The effect of exercise rehabiliation regimes in combination with changes in dialysis procedures in aspects related to quality of life and health in end stage renal disease patients
Authors: Κρασέ Αργυρώ 
Published: September 2021

Οι ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο (ΧΝΝ) τελικού σταδίου οι οποίοι υποβάλλονται σε χρόνια αιμοκάθαρση παρουσιάζουν αρκετές διαταραχές όπως ενδοσυνεδριακή υπόταση, έντονο θερμικό στρες κατά την διάρκεια της αιμοκάθαρση, διαταραχές στο μεταβολισμό της γλυκόζης, έντονο μυϊκό καταβολισμό και μυϊκή ατροφία καθώς και γενικευμένη κόπωση, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να υποφέρουν από έλλειψη ενέργειας οδηγώντας τους σε μειωμένη ποιότητα ζωής. Η μείωση της θερμοκρασίας του διαλύματος της αιμοκάθαρσης από τους 37°C (Τυπικής Αιμοκάθαρση, TD) στους 35°C (Κρύα Αιμοκάθαρση, CD) έχει αποδειχθεί ότι συμβάλλει σημαντικά στην αιμοδυναμική σταθερότητα των ασθενών. Μελέτες έχουν δείξει ότι η «Κρύα Αιμοκάθαρση» βελτιώνει αρκετούς φυσιολογικούς παράγοντες, όπως η αύξησης της δραστηριότητας του συμπαθητικού νευρικού συστήματος, βελτίωση της συσταλτικής ικανότητα της καρδίας και της περιφερειακής αντίστασης των αγγείων, καλύτερη διαχείριση της θερμοκρασίας του σώματος τους καθώς επίσης τους παρέχει και αρκετά οφέλη που σχετίζονται με τη γενικότερη ποιότητα της ζωής τους. Παράλληλα η ενδοσυνεδριακή άσκηση (ΕΑ) είναι καλά τεκμηριωμένο ότι βελτιώνει τη λειτουργική ικανότητα των αιμοκαθαρόμενων ασθενών. Συγκεκριμένα αρκετές μελέτες έχουν αναφέρει την ευεργετική επίδραση της ΕΑ στη βελτίωση της μυϊκής δύναμης και κατανάλωσης οξυγόνου, στην βελτίωση της ποιότητα κάθαρσης καθώς επίσης συμβάλει θετικά στη θρεπτιδική κατάσταση και ποιότητα ζωής των ασθενών κ.α. Ωστόσο, παρά τα πολυάριθμα οφέλη τόσο της ενδοσυνεδριακή άσκησης όσο και την κρύας αιμοκάθαρσης καμία μελέτη μέχρι τώρα δεν έχει εξετάσει την συνδυαστική χρόνια και οξεία επίδραση αυτών των δύο παραμέτρων. Σκοπός: Να διερευνηθεί η χρόνια και οξεία συνδυαστική επίδραση της «κρύας αιμοκάθαρσης» και της «ενδοσυνεδριακή άσκησης» σε παραμέτρους που σχετίζονται με την υγεία και ποιότητα ζωής των ασθενών με χρόνια νεφρική νόσο (ΧΝΝ) τελικού σταδίου οι οποίοι υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση.Μεθοδολογία: Η παρούσα διδακτορική διατριβή χωρίζεται σε 4 μελέτεςΜελέτη 1: Διερευνήθηκαν οι οξείς θερμορυθμιστικές αποκρίσεις των αιμοκαθαρόμενων ασθενών μετά τη συμμετοχή τους σε 4 διαφορετικά πρωτόκολλα αιμοκάθαρσης (Πειραματικά πρωτόκολλα: TD, CD, TD+EX, CD+EX). Στη παρούσα μελέτη συμμετείχαν 10 αιμοκαθαρόμενοι ασθενές ηλικίας 57.2 ± 14.9.