bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
การผลิตและประยุกต์ใช้หัวเชื้อแบคทีเรียผสมแบบตรึงสำหรับส่งเสริมการเจริญของอ้อยในสภาวะแล้ง
Authors:   , ตรีสอน ปฐมาวดี
Published: February 2025

พื้นที่เพาะปลูกอ้อยส่วนใหญ่ในประเทศไทยจะอยู่นอกเขตชลประทาน ทำให้เมื่อเกิดปัญหาภัยแล้งจะเกิดความเสียหายต่อไร่อ้อยและส่งผลกระทบต่อเกษตรกรที่ปลูกอ้อย งานวิจัยนี้จึงสนใจใช้แบคทีเรียส่งเสริมการเจริญของพืช ได้แก่ Bacillus thuringiensis B2, Bacillus stratophericus L19 และ Bacillus altitudinis T17 และแบคทีเรียที่ผลิตสารลดแรงตึงผิว ได้แก่ Weissella cibaria PN3 มาช่วยให้อ้อยสามารถทนอยู่ในสภาวะแล้งได้ดีขึ้น โดยเตรียมแบคทีเรียในรูปหัวเชื้อผสมแบบตรึงกับวัสดุ เพื่อช่วยให้แบคทีเรียสามารถอยู่ในสิ่งแวดล้อมได้นานขึ้น โดยวัสดุตรึงที่ใช้ในงานวิจัยนี้ ได้แก่ ถ่านชีวภาพ, เถ้าลอย และกากเนื้อในปาล์ม จากการศึกษาเปรียบเทียบสมบัติทางกายภาพและลักษณะพื้นผิวของวัสดุตรึงด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบส่องกราด พบว่าถ่านชีวภาพมีค่าความชื้นสัมพัทธ์สูง และมีรูพรุนจำนวนมาก จึงง่ายต่อการที่แบคทีเรียจะเข้าไปอาศัยและเจริญอยู่ภายใน ส่วนลักษณะพื้นผิวของเถ้าลอยจะมีรูพรุนที่แบคทีเรียสามารถเข้าไปอาศัยอยู่ได้ และกากเนื้อในเมล็ดปาล์มมีธาตุไนโตรเจนสูง ซึ่งไนโตรเจนเป็นแร่ธาตุที่สำคัญต่อการเจริญของอ้อย จากการทดลองตรึงเซลล์แบคทีเรียในวัสดุตรึง พบว่าอัตราการมีชีวิตรอดของแบคทีเรียในวัสดุตรึงแต่ละชนิดค่อนข้างใกล้เคียงกัน โดยแบคทีเรียในวัสดุตรึงที่บ่มครบ 2 สัปดาห์ มีปริมาณแบคทีเรีย 109-1011 CFU ต่อกรัมวัสดุตรึง ในงานวิจัยนี้จึงเลือกใช้วัสดุตรึงทั้ง 3 ชนิดผสมกัน เพื่อนำข้อดีของวัสดุแต่ละชนิดมารวมกัน เมื่อเติมวัสดุตรึงที่มีเชื้อแบคทีเรียแบบผสมลงในดินที่ปลูกอ้อย พบว่าช่วงที่ให้น้ำเป็นเวลา 2 สัปดาห์ อ้อยมีการเจริญเพิ่มขึ้นในทุกชุดการทดลอง และเมื่อจำลองสภาวะแล้งโดยงดให้น้ำเป็นเวลา 2 สัปดาห์ พบว่าอ้อยที่ใส่แบคทีเรียตรึงทนสภาวะแล้งได้ดี โดยชุดการทดลองที่ใช้วัสดุตรึงที่มีเชื้อผสม 3 ชนิด มีความยาวรากมากที่สุด และชุดการทดลองที่ใช้วัสดุตรึงที่มีเชื้อผสม 4 ชนิด มีเปอร์เซ็นต์ความยาวต้นและใบที่เพิ่มขึ้นมากที่สุด ดังนั้นควรจะเพิ่มระยะเวลาของช่วงการจำลองสภาวะแล้งให้นานขึ้น เพื่อให้เห็นผลที่แตกต่างกันอย่างชัดเจนมากกว่านี้ จากผลการทดลองทั้งหมดสามารถสรุปได้ว่าการเติมหัวเชื้อแบคทีเรียผสมแบบตรึงสามารถช่วยส่งเสริมการเจริญของอ้อยในสภาวะแล้งได้ดียิ่งขึ้น
การคัดแยก คัดเลือก และประเมินความเป็นปฏิปักษ์ของยีสต์ต่อราที่ผลิตโอคราทอกซินเอในตัวอย่างกาแฟช่วงต้นของกระบวนการผลิตหลังการเก็บเกี่ยว
Authors:   , สมัครกาล จิตโสภิณ
Published: February 2025

การปนเปื้อนของราและสารพิษจากราโดยเฉพาะโอคราทอกซินเอระหว่างกระบวนการแปรรูปกาแฟเป็นหนึ่งในปัญหาสำคัญและเป็นอันตรายต่อผู้บริโภค จึงมีความจำเป็นในการหาแนวทางเพื่อลดการปนเปื้อนของราที่ผลิตโอคราทอกซินเอในกาแฟ การใช้ยีสต์ปฏิปักษ์เป็นตัวควบคุมทางชีวภาพเป็นหนึ่งในแนวทางที่ได้รับความสนใจ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อคัดแยกและคัดเลือกยีสต์จากตัวอย่างผลกาแฟสุก เมล็ดกาแฟหมัก น้ำหมักกาแฟ และเมล็ดกาแฟกะลา จากมูลนิธิโครงการหลวง 3 แห่ง ในจังหวัดเชียงใหม่ ประเทศไทย และเพื่อประเมินความเป็นปฏิปักษ์ของยีสต์ที่คัดแยกได้ต่อราที่ผลิตโอคราทอกซินเอ พบว่า ตัวอย่างเมล็ดกาแฟหมักมีจำนวนยีสต์มากที่สุดโดยเฉพาะตัวอย่างจากศูนย์พัฒนาโครงการหลวงตีนตก (1.32x10⁸ โคโลนีต่อกรัม) คัดแยกยีสต์ทั้งหมดได้ 121 ไอโซเลต จากตัวอย่างกาแฟทั้งหมดยกเว้นเมล็ดกาแฟกะลา จัดกลุ่มยีสต์ตามลักษณะการเจริญบนอาหารเลี้ยงเชื้อแข็งได้ 19 กลุ่ม ศึกษาลักษณะการเจริญบนอาหารเลี้ยงเชื้อ ลักษณะภายใต้กล้องจุลทรรศน์และคุณสมบัติทางชีวเคมี และคัดเลือกยีสต์ 15 ไอโซเลต ไปทดสอบประสิทธิภาพต่อการต้านการเจริญของราที่ผลิตโอคราทอกซินเอ พบว่ายีสต์มีประสิทธิภาพในการยับยั้งการเจริญของราที่ผลิตโอคราทอกซินเอ โดยมีเปอร์เซ็นต์การยับยั้งระหว่าง 2.5±3.54 ถึง 30.0 ± 3.54 เปอร์เซ็นต์
การวิเคราะห์พาราเบนในเครื่องสำอางโดยการสกัดระดับจุลภาคด้วยวัฏภาคของแข็งร่วมกับเทคนิคไฮเพอร์ฟอร์แมนซ์ลิควิดโครมาโทกราฟี
Authors:   , วงษ์จำปี ฐิติมา
Published: February 2025

พาราเบนเป็นกลุ่มสารที่นิยมใช้เป็นสารกันเสียในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง เพื่อช่วยยับยั้งการเจริญเติบโต ของเชื้อราและแบคทีเรีย อย่างไรก็ตามการใช้สารกลุ่มนี้ในปริมาณมากจะส่งผลกระทบต่อสุขภาพของผู้บริโภค ดังนั้นงานวิจัยนี้ได้พัฒนาวิธีวิเคราะห์พาราเบน 4 ชนิด ได้แก่ เมทิลพาราเบน เอทิลพาราเบน โพรพิลพาราเบน และบิวทิลพาราเบนในเครื่องสำอาง โดยการสกัดระดับจุลภาคด้วยวัฏภาคของแข็ง และนำไปวิเคราะห์ด้วย เทคนิคไฮเพอร์ฟอร์แมนซ์ลิควิดโครมาโทกราฟี ซึ่งพบว่าการสกัดด้วยการสกัดระดับจุลภาคด้วยวัฏภาค ของแข็งแบบโดยตรงให้ประสิทธิภาพการสกัดสูงกว่าการสกัดระดับจุลภาคด้วยวัฏภาคของแข็งแบบเฮดสเปซ จึงทำการศึกษาปัจจัยต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อการสกัดด้วยระดับจุลภาคด้วยวัฏภาคของแข็งแบบโดยตรง ได้ภาวะ ของการสกัด ดังนี้ อุณหภูมิการสกัด 50 องศาเซลเซียส เวลาในการสกัด 30 นาที ใช้เมทานอลเป็นตัวทำ ละลายในการคายซับเป็นเวลา 30 นาที นอกจากนี้ มีการเตรียมตัวอย่างโลชั่นบำรุงผิวก่อนการสกัดระดับ จุลภาคด้วยวัฏภาคของแข็งแบบโดยตรง โดยการเจือจางด้วยเมทานอล คนแบบวอร์เท็กซ์และปั่นเหวี่ยง วิธีที่ พัฒนาได้มีประสิทธิภาพการสกัดที่ดี โดยมีค่าร้อยละการคืนกลับของการวิเคราะห์ร้อยละ 68 ถึงร้อยละ 115
สูตรของจำนวนช่องที่ม้าหมากรุกสามารถเดินแบบ (2,b) สำหรับจำนวนเต็ม b∈{2,4,6,8}
Authors:   , เนียมน้อย อิ่มบุญ
Published: February 2025

กระดานหมากรุกขนาด m x n คือ กระดานรูปสี่เหลี่ยมมุมฉากที่ประกอบด้วยแถวของช่องรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสซึ่งจัดเรียงเป็น m แถวและแต่ละแถวมีอยู่ n หลัก ในกรณีที่ m→∞ และ n∞ จะเรียกกระดานหมากรุกดังกล่าวว่ากระดานหมากรุกขนาดอนันต์ การเดินของม้าหมากรุกแบบ (a,b) เป็นการเดินบนกระดานหมากรุกขนาดอนันต์จากช่องรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสช่องหนึ่งไปอีกช่องหนึ่ง โดยเดินม้าหมากรุกไป a ช่องตามแนวตั้งหรือแนวนอนแล้วเดินเลี้ยวทำมุม 90 องศากับแนวเดิมไปอีก b ช่อง ซึ่งโครงงานนี้พิจารณาการเดินของม้าหมากรุกเดินแบบ (2,b) เมื่อ b∈ {2,4,6,8} และนำเสนอสูตรของจำนวนช่องที่ม้าสามารถเดินแบบ (2,b) เมื่อ b∈ {2,4,6,8} ไปถึงได้บนกระดานหมากรุกขนาดอนันต์ และจำนวนช่องสะสมที่ม้าสามารถเดินไปถึงด้วยการเดินเพียง k ครั้ง
การเตรียมวัสดุเชิงประกอบแกรฟีน/สารประกอบพอลิอิเล็กโทรไลต์ของพอลิไดแอลิลไดเมทิลแอมโมเนียมคลอไรด์-พอลิสไตรีนซัลโฟเนต เพื่อใช้เป็นขั้วไฟฟ้าเก็บประจุไฟฟ้ายิ่งยวด
Authors:   , อารีบำรุงสุข ประภัสสร
Published: February 2025

