Monitorizarea poluarii industriale si a influentei acesteia asupra unor specii de animale in zona Thessaloniki - Grecia
Authors: Λεωνίδης Ανδρέας 
Published: August 2023

Δεδομένου ότι η βιομηχανική ανάπτυξη είναι χαρακτηριστικό της εποχής μας, η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί ουσιαστικό συστατικό της βιώσιμης ανάπτυξης της κοινωνίας, με στόχο τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας, τη διατήρηση και ενίσχυση των φυσικών παραγόντων, τη διασφάλιση της ποιότητας ζωής και των συνθηκών που μπορούν να επηρεάσουν την ανθρώπινη υγεία και την ευημερία των ζώων. H Ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία έχει εναρμονιστεί για την πρόληψη, τη μείωση και τον έλεγχο της ρύπανσης όλων των περιβαλλοντικών στοιχείων στο σύνολό τους, σύμφωνα με την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης και τις διεθνείς υποχρεώσεις. Στον τομέα αυτό, οι διεθνείς συμφωνίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη μείωση της ρύπανσης σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο κύριος σκοπός αυτών ήταν να επιτευχθεί μια εστιασμένη ενημέρωση της παρακολούθησης της ρύπανσης των υδάτων, του αέρα και του εδάφους σε ορισμένες περιοχές της επαρχίας (επαρχία) Θεσσαλονίκης, Ελλάδα, συσχέτιση με τις επιπτώσεις της στην υγεία των ζώων που εκτρέφονται στη ζώνη αυτή. Στο πρώτο κεφάλαιο του 2ου Μέρους, με τίτλο «Παρακολούθηση της ρύπανσης ποταμών και λιμνών στην επαρχία Θεσσαλονίκης», παρουσιάστηκε μια έρευνα ρύπανσης (2007-2009) μεγάλων ποταμών που διασχίζουν την επαρχία Θεσσαλονίκης (Αξιός και Λουδίας), καθώς και από τις δύο σημαντικότερες λίμνες (Κορώνεια και Βόλβη). Όσον αφορά τις μέσες τιμές ζήτησης χημικού οξυγόνου (COD), που προσδιορίστηκαν από δείγματα από αυτούς τους δύο ποταμούς, παρατηρήθηκε ότι έπεσαν εκτός των κανονικών ορίων καθ' όλη τη διάρκεια της μελέτης (μέγιστο επιτρεπόμενο - 40 mg/l, STAS 6954-82) Λόγω της εντατικής χρήσης λιπασμάτων στη γεωργία, το τελευταίο διάστημα καταγράφηκε σημαντική αύξηση των νιτρικών δ νιτρώδη άλατα στα νερά των δύο ποταμών της επαρχίας Θεσσαλονίκης, σε ορισμένες συγκεντρώσεις, που μπορεί να είναι επιβλαβείς για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων, με πολύ σοβαρές τοξικές επιπτώσεις. Σε δείγματα νερού από τον ποταμό Λουδία, τα μέσα επίπεδα νιτρικών (49,8 mg/l), νιτρωδών (9,3 mg/l) και φωσφορικών (18,87 mg/l), που υπολογίστηκαν για τα τρία χρόνια μελέτης ήταν υψηλότερα (p <0,01 ) από τα μέγιστα όρια, γεγονός που δείχνει ότι ο ποταμός έχει υψηλό βαθμό ρύπανσης με ουσίες που χρησιμοποιούνται για τη λίπανση της γης. Λόγω της βιομηχανίας, της γεωργίας και της εντατικής ανάπτυξης των ζώων γύρω από τις λίμνες Βόλβη και Κορώνεια, αλλά και λόγω της έλλειψης αποτελεσματικών μεθόδων επεξεργασίας λυμάτων, τα τελευταία χρόνια καταγράφηκε ορατή πτώση της ποιότητας του νερού αυτών των λιμνών.