bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Uji Validitas Konstruk Skala Religious and Spiritual Struggles
Authors: Nurhamidah Nurhamidah
Published: December 2019

AbstractMany people face struggles around the religious and spiritual aspects of daily life, as shown by increasingly researches that have been being carried out. The more research develops on these two variables, the more comprehensive, reliable and concise measurement of someone's struggle in term of religion and spirituality through a multiple domain scale are needed. Religious and spiritual struggles occur when some aspects of religious belief, practice or experience become a negative focus so that it is closely related to emotions, concerns, or conflicts. There are six dimensions in religious and spiritual struggles, namely divine, demonic, interpersonal struggle, morality, ultimate meaning, and doubt. The aim of this study is to test the construct validity of Religious and Spiritual Struggles scale. 26 items of the Religious and Spiritual Struggle are tested. 150 college students are participated in this research. By using confirmatory factor analysis and helped by LISREL 8.70 software, the result shows that all dimensions have a fit model and truly measure religious and spiritual struggles even though there is one item in moral dimension that must be dropped. AbstrakBanyak orang mengalami pergulatan seputar aspek religius dan spiritual dalam kehidupan sehari-hari, sebagaimana ditunjukkan oleh penelitian-penelitian yang semakin luas dilakukan. Semakin berkembangnya penelitian terkait dua variabel ini semakin meningkat pula kebutuhan akan pengukuran yang lebih komprehensif, reliabel, dan ringkas tentang perjuangan seseorang dalam hal agama dan spiritualitas melalui skala yang mencakup banyak domain. Religious and spiritual struggles terjadi ketika beberapa aspek kepercayaan, praktik, atau pengalaman religius menjadi fokus negatif sehingga ia terkait erat dengan emosi, kekhawatiran, atau konflik. Terdapat enam dimensi dalam religious and spiritual struggles yaitu divine, demonic, interpersonal struggles, moral, ultimate meaning, dan doubt. Tujuan dari penelitian ini adalah untuk menguji validitas konstruk dari skala Religious and Spiritual Struggles. Terdapat 26 item dalam skala ini. Responden dalam penelitian ini sebanyak 150 mahasiswa. Metode analisis faktor yang digunakan dalam penelitian ini adalah CFA (confirmatory factor analysis) dengan bantuan perangkat lunak LISREL 8.70. Hasilnya, seluruh dimensi memiliki model yang fit dan benar-benar mengukur religious and spiritual struggles meskipun ada satu item pada dimensi moral yang harus di drop.
Perinatal Propylthiouracil-Induced Hypothyroidism Impaired Motor Coordination in Adult Female Offspring
Authors: Khairinisa Miski A. , Takatsuru Yusuke , Amano Izuki , Kokubo Michifumi , Haijima Asahi , Miyazaki Wataru , Koibuchi Noriyuki
Published: December 2019

Thyroid hormone (TH) play crucial roles in the growth and development of brain. Efficiency of TH during the perinatal period results in severe mental and physical retardation, known as cretinism in humans. Animal models have largely focused on mild and severe hypothyroidism associated with deficits in body weight, developmental delays, and cognitive deficits. Although various behavioral analyses have been reported, the effect of perinatal hypothyroidism in adult female mice has not been clarified. The aim of this study was to examine whether propylthiouracil (PTU)-induced hypothyroidism could impair motor coordination in female offspring. We used C57BL/6j mice and divided them into three groups based on the dose of PTU which was applied during perinatal period (embryonic day-14 to postnatal day-14); control, 5 ppm, and 50 ppm groups. We observed motor coordination function and additional nociceptive test in female offspring. We found that motor coordination and nociceptive threshold were affected in 50 ppm groups. We concluded that the moderate hypothyroidism could impair motor coordination in adult offspring.
Computer Games in Art History. Traditional architecture and painting presented in virtual reality
Authors: Szymański Michał
Published: January 2020

Aim. The aim of the research is to show the applications of art reception in computer games. Moreover  it is important  to show  the game as a visual object worth to analysis for art historian, because of complex structure and relations with traditional artistic media like architecture and painting. Many disciplines, like ludology, narratology and culture study research computer games, but we can see a  large lack in the  state of research in visual aspects of games, which should be supplemented.

 Methods. The subject of study are five games belonging to different game genres. The first, Assasin’s Creed II is set in a  historical context, the next Witcher III and Dark Souls embedded in the realities of fantasy and finally, two games  in an  independent games category. The basic method is iconographic identification of  the object and comparative difference and similarity between original source of inspiration and transposition of  this in computer media. Therefore basic tools gained from history of art are used, which are necessary for visual analysis of a  piece of art. Also important is notion of  a commonplace forming a frame for images from different media.

 Results. Indicated examples show that classic art has a strong influence on numerous computer games. The citations and allusions from art brings an additional narration completing the story in the game. Objects of architecture or paintings  also give  symbolic meanings, influencing the interpretation of the whole game. Game developers oscillate between education in the history of art and the use of these references to create your own world.

 Conclusion. The examples presented in the article are only part of the rich area of art inspirations that can be found in many games. This should become a contribution to further research, not only taking into account the indicated types of references, but also the visuality of the games themselves The visual complexity of the games would require separate, more extensive research that would bring a lot into the perception of games and researching them
Visual methodologies
Authors: Wieteska Magda
Published: January 2020

Thesis.Visual methodologies utilise strategies with the use of photographic and video materials. Visual materials can be considered factual materials.

The concepts discussed. In the article, the author discusses four main research strategies with the use of photography (Konecki, 2009).

Results and conclusions. Photographing is considered a very good research material. By interpreting and analysing visual materials, one can draw conclusions about specific social phenomena, discover social microworlds and reconstruct individual life stories.
Psychological characteristics of remedial teachers of different altruism levels
Authors: Shulzhenko Dina , Sayko Khristina
Published: January 2020

The authors of this paper studied psychological characteristics of remedial teachers with different altruism levels. Altruism is a motive to render assistance to anyone not consciously related to one’s own selfish interests. Subjectively it manifests itself in sympathy, being oriented towards helping others. Altruism is opposed to selfishness, which is incompatible with disinterested concern for the welfare of others and willingness to sacrifice personal interests for them. The main driving force behind altruistic behaviour is a drive to improve the situation of others rather than expecting some reward. In psychology, altruism is considered as a system of personality value priorities in which interests of another person or social community are a central motive and a moral evaluation criterion.
Wspólnota akademicka. Próba redefinicji
Authors: Kobylarek Aleksander
Published: January 2020

