ВЛИЯНИЕ СОЦИАЛЬНО-ПСИХОЛОГИЧЕСКИХ ТРЕНИНГОВ НА РЕЗУЛЬТАТИВНОСТЬ УЧЕБНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ОБУЧАЮЩИХСЯ
Authors: Шакирова А.Д. 
Published: October 2023

Мақалада әлеуметтік-психологиялық аспектілердің топтық психологиялық қасиеттеріне әсер ету арқылы білімгерлердің оқу әрекетінің нәтижелі болуы қарастырылған. Оқу мотивациясының құрылымы өзгерістері, таңдаған мамандыққа тұрақтылық қалыптастырғанда, топтың қызығушылығы мен білімгерлердің қабілеттерін аса басып ескергенде құрылатыны көрсетілген. Оқу әрекетінің нәтижелілігі болашақ мамандыққа қажетті қасиеттерді де қалыптастыратындығы анықталған. Зерттеудің эмпирикалық базасын І.Жансүгіров атындағы Жетісу университетіндегі педагогика және психология факультетінің студенттері құрады. Барлығы 4 топ, 30 білімгерден жоғары. Болжамға сәйкес, бірнеше әдістемелерден кешен құралды: бақылау, контент-талдау, аралас сауалнама: мұнда жеке шкала – мамандық таңдау мотивтері, оқу әрекеті мотивтері, болашақ бейнесі, мәселелік алаң; топтың әлеуметтік-психологиялық қасиеттері (шығармашылық, адамгершілік, іскерік), топтың рухани-адамгершілігін анықтайтын және топтың әлеуметтік-құндылық бағытын анықтайтын әдістер болашақ педагогикалық маман иелерінің бойында педагогикалық қабілеттердің дамуына ықпал етіп, оқу нәтижелілігін арттырды. Мақалада қоғамның дамуына байланысты жаңа заман педагогына қойылатын талаптар мен педагогикалық қабілеттердің болмысына талдау жасалды. Педагогикалық қабілеттерді педагогикалық- психологиялық феномен ретінде, оның негізгі табиғатын, құрылымын, мазмұнын фундаментальді зерттеген қазіргі ресейлік, шетелдік және отандық мектептердің зерттеушілерінің еңбектері сараланды. Теориялық және практикалық процесте қабілеттерді үнемі, үздіксіз дамыту алғашқы қасиет құрылымы жекеленген дифференциалды құрылымға айналатындығы негізге алына отырып, педагогикалық қабілеттерді игеру оқытушыға өзінің кәсіби міндеттерін біліктілік тұрғысында жүзеге асатындығына тұжырым жасалды. Әлеуметтік-психологиялық аспектілерді ескере отырып, білімгерлердің оқу әрекеті нәтижелендірілсе, болашақ педагогтардың педагогикалық қабілеттерін дамытуға мол мүмкіндік ашылатыны, алынған зерттеулерден көрініс табады. Білімгерлердің әлеуметтік-психологиялық дамуының жоғарылауы, олардың әлеуметтік маңызы бар саласына енуі мен біріккен әрекет технологиясын қолдану барысында іске асады. Түйін сөздер: топтың әлеуметтік-психологиялық сапасы, оқу әрекетінің нәтижелігі, оқу мотивациясы, мәселелік алаң, педагогикалық қабілет, педагогикалық-психологиялық феномен, рефлексивті деңгей, проективті деңгей.

В статье рассматривается эффективность и результативность учебной деятельности обучающихся путем воздействия на групповые психологические свойства социально-психологических аспектов и социально-психологической подготовки. Показано, что изменения структуры учебной мотивации формируются при формировании устойчивости к выбранной профессии, с учетом интересов группы и способностей студентов. Установлено, что эффективность учебной деятельности также формирует качества, необходимые для будущей профессии. Эмпирическую базу исследования составили студенты факультета педагогики и психологии Жетысуского университета им.И. Жансугурова. Всего 4 группы, свыше 30 обучающихся. В соответствии с гипотезой, был сформирован комплекс из нескольких методик: наблюдение, контент-анализ, комбинированный опросник, анкетирование: где индивидуальная шкала – мотивы выбора профессии, мотивы учебной деятельности, образ будущего, проблемная площадка; социально- психологические качества группы (творческие, нравственные, деловые), методы определения духовно- нравственного облика группы и определения социально-ценностной направленности группы способствовали развитию педагогических способностей будущих учителей и повышению эффективности обучения. В статье анализируется сущность педагогических способностей и требований к педагогу нового времени и общества. Изучены и анализированы труды современных российских, зарубежных и казахстанских ученых, которые фундаментально исследовали развитие педагогических способностей, как педагогический и психологический феномен: их природу, структуру и содержание. Обращая внимание на постоянное и непрырывное развитие способностей в процессе теоретической или практической деятельности представляет собой форму преобразования первичной структуры свойств в дифференциальные структуры, это привело нас к выводу, что освоение педагогических способностей дает возможность развивать профессиональные навыки. Учитывая социально-психологические аспекты и применения различных тренингов, результативность учебной деятельности обучающихся, открываются большие возможности для развития педагогических способностей будущих педагогов, что отражается в полученных исследованиях. Повышение социально-психологического развития обучающихся, вхождение их в социально значимую сферу и реализация в процессе применения технологии совместной деятельности. Ключевые слова: социально-психологическое качество группы, результативность учебной деятельности, учебная мотивация, проблемная площадка, педагогические способности, педагогико- психолгический феномен, рефлексивный уровень, проективный уровень.

The article examines the effectiveness of educational activities of students by influencing the group psychological properties of socio-psychological aspects. It is shown that changes in the structure of educational motivation are formed during the formation of resistance to the chosen profession, taking into account the interests of the group and the abilities of students. It has been established that the effectiveness of educational activities also forms the qualities necessary for the future profession. The empirical base of the study was made up of students of the Faculty of Pedagogy and Psychology of Zhetysu University named after I. Zhansugurov. There are 4 groups in total, over 30 students. In accordance with the hypothesis, a complex of several methods was formed: observation, content analysis, a combined questionnaire: where the individual scale is the motives for choosing a profession, the motives of educational activity, the image of the future, a problem area; socio-psychological qualities of the group (creative, moral, business), methods for determining the spiritual and moral image of the group and determining the social and value orientation of the group contributed to the development of the pedagogical abilities of future teachers and to an increase in the effectiveness of training. The article analyzes the essence of pedagogical abilities and requirements to the teacher in connection with the development of the new time and society. The works of modern Russian, foreign and Kazakh scientists who have studied the development of pedagogical abilities as a pedagogical and psychological phenomenon, their nature, structure and content are studied and analyzed. Paying attention to the constant and continuous development of abilities in the process of theoretical or practical activity is a form of transformation of the primary structure of properties into differential structures, that is, the development of pedagogical abilities makes it possible to develop professional skills. Taking into account the socio-psychological aspects, the effectiveness of the educational activities of students, great opportunities open up for the development of the pedagogical abilities of future teachers, which is reflected in the studies obtained. Increasing the socio-psychological development of students, their entry into a socially significant sphere and the introduction of joint activity technology into the application process gives an effective result. Keywords: socio-psychological quality of the group, the effectiveness of educational activities, educational motivation, problem area, pedagogical abilities, pedagogical-psychological phenomenon, reflexive level, projective level.