Τρία δοκίμια για τη μετάδοση τιμών σε ποιοτικά και χωρικά διαφοροποιημένες αγορές γεωργικών προϊόντων
Authors: Γρηγοριάδης Βασίλειος 
Published: September 2021

Η παρούσα διατριβή αποτελείται από τρία δοκίμια (εμπειρικές εργασίες) τα οποία επικεντρώνονται στην διερεύνηση της μετάδοσης των τιμών μεταξύ χωρικά και ποιοτικά διαφοροποιημένων αγορών γεωργικών προϊόντων και τροφίμων. Στο πρώτο δοκίμιο, διερευνάται η υπόθεση της ολοκλήρωσης μεταξύ τεσσάρων διαφορετικών ποικιλιών καφέ. Συγκεκριμένα, εξετάζονται η ένταση και ο τρόπος μετάδοσης τιμών μεταξύ των ποικιλιών Colombian Milds, Other Milds, Brazilian Naturals και Robusta, χρησιμοποιώντας μηνιαία στοιχεία για τη χρονική περίοδο 1990-2016 και το στατιστικό εργαλείο της σύζευξης (στην παραμετρική του μορφή). Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι οι αγορές των ποικιλιών Arabica (Colombian Milds, Other Milds και Brazilian Naturals) συμπεριφέρονται ως μια κοινή αγορά καφέ, καθώς οι τιμές τους παρουσιάζουν υψηλή εξάρτηση και συμμετρία μεταξύ των θετικών και αρνητικών μεταβολών. Αντίθετα, οι αγορές των ποικιλιών Arabica με την αντίστοιχη ποικιλία Robusta δεν μπορούν να θεωρηθούν ως μια κοινή αγορά, καθώς οι τιμές τους παρουσιάζουν χαμηλότερες εξαρτήσεις και ασύμμετρες μεταδόσεις στις ακραίες μεταβολές των τιμών. Στο δεύτερο δοκίμιο, εξετάζεται η υπόθεση της ολοκλήρωσης της διεθνούς αγοράς αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη, λαμβάνοντας υπόψη διαφορετικούς χρονικούς ορίζοντες. Αρχικά, οι αντίστοιχες μηνιαίες τιμές της περιόδου 2001-2016 για τις αγορές της Ωκεανίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής (ΗΠΑ), αποσυντίθενται σε διαφορετικά επίπεδα χρονικών κλιμάκων με τη βοήθεια των συναρτήσεων κυματιδίων. Στη συνέχεια, διερευνάται ανά χρονική κλίμακα και στο σύνολο του δείγματος η ένταση και ο τρόπος μετάδοσης των τιμών με τη βοήθεια μη-παραμετρικών συζεύξεων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι αγορές της Ωκεανίας και της ΕΕ είναι πιο ολοκληρωμένες σε σχέση με τις αγορές της Ωκεανίας και των ΗΠΑ, και της ΕΕ και των ΗΠΑ. Επίσης, φαίνεται ότι η εξάρτηση αυξάνεται στον μακροχρόνιο ορίζοντα, και ότι η εξάρτηση στις μεγάλες θετικές μεταβολές των τιμών είναι ισχυρότερη σε σχέση με τις αντίστοιχες αρνητικές. Τέλος, οι μεταβολές τιμών διαφορετικού μεγέθους (αλλά ίδιου πρόσημου) είναι πιθανό να μεταδοθούν μεταξύ των αγορών της ΕΕ και της Ωκεανία με διαφορετική ένταση, στηρίζοντας την παρουσία ζωνών αδράνειας γύρω από τις μικρές μεταβολές των τιμών. Στο τρίτο δοκίμιο, εξετάζεται η υπόθεση της ολοκλήρωσης των αγορών χοιρινού κρέατος της ΕΕ. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιώντας μηνιαία στοιχεία για την περίοδο 1995-2017, διερευνάται με τη χρήση εννοιών της θεωρίας των γράφων ο βαθμός ολοκλήρωσης και η ταξινόμηση των 15 παλαιότερων κρατών-μελών της ΕΕ. Τα αποτελέσματα υποστηρίζουν ότι ο βαθμός συσχέτισης των τιμών εξαρτάται από τη φυσική απόσταση των εθνικών αγορών. Αυτό δημιουργεί ομάδες μεταξύ των αγορών σύμφωνα με τα διαφορετικά γεωγραφικά χαρακτηριστικά της Ευρώπης. Όμως, η ταξινόμηση/ιεραρχία των αγορών δεν φαίνεται να είναι σταθερή στον χρόνο. Επιπρόσθετα, οι κυρίαρχες χώρες στην παραγωγή και στο εμπόριο εντός της ΕΕ τείνουν να είναι πιο σημαντικές στη διαδικασία διαμόρφωσης των τιμών. Τέλος, αν και οι σχέσεις τιμών γίνονται ισχυρότερες, η πολυπλοκότητα του συστήματος των αγορών δείχνει να αυξάνεται.