bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
ФУНГІЦИДНА ДІЯ ЦИКЛІЧНИХ ПЕРОКСИДІВ НА РІСТ ЕНТОМОПАТОГЕННОГО ГРИБА ASCOSPHAERA APIS
Authors: Кісіль Дмитро Олександрович
Published: February 2024

За останні роки кількість комах-запилювачів у світі значно скоротилася. Можливою причиною цього є токсична дія агрохімікатів, що знижує імунітет комах, що призводить до їх підвищеної чутливості до патогенів. Ascosphaera apis – небезпечний ентомопатогенний гриб, що вражає як медоносних, так і джмелів. Ascosphaera apis викликає хворобу названого в народі як «крейдовий розплід» у бджіл і загрожує бджільництву в усьому світі. Усі ідентифіковані види грибів, що належать до роду Ascosphaera (Ascomycota: Plectomycetes, Ascosphaearales), були виявлені при ураженні бджіл. Гриб Ascosphaera apis (Maassen ex Claussen) є етіологічним збудником інвазійного мікозу медоносних бджіл під назвою крейдовий розплід. Це гетероталічний організм, який утворює спори, коли міцелії двох різних штамів протилежної статі торкаються один одного і утворюються плодові тіла. Передача захворювання відбувається через ковтання спор із зараженої їжі молодими личинками бджіл. Після зараження личинки швидко скорочують споживання їжі, поки зовсім не перестануть їсти. Найбільш чутливі до хвороби личинки бджіл у п’ятиденному віці, оскільки вони мають сприятливі умови внутрішнього середовища кишечнику для проростання спор. Потрапляючи в кишечник личинки, спори активуються CO2, отриманим із клітин. Потім вони можуть проростати в просвіт, утворюючи міцелій, який проколює кутикулу личинки. У цій фазі личинки виглядають як крихітні шматочки крейди або «мумії», що дає назву хворобі крейдового розплоду. У міру прогресування хвороби личинки муміфікуються, змінюючи колір від білого до темно-сірого або чорного через наявність спор на кутикулі личинки. Ми досліджували фунгіцидну активність циклічних пероксидів на основі атамарного кисню проти A. apis, виділеного з медоносної бджоли (A. mellifera). Пероксиди демонстрували високе пригнічення росту міцелію A. apis до 92–100 % при концентрації 10 мл/л. Для найбільш активних пероксидів визначено значення ЕС50 (напівмаксимальна ефективна концентрація). Два дослідні пероксиди показали вищу протигрибкову активність проти A. аpis, ніж комерційний фунгіцид перекис водню 30%. Досліджувані пероксиди не знижували здатність бджіл до польоту і не призводили їх до загибелі. Відкрито нову область застосування пероксидів у бджільницькій діяльності.
ОГЛЯД ПОРУШЕНЬ МЕТАБОЛІЗМУ АМІНОКИСЛОТ І ОРГАНІЧНИХ КИСЛОТ
Authors: Морозов Богдан Станіславович , Губаренко Альона Миколаївна
Published: February 2024

Основною функцією амінокислот є мономерна одиниця в синтезі білка, так як субстрат для реакцій біосинтезу. Порушення обміну амінокислот пов’язують із прогресуванням різних захворювань. Терапевтична дія на метаболізм пухлинних клітин виявився ефективний з меншою кількістю побічних ефектів порівняно з деякими традиційними методами лікування. Крім того, було показано, що лікування, спрямоване на незамінні амінокислоти, наприклад обмеження метіоніну в їжі, подовжує тривалість життя мишей і щурів. Пухлини, ймовірно, залежать від зовнішнього надходження незамінних амінокислот. Таким чином, обмеження цих амінокислот може пригнічувати ріст пухлини, демонструючи важливість метаболізму амінокислот. Окрім ролі в розвитку раку, метаболізм амінокислот є важливим учасником розвитку метаболічних захворювань, таких як діабет і ожиріння, а також серцево-судинних захворювань, аутоімунних захворювань і неврологічних захворювань. Амінокислоти – це органічні сполуки, що містять аміно- та карбоксильні групи, які за положенням функціональних груп основної структури можна розділити на α-, β-, γ-, δ-амінокислоти, найважливішими з яких є 22 амінокислоти. Альфа-амінокислоти, з яких складаються білки, і 20 з цих амінокислот беруть участь у синтезі білка. Амінокислоти беруть участь у біосинтезі, невротичній передачі та інших життєвих процесах. Пептидні зв’язки з’єднують амінокислоти з утворенням поліпептидних ланцюгів, які зазнають посттрансляційних модифікацій і іноді поєднуються з іншими поліпептидними ланцюгами з утворенням білків. Серед амінокислот, що утворюють білки, дев’ять не можуть бути синтезовані з інших сполук і повинні бути отримані з їжею; це також незамінні амінокислоти. Коли амінокислоти потрапляють в організм з їжею, окрім того, що вони використовуються для синтезу білка та інших біомолекулярних синтезів, вони також можуть окислюватися до сечовини та вуглекислого газу як джерел енергії за допомогою окисних шляхів. Шлях окислення починається з опосередкованого амінотрансферазного дезамінування та перенесення аміногрупи до альфа-кетоглутарової кислоти з утворенням глутамату для входу в цикл сечовини. Інший продукт, кетокислота, входить у цикл лимонної кислоти, щоб забезпечити енергію для життєдіяльності.
Typowy ślonski łobiod jako koncept językowo-kulturowy w blogach kulinarnych
Authors: Jóźwiak Natalia Halszka
Published: February 2024

W artykule autorka opisała typowy śląski obiad na podstawie postów zamieszczanych w blogach kulinarnych. Analizie poddała wpisy odnoszące się do trzech potraw wchodzących w jego skład: rolady, klusek śląskich i modrej kapusty. Zestawiła przepisy blogerów z przepisami zamieszczonymi w leksykonach i innych źródłach dotyczących śląskiego dziedzictwa kulinarnego. Przyjęcie perspektywy lingwistyczno-kulturowej umożliwiłoopis śląskiego obiadu w kategoriach aksjologicznych, jako symbolu „małej ojczyzny”, szczególnie cennego we współczesnej globalizującej się kulturze.
Codzienne pożywienie mieszkańców dawnej lubelskiej wsi – obraz językowy
Authors: Pelc Halina
Published: February 2024

