Αρχαίο θέατρο και ψηφιακό περιβάλλον
Authors: Σαλταπήδα Σπυριδούλα 
Published: December 2024

Η παρούσα διδακτορική διατριβή πραγματεύεται τη δημιουργία μιας μουσειοσκευής (prototype) με θέμα το αρχαίο θέατρο του Άργους. Πρόκειται για ένα μετακινούμενο και δανειζόμενο εκπαιδευτικό πακέτο-εργαλείο που παρουσιάζει την αρχιτεκτονική μορφή και τη χρήση του μνημείου από την κατασκευή του στις αρχές του 3ου αι. π.Χ. έως την εγκατάλειψή του στα τέλη του 4ου αι. μ.Χ. Η μουσειοσκευή στοχεύει στη γεφύρωση της απόστασης μεταξύ σχολικής τάξης και αρχαιολογικών χώρων, στην εξοικείωση των μαθητών με τον κόσμο των αρχαίων θεάτρων, στην ευαισθητοποίησή τους σε θέματα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και στον εμπλουτισμό του υφιστάμενου δυναμικού των ελληνικών μουσειοσκευών με μια νέα θεματική αφιερωμένη στο αρχαίο θέατρο. Το περιεχόμενο της μουσειοσκευής, το οποίο σχεδιάστηκε κατόπιν εκτεταμένης βιβλιογραφικής, ιστορικής και αρχαιολογικής έρευνας, συνδυάζει έντυπα, ψηφιακά, πολυμεσικά και απτικά (3D εκτυπωμένα) στοιχεία. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνει α) ένα infographic – χρονολόγιο με τις βασικές πληροφορίες του μνημείου, β) ένα εισαγωγικό βίντεο με πρωταγωνιστή έναν χαρακτήρα–αρχαίο υποκριτή, που παρουσιάζει την ιστορία και τα αρχιτεκτονικά στοιχεία του θεάτρου, γ) δύο 3D μοντέλα του θεάτρου, που απεικονίζουν τις δύο κύριες οικοδομικές του φάσεις (ελληνιστική και ρωμαϊκή), δ) ένα διαδραστικό παιχνίδι συναρμολόγησης, το οποίο αποτελείται από 3D εκτυπωμένα τμήματα του μοντέλου του θεάτρου, σχεδιασμένα να συναρμολογούνται από τα παιδιά με τη βοήθεια ενσωματωμένων μαγνητών, ε) ψηφιακές επαυξήσεις μέσω επαυξημένης πραγματικότητας (AR) με πρόσθετες πληροφορίες και στ) ένα συνοδευτικό φύλλο οδηγιών για το παιχνίδι συναρμολόγησης. Η μουσειοσκευή απευθύνεται σε παιδιά σχολικής ηλικίας και σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για χρήση στα σχολεία της Ελλάδας, καθώς και σε μουσεία ή άλλους πολιτιστικούς οργανισμούς που υλοποιούν παιδικά εκπαιδευτικά προγράμματα με θέμα την αρχαιότητα. Επιπλέον, στη διατριβή συμπεριλαμβάνονται απλοποιημένα σχέδια του αρχαίου θεάτρου του Άργους, τα οποία αποτέλεσαν τη βάση του 3D σχεδιασμού και αποδίδουν το μνημείο σε όλες τις οικοδομικές του φάσεις. Στο Α' Μέρος της διατριβής παρέχεται το θεωρητικό πλαίσιο που τοποθετεί το θέατρο του Άργους στο ιστορικό και πολιτισμικό του συγκείμενο. Εμβαθύνει στα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά και τον ρόλο των ελληνιστικών και ρωμαϊκών θεάτρων, διερευνά την ιστορική σημασία του Άργους ως πολιτιστικού κέντρου και τεκμηριώνει τις οικοδομικές φάσεις ανάπτυξης του αρχαίου θεάτρου της πόλης. Το μέρος Β' επικεντρώνεται στον σχεδιασμό και τη δημιουργία της μουσειοσκευής, εξετάζοντας την έννοια των μουσειοσκευών και την ιστορική τους εξέλιξη ως εκπαιδευτικών εργαλείων, καθώς και τις σχετικές θεωρίες μάθησης που διαμόρφωσαν την παιδαγωγική προσέγγιση της προτεινόμενης μουσειοσκευής. Η διαδικασία σχεδιασμού τεκμηριώνεται συστηματικά, από τη βιβλιογραφική επισκόπηση και την αρχική ανάπτυξη της ιδέας έως τη δημιουργία και τη δοκιμή του πρωτοτύπου, συμπεριλαμβανομένων των σταδίων της τρισδιάστατης μοντελοποίησης, της 3D εκτύπωσης και της ενσωμάτωσης επαυξήσεων. Οι πιλοτικές δοκιμές με τη συμμετοχή εκπαιδευτικών και μαθητών επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα της μουσειοσκευής ως προς την επίτευξη των εκπαιδευτικών της στόχων. Συνοψίζοντας, η παρούσα διατριβή φιλοδοξεί να συμβάλλει στον ευρύτερο διάλογο για την ψηφιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη μουσειακή εκπαίδευση, παρουσιάζοντας ένα πρακτικό, εφαρμόσιμο και καινοτόμο πρωτότυπο μουσειοσκευής, που καθιστά τα αρχαία θέατρα πιο προσιτά και ελκυστικά για το σύγχρονο κοινό.