bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
ОСОБЕННОСТИ ТРАНСПОЗИЦИИ ФОРМ ГЛАГОЛОВ В СОВРЕМЕННОМ РУССКОМ ЯЗЫКЕ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, А Вохидова Н , И Ташбекова Д
Published: March 2023

. В статье рассматривается природа транспозиции форм глаголов как

феномен грамматической образности. Показаны модально-семантические особенности

типов и форм глагола в русском языке. Исследуются функции метафорического текста.

При описании типов транспонирования прослеживается связь с употреблением

глаголов определенной семантики. Обращается внимание к взаимодействию форм

глагола с семантическими характеристиками временные детерминанты. Анализ видов

образного употребления позволяет образно представить процесс во времени, уточнить

его модальные характеристики, передают множество смысловых и стилистических

оттенков.
THE CONTENT OF THE TRAINING PROGRAM FOR THE DEVELOPMENT OF SELF-REGULATION OF STUDENTS OF HIGHER EDUCATIONAL INSTITUTIONS OF A PEDAGOGICAL PROFILE
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Yu Musinova R
Published: March 2023

In this article the results of considering methodological approaches, the

preparation of the process of formation and development of creative self-regulation of future

teachers was carried out in the form of specially prepared psychological training (training

program), which integrates, as selected and modified exercises, techniques and techniques

that are widely used in practice, as well as new, specially created elements.
O‘SMIRLARDA XULQI OG‘ISHGANLIK HOLATLARI VUJUDGA KELISHIDA OILANING O‘RNI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Baxramova A
Published: March 2023

Ushbu maqolada o‘smirlik yoshida xulqi og‘ishish holatlarining vujudga

kelishi, ularga turtki beruvchi omillar, deviant xulq muomala belgilari, diagnostika qilish

masalalari va inson kamolotida oilaviy tarbiyaning o’rniga oid qarashlar taxlil qilinib,

tavsiyalar yoritilgan
BADIIY MATNDA IBORALARNING PRAGMATIK XUSUSIYATLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Qurbonov S
Published: March 2023

Mazkur maqolada badiiy matndagi iboralarning lingvopragmatik xususiyatlari,

xususan, yozuvchi kommunikativ maqsadini ifodalashda iboralarning pragmatik qiymati yozuvchi

Murod Muhammad Doʻstning “Galatepaga qaytish” qissasi asosida tadqiq etilgan.
ФАКТОРЫ КУЛЬТУРНОГО РАЗЛИЧИЯ В ЛИНГВИСТИЧЕСКОМ СОПОСТАВЛЕНИИ И В ПЕРЕВОДЕ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, М  Юлдашева Д
Published: March 2023

Статья посвящена рассмотрению проблем перевода в

лингвокультурологическом аспекте. В ней исследуются элементы национальной культуры и

культурного опыта, отраженные как в языке (языковая система, речевая норма), так и в тексте

(культурное содержание, культурно обусловленный способ подачи и получения информации);

описываются переводческие стратегии при передаче имплицитно выраженных культурных

смыслов.
GENDER TENGLIKNI TA’MINLASHNING HUQUQIY ASOSLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M Muhammadyunusova M
Published: March 2023

Ushbu maqolada yangi O‘zbekistonda gender siyosatining o‘ziga xos xususiyatlari va so‘nggi 6 yil ichida gender tengligi sohasida erishilgan yutuqlar tahlil qilingan. Xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida qabul qilingan qonunlar, ularning ahamiyati atroflicha tushuntirilgan va mamlakatimizda xotin-qizlarning bilim olishi va ularni qo‘llab-quvvatlashga qaratilayotgan e’tibor, yoshlar bandligini ta’minlash, kelajagimiz yoshlarini tarbiyalashda xotin-qizlarga teng huquq va imkoniyatlar yaratish borasida amalga oshirilayotgan siyosatning ahamiyati va tafsilotlari batafsil tushuntiriladi.
MAHALLABAY ISHLASH TIZIMIDA JAMOATCHILIK NAZORATINING IJTIMOIY AHAMIYATI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, I Negmatova D
Published: March 2023

Mazkur maqola fuqarolik jamiyati institutlarining jamoatchilik nazoratini

amalga oshirishdagi roli va ahamiyatini yoritib bergan bo‘lib, mazkur jarayonning mahallabay ishlash

tizimidagi o‘rniga to‘xtalib o‘tilgan. Xususan mahallabay ishlash tizimida jamoatchilik nazoratining

ijtimoiy va amaliy ahamiyati haqida aytib o‘tilgan.
INTERNET KIBER MAKONIDA MILLIY SEGMENT FAOLIYATINING IJTIMOIY JARAYONLARDAGI O‘RNI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M Burxanov X
Published: March 2023

Maqolada raqamli jamiyatda milliy segment faoliyati o‘rganilgan va natijalar

tahlil qilingan. Shu bilan birga, global internet tarmog‘idagi milliy segmentga mansub saytlarni

rivojlantirish muammolari sotsiologik tadqiqotlar yordamida ochib berilgan hamda saytlar mazmunini

takomillashtirishga ta’sir etuvchi bir qator omillar tasniflangan
ZAMONAVIY O‘QITUVCHINING PEDAGOGIK FAOLIYATIDA MA’NAVIY-MA’RIFIY FAOLIYAT PRINSIPLARINING TUTGAN O‘RNI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Raximov A
Published: March 2023

Ushbu maqolada ma’naviy-ma’rifiy faoliyat prinsiplari to‘g‘risida ma’lumot

berilib, uni talaba shaxsini rivojlantirishdagi roli izohlangan. Shuningdek, oliy ta’lim muassasalarida

ma’naviy-ma’rifiy faoliyatni tashkil qilishning ayrim yo‘nalishlari izohlangan.
KASANACHILIK -YOSHLARGA TA’LIM-TARBIYA BERISH VA KASB O‘RGATISHNING ZAMONAVIY YO‘NALISHI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, E  Berdimuratov M
Published: March 2023

Maqolaning asosiy maqsadi mehnat bozorini samarali rivojlantirish muhimligini

ko‘rsatish va kasanachilikni shakllantirish misolida ratsional bandlikning asosiy shakllarini

o‘rganishdir. Shuningdek, muallif yoshlar va ishsiz, ko‘p bolali oilalar bandligini ta’minlash omili

sifatida kasanachilikni davom ettirish zarurligini asoslab beradi
UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA VA AKADEMIK LITSEYLARDA FIZIKA FANINI O‘QITISHDA MOTIVATSIYANI SHAKLLANTIRISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, R Quybakov X
Published: March 2023

