bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
PENERAPAN METODE SIMPLE ADDITIVE WEIGHTING (SAW) PADA SISTEM PENDUKUNG KEPUTUSANDALAM MENENTUKAN KENDARAAN YANG LAYAK BEROPERASI (Studi Kasus: PT. Yasunli Abadi Utama Plastik)
Authors: Sitorus Hernalom , Nursafitri Rachmah
Published: August 2023

Vehicle testing is a series of inspection of vehicle components that must meet the roadworthiness threshold requirements, to ensure the vehicles to be operated on the road are in good technical condition in order to maintain safety and smoothness in the process of sending goods to the customer. However, currently vehicles that are operated often experience obstacles such as strikes in the middle of the road, broken tires, hit by a ticket because the vehicle documents are not renewed so there is a delay in delivery that will harm the customer and the company itself. The problem with the company is that there is no specific method used by the mechanics and the head pool to find out which vehicles are feasible to operate. In this study using the Simple Additive Weighting (SAW) method to find optimal alternatives from a number of alternatives with certain criteria. This study will rank vehicles that are roadworthy, based on criteria such as vehicle year, completeness of letter, completeness of supporting accessories, periodic service period. The results of this study were obtained the value of the weight of a vehicle that is most feasible to operate.
Leximi dhe komunikimi ndërnjerëzor
Authors: Univers Revista
Published: August 2023

Leximi është mjeti më i sigurt dhe më i dobishëm i shoqërizimit të njerëzve, është gurthemel i qytetërimit dhe mjeti më i përsosur i komunikimit kulturor dhe ndërnjerëzor. Ka një lidhje të drejtpërdrejtë mes leximit dhe zhvillimit në të gjitha shfaqjet e tij, duke përfshirë edhe anën ekonomike. Një shoqëri që lexon, nuk mund të jetë e varfër. Aty ku lexohet më shumë, aty jetohet më mirë, aty njeriu vetërealizohet më mirë, e përmbush misionin dhe funksionin e tij si qenie më mirë dhe më plotësisht sesa tjetërkund. Të para në këtë këndvështrim, problemet e botës sot, ashtu sikurse dje, nuk janë probleme të zhvillimit, por të leximit.

Bota e zhvilluar, në të vërtetë dhe në thelb, është botë e lexuar. Vendet e botës që vuajnë nga problemet e zhvillimit të ulët ekonomik, nuk mund të kapin ritmin e zhvillimit pa masivizuar kulturën  e  leximit.  Raporti  midis  varfërisë  dhe  leximit  është një lidhje e zhdrejtë, e përhershme, e dëshmuar dhe e vërtetuar historikisht. Afrika është pjesa e botës që e shembullon lidhjen që ekziston mes mungesës së leximit dhe mungesës së zhvillimit. Është kontinenti më i pasur në burime natyrore. Është po ashtu edhe kontinenti më i vjetër dhe djepi i njerëzimit. Është copëtoka me kushtet më të favorshme klimatike për mirëqenien e njeriut. Aty, në dallim nga të gjitha kontinentet e tjera, nuk ekziston dimri si stinë. Është pranverë dhe verë e përjetshme. Është edhe copëtoka më e qëndrueshme në pllakat tektonike të tokës. Aty ndodhin më pak tërmete, vullkane, uragane dhe fatkeqësi natyrore sesa në pjesët e tjera të botës. Edhe nëntoka e saj është më e pasura nga të gjitha kontinentet e tjera. Megjithatë është më pak i zhvilluari kontinent në rruzullin njerëzor. Nuk ka asnjë dyshim në aftësitë e njerëzve nga ky kontinent për zhvillim e qytetërim. Ata janë ndërtuesit e mrekullive të qytetërimit Evropian dhe të Amerikës, përveçse ndërtuesit e qendrave të ndryshme të qytetërimit, nga më të pasurat dhe më të lashtat në historinë e njerëzimit. Asgjë nuk i mungon Afrikës së madhe dhe origjinale për të qenë e zhvilluar dhe e përparuar si zonat e tjera të botës, përveç leximit. Asgjë nuk u mungon as afrikave të vogla të shpërndara anekënd botës, përveçse kryefjalës dhe kryeçelësit të zhvillimit dhe përparimit: leximit.
Lidhja Shqiptare e Prizrenit, faktor i zhvillimit kulturor dhe arsimor
Authors: Sulejmani Prof. Dr. As. Shaban , Jashari Dr. Rahim
Published: August 2023

Shekulli XIX shënon për shqiptarët e të gjitha trevave një epokë të re, atë të Rilindjes Kombëtare, të lëvizjes për emancipimin e tyre  ekonomik, politik dhe kulturor, për çlirimin nga osmanët dhe për bashkimin në një shtet të vetëm kombëtar.

Fillimi i kësaj periudhe përkon me atë të Tanzimatit, kur Perandoria Osmane nisi të zbatonte një varg reformash, që synonin të forconin pushtetin e centralizuar osman, të cilat u shoqëruan me ngritjen e një aparati burokratik, me nëpunës turq, me shtimin e arbitraritetit të tyre në vjeljen e taksave dhe me vendosjen e shërbimit të detyruar ushtarak etj. Këto masa, krahas diskriminimit të gjithanshëm politik dhe kulturor të shqiptarëve (që nuk njiheshin si komb dhe nuk kishin të drejtën e mësimit në gjuhën amtare), shkaktuan një pakënaqësi të përgjithshme anembanë trevave shqiptare dhe nxitën reagime të ashpra kundërosmane.

Në vazhdën e këtyre pakënaqësive, në vitet ‘30-‘50 të shek. XIX, shpërthyen kryengritjet e armatosura, të cilat vazhduan edhe në dekadat e mëvonshme dhe u shtrinë pothuajse në të njëjtën kohë në gjithë trevat shqiptare. Kryengritje të tilla antiosmane ndodhën në krahina të ndryshme shqiptare, që nga Kosova e Rrafshi  i  Dukagjinit  dhe  nga Shqipëria e Veriut deri në Myzeqe e Prevezë. Vargu i kryengritjeve të armatosura, ndonëse rezultuan të pasuksesshme për organizimin e një lufte të përgjithshme për realizimin e idesë kombëtare dhe krijimin e një shteti shqiptar.  Çështja Lindore që shpërtheu në vitet 1875-1876 dhe sidomos lufta ruso-osmane e viteve 1977-1878 tronditi thellë popullin shqiptar. Kjo luftë do të mbyllet me Traktatin e Shën Stefanit (Yeşilkoyi i sotëm), të 3 marsit 1878, midis Rusisë dhe Perandorisë Osmane. Nënshkrimi i këtij traktati “ishte një katastrofë absolute për osmanët” dhe rrjedhimisht edhe për shqiptarët që ishin nën sundimin osman. Fqinjët e shqiptarëve filluan copëtimin e “Arnautllukut”.
Rikthimi i motiveve mitike në letërsi
Authors: Ramadani Msc. Fikret
Published: August 2023

