bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Αναπαραστάσεις του ηλιακού συστήματος στα σύγχρονα σχολικά εγχειρίδια και στο «Φωτόδεντρο» της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης
Authors: Σάγιες Νάζλα , Σταράκης Ιωάννης , Χαλκιά Κρυσταλλία
Published: December 2023

Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η ποιοτική ανάλυση 32 εικόνων από τα επίσημα σχολικά εγχειρίδια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Ελλάδας και 18 εικόνων και δυναμικών αναπαραστάσεων από την ψηφιακή πλατφόρμα «Φωτόδεντρο», αναφορικά με θέματα Αστρονομίας. Απώτερος στόχος ήταν να διαπιστωθεί ο βαθμός στον οποίο μπορεί οι απεικονίσεις αυτές να υποβάλλουν εναλλακτικές ιδέες στους μαθητές/μαθήτριες. Από την ανάλυση προέκυψαν σχετικές ενδείξεις για την πλειοψηφία των απεικονίσεων, αναφορικά με τις σχετικές αποστάσεις/μεγέθη/θέσεις/κινήσεις ουράνιων σωμάτων του Ηλιακού μας συστήματος, την απόδοση ανθρωπομορφικών χαρακτηριστικών στα σώματα αυτά καθώς και για τον ερμηνευτικό μηχανισμό συγκεκριμένων αστρονομικών φαινομένων.
Εφαρμόζοντας πιλοτικά το νέο πρόγραμμα σπουδών Φυσικής του Γυμνασίου: Διαπιστώσεις και προτάσεις από την εφαρμογή του στην Α’ και Β’ Γυμνασίου
Authors: Μόσχου Μαρία , Καπότης Ευστράτιος
Published: December 2023

Στο πλαίσιο της πιλοτικής εφαρμογής των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών της Φυσικής του Γυμνασίου, στα Πρότυπα και Πειραματικά Γυμνάσια της χώρας μας, μπορούν να εξαχθούν μερικά χρήσιμα συμπεράσματα για την επί του πρακτέου εφαρμογή του στην πράξη. Η έρευνα αυτή μελετά τον τρόπο με το οποίο δύο θεματικές (Πυκνότητα Α΄ Γυμνασίου και Τριβή Β΄ Γυμνασίου) μπορούν να διδαχθούν στην τάξη και μέσω αυτού ποια συμπεράσματα προκύπτουν. Ταυτόχρονα, γίνεται προσπάθεια να εντοπιστούν παράγοντες που δρουν ανασταλτικά αλλά και να διατυπωθούν προτάσεις που να τους ελαχιστοποιήσουν.
Ηθική σκέψη περί διατροφικής αειφορίας: Η περίπτωση των Ελλήνων/-ίδων μαθητών/-τριών Γυμνασίου
Authors: Πανάτσα Βασιλική Μαρία , Μαλανδράκης Γεώργιος
Published: December 2023

Σκοπός αυτής της εργασίας είναι να παρουσιάσει τις ηθικές αξίες Ελλήνων/-ίδων μαθητών/-τριών Γυμνασίου σχετικά με την αειφορική κατανάλωση τροφίμων, διερευνώντας δύο πτυχές της ηθικής τους σκέψης· την ηθική τους κρίση και τα ηθικά τους κίνητρα γύρω από τις διατροφικές επιλογές. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με ερωτηματολόγιο 60 κύριων ερωτήσεων κλειστού τύπου, το οποίο χορηγήθηκε σε 262 μαθητές/τριες της Γ’ τάξης Γυμνασίου. Η ανάλυση κατέδειξε πως οι συμμετέχοντες/-ουσες εκδήλωσαν ηθικές κρίσεις που κατά βάση δε συμβαδίζουν με το πνεύμα της διατροφικής αειφορίας, ενώ έτειναν να υιοθετούν συχνότερα μη ηθικά κίνητρα κατανάλωσης τροφίμων, έναντι ηθικών κινήτρων, στις διατροφικές τους επιλογές.
Ετοιμότητα και στάσεις εκπαιδευτικών Φυσικών Επιστημών ως προς τη διδασκαλία της Κβαντικής Φυσικής
Authors: Χούσου Πηνελόπη , Σίμος Θωμάς
Published: December 2023

Το 2023 οι μαθητές της Γ΄ Λυκείου της ομάδας προσανατολισμού θετικών σπουδών και σπουδών υγείας εξετάζονται πρώτη φορά πανελλαδικά σε στοιχεία Κβαντικής Φυσικής (ΚΦ). Στην παρούσα μελέτη γίνεται προσπάθεια εξακρίβωσης του επιπέδου ετοιμότητας και καταγραφής των στάσεων των εκπαιδευτικών φυσικών επιστημών στην διδασκαλία της ΚΦ. Πραγματοποιήθηκε ποσοτική μελέτη με δείγμα 84 καθηγητών Φυσικής και Χημείας, κάνοντας χρήση του ερευνητικού εργαλείου “Teacher Readiness to teach Quantum Physics” (TRQP). Τα ευρήματα της μελέτης δείχνουν ότι η ετοιμότητα των φυσικών είναι υψηλή, ενώ των χημικών μέτρια και ότι και οι δυο ειδικότητες διαθέτουν θετικές στάσεις σχετικά με τη διδασκαλία της ΚΦ.
Από τον μακρόκοσμο στον μικρόκοσμο - Από τα πειράματα ηλεκτρισμού στη δομή της ύλης
Authors: Γκιγκούδη Αναστασία , Μαμζερίδου Αγαθονίκη
Published: December 2023

Στη διδακτική αυτή πρόταση οι μαθητές/τριες θα ταυτοποιήσουν το είδος των δομικών σωματιδίων και τον χημικό δεσμό, με τον οποίο συνδέονται αυτά, σε συγκεκριμένα υλικά. Η ταυτοποίηση γίνεται μέσα από πειραματικές δραστηριότητες, που σχετίζονται με το κεφάλαιο του ηλεκτρισμού. Για το σκοπό αυτό οι μαθητές κατασκευάζουν ένα ηλεκτρικό κύκλωμα από τα «στοιχεία» του, ταξινομούν υλικά σε αγωγούς και μονωτές και κατόπιν παρασκευάζουν διαλύματα τριών ουσιών και ελέγχουν την αγωγιμότητά τους. Στο τέλος ερμηνεύουν τα πειραματικά αποτελέσματα και μέσα από ανακατασκευασμένα κείμενα βρίσκουν τους φορείς του ηλεκτρικού ρεύματος σε κάθε περίπτωση καθώς και το είδος του χημικού δεσμού.
Βιοσυσσώρευση: Μια πειραματική προσέγγιση
Authors: Μιχαλάτου Ελένη , Φωτιάδου Άννα
Published: December 2023

Στην παρούσα εργασία παρουσιάζουμε μια διδακτική πρόταση για την εργαστηριακή διδασκαλία της βιοσυσσώρευσης, ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα που χρήζει άμεσης αντιμετώπισης. Προτείνουμε δραστηριότητες προσομοίωσης του φαινομένου, με υλικά καθημερινής χρήσης, μελετώντας υποθετικά υδάτινα οικοσύστημα και προσδιορίζοντας τη συγκέντρωση του τοξικού ρυπαντή σε διαφορετικά τροφικά επίπεδα. Οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν ένα πείραμα επίδειξης και δύο εργαστήρια μοντελοποίησης, χρησιμοποιώντας το κλασσικό παράδειγμα του DDT. Περιγράφουμε τις δραστηριότητες και τους διδακτικούς στόχους καθεμιάς εξ’ αυτών. Οι προσομοιώσεις και οι διαδικασίες στις οποίες θα εμπλακούν οι μαθητές/τριες αναμένεται να συνεισφέρουν με εποπτικό τρόπο στη βαθύτερη κατανόηση του φαινομένου και να βοηθήσουν στην αποσαφήνιση λεπτομερειών που σχετίζονται με τις παραδοχές του σχολικού βιβλίου. Είναι δραστηριότητες που υποστηρίζουν τη διδασκαλία και δεν απαιτούν ειδικό εξοπλισμό.
Αντιλήψεις, γνώσεις και ετοιμότητα εκπαιδευτικών για τη διδασκαλία θεμάτων βιώσιμης διατροφής στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση
Authors: Παπαθανασίου Ολυμπία , Ρωμανίδου Ευθυμία , Παπαδοπούλου Πηνελόπη
Published: December 2023

