Σκληροστίνη και πρωτεΐνη Dickkopf-1 και αρτηριακή σκληρία σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο σταδίου 5 σε χρόνια περιοδική αιμοκάθαρση
Authors: Σταυρινού Ειρήνη 
Published: September 2021

ΣΚΟΠΟΣ: Οι αρτηριοσκληρυντικές αλλοιώσεις στη ΧΝΝ επηρεάζονται από σχετιζόμενους με τη χρόνια ουραιμία παράγοντες κινδύνου, μεταξύ των οποίων οι περιλαμβάνονται οι διαταραχές του οστικού μεταβολισμού και οι αγγειακές επασβεστώσεις. Η σκληροστίνη και η πρωτεΐνη Dickkopf-1 (Dkk-1) είναι αναστολείς της κανονικής οδού Wnt/β-κατενίνης των οστών και υπάρχουν δεδομένα που υποδηλώνουν τη συμμετοχή της σκληροστίνης στις αγγειακές αλλοιώσεις στη ΧΝΝ, αλλά όσον αφορά την πρωτεΐνη Dkk-1 τα δεδομένα είναι περιορισμένα. Στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκαν για πρώτη φορά σε χρονίως αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς οι ενδεχόμενες συσχετίσεις της σκληροστίνης και της Dkk-1 με την αρτηριακή σκληρία. ΑΣΘΕΝΕΙΣ-ΜΕΘΟΔΟΙ: Στη μελέτη εντάχθηκαν 80 ασθενείς υπό χρόνια αιμοκάθαρση [άνδρες n=45(56%), μέση ηλικία 60,9±13 έτη], προσδιορίσθηκαν η καρωτιδομηριαία ταχύτητα μετάδοσης του σφυγμικού κύματος (Pulse Wave Velocity, PWV) και οι παράμετροι της κεντρικής πίεσης και των κυμάτων ανάκλασης, με τη μέθοδο της τονομετρίας επιπέδωσης (Sphygmocor), σε μία μεσοεβδομαδιαία ημέρα μη αιμοκάθαρσης. Σε υποομάδα ασθενών επιπλέον υπολογίστηκαν οι παράμετροι της αορτικής σκληρίας με συσκευή 24ωρης περιπατητικής καταγραφής (Mobil-O-graph NG). Τα επίπεδα της σκληροστίνης και Dkk-1 μετρήθηκαν με την ανοσοενζυμική μέθοδο (ELISA). Στη στατιστική ανάλυση περιλήφθηκε ένα ευρύ σύνολο δημογραφικών, εργαστηριακών, φαρμακευτικών παραμέτρων και παραγόντων συννοσηρότητας. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η σκληροστίνη συσχετίζονταν θετικά με την ηλικία (r=0,439, p<0,001) και το BMI (r=0,270, p=0,015) και αρνητικά με την iPTH (r=-0,314, p=0,005) και το δείκτη Kt/V(r=-0,219, p=0,050). Αντίθετα με την σκληροστίνη, η Dkk-1 έδειξε μόνο μία ασθενή αντίστροφη σχέση με την ηλικία (r =-0,223, p=0,047). Μετά από διχοτόμηση του πληθυσμού ανάλογα με τη διάμεση τιμή της σκληροστίνης, οι ασθενείς με υψηλή σκληροστίνη (≥200 pg/ml) είχαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα PWV (>9,5m/s) σε σύγκριση με τους ασθενείς με χαμηλή σκληροστίνη ορού (<200 pg/ml) (10,63±2,71 έναντι 9,77±3,13, p=0,048). Αντίθετα, οι τιμές PWV ήταν παρόμοιες στους ασθενείς με επίπεδα της Dkk-1 μικρότερα ή μεγαλύτερα από τη διάμεση τιμή (340 pg/ml). Σε σταδιακή λογιστική ανάλυση παλινδρόμησης, τα αυξημένα επίπεδα σκληροστίνης (≥200 pg/ml) συσχετίσθηκαν σημαντικά με τις τιμές PWV [HR: 2,778, 95% CI: 1,123-6,868, για 1 pg/ml αύξηση], μετά από τη σταδιακή προσαρμογή για τους παράγοντες Dkk-1, iPTH και το γινόμενο ασβεστίου x φωσφόρου. Η σχέση αυτή έχασε τη στατιστική σημαντικότητα, όταν περιλήφθηκαν στο μοντέλο παράμετροι πολύ σημαντικοί για την αρτηριακή σκληρία (ηλικία, φύλο, BMI, χρόνος σε αιμοκάθαρση, διαβήτης, υπέρταση και καρδιαγγειακή νόσος). Αντίθετα, τα επίπεδα Dkk-1 δεν παρουσίασαν σημαντική συσχέτιση με αυξημένη PWV (HR: 1,000, 95%CI: 0,416-2,403). Τέλος, η σύγκριση των τιμών των παραμέτρων αορτικής σκληρίας μεταξύ των συσκευών Sphygmocor και Mobil-O-Graph, έδειξε καλή συμφωνία των τιμών για το δείκτη ενίσχυσης (AIx@HR75) (r=0,483, p=0,023), ενώ η PWV φάνηκε να υποεκτιμάται ελαφρώς με την περιπατητική συσκευή. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Στους χρονίως αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς, η σκληροστίνη ορού συσχετίζεται με την αρτηριακή σκληρία ανεξάρτητα από κλασικούς δείκτες του συνδρόμου ΧΝΝ-Διαταραχές Μετάλλων και Οστών. Αντίθετα, η Dkk-1 δε βρέθηκε να σχετίζεται με δείκτες αρτηριακής σκληρίας γεγονός που ενδεχόμενα υποδηλώνει μη συμμετοχή της στην ανάπτυξη των αντίστοιχων αγγειακών βλαβών.