bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
La Conquête de la monnaie. Pouvoir et sapèques de cuivre au début de la période pré-moderne
Authors: Carré Guillaume
Published: July 2011

En lançant dès son avènement les premières fontes massives de monnaies en métaux précieux depuis le Xème siècle, la dynastie des Tokugawa se démarquait nettement des régimes guerriers médiévaux. Car ceux-ci n'éprouvèrent jamais le besoin de produire et d'imposer leur propre numéraire, et si le Moyen-Age japonais connut malgré tout un incontestable développement de l'usage de la monnaie métallique, ce fut essentiellement grâce aux importations de pièces de cuivre chinoises. L'usage de ces sapèques chinoises persista au début XVIIeme siècle, mais la fonte officielle d'espèces en cuivre au Japon ne fut entreprise que plus d'une trentaine d'années après la création de nouvelles monnaies d or et d'argent. Les Tokugawa durent en effet d'abord juguler les désordres hérités de la fin du Moyen-Âge qui perturbaient la circulation du numéraire de cuivre. Il leur fallut en particulier combattre les pratiques de tri entre « bonnes » et « mauvaises » pièces afin d'unifier l'usage et la valeur des sapèques dans l'ensemble de l'archipel. Bien que la monnaie de cuivre ait été dévalorisée par l'apparition des métaux précieux, sa prise de contrôle revêtait toujours une signification stratégique de première importance pour les Tokugawa, en particulier a cause de son usage persistant sur les voies de communication. La création d'une sapèque japonaise parachevait la conquête du cuivre par le régime d'Edo, en consacrant l'émancipation de l'influence monétaire chinoise et en imposant définitivement aux grandes maisons guerrières de l'archipel la « monnaie souveraine » du shogun.
Kôtoku Shûsui et l'anarchisme
Authors: Lévy Christine
Published: July 2011

Kôtoku Shûsui (1871-1911) belonged to the Socialist movement from 1898, and was a founder member of the first Japanese Social-Democratic Party which has been created on the 20th May 1901 and banned the following day. Drawn to anarchist doctrine while in imprison from February to July 1905, his six months stay in the United States were a decisive period for his ideological conversion. On his return to Japan, he proclaimed his opposition to the participation of the Socialist movement in the parliamentary electoral process, and he advocate direct action of workers, by the means of general strikes. But his influence within the Socialist Party led the government to outlaw on the 22nd February 1907 this Party, authorized since January 1906. The repression against Socialists and Anarchists became harsher. The imprisonment and ostracism of the militants ended up by them all being framed Tor the crime of known as the famous lese-majesty Affair (the Taigyaku jiken). The political decision of designating Kôtoku Shûsui as the instigator oTthis Affair had already been taken in 190/.
La Curiosité engagée ou le choix d'Oda Makoto, « homme de la Renaissance »
Authors: Ninomiya Masayuki
Published: July 2011

Oda Makoto's book of his travels around the world /'// See Anything and Everything presented a new horizon to reflect on the relationship between Japan and other civilisations.

Through the eyes of a young man devoid of complexes or preconceived notions, we come into contact with different aspects of ordinary men's everyday lives in the various corners of the world. In Makoto's view, Japanese civilisation is already well integrated into the 20th century, symbolised by American society. He rethinks his position as a lone Japanese national, faced with the present state of American civilisation, European cultural tradition, and the situation of those Middle- Eastern and Asian countries which wallow in extreme poverty. While being genuinely moved in the presence of a certain Western cultural legacy, as was his predecessor, Mori Arimasa, Oda Makoto, spilling over with a healthy curiosity and an unlimited vitality, is sincerely committed to those people of Asia wno suffer.
Emmanuel Tronquois (1855-1918), un pionnier des études sur l'art japonais. Sa Collection de peintures et de livres illustrés d'Edo et de Meiji
Authors: Marquet Christophe
Published: July 2011

The French scholar Emmanuel Tronquois is a forgotten pioneer of Japanese studies in France at the end of the 1 9th century. After learning Chinese and Japanese language and literature at the School of Oriental Languages in Paris, he decided to go to Japan to study Japanese ancient art. During his long stay in Japan (1894-1910), Tronquois also encouraged Western-style painters, such as Kuroda Seiki and Kume Keiichirô. Tronquois is still known in Japan as the translator of the first Japanese art history book, Histoire de l'art du Japon {Nihon teikoku bijutsu ryakushî) based on the project of Okakura Tenshin and compiled by the Imperial Museum of Tôkyô under the direction Fukuchi Mataichi, for the Universal International Exhibition held in Paris in 1900. But few people know that Tronquois was also an important collector and connoisseur of paintings, ukiyo-e and illustrated books of Edo and Meiji periods. A part of his collection of premodern Japanese books, one of the most complete in France at this period, was given to the Bibliothèque nationale and to the Bibliothèque des Arts décoratifs in 190/, but the project of a printed catalogue was abandoned at the death of Tronquois in 1918. Since then, nobody had really paid attention to the Tronquois's collection. This paper is an attempt to reconsider the works of Tronquois in the field of Japanese studies and especially Japanese history of art, and to reconstitute his fabulous collection.
Le mythe des Xlysty dans la littérature russe
Authors: Niqueux Michel
Published: July 2011

Миф о хлыстах в русской литературе

Несмотря на большое количество книг и статей о секте хлыстов («божьих людей»), о ней известно очень мало достоверного. Она окутана сетью фантастических рассказов об эротических и кровавых «ритуалах», которые охотно подхватили многие исследователи и писатели.

