Ασφάλεια και αποτελεσματικότητα της απιξαμπάνης ως προς την πρόληψη θρομβοεμβολικών επεισοδίων σε ενήλικες ασθενείς με συγγενή καρδιοπάθεια και κολπική μαρμαρυγή
Authors: Κάρτας Αναστάσιος 
Published: July 2023

Εισαγωγή: Στους ενήλικες ασθενείς με συγγενή καρδιοπάθεια (ΕΑΣΚ), η κολπική μαρμαρυγή συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θρομβοεμβολικών επεισοδίων. Τα δεδομένα σχετικά με τη χρήση νεότερων από του στόματος αντιπηκτικών (ΝΑΣΑ) στους ΕΑΣΚ με κολπική μαρμαρυγή σπανίζουν. Στόχος μας ήταν να αξιολογήσουμε την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα της απιξαμπάνης σε ΕΑΣΚ με κολπική μαρμαρυγή.ΜέθοδοιΑρχικά, διενεργήσαμε μια συστηματική ανασκόπηση των δεδομένων για την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα των ΝΑΣΑ σε ΕΑΣΚ ως το 2019. Στη συνέχεια, διεξαγάγαμε μια προοπτική, πολυκεντρική, μελέτη παρατήρησης ΕΑΣΚ με κολπική μαρμαρυγή υπό απιξαμπάνη (PROTECT-AR, NCT03854149) από το 2019 ως το 2023. Οι ασθενείς οι οποίοι ήταν σε ανταγωνιστές βιταμίνης Κ (ΑΒΚ) προτού μεταβούν σε απιξαμπάνη αναλύθηκαν ως ιστορική κοόρτη. Το πρωτογενές καταληκτικό σημείο αποτελεσματικότητας ήταν το αγγειακό εγκεφαλικό (ΑΕΕ) ή θρομβοεμβολή. Το πρωτογενές καταληκτικό σημείο ασφάλειας ήταν η μείζονα αιμορραγία. Επιπρόσθετα, σε ένα υποσύνολο ασθενών διενεργήσαμε δύο δευτερογενείς αναλύσεις, για την συσχέτιση: α) της ανατομικής – φυσιολογικής ταξινόμησης των ΕΑΣΚ και β) των δεικτών φορτίου συμπτωμάτων από την αρρυθμία (mEHRA) και ποιότητας ζωής (SF-36) με το σύνθετο καταληκτικό σημείο της θνητότητας και νοσηρότητας (ΑΕΕ/θρομβοεμβολή, μείζονα και κλινικά σημαντική μη μείζονα αιμορραγία, νοσηλεία για οποιοδήποτε λόγο). Αποτελέσματα: Η ανασκόπηση τριών μελετών παρατήρησης μέχρι το 2019 με συνολικά 766 ΕΑΣΚ που λάμβαναν ΝΑΣΑ για πρωτογενή ή δευτερογενή πρόληψη έδειξε ετήσια επίπτωση θρομβοεμβολής 0.98% (95% διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ): 0.51–1.86) και μείζονας αιμορραγίας 1.74% (95% ΔΕ: 0.86–3.49). Στη μελέτη PROTECT-AR συμπεριλήφθηκαν, 218 ΕΑΣΚ με κολπική μαρμαρυγή (προηγούμενη χρήση ΑΒΚ σε 34.9%) υπό απιξαμπάνη (μέση ηλικία 51±17 έτη; 45.9% άνδρες; κυρίως μέτριας πολυπλοκότητας συγγενής καρδιοπάθεια). Σε μέσο διάστημα παρακολούθησης 2.4±1.3 έτη, η ετήσια επίπτωση αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου ή θρομβοεμβολής ήταν 0.57% (95% ΔΕ: 0.15-1.55) και η ετήσια επίπτωση μείζονας αιμορραγίας ήταν 1.52% [95% ΔΕ: 0.71-2.88] ανά ασθενή, αντίστοιχα. Στην ομάδα των ασθενών που ήταν προηγουμένως υπό ΑΒΚ, ο κίνδυνος για τα πρωτογενή καταληκτικά σημεία δεν διέφερε σημαντικά, συγκρίνοντας την περίοδο χρήσης απιξαμπάνης με την περίοδο χρήσης ΑΒΚ. Στις δευτερογενείς αναλύσεις, ο σταθμισμένος κίνδυνος για το σύνθετο καταληκτικό σημείο στους ασθενείς με φυσιολογική κλάση C και D ήταν 1.79 (95% ΔΕ 0.69-4.67) και 8.15 (95% ΔΕ 1.52-43.59), αντίστοιχα, συγκριτικά με την φυσιολογική κλάση B. Ο αντίστοιχος κίνδυνος για την ανατομική ταξινόμηση ΙΙ και ΙΙΙ ήταν 1.12 (95% CI 0.37-3.41) και 1.06 (95% CI 0.24-4.63), συγκριτικά με την ανατομική κλάση Ι. Ο σταθμισμένος κίνδυνος για το σύνθετο καταληκτικό σημείο στους ασθενείς με SF-36 στοιχείο φυσικής κατάστασης ≤50, συγκριτικά με αυτούς με SF-36 στοιχείο φυσικής κατάστασης >50 ήταν 1.98; 95% ΔΕ, 1.02-3.84). Το mEHRA σκορ συσχετίστηκε θετικά με υψηλότερο κίνδυνο για το σύνθετο καταληκτικό σημείο (1.44 ανά 1 μονάδα αύξησης στο σκορ; 95% CI, 1.03-2.00). Συμπεράσματα: Σε ενήλικες ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή σε θεραπεία ρουτίνας με απιξαμπάνη, ο κίνδυνος μείζονων θρομβοεμβολικών ή αιμορραγικών επεισοδίων ήταν χαμηλός. Ο κίνδυνος για δυσμενείς εκβάσεις κατά την περίοδο θεραπείας με απιξαμπάνη ήταν συγκρίσιμος με αυτόν κατά την περίοδο χρήσης ΑΒΚ, ανάμεσα σε ασθενείς που ήταν προηγουμένως σε ΑΒΚ. Επιπρόσθετα, σε ΕΑΣΚ με κολπική μαρμαρυγή, το φυσιολογικό στοιχείο της ανατομικής-φυσιολογικής ταξινόμησης, το SF-36 στοιχείο φυσικής κατάστασης ≤50 και το mEHRA σκορ ήταν ανεξάρτητοι προγνωστικοί δείκτες δυσμενών εκβάσεων.