ОЦЕНКА ЭФФЕКТИВНОСТИ ОМЕГА-3 ЖИРНЫХ КИСЛОТ ДЛЯ ВТОРИЧНОЙ ПРОФИЛАКТИКИ ВНЕЗАПНОЙ СЕРДЕЧНОЙ СМЕРТИ У ПАЦИЕНТОВ С ИНФАРКТОМ МИОКАРДА: СИСТЕМАТИЧЕСКИЙ ОБЗОР И МЕТА АНАЛИЗ
Authors: Р.Ш. Тулеуова , А.М. Гржибовский , Л.М. Жамалиева , Д.Г. Жаманкулова 
Published: November 2024

Введение: Заболеваемость инфарктом миокарда продолжает расти, особенно среди лиц молодого и среднего возраста - частота возникновения в возрасте до 40 лет достигает 35%. У выживших сохраняется высокий риск повторной сосудистой катастрофы: 18% мужчин и 35% женщин в течение последующих 6 лет переносят второй инфаркт миокарда. Опыт стран, в том числе США, добившихся значительного снижения смертности от ССЗ, указывает на необходимость активно заниматься вопросами профилактики ССЗ, основанной на концепции кардиологических факторов риска. Реализация этой стратегии обусловливает необходимость активной коррекции факторов риска посредством изменения образа жизни пациентов в направлении оздоровления и диетотерапии, которая направлена на снижение потребления красного мяса с увеличением количества потребляемых морских продуктов, являющихся естественными источниками омега-3 ПНЖК. Цель: Представленный обзор был выполнен с целью изучения профилактической роли потребления омега-3 ПНЖК внезапной сердечной смерти у пациентов после острого инфаркта миокарда с использованием моделей случайных эффектов. Методы: Систематический обзор и мета-анализ рандомизированных контролируемых исследований из баз данных Web of Science, Pubmed и e-library по критериям включения (РКИ на английском и русском языках, без временных ограничений), был дополнен количественным синтезом в форме мета-анализа, для которого использовали модели случайных эффектов, как наиболее робастные и допускающие наличие гетерогенности результатов индивидуальных исследований. Рассчитывали взвешенный относительный риск (RR), коэффициент гетерогенности I2. Количественные результаты представляли с 95% доверительными (CI) и прогностическими (PI) интервалами. Результаты: Взвешенный RR составил 0,83 (95% CI:0,59; 1,18), показывающий, что относительный риск внезапной сердечной смерти в группах, принимавших омега-3 жирные кислоты, был ниже, чем в контрольной группе, но результаты не достигают уровня статистической значимости. Была выявлена значительная гетерогенность результатов индивидуальных исследований (Q test = 19,50; df=4, p<0,001). Вариабельность RRиндивидуальных исследований на 80% (95% CI: 51; 91) была обусловлена этой гетерогенностью согласно показателю I2. 95% прогностический интервал для RR, куда с 95% вероятностью может попасть результат нового исследования, находится в пределах 0,26-2,61. Выводы: на основании проведенного систематического обзора и мета-анализа, можно сделать вывод о том, что доказательств профилактики внезапной сердечной смерти у пациентов, перенесших острый инфаркт миокарда от назначения источников омега-3 ПНЖК нет. В дальнейшем необходимо провести более крупные проспективные исследования для подтверждения или опровержения полученных результатов.

