BABÜRLÜLER DEVRİNDEN GÜNÜMÜZE FİL TAKILARININ HİNT TAKILARI İLE BENZERLİKLERİ
Authors: KANSOY Umut 
Published: July 2023

Hint mitolojisine göre yeryüzü dört temel yönde duran fillerin üzerinde durmaktadır. Bu filler, ekinleri yetiştirmek ve büyütmek için hortumları ile suyu yukarıya kaldırıp yaz gününde yağmur ve kış gününde kar olarak yeryüzüne serpmektedirler. Fillerin en önemli işlevi ilahi akrabalarını, bulutları, yani göksel filleri cezp etmeleridir. Ayrıca Tanrı Şiva’nın iki oğlundan biri olan fil başlı Ganeşa’nın Hint dinî inançlarında çok önemli bir yeri bulunmaktadır. Ganeşa bilgelik tanrısıdır ve engellerin aşıcısıdır. Bu nedenle birçok kitap Ganeşa’nın adıyla, ona dua edilmesi ile başlar. Muradlarına ulaşabilmeleri için diğer tanrıların bile Bilgelik Tanrısı Ganeşa’ya dua etmeleri gerekmektedir. Dünyevi açıdan bakacak olursak filler hem bereketin kaynağıdırlar hem de en önemli savaş hayvanıdırlar. Bundan dolayı Hindistan ve çevre ülkelerde fil sahibi olmak, hükümdarlık, asalet ve güç sahibi olmanın en önemli alametleri arasında yer almaktadır. Saydığımız dini ve dünyevi nedenlerden dolayı Güney Asya ülkelerinde fillerin süslenmesine çok büyük önem verilmektedir. Hint kültüründeki ve Babürlü kültüründeki önemlerinden dolayı bu çalışmada kadın takıları kadar güzel olan ve hatta bazen onlardan çok daha da gösterişli olan süslü fil binitlerini ve fil süslerini tanıtmayı amaçladık. Babürlülerin hüküm sürdüğü zaman dilimine, yakın döneme ve günümüze ait süslü fil binit takımı ve fil süsü örneklerini sunduk. Böylece bu konudaki geleneğin devamlılığını sergiledik. Aynı zamanda süslü fil binit takımlarının ve fil süslerinin geçirmiş olduğu evrimi de sergilemiş olduk. İlaveten geleneksel Hint kadın takıları ile süslü fil binit takıları ve fil süsleri arasındaki benzerlikleri sunduğumuz görseller yoluyla ortaya koyduk ve her iki türün birbirleri üzerindeki tesirlerini sergilemiş olduk. Babürlüler kanalıyla Hindistan’a getirilmiş olan takıları naklettik. Bunların hem fil hem de kadın takısı olarak kullanımlarına dair örnekler sunduk. Bu şekilde çalışmamızda toplamda 18 çeşit süslü fil binit takımını ve fil süsünü tanıtmış olduk. Süslü fil binit takımları ve fil süsleri en çok baş bölgesinde toplanmaktadır. Baş bölgesine takılan 13 çeşit süslü fil binitini ve fil süsünü bu çalışmada ele aldık. Bunlar fil duvakları, fil şapkaları, fil taçları, fil baş üstü panoları, fil baş üstü heykelcikleri, fil alın gerdanlıkları, fil alın madalyonları, alaşımdan yapılma fil alın örtüleri, tekstilden yapılan fil baş ve alın örtüleri, fil hortum üstü küpeleri, fil kulak küpeleri, dekoratif fil mendilleri ve fil dişi halkalarıdır. Boyun bölgesine takılan 3 çeşit fil süsü tanıttık. Bunlar fil gerdanlıkları, madalyonlu fil kolyeleri ve fil göğüslükleridir. Ayak bölgesine takılan 2 çeşit süslü fil binit takımını tanıttık. Bunlar fil halhalları ve fil bileklikleridir. Son olarak set halinde hazırlanmış olan fil takılarından örnekler sunduk. Süslü fil binit takımlarının ve fil süslerinin çok özenli bir şekilde, takım halinde tasarlanıp üretildiklerini ortaya koyduk. Daha önce savaş fillerinin binit takımları üzerine iki makale yazmıştık. Bu iki makalede geçen binit takımlarına ve fil süslerine bu çalışmada gerekmedikçe yer vermedik.