bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Образи транспортних засобів в американських романах про українських емігрантів
Authors: Ostapchuk Tetiana
Published: March 2020

The Images of Vehicles in the Plots of American Novels about Ukrainian EmigrantsThe article presents images of vehicles — a ship and a car — in the novels written by Amer- ican writers of Ukrainian descent. Askold Melnyczuk, Alexander J. Motyl, Irene Zabytko, Orest Stelmach and Ksenia Rychtycka are the representatives of the second generation of Ukrainian Americans who published books about Ukrainian emigrants on the threshold of the 20th and    21st centuries. There are lots of similarities in the usage of the images of vehicles in the plots of their novels. A vehicle can help to create another image in a text, for example, an image of a city,  a country or a continent, an image of an exact road or an existential route of a character’s life. Also, a vehicle can visualize several motives, such as: a motif of departure, a motif of travel, a motif of a passenger as well as others. Vehicles’ routes may reminiscence the profound reader’s knowledge of ancient myths and biblical stories. Образы транспортных средств в американских романах об украинских эмигрантахВ статье рассматриваются транспортные средства корабль и автомобиль в романах американских писателей украинского происхождения. А. Мельничук, А. Мотыль, И. За- бытко, О. Стельмах и К. Рихтицкая — представители второго поколения украинских амери- канцев, которые опубликовали тексты об украинских эмигрантах на рубеже XX и XXI ве- ков. В сюжетах этих романов наблюдается множество общих подходов к использованию образов транспорта. Так, транспортное средство может быть вспомогательным в создании другого образа —  города,  страны или континента,  образа  дороги  или экзистенциально- го пути человеческой жизни. С помощью транспорта визуализируются мотивы разлуки, путешествия, пассажира и т.д. Транспортные пути перекликаются с давними античными легендами и библейскими историями.
Исследование особенностей жеста в ранней поэзии Бориса Пастернака на примере книги стихов „Сестра моя — жизнь”
Authors: Awimskaja Juliana
Published: March 2020

Analysis of gestures in the early poetry of Boris Pasternak My Sister, Life: A Case StudyThe article explains what the concept of gesture is, presents its categories, functions and importance in literature. The author creates his own classiﬁcation of gestures, which corresponds to the analysis of the volume My Sister, Life. On the basis of selected pieces of work, the author validates the correctness of his classiﬁcation and shows the importance and functions of gestures  in the early poetry of Boris Pasternak.Аналіз жестів в ранній поезії Бориса Пастернака на прикладі збірки віршів Сестра моя — життяАвтор статті пояснює, що включає в себе поняття жест, представляє його категорії, функції та значення в літературі. Після цього автор створює власну класифікацію жестів, яка найбільше підходить для аналізу збірки віршів Сестра моя — життя. На основі вибра- них віршів автор обґрунтовує правильність своєї класифікації, вказує на значення і функції жестів в ранній поезії Бориса Пастернака.
О транслитерации и транскрипции белорусских слов
Authors: Kaleta Radosław
Published: March 2020

On transliteration and transcription of the Belarusian wordsThe aim of the present paper is to describe the different variants of transliteration and transcrip­tion of Belarusian words, especially names and place names. In the article the most common inter­national, Belarusian and Polish variants of the Belarusian alphabet transliteration and transcription were presented. There is need to work out one international names and place names transliteration standard.O transliteracji i transkrypcji białoruskich wyrazówCelem artykułu jest przedstawienie różnych wariantów transliteracji i transkrypcji wyrazów białoruskich, zwłaszcza nazwisk i nazw geograficznych. W tekście zaprezentowano najpopularniej­sze międzynarodowe, białoruskie i polskie systemy transliteracji i transkrypcji alfabetu białoru­skiego oraz podkreślono ogromną potrzebę wypracowania jednego międzynarodowego standardu transliteracji, odnoszącego się zarówno do nazwisk, jak i nazw geograficznych.
Tendencja rozwojowa futurum w języku serbskim w świetle bałkanologii
Authors: Karasiński Artur
Published: March 2020

The development trend of Serbian future tense in the light of BalkanologyThe article presents the clash of two tendencies in Serbian future tense — so-called balkan type construction of the conjunction da and conjugated verb form: ја ću da pišem and slavic, inflection­al construction where the auxiliary verb is transformed into an ending: pisaću. These two forms are often used instead of normative infinitive form: ja ću pisati and this is acontamination of two types of construction — balkan and nonbalkan slavic.Trend razvoja srpskog futura usvetlu balkanologijeČlanak predstavlja sukob dve tendencije usrpskom budućem vremenu futur I – iz jedne strane takozvani balkanski oblik futura izražen sintagmom da + prezent na primer ја ću da pišem, s druge strane „slovenski oblik“ kad nema predhodne reči – enklitika glagola hteti dolazi iza infiniti­va ispaja se s njim: pisaću.Ova dva oblika koristi se umesto normalnog oblika futura s infinitivom: ja ću pisati iovo je kontaminacija balkanskog inebalkanskog slavenskog oblika.
Мечта / marzenie как компонент устойчивых словосочетаний русского и польского речевого узуса
Authors: Straś Ewa
Published: March 2020