Przedmiotem rozważań jest codzienne pożywienie mieszkańców wsi regionu lubelskiego, rozpatrywane z perspektywy diachronicznej. Są to nazwy tradycyjnych potraw z mąki, wody, mleka, ziemniaków, kasz, owoców i warzyw, stanowiące codzienne pożywienie mieszkańców wsi w XX wieku. Materiał badawczy zebrany w latach 1985–2019 od osób w wieku 60–90 lat, pozwala na pokazanie sposobu interpretacji i konceptualizacji światakulinariów, rozpatrywanego w wymiarze fizykalnym, funkcjonalnym oraz symbolicznym, konotującym biedę i umiejętność funkcjonowania w trudnej rzeczywistości.
Nie tylko RATATUJA – jak o jedzeniu i gotowaniu mówią bohaterowie animacji "Ratatuj" w polskiej wersji dubbingowej
Authors: Kresa Monika
Published: February 2024

Celem artykułu jest prezentacja wyników analizy polskojęzycznej wersji animacji Ratatuj, którego akcja rozgrywa się w dużej mierze na zapleczu paryskiej restauracji. Z przedmiot badań obrałam leksykę semantycznie związaną z kulinariami oraz obecne w filmie nazwy własne (jego tytuł, imiona i nazwiska niektórych bohaterów). Analiza ujawnia dominację omawianej leksyki w warstwie werbalnej filmu, w której wykorzystano 97 jednostek związanych z kulinariami notowanych 258 razy. Zebrane leksemy układają się w 5 pól semantycznych, wśród których liczebnie i frekwencyjnie dominuje pole związane z rodzajami spożywanych dań. Przeprowadzona analiza dowodzi, że w doborze zarówno warstwy leksykalnej, jak i onimicznej twórcy filmu kierowali się potrzebami zróżnicowanego pod względem wieku odbiorcy animacji, którym jest zarówno dziecko w wieku wczesnoszkolnym lub przedszkolnym, jak i jego rodzic.
Konceptualizacja zmysłu smaku w twórczości Jerzego Pilcha
Authors: Kładoczny Piotr
Published: February 2024

Artykuł został poświęcony konceptualizacji smaku w wybranych tekstach Jerzego Pilcha. Ujęcie zmysłu smaku zostało przygotowane w inspiracji metodologii ram semantycznych Charlesa Fillmore’a. Każdy aspekty życia człowieka daje się ująć w sieci kategorii, do których należą pojęcia opisujące ten aspekt. W wybranych utworach Jerzego Pilcha najliczniej prezentowana jest kategoria obiektów percepcji smaku, czyli nazw jedzenia i picia. Powieść Pod Mocnym Aniołem najczęściej opisuje picie alkoholu oraz używa wiele jego nazw. Pozostałe omawiane powieści skupiają się na jedzeniu. Jerzy Pilch bardzo sprawnie przedstawia świat alkoholików i życie biesiadne. Opisy jedzenia utrwalają tradycyjny sposób żywienia w Polsce, w którym przeważają produkty mięsne, przystawki i słodkie desery. Warzywa i owoce zajmują niewielką część.
Interpretacje związków frazeologicznych z leksemami ucho, oko, nos, język, serce – badania na grupie dzieci pięcioletnich
Authors: Zając Ewelina
Published: February 2024

Głównym celem artykułu jest przedstawienie i omówienie zebranego wśród dzieci pięcioletnich materiału leksykalnego dotyczącego rozumienia i interpretacji związków frazeologicznych z komponentami ucho, oko, nos, język i serce. Wybór relacji frazeologicznych podyktowany był intencją odniesienia się do spraw bliskich dziecku, z którymi styka się ono na co dzień i które utrwaliły się w językowej tradycji powiedzonkowej. Tematyka frazeologizmów miała także zachęcać do swobodnego wypowiadania się na ich temat. Badanie pokazuje, w jaki sposób dzieci interpretują wybrane frazy metatekstowe i jak definiują je za pomocą języka.
Uwagi o sytuacji języka polskiego na „białoruskim” Polesiu na początku XX wieku w świetle powieści „Puszcza” Józefa Weyssenhoffa
Authors: Płusa Magdalena
Published: February 2024

Celem artykułu jest zasygnalizowanie sytuacji języka polskiego – elementu polskiej kultury duchowej – w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku na Polesiu na podstawie informacji wprowadzonych przez Józefa Weyssenhoffa do powieści Puszcza. Utwór zamykający tzw. cykl litewski poświęcony został „białoruskiemu Polesiu”. Powieściowe wydarzenia rozgrywają się na obszarze byłego powiatu mozyrskiego w dorzeczu rzeki Ptycz, a więc samym sercu Polesia. Ale Puszcza stanowi nie tylko bardzo plastyczny obraz tej krainy. Autor tekstu słynący ze swej kronikarskiej dokładności w odwzorowywaniu realiów kresowych zawarł w powieści wiele interesujących faktów dotyczących funkcjonującej tu od wieków polskiej tradycji i polskiego języka. Powieść dostarcza cennych informacji na temat kondycji polskości i zróżnicowania polszczyzny pod względem jakościowym w środowisku poleskich mieszkańców.
Partykuły epistemiczne w podręcznikach do nauczania języka polskiego jako obcego dla poziomów A1 i A2
Authors: Piasecka Marta
Published: February 2024

W artykule przedstawiono użycia polskich partykuł epistemicznych w materiale podręczników dla osób uczących się języka polskiego jako obcego na poziomach A1 i A2. Celem było zidentyfikowanie jednostek i analiza znaczeń, a także typowego kontekstu i funkcji partykuł. Użycie partykuł pewnie, chyba, może, na pewno, oczywiście i naprawdę zostało skonfrontowane z ich znaczeniami podanymi w słownikach. Analiza pokazuje brak ćwiczeń uczących ich użycia i wyjaśnień znaczenia partykuł w podręcznikach.
Realizacje struktur zdaniowych z wybranymi czasownikami ruchu w mowie dzieci wczesnoszkolnych
Authors: Brzeszkiewicz Kamila
Published: February 2024

