Αξιολόγηση της αζωτούχου θρέψης και της υδατικής κατάστασης της αμπέλου με την χρησιμοποίηση των σταθερών ισοτόπων 13C και 15N και της φασματικής ανάκλασης
Authors: Τάσκος Δημήτριος 
Published: August 2021

Η επίδραση της αρδεύσεως και της αζωτούχου λιπάνσεως στην ανάκλαση του φυλλώματος της αμπέλου, τις οπτικές ιδιότητες των φύλλων, και την φυσική αναλογία των σταθερών ισοτόπων του αζώτου (δ15Ν) και του άνθρακα (δ13C), μελετήθηκε για δύο συνεχόμενα έτη (2009-2010) σε δύο εμπορικούς αμπελώνες που βρίσκονταν στη Βόρεια Ελλάδα και ήταν φυτεμένοι με τις ποικιλίες Cabernet Sauvignon and Ξινόμαυρο (Vitis vinifera L.). Τρία επίπεδα αζώτου (0, 6, και 12 kg/στρ.) και δύο επίπεδα νερού (αρδευόμενο: 80% της εξατμισοδιαπνοής της καλλιέργειας, και μη αρδευόμενα) εφαρμόστηκαν σε πλήρως τυχαιοποιημένο παραγοντικό σχέδιο τριών επαναλήψεων. Πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις του NDVI (Δείκτης Βλάστησης Κανονικοποιημένης Διαφοράς) με δύο αισθητήρες ανάκλασης του φυλλώματος (Crop Circle Acs-210 και Crop Circle Acs-430) καθώς και της χλωροφύλλης με δύο μετρητές χλωροφύλλης (SPAD-502 και CCM-200), σε δύο και τέσσερα στάδια του ετήσιου βλαστικού κύκλου της αμπέλου αντίστοιχα. Παράλληλα, σε κάθε βλαστικό στάδιο, προσδιορίστηκαν οι συγκεντρώσεις του ολικού αζώτου και της χλωροφύλλης καθώς και οι ισοτοπικές αναλογίες δ15Ν και δ13C στα φύλλα. Οι ισοτοπικές αναλογίες δ15Ν και δ13C προσδιορίστηκαν επίσης στο γλεύκος των σταφυλιών κατά τον τρύγο και στις κληματίδες κατά το χειμερινό κλάδεμα. Οι συγκεντρώσεις του αζώτου των φύλλων και της χλωροφύλλης, και οι τιμές δ15Ν ήταν ευαίσθητες στην αζωτούχο λίπανση και ακολούθησαν πτωτική πορεία μέσα στην βλαστική περίοδο χωρίς να επηρεαστούν από την άρδευση. Οι τιμές δ13C στα φύλλα και τις κληματίδες επηρεάστηκαν από την παροχή του αζώτου και του νερού, ενώ οι αντίστοιχες τιμές στο γλεύκος ήταν αποτέλεσμα μόνο των μεταβολών στη διαθεσιμότητα του νερού. Οι τιμές των SPAD και CCM προέβλεψαν ικανοποιητικά τις συγκεντρώσεις και του αζώτου των φύλλων και της χλωροφύλλης, ωστόσο η δύναμη των συσχετίσεων ήταν μικρότερη προς το τέλος της βλαστικής περιόδου, πιθανόν λόγω μεταβολών στη δομή των φύλλων. Η συμμεταβολή των τιμών SPAD και CCM ήταν καμπυλόγραμμη και δείχνει ότι η συμβατότητα των μετρήσεων των δύο οργάνων περιορίζεται όταν η διαθεσιμότητα του αζώτου είναι υψηλή. Οι μετρήσεις NDVI ήταν λιγότερο αποτελεσματικές στην πρόβλεψη της διακύμανσης της θρεπτικής κατάστασης των φυτών εν συγκρίσει προς τους μετρητές χλωροφύλλης, ειδικά στον αμπελώνα του Ξινόμαυρου. Ο αισθητήρας Acs-430 (φασματικά κανάλια ερυθρού και rededge) παρείχε πιο αξιόλογες πληροφορίες για την συμπεριφορά των φυτών από ότι ο αισθητήρας Acs-210 (φασματικό κανάλι amber). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα αυτά, περιορισμοί υφίστανται στη χρήση των αισθητήρων ανάκλασης και των μετρητών της χλωροφύλλης για την εκτίμηση του εφοδιασμού των φυτών με άζωτο και της παραγωγικότητας των φυτών σε διαφορετικούς αμπελώνες. Πρωτότυπα δεδομένα προέκυψαν για την χρήση των ισοτοπικών αναλογιών δ15Ν και δ13C στην αμπελουργία. Η ισοτοπική αναλογία δ15Ν στα φύλλα και της κληματίδες της αμπέλου μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ολοκληρωμένος δείκτης της διαθεσιμότητας του αζώτου αλλά και των απωλειών του στοιχείου αυτού από τους αμπελώνες. Η ισοτοπική αναλογία δ13C στα φύλλα και τις κληματίδες μπορεί να παρέχει πληροφορίες για την αζωτούχο θρέψη και την υδατική κατάσταση των φυτών, ενώ η αναλογία δ13C στο γλεύκος είναι αξιόπιστος δείκτης της διαθεσιμότητας του νερού κατά την περίοδο της ωρίμασης των σταφυλιών.