Мечта / marzenie dream like a collocation component in current Russian and Polish usageThe article is devoted to the problems of words connectivity мечта and marzenie in Russian and Polish common and traditional usage.The analyzed expressions are fixed in lexicographical tradition but also characterized in repro­duced forms and relative high frequency in the contexts coming from the selected languages corpus. These expressions defined as statically fixed present strong semantic connections that allows to treat them similarly to phraseological units. Expressions characterized with a weaker degree of connec­tions between their components are collocations or close to free word groups.The study does not support the thesis that high frequency favors creation of stable connections. High frequency can be observed not only in phraseological units and collocations but also in com­monly used free word groups.Мечта / marzenie jako komponent kolokacji w praktyce użytkowników języka rosyjskiego i polskiego W artykule przedstawiono problemy łączliwości leksemów мечта i marzenie w związkach wyrazowych używanych w języku rosyjskim i polskim. Zbadano wyrażenia rejestrowane w słow­nikach, lecz także inne połączenia, charakteryzujące się odtwarzalnością i stosunkowo wysoką fre­kwencją w tekstach korpusów obu języków. Wyrażenia te, określane jako statystycznie stałe, wyka­zują czasami cechy silniejszego semantycznego zespolenia, co pozwala traktować je jako jednostki bliższe frazeologizmom. Połączenia charakteryzujące się słabszym stopniem zespolenia komponen­tów pozostają kolokacjami lub zbliżają się do związków luźnych. Przeprowadzone badania nie potwierdzają jednak tezy, że wysoka frekwencja sprzyja powsta­waniu związków stałych, albowiem wysoką częstotliwość mogą wykazywać zarówno jednostki fra­zeologiczne, jak i kolokacje oraz związki luźne.
Принципы построения русско-польского словаря разговорной речи
Authors: Drużyłowska Dorota
Published: March 2020

Principles of Formation of the Russian-Polish Dictionary of Colloquial LanguageThis paper is the result of the initial work on a project aimed to develop Russian-Polish dictionary of colloquial language.The work on the dictionary started in 2015 as part of an international project run by the Centre of the Russian Language at the Institute of Slavic Studies at The University of Wroclaw, as well as the State University of St. Petersburg. Both lecturers and the graduate and post-graduate students formed the lexicographical group.The main purpose of the article is to define the meaning of colloquial language in every­day communication, regarding the changes that have occurred in recent decades at the lexical and phraseological level of the language. The author also presents and analyses the variety of this level of the Russian language. Moreover, the objective factors to develop Russian-Polish dictionary of colloquial speech are named. The crucial part of the article is devoted to the presentation of the microstructure of the dictionary. The author presents exemplary dictionary entries and discusses their particular elements.Zasady budowy rosyjsko-polskiego słownika języka potocznegoNiniejszy artykuł jest wynikiem wstępnej realizacji międzynarodowego projektu leksykograficznego zmierzającego do opracowania rosyjsko-polskiego słownika mowy potocznej.Pracę nad słownikiem rozpoczęto w 2015 roku w ramach międzynarodowego projektu Cen­trum Języka Rosyjskiego Instytutu Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Pań­stwowego Uniwersytetu w Petersburgu. W skład zespołu leksykograficznego weszli zarówno wy­kładowcy, jak i doktoranci oraz studenci IFS.Celem artykułu jest przede wszystkim określenie miejsca języka potocznego w codziennej ko­munikacji, zwrócenie uwagi na zmiany, jakie zaszły w ostatnich dziesięcioleciach na płaszczyźnie leksykalnej i frazeologicznej tej odmiany języka, i omówienie obiektywnych czynników przema­wiających za podjęciem pracy nad wspomnianym słownikiem.Drugą część artykułu poświęcono prezentacji wybranych artykułów hasłowych.
Тема самоубийства и неевклидово пространство в творчестве Федора Достоевского
Authors: Barsht Konstantin
Published: March 2020

The theme of suicide and the non-Euclidean spacein the works of Fyodor DostoevskyThe article proposes a hypothesis about the relation between the ethical imperative, inscribed in those Fyodor Dostoyevsky’s heroes-philosophers, who are seeking answers to the “eternal question” about the meaning and purpose of life, and their attempts to overcome Homo Sapiens limitations with the suicide and non-Euclidean geometry, which Dostoevsky met in the 1870s in the Hermann Helmholtz’s works. In the writer’s works was formulated an existential idea, exceeding the boundaries of possibilities, the width of man, ontologically rooted in parallel worlds, existing beyond our four-dimensional continuum, in the fifth and other dimensions. The most important thesis of Dostoevsky’s philosophy, the personal immortality of man, which was developed by the writer throughout all his works, based on the data of modern science, received a new justification. This, next, enabled the strengthening of philosophical basis for the writer’s favorite concept about the direct connection between the moral and ontological status of a human being, which only makes sense if it is possible to remain in the eternity.Motyw samobójstwa i przestrzeń nieeuklidesowa w twórczości Fiodora DostojewskiegoW artykule wysunięto hipotezę o związku pomiędzy imperatywem etycznym, wpisanym w szukanie odpowiedzi na „odwieczne pytanie” o sens i cel życia ludzkiego przez bohaterów-filozofów Fiodora Dostojewskiego, a ich próbami przezwyciężenia bytowego ograniczenia Homo sapiens za pomocą samobójstwa i geometrii nieeuklidesowej, którą Dostojewski poznał w latach siedemdziesiątych XIX wieku z dzieł Hermanna von Helmholtza. W twórczości pisarza sformułowała się idea egzystencjalnej, przekraczającej granice możliwości, bytu człowieka, ontologicznie zakorzenionego w światach równoległych, istniejących poza naszym czterowymiarowym kontinuum, w piątym i innych wymiarach. Najważniejsza teza filozofii Dostojewskiego: osobista nieśmiertelność człowieka, rozwijana przez pisarza we wszystkich jego dziełach, dzięki ustaleniom współczesnej nauki otrzymała nowe uzasadnienie. To z kolei umożliwiło ugruntowanie filozoficznej podstawy ulubionej koncepcji pisarza o bezpośrednim związku między moralnym i ontologicznym statusem człowieka, mającej sens tylko w wypadku możliwości pozostania w wieczności.
Смерть и власть в литературной антиутопии
Authors: Lanin Boris
Published: March 2020

