Επίδραση των συνδυασμών βαλσαρτάνης/ αμλοδιπίνης ή ντελαπρίλης/μανιδιπίνης ή τελμισαρτάνης/αμλοδιπίνης στην αντίσταση στην ινσουλίνη σε υπερτασικούς ασθενείς με διαταραχή γλυκόζη νηστείας
Authors: Λιόντος Άγγελος 
Published: December 2022

Ιστορικό: Η επίδραση των αντιυπερτασικών φαρμάκων στην ομοιοστασία της γλυκόζης και στην αντίσταση στην ινσουλίνη παραμένει ένα ζήτημα υπό διερεύνηση. Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι αναστολείς του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνης (ΣΡΑ) μπορεί να επηρεάζουν ευνοϊκά το μεταβολισμό της γλυκόζης, ενώ η θεραπεία με αναστολείς διαύλων ασβεστίου (ΑΔΑ) θεωρείται ότι έχει συνολικά ουδέτερο μεταβολικό αποτέλεσμα. Ωστόσο, οι επιδράσεις στους γλυκαιμικούς δείκτες μπορεί να διαφέρουν μεταξύ εκπροσώπων εντός της ίδιας κατηγορίας αντιυπερτασικών φαρμάκων.Στόχος: Η αξιολόγηση των επιδράσεων διαφορετικών συνδυασμών ενός δισκίου σταθερής δόσης αναστολέων ΣΡΑ με ΑΔΑ στην αντίσταση στην ινσουλίνη με τη χρήση του homeostatic model assessment for insulin resistance (HOMA-IR).Μέθοδοι: Στην παρούσα μελέτη συμμετείχαν ασθενείς με αρτηριακή υπέρταση που δεν είχαν λάβει θεραπεία και διαταραχή στη γλυκόζη νηστείας (IFG). Οι ασθενείς αυτοί τυχαιοποιήθηκαν σε σταθερούς συνδυασμούς ενός δισκίου βαλσαρτάνης 160 mg/ημέρα με αμλοδιπίνη 5 mg/ημέρα (ομάδα ΒΑΛ/ΑΜΛΟ, n = 54), ντελαπρίλης 30 mg/ημέρα με μανιδιπίνη 10 mg/ημέρα (ομάδα ΝΤΕΛ/ΜΑΝΙ, n = 53) ή τελμισαρτάνη 80 mg/ημέρα με αμλοδιπίνη 5 mg/ημέρα (ομάδα ΤΕΛ/ΑΜΛΟ, n = 51) για 12 εβδομάδες. Οι γλυκαιμικοί δείκτες και ο δείκτης HOMA-IR προσδιορίστηκαν κατά την έναρξη και μετά στο τέλος της θεραπείας. Αποτελέσματα: Στη μελέτη τυχαιοποιήθηκαν συνολικά 158 ασθενείς. Όλοι οι συνδυασμοί θεραπείας μείωσαν αποτελεσματικά την αρτηριακή πίεση (συστολική και διαστολική) σε παρόμοια επίπεδα (όλα τα p < 0,001). Με τη θεραπεία με ΤΕΛ/ΑΜΛΟ παρατηρήθηκε μείωση του δείκτη HOMA-IR κατά 22,55% (p < 0,01), ενώ αύξηση κατά 1,4% (p = 0,57) παρατηρήθηκε στην ομάδα ΒΑΛ/ΑΜΛΟ και κατά 12,65% (p = 0,072) στην ομάδα ΝΤΕΛ/ΜΑΝΙ. Οι μεταβολές αυτές διέφεραν σημαντικά μεταξύ ΤΕΛ/ΑΜΛΟ και ΝΤΕΛ/ΜΑΝΙ (p < 0,05), καθώς και μεταξύ ΤΕΛ/ΑΜΛΟ και ΒΑΛ/ΑΜΛΟ (p < 0,001). Δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές μεταβολές στις λιπιδαιμικές παράμετρούς κάθε ομάδας. Η μόνη θεραπεία που είχε ως αποτέλεσμα στατιστικά σημαντικές μειώσεις σε λιπιδιαμικές παραμέτρους ήταν η ΝΤΕΛ/ΜΑΝΙ για τα επίπεδα ολικής χοληστερόλης και των τριγλυκεριδιών. Η ομάδα θεραπείας ΤΕΛ/ΑΜΛΟ είχε ως αποτέλεσμα στατιστικά σημαντικές μειώσεις των επιπέδων της γ-GT. Η νεφρική λειτουργία δεν επηρεάσθηκε δυσμενώς από καμία από τις 3 ομάδες θεραπείας. Η θεραπεία ΤΕΛ/ΑΜΛΟ είχε ως αποτέλεσμα σημαντικότερες μειώσεις των επιπέδων αλβουμίνης ούρων ανά γραμμάριο κρεατινίνης ούρων (λόγος uMalb/uCr), σε σχέση με τις υπόλοιπες ομάδες. Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές των επιπέδων των ηλεκτρολυτών για όλες τις ομάδες θεραπείας. Σχετικά με τα επίπεδα καλίου ορού, δεν παρατηρήθηκε υπερκαλιαιμία (> 5 mEq/L) τόσο κατά την αρχική επίσκεψη όσο και στο τέλος της περιόδου παρακολούθησης της μελέτης (ΝΤΕΛ/ΜΑΝΙ: 4.34 vs 4.36, ΤΕΛ/ΑΜΛΟ: 4.34 vs 4.48, ΒΑΛ/ΑΜΛΟ: 4.3 vs 4.42 mEq/L, αντίστοιχα). Επίτευξη του πρωταρχικού στόχου της αντιυπερτασικής αγωγής (ΑΠ < 140/90 mmHg) σύμφωνα με τις οδηγίες της ESC του 2013, 2018 και 2021, παρατηρήθηκε στους μισούς περίπου ασθενείς (50.94%, n = 27) στην ομάδα ΝΤΕΛ/ΜΑΝΙ. Στις άλλες 2 ομάδες θεραπείας, λιγότεροι από τους μισούς ασθενείς (47.06%, n = 24 στην ομάδα ΤΕΛ/ΑΜΛΟ και 37.04%, n = 20 στην ομάδα ΒΑΛ/ΑΜΛΟ) πέτυχαν τον πρωταρχικό στόχο. Αντίθετα, το ποσοστό επίτευξης του πιο φιλόδοξου στόχου ΑΠ < 130/80 mmHg, ήταν ακόμη χαμηλότερο και για τις 3 ομάδες θεραπείας (5.66% για την ομάδα ΝΤΕΛ/ΜΑΝΙ, 5.88% για την ομάδα ΤΕΛ/ΑΜΛΟ και 9.26% για την ομάδα ΒΑΛ/ΑΜΛΟ).Συμπεράσματα: Παρά την παρόμοια αντιυπερτασική δράση, η σύγκριση μεταξύ των ομάδων θεραπείας των σταθερών, συνδυασμών ενός δισκίου με ΤΕΛ/ΑΜΛΟ, ΒΑΛ/ΑΜΛΟ και ΝΤΕΛ/ΜΑΝΙ στην αντίσταση στην ινσουλίνη σε υπερτασικούς ασθενείς με IFG έδειξε υπεροχή του συνδυασμού ΤΕΛ/ΑΜΛΟ, έναντι των υπολοίπων.