bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
New Tiger Beetle Algorithm for Cybersecurity, Medical Image Segmentation and Other Global Problems Optimization
Authors: Saihood Ahmed , Al-Shaher Mohammed Adel , Fadhel Mohammed A.
Published: April 2024

The tiger beetle is a fierce and cunning predator insect that uses deception to hunt its prey. The tiger beetle traps and hunts them by digging holes along the path of other insects. This study has used the tiger beetle's hunting strategy to create the tiger beetle optimization (TBO) algorithm. In this algorithm, each solution represents the position of a tiger beetle, with the optimal position being the prey's location. Using this method, the tiger beetles gradually converge to the optimal solution, creating holes around them and searching for them. We evaluate the TBO algorithm's search capability using a series of well-known mathematical test functions. Moreover, Among the sophisticated forms of malware are polymorphic viruses, which are adept at changing their behaviour while maintaining the same essential functions. Thus, a machine learning-based malware analysis system utilizing the power of the proposed TBO is introduced in this article. Compared to other optimization methods, the proposed algorithm has shown less error in finding the optimal solution when implemented and evaluated on different functions. The tiger beetle optimization algorithm has proven helpful in various applications, including image clustering and reservoir well placement, where it can identify damaged areas or tissues with greater accuracy. When diagnosing lung cancer, the proposed method has shown a sensitivity, validity, and accuracy of 88.63\%, 87.58\%, and 89.86\%, respectively, using EBT, WKNN, ESKNM, and QSVM methods.
Algoritmi de inteligență artificială în războiul electronic
Authors:   Romanian Academy, Sfetcu Nicolae
Published: April 2024

Războiul electronic reprezintă un domeniu critic în care convergența tehnologiei și strategiei modelează câmpul de luptă. În acest domeniu, algoritmii de inteligență artificială au apărut ca instrumente indispensabile, oferind capacități de neegalat în detectare, procesare și răspuns. Algoritmii IA oferă operatorilor suport de decizie, sugerând contramăsuri optime sau acțiuni defensive. Aceste sisteme pot evalua amenințările multiple și pot prioritiza răspunsurile pe baza tacticilor învățate ale inamicului și a criticității activelor expuse riscului. Acest articol explorează rolul multiforme al algoritmilor IA în războiul electronic, luminând aplicațiile, provocările și implicațiile acestora pentru conflictele viitoare.
YOKSULLUK KÜLTÜRÜ YAKLAŞIMININ ELEŞTİRİSİ: TÜRKİYE’DEN AİLE VE YOKSULLUK İLİŞKİSİNE DAYALI KANIT
Authors: Gümüş İskender , Çiftçi Ayşe Nur
Published: April 2024

Yoksulluk kültürü yaklaşımı Lewis tarafından geliştirildi ve yarım asırdan fazladır uluslararası literatürde popülaritesi sürüyor. Bu yaklaşım, yoksulları ahlaki çöküntü içinde olmakla itham ettiğinden yoğun olarak eleştirilmektedir. Yoksulların aile yapısında bozulma olduğu, gayrimeşru doğumların ve boşanmanın yaygın olduğu savunulur. Bu savunum sadece ABD için değil, küresel olarak her yerde benzer şekilde yoksul arasında bozulmaya işaret eder. Bu çalışmanın ilk amacı, yoksulluk kültürünün evrensel homojenliğe sahip olmadığına Türkiye örneğinden kanıt göstermektir. Çalışma, detaylı olarak ilgili literatürün sunulmasıyla başlatılmıştır. Ardından 2019 yılı için aile yapısı ve gelir düzeyleri arasındaki ilişki, Pearson korelasyon analiziyle test edilmiştir. Veriler TÜİK’ten derlenmiş olup, analizler hem İBBS-2 hem de İBBS-3’e göre tekrar edilmiştir. Pearson korelasyon analizinin tercih edilmesinin sebebi, yüzyılı aşan süredir istatistik analizlerde yaygın olarak kullanılan en temel analiz yöntemlerinden birisi olmasındandır. Elde edilen bulgular, yoksulluk kültürü yaklaşımının Türkiye için geçerli olmadığını göstermiştir. Türkiye’de beklenenin aksine eğitim ve gelir düzeyi yükseldikçe boşananların ağırlığı artmaktadır. Özetle: 1) Boşanma, cinsiyetlere göre belirgin farklılaşmaya uğramaksızın gelir düzeyi yüksek olanlarda daha yaygındır. 2) Boşanmayla birlikte her iki cinsiyet arasında da belirgin bir farklılaşma yaşanmaksızın yüksek gelir düzeyi korunabilmektedir.
BANKA ÇALIŞANLARININ ÖZ YETERLİK, İŞ VE YAŞAM DOYUMU İLE TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ
Authors: Karayaman Saffet
Published: April 2024

Bu araştırma banka çalışanlarının iş ve yaşam doyumları, tükenmişlik düzeyleri ve öz yeterlikleri arasındaki etkileşimi ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Çalışma kapsamında öz yeterlik, yaşam doyumu, iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri, farklı demografik değişkenlere göre değişim düzeyine odaklanılmıştır. Araştırmanın örneklemi 2023 yılı Ocak-Mart döneminde İstanbul Avrupa yakasında yer alan 25 ilçesindeki görev yapan 589 banka çalışanından oluşmaktadır. Katılımcıların 332’si (%56) Kadın, 257’si (%44) erkektir. Araştırma verilerini elde etmek için Öz Yeterlik Ölçeği, İş Doyumu Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği, Tükenmişlik Ölçeği ve Demografik Özellikler Bilgi Formundan yararlanılmıştır. Çalışma için toplanan verileri analiz etmek için Pearson Korelasyon Katsayısı Tekniği, Tek Yönlü Varyans Analizi ile t-Testi yöntemlerine başvurulmuştur. Araştırma sonunda banka çalışanlarının öz yeterlik düzeylerinin; yaşam doyumları ve iş doyumları ile pozitif ilişki olduğu bulunmuştur. Yine banka çalışanlarının öz yeterlikleri ile tükenmişlik düzeyleri arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca katılımcıların öz yeterlikleri, yaşam doyumları, iş doyumları ve tükenmişlik düzeylerinde bazı kişisel değişkenlere göre birtakım değişimler görülmüştür. Çalışmanı sonunda bu konularda çalışma yapacak araştırmacılara öneriler sunulmuştur.
1977-2022 YILLARI ARASINDAKİ ÇAĞDAŞ TÜRK DÜŞÜNCESİ ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALARIN BİBLİYOMETRİK ANALİZİ
Authors: Sipahi Döngül Esra
Published: April 2024