Artykuł postuluje odbudowę wspólnoty akademickiej w oparciu o jasno określone kryteria oceny pracy naukowej oraz stanowienie relacji na każdym poziomie w oparciu o wzajemny szacunek. Autor koncentruje się na szacunku jako zasadzie naczelnej, przenikającej działalność społeczności uczonych. Przejawiać się on musi przede wszystkim w odpowiednio kształtowanej komunikacji oraz efektywnej współpracy. Szczególna uwaga autora jest skoncentrowana na młodych adeptach nauki, którzy najbardziej doświadczają feudalnych stosunków władzy i przemocy symbolicznej.
Antropologia i Architektura – o źródłach projektu współpracy badawczej
Authors: Lewandowska Agnieszka , Gańko Anna
Published: January 2020

Artykuł przedstawia źródła powstania pilotażowego projektu współpracy interdyscyplinarnej pomiędzy studentami Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej i Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. W procesie współpracy studenci korzystali nawzajem z właściwych im narzędzi badawczych i projektowych w celu stworzenia spójnej koncepcji przekształcenia określonych przestrzeni miasta.

Cel badań. Głównym celem tegorocznej edycji warsztatu jest spotkanie dwóch perspektyw patrzenia na miasto: antropologicznej i architektonicznej oraz wypracowanie metody współpracy przedstawicieli obu dyscyplin. Referat ma na celu przedstawienie założeń projektu oraz doświadczeń, które stoją u źródeł jego powstania.

Metody badań. Autorki opierały się na materiałach zdobytych podczas prowadzenia zajęć warsztatowych. Kluczowa była analiza procesu powstawania projektu, podczas której najważniejszymi okazały się nie same metody prowadzenia badań, a wzajemny wpływ i sposoby współpracy pomiędzy studentami Politechniki Warszawskiej, a studentami Uniwersytetu Warszawskiego.

Wnioski. Przeniesienie współpracy interdyscyplinarnej na grunt akademicki owocuje poszerzeniem możliwości wykorzystania antropologicznych metod badania miasta, jako narzędzia wspomagającego proces projektowy.
Czy wprowadzana do 2020 roku reforma edukacji języka angielskiego w japońskich szkołach przyniesie efekty w zakresie mówienia? Analiza przyczyn słabej znajomości języka angielskiego wśród Japończyków oraz korelacji przyczyn z wprowadzanymi zmianami
Authors: Turek Ewelina
Published: January 2020

Cel badań. Celem artykułu jest omówienie głównych przyczyn braku postępów w zakresie mówienia po angielsku uczniów japońskich szkół, co jest uwarunkowane kulturowo i systemowo, a także skonfrontowanie ich z reformą edukacji języka angielskiego, wprowadzaną w ramach przygotowań do Igrzysk Olimpijskich w Tokio w 2020 roku.

Metodologia. Przedmiotem badania były artykuły naukowe dotyczące popularnej w Japonii gramatyczno-tłumaczeniowej metody nauczania języków obcych, związanego z nią systemu egzaminów wstępnych  na uczelnie wyższe, który wpływa na treść zajęć w jednostkach edukacyjnych, jak również związek kultury kraju z pasywnością uczniów. Następnie przedstawiono główne założenia reformy oraz przeanalizowano je w kontekście przywołanych przeszkód, które ograniczają rozwój umiejętności komunikacyjnych uczniów.

Wyniki i wnioski. Wykazano, że reforma będzie miała pozytywny wpływ na poziom komunikacji werbalnej w języku angielskim uczniów, m.in. dzięki wprowadzeniu lekcji ukierunkowanych na porozumiewanie się oraz doszkalaniu nauczycieli w dziedzinie metodyki nauczanego przedmiotu. Należy zaznaczyć, że reforma w niewystarczający sposób podejmuje problem pasywności uczniów, która wynika z powszechnie preferowanego zachowania na zajęciach szkolnych, a zmiany egzaminów wstępnych mogą okazać się zbyt powierzchowne, aby zmienić sposób nauczania języka w japońskich liceach. Z powodu małej ilości danych związanych z nadal zachodzącym procesem wprowadzania reformy, artykuł stanowi przyczynek do dalszych badań nad edukacją języka angielskiego w Japonii po jej pełnej implementacji.
Millennialsi - inspiratorzy nieuchronnych zmian w środowisku akademickim w Polsce i na świecie
Authors: Pawińska Maria
Published: January 2020

Cel badań. Omówienie nowatorskich metod organizacji życia akademickiego w kontekście nieuchronnych zmian społecznych wywołanych globalizacją, głęboką i powszechną zmianą sposobu życia ludzi zaliczanych przez socjologów do pokolenia Y.

Metoda badań. Analiza cech przedstawicieli pokolenia Y, którzy współcześnie stanowią większość polskich studentów i młodych pracowników, dokonana na podstawie statystyk oraz materiałów opracowanych przez badaczy, socjologów, dziennikarzy, pracodawców i wykładowców akademickich. Opis nowych norm postępowania wprowadzanych przez millennialsów oraz ich konsekwencji w życiu społecznym, a szczególnie w środowiskach uniwersyteckich. 

Wyniki badań. Omówienie nowatorskich, zarówno udanych jak i nieskutecznych metod organizacji życia akademickiego będących odpowiedzią na współczesne zmiany obyczajowe. Opis metod wypracowanych i polecanych w amerykańskich szkołach, służących lepszej komunikacji międzypokoleniowej w szkołach wyższych.

Wnioski. Autorka stara się zachęcić środowiska akademickie w Polsce i na świecie do przygotowania się do reformy organizacji życia akademickiego zarówno pod względem strukturalnym, jak i czysto mentalnym
Biografia twórcy jako szkoła twórczego myślenia. Na przykładzie życiorysu i dorobku artystycznego Wisławy Szymborskiej
Authors: Czechowska Zuzanna
Published: January 2020

Teza. Autorka wyraża przekonanie, że poprzez przemyślane i właściwie zaplanowane omawianie biografii pisarzy na lekcjach języka polskiego można rozwijać twórcze postawy uczniów i inspirować ich do generowania własnych tekstów kultury. Jako niezbędny przykład do omówienia problemu wybrała życiorys Wisławy Szymborskiej. Wydaje się bowiem, że polska noblistka była osobą twórczą w dwojakim znaczeniu, a zaaranżowane przez polonistę działania dydaktyczne, mające na celu przybliżenie życia wewnętrznego W. Szymborskiej, mogą wpływać na wspieranie i rozwój twórczych postaw młodych ludzi.