Death and power in anti-utopian literatureIn the article, through the prism of the hero’s peculiar approach to death, Russian anti-utopian literature of the twentieth and twenty-first century is discussed. The author focuses primarily on the novel by Yevgeny Zamyatin We, a short story by Vladimir Makanin Escape Hatch and the work of Vladimir Nabokov Invitation to a Beheading. The author also mentions following publications: S.N.U.F.F. of Viktor Pelevin, Leningrad of Mikhail Kozyrev as well as Moscow 2042 — anti-utopian novel by Vladimir Voinovich and Telluria, a book by Vladimir Sorokin. The researcher emphasizes that the genre structure of the plot in Russian anti-utopian literature is based on two basic pillars: death and power. Those in power manipulate subordinates by threatening them with death, thus maintaining society under their brutal control. Death becomes the best way to escape for the anti-utopian heroes from the “mandatory happiness for all” announced by the authorities. According to the author, the anti-utopian saints and all anti-utopian hagiography demonstrate a sarcastic approach to death and life in this type of society.Śmierć i władza w literaturze antyutopijnejW artykule rosyjska literatura antyutopijna XX i XXI wieku analizowana jest przez pryzmat szczególnego podejścia bohaterów do śmierci. Autor skupia się przede wszystkim na powieści Eugeniusza Zamiatina My, opowiadaniu Władimira Makanina Właz oraz dziele Vladimira Nabokova Zaproszenie na egzekucję. Wspomina również utwory: S.N.U.F.F. Wiktora Pielewina, Leningrad Michaiła Kozyriewa, powieść antyutopijną Moskwa 2042 Władimira Wojnowicza oraz książkę autorstwa Władimira Sorokina zatytułowaną Telluria. Badacz podkreśla, że główna struktura fabuły w rosyjskiej literaturze antyutopijnej opiera się na dwóch podstawowych filarach: śmierci i władzy. Posiadający władzę manipulują podwładnymi, grożąc im śmiercią, utrzymując tym samym społeczeństwo pod swoją brutalną kontrolą. Śmierć staje się jednak najlepszym sposobem ucieczki antyutopijnych bohaterów od ogłoszonego przez władze „obowiązkowego szczęścia dla wszystkich”. Według autora antyutopijni święci oraz cała antyutopijna hagiografia demonstrują sarkastyczne podejście do śmierci i życia w tego typu społeczeństwach.
Интерпретация смерти в книге Мышкина дудочка Алексея Ремизова
Authors: Kalafatics Zsuzsanna
Published: March 2020

Interpreting death in the novel The Flute for Mice Myshkina dudochka by Aleksey RemizovA well-known fact as it is, Aleksey Remizov composed his works triggered by autobiographical motives as short texts constituting various genres. In the montage produced, the former being observed as a creative principle, dream descriptions, narratives and obituary are arranged in a set. In The Flute for Mice, which is one of Remizov’s last novels, death appears on different levels on the level of the theme, motifs and genre. Mythological parallelisms being deciphered will contribute to outline the basic and persistent element of Remizov’s worldview: bodily death is seen as the transmutation of life/soul, furthermore the space of culture is not subordinated to the laws of time. Interpretacja śmierci w powieści Мышкина дудочка Aleksieja RemizowaStworzone na emigracji autobiograficzne utwory Aleksieja Remizowa złożone są z odmiennych gatunkowo krótkich tekstów zestawionych na zasadzie montażu. Zaliczają się do nich opowiadanie-nekrolog, wspomnienie o zmarłym, lament, opis snów i widzeń, które znajdujemy w jednym z ostatnich dużych utworów Remizowa — powieści Мышкина дудочка. Śmierć przenika całą tkankę utworu: pojawia się na płaszczyźnie tematycznej, ideowej i gatunkowej. Przy interpretacji mitologicznych paraleli uwidaczniają się zasadnicze elementy światopoglądu Remizowa, dla któ­rego śmierć ciała stanowi jedynie przejście życia do innych form, a przestrzeń kultury nie podlega prawom czasu.
Танатологическая проблематика в повести Злая вечность Георгия Пе- скова
Authors: Giej Maria
Published: March 2020