Με την μελέτη αυτή διερευνώνται οι αντιλήψεις, οι γνώσεις και η ετοιμότητα των εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για τη διδασκαλία θεμάτων βιώσιμης διατροφής Στη μελέτη συμμετείχαν 20 δάσκαλοι/ες. Η ερευνητική προσέγγιση του θέματος έγινε με την αξιοποίηση εργαλείων της ποιοτικής έρευνας. Στα αποτελέσματα της έρευνας αναδεικνύεται ότι η έννοια της βιώσιμης διατροφής δεν έχει σαφές εννοιολογικό περιεχόμενο για τους ερωτώμενους, δεν επιλέγουν συχνά τη βιώσιμη διατροφή στη διδασκαλία τους, συνδέουν την κλιματική αλλαγή με τις διατροφικές επιλογές, θεωρούν τη φυτοφαγική διατροφή υγιεινή και επιθυμούν ενίσχυση σε θέματα γνώσης περιεχομένου αλλά και διδακτικού σχεδιασμού.
Ανάπτυξη και αξιολόγηση μαθησιακής σειράς για την αυτοβελτίωση μαθητών στην κατανόηση γραφημάτων
Authors: Τσαουσίδη Μαρίνα , Μολοχίδης Αναστάσιος
Published: December 2023

Οι αναπαραστάσεις συμπυκνωμένης πληροφορίας είναι μέρος της καθημερινής ζωής και, κατά συνέπεια, είναι αναγκαίο ένας πολίτης να είναι ικανός να ερμηνεύσει και να αποκωδικοποιήσει την πληροφορία που του δίνεται. Στην εκπαίδευση και συγκεκριμένα στο μάθημα της Φυσικής, οι μαθητές αντιμετωπίζουν αρκετές δυσκολίες όταν τους ζητείται να εξάγουν βασικές πληροφορίες από ένα γράφημα. Για την αντιμετώπιση αυτών αναπτύχθηκε μια Μαθησιακή σειρά, σχεδιασμένη για από απόσταση εκπαίδευση, η οποία στοχεύει στην αυτοβελτίωση των δεξιοτήτων κατανόησης γραφημάτων μαθητών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Ανάπτυξη διδακτικής σειράς για την εισαγωγή μαθητών στις καταστάσεις διαβροχής και στη μοντελοποίηση
Authors: Αρβανίτου Ευθυμία , Πετρίδου Ελένη
Published: December 2023

Η εξέλιξη της τεχνολογίας και των εφαρμογών της αναδεικνύει την ανάγκη ανάπτυξης του επιστημονικού εγγραμματισμού ως έναν από τους κύριους στόχους της εκπαίδευσης. Η παρούσα εργασία αποτελεί μία διδακτική πρόταση ένταξης στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση σύγχρονων θεμάτων Φυσικής και τεχνολογίας, όπως είναι οι καταστάσεις διαβροχής με την ταυτόχρονη εξοικείωση των μαθητών με στοιχεία επιστημονικής μεθοδολογίας, όπως είναι η οικοδόμηση και η χρήση μοντέλων. Περιγράφεται ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη μιας διδακτικής σειράς στην οποία προωθούνται τα μοντέλα ως εργαλεία για ερμηνεία και πρόβλεψη φαινομένων διαβροχής από τους μαθητές.
Αξιολόγηση της εισαγωγικής φάσης μιας διδακτικής μαθησιακής ακολουθίας σε θέματα σωματιδιακής φυσικής
Authors: Κλαυδιανού Στυλιανή , Μολοχίδης Αναστάσιος
Published: December 2023

Η σωματιδιακή φυσική αποτελεί γνωστικό περιεχόμενο που ενδιαφέρει τους μαθητές, μιας και είναι πειραματικά ενεργή και επίκαιρη στην επιστημονική κοινότητα. Το ελληνικό πρόγραμμα σπουδών εμπεριέχει αποσπασματικά έννοιες σωματιδιακής φυσικής χωρίς να υπάρχει ωστόσο ειδικό κεφάλαιο. Η παρούσα εργασία παρουσιάζει το εισαγωγικό στάδιο του σχεδιασμού μιας διδακτικής μαθησιακής ακολουθίας (ΔΜΑ) σε θέματα σωματιδιακής φυσικής: διερευνήθηκαν εναλλακτικές  αντιλήψεις των μαθητών, όπως αυτές αναφέρονται στη βιβλιογραφία, αναπτύχθηκαν δραστηριότητες που διαχειρίζονται το εννοιολογικό περιεχόμενο και εισάγουν τον πειραματισμό με στόχο να βοηθηθούν οι μαθητές να διαχειριστούν τις δυσκολίες αυτές.
Διδακτική αξιοποίηση ιστορικών επιστημονικών οργάνων: Η περίπτωση του μηχανικού πλανητάριου του Μαράσλειου διδασκαλείου
Authors: Αυγέρη Ελένη , Λαζαρή Μαρία Άννα , Ρεπούση Σταματία , Λάζος Παναγιώτης , Στεφανίδου Κωνσταντίνα , Σκορδούλης Κωνσταντίνος
Published: December 2023

Στο Μαράσλειο Διδασκαλείο φυλάσσεται μία αρκετά πλούσια συλλογή ιστορικών επιστημονικών οργάνων για τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών. Η παρούσα εργασία προτείνει μία εκπαιδευτική δραστηριότητα με τη μορφή εργαστηρίου για την αξιοποίηση του μηχανικού πλανητάριου της συλλογής στην άτυπη εκπαίδευση, με σκοπό την ευαισθητοποίηση των συμμετεχόντων στην ανάδειξη της ιστορικής αξίας τέτοιων οργάνων και την καλλιέργεια του επιστημονικού γραμματισμού.
Καλλιέργεια των κοινωνικών-αειφορικών αξιών στην περιβαλλοντική εκπαίδευση/εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη μέσα από επίμαχα τοπικά ζητήματα. Η περίπτωση της απολιγνιτοποίησης στη Δυτική Μακεδονία
Authors: Θεοφανίδου Ελένη , Παπαδοπούλου Πηνελόπη
Published: December 2023

Στην παρούσα εργασία διερευνώνται οι αντιλήψεις των εκπαιδευτικών για το αξιακό πλαίσιο της αειφορίας καθώς και το εάν τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη (ΠΕ/ΕΑΑ) που σχετίζονται με επίμαχα τοπικά ζητήματα, όπως η απολιγνιτοποίηση στη Δυτική Μακεδονία, μπορούν να προωθήσουν τις αξίες αυτές συμβάλλοντας στην ενεργό πολιτειότητα και στη συμμετοχή των μαθητών σε διαδικασίες λήψης αποφάσεων στο μέλλον. Η έρευνα διενεργήθηκε μέσω ημιδομημένων συνεντεύξεων με 18 εκπαιδευτικούς σύμφωνα με την προσέγγιση της Θεμελιωμένης Θεωρίας (ΘΘ). Τα ευρήματα έδειξαν ότι η ΠΕ/ΕΑΑ και οι εκπαιδευτικοί συμβάλλουν θετικά προς αυτήν την κατεύθυνση παρόλο που η εκπόνηση προγραμμάτων σχετιζόμενα με ακανθώδη ζητήματα της τοπικής κοινωνίας αποτελεί δύσκολο εγχείρημα.
Διδασκαλία μηχανικών ταλαντώσεων μέσω κινητών συσκευών: Μελέτη των δεξιοτήτων των μαθητών να σχεδιάζουν διερευνήσεις και της αυτο-αποτελεσματικότητάς τους στη διερεύνηση
Authors: Καραμουχτάρης Αχιλλέας , Σκουμιός Μιχαήλ
Published: December 2023

Σκοπός της εργασίας είναι η μελέτη της επίδρασης μιας διδακτικής παρέμβασης για τις μηχανικές ταλαντώσεις, που βασίζεται στη διδακτική προσέγγιση της μάθησης μέσω πρακτικών των Φυσικών Επιστημών με χρήση κινητών συσκευών, στις δεξιότητες των μαθητών να σχεδιάζουν διερευνήσεις και στην αυτοποτελεσματικότητά τους στη διερεύνηση. Το δείγμα της έρευνας απετέλεσαν 34 μαθητές της Γ΄ τάξης του Γυμνασίου. Το εκπαιδευτικό υλικό που αναπτύχθηκε για τις μηχανικές ταλαντώσεις βασίστηκε στη διδακτική προσέγγιση της μάθησης μέσω πρακτικών. Σε δραστηριότητες του εκπαιδευτικού υλικού χρησιμοποιήθηκαν κινητές συσκευές. Τα δεδομένα της έρευνας απετέλεσαν οι απαντήσεις των μαθητών σε ερωτηματολόγια πριν και μετά τη διδακτική παρέμβαση. Τα ευρήματα της εργασίας κατέδειξαν ότι βελτιώθηκαν τόσο οι δεξιότητες των μαθητών να σχεδιάζουν διερευνήσεις όσο και η αυτοαποτελεσματικότητά τους στη διερεύνηση.
Οι δεξιότητες επιστημονικού συλλογισμού των μαθητών του Λυκείου
Authors: Ηλιού Παναγιώτα , Σκουμιός Μιχαήλ
Published: December 2023

