bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Décret pour un bienfaiteur de la cité de Philippes
Authors: Hatzopoulos Miltiade Miltiade
Published: October 2008

II y a bientôt soixante ans, L. Robert publiait, dans un article de P. Collart, un fragment d'une inscription hellénistique de Philippes, qu'il identifiait comme un décret en l'honneur d'un bienfaiteur de la cité. Cinq ans plus tard Ch. Edson identifiait six autres fragments du même décret. Ces fragments semblent aujourd'hui perdus sans avoir jamais été publiés, mais l'étude des estampages pris par Edson nous a permis d'en reconstituer le texte, qui confirme les restitutions et l'interprétation proposées jadis par L. Robert et, en même temps, fournit des renseignements précieux sur les institutions et l'histoire de Philippes à l'époque hellénistique.
Une souscription de femmes à Rhodes
Authors: Migeotte Léopold
Published: October 2008

Επανέκδοση και σχολιασμός μιας επιγραφής (ελλιπούς) της Ρόδου, που χρονολογείται στα τέλη του 2ου ή στις αρχές του Ιου αι. π.Χ. Απαρριθμεί είκοσι μία συνεισφορές με άγνωστο σκοπό. Όλες οι δωρεές έγιναν από γυναίκες, εννέα Ρόδιες έξη διαφορετικών οικογενειών, καθώς και δώδεκα ξένες που ανήκαν σε οκτώ οικογένειες. Οι επιδόσεις έγιναν από την προσωπική περιουσία των γυναικών αυτών και με τη συγκατάθεση του κηδεμόνα τους, ο οποίος αναφέρεται σε κάθε περίπτωση. Κατά μέσον όρο κάθε Ρόδια έδωσε λίγο περισσότερο από 36 δραχμές και κάθε ξένη 8,75 δραχμές. Σύμφωνα με τη σωζόμενη επιγραφή, το σύνολο της δωρεάς ανέρχεται σε 430 δραχμές, ποσό μάλλον ευτελές, από το οποίο, όμως,. λείπουν ορισμένες εισφορές που χάθηκαν μαζί με τμήματα του λίθου. Φαίνεται ότι πρόκειται για ιδιωτική δωρεά, που δόθηκε πιθανώς στα πλαίσια ενός συλλόγου, ίσως με λατρευτικό σκοπό. Έκδοση ή επανέκδοση 25 επιγραφών (από τις οποίες 24 είναι ελληνικές και μία λατινική) που προέρχονται από τις περιοχές της Μακεδονίας Βοττιαία και Αλμωπία. Το περιεχόμενο των επιγραφών αυτών είναι ποικίλο, χρονολογούνται δε, κατά περίπτωση, από τον δ7 π.Χ. μέχρι τον στ' μ.Χ. αιώνα.
Le rajeunissement de l'Arès Borghèse
Authors: Bruneau Philippe
Published: October 2008

Sculpture et iconographie Philippe Bruneau, Le rajeunissement de VArès Borghèse p. 401-405 Réfutation de la thèse récente de K. J. Hartswick qui, contre l'attribution traditionnelle à Alcamène, fait de l'original de l'Arès Borghèse la statue du culte institué à Athènes en l'honneur de Gaius César-« Nouvel Ares». Si le rajeunissement de cet original est plausible, son rattachement au culte athénien du Nouvel Ares est inacceptable : pour le placer dans le temple d'Ares de l'Agora d'Athènes, la seule raison est que telle était sa situation dans l'hypothèse alcaménienne qu'exclut pourtant la datation à l'époque d'Auguste. Autres cas de rémanence de l'hypothèse antérieure dans l'hypothèse nouvelle qui prétend la remplacer.
À propos de quelques fragments de statues féminines drapées retrouvés au cours des fouilles de Délos
Authors: Jockey Philippe
Published: October 2008

Philippe Jockey, Σχετικά με ορισμένα θραύσματα γυναικείων αγαλμάτων με πτυχωτό ένδυμα που βρέθηκαν στις ανασκαφές της Δήλου σ. 435-480 Τα τμήματα γυναικείων αγαλμάτων με πτυχωτό ένδυμα που παρουσιάζονται εδώ δεν είχαν μέχρι σήμερα δημοσιευτεί εξαιτίας, κυρίως, της κακής διατήρησης τους. Μετά τον εντοπισμό νέων θραυσμάτων που συναρμόζουν γίνεται σήμερα δυνατή μία πρόταση μελέτης. Προκύπτει η ανασύνθεση τεσσάρων αγαλμάτων, σημαντικών για την ιστορία της ελληνιστικής γλυπτικής της Δήλου. Δύο από αυτά φαίνεται να έχουν λατρευτικό χαρακτήρα : ενώ η ταυτότητα του πρώτου δεν είναι απόλυτα βεβαιωμένη, στο δεύτερο μπορούμε να αναγνωρίσουμε το αντίγραφο της Κυβέλης του Αγορακρίτου από την Πάρο, που το «δίδυμο » της στη Δήλο φιλοτεχνήθηκε για λόγους πολιτικούς, ίσως στις αρχές της δεύτερης αθηναϊκής κυριαρχίας στο νησί (166 π.Χ.). Το τρίτο θραύσμα που εξετάζεται (δεξιά κνήμη με πτυχωτό ένδυμα) επιβεβαιώνει την παρουσία στη Δήλο, σε αρκετά πρώιμη περίοδο, μιας απεικόνισης καθισμένης Μούσας, η οποία παραπέμπει, ως προς τον τύπο και την εκτέλεση, στην «Ουρανία της Φραγκφούρτης». Τέλος, συσχετίζεται το «χέρι που ακουμπά πάνω σε βράχο» με το έργο του Ευτυχίδη από τη Σικυώνα. Χάρη στις διαστάσεις και τη χρονολόγηση του, το δηλιακό αυτό σπάραγμα σηματοδοτεί την ιστορία της δημιουργίας του τύπου και των αντιγράφων της Τύχης της Αντιοχείας.
La Salle à piliers du Palais de Malia et ses antécédents : recherches complémentaires
Authors: Pelon Olivier
Published: October 2008

Les recherches menées en 1992 à l'intérieur et aux alentours immédiats de la salle IX 2 se situaient dans le prolongement de celles de 1990 qui avaient permis de détecter l'existence, au-dessous et au pied des piliers de cette salle dite «hypostyle», d'une série de bases de poteaux qui faisaient remonter le plan de la salle à supports multiples à l'époque protopala- tiale. Leurs résultats confirment la succession stratigraphique, au Nord de la cour centrale du palais, d'un important bâtiment prépalatial (MA IIB) dont l'orientation est déjà celle du palais postérieur et de deux phases palatiales (MA III-MM II et MM III-MR I) d'un même dispositif architectural de salle à supports multiples.
Eine hellenistische Ringergruppe aus Argos
Authors: Guggisberg Martin
Published: October 2008

