Εργοφυσιολογικά και πληροφοριακά εργαλεία για την μελέτη και την ανάλυση ιατροφυσιολογικών δεδομένων ενήλικων ατόμων
Authors: Φωτιάδης Νικόλαος 
Published: August 2021

Στον σύγχρονο κόσμο επιστήμες όπως η ιατρική, η πληροφορική και η στατιστική συνεργάζονται προκειμένου να προσφέρουν υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας στους ανθρώπους και συγκεκριμένα σε σχέση με το ύψιστο αγαθό που είναι η υγεία. Η παρούσα θέση αποτελεί πρόταση για τη χρήση ποσοτικών μεθόδων αξιολόγησης των κλινικών ιατρικών αποτελεσμάτων ατόμων που πάσχουν από αναπνευστικές διαταραχές, οι οποίες θα συμπληρώσουν τις ήδη χρησιμοποιούμενες ποιοτικές μεθόδους.Προκειμένου η συγκεκριμένη διατριβή να οδηγηθεί στα εξαγόμενα συμπεράσματα και την διατύπωση των σχετικών προτάσεων, μελετήθηκε μία αντιπροσωπευτική ομάδα ασθενών στους οποίους χορηγήθηκε σταδιακά αυξανόμενη ποσότητα μεταχολίνης. Σε κάθε στάδιο ελήφθησαν οι αντίστοιχες σπιρομετρικές καμπύλες ροής-όγκου και όγκου-χρόνου, οι οποίες ψηφιοποιήθηκαν, ώστε να υπολογισθεί η ισχύς τους.Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε σε δύο στάδια. Αρχικά εξετάστηκε η φυσιολογική συμπεριφορά των δεδομένων, διενεργώντας στατιστικό έλεγχο της ανάλυσης συνδιακύμανσης για επαναλαμβανόμενες μετρήσεις στα υποκείμενα, ώστε να εξεταστεί η εξάρτηση των διαφόρων παραμέτρων των όγκων του εκπνεόμενου αέρα από την ποσότητα της χορηγούμενης δόσης μεταχολίνης. Επίσης για να διαπιστωθεί αν υπάρχει ομοιογένεια της ηλικίας στις ομάδες των δόσεων διενεργήθηκε ο έλεγχος της Ανάλυσης της Διακύμανσης μίας κατεύθυνσης. Στη δεύτερη φάση πραγματοποιήθηκε στατιστική εξέταση των δεδομένων μετά τον μετασχηματισμό τους με μεθοδολογίες «Ανάλυσης Σήματος» της σπιρομετρικής καμπύλης και προέκυψαν διαγράμματα όπου παρουσιάζεται η διαμόρφωση του συντελεστή μεταβλητότητας σε σχέση με τη συχνότητα και σε σχέση με τη δόση.Τα αποτελέσματα της έρευνας κατά την πρώτη φάση έδειξαν ότι υπάρχει μία ιδιαίτερα αρνητική και στατιστικώς ιδιαίτερα σημαντική συσχέτιση μεταξύ των σπιρομετρικών δεικτών που χρησιμοποιήσαμε (FEV1, FVC, FEV1%, F50%, F25%). Το γεγονός αυτό είναι αναμενόμενο και θεωρούμε ότι διασφαλίζει όχι μόνο τη στατιστική αλλά και την φυσιολογική αντιπροσωπευτικότητα του δείγματός μας. Τα αποτελέσματα της έρευνας κατά την δεύτερη φάση μας οδήγησαν στην εκτίμηση ότι: καθώς αυξάνεται η δόση κατά την πρόκληση με μεταχολίνη, τόσο ελαττώνεται ο συντελεστής μεταβλητότητας για την πλειονότητα των συχνοτήτων που εξετάστηκαν. συγκεκριμένες συχνότητες, στις μεγάλες δόσεις «ξεχωρίζουν» ως προς τη συμπεριφορά τους από τις υπόλοιπες συχνότητες, υπό την έννοια ότι εξακολουθούν να εμφανίζουν υψηλό συντελεστή μεταβλητότητας παρά το γεγονός ότι στο σύνολο του φάσματος ο συντελεστής μεταβλητότητας μειώνεται. οι χαμηλές και οι υψηλές συχνότητες είναι αυτές που εμφανίζουν τη μεγαλύτερη μείωση του συντελεστή μεταβλητότητας καθώς αυξάνεται η δόση της μεταχολίνης.Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι από τη συμπεριφορά των φασμάτων της σπιρομέτρησης για διαφορετικές, ολοένα αυξανόμενες δόσεις μεταχολίνης υποδεικνύεται η εντεινόμενη συμμετοχή του φαινομένου συντονισμού (δηλαδή της συγκέντρωσης της ενέργειας του σπιρομετρικού σήματος σε συγκεκριμένες ισαπέχουσες μεταξύ τους συχνότητες εις βάρος των ενδιάμεσων συχνοτήτων) καθώς αυξάνεται η δόση της μεταχολίνης.Θεωρούμε ότι το γεγονός αυτό, μαζί με τα όσα ανέδειξε η μέθοδος ανάλυσης της σπιρομετρικής καμπύλης που προτείνουμε, υποδεικνύει τη δυνατότητα περαιτέρω ανάλυσης του σπιρογραφήματος με μαθηματικά και πληροφορικά εργαλεία ώστε να οριστεί πολύ πιο επακριβώς το φαινόμενο και το εύρος της ΧΑΠ και, φυσικά, να καταστεί ευκολότερη η αξιολόγησή της.