Η προγνωστική αξία των διαφόρων υπερηχογραφικών παραμέτρων στη διάγνωση της αυτοάνοσης θυρεοειδικής νόσου
Authors: Μπανάκα Ιωάννα 
Published: September 2021

Η αυτοάνοση θυρεοειδική νόσος (ΑΘΝ) είναι η πιο συνηθισμένη οργανοειδική αυτοάνοση νόσος που οδηγεί σε διαταραχή της λειτουργίας και της μορφολογίας του θυρεοειδούς αδένα (1). Η σύγχρονη ταξινόμησή της περιλαμβάνει τη χρόνια αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα (ή ΗΤ) και τις υποκατηγορίες της (θυρεοειδίτιδα μετά τοκετό και σιωπηλή-ανώδυνη θυρεοειδίτιδα), την ατροφική θυρεοειδίτιδα και τη νόσο Graves’ (GD) (2). Το υπερηχογράφημα του θυρεοειδούς αποτελεί την κατεξοχήν μέθοδο απεικονιστικής διαγνωστικής προσέγγισης της νόσου. Οι βασικές παράμετροι που εκτιμώνται με αυτό διακρίνονται στις ασπρόμαυρες (όγκος του αδένα, ηχοδομή, ηχογένεια του παρεγχύματος) και στις παραμέτρους του έγχρωμου υπερηχογραφήματος ροής (CFDS) [αγγείωση του παρεγχύματος και ταχύτητες ροής αίματος στην κάτω θυρεοειδική αρτηρία (ΙΤΑ)] (34,35). Οι ασπρόμαυρες παράμετροι έχουν χρησιμοποιηθεί ευρέως για τη διάγνωση της ΑΘΝ, αλλά η προγνωστική τους αξία δεν εχει συγκριθεί άμεσα με την αντίστοιχη των CFDS παραμέτρων (23). Επιπρόσθετα, η ενδοπαρεγχυματική αγγείωση έχει εκτιμηθεί στις περισσότερες εργασίες με ποιοτικές μεθόδους (94). Oι παράμετροι Doppler της ΙΤΑ δεν έχουν χρησιμοποηθεί για τη διάγνωση της ΑΘΝ per se με χρήση καμπυλών ROC, έτσι ώστε να προκύψει μια διαχωριστική τιμή διάγνωσης της νόσου. Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν η μελέτη της προγνωστικής αξίας όλων των υπερηχογραφικών παραμέτρων, χρησιμοποιώντας ποσοτικούς και όχι ποιοτικούς δείκτες, υπολογίζοντας στατιστικούς δείκτες και εφαρμόζοντας καμπύλες ROC για ανάδειξη διαχωριστικών τιμών, για τη διάγνωση της ΑΘΝ και για τη διαφορική διάγνωση ΗΤ από GD. Τα χαρακτηριστικά αυτά μελετήθηκαν σε δύο επιμέρους μελέτες. Στην πρώτη μελέτη έλαβαν μέρος 111 άτομα, 31 ευθυρεοειδικοί ασθενείς με ΗΤ, 33 υποθυρεοειδικοί ασθενείς με ΗΤ, 13 υπερθυρεοειδικοί ασθενείς με GD και 34 υγιείς μάρτυρες, στους οποίους εκτιμήθηκε η αγγείωση του παρεγχύματος με έναν ημιποσοτικό δείκτη, το δείκτη αγγείωσης (VI). Οι ασθενείς με ΑΘΝ είχαν υψηλότερο VI και στους δύο λοβούς συγκριτικά με τους μάρτυρες (p<0,001). Τιμές VI του αριστερού λοβού μεγαλύτερες από 5,57% (η καλύτερη διαχωριστική τιμή στην καμπύλη της ανάλυσης ROC) έχουν ευαισθησία 80,8% και ειδικότητα 85,3% για τη διάγνωση της ΑΘΝ. Τιμές VI δεξιού λοβού μεγαλύτερες από 14,75% έχουν ευαισθησία 84,6% και ειδικότητα 86,2% για τη διαφορική διάγνωση ΗΤ και GD. Σε σύγκριση με τις ασπρόμαυρες παραμέτρους, ο VI είναι πιο ειδικός δείκτης τόσο για τη διάγνωση της ΑΘΝ όσο και για τη διαφορική διάγνωση ΗΤ και GD. Στη συσχέτιση με τις βιοχημικές παραμέτρους, βρέθηκε ότι ο VI δεν διαφοροποιείται σημαντικά σε ασθενείς με συνδυασμένη (anti-TPO και anti-Tg) ή μεμονωμένη (anti-TPO ή anti-Tg) οροθετικότητα. Στη δεύτερη μελέτη έλαβαν μέρος 201 άτομα (70 ευθυρεοειδικοί και 54 υποθυρεοειδικοί ασθενείς με ΗΤ, 29 ασθενείς με GD και 48 υγιείς μάρτυρες). Σκοπός ήταν η εκτίμηση όλων των ασπρόμαυρων και Doppler υπερηχογραφικών παραμέτρων και η εκτίμηση της ευαισθησίας και ειδικότητάς τους, χρησιμοποιώντας ανάλυση ROC, στη διάγνωση ΑΘΝ και στη διαφορική διάγνωση ΗΤ και GD. Από τα αποτελέσματα αυτής φάνηκε ότι η ανομοιογένεια του παρεγχύματος είναι η πιο ευαίσθητη (ευαισθησία 92,8%), ενώ η μέγιστη συστολική ταχύτητα (PSV) της αριστερής ΙΤΑ μεγαλύτερη από 26,11cm/s είναι η πιο ειδική (ειδικότητα 91,7%) παράμετρος για τη διάγνωση της ΑΘΝ. Η μειωμένη ηχογένεια παραμένει ένα από τα κύρια ευρήματα της ΑΘΝ, καθώς βρέθηκε ότι δείκτης υποηχογένειας (ΗΙ) του αριστερού λοβού μεγαλύτερος από 0,9 εμφανίζει ειδικότητα 91,6% για τη διάγνωση της νόσου. Παρατηρήθηκε ότι σε 8 ασθενείς με ΗΤ που είχαν φυσιολογικά ασπρόμαυρα χαρακτηριστικά, οι 6 (75%) είχαν PSV της αριστερής ΙΤΑ μεγαλύτερη από 26,11cm/s. Στη σύγκριση όλων των δεικτών για τη διαφορική διάγνωση ΗΤ και GD, βρέθηκε ότι ο πιο ειδικός δείκτης για αυτή είναι η PSV της αριστερής ΙΤΑ. Τιμές αυτής μεγαλύτερες από 61,65cm/s έχουν ευαισθησία 82,8% και ειδικότητα 86,9% .Συνοψίζοντας, τα ευρήματα της παρούσας διατριβής υποστηρίζουν ότι η PSV της αριστερής ΙΤΑ είναι η πιο ακριβής διαγνωστική παράμετρος του υπερηχογραφήματος θυρεοειδούς για τη διάγνωση της ΑΘΝ και για τη διαφορική διάγνωση ΗΤ και GD. Η μέτρηση της μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ασθενείς με φυσιολογική ασπρόμαυρη απεικόνιση και μη διαγνωστικούς κλινικούς ή βιοχημικούς δείκτες, ώστε να θέσει τη διάγνωση της ΑΘΝ.