bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Seyyid Kardeşlerin (Bâre Seyyidleri) Bâbürlü Siyasi Tarihindeki Rolü
Authors: Meral Vedat
Published: September 2024

Bu çalışmada, Bâbürlü siyasi tarihinde önemli bir rol oynayan Seyyid kardeşler (Bâre Seyyidleri) hakkında bilgiler verilmiştir. Hindistan gibi oldukça kozmopolit yapıya sahip bir coğrafyada çağının en büyük imparatorluklarından birini kuran Bâbürlüler, bu kozmopolit yapıyı yönetimsel olarak soylu kadrolarına da dahil etmişlerdir. Aslen Türk kökenli olan ve Orta Asya etkileriyle beraber Hint kültürünü de takip eden Bâbürlüler, özellikle Ekber Şah’ın “Racpût politikası” doğrultusunda Hint alt kıtasının Hindu Racpût hanedanlarıyla yaptıkları siyasi evlilikler yoluyla Hindistan’ın bu yerli egemenlerini, imparatorluğun hanezadı (haneye doğanlar veya evin oğlu) haline getirmişlerdir. Öte taraftan Racpûtlar dışında soylu sınıfını oluşturan ve kendilerini hanezad olarak tanımlayanlar arasında Turaniler, İraniler, Hintli Müslümanlar ve hatta bazı Afgan emirleri de yer almıştır. Turani ve İranilerin başını çektiği bu yönetici kadrosu oransal olarak dönem dönem değişiklik gösterse de hemen hemen hepsi Bâbürlü hanedanına büyük bir saygı ve bağlılıkla hizmet etme gayretinde olmuştur. Ancak 18. yüzyılın başlarından itibaren imparatorluğun gerilemeye başlaması ve sarayda başlayan siyasi kaosun da etkisiyle bu yönetici eliti, birbirlerine karşı birer rakip zümreye dönüşmüş ve ortaya çıkan iktidar kavgalarına imparator naipleride katılmıştır. Nitekim 18. yüzyılın başlarında tahta çıkacak imparatorları belirleyecek kadar büyük bir nüfuza ulaşan bu naiplerden biri olan Seyyid Hüseyin Ali ve Seyyid Hasan Ali (Abdullah Han) kardeşler, Bâbürlü hükümdarı Âlemgîr Evrengzîb’in vefat ettiği 1707 yılından, Muhammed Şah’ın tahta çıktığı 1719 yılına kadar imparatorluğun siyasi tarihine yön vermişlerdir. Dolayısıyla bu husustan hareketle Bâbürlü siyasi tarihinde bıraktıkları izler bakımından incelenmeye değer gördüğümüz Seyyid kardeşler hakkındaki bu çalışmanın, daha sonra benzer konularda yapılacak bilimsel araştırmalara katkı sağlaması umulmaktadır
Altın Ordu Dönemi Kırım Tatar Edebiyatının İncelenmeyen Yönleri Hakkında
Authors: Babutcu Aida
Published: September 2024

Türk dünyası edebiyatlarının bir parçası olan Kırım Tatar edebiyatının eski ve orta çağlarına ait edebî eserlerin araştırılması hâlâ zaruri durum olarak kalmaktadır. Elbette runik yazılı kitabelerden sonra Türk-İslam medeniyetinin Türkler için XI-XII yy.larda ortak olan yazılı mirası (Divanü Lugati’t-Türk, Kutadgu Bilig, Divan-i Hikmet ve b.) Tatarlar için de söz sanatlarının başlanğıcı sayılır. Büyük Bolgar devletinin hüküm sürdüğü devirlerde Tatarlara ait fikir dünyası - sözlü edebiyat ürünleri ortak miras vasıtasıyla aktarılagelmiş, şehir medeniyeti zemininde gelişen Bolgar-Tatar yazılı edebiyatında benzer eserler meydana getirilmiştir. Özellikle, Altın Orda döneminde medeni intibah çağını yaşamış Tatar edebiyatı doğu ve batının klasik edebi temaslarını ihtiva ediyordu. 13. yüzyılda İslam, tarihin en uzun süreli Kırım devletinin temellerinin atılmasına katkı sağlamanın yanı sıra, Kırım’a kitap, ilim ve eğitim kültünü de getirmiştir. Kur’an kıssalarının Türk okuruna yeni çağrışımlı içerikte sunulması bir Yesevi geleneği olarak Tatar edebiyatında devam ettirilmiş, sonraki edebi devirleri de tesirinde bırakmıştır. Böylece, konusunu, şekil ve biçim özelliklerini, eski Türk edebiyatının sözlü ve yazılı ortak abidelerinden almış Tatar edebiyatı Altın Orda döneminde yaygın bir coğrafyada Türk halkları edebiyatının vasfı olabilmiştir. Çalışmamızda hem doğulu hem batılı araştırıcıların görüşlerine dayanarak Altın Orda dönemi Tatar edebiyatının önemli kültür hadiseleri ve bu hadiseler esasında meydana gelmiş eserler, onların müellifleri, edebi tesirler, araştırılmayan sayfalar ve s. gözden geçirilecektir.
Azerbaycan’ın Ulaşım Hatları Politikası ve Zengezur Koridoru
Authors: Özsoy Bahar
Published: September 2024