Η εργασία εστιάζει στη μελέτη των δεξιοτήτων επιστημονικού συλλογισμού των μαθητών της Β΄ τάξης του Λυκείου. Το δείγμα της έρευνας αποτελούσαν 100 μαθητές οι οποίοι φοιτούσαν στη Β΄ τάξη του Λυκείου. Για τη συλλογή των δεδομένων αξιοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο επιστημονικού συλλογισμού του Lawson. Ως δεδομένα της έρευνας θεωρήθηκαν οι απαντήσεις τις οποίες έδωσαν οι μαθητές στις ερωτήσεις που περιλαμβάνονταν στο ερωτηματολόγιο. Από την ανάλυση των δεδομένων προέκυψε ότι οι δεξιότητες επιστημονικού συλλογισμού των περισσότερων μαθητών δεν είναι ανεπτυγμένες σε ικανοποιητικό βαθμό. Συνεπώς, συνιστάται η ανάπτυξη στρατηγικών διδασκαλίας που υποστηρίζουν την ανάπτυξη των δεξιοτήτων επιστημονικού συλλογισμού των μαθητών.
Εφαρμογή της Ανάλυσης Κύκλου Ζωής (ΑΚΖ) των προϊόντων σε μαθητές/τριες Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης: Μία προσέγγιση αναφορικά με την εκπαίδευση για την αειφορία
Authors: Γρηγορίου Κυριακή , Μαλανδράκης Γεώργιος
Published: December 2023

Η παρούσα εργασία είχε ως σκοπό να μελετήσει την κατανόηση των μαθητών/ τριών της Ε’ τάξης Δημοτικού, για την Ανάλυση του Κύκλου Ζωής (ΑΚΖ) των προϊόντων και πώς αυτή άλλαξε μετά από σχετική διδακτική παρέμβαση με τη χρήση νέων τεχνολογιών. Για το σκοπό αυτό, αναπτύχθηκε διδακτικό υλικό και δραστηριότητες διάρκειας 6 ωρών και για τη συλλογή δεδομένων χρησιμοποιήθηκε ένα ειδικά αναπτυγμένο εργαλείο καταγραφής των σταδίων και περιεχομένων του κύκλου ζωής μιας μπλούζας, το οποίο επιδόθηκε πριν και μετά την παρέμβαση. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, υπήρχαν ενθαρρυντικά στοιχεία και σημεία βελτίωσης της κατανόησης των συμμετεχόντων για τον Κύκλο Ζωής των προϊόντων.
Όμιλοι STEM: 3D Εκτύπωση και εκπαιδευτική ρομποτική. Η περίπτωση του 1ου ΕΠΑΛ Σαλαμίνας
Authors: Kεφαλής Xρυσοβαλάντης , Πούτος Πέτρος , Σκορδούλης Κωσταντίνος , Δρίγκας Αθανάσιος
Published: December 2023

Στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας, παρουσιάζουμε την εμπειρία που αποκτήθηκε από την διεξαγωγή/λειτουργία του Ομίλου Τρισδιάστατης Εκτύπωσης και Εκπαιδευτικής Ρομποτικής στο 1ο ΕΠΑΛ Σαλαμίνας. Σε αυτό το εκπαιδευτικό περιβάλλον, οι μαθητές εργάστηκαν ατομικά, ενσωματώνοντας στρατηγικές μικτής μάθησης, που συνδύαζαν την πρόσωπο με πρόσωπο εκπαίδευση και την ψηφιακή μάθηση μέσω εκπαιδευτικής πλατφόρμας. Οι μαθητές δημιούργησαν τρισδιάστατα αντικείμενα, εξερεύνησαν την εκπαιδευτική ρομποτική και εφάρμοσαν τη θεωρία στην πράξη. Τα επιτεύγματά τους, που παρουσιάστηκαν στην τεχνολογική έκθεση του σχολείου, έδειξαν σημαντική πρόοδο στην κατανόηση και εφαρμογή τεχνολογικών εννοιών. Αυτή η διαδικασία αποδείχθηκε ότι συνεισφέρει ιδιαίτερα θετικά, τόσο για τους μαθητές όσο και για την ενίσχυση του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος του σχολείου.
Διδασκαλία εννοιών Φυσικών Επιστημών και καλλιέργεια ήπιων δεξιοτήτων κατά την προετοιμασία μαθητών Δευτεροβάθμιας σε διαγωνισμό STEM
Authors: Κουμαρά Άννα , Πολάτογλου Χαρίτων
Published: December 2023

Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η διδασκαλία εννοιών των Φυσικών Επιστημών και καλλιέργειας ήπιων δεξιοτήτων κατά την προετοιμασία 14 μαθητών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης σε διαγωνισμό Εκπαιδευτικής Ρομποτικής, όπου έπρεπε να κατασκευάσουν το δικό τους ρομπότ. Οι μαθητές χωρίστηκαν σε πέντε ομάδες, και δούλεψαν για έξι μήνες. Από τις έννοιες των Φυσικών Επιστημών κατανόησαν την έννοια της αδράνειας και της ταχύτητας. Ταυτόχρονα ανέπτυξαν τις δεξιότητες της δημιουργικότητας, της επικοινωνίας, της συνεργασίας και της κριτικής σκέψης. Η μέτρηση της εξέλιξης των δεξιοτήτων έγινε με δημιουργία κατάλληλης ρουμπρίκας, όπου φάνηκε ότι όλες οι ομάδες εξελίχθηκαν, σε διαφορετικό βαθμό η καθεμία. Οι έννοιες των Φ.Ε. εξετάστηκαν με ανάλυση συνεντεύξεων των μαθητών για σωστή χρήση στο λόγο τους.
Αξιολογώντας τις δεξιότητες διερεύνησης μαθητών Γυμνασίου με την εμπλοκή τους σε διερευνητικά φύλλα εργασίας
Authors: Πετρίδου Ελένη , Μολοχίδης Αναστάσιος , Χατζηκρανιώτης Ευριπίδης
Published: December 2023

Στην εργασία παρουσιάζεται η ανάπτυξη μιας διερευνητικής διδακτικής μαθησιακής ακολουθίας βασισμένης στο συνεχές της διερεύνησης. Οι μαθητές εμπλέκονται σε πειραματικές δραστηριότητες με διαδικτυακές προσομοιώσεις ολοένα μικρότερης καθοδήγησης. Στόχος της εργασίας είναι η αξιολόγηση της ικανότητας των μαθητών να εφαρμόζουν τις φάσεις της διερεύνησης σε γνωστικό αντικείμενο διαφορετικό από αυτό στο οποίο τις έχουν διδαχθεί. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι δεξιότητες διερεύνησης μπορούν να διδαχθούν, αν και κάποιοι μαθητές δυσκολεύονται να εφαρμόσουν όλες τις φάσεις της διερεύνησης δίχως καθοδήγηση.
Αξιολογώντας μαθητές/μαθήτριες με μεταναστευτική/προσφυγική βιογραφία στις Φυσικές Επιστήμες με χρήση της προσέγγισης Augmented Assessment
Authors: Γκατζιανίδου Θεόκλεια , Παρισοπούλου Ευαγγελία , Γιαννακουδάκης Παναγιώτης
Published: December 2023

Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η πιλοτική εφαρμογή πολυτροπικών ερωτήσεων που δημιουργήθηκαν για την αξιολόγηση της πρότερης γνώσης μαθητών/μαθητριών στις Φυσικές Επιστήμες, συμπεριλαμβανομένων και αυτών με προσφυγικό και μεταναστευτικό υπόβαθρο. Οι ερωτήσεις, σύμφωνα με τη προσέγγιση Augmented Assessment, χρησιμοποιούν εικόνες, video και αναλογίες, αντί γραπτού κειμένου για να προσεγγίσουν τις έννοιες, με στόχο να ξεπεράσουν το γλωσσικό εμπόδιο που εμφανίζεται κατά την αρχική αξιολόγηση των αλλόγλωσσων μαθητών/μαθητριών. Στην έρευνα συμμετείχαν 31 μαθητές/μαθήτριες Γυμνασίου και Λυκείου καθώς και μια εκπαιδευτικός, η οποία έκανε παρατηρήσεις των εφαρμογών και διατηρούσε αναστοχαστικό ημερολόγιο, το οποίο αναλύθηκε ποιοτικά για τις ανάγκες της παρούσας έρευνας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η προσέγγιση μπορεί να αυξήσει τα κίνητρα όλων των μαθητών/μαθητριών και να δώσει τη δυνατότητα για μια πιο συμπεριληπτική και αποτελεσματική αξιολόγηση.
Η παρέμβαση των διαισθητικών γνώσεων μέσω των θεωριών διπλής επεξεργασίας
Authors: Καραμανίδου Αθηνά , Πνευματικός Δημήτριος
Published: December 2023