Bu çalışmada, “Contemporary Turkish Thought (Çağdaş Türk Düşüncesi)” ile ilgili yapılan çalışmaların analizi görsel olarak sunarak çalışmanın etkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Web of Science’da (WOS) 1977-2022 yıl aralığında yayınlanmış olan çalışmaların bibliyometrik analizi VOSviewer (Version 1.6.9) paket programı ile analiz edilmiştir. “Contemporary Turkish Thought (Çağdaş Türk Düşüncesi)” sözcüğünün yer aldığı “başlığın, içeriğinin ve anahtar kelimesinin tüm dillerde ve tüm yayın türlerinde” taranması amaçlandığından 1945 esere erişilerek analizler gerçekleştirilmiştir. “Contemporary Turkish Thought (Çağdaş Türk Düşüncesi)”ne dair önceki yayınlanan eserlerin yıl bazlı dağılımına bakıldığında en fazla yayın yapılan yıl 173 eser ile 2021 yılıdır. En fazla yayınlanan eserlerin yayın türüne göre dağılımında ise 1.877 dergi makalesine erişilmiştir. Yayınlanan eserlerin ülkelere göre dağılımında en fazla yayın sayısı 1.588 ile Türkiye’dir. En fazla yayın sayısı 1.222 ile İngilizce dilindedir. Yazarlar arası iş birliğini gösteren ortak yazar bağlarına dair sonuçlara göre Gürkan Öztürk 16 eser ile en fazla esere sahiptir. En fazla atıf alan ülke; Türkiye’dir (9.256 atıf). Kurumların bibliyometrik eşleşme analizine göre Atatürk Üniversitesi 384 eser ile önde gelmektedir. Anahtar kelimelerden en fazla kullanılanlar 130 tekrar ile Türkiye, 73 tekrar ile Mustafa Kemal Atatürk, 39 tekrar ile modernization (modernleşme), 24 tekrar ile eğitim (education), 19 tekrar ile İslam (Islam) ve The Ottoman Empire (Osmanlı İmparatorluğu), 15 tekrar ile milliyetçilik, 14 tekrar ile Kemalism (Kemalizm), 9 tekrar ile secularism (laiklik) ve critical thinking (eleştirel düşünme), 7 tekrar ile democracy (demokrasi) olmuştur. Bu çalışma, 1977-2022 yıl aralığında Web of Science’da (WOS) yayınlanan çalışmaların bibliyometrik analizi ile sınırlıdır.
HALİDE EDİP’İN GÖZÜNDEN CUMHURİYETİN SOSYO-KÜLTÜREL İDEALLERİ: TATARCIK ROMANI ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME
Authors: Tekten Zeynep Serap , Sancaktutan Zeynep
Published: April 2024

Bir edebi tür olarak roman, yazıldığı çağa tanıklık eden, o çağda yaşanan toplumsal olayların izlerini taşıyan bir kaynaktır. Yazar bizâtihi kendisi toplumu etkileyen ve kendisi de toplumdan etkilenen bir fert olarak tanıklık ettiği olayları eserlerinde yansıtan kişidir. Bu anlamda edebiyat sosyolojisi, edebi eserlerden faydalanarak dönemin fikirsel akımlarını, sosyal dokusunu, toplumsal değişim dinamiklerini analiz edebilmek için edebiyat eserlerinden faydalanır. Osmanlı’da Tanzimat reformuyla resmi olarak başladığı kabul edilen yenileşme ya da Batılılaşma olarak adlandırabileceğimiz süreç, pek çok yeniliğin toplumsal hayata dahil edilmesi sürecidir. Tanzimat’la başlayıp Cumhuriyet yenilikleri ile devam eden süreçte yaşanan toplumsal değişim ve dönüşümler devrin romanlarında çeşitli şekillerde kendine yer bulmuştur. Toplumsal değişime eserlerinde yer veren yazarlardan biri de Halide Edip Adıvar’dır. Bilhassa kadınların eğitimi, kadın hakları, kadının toplumsal statüsü gibi mevzularda yazılar yazan ve bu meseleleri dert edinen Halide Edip, bu çalışmanın da kaynağı olan Tatarcık adlı romanında benzer mevzulara yer vermiştir. Başkarakter Lale (Tatarcık) Halide Edip’in şahsi hayatında kadına verdiği önemi ve kadının olması gerektiğini düşündüğü pozisyonu yansıtan ideal bir kadındır. Cumhuriyet yeniliklerinin roman mekânı olan Poyraz köyde meydana getirdiği değişimler, eserde yediler diye tanıtılan gençlerin eğitimleri ile toplumsal hayata bakışları ve batılılaşmanın yüzeysel bir şekilde taklit edildiği yaşamlar Tatarcık romanında incelenen mevzular olarak öne çıkmaktadır.
YAKIN KAYBINDA YAS SÜRECİNİN BAŞA ÇIKMA VE BİLİŞSEL ÇARPITMALAR BAĞLAMINDA İNCELENMESİ
Authors: Kaya Muhammet Enes , Kumova Filiz
Published: April 2024

