Stratejik Büyük Veri Yönetiminin Yatırımlar Üzerindeki Etkileri
Authors:   İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye, Sart Gamze , Kırbaşlar Şah İsmail ,   İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Temel İşlemler ve Termodinamik Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye, Dülger Ümit ,   HF media Yazılım ve Reklam Ajansı | DÜLGER GRUP A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı, Elektrik-Elektronik Mühendisi, İstanbul, Türkiye
Published: November 2024

Veri sözcüğü, (İngilizce data) “verilen şeyler” anlamına gelen Latince “datum” sözcüğünün çoğulundan türemiştir. Veri bilimi ise geniş bilgi koleksiyonlarının toplanması, hazırlanması, analizi, görselleştirilmesi, yönetimi ve korunmasıyla ilgili ortaya çıkan bir çalışma alanı demektir. Veri bilimi adı en güçlü şekilde veritabanları ve bilgisayar bilimi gibi alanlarla ilişkili gibi görünse de matematiksel olmayan beceriler de dahil olmak üzere birçok farklı alandaki beceriyle ilgilidir. İnternet, “veriye dayalı uygulamalar” ile doludur, örneğin hemen hemen her e-ticaret uygulaması veri odaklı bir uygulamadır. “Veri bilimi” ile kastedilen yalnızca verileri kullanmak değildir. Bir veri uygulaması, değerini verinin kendisinden alır ve sonuç olarak daha fazla veri oluşturur. Bu sadece veri içeren bir uygulama değil, bir veri ürünüdür. Veri bilimi veri ürünlerinin oluşturulmasını sağlar. Yaşadığımız çağda, özellikle daha önce belirttiğimiz gibi Covid-19 salgınıyla internet ve teknolojiden uzak bir yaşamı tasavvur etmek neredeyse imkânsız bir hale gelmiştir. Şu anda bile Facebook hesabımıza giriş yapmak, Instagram’a fotoğraf yüklemek veya Amazon ya da herhangi bir e-ticaret sitesinde birbirinden farklı ürün ve hizmetlere bakıp incelemek adeta günlük rutinimizin bir parçası haline gelmiş durumda. Whatsapp’ta mesajlarımızı görmediğimizde ya da e-postamıza bakmadığımızda gün içinde bir şeyler eksikmiş gibi hissediyoruz. Teknoloji meraklısı dünyanın ve dünya gündeminin Facebook, Whatsapp, Twitter, vb. gibi çevrimiçi sosyal medya tarafından yönetildiğini görüyoruz. Peki, sosyal medya veya çeşitli kurumsal uygulamalar tarafından günlük olarak üretilen peta ve eksabaytlarca verinin boyutunu ve çeşitliliğini hiç düşündünüz mü? Wikipedia’ya göre her gün çeşitli çevrimiçi uygulamalar tarafından 2,5 eksabayt veri oluşturuluyor. Bu kadar büyük miktarda veriyi yönetmek ve oynamak oldukça zor hale geliyor. Bilişim dünyası daha biz “büyük veri” kavramına yabancıyken büyük oran ve çeşitlilikteki veri ile çalışıyordu lakin bu konu Operasyonel Veri Depolama (ODS/The Operational Data Store), veri ambarı, iş analizi ve veri analizinden büyük ve önemli ölçüde farklı olarak başka bir yerde konumlanmaktadır. Büyük veri, tek bir teknoloji değil, şirketlerin eyleme geçirilebilir içgörüler elde etmesine yardımcı olan eski ve yeni teknolojilerin bir kombinasyonudur. Bu nedenle büyük veri, gerçek zamanlı analiz ve reaksiyona izin vermek için çok büyük miktarda farklı veriyi doğru hızda ve doğru zaman çerçevesinde yönetme yeteneğidir. Diğer taraftan büyük veri derken kast ettiğimiz aşina olduğumuz veya bildiğimiz süreç veya araçların kullanılmasıyla işlenemeyecek veya analiz edilemeyecek bilgiler için geçerlidir. Bugün şirket, kuruluş ve hükümetler giderek daha fazla büyük veri sorunuyla karşı karşıyadır. Zengin bir bilgiye erişimleri söz konusu olmasına rağmen en ham haliyle ya da yarı yapılandırılmış veya yapılandırılmamış bir biçimde oldukları için bunlardan nasıl değer elde edeceklerini, hatta saklamaya değip değmeyeceğini bile bilemezler. Şirketler, herhangi bir şeyi depolayabildikleri ve tarihte hiç olmadığı kadar çok veri ürettikleri bu ortamda bu tür zorluklarla yüzleşirler. Bugünün işletmeleri potansiyel içgörülere her zamankinden daha fazla erişime sahipken bu potansiyel altın madeni veri yığınları arttıkça işletmenin işleyebileceği veri yüzdesi hızla düşer