1994 yılında Azeri-Çırak-Güneşli petrol yataklarının işletilmesini ve ihraç edilmesini öngören Asrın Anlaşması’nın imzalanması ile Azerbaycan, dış politika stratejisini belirleyerek uluslararası sisteme entegre olmanın ilk adımını atmıştır. Enerji diplomasisinden elde edilen başarı ile Azerbaycan yumuşak ve sert güç unsurlarına yatırım yapmıştır. Elde edilen gelirle Bakü yönetimi ülke refahını artırmış, sanatsal ve kültürel organizasyonlara dahil olarak uluslararası imajını iyileştirmiş ve askeri olanak ve imkânlarını genişletmiştir. Uygulanan politikanın sağladığı avantajla 28 Eylül 2020 tarihinde başlayan ve 44 gün devam eden Vatan Muharebesi ile Azerbaycan 26 yıl aradan sonra kendi topraklarına geri dönmüştür. İkinci Karabağ Savaşı’nın ardından Azerbaycan yönetimi hızlı bir şekilde “Böyük Qayıdış” adı verilen dönüş programını başlatarak işgalden kurtarılan bölgelerde yenileme ve imar çalışmalarına hız vermiştir. 10 Kasım 2020 tarihinde imzalanan üçlü mutabakatın maddelerinden biri olan ulaşım ve ticaret bağlantılarının oluşturulmasını öngören karar Azerbaycan yönetiminin savaş sonrasındaki öncelikli konu başlıklarındandır. Doğu-Batı ve Kuzey-Güney koridorlarındaki stratejik önemi nedeniyle Azerbaycan, demiryolu ve karayolu altyapısının yanı sıra liman ve lojistik merkezlerin geliştirilmesine yönelik bir politika izlemektedir. Özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ardından Azerbaycan’ın içinde bulunduğu Orta Koridor’un artan önemi Azerbaycan’a yeni fırsatlar sunmaktadır. Bu çalışma ulaşım ve ticaret bağlantılarının sağlanmasında Azerbaycan’ın stratejik ehemmiyetini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda çalışmada Türk Dünyası açısından Sovyet sonrası dönemin en büyük bütünleşme adımını oluşturacak olan Zengezur Koridoru bağlamında Azerbaycan’ın ulaşım hatları politikası ve jeopolitik önemi incelenmektedir.
İŞLETMELERDE VERİ DEĞER ZİNCİRİ VE VERİ VARLIKLARININ MUHASEBE SİSTEMİ İÇİNDE GÖSTERİMİ
Authors: Binici Fatih Ömür , Tektüfekçi Fatma
Published: September 2024

Bu makalede; işletmelerin çeşitli amaçlarla değer üretmek için kullandıkları verileri ve veri yönetim sürecini ifade eden “Veri Değer Zinciri” kavramına odaklanılmıştır. Bununla birlikte veri değer zinciri tarafından üretilen, kullanılan, ekonomik değere dönüştürülen verilerin işletmeler için varlık olup olmadığını ve muhasebe bilgi sisteminde nasıl gösterilmesi gerektiğini tartışmak amaçlanmıştır. Çalışmada, veri varlıkları alan yazın ve muhasebe standartları çerçevesinde incelenmiş, görüş ve motivasyonları içeren nitel gözlemlere dayalı keşfedici bir araştırma yapılmıştır. Araştırma sonucunda, verinin maddi olmayan bir varlık olarak yenilikçi potansiyele sahip olduğu ve rekabetçi getiriler sağladığı, işletme ister kendi üretsin isterse de dışardan satın alsın, varlık olarak değerlendirilmesi ve bu şekilde muhasebeleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Correlation functions of weakly inhomogeneous plasma
Authors: Koshtybayev T. , Aliyeva M.
Published: September 2024

This article focuses on the kinetic theory of inhomogeneous plasma and explores the interaction between a high-frequency electric field and weakly inhomogeneous plasma. Particularly, it examines the impact of an external variable field on the kinetic and high-frequency properties of the plasma, including kinetic equations, correlation functions, and distribution functions of charged particles. The study derives expressions for the pair (two-particle) correlation function and the corresponding distribution function, taking into ac- count the spatial inhomogeneity of the plasma and electric field, as well as the collisions between charged particles. The results were obtained using the kinetic equation for the spatial-temporal spectral density of fluctuations and the method of successive approximations (separation of slow motions and fast oscillations). The field amplitude is considered a slowly varying function of time and coordinates. The calculations neglect the contribution of the magnetic component of the electromagnetic field, which is applicable to longitudinal electric fields. The results obtained in this article are primarily of theoretical interest, they reveal the picture of the interaction of a weakly inhomogeneous plasma with a high-frequency electric field and can be used in the construction of a kinetic theory of an inhomogeneous plasma located in high-frequency electromagnetic fields. Note that for charged particles of the same sign, the correlation function is negative, and for particles of different signs it is positive. In addition, the correlation function is exponentially small when the distance between the particles is greater than the Debye radius. In all calculations, the contribution of the magnetic component of the electromagnetic field is neglected, which is quite true for the longitudinal electric field.
Қазіргі қазақ айтысының көркемдік-идеялық сипаты (Мұхамеджан Тазабек айтыстары негізінде)
Authors: Тлеубердина Г.Т. , Нуржаксина M.K. , Рахымов Б.С. , Шахманова Г.Ш.
Published: September 2024

Мақалада қазіргі ақындар айтысының, оның ішінде қазақ айтысын жоғары деңгейге көтерген суырып-салмалық өнердің шебері, белгілі ақын, қоғам қайраткері Мұхамеджан Тазабектің шебер сөз саптауы, айтыстарындағы тақырыптық жаңалығы қарастырылған. Оған қоса, айтыс өнері әсерлі поэтикалық тіл мен әсем әуеннің жарасымы ғана емес, өткір тіл мен ақиқат сөзді тура айтар шындық алаңы екені дәлелденген. Аталмыш мақалада мынадай мәселелер қамтылған: М. Тазабектің Әселхан Қалыбековамен, Айбек Қалиевпен, Дәулеткерей Кәпұлымен, Балғынбек Имашевпен айтыстарындағы сөз саптауы, ақын көтерген тақырыптардың сонылығы. Жүргізілген зерттеулердің негізінде М. Тазабек айтыстарында тәуелсіздік алған тұстағы елдегі жағдай, әлеуметтік-тұрмыстық мәселелер, әртүрлі діни ілімдердің насихатталуы, ақша құлдырауы, шенді-шекпенділердің ел қазынасынан қаражатты ұрлауы және т.б. мәселелерді уақытылы қозғағаны анықталып отыр. Сонымен қатар, айтыскердің ақын ретінде орамды ойларын түйдекті сөздермен, жыршылық сарынды ұстана отырып, тұрақты сөз тіркестерін авторлық қолданыста шебер жұмсайтыны айқындалады. Талданған айтыс үлгілері аудионұсқада, ғаламтор бетінде көп тыңдарманның ыстық ықыласына бөленіп көпшіліктің көкейінде жүрген түйткілді мәселелерді қозғаған сөз жарыстары болып табылады. Мақаланың мақсаты — Мұхамеджан Тазабек айтыстарының қазіргі қазақ айтысының көркемдік-идеялық сипатын арттыруға қосқан үлесін анықтау.
Phthalocyanine and metal phthalocyanine are hole transport buffer layers for perovskite solar cell fabrication
Authors: Mukametkali T.M. , Aimukhanov A.K. , Zeinidenov A.K.
Published: September 2024

