The role of aesthetic emotions in human-artifact interaction process
Authors: Ξενάκης Ιωάννης 
Published: January 2014

Ακόμα κι αν η αισθητική στις ερευνητικές περιοχές της φιλοσοφίας, της ψυχολογίας, της νευροεπιστήμης, και της σχεδίασης ως επί το πλείστον θεωρείται μια συναισθηματική συνιστώσα της ανθρώπινης συμπεριφοράς, δεν είναι ακόμα σαφές ποια είναι η προέλευση και ο ρόλος του αισθητικού συναισθήματος, πώς αυτό αναδύεται και γιατί ή πώς επηρεάζει τη συμπεριφορά μας καθώς αλληλεπιδρούμε με τα τεχνουργήματα. Αυτό που προτείνεται στην παρούσα διατριβή είναι μια νατουραλιστική εξήγηση των αισθητικώνσυναισθημάτων που αναδύονται σαν κανονιστικές λειτουργίες σε συνθήκες αβεβαιότητας κατά την αλληλεπίδραση, οι οποίες είναι διαθέσιμες στον γνωστικό πράκτορα προκειμένου να προσδώσει αξία στις δυναμικές προϋποθέσεις της αλληλεπίδρασης. Αυτές οι τιμές επηρεάζουν το σύστημα προσδοκίας του γνωστικού πράκτορα συμβάλλοντας στην εκπλήρωση του στόχου του. Οι αισθητικές αξίες θεωρούνται λειτουργικές ενδείξεις που ενισχύουν ή αποδυναμώνουν την προσδοκία του πράκτορα για επίλυση της δυναμικής αβεβαιότητας που αναδύθηκε κατά συγκεκριμένη αλληλεπίδραση. Οι εν λόγω αξίες προτείνεται ότι οδηγούν σε μηχανισμούς επίλυσης προβλημάτων, οι οποίοι βοηθούν τον πράκτορα να αναδιαμορφώσει τους αλληλεπιδραστικούς του στόχους. Αυτό σημαίνει ότι τα αισθητικά συναισθήματα επηρεάζουν τη διεργασία κατά την οποία ο πράκτορας επιλέγει δράση μέσω της διαμόρφωσης των προσδοκιών αλληλεπίδρασης ενδυναμώνοντας ή όχι τις αποφάσεις του να ενεργήσει. Ως εκ τούτου, τα αισθητικά συναισθήματα επηρεάζουν τις δυναμικές μορφές δράσης του πράκτορα, δηλαδή, τις αναδυόμενες αναπαραστάσεις του καθώς και τα αισθητικά του νοήματα. Έτσι, τα αισθητικά συναισθήματα παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, εξυπηρετώντας σημαντικές γνωστικές διεργασίες. Η προτεινόμενη εξήγηση του αισθητικού νοήματος βασίζεται στην κανονιστική λειτουργικότητα των βασικών συναισθημάτων της ευχαρίστησης και της δυσαρέσκειας, ως μία δυναμική λειτουργία που είναι διαθέσιμη στον πράκτορα, που τον βοηθά να προσδίδει αξίες στις δυναμικές προϋποθέσεις της αλληλεπίδρασης. Ιδιαίτερα, προτείνεται ότι: •Η αισθητική εμπειρία και το αντίστοιχο αισθητικό νόημα συνδέονται λειτουργικά με την έκβαση των αισθητικών συναισθημάτων καθώς ο πράκτορας διερευνά μελλοντικές δυνατότητες αλληλεπίδρασης. •Τα αισθητικά συναισθήματα και έτσι η αισθητική εμπειρία λειτουργεί ως ένας μηχανισμός σημάτων ο οποίος ανιχνεύει διαφοροποιήσεις στις εσωτερικές και εξωτερικές συνθήκες και προειδοποιεί τον πράκτορα για πιθανές αποτυχίες των συνθηκών αυτών να υποστηρίξουν μια δράση. Αυτές οι συσκευές σηματοδότησης, σύμφωνα με νευρολογικές ενδείξεις ήδη βρίσκεται στη δομή του πράκτορα και είναι διαθέσιμες όταν οι αντίστοιχες εσωτερικές ή/και εξωτερικές συνθήκες το απαιτούν.•Όταν οι συνθήκες είναι κατάλληλες, ο πράκτορας επιλέγει, μεταξύ άλλων, τη διαθέσιμη βιολογική λειτουργία (πχ. συσκευές σηματοδότησης), προκειμένου να αξιολογήσει την ιδιαίτερη κατάσταση που παρουσιάζει η εκάστοτε αλληλεπιδραστική αβεβαιότητα. •Από αυτή τη διαδικασία αξιολόγησης προκύπτει μια αισθητικά προσανατολισμένη συναισθηματική αξία σηματοδοτώντας τον πράκτορα με τέτοιο τρόπο ώστε να προβλέψει την πιθανή επιτυχία ή την αποτυχία σε σχέση με το στόχο του. Ωστόσο, όλες οι αισθητικές αξίες βασίζονται στην ανάδυση της αρχέγονης τιμής αλήθειας (primitive truth value).