Omówione koncepcje. Autorka opiera się na ustaleniach badaczy dziedzin, jakimi są psychologia i pedagogika twórczości. Interesują ją koncepcje, które przypisują edukacji ważną rolę w  rozwijaniu postaw twórczych dzieci i młodzieży. Szczególną uwagę zwraca na twórczą edukację polonistyczną i związki omawiania biografii twórców ze wspieraniem nieschematycznego myślenia (pierwsze rozumienie twórczości) oraz generowaniem wytworów (drugie podejście). 

Wyniki i wnioski. Polonista świadomy wartości edukacyjnych, które mogą płynąć z omawiania biografii na lekcjach, być może odejdzie od motywowania uczniów do przyswajania wiedzy na temat wydarzeń z życia twórcy i dat ważnych dla jego biografii. Zamiast tego może wspierać twórcze postawy uczniów i inspirować do działań twórczych poprzez poznanie faz procesu twórczego czy przybliżenie sylwetki autora: jego zainteresowań, cech charakteru, mocnych i słabych stron, czyli poprzez pokazanie człowieka, który nie jest doskonały i genialny, ale który osiągnął wiele dzięki trudnej drodze, pełnej porażek i ciężkiej pracy.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. W artykule autorka porusza problem omawiania biografii na lekcjach języka polskiego – jednej z dominujących czynności, z jakimi musi się zmierzyć nauczyciel tego przedmiotu. Zwrócenie uwagi na to, iż notki biograficzne w podręcznikach odznaczają się niską wartością dydaktyczną i wychowawczą, a także przedstawienie propozycji działań, które mogłyby w inny sposób traktować biografie, wydaje się nowatorskie i ważne dla dydaktyki języka polskiego.
Czy szkoła Ci powie jak dbać o zdrowie? Edukacja o zdrowiu psychicznym w polskich szkołach
Authors: Chotkowska Katarzyna
Published: January 2020

Cel badań. Celem zaprezentowanych rozważań jest analiza tego, w jaki sposób polskie szkoły edukują młodzież w zakresie ochrony zdrowia psychicznego. W artykule szczególnie zwrócono uwagę na edukację na poziomie ponadgimnazjalnym.

Metody badań. Wykonano badanie wśród młodych dorosłych, aby oszacować, w jakim stopniu zagadnienia związane ze zdrowiem psychicznym i jego ochroną są obecne w edukacji w szkołach ponadgimnazjalnych. Ponadto, analizie poddano projekt podstawy programowej dla szkół ponadgimnazjalnych oraz podręczników dla tego etapu edukacji.

Wyniki badań. Badanie młodych dorosłych pokazało, że niewielu z nich na etapie edukacji ponadgimnazjalnej, w ramach nauki szkolnej, miało zajęcia dotyczące najczęściej występujących zaburzeń psychicznych oraz miejsc, gdzie można zwrócić się o pomoc, w przypadku wystąpienia takich problemów. Analiza tekstów podstawy programowej i wybranych podręczników wykazała, że w ramach przedmiotów biologia, wychowanie fizyczne i wychowanie do życia w rodzinie zawarte są elementy związane ze zdrowiem psychicznym.

Wnioski. Należy podjąć działania, aby nauczanie o zdrowiu psychicznym było bardziej obecne w edukacji, szczególnie w szkołach ponadgimnazjalnych, kiedy to młodzież staje się bardziej narażona na problemy ze zdrowiem psychicznym.
Dieta, żywienie oraz edukacja zdrowotna dzieci w wieku przedszkolnym
Authors: Schmidt Anna
Published: January 2020

Teza. Temat diety i żywienia jest zagadnieniem niezwykle istotnym, w szczególności w odniesieniu do dzieci, dlatego tak istotne jest, by już od najmłodszych lat kształtować ich postawy prozdrowotne, a także przekazywać wiedzę i umiejętności w zakresie dbania o swoje życie i zdrowie.

Omówione koncepcje. Artykuł stanowi przegląd pojęć dotyczących diety, żywienia oraz edukacji zdrowotnej dziecka w wieku przedszkolnym. Autorka podjęła próbę usystematyzowania zagadnień rozpoczynając od aspektu definicyjnego, wskazując następnie na właściwe warunki żywienia dzieci, najczęściej popełniane błędy, konsekwencje złych nawyków żywieniowych dzieci, a także przedstawiła wnioski i refleksje wynikające z doświadczeń własnych.

Wyniki i wnioski. Autorka wskazuje istotną rolę diety, żywienia oraz edukacji zdrowotnej w życiu człowieka oraz podkreśla, iż mimo coraz większej świadomości społeczeństwa wobec tych zagadnień, są one nadal zbyt rzadko wdrażane i przestrzegane. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na ważność tych tematów w kontekście dziecka w wieku przedszkolnym, które już od najmłodszych lat powinno uczyć się właściwych nawyków zdrowotnych, związanych z podejmowaniem aktywności fizycznej, jak i stosowaniem odpowiedniej diety oraz przestrzeganiem zasad prawidłowego żywienia. W artykule przedstawione zostały fragmenty wyników badań, które stać się mogą inspiracją do dalszych poszukiwań i zgłębienia tej tematyki.
Zainteresowanie tekstami o tematyce dystopicznej i postapokaliptycznej wśród uczniów w wieku gimnazjalnym
Authors: Słoma Paulina
Published: January 2020

Cel badań Celem badania było rozpoznanie tych zainteresowań czytelniczych nastolatków, które odnoszą się do tekstów kultury o tematyce postapokaliptycznej i dystopicznej. Wychodząc od założeń dotyczących popularności tego typu fabuł (Czaja, Głażewski, Nijaszewski, Polak) poprzez odniesienia do zagadnień dotyczących kultury popularnej i kultury medialnej (Wałaszewski, Melosik, Krajewski) oraz kwestię funkcjonowania w społeczeństwie współczesnym (Giddens, Appadurai), Autorka relacjonuje i omawia uczniowskie wskazania i refleksje, zebrane podczas badania ankietowego. Poczynając od teoretycznego ujęcia fascynacji fabułami postapokaliptycznymi i dystopicznymi, teksty kultury omówione zostały pod kątem ich oddziaływania na uczniów nastoletnich, osadzenia współczesnego adolescenta w kulturze konwergencji oraz potencjału dydaktycznego zaproponowanych przez uczniów tytułów.