Rimarrja e motiveve mitike në krijimtarinë letrare bashkëkohore, dhe jo vetëm, është dukuri e njohur dhe e studiuar mjaftueshëm në letërsi. Motive të tilla janë të  pranishme  në shumë prej veprave të Ismail Kadaresë, ose thënë ndryshe, kanë qenë një sofër prej së cilës është ushqyer vazhdimisht dhe e ka plotësuar veprën e tij të pavdekshme. Metafora  mitike, është pjesë tejet e rëndësishme për kuptimin dhe interpretimin e letërsisë. Shkrimtarët e mirëfilltë, shpeshherë, rimarrin motivet mitike si paratekste letrare, e pastaj i përdorin  për  qëllimet  e tyre, duke u kujdesur për fabulën ekzistuese, ngase ndryshime të çfarëdollojshme do ta humbnin interesin e lexuesve. Ja si shprehen teoricienët e shquar të letërsisë: “Të thuash se shkrimtari ka nevojë për mitin, është shenjë e nevojës që ai ndien për t’u bashkuar me shoqërinë, për të gjetur vendin e vet në shoqëri, për t’u integruar në të”.

Përveç kësaj, kemi raste edhe kur shkrimtarët me aftësi të veçanta arrijnë që të krijojnë mite të paqena, por të krijuara nga vetë ata, e që pastaj nëpërmjet lexuesve marrin përmasa universale.Për t’u theksuar është edhe fakti se “ka mite të krijuara me tendencë, po ka edhe të krijuara në mënyrë të pavetëdijshme”.

Në fokus të punimit tonë s’ka si të jetë rasti i fundit, ngase dihet fare mirë se motivet të cilat janë proceduar në tekst nuk janë prurje të reja, por janë marrë nga opusi ynë i gjerë folklorik.Krijimtaria folklorike ka qenë përherë tërheqëse dhe motivuese për I. Kadarenë. “Balada e murimit” zë vend qendror në letërsinë orale, që njëkohësisht është edhe një ndër krijimet më të bukurat që ka populli ynë.
Imazhi i osmanëve në tekstet shkollore të historisë në Bosnjë dhe Hercegovinë
Authors: Alibašić Prof. Dr. Ahmet
Published: August 2023

Lidhja e myslimanëve të Ballkanit dhe islamit me turqit osmanë është aq e fortë, saqë emrin “turq” për myslimanët e kanë  përdorur jo vetëm jomyslimanët në Ballkan, por edhe myslimanët  vetë, deri vonë, madje me një dozë krenarie. Për shekuj të tërë,  miqtë dhe armiqtë i kanë perceptuar osmanlinjtë, pikë së pari, si  myslimanë. Kjo nuk do të kishte ndonjë peshë sot, nëse procesi i   islamizimit nuk do të kishte rezultuar në ndryshime demografike të përhershme në Bosnjë e Hercegovinë (që këtej e tutje do të përdoret: BH) dhe daljen e një grupimi të ri fetar të myslimanëve.

Në këtë artikull do të analizojmë tekstet shkollore të historisë që përdoren në shkollat fillore në Bosnje dhe Hercegovinë me synimin për të vendosur konturet kryesore të imazhit të osmanëve, i cili paraqitet në tekstet shkollore boshnjake, kroate dhe serbe.

Për ta arritur këtë qëllim, ky artikull krahason se si trajtohen çështjet kyçe të historisë osmane, si beteja e Kosovës dhe procesi i islamizimit. Duket qartë se ka një ndryshim midis teksteve shkollore të historisë së Bosnje-Hercegovinës, të cilët përpiqen të nxjerrin në pah më të mirën nga e kaluara si bazë për bashkëjetesën bashkëkohore, dhe teksteve shkollore serbe, ndonjëherë edhe atyre kroate, që sjellin më të keqen në vëmendjen e studentëve. Ajo që është më shumë shqetësuese në tekstet shkollore serbe është përmendja e supozuar e bastisjeve serbe nga osmanët.

Mitet që autorë të tjerë kanë identifikuar në historiografitë e përgjithshme kombëtare të Ballkanit janë pothuajse të gjitha të analizuara dhe të pranishme në tekstet shkollore. Duke krahasuar tekstet e historisë bashkëkohore me kronikat e manastirit françeskane dhe ortodokse nga Bosnja e shekullit të 15-të dhe 18-të, punimi tregon sesi nacionalizmi e shtrembëroi historiografinë në Bosnje.
Identiteti shqiptar në sfondin e globalizmit
Authors: Suma Dr. Rexhep
Published: August 2023

Ndryshimet e shpejta njerëzore përgjatë shekullit të njëzetë, të shoqëruara me avancimin e masmedias, e kanë shndërruar botën në një fshat global.

Periudha ndërmjet shekullit XI dhe XIV ishte periudha më e errët për historinë kombëtare dhe kulturore shqiptare, për shkak të konvertimit të dhunshëm të shqiptarëve dhe toponimeve të tyre në sllavisht. Në periudhat e pushtimit bizantin, bullgar dhe serb, zhvillimi i identitetit shqiptar jo vetëm u ndal, por shqiptarët iu nënshtruan një procesi eliminimi fizik dhe kulturor. Duke pyetur historianët tanë: “Pse shqiptarët u nënshtruan gjithmonë nga shtypja e huaj”? Përgjigja është: "Sepse ishim të vegjël dhe të dobët!". Por historianët nuk arrijnë të japin një përgjigje se pse ishim të vegjël, të dobët dhe të pafuqishëm. Megjithatë, nuk është e lehtë të argumentosh dhe të dokumentosh, sepse shqiptarët kanë probleme me kujtesën historike për shkak të interpretimeve dhe qasjeve minimizuese dhe censuruese, si dhe për shkak të mos dokumentimit të kujtesës historike dhe mosbesimit ndaj institucioneve historike dhe kulturore.

