Тажикстандын Согдий облусундагы АИВ инфекциясына эпидемиологиялык көзөмөл тутумун баалоо, 2023-жыл
Authors: Курбонов Э.А. , Кубатова А.К. , Хорт Р. , Юсуфи С.Дж. , Набирова Д.А. 
Published: May 2024

Введение. Лица, живущие c ВИЧ, находятся под наблюдением и лечением в Центрах СПИД всю оставшуюся жизнь, и они оказывают существенное влияние на бюджет здравоохранения. Оценка системы эпиднадзора имеет жизненно важное значение для выявления пробелов в системе и обеспечения повышения качества, эффективности и полезности системы. Данное исследование проведено с целью оценки системы эпидемиологического надзора за ВИЧ по атрибутам для выявления недостатков и разработки рекомендаций по улучшению системы в Согдийской области. Материалы и методы.Описательное перекрестное исследование было проведено с использованием обновленного руководства Центров по контролю и профилактике заболеваний США в период с января по май 2023г. Дополнительно использовалась полуструктурированная анкета для опроса 19 медицинских работников из 9 отобранных медицинских учреждений Согдийской области. Были оценены атрибуты системы: полезность, простота, своевременность, приемлемость, репрезентативность, стабильность. Результаты. Система полезна тем, что оценивает ситуацию и принимать решения на ее основе. Своевременность составила 54% согласно отчетной формы № 4. Только 60% эпидемиологических расследований новых случаев ВИЧ были проведены в установленные сроки. Приемлемость составила 100%, все медицинские учреждения готовы к выявлению случаев ВИЧ-инфекции. Система также репрезентативна и стабильна, поскольку охватывает все районы местного самоуправления, людей всех возрастов, также все учреждения были обеспечены необходимыми материалами и техническими средствами. Заключение. Система эпиднадзора за ВИЧ в Согдийской области полезная, приемлемая, репрезентативная и стабильная, но не простая и не своевременная. Тесное взаимодействие сотрудников Центра СПИД и медицинских организаций, а также обучение ответственных лиц могут облегчить сложность системы и повысить уровень своевременности.

Introduction. People living with HIV are monitored and treated at AIDS Centres for the rest of their lives, and they have a significant impact on the health budget. Evaluation of the surveillance system is vital to identify gaps in the system and ensure that the quality, effectiveness and usefulness of the system are improved. This study was conducted to assess the HIV epidemiological surveillance system by attributes in order to identify shortcomings and develop recommendations for improving the system in the Sughd region. Materials and methods. A descriptive cross-sectional study was conducted using updated guidance from the U.S. Centers for Disease Control and Prevention between January and May 2023. The attributes of the system wereevaluated: usefulness, simplicity, timeliness, acceptability, representativeness, stability. Results and discussions. The system is useful because it evaluates the situation and makes decisions based on it. The timeliness was 54% accordingto the reporting form No.4. Only 60 per cent of epidemiological investigations of new HIV cases were conducted on time. The eligibility rate was 100%, and all health facilities are ready to detect HIV cases. The system is also representative and stable, as it covers all local government districts, people of all ages, and all institutions have been provided with the necessary materials and technical means. Conclusion. The HIV surveillance system in Sughd Oblast is useful, acceptable, representative and stable, but not simple or timely. Close cooperation between the staff of the AIDS Center and medical organizations, as well as the training of responsible persons, can alleviate the complexity of the system and increase the level of timeliness.

Киришүү. АИВ-инфекциясы менен жашаган адамдар өмүр бою СПИД борборлорунда көзөмөлдөнүп, дарыланып турушат жана алар саламаттыкты сактоо бюджетине олуттуу таасирин тийгизишет. Тутумдагы боштуктарды аныктоо жана тутумдун сапатын, натыйжалуулугун жана пайдалуулугун жогорулатуу үчүн байкоо тутумун баалоо өтө маанилүү. Бул изилдөө Согдий облусундагы АИВ эпидемиологиялык көзөмөл тутумун атрибуттар боюнча кемчиликтерди аныктоо менен ага карата системаны жакшыртуу боюнча сунуштарды иштеп чыгуу максатта жургузулду. Материалдар жана методдор. Сүрөттөөчү кайчылаш изилдөө 2023-жылдын январынан май айына чейин АКШнын Ооруларды көзөмөлдөө жана алдын алуу борборунун жаңыртылган колдонмосун колдонуу менен жүргүзүлдү. Системанын: пайдалуулук, жөнөкөйлүк, өз убагында, алгылыктуулук, өкүлчүлүк, туруктуулук атрибуттары бааланды. Натыйжалар жана талкуулолор. Система кырдаалды баалоо жана анын негизинде чечим кабыл алуу менен пайдалуу. №4 отчеттук формага ылайык системанын өз убагында аткарылуусу 54% ды түздү. АИВтин жаңы учурлары боюнча эпидемиологиялык иликтөөлөрдүн 60%ы гана белгиленген мөөнөттө жүргүзүлгөн. Кабыл алуу 100% дытүздү, бардык медициналык мекемелер АИВ-инфекциясын аныктоого даяр. Система жергиликтүү өз алдынча башкаруунун бардык аймактарын, бардык курактагы адамдарды камтып, ошондой эле бардык мекемелерди керектүү материалдар жана техникалык каражаттар менен камсыз кылган. Жыйынтыгы.Согдий облусунда АИВге байкоо жүргүзүү системасы пайдалуу, алгылыктуу, репрезентативдүү жана туруктуу, бирок жөнөкөй жана өз убагында эмес. СПИД борборунун жана медициналык уюмдардын кызматкерлеринин тыгыз өз ара аракеттенүүсү, ошондой эле жооптуу адамдарды окутуу системанын татаалдыгын жеңилдетип, өз убагындалуулук деңгээлин жогорулатат.