bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
STUDI TENTANG INTERAKSI SOSIAL ANTARA PESERTA DIDIK DI SDK SANTA MARIA ASSUMPTA KOTA KUPANG
Authors: Dau Yoseph Lodowik Deki , Bria Florens Maxi Un
Published: December 2023

This research was carried out with the aim of examining the social interactions of students at SDK Santa Maria Assumpta, Kupang City. The results of the research show that the collaboration aspect obtained an indicator achievement of 71.11%, the communication aspect obtained an indicator achievement of 78.52%, the empathy aspect obtained an indicator achievement of 58.67%, the problem solving aspect obtained an indicator achievement of 68.52%, and the respect for diversity aspect achieved an indicator achievement of 85.56%. The positive impact of social interaction between students at SDK Maria Assumpta Kupang City is the creation of relationships and relations between students, students can improve their ability to communicate with other people, students are able to manage their emotions when facing challenges or problems in relationships with friends, teachers and school staff, students can transfer positive habits in their social interactions at school to their family life. Meanwhile, negative impacts include misunderstanding and bullying, dominating behavior towards other students who are in lower positions, as well as social restrictions which cause feelings of exclusion and social isolation for affected students. Efforts are made to create social interaction for students at SDK Santa Maria Assumpta, Kupang City, namely that the school needs to pay attention to the importance of aspects of students' social life so that students can develop as good and healthy individuals in carrying out social interactions in the school environment, in within the family and in the community. Apart from that, homeroom teachers need to translate school policies through educational activities that can increase social interaction between students at SDK Maria Assumpta, Kupang City.
PENGARUH POLA ASUH ORANG TUA TERHADAP KECERDASAN SPIRITUAL ANAK DI LINGKUNGAN ST. YOHANES PEMANDI PAROKI ST.FRANSISKUS DE SALES
Authors: Tokan Sesilia Dali , Tukan Antonius I. N.
Published: December 2023

The reason this research was conducted was to examine parental parenting patterns and their impact on the spiritual intelligence of children in the St. John the Bath. The method used in this research is a qualitative method with a description approach. The data analysis technique in this qualitative research is using data collection, data reduction, and display and data verifying techniques. The research results show that parents in the St. Yohanes Pemandi has not provided a good parenting style to the children. For this reason, parents need to make the home the first place for spiritual education so that children can grow in their spiritual life in the family and have an influence on other people in life in society.
PENERAPAN METODE DISCOVERY LEARNING PADA PEMBELAJARAN PENDIDIKAN AGAMA KATOLIK
Authors: Kura Djanuarius W. Mau , Mones Anselmus Yata
Published: December 2023

The purpose of this study was to determine the quality of the results and the quality of the process of applying the discovery learning method to PAK learning, which can improve learning achievement for Class XI MIA 1 students in the 2021–2022 academic year. We collect data through observation, tests, and documentation. The results of research in the field prove that the results of research in each cycle indicate that the application of the discovery learning method can improve student achievement. The ability of student achievement increases in each cycle, where in Cycle I the number of scores obtained is 1,849, the class average is 71.11%, and the class mastery is 23.01% in the sufficient category and has not yet reached the KKM. In Cycle II the number of scores was 2,084, the class average was 80.15%, and the class completeness was 80.11%, which were in the good category and had reached the KKM. According to the author, the discovery learning method is highly suitable for students in class XI, MIA 1, to learn Catholic religious education. Based on the results obtained by the author, there is an increase in students' learning achievement, which includes cognitive, affective, and psychomotor aspects of learning Catholic religious education using the discovery learning method. Students know the quality of the results and the process of applying this method.
MELACAK KONSEP AUTO IMUNISASI AGAMA MENURUT JAQUES DERIDA (Suatu Upaya Menjawab Tantangan Hidup Religius di Era Kontemporer)
Authors: Utang Herman Yoseph
Published: December 2023

Human life is always faced with challenges to change and develop, including religious life in the contemporary era. There is the problem of religious truths being understood narrowly and giving rise to radicalism. Tracing the concept of religious auto-immunization according to Jaques Derida is an attempt to understand the challenges of religious life in the contemporary era. There is an effort to give new meaning to religious life in religions in order to change the perspective and way of religious life in a new context.
MAGANG WIRAUSAHA SEBAGAI MEDIA PEMBERDAYAAN MAHASISWA STP ST. PETRUS KEUSKUPAN ATAMBUA DALAM PERSPEKTIF ENSIKLIK LABOREM EXERCENS PAUS YOHANES PAULUS II
Authors: Manek Agnes Prisilia , Siri Theodorus Asa
Published: December 2023

"Work and pray". Working without trust through prayer to Allah the Creator is futile. Work is a fundamental and significant aspect that reflects human nature in life as a mission in the world as stated in the encyclical Laborem Exercens. This paper aims to explore the meaning of work in an entrepreneurial internship from the perspective of the encyclical Laborem Exercens so that it can be the right medium for developing students' abilities, skills and creativity in carrying out entrepreneurial internships. The contents of the encyclical Laborem Exercens explain in depth the meaning of work as a work of service to God. So it is very important for students to understand the meaning of work through entrepreneurial internships in order to fulfill their duties and mission in the world.
EPIDEMIOLOGY OF STROKE IN BISHKEK ACCORDING TO THE REGISTER
Authors: Turgumbaev D.D.
Published: December 2023

Using a register approach, an epidemiologic survey of stroke in Kyrgyzstan (Bishkek) was conducted according to a program specially worked out. A total sample studied included 567218 subjects. Overall, 3200 new cases of acute blood supply disturbances were registered for a two- year period. Stroke morbidity was found to reach 2.82 per 1000 persons, mortality rate – 1.18, lethality – 41.8%. 42.4% patients were admitted to the hospital, in these cases mortality was 25,7%, while that in patients with stroke were treated –53.6%. It is concluded that a longitudinal register for obtaining data on mortality dynamics and evaluation of efficacy of improved medico- social care programs is needed.
The Role of Steel Pile Sheets in Building Base Reinforcement
Authors: Gurgenidze Beka , Giorgobiani Ioseb
Published: December 2023