This approach allows you to more accurately evaluate the performance of solar panels and identify any prob-
lems or degradation in their operation. The LUMO value of mPc closer to the LUMO value of CH3NH3I3PbClx increased conversion energy and short circuit current density (Jsc), which reached a maximum value of 15.97 mA/cm² using the HTL layer of CuPc, and the open circuit voltage (Voc) reached a maximum at 0.97 V. The change in Jsc corresponds to the fill factor (FF) change. The filling factor (FF) reached a maximum value of 67.35 % when using the HTL layer of CuPc and a minimum value (FF) of 54.23 % when using the HTL layer of H2Pc. The lowest series resistance (R1) and interface resistance (R3) of 11.2 and 39.9 Ohms, respectively, were shown with the HTL layer of CuPc, Capacitive element CPE1 — 305 pF, Capacitive element CPE2 — 0.95 pF. CPE (Constant Phase Element) is an element used in equivalent circuits to describe the non-ideal dielectric properties of materials. The decrease in CPE1 may indicate a decrease in the heterogeneity of the dielectric properties of the perovskite material after coating with different HTL mPc layers. This may be due to changes in structure or mutual actions between layers as a result of exposure to differences in energy levels.
Коммуникативный потенциал коммерческих эргонимов церемониальной сферы
Authors: Канафина З.Т. , Шайбакова Д.Д.
Published: September 2024

В данной статье рассмотрены проблемы восприятия имени коммерческого объекта как текста, взятого в аспекте коммуникации между автором и адресатом. Коммерческое имя (эргоним) в контексте внешней рекламы выступает посредником в передаче сообщения от номинатора широкой аудитории, поэтому исследование восприятия в ходе коммуникации посредством эргонимов важно для понимания социокультурных процессов, уровня грамотности населения и фиксации актуальных процессов в языке. В статье с помощью ассоциативного эксперимента анализируются характерные номинативные неудачи и коммуникативный потенциал эргонимов в сфере ивент-индустрии и ритуальных услуг. Авторы акцентируют внимание на когнитивных и психологических аспектах восприятия. В ходе проведенного анализа установлено, что коммуникативный потенциал эргонимов в современном казахстанском обществе основан на использовании специальной лексики, стереотипности и символики, что обеспечивает правильность восприятия и интерпретации имени адресатом.
Sağlık İnanç Modeline Dayalı Depreme Hazırlık İnançları Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Authors: Demir Ömer , Aydemir Nuran
Published: September 2024

Depremler, tüm dünyada ve Türkiye’de farklı boyutlarda olumsuz sonuçlar doğuran doğa kaynaklı tehlikelerden biridir. Ancak doğru bir afet risk yönetimi anlayışıyla tehlikenin afete dönüşmesi engellenebilmektedir. Bu nedenle mevcut çalışmanın amacı, depreme hazırlık davranışlarına yönelik inançların Sağlık İnanç Modeli çerçevesinde incelenmesini sağlayacak bir ölçüm aracının geliştirilmesi olarak belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda, öncelikle 14 maddeden oluşan ölçeğin madde analizi ve açımlayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiş, ikinci aşamada ise ilk aşamada elde edilen faktör yapısı, yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak yürütülen doğrulayıcı faktör analiziyle farklı bir örneklemde sınanmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında 176 yetişkin katılımcıdan veri toplanırken ikinci aşamanın örneklemi ise 577 yetişkin katılımcıdan oluşmaktadır. Çalışma kapsamında yürütülen madde analizi ve açımlayıcı faktör analizi sonrasında üç madde, madde-toplam korelasyonu ve tek faktöre yüklenme kriterleri için gerekli şartları karşılayamamış ve ölçekten çıkarılmıştır. Bu durumda ölçeğin beş faktör ve 11 maddeden oluşan faktör yapısı toplam varyansın %72’sini açıklamaktadır. Söz konusu beş faktör algılanan tehdit, algılanan yararlar, algılanan engeller, eylem ipuçları ve sağlık motivasyonu olarak isimlendirilmiştir. Ölçeğin tamamının Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı ise .70 olarak hesaplanmıştır. İkinci aşamada yürütülen doğrulayıcı faktör analizi bulgularına göre χ2/sd ve RMSEA değerlerinin kabul edilebilir uyum aralığında; SRMR, CFI, GFI ve AGFI değerlerinin ise iyi uyum aralığında olduğu görülmektedir. Çalışma kapsamında yürütülen analiz bulguları sonucunda ilk aşamada elde edilen beş faktörlü yapının ikinci aşamada farklı bir örneklemde doğrulandığı görülmüştür. Sonuç olarak, 11 maddeden oluşan Depreme Hazırlık İnançları Ölçeğinin depreme hazırlık davranışlarına yönelik inançların ölçümünde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğuna kanaat getirilmiştir.
Sosyal Kimlikler ve Psikoterapi Süreçleri: Terapistin ve Danışanın Sosyal Kimlikleri Açısından Eşleşmesi
Authors: Korkmaz Fatma , Yücel Emine
Published: September 2024

