bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Using Virtual Environments to Transform Collective Intelligence
Authors: Farmer Lesley S. J.
Published: February 2016

The wisdom society is the latest iteration of the idea of collective intelligence, which has accelerated due to social media and other online collaborative tools. This chapter offers a background on information, collective intelligence and its elements, virtual environments, and theories that relate to collective intelligence. Benefits and issues related to collective intelligence are detailed, and conditions for optimum collective intelligence, including its transformation through virtual environments, are explained. Individual and group dynamics, and group models are also discussed in terms of their impact on collective intelligence in virtual environments.
Impacts on Society
Authors: Gur Shahar , Blanchard Anita Lynn , Walker Lisa Slattery
Published: February 2016

This chapter discusses the implications of giving and receiving social support in virtual communities and online groups. The chapter first offers a literature review about social support in general, and then delves into specific details about online social support. More specifically, this chapter focuses on informational and socio-emotional support, especially as they pertain to online groups and virtual communities. Three specific examples of online groups and virtual communities studied by the authors are offered, along with research findings and hypotheses. Finally, best practices are outlined for those who are interested in starting and maintaining an online group with the purpose of offering informational and/or socio-emotional support to potential users.
Liquid Communication in Mobile Devices
Authors: Tellería Ana Serrano
Published: February 2016

Mobile communication and devices have raised a series of challenges concerning the delimitation of public and private, intimate and personal spheres. Specifically, and because of its close connection to the nervous system and emotions, these devices allow a wide variety of affordances while, and in accordance to the broad scope of previous dimensions, a series of worrying risks – because of the same relationship and interdependence between users' rational and sensorial sides. Thus, an international state of the art review will be discussed and the results and conclusions of the ‘Public and Private in Mobile Communications' European FEDER will be offered. A range of quantitative and qualitative methodologies were applied: surveys about general use and habits, personal data and images; focus groups; interviews in person and by telephone; content analysis with a special focus on social media and an observation ethnography and digital ethnography.
EMS Denied 15 Minutes of Fame
Authors: Wilson Bradley
Published: February 2016

Local newspapers spend many square inches each week covering how long the fire department was on the scene of the most recent house fire or how many burglaries the police department had reported. Analysis of this public safety coverage indicated that, as in prior agenda-setting studies, it is correlated with policy change if only minimally yet continues to shed insight into a seldom-examined area of public health policy. Analysis of hundreds of news articles over a 10-year period in dozens of cities revealed that only about 1 percent of community newspaper coverage was devoted to pre-hospital healthcare — EMS. Subsequent qualitative investigation, which included interviews with EMS officials and newspaper reporters in cities identified with both high levels of coverage and low levels of coverage, found five potential reasons for the minimal coverage including that reporters simply were more interested in police/fire coverage and EMS simply was not on the radar screen of the citizens.
The States as Generators of Incremental Change in American Health Care Policy
Authors: Peters Robert A. , Cruz Minerva
Published: February 2016

The literature defines the role of interest groups and administration officials in the evolution of health care policy but does not acknowledge the impact of Congressional casework or the initial Social Security (OASI) eligibility criteria. There is, as a result, an inadequate appreciation for (1) the extent to which the initial development of federal policy was a function of Congressional delegations pursuing initiatives that would increase the flow of federal dollars their states could use to expand health services or (2) the way in which the regional cleavages created OASI eligibility criteria combined with the South's control of Congressional leadership positions to yield an expansion of health care for indigent people while intentionally delaying the creation of Medicare. This chapter addresses these gaps and provides a more complete picture of the way in which the incremental, unplanned evolution of federal health care policy was the product of using federal resources to diminish the states' fiscal needs and the south's capacity to temporarily control the health care agenda.
A Revolutionary Look at Health Policy Analysis in Developing Countries
Authors: Gholipour Rahmatollah , Rouzbehani Khadijeh , Yavari Goltan Fakhteh
Published: February 2016

Health policy analysis has been the focus of attention of a number of scholars, health practitioners and policy makers. However, there has been much less attention given to how to do policy analysis, what research designs, theories or methods best inform policy analysis. This study begins by looking at the health policy environment, and some of the challenges to researching this highly complex phenomenon. It focuses on research in middle and low income countries. Attention is drawn to the roles of the policy researcher and the importance of reflexivity and researcher's position in the research process and finally ways of advancing the field of health policy analysis is discussed.
Redesigning the Organizational Structure to Reach Efficiency
Authors: Arabi Mohammad
Published: February 2016

The structure of an organization requires partial modification or even total redesigning due to the changes in missions, strategies, policies and objectives once environmental and technological changes take place. This evolutionary redesign and implementation of its plan can have the maximum effectiveness and efficiency when all aspects and components of a coherent structure are considered carefully. This research has considered redesigning the structure of the Ministry and outlines the methodology and undertaken activities in order to evolve the structure of the central department of Ministry to prove how a re-design in organizational structure followed by policy coherence can maximize the output in healthcare sector.
Structured Debriefing in Simulation-Based Education
Authors: Palaganas Janice C. , Fey Mary , Simon Robert
Published: February 2016

Debriefing following a simulation event is a conversational period for reflection and feedback aimed at sustaining or improving future performance. It is considered by many simulation educators to be a critical activity for learning in simulation-based education. Deep learning can be achieved during debriefing and often depends on the facilitation skills of the debriefer as well as the learner’s perceptions of a safe and supportive learning environment as created by the debriefer. On the other hand, poorly facilitated debriefings may create adverse learning, generate bad feelings, and may lead to a degradation of clinical performance, self-reflection, or harm to the educator-learner relationship. The use of a structure that recognizes logical and sequential phases during debriefing can assist simulation educators to achieve a deep level of learning.
Impairment of Mature B Cell Maintenance upon Combined Deletion of the Alternative NF-κB Transcription Factors RELB and NF-κB2 in B Cells
Authors: De Silva Nilushi S. , Silva Kathryn , Anderson Michael M. , Bhagat Govind , Klein Ulf
Published: February 2016

BAFF is critical for the survival and maturation of mature B cells. BAFF, via BAFFR, activates multiple signaling pathways in B cells, including the alternative NF-κB pathway. The transcription factors RELB and NF-κB2 (p100/p52) are the downstream mediators of the alternative pathway; however, the B cell–intrinsic functions of these NF-κB subunits have not been studied in vivo using conditional alleles, either individually or in combination. We in this study report that B cell–specific deletion of relb led to only a slight decrease in the fraction of mature splenic B cells, whereas deletion of nfkb2 caused a marked reduction. This phenotype was further exacerbated upon combined deletion of relb and nfkb2 and most dramatically affected the maintenance of marginal zone B cells. BAFF stimulation, in contrast to CD40 activation, was unable to rescue relb/nfkb2-deleted B cells in vitro. RNA-sequencing analysis of BAFF-stimulated nfkb2-deleted versus normal B cells suggests that the alternative NF-κB pathway, in addition to its critical role in BAFF-mediated cell survival, may control the expression of genes involved in the positioning of B cells within the lymphoid microenvironment and in the establishment of T cell–B cell interactions. Thus, by ablating the downstream transcription factors of the alternative NF-κB pathway specifically in B cells, we identify in this study a critical role for the combined activity of the RELB and NF-κB2 subunits in B cell homeostasis that cannot be compensated for by the canonical NF-κB pathway under physiological conditions.
LAMP-2C Inhibits MHC Class II Presentation of Cytoplasmic Antigens by Disrupting Chaperone-Mediated Autophagy
Authors: Pérez Liliana , McLetchie Shawna , Gardiner Gail J. , Deffit Sarah N. , Zhou Delu , Blum Janice S.
Published: February 2016