Artykuł poświęcony jest wybranym zagadnieniom związanym z nabywaniem kompetencji składniowej przez dzieci rozpoczynające edukację wczesnoszkolną. W niniejszym opracowaniu autorka dokonuje analizy materiału językowego uzyskanego w trakcie przeprowadzonych przeze nią badań. Wyekscerpowane do analizy wypowiedzi były konstytuowane przez czasowniki ruchu, a na pewnym etapie konstrukcji pojawiały się zakłócenia o różnym podłożu. Przeprowadzona analiza pozwoli na sformułowanie wniosków i spostrzeżeń dotyczących najczęstszych błędów w tworzeniu konstrukcji składniowych oraz wskazanie, które elementy języka nie są wystarczająco utrwalone w badanej grupie wiekowej.
Karmia czysta – koncept czystości w staropolskim dyskursie kulinarnym
Authors: Kwaśnicka-Janowicz Agata
Published: February 2024

Celem opracowania jest analiza kategorii semantycznej CZYSTOŚĆ i jej korpusowych reprezentacji tekstowych oraz pytanie o ramę interpretacyjną rządzącą jej dyskursywnym znaczeniem w staropolskim dyskursie kulinarnym. Podstawę badań stanowi korpus tekstów obejmujący najstarsze polskie teksty o tematyce kulinarnej, tu książki kucharskie, najstarsze zielniki oraz teksty dietetyczno-zdrowotne. Przeprowadzona interpretacja wykazała, że koncept czystości był warunkowany w dawnym dyskursie przez ramę pojęciową DIETA, ZDROWIE oraz POST.
The interrelation between syntax and function of Old Church Slavonic bo, že, li
Authors: Di Manno Andrea
Published: February 2024

O POWIĄZANIACH MIĘDZY WŁASNOŚCIAMI SKŁADNIOWYMI A FUNKCJAMI STARO-CERKIEWNO-SŁOWIAŃSKICH WYRAŻEŃ BO, ŽE, LI

Autor artykułu przedstawia analizę pozycji zajmowanych przez partykuły že, li, bo w tekstach staro-cerkiewno-słowiańskich. Ma na celu ukazanie, że umiejscowienie tych cząstek nie zależy od jednej reguły składniowej (prawa Wackernagla), ale jest konsekwencją różnych funkcji pełnionych przez te trzy elementy. Fakt, że nie istnieje klasa enklityk zajmujących drugą pozycję składniową, każe podać w wątpliwość słuszność tego prawaw odniesieniu do języka staro-cerkiewno-słowiańskiego.
Kompetencje słowotwórcze polskich dzieci dwujęzycznych mieszkających w Irlandii (na przykładzie derywatów modyfikacyjnych)
Authors: Siudzińska Natalia
Published: February 2024

Słowotwórstwo języków słowiańskich, a w szczególności języka polskiego, jest bardzo rozbudowane i produktywne, a przez to trudne do opanowania, zwłaszcza dla tych dzieci dwujęzycznych, w przypadku których drugi język nie należy do grupy języków słowiańskich. Głównym problemem, który chciałabym poruszyć w artykule, jest ocena poziomu kompetencji słowotwórczych w zakresie derywatów modyfikacyjnych (nazw deminutywnych i augmentatywych oraz nazw żeńskich) polskich dzieci w wieku 5–9 lat mieszkających w Irlandii, a więc władających dwoma językami: polskim i angielskim. Chciałabym też porównać ich umiejętności z umiejętnościami dzieci w takim samym przedziale wiekowym, mieszkających w Polsce. Materiał językowy, stanowiący podstawę analizy, został pozyskany podczas badań przeprowadzonych na grupie 30 dzieci dwujęzycznych. Wyniki badań pozwoliły ustalić różnice w rozwoju językowym dzieci jedno- i dwujęzycznych oraz wskazać czynniki, które warunkują nabywanie kompetencji słowotwórczych.
Z uwag o języku "Złego" Leopolda Tyrmanda
Authors: Dąbrowska-Kamińska Anna
Published: February 2024

Artykuł dotyczy problematyki różnic językowych, którymi się posługują postaci w powieściLeopolda Tyrmanda Zły. Przykłady poddane analizie ukazują stylizację autora.Kulturowy charakter ukazanej leksyki jest omówiony zarówno z uniwersalnego, jak i narodowegopunktu widzenia.
Bóg stworzył czy utworzył człowieka? Cechy semantyczne czasowników STWORZYĆ i UTWORZYĆ
Authors: Świątek Agnieszka
Published: February 2024

W artykule autorka dokonuje krytycznej analizy definicji słownikowych czasowników stworzyć i utworzyć, które traktuje jako wyrazy bliskoznaczne względem niedefiniowalnego czasownika robić, a następnie na podstawie analizy przykładów z NKJP i Internetu opisuje cechy semantyczne wybranych jednostek, wskazując przy tym różnice znaczeniowe między nimi.
Wariantywność formalna w żywiołowej adaptacji anglicyzmów w językach czeskim, polskim i słowackim
Authors: Greń Zbigniew
Published: February 2024

Celem artykułu jest opis adaptacji współczesnych zapożyczeń z języka angielskiego w trzech językach zachodniosłowiańskich: polskim, czeskim i słowackim. Materiał językowy zaczerpnięto z korpusów językowych, przede wszystkim z kwalifikatorem prasowym (medialnym). Analizie poddano płaszczyzny ortograficzną, fonetyczną oraz morfologiczną (fleksyjną) – jako te, które są najbardziej przystępne dla standardowych użytkowników języka. Wyniki analizy formalnej pokazują, że we wszystkich trzech językach adaptacja żywiołowa przebiega w podobny sposób, poprzez stadia pośrednie, warianty częściowo zaadaptowane. Różnice między nimi tkwią w szczegółach: w różnych językach różne leksemy są na różnych etapach adaptacji. Rezultatem żywiołowej adaptacji jest więc duża zmienność formalna wyrazów zapożyczanych.
Hasło JEŚĆ w ujęciu etnolingwistycznym (na podstawie kartoteki "Słownika mitologii polskiej" Jana Karłowicza)
Authors: Rak Maciej
Published: February 2024

Artykuł stanowi rekonstrukcję hasła JEŚĆ z kartoteki Słownika mitologii polskiej Jana Karłowicza, którą odnaleziono w 2017 r. Bliższe przyjrzenie się zamieszczonym na fiszkach informacjom, pogrupowanym w 8 podhaseł (1. Ujęcie ogólne; 2. Uczta, orgia; 3. Post, nie jeść; 4. Pokarm czarodziejski, niewyczerpany; 5. Słodycze [cukier, miód, plastry miodu]; 6. Obżarstwo, opilstwo; 7. Głód; 8. Asymilowanie. Anthropophagia. Dzieciożerstwo), przekonuje, że mamy tu do czynienia z bardzo dokładnym ujęciem tematu. Wskazuje na to także zestawienie hasła JEŚĆ z zawartością dwóch słowników etnolingwistycznych – Slavânskich drevnostiej pod red. Nikity I. Tołstoja i w Slavânskiej mifologii pod red. Swietłany M. Tołstojowej.
Nazwy i skład codziennych posiłków w gwarach Warmii i Mazur
Authors: Sobolewska Katarzyna
Published: February 2024