Kultura është padyshim burimi dhe faktori i shqiptarëve në vendosjen dhe forcimin e identitetit të tyre kombëtar. Në anën tjetër, më pak se 1% e buxhetit vjetor të Kosovës ndahet në sferën e kulturës, dhe ky është një tregues i qasjes dhe konsideratës tonë ndaj artit dhe kulturës.
Bixhozi, si u tentua të ndalohej në vitet ’20 -’30 dhe frika për fenomenin amerikan të “prohibicionizmit”
Authors: Kuçaj Kreshnik
Published: August 2023

Bixhozi është konsideruar ndër vite një plagë sociale për shoqërinë shqiptare. Pas shpalljes së pavarësisë në vitin 1912,  rezulton se kafenetë kanë qenë  kryesisht  vendet  ku  zhvillohej më shumë kjo veprimtari, por nuk kanë munguar rastet kur personazhe të pushtetshëm të asaj periudhe i kishin kthyer shtëpitë në “kazino” shumë të frekuentuara. Kjo problematikë është evidentuar shpesh në shtypin e kohës, e madje Lumo Skëndo në shkrimet e tij i konsideronte kafenetë si “fole demoralizimi” e si “çerdhe përtimi”. E në këtë kontekst, nuk kanë munguar as përpjekjet e vazhdueshme për frenimin e këtij fenomeni në Shqipëri. Përpjekjet e atyre viteve kanë qenë në dy drejtime: nga njëra anë ka pasur tentativa për ndalimin e bixhozit e nga ana tjetër për vendosjen e tij nën kontroll.

Shqipëria ka ndërmarrë vazhdimisht iniciativa ligjore për ndalimin e lojërave të fatit duke filluar nga viti 1914 nga forcat ushtarake holandeze që ishin në Shqipëri  për ruajtjen e rendit publik dhe riorganizimin e xhandarmërisë shqiptare, në kuadër të marrëveshjes ndërkombëtare që solli princ  Vidi  në drejtimin e vendit.

Në shtatorin e vitit 1921, në seancë plenare do të diskutohej statuti i federatës “Atdheu” të ideuar nga Avni Rustemi, i  cili kishte bashkuar në këtë federatë 25 shoqëri. Kjo federatë do të kërkonte nga parlamenti jo vetëm miratimin e një fondi financiar për funksionimin e saj, por gjithashtu do të paraqiste edhe një seri kërkesash e masash që duheshin marrë për zhvillimin ekonomik e  shoqëror të vendit.

Në vitin 1922, Komisioni i Drejtësisë diskutoi projekt-amendamentin e Kodit Penal Osman, i cili ishte ende në fuqi në Shqipëri pasi kodi i ri nuk ishte miratuar ende. Propozimi parashikonte ndryshimin e nenit 242 duke forcuar sanksionet kundër lojërave të fatit jo vetëm për lojtarët por edhe për shikuesit. Pavarësisht përpjekjeve të mëparshme për ndalimin e lojërave të fatit, ai vazhdoi edhe në vitet në vijim dhe në vend të ndalimit të tij u kërkua masa për të kontrolluar shitjen e kartave të lojërave të fatit.

Me kalimin e viteve bixhozi dhe tendenca për të luajtur lojëra të ndryshme në kafene dhe ambiente të tjera publike u kthyen sërish në një problem serioz, ndaj parlamenti bëri një propozim konkret për të ndaluar të gjitha lojërat, të paktën gjatë orarit të punës. Projektligji parashikonte dy dënime: burgim dhe gjobë.

Një nismë tjetër u ndërmor në vitin 1937, ku Ministria e Brendshme nxori urdhrin për ndalimin e plotë të lojërave të fatit për popullatën dhe nëpunësit civilë. Në këto kushte, kryeministri shqiptar lëshoi një qarkore për të gjitha ministritë dhe drejtoritë e rëndësishme, përfshirë Drejtorinë e Reformës Agrare, duke urdhëruar rreptësisht të gjithë punonjësit që të mos luanin bixhoz.
Në themel të humanizmit - jeta e njeriut
Authors: Dardha Muharrem
Published: August 2023

Të jesh human do të thotë të tregosh dashuri të thellë ndaj të gjithë njerëzve. Nuk mund të ndihesh i lumtur, veçse duke i dashur njerëzit dhe duke ua uruar lumturinë siç e uron për veten tënde. Profeti Muhamed (a.s.) ka thënë në një hadith se, askush prej jush nuk e ka besimin të plotë, derisa të dojë për vëllain e tij atë që do për vete. Dhe këtu fjala “vëlla” nuk është vetëm për vëllain në fe, por Profeti (a.s.) e ka përcaktuar termin “vëlla” me qëllim që të përfshijë të gjitha qeniet njerëzore. Dhe këtë është mirë ta kemi të gdhendur në zemrat tona. Ky është shpirti i vërtetë humanist. Mjerisht realiteti i sotëm nuk është kaq rozë. Jeta shoqërore është e mbushur me shumë dukuri të kundërta dhe që bien ndesh me humanizmin. Ka padrejtësi të theksuara mes njerëzve.

Megjithatë, kur flitet rreth humanizmit, mendja të shkon te figura e mjekut dhe misioni i tij. Dhe ku më shumë se në këtë  fushë humanizmi duhet të jetë i pranishëm dhe pjesë e pandarë e këtij profesioni fisnik?! Në shoqërinë shqiptare ka shumë figura mjekësh të dëgjuar ndër vite, që tashmë ose kanë ndërruar jetë, ose jetojnë vitet e fundit të jetës së tyre. Mbi të gjitha ata kujtohen si humanistë të mëdhenj, që tërë jetën e tyre ia kushtuan shëndetit të njerëzve dhe në fund u larguan, duke mbetur të paharruar në memorien e popullit. Një nga shembujt e spikatur për humanizmin dhe që meriton të kujtohet është Ismail Feta, kirurgu i 35 mijë operacioneve.

Ky numër i madh ndërhyrjesh kirurgjikale është  bërë  nga dora e këtij mjeshtri virtuoz gjatë punës më se 40 - vjeçare në ish-Spitalin Qendror të Ushtrisë. Ajo konsiderohet shifër rekord  në biografinë e kirurgjisë shqiptare, madje edhe përtej saj dhe rrezaton përkushtimin shembullor të këtij mjeshtri të bisturisë në shërbim të jetës së njerëzve.
UNESCO, Shqipëria dhe trashëgimia shpirtërore
Authors: S. Tole Prof. Dr. Vasil
Published: August 2023

Në këtë artikull do të trajtojmë kuadrin e marrëdhënieve institucionale midis Shqipërisë dhe UNESCO-s e anasjelltas, në fushën e trashëgimisë kulturore, veçanërisht në fushën shpirtërore, në kuadrin e 60-vjetorit të anëtarësimit të Shqipërisë në UNESCO.

Në veçanti do të shpjegohet koncepti i “trashëgimisë shpirtërore” dhe dukurive që lidhen me të, duke filluar nga gjuha dhe dialektet e shqipes. Artikulli do të vijojë me hapat ligjorë dhe institucionalë të ndërmarrë nga UNESCO në nivel ndërkombëtar, përkatësisht hartimin dhe miratimin e konventave në fushën e trashëgimisë shpirtërore dhe diversitetit kulturor (2003 dhe 2005, si dhe hapat kombëtarë të përcaktuar në 2005).