Structures supporting the slopes of the foundation pit were installed in a densely built-up city area. Geological studies had been carried out, and based on the conclusion, the design of reinforcing the pit was prepared for the first time along the outer perimeter with interlocked steel piles. Due to the insufficient length (12 m) of the steel pile sheets, additional column constructions were used, which created a spatial supporting frame of the pit, ensuring the stability of the pit’s slopes.
Principles of Design, Materialization, and Optimization of the Strut-Type Hybrid Systems
Authors: Miljanović Slađana , Zlatar Muhamed
Published: December 2023

The strut-type hybrid system can be made in different geometric shapes, which are affected by: the number and arrangement of struts, the shape and position of the cable in relation to the girder, and the size and shape of the cross-section of the girder. When choosing a system, all the listed parameters can vary geometrically, which has consequences on the behaviour of the girder when carrying the load by directly affecting the change in the stiffness of the system. In addition to the geometric parameters, the stiffness of the hybrid system is affected by variations in the properties of the incorporated materials and their mutual relations. In this paper, based on a detailed parametric analysis, the principles of design, the choice of materialisation, and the possibility of further optimisation of the persistent-type hybrid systems are given, with the aim of additionally increasing the load capacity and reducing the deformability. The results of this research are presented in the form of general expressions and diagrams, which can be applied with sufficient accuracy in practice when choosing the form and materialisation of the hybrid system, as well as the possibility of further optimisation of the system by applying pre-stressing. Using the example of external pre-stressing of a glued laminated timber girder, with the assumption of ensuring the lateral stability of the system, the results of the analysis of the behaviour of such a system under load in real conditions, i.e. the influence of the environment and changes in material properties, are given.
PENDAMPINGAN IBU HAMIL TANDA BAHAYA KEHAMILAN DI PUSKESMAS TRUCUK KLATEN
Authors: Endang Wahyuningsih  , Lilik Hartati  , Endang Sawitri  , Amanda Putri Angelina
Published: December 2023

Kehamilan merupakan masa yang dimulai dari pembuahan atau bertemunya sel telur dengan sperma sampai dengan lahirnya janin. Lamanya kehamilan normal yaitu 40 minggu. Kehamilan ini dibagi menjadi 3 trimester yaitu kehamilan trimester pertama mulai 0-14 minggu, kehamilan trimester kedua mulai 14-28 minggu, dan kehamilan trimester ketiga mulai 28-42 minggu. Tanda bahaya kehamilan yaitu tanda-tanda yang mengindikasikan adanya bahaya atau ancaman dalam kehamilan. Macam-macam tanda bahaya kehamilan dalam buku KIA (2020) yaitu janin dirasakan kurang bergerak dibandingkan sebelumnya, muntah terus menerus dan nafsu makan berkurang, demam tinggi, bengkak pada kaki, tangan, wajah atau sakit kepala disertai kejang, perdarahan pada hamil muda atau tua, dan air ketuban keluar sebelum waktunya. Dengan mengenal tanda bahaya kehamilan diharapkan ibu hamil dapat mendeteksi dan mencegah adanya bahaya atau ancaman dalam kehamilan, sehingga ibu hamil dapat segera mengambil keputusan dengan cepat untuk segera datang ketenaga kesehatan. Jika tanda bahaya kehamilan ini tidak terdeteksi dengan cepat maka dapat mengakibatkan AKI, AKB, kehamilan dengan komplikasi dan persalinan dengan patologi .

Penyebab kematian ibu di Puskesmas Trucuk 2 yaitu infeksi dalam kehamilan (Dinkes, 2020). upaya yang dilakukan adalah selama ini berupa penyuluhan pada kelas ibu hamil tentang tanda bahaya kehamilan. Hasil pengkajian di Puskesmas Trucuk 2, Klaten terdapat 54 ibu hamil yang periksa dan Pelaksana mengambil 16 sampel ibu hamil yang periksa di Puskesmas Trucuk 2 Klaten. Penerapan teknologi tepat guna sepertimedia konseling , lembar balik, leaflat video serta materi konseling untuk edukasi bagi layanan kelas ibu hamil atau pelayanan kesehatan ibu dan anak sangat diperlukan keberadaannya untuk meningkatkan kualitas hidup ibu hamil. Ibu hamil dapat melakukan pemeriksaan secara berkala di wilayah masing masing untuk mencegah terjadinya kondisi sakit yang tidak diharapkan yang dilakukan oleh bidan atau tenaga kesehatan yang lain. Melalui program pengabdian kepada masyarakat pada mitra dapat meningkatkan derajat kesehatan ibu hamil di wilayah puskesmas Trucuk. Metode pelaksanaan Pendampingan Ibu Hamil Tanda Bahaya Kehamilan Di Puskesmas Trucuk Klaten  dengan melalui edukasi,Ceramah,dan diskusi dengan menggunakan media cetak leaflet dan video, dengan sasaran ibu hamil yang melakukan pemeriksaan kesehatan di puskesmas trucuk sejumlah 32 peserta.

Kesimpulan yang didapatkan dari hasil pengabdian dengan tema Pendampingan Ibu Hamil Tanda Bahaya Kehamilan Di Puskesmas Trucuk Klaten yaitu Perbandingan peningkatan pengetahuan ibu hamil sebelum dan sesudah diberikan penyuluhan dengan media video dan leaflet
Senam Gymball Mempercepat Penurunan Kepala Bayi Pada Ibu Hamil Primigravida Trimester III
Authors: Sri Hadi Sulistiyaningsih  , Siti Ni’amah
Published: December 2023

