Τεχνική προκλητών ταλαντώσεων για την εκτίμηση της αναπνευστικής λειτουργίας στα παιδιά
Authors: Σκυλογιάννη Ελένη 
Published: September 2021

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τεχνική εξαναγκασμένων ταλαντώσεων (Forced Oscillations Technique - FOT) είναι μια δοκιμασία πνευμονικής λειτουργίας που απαιτεί ελάχιστη συνεργασία από τον ασθενή και ως εκ τούτου είναι κατάλληλη για χρήση σε μικρά παιδιά, ιδιαίτερα σε εκείνα που δεν μπορούν να εκτελέσουν σύνθετους αναπνευστικούς χειρισμούς. Η μέθοδος έχει εφαρμοστεί επιτυχώς σε πλήθος αναπνευστικών διαταραχών, όπως το άσθμα, η κυστική ίνωση και η χρόνια πνευμονοπάθεια της προωρότητας, για την εκτίμηση της δυναμικής απόφραξης των αεραγωγών, της αναστρεψιμότητα στη βρογχοδιαστολή και της απαντητικότητας στις δοκιμασίες πρόκλησης. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν α) ο καθορισμός τιμών αναφοράς σε Ελληνόπαιδες ηλικίας 3-14 ετών μέσω μιας εμπορικά διαθέσιμης συσκευής FOT και η σύγκριση των αποτελεσμάτων με εκείνα από παρόμοιες μελέτες σε Καυκάσιους πληθυσμούς με ανάλογη ηλικιακή κατανομή και, β) η διερεύνηση μέσω της FOT της ύπαρξης υποκλινικής δυσλειτουργίας των μικρών αεραγωγών και η ικανότητα της μεθόδου να αξιολογεί τον κίνδυνο ανάπτυξης άσθματος σε μη-ασθματικά παιδιά σχολικής ηλικίας με αλλεργική ρινίτιδα. ΜΕΘΟΔΟΣ Πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις FOT με συσκευή ψευδοτυχαίου θορύβου στο εύρος συχνοτήτων 4-48 Hz. Μελετήθηκαν: α) 249 υγιή παιδιά ηλικίας 3 έως 14 ετών στα οποία αξιολογήθηκε η αντίσταση (Rrs) και η άεργος αντίσταση (Xrs) στα 6, 8 και 10 Hz, πριν και μετά τη χορήγηση 400 mcg εισπνεόμενης σαλβουταμόλης. β) 73 μη-ασθματικά παιδιά ηλικίας 6 ετών με μέτρια-σοβαρή διαλείπουσα αλλεργική ρινίτιδα, στα οποία πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις Rrs και Xrs στα 6 και 8 Hz. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων αξιολογήθηκαν σε σύγκριση με τις συνήθης σπιρομετρικές παραμέτρους για την ικανότητά τους να προβλέπουν την εμφάνιση άσθματος κατά τη διάρκεια μιας πενταετούς περιόδου παρακολούθησης.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Καθορίστηκαν τιμές αναφοράς Rrs και Xrs σε Ελληνόπαιδες ηλικίας 3-14 ετών, οι οποίες ενσωματώθηκαν σε εξισώσεις αναφοράς σε σχέση με το ύψος. Το συνολικό ποσοστό επιτυχίας της μεθόδου (98%) ήταν εξαιρετικό, όπως πολύ καλή ήταν και η μεταβλητότητα των μετρήσεων. Ωστόσο, η μεταβλητότητα αυξανόταν στις μικρότερες ηλικίες ενώ το ποσοστό επιτυχίας ήταν σχετικά μικρότερο (88-92% σε ηλικίες <5 ετών). H μείωση της Rrs κατά 30% και η αύξηση της Xrs κατά 50% μετά τη χορήγηση βρογχοδιαστολής καθορίστηκαν ως όρια της βρογχικής αναστρεψιμότητας. Τα παιδιά σχολικής ηλικίας με αλλεργική ρινίτιδα παρουσίασαν σημαντικές μεταβολές της πνευμονικής εμπέδησης μετά τη βρογχοδιαστολή, οι οποίες ήταν ιδιαίτερα εμφανείς κατά την έξαρση της νόσου. Οι παραπάνω διαταραχές, οι οποίες είναι ενδεικτικές δυσλειτουργίας των μικρών αεραγωγών, ήταν ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για εμφάνιση άσθματος και μάλιστα υπερκάλυπτε την επίδραση άλλων παραγόντων κινδύνου, όπως το ιστορικό εκζέματος, το γονικό άσθμα και η αλλεργική ευαισθητοποίηση. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η μέτρηση της πνευμονικής εμπέδησης μέσω FOT αποτελεί εφικτή και απόλυτα αξιόπιστη μέθοδο εκτίμησης των μηχανικών ιδιοτήτων του πνεύμονα και της πνευμονικής λειτουργίας στην παιδική ηλικία. Τα παιδιά σχολικής ηλικίας με αλλεργική ρινίτιδα παρουσιάζουν, κατά την έξαρση της νόσου, υποκλινική δυσλειτουργία των μικρών αεραγωγών η οποία εκφράζεται ως σημαντική μεταβολή της πνευμονικής εμπέδησης μετά τη βρογχοδιαστολή και είναι προγνωστική για την ανάπτυξη άσθματος. Επομένως, η ανίχνευση της δυσλειτουργίας των μικρών αεραγωγών μέσω της FOT θα μπορούσε να βοηθήσει στην ταυτοποίηση των παιδιών υψηλού κινδύνου για ανάπτυξη άσθματος και στο σχεδιασμό εξατομικευμένων στρατηγικών παρακολούθησης και παρέμβασης.