Χαρτογράφηση επιτόπων νοσοειδικών αντιπυρηνικών αντισωμάτων σε ενήλικες και παιδιατρικούς ασθενείς με αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα με έμφαση στη συστηματική σκλήρυνση
Authors: Γκουτζουρέλας Αθανάσιος 
Published: April 2024

Η παρούσα διδακτορική διατριβή μελέτησε πλήρως τους επιτόπους των anti-Ro52 αντισωμάτων σε ασθενείς με συστηματική σκλήρυνση (SSc). Η χαρτογράφηση επιτόπων των anti-Ro52 αντισωμάτων έχει μελετηθεί εκτενώς σε ασθενείς με σύνδρομο Sjögren (SjS) και συστηματικό ερυθηματώδη λύκο (SLE). Ωστόσο, δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία ολοκληρωμένη μελέτη χαρτογράφησης επιτόπων σε ασθενείς με συστηματική σκλήρυνση (SSc), όπου επίσης η συχνότητα ανίχνευσης των anti-Ro52 αντισωμάτων είναι αυξημένη. Πέντε ανασυνδυασμένα τμήματα του Ro52, που επικαλύπτουν ολόκληρο το αντιγόνο χρησιμοποιήθηκαν για τον έλεγχο της αντιδραστικότητας με τη χρήση ειδικής γραμμική ανοσομεθόδου και in house ELISA. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε περαιτέρω ανάλυση των αποτελεσμάτων με βάση την ταυτόχρονη παρουσία ή όχι anti-Ro60 αντισωμάτων. Όλοι οι anti-Ro52 θετικοί οροί ασθενών αποδείχθηκαν αντιδραστικοί έναντι του τμήματος Ro52-2, ενώ κανείς έναντι του Ro52-3. Αντισώματα κατά του Ro52-1 βρέθηκαν λιγότερο συχνά σε ασθενείς με SSc από ότι με SjS ή/και SLE, καθώς επίσης σε μικρότερο βαθμό και έναντι του Ro52-4. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον εύρημα αποτέλεσε το γεγονός ότι ασθενείς με SSc και διπλή αντιδραστικότητα anti-Ro52+/anti-Ro60+ παρουσίασαν μεγαλύτερη αντιδραστικότητα έναντι του Ro52-1 σε σχέση με ασθενείς anti-Ro52+/anti-Ro60-. Σε αυτήν την περιεκτική ανάλυση της χαρτογράφησης επιτόπων του Ro52 στη SSc, η περιοχή περιελιγμένης σπείρας παραμένει ο κυρίαρχος επίτοπος στο Ro52. Σε αντίθεση με το SjS και τον SLE, οι ασθενείς με SSc αποτυγχάνουν να αναγνωρίσουν επιτοπικές περιοχές εντός του Ν-τελικού άκρου της πρωτεΐνης, ειδικά εάν δεν έχουν ταυτόχρονη αντιδραστικότητα έναντι του Ro60. Στη συνέχεια μελετήθηκε η παρουσία πιθανών αντιγονοειδικών anti-HCMV συσχετίσεων με τα anti-Ro52 αντισώματα. Ιικοί παράγοντες, όπως ο ανθρώπινος κυτταρομεγαλοϊός (HCMV), έχουν θεωρηθεί ότι μπορεί να αποτελέσουν το έναυσμα για την εκδήλωση SSc. Αξιολογήθηκαν συνεπώς οι κυρίαρχες anti-HCMV αντισωματικές αποκρίσεις σε θετικούς και αρνητικούς για το anti-Ro52 ασθενείς με SSc και έγινε σύγκριση αυτών με εκείνες ασθενών με SLE και SjS. Η παρουσία αντισωμάτων έναντι των ειδικών αντιγόνων του HCMV pp130/UL57, pp65/UL83, pp55/UL55, pp52/UL44, p38 και pp28/UL99 ελέγχθηκε με τη μέθοδο της ανοσοαποτύπωσης. Το κυριότερο εύρημα αυτής της μελέτης ήταν ότι οι ασθενείς με SSc και θετικά anti-Ro52 αντισώματα αντέδρασαν πιο συχνά έναντι των αντιγόνων pp52/UL44 και p38 του HCMV σε σύγκριση με τους anti-Ro52(-), συσχέτιση η οποία δεν ανιχνεύθηκε σε ασθενείς με SLE ή SjS. Επίσης, οι τίτλοι αντισωμάτων έναντι των αντιγόνων του HCMV pp65/UL83, pp52/UL44 και p38 ήταν υψηλότεροι στους anti-Ro52(+) από ότι στους anti-Ro52(−) ασθενείς με SSc. Συνεπώς, οι αντισωματικές αποκρίσεις έναντι συγκεκριμένων αντιγόνων του HCMV διαφέρουν μεταξύ των anti-Ro52 θετικών και αρνητικών ασθενών με SSC (καθώς και μεταξύ SSc και SLE ή SjS), αλλά το εάν αυτές οι διαφορές είναι επιφαινόμενες μένει να εξακριβωθεί. Τέλος, πραγματοποιήθηκε μελέτη χαρτογράφησης των β-κυτταρικών επιτόπων των anti-Ro52 αντισωμάτων σε παιδιατρικούς ασθενείς με αυτοάνοση ηπατίτιδα. Η μελέτη χαρτογράφησης επιτόπων σε anti-Ro52 θετικούς παιδιατρικούς ασθενείς με αυτοάνοση ηπατίτιδα πραγματοποιήθηκε με τη χρήση της ειδικής γραμμική ανοσομεθόδου που αναφέρθηκε και παραπάνω. Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης δεν παρουσίασαν διαφοροποίηση σε σχέση με τα αντίστοιχα αποτελέσματα από τη μελέτη χαρτογράφησης επιτόπων στους ενήλικες ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα. Ωστόσο, ο αριθμός των ασθενών που μελετήθηκαν ήταν μικρός και επομένως κρίνεται σημαντική η μελλοντική πραγματοποίηση παρόμοιων πειραμάτων σε μεγαλύτερο αριθμό παιδιατρικών ασθενών με αυτοάνοσα νοσήματα που παρουσιάζουν anti-Ro52 θετικά αντισώματα.