Анализ историографии секты позволяет выявить источники этих легенд : «Розыск...» Димитрия Ростовского, признания под пыткой хлыстов в следственном деле 1745-1752 г., рассказы из третьих уст Гакстгаузена и П. Мельникова, сходные наветы о «ритуальных убийствах» евреев. К началу XX века мифы о хлыстах были развенчаны (А. Пругавиным, Правительствующим Сенатом, К. Grass, J.-B. Sévérac и др.), но легенды о хлыстах продолжают до сих пор питать литературные произведения (и французские исследования).

В художественных произведениях хлысты являются не отражением реальности, а метафорой социально-политического мифотворчества или духовных исканий самих писателей. Во второй части статьи рассматривается образ и функция хлыстов у Вс. Крестовского и А. Писемского (которые одни в XIX в. дают положительный образ хлыстов), у П. Мельникова-Печерского, Дм. Мережковского, А. Белого, П. Карпова, Н. Клюева, М. Горького, М. Цветаевой, Вл. Шарова.
Паспортизация дальневосточного населения (1933-1934)
Authors: Chernolutskaya E. N.
Published: July 2011

The `Passportization’ of the Soviet Far-Eastern Population (1933-1934)

The article by E. N. Chernolutskaya is devoted to the introduction of the internal passport system in the Soviet Far East between 1932 and 1934. The author presents this action as a stage of establishing total administrative-police control over the Soviet population during the period of implementation of the Stalinist state. The peculiarities of the passportization process are shown in comparison with most of other parts in the country, such as the limitation for residence of the population considered as 'unreliable' and the relocation of more than 50,000 inhabitants of the region. The article is written on the basis of little or unknown documents of the Khabarovsk State Archives.
Становление советской научной интеллигенции на Дальнем Востоке России
Authors: Vasilieva E. V. T.
Published: July 2011

The Development of the Soviet Scientific Intelligentsia in the Russian Far

Elena Vasilieva's article investigates the development of the Soviet technical intelligentsia in the Russian Far East during the first three decades of Soviet power and gives insight into the fate of many local institutions and personalities. The very limited amount of scholars working in the Far East — mainly professors of the Vladivostok State University and Polytechnic Institute — grew noticeably during the civil war. During the 1920s, they responded to the relatively tolerant attitude of the authorities and security organs by an attitude made of apolitical expectation and growing concern about their usefulness. Starting with the proletarization of its students in 1923, the Sovietization of the Far-Eastern intelligentsia increased at the end of the 1920s when the fallout of the Shakhty Trial and the overall assault on the 'bourgeois intelligentsia' reached the region. The stratification of this particular group of the population deepened, gaining momentum during the purges, when institutes were closed and hundreds of scientific collaborators were shot or sent to labor camps. One of the consequences of the expansion and proximity of the labor camp system in the Far East was that the frontier between freedom and imprisonment was blurred. Although the consequences of the Sovietization of the technical intelligentsia undoubtedly had a negative result in terms of professionalism and level of knowledge, the way it adapted to the specific historical circumstances shows the limitations of Soviet totalitarianism.
À la recherche d'un Komsomol perdu : Who Really Built Komsomol´sk-na-Amure, and Why
Authors: Bone Jonathan
Published: July 2011

À la recherche d’un Komsomol perdu : qui a construit Komsomol`sk-na-Amure et pourquoi

Le refaçonnage stalinien de l'Union soviétique des années 1920-1930 s'est manifesté — entre autres — dans le battage fait autour de plusieurs grands travaux : le chemin de fer Turkménistan - Sibérie, le grand barrage de Dnepropetrovsk, le complexe métallurgique dispersé au milieu des montagnes de l'Oural. Dans l'Extrême-Orient soviétique, le projet le plus célèbre est la prétendue « ville des jeunes », à savoir Komsomol'sk-na-Amure. Selon l'interprétation officielle, cette ville industrielle a été construite, en grande partie, par les volontaires du Komsomol : ce sont eux qui, sur ordre du parti bolchevique, ont établi un puissant avant-poste communiste dans l'étendue déserte du Daľnevostočnyj kraj. Puisque les tropes dominants de l'histoire des années staliniennes sont l'ironie et la tragédie, les lecteurs bien informés peuvent émettre des doutes sur cette version des événements. Et c'est avec raison, comme le montre le présent article. Ironiquement, les komsomol'cy n'ont guère participé à la construction de « leur » ville. Tragiquement, elle a été édifiée essentiellement grâce au travail des prisonniers du système de l'OGPU/NKVD. Explorant en détail les événements et les circonstances locaux de la construction de Komsomoľsk, l'auteur apporte quelques clarifications générales sur les mobilisations du travail à l'époque de Staline et la métastase du Goulag.
Строительство железных дорог на востоке России в 1930-е годы : характеристика рабочей силы и организационные аспекты ее использования
Authors: Elantseva O. P.
Published: July 2011

Railway Construction in the Russian Far East During the 1930s : Characteristics of the Labor Force and Aspects of Its Exploitation

The article by O. P. Elantseva discusses the utilization of forced labor in the 1930s during the construction of the Baikal-Amur Mainline railway and the second track of the Trans-Siberian Railway, as part of the project to exploit the Eastern areas of the USSR. General trends and the specific conditions of prisoners are described, such as life and labor conditions, as well as organizational forms of labor achievement.
Страницы истории сахалинской нефти
Authors: Remizovski Victor I.
Published: July 2011

Pages of the History of the Sakhalin Oil Industry

Viktor Remizovskij's article is devoted to the history of the oil industry on Sakhalin, from the discovery of oil on the site of Okha in 1878-79 to its development during the first two Five-Year Plans and its almost standstill during the Stalinist purges of the 1930s. Detailed information is given on the contribution of Russian, Japanese, and other foreign geologists, the creation of the Soviet-owned trust 'Saxalinneft''in 1928 and its infrastructure, with figures concerning the quantity of extracted oil between 1930 and 1936. The article investigates the history of administrative measures taken to ensure the development of the industry and of its social aspects, such as the Stakhanovite movement. Drawing from archival sources, local newspapers, journals and private documents, the author then focuses on the massive repressions of the personnel of Saxalinneft' in 1936-38, the fate of many directing cadres, specialists, Party members, and industrial workers, and the catastrophic consequences of the purges on the industry itself.
Корейская эмиграция на дальнем востоке России : вторая половина XIX в. - 1937 г.
Authors: Toropov A. A.
Published: July 2011