Cells use multiple autophagy pathways to sequester macromolecules, senescent organelles, and pathogens. Several conserved isoforms of the lysosome-associated membrane protein-2 (LAMP-2) regulate these pathways influencing immune recognition and responses. LAMP-2A is required for chaperone-mediated autophagy (CMA), which promotes Ag capture and MHC class II (MHCII) presentation in B cells and signaling in T cells. LAMP-2B regulates lysosome maturation to impact macroautophagy and phagocytosis. Yet, far less is known about LAMP-2C function. Whereas LAMP2A and LAMP2B mRNA were broadly detected in human tissues, LAMP2C expression was more limited. Transcripts for the three LAMP2 isoforms increased with B cell activation, although specific gene induction varied depending on TLR versus BCR engagement. To examine LAMP-2C function in human B cells and specifically its role in Ag presentation, we used ectopic gene expression. Increased LAMP-2C expression in B cells did not alter MHCII expression or invariant chain processing, but did perturb cytoplasmic Ag presentation via CMA. MHCII presentation of epitopes from exogenous and membrane Ags was not affected by LAMP-2C expression in B cells. Similarly, changes in B cell LAMP-2C expression did not impact macroautophagy. The gene expression of other LAMP2 isoforms and proteasome and lysosomal proteases activities were unperturbed by LAMP-2C ectopic expression. LAMP-2C levels modulated the steady-state expression of several cytoplasmic proteins that are targeted for degradation by CMA and diminished peptide translocation via this pathway. Thus, LAMP-2C serves as a natural inhibitor of CMA that can selectively skew MHCII presentation of cytoplasmic Ags.
RasGRP1 Is an Essential Signaling Molecule for Development of B1a Cells with Autoantigen Receptors
Authors: Guo Benchang , Rothstein Thomas L.
Published: February 2016

B1a cells, particularly the PD-L2+ B1a cell subset, are enriched with autoantigen-specific receptors. However, the underlying molecular mechanism responsible for the skewed selection of autoreactive B1a cells remains unclear. In this study, we find that B1 cells express only Ras guanyl nucleotide–releasing protein (RasGRP) 1, whereas B2 cells express mostly RasGRP3 and little RasGRP1. RasGRP1 is indispensable for transduction of weak signals. RasGRP1 deficiency markedly impairs B1a cell development and reduces serum natural IgM production; in particular, B1a cells that express autoantigen receptors, such as anti-phosphatidylcholine B1a cells, are virtually eliminated. Thus, unlike Btk and other signalosome components, RasGRP1 deficiency selectively affects only the B1a cell population with autoantigen receptors rather than the entire pool of B1a cells.
Regulation of Adenosine Deaminase on Induced Mouse Experimental Autoimmune Uveitis
Authors: Liang Dongchun , Zuo Aijun , Zhao Ronglan , Shao Hui , Kaplan Henry J. , Sun Deming
Published: February 2016

Adenosine is an important regulator of the immune response, and adenosine deaminase (ADA) inhibits this regulatory effect by converting adenosine into functionally inactive molecules. Studies showed that adenosine receptor agonists can be anti- or proinflammatory. Clarification of the mechanisms that cause these opposing effects should provide a better guide for therapeutic intervention. In this study, we investigated the effect of ADA on the development of experimental autoimmune uveitis (EAU) induced by immunizing EAU-prone mice with a known uveitogenic peptide, IRBP1–20. Our results showed that the effective time to administer a single dose of ADA to suppress induction of EAU was 8–14 d postimmunization, shortly before EAU expression; however, ADA treatment at other time points exacerbated disease. ADA preferentially inhibited Th17 responses, and this effect was γδ T cell dependent. Our results demonstrated that the existing immune status strongly influences the anti- or proinflammatory effects of ADA. Our observations should help to improve the design of ADA- and adenosine receptor–targeted therapies.
Highly Accurate Sequencing of Full-Length Immune Repertoire Amplicons Using Tn5-Enabled and Molecular Identifier–Guided Amplicon Assembly
Authors: Cole Charles , Volden Roger , Dharmadhikari Sumedha , Scelfo-Dalbey Camille , Vollmers Christopher
Published: February 2016

Ab repertoire sequencing is a powerful tool to analyze the adaptive immune system. To sequence entire Ab repertoires, amplicons are created from Ab H chain (IgH) transcripts and sequenced on a high-throughput sequencer. The field of immune repertoire sequencing is growing rapidly and the protocols used are steadily improving; however, thus far, immune repertoire sequencing protocols have not been able to sequence full-length immune repertoires including the entire IgH V region and enough of the IgH C region to identify isotype subtypes. In this study, we present a method that combines Tn5 transposase and molecular identifiers for the highly accurate sequencing of amplicons >500 bp using Illumina short read paired-end sequencing. We then apply this method to Ab H chain amplicons to sequence the first, to our knowledge, highly accurate full-length immune repertoire.
The evolution of Keele Arch, a multiphase feature of the northern mainland, Northwest Territories
Authors: MacLean B C , Fallas K M , Hadlari T
Published: February 2016

Keele Arch is a zone of structural, erosional, and depositional features along a corridor between the eastern Colville hills and the Franklin Mountains, Northwest Territories. It has a long history of basin-to-arch reversals.
Paleomaps and sections illustrate the arch's evolution through six phases: 1) uplift as a very early Cambrian pre-rift high, 2) subsidence into a graben chain during Cambrian to mid-Ordovician time, 3) uplift of its southern half into a pre-Devonian arch extending southward from the present day
northern Franklin Mountains to beyond Johnson River, 4) renewed uplift into a pre-Cretaceous arch running from north of Lac des Bois to Johnson River, 5) mid-Cretaceous reactivation of the pre-Cretaceous and southern pre-Devonian arches, 6) subsidence of its central zone into Brackett Basin and
inversion of the Cambrian McConnell graben into the McConnell Range during late-Campanian to Paleocene time.
Keele Arch consists of four parts: 1) a northern segment extending northeastward from the Northern Franklin Mountains toward Lac des Bois; 2) the north half of Keele Tectonic Zone under the northern Franklin Mountains; 3) between Brackett Lake and Keele River; 4) a fourth and poorly understood
segment under Mackenzie Valley, south of Keele River, where the arch axes appear to fall into two sets: an eastern set of Cambrian to mid-Ordovician sag axes and latest Silurian to Eocene uplifts, and a western set of Cambrian to mid-Cretaceous arch axes that tracks across a block of Proterozoic
rock directly overlain by Devonian strata.
The arch's economic significance is not fully understood.
Systolizing buildings
Authors: Przytycki Piotr , Schwer Petra
Published: February 2016