Introduction. The incidence of myocardial infarction continues to grow, especially among young and middle-aged people - the incidence rate before the age of 40 reaches 35%. Survivors still have a high risk of recurrent vascular catastrophe: 18% of men and 35% of women suffer a second myocardial infarction over the next 6 years. The experience of countries, including the United States, which have achieved a significant reduction in mortality from CVD, indicates the need to actively address issues of CVD prevention based on the concept of cardiac risk factors. The implementation of this strategy necessitates active correction of risk factors through changes in the lifestyle of patients in the direction of rehabilitation and diet therapy, which is aimed at reducing the consumption of red meat with an increase the amount of consumed seafood, which are natural sources of omega-3 PUFA. Objective: The current review was performed to study the prophylaxis effect of omega-3 fatty acids intake and SCD in patients after AMI. Methods: The qualitative synthesis of information in current systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials obtained from studies selected from databases Web of Science, PUBMED and e-library on inclusion criteria (RCT in English and Russian languages, without time limits) was supplemented by quantitative synthesis in the form of a meta-analysis, for which random-effects models were used, as the most robust and admitting of heterogeneity of individual research results. Weighted RR and I2 were calculated. All results are presented with 95% confidence (CI) and predictive (PI) intervals. Results: The weighted RR was 0,83 (95% CI:0,59; 1,18). Significant heterogeneity was detected (Q test = 19,50; df=4, p<0,001). RR variability of individual studies by 80% (95% CI: 51; 91) was due to this heterogeneity according to indicator I2. The 95% predictive interval for R was 0,26-2,61. Conclusions: Based on a current systematic review and meta-analysis, it can be concluded that there is no evidence of prevention of SCD in patients after AMI from prescribing sources of omega-3 PUFA. Large well-designed trials are warranted to confirm or refute our results.

Кіріспе. Миокард инфарктісінің жиілігі әсіресе жас және орта жастағы адамдар арасында өсуде - 40 жасқа толмағандар саны 35%-ға жетеді. Зардап шеккендер қайталанатын тамырлы апаттың жоғары тәуекеліне ие: ерлердің 18%-ы және 35%-ы келесі 6 жыл ішінде екінші миокард инфарктісінен зардап шегеді. Жүрек-қан тамырлары ауруларынан болатын өлім-жітімді айтарлықтай төмендетуге қол жеткізген елдердің, соның ішінде Құрама Штаттардың тәжірибесі жүрек-қан тамырларының қауіп факторлары тұжырымдамасына негізделген миокард инфарктысының алдын алу бойынша белсенді жұмыс жасау қажеттігін көрсетеді. Осы стратегияны іске асыру пациенттердің өмір салтын өзгерту және диетотерапия бағытында өзгеруімен қауіпті факторларды белсенді түрде түзетуді талап етеді, бұл тұтынылған теңіз өнімдерінің мөлшерін ұлғайта отырып, қызыл етті тұтынуды азайтуға бағытталған, ол омега-3 май қышқылдарының табиғи көздері болып табылады. Мақсаты: Рандомизацияланған бақылаулы сынақтардың жүйелі түрде қайта қарауы және кездейсоқ әсерлер модельдерін қолданып, жүрек инфарктынан кейін пациенттерде омега-3 май қышқылдарының қабылдауының КЖӨ алдын алуға зерттеуге арналған. Зерттеу әдістері. Іріктеу критерийлері бойынша Web of Science, PUBMED және e-library дерекқорларынан іріктелген зерттеулерден алынған мәліметтерді сапалы түрде синтездеу мета-анализ түрінде сандық синтезмен толықтырылды, кездейсоқ эффектілердің үлгілері пайдаланылды, бұл ең сенімді және жекелеген зерттеу нәтижелерінің әртүрлілігін мойындайтын жүйелік шолу мен мета-анализ. Нәтижелері. Салмақталған RR 0,83 (95% CI: 0,59; 1,18) болды. Жекелеген зерттеулердің нәтижелері бойынша маңызды гетерогенділік анықталды (Q тесті = 19,50; df = 4, p <0,001). Жеке зерттеулердің RR ауыспалығы 80% (95% CI: 51; 91) индикаторы бойынша осы біртектіліктен туындады. R үшін 95% болжалды интервал 0,26-2,61 болды. Қорытынды: Жүйелі шолу мен мета-талдау негізінде, омега-3 МҚ көздерінен жедел миокард инфарктісі болған науқастарда кенеттен жүрек өлімінің алдын-алу туралы ешқандай дәлел жоқ. Болашақта алынған нәтижелерді растау немесе жоққа шығару үшін үлкен проспективті зерттеулер жүргізу қажет.