КІШІ МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ ПСИХИКАЛЫҚ ДАМУЫ ТЕЖЕЛУІН АЛДЫН АЛУДЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ШАРТТАРЫ
Authors: Пономарев Р.Д. 
Published: January 2024

В данной статье приведены результаты психокоррекционной работы с младшими подростками с задержанным типом психического развития (ЗПР). Исследования психофизического развития, психофизиологического состояния и особенностей адаптационных характеристик испытуемых детей с ЗПР доказывают необходимость создания педагогических условия психокоррекционной работы с детьми данной категории. Для исследования психофизического и психофизиологического состояния были применены функциональные индексы Шейх-Заде и Кердо. Для психокоррекционной работы были предложены адаптивные методы коррекционно-развивающих гимнастических упражнений. Выявленные факторы риска социальной дезадаптации младших подростков и предложенная, психологически обоснованная программа профилактики и психокоррекции подтвердилась улучшением психофизиологического состояния и качества социальной адаптации детей с задержкой психического развития. Ключевые слова: психокоррекция, задержка психического развития, младшие подростки, психофизическое и психофизиологическое состояние, социальная дезадаптация.

Бұл мақалада психикалық дамуының кешіктірілген түрі (ЗПР) бар жас жеткіншектермен жүргізілген психокоррекциялық жұмыстың нәтижелері берілген. Психикалық дамуы тежелген тексерілетін балалардың психофизикалық дамуын, психофизиологиялық жағдайын және бейімделу ерекшеліктерінің ерекшеліктерін зерттеу осы санаттағы балалармен психокоррекциялық жұмыс жүргізу үшін педагогикалық жағдай жасау қажеттігін дәлелдейді. Психофизикалық және психофизиологиялық жағдайды зерттеу үшін Шейх-Заде мен Кердоның функционалдық көрсеткіштері қолданылды. Психокоррекциялық жұмыс үшін түзету-дамыту гимнастикалық жаттығуларының бейімделу әдістері ұсынылды. Кіші жасөспірімдерде әлеуметтік дезадаптацияның анықталған қауіп факторлары және ұсынылып отырған психологиялық негізделген алдын алу және психокоррекция бағдарламасы психикалық дамуы тежелген балалардың психофизиологиялық жай-күйі мен әлеуметтік бейімделу сапасының жақсаруымен расталды. Түйін сөздер: психокоррекция, ақыл-ой кемістігі, жас жеткіншектер, психофизикалық және психофизиологиялық жағдай, әлеуметтік дезадаптация.

This article presents the results of psycho-correctional work with younger adolescents with a delayed type of mental development (ZPR). Studies of the psychophysical development, psychophysiological state and features of the adaptive characteristics of the tested children with mental retardation prove the need to create pedagogical conditions for psychocorrectional work with children of this category. To study the psychophysical and psychophysiological state, the functional indices of Sheikh-Zadeh and Kerdo were applied. For psycho-correctional work, adaptive methods of correctional and developmental gymnastic exercises were proposed. The identified risk factors for social maladaptation in younger adolescents and the proposed, psychologically based prevention and psychocorrection program were confirmed by the improvement in the psychophysiological state and quality of social adaptation of children with mental retardation. Keywords: psychocorrection, mental retardation, younger adolescents, psychophysical and psychophysiological state, social maladaptation.