Danışanlar ve terapistler sosyal kimliklerini psikoterapi sürecine getirir. Mevcut derleme sosyal kimlikler bakımından terapist-danışan eşleşmesinin danışanın bakış açısından psikoterapist seçimiyle ve terapötik sonuçlarla ilişkisini incelemeyi amaçlamıştır. Öncelikle sosyal kimlik kuramı tanıtılmış ve etkileşim ortakları arasındaki sosyal kimlik benzerliğinin veya eşleşmesinin empati, güven, kendini açma ve anlayış gibi kişiler arası ilişkilere özgü olumlu süreçler için önemi vurgulanmıştır. Ardından benzer kişiler arası süreçlerin psikoterapinin başarısı için de önemli olduğunun altı çizilerek danışan deneyimleri açısından özellikle ırk /etnisite, din, cinsiyet ve yaş bakımından danışan-terapist eşleşmesini ele alan görgül çalışmaların bulguları gözden geçirilmiştir. Danışan-terapist sosyal kimlik eşleşmesinin danışanların psikoterapist seçimini, memnuniyetini, psikoterapiye devamlılığını ve tedavi sonuçlarını etkilediği çıkarımına gidilebilir. Ancak danışan-terapist kimlik uyumuna ilişkin bulguların tutarlı olduğunu söylemek güçtür. Danışanlar özellikle terapinin ilk aşamalarında terapistin yaş, cinsiyet, din, sosyoekonomik düzey ve ırk /etnik köken gibi görece kolay fark edilebilir özelliklerine göre terapiste güven geliştiriyor olabilseler de farklılıklarla bir arada yaşamanın kaçınılmaz olduğu günümüz toplumlarında kültürel açıdan duyarlı psikoterapi yaklaşımlarını yaygınlaştırmak daha önemlidir.
Psikolojik İyi Oluşu Belirleyen Bazı Faktörler: Sağlık Kaygısı, Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sağlık Kontrol Odağı
Authors: Yıldırım Altınok Burcu , Dağ İhsan
Published: September 2024

Psikolojik iyi oluş, pek çok insanın erişmeye çalıştığı doyumlu bir yaşamla ilişkilendirilmekte ve psikoloji alanyazını da iyi oluşun belirleyicileri üzerinde genişlemeye devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı, psikolojik iyi oluş üzerinde sağlık kaygısı, duygu düzenleme güçlüğü ve sağlık kontrol odağının rolünün incelenmesidir. Çalışmanın örneklemini 18-53 yaş aralığındaki (Ortyaş = 32.48, SSyaş = 6.9) 490 yetişkin oluşturmuştur. Katılımcılara çevrimiçi olarak sosyal medya platformları (Twitter, Instagram vb.) aracılığı ile ulaşılmıştır. Katılımcıların 475’i (%93.13) kadın, 35’i erkek (%6.87)’tir. Ölçeklerin alt boyutları arasındaki korelasyonlar kadın ve erkek katılımcılar için ayrı ayrı incelenmiştir. Kadın ve erkek katılımcılar için sonuçların farklılaştığı görülmüştür. Psikolojik iyi oluşun bazı yordayıcılarını belirlemek üzere hiyerarşik regresyon analizi yürütülmüş ve sonuçlar sağlık kontrol odağının ve cinsiyetin beklenenin aksine regresyon modeline anlamlı bir katkı yapmadığına işaret etmiştir. Sağlık kaygısı ve duygu düzenleme güçlüğü ise regresyon modeline anlamlı katkılar sunmuş ve son adımda oluşturulan model psikolojik iyi oluşun %30.1’ini yordamıştır. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.
Rusya Federasyonu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne Göçle Gelen Çocukların Entegrasyon Sürecinde Karşılaştıkları Sorunlar
Authors: Şabanoğlu Leyla , Ziyalar Neylan
Published: September 2024

Göç; ekonomik, politik, sosyo-kültürel, toplumsal, kişisel veya doğal sebepler ile ortaya çıkan, çeşitli faktörler ile etkileşim durumunda olan, başka bir bölgeye doğru hareket etme ve oraya yerleşme anlamı taşıyan bir kavramdır. Bireyler göç sürecinde birçok alanda çeşitli sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Çoğunlukla kendi iradesi dışında göç etmek durumunda bulunan çocuklar, göç sürecinin dikkat çekilmesi gereken bir ögesidir. Ülkemiz her sene çeşitli ülkelerden göç almakta, Rusya Federasyonu vatandaşlarının ülkemize doğru gerçekleştirdiği göç hareketleri ise bu bağlamda önemli bir noktada yer almaktadır. Bu çalışmada, Rusya Federasyonu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne aileleriyle göç etmiş çocukların göç sürecinde karşılaştıkları ayrımcılık, zorbalık, şiddet davranışları, uyum problemleri, dışlanma gibi sorunlar ve bu sorunlara neden olan unsurlar araştırılmıştır. Araştırma nitel yöntem ile yürütülmüş, katılımcı bireyler ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın bulguları göç öncesindeki deneyimler, göç esnasındaki deneyimler ve göç sonrasındaki deneyimler olmak üzere üç kategori kapsamında irdelenmiştir. Bulgular, göçmen çocukların göç sürecinde; bazı aile bireylerinden ayrılma, göç kararında etkili olamama, barınma sorunu yaşama, terk edilen bölgede bulunan ögelere ve kişilere özlem duyma gibi problemlerle karşılaştıklarını göstermektedir. Gelinen ülkede eğitim bağlamında; öğretmen ve akranlarla iletişim kuramama, okulda akran zorbalığına uğrama, dersleri anlamama, okula kaydolamama gibi sorunların yaşandığı görülmüştür. Bulgular yaşamın farklı alanlarında da akranlar ile iletişim kurmakta zorlanma, akranlarından fiziksel ve psikolojik şiddet görme, gördüğü şiddet karşısında kendisini ifade edememe, Türkçe öğrenme konusunda zorluk yaşama, dil edinme sürecinde yetişkinlerin görevlerini üstlenme, dışlanma ve ayrımcılığa maruz kalma, daha sık sağlık sorunları yaşama, sağlık kuruluşlarına başvurmaktan çekinme, göç sürecine ilişkin beklentilerin karşılanmaması gibi sorunlarla karşılaşıldığını da göstermiştir.
Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi
Authors: Ekşi Eslem Fulya , Bahtiyar Basak
Published: September 2024