Με ευκαιρία τις δοκιμαστικές σκαφές που πραγματοποιήθηκαν από τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή, στο θέατρο του 'Αργούς, ανακαλύφθηκαν το 1981/82 μέσα σε μια τάφρο πολλές εκατοντάδες θραύσματα από πήλινα αγαλματίδια και μήτρες, κατάλοιπα ενός εργαστηρίου κοροπλαστικής. Ανάμεσα στα πήλινα αντικείμενα βρίσκεται και η γελοιογραφική παράσταση του θέματος μας : δύο παλαιστές που μπορεί να χρονολογηθούν, σύμφωνα με την τεχνοτροπία τους, στα τέλη του 3ου αι. π.Χ. Το θέμα και η εικονογραφία εντάσσουν το νέο αγαλματίδιο σε μια ολόκληρη ομάδα παλαιότερων « γκροτέσκων » αθλητών, ύστερης αρχαϊκής και κλασικής εποχής. Η μαρτυρία αυτή στηρίζει την άποψη σύμφωνα με την οποία οι ρίζες της ελληνιστικής πλαστικής γκροτέσκων, που μας είναι γνωστή κυρίως από τα αστικά κέντρα της Μικράς Ασίας και της Αιγύπτου, βρίσκονται μεταξύ άλλων στην προελληνιστική εποχή. Θα έπρεπε το αγαλματίδιο να ερμηνευθεί κατά προτίμηση με βάση τη σύγχρονη του φιλολογική αθλητική θεώρηση, της οποίας συναντάμε πάμπολλες αλλά συχνά κοινότοπες μαρτυρίες.
La roue tourne et le sportif court ... avec une couronne sur la tête ( Aristophane, Nuées 1005-1007 )
Authors: Jouanna Jacques
Published: October 2008

Στο φως των πρόσφατων φιλολογικών μελετών και της αγγειογραφίας επανεξετάζεται η αποκατάσταση του κείμενου και η έννοια των στίχων 1005-1007 από τις Νεφέλες του Αριστοφάνη, όπου αναφέρεται η προπόνηση στον αγώνα δρόμου ενός νεαρού αθλητή με στεφάνι στο κεφάλι, στο Γυμνάσιο της Ακαδημίας.
Un document amphictionique inédit du IVe siècle
Authors: Lefebvre François
Published: October 2008

Malgré son état de mutilation, une grande loi amphictionique du début du IVe siècle, à ce jour inédite, apporte de nombreux renseignements nouveaux sur la vie du sanctuaire d'Apollon à cette époque : mesure militaire de sauvegarde du sanctuaire ; existence d'une procession entre Delphes et les Pyles ; taxes portuaires perçues par l'Amphictionie, ou interdiction par les Amphictions d'en lever ; réglementation des mises en dépôt ; opérations de contrôle de la fortune sacrée. Par son style, ce texte n'est pas sans rappeler la loi de 380, ce qui du même coup permet de relativiser le poids de ce document célèbre, et le caractère exceptionnel qu'on lui a parfois reconnu.
Appoitas, fils d'Antigonos, théarodoque de Delphes, dans les inscriptions de Bouthrôtos
Authors: Cabanes Pierre , Drini Faïk
Published: October 2008

La préparation du tome II du Corpus des inscriptions grecques d'Illyrie méridionale et d'Épire consacré à Bouthrôtos a conduit les auteurs à rechercher, parmi les milliers de noms d'hommes libres (magistrats, prêtres, propriétaires d'esclaves, témoins) qui figurent dans les inscriptions de ce site d'Albanie méridionale, la mention du nom Appoitas, fils d'Antigonos, qui est porté par le théarodoque de Delphes à Bouthrôtos, dans la petite liste delphique, datée approximativement du milieu du IIe s. av. J.-C. ; sur les vingt-quatre inscriptions mentionnant un Appoitas, et compte tenu des mentions faites sans patronyme et sans ethnique, il est possible d'identifier trois Appoitas différents désignés par les ethniques Hermiatos, Opatas et Kydestos. Seuls, les deux derniers sont attestés comme fils d'Antigonos. C'est le dernier, Appoitas, fils d'Antigonos, Kydestos, qui paraît le mieux correspondre à la fonction de théarodoque, après 150, en raison du rôle joué par sa famille dans le nouvel État des Prasaboi.
M. Insteius L.F. αυτοκράτωρ et la province de Macédoine au début du second triumvirat : à propos d'une inscription inédite d'Europos
Authors: Nigdélis Pandélis M.
Published: October 2008

Πρώτη δημοσίευση και ιστορικός σχολιασμός μιας τιμητικής επιγραφής βάθρου ανδριάντα που βρέθηκε στην αρχαία πόλη της Ευρωπού (Μακεδονία). Ο συγγραφέας προτείνει την ταύτιση του τιμώμενου legatus του Μ. Αντώνιου M. Insteius L.f., γνωστού ως τώρα μόνον από γραμματειακές πηγές, με τον μη κατανομαζόμενο στο σχετικό χωρίο του Αππιανού (Εμφυλίων V 75, 320) επικεφαλή της εκστρατείας που εξαπέλυσε ο Αντώνιος μεταξύ του 39 και 38 π.Χ. εναντίον των Δαρδάνων. Η εκστρατεία αυτή κρίθηκε σκόπιμη, για να ανακτηθεί ο έλεγχος της περιοχής που προφανώς είχε διασαλευθεί μετά την μάχη των Φιλίππων, και συνδέεται με την σημασία της περιοχής για την ασφάλεια της επαρχίας της Μακεδονίας και την στρατηγική του Αντώνιου στην Βαλκανική.
La petite plastique en faïence du musée gréco-romain d'Alexandrie
Authors: Seif El-Din Mervat , Nenna Marie-Dominique
Published: October 2008

Μετά από μια πρώτη παρουσίαση των αγγείων από φαγεντιανή του ελληνορωμαϊκού Μουσείου της Αλεξανδρείας (BCH 117 [1993], σελ. 565-602), μελετάται, με τη βοήθεια επιλεγμένων αδημοσίευτων αντικειμένων, η μικροπλαστική από φαγεντιανή ελληνικής ή ελληνο-αιγυπτιακής τεχνοτροπίας και θεματογραφίας. Η τελευταία προσφέρει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της προσαρμογής μιας παραδοσιακής τεχνικής σε ένα νέο εικονογραφικό ρεπερτόριο, επιτρέποντας, με τη σύγχρονη μελέτη των συναφών αρχαιολογικών δεδομένων, την καλύτερη γνώση της λατρείας στην ελληνορωμαϊκή Αίγυπτο.
Les Doriens de la Métropole. Nouveaux documents
Authors: Rousset Denis
Published: October 2008