Metoda

Przedmiotem rozważań staną się w głównej mierze wyniki badania ankietowego, przeprowadzonego wśród 59 nastoletnich respondentów na początku roku 2017 podczas współorganizowanych przez Autorkę lekcji warsztatowych. Część pierwsza ankiety wymagała od uczniów podania tytułów znanych im utworów postapokaliptycznych i dystopicznych pochodzących kolejno z książek, filmów i gier komputerowych oraz wskazania tych cech fabularnych, które respondenci uznali za najbardziej interesujące. Część druga pozwoliła uczniom na zaprezentowanie swojego stanowiska w dwóch kwestiach: powodu, dla którego polecają rówieśnikom tego typu pozycje oraz powodu, dla którego, ich zdaniem, powinny one wybrzmieć jako kontekst podczas lekcji języka polskiego (Janus-Sitarz, Nowak).

Wyniki

Autorka, na podstawie uczniowskich odpowiedzi, uwypukla cechy odbioru tekstów kultury przez współczesnych nastolatków. Zwraca również uwagę na zagadnienia, które porusza literatura postapokaliptyczna i dystopiczna, a które stają się dla uczniów ważne i wymagające uwzględnienia również w dydaktyce przedmiotowej.

Wnioski

Obecne w tego typu literaturze połączenie uniwersalnych problemów jednostki z niebezpieczeństwem związanym z funkcjonowaniem we współczesnym świecie, pozwala na kontekstowe odniesienia, może stanowić przyczynek do dyskusji i debat w klasie, uruchamia również możliwość kształcenia u uczniów krytycznej interpretacji tekstu.
Misja, wizja i cele uniwersytetu ekonomicznego
Authors: Gaweł Wioleta Joanna
Published: January 2020

Teza. Trudności w określeniu całościowej misji uniwersytetu, powodują konieczność systematyzacji trzeciej misji uniwersytetu.

Omówione koncepcje. Analizie zostały poddane misje uniwersytetów ekonomicznych w Polsce: Szkoła Główna Handlowa, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie.

Wyniki i wnioski. Uczelnie w sposób klarowny określają misję związaną z badaniami i kształceniem oraz profilem swojej jednostki. Odpowiedzią na zmieniające się warunki zewnętrze i oczekiwania interesariuszy są zawarte w trzeciej misji, która nie została w pełni uchwycona.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. W Polsce tematyka trzeciej misji uniwersytetu nie jest w pełni wyeksplorowana, analiza misji uniwersytetów ekonomicznych stanowi oryginalną próbę zbadania tego problemu w środowisku akademickim.
Rola przestrzeni społecznych metropolii wrocławskiej w funkcjonowaniu bezdomnych kobiet
Authors: Bokuniewicz Sylwia
Published: January 2020

Cel badań. Celem była eksplanacja przestrzeni społecznych metropolii, w jakich funkcjonują kobiety bezdomne.

Metoda badań. Metodą jest wywiad nieustrukturyzowany, w którym samodzielnie dobiera się grupę badawczą ze względu na posiadane szczególne cechy.

Wyniki badań. Każda z osób badanych była na innym etapie swojego życia, reprezentowały różne etapy bezdomności, posiadały inne doświadczenia. Przyczyny bezdomności kobiet: przemoc bliskich osób, utrata pracy, mieszkania, uzależnienia, załamanie planu życiowego. Wyznaczniki codzienności badanych to m.in. zdobywanie pieniędzy, spotykanie się z innymi bezdomnymi, spożywanie alkoholu. Kobiety bezdomne podlegają stygmatyzacji w wielu przestrzeniach społecznych: instytucjach, parkach, kościołach, centrach handlowych, itd.

Wnioski. Badane kobiety są  interesującą, ze względu na swoją różnorodność, grupą badawczą. Zjawisko bezdomności kobiet jest uwarunkowane wieloma czynnikami. Należy uwrażliwiać społeczeństwo na problem bezdomności, gdyż osobą bezdomną może stać się każdy człowiek.
Pisarze postkolonialni. Próba identyfikacji twórczości Astrid Roemer
Authors: Majkowski Jakub
Published: January 2020

Teza. Astrid Roemer, pisarka pochodząca z Surinamu, mieszkająca przez wiele lat w Holandii, należy do tzw. pisarzy postkolonialnych. Badacze literatury wskazują na trudności z określeniem, kim są tacy twórcy. Problematyczna jest także kwestia przypisania Astrid Roemer do konkretnego pokolenia imigrantów. Pisarka adresuje swoje utwory do czarnych kobiet, pisze je jednak w języku niderlandzkim, który w Surinamie jest wyłącznie językiem urzędowym, co sprawia, iż jej powieści czytane są przez niewielki procent tej społeczności. W artykule autor stawia tezę, że twórczość Astrid Roemer należy zaliczyć do literatury wielokulturowej.

Omówione koncepcje. Autor odwołuje się do koncepcji socjologicznej pierwszego i drugiego pokolenia imigrantów oraz studium historycznoliterackiego Urszuli Topolskiej (2009), poświęconego pisarzom o podwójnych korzeniach kulturowych, tworzących w języku niderlandzkim. Przywołuje także koncepcję transkulturowości Wolfganga Welscha (1994/1995) oraz tożsamości wielokulturowej Jerzego Nikitorowicza (1995).

Wyniki i wnioski. Zarówno w biografii, jak i twórczości literackiej A. Roemer można odnaleźć znaki transkulturowości oraz hybrydyzacji kulturowej.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. A. Roemer jest laureatką P. C. Hooft Award, holenderskiej nagrody państwowej, uważanej za najważniejszą nagrodę literacką w Holandii. Pomimo tego jest autorką niszową. Jej nazwisko znalazło się w zaledwie jednym podręczniku do nauki literatury niderlandzkiej ( Topolska, 2009).
Kościół katolicki wobec niepłodności
Authors: Debita Magdalena
Published: January 2020

Teza. Kościół katolicki, jako instytucja żywo zaangażowana w dyskusje na tematy bioetyczne, włącza się w publiczny dyskurs dotyczący niepłodności i metod jej leczenia. Stanowisko Kościoła w tych kwestiach jest znacznie bliższe etyce chrześcijańskiej niż etyce naturalnej (tj. wiążącej się z biomedycyną).

Omówione koncepcje. Kościół prezentuje swoje stanowisko wobec omawianej problematyki w oficjalnych dokumentach instytucji, np. w encyklikach, listach apostolskich, dokumentach Kongregacji Nauki Wiary czy Konferencji Episkopatu Polski. Odnaleźć je można również w dokumentach nieoficjalnych, jak chociażby kazaniach. Autorka przyjęła metodę omawiania nie tyle poszczególnych koncepcji, co ujęła temat problemowo, dzieląc strukturę wywodu na stanowisko Kościoła wobec metody zapłodnienia pozaustrojowego i wobec badań prenatalnych.

