A morpho-syntactic study of patients with Broca’s aphasia
Authors: Jovanov Natasa 
Published: August 2021

Ο κύριος στόχος αυτής της διατριβής είναι να εξεταστούν τέσσερεις βασικές επιδράσεις (η επίδραση της σειράς των λέξεων, η μορφολογική και γλωσσική επίδραση καθώς και η επίδραση του είδους των πειραμάτων) πάνω σε διαφορετικά γραμματικά φαινόμενα δύο μορφολογικά πλούσιων γλωσσών – της Σερβικής και της Ελληνικής, ούτως ώστε να προσδιοριστεί το εύρος της διαταραχής της κατανόησης και της παραγωγής λόγου στον αγγραματισμό. Τα δεδομένα που παρουσιάζονται στην παρούσα διατριβή προήλθανε από την μελέτη πέντε με μη ρέοντα λόγο αφασικών, τριών σερβόφωνων και δυο ελληνόφωνων. Πιο συγκεκριμένα, για να εξεταστεί η αγγραματική κατανόηση θεματικών ρόλων και η ικανότητα των ασθενών να χρησιμοποιούν μορφολογικά στοιχεία στην κανονική (ΥΡΑ) και μη-κανονική (ΑΡΥ) σειρά λέξεων, χρησιμοποιήθηκε το τεστ αντιστοίχησης εικόνας-πρότασης. Σε αυτό το τεστ προσφέρθηκαν σε όλους τους συμμετέχοντες προτάσεις με εστίαση και θεματοποίηση, καθώς και αναφορικές προτάσεις υποκειμένου και αντικειμένου. Γενικά, τα αποτελέσματα των ασθενών και στις δυο γλώσσες επέδειξαν απόλυτη επιτυχία στη ΥΡΑ σειρά λέξεων. Πιο συγκεκριμένα, οι ελληνόφωνοι ασθενείς σημείωσαν καλύτερη απόδοση στις δομές με εστίαση και στις αναφορικές προτάσεις αντικειμένου. Αντιθέτως, το Act out τεστ εστίαζε στο να εξετάσει την κατανόηση των wh-ερωτήσεων που σχηματίζονται με μετακίνηση των ερωτηματικών τελεστών. Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν την άριστη απόδοση στις ερωτήσεις ορίσματος υποκειμένου, οι οποίες κατανοήθηκαν πολύ καλύτερα από τις wh-ερωτήσεις ορίσματος αντικειμένου από τους ασθενείς των δύο γλωσσών (παρόμοια ευρήματα βρέθηκαν στις μελέτες των Hickok & Avrutin, 1996; Avrutin, 2000; Salis & Edwards, 2005 σε αγγλόφωνους ασθενείς). Το δεύτερο πείραμα συμπεριλάμβανε δυο τεστ - κρίσης γραμματικότητας πρότασης και επανάληψης πρότασης, τα οποία στόχευαν στο να εξετάσουν εάν οι αγγραματικοί κατανοούν και παράγουν τις καταλήξεις των πτώσεων, καθώς και τη συμφωνία ανάμεσα σε Υποκείμενο και Ρήμα σε γραμματικές και μη-γραμματικές προτάσεις. Επιπροσθέτως, τα τεστ προσπάθησαν να εξετάσουν κατά πόσο οι ασθενείς είναι ικανοί να κατανοήσουν και να παράγουν προτάσεις σε κανονική (ΥΡΑ) και μη-κανονική (ΡΑΥ) σειρά λέξεων συνδυάζοντας συντακτικά στοιχεία με μορφολογικά. Τα αποτελέσματα επέδειξαν την άριστη απόδοση στην δοκιμασία κρίσης γραμματικότητας των προτάσεων και στις δύο ομάδες γλωσσών – οι ασθενείς επίσης απέδειξαν ότι διατήρησαν την ικανότητα αναγνώρισης συμφωνίας Υποκειμένου- Ρήματος (αντίστοιχα αποτελέσματα βρέθηκαν στις μελέτες της Friedmann στα αραβικά και εβραϊκά (2003), καθώς και στις δυο πρόσφατες μελέτες της Varlokosta και συνεργατών (2006) και της Nanousi και συνεργατών (2006) πάνω στην ελληνική γλώσσα). Αντιθέτως, στην δοκιμασία επανάληψης πρότασης παρατηρήθηκε αισθητή μείωση της απόδοσης – οι ασθενείς αντιμετώπισαν ιδιαιτέρως μεγάλη δυσκολία στην προσπάθειά να επαναλάβουν τις μη-γραμματικές προτάσεις. Πρέπει να επισημανθεί επίσης ότι οι ασθενείς και των δύο γλωσσικών ομάδων προσέφεραν στατιστικά καλύτερη απόδοση στις ΥΡΑ παρά στις ΡΑΥ δομές (σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας της Friedmann και συνεργατών (2001)). Τέλος, τα αποτελέσματα αυτής της διατριβής υποδεικνύουν ότι η κατανόηση και η παραγωγή προτάσεων με μη-κανονική σειρά λέξεων (ΑΡΥ και ΡΑΥ αντίστοιχα) ήταν αρκετά διαταραγμένη στους σερβόφωνους και τους ελληνόφωνους ασθενείς, παρόμοια με αυτήν των αποτελεσμάτων των αγγλόφωνων ασθενών. Επιπροσθέτως, σε αντίθεση με τους σερβόφωνους, οι ελληνόφωνοι ασθενείς κατάφεραν να χρησιμοποιήσουν κάποια από τα μορφολογικά στοιχεία στις προτάσεις με μη-κανονική σειρά λέξεων, εφόσον προσέφεραν ικανοποιητική απόδοση στις δομές με εστίαση και στις αναφορικές προτάσεις αντικειμένου.