Μελέτη της ανοσιακής απάντησης και του ρόλου των Β λεμφοκυττάρων μνήμης μετά από εμβολιασμό έναντι του πνευμονιοκόκκου σε ασθενείς με HIV-1 λοίμωξη
Authors: Τσαχουρίδου Όλγα 
Published: August 2021

Οι λοιμώξεις από τον Streptococcus pneumoniae ευθύνονται για υψηλή νοσηρότητα και θνητότητα στους HIV-1 ασθενείς. Η είσοδος της υψηλής δραστικότητας αντιρετροϊκής αγωγής (HAART) οδήγησε σε μείωση της επίπτωση πνευμονιοκοκκικής νόσου, ωστόσο εξακολουθεί να πλήττει συχνά αυτούς τους ασθενείς. Τα Β λεμφοκύτταρα αποτελούν έναν από τους πιο δυσλειτουργικούς πληθυσμούς κυττάρων στην HIV λοίμωξη. Υπάρχουν στοιχεία για σημαντική διαταραχή σε Β λεμφοκυτταρικούς πληθυσμούς με δράση ενάντια σε Τ-ανεξάρτητα αντιγόνα, όπως είναι ο Streptococcus pneumoniae. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να αξιολογήσει πλήρως την ανοσογονικότητα του 23-PPV σε ασθενείς με HIV. Ειδικότερα, προσπαθήσαμε να καταγράψουμε και να αξολογήσουμε τους αριθμούς των κυκλοφορούντων Β κυτταρικών υποπληθυσμών στο περιφερικό αίμα και της αντισωματικής απάντησης κατά τη διάρκεια μιας περιόδου 48 εβδομάδων μετά τον εμβολιασμό με το πολυσακχαριδικό εμβόλιο έναντι του Streptococcus pneumoniae σε HIV-1 ασθενείς. Ταυτόχρονα, εκτιμήσαμε την φαγοκυτταρική λειτουργία, ως έμμεσο δείκτη και προγνωστικό παράγοντα της ανοσιακής επάρκειας. 35 ΗΙV-1 ασθενείς υπό θεραπεία και 31 χωρίς θεραπεία εμβολιάστηκαν με το 23-PPV. Οι υποπληθυσμοί των Β λεμφοκυττάρων προσδιορίστηκαν με κυτταρομετρία ροής σε τρία διαφορετικά στιγμιότυπα: πριν τον εμβολιασμό, 4 και 48 εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό. Ο έλεγχος του τίτλου των IgG αντισωμάτων για τους ορότυπους του εμβολίου έγινε με χρήση ELISΑ. Η φαγοκυτταρική ικανότητα των ουδετερόφιλων και των μονοκυττάρων εκτιμήθηκε πριν και 48 εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό. Τα επίπεδα των αντισωμάτων ήταν υψηλότερα στους θεραπευόμενους ασθενείς, πριν τον εμβολιασμό (p=0,0005) ,την 4η εβδομάδα (p=0,006) και την 48η εβδομάδα ( p=0,001 ).Οι δυο ομάδες ασθενών διέφεραν ακόμα ως προς την ανταπόκριση στον εμβολιασμό (p=0.047), ενώ και η διαχρονική τους εξέλιξη παρουσίαζε σημαντικές διαφορές(p=0.009). Καμιά στατιστική διαφορά στα επίπεδα των ολικών Β και των άλλων υποπληθυσμών μνήμης δεν ανιχθεύθηκε ανάμεσα στους θεραπευόμενους και μη θεραπευόμενους ασθενείς πριν τον εμβολιασμό. Οι μη θεραπευόμενοι ασθενείς διατηρούσαν αυξημένα επίπεδα ενεργοποιημένων και λεμφοκυττάρων μνήμης με μεταστροφή ισοτύπου, ενώ ο αριθμός των ναδίρ CD4 Τ λεμφοκυττάρων προέβλεπε χαμηλές συγκεντρώσεις ηρεμούντων Β λεμφοκυττάρων και λεμφοκυττάρων μνήμης με μεταστροφή ισοτύπου στην πορεία του χρόνου. Τα ολικά Β λεμφοκύτταρα, τα Β λεμφοκύτταρα μνήμης και τα Β λεμφοκύτταρα μνήμης με μεταστροφή ισοτύπου, συσχετίστηκαν με τις συγκεντρώσεις των αντισωμάτων πριν τον εμβολιασμό, ανεξάρτητα από τη λήψη HAART(p=0.059, p=0.058 και p=0.012 αντίστοιχα). Η HAART συσχετίστηκε με αυξημένες συγκεντρώσεις ολικών Β κυττάρων(p=0.02) και εξουθενωμένων Β λεμφοκυττάρων μνήμης(p=0.07), που φάνηκε να προβλέπουν την IgG αντισωματική απάντηση στο εμβόλιο. Η φαγοκυτταρική δραστηριότητα ήταν αποτελεσματικότερη στους ασθενείς που ελάμβαναν θεραπεία. Διαχρονικά παρατηρήθηκε μείωση της φαγοκυτταρικής ικανότητας και στις δύο ομάδες των ασθενών. Παρά τη διαμόρφωση ικανών αντισωματικών συγκεντρώσεων, υψηλά ποσοστά αυτών εμφάνισαν ελαττωμένη φαγοκυτταρική δραστηριότητα, ιδίως μεταξύ των ασθενών που ελάμβαναν θεραπεία. Οι μεταβολές υποπληθυσμών των Β λεμφοκυττάρων φαίνεται να επιδρούν στην αντισωματική απάντηση στο 23-δύναμο πολυσακχαριδικό εμβόλιο στους ασθενείς με HIV-1 λοίμωξη. Οι επιδράσεις στους διάφορους Β κυτταρικούς πληθυσμούς δεν αποκαθίστανται πλήρως με τη θεραπεία. Τα αποτελέσματά μας επισημαίνουν την ανάγκη για προσδιορισμό κι άλλων δεικτών ανοσογονικότητας και προστασίας, συνεπώς, η ολοκληρωμένη μελέτη όλων των πιθανά εμπλεκόμενων παραμέτρων της ανοσιακής απόκρισης, ίσως αποτελέσει μια καλύτερη προσέγγιση της αξιολόγησης της ανοσογονικότητας του 23-PPV στους ασθενείς με HIV-1 λοίμωξη.