ในปัจจุบันรูปแบบของการพัฒนาอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ขนาดเล็กเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว การพัฒนา แหล่งพลังงานของอุปกรณ์เหล่านี้เป็นสิ่งที่เข้ามามีบทบาทควบคู่กันโดยเฉพาะอย่างยิ่งการพัฒนา ตัวเก็บประจุ ยิ่งยวด (supercapacitor) เนื่องจากมีความสามารถในการกักเก็บพลังงานสูง มีระยะเวลาในการอัดประจุ พลังงานอย่างรวดเร็ว และมีความเสถียรต่อรอบอายุการใช้งานที่สูง เพิ่มประสิทธิภาพในการใช้งานให้กับ อุปกรณ์ไฟฟ้าได้ทั้งขนาดพกพา และขนาดใหญ่ในงานวิจัยครั้งนี้ผู้วิจัยสนใจ จะทำตัวเก็บประจุยิ่งยวดแบบ กลไกอีดีแอลซี โดยใช้แกรฟีนเป็นวัสดุหลักในการทำเป็นขั้วอิเล็กโทรด และมีสารประกอบพอลิอิเล็กโทรไลต์ ของพอลิไดแอลิลไดเมทิลแอมโมเนียมคลอไรด์-พอลิสไตรีนซัลโฟเนต เป็นสารประกอบเชิงซ้อนพอลิอิเล็กโทร ไลต์ โดยได้กำหนดตัวแปรในการทดลองคือ ความเข้มข้นของแกรฟีน, พอลิไดแอลิลไดเมทิลแอมโมเนียมคลอ ไรด์และพอลิสไตรีนซัลโฟเนตที่ 2.0 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร และความเข้มข้นของสารละลายเกลือโซเดียมคลอไรด์ ในสัดส่วน 2, 4, 6, 8 และ 10 %โดยน้ำหนัก เพื่อหาความเข้มข้นที่เหมาะสมในการเก็บประจุไฟฟ้า โดยดู ลักษณะอิทธิพลของขนาดสารประกอบเชิงซ้อนที่ได้ในระบบที่มีผลต่อค่าการเก็บประจุไฟฟ้า แล้วนำมา วิเคราะห์ดูลักษณะโครงสร้างทางสัณฐานวิทยา ทดสอบขนาดและการกระจายตัวของอนุภาค ทดสอบสมบัติ ทางเคมีเพื่อดูหมู่ฟังก์ชัน และทดสอบสมบัติทางเคมีไฟฟ้า ในการทำงานวิจัยครั้งนี้สามารถสรุปได้ว่าความ เข้มข้นของเกลือโซเดียมคลอไรด์มีบทบาทสำคัญในการควบคุมขนาดของอนุภาคและสามารถเตรียมวัสดุเชิง ประกอบแกรฟีน/สารประกอบพอลิอิเล็กโทรไลต์ในสูตรที่ดีที่สุดคืออัตราส่วนความเข้มข้นเกลือ 8% โดย น้ำหนัก เมื่อทำการทดสอบด้วยเทคนิคไซคลิกโวลแทมเมตรี ที่อัตราศักย์ไฟฟ้า 10 มิลลิโวลต์/วินาที ได้ค่า ความจุจำเพาะสูงสุดคือ 68.19 มิลลิฟารัด/ตารางเซนติเมตร และเมื่อทำการทดสอบด้วยเทคนิคกัลวาโน แสตติกชาร์จ-ดิสชาร์จที่การให้กระแสไฟฟ้าคงที่ที่ 1 มิลลิแอมป์ ได้ค่าความจุจำเพาะสูงสุดคือ 55.39 มิลลิฟา รัด/ตารางเซนติเมตร อีกทั้งยังสามารถนำไปใช้ได้กับทุกพื้นผิวรูปร่างโดยไม่ต้องใช้สารช่วยยึดติด
การเตรียมพอลิเมอร์นำไฟฟ้าห่อหุ้มอนุภาคสังกะสีออกไซด์และการประยุกต์ใช้เป็นขั้วแอโนดของแบตเตอร์รี่สังกะสีไอออน
Authors:   , ทินกรสูติบุตร ณิชารีย์
Published: February 2025

งานวิจัยนี้สนใจศึกษาการและเปรียบเทียบประสิทธิภาพในการลดการเกิดปฏิกิริยากัดกร่อนที่ ขั้วแอโนดสังกะสีออกไซด์ ด้วยวัสดุพอลิเมอร์นำไฟฟ้า 2 ชนิด ได้แก่ พอลิไพโรล และพอลิอะนิลีน โดยวัสดุเชิง ประกอบของพอลิเมอร์นำไฟฟ้า/สังกะสีออกไซด์ถูกสังเคราะห์โดยวิธีอินซิทูพอลิเมอไรเซชัน และกระบวนการ โซโนเคมีคัล โดยองค์ประกอบในการศึกษามุ่งเน้นศึกษาภาวะที่เหมาะสมในการสังเคราะห์วัสดุเชิงประกอบพอ ลิเมอร์นำไฟฟ้า/สังกะสีออกไซด์ โดยใช้อัตราส่วนโมลของมอนอเมอร์ ต่อแอมโมเนียมเปอร์ซัลเฟตที่แตกต่าง กัน ได้แก่ 1:0.5, 1:1 และ 1:1.5 ตามลำดับ และใช้อัตราส่วนโมลของมอนอเมอร์:กรดไฮโดรคลอริกที่แตกต่าง กัน 1:0.5, 1:0.75, 1:1, 1:2, 1:4, และ1:6 ตามลำดับ โดยลักษณะสัณฐานวิทยาของวัสดุเชิงประกอบพอลิเม อร์นำไฟฟ้า/สังกะสีออกไซด์ที่สังเคราะห์ได้ถูกวิเคราะห์ด้วยเทคนิคกล้องจุลทรรศน์แบบส่องกราดพบว่า สัณฐานของพอลิเมอร์นำไฟฟ้าของ พอลิไพโรล หรือพอลิอะนิลีน มีลักษณะเป็นแผ่นกระจายอยู่ร่วมกับอนุภาค ที่เป็นแท่งของสังกะสีออกไซด์ และการโครงสร้างทางเคมีหมู่ฟังก์ชันทางเคมีของพอลิไพโรลและพอลิอะนิลีนที่ถูกสังเคราะห์ขึ้นนั้นถูกยืนยันด้วยเทคนิคฟูเรียร์ทรานส์ฟอร์มอินฟราเรดสเปกโทรสโคปี หลังจากนั้นวัสดุเชิง ประกอบพอลิเมอร์นำไฟฟ้า/สังกะสีออกไซด์นั้นถูกนำไปขึ้นรูปขั้วไฟฟ้าเพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพในการลด การเกิดปฏิกิริยากัดกร่อนที่ขั้วแอโนด และศึกษาประสิทธิภาพการกักเก็บพลังงานไฟฟ้าของขั้วไฟฟ้าแอโนด จากวัสดุเชิงประกอบของพอลิเมอร์นำไฟฟ้า/สังกะสีออกไซด์ที่สังเคราะห์ได้ โดยจากการวิเคราะห์สมบัติทาง ไฟฟ้าเคมีด้วยเทคนิคไซคลิกโวททาเมทรี และเทคนิคทาเฟล เอ็กซ์ทราโพเรชันพบว่าวัสดุเชิงประกอบพอลิเม อร์นำไฟฟ้า/สังกะสีออกไซด์ ที่อัตราส่วนไพโรลมอนอเมอร์และกรดไฮโดรคลอริกที่ 1:0.75 ให้ค่าประสิทธิภาพ การยับยั้งการกัดกร่อนที่ดีที่สุด คือที่ร้อยละการยับยั้ง 69.88 เปอร์เซนต์ จึงนำมาทำการเลือกอัตราส่วนที่ดี ที่สุดเพื่อนำไปขึ้นรูปเป็นแบตเตอรี่ที่มีขั้วแคโทดเป็น นิกเกิลไฮดรอกไซด์ เพื่อวิเคราะห์สมบัติทางไฟฟ้าเคมีด้วย เทคนิคกัลวาโนสแตติก ชาร์ท ดิสชาร์ท พบว่าสามารถให้ค่าการเก็บประจุไฟฟ้า คือ 458 มิลลิแอมแปร์ชั่วโมง ต่อกรัม ที่กระแสไฟฟ้า 1 แอมแปร์ต่อกรัม
การวิเคราะห์ความรู้สึกจากอิโมจิเกี่ยวกับการท่องเที่ยวของผู้ใช้ทวิตเตอร์
Authors:   , ด่านสว่างกูล กนกกานต์
Published: February 2025

ในปัจจุบันผู้คนมีการใช้สื่อสังคมเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะทวิตเตอร์ซึ่งเป็นสื่อสังคมอิสระที่ให้ผู้ใช้งานสามารถแสดงความคิดเห็น ประสบการณ์หรือความรู้สึกต่อสิ่งต่าง ๆ รวมไปถึงการเข้าถึงข้อมูลต่าง ๆ ก็สามารถทำได้ง่าย ทำให้ผู้ใช้งานสามารถนำข้อมูลเหล่านั้นมาช่วยในการตัดสินใจได้ ตัวอย่างเช่นการนำข้อมูลบนทวิตเตอร์มาช่วยในการเลือกสถานที่ท่องเที่ยวต่าง ๆ ซึ่งส่งผลต่อเศรษฐกิจของสถานที่ท่องเที่ยวนั้น ๆ การวิเคราะห์ความรู้สึกของผู้สื่อสารผ่านสื่อสังคม จะสามารถนำมาใช้เพื่อประกอบการตัดสินใจเชิงธุรกิจในการพัฒนาและปรับปรุงสถานที่ท่องเที่ยวนั้นต่อไปได้ ซึ่งข้อมูลที่อยู่บนทวิตเตอร์จะมีทั้งข้อความ อิโมจิ และรูปภาพ ผู้จัดทำได้เห็นถึงความสำคัญของอิโมจิที่มีการใช้เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ และมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการวิเคราะห์ว่าผู้ที่แสดงความคิดเห็นนั้นมีความรู้สึกอย่างไร แต่ก็ยังมีผู้นาอิโมจิมาวิเคราะห์ไม่มากนัก ผู้จัดทาจึงได้พัฒนาระบบวิเคราะห์ความรู้สึกจากอิโมจิเกี่ยวกับการท่องเที่ยวของผู้ใช้ทวิตเตอร์ขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความรู้สึกของผู้ใช้งานทวิตเตอร์ออกเป็น 3 แบบ ได้แก่ ความรู้สึกเชิงบวก ความรู้สึกเชิงลบ และความรู้สึกเป็นกลาง ขั้นตอนการพัฒนาระบบประกอบไปด้วย 4 ขั้นตอน คือ การรวบรวมข้อความทวีตจากทวิตเตอร์ การเตรียมข้อมูลสำหรับการนำไปวิเคราะห์ การเตรียมชุดข้อมูลสำหรับการนำไปวิเคราะห์ และการวิเคราะห์ความรู้สึกจากอิโมจิ จากนั้นผู้จัดทำจะเก็บผลการวิเคราะห์ไว้ในฐานข้อมูลเพื่อให้สามารถนำไปใช้วิเคราะห์และจำแนกข้อความทวีตรวมกับข้อมูลประเภทอื่น ๆ และนำมาใช้ในการปรับปรุงและพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวในประเทศไทยต่อไป
ผลของออกซินต่อการเติบโตของสาหร่ายคลอโรไฟต์และสเตรปโตไฟต์บางชนิด
Authors:   , แจ่มสุวรรณ์ นิติกร
Published: February 2025