Περιληψη
Η παρούσα έρευνα εξετάζει την παρέμβαση των διαισθητικών γνώσεων πάνω σε αντι-διαισθητικές επιστημονικές έννοιες κατά την αξιολόγηση παραγωγικών συλλογισμών. Στην έρευνα συμμετείχαν μαθητές Στ’ Δημοτικού και φοιτητές. Μέσω ατομικών συνεντεύξεων ανιχνεύθηκε το επίπεδο της εννοιολογικής κατανόησής τους και κατατάγηκαν σε δύο ομάδες, στα άτομα με διαισθητική αντίληψη των εννοιών και στα άτομα με επιστημονική αντίληψη των εννοιών. Οι συμμετέχοντες/-ουσες αξιολόγησαν παραγωγικούς συλλογισμούς που περιείχαν σύγκρουση μεταξύ των αναπαραστάσεων των επιστημονικών και διαισθητικών εννοιών. Βρέθηκε ότι οι διαισθητικές γνώσεις των ατόμων που ανήκαν και στις δυο ομάδες παρενέβησαν κατά την αξιολόγηση παραγωγικών συλλογισμών.
Διερεύνηση των στάσεων μαθητών/τριών Λυκείου προς τις πειραματικές δραστηριότητες Φυσικής
Authors: Γκάγκας Βασίλειος , Χατζηκρανιώτης Ευριπίδης
Published: December 2023

Οι θετικές στάσεις προς την επιστήμη αναγνωρίζονται διεθνώς για την εκπαιδευτική τους σημασία. Υπάρχουν πολλά ερωτηματολόγια μελέτης των στάσεων απέναντι στην επιστήμη, όπως το Test of Science-Related Attitudes (TOSRA) του Fraser (1981). Σε αυτήν τη μελέτη περιγράφεται η διαδικασία προσαρμογής του TOSRA στα Ελληνικά. Αναλύθηκαν 707 ερωτηματολόγια που δόθηκαν σε μαθητές Γενικού Λυκείου από διάφορα σχολεία, εξετάζοντας την επίδραση του φύλου, της τάξης και της περιοχής στην οποία φοιτούν στις στάσεις τους απέναντι στην πειραματική φυσική.
Σύνθεση και εγκυροποίηση ερωτηματολογίου θεμάτων αστρονομίας για μαθητές Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης
Authors: Τσιριγώτη Εμμανουηλία , Πετρίδου Ελένη , Μολοχίδης Αναστάσιος
Published: December 2023

Το ενδιαφέρον της έρευνας για την αστρονομία στην εκπαίδευση έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη και εγκυροποίηση ερωτηματολογίων και στην χρήση αυτών σε μελέτες για την ανίχνευση εναλλακτικών αντιλήψεων και τη συνδρομή σε μαθησιακά αποτελέσματα. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η διαδικασία σύνθεσης ενός νέου ερωτηματολογίου για τις φάσεις και τις εκλείψεις της Σελήνης, το οποίο απευθύνεται σε μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και εστιάζει στη σύνδεση μεταξύ μοντέλων και φαινομένων αστρονομίας, που περιέχονται στις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου.
Εναλλακτικές ιδέες σχετικά με την έννοια της ταχύτητας από φοιτητές-μελλοντικούς εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας
Authors: Κουκούλης Γεώργιος , Μαστρογιαννάκης Στυλιανός , Πλακίτση Αικατερίνη
Published: December 2023

Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των εναλλακτικών ιδεών σχετικά με την έννοια της ταχύτητας σε φοιτητές/τριες του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Η έρευνα υλοποιήθηκε με τη συμμετοχή 159 φοιτητών/τριών του τρίτου έτους σπουδών. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με χρήση ερωτηματολογίου, με ανοιχτού και κλειστού τύπου ερωτήματα. Τα ερευνητικά ερωτήματα αφορούσαν τον ορισμό της ταχύτητας, τις μονάδες μέτρησης και την επιλογή σωστών οργάνων μέτρησης. Από την ανάλυση των δεδομένων προέκυψε ότι παρόλο που οι φοιτητές/τριες ήταν σε θέση να δώσουν σωστούς ορισμούς, εμφάνισαν πολλές εναλλακτικές ιδέες στην εξήγηση φαινομένων σε απλά παραδείγματα που τους δόθηκαν.
Ανάπτυξη και εφαρμογή νοηματοδοτούμενης σχολικής επίσκεψης στην έκθεση “Connected”
Authors: Κουτρούλη Καλλινόη , Ραχαντάς Χρήστος , Τουλάκης Χρήστος , Τσουκανέρη Γεωργία Παυλίνα , Καρνέζου Μαρία , Μπάλλα Ελεάνα , Πετρίδου Ελένη , Μολοχίδης Αναστάσιος
Published: December 2023

Η παρούσα εργασία αναφέρεται στο σχεδιασμό και στην εφαρμογή νοηματοδοτούμενων δραστηριοτήτων, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την επίσκεψη σχολικής τάξης, στην περιοδική έκθεση με τίτλο «Connected» του «NOESIS». Στόχος, η σύνδεση των εκθεμάτων με τα βιώματα και τις εμπειρίες των μαθητών για θέματα καθημερινότητας και πώς αυτά επηρεάστηκαν στην εποχή του διαδικτύου. Τα αποτελέσματα κρίνονται θετικά, αναδεικνύοντας τη σημασία εμπλοκής μαθητών με νοηματοδοτούμενες δραστηριότητες, κατά τη διάρκεια όλων των φάσεων μιας επίσκεψης σε Μουσείο.
Απόψεις εκπαιδευτικών Α/θμιας για την αξιοποίηση ψηφιακού διδακτικού υλικού κλιματικής αλλαγής βάσει αρχών μικτής μάθησης
Authors: Μποτζάκη Ελένη , Σταύρου Δημήτρης
Published: December 2023

Η παρούσα εργασία παρουσιάζει απόψεις μελλοντικών και εν ενεργεία εκπαιδευτικών Α/θμιας εκπαίδευσης ως προς τη δυνατότητα αξιοποίησης τύπων Μικτής Μάθησης σε μια διδασκαλία για την Κλιματική Αλλαγή. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, οι απόψεις και των δύο ομάδων εστιάζουν στα ασύγχρονα μέρη των τύπων Μικτής Μάθησης, που ανάλογα με την φάση διδασκαλίας στην οποία διεξάγονται, τα αντιλαμβάνονται είτε ως περιορισμό λόγω της απουσίας εκπαιδευτικού, είτε ως δυνατότητα λόγω της εξοικονόμησης χρόνου, που μπορεί να αφιερωθεί σε πιο απαιτητικές φάσεις διδασκαλίας. Ωστόσο, από τις απόψεις των εκπαιδευτικών φαίνεται μια προτίμηση στη Μίξη Αντικατάστασης (Replacement Blend) για υποστήριξη διδασκαλιών Κλιματικής Αλλαγής.
Climademy: Ακαδημίες εκπαιδευτικών για την κλιματική αλλαγή
Authors: Μεταξάς Ιωάννης , Μιχαηλίδη Αιμιλία , Σταύρου Δημήτριος , Γκινούδη Αθηνά , Καλυβίτης Νίκος , Κανακίδου Μαρία
Published: December 2023

Το πρόγραμμα Erasmus+ Climademy στοχεύει στην δημιουργία ενός δικτύου με σκοπό την εδραίωση καινοτόμων στρατηγικών και προγραμμάτων για την εκπαίδευση εκπαιδευτικών πάνω στην κλιματική αλλαγή και στις επιπτώσεις της. Ως μία ακαδημία εκπαιδευτικών θα παρέχει εκπαιδευτικό υλικό στοχευμένο στις ανθρωπογενείς αιτίες τις κλιματικής αλλαγής, τις επιπτώσεις της και βασικά μέτρα βιωσιμότητας που μπορούν να ληφθούν. Η ακαδημία θα συμπεριλαμβάνει την ίδρυση μιας κοινής εικονικής πλατφόρμας (CLAUDI) και τεσσάρων εθνικών κόμβων σε διαφορετικές χώρες. Κατά την διάρκεια των τριών χρόνων του προγράμματος 200 εκπαιδευόμενοι από όλη την Ευρώπη θα εφαρμόσουν τις δραστηριότητας της ακαδημίας εξ αποστάσεως, με φυσική παρουσία αλλά και με συνδυασμό των δύο. Αυτοί οι εκπαιδευόμενοι θα δράσουν ως η βάση για την ανάπτυξη ενός μεγαλύτερου δικτύου εκπαιδευτικών για την διάχυση των στόχων τις ακαδημίας.
Οι μικροοργανισμοί στα βιβλία Βιολογίας Γυμνασίου της Κύπρου
Authors: Αμπατζίδης Γεώργιος , Κορφιάτης Κωνσταντίνος
Published: December 2023