Έτσι, η συγκριτική ανάλυση του βιοχημικού συντελεστή (COD) μόνο σε δείγματα νερού από τη λίμνη Κορώνεια (50 mg/l), τα επίπεδα που καταγράφηκαν υπερβαίνουν στατιστικά σημαντικά τα μέγιστα στατιστικά όρια (STAS 6954-82). Επίσης, τα μέσα επίπεδα νιτρικών αλάτων (υπολογισμένα για ολόκληρη την περίοδο της μελέτης) ήταν σημαντικά υψηλότερα από τα μέγιστα επιτρεπόμενα όρια (STAS 8901/1-71 και STAS 12999-91), τόσο στη λίμνη Κορώνεια (74,7 mg/l) όσο και στη λίμνη Βόλβη (77,4 mg /l). Στο δεύτερο κεφάλαιο του 2ου Μέρους με τίτλο «Παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης του εδάφους στην επαρχία Θεσσαλονίκης – Ελλάδα», παρουσιάστηκε μια έρευνα για τη ρύπανση του αέρα και του εδάφους στην επαρχία Θεσσαλονίκης, καθώς και τους κύριους ρύπους, τις διάφορες πηγές ρύπανσης (φυσικές και ανθρωπογενείς) καθως & τις επιπτώσεις τους (σε διαφορετικές συγκεντρώσεις) στην υγεία των ζώων.Έτσι, η βιομηχανική περιοχή της Θεσσαλονίκης συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην ατμοσφαιρική ρύπανση στην περιοχή αυτή, με επακόλουθη εκπομπή επιβλαβών αερίων στην περιοχή των δρόμων βαριάς κυκλοφορίας. Λόγω μεγάλου αριθμού μονάδων/ εργοστασίων με διαφορετικά χαρακτηριστικά, για την ατμοσφαιρική ρύπανση συνεισφέρει μεγάλος αριθμός ουσιών (SO2, NOx, μόρια σκόνης, CO, υδρογονάνθρακες, NH3, HCl, H2SO4 κ.λπ.). Είναι γνωστό ότι το έδαφος είναι ο τόπος συνάντησης των ρύπων επειδή τα σωματίδια από τον αέρα και τα τοξικά αέρια από την ατμόσφαιρα που διαλύονται από τη βροχή επιστρέφουν στη γη, το νερό που διεισδύει εμποτίζει το έδαφος με ρύπους που τους στέλνει στα βάθη. Έτσι, η μέση τιμή του μολύβδου σε δείγματα εδάφους ήταν 220 mg/kg στις αγροτικές περιοχές, μικρότερη από ό,τι σε άλλες περιοχές (βιομηχανικές και κεντρικές), αλλά και πάλι σημαντικά υψηλότεροι στατιστικοί όροι σε σύγκριση με τα μέγιστα επιτρεπόμενα όρια, λόγω της αρκετά μεγάλης κίνησης στις Στο κεφάλαιο με τίτλο «Έρευνες για τις επιπτώσεις της βιομηχανικής ρύπανσης στην υγεία των βοοειδών στην επαρχία Θεσσαλονίκης – Ελλάδα», έγιναν μελέτες για τη συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων μολύβδου και καδμίου αίματος και γάλακτος σε θηλάζουσες αγελάδες που εκτρέφονται κοντά στη βιομηχανική περιοχή Θεσσαλονίκη. Έτσι, τα επίπεδα μολύβδου και καδμίου στο αίμα και το γάλα στις αγελάδες που εκτρέφονται κοντά στη βιομηχανική ζώνη ποικίλλουν ανάλογα με τη συγκεκριμένη εταιρεία/εργοστάσιο, αλλά και ανάλογα με την απόσταση από την πηγή ρύπανσης όπου εκτρέφονταν τα ζώα. Σε βοοειδή που εκτρέφονται γύρω από ένα μεταλλουργείο μολύβδου-ψευδαργύρου, οι μέσες τιμές μολύβδου ήταν σημαντικά υψηλότερες (p<0,01) στο αίμα (0,761 g/ml) και στο