Ορμονικές απαντήσεις στο σύνδρομο νευροκαρδιογενούς συγκοπής παρασυμπαθητικοτονικής αιτιολογίας ως δείκτες συμμετοχής της κεντρικής σεροτονεργικής δραστηριότητας
Authors: Ζάρβαλης Ηλίας 
Published: August 2021

η συμμετοχή της σεροτονίνης του ΚΝΣ στην πρόκληση της νευροκαρδιογενούς συγκοπής παρασυμπαθητικοτονικής αιτιολογίας ενώ είναι τεκμηριωμένη σε πειραματόζωα δεν είναι καλά μελετημένη σε ανθρώπους.Ο σκοπός της παρούσης μελέτης ήταν η διερεύνηση του ρόλου της σεροτονίνης του ΚΝΣ στην πρόκληση νευροκαρδιογενούς συγκοπής σε ανθρώπους, με την μελέτη των επιπέδων της κορτιζόλης και προλακτίνης του πλάσματος, που αποτελούν ένα έμμεσο αλλά αξιόπιστο δείκτη της κεντρικής σεροτονεργικής δραστηριότητας.Υλικό και Μέθοδος: η εργασία αποτελείται από τρία μέρη.Στο μέρος A υποβλήθηκαν σε απλή δοκιμασία ανάκλισης 46 ασθενείς (20 άνδρες, 26 γυναίκες) με ιστορικό συγκοπτικών επεισοδίων. Τα επίπεδα της κορτιζόλης και προλακτίνης του πλάσματος εκτιμήθηκαν μετά από λήψη αίματος από περιφερική φλέβα στο 0 (πριν), 10ο, 20ο και 30ο λεπτό της δοκιμασίας ανάκλισης στους ασθενείς με αρνητική δοκιμασία και μετά από 5 και 10 λεπτά μετά από την συγκοπή στους ασθενείς με θετική δοκιμασία ανάκλισης.Στο μέρος Β σε 15 ασθενείς με νευροκαρδιογενή συγκοπή και θετική δοκιμασία ανάκλισης (μέσης ηλικίας 46±9 έτη, 9 άνδρες) και 11 άτομα χωρίς ιστορικό συγκοπτικών επεισοδίων (μέσης ηλικίας 49±15 έτη, 6 άνδρες) που αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου, χορηγήθηκαν σε ύπτια θέση 25 mg ενδοφλέβια κλομιπραμίνης σε 15 λεπτά. Τα επίπεδα της κορτιζόλης και προλακτίνης εκτιμήθηκαν όπως και στο μέρος A στο 0 (πριν), 15ο, 30ο,45ο και 60ο λεπτό της δοκιμασίας.Στο μέρος Γ 55 ασθενείς με ιστορικό συγκοπτικών επεισοδίων με τυπικούς παρασυμπαθητικοτονικούς χαρακτήρες (μέσης ηλικίας 40+17 έτη, 23 άνδρες) και 22 φυσιολογικά άτομα (ομάδα ελέγχου, μέσης ηλικίας 46+15 έτη, 12 άνδρες) υποβλήθηκαν σε δύο δοκιμασίες ανάκλισης. Την 1η ημέρα έγινε η δοκιμασία ανάκλισης με ενδοφλέβια χορήγηση ισοπροτερενόλης και την 2η ημέρα δοκιμασία ανάκλισης στις 60°, για 20 λεπτά, με ενδοφλέβια χορήγηση 5 mg κλομιπραμίνης τα πρώτα 5 λεπτά της ανάκλισης.Αποτελέσματα: στο μέρος A 18 ασθενείς (10 άνδρες, ηλικίας 35+16 έτη) παρουσίασαν θετική δοκιμασία ανάκλισης και 28 (10 άνδρες, ηλικίας 42+17 έτη) αρνητική. Τα επίπεδα της κορτιζόλης και προλακτίνης παρουσίασαν σημαντικά μεγαλύτερη αύξηση στους ασθενείς με θετική δοκιμασία (πίνακας 1).Κορτιζόλη0102030Θετική Δ.A η =1878 ±3483 ±36123 ±43 *141 ±43 *Αρνητική Δ.A η = 2875 ±4081 ±3290 ±4392 ±45προλακτίνη0102030Θετική Δ.A η = 187.3 ±2.67.9 ±3.216.9 ±9.8 *19.4 ±9.0 *Αρνητική Δ.A η = 287.6 ±3.27.9 ±3.47.7 ±3.57.6 ±4.0Πίνακας 1 : μέσες τιμές ±σταθερά απόκλιση (ng/ml) των τιμών της κορτιζόλης και προλακτίνης, *ρ<0.05.Στο μέρος Β τα επίπεδα της κορτιζόλης και προλακτίνης παρουσίασαν σημαντικά μεγαλύτερη αύξηση στους ασθενείς με νευροκαρδιογενή συγκοπή σε σχέση με την ομάδα ελέγχου (πίνακας 2).κορτιζόλη015304560Ασθενείς με Ν.Κ.Σ η=1585 ±2699 ±32172 ±44*185± 57*188 ±70*Φυσιολογικά άτομα η=1182 ±3187 ±33118 ± 49115 ± 53123 ±58προλακτίνη015304560Ασθενείς με Ν.Κ.Σ η=157.5 ±2.312.9± 6.7*16.5±6.0*16.1± 5.7*15.7 ±8.7*Φυσιολογικά άτομα η=115.4 ±2.96.5 ± 6.08.2 ± 6.69.0 ±6.99.0 ±7.1Πίνακας 2: μέσες τιμές ±σταθερά απόκλιση (ng/ml) των τιμών της κορτιζόλης και προλακτίνης, *ρ<0.05.Στο μέρος Γ εικοσιεννέα από τους 55 ασθενείς είχαν θετική δοκιμασία ανάκλισης με ισοπροτερενόλη ( 53%) και 44 (80%) θετική δοκιμασία ανάκλισης με ενδοφλέβια χορήγηση κλομιπραμίνης. Κανένα άτομο από την ομάδα ελέγχου δεν παρουσίασε θετική δοκιμασία ανάκλισης με ισοπροτερενόλη και μόνο 1 θετική δοκιμασία με ενδοφλέβια κλομιπραμίνη.Συμπέρασμα: Κατά την θετική δοκιμασία ανάκλισης η αύξηση των επιπέδων της κορτιζόλης και προλακτίνης είναι ένδειξη συμμετοχής της σεροτονίνης του ΚΝΣ στην παθογένεια της νευροκαρδιογενούς συγκοπής. Ασθενείς με νευροκαρδιογενή συγκοπή παρουσιάζουν αυξημένη απάντηση σε φάρμακα που αυξάνουν την σεροτονίνη του ΚΝΣ. Η δοκιμασία ανάκλισης με ενδοφλέβια χορήγηση κλομιπραμίνης έχει μεγαλύτερη ευαισθησία σε σχέση με την «κλασσική» δοκιμασία ανάκλισης με ενδοφλέβια χορήγηση ισοπροτερενόλης στην διάγνωση ατόμων που πάσχουν από νευροκαρδιογενή συγκοπή, με παρόμοια υψηλή ευαισθησία.