Korean Emigration in the Russian Far East, Second Half of the XIXth Century — 1937

Aleksander Toropov is Director of the Russian State Historical Archive of the Russian Far East in Vladivostok. Drawing on extensive archival material, his article is devoted to the Korean presence in the Russian Far East from 1860 to 1937. After retracing the migration of Korean populations to the southern part of the Russian Far East in the nineteenth century, the article focuses on the life of the Korean population during Soviet rule and its deportation in 1937.
Les Français et la Pologne, 1945-1948
Authors: Márton-Domeyko Agnès
Published: July 2011

Polska w świetle francuskiej opinii publicznej 1945-1948

Figaro i Le Monde są w tym okresie jedynymi znaczącymi dziennikami, które regularnie informują francuskich czytelników o dokonujących się nad Wisłą przemianach.

Uznając na wstępie kwestię polską jako pierwszoplanową, Le Monde zachęca polskich polityków do szeroko pojętych kompromisów i zrozumienia, że dla Polski czas wyboru minął bezpowrotnie. Polityka sowiecka, aczkolwiek brutalna i bezwzględna jest uzasadniona, gdyż bezpieczeństwo Związku Radzieckiego, któremu nota bene Polacy zawdzięczają wyzwolenie spod jarzma niemieckiego, wymaga przyjaźnie nastawionej Polski. Le Figaro posuwa się do stwierdzenia, że czas już najwyższy, aby Polska przestała, « jak to czyniła za czasu Веска, flirtować z Niemcami ». Sprzymierzona z Francją i ze Związkiem Radzieckim, ma ona « powrócić do swej historycznej misji, jaką jest trzymanie straży przeciw Niemcom, odwiecznym wrogom Słowian ».

Dopiero w 1947 roku, J. Schwoebel uzna komunistów winnych za zerwanie z ludowcami i socjalistami, którzy okazali szczerą chęć do współpracy, ale gazeta nie wspomina o komunistycznych metodach zwalczania politycznych przeciwników. Od chwili utworzenia PZPR w 1948 roku, sprawy polskie przestają interesować francuskich obserwatorów.

Wiele miejsca poświecą się armii Andersa. Le Monde domaga się jak najszybszego rozwiązania tej kwestii, która niepotrzebnie zakłóca spokój między Aliantami. NSZ (Narodowe Siły Zbrojne) stanowią następny przejaw, jakże niestrawnej dla zagranicznego demokraty, polskiej reakcji. Członków tej nacjonalistycznej organizacji przedstawia się jako nieodpowiedzialną bandę przestępców, która terroryzuje ludność cywilną, i jest finansowana przez Andersa.

Przemilczając akty przemocy lub prezdstawiajac je jako walkę z terroryzmem, oba dzienniki przedstawiają szerzącą się przemoc jako normalny proces w zaistniałej po wojnie sytuacji, a udział komunistów w rządzie jako zjawisko ogólnoeuropejskie, stawiając znak równości między koalicyjnymi rządami Francji, Polski, Austrii, Czechosłowacji, Włoch itd.

Wszystkich przeciwników nowej władzy oskarża się za brak realizmu. Zaciekły anty- sowietyzm Polaków niweczy wszelki konstruktywny wysiłek i zmusza nową władzę do niepopularnych posunięć wobec oponentów.

Należy więc stwierdzić, że w tym przełomowym okresie, sprawa polska byla odbierana poprzez pryzmat politycznego realizmu, który nakazywał poświęcić Polskę na ołtarzu przyjaźni ze Związkiem Radzieckim. Dlatego wszelkie drażliwe kwesie są albo pominięte milczeniem, albo przedstawione w krzywym świetle propagandy komunistycznej. Nawet prawicowy Le Figaro odmwia chociażby moralnego wsparcia dla demokratycznej opozycji, walczącej w imię wspólnych ideałów.
Nabokov and British Literature : Rupert Brooke and Walter de la Mare
Authors: Barton Johnson Donald
Published: July 2011

Nabokov et la littérature britannique : Rupert Brooke et Walter de la Mare

Nabokov affirme qu'il a passé ses années de Cambridge (1919-1922) plongé dans la recréation de son monde russe perdu et qu'il est resté relativement indifférent à son environnement anglais. Cette négation de toute influence de son entourage anglais doit être relativisée. Le présent article montre que deux écrivains anglais contemporains ont joué un rôle considérable dans le développement de la carrière de Nabokov. Le premier essai critique de Nabokov est consacré au très populaire poète et héros de guerre anglais Rupert Brooke. C'est dans cet essai en russe que Nabokov utilise pour la première fois le terme potustoronnosť. Le thème de l'autre monde était aussi prédominant dans les poèmes, contes et romans de Walter de la Mare, et particulièrement dans son grand succès Mémoires d'un nain (The Memoirs ofa midget). Nabokov fait spécifiquement allusion au traitement de ce thème chez de la Mare dans son propre récit Mest'. Le présent essai révèle les nombreux échos du thème britannique de l'autre monde dans les premières œuvres en prose de Nabokov.
L'autobiographie chez Vladimir Nabokov : poétique et problématique
Authors: Lanne Jean-Claude
Published: July 2011

Автобиография у Владимира Набокова поэтика и проблематика

В статье рассматривается проблема особенности автобиографического жанра, проиллюстрированная на примере такого многопланового произведения, как Другие берега, в котором следующие одна за другой метаморфозы серьезно ставят под сомнение три составляющих фактора этого жанра: «собственное я», жизнь и стиль писателя.

