Συμβολή στη μελέτη και αντιμετώπιση της οξείας επιγλωττίτιδας σε ενήλικες στην Ελλάδα
Authors: Σιδέρης Γεώργιος 
Published: May 2022

Σκοπός: Η παρούσα διδακτορική διατριβή ασχολείται με τη μελέτη της πληθυσμιακής, δημογραφικής, φυλετικής και ηλικιακής κατανομής της οξείας επιγλωττίτιδας σε ενήλικες ασθενείς στην Ελλάδα καθώς και με την κλινικοεργαστηριακή διάγνωση και αντιμετώπιση της νόσου και των δυνητικά θανατηφόρων επιπλοκών της. Μέθοδοι: Μελετήθηκαν αναδρομικά ασθενείς από τρία νοσοκομειακά ιδρύματα, με βάση το εφημερειακό καθεστώς που ισχύει στη χώρα από την έναρξη του 2011 έως το τέλος του 2020 και έγινε αναγωγή των αποτελεσμάτων επί του γενικού συνόλου του πληθυσμού. Όλοι οι ασθενείς αντιμετωπίστηκαν με ενιαίο πρωτόκολλο διαχείρισης.Αποτελέσματα: Μελετήσαμε 308 περιπτώσεις ενήλικων ασθενών που νοσηλεύτηκαν με τη διάγνωση της οξείας επιγλωττίτιδας, 176 άνδρες και 132 γυναίκες. Η διάμεση ηλικία τους ήταν 47,7±16,2 έτη. Η μέση διάρκεια νοσηλείας ήταν 4,6±3,4 ημέρες. Δεν παρατηρήθηκε εποχιακή κατανομή της νόσου, ούτε μεταβολή στην χρονική τάση. Από το σύνολο του δείγματος μελετήθηκαν αναλυτικότερα 140 ασθενείς (82 άντρες και 58 γυναίκες). Συνοδά νοσήματα είχαν 81 ασθενείς ενώ 63 ήταν καπνιστές. Ο μέσος χρόνος έναρξης των συμπτωμάτων πριν την προσέλευση στο νοσοκομείο ήταν 2,6±1.7 μέρες. Τα πιο κοινά συμπτώματα ήταν η οδυνοφαγία και η φαρυγγαλγία ακολουθούμενα από την αλλαγή φωνής, το εμπύρετο, την αναπνευστική δυσχέρεια, τη σιελόρροια και το βήχα. Επιγλωττιδική κύστη είχαν 8 ασθενείς. Επιπλοκές της νόσου εμφάνισαν 32 ασθενείς (αποστηματική επιγλωττίτιδα: 27, απόφραξη αεραγωγού: 17, άλλες: 4). Επιγλωττιδικό απόστημα εμφάνισαν 13 ασθενείς (γλωσσική επιφάνεια της επιγλωττίδας), υπεργλωττιδικό απόστημα 3, ενώ 11 ασθενείς εμφάνισαν εν τω βάθει τραχηλικό απόστημα. Χειρουργική παροχέτευση των αποστημάτων έγινε σε 20 ασθενείς ενώ 7 αντιμετωπίστηκαν με συντηρητική αγωγή. Η διάρκεια νοσηλείας των ασθενών με αποστηματική επιγλωττίτιδα ήταν 8.7±5.5 μέρες (p-value: <.001) ενώ αυτών που χρειάστηκαν διασφάλιση αεραγωγού με χειρουργική τραχειοστομία ήταν 10.8±4.8μέρες (p-value: <.001). Βρέθηκε ότι η ύπαρξη άνω του ενός μικροβίων αυξάνει τη διάρκεια νοσηλείας (p value: <.002). Στατιστικά σημαντικοί προγνωστικοί παράγοντες εκδήλωσης αποστηματικής επιγλωττίτιδας βρέθηκαν να είναι τα συμπτώματα αναπνευστικής δυσχέρειας, η ύπαρξη κύστης και η τιμή της CRP>44 mg/L (p value: <.001, <.001 και <.001 αντίστοιχα). Οι παράγοντες που συνδέονται στατιστικά με την απόφραξη του αεραγωγού είναι τα συμπτώματα της αναπνευστικής δυσχέρειας, ο σακχαρώδης διαβήτης και η τιμή της CRP>50 mg/L (p value: <.013, <.001 και <.001 αντίστοιχα). Η απόφραξη του αεραγωγού συνδέεται στατιστικά με την προΰπαρξη ή την ανάπτυξη αποστήματος και αντίστροφα (p-value: <0.001). Ελήφθησαν συνολικά 100 καλλιέργειες φαρυγγικού επιχρίσματος, πύου και ιστών. Το 90% εμφάνισαν ένα μονό παθογόνο μικρόβιο ενώ το 10% εμφάνισε δύο ή παραπάνω μικρόβια. Ο στρεπτόκοκκος απομονώθηκε στο 64% των καλλιεργειών ενώ ο H.Influenza δεν ανιχνεύτηκε σε καμία καλλιέργεια. Η ύπαρξη άνω του ενός παθογόνου μικροβίου συνδέεται στατιστικά με τη δημιουργία αποστημάτων και με την απόφραξη του αεραγωγού (p value: <.001). Όλοι οι ασθενείς επέζησαν.Συμπεράσματα: Η ετήσια συχνότητα εμφάνισης της οξείας επιγλωττίτιδας ενηλίκων στην Ελλάδα υπολογίστηκε σε 3,2 ασθενείς ανά 100.000 κάτοικοι. Η διάγνωση της νόσου είναι κλινική. Οι εργαστηριακές και απεικονιστικές εξετάσεις είναι επικουρικές αλλά συμβάλουν στην εκτίμηση της βαρύτητας της νόσου. Άνω του 20% των ασθενών αναμένεται να εκδηλώσουν επιπλοκές με συχνότερες τη δημιουργία αποστημάτων και την απόφραξη του αεραγωγού. Προγνωστικοί παράγοντες για την εκδήλωση επιπλοκών είναι τα συμπτώματα αναπνευστικής δυσχέρειας, η ύπαρξη επιγλωττιδικής κύστης, ο ΣΔ και η αυξημένη τιμή της C-αντιδρώσας πρωτείνης με τιμή άνω του 50 mg/L. Σε περίπτωση εμφάνισης επιπλοκών η διάρκεια νοσηλείας διπλασιάζεται. Ο στρεπτόκοκκος εμφανίζεται ως το πιο κοινό παθογόνο μικρόβιο. Τα εμπειρικά σχήματα ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής έχουν συχνά επιτυχή αποτελέσματα ενώ σε περίπτωση επιπλοκών η πολυμικροβιακότητα είναι συχνή. Η κύρια ένδειξη χειρουργικής παροχέτευσης των αποστημάτων είναι η επέκταση τους πέραν της δομής της επιγλωττίδας. Τα ευρήματα της παρούσας μελέτης υποδεικνύουν ότι η οξεία επιγλωττίτιδα ενηλίκων αποτελεί διαφορετική κλινική οντότητα από αυτή των παίδων. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση μπορεί να εκμηδενίσει τη θνητότητα.