Vëmendje e veçantë i kushtohet analizës së situatës konkrete të ruajtjes, mbrojtjes dhe pasurimit të kësaj trashëgimie në Shqipëri, institucioneve përkatëse, aktiviteteve konkrete, si dhe përvojës kombëtare që nisi pas përfshirjes së iso-polifonisë në “Listën përfaqësuese të UNESCO-s të dukurive shpirtërore” dhe po atë vit regjistrimin në “Kujtesën e botës” nga UNESCO të Kodikut të Purpurt të Beratit.
Pjesëmarrja e medresistëve në demonstratat e vitit 1981
Authors: Ademi Prof. Adem
Published: August 2023

Trajtimi i ngjarjeve të mëdha politike që kanë ndodhur në një periudhë jo të largët të zhvillimeve historike dhe të përpjekjeve kombëtare shqiptare për çlirim nga pushtuesi  sllavo-komunist, për çdo studiues  është  një  proces  hulumtues  i  mundimshëm dhe përgjegjësi e madhe intelektuale.  Paraqitja  e  ngjarjeve  të tilla dhe e zhvillimeve politike në trevat shqiptare, siç janë edhe demonstratat e vitit 1981, janë një obligim shtesë, kur dihet se një numër i madh i hulumtuesve shqiptarë dhe atyre ndërkombëtarë në fusha të ndryshme shkencore, historike, politike e  juridike kanë ndriçuar periudhën në fjalë.
Megjithatë, nuk kemi hasur deri tani një hulumtim dhe trajtim të çështjes së pjesëmarrjes së medresistëve të medresesë “Alauddin” në Prishtinë, në demonstratat e  vitit  1981.  Një trajtim i këtillë hulumtues shkencor i ka munguar dhe i mungon historiografisë së trevave shqiptare, prandaj prezantimi i kësaj teme është i një rëndësie të madhe dhe plotësim i këtij boshllëku shkencor. Motivi për një punë të këtillë shkencore është i veçantë. Synimi është që, duke analizuar dhe shqyrtuar me qasje kritike dhe të paanshme dokumentacionin e shumtë arkivor, materialin e bollshëm nga autorë vendës e të huaj, por edhe informacionet e shtypit të kohës, brenda hapësirës së ish-Jugosllavisë socialiste, dhe shtypit ndërkombëtar, të ofrojmë një dëshmi të rëndësishme për ato vite dhe ngjarje shumë të rëndësishme të historisë sonë të re kombëtare.
Demonstratat e vitit 1981 janë një kthesë e madhe në rrafshin politik kombëtar. Është fakt se në demonstratat e mars - prillit të vitit 1981, pjesëmarrjes masive të qytetarëve,  studentëve, klasës punëtore, nxënësve të shkollave të mesme të Prishtinës, iu bashkuan edhe medresistët e medresesë “Alauddin”, për të drejtat themelore,  ngritjen  e  nivelit  kushtetues,  nga  autonomi në republikë, si fazë kalimtare, deri në shkëputje, me qëllim që “Kosova të ishte shtet i pavarur dhe sovran”.
Stambolli në “Sejahatnamenë” e Evlija (Evliya) Çelebiut
Authors: Caka Dr. Eduart
Published: August 2023

Evlija Çelebiu, emri i vërtetë i të cilit është Dervish Mehmed Zilli ishte funksionar, udhëtar, intelektual dhe shkrimtar osman, i cili jetoi në shek. XVII. Ai mendohet të ketë lindur në vitin 1611 në qytetin e Stambollit dhe ka vdekur në vitin 1684.

 Për një periudhë rreth dyzet vjeçare ai ka shëtitur thuajse të gjithë hapësirën e Perandorisë Osmane, por edhe në shtete të tjera të Evropës, duke na dhënë informacione të rëndësishme mbi jetën sociale, shoqërinë, kulturën, gjuhën, traditat, historinë dhe fenë e shumë vendeve nëpër të cilat ka udhëtuar.

Ajo çka e habit studiuesin në lidhje me Çelebiun është diapazoni i tij i gjerë intelektual, po të kemi parasysh se në “Sejahatname” ai flet për çështje të cilat u përkasin fushave dhe shkencave të ndryshme, kulturës, fesë, arkitekturës, gastronomisë etj. Jo më kot, emri dhe vepra e tij u vlerësuan nga UNESCO duke e shpallur vitin 2011 si vitin e Evlija Çelebiut.
Një ngjitje e suksesshme
Authors: Mateli Kujtim
Published: August 2023

Vëllimi me tregime “Enigma e një nate” që ka për autor Avdulla Kënaçin, shënon në letërsinë shqipe dimensione të reja integruese, duke u bërë pjesë përbërëse e letërsisë bashkëkohore. Hapësira gjeografike ku janë vendosur personazhet e tij, nuk është vetëm ajo shqiptare. Tashmë është kapërcyer hapësira ballkanike dhe ajo evropiane, duke prekur kontinentin e përtej Atlantikut dhe duke na sjellë prej andej pamje të mrekullueshme, të panjohura më parë për lexuesin shqiptar. Zgjerimi i hapësirës gjeografike i ka dhënë dimension tjetër edhe botës shpirtërore të këtyre personazheve. Ata i kanë kapërcyer vijat kufizuese që të jep një hapësirë e caktuar ku je i detyruar që t`i mbash personazhet dhe t`i zhvillosh, brenda kuadrit kulturor dhe nivelit ekonomiko-shoqëror që ka arritur vendi ku ata veprojnë. Në tregimet e Avdulla Kënaçit, vërejmë këmbënguljen e tij për t`i bërë të njohur shqiptarët përtej hapësirës së tyre, si njerëz dhe si popull që di të ndërtojë ura komunikimi me njerëz dhe popuj të tjerë, dhe kjo është ndihma më e çmuar që një shkrimtar mund t`i bëjë vendit të tij.