Автор стремится показать, как, в этом неподлежащем классификации произведении, Вл. Набокову удалось ниспровергнуть принципы манеры описания собственной жизни. Описав условия композиции различных стилей, которые объединяются вокруг автобиографического замысла, и проанализировав структуру и образы Других берегов, автор статьи приходит к выводу о том, что этим произведением Вл. Набоков заложил основы автобиографического стиля нового типа, в котором поэтика рассказа строится, исходя из понятия вопроса, решение которого совпадает с личной судьбой писателя, такой, какой она читается в соединении тематических переплетений.
Личное и частное в автобиографии Владимира Набокова : «мираж принимаемый за ландшафт»
Authors: Toker Leona
Published: July 2011

Le domaine privé et le domaine de l'accès limité dans l'autobiographie de Nabokov

La matière de toute œuvre de prose autobiographique se divise en trois parties : le domaine privé, le domaine public et le domaine de l'accès limité. La dominance relative de l'un de ces domaines — chacun d'entre eux impliquant ses propres procédés de vérification — détermine en grande partie la spécificité d'une œuvre individuelle. Dans les parties de l'autobiographie de Nabokov qui évoquent l'enfance, et essentiellement dans leur version russe, c'est le domaine de l'accès limité qui prédomine. D'un point ou d'un autre, le texte généralise certains des traits les plus uniques de l'expérience remémorée et, ce faisant, les présente tout à fait systématiquement comme étant des cas spécifiques d'un phénomène plus général, connu, de bien des façons comparables, par différents groupes d'individus par ailleurs complètement dissemblables.
Автор и герой у Набокова и Бахтина
Authors: Garetto Elda
Published: July 2011

The concept of the author and the hero for Nabokov and Baxtin

In this article some parts of Baxtin's theory are studied in application to the artistic views of Nabokov.

The author relies on the observations made by researchers like P. Tammi and uses Baxtin's work The Author and the Hero in the Aesthetic Activity. However in his work, contrary to the later studies, for example, about Dostoevskij, the "author-hero" problem is depicted from Nabokov's point of view.

The subjects of comparison include some of the key moments of the "aesthetic activity" described by Baxtin (which are found by critics to be "literature about literature") and reproduced in the works of Nabokov The Gift, The Defence, repeating the model of the "author-hero" relationships in the light of literary creation, while also marking the importance of "border" signification.

Further observations conclude that the main aesthetic statements of Baxtin and Nabokov have much in common.
Зоркость Hабокова
Authors: Shapiro Gavriel
Published: July 2011

Nabokov's visual acuity

Nabokov's "insatiable sight" determined to a great extent the unique place which the writer occupies in a European culture known for its ocularcentric tradition. Nabokov possessed an exceptional inborn visual acuity. This singular characteristic evolved and perfected itself due to Nabokov's study of art, and especially thanks to his drawing lessons with the celebrated Mstislav Dobužinskij who, by the writer's own admission, exerted considerable influence on both his literary work and his entomological studies. The latter, and specifically the study of the minutiae of butterfly structure under the microscope, left an indelible mark on Nabokov' s world perception. And in all the creative manifestations of this incomparable verbal artist, visual acuity always played a primary role.
Ekphrasis et fantastique dans la Vénitienne de Nabokov ou l'art comme envoûtement
Authors: Niqueux Michel
Published: July 2011

Экфрасис и фантастика в Венецианке В. Набокова или чары искусства

В рассказе В. Набокова Венецианка (1924г., опубликованный в 1996г. в ж. Звезда, № 11) уже встречается ряд набоковских мотивов: оригинал/копия, творческий обман, реальность/сверхреальность, возвращение в мир детства, очарование искусством.

Описание картины Себастиано дель Пьомбо Венецианка представляет собой замечательный образец экфрасиса, — словесного описания картины в художественном произведении. Переход от экфрасиса к фантастике обусловен натурой Симпсона, в котором «впечатлительность заменяла ум». Прорыв Симпсона в пространство картины можно интерпретировать в автобиографическом и в эстетическом плане: вход в картину отсылает к детскому фантазму, описанному в Подвиге и в Других берегах. Погружение Симпсона в картину означает тоже очарование творчеством и эстетическим созерцанием искусства.

Приключению Симпсона дается реалистическое объяснение в конце рассказа но остается одна загадка, — лимон, подаренный Венецианкой, и найденный около проснувшегося Симпсона. Этот лимон можно рассматривать, как то, что остается от творческого вдохновения, как воспоминании о волшебном крае «wo die Zitronen blühn».

Венецианка подтверждает мысль Веры Набоковой о значении «потусторонности» в творчестве Набокова, и тезис Ю. Левина о «биспациальности как инвариант поэтического мира» Набокова.
Les œufs stériles de la première Mademoiselle : la nouvelle Pluie de Pâques
Authors: Troubetzkoy Laure
Published: July 2011

