Γενετική και επιδημιολογική μελέτη των χωλοτήτων στα γαλακτοπαραγωγά βοοειδή
Authors: Κουγιουμτζής Αλέξανδρος 
Published: September 2021

Στην παρούσα έρευνα μελετήθηκε το πρόβλημα της χωλότητας στις γαλακτοπαραγωγές αγελάδες σε μία μεγάλου μεγέθους εκτροφή. Χρησιμοποιήθηκαν 237 αγελάδες που βρίσκονταν στην 1η γαλακτική περίοδο και 66 αγελάδες που βρίσκονταν στη 2η γαλακτική περίοδο. Έγινε εβδομαδιαία εκτίμηση της ευχέρειας κίνησης των αγελάδων, χρησιμοποιώντας πενταβάθμια κλίμακα για μία τυπική γαλακτική περίοδο (45 εβδομάδες). Σε όσες αγελάδες δινόταν βαθμολογία ≥2 στην πενταβάθμια κλίμακα, γινόταν ποδοκομία και καταγραφή των αλλοιώσεων του κατωτέρου τμήματος του άκρου. Επιπλέον, κατά τους πρώτους 3 μήνες της γαλακτικής περιόδου γινόταν εκτίμηση του δείκτη θρεπτικής κατάστασης (Δ.Θ.Κ) και του σωματικού βάρους, ενώ στη συνέχεια η συχνότητα των μετρήσεων αυτών ήταν μηνιαία. Επίσης, υπήρξε και μία τουλάχιστον εκτίμηση των παραπάνω χαρακτηριστικών πριν από τον τοκετό. Καταγράφηκαν οι μέσες ημερήσιες αποδόσεις γάλατος σε εβδομαδιαία βάση για κάθε αγελάδα, για μία γαλακτική περίοδο. Επιπλέον, υπήρχε και μία βάση δεδομένων από προηγούμενη μελέτη στην ίδια εκτροφή, για αγελάδες στην 1η γαλακτική περίοδο, όπου ήταν καταγεγραμμένη η πρώτη εμφάνιση χωλότητας, μαζί με εκτιμήσεις του Δ.Θ.Κ., του σωματικού βάρους και βιοχημικών δεικτών του αίματος (γλυκόζη, β-υδροξυβουτυρικό οξύ και μη εστεροποιημένα λιπαρά οξέα). Για όλες τις αγελάδες υπήρχε καταγεγραμμένη η γενεαλογία και οι εκτιμώμενες γενετικές αξίες (Ε.Γ.Α.) των ταύρων-γεννητόρων ως προς τα μορφολογικά χαρακτηριστικά των άκρων. Με τη χρήση στατιστικών μικτών προτύπων παλινδρόμησης, εκτιμήθηκαν οι παράγοντες κινδύνου εμφάνισης χωλότητας. Με τη χρήση στατιστικών πρότυπων παλινδρόμησης εκτιμήθηκε η καμπύλη πρόβλεψης των χαρακτηριστικών της εμφάνισης χωλότητας (Ε.Χ.), του δείκτη ευχέρειας κίνησης (Δ.Ε.Κ.), της γαλακτοπαραγωγής (ΓΑΛ), του Δ.Θ.Κ. και του σωματικού βάρους (Σ.Β.), κατά τη διάρκεια της γαλακτικής περιόδου. Επιπρόσθετα, εκτιμήθηκε η γενετική διακύμανση, η υπολειμματική διακύμανση και η διακύμανση του μόνιμου περιβάλλοντος. Ξεχωριστές τιμές προέκυψαν για την κάθε εβδομάδα της γαλακτικής περιόδου και από αυτούς τους συντελεστές διακύμανσης εκτιμήθηκε και ο δείκτης κληρονομησιμότητας για τα χαρακτηριστικά αυτά.Υπολογίστηκαν οι γενετικές συσχετίσεις των χαρακτηριστικών Ε.Χ. και Δ.Ε.Κ.με τη ΓΑΛ, το Δ.Θ.Κ. το Σ.Β. και με αναπαραγωγικά χαρακτηριστικά. Με στα-τιστικό πρότυπο γραμμικής και τετραγωνικής παλινδρόμησης, εκτιμήθηκεη επίδραση των Ε.Γ.Α. των ταύρων στην Ε.Χ. και στο Δ.Ε.Κ. Οι μήνες κατάτους οποίους η Ε.Χ. και ο Δ.Ε.Κ. ήταν αυξημένοι ήταν ο Νοέμβριος και οΔεκέμβριος, ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά εμφανίζονται τους μήνες Απρίλιοκαι Μάιο. Η συχνότερη αλλοίωση από αυτές της μεταδοτικής αιτιολογίαςήταν η δακτυλική δερματίτιδα και στη συνέχεια η μεσοδακτύλια υπερπλα-σία. Από τις αλλοιώσεις της διαταραχής κερατινοποίησης συχνότερη ήταν ηενδονυχίτιδα και ακολουθούσαν τα έλκη πέλματος και η νόσος της λευκήςγραμμής. Η αύξηση του Δ.Θ.Κ. μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης χωλότη-τας, ενώ αντίθετα η αύξηση του Σ.Β. και της περιεκτικότητας του αίματοςσε γλυκόζη και σε Μ.Ε.Λ.Ο. σχετίζεται με αύξηση της πιθανότητας εμφάνι-σης χωλότητας. Η κληρονομησιμότητα της Ε.Χ. και του Δ.Ε.Κ., 0,54 και 0,66αντίστοιχα, ήταν υψηλότερη κατά τις εβδομάδες πριν και αμέσως μετά απότον τοκετό. Οι γενετικές συσχετίσεις μεταξύ της Ε.Χ. και του Δ.Ε.Κ. με τοΔ.Θ.Κ. κυμάνθηκαν από -0,44 έως -0.76 και από -0,31 έως -0,65 αντίστοιχα. Αρνητική ήταν και η φαινοτυπική συσχέτιση της Ε.Χ. και Δ.Ε.Κ. με τη γα-λακτοπαραγωγή και ήταν κατά μέσο όρο -0,17 και -0,27 αντίστοιχα. Η Ε.Χ.είχε αρνητική φαινοτυπική συσχέτιση (-0,19) με το ποσοστό σύλληψης. Ση-μαντικές, επιθυμητές γενετικές συσχετίσεις προέκυψαν και με τις Ε.ΓΑ. τωνταύρων. Η επιλογή ταύρων-γεννητόρων με βάση τις Ε.Γ.Α. ως προς τη γωνίαχηλής, την πλάγια όψη των οπισθίων άκρων, την ευχέρεια της κίνησης και τοΔ.Θ.Κ. θα έχει επιθυμητά αποτελέσματα, σε ό,τι αφορά την ανθεκτικότητατων θυγατέρων τους στη χωλότητα. Τα αποτελέσματα της μελέτης υποδει-κνύουν ότι υπάρχουν παράγοντες κινδύνου εμφάνισης της χωλότητας πουθα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την εκτίμηση του επιπολασμού τηςκαι της προσπάθειας αντιμετώπισης και πρόληψης του προβλήματος. Τέ-λος, υπάρχει σαφής δυνατότητα για τη γενετική βελτίωση των αγελάδων,όσον αφορά την ανθεκτικότητά τους στη χωλότητα. Θα πρέπει να ορισθείένας «δείκτης χωλότητας» για τους ταύρους που να συμπεριλάβει σωστάυπολογισμένα μορφολογικά χαρακτηριστικά των άκρων, χαρακτηριστικάυγείας των άκρων και εκτίμηση του Δ.Θ.Κ.