Соғыс жылдарындағы білім беру саясаты және оны жүзеге асыру (Семей облысының мысалында)
Authors: Байпеисова Г.М. , Рамазанова Ф.С. 
Published: May 2024

В работе рассматривается опыт партийно-государственного руководства системой школьного образования в годы Великой Отечественной войны. Разработка, а затем и реализация этой государственной программы составила главное содержание образовательной политики на протяжении всего рассматриваемого периода. Советская политика и общественная практика поставили идеологию, мировоззрение, культуру, сферу воспитания и образования общества под жесточайший партийный контроль. Анализ истории советского опыта образовательной политики несет в себе научно-познавательные и практические проекции на современность. Сегодня, когда проблема изучения и возрождения историко-культурного наследия является предметом государственной политики Казахстана, назрела значимость тщательного исследования и научного анализа региональной истории. Научный интерес к исследованию истории развития образовательной сферы Семипалатинской области в годы войны проявляется в связи с переосмыслением многих аспектов советского периода и оценки политики советского государства. Актуальность исследования и в том, что обращение к проблеме имеет прикладное значение, применительно к задачам реформирования современной системы образовательных отношений в республике. Понимание исторического опыта постановки и решения вопросов образования позволит выстроить новые современные образовательные модели с учетом современной политики обновления образования в республике.

Жұмыста Ұлы Отан соғысы жылдарындағы мектептегі білім беру жүйесінің партиялық-мемлекеттік басшылығының тәжірибесі зерттелген. Осы мемлекеттік бағдарламаны әзірлеу және оны жүзеге асыру қарастырылып отырған барлық кезеңдегі білім беру саясатының негізгі мазмұны болды. Кеңестік саясат пен әлеуметтік практика идеологияны, дүниетанымды, мәдениетті, қоғамдағы білім мен тәрбиені ең қатал партиялық бақылауға қойды. Білім беру саясатындағы кеңестік тәжірибе тарихын талдау өзімен бірге ғылыми, танымдық және практикалық болжамдарды осы уақытқа дейін алып жүреді.Бүгінгі таңда тарихи-мәдени мұраны зерттеу және қайта жаңғырту мәселесі Қазақстандағы мемлекеттік саясаттың тақырыбы болып тұрған кезде, аймақтық тарихты жан-жақты зерттеу мен ғылыми талдаудың маңыздылығы жетілген.Соғыс кезеңіндегі Семей облысының білім беру саласының даму тарихын зерттеуге ғылыми қызығушылық кеңестік кезеңнің көптеген аспектілерін қайта қарауға және Кеңес мемлекетінің саясатын бағалауға байланысты көрінеді.Зерттеудің өзектілігі сонымен қатар проблеманы шешудің республикадағы білім беру қатынастарының қазіргі жүйесін реформалау міндеттеріне қатысты қолданбалы мәні бар екендігінде.Білім беру мәселелерін тұжырымдау мен шешудің тарихи тәжірибесін түсіну республикадағы білім беруді жаңартудың қазіргі заманғы саясатын ескере отырып, жаңа заманауи білім беру модельдерін құруға мүмкіндік береді.

The paper examines the experience of the party-state leadership of the school education system during the Great Patriotic War. The development and then the implementation of this state program was the main content of educational policy throughout the entire period under review.Soviet politics and social practice put ideology, worldview, culture, education and education of society under the most severe party control. An analysis of the history of the Soviet experience in educational policy carries with it scientific, cognitive and practical projections to the present. Today, when the problem of studying and reviving the historical and cultural heritage is the subject of state policy in Kazakhstan, the importance of a thorough research and scientific analysis of regional history is ripe.Scientific interest in the study of the history of the development of the educational sphere of the Semipalatinsk region during the war is manifested in connection with the rethinking of many aspects of the Soviet period and the assessment of the policy of the Soviet state.The relevance of the study is also in the fact that addressing the problem has an applied value in relation to the tasks of reforming the modern system of educational relations in the republic.Understanding the historical experience of formulating and solving education issues will allow building new modern educational models, taking into account the modern policy of updating education in the republic.