ANALYSIS AND CONDITIONS FOR INCREASING THE TEHNOLOGICAL COMPETITIVENESS OF THE ECONOMY OF KAZAKHSTAN
Authors: Умарова Г.Х. , Исатаева Г.Б. , Жуманова Г.М. , Кожамкулова И.Е. , Umarova G. , Isatayeva G. , Zhumanova G. , Kozhamkulova I. 
Published: June 2024

Мақалада Қазақстан экономикасының технологиялық бәсекеге қабілеттілігінің өзекті мәселелері талқыланады. Қазақстан Республикасында технологиялық бәсекеге қабілеттілікті қамтамасыз етуді Стратегиялық жоспарлау жүйесі одан әрі дамытуды және жетілдіруді қажет етеді. Зерттеудің әдіснамалық негізі ел экономикасының бәсекеге қабілеттілігін талдауға жүйелі көзқарас болып табылады, атап айтқанда: танымның диалектикалық әдісі, статистикалық әдіс, индукция және дедукция әдістері, топтастыру әдісі. Зерттеу барысында Қазақстан өнеркәсібінің түрлі салаларындағы инновациялық белсенділікке талдау жүргізілді. Соңғы бірнеше жылдағы теріс динамиканы көрсететін инновациялық шығындар көрсеткіштеріне және олардың нақты нәтижелеріне ерекше назар аударылады. Экономиканың технологиялық бәсекеге қабілеттілігінің негізін құрайтын перспективалық зерттеулер мен әзірлемелерді қаржыландыруға ерекше назар аударылды. Сонымен қатар, Қазақстанның басқа елдермен салыстырғанда жоғары технологиялық экспортының серпіні қарастырылды. Республиканың өнеркәсіптік секторына салынған капитал салымдарының құрылымы егжей-тегжейлі зерделенді. Қазақстанның өңдеу саласында күрделі инвестициялардың 80% - дан астамы төмен және орта технологиялық секторларға салынғаны атап өтілді, бұл оны жаңғыртуға ықпал етпейді. Сондай-ақ, Төртінші өнеркәсіптік революция талаптарына жауап беретін жоғары технологиялық өндірістерді дамыту бағытында ел экономикасының күшті және әлсіз жақтары айқындалды. Алынған нәтижелер негізінде Қазақстан экономикасының технологиялық бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етудің стратегиялық басымдықтары белгіленді.

The article discusses current issues related to the technological competitiveness of the economy of Kazakhstan. The methodological basis of the study is a systematic approach to analyzing the competitiveness of the country's economy, in particular, methods such as the dialectical method of cognition, statistical method, methods of induction and deduction, and grouping method were used. During the research, an analysis of innovative activity in various industries of Kazakhstan was carried out. Special attention is paid to financing advanced research and development, which form the basis of the country's technological competitiveness. Particular emphasis is placed on indicators of innovation costs and their actual results, which have shown negative dynamics over the past few years. In addition, the dynamics of Kazakhstan’s high-tech exports in the structure of industrial exports in comparison with other countries is considered. The structure of capital investments in the industrial sector has been studied in detail. It is noted that in the manufacturing industry of Kazakhstan, more than 80% of capital investments are made in low- and medium-tech sectors. The strengths and weaknesses of the country's economy in the direction of the development of high-tech industries that meet the requirements of the Fourth Industrial Revolution are also highlighted. Based on the results obtained, strategic priorities for ensuring the technological competitiveness of the economy of Kazakhstan are identified.