Οικονομική αξιολόγηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής
Authors: Μαρκαντώνης Βασίλειος 
Published: January 2014

Η διδακτορική διατριβή προτείνει την οικονομική αξιολόγηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Ο γενικός στόχος της προτεινομένης διδακτορικής διατριβής είναι η δημιουργία ενός υποδείγματος κοινωνικοοικονομικής αξιολόγησης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στο εθνικό και τοπικό επίπεδο. Ο γενικός στόχος συγκεκριμενοποιείται και αναλύεται σε επιμέρους ερευνητικούς στόχους. 1. Η οικονομική αποτίμηση του κόστους της κλιματικής αλλαγής σε εθνικό επίπεδο, τόσο στην παρούσα φάση, όσο και σε ένα μελλοντικό σενάριο. Ο υπολογισμός του κόστους της κλιματικής αλλαγής πραγματοποιείται με την οικονομική αποτίμηση των εθνικών μέτρων αντιμετώπισης του φαινομένου. Τα μέτρα αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής εξειδικεύονται σε μέτρα άμβλυνσης (mitigation) του φαινομένου και σε μέτρα προσαρμογής (adaptation) σε αυτό. Επιπλέον, η οικονομική αποτίμηση των μέτρων αντιμετώπισης της κλιματικής αποτελεί έναν έμμεσο τρόπο συνολικής οικονομικής αξιολόγησης των επιπτώσεων της σε εθνικό επίπεδο. 2. Η εκτίμηση του περιβαλλοντικού κόστους που επιφέρουν παράμετροι της κλιματικής αλλαγής. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η παρούσα διδακτορική διατριβή στοχεύει στην οικονομική αποτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των πλημμυρών, λαμβάνοντας ως περίπτωση μελέτης τις εκτεταμένες πλημμύρες στον Ποταμό Έβρο κατά τον Μάρτιο/Απριλιο 2006. Αναφορικά με τα μεθοδολογικά εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν, η παρούσα διατριβή επιχειρεί την καινοτόμα εφαρμογή μικρό οικονομικών μεθόδων Δηλωμένων Προτιμήσεων (Stated Preferences). Η κύρια μέθοδος και στις δυο περιπτώσεις είναι η Μέθοδος της Υποθετικής Αγοράς (Contingent Valuation Method), ενώ επιπρόσθετα στην περίπτωση της οικονομικής αποτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των πλημμυρών εφαρμόζεται πειραματικά και η μέθοδος των Διαμορφωμένων Eπιλογών (Choice Modeling). Βασικό χαρακτηριστικό της μεθοδολογικής προσέγγισης αποτελεί η εφαρμογή και των δυο εργαλείων σε συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες, και όχι σε δείγμα του συνολικού πληθυσμού. Ο λόγος που επιλέγονται συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες όπως π.χ. ειδικοί, αγρότες κλπ., είναι το γεγονός ότι κατέχουν την απαραίτητη γνώση και την προσωπική άποψη σχετικά με τα αντικείμενα, τα οποία καλούνται να αποτιμήσουν οικονομικά βασιζόμενοι στις προτιμήσεις τους. Επομένως, τα αποτελέσματα της έρευνας αφορούν αποκλειστικά τις απόψεις και προτιμήσεις των επιλεγμένων πληθυσμιακών ομάδων και δεν αντανακλούν τις προτιμήσεις του γενικού πληθυσμού. Σύμφωνα με την άποψη των ειδικών η μέση τιμή του ποσοστού του ΑΕΠ, το οποίο σήμερα θα πρέπει να διατίθεται για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής σε εθνικό επίπεδο ανέρχεται στο 1,73%. Το ποσοστό αυτό του ΑΕΠ κατανέμεται σε 1,15% για τα μέτρα άμβλυνσης και 0,58% για τα μέτρα προσαρμογής. Το ποσοστό του ΑΕΠ αυξάνεται όταν εκτιμάται σε μια μελλοντική βάση 25 ετών και με την παραδοχή ότι μέχρι τότε δεν θα έχουν γίνει σημαντικά βήματα αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Στο πλαίσιο αυτό, η μέση τιμή του ΑΕΠ αυξάνεται στο 2,75%. Στην περίπτωση αυτή σημαντική είναι και η αύξηση του ποσοστού του ΑΕΠ για τα μέτρα προσαρμογής που ανέρχεται σε 1,30% με τα μέτρα άμβλυνσης να λαμβάνουν το 1,45% του ΑΕΠ.