Wyniki i wnioski. Podsumowując przedstawione stanowisko Kościoła katolickiego wobec problematyki in vitro i badań prenatalnych, należy skonstatować bardzo sceptyczne i krytyczne podejście do ww. kwestii. Dyskurs hierarchów Kościoła dąży do zachęcenia par niemogących posiadać potomstwa, do korzystania z innych metod radzenia sobie z niepłodnością, takich jak chociażby naprotechnologia czy adopcja dzieci. Kościół katolicki prezentuje podejście bardzo restrykcyjne i konserwatywne względem współczesnych problemów bioetycznych.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. Celem artykułu było usystematyzowanie oraz przybliżenie czytelnikowi argumentów Kościoła katolickiego w kwestii leczenia niepłodności metodą in vitro oraz badaniami prenatalnymi. Niezwykle szybki postęp technologiczny umożliwiający leczenie wielu chorób, w tym m.in. niepłodności wiąże się bowiem z etycznymi dylematami w związku z korzystaniem z procedury in vitro, zamrażania zarodków czy wykonywaniem badań prenatalnych oraz preimplantacyjnych. Artykuł ma za zadanie w syntetyczny sposób przedstawić stanowisko Kościoła katolickiego, który jest uczestnikiem publicznej debaty na tematy bioetyczne, sięgając bezpośrednio do oficjalnych dokumentów kościelnych.
Wyuczona bezradność człowieka a jego rola w organizacji
Authors: Jurczak Anna Aleksandra
Published: January 2020

Teza. „Wyuczona bezradność” stała się zjawiskiem, które w XXI wieku jest ściśle związane ze sposobem funkcjonowania pracownika we wszystkich organizacjach (tak w dużych, jak i w małych firmach), ale także z ryzykiem, z którym muszą liczyć się osoby zarządzające bądź działy zasobów ludzkich. Sam problem dotyczy także przedstawicieli wolnych zawodów i osób samozatrudnionych. Artykuł ukazuje sposób funkcjonowania  jednostki wykazującej wyuczoną bezradność oraz różnego rodzaju deficyty, na które jest ona narażona. 

Omówione koncepcje. Na potrzeby artykułu zostały omówione koncepcje wyuczonej bezradności (M. E. P. Seligman; L. Y. Abramson i J. Teasdale; M. Kofta i G. Sędek) oraz konstrukty Ja (Ja podmiotowe, Ja przedmiotowe, Ja idealne, Ja realne, Ja powinnościowe).

Wyniki i wnioski. „Wyuczona bezradność” jest czynnikiem, który w znaczący sposób wpływa na kondycję psychiczną człowieka. Mechanizm ten znajduje negatywne odzwierciedlenie w samoocenie człowieka, co w dużym stopniu modyfikuje jego motywację oraz chęć do działania. W rzeczywistości organizacyjnej wspomniane aspekty w sposób bezpośredni przekładają się na efektywność pracy i lojalność pracowniczą, co odbija się na jakości świadczonych usług i migracji kadry.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. Połączenie tematyki z zakresu psychologii organizacji i psychologii zarządzania, która znajduje swoje odzwierciedlenie w zmieniającej się rzeczywistości pracowników firm, zarówno tych małych, jak i dużych. Ukazuje ono mechanizm funkcjonowania człowieka oraz jego szanse i zagrożenia we współczesnym świecie.
Podejście auto/biograficzne w badaniach jakościowych
Authors: Wieteska Magda
Published: January 2020

Teza

Badania jakościowe, uznawane przez wielu badaczy za subiektywistyczne i przez to mało wiarygodne, wpisują się w jeden z wielu sposobów prowadzących do obiektywnego poznania.

 Omówione koncepcje

W artykule autorka omawia koncepcję Susan E. Chase dotyczącą wywiadu narracyjnego oraz koncepcję tożsamości narracyjnej w wywiadzie biograficznym Dana McAdamsa. Opisuje także podejście autobiograficzne oraz podejście auto/biograficzne, wskazując na istotne różnice między nimi. Podaje przykłady zastosowań obu podejść.

 Wyniki i wnioski

Dzięki biografiom i autobiografiom badacz ma możliwość poznania kontekstu sytuacyjnego, środowiskowego i historycznego badanego zjawiska. Auto/biograficzne narracje dostarczają także wiedzy na temat kształtowania się życia psychicznego i całej osobowości człowieka.

 Oryginalność/wartość poznawcza podejścia

Badania auto/biograficzne wykorzystywane są z powodzeniem w edukacji osób dorosłych. Pełnią wiele ważnych funkcji, m.in. poznawczą, krytyczną, wychowawczą, demaskatorską, terapeutyczną.
Kierunki działań i motywacje wolontariuszy – przegląd dotychczasowych badań i wyniki badań własnych
Authors: Słania Katarzyna
Published: January 2020

Cel badań. Celem badań było rozpoznanie poziomu zaangażowania społecznego studentów pedagogiki, obszarów ich działalności oraz czynników motywujących ich do podejmowania tych aktywności.

Metodologia. Badania zostały przeprowadzone wśród 80 studentów Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego. W celu realizacji badań zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem techniki ankiety. Narzędziem badawczym był kwestionariusz ankiety.

Wyniki. Z przeprowadzonych badań wynika, że nieco ponad 27% studentów podejmuje działania prospołeczne. Respondenci najczęściej deklarują swoją aktywność w organizacjach na rzecz dzieci, osób chorych i niepełnosprawnych, a motywację dla większości stanowi chęć pomagania innym oraz możliwość zdobycia ciekawych doświadczeń.

Wnioski. Na podstawie badań można stwierdzić, że aktywność studentów jest stosunkowo niewielka, jednakże wśród respondentów podejmujących działania na rzecz innych, obszary ich działalności są zbieżne z kierunkiem studiów (pedagogika). Zadowalający jest fakt, że ich aktywność wynika z chęci pomagania innym, chęci zdobycia doświadczenia, a nie z chęci wyróżnienia się na tle innych. Warto zatem promować wśród studentów wszelkie możliwości o charakterze wolontariackim, aby w przyszłości ich aktywność powiększyła się.
Programu Projektor- wolontariat studencki przestrzenią do realizacji autorskich projektów edukacyjnych
Authors: Trzmielewska Kinga
Published: January 2020

Teza. Wolontariat to bezpłatna, bezinteresowna i świadoma praca na rzecz innych. Obecnie istnieją jego różne formy i rodzaje, a każda osoba dobrowolnie może zaangażować  się w określone działania.

