Μελέτη μοριακών παραγόντων (φετουίνη, βισφατίνη και ιντερλευκίνη-6) στο αμνιακό υγρό δευτέρου τριμήνου σε κυήσεις εμβρύων με ανευπλοειδίες
Authors: Ηλιοδρομίτη Σταματίνα 
Published: August 2021

Τα έμβρυα με τις συχνές χρωμοσωμικές ανευπλοειδίες, - 21, 13, 18 και λιγότερο με τιςαριθμητικές ανωμαλίες των φυλετικών χρωμοσωμάτων- εμφανίζουν ένα μεγάλο εύροςχαρακτηριστικών που ποικίλλουν από πρόωρη ενδομήτριο καθυστέρηση της ανάπτυξης καιιδιαίτερα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά ως πρόωρο τοκετό ή ενδομήτριο θάνατο.Υποθέτουμε, λοιπόν, ότι αυτά τα έμβρυα εμφανίζουν μεταβολικούς και βιοχημικούςμηχανισμούς από την ενδομήτριο ζωή που διαφέρουν από τους αντίστοιχους στα έμβρυα μεφυσιολογικό καρυότυπο.Στην παρούσα διατριβή μελετήθηκε η παραγωγή και συγκέντρωση διαφόρων βιοχημικώνπαραγόντων στο αμνιακό υγρό 2ου τριμήνου κυήσεων με τρισωμίες 21, 18, 13 καιαριθμητικών ανωμαλιών των χρωμοσωμάτων του φύλου ( σύνδρομο Klinefelter καιυπερθήλεος) καθώς και σε αμνιακό υγρό κυήσεων με φυσιολογικό καρυότυπο (μάρτυρες). Τοαμνιακό υγρό επιλέχθηκε ως το καλύτερο μέσο που αντανακλά το εξωκυττάριο περιβάλλοντου εμβρύου και μπορεί να μελετηθεί από ηθικής απόψεως στο 2ο τρίμηνο χωρίς να θέτει σεκίνδυνο το έμβρυο. Οι αμνιοπαρακεντήσεις πραγματοποιήθηκαν κατά το πρώτο ήμισυ τουδευτέρου τριμήνου της κύησης για λόγους προγεννητικής διάγνωσης.Μελετήθηκε η υπόθεση ότι οι εξεταζόμενοι μοριακοί παράγοντες, -φετουίνη Α, βισφατίνηκαι ιντερλευκίνη 6 (IL 6)- έχουν διαφορετικές συγκεντρώσεις στο αμνιακό υγρό τωνκυήσεων με ανευπλοειδία και των μαρτύρων με φυσιολογικό καρυότυπο στην ίδια ηλικίακύησης.Η φετουίνη Α, μια πρωτείνη της υπερ-οικογένειας των κυστατινών που θεωρείται αρνητικόςπαράγοντας φλεγμονής, προσδιορίστηκε στο αμνιακό υγρό 25 κυήσεων με τρισωμία 21(Τ21), 11 κυήσεων με τρισωμία 18 (Τ18), 3 κυήσεων με τρισωμία 13 (Τ13), 7 κυήσεων μεαριθμητικές ανωμαλίες των φυλετικών χρωμοσωμάτων και 25 κυήσεων με φυσιολογικόκαρυότυπο. Πρώτο εύρημα, είναι ότι η φετουίνη παράγεται και εκκρίνεται στο αμνιακό υγρό όλων των κυήσεων, τόσο φυσιολογικών όσο και ανευπλοειδικών, κάτι που δεν έχει μελετηθείκαι αναφερθεί στη βιβλιογραφία στο παρελθόν. Επιπλέον, η συγκέντρωση της φετουίνης στοαμνιακό υγρό 2ου τριμήνου στη Τ21 και Τ18 είναι στατιστικά σημαντικά χαμηλότερη σεσχέση με τους μάρτυρες (5.7 ng/ml και 5.1 ng/ml έναντι 7 ng/ml αντίστοιχα, p=0.008 καιp=0.023). Χαμηλότερη είναι η συγκέντρωση και στην Τ13 και στις αριθμητικές ανωμαλίεςτων φυλετικών χρωμοσωμάτων σε σχέση με τους μάρτυρες, αλλά δε φτάνει στατιστικάσημαντικά επίπεδα (p=0.22 και 0.207) πιθανά λόγω του μικρού αριθμού δειγμάτων σε αυτέςτις υποομάδες. Αυτό το εύρημα μπορεί να συσχετίζεται με φλεγμονώδεις διεργασίες που είναιπιο έντονες στις ανευπλοειδικές κυήσεις σε σχέση με τις φυσιολογικές.