Ushbu maqolamizda umumta’lim maktablari va akademik litseylarda

o‘quvchilarni fizika fanini sevishga, uni o‘rganishga undovchi hislatlarni shakllantirish, aniqrog‘i

motivatsiyalarini shakllantirish masalalariga bag‘ishlangan. Fizika fanining o‘qitish sifatining bir

muncha oshganligi fan o‘qituvchisining bilim va mahoratiga, maktablar va litseylarda o‘quv

jarayonini tashkil etilishiga, eng muhimi o‘quvchining bilim olish motivatsiyasiga bog‘liqligi

ko‘rsatilgan.
MODELING THE EFFECT OF THE TWO-FOLD NON-LINEAR HEAT DISSIPATION EQUATION ON BIOLOGICAL POPULATION WITH AMBIENT DENSITY
Authors:   Samarqand davlat universiteti, U  Mamatov A
Published: March 2023

This work is devoted to modeling the effect of the two-time linear heat dissipation

equation on the biological population with ambient density. In the process of work, an autonomous solution

was built to solve the equation of heat dissipation without a line. The following results were obtained from

this work: front-end evaluation for the two-time linear heat dissipation equation, localization process was

observed, finite velocity was calculated as approximate, new effects were observed, program code was

created and process modeled in C# programming language in accordance with the obtained automodel

solution. All results were compared
A METHOD FOR FINDING A UNIMODULAR MATRIX OF A POWER TRANSFORMATION USING CONTINUED FRACTIONS IN THREE-DIMENSIONAL SPACE
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A  Azimov A
Published: March 2023

When real problems are translated into mathematical language, many of them can be expressed as nonlinear equations. Then the study of these problems is reduced to the solution of equations or the study of their properties. Methods of Power geometry, which includes Newton polyhedra and power transformations, led to solve and resolve these nonlinear equations and their systems in the vicinity of a singular point. This article studies the construction of a unimodular matrix of Power transformation in three-dimensional space by methods of number theory
КРИТЕРИЙ РАЗРЕШИМОСТИ ЗАДАЧИ КОШИ ДЛЯ СИСТЕМЫ УРАВНЕНИЙ ТЕРМОУПРУГОСТИ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, И Махмудов О , Э  Ниёзов И
Published: March 2023

Рассматривается задача аналитического продолжения решения системы уравнений термоупругости в пространственной области по его значениям и значениям его напряжений на части границы этой области, т.е. задача Коши. Задача некорректна. Если ? вещественно аналитична, теорема Коши-Ковалевской применяется к ?, гарантирующему существование локального решения. Мы рассматриваем специальную структуру уравнения термоупругости для получения явных условий глобальной разрешимости и аппроксимационного решения.
MUAVR-LAPLASNING LOKAL VA INTEGRAL LIMIT TEOREMALARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, K u l i e v K , K u l i y e v a G , M a x m a d i y o r o v a M
Published: March 2023

Agar biror ? hodisa ustida o‘tkazilayotgan tajribalar soni ? yetarlicha katta bo‘lsa u holda shu hodisaning ? marta ro‘y berish ehtimoli ??(?) taqriban Laplas funksiyasi yordamida hisoblanadi. Ushbu ishda ehtimollik va taqribiy qiymat orasidagi farq baholanadi
СЕЧЕНИЕ СФЕРЫ С ПЛОСКОСТЬЮ В ИЗОТРОПНОМ ПРОСТРАНСТВЕ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, А р т и к б а е в А , И с м о и л о в Ш
Published: March 2023

В статье изучены свойства сечения параболоида вращения с плоскостью.

Параболоид вращения рассмотрен как сфера изотропного пространства . Доказано, что площадь

сечения является положительно определенной аддитивной функцие
СПЕКТРАЛНЫЕ СВОЙСТВА ОДНОЧАСТИЧНОГО ОПЕРАТОРА ШРЕДИНГЕРА НА РЕШЕТКЕ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Н Кулжанов У , И Исмоилов Г
Published: March 2023

В работе рассмотрен оператор Шредингера, соответствующий системе на

одномерной решетке. Найдены собственные значения и собственные векторы этого оператора.
CNN (Convolutional Neural Network) orqali tasvir kasallik diagnostikasini amalga oshirish
Authors:   Samarqand davlat universiteti, X  Turaqulov S h
Published: March 2023

Ushbu maqolada kompyuter orqali tanib olish algoritmlari rentgenografiya tasvirlari asosida qurilgan, rentgenologlarga diagnostika jarayonini tezlashtirishga yordam beradigan qarorlarni qo'llab-quvvatlash mexanizmi sifatida foydalanish mumkin. Konvolyatsion neyron tarmoqlarni (CNN) baholash uchun miqdoriy tahlil COVID-19 rentgen tasvirini tahlil qilinib CNN strukturasini o'rganish tartibi kirish parametrlari kichikligi sababli qabul qilingan. Biz noravshan yorqinlashtirish mantiqiy apparati uordamida oddiy CNN arxitekturasini ham taklif qildik, bu esa oz sonli parametrlarga ega COVID-19ni oddiy rentgen nurlaridan farqlashda yaxshi natijalarga erishildi. CNNlar tomonidan foydalaniladigan kirish tasvirining qaroriga olib keladigan mintaqani vizual tekshirishi mumkin.
TANIB OLISH MASALALARI UCHUN QATOR SEGMENTATSIYA MASALASI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, N  Iskandarova S , Z  Muxamadjonov X
Published: March 2023

Ushbu maqolada qo’lyozma matnlarni tanib olishda kompyuter ish faoliyati jarayonini kamaytirish maqsadida qator segmentatsiyalaridan foydalaniladi. Segmentatsiyalanmaydigan tanib olish neyron modellari uchun qator segmentatsiyasi talab etiladi. Qator segmentatsiyasi algoritmlari o’rganilib, umumiy matn uchun qator segmentatsiya algoritmi taklif qilingan va natijalar tahlili keltirilib o’tilgan.
SBS1520+530 va SDSS2124+1632 GRAVITATSION LINZALANGAN SISTEMALARNING FOTOMETRIK TAHLILI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, E g a m b e r d i y e v S h , A x u n o v T , J u r a y e v B , T u r n i y a z o v R
Published: March 2023

Ushbu maqolada 2017-2018 yillarda Maydanak observatoriyasida kuzatilgan SBS1520+530 va SDSS2124+1632 gravitatsion linzalangank va zarlarning fizik parametrlari oʻrganilgan, yorqinlik egri chiziqlari chizilgan hamda natijalar keltirilgan.
ANODLI ALYUMINIY OKSIDIDAN (AAO) METALL NANOZARACHALARI UCHUN MEMBRANA SIFATIDA FOYDALANISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M Х a m i d o v   A , X H o s h i m o v   F , N R u z i m u r a d o v   O
Published: March 2023