Бесплодная пасха: забытый рассказ Пасхальный дождь

Недавно обнаруженный рассказ Набокова Пасхальный дождь был опубликован весной 1925 г. и написан почти годом раньше. Героиня, Жозефина Львовна, во многом предвещает Mademoiselle О, но в рассказе 24-го года полностью отсутствует ретроспективная перспектива, связывающая образ гувернантки с тематикой творческой памяти. Бесплодная ностальгия пожилой швейцарки здесь ассоциируется с редким в творчестве Набокова мотивом русской Пасхи, встречающимся лишь в ранних стихотворениях писателя (одно из которых посвящено воскресению русской речи и написано одновременно с Пасхальным дождем), а затем в романе Защита Лужина. Впервые обращаясь к образу бывшей гувернантки, Набоков создает иронический текст, включающий в поэтическую прозу гротескные элементы и являющийся своего рода литературным манифестом. Неожиданный конец, где «воскресшая» героиня смотрит на повседневный мир новыми глазами (мотив листа, роняющего каплю дождя, неоднократно ассоциируется у Набокова с рождением поэзии) придает рассказу повествовательную амбивалентность, несвойственную последующим ипостасям Mademoiselle. Возможно именно поэтому Набоков «забыл» Жозефину Львовну.
Англоязычие Набокова как феномен русской словесности
Authors: Virolainen Maria M.
Published: July 2011

La langue anglaise de Nabokov en tant que phénomène de la littérature russe

Le fait que Nabokov ait abandonné la langue russe pour la langue anglaise est considéré dans cette étude comme un événement historique pour la littérature russe, qui, dans le cadre de son histoire, a ses précédents et ses conséquences. On retrouve ces précédents non seulement dans des biographies concrètes d'écrivains mais aussi dans des sujets et gestes littéraires.

Dans la littérature russe du XIXe siècle, l'idée de l'abandon liée au refus de toute forme de vie antérieure est particulièrement prisée (comme, par exemple, le départ de Fedor Kuzmin ou le départ de Lev Tolstoj, etc.). Dans cette logique, « l'abandon de la langue » apparaît comme une variante de cette idée. Elle s'exprime en tant que sujet lyrique dans le poème de Mandelštam K nemeckoj reči et en tant qu'acte réel dans le destin de Dobroljubov. L'abandon d'une langue peut donc être considéré comme une transition vers une autre existence (Anderssein d'après Hegel). Xlebnikov décrit ainsi le glissement qui se produit de la parole vers le nombre (comme une autre dimension de l'existence du mot) et, après, du nombre vers la parole sacrée du zaum. L'abandon d'une langue et la transition vers une autre existence se produisent dans le but d'atteindre une transformation radicale.

En choisissant la langue anglaise pour écrire la Vraie Vie de Sebastian Knight, Nabokov crée, dans le cadre de son roman, le mythologème de son anglicisme personnel comme une forme de sa propre existence intime et linguistique. Il souligne de nouveau dans Ada que son anglais est une métamorphose du russe. La Russie elle-même et ses traditions prennent la dimension d'une autre existence.

La langue anglaise de Nabokov s'avère être un moyen de résistance face aux tendances conservatrices de la littérature russe de l'émigration qui s'efforce de sauvegarder les traditions d'une Russie disparue dans le néant. Mais, en même temps, cette attribution des traits d'une autre existence à la langue russe renie le renouvellement de la langue qui a lieu dans la Russie soviétique.

En tant que chaînon de transition d'un statut à un autre, cette forme d'existence se révèle être productive. Parfois, elle n'est pas perçue seulement comme un moment de transition, mais aussi comme une nouvelle qualité recherchée, un nouveau statut. On peut observer cette dernière tendance, pleine de dangers, dans la littérature russe héritière de l'influence nabokovienne.
Traduire Lolita
Authors: Couturier Maurice
Published: July 2011

Translating Lolita

The author of this article, who is currently preparing a new French translation of Nabokov's famous novel, spells out the defects of Eric Kahane's translation published in 1959 and explains why it was necessary to establish a new one, especially for the Pléiade edition of Nabokov's novels. The author of Lolita was aware of the many shortcomings of Kahane's translation but did not take time to correct them. The present translator explains the principles which are guiding his work on the novel, claiming that he wants to remain absolutely faithful not only to the contents but to the wording and syntax of the text, and he ends his article with a brief examination of four stylistic problems: slang, which changes from generation to generation, word games and neologisms, the many French expressions, and finally free indirect style, concluding that Nabokov's idiosyncratic English owes a great deal to his other languages, Russian and French.
Был ли Набоков литературным женоненавистником?
Authors: Shrayer Maxim D.
Published: July 2011

Was Nabokov a literary misogynist?

The essay explores Nabokov's attitude toward women authors as expressed in his fictional, discursive and epistolary writings. As we know from Nabokov's correspondence, in the early 1930s he was particularly interested in what one might call "gender-response criticism" and read many works by contemporary female authors. Three main topics are considered. First, the author examines Nabokov's comments on and reviews of works by Russian émigré female writers, including Ekaterina Bakunina, Nina Berberova, Irina Odoevceva, and Marina Cvetaeva and others. Second, he inquires into Nabokov's very negative reactions to twentieth-century Western female authors, and especially to such English writers as Virginia Woolf and Katherine Mansfield. Third, at the heart of the paper lies an analysis of two short works of fiction, the satirical Admiralty Spire (1933) and the feuilletonistic A Slice of Life (1935). Reminiscent of Nabokov's scathing reviews of female novelists and poets, Admiralty Spire bridges his poetics and his biography. While among the least successful of Nabokov's works, A Slice of Life is important as Nabokov's only experiment with creating a female narrator. Possibly explaining why Nabokov considered Woolf's Orlando an example of first-rate pošlost', both stories also playfully debunk the conventional distinctions among such notions as "a female author", "a female persona", and "a female voice/narrator".
Dérivés russes de l'arabe Djoubbah
Authors: Cooper Brian
Published: July 2011