Συμπληρώνοντας τις μελέτες που είναι αφιερωμένες στην τοπογραφία και την επιγραφική της Δωρίδας στην κεντρική Ελλάδα (BCH 113 [1989] και 114 [1990]), δημοσιεύονται ανέκδοτες ή αναθεωρημένες επιγραφές, καθώς και σχεδόν άγνωστες μαρτυρίες του 19ου αι. Συγχρόνως με ορισμένες ταφικές επιγραφές, αναφέρεται μια αναθηματική επιγραφή από ένα βωμό, η οποία αποτελεί μια νέα μαρτυρία για την αυτοκρατορική λατρεία στην κεντρική Ελλάδα και αποκαλύπτει την παρουσία ταγών στην άνω κοιλάδα του Κηφισού. Παράλληλα, ο κατάλογος των αρχαίων θέσεων της περιοχής μπορεί να συμπληρωθεί χάρη στα κείμενα των ταξιδιωτών και στις ακριβείς τοπογραφικές αποτυπώσεις της Επιστημονικής Αποστολής του Μοριά.
La chronologie du IIIe siècle à Delphes, d'après les actes amphictioniques (280-200)
Authors: Lefebvre François
Published: October 2008

Depuis de nombreuses années était attendu un réexamen des listes et Actes amphictioniques du IIIe siècle, dans une perspective chronologique. Après un exposé de la méthode suivie, fondée sur les cycles de représentation des diverses délégations et les repères internes à Delphes (Pythia-Sotèria), plutôt que sur la prosopographie ou sur l'histoire politique contemporaine, est proposée une fiche signalétique succincte pour chaque document. Les progrès enregistrés depuis la Chronologie Delphique de G. Daux ne sont pas négligeables, mais ce travail ne doit être considéré que comme une étape, attendant d'éventuelles confirmations fournies par d'autres sources. De plus, il reste tributaire de l'état encore provisoire de la chronologie attique.
Chios entre Athènes et Sparte. La contribution des exilés de Chios à l'effort de guerre lacédémonien pendant la Guerre du Péloponnèse. IG V 1, 1 + (SEG XXXIX 370)
Authors: Piérart Marcel
Published: October 2008

Το νέο θραύσμα της επιγραφής IG V 1, 1 που δημοσιεύθηκε από τους Α. Ματθαίου και Γ. Πίκουλα (Ηόρος 7 [1989], σ. 77-124) επιτρέπει την επανεξέταση των σχέσεων της Χίου με την Αθήνα και τη Σπάρτη κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου. Η ταύτιση των Χίων εξόριστων που συνεισέφεραν προς τους Λακεδαιμονίους, με εκείνους που επανέφερε ο ναύαρχος Κρατησιππίδας στο νησί γύρω στο 409, μας επιτρέπει να τοποθετήσουμε την επιγραφή στην περίοδο του Ιωνικού πολέμου, πλαίσιο που φωτίζει πολύ καλύτερα τις διάφορες όψεις του θέματος. — Παραρτήματα: 1. Η διάρκεια των εντολών των ναυάρχων της Σπάρτης. — 2. Το « ελλείπον έτος » στο πρώτο βιβλίο των Ελληνικών του Ξενοφώντος. — 3. Ετεόνικος, Τισσαφέρνης και η αποστασία της Θάσου. — 4. Η πρεσβεία του Πασιππίδα.
Notes d'épigraphie chrétienne ( X )
Authors: Feissel Denis
Published: October 2008

XXX. Μια επιτύμβια επιγραφή από την Αφρο8ισιά8α και το ημερολόγιο της επαρχίας της Ασίας στην Ύστερη Αρχαιότητα. Η επιγραφή χρονολογεί με μεγάλη ακρίβεια τέσσερα γεγονότα που διαδραματίστηκαν στο διάστημα μεταξύ 521 και 551. Οι μήνες σημειώνονται με αριθμούς, ιδιομορφία που, χωρίς λόγο, συνδέθηκε με το ιουλιανό ημερολόγιο. Μόνο το ημερολόγιο της επαρχίας της Ασίας επιτρέπει εδώ την αντιστοιχία μεταξύ ημερομηνίας και ημέρας της εβδομάδας. Από όψιμες επιγραφές άλλων πόλεων της Μικράς Ασίας φαίνεται ότι το επαρχιακό αυτό ημερολόγιο έμεινε σε χρήση έως το τέλος της αρχαιότητας. XXXI. Μια επιτύμβια επιγραφή από την Αν8ριανούπολη κατά. την περίο8ο του Ιουστίνου //. Ο θανών Κομεντίολος, που ανήκε στη Μεγάλη Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης, ήταν συγχρόνως κατασκευαστής σκηνών, παπυλιωνάριος (νέα ονομασία επαγγέλματος). Στη χρονολογία θανάτου έχουν ήδη αναγνωριστεί τα ονόματα του Ιουστίνου II και του Καίσαρα Τιβερίου, στους οποίους κακώς προστέθηκε εκείνο της αυτοκράτειρας Σοφίας. Η συνηθισμένη χρονολογική ορολογία επιβάλλει να αποκαταστήσουμε μια χρονολογία του τύπου « μετά την ύπατείαν », ακολουθούμενη από τον αριθμό 9 που αντιστοιχεί στα χρόνια 575-577. XXXII. «Έως πού; Έως ε8ώ.» Αρκετές ειδωλολατρικές επιτύμβιες επιγραφές ειρωνεύονται τον ανθρώπινο βίο δίνοντας την απάντηση « Έως εδώ. » στην ερώτηση « Έως πού ; ». Οι χριστιανοί δεν βρήκαν δυσάρεστο αυτό το δείγμα λαϊκής σοφίας, μαρτυρούμενο άλλωστε στη χριστιανική επιγραφική της βόρειας Συρίας.
Le préambule de l'édit de Tiberius Julius Alexander, témoin des étapes de son élaboration
Authors: Mourgues Jean-Louis
Published: October 2008