Omówione koncepcje. Jedną z form wolontariatu, w którą mogą włączyć się młodzi dorośli jest Program Projektor- wolontariat studencki. Jego celem jest dotarcie   do dzieci i młodzieży z małych miast i wsi z aktywnością oraz wiedzą studentów. Oferta adresowana                             jest do placówek oświatowych, takich jak szkoły podstawowe, gimnazja, szkoły średnie, a także świetlice, ośrodki kultury, OSP oraz stowarzyszenia. Studenci mogą realizować autorskie scenariusze w ramach projektów startowych, specjalistycznych, systematycznych, feryjnych, wakacyjnych oraz akcji specjalnych. Ich tematyka zależy od wiedzy, umiejętności  i zainteresowań wolontariuszy. Mogą to być zajęcia artystyczne, psychologiczno- pedagogiczne, humanistyczne, matematyczne, przyrodnicze, historyczne, sportowe, turystyczne itp.

Wyniki i wnioski. Realizując projekty edukacyjne w miejscowościach do 20 tysięcy mieszkańców, wolontariusze wzbogacają ofertę szkół, ale i rozwijają własne zdolności pedagogiczne, organizacyjne i zarządcze. Dodatkowo przekazuje się pozytywne wzorce, zachęca się do własnego rozwoju, kształtuje się postawy społeczne, rozwija pasje                               i  umożliwia realizację pomysłów.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. Studenci dzięki zaangażowaniu się w Program Projektor- wolontariat studencki zyskują doświadczenie pedagogiczne, umiejętności zarządzania projektem, czasem, zespołem, a także możliwość rozwoju w programie, poprzez różne kursy i szkolenia.
Wpływ nieuświadomionej ekspozycji związku niezgodnego bodźców wzrokowych i węchowych na zasoby uwagi.
Authors: Krawiec Marcelina Zofia , Jarmasz Jacek , Kuchejda Aleksandra
Published: January 2020

Cel badań. Celem niniejszego badania było sprawdzenie, czy nieuświadomiona niezgodność odbieranych przez węch i wzrok bodźców wpływa na szybkość i poprawność zadań wykorzystujących zasoby uwagi. Niezgodność między bodźcami polegała tu na prezentowaniu osobie badanej niepasujących do siebie zapachu i koloru.Metodologia. W badaniu użyto gry komputerowej Wondering Circles, która oparta jest na MOT - Multiple Object Tracking. Do analiz użyto tu dwóch wskaźników - czasu odpowiedzi i liczby trafień - czyli poprawnie wskazanych kół. Bodźcem węchowym podczas badania był miętowy olejek, aplikowany w specjalnym pojemniczku. Osoby badane grały w dwóch wariantach - zgodnym, kiedy tło gry komputerowej odpowiadało zapachowi miętowemu oraz niezgodnym, kiedy tło gry nie odpowiadało zapachowi miętowemu. Wyniki. Analiza wykazała, że niezgodność między modalnościami węch-wzrok wpływa na czas całkowity wykonania zadania. Czas ten w wariancie niezgodnym jest dłuższy niż w wariancie zgodnym. Nie wykazano jednak, by gra w wariancie niezgodnym wpływała istotnie na ilość trafień, choć można mówić tu o pewnej tendencji zbieżnej z założeniami hipotezy.Wnioski. Badanie pokazało, że nasze zmysły nie działają w odizolowaniu od siebie. Dodatkowo pełnią one ważną rolę w szybkości wykonywania zadań opartych na procesach uwagowych. Wynik uzyskany na poziomie tendencji zgodnej z założeniami naszej hipotezy może natomiast stanowić świetną przesłankę do kontynuowania badań nad postawionymi przez nas zagadnieniami. W przyszłych badaniach należałoby jednak wykluczyć wpływ innych zmiennych, m.in. zastosować automatyczne aplikowanie zapachu, losowy dobór osób badanych, ujednolicić porę dnia do przeprowadzania badań.
Wpływ środowiska wirtualnego na procesy uwagi- efekt rozgrzania i drenażu poznawczego
Authors: Rozczyn Magdalena
Published: January 2020

Cel badania. Celem badania było sprawdzenie hipotezy o istnieniu wpływu środowiska wirtualnego (VR) na zakres funkcjonowania uwagi i wystąpienie efektu rozgrzania poznawczego u osób badanych.

Metody badania. W badaniu wzięło udział 36 osób, w wieku od 20 do 35 lat. Analiza obejmowała porównanie wyników zebranych przed przystąpieniem do gry i po jej zakończeniu w dwóch grupach. Grupa badawcza grała w wirtualnej rzeczywistości, grupa kontrolna na komputerze PC. Badanie w grupie VR przeprowadzono z użyciem Google VR Oculus Rift oraz Touch Motion–Controller. Grupa kontrolna użytkowała komputery prywatne. Obie grupy jako pretest oraz posttest wykonały równoważne wersje testu uwagi i spostrzegawczości TUS. 

Wyniki badania. Analiza wyników uzyskanych w teście uwagi i spostrzegawczości (TUS) wykazała, że środowisko wirtualne zadziałało poznawczo wyczerpująco na osoby badane, a szybkość pracy percepcyjnej oraz zawodność uwagi pogorszyły się istotnie statystycznie. Analiza wyników wśród graczy komputerowych wykazała, że szybkość pracy percepcyjnej poprawiła się istotnie statystycznie po zakończeniu gry, zatem środowisko komputerowe zadziałało mobilizująco na system poznawczy graczy i wystąpiło u nich zjawisko rozgrzania poznawczego.

Wnioski. Badanie jest krokiem w kierunku zrozumienia, jaki wpływ ma wirtualna rzeczywistość na funkcjonowanie uwagi. Okazuje się, że granie w środowisku wirtualnym działa poznawczo wyczerpująco i powoduje czasowy spadek wydolności poznawczej.
WPŁYW RODZAJU WZMOCNIENIA WYWOŁANEGO PRZEZ GRĘ KOMPUTEROWĄ NA REAKCJE AFEKTYWNE GRACZA
Authors: Zielińska Aleksandra , Kazuła Aleksandra , Włochowicz Martyna , Stankiewicz Aleksandra
Published: January 2020

Cel badań. Celem badania było określenie, jaki wpływ mają wzmocnienia wywołane przez grę komputerową na reakcje afektywne gracza.

Metodologia. Zbadano 25 osób – 11 mężczyzn i 14 kobiet. Wykorzystano grę Mario Power Tennis w dwóch wariantach trudności – łatwym i zaawansowanym - które miały dostarczać odpowiednio wzmocnień pozytywnych i negatywnych. Wszyscy badani grali na obu stopniach trudności. Po każdej rozgrywce wypełniali Kwestionariusz Stanów Afektywnych sprawdzający poziom odczuwanej frustracji, ekscytacji, znudzenia oraz spokoju. Proszono również o deklarację chęci dokończenia przerwanej rozgrywki oraz powrotu do gry w przyszłości.