Perubahan tubuh secara bertahap dari peningkatan berat badan wanita hamil menyebabkan postur dan cara berjalan wanita berubah. Peningkatan distensi abdomen membuat panggul miring kedepan, penurunan tonus otot perut, pusat gravitasi bergeser ke depan sehingga ada kecenderungan bagi otot pinggang untuk memendek. Jika otot abdomen meregang menyebabkan ketidakseimbangan otot pelvis yang dapat menyebabkan rasa tidak nyaman pada pinggang bagian bawah dan berdampak pada penurunan kepala bayi. Gym ball adalah bola terapi fisik yang membantu ibu hamil dalam penurunan kepala bayi dalam berbagai posisi. Salah satu gerakannya yaitu dengan duduk di atas bola dan bergoyang goyang membuat rasa nyaman, membantu penurunan kepala bayi dengan menggunakan gravitasi sambil meningkatkan pelepasan endorphin karena elastisitas dan lengkungan bola merangsang reseptor di panggul yang bertanggung jawab untuk mensekresi endorphin. Metode dalam kegiatan pengabdian menggunakan ceramah, diskusi, tanya jawab, praktik teknik gymball dengan pendekatan partisipasi guidence yaitu lebih mengutamakan partisipasi ibu hamil dalam keikutsertaan atau keterlibatan dalam kegiatan yang dilaksanakan. Hasil kegiatan menggambarkan peningkatan pengetahuan ibu hamil tentang teknik gymball dari skor 5 menjadi 8 dan terdapat penurunan kepala janin sebanyak 3 ibu hamil 1/5 bagian masuk dasar panggul, 3 ibu hamil 2/5 masuk dasar panggul dan juga berkurangnya keluhan nyeri maupun pegal yang dirasakan selama hamil.
Prevalence of Hearing Impairment with Respect of Age and Gender in Patient with Otitis Media
Authors: Babar Aqsa , Fatima Meerab , Fatima Zahra , Batool Sehar , Khan Muhammad Sikander Ghayas , Mukhtar Faiza , Mazhar Farzana
Published: December 2023

Background: Otitis media, a common middle ear infection, is a significant health concern due to its potential to cause hearing impairment. This study focuses on examining the prevalence and types of hearing loss associated with otitis media in a pediatric population, with a specific emphasis on age and gender demographics.
Objective: The primary objective of this study was to ascertain the prevalence of hearing impairment among patients with otitis media, considering the impact of age and gender.
Methods: An analytical cross-sectional study was conducted over six months, from January to June 2023, at the University of Lahore Teaching Hospital. The study included 155 patients aged between 5 to 15 years, selected using a purposive sampling technique. Patients with other comorbid factors such as congenital syndromes and presbycusis were excluded to maintain data integrity. A structured questionnaire was used for data collection, alongside diagnostic assessments including otoscopy, tympanometry, and pure tone audiometry. The collected data was then transferred to the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) software, version 25.0, for processing and analysis. Descriptive and inferential statistical methods were employed to evaluate the data, with a focus on understanding the relationship between otitis media and hearing loss across different age groups and genders.
Results: The demographic breakdown showed 58.1% (90) of patients aged 5-10 years and 41.9% (65) aged 11-15 years. Females represented 54.2% (84) of the participants, while males constituted 45.8% (71). The most common cause of otitis media was ear infection, accounting for 61.9% (96) of cases. The hearing loss analysis revealed that 70.3% of right ears and 81.9% of left ears had some form of hearing impairment. Conductive hearing loss was the most frequently observed type, affecting 65 right ears and 82 left ears.
Conclusion: This study underscores the significant prevalence of hearing loss among pediatric patients with otitis media, particularly conductive hearing loss. There was a higher incidence of hearing loss in the left ear and a notable predominance among younger children. These findings highlight the need for early detection and intervention strategies in this demographic.
Study on The Inter-Relationships Between Physical Activity and Nature of Job on Essential Hypertension in a Pakistani University
Authors: Rehman Junaid  Ur , Habib Muhammad Badar , Zeeshan Madhia , Asghar Adnan
Published: December 2023

Background: Hypertension, a leading global health concern, is influenced by various factors including physical activity and job-related stress. Understanding these relationships, especially in university settings, is crucial for effective health management strategies.
Objective: This study aimed to investigate the interrelationships between physical activity, the nature of job roles, and essential hypertension among faculty members at a Pakistani university.
Methods: A cross-sectional study design was employed with a sample of 219 university employees. The International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) and the Quality of Work Measurement Scale were used to assess physical activity levels and job-related factors, respectively. Multiple hierarchical regression analyses were conducted to examine the predictors of physical activity and hypertension.
Results: The study participants had an average age of 35.10 years (SD = 6.480), predominantly male (80.8%). Physical activity levels were categorized as minimally active (61.64%) and active (38.35%). Regression analysis for walking activity (R² = .91, F = 1454.25) showed that cooperation and quality of work significantly predicted walking activity, while mental strain negatively influenced it. For moderate activity (R² = .89, F = 590.27), quality of work, mental strain, and satisfaction and respect were significant predictors. Hypertension correlated strongly with job-related stress and physical activity levels.
Conclusion: The study highlights a significant relationship between physical activity, job stress, and hypertension among university employees. Encouraging physical activity and managing job-related stress could be key in mitigating hypertension risk. These findings are critical for designing health promotion strategies in academic settings.
Structural Characterization, Antioxidant, Antidiabetic and Antimicrobial Activities of Citrus Limettarisso, Citrus Nobilis X Citrus Deliciosa and Citrus Maxima
Authors: Batool Faiza
Published: December 2023

