Web analytics for libraries, archives and museum
Authors: Δρίβας Ιωάννης 
Published: February 2023

Η αξιοποίηση των τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας για Βιβλιοθήκες, Αρχεία και Μουσεία (ΒΑΜ), με σκοπό την ανάπτυξη του εύρους ορατότητας και της διάδρασης των χρηστών με το περιεχόμενο στον Παγκόσμιο Ιστό, βρίσκεται σε πλήρη άνθηση. Για τα ΒΑΜ, οι ιστότοποι και οι πλατφόρμες κοινωνικών δικτύων αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα μέσα για την αύξηση του εύρους ορατότητας των υπηρεσιών τους. Επιπλέον, με την αξιοποίηση καινοτόμων μεθόδων αποκτούν σταθερούς και αφοσιωμένους χρήστες, διευρύνοντας το επιστημονικό, εκπαιδευτικό και πολιτιστικό τους υπόβαθρο. Η τελευταία δεκαετία χαρακτηρίζεται από τη μετατόπιση του ενδιαφέροντος από τη διατήρηση και προστασία του περιεχομένου, στην εμπειρία και διάδραση του χρήστη με αυτό, καθώς και την ανάλυση και βελτίωση των διαθέσιμων υπηρεσιών των ΒΑΜ προς το ενδιαφερόμενο κοινό. Μία από τις πτυχές που αξιοποιούν τα ΒΑΜ στο πλαίσιο της ψηφιακής τους στρατηγικής για την αύξηση του εύρους ορατότητας των υπηρεσιών τους, είναι τα αναλυτικά στοιχεία ιστού, τα οποία παράγονται μέσω ιστοτόπων και κοινωνικών δικτύων. Ωστόσο, εξετάζοντας τα ευρήματα της σχετικής βιβλιογραφίας, παρατηρείται αποσπασματική γνώση και ελλειμματική ικανότητα αξιοποίησης των εν λόγω αναλυτικών από το προσωπικό των ΒΑΜ. Το γεγονός αυτό, περιορίζει σημαντικά την αποτελεσματική χρήση και ερμηνεία της Αναλυτικής Ιστού με σκοπό την βελτίωση της διάδρασης των χρηστών και του εύρους ορατότητας των διαθέσιμων υπηρεσιών. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, η παρούσα μελέτη προτείνει ένα πλαίσιο αξιοποίησης των αναλυτικών στοιχείων ιστού, το οποίο μπορεί να υιοθετηθεί από το προσωπικό των ΒΑΜ με σκοπό: α) την ενίσχυση της γνώσης και των ικανοτήτων γύρω από το αντικείμενο, β) τη σύσταση αξιόπιστων και έγκυρων σχημάτων μέτρησης της απόδοσης ιστοτόπων και κοινωνικών δικτύων μέσω πληθώρας μετρικών, και γ) την ανάπτυξη ενός καλά δομημένου μοντέλου προτεραιοποίησης των απαιτήσεων, καταγράφοντας τους παράγοντες που επηρεάζουν την αύξηση του εύρους ορατότητας των υπηρεσιών στον Παγκόσμιο Ιστό. Για τη δημιουργία αυτού του πλαισίου, η μελέτη αναπτύσσει ερευνητικό δείγμα αποτελούμενο από 504 ιστοτόπους και 521 προφίλ κοινωνικών δικτύων ΒΑΜ απ’ όλο τον κόσμο. Η εξέταση του ερευνητικού δείγματος πραγματοποιείται συλλέγοντας και αναλύοντας δεδομένα ιστού σε επτά άξονες. Έτσι εξετάζει: i) τους παράγοντες που επηρεάζουν την οργανική επισκεψιμότητα των ιστοτόπων των ΒΑΜ ii) την ανάπτυξη ενός σχήματος μέτρησης της απόδοσης των ιστοτόπων, iii) την ταχύτητα φόρτωσης των επιμέρους σελίδων εντός των ιστοτόπων, iv) την απόδοση των εξωτερικών συνδέσμων που οδηγούν στους ιστοτόπους των ΒΑΜ, v) τα αναλυτικά στοιχεία των κοινωνικών δικτύων, vi) τη διαφήμιση στο δίκτυο προβολής, vii) τη διαφήμιση στο δίκτυο αναζήτησης. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η πλειοψηφία των προτεινόμενων σχημάτων μέτρησης της απόδοσης, καταγράφουν αποδεκτό επίπεδο αξιοπιστίας και εγκυρότητας και μπορούν να υιοθετηθούν από το προσωπικό των ΒΑΜ. Παράλληλα, τα αποτελέσματα καταγράφουν διαφοροποιήσεις σχετικά με την επιρροή συγκεκριμένων μετρικών ιστού στην απόδοση των εξεταζόμενων αξόνων. Αυτά τα ευρήματα υποστηρίζουν μια επικαιροποιημένη και βασισμένη στα δεδομένα στρατηγική προτεραιοποίησης των απαιτήσεων, στοχεύοντας στη βελτίωση της αλληλεπίδρασης των χρηστών με το περιεχόμενο των ΒΑΜ και στην ανάπτυξη του εύρους ορατότητας των υπηρεσιών τους στον Παγκόσμιο Ιστό.