Μια ολοκληρωμένη εικόνα των μικροοργανισμών θεωρείται ουσιώδης προκειμένου οι μαθητές να κατανοήσουν τη σημασία τους στα βιολογικά συστήματα και την αυξανόμενη χρήση τους στη βιομηχανία και την τεχνολογία. Ωστόσο, η σχετική έρευνα δείχνει πως η μεγάλη πλειονότητα των μαθητών τούς αντιλαμβάνονται αποκλειστικά ως επικίνδυνους. Λαμβάνοντας υπόψη πως τα σχολικά βιβλία καθορίζουν σε σημαντικό βαθμό τι διδάσκεται στην τάξη, διερευνήσαμε τα βιβλία βιολογίας γυμνασίου της Κύπρου και είδαμε πως η πλειονότητα των αναφορών σε μικροοργανισμούς σχετίζεται με παθογένεια.
STEM Digitalis: Ανάπτυξη ψηφιακών μαθησιακών αντικειμένων για STEM εκπαίδευση μελλοντικών εκπαιδευτικών
Authors: Καπελώνης Νικόλαος , Μποτζάκη Ελένη , Μπιτσάκη Χαρά , Μεταξάς Ιωάννης , Ζουρμπάκης Αλκίνοος Ιωάννης , Χαλκιαδάκης Κωνσταντίνος , Κοκολάκη Αθανασία , Μιχαηλίδη Αιμιλία , Σταύρου Δημήτρης
Published: December 2023

Το παρόν πρόγραμμα αποτελεί μια κοινοπραξία πέντε ακαδημαϊκών ιδρυμάτων στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus+ για ανταλλαγή καλών πρακτικών στην Γ/θμια Εκπαίδευση. Σκοπός του προγράμματος είναι η ανάπτυξη μικτών και εξ αποστάσεως περιβαλλόντων μάθησης για εκπαίδευση μελλοντικών εκπαιδευτικών Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης σε προηγμένα STEM αντικείμενα όπως η κλιματική αλλαγή, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κ.λπ.. Ειδικότερα, θα διερευνηθούν τα κριτήρια επιλογής ψηφιακών εργαλείων για ψηφιοποίηση STEM δραστηριοτήτων, καθώς και οι πιθανές δυνατότητες και περιορισμοί των ψηφιοποιημένων STEM δραστηριοτήτων που θα αναπτυχθούν.
Σχεδιασμός, υλοποίηση και αξιολόγηση σεμιναρίου εκπαιδευτικών για την εκπαίδευση STEM
Authors: Σταύρου Ιωάννα , Μπόικος Ηλίας , Μιχαλόπουλος Βασίλης , Μανδρίκας Αχιλλέας , Κυριακού Κυριάκος , Στεφανίδου Κωνσταντίνα , Σκορδούλης Κωνσταντίνος
Published: December 2023

Η παρούσα εργασία, η οποία αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος,  αναφέρεται στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την αξιολόγηση επιμορφωτικού σεμιναρίου εκπαιδευτικών για την εκπαίδευση STEM, το οποίο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Χρηματοδοτούμενου, από το Ελληνικό ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, Προγράμματος «Διάχυση STEM» (DI-STEM). Το σεμινάριο υλοποιήθηκε στα τρία σχολεία - κόμβους του Προγράμματος από το Εργαστήριο Διδακτικής και Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας του Παιδαγωγικού Τμήματος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Λέξεις κλειδιά: Εκπαίδευση STEM, εκπαίδευση εκπαιδευτικών
Αντιλήψεις εκπαιδευτικών για έννοιες της Βιολογίας και τη φύση της επιστήμης: Μια βιβλιογραφική ανασκόπηση
Authors: Αποστολάκη Δήμητρα , Τσιχουρίδης Χαρίλαος
Published: December 2023

Η διδασκαλία του μαθήματος της βιολογίας είναι μια απαιτητική διαδικασία, η οποία επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό από τις εναλλακτικές ιδέες που φέρουν οι διδάσκοντες. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η συγκέντρωση και μελέτη των εναλλακτικών ιδεών τόσο εν ενεργεία όσο και εν δυνάμει εκπαιδευτικών αναφορικά με έννοιες της βιολογίας, μεταξύ των άλλων και της θεωρίας της εξέλιξης καθώς και με τη φύση της επιστήμης. Πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική ανασκόπηση και συγκεντρώθηκαν 45 ερευνητικά άρθρα. Από τη μελέτη τους βρέθηκε ότι οι εκπαιδευτικοί παρουσιάζουν εναλλακτικές ιδέες σε σημαντικό βαθμό, οι οποίες εάν δεν αντιμετωπιστούν μπορούν να μεταφερθούν στους μαθητές. Απώτερο στόχο αποτελεί η βελτιστοποίηση της παρεχόμενης εκπαίδευσης στους μαθητές και η συνεισφορά στην αναβάθμιση των προγραμμάτων σπουδών και των επιμορφωτικών σεμιναρίων των εκπαιδευτικών.
Εργαστηριακή εισαγωγή στην κβαντική υπολογιστική
Authors: Θεοδώνης Ιωάννης
Published: December 2023

Γίνεται όλο και πιο φανερό ότι η περίοδος που διανύουμε αποτελεί μια περίοδο άνθησης των κβαντικών υπολογιστών. Οι κβαντικοί υπολογιστές είναι πλέον ελεύθερα διαθέσιμοι για την εκτέλεση κβαντικών αλγορίθμων που έχουν υλοποιηθεί σε Python με τη χρήση των βιβλιοθηκών ανοιχτού κώδικα Qiskit που έχει αναπτύξει η ΙΒΜ. Η εκπαιδευτική μας πρόταση αποτελείται από: α)Σημειωματάριο Jupyter το οποίο οι εκπαιδευόμενοι έρχονται άμεσα σε επαφή με τις αρχές των κβαντικών υπολογιστών μέσω παραδειγμάτων κα κβαντικών αλγορίθμων με τη χρήση της γλώσσας κβαντικού προγραμματισμού Qiskit της IBM, β)διάλεξη-παρουσίαση και συζήτηση του προαναφερθέντος σημειωματάριου με παράλληλη εργαστηριακή άσκηση των εκπαιδευομένων και γ) ασκήσεις με προτεινόμενες λύσεις. Θα γίνει εισαγωγή στο κβαντικό μπιτ (qubit), στις κβαντικές πύλες, στα κβαντικά κυκλώματα και θα παρουσιαστεί ως παράδειγμα υπεροχής των κβαντικών υπολογιστών, ο αλγόριθμος υπέρπυκνης κωδικοποίησης.
Εφαρμογή προσαρμοστικής παιχνιδοποίησης στις Φυσικές Επιστήμες: Η επίδραση στα κίνητρα των μαθητών/τριών
Authors: Ζουρμπάκης Αλκίνοος Ιωάννης , Καλογιαννάκης Μιχαήλ , Παπαδάκης Σταμάτης
Published: December 2023

Τα τελευταία χρόνια η παιχνιδοποίηση έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον των ερευνητών και εκπαιδευτικών, ιδίως στην εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες (Φ.Ε), όπου οι μαθητές/τριες συχνά εκδηλώνουν αρνητικά συναισθήματα. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα της παιχνιδοποίησης εμφανίζει μικτά αποτελέσματα, οδηγώντας τους ερευνητές να διερευνήσουν την προσαρμοστική παιχνιδοποίηση ως εναλλακτική προσέγγιση. Στην παρούσα μελέτη, κατασκευάσαμε ένα προσαρμοστικό περιβάλλον παιχνιδοποίησης το οποίο δοκιμάσαμε σε έξι τάξεις μαθητών/τριών της Γ' δημοτικού. Τα ευρήματα της μελέτης μας παρουσιάζουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα όσον αφορά την αύξηση των κινήτρων και την εμπλοκή των μαθητών/τριών στις Φ.Ε. Η έρευνα αυτή συνεισφέρει πολύτιμες γνώσεις στο σχετικά νέο πεδίο της προσαρμοστικής παιχνιδοποίησης στην εκπαίδευση στις Φ.Ε.
Ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα διερευνητικής μάθησης για τη δημόσια υγεία
Authors: Χαλκίδης Δημήτρης , Ιατράκη Γεωργία , Γκαϊντατζής Παύλος , Μικρόπουλος Αναστάσιος
Published: December 2023

