РОЛЬ УЛЬТРАЗВУКОВОГО ИССЛЕДОВАНИЯ В ВЫЯВЛЕНИИ СОСУДИСТЫХ ОСЛОЖНЕНИЙ У РЕЦИПИЕНТОВ ТРАНСПЛАНТАТА ПЕЧЕНИ
Authors: Оразбаева Д.Р. , Иса Г. , Сагындыков И.К. , Ахметов Е.А. , Манатова А.М. , Жарлыганова Д.С. 
Published: January 2025

Введение. Трансплантация печени является сложной процедурой, требующей тщательного мониторинга возможных осложнений. Одним из ключевых методов диагностики послеоперационных сосудистых нарушений является ультразвуковое исследование (УЗИ), которое позволяет своевременно выявить осложнения и принять меры для их устранения. УЗИ является неинвазивным, доступным и высокоинформативным методом, что делает его важным инструментом в посттрансплантационном ведении пациентов. Цель исследования. Оценить роль УЗИ в диагностике сосудистых осложнений у реципиентов печени, подвергшихся трансплантации. Материалы и методы. В исследование были включены 93 пациента, перенесшие трансплантацию печени с июня 2013 года по февраль 2024 года. Для оценки сосудистых осложнений применялось комплексное УЗИ, включающее B-режим и допплеровское исследование. Основные параметры: проходимость и анатомия сосудов, кровоток в печеночной артерии, воротной и печеночной венах. Результаты анализировались с помощью программы EpiInfo. Результаты. У 42 пациентов (45,16%) были выявлены сосудистые осложнения, включая тромбоз печеночной артерии (11 случаев, 26,19%), стеноз воротной вены (1 случай, 2,38%) и тромбоз портальной вены (4 случая, 9,52%). УЗИ показало высокую точность и чувствительность при диагностике тромбоза и стеноза сосудов (100% для тромбоза печеночной артерии и портальной вены). Выводы. УЗИ является эффективным методом для диагностики сосудистых осложнений после трансплантации печени. Высокая чувствительность и точность делают его незаменимым инструментом в ранней диагностике и мониторинге пациентов, что способствует успешному исходу трансплантации.

Introduction. Liver transplantation is a complex procedure that requires careful monitoring of possible complications. One of the key methods for diagnosing postoperative vascular disorders is ultrasound (USG), which allows timely detection of complications and measures to eliminate them. Ultrasound is a non-invasive, accessible and highly informative method, which makes it an important tool in post-transplantation management of patients. Aim of the study. To evaluate the role of ultrasound in the diagnosis of vascular complications in liver transplant recipients. Materials and methods. Ninety-three patients who underwent liver transplantation from June 2013 to February 2024 were included in the study. Comprehensive ultrasound including B-mode and Doppler study was used to evaluate vascular complications. Main parameters: patency and vascular anatomy, blood flow in the hepatic artery, portal and hepatic veins. The results were analyzed using EpiInfo program. Results. In 42 patients (45.16%), vascular complications were identified, including hepatic artery thrombosis (11 cases, 26.19%), portal vein stenosis (1 case, 2.38%), and portal vein thrombosis (4 cases, 9.52%). Ultrasound demonstrated high accuracy and sensitivity in diagnosing vascular thrombosis and stenosis (100% for hepatic artery and portal vein thrombosis). Conclusions. Ultrasound is an effective method for diagnosing vascular complications after liver transplantation. High sensitivity and accuracy make it an indispensable tool in early diagnosis and monitoring of patients, which contributes to the successful outcome of transplantation.

Кіріспе. Бауыр трансплантациясы күрделі процедура болып табылады, сонымен қатар ықтимал асқынуларды пайда болмас үшін мұқият бақылауды қажет ететін процедура. Операциядан кейінгі қан тамырларының бұзылуын диагностикалаудың негізгі әдістерінің бірі, асқынуларды уақтылы анықтауға және оларды жою шараларын қабылдауға мүмкіндік беретін ультрадыбыстық зерттеу болып табылады. Ультрадыбыстық зерттеу инвазивті емес, қол жетімді және жоғары ақпарат беретін әдіс болып табылады, бұл оны пациенттерді трансплантациядан кейінгі бақылау кезеңіндегі маңызды құрал етеді. Зерттеудің мақсаты. Бауыр транс плантаты реципиенттеріндегі тамырлы асқынуларды диагностикалауда ультрадыбыстың рөлін бағалау. Материалдар мен тәсілдер. Зерттеуге 2013 жылдың маусымынан 2024 жылдың ақпанына дейін бауыр трансплантациясы жасалған 93 науқас қатысты. Қан тамырларының асқынуларын бағалау үшін В-режимі мен Доплерографияны қоса, кешенді ультрадыбыстық зерттеу қолданылды. Негізгі параметрлері: қан тамырларының ашықтығы мен анатомиясы, бауыр артериясындағы қан ағымы, қақпа және бауыр веналары. Нәтижелер EpiInfo бағдарламасы арқылы талданды. Нәтижелер. 42 науқаста (45,16%) тамырлық асқынулар анықталды, оның ішінде бауыр артериясының тромбозы (11 жағдай, 26,19%), қақпа венасының стенозы (1 жағдай, 2,38%) және қақпа венасының тромбозы (4 жағдай, 9,52%). УДЗ тамырлардың тромбозы мен стенозын диагностикалауда жоғары дәлдік пен сезімталдықты көрсетті (бауыр артериясы мен қақпа венасының тромбозы үшін 100%). Қорытындылар. Ультрадыбыстық зерттеу бауыр трансплантациясынан кейінгі тамырлы асқынуларды диагностикалаудың тиімді әдісі болып табылады. Жоғары сезімталдық пен дәлдік оны ерте диагностикалауда және пациенттерді бақылауда таптырмас құралға айналдырады, бұл трансплантацияның сәтті нәтижесіне ықпал етеді.