Ο ρόλος των ρυθμιστικών-Τ λεμφοκυττάρων στην αυτοάνοση επιθηλιίτιδα-σύνδρομο Sjogren
Authors: Χριστοδούλου Μαρία-Ιωάννα 
Published: January 2014

H αυτοάνοση επιθηλιίτιδα ή σύνδρομο Sjogren (σS) αποτελεί μία συχνή, χρόνια αυτοάνοση νόσο που χαρακτηρίζεται από την καταστροφή των εξωκρινών (κυρίως των σιελογόνων και δακρυϊκών) αδένων. Οι ιστοπαθολογικές βλάβες της νόσου σχετίζονται με την παρουσία λεμφοκυτταρικών διηθήσεων που έχουν την τάση να αναπτύσσονται γύρω από το πορικό επιθήλιο. Οι διηθήσεις αυτές ποικίλουν ως προς τη δριμύτητα και εκτείνονται από ήπιου έως εκτεταμένου βαθμού με συνακόλουθη καταστροφή της αρχιτεκτονικής δομής του αδένα. Αποτελούνται ως επί το πλείστον από ενεργοποιημένα Τ- και Β-λεμφοκύτταρα, ενώ τα κλασσικά αντιγονοπαρουσιαστικά κύτταρα (μακροφάγα και δενδριτικά κύτταρα) αναφέρονται κυρίως στις βαριές βλάβες. Τέλος, δεν είναι γνωστό αν στις φλεγμονώδεις διηθήσεις του σS συμμετέχουν τα ρυθμιστικά-Τ (Τρυθ) κύτταρα, ένας υποπληθυσμός με κατασταλτικές ιδιότητες και σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση των ανοσολογικών αποκρίσεων και κατ’ επέκταση των αυτοάνοσων νοσημάτων. Παρόλο που αρκετά στοιχεία υποδεικνύουν ότι η σύσταση των λεμφοκυτταρικών διηθήσεων μεταβάλλεται ανάλογα με το βαθμό δριμύτητας της βλάβης, η μεταβολή αυτή δεν έχει μελετηθεί. Η εν τω βάθει ανάλυση των φλεγμονωδών διηθήσεων του σS είναι ιδιαίτερα σημαντική για την κατανόηση της παθογένειας της νόσου, αλλά και για την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής (οι σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις στοχεύουν στην εξάλειψη συγκεκριμένων τύπων λεμφοκυττάρων, όπως τα Β λεμφοκύτταρα). Στην παρούσα εργασία, μελετήθηκε η μεταβολή της σύστασης των λεμφοκυτταρικών διηθήσεων των σιελογόνων αδένων των ασθενών με σS σε σχέση με τη δριμύτητα της βλάβης. Για το σκοπό αυτό, αναλύθηκε η συχνότητα των κύριων λεμφοκυτταρικών πληθυσμών [Τ κυττάρων και των υποπληθυσμών τους CD4+-Τ, CD8+-Τ και Τρυθ κυττάρων, Β λεμφοκυττάρων, μακροφάγων (ΜΦ), διαπλεκόμενων (δΔΚ) και λεμφοζιδιακών (λΔΚ) δενδριτικών κυττάρων, και κυττάρων φυσικών-φονέων (ΦΦ)] σε ήπιες, ενδιάμεσες ή εκτεταμένες φλεγμονώδεις βλάβες και διερευνήθηκε η ύπαρξη πιθανών συσχετίσεων μεταξύ της επίπτωσής τους και της βαρύτητας της βλάβης, καθώς και κλινικών χαρακτηριστικών της νόσου. Ειδικότερα, λόγω της εξέχουσας σημασίας τους στη ρύθμιση των αυτοάνοσων αποκρίσεων, μελετήθηκαν, περαιτέρω, η ύπαρξη και η συχνότητα των Τρυθ κυττάρων στις λεμφοκυτταρικές διηθήσεις των σιελογόνων αδένων και στο περιφερικό αίμα ασθενών με σS και συγκρίθηκαν με τις αντίστοιχες σε φλεγμονώδεις βλάβες των σιελογόνων αδένων άλλης αιτιολογίας ή σε σιελογόνους αδένες μαρτύρων χωρίς φλεγμονώδη ευρήματα. Η μελέτη αυτή καταδεικνύει ότι η σύσταση των λεμφοκυτταρικών διηθήσεων των σιελογόνων αδένων των ασθενών με σS ποικίλει ανάλογα με τη δριμύτητα της βλάβης. Η συχνότητα του συνολικού πληθυσμού των Τ κυττάρων, των CD4+-Τ- και Β-λεμφοκυττάρων, των ΜΦ και των δΔΚ βρέθηκε ότι διαφέρει σημαντικά μεταξύ ιστών με ήπιες, ενδιάμεσες ή εκτεταμένες φλεγμονώδεις βλάβες. Παρόλο που τα Τ κύτταρα θεωρούνταν ο κυρίαρχος πληθυσμός των λεμφοκυτταρικών διηθήσεων του σS, τα ευρήματα της παρούσας εργασίας δείχνουν ότι αυτό ισχύει μόνο στις ήπιες βλάβες, ενώ στις εκτεταμένες διηθήσεις υπερτερούν τα Β λεμφοκύτταρα. .......