Russian Derivatives of the Arabic Jubbah

In this short article an attempt is made to examine the importance of the Arabic word and its Egyptian variant jibbah as a source of borrowings, not only in some non-Indo-European languages but also in major language groups of Europe, such as Romance, Germanie and Slavonic, especially the last. Particular stress is laid on the main Russian words ultimately derived from the Arabic, namely šuba, zipun, župan and jubka, with much attention being devoted to their detailed etymologies and consideration of the intermediate languages by way of which the Arabic word may have entered Slavonic and specifically Russian. Some attention is also paid to the question of whether Russian šuba could itself have been an intermediary in the development of words for "raccoon" and "raccoon fur" in particular Germanic languages.
L'Affaire Džem et Moi, Anne Comnène de Vera Mutafčieva : de l'Histoire-héros à l'Histoire-prétexte
Authors: Vrinat-Nikolov Marie
Published: July 2011

Two Novels by Mutafčieva The Džem Affair and I, Anna Comnena : from History as a Hero to History as a Pretext

A renown writer and historian in Bulgaria, Vera Mutafčieva became the first in 1966 to save not just the historic novel but the novel in general from the rut narrowly traced by the socialist realism and the purely descriptive narration which altogether was characteristic of the Bulgarian novel since its origins. In 1991, she was also the first to publish a valuable novel just after the change of regime in Bulgaria. In a way one could say that, from History as a hero to History as a pretext,The Džem Affair and I, Anna Comnena mark out the history of the Bulgarian novel during almost half a century, that is from 1944 to 1991.

Many common points connect the two works: an omnipresent game with History, whose borders are abolished due to a continuous dialogue between past and present, the dead and the living; a polyphonic narration, a non-linear temporality and the fact that these two works obtain a particularly sharp meaning in relation to the context in which they appear.

At the same time they are very different novels : with the first one, it is mainly a meditation upon History, the relationship between the individual and History, that the historian Vera Mutafčieva delivers. History is very present, in the speech of ail narrators (History even becoming a judge in its own court as staged through the work) even to the point of establishing a heroic status. In the second book, the most feminine that has yet been written in Bulgaria (a novel written by a woman, narrated by women, and whose main characters are women), it is rather a reflection on political power and the temptation that it exerts on the intellectuals, on the creation and the role of the intellectuals in a society, than a accreditation on motherhood, education, conjugal love, etc.

Stretching throughout an emblematic journey, in particular that of a Bulgarian writer, these two works mark out in a certain way the trials and tribulations if not the avatars of socialist realism in Bulgaria.
La périodisation de la « littérature soviétique » : réflexions et propositions
Authors: Aucouturier Michel
Published: July 2011

The periodization of 'Soviet Literature' reflections and proposals

The major problem any periodization of 'Soviet Literature' has to face is the necessity of combining a purely literary periodization, based on the intrinsic évolution of its poetics and thematics, with a sociopolitical periodization, based on the graduai building up, and subséquent destruction, of a spécifie system where literature functioned within a state and party framework. Discussing proposais by such scholars as A. Drawicz, S. Poręmba, M. Čudakova, the author offers a periodization based onthe notion of 'literary génération'.
К проблеме «et» Феномен советского писателя как специфического аггломерата биографии и творчества
Authors: Chudakova Marietta O.
Published: July 2011

La question du « et » :

l'écrivain soviétique comme combinaison spécifique entre vie et œuvre

Laissée en suspens par de nombreux théoriciens de la littérature dont les formalistes russes qui ont tracé cependant quelques pistes, la question des rapports entre biographie et création reste aujourd'hui un problème majeur de la critique, y compris pour l'étude de la littérature russe de la période soviétique. Un examen dépassionné des formes spécifiques prises par ce « et » chez plusieurs écrivains (Šoloxov, Bulgakov, Zoščenko) permet peut-être de mettre en évidence certaines spécificités de l'écrivain soviétique et jette en tout cas sur chacun des auteurs considérés un éclairage insoupçonné.
La censure à la période soviétique, 1917-1953 : état de la recherche
Authors: Depretto Catherine
Published: July 2011

ABOUT SOME RECENT WORKS ON LITERARY CENSORSHIP IN THE SOVIET UNION (1917-1953)

The article is based on some récent works concerning literary censorship in the Soviet Union (1917-1953). It focuses on the major issues emerging in this field of research, situated at the crossroads of several disciplines and marked by historiographical debates about the nature of the Soviet régime. In this perspective, one must study more thoroughly the institu- tional history of the administration in charge of censorship in the USSR, the Glavlit (founded in 1922), in order to evaluate more accurately its role and importance. In the future, it seems necessary to show how censorship could be integrated into a history of the Russian literature of the Soviet period, not only as an element of this literature's institutional workings, but also as a factor of internal evolution.
Un pas en avant, deux pas en arrière ou Comment on étudie le réalisme socialiste soviétique
Authors: Heller Leonid
Published: July 2011

One step forwards, two steps backwards, or how socialist realism is studied

In this paper questions are asked about the methodology of the current approaches to socialist realism. The end of the Soviet political system created an atmosphere of 'change of paradigm' in the vast field of Russian and East-European studies. Nevertheless, no facts impossible to understand within the framework of the old 'totalitarian' theories have been discovered, and no new global theory radically changing our vision of the Soviet system has been proposed. The author analyzes here a séries of presuppositions which seem to underlie the methods of Soviet cultural studies, preventing them from renewing themselves. The issue of systemicity is central to the argument. A critique is madę of the 'descriptionisť position negating this systemie nature of the Soviet culture and of the atomistic and holistic positions, both accepting the systemie postulate but failing to produce a methodology cohérent with it. The paper is bound to initiate a search for an analysis capable of taking into account the complexity of the cultural phenomenon (perhaps the récent theories of complex phenomena from other sciences could help in this search); it proposes a 'research program' which focalizes on the aspects and constituents which may be marginal, but are essential at the same time for the funetioning of the system.
Quels textes lisons-nous ? Les classiques soviétiques au fil des révisions
Authors: Niqueux Michel
Published: July 2011

What texts do we read? Soviet classics revision after revision

'Soviet classics' (of Socialist Realism) became classics at the price of successive rewritings, including stylistic and ideological corrections made by the author or the editors. The examination of the various editions of Čapaev (D. Furmanov), Cement (F. Gladkov), Razgrom (A. Fadeev), Как zakaljalas' stal' (N. Ostrovskij) shows the need to put together critical editions of Soviet classics.