We introduce a construction turning some Coxeter and Davis realizations of buildings into systolic complexes. Consequently groups acting geometrically on buildings of triangle types distinct from (2, 4, 4), (2, 4, 5), (2, 5, 5), and various rank 4 types are systolic.
Hyperbolic relatively hyperbolic graphs and disk graphs
Authors: Hamenstädt Ursula
Published: February 2016

We show that a relatively hyperbolic graph with uniformly hyperbolic peripheral subgraphs is hyperbolic. As an application, we show that the disk graph and the electrified disk graph of a handlebody

H

of genus

g \geq 2

are hyperbolic, and we determine their Gromov boundaries.
Impact of Currency Devaluation on Economic Growth of Nigeria
Authors: Momodu Austin A. , Akani Fynface N.
Published: February 2016

The primary aim of the study is to estimate the long run relationship between economic growth (RGDP) and currency devaluation. This study investigated the impact of currency devaluation on economic growth of Nigeria. This was achieved through a review of literature and a test of hypothesis. In order to generate the necessary data for this study, the Central Bank of Nigeria Statistical Bulletin of and publications of the National Bureau of Statistics were used for the period of 1986 to 2012. The Johansen Cointegration method was used for this analysis because the study involves the use of multivariate estimations. The result from the multivariate cointegration test shows that there is at least one cointegrating vector in the relationship between economic growth and the independent variables. This implies that a long run relationship exists among these variables. The autoregressive distributed lags (ARDL) approach is used for the ECM. The error correction mechanism result indicates that short term changes in economic growth may actually be sufficiently explained by currency devaluation and other factors selected in the model. Thus, we cannot reject the hypothesis of a significant short term relationship between economic growth and currency devaluation. The study shows that in the short run currency devaluation leads to increase in output and improves the balance of payments but in the long run the monetary consequence of the devaluation ensures that the increase in output and improvement in the balance of payment is neutralized by the rise in prices. Our study therefore supports the monetarists’ view of currency devaluation. Based on the above it is recommended that the monetary authorities should do what they can to reduce the temporary increase in prices lest it become permanent. Timing at this point becomes very crucial. More so, the Nigerian government should consider devaluation of currency as the last resort to the economic imbalance.
Textbook Assessment: Matching the Reader with the Reading Text
Authors: Obiora Florence Chinelo
Published: February 2016

The study assessed the readability level of commonly used primary six English textbook. It matched the reader with the reading text to see if the textbook is within the ability of the reader to read it successfully. The method used for the readability assessment is the cloze procedure. Three passages were chosen from the beginning, middle and end of the book under study. A close test was constructed with three passages from the English textbook. The first sentence of each of the passages is left intact while the deletion of every 7th word starts with the second sentence of each passage. Two primary schools at Ibadan were used as subjects for the study and 100 primary six pupils were used as subjects for the study. Independent t-Test was used to compute the scores. The result shows that class placement of pupils did not agree with the readability level of their English textbook. Greater number of primary six pupils read their English textbook at frustration level. A few pupils read their textbook at instructional and independent reading competence level. The study also shows that sex did not influence pupils’ readability of their textbook. Item analysis of all the questions was done to determine the discriminating power and the difficulty level of the whole questions. Most of the items discriminated sharply between the good and poor pupils while some items did not discriminate at all. The English text passages were difficult for the entire primary six pupils.
The Impact of the English Language on the Development of African Ethos: The Igbo Experience
Authors: Akujobi OS
Published: February 2016

The predominance and relegation of the English and Igbo Languages in discourse respectively have been speculated with a paucity of empirical backup. The need arises therefore for a quantitative assessment of the Impact of the English Language on the development of values (language, dressing and religion) among the Igbos. One hundred structured questionnaires were distributed, collated and analysed. The result showed that English and Igbo languages were spoken at the rate of (6%) and (76%) respectively, and that the English Language had a zero (0) impact on the mode of dressing, while its effect on religion was at the rate of only (6%) among the sampled participants. It is therefore recommended that first language (L1) be emphasized as the language of communication over second language (L2) for an overall communicative competence.Keywords: English Language, African Ethos, Igbo Experience
Why in the world would I want to talk to someone else about my culture?
Authors: Bohinski Chesla Ann , Leventhal Yumei
Published: February 2016

This paper shares the work and observations from a task-based 6-week email exchange project between participants in Spain and the US. Though small in scale, the study offers insights for those interested in telecollaboration but face constraints on multiple fronts. Close examination of the exchanges reveal participants' engagement on multiple levels, including reflection on one's own culture.
A blended learning scenario to enhance learners’ oral production skills
Authors: Kim Hee-Kyung
Published: February 2016

This paper examines the effectiveness of a mobile assisted blended learning scenario for pronunciation in Korean language. In particular, we analyze how asynchronous oral communication between learners of Korean and native speakers via "kakaotalk" (an open source mobile phone application) may be beneficial to the learner in terms of pronunciation. Our methodological approach is based on task resolution (Ellis, 2003) in peer-to-peer collaborative settings and the spaced repetition concept (Ebbinghaus, 1885, cited by Dempster, 1988). The outcomes of our study show that the learners appreciated the possibility to interact with native speakers but most of them preferred synchronous communication for training their pronunciation skills.
English learning in an intercultural perspective: Russia and Norway
Authors: Bjøru Anne-Mette
Published: February 2016

This paper describes a cross-border collaboration between a Russian and a Norwegian University in the English Language field, and how it is made possible by the universities' support – both in terms of strategic plans and funding. The paper shows the goals of the collaboration; to give the students an insight into how English is taught in Russia/Norway and intercultural learning, as well as how this is pursued through telecollaboration and physical mobility. The paper also explains how the physical mobility, as it is the core activity of the collaboration, has led to less telecollaborative activity.
An e-portfolio to enhance sustainable vocabulary learning in English
Authors: Tanaka Hiroya , Yonesaka Suzanne M. , Ueno Yukie , Ohnishi Akio
Published: February 2016

Vocabulary is an area that requires foreign language learners to work independently and continuously both in and out of class. In the Japanese EFL setting, for example, more than 97% of the population experiences approximately six years of English education at secondary school during which time they are required to learn approximately 3,000 words (i.e., lemmas). Given the lexical distance between Japanese and English, this leaves Japanese university EFL learners with a long way to go before they can acquire a sufficient number of words to comprehend authentic texts in English. To help Japanese university EFL learners sustain their vocabulary learning, the researchers have developed Lexinote, an e-portfolio system that allows learners to record and save the target words they encounter online, to search for them in online dictionaries, to practice them in several ways including written and oral rehearsals according to word familiarity (i.e., level of understanding of each lexical item), and to share their own output with peers. Learners are guided to monitor and control their vocabulary learning metacognitively according to word familiarity. Lexinote also provides learners with multimedia materials such as audio lessons for business and academic vocabulary development and online video lectures to prepare for classes conducted in English. Instructors can monitor students' learning records by number of words recorded, by type of practices chosen, and by how frequently they edit their learning records. This paper introduces the key concepts and basic functions of Lexinote and discusses how it can benefit learners, instructors, CALL researchers and developers with results from a survey on learners' perceptions.
Numerical investigation of the Arctic ice-ocean boundary layer; implications for air-sea gas fluxes
Authors: Bigdeli A. , Loose B. , Cole S. T.
Published: February 2016