Bir yakının ölüm sebebiyle kaybedilmesi, insan hayatı için en acı verici deneyimlerden biri olmakla birlikte hayatın normal akışında yaşanabilecek doğal bir gerçekliktir. Normal ve beklenebilir olmasının yanında fazlasıyla zorlayıcı olması, yakın kaybını farklı dinamiklerle karmaşık hale getirmekte ve birçok yaşam alanında kayıp etkisinin ilişkili faktörlerle incelenmesini gerekli kılmaktadır. Genellikle yakın kaybını takiben ortaya çıkan ve her insan için parmak izi kadar biricik olan yas sürecinin; kayıp yaşayan kişinin bilişsel, duygusal, davranışsal, sosyal değişimleri ve tepkileriyle birlikte kişinin içerisinde bulunduğu ve kaybın yaşandığı sosyokültürel bağlam açısından incelenmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Bu açıdan bakıldığında, kayıp yaşayan kişilerin yas sürecinde hangi başa çıkma yöntemlerini kullandığının ve ne gibi bilişsel değişimler yaşadığının anlaşılması da incelemeye değer görülmektedir. Bu derleme çalışmasında da kayıp, yas, başa çıkma ve bilişsel çarpıtma kavramlarına; literatürdeki mevcut bilgiler ışığında açıklamalar getirilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma aracılığıyla kişinin yakın kaybıyla nasıl başa çıktığının açıklanabilmesi ve gözlemlenen bilişsel çarpıtmaların yas sürecinde yaşanan bilişsel değişimler üzerinden incelenmesi, konunun ilgilisi uzmanlar ve araştırmacılarla birlikte kendi yas sürecini anlamaya çalışan kayıp yaşamış kişilere de fayda sağlayabilecektir.
ÇALIŞMA HAYATINDAKİ MÜHENDİSLERİN MOBBİNG VE TOPLUMSAL CİNSİYET ALGISI ÖLÇEKLERİNE GÖRE İNCELENMESİ
Authors: Yalçı Elif Betül , Yıldız Erduran Gamze
Published: April 2024

Toplumsal cinsiyet kavramı; biyolojik olarak belirlenmiş cinsiyetlere toplumsal olarak yüklenen anlamı ifade etmektedir. Toplumsal cinsiyet kavramının çalışma hayatı üzerindeki etkisinin fark edilmesi, çalışma hayatını toplumsal cinsiyet bağlamında değerlendiren araştırmalara yönelik ilginin artış göstermesini sağlamıştır. Mobbing kavramı ile toplumsal cinsiyet kavramı arasındaki ilişkinin boyutuna yönelik araştırmalar alanyazında ilgi gören çalışmalar arasında yer almaktadır. Mobbing kavramı, çalışma ortamında sistematik olarak uygulanan baskı ve tacizi ifade etmektedir. Araştırmada, bireylerin toplumsal cinsiyet algısı ve mobbing mağduru olma durumları incelenmiştir. Mühendis olarak çalışma hayatında yer alan katılımcılardan elde edilen veriler, açık kaynak kodlu Jamovi (2.4.7 versiyon) programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarında toplumsal cinsiyet algısının mobbinge maruz kalma durumu üzerinde etkili bir değişken olmadığı görülmüştür. Araştırmada; cinsiyet, medeni durum, yetişme çağında en uzun süre bulunulan yerleşim yeri değişkenlerinin mobbing mağduru olma durumu üzerinde etkili olmadığı görülürken toplumsal cinsiyet algısı üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Toplumsal cinsiyet algısına ilişkin farklılıklar incelendiğinde, cinsiyet değişkeninin; erkek çalışanların, evli çalışanların, büyükşehirde yaşamayan çalışanların toplumsal hayata yönelik algıları üzerinde daha fazla etkili olduğu ile ilgili sonuçlar elde edilmiştir. Araştırmada, çocuk sahibi olma değişkeninin toplumsal cinsiyet algısı üzerinde etkili olmadığı görülürken mobbing mağduru olma durumu üzerinde etkili olduğu, çocuk sahibi olan bireylerin daha fazla mobbinge maruz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Mobbinge maruz kalan katılımcılar üzerinde gerçekleştirilen analizler sonucunda; kadın çalışanların %4,9 oranında kadın, %13,4 oranında erkek, %28,2 oranında her iki cinsiyet tarafından; erkek çalışanların ise %7,5 oranında kadın, %22,4 oranında erkek, %10,4 oranında her iki cinsiyet tarafından mobbinge maruz bırakıldığı görülmüştür.
GELİR VE SERVET DAĞILIMI TEMELİNDE MÜLKİYET SAHİPLİ DEMOKRASİ VE UYGULANABİLİRLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Authors: Örün Emre , Eren Ercan
Published: April 2024

Gelir ve servetin adil bir şekilde dağılımı ve eşitsizliğin bireysel özgürlük üzerindeki etkisi ile ilgili tartışmalar 18. yüzyıl ve 19. yüzyıla kadar gitmektedir. Ekonomik eşitsizlik bireyleri sadece ekonomik anlamda değil aynı zamanda sosyal yaşam alanındaki bireysel özgürlüklerini de etkilemektedir. Bu bağlamda, eşitsizlik üzerine yapılan çalışmaların sadece ekonomik değil sosyal açıdan da değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Çalışmada gelir ve servet dağılımı tartışmaları mülkiyet sahipli demokrasi özelinde incelenmiştir. Ayrıca, ekonomik eşitsizlik temelinde mülkiyet sahipli demokrasinin kökenlerinin hangi düşünürlere kadar uzandığı araştırılmaktadır. Çalışmanın bir diğer odak noktası mülkiyet sahipli demokrasi rejiminin uygulanabilirliği üzerine inceleme yapılmasıdır. Mülkiyet sahipli demokrasinin uygulanabilirliği bağlamında Amerika Birleşik Devletleri, İspanya ve Polonya’daki işçi sahipli firmalar ve işçi kooperatifleri temelinde örnekler incelenmiştir. Literatür incelemeleri sonucunda mülkiyet sahipli demokrasinin kökenlerinin Jean-Jacques Rousseau, Thomas Paine ve John Stuart Mill’e kadar uzandığı ortaya konulmuştur. İşçi sahipli firmalar ve işçi kooperatifleri üzerine ülke örnekleri temelinde yapılan araştırmalar mülkiyet sahipli demokrasinin uygulanabilirliğinin mümkün olduğu çıkarımının yapılabilmesine olanak sağlamaktadır.
The Effect of Motivation and Job Satisfaction on the Performance of MSME Credit Account Officer Employees at Bank BJB
Authors: Mulyadi Muhammad Adhitya , Hayati Neneng
Published: April 2024

