ЗНАЧЕНИЕ СОЦИАЛЬНОЙ ПРАКТИКИ В ПОДГОТОВКЕ БУДУЩИХ ПЕДАГОГОВ- ПСИХОЛОГОВ К ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ
Authors: Муталиева А.Ш. 
Published: January 2024

Мақалада болашақ педагог-психологтарды кәсіби іс-әрекетке дайындаудағы әлеуметтік тәжіри- бенің маңызы ашып көрсетіледі. Әлеуметтік практика әлеуметтік өзара әрекеттестік құзыреттілігін дамыту мақсатында әлеуметтік мәселелерді шешуге бағытталған әлеуметтік маңызы бар іс-әрекет. Кәсіби іс-әрекетке дайындық үдерісінде болашақ педагог-психолог ретінде студенттердің әлеуметтік тәжірибесін ұйымдастыру және мазмұны жоғары оқу орындарындағы практиканың түрлеріне арналған бағдарламаларымен (оқу-танысу практикасы, психологиялық-педагогикалық практика, педагогикалық практика, өндірістік педагогикалық практика) қамтамасыз етіледі. Зерттеуімізде болашақ педагог-психологтардың әлеуметтік құзыреттілігін дамытуда маңызды рөл атқаратын әлеуметтік практиканы енгізудің қажеттілігі айқындалады. Кәсіби іс-әрекетке дайындау үдерісінде әлеуметтік практика даярлау жүйесіндегі тәжірибенің дербес және нақты түрі; университеттің ауди- ториядан тыс тәрбиелік іс-әрекетінде студенттің қоғамдық белсенділігін көрсету арқылы бейресми білім беру түрі. Әлеуметтік практиканың түрлеріне (белсенді, кәсіптік-рөлдік, әлеуметтік-жоба) құрамдас бөліктер кіреді: мақсаты, міндеттері, іс-әрекет мазмұны, қалыпасатын құзыреттіліктер мен нәтижелер. Белсенді әлеуметтік практика – бұл әлеуметтік маңызды сипатқа ие бастамашылық іс- әрекет, әлеуметтік маңызы бар іс-шараларға қатысуын қарастырады. Кәсіби-рөлдік әлеуметтік практика – бұл әлеуметтік тәжірибенің берілген түрінің нақты ішкі бағдарламаларына қатысу арқылы болашақ педагог-психологтардың әлеуметтік-кәсіби қызметін меңгеруге бағытталған іс-әрекет. Зерттеу мақаламыздың негізгі мақсаты болашақ педагог-психологтарды кәсіби іс-әрекетке дайын- даудағы әлеуметтік практиканың маңызын теориялық тұрғыдан негіздеу. Сондықтан әлеуметтік практика болашақ педагог-психологтарды даярлау жүйесіндегі тәжірибенің дербес түрі ретінде, олардың әлеуметтік-білім беру кеңістігіндегі әлеуметтік белсенділігіне негізделген бейресми білім беру түрі ретінде де, соның ішінде жоғары оқу орындарының аудиториядан тыс оқу іс-әрекетінде қарастырылады. Түйін сөздер: практика, педагогикалық-психологиялық практика, әлеуметтік практика, кәсіби іс- әрекет, кәсіби даярлау, белсенді әлеуметтік практика, кәсіби-рөлдік әлеуметтік практика, әлеуметтік жоба практикасы.

В данной статье раскрывается сущность социальной практики в подготовке будущих педагогов- психологов к профессиональной деятельности. Социальная практика – это общественно значимая деятельность, направленная на решение социальных проблем с целью развития компетенции социального взаимодействия. В процессе подготовки к профессиональной деятельности организация и содержание социальной практики студентов как будущего педагога-психолога обеспечиваются программами по видам практики в высших учебных заведениях (учебно-ознакомительная практика, психолого-педагогическая прак-тика, педагогическая практика, производственно-педагогическая практика). В нашем исследовании определяется необходимость внедрения социальной практики, которая играет важную роль в развитии социальной компетентности будущих педагогов-психологов. Социальная практика в процессе подготовки к профессиональной деятельности самостоятельный и специфический вид практики в системе подготовки; форма неформального образования путем демонстрации социальной активности студента в образовательной деятельности вуза вне аудитории. Каждый вид социальной практики (активистская, профессионально-ролевая, социально-проектная) включает в себя компоненты: цель, задачи, содержание деятельности, развитие компетенций и результаты. Активистская социальная практика – это инициативная деятельность общественно значимого характера, предполагающая участие в социально значимых мероприятиях. Профессио- нально-ролевая социальная практика – это деятельность, направленная на овладение социально- профессиональной деятельностью будущих педагогов-психологов путем участия в конкретных внутренних программах данного вида социальной практики. Основная цель нашей научной статьи теоретически обосновать значение социальной практики в подготовке будущих педагогов- психологов к профессиональной деятельности. Таким образом, социальная практика рассматривается как самостоятельный вид опыта в системе подготовки будущих педагогов-психологов, как вид неформального образования, основанный на их социальной активности в социально-образовательном пространстве, в том числе в образовательной деятельности вне аудиторий вуза. Ключевые слова: практика, педагогико-психологическая практика, социальная практика, профессиональная деятельность, профессиональная подготовка, активистская социальная практика, профессионально-ролевая социальная практика, социально-проектная практика.

This article reveals the essence of social practice in the preparation of future educational psychologists for professional activity. Social practice is a socially significant activity aimed at solving social problems in order to develop the competence of social interaction. In the process of preparing for professional activity, the organization and content of students' social practice as a future teacher-psychologist are provided by programs for types of practice in higher educational institutions (educational and introductory practice, psychological and pedagogical practice, pedagogical practice, industrial and pedagogical practice). Our study identifies the need to introduce social practice, which plays an important role in the development of social competence of future educational psychologists. Social practice in the process of preparing for professional activity is an independent and specific type of practice in the training system; a form of non-formal education by demonstrating the student's social activity in the educational activities of the university outside the classroom. Each type of social practice (activist, professional role-playing, social project) includes components: purpose, objectives, content of activity, development of competencies and results. Activist social practice is an initiative activity of a socially significant nature, involving participation in socially significant events. Professional role–playing social practice is an activity aimed at mastering the socio- professional activities of future educational psychologists by participating in specific internal programs of this type of social practice. The main purpose of our scientific article is to theoretically substantiate the importance of social practice in preparing future educational psychologists for professional activity. Thus, social practice is considered as an independent type of experience in the system of training future teachers- psychologists, as a type of informal education based on their social activity in the socio-educational space, including in educational activities outside the university classrooms. Keywords: practice, pedagogical and psychological practice, social practice, professional activity, professional training, activist social practice, professional-role social practice, social project practice.