'Soviet classics' (of Socialist Realism) became classics at the price of successive rewritings, including stylistic and ideological corrections made by the author or the editors. The examination of the various editions of Čapaev (D. Furmanov), Cernent (F. Gladkov), Razgrom (A. Fadeev), Как zakaljalas' stal' (N. Ostrovskij) shows the need to put together critical editions of Soviet classics.
Kupka et le rapport entre création picturale et modèle musical
Authors: Brullé Pierre
Published: July 2011

Kupka and the relationship between Pictorial Creation and the Music Model

The aesthetic reflections of Kupka, that great Czech painter and pioneer of non- figurative art, lead us to study the relationship he created between music and pictorial creation. Pitting the arts unfolding in time against painting, of which one declared objective is the “graphic freezing of moving forms', Kupka distrusted any analogy between two essentially different arts. Nevertheless, as he was interested in synesthesias, he carefully examined the complexities of acoustic and visual impressions. In this demanding, and essentially metaphoric reflection, music eventually serves as an artistic model, in as much as it has the qualities of abstract construction of Bach' s Fugue, the ideal abstract form for Kupka.
Vision des bêtes dans le Serpent sur la neige (1924) de Bohuslav Reynek : texte et image dans le « livre expressionniste » tchèque
Authors: Galmiche Xavier
Published: July 2011

Vision of Animals in The Snake on the Snow [Had na Sněhu] by Bohuslav Reynek

Both a poet and an engraver, Bohuslav Reynek (1892-1971) was one the of Czech creators who moved from a pictorial medium to poetry. His first period is characterized by a vitality which is close to Expressionism, and is associated with the short history of the 'Czech Expressionist book'. The similarities between literature and visual arts are indeed obvious in the series of the Sešity poesie [Books of Poetry], illustrated with linocuts — in particular those by Josef Čapek — and edited by Reynek in the early twenties. An analysis of one of his collections of poems, Had na sněhu [The Snake on the Snow], makes it possible to discern thematic convergences and stylistic connections between visual and literary expressions, based on a certain difficulty in identifying the pictures, which are quite abstract in style. Reynek' s interest in animals — which represent both pure contingency and pure transcendence — , an interest he shared with many representatives of the expressionist movement, can probably be explained by the particular place animals hold in this ambiguous status of representation. It is emblematic of what one of the texts from Had na sněhu calls 'the existence hidden in the folds and gathers of a secret being'.
Lautréamont vu par Jindřich Štyrský
Authors: Bydžovskà Lenka
Published: July 2011

Malíř Jindřich Štýrský, velký milovník a znalec literatury, se ve svém výtvarném díle Lautréamontem zabýval od konce dvacátých let, kdy «ilustroval» první české vydání výňatků ze Zpěvu Maldororových (jimiž jednoznačně předešel slavnou dobu surrealistických ilustrací Lautréamonta), až po poslední obraz, který vytvořil. První z těchto prací vznikly ve znamení artificielismu: byly to poloabstraktní kompozice, jejichž vztah к textu nebyl popisně ilustrativní, ale analogický. Jejich výtvarný výraz se ostatně inspiroval mikrofotografii nebo vědeckou kresbou z dobových publikací. Ve svých pozdějších dílech se Štýrský inspiroval konkrétními podněty čerpanými ze Zpěvu Maldororových, ale čerpal též z hlubin podvědomí, jak to dokládají jeho snové přepisy. V koláži Sen se na Lautréamonta odvolává dokonce programově. Konkrétně ke slavné metafoře šestého Zpěvu Maldororova : «Krásný jako . . . náhodné setkání šicího stroje a deštníku na pitevním stole.» Je to dílo komplementární ke Štýrského imaginárnímu portrétu Lautréamonta: jeho poslední a nedokončený obraz ponese název Maldoror (1941).
Субъектные черты и проблема подлежащего в русском языке
Authors: Guiraud-Weber Marguerite
Published: July 2011

Les traits subjectaux et le problème du sujet en russe

Depuis toujours, les grammairiens russes utilisent dans l'analyse syntaxique deux termes : podležašcee qui correspond au sujet grammatical et sub"ekt (du latin subjectum), concept traduit le plus souvent par « sujet logique » ou « sujet sémantique ». La nécessité de distinguer les deux concepts est directement liée à la morphosyntaxe du russe qui admet plusieurs formes casuelles dans l'expression du prime actant. En effet, le russe abonde en phrases dites « impersonnelles » d'où le sujet, défini en termes discrets (comme un syntagme nominal au nominatif avec lequel s'accorde le prédicat), est par définition exclu. L'analyse de ces phrases montre que les cas obliques exprimant le prime actant partagent avec le nominatif un certain nombre de traits tels que : le caractère obligatoire, le contrôle du réfléchi, le contrôle du gérondif, l'antéposition par rapport au prédicat, etc. Si on admet que le nominatif représente le mieux le sujet prototypique, on pourra accorder à chacun de ces cas obliques le statut de « plus ou moins sujet », suivant le nombre de traits subjectaux qu'il possède. Une telle présentation suppose une vision scalaire du sujet, possible uniquement dans le cadre d'une approche cognitive.