ออกซินมีความสำคัญและมีอิทธิพลต่อของการพัฒนาทางสรีรวิทยา ส่งผลต่อการงอกใหม่ ของเซลล์ การเจริญยืดยาวของเซลล์ การขยายตัวของเซลล์ และควบคุมการแบ่งเซลล์ ดังนั้นจะ เห็นได้ว่าออกซินถือเป็นฮอร์โมนที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตของพืช และสาหร่ายสีเขียวซึ่ง เป็นกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่มีบรรพบุรุษร่วมกัน โดยสาหร่ายสีเขียวประกอบไปด้วยสาหร่ายสองกลุ่มใหญ่ ได้แก่ สาหร่ายคลอโรไฟต์ซึ่งหมายถึงสาหร่ายสีเขียวส่วนใหญ่ที่พบได้ทั่วไปในธรรมชาติ สาหร่ายสี เขียวอีกกลุ่มคือสาหร่ายสเตรปโตไฟต์ ซึ่งเป็นสาหร่ายสีเขียวกลุ่มเล็ก ๆ แต่มีความใกล้ชิดทาง วิวัฒนาการกับพืช เพื่อที่จะเข้าใจบทบาทของออกซินต่อสาหร่าย ในการศึกษานี้จึงศึกษาผลของ ออกซิน (indole-3-acetic acid, IAA) 6 ความเข้มข้น ได้แก่ 0, 0.1, 1.0, 10.0, 50.0 และ 100.0 ไม โครโมลาร์ ต่อสาหร่ายกลุ่มคลอโรไฟต์ (Chlorella vulgaris, Scenedesmus sp.) และสเตรปโต ไฟต์ (Klebsormidium sp.) ผลการทดลองพบว่าออกซินที่ความเข้มข้นเท่ากับ 0.1, 1.0, 10.0, 50.0, และ 100.0 ไมโครโมลาร์ มีผลทำให้ขนาดและความหนาแน่นของเซลล์ของสาหร่าย Chlorella vulgaris, Scenedesmus sp. และ Klebsormidium sp. แตกต่างจากชุดควบคุมอย่าง มีนัยสำคัญ ที่ความเข้มขันของออกซินเท่ากับ 50.0 และ 100.0 ไมโครโมลาร์ มีผลทำให้เซลล์ สาหร่ายมีขนาดใหญ่ขึ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สาหร่าย Chlorella vulgaris, Scenedesmus sp. มีการแบ่งเซลล์สูงสุดที่ความเข้มข้นของออกซินเท่ากับ 10.0 ไมโครโมลาร์ ในขณะที่สาหร่าย Klebsormidium sp. มีการแบ่งเซลล์สูงสุดในความเข้มข้นของออกซินเท่ากับ 1.0 ไมโครโมลาร์ อย่างไรก็ตามจากการวิเคราะห์ทรานสคริปโตมส์ของสาหร่ายสกุลดังกล่าวพบว่าสาหร่ายสกุล ดังกล่าวไม่ได้มีโปรตีน ที่ทำหน้าที่ตอบสนองต่อฮอร์โมนออกซินเช่นเดียวกับพืช ดังนั้น จึงอาจกล่าว ได้ว่าสาหร่ายสีเขียวและพืชมีกระบวนการตอบสนองต่อออกซินที่แตกต่างกัน
การคัดกรองและตรวจสอบยีน ACC1 ของยีสต์ที่สามารถผลิตน้ำมันจากตะกอนดินบริเวณป่าชายเลน อ.เทพา จ.สงขลา
Authors:   , บุตรคำโชติ เฌอญานุส
Published: February 2025

ป่าชายเลนเป็นอีกหนึ่งแหล่งที่เหมาะสมสำหรับการคัดกรองยีสต์ที่สามารถผลิตและสะสมน้ำมัน (oleaginous yeasts) ได้มากกว่าร้อยละ 20 ของน้ำหนักเซลล์แห้ง ดังนั้นวัตถุประสงค์ของการศึกษานี้ คือ การคัดกรองยีสต์ที่สามารถผลิตน้ำมันจากตะกอนดินป่ายชายเลน อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา จากการคัดกรองพบว่าได้ยีสต์จำนวน 18 ไอโซเลต มียีสต์จำนวน 5 ไอโซเลตที่สามารถระบุได้ว่าเป็นยีสต์ที่ผลิตน้ำมันได้ (oleaginous yeasts) จากการย้อมด้วยเทคนิค Sudan black B ได้แก่ ยีสต์ไอโซเลต TEP6 TEP11 TEP12 TEP17 และ TEP18 เนื่องจากเมื่อสกัดน้ำมันด้วยวิธี Bligh and Dyer ยีสต์ทั้ง 5 ไอโซเลต มีการสะสมของน้ำมันร้อยละ 40.6 32.5 28.0 28.8 และ 87.1 ต่อน้ำหนักเซลล์แห้ง ตามลำดับ ซึ่งการระบุชนิดของยีสต์ทั้ง 5 ไอโซเลต บริเวณยีน 18s rRNA แสดงให้เห็นว่าไอโซเลต TEP6 TEP11 และ TEP17 มีความใกล้เคียงกับ Candida tropicalis ส่วนไอโซเลต TEP12 มีความใกล้เคียงกับ Candida maltose และไอโซเลต TEP18 มีความใกล้เคียงกับ Hanseniaspora sp. นอกจากนี้เมื่อทำการตรวจสอบองค์ประกอบของกรดไขมันของยีสต์ที่มีการผลิตและสะสมน้ำมันมากที่สุด 3 อันดับ คือ C.tropicalis ไอโซเลต TEP6 และ TEP11 และ Hanseniaspora sp. ไอโซเลต TEP 18 พบว่ามีกรดไขมันหลักที่ยีสต์ hanseniaspora sp. ไอโซเลต TEP18 ผลิตได้ คือ กรดปาล์มิโทเลอิก (C16:1) ส่วนในยีสต์ C.tropicalis ไอโซเลต TEP6 และ TEP11 มีองค์ประกอบของกรดไขมันที่เหมือนกัน คือ มีกรดโอเลอิก (C18:1) มากที่สุด จากการตรวจสอบยีน ACC1 ของยีสต์ทั้ง 5 ไอโซเลต พบแถบของดีเอ็นเอบริเวณ 7000 คู่เบส ของยีสต์ C. tropicalis ไอโซเลต TEP6 TEP11 และ TEP17 ซึ่งเป็นตำแหน่งของยีน ACC1 โดยการศึกษานี้จะเป็นฐานข้อมูลในการศึกษาองค์ประกอบของกรดไขมัน เพื่อใช้ประโยชน์ได้ต่อไปในอนาคต
ปริมาณเซลลูโลสในผนังเซลล์สาหร่ายกลุ่มคลอโรไฟต์และสเตรปโตไฟต์บางชนิด
Authors:   , เรือนผาม กาญจนา
Published: February 2025

ผนังเซลล์เป็นลักษณะเฉพาะที่ปรากฏในกลุ่มสิ่งมีชีวิตบางกลุ่ม เช่น สิ่งมีชีวิตในกลุ่ม Viridiplantae ซึ่งประกอบด้วยสาหร่ายกลุ่มคลอโรไฟต์และกลุ่มสเตรปโตไฟต์ โดยผนังเซลล์ของ Viridiplantae นั้นประกอบด้วยสารจำพวกคาร์โบไฮเดรตที่มีเซลลูโลสเป็นองค์ประกอบหลัก อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันนี้ข้อมูลปริมาณองค์ประกอบของมวลชีวภาพที่เป็นเซลลูโลสของสาหร่ายกลุ่มคลอโรไฟต์และ สาหร่ายกลุ่มสเตรปโตไฟต์ยังขาดแคลน งานวิจัยนี้จึงศึกษาปริมาณองค์ประกอบของมวลชีวภาพสาหร่ายทั้งสองกลุ่ม เพื่อศึกษาปริมาณองค์ประกอบของของมวลชีวภาพที่เป็นเซลลูโลสของสาหร่ายกลุ่มคลอโรไฟต์ ได้แก่ Cladophora sp., Oedogonium sp., Microspora sp., Pithophora sp. และสาหร่าย กลุ่มสเตรปโตไฟต์ ได้ แก่ Spirogyra sp. และ Nitella sp. โดยใช้ วิธี 1) การย้อมด้วยสีย้อม Calcofluor white 2) การวิเคราะห์หาปริมาณองค์ประกอบของมวลชีวภาพสาหร่าย และ 3) การวิเคราะห์ ทรานสคริปโตม (transcriptome) ผลการย้อมด้วย Calcofluor white และการวิเคราะห์องค์ประกอบของ ชีวมวลสาหร่ายพบว่าสาหร่ายทั้งหกชนิดมีเซลลูโลสเป็นองค์ประกอบของผนังเซลล์ ซึ่งสอดคล้องกับผลการ วิเคราะห์ทรานสคริปโตมของสาหร่ายดังกล่าวที่พบยีนส์ที่ทำหน้าที่สร้างโปรตีนที่เป็นส่วนประกอบของโครงสร้างที่ใช้สังเคราะห์เซลลูโลส และจากการวิเคราะห์มวลชีวภาพของสาหร่ายทั้งห้าชนิด พบว่า Cladophora sp. เป็นสาหร่ายที่มีมวลชีวภาพที่เป็นเซลลูโลสปริมาณมากที่สุดซึ่งเท่ากับ 34.92% ของมวลชีวภาพ
การตรวจสอบการผสมข้ามสายพันธุ์ระหว่างนกกาบบัวและนกกระสาปากเหลืองโดยใช้ลายพิมพ์ดีเอ็นเอ
Authors:   , เปี่ยมสง่า กฤตธี
Published: February 2025

