ВЛИЯНИЕ СЕВОФЛУРАНА, ИЗОФЛУРАНА И ПРОПОФОЛА НА СЕРДЕЧНО-СОСУДИСТУЮ СИСТЕМУ, КИСЛОРОДТРАНСПОРТНУЮ ФУНКЦИЮ КРОВИ, ПОТРЕБЛЕНИЕ ЭНЕРГИИ ОРГАНИЗМА ВО ВРЕМЯ КАРДИОХИРУРГИЧЕСКИХ ОПЕРАЦИЙ У ВЗРОСЛЫХ
Authors: Б.А. Байтерек , А.А. Мустафин , М.К. Сыздыкбаев 
Published: October 2024

Введение. Анестезиологическое обеспечение в кардиохирургических операциях значительно влияет на течение интраоперационного периода и успешность после операционного периода. Традиционными, при проведении анестезии в кардиохирургии, являются тотальная внутривенная анестезия и ингаляционная анестезия. Однако, мало работ, которые бы оценивали эффективность зашиты организма от хирургической агрессии при кардиохирургических операциях. Цель. Изучить эффективность зашиты организма от хирургической агрессии тотальной внутривенной анестезии (ТВА) и ингаляционной анестезии при кардиохирургических операциях. Материалы и методы. В исследование включены данные обследования и лечения 87 больных. Всем пациентам была выполнена операция аутовенозного аортокоронарного шунтирования и/или маммарокоронарного шунтирования, протезирование/пластика митрального, аортального клапана в условиях искусственного кровообращения (ИК). Больные были распределены на 2 группы по виду заболевания: Первая (1) – группа с ишемической болезнью сердца. Вторая (2) группа с клапанными заболеваниями сердца. В первой было 65 пациентов, во второй группе 22 пациентов. Обе группы распределены на 3 подгруппы по виду ансетезии: которым проводилась анестезия с пропофолом, с севофлураном, с изофлураном. Вводный наркоз всем пациентам, в обеих группах, проводили фентанилом в дозе 5-7 мкг/кг, кетамином 1,5-2 мг/кг и пропофолом 1-1,5 мг/кг, внутривенно дробно. Для миорелаксации у всех больных применялся пипекурониум бромид в дозе 0,04-0,07 мг/кг. Для поддержания анестезии в 1 группе в качестве анестетика применялся пропофол в дозе 4-6 мг/кг/ч внутривенно на перфузоре. Во 2 группе в качестве анестетика использовался севофлуран в дозе – 1,7-1,9 МАК. В 3 группе в качестве анестетика использовали изофлуран в дозе – 1,1-1,2 МАК. Статистический анализ проведен методом однофакторного дисперсионного анализа и критерия Краскела-Уолиса. Также провели корреляционный анализ методом Пирсона и Спирмена для определения значимости связи между сердечным индексом и потреблением кислорода, а также расходом энергии. Результат. Анестезия пропофолом сопровождалась увеличением сердечного индекса 2,3±0,6 л/мин/м2 до 2,7±0,4 л/мин/м2, в тоже время при применении изофлурана отмечено незначимое снижение сердечного индекса до 2,1±0,5 л/мин/м2.При анестезии пропофолом также увеличивалось потребление кислорода со 115,2±38,2 мл/мин/м2 до 121,7±22,7 мл/мин/м2. Корреляционный анализ показал что, связь между сердечным индексом и потреблением кислорода, расхода энергии незначимая. Заключение. Несмотря на высокое использование миорелаксантов и фентанила, в группе пропофола наблюдались гемодинамическая нестабильность и длительное пребывание пациентов на ИВЛ.