Thanatological considerationsin the novel Bad Eternity by Georgii PeskovThe literary pseudonym Georgii Peskov belonged to Elena Deisha, the representative of the “younger generation” of the writers of the first wave of the Russian emigration, the author of the novel Bad Eternity 1932. The story primarily focuses on thanatological considerations, which are conducted from a range of perspectives: one of those is the issue of suicide, treated as a victory over death; another one is the question of immortality — the librarian is truly obsessed about being immortal; some attention is also drawn to the problem of ageing as a phenomenon closely related to dying; finally, an act of murder is committed. Considering the thematic ideology, the issue is mentioned of the extinction of the European civilization. Georgii Peskov’s artistic thanatology was strongly influenced by the overall spirits of the era as well as the philosophical considerations expressed by Oswald Spengler, Arthur Schopenhauer, and Vladimir Solovyov.Problematyka tanatologicznaw opowieści Zła wieczność Gieorgija PieskowaPod pseudonimem Gieorgij Pieskow ukrywała się Elena Dejsza, przedstawicielka „młodszego pokolenia” pisarzy pierwszej fali emigracji rosyjskiej, autorka opowieści Zła wieczność 1932. W utworze istotne miejsce zajmuje problematyka tanatologiczna. Rozpatrywana jest ona w różnych aspektach: poruszany jest tu problem samobójstwa, odbieranego jako zwycięstwo nad śmiercią; sporo miejsca poświęca się immortologii — bibliotekarz ma obsesję na punkcie nieśmiertelności; zwraca się także uwagę na starzenie się jako zjawisko towarzyszące umieraniu; dokonuje się też zabójstwa. W sferze ideowo-tematycznej poruszany jest problem zagłady cywilizacji europejskiej. Na tanatologię artystyczną Gieorgija Pieskowa wpływ miały ogólne nastroje epoki oraz rozważania filozoficzne Oswalda Spenglera, Artura Schopenhauera i Władimira Sołowiowa.
„Ciało śmierci” na podstawie wybranych utworów Władimira Sorokina
Authors: Zywert Aleksandra
Published: March 2020

“The body of death” on the basis of selected worksby Vladimir SorokinOne of the outstanding characteristics of Vladimir Sorokin’s works is the permanent presence of Thanatos motifs. The structure of Sorokin’s pictures of death both executed and experienced is subordinated to the logic of the process of going beyond the word-body opposition. Consequently, death in Sorokin’s prose is always deprived of its proper dignity. Moreover, it is shown as a senseless and absurd. The conscious emphasis on physicality, understood as the expression of the desire to overcome the word-body opposition, causes the necessary presence of means which are typical of horror films. This strategy can be observed within the whole oeuvre of the author, however with varied intensity as in the recent works Sorokin places much lesser emphasis on the display of human physicality in the face of death.„Тело смерти” на примере избранных произведений Владимира СорокинаОдной из опознавательных черт творчества Владимира Сорокона является постоянное присутствие танатологических мотивов. Структура сорокинских образов смерти как причиняемой, так и испытываемой подчинена процессу преодоления. В результате смерть у Сорокина всегда лишена должного достоинства и показана как бессмысленная и абсурдная. Сознательный нажим на телесность как способ преодоления оппозиции слово–тело генерирует между другими присутствие приемов присущих формуле фильма ужасов. Эту стратегию можно заметить в целом творчестве автора, хотя с разной интенсивностью, так как в последний период творчества Сорокин сравнительно меньше внимания посвящает описанию физиологических процессов перед смертью.
Танатологическая тематика в книгах Макса Фрая „Сказки cтарого Вильнюса”
Authors: Romanienkova Marina
Published: March 2020

Thanatology in the Tales Of Old Vilnius by Maks FraiThanatological motives of the Tales Of Old Vilnius are inherent to Vilnius, a place where the actual author of this literary work, Svetlana Martynchik known as Maks Frai by her pen name, now lives. This inherence is due to the tendency of works written in foreign languages on the ter­ritory of Lithuania to construct the so-called local identity. Its main construct is the phenomenon of Vilnius which in Maks Fraiʼs interpretation acquires a particularly fantastic and mythological character and appearance, on the verge of conscience. Utilizing the semantic potential of mental models “the death of mine” and “the death of yours” in correlation with model “the death re­versed”, S. Martynchik generates certain thanatological conditions which are stipulated by “mir­aculous” ties between the “border city” Vilnius and its inhabitants. This eventually secures their victory over the death, thereby making Maks Fraiʼs thanatology distinctly “humanized”.Tematyka tanatologiczna w książkach Maxa Freia z cyklu Bajki Starego WilnaTematyka tanatologiczna w Bajkach Starego Wilna nierozerwalnie związana jest z Wilnem, nowym miejscem zamieszkania autorki książek — Swietłany Martynczik piszącej pod pseudo­nimem Max Frei, i wynika przede wszystkim z nowej tendencji do tworzenia na Litwie literatury w języku obcym — budowania tak zwanej tożsamości lokalnej. Podstawowym fundamentem toż­samości lokalnej jawi się tu fenomen miasta, a Max Frei tworzy szczególny bajkowo-mitologicz­ny obraz oraz strukturę współczesnego Wilna, gdzie wzdłuż ulic przechodzi granica pomiędzy jawą i snem, życiem i śmiercią. Wykorzystując potencjał modeli semantycznych „śmierć własna” i „śmierć twoja” w relacji z modelem „śmierci odwróconej”, S. Martynczik formułuje różne tana­tologiczne problemy, wynikające z „cudownego” połączenia „miasta granicznego” Wilna i jego mieszkańców. W ostatecznym rozrachunku zespolenie to daje ludziom zwycięstwo nad śmiercią, a tanatologia Maxa Freia zyskuje bardziej „humanitarne” zabarwienie.
Між карнавалом і смертю. Львівський досвід 1939–1941 років
Authors: Polishchuk Yaroslav
Published: March 2020