Avdulla Kënaçi lindi në Gjirokastër, më 15.07.1945. Ka kryer studimet për  gjuhë-letërsi  dhe  histori.  Ka  ushtruar  profesionin e gazetarit dhe më pas atë të redaktorit dhe të skenaristit. Me ardhjen e demokracisë, ka punuar si gazetar në Radio Televizionin Shqiptar, (RTSH) në departamentin “Bota shqiptare” ku iu përkushtua jetës së shqiptarëve në emigracion. Vitet e fundit, deri në vitin 2007, ka drejtuar programin satelitor në RTSH. Prej dhjetë vitesh jeton në Toronto, Kanada.
Complicaciones quirúrgicas en pacientes sometidos a colelap con cpre previa y sin cpre: estratificacion segun clavien dindo Hospital Nacional Hipólito Unanue 2018
Authors:   , Alvarez Ramón Sandra Ines
Published: August 2023

OBJETIVO: Determinar las complicaciones quirúrgicas en pacientes sometidos a COLELAP con CPRE previa y sin CPRE: Estratificación según Clavien- Dindo – Hospital Nacional Hipólito Unanue 2018. METODOLOGÍA: El estudio procesado es de tipo descriptivo, transversal, retrospectivo y observacional; cuenta una muestra de 250 historias clínicas de pacientes que recibieron colelap con CPRE previa y COLELAP sin CPRE previa. Se analizó como única variable (complicación de colelap) y la comparamos con la clasificación de Clavien-Dindo. Los datos se obtienen a través de historias clínicas y su información se recopila a través de documentos de verificación. La información obtenida se procesa a través del programa Excel 2010. RESULTADOS: De acuerdo con la clasificación de complicaciones de Clavien-Dindo, se encontraron las siguientes condiciones: La complicación de colelap sin CPRE fue de grado I (25,6%); grado II (48,78%), grado III: A (4,87%) y B (12,19%), Grado IV: A (7,31%) y B (1,21%), Grado V (0%). Al mismo tiempo, las complicaciones del colelap con CPRE previa fueron grado I (28,57%); grado II (28,57%), grado III: A (7,14%) y grado B (14,28%) y grado IV: A (14,28%). y B (7.14), Clase V (0%). CONCLUSIONES: Finalmente, podemos conocer que las complicaciones de grado I y II de menor gravedad ocurrieron en el grupo de pacientes que recibieron colelap sin CPRE. Las complicaciones más graves ocurrieron en el grupo de colelap que había recibido CPRE previamente, no hubo muerte en ninguno de los grupos y la tasa de mortalidad fue cero.
Factores de riesgo asociado al parto por cesárea en el Hospital Nacional Carlos Lanfranco La Hoz – Puente Piedra en el 2019
Authors:   , Cadillo Huanca Jose Luis
Published: August 2023

Objetivo: Determinar los factores de riesgo asociado al parto por cesárea en el Hospital Carlos LanFranco la Hoz – Puente Piedra en el 2019. Material y Métodos: Observacional, transversal, retrospectivo, analítico; La población fue de 3342 gestantes atendidas en el año 2019 atendidas en el Hospital Carlos LanFranco la Hoz – Puente Piedra, teniendo como herramienta la ficha de recolección de datos. Resultados: Del análisis de 235 gestantes se obtuvo que el 51.5% fueron parto por vía vaginal mientras que el 48.5% fueron por parto abdominal de los cuales se produjo en mayor proporción entre las edades de 35 a 39 años con un porcentaje de 79.2%. Encontrándose como fundamental factor de riesgo materno la cesárea previa con una asociación significativa de [OR= 2,921 (IC=2,391-3,568); p=0,000], seguida del factor fetal la desproporción céfalo pélvica con una asociación significativa de [OR= 2,315 (IC=1,985-2,701); p=0,000] y como factor obstétrico la ruptura prematura de membranas con una asociación significativa de [OR= 2,315 (IC=1,985-2,701); p=0,000]. Conclusión: El principal factor de riesgo para la realización de la cesárea fue el materno, dentro de este se encontró en primer lugar la cesárea previa.
Características obstétricas y neonatales en gestantes con COVID-19 Hospital Nacional Daniel Alcides Carrión-Callao enero- junio 2021
Authors:   , Dávila Mejía Milagro Natividad
Published: August 2023

OBJETIVO: Describir las características obstétricas y neonatales en gestantes con COVID-19 atendidas en el Hospital Nacional Daniel Alcides Carrión del Callao de enero a junio del 2021. DISEÑO: Estudio de tipo descriptivo, observacional, transversal y retrospectivo. Se revisaron 208 historias clínicas de gestantes con COVID-19. Se utilizó una ficha de recolección de datos acerca de las características obstétricas, comorbilidades y complicaciones obstétricas, características clínicas y características neonatales que se presentan en los recién nacidos. Las variables se analizaron en el programa estadístico SPSS versión 25. RESULTADOS: Predominó las gestantes en el tercer trimestre de la gestación (98.1%), siendo nulíparas (35.6%) y primíparas (33.7%), el control prenatal fue inadecuado (52.4%), el 39.4% se hospitalizó por trabajo de parto más alguna complicación obstétrica no relacionada al COVID-19, el 65.4% culminó el parto por vía vaginal. El 68.8 % no presentó comorbilidades, siendo las más resaltantes la anemia (16.8%) y la obesidad (12.5%). Entre las complicaciones obstétricas se encontraron la amenaza parto pretérmino (15.9%), ruptura prematura de membranas (14.9%), infección tracto urinario (13.5%) y el parto pretérmino (13.0%). El 98.6% fueron gestantes asintomáticas, entre los síntomas, dolor de garganta, dolor torácico y fiebre. En cuanto al recién nacido, 42.8% fueron femenino, el 82.9% nació sin depresión, el 70.7% con un peso normal y el 62.0% con una gestación a término. CONCLUSIONES: En este estudio las gestantes fueron en su mayoría nulíparas, con control prenatal inadecuado en el tercer trimestre de la gestación, hospitalizadas por trabajo de parto y/o complicaciones obstétricas no relacionadas al COVID-19, asintomáticas en su mayoría, siendo el parto vaginal más común y recién nacidos en su mayoría con peso normal.
Complicaciones materno fetales en gestantes con anemia atendidas en el servicio de gineco-obstetricia del Hospital Nacional Dos De Mayo del 2019
Authors:   , Euribe Caceres Jose Jahir
Published: August 2023

Objetivo: Identificar las complicaciones materno fetales asociadas a la anemia gestacional, atendidas en el servicio de Gineco - Obstetricia del Hospital Nacional Dos De Mayo del 2019. Materiales y métodos: Investigación de tipo descriptiva, correlacional observacional, transversal, retrospectivo, en el cual, de 224 pacientes comprendidas en edad reproductiva con el diagnostico de anemia, se realizó el estudio mediante la recolección de datos a través de las historias clínicas; los datos obtenidos fueron plasmados en Excel para luego ser procesadas mediante el programa estadístico SPSS 25. Resultados: En cuantos a las complicaciones maternas presentes en la muestra se encontró la hipertensión arterial con 56 (25%) gestantes y 60 (26,3) gestantes presento infecciones urinarias; en las complicaciones fetales solo 28 c (12.5%) gestantes presento bajo peso al nacer y 184 (82,1%) gestantes no presento ninguna complicación; así también los factores sociodemográficos más frecuentes fueron que la población más afectada esta en el rango de 18 – 29 años con 130 (58%) gestantes, con estado civil de casada 101 (45,1%) casos y con un nivel de educación secundaria 123 (54,9%) casos. El grado de anemia más frecuente es la muestra fue leve con 171 (76.3%) gestantes. Conclusiones: Las complicaciones maternas como las complicaciones fetales no guardan significancia con la anemia gestacional.
Nivel de conocimiento sobre reanimacion cardiopulmonar en internos de medicina de la Universidad Privada San Juan Bautista en el año 2021
Authors:   , Mendoza Meza Sheyla Alejandra
Published: August 2023