Praca omawia grupę wyrazów nazywających codzienne posiłki w gwarach Warmii i Mazur. Gromadzi i analizuje ok. 25 nazw posiłków, przedstawia ich etymologię, semantykę, budowę słowotwórczą, stopień rozpowszechnienia, regularne przesunięcia znaczeniowe. Podaje przykłady ciekawszych użyć.Analiza pozwoliła na wyodrębnienie nielicznej grupy nazw trzech posiłków jedzonych przez wszystkich mieszkańców każdego dnia oraz dużo liczniejszą grupę nazw pozostałych dwóch posiłków, której wewnętrzne zróżnicowanie było skutkiem odmiennych warunków materialnych i kulturowych, w jakich żyli dawni Mazurzy i Warmiacy.
Современное русское словообразование: точки роста
Authors: Рацибурская Лариса
Published: February 2024

Słowotwórstwo współczesnego języka rosyjskiego: tendencje rozwojowe Artykuł przedstawia mechanizmy tworzenia derywatów potencjalnych we współczesnym języku rosyjskim z uwzględnieniem czynników społeczno-kulturowych oraz pragmalingwistycznych. Autorka wskazuje na wagę wykorzystywanych w funkcji podstaw słowotwórczych słów kluczowych funkcjonujących w przestrzeni społeczno-kulturowej, jak również najistotniejszych wzorców derywacyjnych i afiksów słowotwórczych jako składowych przestrzeni derywacji. Na materiał ilustracyjny składają się rosyjskie neologizmy występujące w tekstach medialnych z początku XXI wieku.

Резюме В статье исследуются возможности словообразовательного механизма современного русского языка в его социокультурном и прагмалингвистическом аспектах. Автор демонстрирует роль ключевых слов социокультурного пространства как базовых слов, а также ключевых элементов деривационного пространства ‒ словообразовательных моделей и словообразовательных аффиксов ‒ в современномрусском языке на материале неологизмов, наблюдаемых в российских медиатекстах начала XXI века. В исследовании использованы методы словообразовательного и семантического анализа неологизмов и их компонентов, а также метод контекстуального анализа.
Z problematyki przesunięć chronologizacyjnych w "Wielkim słowniku języka polskiego PAN"
Authors: Wawrzyńczyk Jan
Published: February 2024

Autor przedstawia kwestie metodologiczne związane z datowaniem haseł Wielkiego słownika języka polskiego PAN, istniejącego tylko w wersji elektronicznej (na stronie www.wsjp.pl). Twórcy tego cennego, kontynuowanego opracowania, poszukując „dat urodzenia” poszczególnych wyrazów, koncentrują się na źródłach słownikowych, głównie niestety jednojęzycznych. Rzadko natomiast szukają odpowiednich danych w słownikach przekładowych oraz (co jeszcze istotniejsze) w tekstach pozasłownikowych: literackich, naukowych, prasowych itp. Ustalanie chronologii słownictwa polskiego to zadanie wymagające wciąż znacznego wysiłku badawczego.
Definicja kulturowa na przykładzie leksemów OKNO i DRZWI
Authors: Wierzbicka-Piotrowska Elżbieta
Published: February 2024

W artykule została przedstawiona propozycja definicji kulturowej, składającej się z trzech rodzajów cech ważnych przy opisie znaczenia słowa – identyfikujących, które dotyczą desygnatu opisywanej jednostki leksykalnej, kognitywnych, związanych z jej charakterystyką językową, oraz kulturowych, charakteryzujących stan emocjonalny użytkownika języka w momencie jej pojawienia się w akcie mowy. Wszystkie są ściślezwiązane z kulturą społeczności posługującej się danym językiem i jej oddziaływaniem na postawy ludzkie warunkujące komunikację językową. Tezy przedstawione w artykule zostały poparte analizą leksemów okno i drzwi, z uwzględnieniem ich opisów leksykograficznych, konceptualizacji tworzących ich językowy obraz oraz motywów okna i drzwi w wybranych utworach literackich, malarskich i muzycznych.
Terminy współczesnej aspektologii
Authors: Łaziński Marek
Published: February 2024

Artykuł omawia podstawowe terminy aspektologii: kryterium parzystości aspektowej, klasy akcjonalne, rodzaje akcji i znaczenia szczegółowe aspektu niedokonanego oraz dokonanego. Terminologia współczesnej aspektologii jest zmienna i wciąż się rozwija, w polszczyźnie nie zawsze jest ustalona. Artykuł tylko w niewielkim, niezbędnym stopniu analizuje teorię aspektu. Zadaniem autora jest uporządkowanie i zdefiniowanie niejednoznacznych terminów
Nowa herezja? Semantyczne i pragmatyczne właściwości leksemu HEREZJA
Authors: Dróżdż-Łuszczyk Katarzyna
Published: February 2024

Artykuł prezentuje wyniki badań nad leksemem herezja. W pierwszej kolejności autorka ukazuje zmiany znaczeniowe, które odzwierciedlają się w danych leksykograficznych, oraz komentuje trzy wybrane definicje rzeczownika herezja. Następnie opisuje nowe połączenia wyrazowe i derywaty oraz przedstawia analizę sposobów używania wyrażeń ekoherezja i herezja ekologizmu.
Dublety słowotwórcze w studiach nad historią polskich przysłówków
Authors: Kleszczowa Krystyna
Published: February 2024