Concerning carnival and death: Lviv between 1939 and 1941The author of this article focuses on the distinctive cultural situation in Lviv between 1939 and 1941. In October 1939, the process of merging of writers from three ethnic groups Polish, Ukrainians and Jewish into a single organization called The Union of Soviet Writers began. Such a situation can be interpreted with the help of Bakhtin’s theory of carnival, especially while talking about the ambivalent behaviour of anti-communist writers. From another point of view, the main characteristics of the situation were fear, horror, and death threat, which each author experienced in his own way. The author of this article analyzes the memoirs of Ukrainian and Polish writers to portray this unexampled period and the repression of creative individuality by totalitarian authorities. Между карнавалом и смертью. Львовский опыт 1939–1941 годовВ статье освещается исключительная культурная ситуация, сложившаяся во Львове в период 1939–1941 годов. В октябре 1939 года начинается процесс объединения писателей трёх группировок польских, украинских и еврейских в единую организацию — Союз советских писателей. Ситуацию того времени имеет смысл интерпретировать в свете категории бахтинского карнавала. С одной стороны, это касается амбивалентной позиции писателей-антикоммунистов. С другой стороны, ее характеризует состояния боязни, ужаса и угрозы гибели, которые каждый по-своему переживали участники литературной жизни. На основании воспоминаний польских и украинских писателей можем оценить беспрецедентность момента, а также прессинг тоталитарной системы на творческую индивидуальность писателя.
Філософія життя й смерті в романістиці Галини Пагутяк
Authors: Zhukovska Halyna
Published: March 2020

Philosophy of life and death in Halyna Pahutiak’s novelsHalyna Pahutiak represents neo-gothic prose in contemporary Ukrainian literature. Her mystical and highly original novels Servant of Dobromil, Uriah Gothic, and Enchanted Musicians contain themes such as the oppositions of life/death, real/unreal, real/mythological. Pahutiak’s prose is hermetic and often involves the theme of the confession of an individual trying to find herself in the depths of her soul to understand the meaning of her existence and the universe. The philosophical concept of life/death in this artistic discourse also involves other contradictions, such as as world/anti-world God’s world/devil’s world, good/evil, paradise/hell, immortality/passage.  Философия жизни и смерти в романистике Галины ПагутякГалина Пагутяк — создатель неоготической прозы в современной украинской литературе. Тесное сочетание жизни и смерти, реального и мифологического, мистическое наполнение текстов — неотъемлемые признаки оригинального художественного мира ее романов Слуга с Добромиля, Уризька готика, Зачарованные музыканты. Проза Галины Пагутяк — герметична, в ее основе лежит часто исповедь личности, которая пытается найти себя в глубинах собственной души и понять смысл своего существования во Вселенной. Определяющим в художественном дискурсе является философский концепт — жизнь/смерть, который модифицируется как мир/антимир мир Божий/мир дьявольский, добро/зло, рай/ад, бессмертие/кратковременность и тому подобное.
Podoby smrti v básnických textech Josefa Svatopluka Machara
Authors: Vrajová Jana
Published: March 2020

Imagination of death in the poetic texts of Josef Svatopluk MacharThe study deals with the theme of death in the poetry of J. S. Machar. There are two forms of death: death as a proud alternative to life and death as a concept of historicizing poetry. The beginnings of the 20th century, when Machar’s first volumes of the cycle Svědomím věků were published, can be viewed in the context of efforts of a religiously modern man, confronting the Christian tradition with scientific knowledge. Machar, with his verses, attempted to design a new axiological system, based in particular on the ancient tradition the highest virtue was virtus. It cannot be overlooked that Machar’s call for a revision of values stemmed from a disappointment in Christianity. He valued the personality of Jesus, according to Machar his message has been changed by the followers and interpreters of Jesus, especially Paul of Tarsus Wyobrażenia śmierci w tekstach poetyckich Josefa Svatopluka MacharaArtykuł został poświęcony analizie wątku śmierci w twórczości poetyckiej Josefa Svatopluka Machara. Wskazano dwa wizerunki śmierci: śmierć jako dumną alternatywę niewolniczego życia oraz śmierć jako koncept poezji historyzującej. Początek XX wieku, kiedy zostały opublikowane pierwsze tomy cyklu Svědomím věků autorstwa Machara, można postrzegać w kontekście formułowania się pytań religijnych wynikających z doświadczenia człowieka współczesnego, a także konfrontowania tradycji chrześcijańskiej z odkryciami nauki. W swoich wierszach Machar próbował zaproponować nowy system aksjologiczny, opierający się przede wszystkim na tradycji antycznej najwyższą cnotą była virtus. Nie należy przy tym zapominać, że źródłem apelu Machara o redefinicję wartości było rozczarowanie chrześcijaństwem. Machar szanował postać Jezusa, uważał jednak, że jego przekaz zdyskredytowali jego naśladowcy i interpretatorzy, szczególnie Paweł z Tarsu.
Mystická smrt ve vybraných prózách Jáchyma Topola
Authors: Foldynová Terezie
Published: March 2020

Mystical death in selected prose by Jáchym TopolThe distinctive feature of most of the prose works by Jáchym Topol is the theme of mystical initiation with overlaps to alchemy, which is characterized by significant motives of death and resurrection. This aspect is most evident in the books Sestra, Anděl and Noční práce, where social transformations take place concurrently with the spiritual rebirth of the hero. The first part of this article presents a three-phase initiation scheme applied in alchemy. The second part of the text is devoted to a motivational analysis, taking into account the nigredo phase, which is characterized by the very frequent occurrence of death motives. Mistyczna śmierć w wybranych utworach Jáchyma TopolaCharakterystyczną cechą twórczości Jáchyma Topola jest temat mistycznej inicjacji i jego aspekt alchemiczny oraz szamanistyczny, które są bardzo ściśle związane z motywami śmierci i zmartwychwstania. Motyw śmierci odgrywa kluczową rolę przede wszystkim w powieściach Sestra, Anděl oraz Noční práce, w których transformacja społeczna odbywa się równocześnie z odrodzeniem duchowym bohatera. W pierwszej części artykułu przedstawione zostały trzy podstawowe fazy inicjacyjne stosowane w alchemii. Treścią drugiej części tekstu jest analiza wymienionych prac, z bardzo wyraźnie wyeksponowaną pierwszą fazą nigredo, połączoną z przeżywaniem śmierci oraz z obrazami umierania na poziomie symbolicznym.
Концепції безсмертя в любовній бароковій поезії. Компаративний підхід
Authors: Sobol Walentyna
Published: March 2020