This research aims to determine the impact of work motivation and job satisfaction partially and simultaneously on the performance of AO Kredit UMKM employees at bank bjb. The research method applied in this study is descriptive verification research. The total research sample was 152 people. This research was carried out in several ways, namely: interviews, questionnaires, observation. Data analysis was used with descriptive analysis, Classical Assumption Test and hypothesis testing which included the t test and f test. The results of the analysis show that the partial influence of work motivation on the performance of AO Credit MSMEs at bank bjb is 32.5%. The partial influence of job satisfaction on the performance of AO Credit MSMEs at bank bjb is 42.8%. The magnitude of the influence of work motivation and job satisfaction on the performance of AO Credit UMKM employees at bank bjb simultaneously is 75.3%.
Analysis of The Effect of Job Satisfaction, Organizational Supports, and Leadership Style on Work Motivation in Improving Employee Performance
Authors: Ernawati Nurjeny , Abadi Ferryal
Published: April 2024

Purpose – The service sector is a business that prioritizes trust, so client satisfaction is the main thing. Improving the quality of services provided by the company can encourage the achievement of business success now and in the future. Methodology –To answer the objectives set in this research, an online electronic questionnaire was used as a tool to collect data relating to the variables, which were distributed to 210 back-office employee respondents of Holding Company. The collected data is then processed using the SEM test. Findings – six hypothetical conclusions can be drawn, namely that it is proven that job satisfaction, organizational support, and leadership style have a positive and significant effect on employee work motivation. It is proven that work motivation, job satisfaction, and leadership style have a positive and significant effect. Originality – Previous research discussed job satisfaction, organizational culture, leadership style, work motivation, and employee performance. The research's aim, based on the research gap above, is to explain how job satisfaction, organizational support, and leadership style influence work motivation in improving employee performance.
BEBEKLERDE AŞI UYGULAMALARI SIRASINDA OLUŞAN AĞRININ YÖNETİMİNDE KULLANILAN NON-FARMAKOLOJİK FİZİKSEL YÖNTEMLER
Authors: Gürbüz Funda , Koyuncu Naciye Esra
Published: April 2024

Aşı, bebek ve çocuklarda hastalıkların ortaya çıkışının engellenmesi, hastalıklara bağlı sakatlık ve ölümlerin önlenmesi için uygulanan koruyucu bir yöntemdir. Çeşitli metotlarla antijen karışımlarının vücuda uygulanması ile bağışıklık sağlanması olarak da bilinmektedir. Aşı enjeksiyonu bebekler ve aileleri için ağrı oluşturan önemli bir stres faktörüdür. Kan alma, testler, aşı ve enjeksiyon uygulamaları gibi çeşitli işlemler iyatrojenik ağrıya neden olabilmektedir. Aşı enjeksiyonu sırasında oluşan ağrı deneyimi, iğne fobisi oluşturarak hayat boyu tedaviye uyumu olumsuz etkileyebilmektedir. Aşıya bağlı ağrıyı önlemeye yönelik birçok fiziksel ve bilişsel yöntem uygulanabilmektedir. Ağrı, sağlık durumunu etkileyebilen, kontrol altına alınmadığında hayatın tüm alanlarında olumsuz sonuçlar doğurabilen ciddi bir sorundur. Yaş küçüldükçe aşı uygulamalarına bağlı ağrının daha fazla hissedildiği, ağrının işlendiği nöronal devrede kalıcı hasara bağlı olarak ileri dönem davranış değişikliği gelişebildiği ifade edilmektedir. Uygun tedavi edilmediğinde ağrı duyarlılığının artmasına ve bağışıklığın düşmesine sebep olabilmektedir. Ağrı yönetiminde farmakolojik ve non-farmakolojik çeşitli yöntemler kullanılabilmektedir. Ağrı yönetiminde kullanılan non-farmakolojik yöntemler ağrının daha dayanılabilir hale gelmesine yardımcı olacak çeşitli fiziksel ve bilişsel yöntemlerden oluşmaktadır. Bu çalışmada bebekler için uygulanan fiziksel non-farmakolojik yöntemlerden olan pozisyon verme, kundaklama, kanguru bakımı, masaj, buzzy, shotblocker kullanımı, soğuk uygulama, akapunktur gibi fiziksel uygulamalara odaklanılmıştır. Pediatri hemşireleri ağrılı işlem uygulayıcıları olarak ağrıyı fiziksel ve fizyolojik olarak tanılayabilmeli, bebeklerde yaşa uygun ve etkili müdahaleler yapabilmeli ve ağrıya bağlı oluşan semptomları giderebilmelidir.
Effects of libraries in the service of advertising in Mass communication: A scenario
Authors: RAY MALLIKA , Chatterjee Sanchita
Published: April 2024

The objective of this study is to find the utilization, reason, significance, and issues looked at by library and data experts in promoting online entertainment through advertising. For this review, state-funded colleges, confidential colleges, and extraordinary libraries were chosen as an exploration test. The discoveries of this paper showed that most libraries use Facebook and LinkedIn for advertising library and data administration. Most libraries utilize virtual entertainment for promoting library items and administrations, sharing library news and occasions, video conferencing, and commercial, and exploration purposes. Library experts likewise gave important ideas and sentiments about approaches to upgrading library administrations through utilizing virtual entertainment. The point of this paper is to investigate the various utilizations of virtual entertainment that can be utilized for advertising library administrations. Web-based entertainment significantly affects data-limited time exercises by getting huge changes in the field of advertising. As of now, most people know about web-based entertainment devices, such as Facebook, MySpace, Whatsapp, Twitter, Online journals, and so forth. Utilizing such sort of Web-based Entertainment device (SMT) library can undoubtedly satisfy clients' need ideal. Through this paper, we can get a framework of how online entertainment may effectively be applied to improve the adequacy of advertising library administrations and items.
Differences in morphological dimensions in young school-aged children under the effect of coordination and speed exercises
Authors: Momčilović Vladimir , Stojanović Darko , Momčilović Zoran
Published: April 2024