Background: The pharmacological properties of citrus fruits have long been recognized in traditional medicine, with recent scientific studies corroborating their potential as sources of natural bioactive compounds. Citrus limettarisso, Citrus nobilis x Citrus deliciosa, and Citrus maxima, in particular, have garnered attention for their antioxidant, antidiabetic, and antimicrobial properties. Prior research has highlighted these species' capabilities, with various studies reporting on their significant health benefits.
Objective: This study aims to evaluate and compare the antioxidant, antidiabetic, and antimicrobial activities of essential oils extracted from the peels of Citrus limettarisso, Citrus nobilis x Citrus deliciosa, and Citrus maxima, thereby contributing to the understanding of their potential therapeutic applications.
Methods: Essential oils were extracted from the peels of the three citrus species using hydro distillation. The antioxidant activity was assessed through Total Phenolic Content (TPC), Total Flavonoid Content (TFC), and DPPH Radical Scavenging Assay. Antiglycation potential and alpha-amylase inhibition were evaluated for antidiabetic properties, while antimicrobial activity was determined using the Agar Well Diffusion Method.
Results: Citrus limettarisso showed the highest TPC (301.4474 ± 2.930402 mg GAE/100g) and significant antioxidant activity (68.26347% DPPH scavenging). Citrus maxima exhibited a high TFC (143.8727 ± 5.454545 mg CE/100g) but lower TPC (115.8333 ± 3.553444 mg GAE/100g). Citrus nobilis x Citrus deliciosa demonstrated considerable TPC (244.1667 ± 5.862774 mg GAE/100g) and TFC (50.17576 ± 0.457566 mg CE/100g). Antiglycation and alpha-amylase inhibition assays revealed Citrus limettarisso as the most potent antidiabetic agent with the highest inhibition percentages. All three species showed significant antimicrobial activity.
Conclusion: The study confirms the substantial pharmacological potential of Citrus limettarisso, Citrus nobilis x Citrus deliciosa, and Citrus maxima, particularly in terms of their antioxidant and antidiabetic properties. Citrus limettarisso emerged as the most potent in most assays, underscoring its potential for therapeutic use. These findings support the use of these citrus species as natural sources of bioactive compounds for health and medical applications. It carries special importance for public health advancements.
Effectiveness of Virtual Reality Rehabilitation versus Conventional Physical Therapy on Quality-of-Life function and Balance in Parkinson's Disease Patients: A Randomized Controlled Trial
Authors: Ali Bahadur , Riaz Bushra , Butt Muhammad Shazib , Mehmood Azhar , Khan Saud Ahmad , Mahmood Usama
Published: December 2023

Background: Parkinson's disease (PD) is a neurodegenerative disorder characterized by motor and non-motor symptoms, affecting the quality of life, functional independence, and balance of individuals. While conventional physical therapy (PT) has been a standard approach, emerging technologies like Virtual Reality (VR) have shown promise in neurorehabilitation.
Objective: This study aimed to compare the effectiveness of Virtual Reality (VR) Rehabilitation with Conventional Physical Therapy (PT) in enhancing the quality of life, functional status, and balance among individuals diagnosed with Parkinson's disease (PD).
Methods: A randomized controlled trial was conducted, involving 46 PD patients the participants were randomly assigned to either the VR group (n=23) or the PT group (n=23). Data was collected from johar poly clinic Lahore Pre-intervention and post-intervention assessments included the Short Form 36 (SF-36) for quality of life, Barthel Index for functional status, and Berg Balance Scale for balance. Descriptive statistics and paired t-tests were employed for data analysis.
Results: Pre-intervention demographics indicated comparable age distributions (VR group: 65.0 ± 5.2; PT group: 67.1 ± 4.8) and a predominance of males in both groups. Baseline scores demonstrated no significant differences between VR and PT groups for SF-36 (41.40 ± 4.87 vs. 38.20 ± 4.21), Barthel Index (90.00 ± 7.14 vs. 86.00 ± 6.93), and Berg Balance Scale (44.00 ± 6.52 vs. 40.00 ± 7.11).
Conclusion: The study results indicated that rehabilitation programs for individuals with Parkinson's disease were efficacious in enhancing their functional outcome. An evaluation of the two programs, both centered around physical exercises, demonstrated that virtual reality (VR) rehabilitation surpasses traditional therapy in assessing overall improvements (such as upper limb function, gait, balance, and the psychological aspect of quality of life) in a secure and stimulating setting.
Analysis and Application of The Mining Process to Identify Student Learning Behaviour On The Use of E-Learning After The Covid-19 Pandemic
Authors: Melinsye Herliani Ahab  , Deden Witarsyah  , Rachmadita Andreswari  , José Manuel Ferreira Machado  , Hairulnizam Mahdin
Published: December 2023

SMK Telkom Malang is a vocational high school in the field of Technology and Information Technology that implements technological advances and developments in the system, distance learning. E-learning is one of the learning media supported by computer and internet technology, which contains learning content. Student learning behavior in machine learning or E-Learning has a strong relationship in its use. The higher the quality of the application of learning in machine learning or E-Learning, the higher the achievement in obtaining data on student learning behavior in the use of e-learning recorded in the event log. This research uses Disco and ProM tools using the Heuristic Miner. Heuristic Miner is used because it is most suitable for handling process mining on event logs from Learning Management System because heuristic miners can express event logs well and reveal main events recorded in event logs and are able to handle data that has noise. The use of Petri Net in ProM tools helps in analyzing the process model to provide an overview of student learning behavior towards e-learning the actual Result of heuristic miner can model the event log into the process model well, seen from the average fitness of the RPL majors shows a value of 0.970.
Understanding The Phenomenon and Risks of Identity Theft and Fraud on Social Media
Authors: Ahmad Rafi Ilzan  , Reihaini Fikria Bunga Oktaviani  , Farhan Muzammil Yusuf  , Dirk Jan Wegman  , Nazwa Yaqzhania Imtiyaz  , DedenWitarsyah
Published: December 2023

The use of social media platforms has created new opportunities for people to connect and share information with one another. However, this has also increased the risk of identity theft and fraud. The purpose of this paper is to provide an overview of the phenomenon of identity theft and fraud on social media by exploring the various methods used by perpetrators to gain access to personal information, the ways in which they utilize this information to commit fraud, and the impact that these crimes can have on the victim’s privacy. This paper will also examine the various strategies that individuals and organizations can use to protect their privacy on the internet from identity theft and fraud on social media. Ultimately, this paper aims to increase understanding of the risks of social media use and to provide practical recommendations for minimizing these risks.
Connecting Across Borders: Exploring the Role of Social Networking Platforms in Facilitating International Friendships Without Face-to-Face Interaction Through Instagram
Authors: Reza Abdillah  , Rizal Madani  , Risas Daud Ibrahim  , Muhammad Naufal Fikri
Published: December 2023