The ideas of immortality in love poetry of the Baroque era: A comparative studyThe article deals with two pieces of poetry from the early and late Baroque: Simon Zimorowic’s Russian Ladies and Pylyp Orlyk’s The Sarmatian Hippomenes. The author argues that the ideas of immortality аrе expressed in these two pieces by the use of a sophisticated language of love together with ancient symbolism and complex rhetoric that stimulate the reader’s self-knowledge. Moreover, the author comes to the conclusion that both pieces were inspired by Adam of Bocheń’s Adam of Łowicz piece published in 1507 in Cracow as Conversations of Adamus Polonus, doctor of liberal sciences and medicine, doctor of the brightest Polish king Sigismund, about four states disputing about the right to immortality, given to the most distinguished and most eminent ruler, divine Sigismund, King of Poland, the Great Prince of Lithuania, begins joyfully. Moreover, the author argues that in the poetry of Orlyk the way to immortality is the life of noble deeds and nobility of the spirit.  Концепции бессмертия в любовной позии барокко. Компаративный подходВ статье проанализированы образцы поэзии низового и высокого барокко. Исследована в сравнительном аспекте поэтика произведений: Роксоланки Симона Зиморовича и свадебный панегирик Гиппомен Сарматский Филиппа Орлика. В этих произведениях идея бессмертия выражается с помощью языка любви, в его высоком стилевом регистре, посредством античной символики, изысканной риторики, стимуляцией рецепиента к самопознанию. В статье сделан вывод, что произведения обоих авторов инспирированы напечатанной в 1507 году в Кракове похвалой супружества как пути к бессмертию. Это латинскоязычное сочинение Адама из Бохеня: Диалог Адама Поляка, кандидата свободных искусств и медицинских наук, врача пресветлого государя польского короля Сигизмунда с четырьмя государствами, спорящими о праве на бессмертие, предложенный пресветлому и предостойному правителю, божественному Сигизмунду, королю Польши, великому литовскому князю, начинается радостно. В поэзии Орлика ключ к бессмертию — это также поступки, символизирующие благородные помыслы и высоту духа.
Рівні об’єктивної граматики: іменникова морфологія інакшості в дискурсивних практиках
Authors: Zahnitko Anatoliy
Published: March 2020

Levels of objective grammar: Noun morphology of difference in discourse practicesThe article analyzes the morphological level of objective grammar with support for discursive practices artistic and fi ction, epistolary, as well as the definition of the status of difference in the functional imposition of objective morphological forms. The peculiarities of the influence of the speech and society environment, of the time-time updatings and of the communicative-intentional instructions on the dynamics of the morphological form and its modification are established. The ratio of paradigmatic motivation and paradigm-unmotivated noun-morphological form, modification of the latter in some discursive practices is differentiated.Уровни объективной грамматики: субстантивная морфология инакости в дискурсивных практикахВ статье осуществлена квалификация морфологического уровня объективной грамматики с опорой на дискурсивные практики художественно-беллетристической, эпистолярной, а также статуса инакости в функциональной нагрузке объективных морфологических форм. Установлены особенности влияния речевого социумного окружения, арреально-временных актуализаторов и коммуникативно-интенциональных установок на динамику морфологической формы и ее видоизменения. Дифференцировано соотношение парадигматической мотивированности и парадигматической немотивированности субстантивно-морфологической формы, видоизменения последней в отдельных дискурсивных практиках.
Cramér type large deviations for trimmed L-statistics
Authors: Gribkova Nadezhda
Published: March 2020

CRAMÉR TYPE LARGE DEVIATIONS FOR TRIMMED L-STATISTICSIn this paper, we propose a new approach to the investigationof asymptotic properties of trimmed L-statistics and we apply it to the Cramér type large deviation problem. Our results can be compared with those in Callaert et al. 1982 – the first and, as far as we know, the single article where some results on probabilities of large deviations for the trimmed L-statistics were obtained, but under some strict and unnatural conditions. Our approach is to approximate the trimmed L-statistic by a non-trimmed L-statistic with smooth weight function based onWinsorized random variables. Using this method, we establish the Cramér type large deviation results for the trimmed L-statistics under quite mild and natural conditions.
Functional limit theorems in Hölder space for residuals of nearly nonstationary AR1 process
Authors: Markevičiūtė Jurgita
Published: March 2020

FUNCTIONAL LIMIT THEOREMS IN HÖLDER SPACE FOR RESIDUALS OF NEARLY NONSTATIONARY AR1 PROCESS
Strong law of large numbers for random variables with multidimensional indices
Authors: Gdula Agnieszka M. , Krajka Andrzej
Published: March 2020

Tu wpisz tekst
Stationarity against integration in the autoregressive process with polynomial trend
Authors: Proïa Frédéric
Published: March 2020