Το προοίμιο του διατάγματος του Τιβερίου Ιουλίου Αλεξάνδρου, γραμμένο στους πεσσούς του ναού της Ίβιδος στην όαση του El Khargeh, είναι μοναδικό για πολλούς λόγους : για το μήκος, την πολυπλοκότητα και την ακρίβεια του ιδεολογικού του πλαισίου, σύμφωνα με το οποίο ο αυτοκράτωρ και ο διοικητής συμπράττουν στη διακυβέρνηση της Αιγύπτου, αλλά και για τη δυσκολία να ενταχθεί το ίδιο και το πρόγραμμα του στην πολυτάραχη χρονολογία των αρχών του έτους 68. Η μελέτη της διπλωματικής του μορφής αποδεικνύει ότι πρόκειται για ένα διάταγμα που είχε προετοιμαστεί από καιρό, μια και το κύριο έργο (της προετοιμασίας) είχε περιέλθει από το Νέρωνα στο διοικητή της επαρχίας αυτής που ο αυτοκράτωρ σκόπευε να επισκεφθεί, και το οποίο εκδόθηκε στις 6 Ιουλίου του 68 εν αγνοία των γεγονότων που είχαν συμβεί στη Ρώμη. Αμέσως μετά την ανακοίνωση και την επιβεβαίωση του θανάτου του Νέρωνα και της ανακήρυξης του Γάλβα, το κείμενο του διατάγματος και του προοιμίου αναθεωρήθηκε βιαστικά, για να προσαρμοστεί στο πρόγραμμα του νέου καθεστώτος. Πρέπει, επομένως, να θεωρήσουμε αυτό το «διάταγμα επανόρθωσης ^ς Αλεξανδρείας και της Αιγύπτου », που ακολουθεί τα πρότυπα των φιλανθρωπικών ελληνιστικών διαταγμάτων, ως έργο του Νέρωνα. Σε παράρτημα μελετάται η χρήση των εκφράσων πρόνοιαν ποιεΐσθαι, φροντίς, φροντίζειν και προγράφειν στη γλώσσα των διπλωματικών εγγράφων.
Document amphictionique CID IV 2 : restitution
Authors: Salviat François
Published: October 2008

Dans le texte delphique publié BCH 118 (1994), p. 99-112, le dispositif stoichédon peut être exactement défini (30 lettres à la ligne, à une lettre près, suivant la coupe syllabique). Dans ce cadre bien assuré, les restitutions sont immédiates et les articles deviennent intelligibles : protection de certains territoires ; exemption de taxes portuaires pour le personnel amphictionique en mission ; réception des dépôts à la banque d'Apollon (or et argent monnayés ; métaux bruts).
Empreintes de sceaux et signe incisé sur deux tessons de Malia
Authors: Pelon Olivier
Published: October 2008

I. A stamped handle and the Cretan labyrinth : A. Evans' theory that the Palace at Knossos was to be identifîed with the labyrinth of the legend was supported by a philological analysis which has sometimes been contested. New evidence from Malia, in the form of an amphora handle bearing two impressions, has revived the question of this identification and extended it to the other Cretan palaces. II. An ideogram incised on the base of a vase : The base of a jug engraved with the representation of a vase poses the question of the meaning of such a sign: could pictograms in certain instances represent something other than the object they depict? An affirmative answer would once more raise in particular the matter of the interpretation proposed in 1979 for the inscribed bar MA 10 (BCH 103 [1980], p. 1-27).
L'organisation de l'espace dans deux ateliers de potiers traditionnels de Thasos
Authors: Papadopoulos Stratis
Published: October 2008

The first part of this article comprises a detailed description of the installations in the two workshops, covered and open-air, and emphasis is given to their function and architectural interdependence. In the second part, based on a detailed examination, the positions of each structure are shown to be the result of a detailed plan, drawn up in advance of the work of construction. It takes into account the most fundamental factors relating to the efficiency of the work in each workshop (work potential, most economical investment of time and labour, maximum reduction of the risk of accidents during transport). To check this proposition, it was assumed as a working hypothesis that the distances between the parts of each workshop, functionally connected, would have been as short as possible and would have represented movements in a straight rather than a curved line. A summation of the total of these routes, in a one-way or two-way direction, shows a virtual predominance of the former. There existed therefore, according to us, a planned spatial organisation designed by the potters themselves.
Note sur les monnaies trouvées en 1991 près d'Alyki à Larnaca
Authors: Destrooper-Georgiades Anne
Published: October 2008

Three coins found near Alyki at Larnaka are presented in the "Chronique des fouilles et découvertes archéologiques à Chypre en 1991", BCH 116 (1992), p. 796, 798, figs. 13-15. They are three silver coins which were struck, one at Pergamon at the end of the 4th c, the second in an unknown Cypriot workshop at the beginning of the 5th c. and the third in (?) Cyrenaica in the mid-5th c. BC. The Pergamon coin is a well-known type. The coin struck in Cyprus is of a denomination hitherto unattested. The coin from (?) Cyrenaica is of a very reduced weight, for reasons that escape us. In this article we study the types, dating, denominations and circulation of these coins in Cyprus.
Un règlement sacré de Callatis
Authors: Avram Alexandre
Published: October 2008

Η επανεξέταση ενός ιερού κανονισμού από την Κάλλατι (F. Sokolowski, LSCG 90) οδήγησε σε μια εντελώς διαφορετική τοποθέτηση των δύο θραυσμάτων που αποτελούν την επιγραφή. Σύμφωνα με τη νέα αποκατάσταση πρόκειται για έναν ιερό κανονισμό (2ος αι. π.Χ.), που αφορά στον τρόπο διεξαγωγής των θυσιών προς τιμήν του Διονύσου και στη διανομή των θυσιαζομένων ζώων κατά τις διάφορες εορτές. Η ονομασία του αναφερόμενου ιερού (Αασυλλιεΐον) προέρχεται από τη μεγαρική επίκληση του Διονύσου (Παυσανίας Ι 43,5). Γίνονται σχόλια σχετικά με τις θυσίες, τη διανομή των μερίδων των θυσιαζομένων ζώων και τις απαγορεύσεις.
Les prêtres du Sarapieion C de Délos
Authors: Bricault Laurent
Published: October 2008

ID 2610 gives the list of Delian priests of Sarapis for the years 137/6-1 10/09 and shows that in this period there was a very strict rotation ofthe priesthood between the twelve tribes. Except for the years 109/8-106/5, this rule seems to have been observed until at least 89/8. After that date there was apparently no priest in charge of the Sarapeion, which was thenceforth entrusted to an ordinary zacoros. On the other hand, it is difficult to believe that the rule of rotation was respected between 167/6 and 140/39, unless it was subject to severe irregularities, which would be undemonstrable and inexplicable. Lastly we note that the priest Philocrates of Hamaxantia, the only official to serve twice as priest of Sarapis, held the office for the first time in 158/7 and again for a second term in 146/5.
Le gymnase de Délos
Authors: Moretti Jean-Charles
Published: October 2008