In today's digital world and with advances in technology, social networking platforms are an important tool for finding relationships or relationships between individuals on a national to international scale. This study aims to examine the role of social networks in providing face-to-face interactions between individuals on an international scale. We conducted this research by collecting literature that discussed this before. The results of this study provide an in-depth understanding of how social networking platforms help expand social networks beyond national boundaries and how international friendships are formed from interactions that occur in social networks. With this research, it can make an important contribution to our understanding to create new opportunities in exchanging information about culture and friendship across countries through social networks that facilitate social connections that cross geographical boundaries.
Towards a Stable 3D Physical Human-Drone Interaction
Authors:   University of Southern California, Chen Yang , Alimohammadzadeh Hamed , Ghandeharizadeh Shahram , Culbertson Heather
Published: December 2023

Key requirements of physical human-drone interactions are that the system is stable, safe, and expressive. The user should be free to interact with the drone in 3D space, and the drone should react appropriately and stably to the physical touch from the user. These requirements are necessary for both single-drone interactions and even more so for the interactions with swarms required to realize a holodeck. The majority of previous physical human-drone interaction systems that have been created use a simple PID controller. Our prior work has shown that these PID controllers are effective at vertical interactions but can quickly become during lateral interactions. However, recent control strategies, such as nonlinear model predictive control (NMPC) and incremental nonlinear dynamic inversion control (INDI) showed improvement in performance in agile flight and handling uncertainties. In this paper, we present the lessons learned from our prior work and discuss implications of these advancements and limitations for physical human-drone interaction. We speculate on how the integration of these advanced control strategies could overcome current limitations, enhancing interaction capabilities. We conclude with suggestions for future research directions, including the exploration of new adaptive methods and their potential integration into human-drone interaction frameworks.
THE ROLE AND CHALLENGES OF LECTURERS IN THE ERA OF INDUSTRIAL REVOLUTION 4.0 AND SOCIETY 5.0 IN DELIVERING LEARNING FOR MILLENNIAL STUDENTS GEN Z STUDENTS
Authors: Zulhawati  , Meiliyah Ariani
Published: December 2023

Higher education is one of the learning facilities for the nation's next generation which is required to produce quality human resources. The success of the educational process in higher education is influenced by many factors that are interrelated with each other. One of these factors is the lecturer. Facing the era of industrial revolution 4.0 and Society 5.0, the role of lecturers in higher education is very important and strategic. In the era of digitalization, a lecturer must be able to adapt to technological advances. This research aims to provide an overview of the role and challenges of lecturers in the industrial revolution 4.0 era in delivering learning to students in the industrial revolution 4.0 era. To prepare students to enter the world of work in the digital era. The research method used is a descriptive qualitative approach. Data collection techniques in research were carried out based on theoretical studies from searching research journals, books and papers. a descriptive qualitative approach to describe how much influence the role and challenges of lecturers in the industrial revolution 4.0 era have in delivering learning to students. The picture obtained from several literature results is that to produce graduates who have good character, lecturers must act wisely in recognizing the conditions of students and classes in this digital era. Lecturers must make changes in teaching, at least changes that start from the lecturer himself. Learning patterns can no longer use old patterns, lecturers must be able to keep up with technological developments, so as to produce highly competitive graduates. The era of industrial revolution 4.0 and society 5.0 is an era where the digital industrial world has become a paradigm and reference in the order of life, so that new literacy is needed as capital to take part in people's lives.
Në përkujtim të mâ të vlertit ndër shkrimtarë të hershëm të shqipes, Pjetër Bogdanit, në 330-vjetorin e vdekjes
Authors: Pac Evalda
Published: December 2023

Çdonjëra prej veprave të letërsisë së vjetër shqipe ofroi për studimet albanologjike dhe për kujtesën historike kombëtare një sërë linjash studimore që zënë fill me hulumtimin e një konteksti kompleks për botën shqiptare të kohës në të cilën jetuan, që vijojnë më tej me të qenit një burim i pasur orientimi për studiues të disa fushave të përafërta, mbi të gjitha të historisë së letërsisë sonë të shkruar e të filologjisë së tekstit.

Përfshirja e secilit prej autorëve të kësaj periudhe në një panoramë studimesh që pikësëpari priret nga historia e letërsisë së shkruar nuk mund të mos shoqërohej nga nënvizimi i vështirësive konkrete në saktësimin e elementeve biografike të çdonjërit, vështirësi që dhe pse relative ndaj çdo individi që përfaqëson me veprën dhe shkrimtarinë e vet këtë ndarje kohore të zhvillimit të shkrimit shqip, përbëjnë një fenomen që vijoi të persistonte dhe gjatë viteve në të cilat kërkimet ndaj jetës dhe veprimtarisë së këtyre prelatëve të letrave shqipe u bënë më këmbëngulëse dhe iu përafruan më ndjeshëm gjurmimeve arkivore, e vetmja rrugë metodike që do të shpinte ndaj të dhënash konkrete dhe indicesh më të qarta. Na bind ndjeshëm në këtë drejtim dhe një shkrim i kohëve të fundit i studiuesit Bardhyl Demiraj, që përveçse na riafron me një ecuri arritjesh të dekadave të fundit në pikëpamje të kërkimeve ndaj këtij autori, na ndërgjegjëson mbi faktin e moskulmimit të sqarimit të elementeve biografike dhe të Pjetër Bogdanit vetë.
Mërgimi i fjalës si 'mit' dhe evolucioni i shqipes letrare: rasti i poezisë dygjuhëshe
Authors: Suta Blerina
Published: December 2023