We tackle the stationarity issue of an autoregressive path with a polynomial trend, and generalize some aspects of the LMC test, the testing procedure of Leybourne and McCabe. First, we show that it is possible to get the asymptotic distribution of the test statistic under the null hypothesis of trend-stationarity as well as under the alternative of nonstationarity for any polynomial trend of order r. Then, we explain the reason why the LMC test, and by extension the KPSS test, does not reject the null hypothesis of trend-stationarity, mistakenly, when the random walk is generated by a unit root located at −1.We also observe it on simulated data and correct the procedure. Finally, we describe some useful stochastic processes that appear in our limiting distributions.
Extremes of multidimensional stationary Gaussian random fields
Authors: Soja-Kukieła Natalia
Published: March 2020

Tu wpisz tekst
On exact strong laws of large numbers under general dependence conditions
Authors: Adler André , Matuła Przemysław
Published: March 2020

We study the almost sure convergence of weighted sums of dependent random variables to a positive and finite constant, in the case when the random variables have either mean zero or no mean at all. These are not typical strong laws and they are called exact strong laws of large numbers. We do not assume any particular type of dependence and furthermore consider sequences which are not necessarily identically distributed. The obtained results may be applied to sequences of negatively associated random variables.
Limiting spectral distributions of sums of products of non-Hermitian random matrices
Authors: Kösters Holger , Tikhomirov Alexander
Published: March 2020

For fixed l≥0 and m≥1, let Xn0, Xn1,..., Xnl be independent random n × n matrices with independent entries, let Fn0 := Xn0, Xn1-1,..., Xnl-1, and let Fn1,..., Fnm be independent random matrices of the same form as Fn0 . We show that as n → ∞, the matrices Fn0 and m−l+1/2Fn1 +...+ Fnm have the same limiting eigenvalue distribution. To obtain our results, we apply the general framework recently introduced in Götze, Kösters, and Tikhomirov 2015 to sums of products of independent random matrices and their inverses.We establish the universality of the limiting singular value and eigenvalue distributions, and we provide a closer description of the limiting distributions in terms of free probability theory.
Embedded Markov chain approximations in Skorokhod topologies
Authors: Böttcher Björn
Published: March 2020

We prove a J1-tightness condition for embedded Markov chains and discuss four Skorokhod topologies in a unified manner. To approximate a continuous time stochastic process by discrete time Markov chains, one has several options to embed the Markov chains into continuous time processes. On the one hand, there is a Markov embedding which uses exponential waiting times. On the other hand, each Skorokhod topology naturally suggests a certain  embedding. These are the step function embedding for J1, the linear interpolation embedding forM1, the multistep embedding for J2 and a more general embedding for M2. We show that the convergence of the step function embedding in J1 implies the convergence of the other embeddings in the corresponding topologies. For the converse statement, a J1-tightness condition for embedded time-homogeneous Markov chains is given.Additionally, it is shown that J1 convergence is equivalent to the joint convergence in M1 and J2.
The Role of CLIL Science Teachers in Teaching Writing Skills
Authors: Jurkowski Marcin , Możejko Zbigniew P.
Published: March 2020

Content and Language Integrated Learning CLIL is becoming more and more valued as an educational solution to teaching foreign languages. The role ascribed to meaning content in communicative processes seems to explain the increasing popularity and spread of integrative approaches to teaching foreign languages across Europe and in the world. The explanation of the effectiveness of CLIL can also be sought in our understanding of how second language acquisition takes place. The theoretical part of the paper outlines the links made between the outcomes of second language acquisition research and CLIL and sheds some light on the role of meaning in communicative processes. The empirical study investigates the role of teachers in CLIL science classrooms in the context of writing scientific reports and the role of English of CLIL science classes in teaching referencing skills. The results of the research indicate to the roles that CLIL science teachers should play in the development of writing skills, including the use of referencing styles. There is also some evidence to suggest that in order for the successful integration of content and language to occur, some form of cooperation between language and CLIL content teachers should exist, especially in the context of teaching referencing skills.
From a Simple Testing Tool to Advanced Computer-based MLAT Test: A Century of Aptitude Testing
Authors: Świątek Adam
Published: March 2020

The beginning of the aptitude concept, as well as aptitude testing, or, in other words, measuring one’s predispositions to foreign languages dates back to the 1920’s when the first aptitude tests, like the Iowa Foreign Language Aptitude Examination, or the Luria-Orleans Language Prognosis Test came into existence Carroll 1962. Since that time, aptitude tests have gone through a multitude of different transformations — from simple testing tools that resembled intelligence tests to an advanced computer-based version of the most influential Modern Language Aptitude Test developed by Carroll and Sapon in 1959 Dörnyei and Skehan 2003. Apart from them, researchers from different countries have attempted to create their own unique versions of the MLAT, like the Hungarian HUNLAT battery Safar and Kormos 2008, the Polish version named TUNJO Rysiewicz 2011, or even the CANAL-F battery based on an artificial language Kocic 2010. Therefore, the main goal of this paper is to provide a thorough theoretical analysis and review of the available aptitude testing batteries and find the differences and similarities between them. What is more, the paper aims to describe the components of all the possible aptitude tests and discover the potential behind the testing tools that examine one’s natural predispositions effectively. Apart from the general knowledge about aptitude testing available anywhere nowadays, it is necessary to understand how the tests work, and what they expect from a participant taking part in such an initiative. As they are often compared with intelligence tests, the purpose of this paper is to show that aptitude tests constitute a different tool, and measure different abilities and skills than a set of intelligence related instruments. To reach this goal, I examine the tools available, describe their properties and potential success rate, analyze their components and compare them with the other batteries.
“Singularities” in and as “the world”: What Happens in Shakespeare
Authors: Cotterill Rowland
Published: March 2020

