Ο ρόλος του demodex folliculorum στην αιτιοπαθογένεια της ροδόχροου νόσου
Authors: Κυλάφης Γεώργιος 
Published: August 2021

Η ροδόχρους νόσος (rosacea) είναι μία χρόνια συνήθης δερματοπάθεια ήσύμπλεγμα συμπτωμάτων, που προσβάλλει κυρίως το πρόσωπο και εξελίσσεται κατάστάδια. Πρόδρομη εκδήλωσή της θεωρούνται τα υποτροπιάζοντα επεισόδιαερυθρίασης (flushing). Κλινικά χαρακτηρίζεται από επίμονο ερύθημα και ευρυαγγείεςπου διανθίζονται από φλεγμονώδεις εξάρσεις με βλατίδες, φλύκταινες και οίδημα.ΑΙΤΙΟΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑΗ αιτιοπαθογένεια της Ρ.Ν. παραμένει εν πολλοίς άγνωστη. Έχουνενοχοποιηθεί, μεταξύ άλλων, λοιμογόνοι παράγοντες, ορμονικές διαταραχές,αγγειακοί παράγοντες, ανοσολογικοί παράγοντες, γαστρεντερικές διαταραχές καιγενετικές καθώς και περιβαλλοντικές επιδράσεις.Το άκαρι Demodex Folliculorum είναι το συχνότερο εξωπαράσιτο τουανθρώπου που αποικίζει στις τριχοσμηγματογόνους μονάδες του δέρματος.Στο D.F. έχει αποδοθεί αιτιολογικός ρόλος για ποικίλα εξανθήματα πουπεριγράφονται υπό τον όρο “ντεμοντικόσεις”, καθώς και σε άλλες δερματοπάθειες,όπως η Ρ.Ν.Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση του ρόλου του D.F. στηναιτιοπαθογένεια της Ρ.Ν.ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣΜελετήθηκαν 92 διαδοχικοί ασθενείς με βλατιδοφλυκταινώδη μορφή Ρ.Ν.σταδίου II και III. Η αξιολόγηση των ασθενών περιελάμβανε λήψη ιστορικού,κλινική εξέταση και διερεύνηση για την παρουσία του D.F. με άμεση μικροσκοπική εξέταση του εξαγχθέντος περιεχομένου των τριχοσμηγματογόνων μονάδων απόπάσχουσες περιοχές του προσώπου. Μετρήθηκε ο αριθμός των ακάρεων ανά οπτικόπεδίο υπό μεγέθυνση XI00. Η ομάδα ελέγχου περιλαμβάνει 31 υγιή άτομα χωρίςιστορικό Ρ.Ν. συμβατά ως προς το φύλο και την ηλικία. Έγινε σύγκριση αναφορικάμε την παρουσία του D.F. και τον αριθμό των ακάρεων μεταξύ της ομάδας τωνασθενών και της ομάδας ελέγχου, χρησιμοποιώντας τις κατάλληλες στατιστικέςμεθόδους. Σε 12 τυχαία επιλεγμένους ασθενείς έγινε βιοψία δέρματος, τομέςχρωματισμένες με αιμοτοξυλίνη - ιοσίνη εξετάστηκαν στο οπτικό μικροσκόπιο.Επιπλέον τομές χρωματισμένες με τα μονοκλονικά αντισώματα ΟΚΤ-4, ΟΚΤ-8,ΡΑΝ-Β, ΡΑΝ-Τ και Macrophage, καθώς και με το S100 προκειμένου νααναγνωριστούν οι κυτταρικοί τύποι της θυλακικής φλεγμονώδους διήθησης.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑΑπό τους 92 ασθενείς οι 26 ήταν άνδρες (28,26%) και 66 ήταν γυναίκες(71,73%). Η μέση ηλικία ήταν 49,1 έτη ή 55,8 στους άνδρες και 46,4 στις γυναίκες.Υπήρχαν 84 (91,3%) ασθενείς σταδίου II και 8 (8.7%) ασθενείς σταδίου III.Η νόσος ήταν ανθεκτική στις συνήθεις θεραπείες με μέση διάρκεια 3,6 έτη. ΤοD.F. ανιχνεύτηκε σε 83 από τους 92 ασθενείς (90,21%) και σε 3 μόνο από τους 31μάρτυρες (9,67%). Η πυκνότητα των ακάρεων κυμαινόταν από 0-5 ακάρεα ανάοπτικό πεδίο.Η μέση πυκνότητα ήταν 2,03 στους ασθενείς και 0,16 στους μάρτυρες. Ηδιαφορά ήταν στατιστικά σημαντική (Ρ<0,0001).ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗΗ ιστολογική εξέταση έδειξε ηλιακή ελάστωση διατεταμένα υπεραιμικάτριχοειδή και περιθυλακική φλεγμονώδη διήθηση, η οποία μερικές φορές έπαιρνεκοκκιωματώδη μορφή. Η ανοσοιστοχημική εξέταση έδειξε ότι τα Τ-λεμφοκύτταρααντιδρούσαν με αντί ΡΑΝ-Τ αντιπροσωπεύοντας το 90-95% της φλεγμονώδουςδιήθησης. Τα περισσότερα εξ’ αυτών ήταν βοηθητικά Τ-κύτταρα (ΟΚΤ-4+), ενώ τακυτταροτοξικά κύτταρα ήταν ολιγάριθμα. Στη φλεγμονώδη διήθηση υπήρχανμακροφάγα. Στην επιδερμίδα και στο χώριο παρατηρήθηκαν αυξημένος αριθμός S100 θετικών κυττάρων του Langerhans Ο ρόλος του D.F. στη Ρ.Ν. αποτελεί αντικείμενο διχογνωμιών. Έχειπιθανολογηθεί ο αιτιοπαθογενετικός ρόλος αλλά δεν έχει μέχρι στιγμής τεκμηριωθεί,λόγω της ευρείας διαδόσεως του παρασίτου και των μεθοδολογικών δυσκολιών. Σεπολύ πρόσφατες μελέτες βρέθηκε αυξημένη πυκνότητα του D.F ιδίως στους ασθενείςμε βλατυδοφλυκταινώδη Ρ.Ν. τα δικά μας ευρήματα ενισχύουν την άποψη περίπαθογενετικού ρόλου του D.F. στη Ρ.Ν. Ο επιπολασμός του ακάρεως ήτανμεγαλύτερος στους ασθενείς με Ρ.Ν. από ότι στους υγιείς μάρτυρες (διαφοράστατιστικά σημαντική). Η αιτιολογία της Ρ.Ν. είναι πολυπαραγοντική και το D.F.μπορεί να αντιπροσωπεύει έναν αιτιολογικό συμπαράγοντα, που πιθανώς προάγει τηνεξέλιξη στο βλατυδοφλυκταινώδες στάδιο. Η επικράτηση των Τ-βοηθητικώνκυττάρων και η αυξημένη παρουσία μακροφάγων κυττάρων, πιθανολογεί ότιλαμβάνει χώρα μία αντίδραση υπερευαισθησίας τύπου IV, που πιθανόταταπυροδοτείται από την παρουσία του D.F.