Η βισφατίνη, μια κυτοκίνη που εκκρίνεται από το λιπώδη ιστό και έχει συσχετισθεί με τηνπαχυσαρκία και το μεταβολικό σύνδρομο, προσδιορίστηκε στο αμνιακό υγρό 31 κυήσεων μετρισωμία 21 (Τ21), 11 κυήσεων με τρισωμία 18 (Τ18), 3 κυήσεων με τρισωμία 13 (Τ13), 7κυήσεων με αριθμητικές ανωμαλίες των φυλετικών χρωμοσωμάτων και 21 κυήσεων μεφυσιολογικό καρυότυπο (μάρτυρες). Η βισφατίνη ανιχνεύτηκε στην πλειονότητα τωνδειγμάτων αμνιακού υγρού 2ου τριμήνου, ένα σημαντικό εύρημα, καθώς η βισφατίνη δεν έχειμελετηθεί στο παρελθόν σε αμνιακό υγρό ανθρώπου. Παρ’όλα αυτά σε μικρό αριθμόδειγμάτων αμνιακού υγρού (τόσο με φυσιολογικό καρυότυπο όσο και με Τ21 ή Τ18) ηβισφατίνη δεν ανιχνεύτηκε και μπορούμε να υποθέσουμε ότι η παραγωγή και έκκριση τηςστο αμνιακό υγρό δεν έχει ολοκληρωθεί κατά το 2ο τρίμηνο. Ως προς τη συγκέντρωσή της,αυτή δεν έχει στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ ευπλοειδικών και ανευπλοειδικώνκυήσεων, γεγονός που μπορεί να εξηγηθεί με την υπόθεση ότι ο λιπώδης ιστός του εμβρύου,κύρια πηγή έκκρισης της βισφατίνης, δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως κατά το πρώτο μισό του 2ουτριμήνου που μελετήσαμε.Τέλος η συγκέντρωση της ιντερλευκίνης 6 (ΙL 6), ενός βασικού προφλεγμονώδη παράγοντα,προσδιορίστηκε στο αμνιακό υγρό 31 κυήσεων με τρισωμία 21 (Τ21), 11 κυήσεων μετρισωμία 18 (Τ18), 3 κυήσεων με τρισωμία 13 (Τ13), 7 κυήσεων με αριθμητικές ανωμαλίες των φυλετικών χρωμοσωμάτων και 27 κυήσεων με φυσιολογικό καρυότυπο (μάρτυρες). Η ΙL6 είναι στατιστικά σημαντικά υψηλότερη στο αμνιακό υγρό κυήσεων με Τ18 σε σχέση μετους μάρτυρες (192.44 έναντι 33.072 pg/ml, p=0.006). Στο αμνιακό υγρό κυήσεων με Τ21,Τ13 και αριθμητικές ανωμαλίες των χρωμοσωμάτων του φύλου παρά το γεγονός ότι ησυγκέντρωση της ιντερλευκίνης 6 έχει την τάση να είναι υψηλότερη σε σύγκριση με τουςμάρτυρες, η διαφορά αυτή δεν αγγίζει στατιστικά σημαντικά επίπεδα. Το εύρημα αυτόισχυροποιεί ακόμη περισσότερο την άποψη ότι οι ανευπλοειδικές κυήσεις σχετίζονται μεπροφλεγμονώδεις διαδικασίες που πυροδοτούνται από το 2ο κιόλας τρίμηνο και μπορεί νασχετίζονται με το οξειδωτικό στρες.