Abstract. In ice-covered regions it can be challenging to determine air-sea exchange – for heat and momentum, but also for gases like carbon dioxide and methane. The harsh environment and relative data scarcity make it difficult to characterize even the physical properties of the ocean surface. Here, we seek a mechanistic interpretation for the rate of air-sea gas exchange (k) derived from radon-deficits. These require an estimate of the water column history extending 30 days prior to sampling. We used coarse resolution (36 km) regional configuration of the MITgcm with fine near surface vertical spacing (2 m) to evaluate the capability of the model to reproduce conditions prior to sampling. The model is used to estimate sea-ice velocity, concentration and mixed-layer depth experienced by the water column. We then compared the model results to existing field data including satellite, moorings and Ice-tethered profilers. We found that model-derived sea-ice coverage is 88 to 98 % accurate averaged over Beaufort Gyre, sea-ice velocities have 78 % correlation which resulted in 2 km/day error in 30 day trajectory of sea-ice. The model demonstrated the capacity to capture the broad trends in the mixed layer although with a bias and model water velocities showed only 29 % correlation with actual data. Overall, we find the course resolution model to be an inadequate surrogate for sparse data, however the simulation results are a slight improvement over several of the simplifying assumptions that are often made when surface ocean geochemistry, including the use of a constant mixed layer depth and a velocity profile that is purely wind-driven.
СУФФОЛК ХОНИНЫ ХӨВРӨЛИЙГ ШИЛЖҮҮЛЭН СУУЛГАСАН ДҮН
Authors: Отгонжаргал С. , Ганбат С.
Published: February 2016

Бид нутгийн монгол хонинд махны хэвшлийн Суффолк үүлдрийн хонины хөврөлийг шилжүүлэн суулгах зорилгоор энэхүү судалгааны ажлыг гүйцэтгэв. Хөврөл шилжүүлэн суулгахын тулд нутгийн монгол хонины ороог прогестрон дааврыг үтрээний суулгац, простагландин дааврыг булчинд тарих аргаар хослуулан хэрэглэхэд сүргийн 96.2%-ийн ороо нь жигдэрч байв. Түүнчлэн хөврөлийг технологийн дагуу гүн хөлдөөж, хадгалж, гэсгээсэн тохиолдолд чанарын өөрчлөлтөд ордоггүй болохыг бидний судалгаа харуулав. Суффолк хонины хөврөлийг нутгийн монгол хонинд шилжүүлэн суулгахад 42 хувь нь амилж цааш хээл болон хөгжсөний зэрэгцээ түүнийг тээсэн эхийн төллөлт хүндрэлгүй явагдав. Эхээс дөнгөж гарсан суффолк хурганы биеийн жин нутгийн болон, барга үүлдрийн хонины хурганы биеийн жингээс 1.5-2 дахин их байсны зэрэгцээ өсөлтийн янз бүрийн хугацаанд ч энэ харьцаагаа хадгалж байв.
ХАЧИГТ ЭНЦЕФАЛИТИЙН ҮҮСГЭГЧИЙН СУДАЛГАА
Authors: Эрдэнэчимэг Д. , Болдбаатар Б. , Энхмандах Ё. , Мягмарсүх Ё. , Оюунномин Н. , Пүрэвцэрэн Б.
Published: February 2016

Энэхүү судалгааны ажлын зорилго нь Монгол оронд хачигт энцефалитийн ийлдэс судлалын тандан шинжилгээ хийх болон үүсгэгчийг in vivo аргаар ялган авч хэвшлийг тодорхойлох байлаа.Зорилгын хүрээнд Хөвсгөл, Сэлэнгэ, Булган, Төв аймгийн 9 сумаас нийт 750 тооны адуу, үхэр, хонь, ямааны цусны ийлдэс цуглуулж тэдгээрээс санамсаргүй түүврийн аргаар 184 цусны ийлдсийг  (адуу 43, үхэр 41, хонь 44, ямаа 56) хачигт энцефалитийн эсрэг бием илрүүлэх Өрсөлдөөнт Фермент холбоот эсрэгбиемийн урвал (Ө-ФХЭБУ) болон Вирус саармагжуулах (ВС) урвалаар шинжлэв. ФХЭБУ-ын урвалаар 17 эерэг дээжийг ВСУ-аар баталгаажуулан шинжлэхэд 17 дээж бүгд  эерэг дүн үзүүлэв.Мөн уг өвчний үүсгэгчийг илрүүлэх зорилгоор Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сумын Бугант тосгоноос уг өвчний дамжуулагч Ixodes persulcatus зүйлийн хачиг түүж, багц болгон хуваав. Багцад хуваасан хачгийг ариутгасан фосфат буферийн (PBS) уусмалд хийн сайтар нухаж, цийдмэгийг хурилдуурдаж, дээд шингэнийг үхэр зусагны бөөрний (BHK-21) эсийн өсгөвөрт халдаав. Эсийн эмгэгшлийг гэрлийн микроскопоор харж тодорхойлон, эмгэгшсэн эсийн вируст шингэнээс РНХ ялган авч, хачигт энцефалитийн хэвшил тодорхойлох праймер ашиглан шинжлэхэд Сибирийн хэвшлийн вирус илэрсэн болно.
ҮХРИЙН ИЖ СҮРЬЕЭ ӨВЧНИЙ ЭМГЭГ БИЕ БҮТЦИЙН СУДАЛГААНЫ ДҮНГЭЭС
Authors: Батбаяр Т. , Андрей С. , Тунгалаг Ч.
Published: February 2016