การผสมข้ามสายพันธุ์ คือการผสมพันธุ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตที่มีความใกล้ชิดกันทางวิวัฒนาการและมีกลไกแบ่งแยกทางการสืบพันธุ์ไม่สมบูรณ์ ซึ่งลูกผสมที่เกิดขึ้นอาจเป็นตัวกลางในการถ่ายเทเคลื่อนย้ายยีนระหว่างประชากรของสิ่งมีชีวิตทั้งสองชนิดได้ การศึกษาเกี่ยวกับการผสมข้ามสายพันธุ์ในสัตว์ปีก โดยเฉพาะในกลุ่มนกน้ำที่มีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์นั้นพบได้ค่อนข้างจำกัด การศึกษาก่อนหน้าพบการผสมข้ามสายพันธุ์ระหว่างนกกาบบัวและนกกระสาปากเหลืองในสภาพกรงเลี้ยงในประเทศมาเลเซียและสิงคโปร์ ดังนั้นในการศึกษาครั้งนี้จึงสนใจใช้เทคนิคทางด้านชีวโมเลกุลมาตรวจสอบการผสมข้ามสายพันธุ์ระหว่างนกทั้งสองชนิดนี้ในประเทศไทย โดยเก็บตัวอย่างเลือดของนกกาบบัวจำนวน 174 ตัว จากสวนสัตว์ดุสิต กรุงเทพมหานคร และนกกระสาปากเหลืองจำนวน 49 ตัว จากสวนสัตว์นครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา จากนั้นสกัดดีเอ็นจากตัวอย่างเลือดที่เก็บมาทั้งหมด เพิ่มปริมาณนิวเคลียร์ดีเอ็นเอด้วยเทคนิค Random Amplified Polymorphic DNA (RAPD) โดยใช้ไพรเมอร์ LR7 และวิเคราะห์ผลลายพิมพ์ดีเอ็นเอของทุกตัวอย่างด้วยวิธี gel electrophoresis และ genotyping ผลการศึกษาพบอัลลีลจำนวน 122 และ 115 อัลลีล ในจีโนมของนกกาบบัวและนกกระสาปากเหลือง ตามลำดับ และพบอัลลีลที่มีความจำเพาะและสามารถใช้ระบุชนิดของนกกระสาปากเหลืองได้จำนวน 2 อัลลีล ได้แก่ อัลลีลที่มีขนาด 1055 และ 1077 คู่เบส และเมื่อตรวจสอบอัลลีลทั้งหมดในกลุ่มของนก intermediate ที่มีลักษณะคล้ายนกกาบบัว ก็พบอัลลีลที่จำเพาะต่อนกกระสาปากเหลืองในจีโนมของนก intermediate เหล่านั้น ผลที่ได้แสดงว่าเกิดการผสมข้ามสายพันธุ์ระหว่างนกกาบบัวและนกกระสาปากเหลืองในสภาพกรงเลี้ยงในประเทศไทย
การสร้างโมเดลทางการเงินสำหรับการผลิตยาแผนโบราณในโรงพยาบาล
Authors:   , ปานสุวรรณ์ ชาลิสา
Published: February 2025

กระแสความนิยมในการใช้ยาแผ่นโบราณที่เพิ่มมากขึ้น นำไปสู่นโยบายภาครัฐที่สนับสนุนการใช้ การผลิต และการให้บริการที่เกี่ยวข้องกับยาแผนโบราณและแพทย์แผนไทย รวมถึงการเบิกจ่ายผลิตภัณฑ์ยาสมุนไพร อย่างไรก็ตามการผลิตเภสัชตำรับในรพ.จำเป็นต้องมีคุณภาพดีและปลอดภัย มีการปรับปรุงหน่วยผลิตให้เป็นไปตาม GMP มีวัตถุดิบที่ได้มาตรฐาน หรือผู้ปฏิบัติงานที่เชี่ยวชาญ ทุกกระบวนการต้องใช้เงินลงทุน จึงมีคำถามว่ารัฐควรสนับสนุนการลงทุนหรือไม่การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาสถานการณ์การผลิตยาแผนโบราณในรพ. โดยใช้แบบสอบถามเพื่อวิเคราะห์รายการยาที่นิยม สัดส่วนการกระจายยา และเปรียบเทียบข้อมูลกับกลุ่มผู้ผลิตภาคเอกชนในด้านราคาและรายการยาที่
ผลิต (2) เพื่อศึกษาจุดคุ้มทุนในการผลิตยาแผนโบราณในรพ.โดยสร้างโมเดลต้นแบบซึ่งประกอบด้วยต้นทุนทางตรงต้นทุนทางอ้อม และรายได้ ทั้งนี้ได้เลือกรพ.อู่ทองเป็นต้นแบบเพื่อสัมภาษณ์และเก็บข้อมูล ข้อมูลทั้งหมดเป็นข้อมูลปีพ.ศ. 2561 โดยใช้มุมมองของรพ. การวิเคราะห์ใช้มูลค่าปัจจุบันสุทธิ (Net Present Value, NPV) อัตราผลตอบแทนจากการลงทุน (Internal Rate of Return, IRR) และระยะเวลาคืนทุน (Payback period, PB) โดยกรอบการวิเคราะห์เท่ากับ 10 ปี ผลการสำรวจรพ. ที่เข้าร่วมโครงการพัฒนาการผลิตยาสมุนไพรในรพ.ให้ได้มาตรฐาน GMP จำนวน 11 แห่งจากทั้งหมด 47 รพ. พบว่า ขมิ้นชัน ฟ้าทะลายโจร เถาวัลย์เปรียง เป็น 3 อันดับแรกที่มีปริมาณการผลิตสูงสุด นอกจากนี้พบว่าการผลิตยาแผนโบราณเพื่อใช้ภายในรพ.คิดเป็น 43.53% (10%-100%) และรายการยาแผนโบราณมี
ความซ้ำซ้อนกับภาคเอกชนมี 48 รายการ คิดเป็น 30.97% ซึ่งส่วนใหญ่มีราคาถูกกว่าของเอกชน ผลการศึกษาจุดคุ้มทุนก่อนลงทุนให้ได้ WHO-GMP พบว่ารพ. มี NPV = 39.16 ล้านบาท IRR = 27.24% และ PB = 1.25 ปี หากรพ.มีการลงทุนเพื่อให้ได้ WHO-GMP พบว่า NPV = 15.25 ล้านบาท IRR = 7.82% และ PB = 8.31 ปี แสดงให้เห็นว่าทั้ง 2 กรณีมีความคุ้มค่าที่จะลงทุนในการผลิตยาแผนโบราณ สำหรับการวิเคราะห์การอ่อนไหวพบว่าในทุกกรณีค่า NPV และ IRR ยังมีค่าเป็นบวก แสดงว่าการผลิตยาแผนโบราณมีความคุ้มทุน การศึกษานี้เป็นการพัฒนาโมเดลทางการเงินเพื่อใช้สนับสนุนการตัดสินใจว่ารพ.ควรลงทุนผลิตยาแผนโบราณหรือไม่ รพ.ที่ต่างกันก็มีต้นทุน แผนการผลิตและแผนการขาย
ที่แตกต่างกัน การที่รพ.ต้องลงทุนเพื่อให้ได้ WHO-GMP ควรคำนึงถึงศักยภาพการผลิตในปัจจุบันและในอนาคตของรพ.และคำนึงถึงการขยายตลาดด้วย สำหรับการศึกษานี้พบว่าข้อจำกัดส่วนหนึ่งคือการที่รพ.ไม่ได้เก็บข้อมูลต้นทุนของแต่ละผลิตภัณฑ์ทำให้ไม่สามารถวิเคราะห์ได้ว่าควรผลิตยาตัวใดเพิ่มขึ้นหรือลดลงหรือควรกำหนดราคายาอย่างไร เพื่อให้การผลิตยาแผนโบราณยังมีความคุ้มค่า นอกจากนี้หากมองในภาพรวมของประเทศ นโยบายที่สนับสนุนภาครัฐอาจส่งผลกระทบต่อกลุ่มผู้ผลิตภาคเอกชนด้วย
A study on mixed poisson integer-valued times series models
Authors:   , Yamsook Panisara
Published: February 2025

In 2017, Batteto-Souza extended the Poisson INAR(1) to the Mixed Poisson INAR(1) model to accommodate overdispersion data. In Their study, they considered the Poisson inverse-gaussian INAR(1) model. In this project, we will extend the study of the Mixed Poisson INAR(1) model to construct a Mixed Poisson INMA(q) model and derive their probabilistic properties such as mean, variance and covariance. Moreover, we present distribution plots of such data in many different settings.
Simulation of proton and photon depth dose distributions using FLUKA and PHIT
Authors:   , Charuchinda Warisara
Published: February 2025

The most popular radiation therapy currently used for cancer treatment is photon radiation. Nevertheless, there is damage to normal tissue resulting from photon energy deposition. Proton therapy is an alternative radiation therapy currently being used in many countries due to its special depth dose distribution characteristic. In this study, the effects of beam parameters, i.e. initial energy and beam intensity, on the depth dose distribution of photon and proton were determined by using Monte Carlo simulations called PHITS and FLUKA. We also varied the medium which photon and proton projected into, i.e. water, soft tissue, and compact bone. The results show that when beam energy increases, the dose of photon also increases, while the dose of proton decreases. Furthermore, the doses of both photon and proton depend on the beam intensity and the type of media. Soft tissue gives similar results to water but different from compact bone due to the effects of their densities and compositions. We also modified the proton beam to cover the target region. In this study, we assume the target located at 6 - 8 cm from the surface of water. By modulating the peaks appropriately, the extent of the high-dose region can be widened to cover the target region together with a uniform dose. This modulated peak is called spread-out Bragg peak (SOBP). To obtain the SOBP from various mono-energetic beams, the dependences of beam energy and intensity on depth dose distribution mentioned previously were used to calculate the depth dose distribution of mono-energetic beams instead of using PHITS or FLUKA. To generate SOBP to cover this target region, the results show that the energies of the modulated beams at 87.59 - 103.25 MeV are required. The weighted intensities are 0.13 – 0.44 for the modulation of 4 beams and 0.03 – 0.38 for 10 beams.
Electrostatic effects on partition coefficient of spherical colloid into porous membrane
Authors:   , Panyura Pongpitch
Published: February 2025

Electrostatic effects on partitioning of spherical colloids into a porous membrane consisting of long straight cylindrical pores filled with an electrolytic solution are investigated through a mathematical model. The colloids and the pore surface potential are assumed to be constant, and are such that the Debye-Huckel approximation can be applied. Assuming that the solution is diluted, the effects of colloid-colloid interactions is negligible. The cations and anions are viewed as point charges, and the electric potential is obtained as a solution of a linearized Poisson-Boltzmann equation. The colloid equilibrium partition coefficient, the ratio between the intrapore colloid concentration and that in the external bulk solution, is dependent on the difference between the electrostatic free energy of the system of a colloid confined in a cylindrical pore and the addition of the electrostatic free energy of a system of an isolated colloid in an unbounded fluid and that of an empty cylindrical pore. Effects of colloid size, colloid surface potential and Debye length on the colloid equilibrium partition coefficient are investigated.
Numerical methods for a stochastic generalized logistic model
Authors:   , Somphan Duangrudee
Published: February 2025

