Επίδραση της αντιυπερτασικής αγωγής στα καρδιαγγειακά αντανακλαστικά
Authors: Μακρή Ευγενία 
Published: January 2014

Τα καρδιαγγειακά αντανακλαστικά είναι συχνά επηρεασμένα στην αρτηριακή υπέρταση, ενώ δεν είναι γνωστή η επίδραση σε αυτά της φαρμακευτικής αντιυπερτασικής αγωγής. Προς την κατεύθυνση αυτή, μελετήθηκαν 30 υγιείς μάρτυρες καθώς και 90 ασθενείς με χρόνια ιδιοπαθή αρτηριακή υπέρταση, 2 εβδομάδες μετά από εικονικό φάρμακο και 6 μήνες μετά από αντιυπερτασική αγωγή με αναστολέα του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης (ΑΜΕΑ) ή ανταγωνιστή ασβεστίου. Οι 36 ασθενείς έλαβαν ΑΜΕΑ και οι 54 ανταγωνιστές ασβεστίου. Στους ασθενείς αυτούς έγινε έλεγχος των καρδιαγγειακών αντανακλαστικών, πριν και 6 μήνες μετά την ειδική αντιυπερτασική αγωγή. Οι δοκιμασίες που χρησιμοποιήθηκαν είναι η Valsalva, η μεταβολή της θέσεως του σώματος από την ύπτια στην όρθια θέση, η εισπνευστική ταχυκαρδία και η ισομετρική άσκηση. Οι υπερτασικοί ασθενείς είχαν περισσότερο επηρεασμένα τα καρδιαγγειακά αντανακλαστικά σε σχέση με τους μάρτυρες, ιδιαίτερα στην εισπνευστική ταχυκαρδία (16.2 έναντι 22 bpm, p=0,0008), καθώς και την αύξηση της ΣΑΠ στην ισομετρική άσκηση (33,9 έναντι 27,8 mmHg, p=0,05). Στην ομάδα των υπερτασικών που χορηγήθηκε ΑΜΕΑ, η συστολική αρτηριακή πίεση (ΣΑΠ) και η διαστολική αρτηριακή πίεση (ΔΑΠ) μειώθηκαν μετά την αγωγή από 160/103 σε 139/91 mmHg (p<0,0001). Οι λόγοι της καρδιακής συχνότητας στη δοκιμασία Valsalva και κατά τη μεταβολή της θέσεως του σώματος, από την ύπτια στην όρθια στάση, αυξήθηκαν μετά την θεραπεία, αλλά όχι σημαντικά. (Από 1,55 σε 1,56 p=NS και από 1,04 σε 1,05 p=NS, αντίστοιχα). Η εισπνευστική ταχυκαρδία μειώθηκε σημαντικά μετά τη θεραπεία από 17,7 σε 15.2 bpm, ρ=0,04). Κατά την ισομετρική άσκηση, η διαφορά μεταξύ της υψηλότερης ΣΑΠ, κατά τη διάρκεια της άσκησης και της μέσης τιμής της ΣΑΠ πριν την έναρξη της άσκησης μειώθηκε ελάχιστα μετά τη θεραπεία (από 36,6 σε 36.3 mmHg, p=NS). Ομοίως η αντίστοιχη διαφορά της ΔΑΠ μειώθηκε μετά την αγωγή, αλλά όχι σημαντικά (από 9,57 σε 8,6 bpm, p=NS). Στην ομάδα των υπερτασικών που χορηγήθηκαν ανταγωνιστές ασβεστίου, η ΣΑΠ και η ΔΑΠ επίσης μειώθηκαν σημαντικά, από 165/101 σε 140/87 mmHg (p<0,0001). Οι λόγοι της καρδιακής συχνότητας στη δοκιμασία Valsalva μειώθηκαν από 1,58 πριν την αγωγή σε 1,46 μετά την αγωγή (p=0,007), ενώ η εισπνευστική ταχυκαρδία μειώθηκε από 15,1 σε 13,2 bpm, μετά τη αγωγή (p=0,01). Οι λόγοι της καρδιακής συχνότητας κατά τη μεταβολή της θέσεως του σώματος από την ύπτια στην όρθια θέση δεν μεταβλήθηκε σημαντικά (από 1,04 σε 1,03, p=NS). Κατά την ισομετρική άσκηση η διαφορά μεταξύ της υψηλότερης ΣΑΠ κατά την άσκηση και της μέσης ΣΑΠ πριν από την έναρξη της άσκησης αυξήθηκε μετά την αγωγή, αλλά η μεταβολή δεν ήταν σημαντική (από 32 σε 33 mmHg, p=NS). Η αντίστοιχη διαφορά της ΔΑΠ στην ισομετρική άσκηση αυξήθηκε, αλλά η μεταβολή επίσης δεν ήταν σημαντική (από 23,5 σε 23,6 mmHg, p=NS). Αντίθετα, η καρδιακή συχνότητα κατά την ισομετρική άσκηση μειώθηκε από 11,5 σε 8,96 bpm, αλλά η διαφορά δεν ήταν σημαντική. Στην ομάδα των ασθενών που έλαβαν ΑΜΕΑ, η διαφορά του βαθμού αύξησης της ΣΑΠ (r=0,49, p<0,01) και της ΔΑΠ (r=0,40, p=0,05) στην ισομετρική άσκηση μετά την αγωγή συσχετιζόταν με την ηλικία των ασθενών. Ο βαθμός παχυσαρκίας συσχετιζόταν αρνητικά με την αύξηση της ΣΑΠ στην ισομετρική άσκηση (r=-0,35, p=0.04), ενώ η υπερτροφία της αριστερής κοιλίας συσχετιζόταν με την αύξηση της καρδιακής συχνότητας στην όρθια θέση (r=0.31, p=0.05). Στους ασθενείς που έλαβαν ανταγωνιστές ασβεστίου, η μεταβολή του λόγου της καρδιακής συχνότητας 30/15 μετά την αγωγή συσχετιζόταν με την παχυσαρκία των ασθενών (r=0,26, p<0,05), ενώ ο βαθμός μεταβολής της αύξησης της ΔΑΠ μετά την αγωγή συσχετιζόταν με τον βαθμό υπερτροφίας της αριστερής κοιλίας (r= -0,37, p<0,01), όπως και σε μικρότερο βαθμό, της ΣΑΠ (r= -0.27, p=0.03). Συμπεραίνεται ότι η αντιυπερτασική αγωγή με ΑΜΕΑ και ανταγωνιστές ασβεστίου, σε μικρό μόνο βαθμό επιτυγχάνει τροποποίηση της συμπεριφοράς των καρδιαγγειακών αντανακλαστικών, λόγω επαναβαθμονόμησης των υποδοχέων, με αποτέλεσμα την ελαχιστοποίηση της εκτροπής από το φυσιολογικό.