Οι στάσεις και οι πεποιθήσεις των μαθητών της Α' Λυκείου των δημόσιων σχολείων της Κύπρου απέναντι στο μάθημα και την επιστήμη της Φυσικής
Authors: Ασλανίδης Θεόδωρος 
Published: November 2021

Αντικείμενο της παρούσας διατριβής είναι η ανάδειξη των χαρακτηριστικών και των εκπαιδευτικών αναγκών των μαθητών της Α’ Λυκείου των δημόσιων σχολείων της Κύπρου που επιλέγουν την Ομάδα Προσανατολισμού 2 (Ο.Π.2), στην οποία μαθήματα κατεύθυνσης είναι η Φυσική και τα Μαθηματικά. Η σχετική έρευνα αφορούσε στη διερεύνηση της στάσης των παιδιών της ομάδας Ο.Π.2 απέναντι στο μάθημα και την επιστήμη της Φυσικής, στον βαθμό ανταπόκρισης του συγκεκριμένου μαθητικού πληθυσμού στους γνωσιολογικούς στόχους του Α.Π της Φυσικής του Γυμνασίου καθώς και στον βαθμό στον οποίο οι εν λόγω μαθητές και μαθήτριες έχουν αναπτύξει τις ικανότητες σχεδιασμού πειράματος, μετατροπής της πληροφορίας από και σε διαγράμματα, αξιολόγησης πειραματικών διαδικασιών κ.ά. Για κάθε ερευνητικό ερώτημα καταγράφηκε η διαφοροποίηση των απαντήσεων ανάλογα με το φύλο, το επίπεδο σπουδών των γονιών και την περιοχή διαμονής. Τα ερευνητικά εργαλεία αποτέλεσαν ένα κατάλληλα δομημένο ερωτηματολόγιο το οποίο υποβλήθηκε επιτυχώς σε έλεγχο αξιοπιστίας και εγκυρότητας και ένα διαγνωστικό δοκίμιο. Το ερευνητικό δείγμα αποτελείτο από 686 παιδιά.Με το ερωτηματολόγιο καταγράφηκαν τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των παιδιών και η στάση τους απέναντι στο μάθημα και την επιστήμη της Φυσικής, ενώ διερευνήθηκαν οι παράγοντες που συνέβαλαν στη διαμόρφωση της στάσης. Σε μία ανοικτού τύπου ερώτηση οι μαθητές και μαθήτριες κατέθεσαν την άποψή τους για το μάθημα της Φυσικής. Η έρευνα ανέδειξε ότι η ομάδα των παιδιών που αποτελεί τον υπό διερεύνηση πληθυσμό, έχει θετική στάση απέναντι στο μάθημα και την επιστήμη της Φυσικής, η οποία δεν διαφοροποιείται ανάλογα με το φύλο και την περιοχή διαμονής τους. Ωστόσο, τα παιδιά των οποίων οι γονείς έχουν ψηλότερο επίπεδο σπουδών, διαμορφώνουν ψηλότερο επίπεδο σε κάποιους επί μέρους παράγοντες των στάσεων. Το διαγνωστικό δοκίμιο δομήθηκε με βάση τους γνωσιολογικούς στόχους των Α.Π του Γυμνασίου και στους οποίους ο βαθμός ανταπόκρισης των παιδιών καταγράφηκε με διαβαθμισμένες ερωτήσεις. Επίσης περιλάμβανε στοχευμένες ερωτήσεις τόσο σε γνωστό όσο και σε άγνωστο συγκείμενο, προς καταγραφή του βαθμού ανάπτυξης των ικανοτήτων που αναφέρθηκαν πιο πάνω. Με βάση τα αποτελέσματα, οι μαθητές και μαθήτριες στους οποίους απευθύνθηκε η έρευνα, έχουν επιδόσεις οι οποίες είναι ικανοποιητικές συγκριτικά με την εικόνα που αποτυπώνουν οι μετρήσεις στον γενικό πληθυσμό, αλλά καταγράφονται σημαντικές αποκλίσεις από το επιθυμητό επίπεδο οι οποίες ελλοχεύουν κίνδυνο αποσύνδεσης των παιδιών από τη μαθησιακή διαδικασία, στην πορεία του χρόνου.Όσον αφορά στη διερεύνηση της διαφοροποίησης που παρατηρείται στην επίδοση, η έρευνα ανέδειξε ότι τα αγόρια πετυχαίνουν ψηλότερες επιδόσεις. Τα παιδιά που διαμένουν στην πόλη, ανταποκρίνονται καλύτερα στα θέματα που αφορούν στη γνωσιολογική επάρκεια. Ακόμα, οι επιδόσεις των παιδιών, των οποίων οι γονείς έχουν ψηλότερο επίπεδο σπουδών, υπερτερούν των υπολοίπων.Με βάση τη συσχέτιση που προκύπτει από την παρούσα έρευνα και με στόχο τη διαμόρφωση θετικότερης στάσης και βελτίωσης της ανταπόκρισης των παιδιών στις στοχεύσεις του μαθήματος της Φυσικής, παρουσιάζεται συνοπτικά η διδακτική προσέγγιση PHYGA η οποία διαμορφώθηκε στο πλαίσιο της διατριβής και είναι βασισμένη στην παιχνιδοποίηση και τη μάθηση βασισμένη στο παιχνίδι. Καταληκτικά διατυπώνονται συμπεράσματα και προτάσεις που, πέραν της όποιας ερευνητικής τους αξίας, ενδεχομένως να μπορούν να αξιοποιηθούν στο πλαίσιο διαμόρφωσης βελτιωτικών αλλαγών στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό αλλά και της επιμόρφωσης εκπαιδευτικών.