Μελέτη της ανθεκτικότητας του Helicobacter pylori έναντι της κλαριθρομυκίνης με τη χρήση μοριακών διαγνωστικών μεθόδων
Authors: Καρβέλας Αλέξανδρος 
Published: July 2023

Το Helicobacter pylori (H.pylori) ανακαλύφθηκε το 1984 από τους Barry James Marshall και John Robin Warren. Πρόκειται για ένα Gram(-) μικροαερόφιλο βακτήριο με σχήμα S και με θύσανο από 5 έως 7 πολικά επενδυμένα μαστίγια. Ο παγκόσμιος επιπολασμός του αγγίζει το 50% του ενήλικου πληθυσμού. Αν και οι περισσότεροι φορείς της νόσου παραμένουν ασυμπτωματικοί ένα ποσοστό τους δύναται να αναπτύξει γαστρίτιδα ή πεπτικό έλκος, ενώ η λοίμωξη έχει σχετιστεί με σημαντική αύξηση του κίνδυνου ανάπτυξης γαστρικού καρκίνου και λεμφώματος MALT. Η θεραπεία πρώτης γραμμής για την εκρίζωση του H.pylori περιλαμβάνει την ταυτόχρονη χορήγηση δύο αντιβιοτικών μαζί με έναν αναστολέα αντλίας πρωτονίων. Ένα από τα πιο συνηθισμένα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται είναι η κλαριθρομυκίνη. Το βακτήριο έχει την ικανότητα να αναπτύσσει αντοχή απέναντι στους χορηγούμενους αντιμικροβιακούς παράγοντες και το υψηλό ποσοστό αντοχής του στην κλαριθρομυκίνη αποτελεί την κύρια αιτία αποτυχίας των σχημάτων εκρίζωσης. Υπάρχουν δύο κύριες μέθοδοι για τον προσδιορισμό της αντιμικροβιακής αντοχής. Με καλλιέργεια του βακτηρίου και μέτρηση της ελάχιστης ανασταλτικής πυκνότητας (MIC) και με τη χρήση μοριακών μεθόδων (PCR). Η χρήση των μοριακών εμφανίζει πολλαπλά πλεονεκτήματα καθώς είναι πιο γρήγορη και απαιτεί λιγότερο χρόνο στο εργαστήριο. Τα ποσοστά αντοχής δεν διαφέρουν μόνο μεταξύ χωρών, αλλά ακόμα και εντός της ίδια χώρας. Η αποτύπωση της εικόνας της σε τοπικό επίπεδο και περιορισμένα γεωγραφικά όρια θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του H.pylori, ειδικά μετά από αποτυχημένες προσπάθειες εκρίζωσης. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη της αντοχής του H.pylori έναντι της κλαριθρομυκίνης με τη χρήση μοριακών διαγνωστικών μεθόδων στην περιοχή της Θράκης και η πιθανή συσχέτιση της με παράγοντες όπως το φύλο και η ηλικία. Συμμετείχαν ασθενείς που παραπέμφθηκαν για ενδοσκόπηση του ανώτερου πεπτικού και οι οποίοι δεν είχαν λάβει στο παρελθόν θεραπεία εκρίζωσης. Αποκλείστηκαν άτομα κάτω των 18 ετών και όσοι είχαν λάβει αντιβιοτικά ή αναστολείς αντλίας πρωτονίων τους προηγούμενους τρεις μήνες. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν αρχικά να υπογράψουν το έντυπο συναίνεσης και να συμπληρώσουν ένα κατάλληλα διαμορφωμένο ερωτηματολόγιο. Ακολούθησε η γαστροσκόπηση και λήψη βιοψιών. Σε όλα τα δείγματα έγινε ταχεία δοκιμασία ουρεάσης και σε όσα είχαν θετικό αποτέλεσμα ακολούθησε απομόνωση γενετικού υλικού. Το επόμενο βήμα ήταν η εκτέλεση της Real-time PCR για την ταυτόχρονη ανίχνευση του H.pylori και των υπεύθυνων μεταλλάξεων για την αντοχή στην κλαριθρομυκίνη. Αντοχή στην κλαριθρομυκίνη ανιχνεύθηκε σε ποσοστό 23%. Με την εφαρμογή ενός γενικευμένου γραμμικού μοντέλου, που ενσωματώνει την αντοχή στην κλαριθρομυκίνη ως ανεξάρτητη μεταβλητή, το φύλο και την ηλικία ≥60 ως ανεξάρτητες μεταβλητές και τα συμπτώματα ως συμμεταβλητές, τεκμηριώθηκε ότι η αντοχή είναι ανεξάρτητη τόσο από το φύλο (p = 0,504), όσο και από την ηλικία ≥60 (p = 0,792). Επιπλέον πραγματοποιήσαμε μια μετα-ανάλυση σε 15 πρόσφατα δημοσιευμένες μελέτες για τη σύγκριση των αποτελεσμάτων της μελέτης μας με δεδομένα από άλλες χώρες. Στην Κίνα το ποσοστό καταγράφηκε σε τρείς μελέτες να κυμαίνεται από 39% έως 55%. Στις χώρες γύρω από τη Μεσόγειο βρέθηκε να ποικίλλει, 19% στην Τουρκία, 28% στην Ιταλία, 44% στην Ισπανία και 54% στο Ισραήλ. Το χαμηλότερο ποσοστό αντοχής στην κλαριθρομυκίνη καταγράφηκε στην Ταϊλάνδη, ενώ το υψηλότερο στο Βιετνάμ.