ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ДЕРЕКТЕРІНІҢ ӨРНЕГІНЕ ЭКОНОМЕТРИКАЛЫҚ ДИНАМИКАЛЫҚ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ МОДЕЛЬ
Authors: Babich V.V. 
Published: October 2023

The article provides the analysis of one of the most significant macroeconomic categories that affect the country's economic growth - gross investment. The author, on the basis of statistical information for the period of 1993-2020, determines the dependence of current investments on investments of the previous period and the growth rate of real gross domestic product. The sensitivity coefficients of changes in investments from accumulated investments of the previous period and the dynamics of national income are determined. An analysis is made of the necessary adequacy level of autonomous and induced investments which maintain an increase of the rate of economic growth. An autoregressive dynamic model is considered. A regression equation is constructed that gives estimates of the nonlinear investment function. For the composition, the author uses the method of partial correction, which eliminates such a problem as the bias of the estimates obtained. Keywords: economic model, macroeconomics, economic growth, investment, autoregressive dynamic model, multicollinearity, analysis of variance, hypothesis testing.

Мақалада елдің экономикалық өсуіне әсер ететін маңызды макроэкономикалық категориялардың бірі – жалпы инвестицияның талдауы қарастырылған. Автор 1993-2020 жылдар аралығындағы статистикалық ақпарат негізінде ағымдағы инвестициялардың өткен кезеңдегі инвестицияларға тәуелділігін және нақты жалпы ішкі өнімнің өсу қарқынын анықтайды. Өткен кезеңдегі жинақталған инвестициялардан инвестициялардың өзгеруінің сезімталдық коэффициенттері және ұлттық табыс динамикасы анықталады. Экономикалық өсу қарқынын арттыру үшін автономды және индукциялық инвестициялар деңгейінің жеткіліктілігіне талдау жасалады. Авторегрессивті динамикалық модель қарастырылады. Сызықтық емес инвестициялық функцияның бағасын беретін регрессия теңдеуі құрылды. Құрылыс үшін автор ішінара түзету әдісін қолданады, ол алынған бағалардың бұрмалануы сияқты мәселені жояды. Түйін сөздер: экономикалық модель, макроэкономика, экономикалық өсу, инвестиция, авторегрессивті динамикалық модель, мультиколлинеарлық, дисперсиялық талдау, гипотезаны тексеру.

В статье рассматривается анализ одной из самых существенных макроэкономических категорий, оказывающих воздействие на экономический рост страны – валовых инвестиций. Автор на основании статистической информации за период 1993-2020 годов определяет зависимость текущих инвестиций от инвестиций прошлого периода и темпов роста реального валового внутреннего продукта. Определяются коэффициенты чувствительности изменения инвестиций от накопленных инвестиций предыдущего периода и динамики национального дохода. Проводится анализ достаточности уровня автономных и индуцированных инвестиций для повышения темпов экономического роста. Рассматривается авторегресcионная динамическая модель. Строится регрессионное уравнение, дающее оценки нелинейной функции инвестиций. Для построения автор применяет метод частичной корректировки, который позволяет устранить такую проблему как смещённость полученных оценок. Ключевые слова: экономическая модель, макроэкономика, экономический рост, инвестиции, авторегрессионная динамическая модель, мультиколлинеарность, дисперсионный анализ, проверка гипотез.