Στο πλαίσιο του προγράμματος εκπαίδευσης στης Φυσικές Επιστήμες PAFSE, αναπτύχθηκαν 24 νέα διαδραστικά και δυναμικά Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα, όπως προσομοιώσεις, οπτικοποιήσεις, εννοιολογικοί χάρτες, χάρτες, χρονογραμμές και περιβάλλοντα κριτικής ανάγνωσης πηγών. Εστιάζουν σε κοινωνικοεπιστημονικά ζητήματα σχετιζόμενα με τη Δημόσια Υγεία και τις μεταδοτικές ασθένειες, αναδεικνύουν πολλαπλές αναπαραστάσεις των Φυσικών Επιστημών, αναδεικνύουν διεπιστημονικές συνδέσεις και τη σημασία των Μαθηματικών στις Φυσικές Επιστήμες. Είναι διαθέσιμα στο αποθετήριο Photodentro PAFSE στην αγγλική και ελληνική γλώσσα. Το εργαστήριο απευθύνεται σε ερευνητές και εκπαιδευτικούς γενικής και ειδικής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και αποσκοπεί στην εξοικείωση των συμμετεχόντων με το παραχθέν λογισμικό και την ενσωμάτωσή του στο πλαίσιο διερευνητικής μάθησης με συμμετοχικές τεχνικές όπως η δομημένη διερεύνηση, η καθοδηγούμενη διερεύνηση, η επιχειρηματολογία, η επίλυση προβλήματος και η λήψη αποφάσεων.
Εξελιγμένη μορφή του μοντέλου της NetLοgo για τη φωτιά στο δάσος: Μία διδακτική προσέγγιση σε μαθητές Δημοτικού
Authors: Μπενίση Αικατερίνη , Γκιόλμας Αριστοτέλης , Στούμπα Αρτεμησία , Χαλκίδης Άνθιμος , Μπόικος Ηλίας , Ψωμά Βασιλική , Κατσιαμπούρα Γιάννα , Σκορδούλης Κωνσταντίνος , Παπαναγιώτου Ζωγραφιά , Παπαναγιώτου Αλεξάνδρα - Τριανταφυλλιά
Published: December 2023

Στην παρούσα εργασία προτείνεται και περιγράφεται μια διδακτική παρέμβαση, μεθοδολογικά στηριγμένη στην καθοδηγούμενη διερεύνηση, με αλληλεπίδραση με υπολογιστές και με χρήση του εργαλείου μοντελοποίησης, προσομοίωσης και προγραμματισμού της NetLogo. Εξελίξαμε το προϋπάρχον μοντέλο “Fire” ("Φωτιά στο Δάσος”) (από τη Βιβλιοθήκη Μοντέλων της NetLogo)  και προσθέσαμε επιπλέον παραμέτρους, όπως η ταχύτητα και διεύθυνση του ανέμου, η πιθανότητα για χαμηλά ποσοστά υγρασίας και η δυνατότητα να τεθεί η εστία της φωτιάς στο κέντρο. Η παραπάνω προσέγγιση υλοποιείται σε μαθητές Δ’ Δημοτικού από σχολείο της Αθήνας. Σκοπός μας είναι οι μαθητές να αντιληφθούν τις βασικές έννοιες που διέπουν το “πολύπλοκο” σύστημα της φωτιάς αλληλεπιδρώντας με την προσομοίωση.
Διερεύνηση των στάσεων εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης απέναντι στα ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα
Authors: Τσερόλας Αλέξανδρος , Κόντου Ευθαλία
Published: December 2023

Η ψηφιακή τεχνολογία παρέχει πολλές και ποικίλες ευκαιρίες στη νέα γενιά, για  την  απόκτηση  γνώσης  προκειμένου  να  ανταπεξέλθει  στις  απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής. Τα ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα(ΨΜΑ), ως εκπαιδευτικοί και ελεύθεροι διαδικτυακοί πόροι, αποτελούν βασικό παράγοντα στον επανασχεδιασμό της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν διερεύνηση των στάσεων των εκπαιδευτικών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης απέναντι στα Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα, με παράδειγμα τα ΨΜΑ του Εθνικού αποθετηρίου «Φωτόδεντρο». Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο από την έρευνα του Τσερόλα (2023). Η ανάλυση των αποτελεσμάτων επιβεβαίωσε τα όσα αναφέρει η εισαγωγή και η βιβλιογραφική ανασκόπηση για τις στάσεις των εκπαιδευτικών απέναντι στα ΨΜΑ.
Διδασκαλία κινητικής και δυναμικής ενέργειας με δραστηριότητες που αξιοποιούν το εικονογραφημένο λεξικό Φυσικής για το σχολείο – ΕΛΕΦΥΣ
Authors: Σαμαντά Αγγελική , Λεύκος Ιωάννης , Μητσιάκη Μαρία
Published: December 2023

Το Εικονογραφημένο Λεξικό Φυσικής για το Σχολείο (ΕΛεΦυΣ) αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο με το οποίο οι εκπαιδευτικοί μπορούν να σχεδιάσουν καινοτόμες δραστηριότητες και πειραματικές διαδικασίες, στοχεύοντας στην αμφισβήτηση των εναλλακτικών ιδεών των μαθητών και εν τέλει στην αλλαγή τους. Καθώς κρίνεται σημαντική η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε καινοτόμα εργαλεία, θα πραγματοποιηθεί εργαστήριο με κεντρικό άξονα το ΕΛεΦυΣ.Στο συγκεκριμένο εργαστήριο, πρόκειται να ακολουθηθεί ειδικά σχεδιασμένο φύλλο εργασίας που περιέχει δραστηριότητες σχετικές με την κινητική και τη δυναμική ενέργεια που αξιοποιούν το ΕΛεΦυΣ και επιπλέον, οι εκπαιδευτικοί θα εξοικειωθούν με τη δημιουργία σχετικών δραστηριοτήτων.
Χρήση και αποτελεσματικότητα ανατρεπτικού κειμένου στη διδασκαλία του ηλεκτροστατικού πεδίου στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση
Authors: Κωτούλα Άννα , Ζουπίδης Αναστάσιος , Πνευματικός Δημήτριος
Published: December 2023

Σκοπός της παρούσας εργασίας, που αποτελεί την πιλοτική φάση ενός ευρύτερου πονήματος, ήταν (α) η συγγραφή ανατρεπτικών κειμένων που διαπραγματεύονται τις εναλλακτικές ιδέες των μαθητών/τριών τις σχετικές με το Ηλεκτροστατικό πεδίο και (β) η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας αυτών των ανατρεπτικών κειμένων στη θεραπεία των εναλλακτικών ιδεών των μαθητών/τριών. Για τον σκοπό αυτό, έγινε ασύγχρονα (μέσω της εκπαιδευτικής πλατφόρμας e-me) διδακτική παρέμβαση σε 14 μαθητές και μαθήτριες Θετικών Σπουδών Β΄ Λυκείου και καταγράφηκε η αποτελεσματικότητα της χρήσης των ανατρεπτικών κειμένων. Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική βελτίωση σε κάποιες μόνον εναλλακτικές ιδέες. Τα αποτελέσματα συζητώνται σε σχέση με την αποτελεσματικότητα των ανατρεπτικών κειμένων και πώς αυτά θα μπορούσαν να είναι περισσότερο αποτελεσματικά.
Η χρήση του Arduino σε πειράματα των Φυσικών Επιστημών
Authors: Νούσης Βασίλειος , Στύλος Γεώργιος , Γεωργόπουλος Κωνσταντίνος , Αναχωρλής Ευστράτιος , Κώτσης Κωνσταντίνος
Published: December 2023

Κατά την τελευταία δεκαετία έχουν σημειωθεί σημαντικές εξελίξεις σε εργαλεία πρωτοτύπων όπως το Arduino για τη διαχείριση αισθητήρων και τη συλλογή δεδομένων. Στο εργαστήριο αυτό θα παρουσιαστούν για το Arduino: α) οι βασικές λειτουργίες, το περιβάλλον προγραμματισμού, οι βιβλιοθήκες και οι αισθητήρες και β) η εφαρμογή του σε πειράματα των Φυσικών Επιστημών.
Ανάλυση των δεξιοτήτων που προωθούνται μέσα από τα προγράμματα STEM/εκπαιδευτικής ρομποτικής του αποθετηρίου εργαστηρίου δεξιοτήτων 21+
Authors: Γκένογλου Βασιλική , Λεύκος Ιωάννης
Published: December 2023

Η παρούσα μελέτη αναλύει τις δεξιότητες που προωθούνται μέσω των προγραμμάτων STEM και εκπαιδευτικής ρομποτικής που προσφέρει το Αποθετήριο Εργαστήριο Δεξιοτήτων 21+ του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Στόχος της έρευνας είναι να εντοπιστούν οι συγκεκριμένες δεξιότητες που αναπτύσσονται μέσω αυτών των προγραμμάτων και να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητά τους στην προώθηση των δεξιοτήτων του 21ου αιώνα. Η μελέτη χρησιμοποιεί την ποσοτική προσέγγιση, η οποία περιλαμβάνει έρευνα και τη συμπλήρωση ερωτηματολογίου από τους συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς στα προγράμματα και ανάλυση του υλικού των προγραμμάτων. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι τα προγράμματα είναι αποτελεσματικά στην προώθηση μιας σειράς δεξιοτήτων, όπως η επίλυση προβλημάτων, η συνεργασία και ο ψηφιακός γραμματισμός, αλλά ίσως όχι τόσο στην προώθηση άλλων δεξιοτήτων. Η μελέτη καταλήγει σε συστάσεις για περαιτέρω έρευνα και ανάπτυξη προγραμμάτων για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων STEM και εκπαιδευτικής ρομποτικής στην προώθηση δεξιοτήτων του 21ου αιώνα.
Εργαστήριο Φυσικής με STEM προσανατολισμό και χρήση φορητών ψηφιακών συσκευών (STEM-IB-mLabs)
Authors: Κουσλόγλου Μανόλης , Πετρίδου Ελένη , Μολοχίδης Αναστάσιος , Χατζηκρανιώτης Ευριπίδης
Published: December 2023