It is agreed that the gymnasion mentioned in accounts, inventories and decrees found at Delos should be identified with the gymnasium that is located close to the Stadium, in the north-eastern part of the island. This building, built in ca. 100 BC, cannot be identified with the gymnasion attested from the 3rd c. BC in inscriptions. The latter must be understood as being the Palestra by the lake, where a decree was discovered in situ specifying that the stèle was to be erected «in the gymnasium of Delos».
Recherches à Latô. VII. La rue Ouest, habitations et défense
Authors: Picard O Olivier , Ducrey Pierre
Published: October 2008

Publication of houses at Lato, which were uncovered in 1970/1971. They are situated on one of the seven terraces formed along the two sides of the street, which descends from the agora to the port west of the town. The simple habitations consist of a single room and a yard, generally furnished with a cistern. Except for house V, where a bathtub was uncovered along with fine mid- 2nd c. BC pottery, the other houses were empty at the time of their discovery. Particularly impressive is the continual strengthening of the System guarding access from the street, evident in the reinforcement of the walls, the closure of some of the doors and the elaboration of a System of defense against entry. The general effect recalls a sentence in Plato's Laws about the incorporation of private houses into the fortification of a town. The inhabitants of Lato were, finally, to build a rampart of this kind, with their splendid west gate.
Antiochos II à Mylasa. Note additionnelle
Authors: Le Rider Georges
Published: October 2008

L'attribution à Mylasa d'une émission de tétradrachmes et de drachmes portant comme symbole l'image d'Artémis Kindyas était fondée sur l'identification de ce symbole sur une drachme d'Alexandre proposée par M. Thompson. Or, les photographies prouvant que le symbole d'Artémis Kindyas n'est en fait pas clairement identifiable sur la monnaie litigieuse, le rattachement à l'atelier mylasien reste plausible, mais attend confirmation.
Les restes de faune du sanctuaire d'Aphrodite à Amathonte
Authors: Columeau Philippe
Published: October 2008

L'étude de la faune archéologique du sanctuaire d'Aphrodite à Amathonte (Chypre) porte sur l'ensemble du matériel animal daté des périodes païennes. La faune archaïque est la plus abondante. On assiste à un déplacement de dépôts osseux entre la période archaïque et les suivantes. Les espèces sacrifiées sont toutes domestiques, et peu nombreuses : bœuf, mouton et chèvre ; le porc est absent. L'examen du mode de découpe des animaux met en évidence l'absence, puis la rareté des restes de rachis. La taille des bovins évolue : plus réduite au cours de la période classique, elle augmente un peu ensuite.
À propos de la tholos de Marmaria : histoire d'un tambour
Authors: Amandry Pierre
Published: October 2008

Les trois colonnes de la colonnade extérieure dorique de la tholos relevées en 1936 comportent cinq tambours, ce qui n'est pas conforme à la publication du monument (FD II [1925]) où elles sont restituées avec quatre tambours. Contrairement à ce que l'on lit dans Marmaria, Le sanctuaire d'Athéna à Delphes (1997), p. 59, l'insertion de ce cinquième tambour n'est pas due à une découverte empirique des marbriers travaillant à la restauration, mais le fruit d'une étude minutieuse des fragments de tambours conservés, et en particulier de la mesure systématique de la largeur des cannelures, effectuées sur le site par P. Amandry et J. Bousquet, assistés par H. Ducoux.
Comptes de la fin de l'indépendance délienne
Authors: Chankowski-Sablé Véronique , Feyel C Christophe
Published: October 2008

This note constitutes the publication of a join between two parts of the inscription, originally completed by J. Tréheux. The text now makes it possible to reconsider the chronology of the last financial documents from the period of independence and to propose a classification for them. The article indudes as an appendix various corrections to the accounts of the hieropoioi.
Les inventaires du gymnase de Délos
Authors: Moretti Jean-Charles
Published: October 2008

The identification of the gymnasium mentioned in the Delian inscriptions with the building traditionally designated as the "Lake Palaestra" calls for a reconsideration of the inventories ofthe monument drawn up by the administrators in the Athenian period (ID 1412, a 1. 13- 24; 1417, A, I. 1. 118-154; 1423, Ba, II, I. 1-8; 1426, B, I, 1. 43-51). The present article aims to correct aspects of preceding analyses which the new identification renders invalid. It states the focuses on the regulation of the gymnasium inventoried in 156/5 BC and on the offerings whose dedications have been dug up, and it tries to explain why the latter were discovered scattered between the Lake Palaestra, the Gymnasium and the Synagogue.
Le décor des toits de Grèce du IIe s. av. au Ier s. ap. J.-C. Traditions, innovations, importations (Première partie)
Authors: Billot Marie-Françoise
Published: October 2008

This first part, compiled from a catalogue of documents whose chronology has been reconsidered, is devoted to roofs of marble and limestone. The second part, on terra-cotta roofs, will appear in the Actes du Colloque "Constructions publiques et programmes édilitaires du II s. av. au Ier s. ap. J.-C. "Athènes, EFA, mai 1995. The principal traditions survive until the beginning of the empire, and the tendencies that had already begun to appear in the 3rd c. (disappearance of the cyma reversa and vegetal acroteria with multiple stems) are confirmed. The innovations, revivals (relief anthemia on sloping simas) or creations (antefixes) are common enough, but sporadic. In general, uniformity is allied to restraint, and roof decoration undergoes fewer transformations than do other parts of the buildings. The reign of Augustus is marked by some manifestations of classicism, either strict (Gate of Athena Archegetis) or eclectic (cyma scrolls), and by the restrained accession of Roman influences and models, more visible in the colony of Corinth (Captives' Façade, Babbius Monument) than at Athens. The iconographie symbols are distinct (Lycosoura and Babbius Monument acroteria); the decorative programmes are diluted in the tradition which they reinforce (Athens), or derive from an imported repertoire, but are not numerous (Corinth).
Le décret de Thyatire sur les bienfaits d'Hadrien et le « Panthéon » d'Hadrien à Athènes (IG II2 1088 + 1090 + IG III 3985, complétés = TAM V 2, 1180, complété)
Authors: Peppa-Delmouzou Dina , Follet Simone
Published: October 2008