In this project, we study the logistic model which has been developed in the form of a stochastic differential equation model. We will compare the performance of six numerical methods, namely Euler-Maruyama, two point simplified weak Euler, three-point simplified weak Euler, simplified order 2.0 weak Taylor, explicit order 2.0 weak and order 2.0 weak predictor-corrector with the generalized logistic stochastic differential equation model in terms of the weak order of convergence and the run time.
การวิเคราะห์ลักษณะภูมิประเทศในพื้นที่ลุ่มน้ำน่าน : การะประยุกต์สำหรับการทำแผนที่แสดงระดับความอ่อนไหวต่อการเกิดน้ำท่วม
Authors:   , เอนกจินดารัตน์ ฐิตินันท์
Published: February 2025

การศึกษาครั้งนี้มุ่งวิเคราะห์พื้นที่อ่อนไหวต่อการเกิดน้ำท่วมบริเวณลุ่มน้ำน่าน ด้วยสารสนเทศ ภูมิศาสตร์ โดยใช้ข้อมูลแบบจำลองระดับสูงเชิงเลข (Digital Elevation Model: DEM) ขนาด 30x30 เมตร และโปรแกรม System for Automated Geoscientific Analyses (SAGA-GIS) free software, in version 2.2.5. โดยอาศัยปัจจัยทางธรณีสัณฐาน (ระยะทางแนวตั้งจากลำน้ำและพื้นที่ที่เป็นหลุม ที่ยุบต่ำ) และปัจจัยทางอุทกวิทยา (การไหลบ่าของน้ำบนพื้นผิว,ดัชนีความชุ่มชื้นภูมิประเทศ,พื้นที่รับน้ำ) ซึ่งข้อมูลทั้งหมดนี้สามารถกำหนดขอบเขตของสถานการณ์น้ำท่วมและสามารถแบ่งระดับความ อ่อนไหวต่อการเกิดน้ำท่วมได้ โดยจำแนกพื้นที่อ่อนไหวต่อการเกิดน้ำท่วมเป็น 5 ระดับ ได้แก่ ไม่อ่อนไหวต่อน้ำท่วม อ่อนไหวต่อน้ำท่วมต่ำ อ่อนไหวต่อน้ำท่วมปานกลาง อ่อนไหวต่อน้ำท่วมสูง และอ่อนไหวต่อน้ำท่วมสูง มากสูงมาก ผลการศึกษาพบว่าพื้นที่บริเวณทางด้านตะวันตกเฉียงใต้ของลุ่มน้ำน่าน ได้แก่ จังหวัดอุตรดิตถ์ จังหวัดพิษณุโลก จังหวัดพิจิตร และจังหวัดนครสวรรค์ มีพื้นที่อ่อนไหวต่อน้ำท่วมมากและมากที่สุด จากการ ตรวจสอบข้อมูลพื้นที่น้ำท่วมจริงจากสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ พบว่าพื้นที่อ่อนไหว ต่อการเกิดน้ำท่วมนั้นตรงกับพื้นที่น้ำท่วมสูงจริงจาก GISTDA อยู่ค่อนข้างมาก
การเข้าถึงการตรวจคัดกรองมะเร็ง: การศึกษาภาพรวมของการเบิกจ่ายในประเทศต่างๆ
Authors:   , สรรพวัฒน์ ชนสรณ์
Published: February 2025

การจัดการตรวจคัดกรองมะเร็งให้ประชาชนของแต่ละประเทศมีความแตกต่างกัน เนื่องจากแต่ละประเทศมีการจัดระบบประกันสุขภาพ รวมทั้งระดับรายได้แตกต่างกัน จึงเป็นที่น่าสนใจว่าแต่ละประเทศมีแนวทางการเบิกจ่ายการตรวจคัดกรองมะเร็งอย่างไร รวมถึงการศึกษาว่าปัจจัยใดเป็นตัวกำหนดการตัดสินใจของรัฐในการเบิกจ่ายการตรวจคัดกรองมะเร็ง ทั้งนี้การศึกษานี้ครอบคลุมการตรวจคัดกรองมะเร็งที่พบบ่อย 3 ชนิดคือมะเร็งเต้านมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง และมะเร็งปอด และทำการศึกษาใน 8 ประเทศได้แก่ ไทย มาเลเซีย สิงคโปร์ ไต้หวัน เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย และสหราชอาณาจักร การศึกษานี้ใช้วิธีทบทวนวรรณกรรมจากฐานข้อมูล Pubmed, ScienceDirect Scopus เว็บไซต์ของกระทรวงสาธารณสุข และเว็บไซต์ของหน่วยงานประกันสุขภาพของแต่ละประเทศ กรอบในการสกัดข้อมูลสำหรับการศึกษานี้ประกอบด้วย วิธีการตรวจคัดกรอง สถานภาพการเบิกจ่าย เงื่อนไขการเบิกจ่ายประสิทธิภาพของการตรวจคัดกรองในแง่ความไว และความจำเพาะ แนวทางการตรวจคัดกรองมะเร็งระดับประเทศความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ การเข้าถึงการรักษาหากได้รับการวินิจฉัยเป็นมะเร็งดังกล่าว จากการศึกษาพบว่าวิธีตรวจและสถานภาพการเบิกจ่ายเงินสำหรับการคัดกรองมะเร็งแต่ละชนิดมีความแตกต่างกันระหว่างประเทศ สำหรับการคัดกรองมะเร็งเต้านมมี 2 แบบได้แก่ การตรวจโดยการคลำเต้านมโดยผู้เชี่ยวชาญ
(ไทย-สิทธิประกันสังคม และมาเลเซี่ย) และการตรวจเต้านมด้วยเครื่องถ่ายภาพรังสีเต้านม
(สิงค์โปร์ ไต้หวัน เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย และสหราชอาณาจักร) การคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงมี 4 วิธี โดยประเทศไทย มาเลเซีย สิงคโปร์ ไต้หวัน และออสเตรเลียให้ตรวจด้วยวิธี Fecal immunochemical test ในขณะที่ไทย(สิทธิประกันสังคม) เกาหลีใต้ และญี่ปุ่นให้ตรวจด้วยวิธี Fecal occult blood test และสหราชอาณาจักรให้ตรวจด้วยวิธี Fecal occult blood test ร่วมกับ Colonoscopy ส่วนการคัดกรองมะเร็งปอดมีวิธีเดียวที่จำเพาะคือ Low-dose CT scan แต่ไม่
พบว่ามีประเทศใดบรรจุไว้ในชุดสิทธิประโยชน์เลย เป็นที่น่าสังเกตว่าประเทศที่มีระดับรายได้สูงจะให้สิทธิประโยชน์ในการตรวจคัดกรองที่ครอบคลุมและมีประสิทธิภาพมากกว่า นอกจากนี้ยังพบว่าการบรรจุการตรวจคัดกรองมะเร็งในชุดสิทธิประโยชน์ของแต่ละประเทศมีการกำหนดเงื่อนไขแตกต่างกันไป เช่น อายุ ความถี่ในการตรวจคัดกรอง นอกจากนี้ปัจจัยที่น่าจะส่งผลต่อการคัดเลือกบรรจุการตรวจคัดกรองลงในชุดสิทธิประโยชน์คือ ประสิทธิภาพของวิธีการตรวจ(ความไวและความจำเพา: แนวทางการตรวจคัดกรองมะเร็งระดับประเทศ ความคุ้มค่าของการตรวจคัดกรอง และการมียารักษาโรคมะเร็งที่เบิกจ่ายได้
การพัฒนาผลิตภัณฑ์เนยแข็งฮาลูมี่รสต้มยำจากนมแพะ
Authors:   , จูถนอม ณัฐชา
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์เนยแข็งฮาลูมี่รสต้มยำจากนมแพะ โดยศึกษาปริมาณผงต้มยำที่ส่งผลต่อลักษณะของเนยแข็ง ศึกษาอายุการเก็บของผลิตภัณฑ์ และการยอมรับของผู้บริโภค จากการศึกษาปริมาณผงต้มยำที่เติมลงไปในเนยแข็งที่ปริมาณร้อยละ 2, 3 และ 4 ของปริมาณเคิร์ด ต่อการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางกายภาพของเนยแข็ง พบว่าเมื่อเติมผงต้มยำในปริมาณที่เพิ่มขึ้น ค่าความแข็งของเนยแข็งมีค่าลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) ค่าความสว่าง (L*) ค่าสีแดง (a*) ค่าสีเหลือง (b*) มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) ในแต่ละตัวอย่าง สำหรับการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีของเนยแข็ง พบว่าค่าความชื้นและค่าความเป็นกรด-ด่างมีค่าลดลงอย่างนัยสำคัญ (p < 0.05) และค่าความเป็นกรดไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อนำเนยแข็งไปประเมินคุณภาพทางประสาทสัมผัส พบว่าเนยแข็งที่เติมปริมาณผงต้มยำร้อยละ 4 ของปริมาณเคิร์ด ได้คะแนนความชอบสูงที่สุด หลังจากนั้นศึกษาอายุการเก็บของเนยแข็งที่เติมปริมาณผงต้มยำร้อยละ 4 เทียบกับตัวอย่างควบคุม เก็บไว้ที่อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส ภายในบรรจุภัณฑ์สุญญากาศ โดยติดตามการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางกายภาพ เคมีและจุลินทรีย์ พบว่าในระหว่างการเก็บรักษา ค่าความแข็งเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) แต่ค่าความชื้นของเนยแข็งที่เติมผงต้มยำร้อยละ 4 น้อยกว่าตัวอย่างควบคุมในระหว่างการเก็บรักษา ค่าความเป็นกรด-ด่าง มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) โดยพบว่าตัวอย่างเนยแข็งที่เติมผงต้มยำร้อยละ 4 มีค่าความเป็นกรดน้อยกว่าตัวอย่างควบคุม และสามารถยืดอายุการเก็บรักษาของเนยแข็งโดยเติมผงต้มยำร้อยละ 4 จากไม่เกิน 10 วันเป็น 15 วัน จากนั้นได้มีทดสอบคุณภาพทางประสาทสัมผัสของเนยแข็งฮาลูมี่จากการปรับความเข้มข้นของน้ำต้มยำที่แช่เคิร์ด 3 ระดับ ได้แก่ 3, 5 และ 7 °Brix โดยใช้ผู้ทดสอบจำนวน 30 คน พบว่าน้ำต้มยำที่ระดับความเข้มข้น 5 °Brix ได้รับการยอมรับจากผู้บริโภคมากที่สุด
Data mining of well logs using decision tree based model
Authors:   , Sudhasirikul Thanyaboon
Published: February 2025