Үхрийн иж сүрьеэ өвчний үед илрэх эмгэг бие бүтцийн хувиралтууд, тэдгээрийн патоморфологийн зарим онцлогийг үлэмж, бичил, хэт бичил түвшинд судлахын тулд уг өвчний үүсгэгчийн байгалийн халдвар авч, эмнэлзүйн илэрхий шинж тэмдэгтэйгээр өвчилсөн таван үнээг зориудаар нядлан шинжлэхэд энэхүү өвчний үед тохиолддог тодорхойлогч өвөрмөц эмгэг хувиралт болох мөхлөгт зангилаат үрэвсэл ихэвчлэн цутгалан,  чацархайн тунгалагийн зангилаа, тунгалгийн судсанд тод илэрсэн ч бусад эрхтнүүдэд тодорхой хувиралт ажиглагдаагүй бөгөөд тархмал буюу лепроматоз (lepromatous type) хэлбэртэй мөхлөгт зангилаат үрэвсэл зонхилох агаад, цөөн тохиолдолд голомтолсон буюу туберкулоид хэлбэр (tuberculoid type) илэрсний зэрэгцээ тэдгээрт аарцан үхжил, шохойжилт, гэржилтийн үйл явц өрнөөгүй нь бусад хивэгч мал, амьтны иж сүрьеэгээс үхрийн иж сүрьеэ өвчний  ялгагдах эмгэг бие бүтцийн хувиралтын онцлог болохыг харуулж  байна. Хэт бичил түвшний шинжилгээ буюу электрон микроскопын судалгаагаар макрофаг, эпителиоид эс, Лангхансын аварга эсүүдээр залгиурдагдсан иж сүрьеэгийн үүсгэгчүүд ихэвчлэн задраагүй байсан ба зарим тохиолдолд задарсан байгаа нь үүсгэгч бүрэн задралгүй амьд үлдсэнээр цаашид эсийн дотор үржин олширч, улмаар үүссэн мөхлөгт зангилаат үрэвслийн голомт тэлсэнээр иж сүрьеэгийн эмнэл зүйн шинж тэмдэг илрэхэд хүргэдэг ажээ.
МАХНЫ ЧИГЛЭЛИЙН ЭР ХОНИНЫ ӨСӨЛТ, МАХАН АШИГ ШИМ
Authors: Бямбасайхан Д. , Минжигдорж Б.
Published: February 2016

Махны чиглэлийн болон монгол хонины 18, 30 сартайд нь нядалж гулуузны жин, гулуузны гарц, амьдын жин, нядлагын жин, гулуузны бүтэц, махны найрлага, чанарыг судлав.Судалгааны дүнд бэлчээрээр байсан махны чиглэлийн 30 сартай хонины гулуузны дундаж жин 31.4 кг буюу амьдын жингийн 46.3% байхад монгол хонины гулуузны дундаж жин 23.4 кг буюу амьдын жингийн 46.5% байна.Махны чиглэлийн 18 сартай хонины гулуузны дундаж жин 28.4 кг буюу амьдын жингийн 44.8%, гулуузны бүтцэд хар махны эзлэх хувь 72.2% байгаа нь адил насны нутгийн хониноос гулуузны жингээр 9.9 кг-аар давуу байна.
МАХНЫ ЧИГЛЭЛИЙН БОЛОН МОНГОЛ ХУРГАНЫ МАХНЫ ХИМИЙН НАЙРЛАГА СУДАЛСАН ДҮН
Authors: Бямбасайхан Д. , Минжигдорж Б.
Published: February 2016

Махны чиглэлийн болон монгол хургыг 6 сартайд нь бордож 8 сартайд нь нядалж махны найрлага, чанарыг бэлчээрийн маллагаатай нөхцөлд байсан хургатай харьцуулан судлав.Судалгааны дүнд хяналтын Махны чиглэлийн хурганы маханд тос 16.23%, чийг 66.05% байхад бордсон хурганы маханд тос 20.31%, чийг 63.01%, хяналтын монгол хурганы маханд тос 18.51%, чийг 66.86% байхад бордсон хурганы маханд тос 20.03%, чийг 62.49% байна. Бордсон ба зөвхөн бэлчээрээр малласан хоёр хэсгийн махны химийн найрлагыг харьцуулж үзвэл бордсон хурганы мах дан бэлчээрээр малласныхаас чийгээр бага, тосоор их байгаа нь илчит чанарыг нэмэгдүүлэх нөхцөл болжээ.Хурганы маханд хүний биед онцгой хортой хар тугалга, кадьми, никель, хром илрээгүй, зэс 29.38 - 39.65 мг\кг, манган 1.68 - 3.57 мг/кг байна.Үл орлогдох аминхүчил бордсон монгол хурганы маханд 45.44 мг буюу 45.82 %, хяналтын хурганы маханд  26.01мг буюу 27.58 %, бордсон махны чиглэлийн хурганы маханд 34.01 мг буюу 36.79 %, хяналтын хурганы маханд 33.52 мг буюу 37.34 % байна. Хагас орлогдох аминхүчил бордсон монгол хурганы маханд 15.23 мг буюу 15.36 %, хяналтын хурганы маханд  15.21мг буюу 16.13 %, бордсон махны чиглэлийн хурганы маханд 14.89 мг буюу 16.11 %, хяналтын хурганы маханд 13.33 мг буюу 14.85% байна. Орлогдох аминхүчил бордсон монгол хурганы маханд 38.51 мг буюу 38.83 %, хяналтын хурганы маханд  53.10 буюу 56.30 %, бордсон махны чиглэлийн хурганы маханд 43.54 мг буюу 47.10 %, хяналтын хурганд 42.93 мг буюу 47.10% байна.
АЙРАГНААС ЯЛГАСАН СҮҮНХҮЧЛИЙН БАКТЕРИЙН АНТИОКСИДАНТ ИДЭВХИЙН СУДАЛГАА
Authors: Ууганцэцэг Э. , Батжаргал Б.
Published: February 2016

Бид судалгаандаа айрагнаас ялгасан, биологийн өндөр идэвх бүхий сүүнхүчлийн бактерийн 7 цэвэр өсгөвөр сонгон авч тэдгээрийн өсгөврийн шингэн болон шар сүүнд өсгөвөрлөх үеийн антиоксидант идэвхийг судлан тогтоолоо. Антиоксидант шинж чанарыг DPPH чөлөөт радикалыг дарангуйлах идэвхээр тодорхойлоход өсгөврийн шингэн дэх антиоксидант идэвх нь 26.1-38.4%, шар сүүнд 72 цаг өсгөвөрлөх үеийн антиоксидант идэвх нь 17.23-55.12 %  байв.
НЭН ХОВОР, ХОВОР УРГАМАЛ ЦЭЭНИЙГ ТАРИМАЛЖУУЛАН ХАМГААЛЖ БУЙ ДҮН
Authors: Очгэрэл Н.
Published: February 2016

Энэхүү өгүүлэлд Монголын орны нэн ховор Paeonia lactiflora Pall., ховор Paeonia anomala L.-ийг ШУА-ийн Ботаникийн хүрээлэнгийн Ботаникийн цэцэрлэгийн өвслөг ургамлын цуглуулгын талбайд 2004-2012 онд тарималжуулан хамгаалж буй дүнг оруулав.
БУУДАЙН ЗАРИМ ЗҮЙЛҮҮДИЙН СОРТ, ДУГААРУУДЫН УРГАЦ, ТЕХНОЛОГИЙН ЧАНАРЫГ ХАРЬЦУУЛАН СУДАЛСАН ДҮНГЭЭС
Authors: Сансаргэрэл Ц. , Мягмарсүрэн Я.
Published: February 2016

