Proteomics in pregnancy-associated breast cancer and outcome evaluation in patients and neonates
Authors: Κορακίτη Άννα-Μαρία 
Published: December 2024

Εισαγωγή: Ο καρκίνος το μαστού που σχετίζεται με την κύηση αποτελεί μία από τις συχνότερες κακοήθειες της εγκυμοσύνης με διαρκώς αυξανόμενη επίπτωση της νόσου. Ελλιπής χαρακτηρίζεται η βιβλιογραφία σχετικά με τα πρωτεωμικά χαρακτηριστικά και τους υποκείμενους παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς του καρκίνου του μαστού που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη. Επιπλέον, ανεπαρκή θεωρούνται τα δεδομένα της βιβλιογραφίας σχετικά με την εμβρυϊκή έκθεση στο μητρικό καρκίνο και τις μεθόδους αντιμετώπισής του, καθώς και τις πιθανές επιπλοκές στο νεογνό και τη μετέπειτα παιδιατρική ανάπτυξη. Υλικά & Μέθοδοι: Πρωτεωμικές τεχνικές όπως η ανοσοϊστοχημεία, η ηλεκτροφόρηση δύο διαστάσεων (2-DGE) και η φασματομετρία μάζας (MALDI-TOF-MS), εφαρμόστηκαν για να διερευνηθεί η πιθανή απορρύθμιση του σηματοδοτικού μονοπατιού Hippo κατά την ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού που σχετίζεται με την κύηση, καθώς και για την ανάδειξη πρωτεωμικών βιοδεικτών που χαρακτηρίζουν τη νόσο. Παράλληλα, ακολουθώντας το πρωτόκολλο του International Network on Cancer, Infertility and Pregnancy (INCIP) αξιολογήθηκε η επίδραση της έκθεσης στο μητρικό καρκίνο και τη χημειοθεραπεία στην εμβρυϊκή, τη νεογνική και τη μακροπρόθεσμη παιδιατρική ανάπτυξη. Αποτελέσματα: Η ανοσοϊστοχημική ανάλυση της έκφρασης των μεταγραφικών παραγόντων YAP1 και TAZ του σηματοδοτικού μονοπατιού Hippo εφαρμόστηκε σε 21 δείγματα ιστού. Ανιχνεύθηκε έντονη πυρηνική έκφραση των μορίων YAP1 και TAZ στο 48% των ασθενών και αποδείχθηκε στατιστικά σημαντική η συσχέτιση της έντονης πυρηνικής έκφρασης των μεταγραφικών παραγόντων με την απουσία ορμονικών υποδοχέων στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων. Δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με το overall survival (OS) και το disease-free survival (DFS) rate. Επιπλέον, πρωτεωμικές τεχνικές (2-DGE, MALDI-TOF-MS) που εφαρμόστηκαν σε δείγματα ορού από 5 ασθενείς με καρκίνο του μαστού σχετιζόμενο με την κύηση, 5 ασθενείς με καρκίνο του μαστού μη σχετιζόμενο με την εγκυμοσύνη, και 5 υγιείς εγκυμονούσες γυναίκες, ανέδειξαν ένα σύνολο 53 διαφορετικά εκφραζόμενων πρωτεϊνών με πολλαπλούς βιολογικούς ρόλους και λειτουργικές αλληλεπιδράσεις. Πιο συγκεκριμένα, στα δείγματα των ασθενών με καρκίνο του μαστού που σχετίζεται με την κύηση ανιχνεύθηκαν πρωτεΐνες, η έκφραση των οποίων απορρυθμίζεται κατά την καρκινογένεση, και συμμετέχουν σε κυτταρικές διεργασίες (20.8%), στην τοπική οργάνωση (14.6%), σε βιολογικούς μηχανισμούς (12.5%), σε μεταβολικά μονοπάτια (8.3%), στην ανταπόκριση σε ερεθίσματα (8.3%) και σε διεργασίες του ανοσοποιητικού συστήματος (6.3%). Παράλληλα, η αξιολόγηση (κλινική εξέταση, ΗΚΓ και υπερηχογράφημα καρδιάς, μαγνητική εγκεφάλου ή/και παιδιατρικές κλίμακες νευροανάπτυξης) 5 παιδιών που εκτέθηκαν κατά την εμβρυϊκή φάση της ζωής τους στο μητρικό καρκίνο και την αντιμετώπισή του δεν ανέδειξε παθολογικά ευρήματα. Συμπεράσματα: Ο καρκίνος του μαστού που σχετίζεται με την κύηση παρουσιάζει ιδιαίτερα κλινικά και μοριακά χαρακτηριστικά. Η ανάδειξη πρωτεωμικών βιοδεικτών που καθορίζουν τη νόσο προσφέρει δυνητικά νέους στόχους για έγκαιρη διάγνωση και όψιμη αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη. Τέλος, κρίνεται αναγκαία η στενή παρακολούθηση και αξιολόγηση των νεογνών – παιδιών που εκτίθενται κατά την εμβρυϊκή φάση της ζωής τους στο μητρική καρκίνο, ώστε να καθοριστούν οι κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισής του και να παρέχεται συμβουλευτική των ασθενών με ασφάλεια.