Well-logging is a geophysical survey which provides insights into subsurface geology of an interested borehole. However, the interpretation of well logging data is a time-consuming process and requires an interpreter’s experience. Quantitative approaches are attempted to improve time efficiency. This study uses machine learning model which is one of applied statistics to classify well log lithology and focuses on creating new features or columns to improve model performance which is not widely studied while many studies have been focused on choosing the best model. Data are from the National Petroleum Reserves in Alaska and consist of 11 wells which are 200,000 data in total. Ensemble tree model which shows outstanding performance in previous studies is used to created basic model to classify 3 rock types; mudstone, sandstone, and limestone. The performance of basic model reaches 57.6% of average F1 score and is further improved by incorporating four engineered features. The first feature is known as upsampling and downsampling which is used to manage imbalanced dataset. The second feature involves a calculation of M and N indexes from density, neutron, and sonic logs. To effectively compare and scale data from different wells, the third feature is created through standardization, normalization, and ranking. The fourth feature is developed to reduce data sensitivity and manage outliers by incorporating trimming and winsorizing methods. Results from a combination these features show that upsampling can not improve the model while the effect from downsampling is inconclusive. M and N indexes can slightly improve the model by 1%. The best model combination involves normalization and trimming, which improves the average F1 score by 1%. Hyperparameters of the best model combination such as gamma, max_depth, learning_rate, and n_estimators are tuned to develop the final model, which reaches 60.5% of average F1 score. Further improvement of the classification model can be done by incorporating relative position within a lithologic formation and marine/non-marine indicator.
การจำลองพลศาสตร์ของไหลเชิงคำนวณของเครื่องปฏิกรณ์ฟลูอิไดซ์เบดแบบขั้น แบบมีปฏิกิริยาเคมี
Authors:   , โรจนรุ่งเรืองพร ชนานันท์
Published: February 2025

ปัจจุบันภาวะโลกร้อน ทวีความรุนแรงมากขึ้นซึ่งมีสาเหตุหลักมาจากการที่มีแก๊สเรือนกระจก ในบรรยากาศมากเกินไป แก๊สเรือนกระจกตัวหนึ่งที่สำคัญ ได้แก่ คาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งเกิดจากการเผาไหม้เชื้อเพลิงเพื่อนำพลังงานมาใช้ในอุตสาหกรรมต่าง ๆ ของมนุษย์ งานวิจัยนี้ได้จำลองพลศาสตร์ของไหลเชิงคำนวณภายในเครื่องปฏิกรณ์ฟลูอิไดซ์เบดแบบดั้งเดิม และเครื่องปฏิกรณ์ฟลูอิไดซ์เบดแบบขั้น โดยใช้การจำลองพลศาสตร์ของไหลเชิงคำนวณแบบสองมิติ ร่วมกับทฤษฎีจลน์การไหลของอนุภาคของแข็ง เพื่อศึกษาตัวแปรต่าง ๆ ทีส่งผลต่อการกำจัดคาร์บอนไดออกไซด์ภายในเครื่องปฏิกรณ์ฟลูอิไดซ์เบด โดยใช้ตัวดูดซับของแข็งโพแทสเซียมคาร์บอเนต และเพื่อพัฒนาเครื่องปฏิกรณ์ฟลูอิไดซ์เบดแบบขั้นให้มีประสิทธิภาพในการกาจัดคาร์บอนไดออกไซด์เพิ่มขึ้น สำหรับผลของตัวแปรดำเนินการ พบว่า ขนาดของอนุภาคของแข็งไม่มีผลต่อการกาจัดคาร์บอนไดออกไซด์ ความเร็วของของไหล อัตราการหมุนเวียนของแข็ง อุณหภูมิของของไหล ส่งผลต่อการกำจัดคาร์บอนไดออกไซด์ภายในเครื่องปฏิกรณ์ฟลูอิไดซ์เบดอย่างมีนัยสำคัญ สำหรับผลของตัวแปรออกแบบ พบว่า มุมกรวย ความกว้างขั้น ความสม่ำเสมอของขั้น และระยะห่างระหว่างขั้น ส่งผลต่อการกำจัดคาร์บอนไดออกไซด์ภายในเครื่องปฏิกรณ์ กล่าวโดยสรุป การพัฒนาเครื่องปฏิกรณ์ฟลูอิไดซ์เบดเป็นแบบขั้น สามารถส่งผลให้ประสิทธิภาพการกำจัดคาร์บอนไดออกไซด์สูงขึ้นกว่าเครื่องปฏิกรณ์ฟลูอิไดซ์เบดแบบดั้งเดิม
การกำหนดอายุอิฐด้วยวิธีเปล่งแสงในบริเวณอุทยานประวัติศาสตร์ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และจังหวัดกาญจนบุรี
Authors:   , ชิ้นอร่ามรุ่งเรือง พงษ์ภัทร์
Published: February 2025

จากการขุดสำรวจที่ แหล่งโบราณคดีบ้านท่าโป๊ะที่จังหวัดกาญจนบุรีได้พบก้อนดินเผา และการศึกษาของ กรมศิลปากรที่ 3 อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา พบตัวอย่างที่เป็นอิฐก่อสร้างเป็นจำนวนมาก ซึ่ง หลักฐานเหล่าล้วนขาดการตีความอายุสัมพัทธ์ ทั้งจากการไม่มีร่องรอยการบันทึกหลงเหลือและ ศิลปะโดยรอบก็ สูญหายหักพังไปมาก จึงเป็นประเด็นปัญหาทางด้านโบราณคดีที่ต้องการพิสูจน์ทราบถึงอายุของอิฐเพื่อมา อธิบาย ถึงความแตกต่างทางกายภาพของอิฐ รวมถึงบอกสภาพแวดล้อมบรรพกาล ณ เวลาที่ก้อนดินเผานั้นถูกใช้งาน จาก หลักการการหาอายุด้วยวิธีเปล่งแสงซึ่งใช้ความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณของอิเล็กตรอนที่สะสมตัวใน หลุมกักเก็บ อิเล็กตรอนของโครงสร้างผลึกของแร่ ซึ่งเรียกว่า Equivalence dose (ED) Annual dose (AD) ประกอบกับการที่อิฐเป็นวัสดุก่อสร้างทางธรณีวิทยาชนิด หนึ่งที่สามารถพบแร่ควอตซ์ซึ่งเป็นแร่ที่มีคุณสมบัติในการเปล่งแสงเป็นองค์ประกอบ การหาอายุด้วยวิธีเปล่งแสง จึงสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการหาอายุอิฐได้ ผู้จัดทำโครงงานจึงทำการศึกษาตัวอย่างอิฐและก้อนดินเผา ทั้งสิ้น 7 ตัวอย่าง โดยทำการเตรียมตัวอย่างเพื่อทดลองหาค่า ED และ AD ด้วยเครื่อง TL/OSL reader และ Gamma-ray spectrometer จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตามลำดับ จึงสามารถสรุปลักษณะสภาพแวดล้อมการตั้งถิ่น ฐานของชุมชนโบราณบ้านท่าโป๊ะได้ และสนับสนุนสมมติฐานการเปลี่ยนรสนิยมใช้อิฐหนา 3 cm. ไปเป็น 6 cm. ในสมัยอยุธยาตอนกลาง และตอนปลาย จากการศึกษาในพื้นที่ศึกษา วัดกระจี พระราชวังโบราณฝ่ายใน และพระที่นั่งสุริยาสน์อมรินทร์ ซึ่งถูกสร้างขึ้นในคนละยุคสมัยกัน
การวิเคราะห์สารเมตาบอไลต์ชนิดระเหยยากในน้ำนมสุกรด้วยเทคนิคโปรตอนนิวเคลียร์แมกเนติกเรโซแนนซ์สเปกโทรสโกปี
Authors:   , พึ่งแพง ธนัญญา
Published: February 2025

น้ำนมเหลือง (colostrum) คือน้ำนมที่แม่สุกร (sow) หลั่งออกมาในช่วงต้นของระยะการให้นม (24 ชม. แรกหลัง คลอด) อุดมไปด้วยภูมิคุ้มกันและสารอาหารที่จำเป็นสำหรับลูกสุกร หลังจากนั้นจะเปลี่ยนเป็นน้ำนมปกติ (mature milk) จนสิ้นสุดระยะการให้นม โดยประสิทธิภาพในการให้น้ำนมของแม่สุกรนั้นขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ เช่น สาย พันธุ์ สุขภาพสัตว์ อาหาร และการจัดการฟาร์ม ปัจจัยเหล่านี้มีอิทธิพลต่อองค์ประกอบทางชีวเคมีและคุณค่าทาง โภชนาการในน้ำนม ซึ่งจะส่งผลโดยตรงต่ออัตราการเจริญเติบโตและพัฒนาการของลูกสุกร (piglet) ปัจจุบันมีการ ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเมตาโบโลมิกส์ (metabolomics) ในการศึกษาองค์ประกอบทางชีวโมเลกุล (biomolecular profile) ในน้ำนมและผลิตภัณฑ์นมอย่างกว้างขวาง อย่างไรก็ตามการนำเทคโนโลยีดังกล่าวมาประยุกต์ใช้เพื่อศึกษา ข้อมูลสารเมตาบอไลต์ (metabolite profile) ในน้ำนมสุกรในประเทศไทยยังมีอยู่อย่างจำกัด ดังนั้น งานวิจัยนี้จึงมี วัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างข้อมูลแบบแผนทางชีวโมเลกุลของน้ำนมที่ได้จากแม่สุกรพันธุ์ผสม แลนด์เรซ x ยอร์คเชียร์ จากฟาร์มในจังหวัดราชบุรี จำนวน 45 ตัวอย่าง ที่เลี้ยงโดย (i) ใช้อาหารปกติและอาหารที่มีการ เสริมสารอาหาร (Lianol® growth effective peptide premix) (ii) ณ ระยะเวลาในการให้น้ำนม (day postfarrowing) แตกต่างกัน (ที่ 1, 3 และ 10 วันหลังคลอด) และรีดจาก (iii) แม่สุกรที่มีจำนวนลำดับครั้งที่ผ่านการตั้งท้อง (parity) แตกต่างกัน (ท้องครั้งที่ 1 และ 3) โดยใช้เทคนิคโปรตอนนิวเคลียร์แมกเนติกเรโซแนนซ์สเปกโทรสโกปี (¹HNMR) ร่วมกับการวิเคราะห์ทางสถิติหลายตัวแปร (multivariate analysis) ผลการวิเคราะห์ด้วย ¹H-NMR สามารถระบุ ชนิดของสารเมตาบอไลต์ในตัวอย่างน้ำนมสุกรได้ทั้งหมด 42 สาร จากการวิเคราะห์ข้อมูลดังกล่าวด้วยการจำแนก ประเภทของวิธีกำลังสองน้อยที่สุดบางส่วน (partial least squares-discriminant analysis; PLS-DA) และการ วิเคราะห์แบบจัดกลุ่ม (cluster analysis) แสดงให้เห็นว่าน้ำนมเหลือง (วันที่ 1) และน้ำนมสุกร (วันที่ 3 และ 10) มี รูปแบบข้อมูลสารเมตาบอไลต์ที่แตกต่างกันอย่างชัดเจนทางสถิติ และเมื่อพิจารณาน้ำนมที่ได้จากวันเดียวกันพบว่า รูปแบบข้อมูลสารเมตาบอไลต์ในน้ำนมสุกรกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารปกติและอาหารที่มีการเสริม Lianol® มีความแตกต่าง กันในน้ำนมวันที่ 3 และ 10 โดยอิทธิพลของลำดับครั้งที่ผ่านการตั้งท้องลดลงอย่างชัดเจนในน้ำนมที่ได้จากแม่สุกรที่เลี้ยง ด้วยอาหารที่มีการเสริม Lianol® โดยสามารถใช้ปริมาณสัมพัทธ์ของ ribose, formate, isoleucine และ taurine เป็น ตัวบ่งชี้ชีวภาพ (biomarker) สำหรับระบุความแตกต่างระหว่างตัวอย่างน้ำนมที่ได้จากแม่สุกรที่เลี้ยงโดยใช้อาหารปกติ และอาหารที่มีการเสริมสารอาหารได้ ผลการวิจัยดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงการประยุกต์ใช้เทคนิคทางเคมีวิเคราะห์ขั้นสูง ด้วย ¹H-NMR ร่วมกับการประมวลผลทางเคโมเมตริกซ์ (chemometrics) ในการศึกษาข้อมูลแบบแผนทางชีวโมเลกุลใน น้ำนมสุกรได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยข้อมูลที่ได้จากงานวิจัยนี้สามารถใช้เป็นพื้นฐานสำคัญในการวิจัยและพัฒนาองค์ ความรู้ด้านโภชนศาสตร์อาหารสัตว์ (animal nutrition) และสรีระวิทยาการให้น้ำนม (lactation physiology) ของสุกร ในอนาคต
การเตรียมหมึกพิมพ์สกรีนฐานน้ำจากสารให้สีในผงขมิ้นชัน
Authors:   , อินถามา จอมขวัญ
Published: February 2025