W artykule mowa o synonimach słowotwórczych – leksemach tej samej kategorii, powstałych od tej samej podstawy, różniących się jedynie formantem. Obiektem badań są staropolskie przysłówki, wśród których znajduje się aż 100 dubletów: bujnie – bujno; daremnie – daremno; dostatecznie – dostateczno; dostojnie – dostojno; dziwnie – dziwno itd. Autorka pokazuje, jak powstały przysłówki odprzymiotnikowe na -o oraz -e, przy czym podkreśla wagę zasadniczej genezy obu typów, nie pomijając innych źródeł współtworzących klasę przysłówków. Pokazuje, że staropolszczyzna (XIV i XV wiek) to czas zespolenia powstałych w różnych sposób adwerbiów, o czym świadczy duża liczba dubletów słowotwórczych. Dalszy przebieg doboru -e bądź -o uwarunkowany był typem przyrostka bazowego przymiotnika. W dalszej części artykułu pokazuje autorka przesuwanie się przysłówków do innych kategorii gramatycznych. Przysłówki okazały się bardzo niestabilną częścią mowy. Ich prymarną funkcją jest dookreślanie czasownika (o czym mówi już termin adverbium),funkcją sekundarną – określanie przymiotnika. Użycie metapredykatywne przysłówka zachwiało te syntaktyczne relacje i na bazie przysłówków powstają: intensyfikatory (wysoce, przednie, diabelnie), partykuły (rzekomo, mianowicie, głównie). Dodać tu można dopowiedzenia (właśnie, oczywiście, niewątpliwie) oraz przyimki (przeciwo, mimo, blisko od).
O Norwidowskich obrazach barwy żółtej
Authors: Korpysz Tomasz
Published: February 2024

Pole słowotwórcze żółtego nie jest w pismach Norwida bardzo rozbudowane (liczy osiem leksemów), niezbyt liczne są też użycia poszczególnych jednostek (łącznie jest to 40 użyć). Są one jednak bardzo interesujące ze względu na to, że bardzo rzadko po prostu informują o barwie kogoś lub czegoś, najczęściej mają zaś wyraźny ładunek aksjologiczny: zupełnie wyjątkowo kontekstowo pozytywny, zwykle – mniej lub bardziej negatywny. Do wyrażenia tego negatywnego wartościowania dość rzadko wykorzystuje poeta systemoweśrodki słowotwórcze (por. derywaty pożółkły, zżółknąć), znacznie częściej – różnego rodzaju środki leksykalne, składniowe czy tekstowe. Niejednokrotnie dopiero lektura szerszego kontekstu bądź też znajomość nieujęzykowionych faktów kulturowych pozwalają właściwie odczytać negatywne waloryzowanie leksyki dotyczącej koloru żółtego. Barwę żółtą najczęściej przypisuje Norwid różnorakim artefaktom, z których najliczniejszą grupą są nazwy części ubioru. Drugim obszerniejszym kręgiem tematycznym jest świat roślin. Znacznie rzadziej żółty i jego derywaty odnoszą się do sfer tematycznych „człowiek” i „kosmos: niebo i światło niebieskie”, a tylko w pojedynczych użyciach do kręgów „świat zwierząt” i „przyroda nieożywiona”.
Użycie rzeczownika deprawacja jako źródło wiedzy o problemach dotyczących moralności
Authors: Lisczyk Karolina
Published: February 2024

Cel artykułu stanowi próba wskazania tematów, w odniesieniu do których używany jest rzeczownik deprawacja. Badaniom poddano materiał wyekscerpowany z czterech korpusów języka polskiego z okresu 1919–2021, podzielonych dodatkowo na cztery krótsze przedziały czasowe. Analiza danych pokazuje, jakie działania są szeroko dyskutowane i oceniane negatywnie ze względu na ich możliwy skutek – naruszenie akceptowanych społecznie norm moralnych. Badania prowadzą do wniosków na temat zmian zasięgu rzeczownika deprawacja w ostatnich stu latach – widoczny jest wyraźny wzrost tematyki związanej z seksualnością, spadek odsetka kontekstów dotyczących przestępczości czy deprawacji ideologicznej oraz porównywalny poziom wypowiedzi związanych z ogólnymi problemami etycznymi.
Gwarowe nazwy wyrobów ze świniobicia (na materiale śląskim)
Authors: Przymuszała Lidia , Świtała-Trybek Dorota
Published: February 2024

Przedmiotem artykułu są gwarowe nazwy produktów wytworzonych po uboju trzody chlewnej na tle kultury ludowej Śląska. Celem pracy jest przedstawienie wybranej grupy leksemów należących do jednego z subpól dialektalnego słownictwa kulinarnego, zwrócenie uwagi na znaczenie nazw, ich pochodzenie i motywację (częściowo także na kształt formalny), a także omówienie mechanizmów nominacji. Bazę badawczą tekstu stanowią własne materiały terenowe zebrane na terenie Górnego Śląska, starsze i nowsze opracowaniaetnograficzne oraz słowniki dialektu śląskiego.
Leksykalne zróżnicowanie nazw jednej potrawy w gwarach Pogórza wschodniego
Authors: Kucharzyk Renata
Published: February 2024

Przedmiotem artykułu są nazwy potrawy z mąki gotowanej na wodzie lub mleku. Danie, o którym mowa, w przeszłości stanowiło typowe, codzienne pożywienie mieszkańców Pogórza. Z językowego punktu widzenia ciekawe jest występowanie na niewielkim obszarze wielu nazw tego samego desygnatu. Wariantywność nazewnicza jest widoczna nawet w obrębie jednej wsi. Analizowane leksemy różnią się budową, pochodzeniem, a także frekwencją i nacechowaniem stylistycznym. Omówione zostały przyczyny funkcjonowania wielu nazw tego samego desygnatu w jednej wspólnocie komunikacyjnej. W tym kontekście podjęto także rozważania na temat synonimii w gwarach.
Neologizm kulinarny KASZOTTO. Studium przypadku
Authors: Latos Agnieszka
Published: February 2024

W pracy analizowana jest budowa morfemowa, struktura znaczeniowa i współczesne użycie neologizmu kaszotto utworzonego w języku polskim przez analogię do italianizmu risotto. Ta hybrydowa formacja słowotwórcza o strukturze półkalki wyrazowej pokazuje, że proces wzbogacania polskiego słownictwa kulinarnego pod wpływem języka włoskiego nie ogranicza się do transferu nazewnictwa lub innowacji leksykalnych typu pseudoitalianizmy. Asymilacja włoskich elementów kulturowych i językowych bazuje teżna strukturalnym i semantycznym przemodolewaniu wzorca obcego w celu dostosowania go do realiów kultury polskiej. Jak ilustrują przykłady użyć, stworzony w ten sposób model słowotwórczy jest reduplikowany. Na marginesie rozważań stricte lingwistycznych, proponowana jest refleksja na temat masowej recepcji kultury włoskiej i doświadczania włoskości we współczesnej Polsce oraz potencjału semiotycznego językowych nośników informacji o włoskości w komunikacji werbalnej użytkowników języka polskiego.
Operational monitoring systems available at the three sites
Authors: Hibbert Angela , Pérez Gómez Begona
Published: February 2024