INTRODUCCION: El paro cardiorrespiratorio se define actualmente como una condición clínica en el que el paciente que lo está sufriendo presenta una interrupción brusca, inesperada y posiblemente reversible de la función cardiaca normal del corazón, así como de la función respiratoria normal espontanea, debido a esto, el personal profesional de salud tiene la obligación de tener las nociones básicas de cómo actuar ante un escenario como este. OBJETIVO: Definir el nivel de conocimiento sobre reanimación cardiopulmonar en internos de medicina de la universidad privada san juan bautista en el año 2021. MATERIAL Y METODOS: Respecto a la estructura metodológica el presente estudio presenta un diseño de tipo descriptivo, prospectivo y transversal con un nivel de investigación descriptivo. Se contó con una población de 460 internos y una muestra de 210 internos a los cuales se les aplicaron los criterios de inclusión y exclusión correspondientes y se les evaluó mediante el empleo de una encuesta virtual. RESULTADOS: Luego de la ejecución se encontró que, de los internos de medicina evaluados, la mayoría presentaba un nivel de conocimiento alto sobre la reanimación cardiopulmonar con un 73.8%. De igual manera a nivel especifico la mayoría de los internos evaluados presentan un nivel de conocimiento alto sobre la identificación del paro cardiaco (58.6%), también presentan un nivel de conocimiento alto sobre reanimación cardiopulmonar básico (74.8%) y presentan un nivel de conocimiento alto sobre reanimación cardiopulmonar avanzado (48.6%) CONCLUSIONES: Se concluye que la mayoría de los internos del área de medicina humana presentan los conocimientos óptimos tanto como para reconocer un paro cardiorrespiratorio como para realizar el manejo básico y avanzado a quien lo está presentando.
Factores relacionados a neumonía aspirativa en adultos mayores en el Hospital Central De La Fuerza Aérea del Perú 2020
Authors:   , Roncal Acosta Bryanick Gabriel
Published: August 2023

Objetivo: Determinar los factores relacionados a Neumonía Aspirativa en Adultos Mayores en el Hospital Central de la Fuerza Aérea del Perú - 2020. Materiales y métodos: la investigación fue no experimental, retrospectiva, transversal, nivel relacional. Con una población de 7450 individuos, quedando finalmente una muestra de 279, se utilizó como instrumento una ficha de recolección de datos y para determinar la relación estadística la prueba chi cuadrado. Resultados: se encontró relación entre la neumonía aspirativa y los factores sexo (p=0.028), edad (P=0.031), duración de hospitalización (p=0.038), comorbilidades (p=0.017), apoyo clínico (p=0.037) y deterioro de la condición del paciente (p=0.015). Se puede concluir que los adultos mayores de 81 a 90 años, sexo masculino, hospitalizados en promedio de 1 a 6 meses, con comorbilidades infarto cerebral, apoyo clínico oxigenoterapia y problemas de deglución estuvieron relacionados con una mayor presencia de neumonía aspirativa.
Factores asociados para el desarrollo de cuadros de asma en pacientes menores de 5 años en el Hospital San Juan de Lurigancho durante el periodo octubre - diciembre 2020
Authors:   , Suarez Fernandez Estefany Susana
Published: August 2023

Objetivo: Determinar los factores asociados para el desarrollo de cuadros de asma en pacientes menores de 5 años en el Hospital San Juan de Lurigancho durante el período” Octubre - Diciembre 2020” Materiales y Métodos: El estudio tiene un enfoque cuantitativo, observacional, transversal, analítico, retrospectivo de casos y controles. Se han incluido en total 274 pacientes de los cuales 137 son casos y 137 controles, el instrumento considerado fue una ficha de recolección de datos. Los datos fueron extrapolados a Excel y posteriormente a la base de datos SPSS versión 26.0, donde se realizó las pruebas de chi cuadrado y regresión logística OR, considerando un intervalo de confianza del 95%. Resultados: Dentro de los factores sociodemográficos el sexo masculino es considerado como un factor que aumenta en 7.9 veces el riesgo de desarrollar cuadros de asma (p: <0.01y OR 7.9) en los niños menores de 5 años. La edad más frecuente corresponde a las edades de 2 a 3 años, pero no es considerado un factor de riesgo (x2=3,2, p= 0.51). En relación a los Factores patológicos, el diagnóstico de asma paterno (p: <0.01 y OR 6.8), dermatitis atópica (p: <0.01y OR 2.7) y rinitis alérgica (p: <0.01 y OR 3.4) son considerados factores de riesgo asociado al desarrollo de asma en los niños menores de 5 años. Así mismo, los factores perinatales la prematuridad (p:0.04 y OR:1.93) y el bajo peso al nacer(OR=3.2 y IC: 1.9 – 5.2) son considerados factores de riesgo asociado al desarrollo de asma en los niños menores de 5 años. La lactancia materna es un factor protector en el desarrollo de asma (x2=11.4, p= 0.01, OR: 0.5. Así mismo, el tipo de parto, no está relacionado al desarrollo de asma (x2=0.83, p= 0.36). Conclusión: En la investigación realizada encontramos que el sexo masculino, antecedentes de diagnóstico de asma paterna, dermatitis atópica, rinitis alérgica y el bajo peso al nacer son considerados como factores asociados para desarrollar asma en lo niños menores de 5 años
Factores relacionados a anemia en gestantes del centro de salud Nocheto – Lima Perú en el año 2020
Authors:   , Villaverde Ortega Maria Ximena
Published: August 2023

Objetivo: Determinar los factores de riesgos relacionados a anemia en gestantes en el centro de salud Nocheto – Lima Perú en el año 2020. Metodología: El presente estudio es de enfoque descriptivo de tipo observacional, retrospectivo, transversal de tipo correlacional porque la información a recolectarse solo se hará de los controles prenatales y las historias clínicas. Resultados: La muestra estuvo conformada por 185 gestantes diagnosticadas con anemia que acudieron a sus controles hasta el final de su embarazo durante el 2020 en el Centro de Salud Nocheto-Lima Perú. Se encontró 69% con Anemia Leve (128), 30% Anemia Moderada (56) y 1% con Anemia Severa (1). Al compararlos con los factores de riesgo relacionados se encontró una prueba de Chi-cuadrado de significancia estadística < 0,05 confirmándose la asociación de los mismos. Conclusión: Tras los resultados del estudio se concluye que en cuanto a la Dimensión sociodemográfica los factores de riesgos relacionados a anemia fueron Edad gestacional y Estado civil. La dimensión obstétrica estuvo relacionado a Gesta, Paridad, Edad gestacional, Atenciones prenatales y Periodo intergenésico. Finalmente, Ganancia de peso en el embarazo e índice de masa corporal pre gestacional estuvieron relacionados dentro de la Dimensión nutricional.
Nivel de conocimiento sobre técnicas preventivas contra la COVID-19 en internos de medicina de la UPSJB del 2020
Authors:   , Injante Ramos Jorge Junior
Published: August 2023