Με την προσθήκη νέων τμημάτων του ψηφίσματος των Θυατείρων συμπληρώθηκε σχεδόν το κεντρικό μέρος της επιγραφής, όπου για πρώτη φορά αναφέρεται η συμβολή του Μεττίου Μόδεστου και της Συγκλήτου των Ρωμαίων στην ίδρυση του Πανελληνίου. Επαινείται ιδιαίτερα η πόλη των Αθηνών και οι δεσμοί του Πανελληνίου με το Ελευσίνιο ιερό. Τέλος, εξαίρεται η προσωπικότητα του εντεταλμένου για τη μεταφορά του ψηφίσματος και την αναγραφή του σε στήλη προς έκθεση στην Ακρόπολη των Αθηνών. Εκεί η στήλη αποτελούσε μέρος μιας ομάδας με παρόμοια ψηφίσματα πόλεων, που εξέφραζαν την ευγνωμοσύνη τους στον αυτοκράτορα Αδριανό, εγκωμιάζοντας ταυτόχρονα την Αθήνα. Τα περισσότερα γνωστά αποσπάσματα ψηφισμάτων των πόλεων αυτών (Σύνναδα, Σάρδεις, Μαγνησία επί Μαιάνδρω, Κίβυρα), προέρχονται από την Ακρόπολη, όπου ήταν ανατεθειμένα στο κοινό ιερό «θεοίς τοις πάσιν» (Παυσανίας, Ι 5,5· Ι 18,9), δηλαδή στο «Πάνθεον». Κατά συνέπεια, η θέση των ψηφισμάτων και του «Πανθέου» πρέπει να προσδιοριστεί πάνω στην Ακρόπολη, εκεί όπου ελάτρεψαν τον Πανδίονα, στο ιερό των θεών.
Moulures architecturales en marbre de l'île de Thasos
Authors: Des Courtils Jacques
Published: October 2008

Η ποικιλία και η ποιότητα των κυματίων που βρέθηκαν στη Θάσο μαρτυρούν τη ζωτικότητα της αρχιτεκτονικής στο νησί κατά την αρχαϊκή εποχή. Ανιχνεύονται επιρροές προερχόμενες όχι μόνο από τις Κυκλάδες (η Θάσος ήταν αποικία της Πάρου) αλλά και από την Αιολίδα (με την οποία η Θάσος διατηρούσε στενές σχέσεις). Η μελέτη των αρχιτεκτονικών αυτών μελών δίνει την ευκαιρία να επανεκτιμηθεί η δραστηριότητα των δημιουργικών κέντρων της εποχής, ιδιαιτέρως στο βόρειο Αιγαίο.
Une huilerie du premier siècle avant J.-C. dans le Quartier du théâtre à Délos
Authors: Brunet Michèle , Brun Jean-Pierre
Published: October 2008

In recent years the question of agricultural production on Delos has been the object of renewed interest: the remains of agricultural installations, farms and inscriptions heve been restudied. One of the questions in doubt concerned the purposes of the presses located in the town: did they produce wine or oil? In 1997 the excavation of a press installation in the Théâtre Quarter showed that it was an olive-press. Constructed at the beginning of the lst c. BC, it consisted of two beam presses, three settling vats and six storage pithoi. It was installed in a house whose origins went back to the 5th c. BC and which had been reconstructed several times since then. In addition to new évidence about the history of the Theatre Quarter, this excavation has cast light on the vegetation of the nearby islands, the varieties of olive under cultivation and the economy at the end of the Hellenistic period. This archaeological évidence makes it possible to rectify the testimony of the inscriptions and gives olive culture a certain place on Delos, at least in the 2nd and lst c. BC.
Les reliefs de l'église Saint-Donat à Glyki (Épire)
Authors: Vanderheyde Catherine
Published: October 2008

L'étude de quinze reliefs mésobyzantins — dont dix inédits — provenant de l'église en ruine Saint-Donat à Glyki permet de mieux connaître un matériel actuellement conservé au musée byzantin de Ioannina. Elle nous informe d'abord sur les conditions de travail des sculpteurs dans une région périphérique de l'empire byzantin. Confrontés à l'absence de carrières de marbre, ces sculpteurs ont été forcés de trouver une solution à ce problème. L'examen de ce matériel nous conduit à distinguer deux groupes de reliefs. Le premier groupe se caractérise par un décor soumis à deux types d'influences : ces reliefs présentent, d'une part, un décor très semblable à celui ornant des reliefs de Macédoine et, d'autre part, des réminiscences formelles et décoratives paléochrétiennes. Nous pouvons ainsi constater les diverses sources d'inspiration des sculpteurs et mieux comprendre leur mode d'organisation.
Nouvelles données sur la topographie d'Alexandrie antique
Authors: Arnaud Jean-Luc
Published: October 2008

Depuis plus d'un siècle, les reconstitutions d'Alexandrie sont, sans exception, toutes fondées sur le plan dressé par Mahmoud al-Falaki vers 1866. Il ne s'agit pas de faire l'exégèse des nombreux amendements et compléments apportés à ce plan depuis sa publication, mais d'évaluer la validité du réseau de circulation qu'il propose à la lumière de nouvelles données. La découverte récente de plusieurs documents cartographiques contemporains des travaux de Falaki permet de faire une lecture renouvelée des indications consignées dans son mémoire et d'identifier, dans sa restitution, la part résultant des fouilles de celle déterminée par des hypothèses.
Un « bucrane» néolithique à Dikili Tash (Macédoine orientale) : parallèles et perspectives d'interprétation
Authors: Darcque Pascal , Treuil René
Published: October 2008

En 1995, sur le site de Dikili Tash, on a découvert un « bucrane » dans un amas de décombres appartenant à la phase Dikili Tash I (début du Néolithique Récent). L'objet lui-même, constitué d'un crâne de bœuf domestique découpé et surmodelé en terre crue, n'a que peu de parallèles réels. On trouve ces derniers à Vinca, Kormadin et Parta, c'est-à-dire dans l'aire des « cultures » de Vinca (Serbie), de la Tisza (Hongrie) et du Banat (Roumanie). Il importe de distinguer ces « bucranes » surmodelés des crânes ou cornes véritables, ainsi que des « bucranes » entièrement en terre crue qui se rencontrent sur un assez grand nombre de sites néolithiques. Le « bucrane » de Dikili Tash paraît avoir occupé, à l'origine, une position verticale, la face postérieure plane étant appliquée à une paroi perpendiculaire au sol. Tous les « bucranes » et tous les objets ressemblant à des « bucranes » ont été considérés comme cultuels, sans qu'aucune preuve de cette interprétation ne soit apportée. De fait, l'on ignore totalement la fonction de ces objets. Les images de bœuf, fréquentes dans plusieurs groupes humains, ne renvoient pas nécessairement à une symbolique commune.
Idéologie et commerce: le cas des figurines mycéniennes
Authors: Pilali-Papastériou Angeliki
Published: October 2008

