Ο ρόλος του βιολογικού δρόμου του πλακουντιακού αυξητικού παράγοντα σε ασθενείς με πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες
Authors: Παπασωτηρίου Γεράσιμος-Πέτρος 
Published: September 2021

Το Πολλαπλό Μυέλωμα (ΠΜ) είναι μία νεοπλασματική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από τον πολλαπλασιασμό ενός κλώνου πλασματοκυττάρων που προέρχεται από Β κύτταρα στο μυελό των οστών. Συχνά, το μυέλωμα προσβάλλει τα γειτονικά οστά προκαλώντας καταστροφή των σκελετικών δομών και οδηγώντας σε πόνο στα οστά και κατάγματα. Περιστασιακά, τα κύτταρα του πλάσματος διεισδύουν σε πολλαπλά όργανα και παράγουν άλλα συμπτώματα. Η υπερβολική παραγωγή μονοκλωνικής πρωτεΐνης (Μ) μπορεί να οδηγήσει σε νεφρική ανεπάρκεια που προκαλείται από Bence Jones πρωτεϊνουρία ή υπερ ιξώδες που προκαλείται από υπερβολικές ποσότητες πρωτεΐνης Μ στο αίμα. Η διάγνωση εξαρτάται από την αναγνώριση των ανώμαλων μονοκλωνικών κυττάρων πλάσματος στο μυελό των οστών, Μ πρωτεΐνη στον ορό ή τα ούρα, οστεολυτικές βλάβες, και μία κλινική εικόνα σύμφωνη με τη διάγνωση.Σκοπός της μελέτης ήταν α) να προσδιοριστούν τα επίπεδα των PlGF, sFlt1 και NGAL σε ασθενείς με ΠΜ, β) να ερευνηθεί η πιθανή χρήση τους στη διάγνωση και την παρακολούθηση της νόσου και τελικά πρόβλεψη της πρόγνωσης των ασθενών, γ) να διερευνηθεί η συσχέτιση αυτών των παραμέτρων με τη φλεγμονή ή / και τη μυελική δραστηριότητα.Η μελέτη περιελάμβανε: i) 64 ασθενείς με νεοδιαγνωσμένο μυέλωμα: 16 με ασυμπτωματικό ΠΜ και 48 με συμπτωματικό ΠΜ ii) 8 με μονοκλωνική γαμμαπάθεια απροσδιόριστης σημασίας (MGUS) και iii) 20 υγιείς μάρτυρες.Σε σύγκριση με τους μάρτυρες, ασθενείς με συμπτωματικό ΠΜ είχαν αυξημένα επίπεδα PlGF και αυξημένα επίπεδα sFlt1. Ασθενείς με MGUS και ασυμπτωματικό ΠΜ δεν εμφάνισαν διαφορές σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Στους ασθενείς με ΠΜ εμφανίστηκε ισχυρή συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων PlGF και sFlt1. Ο PIGF συσχετίζεται επίσης με την IL-6 και την hsCRP σε ασθενείς με ΠΜ. Δεν υπήρξε καμία διαφορά όσον αφορά τα επίπεδα PlGF μεταξύ των ασθενών με χαμηλό και μέσο βαθμό αγγειογένεσης σε ασυμπτωματικούς ασθενείς. Ωστόσο, οι ασθενείς με ασυμπτωματικό μυέλωμα και ενδιάμεσου βαθμού αγγειογένεση είχαν αυξημένα επίπεδα sFlt1 σε σύγκριση με τους ασθενείς με χαμηλού βαθμού αγγειογένεση. Παρόμοια αποτελέσματα ελήφθησαν για ασθενείς με συμπτωματικό μυέλωμα.Όλοι οι ασθενείς με συμπτωματικό μυέλωμα έλαβαν πρώτης γραμμής θεραπεία με νέους βιολογικούς παράγοντες: 25 σχήματα με βάση τη λεναλιδομίδη, 16 σχήματα με βάση τη θαλιδομίδη και 7 με σχήματα με βάση τη μπορτεζομίμπη. Η μέση περίοδος παρακολούθησης ήταν 348 ημέρες και 8 ασθενείς απεβίωσαν. Η πιθανότητα επιβίωσης ήταν 86% στο 1 έτος και το 78% στα 2 έτη. Στην μονοπαραγοντική ανάλυση ο sFlt1 ως συνεχής μεταβλητή συσχετίστηκε με υψηλότερο κίνδυνο θανάτου.Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι: α) μόνο ασθενείς με συμπτωματικό ΠΜ είχαν αυξημένα επίπεδα Cystatin C σε σύγκριση με τους μάρτυρες, β) τα επίπεδα NGAL στον ορό ήταν αυξημένα σε όλους τους ασθενείς σε σύγκριση με τους μάρτυρες, γ) η NGAL συσχετίζεται έντονα με τον eGFR, δ) η Cystatin C έδειξε ισχυρή συσχέτιση με τον eGFR και με το Διεθνές Σύστημα σταδιοποίησης (ISS) (πιο έντονη στους ασθενείς με ISS-3).Συμπερασματικά, η μελέτη δείχνει ότι ακόμα κι αν οι ασθενείς με ΠΜ έχουν αυξημένες τιμές PlGF και sFlt1, ο sFlt1 παίζει πιο σημαντικό ρόλο, δεδομένου ότι συσχετίζεται με αυξημένη αγγειογένεση και χαμηλότερη επιβίωση, στηρίζοντας έτσι τον σημαντικό ρόλο του VEGFR-1 στη βιολογία της αγγειογένεσης του ΠΜ.Επιπλέον, οι NGAL και Cystatin C είναι πολύ ευαίσθητοι δείκτες που αντικατοπτρίζουν τη νεφρική ανεπάρκεια σε νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς με πολλαπλό μυέλωμα. Τα υψηλά επίπεδα της NGAL σε ασυμπτωματικούς ασθενείς και σε ασθενείς με MGUS υποστηρίζουν την υπόθεση της παρουσίας νεφρικής βλάβης σε αυτούς τους ασθενείς νωρίς στην πορεία της νόσου τους και μπορεί να αποκαλύψει την NGAL ως πρώιμο δείκτη που προβλέπει την παρουσία νεφρική βλάβης στο ΠΜ.