Τρίτη ηλικία και πτώσεις
Authors: Σεμαλτιανού Ελένη 
Published: August 2021

Οι πτώσεις των ηλικιωμένων έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και στην ποιότητα ζωής τους. Η προσπάθεια των ερευνητών εστιάζεται τα τελευταία χρόνια όχι μόνο στην πρόληψη αλλά και στην πρόβλεψη των πτώσεων. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να εντοπίσει παράγοντες πρόβλεψης των πτώσεων μέσα από την ισοκινητική αξιολόγηση της δύναμης του τετρακέφαλου και των οπίσθιων μηριαίων και από την αξιολόγηση της στατικής ισορροπίας με εργαστηριακές μετρήσεις, πρακτικές δοκιμασίες και ερωτηματολόγια και να δημιουργήσει ένα μοντέλο πρόβλεψης των πτώσεων σε ηλικιωμένα άτομα. Επίσης, σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνήσει αν ένα πρόγραμμα ενδυνάμωσης οκτώ εβδομάδων στους μύες της άρθρωσης του γόνατος μπορούσε να μειώσει τις πτώσεις στους ηλικιωμένους. Για το λόγο αυτό αξιολογήθηκαν σε ισοκινητικό δυναμόμετρο Cybex Norm®, 59 ηλικιωμένοι άνδρες και γυναίκες ηλικίας άνω των 60 χρόνων, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Αξιολογήθηκε επίσης η στατική τους ισορροπία με πελματογράφο COMEX® (Loran Engineering Sri Bologna) και με τα ερωτηματολόγια BBS και POMA καθώς και με τις δοκιμασίες TUG και FRΤ. Χωρίστηκαν σε δυο ομάδες, η μια εκ των οποίων εξασκήθηκε στο ισοκινητικό δυναμόμετρο για οκτώ εβδομάδες δυο φορές την εβδομάδα. Πραγματοποιήθηκαν αναλύσεις t-test για ανεξάρτητα και σχετιζόμενα δείγματα, ανάλυση διάκρισης (discriminant), ανάλυση πολλαπλής διακύμανσης (MANOVA) με το στατιστικό πακέτο SPSS 17. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι από τις 158 μεταβλητές που αξιολογήθηκαν προέκυψαν τρεις παράγοντες διάκρισης: ο λόγος έργου στις 60ο/δευτ., το TUG και η έκκεντρη ροπή στις 120ο/δευτ., που κατέταξαν σωστά το 94,6% των ηλικιωμένων στις ομάδες των fallers και των non fallers. Η εξίσωση πρόβλεψης που προέκυψε ήταν: z= 19,699 (Μέσος λόγος έργου στις 60o/δευτ.) + 0,255 (TUG) + 0,323 (Μέση έκκεντρη μέγιστη ροπή στις 120o/δευτ. στην έκταση) – 99,091. Πριν την παρέμβαση βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές (p< ,05) στη δύναμη, στην επίδοση στο TUG και στο FRΤ, ανάμεσα στους fallers και στους non fallers, ενώ δε βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές (p> ,05) στην ισορροπία και στα ερωτηματολόγια POMA και BBS. Μετά το τέλος της παρέμβασης η ομάδα εξάσκησης παρουσίασε στατιστικά σημαντικές διαφορές (p< ,05) στη δύναμη, στο TUG και στο FRΤ, ενώ δε βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές (p> ,05) στην ισορροπία και στα ερωτηματολόγια POMA και BBS. Επίσης μετά την παρέμβαση δεν υπήρχαν στατιστικά σημαντικές διαφορές (p> ,05) ανάμεσα στους fallers και στους non fallers στη δύναμη, ενώ εμφανίστηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές (p< ,05) στο FRΤ και στο TUG. Από τα αποτελέσματα προέκυψε ότι: είναι δυνατή η πρόβλεψη των πτώσεων των ηλικιωμένων μέσα από την ισοκινητική αξιολόγηση της άρθρωσης του γόνατος και ότι ένα πρόγραμμα ενδυνάμωσης με ισοκινητικό δυναμόμετρο διάρκειας οκτώ εβδομάδων είναι αποτελεσματικό για την αύξηση της δύναμης του τετρακέφαλου και των οπίσθιων μηριαίων, και συνεπώς για την αποφυγή των πτώσεων σε ηλικιωμένα άτομα. Η συστηματική καταγραφή της δύναμης των κάτω άκρων και της στατικής ισορροπίας των ηλικιωμένων και η δημιουργία βάσης δεδομένων με τα στοιχεία αυτά, μπορεί να δώσει πολύτιμες πληροφορίες για την πρόβλεψη, αλλά και την αποφυγή των πτώσεων και συνεπώς για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ηλικιωμένων ατόμων.