Ziemia Kaliska w dziele tworzenia „frontu wewnętrznego” podczas najazdu bolszewickiego na Polskę w 1920 roku
Authors: Lisiak Henryk 
Published: September 2022

Lato 1920 r. to rozstrzygająca faza toczącej się od początku 1919 r. wojny między odradzającą się Polską a Rosją Sowiecką. Dla Polski były to zmagania nie tylko o powrót na ziemie kresowe, ale (w lipcu i sierpniu) o utrzymanie niepodległego bytu. Po wielkich militarnych sukcesach wojsk polskich przyszły porażki. Zwycięski pochód zamienił się w odwrót. Siły polskie nie zdołały powstrzymać impetu kontruderzenia nieprzyjaciela. W sierpniu część rdzennych ziem polskich znalazła się w rękach wojsk sowieckich, na północy sięgających linii Wisły. Warszawa, stała się miastem frontowym. Niepodległość stanęła pod znakiem zapytania. O dalszym jej trwaniu zadecydowały zwycięskie bitwy nad Wisłą, Wkrą i Niemnem. Choć losy wojny rozstrzygnęli żołnierze, nie sposób przecenić w tym dziele roli społeczeństwa. W dniach najazdu, w bardzo krótkim czasie utworzyło ono sprawnie działający „front wewnętrzny”. Jego częścią byli mieszkańcy Ziemi Kaliskiej, którzy włączyli się do wielkiego narodowego zrywu na początku lipca na wołanie Rady Obrony Państwa „Do Broni”. Już kilka dni po apelu ROP najofiarniejsi w służbie ojczyzny chwytali za broń w szeregach ochotniczych. Najbardziej prężne organizacje i jednostki mobilizowały ludność do wszelkiego rodzaju ofiar i największych poświęceń. Propaganda obronna rozbrzmiewała w miastach i na wsi. Kaliszanie, którzy mieli świadomość niebezpieczeństwa nie szczędzili mienia i krwi. Kontyngent 800 ochotników (co najmniej) jest miarą patriotycznego czynu Ziemi Kaliskiej.

THE LAND OF KALISZ IN THE ACT OF FORMATION “HOME FRONT” DURING THE INVASION OF BOLSHEVIK ON POLAND IN SUMMER IN 1920

The summer in 1920 was the decisive phase of Polish-Soviet War which took place from the beginning of 1919. It was the fight not only for the return to Eastern borderlands but also (especially in July and August) for independence. After the great military successes of Polish Army there came defeats. The victorious parade was changed into military retreat. The Polish Army was unable to stop the momentum of the enemy counterattack. In August the part of polish lands was gained by Soviet army northwards it reached the Vistula River. Warsaw became the front city. The independence was called into question. It last because of victorious battles upon Vistula, Wkra and Niemen. About the results of the War decided soldiers, but the role of society also should be appreciated. During the days of invasion the society in very short time creates “home front” which progressing quickly. The part of the “home front” were the residents of the land of Kalisz. The residents participated in the great national and heroic spurt at the beginning of July. The National Defence Committee asked for fight in the defence of the homeland. The braviest people joined the volunteer movement after the patriotic appeal of the National Defence Committee. The most resilient organizations and individuals mobilized people to all kinds of victims and the greatest sacrifices. The call for the defence reverberated in the cities and in the countryside. The residents of Kalisz who had the awareness of the danger were courageous to sacrifice their property, ownership and soldierly blond. Contingent of (at least) 800 volunteers) was a “measure” to be measure by no means of the patriotic act of Kalisz.