Η επίπτωση των πολυμορφισμών του γονιδίου της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης και της ιντερλευκίνης-6 σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο
Authors: Χατζής Γεώργιος 
Published: September 2021

Σκοπός: Η στεφανιαία νόσος αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου στις Δυτικές κοινωνίες. Είναι μία περίπλοκη νόσος και το αποτέλεσμα πολλαπλών μηχανισμών, όπως η φλεγμονή, η θρόμβωση και η ενδοθηλιακή δυσλειτουργία. Η C-Reactive Protein (CRP) και η Interleukin-6 (IL-6) είναι γνωστοί φλεγμονώδεις βιοδείκτες, ενώ δεδομένα δείχνουν πως είναι ισχυροί μεσολαβητές των διαδικασιών που οδηγούν στην αθηροσκλήρυνση. Ενδείξεις υπάρχουν σχετικά με το γεγονός πως η γενετική ποικιλότητα στο γονίδιο τους σχετίζεται με τη στεφανιαία νόσο. Για το λόγο αυτό, στην παρούσα μελέτη μελετήσαμε την επίδραση δύο πολυμορφισμών, του -174 G/C πολυμορφισμού (rs1800795) στο γονίδιο της IL-6 και του 3872 A/G πολυμορφισμού στο γονίδιο της CRP (rs1205), στη φλεγμονή, τη θρόμβωση, στην ενδοθηλιακή δυσλειτουργία καθώς και στον κίνδυνο και στην έκταση της στεφανιαίας νόσου. Επιπλέον, μελετήσαμε κατά πόσο οι δύο αυτοί πολυμορφισμοί θα μπορούσαν να δράσουν συνεργικά με το κάπνισμα στον κίνδυνο για στεφανιαία νόσο καθώς και στην παθοφυσιολογίας αυτής. Mέθοδοι: Συλλέξαμε 405 ασθενείς και 293 υγιείς εξομοιωμένους για την ηλικία και το φύλο, αφού όλοι είχαν υποβληθεί σε αγγειογραφία των στεφανιαίων. Οι δύο πολυμορφισμοί ταυτοποιήθηκαν με αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης και τις ενδονουκλεάσες SFANI και HPYCHIV για τα γονίδια της IL-6 και της CRP αντίστοιχα. Η IL-6, ο tumor necrosis factor-a (TNF-a) and το sC40L προσδιορίστηκαν με ELISA. Το ινωδογόνο προσδιορίστηκε με τη μέθοδο Clauss, ενώ hsCRP και τα D-dimers με ανοσονεφελομετρία.Αποτελέσματα: Οι C φορείς (rs1800795) και οι G φορείς (rs1205) είχαν σημαντικά επηρεασμένη ενδοθηλιακή λειτουργία (p≤0.024), αυξημένα επίπεδα IL-6 (p≤0.018), TNF-a (p<0.001) και hsCRP (p<0.001) σε σχέση με τους GG και AA ομοζυγώτες αντίστοιχα όχι μόνο στους πάσχοντες αλλά και στην ομάδα ελέγχου (p≤0.018 για όλα). Παρόλο που οι πολυμορφισμοί δεν επηρέασαν την πήξη ή την επίπτωση του εμφράγματος του μυοκαρδίου (p=NS για όλα), οι C φορείς του rs1800795 είχαν πιο εκτεταμένη στεφανιαία νόσο (≥2 νοσούντα αγγεία) σε σχέση με την G ομοζυγωτία, ύστερα από εξομοίωση όλων των κλασικών παραγόντων κινδύνου (OR: 2.03, CI:1.3-3.34, p=0.03). Αξιοσημείωτα, το G αλλήλιο του rs1205 πολυμορφισμού σχετίστηκε με τον κίνδυνο για στεφανιαία νόσο, ύστερα από εξομοίωση όλων των παραγόντων κινδύνου για τη νόσο (OR: 1.34, CI: 1.03-2.12, p=0.042). Επιπλέον, βρήκαμε ένα αυξημένο κίνδυνο για στεφανιαία νόσο ανάμεσα στους C φορείς του αλληλίου του πολυμορφισμού rs1800795 (OR:3.16, CI:1.85-5.29) και του αλληλίου G του rs1205 πολυμορφισμού (AA vs G φορείς OR: 0.27, CI:0.14-0.52) σε σχέση με τους GG και AA ομοζυγώτες αντίστοιχα στους καπνιστές και ένα μειωμένο κίνδυνο και για τα δύο στους μη καπνιστές (rs1800795: OR:0.42, CI:0.26-0.68, rs1205: AA vs G φορείς OR:3.06, CI:1.92-4.83), ύστερα από εξομοίωση των παραγόντων κινδύνου. Και τα δύο αλλήλια αύξησαν την έκφραση του TNF-a, της IL6, της hsCRP στους καπνιστές (p<0.001) και μεσολάβησαν ένα αντιθετικό αποτέλεσμα στην έκφραση του ινωδογόνου ανάμεσα στις δύο ομάδες (p<0.001). Αξιοσημείωτα, το C αλλήλιο (rs1800795) επάγει την έκφραση των d-dimers (p=0.025) στους καπνιστές, ενώ το G αλλήλιο (rs1205) μείωσε τα επίπεδα του TNF-a (p=0.007), της hsCRP (p=0.003) και των d-dimers (p=0.004) στους μη καπνιστές. Εντυπωσιακά, αυτά τα αλλήλια επηρέασαν την ενδοθηλιακή λειτουργία στους καπνιστές (p=0.003).Συμπεράσματα: Και οι δύο πολυμορφισμοί τροποποιούν την αθηροσκλήρυνση, κυρίως μέσω φλεγμονωδών μηχανισμών και της διαταραχής της ενδοθηλιακής λειτουργίας. Το G αλλήλιο του rs1205 πολυμορφισμού είναι ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για στεφανιαία νόσο, ενώ το C αλλήλιο του σχετίζεται με πιο εκτεταμένη νόσο. Το κάπνισμα ασκεί μία διεγερτική δράση στο C allele του rs1800795 και στο G allele του rs1205 πολυμορφισμού, καταλήγοντας σε αυξημένο κίνδυνο για στεφανιαία νόσο. Αυτή η δράση μεσολαβείται επίσης από φλεγμονώδεις και θρομβωτικούς μηχανισμούς καθώς και από την ενδοθηλιακή δυσλειτουργία.