Poezia dygjuhëshe në traditën letrare shqiptare, sidomos ajo shqip-italisht, zhvilluar në rrethana specifike të rrezikut historik të bjerrjes, ka kryer në rrafsh të gjuhës letrare atë funksion të ruajtjes dhe zgjerimit që gjuha e folur pati kryer në vazhdimësi në zonat apo qarqet kulturore kufitare dygjuhëshe. Bogdani, autori i parë i rëndësishëm i shqipes letrare i përqendroi përpjekjet e tij në një operacion shprehës dygjuhësh ku teksti shqip ishte bartës i idesë krijuese të veprës dhe teksti italisht përbri, mbështetës i të parit, edhe në rastin kur rezulton i marrë nga një autor i shpallur nga vetë Bogdani, apo i identifikuar më vonë nga kritika. Ringjallja dhe zgjerimi kuptimor i fjalëve ekzistuese e të vjetra, apo krijimi tyre ex novo në një formë shprehëse artistike dygjuhëshe si dhe zgjedhja për këtë operacion e një gjuhe si italishtja me të cilën shqipja ka ndarë historinë më të gjatë të bashkëjetesës në rrjetin ndërkulturor të Mesdheut (së bashku me familjen e saj gjuhësore), përbëjnë objektin e perspektivave studimore ende të paeskploruara për pasurinë dhe shtresëzimet që paraqesin. Takimi i dy gjuhëve, shqip dhe italisht, në struktura artistike të vërtedukshme, i karakterizuar jo aq nga ekuivalenca e termave, por nga bashkëplotësia kuptimore dhe polisensi (“kuptimi shumëfish”) tipik i veprës artistike, ka si qëllim zgjerimin kuptimor të shqipes.
Përrallëzat “e Santorit” përkthim/krijimtari/përshtatje - motive dhe burime
Authors: Leka Arian
Published: December 2023

Pavarësisht se, në tërësinë e vet, krijimtaria e Franqisk Santorit nuk ka ende vëmendjen, vlerësimin dhe vendin e merituar në studimet filologjike dhe është përfaqësuar me zë jo të plotë e të drejtpërdrejtë autorial në tekstet shkollore, studiuesit që janë marrë në mënyrë të thelluar me krijimtarinë e Santorit - fabulist, mes të cilëve Kolë Kamsi, Ziaudin Kodra, Klara Kodra, Merita Bruci e të tjerë, e cilësojnë krijimtarinë e tij në këtë zhanër letrar si të njërit prej autorëve më të hershëm e me vlera, në lëvrimin e fabulës së shkruar në gjuhën shqipe.
Metafizika poetike refleksione për poezinë e Sabri Hamitit
Authors: Krasniqi Nysret
Published: December 2023

Metafizika, gruaja me tipare të zanave tona mitologjike1, që e shihte dhe kishte aftësi të fliste me syrin e Providencës, që siguron mbrojtje e kujdes për ne, u bë simbol i ndërlidhjes së njeriut, qenies, ekzistencës sonë në këtë botë, me vullnetin e Saj, e cila mbikëqyr sjelljen dhe moralitetin e krijesës së vet, sjellje e moralitet që shfaqet në trajta e forma të ndërlikuara të mendimit dhe të veprimit. Në këtë ndërlidhje, Metafizika u bë ura dhe udha e përhershme ndërmjet Qenies e Providencës. Meqë jemi te mitologjia, nëse Hermesi, rrjedhimisht hermeneutika, sjell alegorinë e Providencës, me të cilën Qenia jeton dhe përpiqet të zbulojë e rizbulojë vullnetin e Providencës, Metafizika sheh e dërgon, madje ia mundëson Qenies formën e ndërliqshme të imagjinimit të Providencës si kult, pikëpyetje, përkushtim e Paskajësi.

Ky komunikim primordial i Qenies me Metafizikën nuk është shuar kurrë si dhe nuk do të shuhet kurrë, rrjedhimisht, i ndërlidhur me jetën njerëzore, jeton në vazhdimësi në kohën zero. Mirëpo, jeta njerëzore dhe jeta individuale e njeriut, edhepse të ndërlidhura si vetëdije, dallojnë për faktin se, e para, priret drejt infinitit, (nëse këtu e harrojmë konceptin për apokalipsin të feve abrahamike), ndërsa, e dyta, drejt finitit të vetëdijshëm.
Vëzhgime akustike të gjymtyrëzimit aktual në shqipe
Authors: Kapia Enkeleida
Published: December 2023

Në ka ndonjë element të gjuhës që i jep asaj gjerësinë e plotë, ai është intonacioni. Intonacioni i jep gjuhës modalitetin e thënies, segmentimin diskursiv, gjymtyrëzimin pragmatik e aktual, si edhe mbështjelljen emocionore që ofron folësi. Intonacioni në shqipe është studiuar shumë pak, për të mos thënë aspak. Dallon këtu mbi të gjitha puna e veçantë që ka bërë studiuesja Lumnije Boriçi (1987) për intonacionin dhe funksionet e tij në gjuhën shqipe, punë e cila ka hedhur themelet e para të njohjes së rolit që ka intonacioni në përçimin e thënies në kontekste të caktuara kuptimore e sintaksore. Në këtë hulli, por në terma më të përgjithshëm, është shprehur edhe Beci (2004) tek teksti i tij Fonetika e Shqipes. Beci paraqet disa lakore të vizatuara me dorë mbi tonalitetet që ka intonacioni në shqipe në kontekste të caktuara sintaksore, si në fjalitë dëftore, pyetëse, etj., sipas perceptimit të tij. Këto lakore janë përmirësuar në botime të mëtejshme (shih Memushaj, 2010 për shembull) ku gjejmë lakore të fjalive sipas tipave të kumtimit, të bëra me programin Praat. Nga studimi ynë, i cili trajton marrëdhënien që gjymtyrëzimi aktual i shqipes ka me intonacionin, do të veçojmë për këtë artikull zbardhjen e lakoreve intonacionore të elementeve përbërëse të gjymtyrëzimit aktual, d.m.th. të temës, remës dhe të kontrastit, duke sjellë kështu jo vetëm të dhëna të reja mbi intonacionin e këtyre konstrukteve sintaksore, por edhe prova që rema dhe kontrasti janë konstrukte të veçanta jo vetëm sintaksore, siç jemi shprehur më parë (Kapia, 2010, 2013), por edhe konstrukte të mëvetësishme akustike.
Huazimet greke të sferës fetare
Authors: Topalli Kolec
Published: December 2023