Tadqiqot ishining asosiy maqsadi AAO qo‘llanilishini metall nanostrukturalarini

shakllantirishda membrana sifatida tavsiflash va ushbu sohada ilmiy tadqiqotchilar tomonidan olingan

tajriba natijalarini taqdim etishdir. Alyuminiyning anodli oksidlanish jarayonining asosiy mexanizmi

tavsiflangan. Oksidlanish parametrlarining AAO tuzilishiga ta’siri muhokama qilingan. AAO ga metallarni

elektrokimyoviy biriktirish jarayonlari tavsiflangan
СИНТЕЗ N,N1- ТЕТРАМЕТИЛЕН {[1,3,11,31- ТЕТРА-[β-ФЕНИЛ –АЗО - α,α1-НАФТОКСИ)]- 2,21-БИС-(ГЛИЦЕРИНИЛО-КАРБАМАТА)]} И ЕГО ФИЗИКО-ХИМИЧЕСКИЕ СВОЙСТВА
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Г М а х с у м о в   А , М А б с а л я м о в а   Г
Published: March 2023

Предлагаемая статья относится к органическому химическому синтезу и

исследованию N,N1-тетраметилен-{[1,3,11,31-тетра-[β-фенил-азо-α,α1-нафтокси)]-2,21-бис-

(глицеринило-карбамат)]} и его химических свойств. В исследовании бис-[2,21-(фенил-азо)-1,11-

(нафтокси)-глицеринил-α,α1-диокси-β-ола] в присутствии тетраметилен-диизоцианата N,N1-

тетраметилен-{[1,3,11,31-тетра-[β-фенил-азо-α,α1-нафтокси)]-2,21-бис-(глицеринило-

карбамат)]}является наиболее приемлемым методом.
СИНТЕЗ И ИК СПЕКТРОСКОПИЧЕКОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ ГИДРАЗОНОВЫХ ПРОИЗВОДНЫХ 1-ФЕРРОЦЕНИЛБУТАНДИОНА-1,3 И ИХ КОМПЛЕКСОВ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, А Сулаймонова З , Б Умаров Б , Б Муталипова Д
Published: March 2023

Нами конденсацией Кляйзена получен β-дикетон-1-

ферроценилбутандион-1,3. Синтезированыгидразоны монокарбоновых кислот 1-

ферроценилбутандиона-1,3 (H2L) взаимодействием гидразидов карбоновых кислот с

ферроценоилацетоном. На их основе получены комплексы с ионами меди(II), цинка(II)

и никеля(II). Изучены ИК спектры синтезированных соединений. Результаты

исследований показали, что H2L в растворе существует в виде таутомерной смеси:

гидразонной, α-оксиазинной и циклической 5-оксипиразолиновой формах. По

результатам ИК спектров комплексам приписано плоско-квадратное строение и в них

дважды депротонированный остаток лиганда координирован атомом металла через два

атома кислорода и атом азота гидразонного фрагмента. Четвертое место в плоском

квадрате транс-N2O2-координационного узла занимает молекула аммиака.
ОБ ОДНОЙ ОБРАТНОЙ ЗАДАЧЕ ДЛЯ УРАВНЕНИЯ СМЕШАННОГО ТИПА С ОПЕРАТОРОМ ДРОБНОГО ПОРЯДКА
Authors:   Samarqand davlat universiteti, J Kadirkulov B , A Jalilov M
Published: March 2023

Данная работа посвящена исследованию вопросов разрешимости одной нелокальной обратной задачи с интегро-дифференциальным условием сопряжение для уравнения смешанного типа четвертого порядка с дробным оператором Капуто. При определенных условиях на заданные параметры и функции, доказаны теоремы единственности и существования решения поставленной задачи. Приведен пример, показывающий, что при нарушении этих условий данная задача будет иметь нетривиальное решение. В работе также установлена устойчивость решения рассматриваемой задачи по нелокальному условию.
THE EXISTENCE OF EIGENVALUES OF THE ONE-PARTICLE SCHRÖDINGER OPERATOR ON A LATTICE
Authors:   Samarqand davlat universiteti, I  Khamidov S h
Published: March 2023

We consider a wide class of Schrödinger operators H H V V = 0  describing a particle in an external force field v ˆ in the d -dimensional cubic integer lattice , 3 d d  . We study the existence or absence of bound states of the one-particle Schrödinger operator HV depending on the potential v ˆ and the dimension of the lattice , 3 d d  . We obtain some sufficient conditions for the existence of eigenvalues of the operator HV lying below the essential spectrum.
ХРАНЕНИЕ ДАННЫХ НА ОСНОВЕ АРХИТЕКТУРЫ БЛОКЧЕЙНА ДЛЯ ИНТЕРНЕТА ВЕЩЕЙ (IOT)
Authors:   Samarqand davlat universiteti, В К а б у л о в   А , М С а й м а н о в   И , А Б е р д и м у р о д о в   М
Published: March 2023

Хранение данных в системах IoT описывает, как данные отправляются с датчика и где они будут храниться. В Биткойне существует ограничение на количество транзакций, которые могут храниться в блоке, аналогично в Ethereum оно ограничено лимитом газа в блоке. Инфраструктура Интернета вещей включает несколько приложений, включая датчик, собирающий данные из физической среды. При хранении большого количества данных в цепочке блоков возникает ряд проблем из-за распределенной природы цепочки блоков, большого времени обработки транзакций и пониженной масштабируемости. Следовательно, очень важно определить, какие данные следует хранить и как хранить их безопасным способом. В этой статье мы рассказываем, как данные хранятся в различных приложениях IoT на основе блокчейнов, и обеспечиваем соответствие хранилищам данных при обработке данных IoT в среде блокчейнов.
ON THE EXISTENCE OF EIGENVALUES OF THE DISCRETE SCHRÖDINGER OPERATOR
Authors:   Samarqand davlat universiteti, U  Alladustova I
Published: March 2023

We study the discrete Schrödinger operators

associated to a system of two fermions with an indefinite sign interaction potential with energy

on the nearest neighbooring sites on the one-dimensional lattice

. We obtain the conditions on the parameter for the operator to have zero or one eigenvalue below the essential spectrum.
ИССЛЕДОВАНИЕ УСТОЙЧИВОСТИ АВТОМОБИЛЯ ПРИ КРИВОЛИНЕЙНОМ ДВИЖЕНИИ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Х Маматкабилов А
Published: March 2023

В работе рассмотрена задача об устойчивости криволинейного движения

автомобиля с учетом упругости и деформируемости шин с целью определения рациональных

значений конструктивных параметров. Разработан алгоритм расчета устойчивости движения

автомобиля при различных значениях параметров системы
ТЕМПЕРАТУРНАЯ ЗАВИСИМОСТЬ ЭЛЕКТРОСОПРОТИВЛЕНИЯ, КОЭФФИЦИЕНТА ХОЛЛА И ТЕРМО-ЭЛЕКТРОДВИЖУЩЕЙ СИЛЫ АМОРФНЫХ СПЛАВОВ НА ОСНОВЕ Ti И Cu С ДОБАВЛЕНИЕМ МАГНИТНЫХ МЕТАЛЛОВ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, С Хамраев Н , М Шодиев З , А Хайруллаев Б , Н Хамраева Н
Published: March 2023

