Μελέτη της επίδρασης του βαλπροϊκού νατρίου στη διεργασία της ήβης, στη συμπεριφορά ενεργητικής αποφυγής και στις βιολογικές αμίνες του εγκεφάλου, υπό χρόνια και οξεία χορήγηση και από επίδραση stress
Authors: Μητσικώστας Δήμος-Δημήτριος 
Published: January 2014

Μελετήθηκε η επίδραση του Βαλπροϊκού Νατρίου (VPA) στη διεργασία της ήβης, στη συμπεριφορά ενεργητικής αποφυγής και στις βιολογικές αμίνες του εγκεφάλου επιμύων, σε χρόνια και οξεία χορήγηση του φαρμάκου και μετά από επίδραση stress. Από τις βιολογικές αμίνες του εγκεφάλου, έγιναν προσδιορισμοί με Υγρή Χρωματογραφία Υψηλής Πίεσης (HLPC) της ΝΑ, DA, DOPAC, (DOPAC/DA), 5-ΗΤ, 5ΗΙΑΑ, (5ΗΙΑΑ/5-ΗΤ) στον Μετωπιαίο Φλοιό (ΜΦ), Υποθάλαμο (Υ) και Ραβδωτό Σώμα (ΡΣ, στο οποίο επιπλέον προσδιορίστηκε το HVA και HVA/DA). Οι προσδιορισμοί των νευρομεταβιβαστών έγιναν μετά από χρόνια per os (για διάστημα 15 ως 27 ημερών, με δόσεις που κυμαινόταν από 100 ως 200 mgr/Kgr) και οξεία (ενδοπεριτοναϊκή 200 mgr/Kgr) χορήγηση VPA, σε αρσενικούς και θηλυκούς άνηβους επίμυες. Ορισμένες ομάδες πειραματόζωων 48 ώρες πριν τη θανάτωση τους και τη μέτρηση των βιολογικών αμινών, είχαν υποβληθεί σε stress αιθέρα 15 λεπτών ή δοκιμασία μάθησης ενεργητικής αποφυγής 30 λεπτών. Ακόμα, μελετήθηκε η τεστοστερόνη και το βάρος των οργάνων αρσενικών ανήβων επιμύων μετά από οξεία χορήγηση VPA και stress. Έγινε αυστηρός στατιστικός έλεγχος που περιελάμβανε έλεγχο ύπαρξης κανονικής κατανομής, t-test ή δοκιμασία Wilcoxon στις περιπτώσεις που δεν ίσχυαν τα κριτήρια του t-test. Προέκυψαν δε τα εξής αποτελέσματα: 1. Σε καμία από τις παραμέτρους της ενήβωσης δεν παρατηρήθηκε κάποια σημαντική διαφοροποίηση. 2. To VPA προκάλεσε πτώση της συγκέντρωσης της DA στον Υ (Ρ<0.05), σε άνηβους επίμυες μετά από χρόνια χορήγηση του, ενώ σε οξεία εφάπαξ χορήγηση δεν παρατηρήθηκαν διαφοροποιήσεις της συγκέντρωσης της DA σε σχέση με τους μάρτυρες. Αύξηση του 5ΗΙΑΑ στον ΜΦ (Ρ<0.01) παρατηρήθηκε σε άνηβους επίμυες οι οποίοι είχαν υποβληθεί σε stress 48 ώρες πριν τον προσδιορισμό και στους οποίους χορηγήθηκε ενδοπεριτοναϊκά το VPA σε δύο δόσεις (μία 30 λεπτά πριν το stress και μία δεύτερη 30 λεπτά πριν τη θανάτωση), σε σχέση με μάρτυρες οι οποίοι υπέστησαν επίσης stress και ενδοπεριτοναϊκή χορήγηση NaCL 0.9% στους αντίστοιχους χρόνους. 3. Μετά από χρόνια χορήγηση VPA και stress που εφαρμόστηκε 48 ώρες πριν τη θανάτωση, βρέθηκε πτώση της ΝΑ στον ΜΦ και στον Υ και αύξηση της ανακύκλησης της 5-ΗΤ, καθώς επίσης αύξηση του 5ΗΙΑΑ στον Υ και το ΡΣ, σε σχέση με μάρτυρες που έλαβαν χρονίως VPA σε ίδιες δόσεις αλλά δεν υπέστησαν stress. 4. To stress 48 ώρες πριν τη θανάτωση ίων πειραματόζωων επηρέασε τόσο τους μάρτυρες, όσο και τους επίμυες που έλαβαν διπλή δόση VPA, ως προς την πτώση της ΝΑ στον ΜΦ και στο ΡΣ και ως προς την ελάττωση της ανακύκλησης της DA (DOPAC/DA) στο ΡΣ. Πτώση του DOPAC στο ΡΣ διαπιστώθηκε μόνο στα VPA ζώα, ενώ η πτώση του DOPAC και του κλάσματος DOPAC/DA στον Υ ήταν ισχυρότερα σημαντικές στους VPA επίμυες (P<0.01), παρά στους μάρτυρες (P<0.05). 5. Μετά από συνδυασμό διπλής-οξείας χορήγησης VPA και stress (48 ώρες πριν) σε σύγκριση με εφάπαξ χορήγηση VPA χωρίς stress, διαπιστώθηκε πτώση της ΝΑ στον ΜΦ και στο ΡΣ, αύξηση της ανακύκλησης της 5-ΗΤ στον ΜΦ και στον Υ, αύξηση της 5-ΗΤ στον ΜΦ και τέλος αύξηση του 5ΗΙΑΑ στον ΜΦ, Υ και ΡΣ. Καμμία από τις διαφορές ως προς το σεροτονινεργικό σύστημα δεν διαπιστώθηκε μετά από σύγκριση μαρτύρων που υπέστησαν stress, σε σχέση με μάρτυρες χωρίς stress. 5. Από τη δοκιμασία μάθησης ενεργητικής αποφυγής δεν προέκυψε καμία διαφοροποίηση ανάμεσα στις συγκρινόμενες ομάδες (VPA και μάρτυρες). Θα πρέπει να σημειωθεί όμως, ότι το ποσοστό ενεργητικής αποφυγής ήταν πολύ χαμηλό και στις δυο ομάδες, επομένως από την άποψη αυτή κάθε συμπέρασμα ίσως είναι επισφαλές. Από τα αποτελέσματα αυτά διαφαίνεται ότι το VPA δεν επηρεάζει τη διαδικασία της ενήβωσης. Ελαττώνει όμως τη συγκέντρωση της DA στον Υ μετά από χρόνια χορήγηση του. Ακόμη φαίνεται ότι το stress επηρεάζει σημαντικά την επίδραση του VPA στην ανακύκληση της σεροτονίνης, κυρίως στον Μετωπιαίο Φλοιό. Οι επιδράσεις αυτές του VPA στο σεροτονινεργικό και ντοπαμινεργικό σύστημα μπορεί να συμβάλλουν στο μηχανισμό της αντιεπιληπτικής δράσης του.