ПРИНЦИПЫ БЕЗОПАСНОСТИ ПРИ АНЕСТЕЗИОЛОГИЧЕСКОМ ОБЕСПЕЧЕНИИ ХИРУРГИЧЕСКИХ ВМЕШАТЕЛЬСТВ ПРИ БЕРЕМЕННОСТИ. ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ.
Authors: Е.Д. Мамыров , Д.М. Зиябеков , Ж.К. Урумбаева 
Published: November 2024

Современная медицина сталкивается с необходимостью решения проблем анестезиологического обеспечения при неакушерских хирургических вмешательствах в период беременности, которые, согласно статистике, происходят с частотой от 0,75% до 2% в год. Специфика таких вмешательств на нижнем этаже брюшной полости, включая аппендэктомии, холецистэктомии и лечение кишечной непроходимости, представляет особые вызовы для анестезиологов. Важность этой проблемы подчеркивается ростом случаев смертности среди беременных от экстрагенитальных заболеваний, требующих хирургического вмешательства. Отсутствие единых стандартов исследований в данной области, а также недостаток данных о безопасности анестезии в различные периоды беременности, подчеркивают актуальность дальнейших научных исследований для оптимизации медицинской практики и безопасности беременных пациентов. Цель: Проведение всестороннего анализа и оценки безопасности анестезии при неакушерских хирургических вмешательствах во время беременности по данным современной литературы. Стратегии поиска: В проведенном систематическом обзоре научной литературы по безопасности анестезии при беременности использовались медицинские базы данных, включая MEDLINE (PubMed), Scopus и Cyberleninka. Критерии включения: полнотекстовые документы с открытым доступом на английском и русском языках, глубина поиска составила 10 лет, с 2013 года. Несмотря на то, что 15 источников по дате опубликования не соответствовали критериям включения, они содержали важную информацию по заданной теме, поэтому были добавлены для анализа. Обзор включает статьи мета-анализов, когортных исследований, рандомизированных исследований, систематических обзоров и ретроспективных исследований, с упором на анестезиологическое обеспечение и технику в хирургических вмешательствах при беременности. Язык поиска включает русский и английский для учета разнообразия исследовательских материалов. Критерии исключения: повторяющиеся данные, резюме докладов, газетные публикации, личные сообщения. Результаты и выводы: Женщины, подвергшиеся оперативным вмешательствам в период беременности, имеют повышенный риск преждевременных родов и низкого веса новорожденных. Однако общая анестезия может безопасно применяться в разные периоды беременности, и выбор типа анестезии не связан с увеличением частоты неблагоприятных результатов. Также не выявлено клинически значимых отклонений в нейроразвитии у детей, подвергшихся пренатальной анестезии в ходе неакушерских операций, что подчеркивает относительную безопасность таких процедур. Однако, несмотря на общие выводы, выражена необходимость проведения дополнительных исследований, особенно в более уязвимых группах детей или в конкретных когнитивных областях, с целью более глубокого понимания возможных воздействий анестезии на нейроразвитие.

Modern medicine faces an urgent need to address the challenges of anesthetic support during non-obstetric surgical interventions in pregnancy, which, according to statistics, occur at a frequency of 0.75% to 2% per year. The specifics of such interventions in the lower abdominal area, including appendectomies, cholecystectomies, and treatment of intestinal obstruction, present unique challenges for anesthesiologists. The significance of this issue is underscored by the increasing cases of maternal mortality from extragenital diseases requiring surgical intervention. The lack of unified research standards in this area, as well as insufficient data on the safety of anesthesia in different stages of pregnancy, highlights the relevance of further scientific research to optimize medical practice and ensure the safety of pregnant patients. Aim: Conducting a comprehensive analysis and assessment of the safety of anesthesia for non-obstetric surgical interventions during pregnancy based on contemporary literature. Search Strategy: In the systematic review of scientific literature on the safety of anesthesia during pregnancy, medical databases such as MEDLINE (PubMed), Scopus, and Cyberleninka were utilized. Inclusion criteria consisted of full-text documents with open access in English and Russian, with a search depth of 10 years, starting from 2013. Despite 15 sources not meeting the inclusion criteria based on publication date, they contained important information on the topic and were therefore included in the analysis. The review encompasses articles from meta-analyses, cohort studies, randomized trials, systematic reviews, and retrospective studies, focusing on anesthetic management and techniques in surgical interventions during pregnancy. The search languages included both Russian and English to account for the diversity of research materials. Exclusion criteria: duplicate data, abstracts of reports, newspaper publications, personal communications. Results and Conclusions: Women undergoing operative interventions during pregnancy have an increased risk of preterm births and low birth weight. However, general anesthesia can be safely applied at different stages of pregnancy, and the choice of anesthesia type is not associated with an increased frequency of adverse outcomes. There were also no clinically significant deviations in neurodevelopment observed in children exposed to prenatal anesthesia during non-obstetric surgeries, emphasizing the relative safety of such procedures. However, despite general conclusions, the need for additional research is expressed, especially in more vulnerable groups of children or specific cognitive areas, to gain a deeper understanding of the potential impact of anesthesia on neurodevelopment.

