Μελέτη της επίδρασης της λεναλιδομίδης και της μπορτεζομίμπης στα ρυθμιστικά Τ-λεμφοκύτταρα σε ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα
Authors: Χατζηαγγελίδου Χριστίνα 
Published: August 2021

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ανεπαρκής ανοσοεπιτήρηση αποτελεί χαρακτηριστικό του Πολλαπλού Μυελώματος (ΠΜ) και σχετίζεται με ελαττωμένη επιβίωση. Τα ρυθμιστικά T-λεμφοκύτταρα (Tregs) συνιστούν ισχυρό ανοσορυθμιστικό υποπληθυσμό των T4 λεμφοκυττάρων και συμμετέχουν στη διατήρηση της περιφερικής ανοσανοχής, την Τ ανοσορύθμιση και τις ανοσοαντιδράσεις κατά του καρκίνου και των παθογόνων αντιγόνων. Στις περισσότερες κακοήθειες τα Tregs είναι αυξημένα και λειτουργικά. Tα ερευνητικά δεδομένα σχετικά με το ρόλο των Tregs στο ΠΜ την εποχή των Νέων Παραγόντων είναι λίγα και αντικρουόμενα. ΣΚΟΠΟΣ: Πρωτεύων στόχος της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνηθεί κατά πόσο η θεραπεία με λεναλιδομίδη ή μπορτεζομίμπη προκαλεί μεταβολές των Tregs και κατά πόσο αυτές σχετίζονται με τα χαρακτηριστικά της νόσου, την ποιότητα της ανταπόκρισης στη θεραπεία και το διάστημα χωρίς πρόοδο νόσου (PFS). Δευτερευόντως, μελετήθηκαν οι μεταβολές των λεμφοκυτταρικών υποπληθυσμών T4, T8, Β, NK, NKL και συγκεκριμένων κυτταροκινών (ΙL-2, IL-6, IL-17, TGF-β) που σχετίζονται με τη λειτουργία των Tregs και τη βιολογία του ΠΜ. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ: Μελετήθηκαν 29 ασθενείς με ΠΜ (15 άνδρες / 14 γυναίκες με διάμεσο αριθμό προηγούμενων θεραπειών δύο, εύρος:1-4), εκ των οποίων έντεκα έλαβαν μπορτεζομίμπη-δεξαμεθαζόνη (BD, ομάδα Α) και δεκαοκτώ λεναλιδομίδη-δεξαμεθαζόνη (Rd, ομάδα Β). Στη μελέτη περιελήφθησαν και 20 υγιείς μάρτυρες. Ο προσδιορισμός των Tregs και των λεμφοκυτταρικών υποπληθυσμών έγινε στο περιφερικό αίμα των ασθενών με κυτταρομετρία ροής τετραπλού φθορισμού και τη χρήση των ανάλογων ισοτυπικών controls. Οι κυτταροκίνες μετρήθηκαν στον ορό με ανοσοενζυμικές μεθόδους (ELISA). Η στατιστική ανάλυση έγινε με τις προβλεπόμενες μεθόδους. Ως στατιστικώς σημαντική θεωρήθηκε η τιμή p<0.05.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Οι ασθενείς μας είχαν υψηλότερες τιμές Tregs συγκριτικά με τους υγιείς μάρτυρες (p<0.001). Στην ομάδα Α δεν διαπιστώθηκε μεταβολή των Tregs κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Στην ομάδα Β παρατηρήθηκε σημαντική ελάττωση των Τregs μεταξύ έναρξης και ανταπόκρισης στη θεραπεία (p<0.001) και αυτό ήταν περισσότερο εμφανές στους ασθενείς που πέτυχαν τουλάχιστον πολύ καλή μερική ανταπόκριση στη θεραπεία (≥vgPR) (p=0.04). Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές των λοιπών λεμφοκυτταρικών υποπληθυσμών και των μελετούμενων κυτταροκινών σε καμία ομάδα θεραπείας και δεν διαπιστώθηκαν συσχετίσεις μεταξύ των χαρακτηριστικών των ασθενών και των Tregs. Δεν προέκυψε σημαντική συσχέτιση μεταξύ των μεταβολών των Tregs και του PFS. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η θεραπεία με λεναλιδομίδη και δεξαμεθαζόνη μειώνει σημαντικά τα επίπεδα των Tregs στο περιφερικό αίμα και η μείωση αυτή σχετίζεται με την ποιότητα της ανταπόκρισης στη θεραπεία. Αντιθέτως, η θεραπεία με μπορτεζομίμπη δεν φαίνεται να έχει επίπτωση στον αριθμό των Tregs. Στην παρούσα μελέτη, δεν παρατηρήθηκε συσχέτιση των μεταβολών των Tregs με το PFS, ωστόσο απαιτείται μεγαλύτερος αριθμός ασθενών για να εξαχθούν τελικά συμπεράσματα. Δεν παρατηρήθηκαν μεταβολές των λεμφοκυτταρικών υποπληθυσμών και των μελετούμενων κυτταροκινών, ούτε συσχετίσεις των μεταβολών των Tregs με τα χαρακτηριστικά της νόσου και τις εξεταζόμενες παραμέτρους, γεγονός που υποδεικνύει την πολυπλοκότητα των ανοσολογικών φαινομένων που διέπουν τη βιολογία του ΠΜ και τους μηχανισμούς ομοιόστασης και ανάπτυξης των Tregs. Η κατανόηση των φαινομένων αυτών, τα οποία παραμένουν ακόμα σε μεγάλο βαθμό αδιευκρίνιστα, μπορεί να συνεισφέρει στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του νοσήματος.