Η διερευνητική μέθοδος διδασκαλίας (inquiry-based learning) αποτελεί τον πυρήνα των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών των Φυσικών Επιστημών, καθώς βοηθά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων 21ου αιώνα, όπως η συνεργασία, η επικοινωνία, η δημιουργικότητα, η κριτική σκέψη και η επίλυση προβλήματος, αλλά και των δεξιοτήτων διερεύνησης. Η αξιοποίηση των ψηφιακών φορητών συσκευών συνδράμουν αποφασιστικά στην ανάπτυξη αυτών των δεξιοτήτων. Στο παρόν εργαστήριο γίνεται μια προσπάθεια εκπαιδευτικοί Α’θμιας και Β’θμιας Εκπ/σης να επιμορφωθούν βιωματικά στη διδασκαλία με την εφαρμογή της διερευνητικής μεθόδου σε εργαστήρια Φυσικής με STEM προσανατολισμό και αξιοποίηση ψηφιακών φορητών συσκευών (STEM-IB-mLabs). Το θέμα της διερεύνησης είναι οι παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η Τριβή.
Διερεύνηση των αντιλήψεων φοιτητών/τριών για έννοιες και φαινόμενα που σχετίζονται με τη σελήνη μέσα από την εφαρμογή μιας διδακτικής ακολουθίας διδασκαλίας-μάθησης που διαπραγματεύεται σχετικά φαινόμενα
Authors: Ταμπάκης Παναγιώτης , Ασημόπουλος Στέφανος
Published: December 2023

Πλήθος ερευνών στο τομέα της διδακτικής των Φυσικών Επιστημών υπογραμμίζουν την ποικιλία των αντιλήψεων μαθητών/τριών όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων για τη Σελήνη και τα φαινόμενα που σχετίζονται με αυτήν. Στην εργασία αυτή παρουσιάζονται τα αποτελέσματα από την εφαρμογή μιας διδακτικής – μαθησιακής ακολουθίας η οποία αποτελεί μέρος μιας μεγαλύτερης έρευνας που αφορά στη διδακτική αξιοποίηση του φαινομένου της παλίρροιας σε μελλοντικούς δασκάλους κάνοντας χρήση του διδακτικού πειράματος ως εργαλείο συλλογής δεδομένων. Οι ιδέες που ανιχνεύτηκαν, όπως και η επιλογή πολλαπλού διδακτικού υλικού στη βάση του σχεδιασμού της ακολουθίας αυτής θα συζητηθούν στη συνέχεια.
Aπόψεις και δυσκολίες των εκπαιδευτικών για τη στρατηγική ελέγχου μεταβλητών: Έρευνα στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση
Authors: Γκουντούλα Χρυσούλα , Ζουπίδης Αναστάσιος
Published: December 2023

Η Στρατηγική Ελέγχου Μεταβλητών (ΣΕΜ) αποτελεί μία σημαντική πτυχή της διερεύνησης καθώς και της διερευνητικής μάθησης. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση του σχεδιασμού του ερωτηματολογίου που προέκυψε έπειτα από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση των απόψεων και των δυσκολιών των εκπαιδευτικών για τη μέθοδο ΣΕΜ, καθώς και η συνοπτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων μιας έρευνας σε εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης (Ν=84) σχετικά με τις απόψεις τους για τη μέθοδο ΣΕΜ. Από τα αποτελέσματα της έρευνας προέκυψε ότι οι εκπαιδευτικοί προκειμένου να πετύχουν έναν υψηλό βαθμό κατανόησης και των τεσσάρων υποδεξιοτήτων της ΣΕΜ, χρειάζονται υποστήριξη σε διαφορετικό βαθμό για την καθεμία.
Το νέο πρόγραμμα σπουδών Φυσικών Δημοτικού
Authors: Κώτσης Κωνσταντίνος , Γκικοπούλου Ουρανία , Πατρινόπουλος Ματθαίος , Μιτζήθρας Κωνσταντίνος , Αποστολάκης Εμμανουήλ , Καλκάνης Γεώργιος
Published: December 2023

Το 2021 ολοκληρώθηκε η σύνταξη του νέου Προγράμματος Σπουδών για τα Φυσικά Δημοτικού (Ε’ και Στ’ τάξη), σε συνεργασία με τους επόπτες/εκπονητές των Π.Σ. Φυσικής Γυμνασίου και Λυκείου, ώστε να περιλαμβάνουν μερικές «βασικές» θεματικές ενότητες, που διατρέχουν όλες τις βαθμίδες, σταδιακά εμπλουτιζόμενες και λαμβάνοντας υπόψη τα νεότερα πορίσματα της επιστήμης. Βασικό ρόλο στην εκπαιδευτική διαδικασία, σύμφωνα με τη διερευνητική επιστημονική-εκπαιδευτική μεθοδολογία, έχει ο αποδεικτικός πειραματισμός και η μάθηση αντιμετωπίζεται ολιστικά και όχι αποσπασματικά με την αξιοποίηση διαθεματικών / διεπιστημονικών πληροφοριών και τη χρήση ένθετων κειμένων και πρόσθετου ψηφιακού υλικού που ενημερώνουν τους μαθητές για τεχνολογικά επιτεύγματα και εξασκούν την κριτική τους ικανότητα και τον ορθολογικό τρόπο σκέψης. Το Νέο Π.Σ. Φυσικών παρέχει στους μαθητές κίνητρα αλλά και τη δυνατότητα να αποκτούν, εκτός από γνώσεις, δεξιότητες και να διαμορφώνουν στάσεις απαραίτητες για τους πολίτες του 21ου αιώνα. Στην εργασία παρουσιάζεται η στοχοθεσία του νέου Π.Σ., η φιλοσοφία εκπόνησής του, τα βασικά καινοτομικά στοιχεία του, η προτεινόμενη μεθοδολογία και καλές πρακτικές καθώς και τα βασικά αποτελέσματα από την πιλοτική εφαρμογή του στα Πειραματικά Σχολεία.
20 χρόνια έρευνας στην Ελλάδα για τη διδακτική των Φυσικών Επιστημών
Authors: Κώτσης Κωνσταντίνος
Published: December 2023

Η ένωση η οποία εκφράζει σήμερα επιστημονικά την έρευνα για τη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών και την εφαρμογή Τεχνολογίας στην εκπαίδευση αυτών, είναι η ΕΝΕΦΕΤ. Κάθε δύο χρόνια οργανώνεται ένα Πανελλήνιο Συνέδριο, όπου παρουσιάζονται ότι καινούργιο έχει να δώσει η έρευνα στον τομέα αυτό, στην Ελλάδα. Για ένα μεγάλο διάστημα λειτούργησε παράλληλα και η ΕΔΙΦΕ με τα δικά της συνέδρια, έως ότου οι δύο ενώσεις εκφράζονται μέσου της ΕΝΕΦΕΤ. Στην εργασία αυτή παρουσιάζονται συγκεντρωτικά διάφορα χαρακτηριστικά των εργασιών που παρουσιάστηκαν στα συνέδρια για τη διδακτική των Φυσικών Επιστημών από το 2004 και μετά.
Απόψεις φοιτητών/τριών ΠΤΔΕ για την αξιοποίηση ψηφιακών μαθησιακών αντικειμένων για την διδασκαλία της κλιματικής αλλαγής
Authors: Καπελώνης Νίκος , Κοκολάκη Αθανασία , Μιχαηλίδη Αιμιλία , Σταύρου Δημήτρης
Published: December 2023

Στην παρούσα εργασία, εξετάζονται οι απόψεις μελλοντικών εκπαιδευτικών για την εκπαιδευτική αξιοποίηση Ψηφιακών Μαθησιακών Αντικειμένων (ΨΜΑ) για τη διδασκαλία της κλιματικής αλλαγής. Τα ΨΜΑ που εξετάζονται έχουν τη μορφή γραφικών παραστάσεων, ψηφιακών παιχνιδιών, διαδραστικών βίντεο κ.α. Τα δεδομένα από τους 17 φοιτητές/τριες ΠΤΔΕ που συμμετείχαν στην έρευνα συλλέχθηκαν μέσω ηχητικών καταγραφών των συζητήσεων των φοιτητών/τριών και ερωτηματολογίων. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι φοιτητές/τριες αναγνωρίζουν δυνατότητες της εκπαιδευτικής αξιοποίησης διαφορετικών ΨΜΑ για την διδασκαλία της κλιματικής αλλαγής, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στη διεξαγωγή διερευνήσεων και την οπτικοποίηση των δεδομένων.
Συμπόσιο: Η διερεύνηση ως αντικείμενο έρευνας και διδασκαλίας στις Φυσικές Επιστήμες
Authors: Ψύλλος Δημήτριος , Καριώτογλου Πέτρος
Published: December 2023

