METABOLİK SİNDROMLU VƏ SİNDROMSUZ 2-ci TİP ŞƏKƏRLİ DİABETLİ XƏSTƏLƏRDƏ BOYNUN VƏ AŞAĞI ƏTRAFLARIN MAGİSTRAL ARTERİYALARININ REMODELLƏŞMƏSİNƏ ARTERİAL TƏZYİQİN TƏSİRİ
Authors: Рзаева Р.А. , Курбанов Я.З. 
Published: August 2024

В статье представлены результаты сравнительного анализа показателей толщины комплекса интима-медиа (ТКИМ) и выявленных атеросклеротических бляшек (АБ) в общих сонных артериях (ОСА) и общих бедренных артериях (ОБА), интерадвентициального диаметра (ИАД) ОСА (с обеих сторон) в трех группах больных: 86 пациентов, не имеющих сахарного диабета типа 2 (СД-2) и метаболического синдрома (МС), 74 пациентов, страдающих СД-2 без МС и 73 больных, страдающих СД-2 в сочетании с МС. Каждая из 3 групп больных, были также подразделены на внутренние подгруппы с сопутствующей артериальной гипертензией (АГ) (с учетом ее степени и стадии) и без АГ. Было продемонстрировано, что во всех обследованных подгруппах больных патологические признаки ремоделирования магистральных артерий в большей степени выявляются при сопутствующей АГ, усугубляясь по мере прогрессирования степени и стадии АГ. Таким образом, существенное влияние в формирование нарушений в стенках артерий оказывает повышенный уровень артериального давления (АД), при этом указанное влияние выражено в большей степени у больных с СД-2, как в сочетании с МС, так и без МС.

Məqalədə ümumi yuxu arteriyalarda və ümumi bud arteriyalarında onların interadventisial diametrinin, intima-media kompleksinin qalınlığının və aşkar edilmiş aterosklerotik düyünlərin müqayisəli təhlilinin nəticələri təqdim edilib. Metabolik sindromla birlikdə 2-ci tip şəkərli diabeti olan 73 xəstə, metabolik sindromsuz 2-ci tip şəkərli diabetli 74 xəstə, o cümlədən metabolik sindrom və 2-ci tip şəkərli diabeti olmayan 86 xəstədə hər iki tərəfdən ümumi yuxu arteriyalarında müayinələr aparılmışdır. Müayinə olunmuş hər 3 qrup xəstələr arterial hipertenziyası olan (dərəcəsinə və mərhələsinə görə) və olmayan yarımqruplara bölünmüşdür. Aşkar edilmişdir ki, müayinə olunan yarımqruplarda remodelləşdirmə əlamətləri ən çox hipertenziyalı xəstələrdə təyin edilmişdir. Belə ki, arterial təzyiqin səviyyəsi arteriya divarları remodelləşdirmə pozulmalarına əhəmiyyətli təsir göstərir. Bu hal həm metabolik sindromla yanaşı, həm də metabolik sidromu olmayan 2-ci tip şəkərli diabeti olan xəstələrdə daha qabarıq şəkildə özünü göstərir.

This article presents the results of a comparative analysis of intima-media complex thickness and detected atherosclerotic plaques in the common carotid arteries and the common femoral arteries, interadventitial diameter of the CCA (both sides). The study involved 86 patients without diabetes mellitus type 2 (T2DM) and metabolic syndrome (MS), 74 patients with T2DM without metabolic syndrome (MS), and 73 patients with T2DM combined with MS. The examined patients were divided into subgroups with and without arterial hypertension (AH), depending on the degree and stage. It was found that in all examined subgroups of patients, pathological signs of arterial arteries remodeling are more revealed in concomitant AH, aggravating with AH degree and stage progression. Thus, an essential influence in the formation of arterial wall disorders is exerted by hypertension, and this influence is more expressed in patients with T2DM, both in combination with MS and without MS.