γάλα (0,853g/ml) Όσον αφορά τον προσδιορισμό του αίματος και επίπεδα μολύβδου γάλακτος και καδμίου στα βοοειδήκοντά σε μια μονάδα επεξεργασίας αλουμινίου, παρατηρήθηκε ότι το μέσο επίπεδο μολύβδου στο αίμα ήταν σημαντικά υψηλότερο (0,322 g/ml) από το μέγιστο επιτρεπόμενο όριο, γεγονός που συνέβαλε σε σαφή αύξηση, στατιστικά σημαντική (p<0,01), από τη μέση τιμή αυτού του γάλακτος με βαρέα μεταλλα (0,640 g/ml). Μελετήθηκε επίσης η συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων μολύβδου στο αίμα και το γάλα και το κάδμιο σε αγελάδες που εκτρέφονται σε μολυσμένες περιοχές, αλλά και σε μη μολυσμένες περιοχές της επαρχίας Θεσσαλονίκης, με βάση τις τροποποιήσεις των παραμέτρων ορού ως αποτέλεσμα της επίδρασης αυτών των βαρέων μετάλλων. Σε αυτό το κεφάλαιο, παρουσιάστηκε επίσης μια μελέτη για τις τοξικές επιδράσεις των οργανοφωσφορικών εντομοκτόνων στην υγεία των βοοειδών, επειδή η χρήση τα τελευταία χρόνια πολυάριθμων εντομοκτόνων για την καταπολέμηση των παρασίτων των καλλιεργειών, η σχετική αμέλεια ή τα λάθη χρήστη στη συγκέντρωση και τη διαχείρισή τους, αύξησαν σημαντικά τον κίνδυνο. πιθανότητα δηλητηρίασης από αυτές τις ουσίες σε ζώα. Στο κεφάλαιο με τίτλο «Έρευνες για τις επιπτώσεις της βιομηχανικής ρύπανσης στην υγεία των προβάτων στην επαρχία Θεσσαλονίκης – Ελλάδα», έγιναν έρευνες για τις επιπτώσεις της βιομηχανικής ρύπανσης στην υγεία των προβάτων στην περιοχή της Θεσσαλονίκης – Ελλάδα. Όσον αφορά τις έρευνες για τα επίπεδα μολύβδου στο αίμα και το μαλλί πρόβατα που έβοσκαν σε βοσκότοπους σε διαφορετικές αποστάσεις από δρόμους υψηλής κυκλοφορίας στην επαρχία Θεσσαλονίκης, διαπιστώθηκε ότι τεράστια σημασία στην εμφάνιση δηλητηρίασης από μόλυβδο έχει η απόσταση μεταξύ των βοσκοτόπων όπου βοσκούσαν τα ζώα. ή την πηγή της τροφικής μάζας) και τους δρόμους με υψηλή ή μέτρια κυκλοφορία. Έτσι, η κατάποση μολυσμένων ζωοτροφών και η εισπνοή αερομεταφερόμενων σωματιδίων ευθύνονται για υψηλά επίπεδα μολύβδου στο αίμα και το μαλλί των προβάτων. Ως αποτέλεσμα της βιομηχανικής ανάπτυξης, στη μελέτη ζώα που εκτρέφονταν κοντά σε βιομηχανικές περιοχές της επαρχίας Θεσσαλονίκης, καταγράφηκαν σημαντικά υψηλότερες μέσες τιμές επιπέδων μολύβδου και καδμίου στο αίμα που συσχετίστηκαν με την αύξηση της ρύπανσης του εδάφους, των υδάτων και των φυτών με αυτά τα βαρέα μέταλλα. Έτσι, τα ζώα που βόσκουν σε βοσκότοπους κοντά σε βιομηχανική ζώνη, όπου σε δείγματα φυτών βρέθηκε μέσο επίπεδο καδμίου 1,08 g/g (υψηλότερο από ό,τι σε δείγματα από άλλες περιοχές), το μέσο επίπεδο ψευδάργυρου ορού μειώθηκε στατιστικά σημαντικό (20,2 g/dl). στα περισσότερα ζώα αυτής της ομάδας. Η προστασία του περιβάλλοντος επιτυγχάνεται κυρίως με τη χρήση φυσικών πόρων με την πρόληψη και την καταπολέμηση της ρύπανσης κάθε είδους.