H διερεύνηση είναι δομικό στοιχείο της μεθοδολογίας των Φυσικών Επιστημών (ΦΕ) και σύγχρονη διδακτική προσέγγιση, η οποία στοχεύει στην κατανόηση της επιστήμης και των επιστημονικών πρακτικών από τους μαθητές/τριες. Οι πτυχές της, η φύση της  και η εφαρμογή, της κατά την οποία παρατηρήθηκαν σημαντικές δυσκολίες από μαθητές και εκπαιδευτικοούς αποτελούν  αντικείμενο συνεχούς έρευνας.  Αντικείμενο του συμποσίου αποτελεί η μελέτη όψεων της διερεύνησης (inquiry) ως ερευνητικό αντικείμενο αλλά και ως αντικείμενο διδασκαλίας  σε μαθητές/τριες και se εκπαιδευτικούς,.
«Εσύ θα κάνεις το μπόλι;» Η εμπιστοσύνη των υποψήφιων δασκάλων στην επιστήμη και τους επιστήμονες
Authors: Ταλαμάγκας Ασημάκης , Γαλάνη Αποστολία , Μαυρικάκη Ευαγγελία
Published: December 2023

Η πανδημία της COVID-19 αποτέλεσε πρόκληση για την εμπιστοσύνη της κοινωνίας στην επιστήμη, καθώς εμφανίστηκαν πλήθος ψευδοεπιστημονικών θεωριών και θεωριών συνομωσίας. Στην παρούσα μελέτη, όπου συμμετείχαν υποψήφιοι/ες εκπαιδευτικοί (Ν=565), ένα σημαντικό ποσοστό αυτών παρουσίασε δισταγμό απέναντι στον εμβολιασμό, διατυπώνοντας προβληματισμούς για την ασφάλεια των εμβολίων και σκεπτικισμό απέναντι στην κυβέρνηση. Ενώ οι φοιτητές/τριες δήλωσαν εμπιστοσύνη στην επιστήμη, εμφανίζουν δυσπιστία στις πρακτικές εφαρμογές της, όπως τα εμβόλια. Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν τη διαφοροποίηση ανάμεσα στην επιστήμη ως θεσμό και την εμπιστοσύνη στις εφαρμογές της στον πραγματικό κόσμο. Η προώθηση του επιστημονικού εγγραμματισμού, της κατανόησης της Φύσης της Επιστήμης και την αντιμετώπιση των γνωστικών προκαταλήψεων είναι καίρια σημεία για την αντιμετώπιση της ψευδοεπιστήμης. Η μελέτη των στάσεων των εκπαιδευτικών είναι ιδιαιτέρως σημαντική, καθώς ο ρόλος τους είναι καθοριστικός για την κοινωνία.
Φως και Χρώματα - Σενάριο Διδασκαλίας με την αξιοποίηση των ΤΠΕ
Authors: Γκικοπούλου Ουρανία , Αξιομάκαρος Βασίλειος
Published: December 2023

Το σενάριο αφορά στο κεφάλαιο «Φως και Χρώματα» της Στ’ Δημοτικού. Η οπτική και ειδικότερα η ανάλυση και η σύνθεση του φωτός και τα χρώματα αποτελούν ενότητες που συνήθως δυσκολεύουν τους μαθητές, με αποτέλεσμα τη δημιουργία παρανοήσεων, που αποτελούν εμπόδιο στην προσπάθειά τους να κατανοήσουν τις επιστημονικές πληροφορίες. Στο σενάριο οι μαθητές μελετούν τα φαινόμενα της ανάλυσης και της σύνθεσης του φωτός, με σκοπό να ανακαλύψουν ότι το λευκό φως μπορεί να αναλυθεί σε φως διάφορων χρωμάτων και, αντίστροφα, η σύνθεση φωτεινών ακτίνων διαφορετικού χρώματος (διαφορετικού μήκους κύματος) μπορεί να δώσει λευκό φως. Το σενάριο προτείνει μια διδακτική προσέγγιση που συνδυάζει τον πραγματικό πειραματισμό με τον εικονικό για την καλύτερη διερεύνηση των μελετούμενων φαινομένων καθώς και την αξιοποίηση οπτικοποιήσεων, βίντεο, προσομοιώσεων και κατάλληλων λογισμικών για τη διευκόλυνση της ερμηνείας των φαινομένων και της γενίκευσης των γνώσεων. Το σενάριο εφαρμόστηκε κατά το σχολικό έτος 2022-2023, σε 22 μαθητές/μαθήτριες της Στ’ τάξης ενός δημόσιου δημοτικού σχολείου της Αθήνας, με πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα.
Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Ειδική Αγωγή. Η περίπτωση των Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης το έτος 2018-19
Authors: Καλαϊτζιδάκη Μαριάννα , Λυράκη Ροδάνθη
Published: December 2023

Τα πλεονεκτήματα από τη συμμετοχή μαθητών/τριών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ε.ε.α.) και αναπηρία σε προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΠΕ) καθιστούν σημαντική τη συμμετοχή τους σε αυτά. Στην Ελλάδα, βασικός θεσμός στην ΠΕ είναι τα Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ), νυν Κέντρα Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΕΑ), που σχεδιάζουν και υλοποιούν εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολεία. Σκοπός της παρούσας ποσοτικής έρευνας που υλοποιήθηκε την περίοδο της πανδημίας, ήταν να καταγράψει πρακτικές, δεδομένα και απόψεις σχετικά με τη συμμετοχή μαθητών και μαθητριών με ε.ε.α και αναπηρία στα προγράμματα των 53 ΚΠΕ που υπήρχαν στη χώρα. Το ερωτηματολόγιο, απευθυνόμενο στους Υπεύθυνούς τους, είχε, μεταξύ άλλων, ερωτήσεις για την ειδίκευση της παιδαγωγικής ομάδας στην ειδική αγωγή, αν προσφέρονται διαφοροποιημένα προγράμματα για μαθητές/τριες ειδικής αγωγής, περιπτώσεις μαθητών που τους έχουν επισκεφτεί, την προετοιμασία του ΚΠΕ πριν την επίσκεψη του σχολείου, την προσβασιμότητα των υποδομών και των προγραμμάτων, καθώς και ερωτήσεις για τις αντιλήψεις των Υπευθύνων για τη συμπερίληψη. Απάντησαν 34 ΚΠΕ από όλες τις περιφέρειες της χώρας. Θετικό εύρημα η διαπίστωση ότι πολλά ΚΠΕ καταβάλλουν προσπάθειες στον τομέα αυτό, ενώ άλλα, αν και αναγνωρίζουν αυτή τη σημασία, χρειάζονται περαιτέρω δράση και κρατική υποστήριξη για απόκτηση αναγκαίου εξοπλισμού, πλήρη προσβασιμότητα των υποδομών και επιμόρφωση της παιδαγωγικής ομάδας.
Changes in Classified Precipitation in Iran
Authors: Sadeghinia Alireza , Nazaripour Hamid , Rafati Somayeh
Published: December 2023

Changes in classified precipitation in Iran and its relationship with global mean surface temperature (GMST) have not been comprehensively investigated. Therefore, this study analyzed changes in precipitation of different intensities over Iran for the 1987–2017 period. Results show that the total annual precipitation (PRCPTOT) and the number of wet days (RR) have significantly decreased over Iran. Also, the mean precipitation intensity (SDII) has increased somewhat. There is a non-uniform change for three intensity categories of precipitation. The amounts (frequency) of light, moderate, and heavy precipitation have significantly decreased at 47% (57.9%), 18.7% (15.8%), and 3.94% (7.9%) of stations respectively. Therefore, the decrease in the amount and frequency of light and moderate precipitation is more severe than heavy precipitation and the proportion of heavy precipitation to the total annual precipitation has increased somewhat during 1987-2017. Overall, the result shows that the intensity of decreasing trends of amount and frequency of precipitation has increased from the south (east) to the north (west) of Iran. Also, SDII has increased from the south (east) to the north (west) of Iran. The sensitivity value was obtained by calculating the ratio of linear trends of precipitation indices and GMST. The regional median sensitivity and percentage change in PRCPTOT, RR, and SDII per 1-kelvin increase in GMST are -6.1%, -11.2%, and 12.9% respectively. Considering that Iran is located in the arid subtropical region, a significant decrease in the amount and frequency of precipitation may have destructive effects on water resources.