Η χρήση του πλέγματος τιτανίου στην αντιμετώπιση μεγάλων οστικών ελλειμμάτων των μακρών οστών του σκύλου
Authors: Ζώη Σοφία 
Published: August 2021

Τα μεγάλα οστικά ελλείμματα, λόγω τραυματισμού ή σωστικών επεμβάσεων, είναι συχνά τόσο στην ιατρική όσο και στην κτηνιατρική ορθοπεδική κλινική πράξη. Για τη διαχείρισή τους εφαρμόζονται πολλές μέθοδοι και αναζητούνται συνεχώς νέες. Η πρόσφατη εφαρμογή πλέγματος τιτανίου σε επιπλεγμένα κατάγματα με μεγάλο οστικό έλλειμμα στον άνθρωπο, πυροδότησε έρευνες για την αποτελεσματικότητά του, σε συνδυασμό με παράγοντες ή υλικά που προάγουν την πώρωση.Στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκε ο ρόλος του τιτανίου, όταν αυτό χρησιμοποιείται με τη μορφή πλέγματος, για την κάλυψη μεγάλων οστικών ελλειμμάτων στο σκύλο, χωρίς την αρωγή οστεοεπαγωγικών ή οστεοκαθοδηγητικών παραγόντων.Για τους σκοπούς της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν 32 ενήλικες, αρσενικοί, ορχεκτομημένοι σκύλοι, πειραματικής εκτροφής (Χειρουργική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, Π.Θ.), φυλής Beagle, οι οποίοι χωρίστηκαν σε 4 ομάδες των 8 ζώων. Σε όλους τους σκύλους δημιουργήθηκε ένα μεγάλο οστικό έλλειμμα, σύμφωνα με την υπόθεση του Key (δύο φορές μεγαλύτερο από τη διάμετρο του οστού) στη διάφυση της αριστερής ωλένης. Η επιλογή του μοντέλου της ωλένης έγινε με βάση την εύκολη προσπέλαση και τη σταθερότητα του αντιβραχίου, τη δυνατότητα για πρώιμη φόρτιση και την ελαχιστοποίηση της τελικής βλάβης στη χρησιμοποίηση του άκρου από τα πειραματόζωα. Στις ομάδες Α και Γ, το έλλειμμα έμεινε κενό και οστεοσυντέθηκε με πλάκα και κοχλίες, ενώ στην ομάδα Γ χρησιμοποιήθηκε πλέγμα τιτανίου που τυλίχθηκε και σταθεροποιήθηκε γύρω από το οστό. Στις ομάδες Β και Δ χρησιμοποιήθηκε για την κάλυψη του ελλείμματος φρέσκο, αυτόλογο, τρι-φλοιώδες μόσχευμα που λήφθηκε από την ομοπλάγια λαγόνια ακρολοφία. Το μόσχευμα σταθεροποιήθηκε στο έλλειμμα με πλάκα οστεοσύνθεσης και κοχλίες, ενώ στην ομάδα Δ, εφαρμόστηκε επίσης πλέγμα τιτανίου γύρω από το μόσχευμα και το οστό, το οποίο σταθεροποιήθηκε με την πλάκα οστεοσύνθεσης. Μετεγχειρητικά οι σκύλοι παρακολουθήθηκαν κλινικά και ακτινολογικά για 6 μήνες, στο πέρας των οποίων εξαιρέθηκε χειρουργικά το τμήμα της ωλένης που περιείχε το έλλειμμα μαζί με τα υλικά οστεοσύνθεσης και το πλέγμα. Στα τμήματα της ωλένης που λήφθηκαν έγινε επεξεργασία με αξονικό μικροτομογράφο και πρόγραμμα τρισδιάστατης απεικόνισης, με σκοπό τη μέτρηση του οστού που δημιουργήθηκε στα όρια του αρχικού ελλείμματος. Η μέτρηση του όγκου του νέου οστού πραγματοποιήθηκε με ορισμό περιοχών ενδιαφέροντος (ΠΕ) σε απόσταση 20, 40, 60 και 80% από το κεφαλικό άκρο του ελλείμματος, στις οποίες το οστό απομονώθηκε, βάφτηκε και υπολογίστηκε η επιφάνεια και ο όγκος του με το πρόγραμμα 3D απεικόνισης. Για την ιστολογική επεξεργασία εφαρμόστηκε τεχνική «κοπής και λείανσης», προκειμένου να μελετηθεί το έλλειμμα σε σχέση με το πλέγμα και τα υλικά οστεοσύνθεσης.Η μελέτη των αποτελεσμάτων της οστεομετρίας κατά την 3D επεξεργασία, έδειξε πως δεν υπάρχει διαφορά στην ανάπτυξη νέου οστού με τη χρήση πλέγματος τιτανίου ανάμεσα στις ομάδες Α και Γ καθώς και Β και Δ. Στα δείγματα της ομάδας Γ, όπου χρησιμοποιήθηκε πλέγμα, παρατηρήθηκε ανάπτυξη κυρίως ινώδους πώρου και εστιών νέου οστού, μέσα στα όρια του αρχικού ελλείμματος, χωρίς να παρατηρηθεί γεφύρωσή του. Σε ένα δείγμα παρατηρήθηκε γεφύρωση χωρίς ανάπτυξη συμπαγούς νέου οστού. Στα δείγματα της ομάδας Α, όπου το έλλειμμα έμεινε κενό, αναπτύχθηκε νέο οστό μόνο στα άκρα του αρχικού ελλείμματος ενώ ανάμεσα στα δείγματα των ομάδων Α και Γ, όσον αφορά την ανάπτυξη νέου οστού, δεν παρατηρήθηκε στατιστικώς σημαντική διαφορά. Στα δείγματα των ομάδων Β και Δ, όπου χρησιμοποιήθηκε μόσχευμα, δεν παρατηρήθηκε στατιστικώς σημαντική διαφορά στην απορρόφηση του μοσχεύματος σε σχέση με το πλέγμα και στα περισσότερα δείγματα των δύο ομάδων το μόσχευμα οστεοενσωματώθηκε. Δύο δείγματα της ομάδας Δ (Δ4 & Δ5) παρουσίασαν απορρόφηση του μοσχεύματος και μείωση των διαστάσεών του. Η σύγκριση του όγκου οστού στις ΠΕ ανάμεσα στις ομάδες Α και Γ καθώς και Β και Δ, δεν παρουσίαζε στατιστικώς σημαντική διαφορά.Η παρατήρηση των ιστολογικών τομών επιβεβαίωσε τα αποτελέσματα της οστεομετρίας και έδειξε την ανάπτυξη ινοχόνδρινου πώρου μέσα στα όρια του ελλείμματος στα δείγματα των ομάδων Α και Γ.Συμπεραίνεται ότι η χρήση πλέγματος τιτανίου στα μεγάλα οστικά ελλείμματα των μακρών οστών δεν επηρεάζει την ανάπτυξη νέου οστού, όταν δεν χρησιμοποιούνται επικουρικά μέσα. Η επιτυχής οστεοενσωμάτωση, που χαρακτηρίζει την εφαρμογή του σε επαφή με το οστό, το καθιστά δυνητικά χρήσιμο στην κλινική πράξη. Τέλος, το πειραματικό μοντέλο της ωλένης στο σκύλο είναι αξιόπιστο και αναπαράξιμο.