Objetivo: Identificar la influencia del nivel de conocimiento sobre técnicas preventivas contra la COVID-19 en internos de medicina de la UPSJB del 2020. Metodología. La investigación es observacional, prospectivo y de corte transversal de nivel descriptivo, en una población de 497 internos de Medicina Humana, obteniéndose una muestra de 216 internos, a quienes se les aplicó una encuesta tipo On-line. Resultados: El 52.3% de los encuestados (11) son de sexo masculino. La percepción del nivel de conocimiento es deficiente en el 17.1% (37), regular en el 56.5% (122) y bueno en el 26.4% (57), y la información obtuvieron sobre todo de las redes sociales 33.3% (72) y de Google 30.1% (65). El 19.9% (43) de los internos de Medicina Humana tiene un nivel deficiente de conocimiento sobre técnicas preventivas con la COVID-19, el 54.6% (118) tiene un nivel regular y el 25.5% (55) tiene un nivel bueno. El 17.6% (38) tiene un nivel deficiente de técnicas preventivas contra la COVID-19, el 62.5% (135) tienen nivel regular y 19.9% (43) tiene un nivel bueno. El nivel de conocimiento sobre técnicas de prevención contra la COVID-19 influye en las técnicas de prevención de manera positiva y significativa con valor de p-value = 0.001 existiendo mayor desarrollo de técnicas de prevención en aquello internos de Medicina Humana que tienen más alto nivel de conocimientos sobre la prevención contra la COVID-19. Conclusiones. La mayoría de los internos de Medicina Humana tienen nivel regular de conocimiento sobre las medidas preventivas para el COVID-19, más de la mitad desarrollan técnicas preventivas sobre esta enfermedad, existiendo relación positiva significativa entre el nivel de conocimiento y las técnicas de prevención sobre la COVID-19.
Factores de riesgo asociados a la obesidad en estudiantes de la facultad de medicina de la Universidad Privada San Juan Bautista, 2019
Authors:   , Teves Supanta Arnold Dustin
Published: August 2023

Objetivo: Identificar los factores de riesgo asociados a la obesidad en los estudiantes de la facultad de medicina de la universidad San Juan Bautista, 2019. Metodología: Estudio observacional, transversal, retrospectiva, analítica de diseño casos y controles, en una población de 822 estudiantes de donde se obtuvo un tamaño de muestra de 310 alumnos. Resultados: La frecuencia de obesidad en los alumnos de medicina de la Universidad San Juan Bautista es de 21,9%. La edad de los estudiantes de 20 años a más, tiene 2 veces mayor de riesgo de presentar obesidad que los que tienen menos de 20 años, OR= 2,029 (IC95%: 1,174 - 3,504), Valor de p=0,01. El sexo masculino tiene 2 veces más de presentar obesidad respecto al femenino, OR= 2,197 (IC95%: 1,252 - 3,854), Valor de p=0,005. La procedencia de los alumnos no está asociado a la obesidad en los estudiantes de la Facultad de Medicina Humana de la Universidad Privada San Juan Bautista, 2019. Los alumnos del semestre académico de 6 a 12 tiene 1,768 veces más de presentar obesidad respecto a los que se encuentran en los semestres de 1 a 6, OR= 1,768 (IC95%: 1,028 - 3,042), Valor de p=0,038. Los alumnos con estilos de vida inadecuados tienen riesgo 4,2 veces más de presentar obesidad respecto a los que tienen estilos de vida adecuado, OR= 4,190 (IC95%: 2,210 - 7,943), Valor de p=0,000. Conclusión: La frecuencia de obesidad en los estudiantes de Medicina de la universidad San Juan Bautista es de 21,9%, siendo los factores de riesgo, la edad de 20 a más años, el sexo masculino, pertenecer a semestres académico de entre 7 a 12°, y llevar un estilo de vida inadecuado. La procedencia de los estudiantes no está asociada a la obesidad.
Características clínico - epidemiológicas del dolor músculo-esquelético axial y paraxial en el personal administrativo del Hospital de apoyo II Rezola de Cañete de julio a diciembre de 2020
Authors:   , Sánchez Mendoza Sandra Paola
Published: August 2023

Objetivo: Conocer las características clínico – epidemiológicas del dolor músculo- esquelético axial y paraxial en el personal administrativo del Hospital de Apoyo II Rezola de Cañete de julio a diciembre de 2020. Materiales y métodos: no experimental, prospectiva, transversal, descriptiva. Se utilizó una ficha para datos y el cuestionario Oswerty. Resultados: Se encontró que la intensidad del dolor fue mayor en el sexo femenino (51.4%), 40 años a más (67.5%), con año de servicio 5 a 10 años (55.9%), con más de 40 horas de trabajo semanal, de acuerdo a las áreas laborales todas presentaron dolor mínimo. Asimismo, se encontró una prevalencia de intensidad de dolor en general moderado (49.4%). de acuerdo a la incapacidad por dolor, la mayoría del personal presentó una incapacidad mínima (71.8%). se encontró, de acuerdo a las dimensiones de incapacidad por dolor, el personal manifestó mayor dolor al realizar actividades como levantar cosas pesadas (44.7%), otras actividades como estar de pie, dormir, estar sentado presentaron incapacidad mínima. Conclusiones: Se puede concluir que el personal administrativo presento dolor e incapacidad de nivel moderado y la actividad que presento mayor incapacidad por dolor fue el levantar cosas pesadas.
Nivel de conocimiento del virus de inmunodeficiencia humana en los internos de medicina humana de la Universidad Privada San Juan Bautista en el periodo 2020
Authors:   , Ramírez Raza Kely Yanina
Published: August 2023