Экспериментально измерено удельное электросопротивление, коэффициент Холла и термо-электродвижущая сила аморфных сплавов на основе Ti и Cu с 5 % добавками магнитных металлов Ni, Fe и Co в интервале температур 77-1000К. Обнаружено значительное скачкообразное изменение измеренных величин при фазовом переходе сплавов из аморфного состояния в кристаллическое, называемый температурой кристаллизации. С помощью полученных экспериментальных данных по коэффициенту Холла вычислены концентрация носителей заряда, радиус Ферми и энергия Ферми для аморфного состояния образцов по модели свободных электронов.
DISTILLАNGАN YOGʼ KISLOTАLАRI АSOSIDА АLIFАTIK АMINLАR SINTEZI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, R Nuraliyev S , E Nurmonov S , Sh Qodirov O
Published: March 2023

Oʼsimliklardan ajratib olingan kimyoviy moddalar kimyo sanoatida turli sohalarida keng qoʼllanilmoqda. Аlifatik aminlarni ham qoʼllanish sohalari turlicha boʼlib, jumladan, kimyo sanoatda kaliy xlorid ishlab chiqarishda flotatsiya jarayonida koʼpiklantiruvchi flotoreagent sifatida ishlatiladi. Maqolada yogʼ moy kombinatlari chiqindisi (soapstok)dan ajratib olingan distillangan (tarkibida C16-C18 uglerod atomi saqlagan) yogʼ kislotalari (DYoK) asosida kislota amidlari va nitrili sintez qilingan. Olingan nitrilni 50 mPa bosimda vadorod bilan gidrogenlab tozalik darajasi 98% boʼlgan birlamchi alifatik aminlar olingan. Sintez qilingan birikmaning tarkibi GX-MS xromatografiyasi orqali isbotlangan
SHO‘RLANGAN TUPROQLAR MELIORATSIYASI UCHUN DIMETILOLKARBAMID VA ORTOFOSFAT KISLOTA ASOSIDAGI IONALMASHINUVCHI MATERIALLARDAN KOMPOZITSIYALAR SIFATIDA FOYDALANISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, X Toirova G , X Turaev X , V Aliqulov R
Published: March 2023

Ushbu maqolada dimetilolkarbamid va ortofosfat kislota asosida ionalmashinuvchi materiallar sintezi va uni qishloq xo’jaligida qo’llash bo’yicha natijalar keltirilgan. Olingan kompozitsiyalarni tuproq unumdorligiga bo’g’liqligi o’rganilgan
XOVDАK BENTONITI АSOSIDА IONАLMАSHINUVCHI KOMPOZITSION MАTERIАLLАRNI OʼSIMLIK YOGʼINI OQАRTIRISHDА QOʼLLАSH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, B  Eshqurbonov F , X  Raximov А , M  Boboqulova S h , R  Abduraxmonov F
Published: March 2023

Ushbu maqolada mahalliy Xovdak bentoniti va polimer qoʼshimcha asosida yani kompozitsiya yaratilib, uni oʼsimlik yogʼlarini tozalashda samarali ekanligi ustida amaliy ishlar olib borilgan. Tadqiqot natijalariga koʼra, bentonit bilan toʼldirilgan polimer kompozitsiyadan foydalanilganda chetdan olib kelinadigan oqlovchilarga nisbatan ancha samarli ekanligi isbotlangan.
ISOLATION AND IDENTIFICATION OF EXOPOLYSACCHARIDE-BASED BIOFLOCCULANT OF SOIL BACTERIA BACILLUS SIMPLEX PBB-17
Authors:   Samarqand davlat universiteti, B o t i r o v a G , A m r i d d i n o v a D , Rustamova  Abulimiti Yili N
Published: March 2023

Bioflocculation is a dynamic process resulting from the synthesis of extracellular polymer by living cells. In this study it was researched production, characterization and practical application of exopolysaccharide-based bioflocculant by a novel bacterial strain Bacillus simplex PBB-17 isolated from saline soil. Comparative analysis of 16S rRNA sequence identified the isolate to have 99% similarity to Bacillus simplex and it was deposited in the GenBank as Bacillus simplex PBB-17 with accession number MH165385. In addition, FTIR spectrum was obtained for partial characterization of the exopolysaccharides synthesized by Bacillus simplex PBB-17.
QASHQADARYO VOHASINING SUG‘ORILISH TARIXINI O’RGANISH MUOMMALARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, J a b b o r o v a I
Published: March 2023

Maqolada XX asrning 20-yillaridan to 80-yillarigacha bo‘lgan davrdagi Qashqadaryo vohasining sug‘orilish tarixini tadqiq etish dolzarb vazifalardan biri ekanligi hamda tarixiy-etnografik manbalar asosida Qashqadaryo toponimining ma’nolari, etimologiyasi, vohaning suv inshootlari, suv yo‘llari, daryo, kanal, buloq, ariq nomlarining sug‘orish tarixini o‘rganishda manba vazifasini o‘tashi aniqlangan
KISHILIK TARIXINING KORRELYATSION-FUNKSIONAL QONUNLARI VA ULAR TIZIMIDA MILLIY G’OYA VA DEMOKRATIK O’ZGARISHLAR DIALEKTIKASINING O’RNI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, S  Quchqorov J
Published: March 2023

Ushbu maqolada kishilik tarixining korrelyatsion-funksional qonunlari va ular tizimida milliy g’oya va demokratik o’zgarishlar dialektikasi kishilik tarixining shakllanish davri, ijtimoiy borliqning o’rni yoritib berilgan
SHAXS ONGINI YASHIRIN SHAKLLANTIRISHGA QARATILGAN ZAMONAVIY AXBOROT-PSIXOLOGIK TEXNOLOGIYALAR
Authors:   Samarqand davlat universiteti, B To‘rayev O
Published: March 2023

Mazkur maqolada davlatning shaxs axborot-psixologik xavfsizligini ta’minlashga oid vazifalarini samarali bajarish va ushbu yo‘nalishdagi davlat siyosatini takomillashtirish maqsadida shaxs ongini yashirin shakllantirishga qaratilgan zamonaviy axborot-psixologik texnologiyalar o‘rganilgan
YEVROOSIYO DIPLOMATIYASI”NI SHAKLLANTIRISH BORASIDA YAPONIYA FAOLIYATI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M Karimova G
Published: March 2023

O’tgan asrning so’ngi choragida sodir bo’lgan voqealar – Sharqiy va G’arbiy Germaniyaning birlashishi, mafkuraviy qarama-qarshilikka asoslangan xalqaro munosabatlar tizimining intihosi, NATO harbiy bloki va Rossiya o’rtasida bitmning imzolanishi Yaponiya tashqi siyosatida o’zgarishlarga olib keldi. Bu o’zgarishlar Yaponiya tashqi siyosatida Osiyo-Tinch okeani mintaqasi yo’nalishi bilan bir qatorda yangi yo’nalish – Yevroosiyo yo’nalishining shakllanishiga turtki bo’ldi.
QIZLARNI OILAVIY HAYOTGA TAYYORLASHNING ETNOPSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI (o‘zbek-qirg‘iz oilalari misolida)
Authors:   Samarqand davlat universiteti, H  Djuxonova N
Published: March 2023

Ushbu maqolada oila tushunchasi va uning milliy-psixologik nuqtai nazardan o‘zbek hamda qirg‘iz qizlari tasavvurida ifodalanishi masalalari nazariy jihatdan asoslangan. Shuningdek oilaviy qadriyatlarning etnopsixologik xususiyatlarini aniqlash maqsadida o‘tkazilgan ijtimoiy-psixologik so‘rovnoma natijalari tahlil qilingan
O‘QUVCHI-YOSHLARDA KASBIY KOMPETENSIYALARNI SHAKLLANTIRISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M  Nodirov J , Sh  Mansurova N , O  Shodmanov Q
Published: March 2023

Professional ta’lim, kasbiy ko‘nikma, kasbiy malaka, kompetentlik, kasbiy kompetentlik, professional ta’limga oid namunaviy ustavlar, professional ta’limning asosiy vazifalari, Kasb-hunar kollejlari, kasb maktablari, texnikumlar o‘quvchilarida kasbiy ko‘nikmalarni rivojlantirish yoritib berilgan.
ИНДЕКС NPS ДЛЯ ОЦЕНКИ КАЧЕСТВА ОБРАЗОВАНИЯ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, У  Арабов Н , Н  Зайналова К
Published: March 2023

Net Promoter Score, называемый индексом потребительской лояльности или «метрика отдельного клиента» и рассчитанный на основе ответов клиентов на один простой вопрос об их лояльности. Этот метод используется с 2003 года и применяется в самых разных областях экономики. Метод NPS имеет как положительные, так и отрицательные стороны в зависимости от поставленной задачи. Так как современное состояние и развитие сферы услуг требует информационного обеспечения для успешного управления фирмой, поэтому различные метрики являются важным научным подходом. Исходя из этого, в данной работе рассматривается новый подход для оценки качества образования на основе метода NPS. Исходя из результатов анализируется проблемы системы образования в Республике Узбекистан. Здесь же в целом оценивается даётся преимущества и недостатки самого метода NPS и объясняется в каких ситуациях этот метод приводит к положительным результатам. В работе даётся новая парадигма NPS метода, основанная на обратной связи
INTELLEKTUAL KAPITAL: NAZARIYA VA AMALIYOT
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M Boboqulov B , B Mirzaxadjayev A , A m i r o v J
Published: March 2023

Ushbu maqolada intellektual kapitalni shakllanishi va ijtimoiy takror ishlab chiqarish jarayonidagi mohiyati yoritib berilgan. Shuningdek, maqolada intellektual kapitalni mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirishning muhim omil ekanligi nazariy jihatdan asoslangan taklif va xulosalar ishlab chiqilgan
ДВОЙСТВЕННАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА МЕЖДОМЕТНЫХ ФРАЗЕОЛОГИЧЕСКИХ ЕДИНИЦ В АНГЛИЙСКОМ ЯЗЫКЕ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, М Атаева Г , А Уразкулова А
Published: March 2023

Междометные фразеологические единицы (МФЕ)-важное средство выражения чувств, эмоций, волеизъявлений человека. Употребляясь в речи эти застывшие обороты, клише существенно упрощают интеллектуальную, эмоциональную, психофизическую, энергию человека и придают речи большую информативность, убедительность, логичность. МФЕ, употребляясь в речи придают ей особую живость, динамичность, яркость.

Данная статья рассматривает двойственную характеристику МФЕ – денотативную и коннотативную, что позволяет выделить две группы (МФЕ)- доброжелания, зложелания, которые используются в речи в зависимости от жизненных ситуаций.
DISKURSIV FAOLIYAT KECHISHINING ASOSIY OMILLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, B u z r u k o v a M
Published: March 2023

Maqolada diskursiv faoliyat kechishining asosiy omillari muhokama qilingan. O’zbek, rus va xorijiy olimlarning qarashlari, fikrlari va takliflari muhokama qilinadi va taqdim etiladi.
HOTAMITOY OBRAZI BILAN BOG‘LIQ HIKOYATLARNING TARIXIY ASOSI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Abdumannatova N
Published: March 2023

Maqolada islom davrining dastlabki asrlardagi arab mualliflari asarlarida Hotamtoy obrazi va uning oti bilan bog’liq hikoyatlar o’zbek va qozoq xalq og’zaki ijodidagi ertak va rivoyatga tarixiy asos bo‘lib xizmat qilishi asoslangan. Shuningdek, Hotamitoy obrazini o’rta asr adabiyot namoyondalarining asarlarida ham uchratish mumkinligiga diqqat qilingan.
DZYUDOCHILAR MUSOBAQA FAOLIYATINI BAHOLASH BO‘YICHA ILG‘OR TAJRIBALAR TAHLILI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Sh  Axmedov F
Published: March 2023

Dzyudochilar musobaqa faoliyatini baholash dolzarb vazifalardan biri. Mazkur maqolada eng ilg‘or va ommabop deb hisoblangan maxsus dzyudo testlari tahlil etilgan. Testlarga qo‘yiladigan talablar va musobaqa faoliyatining o‘zaro aloqadorligi inobatga olinib, testlarning muayyan xususiyatlari baholangan va xulosalar chiqarilgan.
TALABALAR ILMIY-TEXNIKAVIY IJODKORLIK FAOLIYATIDA TARBIYALASHNING PSIXOLOGIK VA TASHKILIY PEDAGOGIK ASOSLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Х Igamberdiyev Х , N Gapparov B
Published: March 2023

Maqolada talabalar ilmiy-texnikaviy ijodkorlik faoliyati jarayonida shaxsning ehtiyojlarini shakllantirishni va qondirish uchun imkoniyatlari haqida ma’lumotlar keltirilgan.
TALABA-YOSHLARDA AXBOROT XAVFSIZLIGI KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISHNING HUQUQIY ASOSLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, X  Baydjanov B
Published: March 2023

Maqolada axborot tizimlarining rivojlanish jarayonlari, axborotlashtirish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlari, axborot borasidagi xavfsizligini ta’minlash yo‘llari hamda talabayoshlarda axborot xavfsizligini ta’minlash kompetentligini rivojlantirish kabi masalalar tahlil qilingan
ILK O`RTA ASRLARDA SUG`DNING SILLA DAVLATI BILAN OLIB BORGAN SAVDO VA DIPLOMATIK MUNOSABATLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M Djurakulova D , In Young Y o o
Published: March 2023

So’g’diyonada olib borilgan arxeologik qazishlar natijasida Samarqand savdogarlarining O’rta Osiyo va uning tashqarida ham savdo koloniyalari mavjud bo’lganligi haqida ma’lumot beradi. Maqolada ilk o`rta asrlarda Sug`dning Silla davlati bilan olib borgan savdo va diplomatik munosabatlari haqida soʻz boradi. Shunungdek, Sug’d hunarmandchiligi, ichki va tashqi savdo-iqtisodiy aloqalar tarixi mavjud yozma hamda arxeologik ma’lumotlarning qiyosiy – ilmiy tahlili asosida atroflicha ko`rsatib beriladi.
YOSHLAR MUDOFAA ONGINI SHAKLLANTIRISHGA DOIR PARADIGMALAR
Authors:   Samarqand davlat universiteti, E Boqiyev F
Published: March 2023

Maqolada yoshlar mudofaa ongini shakllantirishning nazariy va amaliy ahamiyati kо‘rsatib о‘tilgan. Bunda mudofaaviy ongning tabiatini bilish murakkab hisoblanishi, murakkablik nafaqat uning tuzilishi yoki vazifasi bilan, balki uning mavjudligi bilan ham bog‘liq bо‘lib, unda axboriy talqin etishda bir qator ilmiy ta’limotlarning vujudga kelganligi, ilmiy-nazariy yondashuvlar asosida mudofaa ongining psixologik strukturasi о‘z ifodasini topgan. Shuningdek, maqolada mudofaa ongining “ijtimoiy-faoliyat bilan bog‘liq bо‘lgan paradigmasi”; “madaniy-sivilizatsion ong paradigmasi”; “individual-shaxsiy ong paradigma” kabilari keltirilgan. Bunda “Mudofaani ta’minlashga oid g‘oyalar va ta’limotlar – Harbiy xavf va tahdidlarning tasnifi – Mudofaani ta’minlashga oid yondashuvlar – Mudofaani amalga oshirishni andazasini yaratish va prognozlash – Mudofaa ongni shakllantirishga doir aniq chora-tadbirlarni ishlab chiqish – Maqsadli harakatlar” tarzida kо‘rsatib о‘tilgan
DАVLАT XIZMАTIDА RАHBАR KOMPETENTSIYALАRI TUSHUNCHАSI VА UNING MАZMUN MOHIYATI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Sh  Turaev L , B o l t a y e v B
Published: March 2023

Ushbu maqolada rahbar kadrlarda boshqaruv va kasbiy kompetentsiyalarning davlat boshqaruvdagi oʼrni davlat xizmatchilarini lavozimlarga tanlash va tayinlashda ahamiyati hamda uning ilmiy va amaliy jihatlari, Oʼzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi rahbar kadrlari misolida.
O’QUV JARAYONIDA TA’LIM SIFATINI ANIQLOVCHI KOMPETENSIYALARDAN FOYDALANISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Shayzakоva D , X Mullaboyeva S , G’ Nurillayeva N
Published: March 2023

Maqolada ta’lim sifatini aniqlovchi kompetensiyalar, kompitentlilik, kompetensiyaviy yondashuv va uni shakllantirish, ta’lim kompetentligi tushunchalari, kompetensiyaga ega bo’lgan bitiruvchini aniqlash, ta’lim oluvchi kompitensiyasini shakllantirish yo’nalishlari, hamkorlik faoliyati metodlari va bilish faoliyatini faollashtirishning turli usullari haqida so’z yuritilgan.
HAJVIY ASARDA XARAKTER, PORTRET VA OʻZIGA XOSLIK (A.QODIRIY ASARLARI MISOLIDA)
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Gʻ  Tursunova F
Published: March 2023

Maqolada Abdulla Qodiriyning hajviy asarda xarakter, portret

yaratishdagi mahorati ochib berilgan. Hajviy qahramon nutqi va tashqi qiyofasidagi oʻziga

xoslik misollar yordamida tahlil etilgan.
M.Misliddinova
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M i s l i d d i n o v a M
Published: March 2023

Mazkur maqolada Mahmud Koshg‘ariyning turkiy tillar oilasiga

kiruvchi tillarni qiyoslab o‘rganish asosida yangi nazariya yaratuvchisi ekani ta’kidlanadi.

Bunda uning so‘z yasalishi, dialektlar, etnonimlar, so‘zlarning ma’nolari, onomastika,

grammatik shakllar, so‘zlar etimologiyasi, tovushlar tahlili, yozuv tizimi, talaffuz me’yorlari,

uslubiyat haqidagi fikrlari zamonaviy tilshunosligimiz nuqtai nazaridan tahlil etilgan.
OMMAVIY AXBOROT VOSITALARIDA SOXTA XABARLAR
Authors:   Samarqand davlat universiteti, S  Botirova Abduraxmonova S
Published: March 2023

Maqolada "soxta", "manipulyatsiya", "soxta xabarlar" tushunchalari haqida

soʻz boradi. Tadqiqot shuni koʻrsatdiki, koronavirus pandemiyasi bilan bogʻliq vaziyat yangi

virus, uning tarqalishi, oʻlimga olib kelishi va emlash oqibatlari haqida koʻplab soxta ma'lumotlar

paydo boʻlishiga ta'sir koʻrsatdi. Soxta yangiliklarning mohiyati ularni manipulyatsiya vositasi

sifatida ishlatish imkonini berishiga alohida e'tibor qaratiladi. Ijtimoiy tarmoqlar soxta narsalarni

yaratish va tarqatish platformasiga aylandi. An'anaviy va onlayn ommaviy axborot vositalari

reytinglarni va ularning auditoriyasini yoʻqotmaslik uchun qayta nashr etadi va yolgʻon

ma'lumotlarni taqdim etadi. Shunday qilib, ijtimoiy tarmoqlar va onlayn ommaviy axborot

vositalaridagi yangiliklarga ishonch pasayishda davom etmoqda. Shuningdek, soxta

yangiliklarning mohiyati ulardan manipulyatsiya vositasi sifatida foydalanishga imkon berishi

maʼlum boʻldi, chunki ulardagi yolgʻon maʼlumotlar chalgʻituvchi boʻlishi mumkin, bu esa

mohiyatan manipulyatsiya hisoblanadi.
MASOFAVIY TA’LIM VA MASOFAVIY OʻQITISH TURINING TA'LIMDAGI AHAMIYATI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, N Bekniyazova S
Published: March 2023

Ushbu ilmiy maqolada masofaviy ta'lim atamalari keltirilgan.

“Masofaviy ta'lim” atamasi ta'rifi koʻplab mutaxassislar tomonidan berilgan boʻlib, uning

ta'limdagi ahamiyati yoritilgan. Bundan tashqari ushbu maqolada Oʻzbekistonda masofaviy

ta'limni rivojlantirish boʻyicha me'yoriy-huquqiy hujjatlar asos etib keltirilgan.
“MUSIQA MADANIYATI” DASTURINING 5-7-SINF OʼQUVCHILARINI AXLOQIY SHAKLLANTIRISHGA DOIR TARBIYAVIY IMKONIYATLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Narziyeva Z
Published: March 2023

Yangi barkamol insonni, sogʻlom avlodni tarbiyalash bugungi kunda

davlat ahamiyatiga molik eng ustuvor masala bo`lib qolmoqda. Maqolada “Musıqa

madanıyatı“dasturınıng 5-7-sınf oʼquvchılarını axloqıy shakllantırıshga doır tarbıyavıy

ımkonıyatları oid taklif, fikr-mulohazalar keltirilgan.
SHAYBONIYLAR DAVRIDA SAMARQANDDA ME’MORCHILIK VA HUNARMANDCHILIK TARIXIDAN
Authors:   Samarqand davlat universiteti, I Muxiddinov S
Published: March 2023

Maqolada Samarqandda shayboniylar sulolasi davridagi o‘zgarishlar, shayboniy

hukmdorlarning shaharsozlik va me’morchilik sohasida olib borgan siyosati yoritilgan. Sahyboniylar

tomonidan qurilgan madrasalar, diniy va jamoat binolari va ularning faoliyati manbalar asosida ochib

berilgan. Samarqandda XVI asrda hunarmandchilik holati va turlari, dehqonchilikdagi islohatlar haqida

ma’lumot berilgan. Ushbu maqolada Samarqand bozorlari va savdo rastalarining faoliyati, ularning ijtimoiy

hayotdagi ahamiyati tahlil qilingan
TEACHING SCIENTIFIC AND PROFESSIONAL SPEECH IN A FOREIGN LANGUAGE TO PHYSICS STUDENTS
Authors:   Samarqand davlat universiteti, H o l m a t o v a M
Published: March 2023

The article presents a description of the author's methodology for teaching scientific

monologue speech in a foreign language to students of physics specialties - the relevance of its

development, the conditions for the start of training, the approach, the logic of the distribution of

educational material, as well as the content of the training itself - a detailed description of the skills

formed as a result of the application of this methodology. Teaching scientific and professional speech

in a foreign language to students of non-linguistic (in particular, physics specialties, as we believe,

should begin with the formation of students' ability to formulate a definition of a scientific term,

classify objects or phenomena, compare them with each other and describe each according to the

requirements to scientific speech (both in content and form) and give relevant examples. In

conclusion, the results obtained during the testing of this technique at the Faculty of Physics of

Namangan State University are presented
RESEARCH OF PHRASEMES IN PRIMARY SCHOOL TEXTBOOKS OF “O‘QISH KITOBI”
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Y Vafoyeva M
Published: March 2023

The article discusses external structure, internal semantic features, and syntactic

structure of phrasemes in primary school textbooks of “O‘qish kitobi”. The connotative meaning is

expressed in one way or another in the phraseme, that is, in one of them the emotionality, in the other

expressiveness, in the other the value-attitude is more pronounced, at the same time the phrasemas are

adapted to this or that functional style of speech are also explored in this article
O‘ZBEK TILINING LINGVOKULTUROLOGIK TADQIQI NATIJASIDA O‘RGANILGAN MUAMMOLAR
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Muminova M
Published: March 2023

O‘zbek an’anaviy tilshunosligi zaminida shakllangan, taraqqiyot yo‘lini tanlagan va belgilangan maqsad asosidagi vazifalarini muvaffaqiyatli ado etgan o‘zbek substansial tilshunosligining hozirgi holati fanimizda yangi yo‘nalishlarning shakllanishini taqozo qilmoqda. Ular diqqat-markazida “lison-nutq” masalasini turli daraja va ko‘rinishda namoyon qiluvchi “til va jamiyat”, “til va madaniyat”, “til” va shaxs”, “milliy til va milliy tafakkur”, “til va sun’iy intellekt” kabi
VOHID ABDULLAYEV ADABIY-ILMIY QARASHLARINING BADIIYATI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Rahmatova D
Published: March 2023

Ushbu maqolada akademik Vohid Abdullayevning nazariy-estetik qarashlari, mantiqiy tafakkur g‘oyasi, olimning she’riy san’atlarga doir talqinlari to‘g‘risida to‘xtalib o‘tiladi. Vohid Abdullayev olim bo‘lish bilan birga yetuk shoir, publitsist, o‘tkir notiq ekanligi, shoir va adibning badiiy, publitsistik asarlari chuqur o‘rganilishi, shu asosda bunday asarlarning hozirgi davrda yosh avlod tarbiyasida ham muhim ahamiyat kasb etishi keng tahlil qilinishi aks ettirilgan. Butun umrini ezgulikka baxshida etgan Vohid Abdullayev qalamida faqat ezgulik targ‘ibi yangrashi ta’kidlangan.
TIL TA`LIMI YO‘NALISHIDAGI OTM O‘QITUVCHILARINING PEDAGOGIK KOMPETENSIYASINI TAKOMILLASHTIRISHDA INNOVATSION PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARNI QO‘LLANISHI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, R Ismailov A
Published: March 2023

Mazkur maqolada oliy ta`lim muassasadagi chet tili o‘qituvchisining pedagogik kompetensiyasini takomillashtirishda innovatsion pedagogik texnologiyalarni qo‘llanilishning o‘rni va ta’siri tahlil qilingan. Muallif pedagogik kompetensiya komponetlari haqidagi olimlarning turli fikrlarini keltirib, tahlil qilib, o‘zining xulosasini chiqargan.
PARLAMENT VA JAMOATCHILIK NAZORATI DEMOKRATIK JAMIYATNING MUHIM OMILI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Z Surobova R
Published: March 2023

Ushbu maqolada O‘zbekistonda parlament va jamoatchilik nazoratining faoliyati demokratik jamiyatni barpo etishda muhim omil ekanligi yoritilgan
Temporal oceanographic variation using satellite imagery data in the central Mexican Pacific convergence zone
Authors: Pérez-de Silva Carlos Vladimir , Cupul-Magaña Amilcar Leví , Rodríguez-Zaragoza Fabián Alejandro , Rodríguez-Troncoso Alma Paola
Published: March 2023

