ГОСУДАРСТВЕННАЯ СЛУЖБА В КЫРГЫЗСТАНЕ: ЧТО ПРЕДПОЧТИТЕЛЬНЕЕ – «ОТКРЫТАЯ» ИЛИ «ЗАКРЫТАЯ» МОДЕЛЬ?
Authors: Тарбинский О.С. , Карашев А.А. 
Published: February 2025

Цель статьи – на основе анализа выявить положи­тель­ные и отрицательные стороны практики применения двух мо­де­лей государственной службы в Кыргызстане: «откры­той» модели, которая использовалась при подборе кадров в 1999–2021 годах, и «закрытой», введенной Законом Кыргыз­ской Рес­пуб­лики «О государственной гражданской службе и муни­ци­паль­ной службе» от 27 октября 2021 года, и выра­ботать ре­ко­мендации. Проблема состоит в том, что при использовании в выбранном формате обеих систем выявлялись как пре­иму­ще­ства, так и недостатки, а имплементация новой модели с ок­тя­­бря 2021 года не привела к очевидному росту профес­сио­на­лиз­­ма государственных и муниципальных служа­щих. Новизна ста­тьи заключается в том, что сравнительный анализ двух мо­­делей в той конфигурации, которая применялась ранее и при­­меняется ныне в государственных органах и орга­нах мест­ного самоуправления в Кыргызстане, делается впер­вые. Ана­ли­зи­руя практику применения моделей, авторы при­ходят к вы­во­ду о том, что при использовании той или иной модели необ­хо­ди­мо учитывать все необходимые элементы, по­скольку в про­тив­ном случае не будет достигнут желаемый эффект. В статье содержатся рекомендации по улучшению функ­циони­ро­вания нынешней «закрытой» модели публичной службы.

Макаланын максаты – талдоонун негизинде Кыргыз­стан­­­да мамлекеттик кызматтын эки моделин колдонуу прак­ти­касынын оң жана терс жактарын аныктоо: 1999-2021-жыл­дары кадрларды тандоодо колдонулган «ачык» модель жана Кыргыз Республикасынын 2021-жылынын 27-ок­тяб­рын­да­гы «Мамлекеттик жарандык кызмат жана муниципалдык кыз­мат жөнүндө» Мыйзамы менен киргизилген «жабык» мо­дель жана сунуштарды иштеп чыгуу. Маселе, эки тутумду тең тандалган форматта колдонууда артыкчылык­тар да, кем­чиликтер да ачыкка чыгып, 2021-жылдын октябрь айынан баш­тап жаңы моделди имплементациялоо мамле­кеттик жа­на муниципалдык кызматкерлердин кесипкөй­лүгүнүн айкын өсү­­­­шүнө алып келген жок. Макаланын жаңы­лыгы Кыргыз­стан­­да мамлекеттик органдарда жана жер­гиликтүү өз ал­дын­­ча башкаруу органдарында мурда колдо­нулган жана азыр кол­донулуп жаткан конфигурациядагы эки моделдин салыш­тыр­ма талдоосу биринчи жолу жасалып жаткандыгында. Моделдерди колдонуу практикасын талдоо­до авторлор тигил же бул моделди колдонууда бардык керек­түү элементтерди эске алуу керек деген тыянакка келет, ант­песе каалаган эф­фект­ке жетүү мүмкүн эмес. Макалада учур­дагы «жабык» мам­лекеттик кызмат моделинин иштешин жак­шыртуу бо­юнча сунуштар камтылган.

The purpose of the article is to identify, based on the analysis, the positive and negative sides of the practice of applying two mo­dels of public service in Kyrgyzstan: the "open" model, which was used in the selection of personnel in 1999-2021, and the "clo­sed" one, introduced by the Law of the Kyrgyz Republic "On Public Civil Service and Municipal Service" dated October 27, 2021, and make recommendations. The problem is that when using both systems in the chosen format, both advantages and disadvantages were identi­fied, and the implementation of the new model since October 2021 has not led to an obvious increase in the professionalism of state and municipal employees. The novelty of the article lies in the fact that a comparative analysis of the two models in the configuration that was used earlier and is now being used in state and local government bodies in Kyrgyzstan is being done for the first time. Analyzing the practice of using models, the author comes to the con­clusion that when using a particular model, it is necessary to take into account all the necessary elements, because otherwise the desired effect will not be achieved. The article contains recom­men­da­tions for improving the functioning of the current "closed" model of public service.