Bozulmuş yeme tutumları, uyumsuz yeme davranışlarını tetikleyebilmekte ve yeme bozuklukları için bir yatkınlık oluşturabilmektedir. Beliren yetişkinlik döneminde yaygın olarak gözlenen yeme ile ilgili sorunlarda, çocukluk dönemindeki örseleyici yaşantıların rolü ortaya koyulmuş olmakta birlikte, bu ilişkide açıklayıcı duygusal mekanizmalara dair bilgi ihtiyacı devam etmektedir. Bu çalışmada, çocukluk travmaları ile bozuk yeme tutumu arasındaki ilişkide öz tiksinme ve beden utancının aracılık rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, yaşları 18 ile 25 (Ort. = 21.89, SS = 2.11) arasında değişen 397 gönüllü kadın katılımcı ile yürütülmüştür. Çalışmanın verisi Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Öz Tiksinme-Revize Formu, Nesneleştirilmiş Beden Bilinci Ölçeği ve Yeme Tutum Testi kullanılarak çevrimiçi toplanmıştır. Korelasyon analizi sonuçları çocukluk travmaları, benliğe yönelik tiksinme, beden utancı ve yeme tutumunda bozulmanın birbirleri ile pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Seri aracılık modeli de öz tiksinme ve beden utancının hem bağımsız olarak hem de bir arada çocukluk travması ile yeme tutumu arasında tam aracı rolünün olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, yeme ile ilgili sorunların kavramsallaştırılmasına katkı sunmakta; önleyici ve sağaltıma yönelik uygulamaların etkililiği için çocukluk dönemindeki travmatik deneyimlerin ve sürdürücü duygusal mekanizmaların değerlendirilmesinin önemine işaret etmektedir.
Klinik Psikolojide Süpervizyon Uygulamalarında Etik Konular
Authors: Alaftar İdil
Published: September 2024

Klinik süpervizyon, alanda çalışan klinik psikologların mesleki deneyimlerini geliştirmelerinde büyük önem taşımaktadır. Terapistlerin bilgilerini, kazanımlarını ve uygulamalarını düzenli olarak deneyimli bir süpervizörle tartışma ve gözden geçirme fırsatı sunar. Süpervizyon, klinisyenlerin sadece uygulama becerilerini geliştirmekle kalmayıp aynı zamanda etik uygulama için temel oluşturan profesyonel tutumları, kariyerleri boyunca edinmelerini kolaylaştırarak terapistlerin uygulama becerilerini en yetkin şekilde nasıl kullanacağını öğrenmelerine katkıda bulunur. Etik ilkeler ve yönetmelikler, psikologların süpervizyon sırasında yaşayabilecekleri zorluklarla ve ikilemlerle başa çıkmaları için bir rehber olmaktadır. Derlemenin amacı, klinik psikoloji alanındaki süpervizyon uygulamalarında yer alan etik konuları incelemek ve bu alanda çalışan süpervizörlerin ve süpervizyon aşamasındaki terapistlerin, süpervizyon sürecinde karşılaştıkları etik konuları tartışmaktır. İncelenen konular arasında mesleki ve kültürel yetkinlik, sorumluluk ve roller, bilgilendirilmiş onam, kayıt tutma ve belgeleme, değerlendirme ve geribildirim, çoklu ilişkiler, cinsel ilişki ve sınırlar, acil durumlar ve ulaşılabilir olma, süreci bitirme ve profesyonel ilişkiyi sonlandırma ve süpervizyonda karşılaşılan sorunlar yer almaktadır. Süpervizyon ilişkisinin etik bir şekilde yürütülebilmesi için süpervizörlerin ve süpervizyon alan kişilerin yaşadığı ikilemler tartışılmaktadır.
Giysilere Yüklenen Anlamlar ve Giyinmede Tekrarlı Davranışlar: Fenomenolojik Bir İnceleme
Authors: Evecen Arzu , Baltacı Sinem , Çileroğlu Birsen , Çelik Ezginur
Published: September 2024

Giysiler, tarih boyunca insanların temel ısınma ve korunma ihtiyaçlarını karşılamanın yanı sıra sosyal ilişkilerde önemli bir rol oynamış, toplulukları ayırt etme ve kişisel farklılıkları yansıtma işlevi görmüştür. Yapılan araştırmalar, giysi seçimlerinin sosyal algı üzerinde etkili olduğunu, bireylerin giysileri aracılığıyla bilinçli veya bilinçsiz olarak karşıya bir mesaj ilettiklerini göstermektedir. Giysi tercihleri, bireylerin sosyal algısını ve sosyal ilişkilerini önemli ölçüde etkileyen unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Bu nedenle giysilerin birey için anlamının ve bireyin giyinme davranışlarının derinlemesine incelenmesi, kendisi ve toplumla olan ilişkisini anlamada kritik bir rol oynayacaktır. Bu çalışmanın amacı, bireylerin giysilere yüklediği anlamı ve tekrarlayan giyinme davranışlarını derinlemesine incelemektir. Bu amaçla, giyinmeye dair tekrarlı davranışları olduğunu belirten altı katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yürütülmüştür. Görüşmelerin tamamı yazıya dökülmüş, kodlanmış ve Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz ile incelenmiştir. Analiz neticesinde, katılımcıların giysilere yüklediği anlamların hem kişisel hem de toplumsal bağlamlarda çeşitlilik gösterdiği görülmüştür. Giysiyle ilgili tekrarlayan davranışlar satın alma, kullanma, temizleme, giyinme-soyunma ve saklama gibi alanlarda belirginleşmiştir. Satın almada tekrarlayan davranışlar, mantıksal ve duygusal seçim alt temalarına sahipken; kullanımda tekrarlar, sabitlik/ısrar ve değişkenlik/esneklik alt temaları etrafında şekillenmiştir. Temizlikte tekrarlar, yeni satın alınan giysilerin veya kullanılan giysilerin yıkanmadan giyilmemesi; giyinme-soyunmada tekrarlar sağ taraftan başlayarak giyinme-soyunma ile alt bedenden başlayarak giyinme, üst bedenden başlayarak soyunma; saklamada tekrarlar ise giysinin kullanım yeri, türü, mevsim ve renk temalarında ortaya çıkmıştır. Bu bulgular, giysilerin kişisel ve toplumsal alanda farklı anlamlar taşıdığı ve giysiye dair tekrarlı davranışların oldukça farklı biçimde deneyimlendiğini göstermiştir. Elde edilen bulgular, psikolojik ve kültürel faktörler ışığında tartışılmıştır.
Microcontroller-based Forklift Path Following Robot Prototype
Authors: Tresnawati Shandy , Ekawati Nia , Siddiq Maulana Fadjar
Published: September 2024

