Μελέτη της καρδιαγγειακής αυτόνομης νευροπάθειας σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη
Authors: Παφίλη Καλλιόπη 
Published: September 2021

Παρά την πλούσια βιβλιογραφία στο πεδίο της διαβητικής νευροπάθειας, η συνύπαρξη και παράλληλη εξέλιξη των δύο βασικότερων μορφών αυτής, της διαβητικής περιφερικής νευροπάθειας (ΔΠΝ) και της νευροπάθειας του αυτόνομου νευρικού συστήματος καρδιάς και αγγείων (ΚΑΝ), παραμένει ακόμη ένα αναπάντητο ερώτημα, ενώ και η διάγνωση της ΚΑΝ συνεχίζει να είναι χρονοβόρος και απαιτεί την ύπαρξη εξειδικευμένων μηχανημάτων.Σκοπός της μελέτης ήταν: 1) η απόπειρα απλοποίησης της διάγνωσης της ΚΑΝ, 2) η διερεύνηση της συσχέτισης της ΚΑΝ με τη ΔΠΝ, 3) η διερεύνηση της συσχέτισης μεταξύ των επιμέρους συνιστωσών της ΚΑΝ (δυσλειτουργία του παρασυμπαθητικού ή του συμπαθητικού νευρικού συστήματος) και των επιμέρους συνιστωσών της ΔΠΝ (βλάβη μικρών ή μεγάλων νευρικών ινών).Συμπεριλήφθησαν 153 άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και 51 άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. Η διάγνωση της ΚΑΝ έγινε με βάση τη μελέτη των καρδιαγγειακών αντανακλαστικών κατά Ewing. Η δοκιμασία μεταβολής του καρδιακού ρυθμού κατά τη διάρκεια βαθιάς εισπνοής χρησιμοποιήθηκε ως δείκτης της λειτουργίας του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος ενώ η συμπαθητική λειτουργία εξετάσθηκε με τη δοκιμασία ορθοστατικής υπότασης. Η εξέταση της ΔΠΝ έγινε ως εξής: αξιολόγηση της λειτουργίας των μεγάλων νευρικών ινών (νευροθεσιόμετρο, μονοϊνίδιο 10 γραμμαρίων Semmes-Weinstein, δοκιμασία Ipswich, NC-stat/DPNcheck, έκλυση αχίλλειων αντανακλαστικών και αξιολόγηση παλλαισθησίας με το βαθμονομημένο τονοδότη 128 Hz Rydel Seiffer) και των μικρών νευρικών ινών (αντίληψη νυγμού και διάκριση θερμού-ψυχρού). Η σοβαρότητα της ΔΠΝ αξιολογήθηκε με βάση το δείκτη νευρολογικής ανικανότητας.Συγκριτικά με την κλασική εξέταση των καρδιαγγειακών αντανακλαστικών για τη διάγνωση της ΚΑΝ, ο 30:15 ratio παρουσίασε την καλύτερη διαγνωστική αξία με υψηλή ευαισθησία (96%) και αρνητική προγνωστική αξία (94%) και μέτρια ειδικότητα (65%). Για το λόγο αυτόν, αναδείχθηκε χρήσιμος κυρίως για τον αποκλεισμό της ΚΑΝ. Δεν διαπιστώθηκε συσχέτιση της ΚΑΝ με τη σοβαρότητα της ΔΠΝ (ήπιας έναντι μέτριας/σοβαρής) σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2. Αντίθετα, σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, διαπιστώθηκε συσχέτιση της ΚΑΝ με τη δυσλειτουργία των μικρών νευρικών ινών και με την ελάττωση του ουδού αντίληψης των ηλεκτρικών δονήσεων (κατά το νευροθεσιόμετρο). Τις ίδιες ακριβώς συσχετίσεις παρουσίαζε η βλάβη του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος, ενώ η συμπαθητική δυσλειτουργία φάνηκε να συσχετίζεται μόνο με τη βλάβη των μικρών νευρικών ινών.Επιπλέον, με μέθοδο αναφοράς την κλασική εξέταση των καρδιαγγειακών αντανακλαστικών, οι διαγνωστικές δοκιμασίες της ΔΠΝ βρέθηκε ότι προσφέρουν τα εξής για τη διάγνωση της ΚΑΝ σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Η απουσία παθολογίας των μικρών νευρικών ινών παρουσίαζε εξαιρετικά υψηλή αρνητική προγνωστική αξία (≥93%), υψηλή ευαισθησία και ικανοποιητική ειδικότητα για την ΚΑΝ. Έτσι, αναδείχθηκε χρήσιμη για τον αποκλεισμό τόσο της ΚΑΝ όσο και της παθολογίας των δύο σκελών του αυτόνομου νευρικού συστήματος (συμπαθητικό και παρασυμπαθητικό). Τέλος, υψηλή διαγνωστική αξία διαπιστώθηκε επίσης με τη χρήση του νευροθεσιόμετρου: τα άτομα με φυσιολογική αυτή την εξέταση είχαν >90% πιθανότητα να μην εμφανίζουν ΚΑΝ ή βλάβη του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος.