КІШІ МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫН ОҚЫТУДЫҢ ОҚУ МАТЕРИАЛЫНЫҢ ТАНЫМДЫҚ ҚИЫНДЫҚТАРЫН ТҮЗЕТУГЕ НЕЙРОПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ТӘСІЛДЕР
Authors: ZHUMANBAYEVA Z.K. , SHKUTINA L.A. , KASSYMBABINA D.S. , RYSBEKOVA B.B. , ABDIKARIMOVA G.B. 
Published: October 2023

The article substantiates the relevance of using a neuropsychological approach in the framework of correcting the difficulties that arise in younger students in the process of assimilation of the general education program. It also discusses the various difficulties that students face in schooling. Particular attention is paid to the features that must be taken into account in order to subsequently carry out psychodiagnostic work with younger students. An organized neuropsychological study using a graphic test is described, the purpose of which was to identify the possibility of mastering a motor program with a graphic presentation of a sample, switching from one program element to another, and automating a movement series. The study involved 80 people with different levels of training: well-performing, average-performing schoolchildren and poorly performing students. The article also presents a quantitative and qualitative analysis based on the results obtained during the study. Also, the available experimental data in the course of performing a graphic test, on the one hand, made it possible to identify violations or unformed functional systems and thereby establish the cause of the difficulties experienced by the child, and on the other hand, determined the significance and relevance of creating a special psychological program for correcting the identified difficulties, since they are based on a differentiated and an individual approach to diagnosing learning difficulties in a child. Keywords: learning difficulties, neuropsychological approach, younger students.

Мақалада жалпы білім беру бағдарламасын меңгеру процесінде кіші жастағы оқушыларда туындайтын қиындықтарды түзету аясында нейропсихологиялық тәсілді қолданудың өзектілігі негізделеді. Сондай-ақ оқушылардың мектептегі оқу барысында кездесетін түрлі қиындықтары талқыланады. Кіші жастағы оқушылармен психодиагностикалық жұмысты кеңінен жүргізу үшін ерекшеліктерге ерекше назар аударылады. Графикалық тест көмегімен ұйымдастырылған нейропсихологиялық зерттеу сипатталған, оның мақсаты үлгінің графикалық көрсетілімімен моторлық бағдарламаны меңгеру, бір бағдарлама элементінен екіншісіне ауысу және мотор сериясын автоматтандыру мүмкіндігін анықтау болды. Зерттеуге әртүрлідайындық деңгейімен 80 адам қатысты: үлгерімі жақсы, үлгерімі орташа мектеп оқушылары және үлгерімі нашар оқушылар. Мақалада зерттеу барысында алынған нәтижелерге негізделген, сандық және сапалық талдау да берілген.Сондай-ақ, бір жағынан графикалық үлгілерін орындау барысында эксперименттік деректерқолда бар, бұзушылықтарды немесе қалыптаспаған функционалдық жүйелерді анықтауға және сол арқылы баланың басынан өткен қиындықтардың себебін анықтауға мүмкіндік берді, ал екінші жағынан, анықталған қиындықтарды түзету үшін арнайы психологиялық бағдарлама құрудың маңыздылығы мен өзектілігі, өйткені олар баладағы оқу қиындықтарын диагностикалаудың сараланған және жеке көзқарасына негізделген. Түйін сөздер:оқу қиындықтары, нейропсихологиялық көзқарас, кіші мектеп оқушылары

В статье обосновывается актуальность использования нейропсихологического подхода в рамках коррекции сложностей, возникающих у младше школьников в процессе усвоения общеобразовательной программы. Также рассматриваются различные трудности, с которыми сталкиваются ученики в школьном обучении. Особое внимание уделено особенностям, которые необходимо учитывать, для того чтобы в последующем проводить психодиагностическую работу с младше школьниками. Описывается организованное нейропсихологическое исследование с использованием графической пробы, целью которой стало выявление возможности усвоения двигательной программы при графическом предъявлении образца, переключения с одного элемента программы на другой, автоматизации двигательной серии. В исследовании приняло участие 80 человек с различным уровнем подготовки: хорошо успевающие, средне успевающие школьники и слабо успевающие ученики. В статье также представлены количественный и качественный анализ, основанные на полученных результатах в ходе исследования. Также имеющиеся экспериментальные данные в ходе выполнения графической пробы с одной стороны, позволили выявить нарушения или несформированность функциональных систем и тем самым установить причину трудностей, испытываемых ребенком, а с другой определили значимость и актуальность создания специальной психологической программы коррекции выявленных затруднений, так как основываются на дифференцированном и индивидуальном подходе к диагностике трудностей в обучении ребенка. Ключевые слова: трудности обучения, нейропсихологический подход, младше школьники