Μελέτη 2: Αξιολογήθηκε η οξεία συνδυαστική επίδραση της «κρύας αιμοκάθαρσης» και της «ενδοσυνεδριακή άσκησης» σε παραμέτρους που σχετίζονται με την ευαισθησία στην ινσουλίνη, λειτουργική ικανότητα και την ποιότητά ζωής των αιμοκαθαρόμενων ασθενών μετά τη συμμετοχή τους σε 4 διαφορετικά πρωτόκολλα αιμοκάθαρσης (Πειραματικά Πρωτόκολλά: TD, CD, TD+EX, CD+EX) Στη παρούσα μελέτη συμμετείχαν 10 αιμοκαθαρόμενοι ασθενές ηλικίας 57.2 ± 14.9.Μελέτη 3: Αξιολογήθηκε η χρόνια επίδραση της «κρύας αιμοκάθαρσης» και της «ενδοσυνεδριακή άσκησης» σε παραμέτρους που σχετίζονται με την ευαισθησία στην ινσουλίνη, λειτουργική ικανότητα και την ποιότητά ζωής των αιμοκαθαρόμενων ασθενών μετά από 7 μήνες παρέμβασης. Στη παρούσα μελέτη συμμετείχαν 14 αιμοκαθαρόμενοι ασθενές ηλικίας 63.57 ± 9.93 οι οποίοι με τυχαία δειγματοληψία χωρίστηκαν σε δυο ομάδες (Πειραματικές ομάδες: Τυπική αιμοκάθαρση στους 37°C + Ενδοσυνεδριακή Άσκηση vs Κρύα Αιμοκάθαρση στους 35°C+ Ενδοσυνεδριακή Άσκηση)Μελέτη 4: Αξιολογήθηκε η επίδραση της κρύας αιμοκάθαρσης και της ενδοσυνεδριακής άσκησης στην αρχιτεκτονική δομή του έξω πλατύ μηριαίου μυός καθώς και η λειτουργική ικανότητα των αιμοκαθαρόμενων ασθενών μετά από 7 μήνες παρέμβασης. Στη παρούσα μελέτη 14 ασθενείς οι οποίοι με τυχαία δειγματοληψία χωρίστηκαν σε δυο ομάδες (Πειραματικό πρωτόκολλο Κρύα Αιμοκάθαρση +Ενδοσυνεδριακή Άσκηση Ν=7 vs Τυπική Αιμοκάθαρση + Ενδοσυνεδριακή Άσκηση Ν=7; Data set 1.) Παράλληλα με την παρούσα μελέτη αξιολογήθηκαν ακόμη 44 αιμοκαθαρόμενοι ασθενείς όπου με τυχαία δειγματοληψία χωρίστηκαν σε δύο ομάδες (Πειραματικό πρωτόκολλο: Ομάδα ενδοσυνεδριακής άσκησης vs Ομάδα ελέγχου; Data set 2).Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα της παρούσας διδακτορικής διατριβής συνοψίζονται παρακάτω:Μελέτη 1: Κατά την διάρκεια των πρωτοκόλλων TD και TD+E παρουσιάστηκε αυξημένη συσσώρευση θερμότητας στο σώμα των ασθενών η οποία οδήγησε σε μέτριου βαθμού αύξηση της θερμοκρασίας πυρήνα του σώματος τους (έως και 0.4°C). Η μειωμένη θερμοκρασία αιμοκάθαρσης (35°C) κατά τη διάρκεια των πρωτοκόλλων CD και CD+E εμπόδισαν την αυξημένη συσσώρευση θερμότητας στο σώμα των ασθενών καθώς και της θερμοκρασίας πυρήνα του σώματος τους (p> 0.05), ακόμη και κατά την περίοδο της ενδοσυνεδριακής άσκησης.Μελέτη 2: Δεν παρατηρήσαμε στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των πειραματικών συνθηκών (p> 0.05). Ωστόσο, παρατηρήσαμε μικρές αριθμητικές μεταβολές και ένα μέτριο προς υψηλό effect size (d: 0,50-0,85) μεταξύ της TD και της CD, όπως επίσης και μεταξύ της TD και της TD+EX στον ρυθμό αύξησης της γλυκόζης και της ινσουλίνης στο αίμα κατά τη δοκιμασία OGTT. Επιπλέον, η συστολική αρτηριακή πίεση παρουσίασε στατιστικά σημαντική αύξηση μετά το τέλος της CD σε σύγκριση με την TD. Ωστόσο καμία στατιστικά σημαντική διαφορά δεν παρατηρήθηκε στη λειτουργική ικανότητα και στους δείκτες κόπωσης μετά από μια συνεδρία κρύας αιμοκάθαρσης και ενδοσυνεδριακής κόπωσης.