Επιπλοκές ολικά εμφυτευμένων κεντρικών φλεβικών καθετήρων (port) τοποθετημένων διασφαγιτιδικά με υπερηχοτομογραφική και ακτινοσκοπική καθοδήγηση σε ενήλικες ογκολογικούς ασθενείς
Authors: Καρτσούνη Βικτωρία 
Published: December 2022

Η πρώτη τοποθέτηση ολικά εμφυτευμένου κεντρικού φλεβικού καθετήρα (port) πραγματοποιήθηκε από τον John Niederhuber το 1982 και δικαίως αποτελεί σημαντικό σταθμό, στη μακρά ιστορία της φλεβικής παρακέντησης και του φλεβικού καθετηριασμού.Έκτοτε τα port χρησιμοποιούνται ευρέως για τη διαχείριση των ογκολογικών ασθενών.Αν και έχουν αναπτυχθεί διάφορες τεχνικές, έχει εξελιχθεί ο υλικός και ο τεχνολογικός εξοπλισμός και έχει συσσωρευτεί εμπειρία, η εμφύτευση των port, συσχετίζεται με εμφάνιση επιπλοκών.Σε αυτή την αναδρομική μελέτη, αναλύθηκαν η ασφάλεια και οι επιπλοκές των port, που τοποθετήθηκαν διασφαγιτιδικά, με υπερηχοτομογραφική και ακτινοσκοπική καθοδήγηση, σε ενήλικες ογκολογικούς ασθενείς.Οκτακόσια επτά port εμφυτεύτηκαν σε επτακόσιους ενενήντα εννιά ογκολογικούς ασθενείς, σε τριτοβάθμιο Ογκολογικό-Αντικαρκινικό Νοσοκομείο, σε διάρκεια τριάντα έξι μηνών, από την 1η Ιανουαρίου 2017 έως και την 31η Δεκεμβρίου 2019. Η συλλογή των δεδομένων ολοκληρώθηκε την 31η Δεκεμβρίου 2020. Όλες οι επεμβάσεις διενεργήθηκαν από δύο εξιδεικευμένους Επεμβατικούς Ακτινολόγους, με υπερηχοτομογραφική και ακτινοσκοπική καθοδήγηση. Η φλεβική πρόσβαση ήταν μέσω της έσω σφαγίτιδας. Οι ημέρες-καθετήρα (ο συνολικός χρόνος παραμονής των port σε όλους τους ασθενείς, από την ημέρα τοποθέτησης έως την αφαίρεση ή το θάνατο ή την καταληκτική ημερομηνία παρακολούθησης την 31η Δεκεμβρίου 2020), η τεχνική επιτυχία και τα ποσοστά των επιπλοκών, αναλύθηκαν με βάση το αρχείο της Μονάδας Επεμβατικής Ακτινολογίας και τον ιατρικό φάκελο των ασθενών. Διεξήχθη πολυπαραγοντική ανάλυση σχετικά με την ηλικία, το φύλο, το δείκτη μάζας σώματος (Δ.Μ.Σ), την οικογενειακή κατάσταση, το μορφωτικό επίπεδο, τον τύπο του καρκίνου, την πλευρά εισαγωγής, τη διάμετρο της έσω σφαγίτιδας, την παρουσία διαβήτη, τη λήψη αντιπηκτικής-αντιαιμοπεταλιακής αγωγής, το λόγο τοποθέτησης και το υλικό του καθετήρα, ως προς την πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκής.Συνολικά καταγράφηκαν 369.329 ημέρες-καθετήρα. Η τεχνική επιτυχία ήταν 99.9%, ενώ συνολικά καταγράφηκαν 85(10.5%) επιπλοκές, από τις οποίες 24(28.2%) ήταν πρώιμες (εμφάνιση<30 ημέρες) και οι υπόλοιπες 61(71.8%), ήταν απώτερες επιπλοκές (εμφάνιση>30 ημέρες). Συγκεκριμένα, 28(3.5%) επιπλοκές αφορούσαν σε φλεβική θρόμβωση, 27(3.4%) σε λοίμωξη, 17(2.1%) σε μηχανικές επιπλοκές (16 περιπτώσεις θήκης ινικής και 1 περίπτωση ενδοαυλικής απόφραξης), 6(0.7%) σε μετακίνηση του καθετήρα, 4(0.5%) σε προβλήματα επούλωσης της τομής και οι υπόλοιπες 3(0.4%) επιπλοκές αφορούσαν σε ίσχαιμη νέκρωση του δέρματος. Σαράντα επτά (5.8%) port αφαιρέθηκαν λόγω επιπλοκών.Στην πολυπαραγοντική ανάλυση, ευρέθη ότι ο τύπος του καρκίνου αποτελεί προγνωστικό παράγοντα, για την εμφάνιση επιπλοκής. Επίσης υπήρχε ένδειξη ότι τα κακοήθη αιματολογικά νοσήματα προδιαθέτουν στην εμφάνιση λοίμωξης.Η τοποθέτηση των port υπό υπερηχοτογραφική και ακτινοσκοπική καθοδήγηση μέσω της έσω σφαγίτιδας, είναι μια ασφαλής διαδικασία με πολύ χαμηλά ποσοστά πρώιμων και απώτερων επιπλοκών.Οι Επεμβατικοί Ακτινολόγοι περιορίζουν σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης άμεσων επιπλοκών και διαχειρίζονται με επιτυχία απώτερες επιπλοκές, όπως η μετακίνηση του καθετήρα και ο σχηματισμός θήκης ινικής, διασώζοντας έτσι το port.