Tide gauges can capture sea level variability on multiple timescales, from high frequency events like waves, tides and tsunamis, to seasonal and interannual changes and the longer-term trends associated with Climate Change. However, financial constraints dictate that they are often maintained to lower standards than the stringent accuracy requirements demanded by the IOC-UNESCO’s Global Sea Level Observing System (GLOSS) for monitoring sea level rise. In addition, a sparsity of Global Navigation Satellite System (GNSS) receivers at the coast means that there are large uncertainties in rates of land motion at tide gauges, which also hampers the estimation of long-term sea level trends. Task 5.1.1 has devised prototype low maintenance tide gauge systems, powered by renewable energy and which monitor both land motion and sea level using novel techniques such as ground-based GNSS Interferometric Reflectometry (GNSS-IR). These systems eliminate the need for costly ongoing levelling exercises and also incorporate customisations to local monitoring needs, such as sensors for lightning detection and wave height. Despite a number of unforeseen setbacks, these prototype systems are now operating at 2 locations in the Mediterranean Sea and a third system is in transit to Colombia for installation by local stakeholders who have been trained in the installation methodology by the WP5 team. It is hoped that there is potential to advance these technological solutions as a global standard, via the GLOSS community. (EuroSea Deliverable, D5.9)
Towards Safe Drone Transportation in Toronto
Authors: Gianfelice Michael
Published: February 2024

This thesis focuses on the development of an application capable of predicting wind velocities at any location in Toronto that can be used to improve drone flight safety. First, computational fluid dynamics (CFD) was used to study the effect of downtown building geometry on the wind field. Wind speeds and bearings from CFD were extracted, compared to local weather station measurements, and were within 12% and 8% root mean square error (RMSE), respectively. Next, a simplified CFD model was developed to efficientlymodelToronto’ssuburbanzones. This model utilized a roughness parameterization to implicitly model small buildings. When compared to weather station data,the wind speeds and bearings from this model were within 8% and 2% RMSE, respectively. In combination, these chapters outline a methodology for accurately obtaining real time, historical, forecast, and statistical wind velocities in the drone flight environment which can be used to improve flight safety and efficiency. 
Call for new unified criteria for registering species data on 2000 Natura network areas
Authors: Genovart Meritxell , Salguero-Gomez Rob , Colchero Fernando , Guil Francisco , Rabassa-Juvanteny Joan , Uriach Julia , Conde Dalia , Gaillard Jean-Michel , Coulson Tim
Published: February 2024

We advocate for new unified and realistic criteria for monitoring and reporting data on species from 2000 Natura areas that allows cross-border comparisons and conservation diagnosis.
On (Measuring) Recidivism,
Penal Populism and the Future of Recidivism Research
Authors: Getoš Kalac Anna-Maria , Feuerbach Lea
Published: February 2024

It is common criminological knowledge that recidivism – relapse into criminal behaviour – is a major predictor of future criminal behaviour, one could say a ‘hard-core’ criminogenic factor, esp. when displayed at a young age. Yet, despite its prominence and importance in both criminology and the discipline and practice of criminal law, there is an ongoing confusion about the concept and social construction of recidivism, its basic terminology, approaches to its measurement (methodology), and finally about the best ways to deal with it. In the paper at hand, we aim to unravel at least some of the grand mysteries surrounding recidivism and its research, targeting particularly domestic criminal justice professionals and researchers, since we have found a certain lack of relevant and up-to-date Croatian publications on this topic. Instead of simply presenting or arguing for any of the competing perspectives, such as the criminological, normative or penological, or a more practical instead of a scientific perspective (to name but a few), we critically analyse each of these perspectives, highlighting their pros and cons, while leaving it to the readers to choose any or all of them – depending on their own perspectives and purposes. Thus, key findings from recidivism research are discussed in the context of steadily growing penal populism, which is characterised by broadening the scope of criminalisation and increasing sentencing frameworks as well as harsher punishment practices, targeting in particular recidivists. All this occurs in the context of populist public and media discourse about crime and criminals, which effectively undermines any notion of evidence-based crime policy. But times are changing and the future of recidivism research, spearheaded by neuropenology, might very well provide us with a new kind of knowledge and understanding needed to put a check on penal populism.
Zakon o stečaju potrošača u službi zaštite građana
Authors: Akšamović Dubravka , Šimunović Lidija
Published: February 2024

U radu se analiziraju zakonska rješenja o stečaju potrošača i jednostavnom stečaju potrošača te raspoloživi statistički podatci o postupcima stečaja potrošača od donošenja Zakona o stečaju potrošača do danas. Uvodno se iznosi komparativna analiza temeljnih regulativnih modela o stečaju potrošača te se polemizira o svrsi propisa o stečaju potrošača. Centralni dio rada posvećen je ključnim pitanjima u postupku redovnog i jednostavnog postupka stečaja potrošača uz kritički osvrt na prijepore i dileme što se javljaju u praksi. Posebna pozornost posvećuje se kriterijima i uvjetima za oslobođenje od preostalih obveza poštenog dužnika, trajanju provjere ponašanja, imovini potrošača koja ulazi u stečajnu masu uz komparativnu analizu pravnih rješenja i prakse usporedivih zakonodavstava. U zaključku se daje opća ocjena autora o postignućima Zakona od njegova stupanja na snagu u siječnju 2016. godine do danas te uočenim izazovima za koje pro futuro treba ponuditi odgovarajuća (pravna) rješenja.
Što čini pošteno
suđenje u razumnom roku u upravnim stvarima?
Authors: Turkalj Kristijan
Published: February 2024