Дэлхийд буудайн 22 зүйл /М.Жуковский, Н.А.Майсурян/  тэмдэглэгдсэн байдаг боловч үйлдвэрлэлд өргөн тариалагддаг нь зөөлөн буудай, хатуу буудайн зүйлүүд юм [2,10]. Эдгээр нь өвөлжих ба зусах хэлбэртэйгээс манай оронд зөвхөн зусах зөөлөн буудайг тариалж хүнсний болон үйлдвэрлэлийн зориулалтаар ашиглаж байна [3].Зөөлөн буудай нь PoaceaeовгийнTriticumaestivum L зүйлд хамаарагддаг өвөлжих ба зусах хэлбэртэй түүний чийглэг 14.5-15.0%-иас ихгүй, цавуулаг 18-28%-иас багагүй, уураг 10.5-13.5%-иас багагүй, гадны хольц 2%-иас ихгүй, тарианы хольц 5%-иас ихгүй гурилархаг шинжтэй шилэрхэг буудайг бодвол арай зөөлөвтөр чанарын хувьд шилэрхэг буудайг гүйцэдгүй. Зөөлөн буудайн тариалалт, ургац хураалтын хэмжээгээрээ дэлхийд АНУ, БНХАУ, Энэтхэг, Европын холбоо тэргүүлдэг байна. НҮБ-ын Хүнс хөдөө аж ахуйн байгууллагаас дэлхийн хэмжээнд 2014 онд 704.1 сая тонн улаан буудайн ургац авч өнгөрсөн оны ургацын хэмжээнээс 6.8 хувиар өссөн үзүүлэлттэй байна. Хатуу буудай нь Triticum durum зүйлд хамаарагддаг нэг настай ихэвчлэн зусах хэлбэртэй үет ургамал бөгөөд уураг ихтэй, шилэрхэг үртэй, натур жин их байдгаараа зөөлөн буудайнаас давуу, үрээр нь сайн чанарын гурил болон хүүхдийн будаа хийдэг ба гурилыг нь чихэр, боов, гоймонгийн үйлдвэрт хэрэглэгдэхээс гадна зохих хэмжээгээр зөөлөн буудайн гурилтай хольж талхны чанарыг сайжруулагч болгон ашиглаж талхны амт чанарыг дээшлүүлнэ [5,10]. Хатуу буудай нь МЭӨ 7000 жилийн өмнө Төв Европ, Ойрхи Дорнодод тариалж байсан бөгөөд одоо жилд дунджаар Баруун Европ 5,7 мян/тн, Хойд Америк 5,8 мян/тн, Өмнөд Америк 0,2 мян/тн, Хойд Африк 3,2 мян/тн хураан авдаг байна [12].
САРМИСНЫ СОРТ, ДЭЭЖҮҮДИЙН АЖ АХУЙ, БИОЛОГИЙН ОНЦЛОГИЙГ СУДАЛСАН ДҮН
Authors: Насан-Ариун П. , Нарандэлгэр Ц.
Published: February 2016

Бид сармисны сорт, дээжүүдийн аж ахуй биологийн  шинж чанаруудыг судлан, ургац  өндөртэй сорт дээжийг шалгаруулахын зэрэгцээ, сунтанз үүсэлтийг тодорхойлох зорилгоор уг судалгааны ажлыг гүйцэтгэв. Судалгаанд Монгол, Манжуур, Хөх хот, Улан-үдийн нийт 9 сорт дээжийг сонгон авлаа. Сармисны сорт, дээжүүдэд тарилтаас хумс үүсэлт хүртэл 110-122 хоног үргэлжлэв. Нийт сорт, дээжүүдийн ургац нь 30.7-170.7 ц/га-ын хооронд хэлбэлзэж байсан бөгөөд Дархан гаралтай нутгийн И-23281 дээж нь 170.7 ц/га  ургацтай буюу дундажтай харьцуулахад 73.6 ц/га -àар илүү байж шалгарлаа. Зусах хэлбэрийн сармисны сунтанзан дахь С витамины агууламж нь булцуунд агуулагдах С витамины хэмжээнээс 4 дахин илүү буюу 52 мг/ %  байв.
МОНГОЛ ОРНЫ УНАГАН ЗҮЙЛ (MONGOLOTMETHIS GOBIENSIS GOBIENSIS BYE-BIENKO, 1948) ЦАРЦААНЫТАРХАЛТЫГ СУДАЛСАН ДҮНГЭЭС
Authors: Батнаран Х. , Төрбат Т. , Батхуяг Б.
Published: February 2016

Монгол орны мал аж ахуйн салбарын үндэс суурь болсон бэлчээрийн ихэнхийг хээр, цөлийн бэлчээр эзэлдэг, энэ нь гадны нөлөөнд хамгийн өртөмтгий юм. Иймд бэлчээр хамгаалах асуудлыг биоценозтой нь цогцоор судалснаар үр дүнд хүрэх ба үүний нэг хэсэг нь хээр, цөлийн биологийн олон янз байдлын салшгүй хэсэг болох шулуун далавчтан шавьжууд юм. Манай орны говь цөлийн бүсэд элбэг тохиолдох хуурай газрын өвөрмөц экосистемүүдэд дасан зохицсон биологийн олон янз байдал үүссэнтэй холбоотойгоор энэ бүс нутагт тархсан шулуун далавчтны дотор унаган зүйлүүдийн эзлэх хувь өндөр байдаг нь түүнийг цаашид нарийвчлан судалж, хамгаалах асуудал зайлшгүй хурцаар хөндөгдөж байна. Судалгааны үр дүнд Өмнөговь /2012/, Өвөрхангай /2013/, Дундговь /2014/ аймгийн нутгаас говийн барзгар царцааг илрүүлэн тархалтыг нь тэмдэглэлээ. Цаг уурын материалаас харахад судалгаа хийсэн онуудыг олон жилийн дундажтай харьцуулахад ерөнхийдөө температур ихэссэн, чийг дулааны коэффициент буурсан нь говь цөлийн бүсэд ил задгай орчинд дасан зохицсон геобионт царцаанд шилжилт хөдөлгөөн хийх боломж бүрдсэн байна. Говийн бүсэд дасан зохицсон царцааны зүйл Өвөрхангай аймгийн Баруунбаян-Улаан, Баянгол, Дундговь аймгийн Дэлгэрхангай сумын  нутагт тэмдэглэгдсэн нь говийн бүс хойш түрж байгааг харуулж байна. Эдгээр зүйлүүд шавьжийн амьдрах орчноо сэлгэх зүй тогтлын дагуу шилжих хөдөлгөөн хийж буй ч ямар нөлөөнөөс болж байгааг нь нарийвчлан судлах шаардлага урган гарч байна.
CHENOPODIUM ALBUM.L-ИЙН ГЕРБИЦИДЭД ТЭСВЭРЛЭСЭН ДҮН
Authors: Аззаяа Т. , Отгонсүрэн М. , Цэрэнханд Г.
Published: February 2016