Η μελέτη επικεντρώνεται στην εξάπλωση και σημασία των μυκηναϊκών ειδωλίων που βρέθηκαν πέρα από τη συνοριακή περιοχή της μυκηναϊκής επικράτειας, δηλαδή σε μακρινές και ανομοιογενείς πολιτιστικά περιοχές, όπως η Μέση Ανατολή, η Μικρά Ασία και η Δυτική Μεσόγειος. Τα ειδώλια εντάσσονται στην κατηγορία του υλικού πολιτισμού, που σχετίζεται με τη θρησκευτική ιδεολογία και τις τελετουργίες, και συμβάλλουν, όπως έχει υποστηριχθεί, στην αναγνώριση της εθνικής ταυτότητας. Για τον προσδιορισμό της σημασίας και λειτουργίας των επείσακτων αυτών αντικειμένων ερευνώνται ορισμένα στοιχεία, όπως η ποσοτική και γεωγραφική τους κατανομή και κυρίως τα αρχαιολογικά συμφραζόμενα σε σχέση με το πρωτογενές τους περιβάλλον. Έτσι διαπιστώνεται ότι οι θέσεις που έδωσαν μυκηναϊκά ειδώλια είναι λίγες, μολονότι η γεωγραφική τους εξάπλωση είναι ευρεία και ακολουθεί την αντίστοιχη της κεραμικής. Ο αριθμός τους σε κάθε θέση είναι πάρα πολύ περιορισμένος, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις απουσιάζουν τα αρχαιολογικά συνευρήματα. Η μεμονωμένη παρουσία τους, ανεξάρτητα αν σχετίζονται με ταφικά ή θρησκευτικά συμφραζόμενα, υποδηλώνει ότι πρόκειται πιθανώς για αντικείμενα κύρους ή εξωτικά αντικείμενα που εμπλέκονται στο δίκτυο τελείως περιστασιακά. Αντίθετα, ο μεγάλος αριθμός τους σε ορισμένες θέσεις και ο συσχετισμός τους με τελετουργικά συμφραζόμενα, όπως π.χ. στην Ras Shamra, υποδηλώνει παρόμοια λειτουργία με αυτή που έχουν στο πρωτογενές τους περιβάλλον, πράγμα που ενισχύει την άποψη για μια μυκηναϊκή εγκατάσταση στη συγκεκριμένη περιοχή.
Les têtes rapportées dans la sculpture grecque archaïque
Authors: Hermary Antoine
Published: October 2008

In spite of a renewed interest in the techniques of manufacturing Greek sculptures, certain questions have not been the subject of detailed research: this is the case with the separately carved heads of the Archaic period. The three principal methods of attaching the head to the trunk (dowel, tenon and mortise, or shallow cavity) are each discussed in turn, with new drawings made in the Acropolis Museum. The association between the use of a particular technique and a geographical region is clearly apparent: Athens for the two first methods (notably the second) and Greece and the East for the third. In this last group, the large kore from the sanctuary of Athena at Erythrae deserves special attention, and the closeness of this work to the statues of the famous sculptor Endoios which Pausa- nias saw there must be seriously considered.
Le socle marathonien et le trésor des Athéniens
Authors: Amandry Pierre
Published: October 2008

The base on which the statues stood in front of the south wall of the Treasury bears a dedication containing the name Marathon. For some this was the dedication of the treasury itself; others believe that the plinth was erected against a monument built before 490. The dedication was recarved, probably in the 3rd c. BC; the recarved texts are in all respects identical to that of the first inscription, some traces of which remain that are difficult to date. There was a misunderstanding over the word akrothinia in the dedication; the plinth did not carry a trophy consisting of spoils of war, but statues. The foundations of the treasury and the terrace supporting the plinth were built at the same time, which confirms that the dedication of the plinth was also that of the treasury. It is not certain whether Pausanias read it.
Fabrication des moules, diffusion des produits moulés. À propos d'une «figurine-patrice » du Musée de Volos
Authors: Hornung-Bertemes Karin , Kassab Tezgôr Dominique , Muller Arthur
Published: October 2008

La statuette de terre cuite du Musée de Volos, inv. M 2004, recueillie au début du siècle dans les fouilles de A. S. Arvanitopoulos aux abords du rempart de Démétrias, est une tanagréenne hellénistique tout à fait banale du point de vue iconographique. Ses caractéristiques techniques lui confèrent cependant un intérêt exceptionnel : elles permettent en effet de l'identifier comme une figurine- patrice, c'est-à-dire un objet moulé spécialement pour servir à la réalisation de nouveaux moules. Le bandeau périphérique qui l'entoure devait faciliter la délimitation entre les valves d'avers et de revers des surmoules à fabriquer. Cet objet, destiné à l'atelier qui ne produisait pas encore ce type, illustre donc une forme particulière de diffusion dans l'artisanat de la coroplathie. À côté de la commercialisation des produits eux- mêmes, les figurines (que n'importe quel artisan céramiste pouvait d'ailleurs reproduire ensuite par surmoulage), et des outils de production : les moules, existait donc une diffusion par le biais d'objets à statut ambigu : ni produit, ni outil de production, mais produit modifié pour fabriquer de nouveaux outils de production. Le surmoulage est ainsi institué en véritable pratique commerciale. Par ailleurs, la figurine de Volos et les rares documents comparables que l'on a pu réunir permettent de mieux comprendre certains aspects techniques de la prise d'une empreinte bivalve sur un positif.
La procédure législative à Pergame au Ier siècle au J.-C. : à propos de la chronologie relative des décrets en l'honneur de Diodoros Pasparos
Authors: S. Chankowski Andrzej
Published: October 2008

The decrees in honour of Diodoros Pasparos of Pergamon, which are full of information on the relations between a great benefactor and his city, have often attracted the attention of scholars. In evoking the exceptional honours accorded to Diodoros, it has rightly been stressed that these texts reveal significant features of the late Hellenistic period. It may also be noted that their very number testifies to the ostentation with which the Pergamon citizens wished to praise Diodoros. However, the relative chronology of these decrees and their mutual association have not been convincingly established. The classification proposed in the present article on the one hand enables a better understanding of the activities of the gymnasiarch Diodoros, and on the other, sheds light on the legislative procedures in force in the city of Pergamon in the first half of the 1st. c. BC. It is now established that it functioned as a democratic city and that the legislative procedure in force was the same as in the Attalid period. The role played by the strategoi did not deprive the individual citizens of the right to initiate legislation, but this initiative had always to pass through the intermediary of the strategoi, who were in charge of bringing forward for discussion (and doubtless also of drawing up) the drafts of the decrees.
Décret des Athéniens de Délos en l'honneur d'un épimélète de l'île
Authors: Tréheux Jacques , Charneux Pierre
Published: October 2008

This decree, the only one of its kind to have come down to us, specifies in thirty-five lines of preamble the ordinary functions of the Athenian governor of the island and gives a glimpse of the role the epimelete Ophelas had to play in the midst of the extraordinary upsets which shook Greece in the year he was fulfilling his mandate (147/6).
Recherches récentes en épigraphie créto-mycénienne
Authors: Olivier Jean-Pierre , Rougemont Françoise
Published: October 2008