Sustav zaštite prava na suđenje u razumnom roku u Hrvatskoj postupno se konsolidirao pod utjecajem sudske prakse Europskog suda za ljudska prava i Ustavnog suda Republike Hrvatske. Korak su u suprotnom smjeru izmjene Zakona o sudovima iz 2013. godine kada je stvoren sustav koji, prema ocjeni Europskog suda za ljudska prava, više nije učinkovito sredstvo zaštite prava na suđenje u razumnom roku. Zaštita prava na suđenje u razumnom roku u upravnim stvarima ima određene posebnosti koje je potrebno uzeti u obzir pri računanju razumnog roka. Naime, upravnom sporu obvezatno prethodi upravni postupak pred upravnim tijelom te se zbog njihove striktne povezanosti za izračun razumnog roka uzima u obzir i trajanje upravnog postupka nakon što je nastao spor. To znači da se uzima i vrijeme koje je počelo teći nakon što je stranka izjavila žalbu na akt upravnog tijela. Slijedom navedenog, u upravnim stvarima sudovi bi trebali voditi računa o tome da se odluka o pravima i obvezama građana donese u roku od tri godine, a to vrijeme uključuje ne samo upravni spor već i upravni postupak koji je prethodio upravnom sporu. Konačno, u cilju jačanja pravne sigurnosti potrebno je izmijeniti Zakon o sudovima iz 2013. godine na način da se ponovno osigura učinkovito sredstvo zaštite protiv povrede prava na suđenje u razumnom roku.
Удосконалена методика розподілу сил і засобів Сил спеціальних операцій за завданнями в ході застосування за призначенням
Authors: Кокойко А. , Данілюк I.
Published: February 2024

Виходячи із завдань, поставлених Силам спеціальних операцій (далі – ССпО), доцільно уточнити порядок застосування ССпО у військових операціях. Потреба полягає у забезпеченні умов досягнення цілей операцій шляхом виконання різноманітних дій і використанню різних засобів розвідки і ураження, проведенню самостійних операцій (дій) в складних умовах оперативної обстановки. ССпО також мають бути готові до перекидання на значні відстані всіма видами транспорту і десантуванню різними способами. Крім того, на території, контрольованій противником, вони будуть вести маневрені дії, тому швидкість пересування підрозділів ССпО повинна забезпечувати виконання бойових завдань і достатню міру скритності.

Метою статті є розроблення методики розподілу сил і засобів ССпО за завданнями в ході ведення спеціальної операції шляхом розв’язання оптимізаційної задачі.

Найбільш доцільним підходом до розподілу сил і засобів є застосування методів оптимізації. Для цього необхідно здійснити формалізацію процесу розподілу сил і засобів ССпО між завданнями операції. Задача розподілу сил і засобів ССпО за завданнями в операції передбачає її поетапне вирішення:

аналіз особливостей постановки оптимізаційних задач;

аналіз процесу розподілу сил і засобів ССпО для обґрунтованого вибору певного типу оптимізаційної задачі;

розробка алгоритму розподілу сил і засобів ССпО;

узагальнення методики розподілу сил і засобів ССпО за завданнями.

Методика розподілу сил і засобів комплексно враховує неоднорідність сил і засобів ССпО та завдань ССпО в операції, базується на оптимізаційній задачі, зокрема методі двох функцій і дозволяє оптимально для умов операції розподілити сили і засоби ССпО між завданнями та визначити ступінь досягнення мети бойового застосування ССпО в операції.
Розвиток концептуальних засад забезпечення оборони України: від воєнної організації держави до всеохоплюючої оборони
Authors: Коваль М. , Павліковський А. , Лобко М. , Корецький А.
Published: February 2024

Для формування концептуальних засад забезпечення оборони для післявоєнної України проведено аналіз попередніх концептуальних підходів щодо забезпечення національної безпеки та оборони (з 2014 року), а також досвіду реалізації поточної концепції всеохоплюючої оборони в ході відсічі збройній агресії РФ проти України.

З початком агресії РФ проти України, окупації Криму та окремих районів Донецької, Луганської областей у 2014 році, обранням нашою державою стратегічного курсу на вступ до Європейського Союзу та НАТО відбулись докорінні зміни засад забезпечення національної безпеки та оборони України.

Відповіддю України стало об’єднання зусиль силових структур, державних органів, громадянського суспільства, для реагування на гібридні дії РФ. Для цього у 2016 році рішенням Ради національної безпеки і оборони України було прийнято Концепцію розвитку сектору безпеки і оборони України. В ході реалізації зазначеної концепції відбувся інституційний перехід від радянської парадигми системи оборони України, в основі якої була воєнна організація держави, до нової концепції забезпечення національної безпеки та оборони, в якій головним виконавчим органом став сектор безпеки та оборони.

Концептуальні засади забезпечення оборони України, що пройшли розвиток від воєнної організації держави до сектору безпеки та оборони й концепції всеохоплюючої оборони підтвердили свою життєздатність.

Досвід реалізації концепції всеохоплюючої оборони України щодо стійкого опору агресору у всіх доменах збройної боротьби, використання для відсічі агресії всього потенціалу держави та суспільства, застосування всіх форм і способів воєнних дій, зокрема асиметричних дій для оборони України може бути використаний для удосконалення систем оборони держав-партнерів та загальноєвропейської безпеки в цілому.
Application of practice-based learning in graph theory
Authors: Saputro Marhadi , Prihatin Iwit
Published: February 2024

Learning graph theory is an important topic in the world of mathematics and computer science. However, students often face difficulties in understanding the concepts and practical application of graph theory. Therefore, this study aims to apply practicum-based learning methods in teaching graph theory to students. The method used in this study involves the application of practical work through the use of maple. Students are given the opportunity to interactively run experiments, analyze results, and relate them to graph theory concepts. Apart from that, they are also given assignments that focus on the practical application of graph theory in real-world contexts. This research was conducted on students of the Mathematics Education Study Program IKIP PGRI Pontianak, totaling 1 class using an experimental approach. The collected data were analyzed quantitatively to evaluate the effectiveness of practicum-based learning methods in increasing students' understanding of graph theory. The results of the study show that the application of practicum-based learning in graph theory has a positive impact on student understanding. Students show a significant increase in their understanding of graph theory concepts and their ability to apply the theory to real-world situations. In addition, students also provide positive feedback regarding interactive and fun learning experiences.
Factor analysis of low of the students' interest in Aceh Utara and Lhokseumawe Regencies to continue education in the Mathematics Tadris Department of IAIN Lhokseumawe
Authors: Setiawan Setiawan , Azmi Nur
Published: February 2024