The development of science in the field of robotics has made many heavy jobs that cannot be done by humans replaced by robots, especially in the factory industry. In modern factories, most of them have a warehouse or similar facility that contains heavy equipment for use in a factory, for example, forklift heavy equipment. Based on an interview with one of the forklift operators, the problem of using forklifts is usually when there are items that must be moved that cannot be lifted by humans which must be done immediately according to the route where the item is stored. To answer the existing problems, a robot prototype was made which is useful to help facilitate the work of factory workers. This robot prototype was built using the User Centered Design (UCD) method. This robot prototype uses the main components of Arduino UNO, L293D Motor Driver, and PWM Servo Motor Driver. Based on the overall testing that has been done, it can be said that the robot prototype can follow the route according to the program and can lift and remove objects in front of it with a score of 80%. So that workers can be helped to facilitate their work.
Performance Evaluation Of Hybrid System Monitoring Solar Panels Based On WSN Case In Smart Regional Drinking Water Company (PDAM)
Authors: Parenreng Jumadi Mabe , Zain Satria Gunawan , Muhammad Fajri Syamsir
Published: September 2024

This research is to design and build a wireless sensor network system to monitor the performance of the Regional Drinking Water Company (PDAM) smart solar module on the network server using the DS18B20 temperature sensor and the INA219 sensor. Of course, the use of solar panels also greatly reduces costs for consumers, so the design of this tool is a combination of switching methods between solar panels, batteries, and the State Electricity Company (PLN). There are still many obstacles to using solar panels such as: how effectively they absorb solar energy, and this can contribute to or reduce damage to digital meters not working. The working principle of this tool uses the Wireless Sensor Network (WSN) method so that the designed tool is placed on several solar panel modules on the Smart PDAM so that the sensor sends data to the network and technicians can control it in real-time. Data collection techniques use observation techniques and documentation to obtain test data. This research uses quantitative descriptive analysis techniques that are inductive, objective, and scientific, with data obtained in the form of numbers or statements that are evaluated and analyzed. The results of this study with the PDAM PCB board testing scenario with an average of 320.2 measurements with a multimeter showed an average result of 322.8 with a relative error of 2.6%. The test results with Smart PDAM components showed an average power consumption of 1789.2 mW. The observations of the two panels gave an average result of 887.1 on panel 1 and an average result of 908.7 on panel 2. The results of the DS18B20 temperature sensor comparison test showed an average error of 0.5%. The result of a switching scenario with 20 experiments, resulted in 9 switching operations to the battery and 11 switching operations to the solar panel. Monitoring the solar module with the INA219 sensor, 277 voltage, current, and power data were determined with an average of 17.1 V, 513.9 mA, and 481.5 mW. The calculation results use the exponential moving average formula to predict the 278th data with an exponential moving average of 20 based on sensor data showing a value of 294.7 mA while using a simple moving average is 590.1 mA.
Prediction Analysis of Package C Student Graduation at the Bollo DMansel Community Learning Activity Center (PKBM) with the Naïve Bayes Algorithm Method
Authors: Yassir Muhammad , Cahyani Wanda
Published: September 2024

Education plays a crucial role in improving the quality of human resources and is the key to a nation's progress. Bollo DMansel Community Learning Activity Center (PKBM) in West Papua provides a Paket C Equivalency Education program to help those who are underserved by formal education. The main challenge in this program is to increase student graduation rates. This research aims to analyze and predict the graduation of Paket C students at PKBM Bollo DMansel using the Naive Bayes algorithm method. The data used includes historical student data from 2021 to 2023, with a total of 128 students. The research steps include data collection, data pre-processing, Naive Bayes algorithm application, and prediction model evaluation. The results show that the Naive Bayes algorithm can provide graduation prediction with fairly high accuracy. The factors that most influence student graduation were identified, including attendance, test scores, and participation in activities. This research makes a real contribution to improving the quality of education at PKBM Bollo DMansel by providing a prediction tool to identify students at risk of not graduating so that timely intervention can be provided.
Design and Performance Analysis of a Fuzzy Logic-Based IoT System for Greenhouse Irrigation Control
Authors: Ambarwari Agus , Widyawati Dewi Kania , Putra Septafiansyah Dwi
Published: September 2024

Automatic irrigation has long been used to efficiently irrigate large agricultural areas through drip irrigation systems to minimize water wastage. In greenhouse irrigation, computerized control is essential to improve productivity, as conventional control methods that rely on on-off or proportional control are often inefficient. This research introduces a novel approach to monitor greenhouse environmental conditions and control irrigation duration. The monitoring system architecture consists of sensor nodes and a gateway. The irrigation duration control uses a Fuzzy Logic Controller (FLC) based on the Mamdani method. The FLC is implemented on a NodeMCU ESP8266 board integrated with a DHT22 sensor and a soil moisture sensor. Temperature and soil moisture parameters are used as inputs for the fuzzy logic system in determining the appropriate irrigation duration. The linguistic variables used in the fuzzy membership function include soil moisture (categorized as water, wet, and dry), temperature (categorized as cold, normal, and hot), and watering time (categorized as zero, short, medium, and long). A rule base consisting of nine fuzzy rules was developed based on these membership functions. Experimental results show that the FLC implemented on the NodeMCU ESP8266 has an average accuracy of 99.41% compared to the MATLAB simulation. This shows the fuzzy logic-based system's high accuracy and effectiveness in controlling the duration of greenhouse irrigation. This developed system offers a promising solution to optimize water usage and improve irrigation management in a greenhouse environment.
Performance Analysis of Genetic Algorithms and KNN Using Several Different Datasets
Authors: Riwanto Yudha , Atika Enda Putri
Published: September 2024

