Phổ vi khuẩn gây nhiễm trùng bàn chân đái tháo đường và tính đề kháng kháng sinh
Authors: Lê Tuyết Hoa , Nguyễn Cao Trí Hiệp , Đỗ Linh Chi , Lê Văn Hoan , Nguyễn Thanh Huyền , Nguyễn Thị Phương Nam 
Published: June 2023

- Mục tiêu: Khảo sát phổ vi khuẩn gây nhiễm trùng bàn chân ở người đái tháo đường, phân theo mức độ nhiễm trùng hoặc bệnh động mạch ngoại biên hay viêm xương và xác định mức độ đề kháng kháng sinh thông dụng.
Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang trên 50 mẫu bệnh phẩm được lấy chuẩn từ sang thương bàn chân nhiễm trùng ở người bệnh đái tháo đường có kết quả cấy. Định danh vi khuẩn bằng bằng phương pháp thường quy hoặc hệ thống Vitek 2 tự động. Xác định tính nhạy cảm kháng sinh bằng phương pháp khuếch tán đĩa thạch và MIC/E-test.
- Kết quả: Có 63 loại vi khuẩn được phân lập. Nhiễm khuẩn Gr- (66,7%) gặp nhiều gấp hai lần khuẩn Gr+ (31,7%) và phần lớn nhiễm đơn khuẩn (74%). Các vi khuẩn thường gặp là E. coli (20,6%), Proteus spp. (19%), S. aureus (19%), K. pneumoniae (14,3%) và hiếm gặp trực khuẩn Gr- không lên men. Mức độ nhiễm trùng càng nặng thì tác nhân Gr- gặp càng nhiều, nhưng phổ vi khuẩn không khác nhau giữa nhóm viêm xương và không viêm xương, giữa nhóm có bệnh động mạch ngoại biên và không bệnh động mạch ngoại biên.
S.aureus kháng rất cao với clindamycin (83%), ciprofloxacin (75%), vẫn còn nhạy với tobramycine (92%), TMP/SMZ (80%) và vancomycine (67%). Tỉ lệ nhiễm MRSA lên đến 75% trong số các trường hợp nhiễm S.aureus
Trực khuẩn Gr- thường gặp còn nhạy với ampicillin nhưng với amoxcillin/clavulanic chỉ còn 67%, với aminoglycoside hay TMP/SMZ chỉ nhạy khoảng 70%, nhạy imipenem 100%. Vi khuẩn Gr- đề kháng cephalosporin thế hệ 3 rất thay đổi (30 - 50%). E. coli kháng ciprofloxacin (75%) nhưng Proteus spp. hay K.pneumonia vẫn nhạy (75%). Các khuẩn Gr- tiết ESBL chiếm 21%.
- Kết luận: Lựa chọn kết hợp kháng sinh nên dựa vào mức độ nhiễm trùng hơn là có viêm xương hay bệnh động mạch ngoại biên. Không dùng clindamycin để điều trị S.aureus, khuyến cáo dùng vancomycin/linezolide do tỉ lệ nhiễm MRSA quá cao. Cân nhắc các kháng sinh khác ngoài imipenem đối với Gr âm vì tỉ lệ kháng thuốc rất thay đổi.

Abstract

- Objectives: The aim of the study was to investigate the bacteria profile of diabetic foot infection and to assess the antimicrobial resistance pattern.
- Methods: The cross - sectional study included 50 samples with positive culture results. Microorganisms were identified by the routine method or the automated Vitek 2 system. The antibiotic resistance was also determined by agar perfusion disc and MICE/E-test.
- Results: A total of 63 microbial species were isolated. Negative - Gr bacteria were found twice as many as positive Gr microorganisms (66.7% vs. 31.7%). The common bacteria species were E. coli (20.6%), Proteus spp. (19%), S. aureus (19%), and K. pneumonia (14.3%). Non - fermented negative - Gr bacilli were rarely recognized. The more severe the infection grade the high frequency infected with negative bacilli. Bacteria species were isolated in the wounds with osteomyelitis or in the ischemic ulcers undifferent from the whole 63 microorganisms.
S.aureus showed very high resistance to clindamycin, and ciprofloxacin, but still high sensitivity to tobramycin, TMP/SMZ, and vancomycin. The rate of MRSA isolation was up to 75% among isolated S.aureus.
Most negative - Gr species were highly sensitive to ampicillin but the sensitivity rate was 60% - 70% to amoxicillin/clavulanic, aminoglycoside or TMP/SMZ. The most effective antibiotic against negative bacteria was imipenem (100%). The resistance to 3rd generation cephalosporin was found changeable (30 - 50%). E. coliwas resistant to ciprofloxacin up to 75% but Proteus spp. or K.pneumonia was still sensitive to the antibiotic (75%). The negative-Gr ESBL was 21%.
- Conclusions: Reasonable use of antibiotics for initial treatment should be favored based on infection grade than the presence of osteomyelitis or peripheral artery disease. We recommend not indicating clindamycin for S.aureus infection and should take vancomycin /linezolid. For negative Gr infection, with the exception of imipenem, the other antibiotics are cautiously considered because of the inconstant resistant pattern.