As part of a more comprehensive study of the anthropological dimensions in young school-aged children, this paper presents the impact of coordination and speed exercises on the morphological dimensions in young school-aged children. The sample consisted of primary school students aged 9 and 10 years (± 6 months) in Nis. The sample of 64 respondents was divided into two groups, the experimental and control group, with 32 respondents in each group. The experimental group included examinees that practiced coordination and speed in the extra physical education classes. The control group had examinees who attended only the regular physical education classes. The results of discriminant analysis of morphological characteristics in the final measurement in the experimental group as opposed to initial one are the following. Under the effect of coordination and speed in extra physical education classes statistically significant changes in morphological dimensions in (characteristics of) young school-aged children occurred. The most significant contribution to the discriminative function had a skin fold of the abdomen (ANTRB 0.621), a skin fold of the upper arm (ANNAD 0.588) and a skin fold of the lower leg (ANPTK-0.576).
Determining the differences between the motor skills and body composition of basketball players and athletes
Authors: Muković Iso , Milić Vladan , Špirtović Omer , Čaprić Ilma , Maljanović Džejla , Nailović Hamza , Đorđević Dušan , Mekić Raid , Hajrović Elma , Ćorović Mejra
Published: April 2024

The research was conducted on a sample of 53 subjects in total based on 28 basketball players and 25 athletes aged(17 ± 0.3) years, with the aim of determining the differences in motor skills and body composition between basketball players and athletes. The following variables were used to assess motor skills: (S10 m, VS, AG), while the following variables were used to assess body composition: (BMI, FAT, M).. The results obtained by statistical data processing show that basketball players achieve significantly better results in S10 m (p<0.05) and that they have a significant advantage when it comes to MM (p<0.05). A statistically significant difference was also obtained in FAT (p<0.05) whereas the athletes had a lower (FAT %) compared to basketball players plus considering the other variables, a significant difference was not confirmed (t<1.510; p>0.152).
Relations of falcon societies from the Kingdom of Serbia with Serbian falcon societies in the region
Authors: Gavrilović Dejan , Mijatović Slađana
Published: April 2024

Falconry as a Slovenian physical exercise movement followed national events on European soil in the 19th and the first part of the 20th century. The formation of the Kingdom of Italy as well as the German Empire influenced the development of the creative character among the Slavic peoples. Also, the Serbian revolution, autonomy and final independence after the Berlin Congress, further strengthened the national consciousness of all enslaved Slavs. From the end of the 19th century, the Czech Falcon training system was accepted in the Kingdom of Serbia. Falcons from the Kingdom of Serbia established cooperation with Serbian falconry societies from the region. They organized falconry events (landings) in the Kingdom of Serbia, where Serbian falcons from outside the Kingdom of Serbia often took part. Also, falcons from the Kingdom of Serbia often participated in the events (flights) of Serbian falcons organized outside the Kingdom of Serbia. Sokol celebrations were places of joint work, organization and further planning. Physical exercise in Serbian falcon performances was not an isolated activity, but was often realized with choral performances, recitations, historical and spiritual lectures. The annexation crisis further united the Serbian falconry of the Kingdom of Serbia with Serbian falconry from the region. Additional external burdens on the Kingdom of Serbia as a free Slavic kingdom reflected on the unifying forces of complete Serbian physical exercise. The acceptance of the Serbian people into the Association of Slovenian Falconry is an indication of the Serbs' desire for joint action within the framework of overall falconry. Through their decades of work, their mutual relationship as well as their participation in the Great War, the falcons of the Kingdom of Serbia and the Serbian falcons from the region made a significant contribution to the unification of the Serbian and other Slavic peoples into a common South Slavic kingdom-Yugoslavia. The goal of this research is to search for the relationship between Falcons from the Kingdom of Serbia and Serbian falconry from the region. The historical method was used in the research.
The impact of the quiet quitting phenomenon on employees in Serbia
Authors: Jelača Sanja , Golubović Marko
Published: April 2024

Employees play a pivotal role in organizational functionality, underscoring the crucial importance of effective human resources management. In recent years, the global dissemination of a workplace behavior concept termed 'quiet quitting' has gained momentum through online platforms. This behavioral model involves employees performing the minimum required, showing reluctance to exceed expectations. This study explores the prevalence of 'quiet quitting' in organizations within Serbia, utilizing survey methodology. Our findings suggest that rather than a novel concept, 'quiet quitting' represents a contemporary label for an enduring behavior, characterizing individuals with limited workplace engagement often rooted in job dissatisfaction. While 'quiet quitting' is not widely recognized in Serbia at present, Generation Z members exhibit heightened susceptibility. This research, the first of its kind in Serbia, aligns with the identified global phenomenon, establishing a foundation for extensive exploration within both business and academic realms. Our extensive conclusions underscore the need for continued investigation into quiet quitting, contributing valuable insights for organizations seeking to comprehend, address, and elevate the discourse on employee engagement within the Serbian professional landscape.
The influence of R&D on patent activity of high-technology companies
Authors: Jovanović Marija , Krstić Bojan , Gökmen Ahmet
Published: April 2024

In order to maintain a competitive advantage, occupy a leadership position on the market and take on the role of a creator of the "rules of the game", high-tech companies rely on their innovation activity, and invest significantly in research and development (R&D) activity, the output of which are inventions that are the potential subject of patent protection. The company's patent activity is an indicator of its innovation activity and an instrument that the company can use to achieve various business goals. The goal of this research is to determine the impact that research and development activities have on patent activity of high-tech companies that are on WIPO's Top 50 PCT applicants list from 2013 to 2020. Using a panel regression analysis, it was established that investments in research and development have a positive impact on the company's patent activity expressed by the number of granted patents and the number of published PCT applications. Also, it was determined that the return on investment in research and development has a positive impact on the number of granted patents, but a negative impact on the number of published PCT applications. Finally, no statistically significant impact of research and development intensity on patent activity indicators was found.
Analytical determination of high-feed turning procedures by the application of constructive geometric modeling
Authors: Sztankovics István
Published: April 2024

The development of different machining procedures requires the exact mathematical description of those. This is especially important in finishing procedures, where the final geometry and surface characteristics of the parts are produced. In this paper, three high-feed turning procedures are analysed: skiving turning, tangential turning, and rotational turning. All three promise the creation is ground-like surfaces with low roughness characteristics, while reaching high values of productivity. The analytical determination of these procedures is carried out by the application of constructive tool geometric modeling. After the analysis of the kinematic and geometric relations of each procedure, the proper coordinate systems are defined. The transformational equations are determined, which describe the geometric boundary conditions and the movement of the workpiece and the tool. In the next step, the equation of motion is defined for the three studied procedure. Finally, the one variable equation of the cut surface section in the base plane is determined. Experiments were also carried out, which validated the achieved results.
Study on designing a diesel firefighting pump system for residential building
Authors: Hong Duc , Pham Minh , Giang Phong , Tan Truong , Huu Nguyen
Published: April 2024

