Συγκριτική μελέτη των μοντέλων σεξουαλικότητας σε γυναίκες αναπαραγωγικής και μη αναπαραγωγικής ηλικίας
Authors: Φερενίδου Φωτεινή 
Published: September 2021

Τα μοντέλα σεξουαλικής ανταπόκρισης όπως περιγράφησαν από τους Masters & Johnson και Kaplan περιλαμβάνουν τις φάσεις της επιθυμίας, διέγερσης, οργασμού και αποκατάστασης. Το εναλλακτικό μοντέλο που πρατάθηκε από τη Basson συμπεριλαμβάνει αλληλοεπικαλυπτόμενες τις φάσεις της σεξουαλικής ανταπόκρισης σε μία ποικίλη διαδοχή, καθώς και το στάδιο της ‘σεξουαλικής ουδετορότητας’ για μερικές γυναίκες. Η πρόσφατη βιβλιογραφία προτείνει ότι η ετερογένεια της γυναικείας σεξουαλικής ανταπόκρισης δεν είναι δυνατό να περιγραφεί από ένα μόνο μοντέλο, καθώς πολλοί παράγοντες και καταστάσεις μπορεί να επηρεάζουν την επιλογή αυτή. Η παρούσα μελέτη, αποτελούμενη τόσο από ποσοτικό όσο και από ποιοτικό μέρος, είναι μία προσπάθεια να εκτιμηθεί κατά πόσο η γυναικεία σεξουλική ανταπόκριση μπορεί να περιγραφεί μέσα από ένα μοντέλο, διερευνώντας και τους παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν σε αυτήν την επιλογή. Το ποσοτικό μέρος βασίστηκε στο δείγμα 157 τυχαία επιλεγμένων υπαλλήλων γενικού νοσοκομείου, από τις οποίες ζητήθηκε να συμμετέχουν ανώνυμα, συμπληρώνοντας αυτο-συμπληρούμενα ερωτηματολόγια. Το ποιοτικό μέρος αποτελείται από 22 γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και 16 γυναίκες στην εμμηνόπαυση, χωρισμένες σε 5 γκρουπ επικέντρωσης. Για να διερευνηθεί εάν η γυναικεία σεξουαλική εμπειρία μπορεί να περιγραφεί από τα υπάρχοντα θεωρητικά μοντέλα, διατυπώθηκαν δύο περιγραφές που βασίστηκαν στα μοντέλα των Masters & Johnson-Kaplan και Basson. Οι τρεις περιγραφές των μοντέλων συγχωνεύτηκαν σε δύο, καθώς θεωρήθηκε ότι τα δύο γραμμικά μοντέλα (Masters & Johnson και Kaplan) είναι συμπληρωματικά μεταξύ τους. Για την αξιολόγηση της σεξουαλικής λειτουργίας ή την παρουσία σεξουαλικής δυσλειτουργίας/προβλήματος χρησιμοποιήθηκαν δύο ερωτηματολόγια, το FSFI και το BSSC-W. Επιπλέον χορηγήθηκε το Y-SEX για την διερεύνηση των λόγων που οι γυναίκες έχουν σεξουαλική δραστηριότητα. Ο μέσος όρος ηλικίας των συμμετεχόντων ήταν 34±7 έτη. Σχετικά με το μοντέλο σεξουαλικής ανταπόκρισης που περιγράφει καλύτερα τη δική τους σεξουαλική εμπειρία, η πλειοψηφία αναφέρει και τα δύο μοντέλα (66.9%), 27% το μοντέλο της Kaplan, 5.4% το μοντέλο της Basson και μόνο το 0.7% κανένα μοντέλο. Αναφορικά με τις γυναίκες που επιλέξαν και τα δύο μοντέλα, το μοντέλο της Kaplan επιλέγεται συχνότερα από ότι της Basson (6.4/10 vs 3.4/10 φορές σεξουαλικής δραστηριότητας, αντίστοιχα). Οι μεγαλύτερες γυναίκες, παντρεμένες με παιδιά, που δηλώνουν μη-ικανοποιημένες από τη σεξουαλική τους λειτουργία ή αναφέρουν κάποιο σεξουαλικό πρόβλημα και έχουν σεξουαλικές επαφές για λόγους ανασφάλειας, έχουν την τάση να επιλέγουν το μοντέλο της Basson ως αντιπροσωπευτικό της σεξουαλικής τους ανταπόκρισης. Οι κυριότεροι λόγοι που οι γυναίκες έχουν σεξουαλική δραστηριότητα είναι σωματικοί και ειδικά επειδή ‘το σεξ είναι ευχάριστο’(36.5%). Το συνολικό σκορ στο FSFI (p=0.001), καθώς και οι επιμέρους διαστάσεις του, συσχετίσθηκαν θετικά με την επιλογή σωματικών λόγων για σεξουαλική δραστηριότητα και αρνητικά με την επιλογή λόγων ανασφάλειας. Η παρούσα μελέτη υπογραμμίζει την ετερογένεια της γυναικείας σεξουαλικότητας. Πιθανώς, οι γυναίκες που παρουσιάζουν κάποιο σεξουαλικό πρόβλημα να μην εμπλέκονται σε σεξουαλική δραστηριότητα τόσο συχνά λόγω της δικής τους ευχαρίστησης, αλλά για λόγους που σχετίζονται με την ευχαρίστηση του συντρόφου (συζυγικό καθήκον, φόβος ότι θα τον χάσει κλπ). Η παρούσα ερευνητική προσπάθεια περιλαμβάνει καινούργιες πληροφορίες σχετικά με την επιλογή συγκεκριμένου μοντέλου σεξουαλικής ανταπόκρισης, λαμβάνοντας υπ’όψιν σημαντικούς δημογραφικούς παράγοντες, καθώς και την δυνατότητα της γυναίκας να αναφέρει πως αντιπροσωπεύεται και εκφράζεται από περισσότερα του ενός μοντέλα.