НЕМОТОРНЫЕ СИМПТОМЫ ПРИ БОЛЕЗНИ ПАРКИНСОНА НА ПРИМЕРЕ ПАЦИЕНТОВ ГОРОДА АКТОБЕ
Authors: А.Б. Утегенова , А.П. Ермагамбетова , Г.Б. Кабдрахманова , А.А. Хамидулла , Ж.У. Урашева 
Published: October 2024

Актуальность. Немоторные проявления при болезни Паркинсона (БП) дебютируют задолго до манифестации двигательных нарушений. Распространенность частоты встречаемости немоторных симптомов (НМС) при БП колеблется от 70 до 100% пациентов. К часто встречающимся НМС при БП относятся: когнитивные нарушения, гипосмия, быстрое движение глаз (REM-rapid eye movement), расстройство поведения во сне (RBD-REM sleep behavior disorder), депрессия, запоры и расстройства мочеиспускания. Своевременная диагностика НМС при БП способствует ранней терапевтической коррекции. В данной статье рассматриваются НМС при болезни Паркинсона у пациентов города Актобе. Цель. Изучить частоту, структуру истепень выраженности НМС у пациентов на различных стадиях БП. Материалы и методы. Дизайн исследования: одномоментное поперечное. Исследование проводилось с мая 2019 года по июнь 2021 г. Исследование одобрено на заседании локального этического комитета Западно-Казахстанского Медицинского Университета г. Актобе, протокол № 4 от 17 мая 2019 года. Для оценки НМС применялась 1-ая часть шкалы MDS-UPDRS-немоторные аспекты повседневной жизни (nM-EDL). Данная часть шкалы оценивает влияние немоторных симптомов болезни Паркинсона на повседневную активность пациентов. Использовали следующие статистические критерии: Шапиро-Уилка, описательные статистики: медиана Me, нижний и верхний квартиль, стандартное отклонение. Корреляционный анализ проводился с помощью непараметрического критерия Спирмена для двух линейных переменных. Результаты и обсуждение: 1. У всех пациентов с БП отмечаются НМС легкой степени выраженности со средним баллом 7,5 по шкале MDS UPDRS-1. 2. Из всех НМС более выраженными оказались когнитивные нарушения (89,5%) и тревожность (89,5%); наименее выражены симптомы дофаминовой регуляции и нарушения мочеиспускания - в 4,4% и 2,9% случаев соответственно. 3. Установлено наличие положительной связи средней тесноты между шкалой MDS–UPDRS-1(nM-EDL) и продолжительностью заболевания (r=0,5, p<0,05). Таким образом, при прогрессировании БП происходило нарастание выраженности НМС. Заключение. Трудности диагностики НМС при БП обусловлены акцентированием внимания неврологов на моторных проявлениях БП. При этом, НМС являются «невидимой» частью айсберга, требующими первоочередного внимания врача. Использование шкалы MDS–UPDRS-1 (nM-EDL) врачами-неврологами будет способствовать своевременному выявлению НМС, соответствующей терапевтической коррекции и динамическому наблюдению за выраженностью НМС.

Relevance. Non-motor manifestations in Parkinson's disease (PD) make their debut long before the manifestation of motor disorders. The prevalence of the frequency of non-motor symptoms (NMS) in PD ranges from 70 to 100% of patients. Common NMS in PD include: cognitive impairment, hyposmia, rapid eye movement (REM-rapid eye movement), sleep behavior disorder (RBD-REM sleep behavior disorder), depression, constipation and urination disorders. Timely diagnosis of NMS in PD contributes to early therapeutic correction. This article discusses NMS in Parkinson's disease in patients of the city of Aktobe. The aim of study: to investigate the frequency, structure and severity of NMS in patients at various stages of PD. Materials and methods: This study is a fragment of the dissertation work "Immunohistochemical markers of degenerative diseases of the nervous system". Study design: single-stage transverse. The study was conducted from May 2019 to June 2021. The study was approved at the meeting of the local Ethics Committee of the West Kazakhstan Medical University in Aktobe, Protocol No. 4 of May 17, 2019. The 1st part of the MDS-UPDRS scale-non-motor aspects of everyday life (nM-EDL) was used to evaluate the NMS. This part of the scale evaluates the effect of non-motor symptoms of Parkinson's disease on the daily activity of patients. The following statistical criteria were used: Shapiro-Wilka, descriptive statistics: median Me, lower and upper quartile, standard deviation. Correlation analysis was performed using Spearman's nonparametric criterion for two linear variables. Results and discussion: 1. All patients with PD have mild NMS with an average score of 7.5 on the MDS UPDRS-1 scale. 2. Of all the NMS, cognitive impairment (89.5%) and anxiety (89.5%) were more pronounced; the symptoms of dopamine regulation and urination disorders were the least pronounced - in 4.4% and 2.9% of cases, respectively. 3. The presence of a positive association of the average closeness between the MDS–UPDRS-1 scale (nM-EDL) and the duration of the disease (r=0.5, p<0.05) was established. Thus, with the progression of PD, there was an increase in the severity of NMS. Conclusion. The difficulties in diagnosing NMS in PD are due to the focus of neurologists' attention on the motor manifestations of PD. At the same time, NMS are an "invisible" part of the iceberg, requiring the primary attention of a doctor. The use of the MDS–UPDRS-1 (nM-EDL) scale by neurologists will contribute to the timely detection of NMS, appropriate therapeutic correction and dynamic monitoring of the severity of NMS.

