ОРЕЯ ТЕАТР ҮЙРЕМЕЛЕРІНІҢ КЕҢЕСТІК ҚИЫР ШЫҒЫСТАҒЫ ҮГІТ-ТӘРБИЕЛІК ҚЫЗМЕТІ
Authors: Ким Г.Н. 
Published: June 2024

Корейский театр в Алматы –старейшее национальное учреждение культуры, действующее за пределами Корейского полуострова. Образованный в 1932 году во Владивостоке он оказался через пять лет в результате депортации корейцев из Дальнего Востока в г. Кзыл-Орде. История Корейского театра перестала быть tabularasa, однако предыстория его зарождения остаётся пока малоизвестной. В начале 20 века во Владивостоке проживала прослойка корейской творческой интеллигенции, образовавшая любительские театральные кружки. В 1920-е годы советское правительство активно поддерживало развитие национальных культурна Дальнем Востоке, в том числе корейской. Любительские театральные коллективы ставили как народные корейские театрализованные представления, так и произведения советского соцреализма. Руководители корейских драматических кружков были политически ангажированы и пропагандировали идеи национальной независимости от японского колониального господства. В 1930-е годы на советском Дальнем Востоке действовали многие корейские театральные коллективы, ставившие спектакли на корейском и русском языках. В статье, на основе привлечения новых источников, даётся анализ самодеятельного театрального искусства советских корейцев на Дальнем Востоке, характеризуются основные жанры творчества, отмечаются знаковые фигуры основателей и руководителей театральных кружков, раскрываются ошибки, перегибы и проблемы периода становления Корейского театра.

Алматыдағы корей театры Корей түбегінен тыс жерде жұмыс істейтін ең көне ұлттық мәдени мекеме болып табылады. 1932 жылы Владивостокта құрылған корей театры бес жылдан кейін корейлерді Қиыр Шығыстан жер аудару нәтижесінде Қызылорда қаласында пайда болады. Оның тарихы tabula rasa-дан артық болмағанымен, пайда болу тарихы туралы деректер аз қамтылған. 20 ғасырдың басында Владивостокта әуесқой театр үйірмелерін құрған корей шығармашыл зиялылар қауымы тұрды. 1920 жылдары кеңес үкіметі Қиыр Шығыстағы ұлттық мәдениеттерді, оның ішінде корей мәдениетін дамытуды белсенді түрде қолдады. Әуесқой театр ұжымдары корей халық театрларының қойылымдарын да, кеңестік социалистік реализм шығармаларын да сахналаған. Осы орайда корей драма үйірмелерінің жетекшілері саяси тұрғыдан ангажирленіп, жапон отаршылдығынан ұлттық тәуелсіздік идеяларын насихаттады. 1930 жылдары кеңестік Қиыр Шығыста көптеген корей және орыс тілдерінде спектакльдер қойған корей театр ұжымдары жұмыс істеді.Мақалада жаңа дереккөздерді тарту негізінде Қиыр Шығыстағы кеңестік корейлердің көркемөнерпаздық театр өнеріне талдау жасалып, шығармашылықтың негізгі жанрлары сипатталады, театр үйірмелерінің негізін салушылар мен жетекші қайраткерлері атап өтіледі, корейтеатрының қалыптасу кезеңіндегі қателіктер, ауытқулар мен мәселелер ашылады.

The Korean Theater in Almaty is the oldest national cultural institution operating outside the Korean Peninsula. Formed in 1932 in Vladivostok, five years later it ended up because of the deportation of Koreans from the Far East to the city of Kzyl-Orda. Its history no longer represents a tabula rasa, but the background of its origin remains little known. At the beginning of the 20th century, a layer of Korean creative intelligentsia lived in Vladivostok, forming amateur theater circles. In the 1920s, the Soviet government actively supported the development of national cultures in the Far East, including Korean. Amateur theater groups staged both Korean folk theatrical performances and works of Soviet socialist realism. Politically engaged leaders of Korean drama circles have promoted the ideas of national independence from Japanese colonial rule. In the 1930s, many Korean theater groups operated in the Soviet Far East, staging plays in Korean and Russian.The article, based on the use of new sources, provides an analysis of the amateur theatrical art of Soviet Koreans in the Far East, characterizes the main genres of creativity, notes the iconic figures of the founders and leaders of theater circles, reveals mistakes, excesses and problems during the formation of the Korean theater.