This research aims to increase the accuracy of the classification of mango, corn, and potato leaf types using an approach involving feature selection with a genetic algorithm (Genetic Algorithm), classification with K-Nearest Neighbors (KNN), and image processing in the HSV color space (Hue, Saturation). , Value). The dataset used consists of more than 1500 image samples for each type of leaf, with a total of 10 tests carried out. The research process begins with processing leaf images in HSV color space to extract more representative color information. Next, a genetic algorithm is applied to select the most relevant features from the processed image. The selected features are then used as input for the KNN model in the classification process. The test results show that the proposed method can achieve a classification accuracy of 87,9%. This shows that the combination of image processing in the HSV color space, feature selection using a genetic algorithm, and classification with KNN can improve performance in recognizing leaf types. This research makes significant contributions to the field of image processing and classification and shows the potential of using genetic algorithms for feature selection in pattern recognition applications.
Design of Equipment for Detecting and Ensuring Reliability of The Substation
Authors: Ihsan Hafid , Muwardi Rachmat , Yunita Mirna , Yuliza Yuliza , Dani Akhmad Wahyu
Published: September 2024

Substations are vital elements of electrical infrastructure that necessitate continuous monitoring and maintenance to ensure optimal performance. This research advocates for the deployment and design of devices based on the Raspberry Pi 3 Model B to enhance substation reliability. The project involves developing hardware and software capable of real-time monitoring of substation conditions, utilizing sensors to measure critical parameters such as temperature, current, voltage, and humidity. The monitoring software is designed to collect, analyze, and report data, employing detection algorithms, including the Fuzzy Mamdani method, to ensure accurate sensor and frequency measurements and to identify potential disturbances or anomalies. Additionally, the system integrates automatic mechanisms for maintaining substation conditions, encompassing preventive measures and rapid responses to emergency situations. Testing under various fault scenarios and operational conditions demonstrated the device's effectiveness in detecting issues and providing swift responses, thereby enhancing substation performance. The results show an average error of 0.14% for voltage measurements, 0.31% for current measurements, and 0.02% for data transmission frequency. This implementation is expected to positively impact substation management and maintenance, reduce the risk of system failures, and improve overall operational efficiency. Leveraging Raspberry Pi technology ensures a cost-effective solution that can be seamlessly integrated with existing substation monitoring systems.
Expert System to Determine the Fermentation Quality of Sheep Feed Using Forward Chaining Method
Authors: Yunita Farida , Sadya Siwi Bi'arfina , Mubarrok Fatih Syariful , Widiarto Ragil , Pamungkas Setyo
Published: September 2024

Livestock productivity is strongly influenced by three main pillars: breeding, feeding, and management. The quality of animal feed, especially for sheep, is highly dependent on the raw materials used, which must have a balanced nutritional content and quality. Grass as the main feed is becoming increasingly difficult to obtain due to land conversion, so the use of concentrates and feed fermentation techniques is a promising solution. This research focuses on the development of an expert system to determine the quality of fermented sheep diets using the forward chaining method. The forward chaining method is used to organize the facts and data collected to arrive at the optimal solution. Feed quality is classified into three grades (G1, G2, G3) based on the ingredients used and certain criteria. Through observation, interviews, problem identification, understanding, analysis, and literature study, this system is designed to assist farmers in choosing the right and efficient feed ingredients. The results show that this expert system is effective in identifying and classifying the quality of fermented sheep diets and provides clear guidance to feed manufacturers in selecting suitable ingredients. The system is also expected to be developed into a mobile application to help users obtain information quickly and accurately, thereby increasing the efficiency and effectiveness of sheep feed management.
Implementation of Speed Measurement and Speed Limit System on Motorcycles Based on Global Positioning System
Authors: Nisa Fidyatun , Aulia Muhammad Haiqal
Published: September 2024

The Indonesian National Police Traffic Corps (Korlantas Polri) recorded many traffic accidents in 2022, with hundreds of lives lost. High riding speed was identified as a contributing risk factor to these accidents. Uncontrolled motorcycle conditions and the lack of rider focus while riding were also identified as potential causes of accidents. Therefore, researchers designed a solution by creating a device to address these issues. The device to be discussed here is a GPS-based speed-measuring and limiting device. This device aims to reduce the risk of accidents by controlling riding speed. The speed sensor utilizes GPS, with the function to temporarily stop the motorcycle when it reaches a speed of 48 km/h, preventing riders from riding at high speeds. The speed limitation at 48 km/h is expected to reduce the risk of traffic accidents. Based on the analysis and calculations of this GPS-based motorcycle speed-limiting device, it is ensured that the motorcycle will not be damaged when the ignition coil is disrupted for 1 second to temporarily turn off the motorcycle upon reaching the specified speed.
Sentiment Analysis of Twitter Users Ahead of the 2024 Election Using the Naive Bayes Method
Authors: Subasar Andi
Published: September 2024

Elections are pivotal moments in a democratic nation, where citizens can express their opinions and political preferences. In today's digital era, social media, particularly Twitter, has become a crucial platform for expressing sentiments related to elections. This research aims to analyze Twitter users' sentiments towards the 2024 election using the Naive Bayes method, Knowing the public's views, especially on the Twitter platform, regarding the 2024 election and implementing the Naive Bayes method to classify sentiment. The research method itself consists of data collection from Twitter using the Twitter API, data preprocessing including data cleaning, removal of URLs, hashtags, duplicate words, normalization of words, tokenization, and removing meaningless words using the Rapid Miner application, then testing using training data and testing data in the Naive Bayes method., the data obtained from the keyword "2024 election" on Twitter for the initial data amounted to 2991 data. After going through the cleaning process, clean data amounting to 1069 data was obtained. From the tested data, the results obtained are as follows: The precision class produces an average percentage of true positives of 100.00% while negatives of 81.48%. Class recall produces a percentage of 98.95%, and the accuracy of testing the model is 99.00%. The research results show that the Naive Bayes method has been successfully applied to analyze Twitter user sentiment.
Implementation of a Forward Chaining Expert System in Diagnosing Laptop Damage
Authors: Sakinah Putri , Hendra Yomei , Satria Budy , Rahman Zumardi , Maulana Fajar , Syaputra Aldo Eko
Published: September 2024