Wyniki badań. Stwierdzono występowanie dodatniego związku między odczuwaną frustracją a ilością doświadczanych negatywnych wzmocnień podczas gry. Nie wykazano natomiast istnienia zależności między doświadczaniem pozytywnych wzmocnień a chęcią kontynuacji i powrotu do gry. Badani mężczyźni posiadają średnio wyższe doświadczenie w grach elektronicznych niż kobiety; odczuwali też podczas gry średnio niższe znudzenie. Im bardziej doświadczony był gracz, tym oceniał rozgrywkę w warunkach trudnych jako bardziej wymagającą, wyżej oceniał swoją chęć dokończenia jej oraz chęć powrotu do takiej wersji gry w przyszłości. Wzrostowi ocen chęci dokończenia gry towarzyszyły wyższe oceny poziomu trudności rozgrywki oraz odczuwanej ekscytacji.

Wnioski. Obecna w grach komputerowych agresja nie jest jedynym czynnikiem, którym powinno się wyjaśniać związek gier z zachowaniami agresywnymi. Rozgrywka wzmacniająca negatywnie może prowadzić do stanu frustracji, który z kolei stanowi predyktor zachowań agresywnych. Aby gra wywoływała chęć dłuższej rozgrywki, musi stanowić pewne wyzwanie i w ten sposób wywoływać pozytywne emocje (pozytywnie wzmacniać). Mogą to być więc istotne czynniki w wyjaśnianiu afektywnych reakcji prowadzących u graczy do skłonności do uzależnień.
Ruchome płaszczyzno-przestrzenie Marka Rothko
Authors: Danielewicz Albert
Published: January 2020

Teza. Odbiór obrazów Marka Rothko jest zależny od interpretacji ruchomych płaszczyzno-przestrzeni.Omówione koncepcje. Abstrakcyjne prace Marka Rothko omówiono w filozoficznym kontekście płaszczyzny i przestrzeni. W analizie posłużono się wybranymi elementami filozofii Gilles Deleuze’a i Martina Heideggera. Odwołano się również do obrazów figuratywnego, romantycznego malarza Caspara Davida Friedricha. W trakcie analizy zostały wykorzystane takie pojęcia jak: ruch, światło, nicość. Posłużyły one do ukazania innego rozumienia prac amerykańskiego malarza. Szczególnie istotne dla zaprezentowania innego ujęcia obrazów artysty było uwypuklenie ich filozoficznego wymiaru. Nawiązania do filozoficznie rozumianej warstwy G. Deleuzea oraz pojęcia bycia M. Heideggera pozwoliło na lepsze zrozumienie mechanizmów rządzących obrazem. Z kolei heideggerowskie pojęcie nicości zostało omówione w kontekście procesualności. Taka perspektywa łączy się z dekomponującym efektem działania ruchu, co ma wpływ na rozumienie problemu związanego z malarską płaszczyzną.Wyniki i wnioski. Omówienie mechanizmów „działania” obrazów M. Rothko pozwoliło na zwerfikowanie tezy, według której reprezentacja malarska płaszczyzn jest zależna od przedstawienia ich ruchu. Wartość poznawcza podejścia. Interdyscyplinarne podejście do abstrakcyjnego malarstwa M. Rothko daje nową możliwość jego rozumienia oraz otwiera pole do filozoficznego, spekulatywnego rozważenia elementów związanych z płaszczyzną i przestrzenią w malarstwie. Podjęto próbę poszerzenia rozumienia dzieł artysty nie tylko w oparciu o porównanie do innych malarzy, ale również skupiając się na mechanizmach związanych z kreacją wizualną.
Kunstkamera Jana Švankmajera, czyli wszystkie rzeczy wszystko znaczą
Authors: Brzezińska Anna Maria
Published: January 2020

Teza. Kunstkamera Jana Švankmajera to projekt o skomplikowanym układzie znaczeń, którego nie można jednoznacznie przyporządkować do jednej kategorii w kontekście teorii Krzysztofa Pomiana o semioforach.

Omówione koncepcje. Artykuł opisuje artystyczny projekt kunstkamery czeskiego surrealisty Jana Švankmajera w kontekście teorii semioforów Krzysztofa Pomiana oraz porównuje ją do jej tradycyjnych i historycznych odpowiedników odwołując się do koncepcji mikro- i makrokosmosu, teatru świata, hermetyzmu i alchemii.

Wyniki i wnioski. Kunstkamerę Jana Švankmajera powinno analizować się w kontekście nie tylko społecznym, ale przede wszystkim indywidualnym i subiektywnym. 

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. Krzysztof Pomian opisywał różne przykłady tradycyjnych kunstkamer, tymczasem istnieje kilka współczesnych przykładów tego typu kolekcji, wcześniej nieopisanych w publikacjach w języku polskim.
Badania dzieci. Trudności oraz wskazówki pomagające je przezwyciężyć
Authors: Zalewska-Królak Aleksandra
Published: January 2020

Teza. Podejście nowej socjologii dzieciństwa (James, Prout, 1997) zwróciło oczy badaczy na dzieci jako kompetentnych aktorów społecznych, których wiedza (Mayall, 2008) na temat otaczającej je rzeczywistości może służyć celom naukowym, tj. poszukiwaniu prawdy poprzez możliwie jak najpełniejszy opis świata. Takie podejście odnosi się także do Konwencji o Prawach Dziecka, a w szczególności do artykułu 12, który postuluje umożliwienie dziecku formułowania własnych poglądów i opinii oraz bycia wysłuchanym w sposób swobodny, w odniesieniu do spraw, które go dotyczą, z uwzględnieniem jego wieku i dojrzałości (Brzozowska-Brywczyńska, 2014). Badania dzieci mogą poszerzyć perspektywę badanej rzeczywistości, ale jednocześnie obarczone są licznymi trudnościami, które, jeśli proces badawczy zostanie dobrze zaplanowany, a badacz będzie pamiętał o etyce, można zniwelować.

Omówione koncepcje. Artykuł ukazuje perspektywę nowej socjologii, która jest zorientowana na dziecko jako podmiot badania i wynikające z tego podejścia trudności. Podejmując decyzję o charakterze działań badawczych, na samym początku należy zwrócić uwagę na problem semantyczny, innymi słowy ustalić, czy zajmujemy się badaniem dzieciństwa, badaniem dzieci czy badaniem z udziałem dzieci. Odnosząc się do tego wyboru, należy przygotować proces badawczy, nie zapominając o etyce i odpowiednio dobranej metodologii.

