Η επίδραση της τακτικής παρακολούθησης στην επιβίωση των αρτηριοφλεβικών (ΑΦ) προσπελάσεων σε αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς
Authors: Λειβαδίτης Κωνσταντίνος 
Published: September 2021

Η αγγειακή προσπέλαση (AΓΠ) είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο στην επιτυχία της αιμοκάθαρσης, σχετίζεται άμεσα με την ποιότητα ζωής και αποτελεί συχνό αίτιο νοσηρότητας σε αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς. Η στένωση αποτελεί τη συχνότερη αιτία απώλειας και δυσλειτουργίας μιας ΑΓΠ. Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι που βοηθούν στην έγκαιρη ανίχνευση τέτοιων στενώσεων και οι οποίες προτείνονται σε διάφορες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες. Από αυτές, η μέτρηση της αιματικής ροής (παροχής) αποτελεί τη χρυσή σταθερά παρακολούθησης (surveillance ) της λειτουργίας τόσο της αρτηριοφλεβικής fistula (AΦΦ) όσο και των αρτηριοφλεβικών μοσχευμάτων αιμοκάθαρσης (ΑΦΜ) και πραγματοποιείται με άμεσες (Doppler υπερηχογραφία, μαγνητική αγγειογραφία) και έμμεσες (μέθοδος οπτοαραίωσης CRIΤ-LINE, μέθοδος υπερηχογραφικής αραίωσης UDT-Transonic) μεθόδους. Σε μια προσπάθεια παρακολούθησης της λειτουργίας των ΑΦΜ στη ΜΤΝ του Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης έγιναν τακτικές μετρήσεις παροχής τόσο με Doppler υπερηχογραφία όσο και με τη μέθοδο οπτοαραίωσης CRIT-LINE για διάστημα ενός περίπου έτους σε 38 ΑΦΜ από 29 αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς που αποτέλεσαν την ομάδα παρακολούθησης (surveillance-ομάδα A). Επίσης καταγράφηκαν 39 ΑΦΜ από 25 ασθενείς στα οποία δεν είχε μετρηθεί παροχή και αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου (ομάδα B-αναδρομικό control). Στην ομάδα Α πραγματοποιήθηκαν συνολικά 123 μετρήσεις παροχής με DOPPLER και 107 μετρήσεις παροχής με τη μέθοδο οπτοαραίωσης CRIT-LINE. Η παροχή αίματος υπολογίστηκε στα 837 ± 280 mL/min με την πρώτη μέθοδο και στα 1144 ± 519 mL/min με τη δεύτερη. Από τη σύγκριση των δύο μεθόδων διαπιστώθηκε διαφορά στατιστικά σημαντική όσον αφορά τις τιμές της παροχής αίματος (p < 001) αλλά με ασθενή συσχέτιση των τιμών (συντελεστής συσχέτισης κατά Spearman r = 0,615, p < 0,001). Από τη ROC ανάλυση, η cut off τιμή για το DOPPLER υπολογίστηκε στα 700 ml/min, η ευαισθησία στο 72,7% και η ειδικότητα στα 73,3%. Για το CRIT-LINE, η cut off τιμή υπολογίσθηκε στα 765 mL/min ενώ η ευαισθησία και ειδικότητα στα 50% και 73,6% αντίστοιχα. Η συνολική επιβίωση για τα ΑΦΜ της ομάδας A (ανάλυση Kaplan-Meier) ήταν 78% για το πρώτο έτος, 34% για τα 3 έτη και 18% για την 5ετία. Για τα ΑΦΜ της ομάδας B, τα ποσοστά ήταν 81%, 38% και 18% αντίστοιχα. Η διαφορά δεν ήταν στατιστικά σημαντική p=0,904. Από την cox ανάλυση, ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για θρόμβωση των ΑΦΜ (p=0,005) είναι η υπερτασική νεφροσκλήρυνση και η διαβητική νεφροπάθεια ως πρωτοπαθή αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου. Συμπερασματικά, η εφαρμογή ενός προγράμματος παρακολούθησης (surveillance) της λειτουργίας ΑΦΜ μέσω τακτικής μέτρησης της παροχής αίματος με τη μέθοδο οπτοαραίωσης CRIT-LINE καθώς και με έγχρωμη Doppler υπερηχογραφία σε μια Μονάδα Τεχνητού Νεφρού δε φάνηκε να βελτιώνει σημαντικά την επιβίωσή τους σε σύγκριση με αναδρομική ομάδα ελέγχου. Γενικά η μέθοδος Doppler φάνηκε να είναι πιο ευαίσθητη και ακριβής στην ανίχνευση στένωσης σε σύγκριση με το CRIT-LINE χωρίς όμως αυτή η διαφορά να αγγίξει τα επίπεδα της στατιστικής σημαντικότητας. H διαβητική νεφροπάθεια και η υπερτασική νεφροσκλήρυνση ως πρωτοπαθείς νόσοι τελικού σταδίου χρόνιας νεφρικής νόσου συσχετίσθηκαν με τη χειρότερη επιβίωση των ΑΦΜ αιμοκάθαρσης.