The Creto-Mycenaean Epigraphic Week was organised by the École Française d'Athènes from the 24th to the 28th March 1988 with the aim of bringing together for a few work sessions recognised scholars and young graduate students specialising in the study of the Linear A and Β scripts. Each of the participants presented an account of his personal research work: M.-L. Bech Nosh, The Administration of Textiles in Central Crete, outside of the series Lc/Le/Ln; Chr. Boulotis, The New Linear A documents from Akrotiri (Thera): Preliminary Remarks; R Carlier, Wa-na-ka Again<. New Throughts about the Mycenaean Kingships; R Darcque, Real Archives, Virtual Archives in Linear B; H. Landenius Enegren, Some Problems of the Prosopography of Knossos; J. T. Killen, The Pylos Ta Tablets Revisited; S. Lupack, The Role of the Religious Sector in Mycenaean Economics; J.-R. Olivier, The Classical Cypriot Syllabary: an Inventory; M. Perna, The Linear A Ideograms on the Vases; Fr. Rougemont, Some Problems Connected with the Study of the "Collectors" in the Linear Β Tablets; M. St. Speciale, The Anthroponyms in Linear Β from Knossos and Crete in LM II-III; M. Tsipopoulou, The Hieroglyphic Archive at Petras, Siteia; G. Varias Garcia, Mycenaean Anthroponymy in the Series Β Tablets from Knossos and Mycenae.
Un modèle de navire chypriote du VIe siècle av. J.-C. trouvé en mer au large d'Amathonte
Authors: Basch Lucien
Published: October 2008

Un modèle de navire de terre cuite, long de 42 cm, propriété de la Fondation Piéridis, à Chypre, a été trouvé en mer par un pêcheur au large d'Amathonte. Sept personnages y sont représentés. Grâce au soin et aux connaissances du coroplaste, le modèle, dont l'état de conservation est remarquable, fournit d'utiles informations sur l'architecture navale chypriote vers 600, date probable de son exécution. La position et les attributs des personnages permettent de penser que trois d'entre eux participent à une cérémonie rituelle de protection religieuse accordée au navire et à ses quatre autres occupants, formant l'équipage proprement dit. Par ailleurs, l'absence d'un pont complet, constatée aussi sur deux modèles apparentés, incite à s'interroger sur la fonction de certains modèles de navires chypriotes : réceptacles d'offrandes à une divinité marine, parfois jetés à la mer en guise d'ex-voto ?
Laudatissimum fuit antiquitus in Delo insula. La maison IB du Quartier du stade et la production des parfums à Délos
Authors: Brun Jean-Pierre
Published: October 2008

The excavations on Delos at the beginning of the 20th century brought to light some thirty blocks from presses. Some of them formed part of the equipment for producing cooking and lighting oil (cf. BCH 121 [1997], p. 573-615), others were probably connected with the manufacture of perfumes mentioned by Pliny. Two kneading troughs were discovered in House IB in the stadium quarter, excavated in 1912 by A. Plassart, which was identified as a restaurant due to the discovery of four ovens. New research in 1997 showed the complexity of the history of this dwelling, which housed an important perfume factory at around the beginning of the 1st century BC. One room was equipped with two wedge presses used to extract oils for perfume, and ovens where the oil and the aromatics were heated. In a later phase the perfumery was dismantled and the dwelling probably converted into a bath house. The finds from this excavation and that of the oil press IIΙΟ in the theatre quarter, made it possible to identify the blocks that were found in the past and to evalutate the relative importance of the production of wine, cooking oil and perfumes on the island of Delos in Hellenistic times and during the Roman Empire.
Deux églises à chœur tréflé de l'Illyricum oriental Observations sur leur type architectural
Authors: Varalis Yannis
Published: October 2008

La basilique du terrain de la Faculté de médecine à Cnossos de Crète (début du Ve s.) et celle d'Antigoneia en Albanie (fin du VI-début du VIIe s.) constituent deux exemples jusqu'à présent isolés, dans l'Illyricum oriental, d'églises dont le chœur a la forme d'un triconque accolé à l'Est des nefs. L'étude des deux édifices met en lumière leurs différences et leurs similitudes tant architecturales que fonctionnelles ; d'autre part, la comparaison avec d'autres églises du bassin méditerranéen montre qu'ils se rattachent à un type particulier, dont on croit déceler l'origine dans certains monuments funéraires de Rome et des régions soumises à son influence. On s'interroge sur le choix de ce type particulier de chœur, lieu par excellence où est célébré le mystère de l'eucharistie, qui répète la Cène de « la pièce à l'étage » de Jérusalem. Si le plan tréflé est hérité des édifices funéraires où l'on accomplissait des banquets funéraires et des repas en l'honneur des martyrs, il est également en rapport avec les triclinia triconques des riches demeures, que l'on trouve surtout dans la partie occidentale de l'empire romain. Enfin, la mosaïque de pavement de l'église d'Antigoneia, dont le décor reflète une préoccupation théologique qui se retrouve dans celui des murs et des pavements d'autres chœurs trèfles, suggère vraisemblablement pour les absides latérales des fonctions telles que les définit saint Paulin de Nola.
Petite plastique chypriote de Délos
Authors: Fourrier Sabine
Published: October 2008

Les figurines de terre cuite et les statuettes de calcaire chypriotes découvertes à Délos sont ici regroupées pour la première fois. De nouvelles identifications sont proposées à la lumière de trouvailles et de publications récentes. Ce lot, relativement important, est replacé dans son contexte chronologique et géographique. La présence d'importations chypriotes à Délos suggère des relations étroites avec les cités de la Grèce de l'Est, où ce type de matériel est abondamment attesté au cours de la période archaïque. La topographie des offrandes, dont la grande majorité provient de sanctuaires « mineurs », extérieurs au téménos d'Apollon, éclaire de manière intéressante la fréquentation des différents lieux de culte de l'île.
Révision des comptes à apousiai (CID II 75-78)
Authors: Marchetti Patrick
Published: October 2008

The deciphering of the Delphic treasury accounts of the 4th century, dated to the archons Palaios and Dion and known as "apousiai accounts", has always presented difficulties for epigraphers, whose proposals, taken up by numismatists, entail important consequences in the area of monetary history. At the head of the whole series, they are also rank among some of the most important, because of the details of the operations of monetary verification they contain. Since P. de La Coste-Messeliere, there has been an over-systematic endeavour to discover refer ences to "new" or "amphictionic" money, notably in CD 75, col. II, in an inventory of expenses dated to the autumn of 336, where it is premature to include them. Here we concentrate on contesting the restorations proposed in the Delphic Corpus and refocusing the debates on the subject of monetary history.