วัตถุประสงค์ของโครงการนี้คือการศึกษาการเตรียมหมึกพิมพ์สกรีนฐานน้ำจากสารให้สีที่สกัดจากผงขมิ้นชันสำหรับการพิมพ์บนผ้าเริ่มแรกสกัดสารให้สีในผงขมิ้นชันด้วยวิธีสกัดด้วยตัวทำละลายเอทานอล เตรียมหมึกพิมพ์ 15 สูตร เพื่อหาสูตรหมึกพิมพ์เบื้องต้น โดยการเปลี่ยนอัตราส่วนของอะคริลิกเรซิน 2 ชนิด เจลาติน และสารให้สีที่สกัดจากขมิ้นชัน สังเกตสีและความหนืดของหมึกพิมพ์ นำหมึกพิมพ์ที่เตรียมได้ไปพิมพ์ลงบนผ้าแคนวาสและทำให้หมึกแห้งในตู้อบที่อุณหภูมิ 90 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 10 นาที แล้วทดสอบการยึดติด ความคงทนของสีต่อการซักและความคงทนของสีต่อแสง จากนั้นปรับสูตรหมึกพิมพ์ 11 สูตร และ 6 สูตร เพื่อสังเกตผลของอะคริลิกเรซิน B และผลของเจลาติน ตามลำดับ ต่อสมบัติของหมึกพิมพ์และคุณภาพสิ่งพิมพ์ จากผลการทดลองพบว่า หมึกพิมพ์ที่เตรียมได้สามารถยึดติดกับผ้าได้ดีทั้งก่อนและหลังการซัก แต่สีซีดเล็กน้อยหลังการซัก และความคงทนของสีต่อแสงต่ำ เมื่ออัตราส่วนของอะคริลิกเรซิน B เพิ่มขึ้น ความหนืดของหมึกลดลงและความคงทนของสีต่อแสงต่ำลง ในขณะที่เมื่อเพิ่มปริมาณของเจลาติน ความหนืดของหมึกเพิ่มขึ้น โดยสรุปหมึกพิมพ์สกรีนฐานน้ำที่เตรียมด้วยสารให้สีจากขมิ้นที่สกัดได้สามารถใช้พิมพ์ผ้าแคนวาสได้จริง แต่มีข้อจำกัดในเรื่องความทนทานของสีต่อแสง
การศึกษากายภาพเชิงแสงของวัสดุฐานเพอรอฟสไกต์สำหรับโฟโตวอลเทอิกประยุกต์
Authors:   , แย้มทิม จักรภัทร
Published: February 2025

เซลล์สุริยะชนิดเพอรอฟสไกต์ ( Perovskite solar cells; PCE ) ได้รับการพัฒนาให้มีประสิทธิภาพการเปลี่ยนรูปพลังงานสูงขึ้นอย่างรวดเร็วในทศวรรษที่ผ่านมา PCE จัดอยู่ในกลุ่มเซลล์สุริยะรุ่นใหม่ที่มีศักยภาพสูง อย่างไรก็ตามกราฟความสัมพันธ์ระหว่างความหนาแน่นกระแส-แรงดัน (current density-voltage curve) ของ PCE ปรากฏพฤติกรรมฮิสเทอรีซิส (Hysteresis behavior) ซึ่งเป็นอุปสรรคหลักสำหรับการใช้งาน PCE ในเชิงพาณิชย์ จากงานวิจัยที่มีมาก่อนหน้าพบว่าไทรแคตไอออน (trication, X³⁺)สามารถลดฮิสเทอรีซิสและเพิ่มประสิทธิภาพการเปลี่ยนรูปพลังงานของ PCE ได้ โครงงานนี้นำเสนอผลของการเจือโบรอนในชั้นนำอิเล็กตรอน ( Electron transport layer; ETL ) ของPCE โดยสร้างแบบจำลองทฤษฎีฟังก์ชันนัลความหนาแน่น ( Density functional theory; DFT ) ของชั้นนำอิเล็กตรอนไททาเนียมไดออกไซด์เพื่อใช้อธิบายภาวะการพร่องออกซิเจนในโครงสร้าง ( oxygen vacancies ) นำไปสู่องค์ความรู้พื้นฐานเรื่องปัจจัยของการเกิดภาวะการพร่องและวิธีลดการพร่องในชั้นนำอิเล็กตรอน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของเซลล์สุริยะชนิดเมทิลแอมโมเนียมเลดไอโอไดด์เพอรอฟสไกต์ต่อไป
การเปรียบเทียบกำลังการผลิตขั้นต้นของแพลงก์ตอนพืชต่างขนาด
Authors:   , ปานเพชร สุนิดา
Published: February 2025

กำลังการผลิตขั้นต้น (primary productivity) ทางทะเล คือ อัตราการผลิตสารอินทรีย์ของแพลงก์ตอนพืชชนิดหนึ่ง ๆ ซึ่งมีความสำคัญมากในแหล่งน้ำธรรมชาติ โดยเป็นองค์ประกอบขั้นต้นของสายใยอาหาร อีกทั้งยังเป็นตัวชี้วัดระดับความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์น้ำและแหล่งน้ำ การศึกษานี้ได้ทำการทดลองในห้องปฏิบัติการ เพื่อเปรียบเทียบกำลังการผลิตขั้นต้นของแพลงก์ตอนพืชต่างขนาดที่พบในบริเวณอ่าวไทย 2 ชนิด คือ Chattonella sp. (ความกว้างเฉลี่ย 23.181 ± 3.318 ไมโครเมตร และความยาวเฉลี่ย 30.346 ± 3.379 ไมโครเมตร) และ Isochrysis sp. (4.330 ± 0.771 ไมโครเมตร) ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มนาโนแพลงก์ตอนและพิโคแพลงก์ตอนตามลำดับ (ลัดดา วงศ์รัตน์, 2539) โดยแบ่งการทดลองเป็น 2 ส่วน (ก) ในสภาวะเลี้ยงเดี่ยว เป็นระยะเวลา 20 วัน พบว่า นาโนแพลงก์ตอนมีการเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็วและมีกำลังการผลิตขั้นต้นอยู่ในช่วง 46.65 - 451.88 มิลลิกรัมคาร์บอน/ลูกบาศก์เมตร/ชั่วโมง ซึ่งสูงกว่าพิโคแพลงก์ตอน (0.48 - 333.56 มิลลิกรัมคาร์บอน/ลูกบาศก์เมตร/ชั่วโมง) โดยผลการทดลองสอดคล้องกับปัจจัยแวดล้อมต่าง ๆ ได้แก่ ความหนาแน่นของเซลล์ ปริมาณคลอโรฟิลล์เอ ปริมาณคาร์โบไฮเดรตละลายน้ำที่เพิ่มขึ้น และปริมาณสารอาหารที่ลดลง (ข) ในสภาวะแข่งขัน เป็นระยะเวลา 10 วัน และมีความจำกัดของสารอาหารที่ระดับความเข้มข้น 100% 75% 50% และ 1% ของสารอาหารสูตร T1 พบว่า กำลังการผลิตขั้นต้นรวมแปรผันตรงกับระดับความเข้มข้นของสารอาหาร และสอดคล้องกันกับปัจจัยแวดล้อมต่าง ๆ นอกจากนี้ยังพบว่า (1) ในทุกสภาวะพิโคแพลงก์ตอนมีประสิทธิภาพของกำลังการผลิตขั้นต้นต่อหน่วยคลอโรฟิลล์เอมากกว่านาโนแพลงก์ตอน และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นเมื่อระดับความเข้มข้นของสารอาหารลดลง (2) ในสูตรอาหารเดียวกัน (100% ของสารอาหารสูตร T1) ซึ่งมีปริมาณสารอาหารมากเกินพอ พบว่า ในสภาวะแข่งขันมีกำลังการผลิตขั้นต้น ปริมาณคลอโรฟิลล์เอ และขนาดเซลล์ลดลง เมื่อเทียบกับในสภาวะเลี้ยงเดี่ยว
การพัฒนาผลิตภัณฑ์เบอร์เกอร์กลิ่นรสหมูจากโปรตีนถั่วเหลืองและเห็ดนางฟ้า
Authors:   , ยอดอุบล วิสสุตา
Published: February 2025