Μελέτη 3: Παρατηρήθηκε βελτίωση του δείκτη ευαισθησίας στην ινσουλίνη κατά 32% στην ομάδα CD+EX σε σύγκριση με την ομάδα TD+EX. Επιπλέον, ο ρυθμός αύξησης της γλυκόζης και της ινσουλίνης στο αίμα κατά τη διάρκεια της OGTT βελτιώθηκε στην ομάδα CD+EX συγκριτικά με την ομάδα TD+EX. Η λειτουργική ικανότητα και οι δείκτες ποιότητας ζωής βελτιώθηκαν και στις δύο ομάδες (p<0.05) ανεξάρτητα από τη θερμοκρασία του διαλύματος.Μελέτη 4: H μείωση της θερμοκρασία του διαλλείματος φαίνεται να επηρεάζει την αρχιτεκτονική δομή του έξω πλατύ μηριαίου μυός αυξάνοντας το μήκος των μυϊκών δεματίων (Data set 1). Η γωνία πρόσφυσης και το μήκος των μυϊκών δεματιών του έξω πλατύ μηριαίου μυός δεν μεταβλήθηκαν στατιστικά σημαντικά μεταξύ των δύο ομάδων στην υποομάδα 2 (p> 0.05) ωστόσο το πάχος των έξω πλατύ μηριαίου μυός μειώθηκε στην ομάδα CG (p=0.02, p<0.05) ενώ παρέμεινε αμετάβλητο στην ομάδα EG. Η λειτουργική ικανότητα και οι δείκτες ποιότητας ζωής αυξήθηκαν στατιστικά σημαντικά μόνο στην ομάδα EG (Data set 2).Συμπέρασμα: Η μείωση της θερμοκρασίας του διαλύματος της αιμοκάθαρσης κατά 2°C προκάλεσε ευνοϊκές αλλαγές στις παραμέτρου που σχετίζονται με την ευαισθησία στην ινσουλίνη, τη διάθεση της γλυκόζης, την αρχιτεκτονική του μυός και το βαθμό της θερμικής επιβάρυνσης. Η κρύα αιμοκάθαρση παρέχει σημαντικές αιμοδυναμικές αλλαγές κατά τη διάρκεια της αιμοκάθαρσης, μειώνοντας έτσι τα πιθανά συμπτώματα ενδοσυνεδριακής υπότασης που παρουσιάζουν οι ασθενείς. Η ενδοσυνεδριακή άσκησης βελτιώνει τη συνολική ικανότητα των ασθενών για άσκηση καθώς επίσης και τους δείκτες ποιότητας ζωής, ανεξάρτητα από τη θερμοκρασία του διαλύματος, ωστόσο, δεν παρουσιάζει μεγάλες αλλαγές στην αρχιτεκτονική δομή του έξω πλατύ μηριαίου μυός μεταξύ των συνθηκών CD και TD. Η κρύα αιμοκάθαρση και η ενδοσυνεδριακή άσκηση αυξάνουν τα οφέλη για την υγεία βελτιώνοντας τη συνολική ποιότητα ζωής των ασθενών. Συνιστούσαμε ότι η CD με ή χωρίς ενδοσυνεδριακή άσκηση μπορεί να αποτρέψει την υπερβολική αύξηση της συσσώρευσης θερμότητας στο σώμα των ασθενών και μπορεί επίσης να προσφέρει ένα "οξύ" χρονικό ερέθισμα για τη βελτίωση της αυξημένης γλυκόζης στο αίμα τους. Επιπλέον, η ενδοσυνεδριακή άσκηση παρέχει ένα σημαντικό ερέθισμα για την αύξηση της λειτουργικής ικανότητας των αιμοκαθαρόμενων ασθενών ενώ μεγαλύτερες μεταβολές στην αρχιτεκτονική δομή του έξω πλατύ μηριαίου μυός ίσως απαιτούν υψηλότερα φορτία άσκησης ή συμπληρωματική άσκηση αντιστάσεων για να παρατηρηθούν κλινικά σημαντικές αλλαγές.