Судалгааг уринш-буудайн талбай болон лабораторийн нөхцөлд цагаан луулийг ургуулж гербицид хэрэглэхэд иш, навч,  улайх, ягаарах зэрэг шинж тэмдэг илэрч түр зуур тайван байдалд орж дахин сэргэн ургаж гербицидийг тэсвэрлэж байлаа.Chenopodium  album-ын хувьд гербицид хэрэглэснээр навч, ишний дотоод бүтцийн эс эдүүд эвдэрэлд орсон боловчхөгжлийн  үе шат бүрэн явагдаж үр нь боловсорч байсан учир гербицидэд тэсвэрлэх байдлыг ургамлын  ургал эрхтний дотоод бүтцийн судалгааг хийв.Судалгаанаас үзэхэд, сорьж туршсан гербицидийн хог ургамалд үзүүлэх  нөлөөлөл сайн, хүрээлэн байгаа  орчинд сөрөг нөлөөгүй болохыг лабораторийн болон хээрийн туршилтаар баталгаажуулан үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэхэд чиглэнэ.
МАШИН ТРАКТОРЫН УГСРААНЫ ЭЭЛЖИЙН ЦАГ АШИГЛАЛТАД НӨЛӨӨЛӨХ ЗАРИМ ХҮЧИН ЗҮЙЛИЙГ ШИНЖЛЭХ
Authors: Лхагвасүрэн С. , Бямбадорж Ч.
Published: February 2016

Газар тариалангийн үйлдвэрлэлд сүүлийн жилүүдэд шинээр ашиглагдаж буй өндөр хүчин чадалтай машин тракторын угсрааны ээлжийн цаг ашиглалтад нөлөөлж байгаа хүчин зүйлүүдийг судалж, бүтээмжийг нэмэгдүүлэх нөөцийг илрүүлсэн ба уг судалгааны ажлын зарим үр дүнг энэхүү өгүүллээр толилуулж байна. Бид CASE, JOHN DEERE,  зэрэг трактор, JD 1076,  ДОМИНАТОР 150, 130 зэрэг техник дээр явуулсан судалгааны үр дүнд шинжилгээ хийв.Угсрааны цэвэр ажлын цагийн нэг удаагийн үргэлжлэх хугацаа, талбайн захад эргэхэд зарцуулах хугацаа, угсрааны талбайд ажиллах хурд зэргийг үр тариаг үрлэх ажил дээр авч үзэж, Марковийн тохиолдолын үзэгдэлд хамааруулан Пуассона, экспоненциаль тархалтын хуулиар зүй тогтолыг шинжилсний дээр хэвийн тархалт, лог нормаль буюу логарифмчилсан хэвийн тархалтаар үзсэн болно. Туршилтын давталтын тоо нь 82-217 -ийн хооронд хэлбэлзэж байв.  Онолын тархалтын таарцыг Пирсон, Фишерийн шинжүүрээр шалган, хамгийн өндөр магадлалтайг  нь сонгож авлаа.
ШАРИЛЖНЫ ТӨРЛИЙН УРГАМЛЫГ БУТЛАХ БУТЛУУРЫН ТЕХНОЛОГИЙН ОНОВЧТОЙ ГОРИМЫН СУДАЛГАА
Authors: Юмчмаа М. , Балдангомбо Б.
Published: February 2016

Бүдүүн тэжээл болох хадланд зонхилох шарилж, халгай зэрэг нь физик механик шинж чанарын хувьд  ногоон найлзуурууд нь уян,  харин  ишний уг хэсгүүд  хатуу модлогдуу шинжтэй. Иймээс малын тэжээлд шингэцийг сайжруулах зорилгоор  үйрүүлэх шаардлагатай байдаг.  Уураг шимт бодисыг хадгалан, үйрүүлэхэд зориулан тэдгээрийг  хадсан даруйд нь албадан хатаасны дараа бутлан үйрүүлдэг. Ийм зориулалтын машины зохистой технологийн горимын үзүүлэлтийг туршилтаар тодорхойлов.
БАЙГАЛИЙН БАЯЛГИЙН НӨӨЦИЙН ҮНЭ ЦЭНИЙГ ТООЦОХ ЗАРИМ АСУУДАЛД
Authors: Нямдаваа Б.
Published: February 2016

Монголын уул уурхайн компаниуд төслийн тооцоондоо олборлох ашигт малтмалаа борлуулахаар төлөвлөхдөө үнийг нь таамагладаггүй, цаашлаад тухайн ашигт малтмалын үнийг шууд одоо байгаа үнээр нь бодож өнөөгийн үнэ цэнийг нь тооцдог байна. Монголын томоохон ордуудын нэг Оюу толгойн ордын өнөөгийн үнэ цэнийг тооцохдоо мөн ингэж ашигт малтмалынх нь үнийг таамаглалгүй тооцсон бөгөөд энэ нь тухайн ордын үнэ цэнийг бага харагдуулах, цаашлаад Монгол Улсад орох орлогын хэмжээг бууруулах зэрэг томоохон дутагдлууд анзаарагдлаа.Тиймээс бид ашигт малтмалын үнэ цэнийг тооцохдоо тухайн ашигт малтмалын дэлхийн зах зээлийн ирэх жилүүдийн үнийг таамаглаж тооцдог эсэх талаар олон улсын жишиг, чиг хандлагыг судалж цаашлаад Оюутолгойн ордын алтны үнэ цэнийг тооцоолж уг тооцсон үнэ цэнэ “Оюу толгой ХХК”-ийн тооцож гаргасан үнэ цэнэтэй харьцуулан үр дүнд хүрэхийг оролдов.Судалгааны гол зорилго нь Оюу толгойн уурхайн алтны нөөц, ашиглах хугацаа, алтны үнэ зэрэгт үндэслэн уурхайн алтны өнөөгийн үнэ цэнийг тооцон харуулахыг зорьсон. Судалгаанд ашигт малтмалын өнөөгийн үнэ цэнийг тооцохдоо дискаунтчилсан мөнгөн урсгалын аргыг хэрэглэсэн бөгөөд уг аргаар үнэ цэнийг тооцохын тулд ирэх жилүүдийн алтны үнэ болон тус уурхайн ашиглалтын жил бүрийн олборлолтын хэмжээг таамаглах оролдлого хийсэн.Улмаар Оюу толгойн уурхайн алтны нөөцийн өнөөгийн үнэ цэнийг тооцоход уг алтны нөөцийн үнэ цэн “Оюу толгой ХХК”-ийн тооцож гаргасан үнэ цэнээс 4.8 дахин илүү, өнөөгийн үнэ цэн нь 3.2 дахин илүү үр дүн гарсан.
ДАРХАН-УУЛ АЙМГИЙН НУТАГТ ХОВОРДСОН АМЬТАН, УРГАМЛЫН ТӨРӨЛ ЗҮЙЛИЙН ХАМГААЛЛЫН АСУУДАЛД
Authors: Одончимэг Б. , Цэрэннадмид Б. , Ганболд М.
Published: February 2016