The oceanographic variation of the central Mexican Pacific (CMP) is mainly driven by the California Current and the Mexican Coastal Current, which generate a convergence zone. Little information is available regarding changes in oceanographic variables at the mesoscale level in the CMP. Therefore, this study characterized 6 oceanographic variables (sea surface temperature, chlorophyll concentration [Chl], primary productivity [PP], diffuse attenuation coefficient [K490], and particulate inorganic/organic carbon concentration [PIC, POC]) in the CMP from 2010 to 2017 and their relationships with El Niño/Southern Oscillation (ENSO). The variables were standardized to monthly pixel values of 0.08 latitude degrees, and the study area covered 48,846.48 km2. Friedman tests were used to compare the temporal variation in the variables, while Spearman correlations were used to evaluate the relationship between each variable and the Multivariate ENSO Index (MEI). A cross-correlation analysis was performed to determine the temporal lag between the oceanographic variables and the MEI. The cyclicity of the variation in the CMP was determined by spectral analysis. All variables showed significant differences between months and years. Two seasons defined by temperature were also detected: a cold season (December–June), in which high values of these variables were observed, and a warm season (July–November), in which low values of these variables were observed. No variables were correlated with the MEI; however, a 4-month time lag was identified between the variables and the MEI. The cyclicity of the variables corresponded to the cold and warm seasons. The cold phase of ENSO increased the values of PP, Chl, and K490 up to 4 times compared to those of other years. Taken together, the observed variation in oceanographic conditions makes the CMP one of the most dynamic coastal regions of the Mexican Pacific.
Adverse prognosis gene expression patterns in metastatic castration‐resistant prostate cancer
Authors: Sharifi Marina N. , Feng Eric , Rydzewski Nicholas R. , Taylor Amy K. , Sperger Jamie M. , Shi Yue , Helzer Kyle T. , Bootsma Matthew L. , Carreno Viridiana , Chang Alex H. , Nunamaker Luke A. , Blitzer Grace C. , Shang Tianfu Andy , Subramanian Aishwarya , Bjartell Anders , Josefsson Andreas , Wikström Pernilla , Feng Emily , Kohli Manish , Yang Rendong , Dehm Scott M. , Small Eric J. , Aggarwal Rahul , Quigley David A. , Lang Joshua M. , Zhao Shuang G. , Sjöström Martin
Published: February 2025

Metastatic castration‐resistant prostate cancer (mCRPC) is a heterogeneous disease. Several studies have identified transcriptional subtypes of mCRPC, but comprehensive analysis of prognostic gene expression pathways has been limited. Therefore, we aggregated a cohort of 1012 mCRPC tissue samples from 769 patients and investigated the association of gene expression‐based pathways with clinical outcomes and intrapatient and intratumor heterogeneity. Survival data were obtained for 272 patients. Pathway‐level enrichment was evaluated using gene set variation analysis. scRNA‐seq datasets from mCRPC tissue biopsies and circulating tumor cells were used to investigate heterogeneity of adverse pathways. We identified five pathway clusters: (a) Immune response/WNT/TGF‐beta signaling, (b) AR signaling/luminal signatures, (c) mTOR signaling and glycolysis, (d) cell proliferation, and (e) neuroendocrine differentiation. Proliferation, AR signaling loss, and glycolysis/mTOR signaling were independently prognostic. Adverse prognostic pathway scores decreased on treatment with AR signaling inhibitors, but not at progression, suggesting failure to permanently target these pathways. scRNA‐seq datasets from mCRPC tissue biopsies and circulating tumor cells were used to investigate heterogeneity of adverse pathways. Our results suggest loss of AR signaling, high proliferation, and a glycolytic phenotype as adverse prognostic pathways in mCRPC that could be used in conjunction with clinical factors to prognosticate for treatment decisions.
Colorimetric Detection of Glucose Based on Discrete Chiral Au Nanorods
Authors: Pan Xiaobing , Li Haoyu , Chen Xuan , Wang Shenli , Mourdikoudis Stefanos , Luo Taotao , Wong Kwok‐yin , Zheng Guangchao
Published: February 2025

The fabrication of discrete chiral Au nanorods (c‐Au NRs) used as new emerging chiral plasmonic nanozyme for colorimetric detection of glucose is presented. It is found that the colorimetric detection of glucose based on the c‐Au NRs is dependent on chiral geometries and polarized light. In comparison to Lc‐Au NRs, Dc‐Au NRs possess a lower linear concentration range of glucose detection and limit of detection (LOD) due to their higher affinity capacity. More importantly, polarized light (LP: linearly polarized light; LCP: left‐handed circularly polarized light; RCP: right‐handed circularly polarized light) can enantioselectively and markedly improve the LOD of glucose due to circularly polarized hot electrons and electromagnetic field. For instance, the LOD is lower under the RCP irradiation for Dc‐Au NRs in comparison to that under LCP irradiation. Similarly, the LOD is higher under the RCP irradiation for Lc‐Au NRs than that under LCP irradiation. Our work not only provides a novel strategy for the detection of glucose levels, but also reveals the chiral interaction between chiral matters and chemical substrates, which will be helpful in the field of chiral recognition, chiral catalysis, and chiral drugs.
Compact Device for Monitoring Electret Filter Performance via Electric Field Strength
Authors: Zikulnig Johanna , Lenzhofer Martin , Mayer Christoph , Grabher Günter , Berchtold Tobias , Kosel Jürgen
Published: February 2025

The performance of electret filters, widely used in various air filtration systems, can degrade over time due to environmental factors such as humidity and elevated temperatures. This study introduces a compact electric field sensor designed for quasi‐continuous monitoring of electret filter performance. The sensor measures the electric field strength of the filter, which correlates with its efficiency. Testing under various conditions demonstrates high specificity (0.93), sensitivity (0.8), and precision (0.89) in measuring electric field strength as an indicator of filter efficiency. Statistically significant p‐values (<0.01) confirm the sensor's accuracy. The developed device can be integrated into various filtration systems, including smart masks, air conditioning, hospital ventilation units, and aircraft air purification systems, to ensure sustained performance and improved air quality in critical environments.
A Silk Fibroin Nanoparticle Hydrogel Loaded With NK1R Antagonist Has Synergistic Anti‐Inflammatory and Reparative Effects on Dry Eye Disease
Authors: Gong Bo , Liu Yi , Li Huan , Ju Xueming , Li Dongfeng , Zou Yuhao , Guo Xiaoxin , Dong Kai , Xiao Jialing , Wu Weijia , Chai Renjie , Zhang Ruifan , Yu Man
Published: February 2025

Dry eye disease (DED) is a multifactorial illness affecting tears and the ocular surface. The neurokinin 1 receptor (NK1R) is a target for controlling T helper 17 (Th17) and regulatory T cell (Treg) imbalances. This work creates a silk fibroin (SF) nanoparticle hydrogel that targets NK1R with CP‐99,994 (CP). Combining CP and SF to generate stable nanoparticles while integrating a flexible hydrogel material results in a sustained‐release ophthalmic drop formulation (SF@CP@Gel), which provides a long‐lasting ocular formulation with anti‐inflammatory and reparative properties. SF@CP@Gel could maintain a stable CP concentration for 25 h with detectable biological activity. The cell counting kit‐8 and 2,7‐DHL‐DA results reveal that SF@CP@Gel has no cytotoxic effect on human corneal epithelial cells (HCECs) and decreases the reactive oxygen species level in oxidatively damaged HCECs. Cell scratch assays demonstrate that SF@CP@Gel can greatly increase HCEC migration and proliferation within 24 h. Furthermore, in vivo therapy with topical SF@CP@Gel twice daily markedly reduce clinical symptoms by reducing the amount of pathogenic Th17 cells while efficiently restoring Treg activity. In summary, this work reveals that SF@CP@Gel might attenuate DED by inhibiting NK1R‐mediated SP signaling and thereby modulating the Th17/Treg ratio, a potential anti‐inflammatory and repair treatment method for DED.