Τηλεματική ψυχιατρική σε κρατούμενους σε Καταστήματα Κράτησης στην Ελλάδα
Authors: Καραχάλιου Ευαγγελία 
Published: January 2025

Οι κρατούμενοι συνδέονται συχνά με διαταραχές της ψυχικής υγείας και της χρήσης ουσιών. Στόχος της παρούσας μελέτης ήταν να συγκρίνει τις αντιλήψεις και την ικανοποίηση των κρατουμένων από την τηλεψυχιατρική υπηρεσία έναντι της διαβούλευσης πρόσωπο με πρόσωπο. Το δείγμα αποτελούνταν από 100 άρρενες κρατούμενους, που είχαν εμπειρία και από τις δύο μεθόδους παροχής υπηρεσιών (δια ζώσης και τηλεψυχιατρική). Τα δεδομένα ελήφθησαν μέσω συνέντευξης όπου τα άτομα συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο δημογραφικών στοιχείων, ένα ερωτηματολόγιο ικανοποίησης των συμμετεχόντων για την αξιολόγηση της ικανοποίησης από τις ψυχιατρικές υπηρεσίες πρόσωπο με πρόσωπο και ένα ερωτηματολόγιο ικανοποίησης των συμμετεχόντων για την αξιολόγηση της ικανοποίησής τους από τις υπηρεσίες που προσφέρονται μέσω της τηλεψυχιατρικής. Τα αποτελέσματα έδειξαν υψηλότερο επίπεδο ικανοποίησης από την τηλεψυχιατρική σε σύγκριση με τη φροντίδα πρόσωπο με πρόσωπο. Στατιστικά σημαντικές βελτιώσεις (όλες οι τιμές p <0,001), σημειώθηκαν σε: χρόνο αναμονής, πρόληψη υποτροπής και βίαιων συμπεριφορών της ψυχικής νόσου, συχνότητα παρακολούθησης, ποιότητα ψυχιατρικής εξέτασης, ποιότητα φροντίδας στη διαχείριση ψυχιατρικών προβλημάτων και συναφή φαρμακευτική αγωγή,συμπεριφορά ψυχιάτρων, διάρκεια της αξιολόγησης, αίσθηση άνεσης και εμπιστευτικότητας κατά τη διάρκεια της ψυχιατρικής εξέτασης. Η τηλεψυχιατρική έχει αποδειχθεί ένας αποδεκτός τρόπος προσέγγισης και υποστήριξης κρατουμένων και στην Ελλάδα, με τους περισσότερους από τους συμμετέχοντες να εκφράζουν υψηλά ποσοστά αποδοχής, ικανοποίησης και προτίμησης. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε και ποιοτική έρευνα με σκοπό τη διερεύνηση της εμπειρίας και της ικανοποίησης των επαγγελματιών των Κ.Κ. από τη χρήση της τηλεψυχιατρικής σε σύγκριση με τη δια ζώσης ψυχιατρική υπηρεσία. Επιπλέον διερευνήθηκαν οι στάσεις/αντιλήψεις των επαγγελματιών απέναντι στην ψυχική ασθένεια αλλά και οι εμπειρίες τους από τη διαχείριση των κρατουμένων με ψυχικές διαταραχές. Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 42 επαγγελματίες από 4 καταστήματα κράτησης της χώρας. Πιο συγκεκριμένα, συμμετείχαν 21 επαγγελματίες από τα καταστήματα κράτησης που κάνουν χρήση της δια ζώσης υπηρεσίας (α΄ ομάδα) και 21 επαγγελματίες που κάνουν χρήση της τηλεψυχιατρικής (β΄ ομάδα). Τα δεδομένα λήφθηκαν μέσω ημιδομημένων συνεντεύξεων. Τα αποτελέσματα της έρευνας κατέδειξαν τη θετική συμβολή (p-value< 0,001) της τηλεψυχιατρικής υπηρεσίας σε κρίσιμους τομείς όπως η πρόσβαση, η παρακολούθηση, η έγκαιρη διάγνωση, η μείωση μεταγωγών, η μείωση βίαιων συμπεριφορών, σε αντίθεση με την αρνητική συμβολή δια ζώσης υπηρεσίας στους ίδιους τομείς. Επίσης, η τηλεψυχιατρική υπηρεσία συσχετίστηκε με τη βελτίωση του καθημερινού έργου των επαγγελματιών ενώ η δια ζώσης με επιβάρυνση του. Σε σχέση με τις στάσεις/αντιλήψεις των επαγγελματιών των καταστημάτων κράτησης σε θέματα ψυχικής υγείας, αναδείχτηκαν θέματα που χρήζουν την ανάπτυξη στρατηγικών ψυχικής υγείας προσαρμοσμένων στο περιβάλλον των καταστημάτων κράτησης. Αναφορικά με τη διαχείριση των κρατουμένων με ψυχικές διαταραχές, τα αποτελέσματα της έρευνας, κατέδειξαν ότι αυτή γίνεται από το σωφρονιστικό προσωπικό,με τρόπο εμπειρικό, αποκαλύπτοντας παράλληλα ένα σημαντικό κενό στις υπάρχουσες γνώσεις και δεξιότητες τους. Η χρήση της τηλεψυχιατρικής αναδεικνύεται ως ένα ρεαλιστικό, εφικτό και ωφέλιμο μέσο, τόσο για τη βελτίωση της ψυχικής υγείας των κρατουμένων όσο και για τη βελτίωση του καθημερινού έργου των επαγγελματιών και την αντιμετώπιση των συστημικών ελλείψεων.