Objetivo: Determinar el nivel de conocimiento del VIH en los internos de medicina humana de la UPSJB. 2020. Metodología: Este trabajo de investigación, de un enfoque cuantitativo, de alcance descriptivo, observacional y proyección transversal, no experimental. El instrumento fue una encuesta validada que se aplicó en 173 internos de medicina de la Universidad Privada San Juan Bautista que tenían acceso a internet y cuyas prácticas estuvieron suspendidas. Los datos se recabaron mediante formularios de google que se importaron al programa SPSS Vs. 25 Resultados: En los internos de medicina se obtuvo que el nivel de conocimientos según la escala de estatina del VIH, el 54.1% (93) es de forma alta, el 36.0% (62) de forma media y el 9.9% (17) es de forma baja. En relación al nivel de conocimiento del VIH, de forma general es del 76.2% (131), para la prevención es del 59.3% (102), vías de transmisión es de 52.3% (90), y los factores de riesgo con un 60.5% (104). Conclusión: Se concluyó que en los internos evaluados predomina un nivel alto respecto a los conocimientos sobre VIH.
Asociación entre el estado nutricional y la anemia en niños menores de 5 años atendidos en el centro de salud la Palmaica durante el periodo 2018
Authors:   , Corrales Cano Wilder Martin
Published: August 2023

Objetivo: Determinar si existe asociación entre el estado nutricional y la anemia en niños menores de 5 años atendidos en el Centro de Salud La Palma Ica durante el periodo 2018. Metodología. Analítica, transversal, retrospectivo, observacional en una población de 298 niños atendidos en el Centro de salud La Palma en el 2018, de quienes se accedió a sus historias clínicas para la obtención de los datos. Resultados: El 7,7% (23) niños tienen desnutrición crónica, 8,1% (24) de niños tienen desnutrición aguda y 84,2% (251) tienen estado nutricional normal. El 1,7% (5) niños tienen anemia severa, 3,4% (10) de niños tienen anemia moderada, 6,4% (19) tienen anemia leve y 88,6% (264) no tiene anemia. La anemia se presenta con mayor incidencia en los niños que tienen algún estado de desnutrición con p valor de 0,000. La anemia en los niños se produce con mayor frecuencia en quienes tienen madres con menos de 20 años, con p valor de 0,035 La anemia en los niños se produce con mayor frecuencia en cuyos niños que tiene madres con primaria o secundaria con p valor de 0,001. La anemia se presenta sobre todo en niños cuyas madres están desempleadas con p valor de 0,000. La anemia mayormente se presenta en los que tienen madres que proceden de las zonas rurales con p valor de 0,001. Conclusión: El 15,8% de niños tienen desnutrición. El 11,5% de niños tienen anemia. La desnutrición, la edad de menor de 20 años de la madre, el grado de instrucción primaria y secundaria de la madre, la condición de desempleada de la madre y el proceder de zonas rurales de la madre está asociada a una mayor probabilidad de presencia de anemia en sus niños menores de 5 años.
Factores asociados a la anemia en menores de 3 años del centro de salud Nocheto en el periodo 2018-2019
Authors:   , Zelaya Velarde Daniella Isabel
Published: August 2023

La anemia en niños menores de tres años es un problema de salud pública en el Perú, dada su elevada prevalencia (43,6 %) y siendo esta una de las más elevadas en América Latina. Objetivo: Determinar los factores asociados a la anemia en menores de 3 años que fueron atendidos en el Centro de Salud Nocheto. Materiales y métodos: Estudio observacional, transversal y retrospectivo. Se revisaron las historias clínicas y se recopilaron datos (maternos y postnatales) de 224 niños menores de 3 años que fueron atenidos en el Centro de Salud Nocheto entre 2018-2019. Los factores asociados a la anemia fueron determinados mediante la prueba de Chi cuadrado y el modelo de regresión logística. Resultados: La edad materna varía de 16 a 40 años, con una mediana de 20 años. El 84.4% tenían educación primaria, 48.7% primíparas, 17% no tenían controles prenatales cubiertos y 43.8% habían tenido anemia gestacional. Por otro lado, el 48.7% de los niños habían nacido con bajo peso, 44.6% eran prematuros y 57.6% no habían tenido lactancia materna exclusiva. La prevalencia de la anemia fue del 38.8%. La edad menor a 6 meses (OR 9.5, p=0.002), ser prematuro (OR 9.7, p = 0.002), bajo peso al nacer (OR 5.6, p=0.018), lactancia materna no exclusiva (OR 7.5, p=0.006), y ser madre adolescente (OR 8.9, p=0.003) fueron asociadas a la anemia. Las demás variables (nivel de educación, paridad, número de controles prenatales y anemia gestacional, así como sexo niño) no fueron asociados a la prevalencia de la anemia. Conclusiones: En esta serie, los factores asociados a la anemia fueron la edad del niño menor a 6 meses, bajo peso al nacer, prematuridad, lactancia materna no exclusiva y madre adolescente.
Medidas preventivas y su relación con la enfermedad diarreica aguda en pacientes pediátricos del Hospital San Juan de Lurigancho durante el periodo julio a agosto 2021
Authors:   , Camac Porras Tania
Published: August 2023

Objetivo: Determinar las medidas preventivas y su relación con la EDA en pacientes pediátricos del Hospital de San Juan de Lurigancho durante el periodo Julio a Agosto 2021. Materiales y Métodos: El estudio se realizó en el “servicio de Pediatría del Hospital San Juan de Lurigancho. Los datos obtenidos fueron analizados con respecto al nivel de medidas preventivas que usan las madres frente al cuidado de diarreas. Los datos fueron trabajados en el programa EPIDAT V 4.2. Los sujetos fueron seleccionados en función de que tengan (casos) o no tengan (controles) EDA, la muestra fue de 512 madres de niños menores de 5 años. La investigación tuvo un enfoque cuantitativo, observacional, analítico, prospectivo estudio de casos y controles no emparejado, transversal, también se contó con un consentimiento informado. Se utilizó de técnica la encuesta y como instrumento el cuestionario Resultados: Dentro de los datos generales se encontró que el 46.1% de las madres tenían entre 18 a 25 años, la edad de la madres (p:<0.15 y x2=5.34,) en el estado civil (x2=8.68 y p=0.03), nivel educativo. (p:<0.25 y x2=5.28), datos generales del niño como la edad del niño (p:<0.38 y x2=3) y el sexo (p:<0.59 y x2=9.2). Las características de diarreas considerados el número de veces de presentación (p: 0.008 y x2=11.8) y con respecto a la característica de la diarrea (p=0.06 y x2=8.6). La asociación de las medidas preventivas y EDA en niños se encontró que la higiene personal(x2=42 y p=0.00), manipulación de alimentos(x2= 75.7 y p= 0.00), consumo de agua segura (x2= 109.7 y p= 0.00), higiene ambiental (x2=147.9 y p=0.00) educación sobre la salud(x2=248.5 y p=0.00). Las medidas preventivas (x2=125.1 y p=0.00) se asociación con la presentación de EDA. Conclusión: Las medidas preventivas de higiene corporal, manipulación de alimentos, consumo de agua segura, higiene ambiental y educación para la tuvo una relación significativa con la EDA en pacientes pediátricos del Hospital de San Juan de Lurigancho durante el periodo Julio a Agosto 2021.