Διερεύνηση της νευροπροστατευτικής δράσης του NMDA αναστολέα DAP-5 μετά από βλάβη του ισχιακού νεύρου σε νεογέννητους επίμυες
Authors: Πετσάνης Κωνσταντίνος 
Published: August 2021

Ο τραυματισμός ενός οργανισμού σε τέτοιο σημείο που να δημιουργεί βλάβη σε περιφερικό νεύρο, είναι μια κατάσταση που συχνά αντιμετωπίζει το σύστημα υγείας και βέβαια η νευροφυσιολογική μελέτη του τραύματος αυτού, καθώς και η διαδικασία και η βελτίωση της αποκατάστασης είναι σημαντικές για να αναπτυχθούν αποτελεσματικότερες οδοί αντιμετώπισης. Η σύνθλιψη περιφερικού νεύρου κατά την πρώτη βδομάδα μετά τη γέννηση του ζώου έχει ως αποτέλεσμα το θάνατο των νευρικών αυτών κυττάρων σε μεγάλη έκταση λόγω διεγερσιμοτοξικότητας.Το φαινόμενο της διεγερσιμοτοξικότητας οφείλεται συνήθως στην υπέρμετρη διέγερση των ιονοτροπικών υποδοχέων του γλουταμινικού, συγκεκριμένα του Ν- μεθόλ-Δ- ασπαρτικού οξέος (NMDA) και μη- NMDA υποδοχέων [καινικού οξέως (ΚΑ) και α- αμινο-3-υδροξυ-5-μεθυλ-4- ισοξαζόλο- προπιονικού οξέος (AMPA)]. Στην παρούσα πειραματική μελέτη εξετάστηκαν οι λειτουργικές μεταβολές δύο τύπων μυών κατόπιν τραυματισμού του ισχιακού νεύρου σε πειραματόζωα νεογνικής ηλικίας και η νευροπροστατευτική δράση ενός αναστολέα των NMDA υποδοχέων, του Dap-5. Η αξονότμηση επιτεύχθηκε με σύνθλιψη του ισχιακού νεύρου του αριστερού οπισθίου σκέλους του πειραματόζωου κατά την πρώτη ημέρα της γέννησης του (Η1). Ο έλεγχος της επιτυχούς αξονότμησης έγινε μετεγχειρητικά με δοκιμασίες των αντανακλαστικών και της κινητικής συμπεριφοράς. Τα πειραματόζωα εξετάστηκαν ως προς τις ιδιότητες της συστολής δύο τύπων μυών. Ο ένας ήταν ο μακρός εκτείνων τους δακτύλους (ΜΕΔ), ως ταχύς μυς- τύπου ΙΙ και μη ανθεκτικός στον κάματο και ο δεύτερος ήταν ο υποκνημίδιος μυς, ως βραδύς τύπου Ι και ανθεκτικός στον κάματο. Οι ηλικιακές ομάδες των πειραματόζωων ήταν οι παρακάτω: 14 ημερών (Η14), 21 ημερών (Η21), 28 ημερών (Η28) και ενήλικες. Κατά τη διάρκεια των πειραμάτων εξετάστηκαν οι παρακάτω: το βάρος του μυός, η ταχύτητα συστολής και χάλασης, η δύναμη της μονήρους ισομετρικής συστολής, όπως επίσης και των τετανικών συστολών στα: 10 Hz, 20 Hz, 40 Hz,80 Hz και 100 Ηz, ο μυϊκός κάματος με σταθερή τετανική διέγερση στα 40 Hz στο χρονικό διάστημα των 180 sec και τέλος υπολογίστηκε ο δείκτης καμάτου. Για την ολοκλήρωση του κινητικού ελέγχου οι επίμυες εξετάστηκαν με δοκιμασίες κινητικής συμπεριφοράς οι οποίες ήταν: 1) η δοκιμασία επιταχυνόμενου κυλίνδρου 2) η δοκιμασία διάνυσης γέφυρας, και 3) η κινητική αξιολόγηση μέσω πελματιαίων αποτυπωμάτων. Στην τελευταία δοκιμασία αξιολογήθηκε η απόσταση μεταξύ των σκελών, το μήκος βηματισμού (η απόσταση του ίδιου άκρου μεταξύ δύο διαδοχικών βημάτων) και η στροφή άκρου (η γωνία στροφής του σκέλους ως προς τον κάθετο άξονα του). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αξονότμηση μετέτρεψε τον ΜΕΔ σε βραδύ μυ και ανθεκτικό στον κάματο, ο δε υποκνημίδιος παρέμεινε μεν βραδύς αλλά εξελίχθηκε σε μη ανθεκτικό στον κάματο. Παρόμοια αποτελέσματα παρατηρήθηκαν και στον υποκνημίδιο μυ όσον αφορά τις τετανικές συστολές σε μικρότερο όμως βαθμό. Οι δοκιμασίες κινητικής συμπεριφοράς, έδειξαν ότι η χορήγηση Dap-5 στους ενήλικες αξονοτμημένους επίμυες έφερε ως αποτέλεσμα την παραμονή στον επιταχυνόμενο κύλινδρο κατά ένα χρονικό διάστημα 80.06% μεγαλύτερο από τους αξονοτμημένους επίμυες στους οποίους δεν χορηγήθηκε Dap-5. Στη διάνυση γέφυρας καθώς και στην κινητική αξιολόγηση μέσω αποτυπωμάτων τα αξονοτμημένα πειραματόζωα στα οποία χορηγήθηκε Dap-5 παρουσίασαν στατιστικά σημαντικές διαφορές από τα αξονοτημένα χωρίς φαρμακευτική αγωγή και σε γενικές γραμμές προσέγγισαν τη συμπεριφορά των φυσιολογικών πειραματόζωων παρουσιάζοντας όμως ακόμη στατιστικά σημαντικές διαφορές στις επιμέρους δοκιμασίες. Αποδεικνύεται συνεπώς πως η χορήγηση φαρμακευτικής ουσίας και συγκεκριμένα αναστολέα των ιονοτροπικών υποδοχέων του γλουταμινικού ανέστρεψε στατιστικώς σημαντικά τις συνέπειες της αξονότμησης.