Two possible interpretations of the notion of a “Shakespearean world” are considered; one for which the phrase connotes facts, processes and judgements which are taken by speakers to be provisional, unstable, morally “biassed”, yet in some sense “realistic”; another for which a “singular” character, a character-type or a particular experience is perceived as not only coherent and intensive in itself but as, potentially or actually, the source of a larger coherence and intelligibility. A number of citations display the different features salient to each of these two lines of interpretation. It is argued that, for some “singularities”, which take themselves and their powers and properties to be self-sufficient and self-legitimating, exposure to the “world” is in practice morally reductive or destructive. In other “singular” cases, such exposure amounts to, and offers an understanding of, Shakespearean versions of protagonism, heroism, and empathetic charm.
The Pattern-Book of Grief, Pity and Affection. Tadeusz Różewicz’s „Mother Departs” and Its English Translation
Authors: Jarniewicz Jerzy
Published: March 2020

Tadeusz Różewicz’s Mother Departs is a late work of one of Poland’s most important writers — a polyphonic elegy dedicated to his mother, who died in 1957. The articles discusses the possible reasons of Różewicz’s relative absence in the English-speaking world and proceeds to analyze the importance of Mother Departs in his oeuvre. This award-winning book, which testifies to the impossibility of overcoming the grieving of loss, is composed of a variety of textual fragments, including documentary material, such as diaries, notebooks and letters, as well as literary works by the poet’s brother and the poet himself. Różewicz moves between the documentary and the lyrical, between the historical and the personal, between memory and grief, while merging the elegy for his mother with his own farewell, which stems from the sense of the poet’s own imminent departure. The English translator of the work had to deal with such problems as the rendering of culture specific items and emotionally charged passages of grief and tenderness, often expressed in diminutives which have no equivalents in English.
Men at the Edge: Margins and Masculinities in Nigerian Migrant Fictions
Authors: Raji Wumi
Published: March 2020

Most African societies are constructed as patriarchal and consequently structured around a hegemonic conception of masculinity. The male gender stands as the embodiment of authority and a symbol of power and privileges. But, since about the middle of the eighties, and for reasons ranging from economic difficulties, political crisis and war to the quest for educational and professional fulfillment, people from different African communities and countries have been voting with their feet, migrating to different countries of Europe and America. On arrival in their different countries of destination, they find themselves confronted with a different kind of social relations. Men in particular find themselves consigned to the margins of their new societies, with all the powers and privileges they had become used to almost completely abrogated. In short, they discover that they have to adjust to a form of masculinity that can only be described as subordinate.Recent Nigerian works of fiction focusing on the theme of transnational migration have con­tinued to reflect on this situation. The authors of these works have, among other issues, continued to explore the condition of Nigerian males existing at the edges of their new societies in the diaspora, articulating the untold agony they suffer and the crisis of adjustment they experience. My focus in this paper then lies in the exploration of the perspective of transformed masculinities in Nigerian migrant fiction, focusing specifically on Ike Oguine’s A Squatter’s Tale.
Das Erste Stadtbuch aus Schweidnitz im Lichte der Textallianzen- und Textsortenproblematik
Authors: Biszczanik Marek
Published: March 2020

Die in den niederschlesischen Archiven aufbewahrten Stadtbücher bilden in ihrer Gesamtmenge auf den ersten Blick eine mehr oder weniger geschlossene Textsorte. Wenn man sie aber texttypologisch und textlinguistisch im Einzelnen untersucht, stellt es sich in vielen Fällen heraus, dass sie viel heterogener sind als es zu sein schiene. Ein durchschnittliches Stadtbuch ist nämlich oftmals ein thematisch und formal recht uneinheitliches Konstrukt. Vor allem in den kleineren Stadtkanzleien waren die Rats- oder Gerichtsbücher sehr mannigfaltig, denn man verzeichnete in ein und demselben Buch ganz unterschiedliche Angelegenheiten oder Informationstypen, für die die größten Städte getrennte Bücher führten. So sind viele Stadtbücher Ansammlungen von Texten verschiedener Sorten, wobei neben kalligraphisch gestalteten Urkunden von kollektivem Belang flüchtig aufgezeichnete Notizen individueller Geltung auftauchen, die für die Geschichte des Ortes keine größere Bedeutung hatten. Aus diesem Grunde lässt sich das ‚Stadtbuch‘ eher mit dem Begriff ‚Textallianz‘ bezeichnen. Im vorliegenden Beitrag wird versucht, diese Annahme an einem ausgewählten Textbeispiel nachzuweisen.The manuscript of the First City Book from Schweidnitz in light of text-alliances and text-types problematicThe city books preserved in the Lower Silesian archives at first sight form in their total amount more or less one closed type of text. But when they are examined in detail from the text-typological and text-linguistic perspective, it turns out in many cases that they are much more diverse than they seem to be. An average city book is often thematically and formally a rather mixed construct. Especially in the offices of smaller towns, where the books of councils or courts were varied, you could find in the same book quite different matters or types of information, for which the largest cities kept many separate books. So there are many city books that are, so to speak, collections of different types of texts, where in addition calligraphically designed certificates of collective concern and fleetingly recorded individual application notes emerge, which had no greater significance for the history of the place. For this reason, it is possible to call the city books rather “text-alliances” than only a “text-type”. In this paper an attempt is made to prove this assumption based on a selected example of a medieval text from Lower-Silesia.