Προσδιοριστές της νεκρωτικής εντεροκολίτιδας σε πρόωρα νεογνά
Authors: Μπιλάλη Αγγελική 
Published: August 2021

Εισαγωγή Η νεκρωτική εντεροκολίτιδα (ΝΕΚ) αποτελεί την πιο συχνή νόσο του γαστρεντερικού συστήματος στα πρόωρα νεογνά. Πρόκειται για φλεγμονώδη νόσο του εντέρου που επιφέρει σημαντική νοσηρότητα και θνησιμότητα στα πρόωρα νεογνά. Αρκετά ζητήματα υπό διερεύνηση, όπως ο άγνωστος παθογενετικός μηχανισμός, η περιορισμένη γνώση των προσδιοριστών, η ανεπαρκής και συχνά δύσκολη θεραπευτική προσέγγιση και η έλλειψη μιας κοινής και αποτελεσματικής στρατηγικής πρόληψης καθιστούν τη νεκρωτική εντεροκολίτιδα ένα εξαιρετικά σημαντικό κλινικό πρόβλημα. Αντικείμενο Διεξήχθη μια μελέτη «ασθενών-μαρτύρων», με την εφαρμογή της μεθόδου της εξομοίωσης, για τη διερεύνηση των προσδιοριστών της συχνότητας εμφάνισης της νεκρωτικής εντεροκολίτιδας σε πρόωρα νεογνά με διάρκεια κύησης <37 εβδομάδες. Οι μελετώμενοι προσδιοριστές ταξινομήθηκαν σε δημογραφικά χαρακτηριστικά των νεογνών, σε χαρακτηριστικά που αφορούσαν τις μητέρες, σε κλινικά χαρακτηριστικά των νεογνών και σε χαρακτηριστικά που αφορούσαν τις διατροφικές συνήθειες των νεογνών. Υλικό και μέθοδοι Κάθε περίπτωση ΝΕΚ εξομοιώθηκε μ’ έναν «μάρτυρα» αναφορικά με την ηλικία κύησης (± 2 εβδομάδες), το βάρος γέννησης (± 200 γραμμάρια) και το έτος νοσηλείας. Ο μελετώμενος πληθυσμός αποτελούνταν από 116 περιπτώσεις ΝΕΚ και 116 «μάρτυρες». Η διάγνωση της ΝΕΚ βασίστηκε στα κριτήρια του Bell. Η απλή και η πολλαπλή λογιστική παλινδρόμηση υπό συνθήκη χρησιμοποιήθηκαν για την ανάλυση των δεδομένων με την εμφάνιση ή όχι της ΝΕΚ να αποτελεί την εξαρτημένη μεταβλητή. Το μοντέλο πολλαπλής λογιστικής παλινδρόμησης που εφαρμόστηκε ήταν η βηματική λογιστική παλινδρόμηση με την προς τα πίσω διαγραφή των μεταβλητών. Υπολογίστηκαν οι λόγοι των odds με τα αντίστοιχα 95% διαστήματα εμπιστοσύνης (95% ΔΕ), καθώς και τα επίπεδα στατιστικής σημαντικότητας (τιμές p). Στην απλή λογιστική παλινδρόμηση υπολογίστηκαν οι αδροί λόγοι των odds, ενώ στην πολλαπλή λογιστική παλινδρόμηση υπολογίστηκαν οι διορθωμένοι λόγοι των odds. Το επίπεδο σημαντικότητας στους στατιστικούς ελέγχους ορίστηκε ίσο με 0,05. Η επεξεργασία των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με το στατιστικό πρόγραμμα SPSS 16.0.Αποτελέσματα Στο χρονικό διάστημα μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 2007 έως 31ης Δεκεμβρίου 2009, αναγνωρίστηκαν 116 περιπτώσεις NEK σε πρόωρα νεογνά με ηλικία κύησης <37 εβδομάδες. Στο ίδιο χρονικό διάστημα, 5544 πρόωρα νεογνά με ηλικία κύησης <37 εβδομάδες νοσηλεύθηκαν στη μονάδα εντατικής νοσηλείας νεογνών τουλάχιστον για 24 ώρες. Έτσι, η μέση ετήσια επίπτωση της NEK ήταν 2,1% . Η μέση ηλικία κύησης στις περιπτώσεις ΝΕΚ ήταν 33,6 εβδομάδες (τυπική απόκλιση, 3,1) και στους «μάρτυρες» ήταν 35 εβδομάδες (τυπική απόκλιση, 5), ενώ το μέσο βάρος γέννησης στις περιπτώσεις ΝΕΚ ήταν 1951 γραμμάρια (τυπική απόκλιση, 680) και στους «μάρτυρες» ήταν 1958 γραμμάρια (τυπική απόκλιση, 649), όπως ακριβώς αναμένονταν έπειτα από την εφαρμογή της εξομοίωσης. Το 50% (n=58) των περιπτώσεων ΝΕΚ και το 52,6% (n=61) των «μαρτύρων» ήταν κορίτσια. Εφαρμόζοντας την πολλαπλή λογιστική παλινδρόμηση υπό συνθήκη, οι ανεξάρτητες μεταβλητές που εμφάνισαν στατιστικά σημαντική σχέση (στο επίπεδο του 0,05) με τη συχνότητα εμφάνισης της ΝΕΚ ήταν οι εξής:1.Η ύπαρξη λοιμώξεων κατά τη διάρκεια της νοσηλείας (λόγος των odds = 3,1, 95% ΔΕ = 1,49 έως 6,26, p = 0,002). Ενδεικτική κατηγορία ήταν η ύπαρξη λοιμώξεων, ενώ κατηγορία αναφοράς ήταν η μη ύπαρξη λοιμώξεων. 2.Η χορήγηση ανταγωνιστών Η2 (λόγος των odds = 4,4, 95% ΔΕ = 1,23 έως 15,7, p = 0,023). Ενδεικτική κατηγορία ήταν η χορήγηση ανταγωνιστών Η2, ενώ κατηγορία αναφοράς ήταν η μη χορήγηση ανταγωνιστών Η2.3.Η χορήγηση γάλακτος (μητρικού ή/και με τη μορφή φόρμουλας) εντός των πρώτων 48 ωρών (λόγος των odds = 3,1, 95% ΔΕ = 1,07 έως 9,11, p = 0,037). Ενδεικτική κατηγορία ήταν η χορήγηση γάλακτος εντός των πρώτων 48 ωρών, ενώ κατηγορία αναφοράς ήταν η μη χορήγηση γάλακτος. 4.Η μη χορήγηση γάλακτος (μητρικού ή/και με τη μορφή φόρμουλας) κατά τη διάρκεια της νοσηλείας (λόγος των odds = 4,5, 95% ΔΕ = 1,62 έως 12,66, p = 0,004). Ενδεικτική κατηγορία ήταν η μη χορήγηση γάλακτος, ενώ κατηγορία αναφοράς ήταν η χορήγηση γάλακτος. ΣυμπεράσματαΗ γνώση των προσδιοριστών της ΝΕΚ μπορεί να συμβάλλει αποφασιστικά τόσο στην αναγνώριση των προώρων νεογνών που έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου αυτής όσο και στην ανάπτυξη αποτελεσματικών προληπτικών παρεμβάσεων. Με τον τρόπο αυτόν είναι δυνατόν να επιτευχθεί τόσο η μείωση της συχνότητας εμφάνισης της ΝΕΚ όσο και η αποτελεσματικότερη θεραπευτική αντιμετώπιση των περιπτώσεων ΝΕΚ σε πρόωρα νεογνά.