Krishterimi ka qenë feja e parë që përqafuan shqiptarët pas paganizmit, para më shumë se dymijë vjetësh. Si në shumë vende të Mesdheut, ai hodhi rrënjë nga apostujt e dishepujt e tyre që në periudhën apostolike1. Por, me ndarjen e Perandorisë Romake në të Perëndimit e të Lindjes, edhe Kisha u nda në dy pjesë, nga njëra anë kisha katolike me qendër Romën, nga ana tjetër, kisha ortodokse me qendër Konstantinopolin. Për hir të lashtësisë së krishterimit ndër shqiptarë, terminologjia më e hershme kishtare është me prejardhje latine, si rrjedhim, ajo vijoi edhe në kishën ortodokse. Prandaj terma të tillë si: kishë, prift, shenjt, kryq, bekoj, pagëzoj e shumë të tjera përfaqësojnë shtresën më të vjetër të terminologjisë kristiane të të dy besimeve. Por përqendrimi i fesë ortodokse kryesisht në Jug të Shqipërisë do të sillte një ndryshim të ndjeshëm në burimin e terminologjisë kishtare: ndërsa Veriu katolik vijoi traditën latine dhe më vonë italiane, kisha ortodokse në Jug u orientua nga greqishtja, çka lidhej jo vetëm me fqinjësinë, por edhe me ndikimin e gjuhës greke në popullsinë ortodokse të Ballkanit. Në aspektin studimor, ndërsa terminologjia latine-romane e kishës katolike është trajtuar nëpërmjet studimeve të autorëve të vjetër dhe huazimeve nga gjuhët e mësipërme, terminologjia fetare me burim prej greqishtes ka mbetur e patrajtuar në tërësi.
Përhapja rajonale e sllavizmave të shqipes dhe vendi i tyre në leksikun e shqipes standarde
Authors: Omari Anila
Published: December 2023

Huazimet sllave të shqipes kanë një veçori specifike në krahasim me huazimet nga gjuhët e tjera, që lidhet me shpërndarjen e tyre gjeografike. Huazimet nga gjuhët e perandorive të mëdha pushtuese me kohëzgjatje të rëndësishme, si latinishtja e turqishtja, kanë një shtrirje përgjithësisht mbarëgjuhësore. Huazimet nga italishtja janë kryesisht të karakterit dituror të hyra nëpërmjet kontakteve kulturore ose kanë një përhapje sipas shtresave sociale. Ndryshe nga këto, sllavizmat e shqipes paraqiten në përgjithësi të shpërndara në mënyrë lokale, kanë një përhapje të kufizuar dialektore, ndërsa vetëm një pjesë relativisht e vogël është bërë pronë e mbarë gjuhës. Kjo specifikë ka të bëjë domosdoshmërisht edhe me prejardhjen e huazimeve sipas përkatësisë dialektore-gjuhësore brenda grupit të gjuhëve sllave jugore, në përputhje me grupet gjuhësore sllave që pushtuan hapësirat e banuara nga shqiptarët në Ballkan: grupi i sllavishteve perëndimore në Veri dhe grupi i sllavishteve lindore në Lindje dhe Jug. Sipas kësaj përkatësie gjuhësore sllave, sllavizmat e të folmeve veriore të shqipes vijnë prej serbishtes/kroatishtes, ndërsa ato të të folmeve të Jugut vijnë prej bullgarishtes, përkatësisht maqedonishtes. Arsyet e kësaj shpërndarjeje gjeografike të sllavizmave të shqipes janë vetë rrethanat e ardhjes së sllavëve në Shqipëri, në formë valësh të njëpasnjëshme dhe nga drejtime të ndryshme, dhe me mënyrën e ngulimit të tyre në formë enklavash, në zona të caktuara, por kryesisht në zonat kufitare, ku kontaktet me popullsinë sllave kanë qenë të vazhdueshme për shekuj me radhë.
Studimi i sintaksës dialektore dhe korpusi i gjuhës së folur shqipe
Authors: Plangarica Tomorr
Published: December 2023

Nisma e ndërmarrë nga studiuesit e departamenteve të Institutit të Gjuhësisë e të Letërsisë pranë Akademisë së Studimeve Albanologjike (ASA) për shqyrtimin e variacionit sintaksor në të folmet e shqipes dhe përgatitjen e Atlasit të Sintaksës Dialektore të Shqipes (nismë e ndërmarrë qysh në vitin 2016) synon ndriçimin e një problematike që lidhet me çështje që jo vetëm plotësojnë hapësira ende të pambuluara sa duhet në studimin e shqipes, por, sidomos, që nxisin e orientojnë studimet për të ardhmen. Organizimi në këtë kuadër i tryezave të rrumbullakëta, ku diskutohen çështje të ndryshme teorike e praktike që lidhen me këtë projekt, janë një mundësi më shumë që u krijohet studiuesve për të shprehur qëndrimet e pikëvështrimet e tyre për të përvijuar një pamje sa më të plotë të problematikës që synohet të jetë pjesë e angazhimeve të tyre në të ardhmen. Mëtimi i organizatorëve për të nxitur debatin përmes këtyre tubimeve shkencore është shenjë emancipimi shkencor. Nxitja e debatit shkencor në fazën që paraprin përvijimin e platformës për studimin e objektit veçse shton sigurinë për suksesin e hapave që do të hidhen më tej. Produkte të pritshme të debatit janë pikëvështrimet që priren t‟i pasurojnë qasjet ndaj profileve të ndryshme të objektit, sidomos në periudhën e tanishme, kur kahet e shkollat e ndryshme të mendimit gjuhësor europian e më gjerë sjellin prurje me vlerë në aspektin teorik e praktik, që mund të orientojnë më mirë punën dhe të ndihmojnë në disiplinimin e energjive të shpenzuara.
Vështrim përqasës i konektorëve shtesorë në veprën e Pjetër Bogdanit “Cuneus Prophetarum” dhe në veprën e Pjetër Budit “Doktrina e Kërshtenë”
Authors: Mëniku Linda
Published: December 2023