Энэхүү судалгаагаар Дархан-Уул аймгийн нутаг дэвсгэрт “Байгалийн ургамлын тухай” Монгол улсын хуулийн хавсралт, Монгол Улсын ховор амьтдын зүйл (2001)-д  багтсан нэн ховор 11 зүйл ургамал, БОНХЯ-наас гаргасан жагсаалтад багтсан 21 зүйл ховор ургамал, 5 зүйл ховор амьтан тэмдэглэж, тэдгээрийн тархацыг тогтоон, статус, ашиглалтын хэлбэрүүдийг тодорхойлсон. Уг тодорхойлолтыг үндэслэн биологийн төрөл зүйлийг  хамгаалах зөвлөмж боловсрууллаа.
УСАН ГАДАРГЫН БОЛОН ХӨРСНИЙ ГАДАРГЫН УСНЫ УУРШИЛТ (ДАРХАН-УУЛ АЙМГИЙН ЖИШЭЭН ДЭЭР)
Authors: Билэгсайхан Г. , Оюун Ж.
Published: February 2016

Дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөлөөгөөр Монгол орны уур амьсгал илүү хурдацтай өөрчлөгдөж байна. Дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн цаашдын хандлагыг харахад агаарын температур дулаарч, хур тунадас бага зэрэг нэмэгдэхээр байгаа боловч XXI зууны эхний хагаст дэвсгэр гадаргын нийлбэр ууршиц, хур тунадасны өсөлтөөс нэмэгдэхээр байгаа нь таагүй нөхцөл юм. Ийм учраас уур амьсгал өөрчлөгдөж байгаа одоогийн нөхцөлд гол мөрөн, нуур зэрэг усан сан ба хуурай гадаргын ууршилт хир явагдаж, хандлага нь хир  байгаа нь анхаарал татсан сэдэв зайлшгүй мөн.Энэхүү өгүүлэлд Дархан-Уул аймгийн нутгийн усан гадарга, хөрсний ууршилтын хэмжээ, түүний хурдыг тооцоолох зорилгоор хөрсний гадаргаас уурших ууршицийг хөрсний ууршуулагчаар, усан гадаргын ууршлыг усны ууршуураар тодорхойлсон хэмжилтийн мэдээг ашиглав. Эдгээр мэдээнд тулгуурлан усан гадарга ба хөрсний гадаргаас уурших ууршилт, тухайн хугацаанд орсон хур тунадас, ууршилтын горим, олон жилийн дунджаас хазайх хазайлтыг гаргалаа. Мөн дулааны улирлын усан гадаргаас ууршсан ууршиц, хөрсний ууршилтыг тооцоолохын зэрэгцээ, усны балансын тэгшитгэл ашиглан хөрсний ууршилтыг тооцоолов. Усан гадаргаас хоногт уурших ууршилтын хэмжээг Орос улсын ба манай эрдэмтдийн  туршилтын томьоёогоор  тооцоолсон дүнтэй харьцууллаа. Түүнчлэн ууршилтын жил, жилийн өөрчлөлтийн хандлагыг илрүүлж, усан гадарга, хөрснөөс  уурших ууршилтын хурдыг өдөр ба шөнийн хугацаагаар тооцоолж, хоногт уурших ууршилтын  хэмжээг тодорхойлов.Дархан-Уул аймгийн нутагт усан гадаргаас дулааны улиралд олон жилийн дунджаар 275.7 мм, хөрснөөс 157,5 мм ус тус тус ууршдаг ба усан гадаргаас олон жилийн дунджаар өдөр 0,22 мм/цаг, шөнө 0,13 мм/цаг-ийн хурдтай ууршилт явагдаж, хөрснөөс 0,07 мм/цаг-ийн хурдтай, хоногт 1,7  мм ууршилт явагдаж байна.
НЭРТ СОЁН ГЭГЭЭРҮҮЛЭГЧ ОНХОД ОВОГТ САНГАРАВЫН ЖАМЬЯН (1864-1930)
Authors: Долингор Г. , Даваадулам Э.
Published: February 2016

Монголын орчин цагийн шинжлэх ухааны байгууллагыг үүсгэн байгуулсан эрдэмтэн С.Жамьян Цэцэн хан аймгийн Ачит вангийн хошууны ард Сангаравын гэрт 1864 онд төрсөн. С.Жамьян багаасаа нутгийн сэхээтэн Билэгтэд шавь орж, гэрийн сургалтаар монгол, манж, төвд үсэг бичигт тайлагдаж, хошуу тамгын газрын тал бичээчээс Богд хаант Монгол Улсын Сангийн яамны дэд сайд, улмаар  Ардыг гэгээрүүүлэх яамны анхны сайд, Судар бичгийн хүрээлэнгийн эрхэлсэн сайдаар тус тус тохоон томилогдож явсан баялаг түүхтэй хүн юм. Тэрбээр орон нутаг, нийслэл хүрээнд бичиг дансны ажил эрхлэн онцгой зүтгэл гаргасны учир Их шавийн яамнаас “Зайсан” тушаал олгож, улмаар “Улсад туслагч гүн”-гийн хэрэг хэргэм хүртээжээ.1921 оны Ардын хувьсгалын дараа шинэ цагийн соёл, боловсролыг дэлгэрүүлэх үйлсэд сайд  Жамьянгийн идэвх  оролцоо нэн чухал байжээ. С.Жамьян бол орчин үеийн Монголын шинжлэх ухааны анхны байгууллагыг үүсгэн байгуулж, хөгжүүлэн дэлгэрүүлэх, үндэсний утга соёлын өв уламжлалыг хайрлан хамгаалах, түүхийн дурсгалт зүйлийг судлан сурвалжлах, хойч залуу үеийг сурган хүмүүжүүлэх, монгол хэл бичгийн судлалын бүтээл туурвих үйлсэд бие лагшин, сэтгэл зүрх, билиг авьяасаа бүрэн зориулсан их соён гэгээрүүлэгч мөн.
УУР АМЬСГАЛЫН ӨӨРЧЛӨЛТ, ХӨДӨӨ АЖ АХУЙД ТҮҮНИЙ ҮЗҮҮЛЭХ НӨЛӨӨ, ХҮНСНИЙ АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ
Authors: Мижиддорж Ж.
Published: February 2016

Уур амьсгалын нөөц нь улс үндэстний эдийн засгийн хэвшил, түүний хөгжлийг тодорхойлж байдаг байгаль экологийн үндсэн үзүүлэлт болно. Өнгөрсөн зууны 60-70- аад оны үед дэлхийн хэмжээгээр уур амьсгалын нөхцөл Хөдөө аж ахуй түүний дотор газар тариаланд тааламжтай байсан  учир эрдэмтэн  судлаачид, үйлдвэрлэл нь цаг уурын нөхцлөөс нэг их хамаарахгүй, бид байгаль-экологийн нөхцлийг захиран жолоодож эрхэндээ оруулах боломжтой хэмээн ойлгож, ярьж бичиж байв.Гэвч сүүлийн жилүүдийн нөхцөл байдал энэ ойлголтыг үндсээр нь өөрчилж хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэл байгаль-экологи, түүний дотор уур амьсгалын “судасны цохилтын аясаар” явагддаг болох нь улам бүр тодорхой болж байна.