Laptops have become a primary need for almost everyone, but the damage rate is also high. Manual diagnosis of laptop damage requires special expertise and is prone to errors that can exacerbate damage. The purpose of this study was to develop an expert system based on the forward chaining method to diagnose laptop damage. Data obtained through expert interviews, literature study, and the internet comprised 13 symptoms and five main types of laptop damage. Relate data in tables to form IF-THEN rules of the forward chaining method. The test results on six symptoms indicate that the system can diagnose IC Power damage with 100% accuracy, which is the highest diagnosis. In conclusion, the forward chaining method can diagnose laptop damage based on emerging symptoms.
Decision Support System For Student Activity Unit Selection Using Certainty Factor Method
Authors: Manurung Kiki , Hayati Nova , Shofia Alima , Syaputra Aldo Eko
Published: September 2024

In various fields, including the selection of Student Activity Units on campus, Decision Support Systems (DSS) have become an important tool to assist the decision-making process. SPK provides information and analysis that is structured and easy to understand, thereby helping decision-makers to choose SMEs that best suit their interests, talents, and goals. Choosing the right Student Activity Units for students can contribute to the development of their personal qualities and help develop a variety of social and professional skills. Using the Certainty Factor method in creating a Decision Support System to assist students in choosing Student Activity Units that are most relevant to their desired interests and talents. The Certainty Factor method is an artificial intelligence technique that can overcome uncertainty in data and provide a level of confidence in every decision. Based on trials carried out on several interest and talent characteristics using the Certainty Factor method, percentage results were obtained with a confidence level of 80.26%. Based on the test results, it can be concluded that the expert system created can make it easier to determine talent interests that match student desires.
Selection of Head of Study Program using Weighted Aggregated Sum Product Assessment (WASPAS) method
Authors: Ramadani Ramadani , Fadillah Riszki , Fitriyani Intan Nur
Published: September 2024

Selecting a Head of Study Program is a crucial strategic decision in education, particularly in Vocational High Schools. At the Software Engineering Study Program Vocational School Sitibanun Sigambal, Labuhanbatu, Rantau Prapat, this process becomes highly complex due to the involvement of various criteria, such as Psychotest Scores, IQ Tests, Communication Skills, Cognitive Tests, and Teaching Experience. The Weighted Aggregated Sum Product Assessment (WASPAS) method, which combines the Weighted Sum Model (WSM) and Weighted Product Model (WPM), is utilized to enhance the accuracy and efficiency of decision-making. This method enables a more objective and structured selection process by leveraging information technology. Based on implementing the Decision Support System (DSS) using the WASPAS method, it can be concluded that it is highly effective in determining the best Head of Study Program rankings, considering the complex criteria and the need for accurate decisions. This DSS facilitates the selection process with results that are more objective, transparent, and aligned with the School's needs and priorities, thus aiding in achieving the School's mission of providing high-quality education.
Performance Comparison Analysis on Weather Prediction using LSTM and TKAN
Authors: Wardhana Ajie Kusuma , Riwanto Yudha , Rauf Budi Wijaya
Published: September 2024

The development of machine learning methods in the last few decades has shown great potential in various predictive applications, including in domains such as financial prediction, medical diagnosis, and big data analysis. One of the most widely used methods in prediction tasks is Long Short-Term Memory (LSTM). LSTM has become popular because of its ability to handle time series data by retaining relevant information in the long term and the ability to forget irrelevant information through the forget-gate mechanism. However, along with the development of technology and the need to improve accuracy and efficiency, new methods such as the Kolmogorov Arnold Network (KAN)  have emerged. KAN was then developed into the Temporal Kolmogorov Arnold Network (TKAN), which was designed to match or even surpass the performance of LSTM. The TKAN architecture has produced significant improvements in the management of both new and historical information. Because of this capability, TKAN can excel in multi-step predictions, demonstrating a clear advantage over conventional models such as LSTM and GRU, particularly in the context of long-term forecasting. This research goal is to give insight into the comparison of both the TKAN and LSTM models for weather prediction using model loss and mean absolute error evaluation (MAE). The model for both LSTM and TKAN achieved 0.09 and 0.11 for model loss and 0.08 and 0.96 for MAE.
Artificial intelligence in the humanitarian field. Threats and opportunities
Authors: Avetisyan A. I.
Published: September 2024

In this paper we discuss the problems arising out of active introduction of artificial intelligence (AI) technologies to medicine and other humanities, as well as causes of these problems and steps that are taken worldwide to solve them. We focus on the methods and tools for developing trusted AI technologies, which are being created within the ISP RAS Trusted AI Research Center. We present the results of interdisciplinary projects executed in the Center and suggest a number of solutions to speed up the development of humanitarian AI technologies. The paper expands on the report given at the General Assembly of the RAS on March 12, 2024.
Scientific problems of ensuring technological sovereignty in the field of artificial intelligence technologies
Authors: Betelin V. B.
Published: September 2024

The article discusses the scientific problems of ensuring technological sovereignty in the field of artificial intelligence technologies. One of the key scientific problems is computer modeling of human cognitive functions with finite resources, which provide the ability to process and analyze finite–dimensional and infinite-dimensional data along with finite-dimensional ones. A well–known solution to this problem is the A.N. Tikhonov regularization method, due to the high complexity and cost of implementation of which, less complex and expensive empirically constructed foreign INS are used to build AI solutions, but without guarantees of error-free results. The consequence of this is a rather low level of implementation of AI solutions in industry and in the field of information technology and a practical lack of data on the economic effect. It is proposed to consider the economic efficiency of domestic AI solutions as the main criterion for the need for their development.
Academic diplomas of the XVIII century
Authors: Shchedrova I. M.
Published: September 2024

The article is based on the report presented on March 12, 2024 at the International Conference of the St. Petersburg branch of the Archive of the Russian Academy of Sciences “Miller Readings – 2024”. Based on the materials stored in the ARAN SPbF, the history of the diploma of the St. Petersburg Academy of Sciences, an official document confirming membership in the Academy, has been restored. The appearance of the first academic diplomas (as well as its changes during 1735–1765), the time and frequency of their production and presentation, and the categories of diploma holders who were awarded them are established.