Wyniki i wnioski. Trzeba być przygotowanym na trudności, na które można się natknąć przeprowadzając badania z uczestnictwem dzieci, i postępować zgodnie z prawem i zasadami etycznymi oraz wskazówkami metodologicznymi, aby je zminimalizować. Problemy są częstym powodem rezygnowania z włączania dzieci do badań, dlatego opracowanie propozycji ich rozwiązań jest istotne i potrzebne.

Wartość poznawcza. Wskazówki pozwalające pokonać najczęstsze trudności badań zakładających uczestnictwo dzieci.
Tetraplegia sikeres multidiszciplináris kezelése mellkassebészeti műtéttel. Unicentrikus mediastinalis Castleman-betegség esete
Authors: Németh Tibor , Pécsy Balázs , Géczi Tibor , Sas Katalin , Szpisjak László , Rieth Anna , Kiss Valéria , Szőnyegi Ferenc , Tiszlavicz László , Zombori Tamás , Lázár György , Furák József
Published: December 2019

Absztrakt:

A Castleman-betegség egy ritka, lymphoproliferativ betegség, melynek pontos oka
ismeretlen. Diagnosztikájának alapja az adekvát szövettani vizsgálat. Míg az
unilocularis formánál a betegség a leggyakrabban a mellkast érinti, és az épben
történő sebészi eltávolítás a tünetek megszűnését eredményezheti, addig a
multilocularis formánál egyéb kezelési formák egészíthetik ki vagy válthatják
fel a műtéti eltávolítást. Munkánkban egy Castleman-betegség miatt
multidiszciplináris kezelésen átesett beteg esetét mutatjuk be. Az 56 éves férfi
betegnél kivizsgálása előtt 18 héttel, egy felső légúti infekciót követően
beszédnehezítettség, nyelészavar, felső és alsó végtagi progresszív paresis
jelentkezett. Plazmaferézisre a beteg panaszai átmenetileg megszűntek ugyan, de
a sebészi mintavételek a mellkas-CT-n látott mediastinalis lymphadenomegalia
eredetét nem tudták igazolni. Így az 5 cm-es subcarinalis nyirokcsomó
eltávolítása vagy mintavételezése miatt került a beteg osztályunkra. Átvételkor
mind a négy végtagon jelentős atrófia, hipotónia, tetraplegia volt látható, és
testszerte areflexia igazolódott. Osztályunkon posterolateralis thoracotomiából
eltávolítottuk az 5,5 × 3,5 cm-es subcarinalis nyirokcsomó-konglomerátumot. A
szövettani vizsgálat Castleman-betegséget jelzett. 3 nappal a műtét után a
végtagok mozgása megindult, a 9. napon már járókerettel járóképessé vált, ezt
követően neurológiai rehabilitációs osztályra került. Ekkor a felső végtagokban
közel megtartott, míg az alsó végtagokban 4/5-ös izomerőt észleltek. Ezt
követően a beteg metilprednizolon-, B1-vitamin-, kalcium-citrát- és
famotidinkezelésben részesült; 2 héttel átvétele után otthonába bocsátották,
ekkor már járókeret nélkül biztonságosan közlekedett. Tünetei 3 hónappal a műtét
után csaknem teljes mértékben megszűntek. A Castleman-betegség diagnosztikája és
kezelése multidiszciplináris feladat. Ha a páciens műtéti teherbíró képessége
engedi, akkor az unilocularis Castleman-betegség terápiás eszköztárában a
sebészeti eltávolításnak kiemelt szerepe kell, hogy legyen. OrvHetil. 2020;
161(1): 33–38.
Gyógynövények használata elektív műtéti beavatkozás előtt. Kérdőíves felmérés egy egyetemi klinika és egy városi kórház betegei körében
Authors: Soós Sándor Árpád , Palásti Andrea Fanni , Darvas Katalin , Harsányi László
Published: December 2019

Absztrakt:

Bevezetés: A gyógynövények alkalmazása egyre szélesebb körben
terjed világszerte, használatuk során azonban számos gyógyszer-interakcióval,
mellékhatással kell számolni. Magyarországon még nem végeztek vegyes műtéti
profilú beteganyagon gyógynövények alkalmazásával kapcsolatos vizsgálatot.
Célkitűzés: Vizsgálatunk célja az volt, hogy felmérjük egy
városi kórház és egy egyetemi klinika betegei között a leggyakrabban használt
gyógynövények fajtáit, alkalmazási gyakoriságukat és ennek hajlamosító
tényezőit. Módszer: Anonim, kérdőíves felmérést végeztünk két
helyen: a Jávorszky Ödön Kórházban és a Semmelweis Egyetem I. Sz. Sebészeti
Klinikáján. Összesen ezer kérdőívet osztottunk ki, melyből 612 kérdőív került
feldolgozásra leíró statisztikai elemzéssel, χ2-próbával és
Fisher-féle egzakt teszttel. Eredmények: A válaszadók 34,3%-a
használt már valaha gyógynövényt, 19,6%-uk a műtét előtti két hétben. A
legnépszerűbb gyógynövény az élettartam-prevalenciát tekintve a fokhagyma, a
kamilla és a citromfű volt, míg a műtét előtti kéthetes időintervallumban a
fokhagyma, a gyömbér és a csipkebogyó. A felmérésben szereplők 58,5%-a
szenvedett valamilyen társbetegségben, melyek közül a daganatos betegségek,
gastrooesophagealis reflux és endokrin betegség esetén a
gyógynövény-felhasználás szignifikánsan gyakoribb volt. A betegek 64,4%-a
általános sebészeti beavatkozásra várt, köztük a gyógynövény-felhasználás
népszerűbb. A szociodemográfiai tényezőket vizsgálva elmondható, hogy a
gyógynövények alkalmazására hajlamosít a női nem, a magas iskolázottság, a 60 év
feletti életkor és a fővárosi környezet. Következtetés:
Vizsgálatunk alapján az elektív műtétre váró betegek harmada használt
gyógynövénykészítményeket, ötödük a műtétet megelőző két hétben. Alkalmazásuk
gyakoribb a női nem, magas iskolázottság, daganatos vagy endokrin betegség és 60
év feletti életkor esetén. A gyógynövények fogyasztásáról az alkalmazók alig
ötöde számolt be a kezelőorvosának. Orv Hetil. 2020; 161(1): 17–25.