Өзектілігі. Паркинсон ауруы кезіндегі моторлы емес көріністер қозғалтқыш бұзылыстарының көрінісі алдын ала дамиды. Паркинсон ауруында моторлы емес симптомдардың кездесу жиілігінің таралуы 70-тен 100% - ға дейін ауытқиды. Жиі кездесетін моторлы емес симптомдар: танымдық бұзылулар, гипосмия, көздің жылдам қозғалысы (REM-rapid eye movement), ұйқының бұзылуы (RBD-REM sleep behavior disorder), депрессия, іш қату және зәр шығару бұзылыстары. Паркинсон ауруы кезіңдегі моторлы емес симптомдарды уақтылыдиагностикалау ерте терапиялық түзетуге ықпал етеді. Бұл мақалада Ақтөбе қаласының пациенттерінде Паркинсон ауруы кезіндегі моторлы емес симптомдардын ерекшеліктері қарастырылады. Мақсаты. Паркинсон ауруының әр-түрлі сатыларындағы пациенттерде моторлы емес симптомдардын жиілігін, құрылымын және айқындылық дәрежесін зерттеу. Материалдар мен әдістер. Зерттеу дизайны: бір сатылы көлденең. Зерттеу 2019 жылдың мамырынан 2021 жылдың маусымына дейін жүргізілді. Зерттеу Ақтөбе қаласындағы Батыс Қазақстан Медицина Университетінің жергілікті этикалық комитетінің отырысында мақұлданды, 2019 жылғы 17 мамырдағы № 4 хаттама. Немоторлы симптомдарды бағалау үшін MDS-UPDRS шкаласының 1-ші бөлігі қолданылды-күнделікті өмірдің моторлы емес аспектілері (nM-EDL) сілтеме. Шкаланың бұл бөлігі Паркинсон ауруының моторлы емес белгілерінің пациенттердің күнделікті белсенділігіне әсерін бағалайды. Келесі статистикалық критерийлер қолданылды: Шапиро-Уилка, сипаттамалық статистика: me медианасы, төменгі және жоғарғы квартиль, стандартты ауытқу. Корреляциялық талдау екі сызықтық айнымалы үшін Спирменның параметрлік емес критерийін қолдану арқылы жүргізілді. Нәтижелер және талқылау: 1. БП бар барлық пациенттерде MDS UPDRS-1 шкаласы бойынша орташа 7,5 баллы бар жеңіл дәрежедегі моторлы емес симптом байқалады. 2. Барлық моторлы емес симптомдардың ішінде когнитивті бұзылулар (89,5%) және мазасыздық (89,5%) айқын болды; допаминді реттеу және зәр шығару бұзылыстарының белгілері аз байқалады-сәйкесінше 4,4% және 2,9%. 3. MDS–UPDRS-1(nM-EDL) шкаласы мен аурудың ұзақтығы (r=0,5, p<0,05) арасындағы орташа тығыздықтағы оң байланыс бар екендігі анықталды. Осылайша, Паркинсон ауруы үдеген кезде моторлы емес симптомдардын артуы айқынды болды. Қорытынды. Дәрігердің бірінші кезектегі назарын талап ететін моторлы емес симптомтарды айқындап алу керек, себебі бұл «айсбергтің көрінбейтін" бөлігі болып табылады. Невролог дәрігерлердің моторлы емес симптомдарды аңықтауда MDS–UPDRS-1 (nM-EDL) шкаласын қолдануы дертті уақтылы анықтауға, тиісті терапевтік түзетуге және симптомдардың ауырлығын динамикалық бақылауға ықпал етеді.