Synimi i këtij studimi është përshkrimi dhe analizimi i konektorëve të tekstit në veprën e Pjetër Bogdanit “Cuneus Prophetarum”1 në vështrim përqasës me konektorët e tekstit të përdorur në veprën “Doktrina e Kërshtenë” të Pjetër Budit. Studimet për mjetet lidhëzore në veprën e Bogdanit dhe të Budit mungojnë, prandaj përmes këtij punimi synojmë të shohim ndryshimin diakronik të përdorimit të konektorëve të tekstit, më konkretisht të konektorëve shtesorë, në këto dy vepra të shkruara në shekullin e 17-të (respektivisht në vitin 1618 dhe në vitin 1685), duke i krahasuar me konektorët e tekstit në shqipen e sotme. Një vend të veçantë në këtë punim do të zërë dhe krahasimi i lidhëzave (të përdorura si konektorë teksti) në veprën e Bogdanit dhe të Budit dhe atyre të përdorura në veprën e parë të shqipes “Meshari” i Gjon Buzukut. Për këtë vështrim krahasues jemi bazuar në punimin e zgjeruar dhe të thelluar të studiuesit Emil Lafes “Lidhëzat te libri i parë shqip”.
Një vështrim gjuhësor për rimarin e poezive të Pjetër Budit
Authors: Bramo Elvis
Published: December 2023

Kjo mënyrë paraqitjeje e një fragmenti të shkëputur nga një studim më i plotë për poetikën e P. Budit1, është përgjithësisht e re në traditën e studimeve tona. Vetëm nga viti 1955 e këndej, ka të dhëna që janë bërë përpjekje për rimar të ndonjë vepre letrare, siç është një shtojcë në studimin e K. Ashtës “Fjalori i plotë i nxjerrun nga shkrimet e Ndre Mjedës dhe rimari”.2 Prej gjuhëtarit Mina Gero, mësojmë se edhe studiuesi durrsak Shefqet Karaja ka punuar për një “Fjalor të rimave të shqipes”.3 Studiuesi i njohur Shaban Sinani pohon që, veç rimarit të Mjedës nga K. Ashta dhe Karajës – mbetur në dorëshkrim – ka pasur në këtë fushë edhe vepra të tjera, si Fjalori rimor i gjuhës shqipe, hartuar nga Alfons Dovana.4 Po ky studiues, në të njëjtën revistë që shënuam, jep të dhëna edhe për një fjalor dygjuhësh të rimave në gjuhën shqipe i hartuar nga Leka Bezhani,5 me titull Albanian Rhyming Dictionary mbi 31500 fjalë-rima, mbështetur në Fjalorin drejtshkrimor të shqipes (1976).
Ndikimi i gjuhës shqipe mbi të folmet e fshehta në Bullgari
Authors: Pançev Anton
Published: December 2023

Marrëdhëniet gjuhësore bullgaro-shqiptare janë hulumtuar nga shumë studiues, që janë marrë kryesisht me të folmen e Mandricës dhe me gjuhën e rilindësve shqiptarë në Bullgari, nga njëra anë, dhe nga ana tjetër mund të themi se dominojnë hulumtimet mbi ndikimin e elementeve prej bullgarishtes në gjuhën shqipe. Interferenca midis këtyre dy gjuhëve ka përmasa dhe shtresa më të gjera, sepse edhe disa fjalë shqipe kanë hyrë në gjuhën bullgare, p.sh. caka/m që vjen nga fjala cak, ose cuca që vjen nga cucë2. Por, përveç fjalëve shqipe, relativisht të pakta në gjuhën standarde bullgare, ndikimi i shqipes shtrihet përtej këtyre shtresave gjuhësore dhe prek në mënyrë të gjerë një dukuri interesante gjuhësore – të ashtuquajturat të folme të fshehta.

Shfaqja në jetën sociale e kësaj forme të të folmeve lidhet me nevojat profesionale dhe kulturore në hapësirën e gjerë ballkanike dhe përtej kufijve të saj. Zanatçinjtë, të cilët kanë shkuar në kurbet jashtë viseve të tyre, e kanë pasur nevojën që të flisnin midis tyre para punëdhënësve dhe klientëve të tyre pa u kuptuar nga të tjerët. Të bën përshtypje se bartësit e këtyre të folmeve kanë qenë kryesisht muratorë dhe në përgjithësi vendbanimet e tyre ndodheshin në rajonet malore ku kushtet për bujqësi nuk kanë qenë të volitshme dhe duhej të kërkonin mënyra të tjera për ta siguruar bukën për familjet e tyre3. Pra, lëvizjet e disa grupeve për shkaqe profesionale, e kanë krijuar këtë formë të sociolekteve.
Q. Murati, fjalor i fjalëve dhe shprehjeve nga trojet e Shqipes në Maqedoni, Shkup, 2015
Authors: Memisha Valter
Published: December 2023

Q. Murati veçohet për prurje shkencore, që rrokin disa fusha të gjuhësisë dhe trupëzojnë një punë shkencore profesionale të kurorëzuar suksesshëm. Ai tashmë është identifikohet si një leksikograf shumë prodhimtar në një rrugëtim 35-vjeçar (të cilin e ka nisur si bashkautor me veprën Fjalor i fjalëve të huaja, Prishtinë, 1987), duke zënë një vend të merituar veçanërisht në leksikografinë dialektore mbarëkombëtare shqiptare. Gjatë punës, për dekada të tëra, ai ka pasur për busull, siç pohon dhe vetë porosinë e akademikut E. Çabej se “Pasuria gjuhësore që rron nëpër dialekte vazhdon të përbëjë një gurrë ende të pashterur. Pa mbledhjen e leksikut dialektor dhe krahinor nuk mund të ketë gjuhë standarde shqipe dhe zhvillim të mëtejshëm të saj deri në nivelin e gjuhëve të tjera të përparuara të Evropës e të botës. Vetëm malësitë i ruajnë fjalët e shqipes se qytetërimi nuk ruan asgjë”.