Introduction. Total intravenous anaesthesia and inhalation anaesthesia are the traditional methods of anaesthesia in cardiac surgery. However, there are few studies assessing the effectiveness of surgical aggression protection in cardiac surgery. Objectives. To study the effectiveness of body protection against surgical aggression by TIVA and inhalational anaesthesia in cardiac surgery. Materials and methods. The study included data from the examination and treatment of 87 patients. All patients underwent autovenous coronary artery bypass grafting and/or mammary coronary artery bypass grafting, mitral and aortic valve replacement/plasty under cardiopulmonary bypass (CPB). The patients were divided into 2 groups according to the type of disease: First (1) – group with coronary heart disease. The second (2) group with valvular heart disease. There were 65 patients in the first group, 22 patients in the second group. Both groups were divided into 3 subgroups according to the type of anesthesia: those who received anesthesia with propofol, with sevoflurane, with isoflurane. Induction anesthesia for all patients in both groups was performed with fentanyl at a dose of 5-7 mcg/kg, ketamine 1.5-2 mg/kg and propofol 1-1.5 mg/kg, divided intravenously. For muscle relaxation, pipecuronium bromide was used in all patients at a dose of 0.04-0.07 mg/kg. To maintain anesthesia in group 1, propofol was used as an anesthetic at a dose of 4-6 mg/kg/h intravenously on a perfusor. In group 2, sevoflurane was used as an anesthetic at a dose of 1.7-1.9 MAC. In group 3, isoflurane was used as an anesthetic at a dose of 1.1-1.2 MAC. Statistical analysis was carried out using one-way analysis of variance and the Kruskal-Wallis test. We also conducted a correlation analysis using the Pearson and Spearman method to determine the significance of the relationship between the cardiac index and oxygen consumption, as well as energy expenditure. Result. Anaesthesia with propofol was accompanied by an increase in cardiac index of 2.3±0.6 l/min/m2 to 2.7±0.4 l/min/m2, whereas with isoflurane there was a non-significant decrease in cardiac index to 2.1±0.5 l/min/m2. Anaesthesia with propofol also increased oxygen consumption from 115.2±38.2 ml/min/m2 to 121.7±22.7 ml/min/m2. Conclusion. Despite the high use of muscle relaxants and fentanyl, hemodynamic instability and prolonged ventilator stays were observed in the propofol group.

Кіріспе. Толық көк тамыр ішілік анестезия және ингаляциялық анестезия кардиохирургиядағы анестезияның дәстүрлі әдістері болып табылады. Дегенмен, кардиохирургияда хирургиялық агрессиядан қорғаудың тиімділігін бағалайтын зерттеулер аз. Мақсаты. Кардиохирургияда TIVA және ингаляциялық анестезия арқылы денені хирургиялық агрессиядан қорғаудың тиімділігін зерттеу. Материалдар мен әдістер. Зерттеуге 87 науқасты тексеру және емдеу деректері енгізілді. Барлықемделушілерге аортокоронарлық шунттау және митральды, аорталық қақпақшаларды ауыстыру бойынша операциялары жасалды. Науқастар ауру түріне қарай 2 топқа бөлінді: Бірінші (1) – жүректің ишемиялық ауруы бар топ. Екінші (2) топ жүрек қақпақшаларының ауруы бар. Бірінші топта 65 науқас, екінші топта 22 науқас болды. Екі топ жансыздандыру түріне қарай 3 топшаға бөлінді: пропофолмен, севофлуранмен, изофлуранмен наркоз алғандар. Екі топтағы барлық науқастарға индукциялық анестезия фентанилмен 5-7 мкг/кг, кетамин 1,5-2 мг/кг және пропофол 1-1,5 мг/кг дозада көктамыр ішіне бөлінген. Бұлшықет релаксациясы үшін пипекуроний бромиді барлық емделушілерге 0,04-0,07 мг/кг дозада қолданылды. 1-топта анестезияны сақтау үшін пропофол анестетик ретінде перфузормен көктамыр ішіне 4-6 мг/кг/сағ дозада қолданылды. 2 топта севофлуран анестетик ретінде 1,7-1,9% дозасында қолданылды. 3 топта изофлуран 1,1-1,2%дозасында анестетик қолданылды. Статистикалық талдау дисперсияның бір жақты талдауы және Крускал-Уоллис тесті арқылы жүргізілді. Сондай-ақ, біз жүрек индексі мен оттегін тұтыну, сондай-ақ энергия шығыны арасындағы байланыстың маңыздылығын анықтау үшін Пирсон және Спирман әдісі арқылы корреляциялық талдау жүргіздік. Нәтиже. Пропофолмен анестезия жүрек индексінің 2,3±0,6 л/мин/м2-ден 2,7±0,4 л/мин/м2-ге дейін жоғарылатса, ал изофлуранды қолданғанда жүрек индексінің 2,1±0-ға дейін шамалы төмендеуі байқалды. Пропофолмен жансыздандыру кезінде оттегі шығыны да 115,2±38,2 мл/мин/м2-ден 121,7±22,7 мл/мин/м2-ге дейін өсті. Корреляциялық талдау жүрек индексі мен оттегі тұтынуы мен энергия шығыны арасындағы байланыс шамалы екенін көрсетті. Қорытынды. Миорелаксанттарды және фентанилді көп қолдануға қарамастан, пропофол тобында гемодинамикалық тұрақсыздық және вентиляторда ұзақ тұру байқалды.