Διερεύνηση της επίδρασης των ενδογενών και εξωγενών τελικών προϊόντων προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (AGEs) στην παθογένεια και εξέλιξη της χρόνιας νεφρικής νόσου
Authors: Αρώνη Αδαμαντία 
Published: September 2021

Τα AGEs είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία προκύπτουν από τη μη ενζυμική αντίδραση της γλυκόζης με βιομόρια ή προέρχονται από εξωγενείς πηγές όπως η διατροφή και το κάπνισμα Έχουν ενοχοποιηθεί για την πρόωρη γήρανση, την παθογένεια πολλών νοσημάτων του μεταβολισμού αλλά και φλεγμονωδών ή εκφυλιστικών καταστάσεων, ενώ εμπλέκονται στην παθογένεια και εξέλιξη της Χρόνιας Νεφρικής Νόσου (ΧΝΝ). Σκοπός: Η διερεύνηση των ενδογενών και εξωγενών AGEs και η συσχέτισή τους με τους αιματολογικούς και βιοχημικούς δείκτες ασθενών με Τελικού Σταδίου ΧΝΝ (ΤΣΧΝΝ) που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση και η διερεύνηση της επίδρασης διατροφικής παρέμβασης, με μείωση των προσλαμβανόμενων AGEs, στους αιματολογικούς, βιοχημικούς και μοριακούς δείκτες που σχετίζονται με την νόσο τους. Μεθοδολογία: Κατασκευή δομημένου ερωτηματολογίου, η αξιοπιστία και η εγκυρότητα του οποίου διερευνήθηκε στην πιλοτική φάση της μελέτης. Στην επόμενη φάση σε 605 συμμετέχοντες (305 ασθενείς με ΤΣΧΝΝ υπό αιμοκάθαρση και 300 μάρτυρες) χορηγήθηκε το ερωτηματολόγιο και πάρθηκε δείγμα αίματος για ανάλυση αιματολογικών και βιοχημικών δεικτών. Με βάση τα αποτελέσματα της προηγούμενης φάσης πραγματοποιήθηκε διατροφική παρέμβαση με στόχο τη μείωση των εξωγενών AGEs σε ομάδα 42 αιμοκαθαιρόμενων ασθενών (22 ομάδα μελέτης-20 ομάδα ελέγχου) και ταυτόχρονη λήψη αίματος στην έναρξη της μελέτης και στη λήξη της, ένα μήνα μετά. Πραγματοποιήθηκαν: Έλεγχος σε αιματολογικούς και βιοχημικούς δείκτες, απομόνωση ανθρώπινων µονοπύρηνων κυττάρων και μελέτη του RAGE και της COX-2 και μέτρηση των επιπέδων sRAGE και CML. Αποτελέσματα: Οι ασθενείς με ΤΣΧΝΝ καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες διαιτητικών AGEs που οφείλεται κυρίως στις μεθόδους επεξεργασίας και μαγειρέματος των τροφίμων. Τα διαιτητικά AGEs συσχετίστηκαν με τη γλυκόζη νηστείας, τη HbA1c, τα τριγλυκερίδια, με δείκτες φλεγμονής όπως η ΤΚΕ, η φερριτίνη και η CRP. Οι παραπάνω δείκτες εμφανίζουν αυξημένες εκτός φυσιολογικών ορίων τιμές. Από τα αποτελέσματα της παρέμβασης που ακολούθησε, διαπιστώθηκε η σημαντική μείωση των επιπέδων της HbA1c για το 81% των ασθενών, του RDW-CV, της ΤΚΕ, της ολικής χοληστερόλης και των τριγλυκεριδία ενώ η CPK ήταν σημαντικά μεγαλύτερη στους ασθενείς της ομάδας μελέτης μετά τη λήξη της διατροφικής παρέμβασης. Η sRAGE) βρέθηκε σημαντικά μειωμένη και η CML αυξήθηκε σημαντικά μετά τον ένα μήνα, ανεξάρτητα της διατροφικής παρέμβασης. Ο RAGE και ο COX-2 στα μονοπύρηνα λευκά αιμοσφαίρια μειώθηκαν σημαντικά μετά τον ένα μήνα παρέμβασης μόνο στους ασθενείς που ακολούθησαν την διατροφική παρέμβαση. Συμπεράσματα: Η κατανάλωση από τους ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση τροφίμων που ευνοούν το σχηματισμό των AGEs σε συνδυασμό με τα αυξημένα ενδογενή AGEs, επιβαρύνουν τον οργανισμό με τη βλαπτική τους δράση συμπέρασμα το οποίο συνάγεται τόσο κατά την πρώτη όσο και κατά τη δεύτερη φάση της μελέτης. Η υιοθέτηση από την συγκεκριμένη ομάδα ασθενών διατροφικών συνηθειών που θα συνέβαλαν στον περιορισμό ή την αναστολή του σχηματισμού των AGEs θα οδηγούσε στη βελτίωση των αιματολογικών και βιοχημικών τους δεικτών και κατά συνέπεια στην καθυστέρηση της εξέλιξης της νόσου.