Χαρακτηρισμός και μελέτη της βιολογικής δράσης φυσικών αυτοαντισωμάτων με ικανότητα διείσδυσης σε ζώντα κύτταρα
Authors: Σαλή Αγγελική 
Published: September 2021

Αυτοαντισώματα με ικανότητα διείσδυσης σε ζώντα κύτταρα (cell penetrating antibodies, CPAbs) έχουν μελετηθεί στον ορό ασθενών με Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο (πολυκλωνικά αντισώματα) και σε ποντικούς που εμφανίζουν αυθόρμητα σύνδρομο Λύκου (μονοκλωνικά αντισώματα, mAbs), αλλά ποτέ στη φυσιολογική κατάσταση. Τα CPAbs εντοπίζονται στον πυρήνα, αναγνωρίζουν κατά κύριο λόγο το DNA και επεμβαίνουν σε ποικίλες κυτταρικές λειτουργίες. Είναι τάξης IgG και διαθέτουν χαρακτηριστικά φυσικών αντισωμάτων (πολυδραστικότητα, δηλαδή αναγνωρίζουν πολλά και διαφορετικά αντιγόνα, και κωδικοποίησή από γονίδια της βλαστικής σειράς). Τα φυσικά αυτοαντισώματα (natural autoantibodies, NAbs) ανευρίσκονται σε υγιείς οργανισμούς, χωρίς προηγούμενη εξωγενή διέγερση και ανήκουν κυρίως στις τάξεις IgM, IgG,και IgA. Η παρούσα εργασία έχει στόχο τη διερεύνηση καταρχήν της ύπαρξης, και στη συνέχεια των ιδιοτήτων των CPAbs σε υγιείς οργανισμούς, στον άνθρωπο και στον ποντικό, σε πολυκλωνικό και μονοκλωνικό επίπεδο, αντίστοιχα.Ειδικότερα μελετήθηκαν: 1) οροί υγιών ατόμων και συγκεκριμένα θεραπευτικά σκευάσματα ενδοφλέβιας ανοσοσφαιρίνης (intravenous immunoglobulin, IVIg), που αποτελούν πλούσια πηγή NAbs, και 2) mAbs που παρήχθησαν με τη διαδικασία της υβριδοποίησης μη εκκριτικών μυελωματικών κυττάρων με σπληνοκύτταρα από υγιείς ποντικούς BALB/c, που είχαν ανοσοποιηθεί με θυρεοσφαιρίνη παρουσία ανοσοενισχυτικού για να ευνοηθεί η παραγωγή IgG-NAbs. Τα αντισώματα ελεγχθήκαν ως προς: α) τη διεισδυτική ικανότητα με συνεστιακή μικροσκοπία, ELISA και FACs, β) την αντισωματική δράση τους με ELISA έναντι διαφόρων αντιγόνων και γ) την επακόλουθη βιολογική τους δράση Τα κύρια ευρήματα συνοψίζονται ως εξής:1. Προσδιορίστηκαν και απομονώθηκαν πολυκλωνικά αντισώματα (IgG) από τον ορό υγιών ανθρώπων (IVIg) με: α) ικανότητα να διεισδύουν στο κυτταρόπλασμα, in vitro και in vivo, σε διαφορετικές κυτταρικές σειρές και σε κύτταρα από διάφορα όργανα ποντικών που έλαβαν ενδοφλέβια IVIg, β) αντιγόνο στόχο τις ιστόνες, την ηπαρίνη και το DNA απομονώθηκαν οι κύριοι διεισδυτικοί υποπληθυσμοί και βρέθηκαν να είναι πολυδραστικοί, και γ) βιολογική δράση, in vitro, αφού αναστέλλουν την έκφραση του λεμφοκυτταρικού δείκτη ενεργοποίησης CD25 στα σπληνοκύτταρα. 2. Παρασκευάστηκαν και απομονώθηκαν μονοκλωνικά αντισώματα (τάξης IgG) από υγιείς ποντικούς με: α) ικανότητα να διεισδύουν, in vitro, σε διαφορετικές σειρές και να εντοπίζονται κυρίως στο κυτταρόπλασμα και λιγότερο συχνά στον πυρηνίσκο, β) πολυδραστικότητα και τα οποία ανήκαν στις υποτάξεις IgG1 και IgG2b, και γ) βιολογική δράση, in vitro, αφού ορισμένα από αυτά υδρολύουν το πλασμιδιακό DNA (pBluescript), κατακερματίζουν το γενωμικό DNA και επάγουν μορφολογικές αλλαγές στον πυρήνα των κυττάρων HeLa.Τεκμηριώνεται για πρώτη φορά η παρουσία φυσικών CPΑbs σε υγιείς οργανισμούς και αποδεικνύεται μια βασική διαφορά συγκριτικά με τα παθολογικά CPAbs, αυτή του ενδοκυτταρικού εντοπισμού τους, αφού τα πρώτα εντοπίζονται κυρίως στο κυτταρόπλασμα, σε αντίθεση με τον πυρηνικό εντοπισμό των παθολογικών CPAbs. Μένει να διερευνηθεί αν αυτή η διαφορά σχετίζεται με το ρόλο τους. Μακροπρόθεσμα, τα φυσικά CPAbs μπορούν να αξιοποιηθούν ως θεραπευτικοί παράγοντες τόσο per se, όσο και σαν ενδοκυττάριοι μεταφορείς δραστικών ουσιών, ενώ ένα νέο πεδίο βασικής έρευνας ανοίγεται για την περαιτέρω διερεύνηση του ρόλου των φυσικών CPAbs σε σχέση με τα παθολογικά CPAbs.