เบอร์เกอร์เป็นอาหารจานด่วนที่เป็นที่นิยม เนื่องจากราคาไม่แพง หาง่าย และสามารถรับประทานได้ง่ายในช่วงเวลาที่เร่งรีบ แต่ขณะเดียวกันเบอร์เกอร์ก็จัดเป็นอาหารที่อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพ มีการศึกษาบ่งชี้ว่าหากบริโภคเป็นประจำจะทำให้ร่างกายได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ โดยเฉพาะวิตามินและแร่ธาตุ ทั้งยังอาจเป็นการสะสมไขมันเพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดโรคไขมันในเลือดสูง โรคอ้วน และอื่น ๆ ปัจจุบันความนิยมในการรักษาสุขภาพมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ผู้บริโภคเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายมากขึ้น งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์เบอร์เกอร์กลิ่นรสหมูจากโปรตีนถั่วเหลืองและเห็ดนางฟ้า สำหรับเป็นผลิตภัณฑ์ทางเลือกให้กับผู้บริโภค เริ่มจากการศึกษาสูตรเบอร์เกอร์ โดยแปรสัดส่วนระหว่างเห็ดนางฟ้าต่อโปรตีนถั่วเหลืองสกัดต่อโปรตีนถั่วเหลืองแปลงเนื้อสัมผัสเป็น 70 : 5 : 25, 60 : 5 : 35, 60 : 10 : 30 และ 50 : 10 : 40 พบว่าสัดส่วน 70 : 5 : 25 มีค่าเนื้อสัมผัส hardness, chewiness, gumminess และcohesiveness แตกต่างกับตัวอย่างอื่นอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) ยกเว้นค่า adhesiveness, springiness และค่าสี (p>0.05) กับสัดส่วนอื่น และยังพบว่าได้รับคะแนนความชอบโดยรวมสูงสุด จึงนำเบอร์เกอร์ที่ผลิตด้วยสัดส่วนของเห็ดนางฟ้าต่อโปรตีนถั่วเหลืองสกัดต่อโปรตีนถั่วเหลืองแปลงเนื้อสัมผัสเป็น 70 : 5 : 25 มาศึกษาคุณค่าทางโภชนาการ พบว่ามีปริมาณความชื้น โปรตีน ไขมัน เถ้า คาร์โบไฮเดรต และใยอาหารทั้งหมด ร้อยละ 66.65, 11.58, 3.89, 1.87, 16.01 และ 9.98 ตามลำดับ เมื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงระหว่างการเก็บรักษาในสภาวะแช่เย็นและแช่เยือกแข็ง พบว่าค่า hardness, cohesiveness, gumminess และ chewiness มีแนวโน้มสูงขึ้นตามระยะเวลาการเก็บ แต่ค่า adhesiveness และ springiness มีค่าลดลง ไม่พบการเปลี่ยนแปลงของสีอย่างมีนัยสำคัญ (p>0.05) ในการประเมินทางประสาทสัมผัสพบว่า การเก็บตัวอย่างที่ไว้ในสภาวะแช่เย็นและแช่เยือกแข็งเป็นเวลานานขึ้น ส่งผลให้คุณภาพของผลิตภัณฑ์มีการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น เมื่อเทียบกับตัวอย่างอ้างอิง สำหรับการตรวจวิเคราะห์ทางด้านจุลินทรีย์ในระหว่างการเก็บรักษา พบว่ามีจำนวนจุลินทรีย์ทั้งหมด (TPC) น้อยกว่าเกณฑ์ที่กำหนดทั้งในสภาวะแช่เย็น และแช่เยือกแข็งคือ 1 x 10⁶ CFU/g ในและ 1 x 10⁵ CFU/g ตามลำดับ ส่งผลให้ผลิตภัณฑ์มีอายุการเก็บรักษาไม่น้อยกว่า 6 สัปดาห์
การใช้กระดาษพิมพ์เขียนใช้แล้วและกากกระดาษฉลากบรรจุภัณฑ์ในวัสดุเชิงประกอบเปเปอร์ครีต
Authors:   , เข็มเฉลิม วิภาวี
Published: February 2025

เปเปอร์ครีต (Papercrete) คือ วัสดุก่อสร้างที่มีลักษณะคล้ายคลึงกับคอนกรีต มีความแข็งแรงน้ำหนักเบาและราคาถูก จึงถือได้ว่าเป็นวัสดุก่อสร้างที่มีความเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เนื่องจากมีการนำวัสดุเหลือใช้มาใช้ในการกระบวนการผลิต ส่วนผสมที่ใช้ในการทำเปเปอร์ครีตจะประกอบด้วย ปูนซีเมนต์ ทราย และเยื่อกระดาษ โดยกระดาษที่นำมาใช้จะเป็นกระดาษรีไซเคิล ทำให้สามารถลดปัญหาการใช้กระดาษอย่างสิ้นเปลืองและลดปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้น งานวิจัยนี้ มีจุดประสงค์ในการศึกษาและเปรียบเทียบผลของกากกระดาษฉลากและกระดาษพิมพ์เขียนใช้แล้วในการทำเปเปอร์ครีต การทดลองจะแบ่งออกเป็น 3 ขั้นตอน ขั้นตอนที่ 1 แช่เยื่อในน้ำด่างเพื่อให้เยื่อเกิดการแตกตัว พร้อมทั้งนำไปขึ้นรูปเป็นแผ่นกระดาษ เพื่อนำมาใช้ในการวิเคราะห์สมบัติและการผลิตเปเปอร์ครีต ขั้นตอนที่ 2 ทำการหาอัตราส่วนปูนซีเมนต์ต่อทรายที่พบว่าอัตราส่วนอยู่ที่ 0.75 : 1 ปริมาณสารช่วยไหลตัว 0.5 %โดยน้ำหนัก ที่อุณหภูมิปกติและอัตราส่วนของน้ำต่อซีเมนต์อยู่ที่ 0.35 ซึ่งมีค่าความแข็งแรงสูงและมีค่าความแปรปรวนโดยน้ำหนักต่ำ ขั้นตอนที่ 3 ผสมเยื่อในอัตราส่วน 10 20 และ 30% โดยน้ำหนัก ทำการบ่มที่ระยะเวลา 1 3 7 และ 14 วัน ในสภาวะเปียกและวิเคราะห์ลักษณะสมบัติ พบว่าในการผสมกระดาษใช้แล้วลงในเปเปอร์ครีตส่งผลให้มีค่าความหนาแน่นและค่าความต้านทานกำลังอัดลดลงอีกทั้งมีการเปลี่ยนแปลงปริมาตรมากเมื่อเทียบกับคอนกรีตปกติ เปเปอร์ครีตที่มีการผสมกระดาษ 10% โดยน้ำหนักจึงมีความแข็งแรงมากที่สุด เปเปอร์ครีตที่มีการผสมเยื่อกากกระดาษฉลากมีค่าความต้านทานกำลังอัดเพิ่มขึ้นตามระยะเวลาในการบ่มและมีค่าสูงสุดอยู่ที่ระยะเวลาบ่ม 14 วัน โดยมีค่าอยู่ที่ 3.55 MPa ส่วนกระดาษพิมพ์ใช้แล้วเขียนมีแนวโน้มไม่เป็นไปในทิศทางเดียวกันที่ระยะเวลาการบ่มเดียวกัน เนื่องจากมีความไม่ชอบน้ำต่างกัน เปเปอร์ครีตที่มีการผสมเยื่อกระดาษฉลากจึงเหมาะสมกับการนำมาใช้งานมากกว่าเยื่อกระดาษพิมพ์เขียนใช้แล้วเพราะมีความแข็งแรงสูงกว่า มีการเปลี่ยนแปลงปริมาตรน้อยกว่าเหมาะสมกับการนำไปใช้งานเป็นวัสดุก่อสร้างมวลเบาภายในอาคาร
แนวทางของการแต่งหน้าที่เหมาะสมกับบุคคลโดยใช้ตัวจำแนกตามลำดับ ชั้นแบบลดหลั่น
Authors:   , พลวัน ปิยภัทร
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อพัฒนาวิธีการกำหนดแนวทางของการแต่งหน้าที่เหมาะกับบุคคลโดยใช้ตัวจำแนกตามลำดับชั้นแบบลดหลั่นโดยพิจารณาจากสีผิว โอกาส และสีเครื่องแต่งกายเป็นข้อมูลรับเข้า ถึงแม้ว่าในงานวิจัยก่อนหน้าได้มีการศึกษาเกี่ยวกับระบบแนะนำการแต่งหน้าแล้วแต่คำแนะนำก็ไม่สามารถนำไปใช้กับบุคคลได้อย่างถูกต้องในสถานการณ์จริง ในการศึกษานี้จึงได้เลือกใช้โทนสีบนทฤษฎีวงล้อสีในการแต่งหน้าและการใช้สีให้เหมาะกับโทนสีผิวเฉพาะบุคคล ตัวจำแนกตามลำดับชั้นแบบลดหลั่นแบ่งออกเป็นสองขั้นตอน ขั้นตอนแรกเป็นกระบวนการจำแนกโดยใช้กฎเป็นฐานโดยกฎที่ได้สามารถสร้างจากข้อมูลรับเข้าที่อยู่ภายใต้ขอบเขตของงานวิจัยร่วมกับข้อมูลการแต่งหน้าของผู้เชี่ยวชาญและรูปภาพที่แต่งหน้าโดยผู้เชี่ยวชาญ ผลลัพธ์ของขั้นตอนนี้ได้แก่ สีอายแชโดว์หลัก สีทาแก้ม และสีลิปสติก จากนั้นแนวคิดของการเรียนรู้ของเครื่องใช้เป็นขั้นตอนที่สองของตัวจำแนกตามลำดับชั้นแบบลดหลั่นเพื่อกำหนดสีอายแชโดว์เสริม และสีลิปสติกทางเลือกที่สอดคล้องกับเวกเตอร์ของชุดคุณลักษณะ ในการศึกษานี้ได้เลือกใช้ตัวแบบการจำแนกได้แก่ เพอร์เซ็ปตรอนหลายชั้น ตัวจำแนกการถดถอยเชิงโลจิสติก ซัพพอร์ตเวกเตอร์แมชชีน ต้นไม้ตัดสินใจ ตัวจำแนกเพื่อนบ้านใกล้สุดเคตัว และตัวจำแนกนาอีฟเบยส์ จากผลการทดลองพบว่าเพอร์เซ็ปตรอนหลายชั้นซึ่งให้ค่าความถูกต้องสูงที่สุดเหมาะสมที่จะนำผลการจำแนกที่ได้ไปใช้กำหนดแนวทางของการแต่งหน้าที่เหมาะกับบุคคล
การสกัดโปรตีนด้วยน้ำภาวะกึ่งวิกฤตจากเมล็ดมะรุมปราศจากน้ำมันที่ได้จากการสกัดด้วยวิธี SCCO₂
Authors:   , แสวงศิริผล ชนนิกานต์
Published: February 2025

มะรุมเป็นสมุนไพรไทยที่สามารถรับประทานได้ทุกส่วนและมีสรรพคุณมากมาย นอกจากนี้ยังสามารถสกัดน้ำมันออกจากเมล็ดของมะรุมด้วยวิธี Supercritical CO₂ extraction เพื่อนำไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร โดยภายหลังการสกัดน้ำมันด้วยวิธีนี้เมล็ดมะรุมจะยังคงมีสารสำคัญ เช่นโปรตีนที่สามารถสกัดด้วยน้ำภาวะกึ่งวิกฤต หรือ Subcritical water extraction ซึ่งเป็นวิธีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม คงอยู่และไม่ถูกทำลาย โดยงานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของอุณหภูมิ อัตราส่วนระหว่างเมล็ดมะรุมกับน้ำ และเวลาในการสกัดโปรตีนเพื่อให้ได้ผลผลิตที่มีประสิทธิภาพสูงสุดด้วยน้ำภาวะกึ่งวิกฤต ซึ่งพบว่าที่อุณหภูมิ 110 องศาเซลเซียส อัตราส่วนระหว่างกากเมล็ดมะรุมกับน้ำ 10% โดยมวลต่อปริมาตร และเวลาใช้ในการสกัด 60 นาที แสดงปริมาณโปรตีนสูงสุด คือ 1584.15 ไมโครกรัมซึ่งทำการวิเคราะห์ด้วยวิธี Bradford assay และจากการวิเคราะห์โปรตีนด้วยวิธี SDS-PAGE แสดงให้เห็นว่าโปรตีนที่ได้จากการสกัดมีขนาดเท่ากับ 11-17 kDa