Realized and implied volatility decomposition
Authors: Καφουσάκη Ελευθερία 
Published: May 2024

Η διατριβή αυτή αποτελεί μια ολοκληρωμένη μελέτη πάνω στην ανάλυση, διάσπαση, μοντελοποίηση και πρόβλεψη της τεκμαρτής και της επιβεβαιωμένης μεταβλητότητας των χρηματαγορών, δυο βασικών στοιχείων για τους φορείς οικονομικής πολιτικής, τους κυβερνητικούς φορείς, τους ανθρώπους της αγοράς, τους ερευνητές και τους ακαδημαϊκούς. Εξερευνώντας έξι διαφορετικές τεχνικές διάσπασης χρονοσειρών, και συγκεκριμένα το empirical mode decomposition (EMD), το embedded empirical mode decomposition (EEMD), το singular spectrum analysis (SSA), το Hilbert vibration decomposition (HVD), το empirical wavelet transform (EWT), και το variational mode decomposition (VMD), που διαμορφώνονται πάνω στην ιδιάζουσα φύση που έχουν οι μεταβλητές αυτές, η έρευνα μας απομονώνει τα κύρια χαρακτηριστικά τους στοχεύοντας στην διαμόρφωση ιδανικών μοντέλων και κερδοφόρων προβλέψεων για τους συμμετέχοντες ενεργά στις χρηματαγορές. Ο μοντελισμός και οι προβλέψεις πραγματοποιήθηκαν μέσω των υποδειγμάτων των autoregressive processes (AR), του heterogeneous autoregressive model (HAR), του holt winters framework (HW) και του long, short term model (LSTM) προερχόμενου από το περιβάλλον της βαθιάς εκμάθησης. Καθόλη τη παραπάνω διαδικασία δεν διαπράχθηκε ουδεμία μεροληψία, μια καινοτομία στις τεχνικές διάσπασης χρονοσειρώνν ενώ παράλληλα χρησιμοποιήθηκε συγκεκριμένη επενδυτική στρατηγική σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης, προκειμένου να επισημάνουμε την σημαντική απόκλιση που παρατηρείται μεταξύ των κριτηρίων αξιολόγησης των προβλέψεων. Επομένως, η διατριβή αυτή στοχεύει στο να εξερευνήσει τα οφέλη που μπορούν να αποκομιθούν από την προσθήκη της προτεινόμενης αρχιτεκτονικής μοντελισμού στις επενδυτικές πρακτικές και στις διαδικασίες πρόβλεψης. Σημαντικά συμπεράσματα αντλούνται από αυτά τα αποτελέσματα που δικαιολογούν την επιλογή μας να εξετάσουμε ταυτόχρονα, για πρώτη φορά, έξι τεχνικές διάσπασης χρονοσειρών, κάτω από τις ίδιους προσδιοριστικούς παράγοντες και κάτω από τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας των χρηματαγορών. Η επενδυτική στρατηγική που ακολουθήσαμε, επέφερε σημαντικές οικονομικές απολαβές για τους συμμετέχοντες στις χρηματαγορές και για τις δυο υπό εξέταση μεταβλητότητες, όπως προσεγγίζονται από τον δείκτη τεκμαρτής μεταβλητότητας, VIX και τον S&P500 δείκτη συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης από τον οποίο κατασκευάζεται η πραγματοποιημένη μεταβλητότητα, σε τουλάχιστον δυο από τις έξι τεχνικές διάσπασης, προβάλλοντας κάποια σημαντικά χαρακτηριστικά που φέρει η προτεινόμενη διαδικασία. Επίσης, η διατριβή αυτή, επεκτείνεται για να εσωκλείσει ακόμα μια τεχνική διάσπασης, το continuous wavelet transform (CWT) που συνοδεύεται από την wavelet coherency διαδικασία, αλλά αυτή τη φορά για να πραγματοποιήσουμε ταυτόχρονη ανάλυση στο χρόνο και στη συχνότητα. Η επιλογή αυτή οδηγήθηκε από την ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση των δυνατοτήτων που μας προσφέρουν οι τεχνικές διάσπασης, που προέρχονται από άλλα επιστημονικά πεδία και μπορούν να συνεισφέρουν στην ανάλυση των χρηματοοικονομικών μεταβλητών. Έτσι συμπεριλάβαμε 4 επιπλέον μεταβλητές, συγκεκριμένα το δείκτη S&P500, το δείκτη OVX, που αποτελεί την τεκμαρτή μεταβλητότητα της τιμής του αργού πετρελαίου, τις υψηλής συχνότητας αποδόσεις του δείκτη WTI futures, ως αντιπροσωπευτικού της πραγματοποιθείσης μεταβλητότητας της τιμής του αργού πετρελαίου και τον WTI δείκτη της τιμής του αργού πετρελαίου, με σκοπό την μελέτη τους σε ζεύγη και των εντοπισμό της έντασης και της κατεύθυνσης της συνδιακύμανσης τους. Τα ευρήματα μαρτυρούν μια δυνατή σχέση μεταξύ τεκμαρτής και πραγματοποιημένης μεταβλητότητας καθώς και το γεγονός ότι η πραγματοποιθείσα μεταβλητότητα ηγείται της τεκμαρτής σε διαφορετικές συχνότητες αποκαλύπτοντας διαφορετικές κυκλικότητες που γειτνιάζουν με την συχνότητα με την οποία οι επενδυτές αναπροσδιορίζουν τις επενδυτικές τους θέσεις. Τα ευρήματα επίσης αποκαλύπτουν ότι ο VIX ηγείται έναντι του OVX αλλά και του χρηματιστηριακού δείκτη, παρουσιάζοντας μεταβαλλόμενες κυκλικότητες. Ωστόσο αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι η παντελή έλλειψη οποιασδήποτε σχέσης σε ημερήσια ή εβδομαδιαία βάση κάτι που εντοπίζεται σε όλα τα ζεύγη των μεταβλητών.