTINUING PRACTICE AT RETIREMENT AGE IN THE REPUBLIC OF KAZAKHSTAN: RISK ASSESSMENT MODEL FOR FUTURE PHYSICIAN SHORTAGE
Authors: S.S. Kyrykbayeva , Yu.M. Semenova , M.V. Goremykina , М.A. Dauletyarova , A.A. Nauryzbayeva 
Published: November 2024

Background. Currently, the retirement age in the Republic of Kazakhstan is 58 for women (will be 63 in 2027) and 63 for men. Globally, many doctors continue to work after reaching the retirement age that is also a matter of concern for Kazakhstan. Aim: The aim of this study is an analysis of the age structure of medical doctors (MDs) working in the government healthcare sector of Kazakhstan & to propose a model for assessing the age-related imbalance of the physician workforce and the risk of staff shortage in the medium and long term. Materials and methods. We analyzed the national and the regional age structure of MDs for 2017 by dividing them into three age groups: <30 years, 31-55 years, and >55 years. The data were obtained from the Ministry of Health. Results. Overall, in 2017 there were 54,405 practicing MDs in the country. Of them, 677 MDs (1.2%) retired in 2017, which constitutes 80% of the irrevocable outflow. According to estimates, the number of doctors who are supposed to retire in the period from 2018 to 2025 is 5,500 people (10%). The largest proportion of MDs of retirement age practice in the Kostanay region: 25% (426 out of 1,723), while the lowest proportion works in the South Kazakhstan region: 5% (364 out of 7,922). At the same time, there were 2,146 MDs aged 65 and older and 211 doctors over 75 years of age, the majority of whom (28%) worked in Almaty city. Officially, by the end of 2017 the national shortage of MDs composed 3,011 people and to consider the number of doctors who continue to work after retirement, this number is at least two times higher. Conclusion. The proposed assessment model allows us to assess the situation at the level of individual regions and specialties. The most favorable is the progressive type of workforce replenishment that exists in the South Kazakhstan, Mangystau and Kyzylorda regions. Particular attention should be paid to regions with a regressive type of replenishment and a high proportion of doctors continuing their practice at retirement age: in the Kostanay region – 25% and in the Atyrau region - 19%.

Актуальность. В настоящее время пенсионный возраст в Республике Казахстан составляет 58 лет для женщин (в 2027 году - 63 года) и для мужчин - 63 года. Во всем мире многие врачи продолжают работать после достижения пенсионного возраста, что также вызывает озабоченность и в здравоохранении Казахстана. Цель. Целью данного исследования является анализ возрастной структуры врачей, работающих в государственном секторе здравоохранения Казахстана и предложение модели для оценки возрастного дисбаланса врачебных кадров и риска возникновения дефицита врачебного персонала в среднесрочной и долгосрочной перспективе. Материалы и методы. Мы проанализировали национальную и региональную возрастную структуру врачей в 2017 году, разделив их на три возрастные группы: <30 лет, 31-55 лет и> 55 лет. Статистические данные были получены из Министерства здравоохранения. Результаты. В целом, в 2017 году в стране было 54 405 практикующих врачей. Из них 677 врачей (1,2%) вышли на пенсию в 2017 году, что составляет 80% от безвозвратного оттока. Согласно оценкам, количество врачей, которые должны выйти на пенсию в период с 2018 по 2025 год, составляет 5500 человек (10%). Наибольшая доля продолжающих работать врачей пенсионного возраста практиковало в Костанайской области: 25% (426 из 1723), а самая низкая доля работала в Южно-Казахстанской области: 5% (364 из 7 922). В то же время в системе здравоохранения РК после выхода на пенсию продолжали работать 2146 врачей в возрасте старше 65 лет и 211 врачей старше 75 лет, большинство из которых (28%) работали в городе Алматы. Официально к концу 2017 года национальный дефицит врачебных кадров составил 3 011 человек, но учитывая то количество врачей, которые продолжают работать после выхода на пенсию, этот показатель как минимум в два раза выше. Выводы. Предложенная модель оценки позволяет оценить ситуацию на уровне отдельных регионов и специальностей. Наиболее благоприятным является прогрессивный тип воспроизводства, имеющийся в Южно-Казахстанской, Мангыстауской и Кызылординской областях. Особое внимание необходимо уделить регионам с регрессивным типом воспроизводства и высокой долей работающих врачей пенсионного возраста: в Костанайской области – 25%, в Атырауской области – 19%.

Өзектілігі: Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасында зейнетақы жасы, әйелдер үшін58 жас және(2027 жылы - 63 ж), сондай-ақ ерлер үшін- 63 жас болып табылады. Бүкіл әлемде көптеген дәрігерлер зейнеткерлік жасқа жеткеннен кейін жұмыс істеуді жалғастыруда, бұл сондай-ақ Қазақстанның денсаулық сақтау саласында да алаңдаушылық туғызуда. Мақсаты. Бұл зерттеудің мақсаты Қазақстанның мемлекеттік денсаулық сақтау секторында жұмыс істейтін дәрігерлердің жас құрылымын талдау, сонымен қатар орта мерзімді және ұзақ мерзімді болжамда дәрігер қызметкерлерінің жетіспеушілігінің туындау қауіпін және дәрігерлік кадрлардың жас тепе-теңсіздігін бағалау үшін үлгі (моделін) ұсыну болып табылады. Әдістер мен материалдар. Біз 2017 жылы дәрігерлердің ұлттық және өңірлік жас құрылымын талдап, оларды үш жас тобына бөлдік: <30 жас, 31-55 жас және> 55 жас. Статистикалық мәліметтер Денсаулық сақтау министрлігінен алынды. Нәтижелер. Жалпы, 2017 жылы елде 54 405 тәжірибелі дәрігер болған. Оның 677-і (1,2%) 2017 жылы зейнеткерлікке шықты, бұл қайтарусыз кетудің 80% құрайды. Бағалауларға сәйкес, 2018 жылдан 2025 жылға дейінгі кезеңде зейнетке шығуға тиісті дәрігерлер саны 5500 адамды (10%) құрайды. Жұмыс істеуді жалғастырушы зейнеткерлік жастағы дәрігерлердің ең үлкен үлесі Қостанай облысында: 25% (1723-дің 426-ы), ал ең төмен үлесі Оңтүстік Қазақстан облысында жұмыс істеді: 5% (7 922-дің 364-і). Сонымен қатар, ҚР Денсаулық сақтау жүйесінде зейнетке шыққаннан кейін 65 жастан асқан 2146 дәрігер және 75 жастан асқан 211 дәрігер жұмыс істеді, олардың көпшілігі (28%) Алматы қаласында жұмыс істеді. Ресми түрде 2017 жылдың соңына қарай дәрігерлік кадрлардың ұлттық тапшылығы 3 011 адамды құрады, бірақ зейнеткерлікке шыққаннан кейін жұмыс істейтін дәрігерлердің санын ескере отырып, бұл көрсеткіш кем дегенде екі есе жоғары. Тұжырымдар. Ұсынылған бағалау моделі, жағдайды жекелеген өңірлер мен мамандықтар деңгейінде бағалауға мүмкіндік береді. Оңтүстік Қазақстан, Маңғыстау және Қызылорда облысында бар ұдайы өндірудің прогрессивті түрі неғұрлым қолайлы болып табылады. Ұдайы өндірудің регрессивті түрі және зейнеткерлік жастағы жұмыс істейтін дәрігерлердің үлесі жоғары өңірлерге ерекше назар аудару қажет: Қостанай облысында – 25%, Атырау облысында – 19%.