Currently, on-site diesel firefighting pump systems are significantly necessary for high-rise buildings. This study presents a process for designing diesel fire pump systems for high-rise buildings using AVL BOOST software associated with mechanical calculations. The Kirloskar CPHM 80/32 pump and DESSUN 4DSP-75 diesel engine were selected based on preliminary calculations to match the requirements of Vietnamese standards for a 79-meter building. AVL BOOST software has been used to simulate the full load performance characteristic of the engine; then, a partial load characteristic is determined for the adequate pump that requires input power at a rated speed of about 2975 rpm. The transmission consists of the propeller drive, and flanges were designed to connect the engine and pump. The findings show that utilizing AVL BOOST software is considerably helpful in determining the engine's partial load characteristics, saving time and costs. This study contributes a foundation for practical research to calculate and design the firefighting pump mechanical systems in high-rise buildings.
Integrating the Generalized Table of Parameters and contextual database in an inventive design method to extract problems to be solved
Authors: Abdellatif Mohamed , Chibane Hicham , Dubois Sébastien , de Guio
Published: April 2024

Numerous TRIZ-based methods to extract the core problems to be solved within the inventive problem-solving process are released. Nevertheless, one acknowledged limitation of these methods is how to select the most important problem, "contradiction," to be solved. One of the interesting developed tools to model the system parameters is the Generalized Table of Parameters (GTP). However, the GPT has not yet been integrated as an essential tool within TRIZ-based methods. In this article, we aim to develop a method to integrate the GTP in the inventive design process to extract the most important contradictions to be solved. To illustrate the presented method, the authors would apply the method to extract the prioritized problem to be solved of a mechanical shock absorber based on lattice structure within a particular mechanical field context.
Lignin removal from corncob by microwave-coupled peroxide treatment
Authors: Mladenović Dragana , Grbić Jovana , Đukić-Vuković Aleksandra , Mijin Dušan , Mojović Ljiljana
Published: April 2024

Lignocellulosic biomass comprises the crop residues, which remain in large quantities from various stages of crop processing. Its main constituents, cellulose, hemicellulose, and lignin, are interlinked by hydrogen and covalent bonds and form a robust and intricate matrix making it resistant to enzymatic degradation. Pretreatment is crucial in lignocellulosic biomass processing, aiming to remove lignin and enhance enzyme access to polysaccharides. This study examines how microwave-assisted peroxide pretreatment affects the delignification of corncobs, aiming to enhance the efficiency of utilizing this agricultural residue in fermentation processes. Taguchi orthogonal array was used to optimize pretreatment conditions and assess the effects of individual parameters (temperature, H 2 O 2 dose, and pretreatment time) on delignification efficiency. The results showed the significant influence of pretreatment conditions on lignin removal from corncobs, with the highest delignification achieved at an H 2 O 2 dose of 500 mg/g, temperature of 100 °C, and pretreatment time of 2 minutes. H 2 O 2 dose had the most substantial impact on the delignification, followed by temperature and pretreatment time. The observed 81.6% delignification and 61.9% increase in cellulose content are pivotal for enzymatic hydrolysis efficiency. This improvement suggests enhanced enzyme availability during hydrolysis and reversible binding to polysaccharide active sites, potentially leading to higher sugar yields.
Legal status of compliance officers: Open issues
Authors: Braut-Filipović Mihaela , Madžarov-Matijević Sara
Published: April 2024

Legislators only sporadically regulate the compliance function within companies, primarily in the financial sector. The primary task of compliance officers (CO) is to ensure that the overall business operations comply with legal norms. When discussing the potential liability of compliance officers, it is necessary to analyze their legal position within the corporation. The liability of compliance officers should primarily be considered as the employee's responsibility towards the employer. From the perspective of corporate law, the theoretical background should focus on whether compliance officers have a distinct legal status within the company. The authors aim to contribute to the discussion on potential changes in corporate governance, where corporate officers such as compliance officers gain more influence, and to raise awareness of the precarious position of compliance officers under current solutions of both the Anglo-American and Continental European models.
Development of cervical intraepithelial neoplasia and invasive cervical cancer due to oxidative stress
Authors: Asotić Amir , Asotić Memić , Memić Muhamed , Asotić Kerim , Asotić Amra
Published: April 2024

Abstract: Background: Cervical cancer (CC) ranks third among all malignant diseases of the female reproductive system. CC arises through a series of pathological changes called cervical intraepithelial neoplasia (CIN). Timely diagnosis and treatment of CIN are essential in the prevention of CC. Oxidative stress (OS) presents a major risk factor in the pathogenesis of both CC and CIN. This study aimed to determine the association between OS and the pathohistological severity of cervical lesions. Materials and Methods: The research was conducted at the Clinical Center of the University of Sarajevo on 240 female respondents divided into two groups. The experimental group consisted of 200 women with changes consistent with CIN, carcinoma in situ (CIS), and CC determined by biopsy, divided into 5 subgroups (CIN 1, CIN 2, CIN 3, CIS, and CC) with 40 respondents per group. The control group (N = 40) had biopsy findings that were non-pathological. The concentration of acid thiobarbituric reactive substances (TBARS) was determined for all subjects from bioptic samples using the spectrophotometric method and according to standard laboratory practice. Results: Our results showed a significant difference in age between patients with CIN 1, CIN 2, and CIN 3 and the control group as well as when compared to patients with CC. The oldest group comprised patients with CC. Tissue TBARS levels in the CIS group were significantly higher than that of the control group (p < 0.001), CIN 1 group (p < 0.001), CIN 2 group (p < 0.001), CIN 3 group (p = 0.033), as well as CC group (p = 0.002). Likewise, tissue TBARS levels in the CIN 3 group were significantly higher than those of the control group (p = 0.023), and CIN 1 group (p = 0.024). Conclusion: Compared to healthy controls, patients with CIN and CC have increased oxidative stress. Tissue TBARS levels represent a significant differentiation marker of the clinical stage of the disease and can be a useful diagnostic tool influencing the selection of therapeutic procedures.
Strna žita u sezoni 2022/23 - izazovi i pouke
Authors: Mirosavljević Milan , Jocković Bojan , Jevtić Radivoje , Brbaklić Ljiljana , Mikić Sanja , Aćin Vladimir , Ilin Sonja , Živančev Dragan , Dražić Tanja , Župunski Vesna , Orbović Branka , Štatkić Slaviša , Zelić Verica , Gajičić Branko
Published: April 2024

