ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ ТҰРҒЫНДАРЫНЫҢ СҮТ БЕЗІ ҚАТЕРЛІ ІСІГІ ТУРАЛЫ АҚПАРАТТАНУЫ
Authors: Е.Н. Аймухамбетов , З.А. Хисметова , З.Г. Хамидуллина , Д. Берікұлы , Н.С. Искакова , Д С. Серикова-Есенгельдина 
Published: October 2024

Кіріспе. Дүние жүзінде сүт безі қатерлі ісігі әйелдер арасында жиі кездесетін екінші орындағы індет және Қазақстан Республикасындағы өлім-жітімнің негізгі себептерінің бірі болып табылады. Сүт безі қатерлі ісігі туралы ақпараттануды арттыру - қауіп-қатер тобындағы әйелдерге ауру бойынша медициналық көмекке жүгінуге көмектесу үшін маңызды. Бұл зерттеудің мақсаты Шығыс Қазақстан облысы әйелдерінің сүт безі қатерлі ісігінің даму қаупі факторлары, кедергілер және оларға деген көзқарасы туралы білім деңгейін кешенді зерттеу болды. Материалдар мен әдістер: Бұл популяцияға негізделген көлденең зерттеу 767 әйелді қамтыды және сүт безі қатерлі ісігінен хабардар болу сауалнамасын жүргізді. Категориялық тәуелділіктер мен предикторлар арасындағы кез келген байланыстарды анықтау үшін сипаттама статистикасы (жиілік) және хи-квадрат сынақтары орындалды. Статистикалық маңыздылық альфа -0,05 деңгейінде белгіленді. Деректерді талдау SPSS 26.0 нұсқасының көмегімен орындалды (IBM, Армонк, Нью-Йорк, АҚШ). Нәтижелері: Зерттеуге қатысқан респонденттердің туыстарының 14%-да сүт безі қатерлі ісігі болған. Жауап берушілердің 40%-дан астамы сүт безі қатерлі ісігінің қауіп-қатер факторлары туралы білімдерінің жеткіліксіздігін көрсетті. Қатысушылардың 15,0% өз-өзін тексеру тәсілдерін білмейтінін, ал 25,4% білсе де жүргізбейтіндерін атап көрсетті. Қорытынды: Бұл зерттеудің нәтижесі сүт безі қатерлі ісігі туралы хабардар ету науқандарының жеткіліксіздігін немесе сүт безі қатерлі ісігі туралы хабардар ету науқандарының жоқтығын көрсетуі мүмкін. Бұл нәтижелер халықты хабардар ету және оқыту үшін қосымша білім беру бағдарламалары қажет екенін көрсетеді.

Введение. Во всем мире рак молочной железы занимает второе место по распространенности среди женщин и является ведущей причиной смертности в Республике Казахстан. Повышение осведомленности о раке молочной железы особенно важно для того, чтобы помочь женщинам из группы риска обратиться за медицинской помощью по поводу этого заболевания. Целью этого исследования было всесторонне изучить уровень знаний женщин Восточно-Казахстанской области о факторах риска развития рака молочной железы, барьерах и отношении к ним. Материалы и методы: В популяционном перекрестном исследовании приняли участие 767 женщин, было проведено анкетирование по информированности о раке молочной железы. Для определения любых ассоциаций между категориальными зависимостями и предикторами были проведены описательная статистика (частота) и тесты хи-квадрат. Статистическая значимость была установлена на уровне альфа -0,05. Анализ данных проводился с использованием SPSS версии 26.0 (IBM, Армонк, Нью-Йорк, США). Результаты: У 14% родственников респондентов, участвовавших в исследовании, был диагностирован рак молочной железы. Более 40% респондентов указали на недостаточные знания о факторах риска рака молочной железы. 15,0 % участников ответили, что не знают методов самообследования молочной железы, а 25,4 %, если и знают, то не проводят его. Выводы: Результат этого исследования может отражать неадекватность кампаний по повышению осведомленности о раке молочной железы или отсутствие кампаний по повышению осведомленности о раке молочной железы. Эти результаты показывают, что необходимы дополнительные образовательные программы, направленные на повышение осведомленности и просвещение населения.

Background: Worldwide, breast cancer is the second most common among women and is the leading cause of death in the Republic of Kazakhstan. Raising awareness about breast cancer is especially important to help at-risk women seek medical care for the disease. The purpose of this study was to comprehensively study the level of knowledge of women in the East Kazakhstan region about the risk factors for developing breast cancer, barriers and attitudes towards them. Materials and Methodology: This population-based cross-sectional study administered the breast cancer awareness scale to 767 women. Samples were selected in rural and urban combinations from three provinces by stratified random sampling. All data were collated and subject to quality assurance. The data were reviewed and cleaned before they were analyzed. Data were collected followed organizational safeguarding policies including encrypted storge and anonymous analysis. Descriptive statistics (frequency) and chi-squared tests were performed to determine any associations between categorical dependents and predictors. Statistical significance was established at alpha −0.05. Data analysis was conducted using SPSS version 26.0 (IBM, Armonk, NY, USA). Results: Breast cancer was diagnosed in 14% of the respondents' relatives who participated in the study. More than 40% of respondents indicated insufficient knowledge about breast cancer risk factors. 15.0% of the participants answered that they do not know the methods of self-examination of the breast, and 25.4%, if they do know, they do not conduct it. Conclusion:Urban women had a poorer level of knowledge of breast cancer risk factors compared to women living in more rural areas. The result of this study may reflect inadequate breast cancer awareness campaigns or a lack of breast cancer awareness campaigns. These findings suggest that additional education programs aiming to increase awareness and educate the public are needed.