Қазіргі замануи медицина жүктілік кезіндегі акушерлік емес хирургиялық ота кезінде анестезиологиялық қамтамасыз ету мәселелерін шешудің шұғыл қажеттілігіне тап болады, бұл статистикаға сәйкес жылына 0,75% - дан 2% - ға дейін жетеді. Іштің төменгі қабатындағы ерекшеліктері, соның ішінде аппендэктомия, холецистэктомия және ішек өтімсіздігін емдеу анестезиологтарға ерекше қиындықтар туғызады. Бұл мәселенің маңыздылығы хирургиялық операцияларды қажет ететін экстрагениталды аурулардан жүкті әйелдер арасындағы өлім-жітімнің артуымен ерекшеленеді. Осы саладағы бірыңғай зерттеу стандарттарының болмауы, сондай-ақ жүктіліктің әртүрлі кезеңдеріндегі анестезия қауіпсіздігі туралы деректердің болмауы жүкті пациенттердің медициналық тәжірибесі мен қауіпсіздігін оңтайландыру үшін одан әрі ғылыми зерттеулердің өзектілігін көрсетеді. Мақсат: Қазіргі әдебиеттерге сәйкес жүктілік кезіндегі акушерлік емес хирургиялық араласулардағы анестезияның қауіпсіздігін жан-жақты талдау және бағалау. Іздеу стратегиясы: Жүктілік кезіндегі анестезияның қауіпсіздігі туралы ғылыми әдебиеттерді жүйелі түрде қарау КЕЗІНДЕ MEDLINE (PubMed), Scopus және Cyberleninka сияқты медициналық мәліметтер базасы пайдаланылды. Қосу критерийлері 2013 жылдан бастап іздеу тереңдігі 10 жыл болатын ағылшын және орыс тілдерінде ашық қол жетімді толық мәтінді құжаттан тұрды. Жарияланған күніне байланысты қосу критерийлеріне сәйкес келмейтін 15 дереккөзге қарамастан, олар тақырып бойынша маңызды ақпаратты қамтыды, сондықтан талдауға енгізілді. Шолуда мета-анализден, когорттық зерттеулерден, рандомизацияланған сынақтардан, жүйелі шолулардан және ретроспективті зерттеулерден алынған мақалалар қамтылған, олар анестезияны басқаруға және жүктілік кезіндегі хирургиялық араласу әдістеріне бағытталған. Іздеу тілдері зерттеу материалдарының алуан түрлілігін есепке алу үшін орыс және ағылшын тілдерін де қамтыды. Ерекшелік критерийлері: қайталанатын деректер, баяндамалардың қысқаша мазмұны, газет басылымдары, жеке хабарламалар. Нәтижелер мен тұжырымдар: жүктілік кезінде хирургиялық отадан өткен әйелдерде мерзімінен бұрын босану және жаңа туған нәрестелердің салмағы төмен болу қаупі жоғары. Дегенмен, жалпы анестезияны жүктіліктің әртүрлі кезеңдерінде қауіпсіз қолдануға болады және анестезия түрін таңдау қолайсыз нәтижелер жиілігінің жоғарылауымен байланысты емес. Сондай-ақ, акушерлік емес операциялар кезінде пренатальды анестезияға ұшыраған балаларда нейро дамудың клиникалық маңызды ауытқулары анықталған жоқ, бұл процедуралардың салыстырмалы қауіпсіздігін көрсетеді. Алайда, жалпы тұжырымдарға қарамастан, анестезияның нейродамуға ықтимал әсерін тереңірек түсіну мақсатында, әсіресе балалардың осал топтарында немесе белгілі бір когнитивті салаларда қосымша зерттеулер жүргізу қажеттілігі айтылады.