Рак почки в ВОСТОЧНО-КАЗАХСТАНСКОЙ ОБЛАСТИ: компонентный анализ заболеваемости
Authors: Игісін Н.С. , Дьяков С.С. , Тельманова Ж.Б. , Кудайбергенова И.О. , Хамидуллина З.Г. , Джексенова А.М. , Ажетова Ж.Р. , Орозбаев С.Т. , Игисинова Г.С. , Билялова З.А. , Кожахметов С.К. 
Published: October 2024

Введение. В мире каждый год диагностируется около 430 тысяч новых случаев рака почек (РП). РП является одним из наиболее важных видов рака, отчасти из-за того, что он продолжает налагать существенное экономическое бремя на систему здравоохранения. Изучение заболеваемости раком почек имеет большое научно-практическое значение в плане выявления факторов риска, мониторинга и оценки профилактических мероприятий и разработки новых методов диагностики и лечения. Цель исследования: оценить заболеваемость раком почек в Восточно-Казахстанской области с помощью компонентного анализа. Материалы и методы. В ретроспективном исследовании данных Министерства здравоохранения Республики Казахстан о новых случаях РП в Восточно-Казахстанской области, полученных из формы №7, использовались описательные и аналитические методы эпидемиологии. Для анализа динамики заболеваемости на основе количества случаев заболевания с 2010 по 2019 год был использован компонентный анализ. Результаты. За исследуемый период (2010–2019 годы) в Восточно-Казахстанской области (ВКО) было зарегистрировано 1 279 новых случая РП. Среднегодовая заболеваемость РП в ВКО составила 9,2±0,4 (95%ДИ=8,4-10,1) на 100 000 населения. Общий прирост заболеваемости у мужского населения составил +5,740/0000, а у женского населения +3,210/0000. Заболеваемость РП у оба пола увеличивается. Общее увеличение составило +4,420/0000и зависело от изменений в возрастной структуре населения (∑ΔA=+1,110/0000), риска заболеть (∑ΔR=+3,130/0000) и совокупного влияния возрастной структуры и риска заболеть (∑ΔAR=+0,180/0000). Согласно расчетам компонентного анализа, в 2019 году ожидалось 118 пациента. Вместо этого число пациентов увеличилось и составило 163. Таким образом, РП характеризуется увеличением случаев, в основном, из-за изменения риска заболеть (+42,0% от общего увеличения на +56,7%). Выводы. Наше исследование показывает, что прирост числа больных связан с факторами риска, с изменениями возрастной структуры населения области, которые связаны с изменением возрастного типа населения в сторону регрессивного. Улучшение политики в области здравоохранения и осведомленность о профилактике заболеваний могут сыграть важную роль в снижении бремени рака.

Introduction. In the world, about 430 thousand new cases of kidney cancer (KC) are diagnosed every year. KC is one of the most important types of cancer, partly because it continues to impose a significant economic burden on the health care system. The study of the incidence of KC has great scientific and practical significance in terms of identifying risk factors, monitoring and evaluating preventive measures and developing new methods of diagnosis and treatment. The aim of the study is to evaluate the incidence of KC in East Kazakhstan region using component analysis. Material and research methods. In a retrospective study of the data of the Ministry of Health of the Republic of Kazakhstan on new cases of KC in the East Kazakhstan region, obtained from Form No.7, descriptive and analytical methods of epidemiology were used. To analyze the dynamics of incidence based on the number of cases from 2010 to 2019, a component analysis was used. Results. During the study period (2010-2019), 1,279 new cases of KC were registered in the East Kazakhstan region. The average annual incidence of KC in East Kazakhstan region was 9.2±0.4 (95%CI=8.4-10.1) per 100,000 population. The overall increase in incidence in the male population was +5.740/0000, and in the female population +3.210/0000. The incidence of KC in both sexes is increasing. The overall increase was +4.420/0000and depended on changes in the age structure of the population (∑ΔA=+1.110/0000), the risk of getting sick (∑ΔR=+3.130/0000) and the cumulative effect of the age structure and the risk of getting sick (∑ΔAR=+0.180/0000). According to the calculations of the component analysis, 118 patients were expected in 2019. Instead, the number of patients increased to 163. Thus, KC is characterized by an increase in cases, mainly due to a change in the risk of getting sick (+42.0% of the total increase by +56.7%). Conclusions.Our study shows that the increase in the number of patients is associated with risk factors, with changes in the age structure of the population of the region, which are associated with a change in the age type of the population towards regressive. Improved health policy and awareness of disease prevention can play an important role in reducing the burden of cancer.

Кіріспе. Әлемде жыл сайын бүйрек обырының (БО) 430 мыңға жуық жаңа жағдайы тіркеледі. БО – бұл қатерлі ісіктің маңызды түрлерінің бірі, себебі ол денсаулық сақтау жүйесіне айтарлықтай экономикалық ауыртпалық түсіруді жалғастыруда. Бүйрек қатерлі ісігінің жиілігін зерттеу қауіп факторларын анықтау, алдын алу шараларын бақылау және бағалау және диагностика мен емдеудің жаңа әдістерін әзірлеу тұрғысынан үлкен ғылыми және практикалық маңызға ие. Зерттеу мақсаты: компоненттік талдау арқылы Шығыс Қазақстан облысында бүйрек қатерлі ісігімен сырқаттанушылықты бағалау. Зерттеу материалдары мен әдістері. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің №7 нысаннан алынған Шығыс Қазақстан облысы бойцынша БО жаңа жағдайлары туралы деректерін ретроспективті зерттеуде эпидемиологияның сипаттамалық және талдамалық әдістері пайдаланылды. 2010 жылдан 2019 жылға дейінгі жағдайлар санына негізделген сырқаттанушылық динамикасын талдау үшін компоненттік талдау қолданылды. Нәтижелері. Зерттелетін кезеңде (2010-2019 жылдар) Шығыс Қазақстан облысында (ШҚО) 1 279 жаңа БО жағдайы тіркелді. ШҚО-да БО орташа жылдық сырқаттанушылық көрсеткіші 100 000 адамға шаққанда 9,2±0,4 (95%СИ=8,4-10,1) құрады. Ер адамдарда аурудың жалпы өсуі +5,740/0000, ал әйелдерде +3,210/0000 болды. Екі жыныста да БО жиілігі өсіп жатыр. Жалпы өсім +4,420/0000болды және халықтың жас құрылымындағы өзгерістерге (∑ΔA=+1,110/0000), ауру қаупіне (∑ΔR=+3,130/0000) және жас құрылымы мен ауру қаупінің жиынтық әсеріне (∑ΔAR=+0,180/0000) байланысты болды. Компоненттік талдау есептеулеріне сәйкес 2019 жылы 118 науқас күтілген. Оның орнына пациенттер саны артып, 163-ке жетті. Осылайша, БО аурудың даму қаупінің өзгеруіне байланысты жағдайлардың көбеюімен сипатталады (+56,7% болатын жалпы өсімнің ішінде +42,0% -ға). Тұжырымдар. Біздің зерттеуіміз пациенттер санының өсуі қауіпфакторларымен, облыс халқының жас құрылымының өзгеруімен байланысты екенін көрсетеді, бұл халықтың жас типінің регрессивтіге қарай өзгеруімен байланысты. Денсаулық сақтау саясатын жақсарту және аурудың алдын алу туралы хабардар болу қатерлі ісік ауыртпалығын төмендетуде маңызды рөл атқаруы мүмкін.