Prethodne 2023. godine Institut za ratarstvo i povrtarstvo, Institut od nacionalnog značaja za Republiku Srbiju, proslavio je 85 godina od osnivanja. Tokom navedenog više decenijskog perioda, jedna od osnovnih aktivnosti bila je usmerena ka stvaranju novih sorti i hibrida glavnih ratarskih i povrtarskih useva i unapređenju poljoprivredne proizvodnje kako u zemlji, tako i u širim okvirima. U skladu sa tim, rad Odeljenja za strna žita bio je usmeren pre svega ka unapređenju potencijala proizvodnje pšenice, ječma i drugih strnih žita, kroz kontinuirani istraživački rad na poslovima oplemenjivanja, semenarstva, agrotehnike, fitopatologije i farinologije. Proizvodnja strnih žita u sezoni 2022/23. bila je obeležena značajnom klimatskom varijabilnošću i pojavom intenzivnih bolesti, posebno žute rđe. Ovi uslovi značajno su uticali na prinos i kvalitet zrna. Tokom sezone, bilo je izuzetno toplih jesenjih i zimskih perioda, umerenih temperatura u prolećnom delu vegetacije i obilnih padavina u fazama formiranja, nalivanja i sazrevanja zrna. Izazovi su se javili i u vezi sa visokim troškovima ulaganja u proizvodnji, što je dovelo do smanjene upotrebe mineralnih đubriva. Udeo nedeklarisanog semena, sa nepoznatom upotrebnom vrednošću, dostigao je oko 60%, što je rezultat dugogodišnjih neodgovarajućih odnosa između primarnih proizvođača, otkupljivača pšenice i države. Neophodno je istaći i da je razvrstavanje i otkup ozime pšenice, u skladu sa kvalitetnim klasama, ostao nedovoljan što je doprinelo povećanju udela osnovnih i sorti van klase.
Kritični momenti u proizvodnji krmnog bilja
Authors: Dolapčev-Rakić Anja , Katanski Snezana , Uhlarik Ana , Vasiljević Sanja , Đorđević Vuk , Mamlić Zlatica , Tančić-Živanov Sonja , Sinjušin Andrej , Balać Miloš , Popov Siniša
Published: April 2024

Krmno bilje predstavlja grupu različitih biljnih vrsta iz familija Poaceae, Fabaceae, Brassicaceae, Amaranthaceae, za koje je zajedničko formiranje bujne vegetativne mase koja se koristi u ishrani stoke (Karagić i sar., 2019). U poslednje tri godine, površine pod krmnim biljem u Srbiji iznosile su između 223.000 i 235.000 ha. Tokom 2020. godine krmno bilje je u ukupnoj površini zasejanih oranica i bašta zauzimalo 9,0%, tokom 2021. godine 8,7%, a 2022. godine 8,6% (Republika Srbija, 2023). Biljna masa krmnih biljaka se u ishrani stoke koristi kao kabasta ili koncentrovana hrana, kao proteinska ili ugljeno-hidratna komponenta. Krmne biljne vrste se mogu gajiti kao pašnjaci i livade ili kao oranične kulture, usevi koji se uzgajaju za konzervisanu ili svežu hranu (Fuglie et al., 2021). U Srbiji je dominantniji način iskorišćavanja proizvodnja kabaste stočne hrane, zelena krma, seno, senaza ili silaza, dok se proteinski grašak koristi za proizvodnju zrna (Karagić i sar., 2012). Upotrebom konzervisane kabaste hrane zadovoljavajućeg kvaliteta postiže se ušteda u proizvodnji na račun manje potrošnje skupih koncentrata (Karagić i sar., 2016). Većina krmnih biljaka može se gajiti i kao združeni usev sa drugim biljnim vrstama i na taj način osigurava se proizvodnja veće količine izbalansirane stočne hrane u pogledu hranljive vrednosti. Gajenje krmnog bilja ima niz prednosti, osim direktne koristi koja se ogleda u proizvodnji stočne hrane, uključivanjem krmnih biljaka u plodored smanjuje se ili u potpunosti izostavlja primena mineralnih đubriva i povećava efikasnost iskorišćavanja mehanizacije (Katanski i sar., 2022). Za postizanje visokih prinosa zelene krme zadovoljavajućeg kvaliteta neophodna je pravovremena primena svih neophodnih agrotehničkih mera. Mamlić i sar. (2023) su na osnovu rezultata višegodišnjih istraživanja na biljkama iz familije leguminoza zaključili da pravovremena i pravilna primena preporučenih agrotehničkih mera, pre svega obrada zemljišta i upotreba đubriva u proizvodnji, imaju veliki uticaj na ostvarivanje visokog prinosa.
Application of machine learning methods in the classification of satellite images
Authors: Čurlin Martina , Drobnjak Siniša , Potić Ivan , Đorđević Dejan , Bakrač Saša
Published: April 2024

Machine learning, as a specific domain within artificial intelligence, opens new horizons for both theoretical and experimental research in remote sensing, particularly in satellite imagery classification. This study focuses on applying machine learning methods, specifically decision trees and support vector machines, to classify satellite images. The analysis uses the SAGA GIS software on LANDSAT 8 OLI Level 2A satellite images. Satellite image classification encompasses two primary groups of computer operations: unsupervised (automatic or formal) and supervised (semi-automatic or logical) classification. This research executes the practical classification of satellite images by applying the aforementioned machine learning methods. The results indicate that the obtained classified rasters not only align with but also fully replace existing classification and identification methods of geospatial objects. Consequently, this research contributes to a significant advancement in collecting and analysing geospatial data.
Introducción: La Iglesia en el tardofranquismo o el "despegue" de la Iglesia
Authors: Montero Feliciano
Published: April 2024