The growth in interest of SMA/MA graduates spread across Lhokseumawe City and Aceh Utara Regency has greatly decreased in interest in the IAIN Lhokseumawe Mathematics Tadris Department. This decline in interest can be seen in the decline in the number of students in this department from year to year over the last 5 years. The aim of this research is: To examine students' views, the factors causing low student interest and efforts to increase the interest of prospective new students in the Tadris Mathematics Department. The type of research used in this research is descriptive qualitative. The research objects were high school and MA class XII students in Lhokseumawe City and Aceh Utara Regency. The results obtained show that students' views on the Tadris Mathematics Department are 1) students do not know about the Tadris Mathematics Department, 2) students do not like mathematics subjects, 3) students do not understand that the Tadris Mathematics Department is a department that prepares prospective mathematics teachers. Furthermore, the factors that cause students' low interest in continuing their education at the Tadris Mathematics Department are 1) lack of information, 2) dislike of the teaching profession, 3) not being a favorite choice, 4) considering that mathematics is a difficult subject. The efforts to increase the interest of prospective new students to enter the Tadris Mathematics Department are 1) optimal introduction to the Department, 2) increasing accreditation, 3) demonstrating the uniqueness of the Department, 4) providing training in using applications appropriate to the department.
Effectiveness of Prior Knowledge-based Flipped Learning strategy to increase students’ self-efficacy
Authors: Fitriani Henni , Imanda Riska , Juliana Rona , Fakhrah Fakhrah , Unaida Ratna , Alvina Sirry
Published: February 2024

This study aims to describe the effectiveness of the Prior Knowledge-based Flipped Learning strategy to increase students' self-efficacy in the learning process on Electrolyte and Non Electrolyte Solutions. This research was carried out in the even semester of 2022/2023 at SMA Negeri 1 Gandapura. The type of research conducted was experimental research using a nonequivalent control group design. The population of this study were all students of class X Science at SMA Negeri 1 Gandapura for the academic year 2022/2023 which consisted of 4 classes, namely classes X IPA 1, X IPA 2, X IPA 3, X IPA 4, with a total of 144 students. The sampling technique in this study was purposive sampling. The sample in this study was class X IPA 1 as the experimental class and X IPA 4 as the control class. The experimental class was treated using the flipped learning strategy while the control class was treated using the Student Teams Achievement Division (STAD) strategy. And the results of the expert validation test for the student's self-efficacy questionnaire obtained 24 questionnaire items with the conclusion that they were feasible to use. Testing students' self-efficacy questionnaires from the results of the Independent Sample T Test found that the Sig (2-tailed) value of students' self-efficacy was 0.091 0.05 for the experimental class and 0.094 0.05 for the control class. Based on the test results, it can be concluded that the Prior Knowledge-based Flipped Learning strategy and the STAD (Student Team Achievement Division) strategy are effective in increasing students' self-efficacy levels.
(Contornos da) Formação especializada em enfermagem de reabilitação (1965 - 1987) em Portugal
Authors: Correia Nuno , Bernardes Rafael Alves , Parola Vitor , Neves Hugo , Subtil Carlos , Queirós Paulo
Published: February 2024

Introdução:
O surgimento da formação especializada em enfermagem de reabilitação foi um marco importante na História da Enfermagem em Portugal e na década de 60 do século XX surgiram medidas pioneiras que prepararam a sua programação. O primeiro plano de estudos surgiu em 1965 e foi reformulado quatro vezes até 1987.
Metodologia:
Recurso ao método histórico, com análise documental narrativa e descritiva de fontes primárias constantes dos planos de estudos dos cursos de especialização em enfermagem de reabilitação de 1965 a 1987. As principais variáveis de interesse foram: motivo da criação dos cursos, conhecimento científico nos planos de estudo, relação com contexto nacional, carga letiva, e relação com as funções desempenhadas pelos enfermeiros em resposta aos cuidados de saúde.
Resultados:
Os sete planos de estudos analisados revelaram a constante evolução da especialidade, sobretudo pela alteração da carga horária, progressivamente mais intensa, e com maior interligação entre teoria e prática. A introdução de novos conteúdos mais especializados, foi fruto da complexidade de cuidados e da influência de revisões por grupos de trabalho constituídos por enfermeiros e médicos. A introdução de áreas transversais como pedagogia e investigação permitiram enriquecer e afirmar a Enfermagem de Reabilitação no seio da disciplina e da área da saúde em Portugal.
Discussão:
A criação do primeiro curso de especialização, segundo o modelo norte-americano, foi pressionada pelo elevado número de vítimas da Guerra colonial, iniciada em 1961. Com o avanço do conhecimento científico e atendendo ao contexto do país, os planos de estudos foram reestruturados, sendo reconhecida a especialidade através do Decreto-Lei n.º 265/83, levando ao surgimento de escolas Pós-Básicas em Lisboa, Porto e Coimbra. Neste processo houve sempre aumento progressivo da carga letiva dos diferentes planos de estudos associada a um aumento da complexidade das funções desempenhadas pelo enfermeiro especialista.
Conclusão:
A formação especializada em enfermagem de reabilitação desenvolveu-se através de diferentes influências, primeiramente norte-americanas e inglesas associadas ao contexto do país, que possuía diferentes carências relacionadas com o processo reabilitativo. Houve um acompanhamento da evolução dos conhecimentos técnico-científicos e das alterações sociodemográficas que se consolidavam no país.
A Reabilitação da Pessoa após COVID-19: Intervenção do Enfermeiro Especialista em Enfermagem de Reabilitação
Authors: SANTOS JOAO , Magalhães José
Published: February 2024

Introdução: Tem sido crescente a evidência da reabilitação da pessoa após COVID-19 devido ao seu impacto no desempenho das AVD. A reabilitação destas pessoas centra-se no alívio da sintomatologia, melhoria funcional motora e respiratória e ensino de estratégias de conservação de energia.
Metodologia: Foi feita uma revisão narrativa da literatura através de todas as bases de dados da EBSCOhost Web e de pesquisa livre no GOOGLE SCHOOLAR, com inclusão das monografias de relevo evidenciadas nos artigos consultados.
Resultados e Discussão: O treino de exercício deve contemplar atividades como exercícios respiratórios, treino de AVD, treino de flexibilidade, treino de equilíbrio e/ou a caminhada ligeira. Posteriormente, promove-se a atividade física (AF) de baixa intensidade, progredindo para AF moderada e treino de resistência muscular. Por fim, integra-se o treino funcional e de coordenação.
Conclusão: A gestão da fadiga e da intolerância à atividade podem ser alcançadas através de treino de exercício gradual, estruturado, individualizado e doseado.