Οι θεατρικές πρακτικές στη διδασκαλία των φυσικών επιστημών στο δημοτικό σχολείο
Authors: Παπαδόπουλος Πάρης 
Published: January 2014

Στο πρώτο μέρος της εργασίας, η έρευνα εστιάζεται στη συλλογή και παρουσίαση εφαρμογών θεατρικών πρακτικών, στην εκπαίδευση και ειδικότερα στη διδασκαλία των φυσικών επιστημών, όπως και στις αντίστοιχες στάσεις και δεξιότητες που καλλιεργούνται. Η μελέτη των εφαρμογών, αναδεικνύει τη χρήση των θεατρικών πρακτικών στην εκπαίδευση, ως εργαλείου έρευνας και παρέμβασης, ως μορφής τέχνης κι ως εκπαιδευτικής μεθοδολογίας. Οι προτάσεις χρήσης του θεάτρου ως εκπαιδευτικής μεθοδολογίας, στη διδασκαλία και μάθηση των φυσικών επιστημών, παρουσιάζουν μια άλλη οπτική τους στην εκπαίδευση, που δεν αφορά σε όρους, έννοιες και φαινόμενα μόνο, αλλά στο μετασχηματισμό τους σε μια δυναμική πλατφόρμα ανάπτυξης, δεξιοτήτων και στάσεων που αφορούν στη γνωστική, μεταγνωστική και συναισθηματική διάσταση της διδασκαλίας και μάθησης στις φυσικές επιστήμες, όπως και στις γλωσσική, ενδοπροσωπική, διαπροσωπική, κιναισθητική και χωρική-οπτική νοημοσύνες, της θεωρίας του Gardner. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας, σχεδιάζεται ένα υβριδικό μοντέλο έρευνας 3D-5I (Three Dimensions- Five Intelligences), το οποίο διερευνά κι αξιολογεί τις δεξιότητες και στάσεις που αναπτύσσουν μαθητές και μαθήτριες, από την εφαρμογή θεατρικών πρακτικών στη διδασκαλία των φυσικών επιστημών στο Δημοτικό Σχολείο. Το μοντέλο έρευνας 3D-5I, επιχειρεί ν’ απαντήσει στα ακόλουθα ερευνητικά ερωτήματα: α) ποιες είναι οι δυνατότητες χρήσης των εξελισσόμενων θεατρικών πρακτικών, για τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών στο δημοτικό σχολείο; β) Ποια είδη δεξιοτήτων και στάσεων ευνοούνται, μέσα από την εφαρμογή των θεατρικών πρακτικών στη διδασκαλία των φυσικών επιστημών; Παράλληλα, αναλύεται μια σειρά εξελισσόμενων θεατρικών πρακτικών, που εφαρμόστηκε στην Δ΄ τάξη του Δημοτικού σχολείου και διαπραγματεύονταν τα καιρικά φαινόμενα. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων των εφαρμογών του μοντέλου 3D-5I, οδηγεί στο συμπέρασμα, ότι η εφαρμογή των εξελισσόμενων θεατρικών πρακτικών στο δημοτικό σχολείο για τη διδασκαλία και μάθηση στις φυσικές επιστήμες: α) εμπλέκει σταδιακά όλα τα παιδιά στη διδασκαλία των φυσικών επιστημών, και β) έχει σημαντικά αποτελέσματα στην κατανόηση της φύσης της επιστήμης από τους μαθητές και τις μαθήτριες, οι οποίοι διαχειρίζονται ταυτόχρονα το διδασκόμενο περιεχόμενο των φυσικών επιστημών, προσεγγίζοντας τις επιστημονικές έννοιες μέσα από μια πληθώρα διαφορετικών καταστάσεων, που η ποικιλία των θεατρικών πρακτικών ενεργοποιεί κι εμπλουτίζει. Η εφαρμογή τους, φαίνεται ακόμη να επηρεάζει διαφορετικές όψεις της γλωσσικής νοημοσύνης. Την κατανόηση και την παραγωγή γραπτού και προφορικού λόγου, μια και η ενεργοποίηση της φαντασίας των μαθητών και των μαθητριών μέσα από την συμμετοχή τους στις θεατρικές πρακτικές, έχει έντονη επίπτωση στην γλωσσική τους επίδοση, προσφέροντάς τους πολλαπλές ευκαιρίες να εξασκήσουν τις γλωσσικές τους δεξιότητες. Επίσης ενδιαφέροντα είναι τα αποτελέσματα στην ενδοπροσωπική νοημοσύνη, μια και μαθητές και μαθήτριες ενθαρρύνονται να παίρνουν αποφάσεις, να ρυθμίζουν τη συμπεριφορά τους σε σχέση με του άλλους, ενώ παράλληλα ενισχύουν την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση τους. Επιπλέον, οι θεατρικές πρακτικές παρέχουν σε μαθητές και μαθήτριες, πολλαπλές δυνατότητες κοινωνικών αλληλεπιδράσεων, με αποτέλεσμα τη βελτίωση της διαπροσωπικής τους νοημοσύνης.