-
El Gobierno Negrín en el exilio: el Servicio de Evacuación de Refugiados
Authors: Mateos López Abdón
Published: April 2024

-
Reseña de: Ramón GARCÍA PIÑEIRO, Fugaos. Ladreda y la guerrilla en Asturias (1937-1947), Oviedo, KRK Ediciones, 2007
Authors: Serrano Secundino
Published: April 2024

-
Coyunturas críticas. La izquierda y la idea de España durante la transición
Authors: Quiroga Fernandez de Soto Alejandro
Published: April 2024

-
nacionalismo español regionalizado y la reinvención de identidades territoriales, 1960-1977
Authors: Nunez Seixas Xose M.
Published: April 2024

-
No somos bandoleros. Justificación del uso de la fuerza en la guerrilla asturiana (1937-1952)
Authors: García Piñeiro Ramón
Published: April 2024

-
Reseña de: Ramón GARCÍA PIÑEIRO, Mineros, sindicalismo y huelgas. La Federación Estatal Minera de CCOO (1977-1992), Oviedo, Fundación Juan Muñiz Zapico/KRK, 2008
Authors: Vega Rubén
Published: April 2024

-
terrorismo revolucionario marxista-leninista en España
Authors: Castro Moral Lorenzo
Published: April 2024

-
Es reseña de: Bernhard H. BAYERLEIN, Der Verrater, Stalin, bist Du! Vom Ende der linken Solidaritat. Sowjetunion, Komintern und kommunistische Parteien im Zweiten Weltkrieg 1939-1941
Authors: Faraldo Jarillo José María
Published: April 2024

-
Iglesia ¿rompió con el franquismo?
Authors: Ortiz Heras Manuel
Published: April 2024

-
Es reseña de: Laicismo y catolicismo. El conflicto político-religioso en la segunda república
Authors: Marco Sola Luisa
Published: April 2024

-
Es reseña de: Piedralén: historia de un campesino, de Cuba a la Guerra Civil
Authors: Ledesma José Luis
Published: April 2024

-
Es reseña de: De la institución a la Constitución: Política y cultura en la España del siglo XX
Authors: Nieto Blanco Felipe
Published: April 2024

-
Europeizar es democratizar. El SPD y la España del tardofranquismo
Authors: Muñoz Sánchez Antonio
Published: April 2024

Este artículo, accésit del I Premio de Historia Javier Tusell, estudia la política del SPD hacia la España de Franco desde comienzos de los años sesenta, y la explica en el contexto de la estrategia del partido dirigida a promover la distensión europea. Sostiene que los líderes del SPD respaldaron los esfuerzos del gobierno de Madrid de aproximarse a la Comunidad Económica Europea por entender que ello serviría para acelerar el proceso de modernización de España y para fomentar las tendencias pro-europeas y pro-democráticas en el país, que llevarían a la autodisolución de ladictadura tras la muerte de Franco. Examina también cómo el SPD en el gobierno se resistió a las insistentes peticiones de su ala izquierda para que renunciara a su posición posibilista hacia España y volviera a la política de presión sobre el régimen para forzar su democratización. Finalmente, muestra cómo el temor a que la influencia de la Revolución de los Claveles en Portugal pudiese alterar la previsible transición pacífica en España, sobre todo a causa de la capacidad movilizadora del PCE, llevó al SPD a apoyar masivamente al PSOE, partido del que hasta entonces había estado muy alejado.
La Unión Sindical Obrera (USO): del nacimiento del nuevo movimiento obrero a la búsqueda de espacios sindicales en la Transición
Authors: Aroca Mohedano Manuela
Published: April 2024

En las últimas fases del franquismo coexistían en el espacio sindical socialista español dos formaciones diferentes: la histórica Unión General de Trabajadores y la Unión Sindical Obrera. Con la llegada de la democracia, diversos factores convirtieron a la UGT en el sindicato mayoritario en la órbita socialista, lo que llevó a una parte de USO a asumir un proceso de fusión con UGT, considerado como escisión por los militantes que continuaron con el proyecto de USO. El artículo indaga en el papel de USO en el espacio socialista desde su nacimiento como sindicato autónomo –sin vinculación con partidos políticos– y de tendencia cristiana, hasta los años de la Transición española, en los que la dual respuesta estratégica propició la ruptura de 1977.
Reseña de: Domingo RODRÍGUEZ TEIJEIRO, Presos e prisións na Galicia de Guerra e Posguerra, 1936-1945, Vigo, Ed. Galaxia, 2010
Authors: Cabreiros Iglesias Ana
Published: April 2024

-
La memoria de la Segunda República en el exilio republicano en Francia
Authors: Dreyfus-Armand Geneviève
Published: April 2024

La memoria de la Segunda República en el exilio republicano en Francia ha sido profunda. La actividad política del exilio ha estado fuertemente marcada por los debates en torno a la República y su herencia. La República ha sido una referencia suprema para unos y símbolo para otros. Sobre el plano cultural, la memoria de la República ha jugado un papel importante de cohesión identitaria. Por fin, la memoria de la república ha creado actos conmemorativos que han contribuido a constituir el imaginario colectivo del exilio.
La República recordada
Authors: Casas Sánchez José Luis
Published: April 2024

La mayoría de los protagonistas de la vida pública durante la II República dejaron escrito algún testimonio sobre su actividad. Este trabajo se articula en una doble vertiente: una descriptiva, que plantea quiénes son esos autores que han dejado escrito su testimonio, y una segunda que pretende ofrecer la visión de una "memoria compartida" sobre un acontecimiento concreto de la historia de la II República, un episodio de gran valor simbólico como fue el 14 de abril de 1931, ¿cómo es recordado?, porque a partir de esas visiones se ha construido una República basada en el recuerdo.
Reseña de: Clara CAMPOAMOR, La revolución española vista por una republicana, Barcelona, Universitat Autònoma de Barcelona, 2002
Authors: Rodrigo Antonina
Published: April 2024

-