ВОПРОСЫ ОРГАНИЗАЦИИ БЕЗОПАСНОГО ОБРАЩЕНИЯ С ОТХОДАМИ ЛЕЧЕБНО-ПРОФИЛАКТИЧЕСКИХ УЧРЕЖДЕНИЙ. ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ.
Authors: Хайруллаева Н.З. , Токанова Ш.Е. , Омарбеков Е.Д. , Оспанов Е.А. , Төребекова М.С. 
Published: October 2024

Актуальность. Обзор литературы посвящен вопросам организации безопасного обращения с медицинскими отходами лечебно-профилактических учреждений. В современных условиях в связи с развитием и использованием в медицине новых методов диагностики, применения для лечения новейших лекарственных форм (химических, бактериологических и т.д.), одноразовых шприцев, систем, индивидуальных пакетов, низкорадиоактивных изотопов, освоением новых хирургических методов лечения в лечебных учреждениях образуются в большом количестве отходы, которые из-за своей специфичности требуют к себе особого внимания и немедленного решения вопросы по их сбору, хранению и утилизации, как источника загрязнения окружающей среды, имеющий гигиеническое, эпидемиологическое и социальное значение. Целью настоящего исследования является изучение и анализ источников литературы об организации безопасного обращения с медицинскими отходами лечебно-профилактических учреждений. Стратегия поиска. Поиск научных публикаций был произведен в следующих базах данных: PubMed, Medline, eLibrary, при помощи научной поисковой системы Google Scholar. Глубина поиска - 5 лет. Всего было найдено 263 литературных источников, из которых для последующего анализа были отобраны 71 публикаций. Критерии включения публикаций в обзор: публикации на русском и английском языках; публикации, включенные в базы PubMed, Medline, e-Library; постановления и приказы по биобезопасности медицинских отходов за последние 5лет. Критерии исключения: публикации без четкого формулирования результатов и выводов; статьи, тезисы, имеющие платный доступ. Результаты и выводы. Медицинские организации сталкиваются с проблемой низкой практики сортировки, сбора, хранения, транспортировки и утилизации отходов, что может привести к профессиональным рискам. Уровень знаний и информированности в отношении надлежащего обращения с отходами остается на низком уровне в силу недостаточной подготовки медицинского персонала.

Relevance:The review of the literature is devoted to the issues of organizing the safe handling of medical waste in medical institutions. In modern conditions, in connection with the development and use in medicine of new diagnostic methods, the use of the latest dosage forms (chemical, bacteriological, etc.), disposable syringes, systems, individual packages, low-radioactive isotopes for the treatment, the development of new surgical methods of treatment in medical institutions generate a large amount of waste, which, due to its specificity, requires special attention and immediate resolution of issues related to their collection, storage and disposal, as a source of environmental pollution, which has hygienic, epidemiological and social significance. Аim: Study and analysis of literature sources on the organization of safe handling of medical waste in medical institutions. Search Strategy:Scientific publications were searched in the following databases: PubMed, Medline, eLibrary, using the scientific search engine Google Scholar. Search depth - 5 years. A total of 263 literature sources were found, of which 46 publications were selected for further analysis. Criteria for inclusion of publications in the literature review: publications in Russian and English; publications included in the PubMed, Medline, e-Library databases; resolutions and orders on the biosafety of medical waste for the last 5 years. Exclusion criteria: publications without a clear formulation of the results and conclusions; articles, abstracts with paid access. Results and conclusions. Medical organizations face the problem of low practices in sorting, collecting, storing, transporting and disposing of waste, which can lead to occupational risks. The level of knowledge and awareness regarding proper waste management remains low due to insufficient training of medical personnel.

Өзектілігі: Әдебиеттерге шолу медициналық мекемелерде медициналық қалдықтармен қауіпсіз жұмыс істеуді ұйымдастыру мәселелеріне арналған. Заманауи жағдайларда медицинада жаңа диагностикалық әдістердің енгізілуімен және соңғы дәрілік формаларды (химиялық, бактериологиялық және т.б.), бір реттік шприцтерді, жүйелерді, жеке пакеттерді, емдеу үшін радиоактивтілігі төмен изотоптарды қолданумен, медициналық мекемелерде емдеудің жаңа хирургиялық әдістерінің дамуымен байланысты көп мөлшерде медициналық қалдық түзілуде, медициналық қалдықтар өзінің ерекшелігіне байланысты қоршаған ортаны ластау көзі ретінде ерекше назар аударуды және оларды жинау, сақтау және кәдеге жарату мәселелерін тез арада шешуді қажет ететін гигиеналық, эпидемиологиялық және әлеуметтік маңызы бар мәселе болып табылады. Зерттеу мақсаты: Медициналық мекемелердегі медициналық қалдықтарды қауіпсіз басқаруды ұйымдастыру бойынша әдебиет көздерін зерттеу және талдау болып табылады. Іздеу стратегиясы. Ғылыми басылымдар келесі мәліметтер базасында іздестірілді: PubMed, Medline, eLibrary, Google Scholar ғылыми іздеу жүйесі арқылы. Іздеу тереңдігі – 5 жыл. Барлығы 263 әдебиет көзі табылды, оның ішінде 46 басылым әрі қарай талдау үшін таңдалды. Әдебиеттік шолуға жарияланымдарды енгізу критерийлері: орыс және ағылшын тілдеріндегі басылымдар; PubMed, Medline, e-Library дерекқорларына енгізілген басылымдар; соңғы 5 жылдағы медициналық қалдықтардың биоқауіпсіздігі туралы қаулылар мен бұйрықтар. Алып тастау критерийлері: нәтижелері мен қорытындылары нақты тұжырымдалмаған жарияланымдар; ақылы мақалалар, тезистер. Нәтижелер мен қорытындылар. Медициналық ұйымдарда кәсіптік қауіп-қатерге әкелетін қалдықтарды сұрыптау, жинау, сақтау, тасымалдау және кәдеге жарату тәжірибесінің төмендігі мәселесі тұр. Медициналық персоналдың дайындығы жеткіліксіз болғандықтан, қалдықтарды дұрыс басқару бойынша білім мен хабардарлық деңгейі төмен болып қалуда.