Զինվորական դասախոսի ռազմամանկավարժական բարոյագիտության դերն ու նշանակությունը ուսուցման արդյունավետության բարձրացման գործընթացում
Authors: Բաղդասարյան Մարատ 
Published: September 2024

Ռազմաուսումնական գործընթացում արժևորելով ուսուցանողի ռազմամանկավարժական գործունեության անփոխարինելի դերակատարությունը՝ ուշադրությունից չպետք է դուրս թողնել զինվորական դասախոսի՝ արհեստավարժ, բարոյագիտական արժեհամակարգին տիրապետելու որակն ու դրսևորման մակարդակը։ Վերջինս արտացոլվում է ինչպես ուղղահայաց, այնպես էլ հորիզոնական կապերով զարգացող ռազմամանկավարժական գործառույթների, ինչպես նաև ուսման և դաստիարակչական գործընթացների իրականացման ժամանակ՝ գործադրելով տարբեր մեթոդներ, ձևեր, «գործիքակազմ», միջոցներ։ Այսպիսի խնդրահարույց գործոններն էլ ձևավորում են զինվորական դասախոսի ռազմամանկավարժական բարոյագիտական գործառույթներն ու առաջադրում բարոյական պահանջների, սկզբունքների և նորմերի հիմնական, փոխշաղկապված, սակայն հարաբերական ինքնուրույնությամբ խմբեր։ Դասախոսի ռազմամանկավարժական բարոյագիտության էության ու բովանդակային առանձնահատկությունների պարզաբանմամբ բացահայտվում են նաև դրա գործառույթներն ու բարոյական պահանջները, նորմերը, որոնց կատարելագործումն ու զարգացումը անմիջական ազդեցություն են թողնում ուսուցման արդյունավետության վրա։ Ուսումնական գործընթացում բարոյամանկավարժական պահանջների ու նորմերի նպատակային, հիմնավորված ու ստեղծագործական գործադրումն անվերապահորեն կհանգեցնի ռազմամանկավարժական և ուսումնադաստիարակչական գործընթացների արդյունավետությանն ու որակի բարձրացմանը։
Оценивая незаменимую роль военно-педагогической деятельности обучающего в военно-учебном процессе, нельзя оставлять без внимания качество владения и уровень проявления профессионально-этической системы ценностей военного преподавателя. Последнее отражается как в вертикальных, так и горизонтальных связях развивающихся военно-педагогических функций, а также в осуществлении учебно-воспитательных процессов с применением различных методов, видов, инструментов, средств. И такие проблемные факторы формируют военно-педагогические нравственные функции военного преподавателя и выдвигают основные, взаимосвязанные, но относительно самостоятельные группы нравственных требований, принципов и норм. Путем выяснения сущности и содержательных особенностей военно-педагогической этики преподавателя выявляются также ее функции, нравственные требования, нормы, совершенствование и развитие которых оказывают непосредственное влияние на эффективность обучения. Целенаправленное, обоснованное и творческое применение нравственно-педагогических требований и норм в образовательном процессе, безусловно, приведет к повышению эффективности и качества военно-педагогического и учебно-воспитательного процессов.
Upon assessing the trainer’s irreplaceable role in the military-pedagogical training process, the quality of readiness and the level of professional ethical values of the military lecturer should not be overlooked. The latter is reflected both in vertical and horizontal military-pedagogical tasks, as well as during teaching and educational processes by implementating various methods, types and tools. Such controversial factors outline the military lecturer’s military-pedagogical moral duties and propose primary, interconnected, but relatively independent groups of moral requirements, principles and norms. By clarifying the essence and content features of the lecturer's military-pedagogical ethics, its moral requirements, functions and norms can be disclosed. The development and improvement of the latter directly impacts on the teaching effectiveness. The purposeful, justified and creative implication of moral pedagogical requirements and norms in the educational process will undoubtedly increase the efficiency and quality of the military-pedagogical-educational processes.