Εμμηναρχή και πρόσληψη λίπους με τη διατροφή
Authors: Συρίγου Αικατερίνη 
Published: August 2021

Η εμμηναρχή αποτελεί ορόσημο στη φυσιολογική ανάπτυξη κάθε γυναίκας γιατί σηματοδοτεί την έναρξη της περιόδου της γονιμότητας και αποτελεί αφετηρία για ποίκιλες μεταβολές στο ψυχισμό του ατόμου. Το γεγονός ότι επέρχεται αιφνίδια και συνδέεται με τη διαδικασία της αναπαραγωγής και τη γονιμότητα προσέδιδε στο θέμα μυστήριο και αποτελούσε ένα επιπλέον ερέθισμα για τους ερευνητές. Για τους παραπάνω λόγους η εμμηναρχή αποτέλεσε και εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο εντατικής μελέτης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η χρονική στιγμή έλευσης της εμμηναρχής καθώς και τα βιολογικά γεγονότα που προηγούνται αυτής. Η μέση ηλικία εμμηναρχής τα τελευταία 150 χρόνια ελαττώνεται με ένα ρυθμό 2 3 μηνών ανά δεκαετία. Η μείωση της ηλικίας εμμηναρχής έχει αποδοθεί, από παλαιότερες μελέτες στην αυξημένη προσφορά και στη βελτιωμένη ποιότητα τροφής, καθώς και στην σημαντική αύξηση κατά την εφηβεία του ύψους και του βάρους. Επίσης, έχει βρεθεί ότι η έντονη φυσική δραστηριότητα επιβραδύνει την εμμηναρχή, ενώ δεν έχει διερευνηθεί ο ρόλος της συνήθους, μέτριας φυσικής δραστηριότητας στην ηλικία εμμηναρχής. Με σκοπό να καταγραφούν διάφορες παράμετροι που πιθανά επηρεάζουν την ηλικία εμμηναρχής έγινε μια επιδημιολογική μελέτη σε μαθήτριες (Δημοτικών και Γυμνασίων) της Αττικής. Ειδικότερα, έγινε προσπάθεια να απαντηθούν τα κάτωθι ερωτήματα; 1) εάν η προσλαμβανόμενη ενέργεια, ένας δείκτης φυσικής δραστηριότητας, σχετίζεται με αργότερη ηλικία εμμηναρχής, 2) εάν η προσλαμβανόμενη ενέργεια από τα λίπη σχετίζεται με πρωϊμότερη ηλικία εμμηναρχής και 3) εάν άλλα στοιχεία διατροφής και ανθρωπομετρικές μεταβλητές είναι προγνωστικά της ηλικίας εμμηναρχής. Στη μελέτη συμμετείχαν 345 κορίτσια ηλικίας 9-16 ετών, τα οποία φοιτούσαν σε οκτώ σχολεία της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας. Μετά από προσωπική συνέντευξη έγινε καταγραφή των κοινωνικοοικονομικών, ανθρωπομετρικών, διατροφικών και οικογενειακών παραμέτρων των κοριτσιών αυτών. Η εμμηναρχή ήταν η μεταβλητή σε ένα μοντέλο αναλογικού κινδύνου αποτιμώντας την επίπτωση μιας σειράς προγνωστικών μεταβλητών. Σε συμπληρωματική ανάλυση η ηλικία εμμηναρχής ήταν η εξαρτημένη μεταβλητή ανάμεσα στα 166 κορίτσια τα οποία είχαν ήδη εμμηναρχή. Τα αποτελέσματα τόσο από την κύρια όσο και από τη συμπληρωματική ανάλυση ήταν παρόμοια Βρέθηκε ότι το αυξημένο ύψος και ο υψηλός δείκτης μάζας σώματος επιταχύνουν σημαντικά την εμφάνιση της εμμηναρχής και ότι η ηλικία εμμηναρχής της μητέρας και της κόρης συσχετίζονται σημαντικά. Βρέθηκε επίσης ότι η μέτρια φυσική δραστηριότητα καθώς και η συνολικά προσλαμβανόμενη ενέργεια συσχετίζονται με καθυστέρηση στην ηλικία εμμηναρχής. Όμως δεν βρέθηκε να υπάρχει συσχέτιση της ηλικίας εμμηναρχής με την εκπαίδευση του πατέρα, η οποία αποτελεί για την Ελλάδα το καλύτερο κριτήριο κοινωνικοοικονομικής τάξης, και η σύσταση της τροφής επίσης δεν βρέθηκε ότι επηρεάζει σημαντικά την ηλικία εμμηναρχής, αν και η αυξημένη πρόσληψη των πολυακόρεστων λιπών φαίνεται να συσχετίζεται με μια καθυστέρηση στην ηλικία εμμηναρχής. Διαφαίνεται λοιπόν ότι η σωματική δραστηριότητα καθυστερεί την εμμηναρχή, ενώ η σύσταση της τροφής που καταναλώνεται έχει μικρή επίδραση στην ηλικία εμμηναρχής.