En l'adoptant, nous pourrons justifier l'intuition linguistique qui sous-tend la dichotomie podležaščee / sub"ekt présente dans de nombreuses descriptions du russe. On pourra également mettre en lumière les mécanismes cognitifs sur lesquels se fonde la syntaxe russe et, de cette manière, tenter de rendre compte de ses prétendues contradictions.
Sur le syntagme nominal quantifié en polonais. Morphosyntaxe et sémantique grammaticale
Authors: Menantaud Henri
Published: July 2011

O kwantyfikowanych grupach imiennych w języku polskim

Morfosyntaktyka i semantyka gramatyczna

Uważa się słusznie, że morfosyntaktyka polskich grup składniowych składających się z liczebnika określającego i rzeczownika określanego (dalej «kwanty f ikowanych grup imiennych», czyli «SNq») odznacza się wysokim stopniem złożoności. W dotychczasowych opisach złożoność tę odzwierciedla 1. atomizacja opisu składniowego, czyli mnożenie reguł częściowych, z których każda dotyczy tylko części omawianych leksemów (liczebniki «główne» vs. liczebniki «zbiorowe», liczebniki typu DWA vs. liczebniki typu PIĘĆ), czy też nawet tylko części form fleksyjnych tychże leksemów (mianownik-biernik vs. pozostałe przypadki zależne), 2. przyjmowanie niektórych formalizacji dyskusyjnych (składniowa zależność rzeczownika od liczebnika, przypisywanie semantycznej opozycji w parach typu trzej studenci przyszli vs. troje studentów przyszło podłoża leksykalnego), 3. brak formalizacji dla pewnych faktów uważanych za drugorzędne (osobliwe cechy morfosyntaktyczne takich leksemów jak DZIEŃ, PAŃSTWO czy RODZEŃSTWO).

Spójniejszy i pod niektórymi innymi względami też bardziej zadowalający opis składniowy polskich SNq można sporządzić, uzupełniając zasób polskich kategorii gramatycznych o trzy dodatkowe, które tutaj nazwiemy «przyliczebnikowość» (forma przyliczeb- nikowa vs. forma nieprzyliczebnikowa), «ilość» (forma «słaba» vs. forma «mocna») i «mieszaność» (forma mieszana vs. forma niemieszana). W takich ramach pojęciowych wszystkie polskie SNq podlegają wpólnym regułom składniowym, a mianowicie : 1. członem głównym grupy jest rzeczownik, 2. liczebnik uzgadnia swe wartości z rzeczownikiem w ramach kategorii przypadka i mieszaności, 3. rzeczownik rządzi wartością liczebnika w ramach kategorii rodzaju, 4. liczebnik rządzi wartościami rzeczownika w ramach kategorii przyliczebnikowości, liczby i ilości, 5. podmiot rzeczownikowy rządzi wartościami orzeczenia czasownikowego w ramach kategorii rodzaju i osoby, 6. orzeczenie czasownikowe uzgadnia swe wartości z wartościami podmiotu rzeczownikowego w ramach kategorii liczby, przyliczebnikowości, ilości i mieszaności.
L'aspect perfectif comme hypercatégorie. Approche cognitive
Authors: Włodarczyk Hélène
Published: July 2011

The Slavonic Languages’ Perfective Aspect as a Hypercategory : A Cognitive Approach

In our approach, the following parameters are used to describe the aspectual value of a verb in a given context:

— Semantic types of situations (state, event, ordinary process and refined process),

— Selection of the whole situation or one of its parts: moment or stage,

— Selection of a control operator: iteration, intensity modification, flow modification, sequential or parallel composition of situations.

These concepts were used to describe a sample of Polish verbs (in context) as well as they allowed us (Wlodarczyk A. et H. 2003) to compare different aspectual meanings in various languages (not only Slavonic). The cognitive approach makes it possible to bring together the two categories of aspect and Aktionsart into one Hypercategory of Perfective Aspect in which verbal prefixes inherit several aspectual features. Following this hypothesis, no verbal prefix саn be viewed as semantically void but different configurations of features are possible. As a matter of fact, since the Perfective Aspect may be expressed by more than one verb derived from a single verbal root, none of them саn be considered as a 'pure' synonym of the root verb. Prefixed verbs that are traditionally described as Aktionsart verbs should be described as different realizations (specializations) of one perfective hyper-category.
Le canon de la culture dans l'œuvre d'Adam Mickiewicz
Authors: Masłowski Michel
Published: July 2011

Kanon kultury w dziele Mickiewicza

Ze względu na wagę arcydzieł romantyzmu dla krystalizacji polskiej tożsamości, szkic ten tematyzuje utwory Mickiewicza wchodzące do kanonu kultury narodowej. Chodzi głównie o Konrada Wallenroda, Dziady, Księgi narodu i pielgrzymstwa polskiego i Pana Tadeusza. Wynikający z nich obraz państwa, narodu i przymierza ludów w specyficzny sposób rozstawia akcenty, waloryzując wspólnotę kultury i literaturę jako podstawę więzi zbiorowej. Jednocześnie wyłania się tam specyficzny stosunek do innych narodów, w pierwszym rzędzie do Francuzów, Rosjan i Żydów. Jeśli chodzi o wzory osobowe i związane z tym pojęcia miłości, heroizmu i religii — są one silnie związane z romantycznym kultem namiętności, zaangażowania i wcielania ideałów duchowych w historię. Charakterystyczny dla tej problematyki jest też model indywiduacji przez zaangażowanie w sprawy zbiorowe, przede wszystkim w wymiarze narodowym. Wreszcie stosunek do natury, do kultury i do prawa również tworzy konfigurację specyficzną — waloryzuje immanentny wymiar wiary, prowadzącej do wcielania etycznych wartości uniwersalnych w kulturowe wzory. Końcowe pytania o stałą aktualność owego paradygmatu tożsamości w nowej epoce — siłą rzeczy nie mogą przynieść odpowiedzi całościowej, jedynie hipotezy i sugestie.