ПРЕПОДАВАНИЕ В ШКОЛЕ ЗНАЧЕНИЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ НАЦИОНАЛЬНОЙ ИНТЕЛИГЕНЦИИ В ВОСТАНОВЛЕНИИ ЦЕЛОСТНОСТИ КАЗАХСКОЙ ЗЕМЛИ (Исследование деятельности (Action Research) как стратегия повышения эффективности самостоятельной деятельности современного учителя)
Authors: Жамелов Б.А. 
Published: January 2024

Қазақ АКСР-інің құрылуымен Қазақ жерінің тұтастығын қалыптастыру мәселесі күн тәртібіндегі маңызды мәселелердің бірі болды. Тарыдай шашылып, Сібір ревкомының, Түркістан АКСР-інің және РКФСР аумағында қалып кеткен тарихи қазақ жерлерін жаңадан құрылған автономия құрамына қосу ісін алаш қайраткерлері өздерінің маңызды миссиясы деп санады. Қазіргі Қазақстан Республикасының аумағының тарихи-құқықтық тұрғыдағы қалыптасуында қазақ зиялыларының еңбегі орасан зор. Бұл күрделі тарихи оқиға жалпы орта мектептерде 9 сыныптың оқу бағдарламасына енгізілген. Мақалада қазақ зиялыларының қазақ халқының тарихи аумақтарын тұтастығын қалыптастыру кезіндегі қызметі мен рөлі, осы оқиғаның тарихи маңыздылығын білу мақсатында жалпы орта мектепте 9 сыныпта «Action Research-іс-әрекетті зерттеу» педагогикалық тәсілі аясында өтілген сабақтың зертеу талдамасы қарастырылады. «Action Research-іс-әрекетті зерттеу» мұғалімнің күнделікті не істейтінін жалпы бағалау, сонымен қатар мұғалім рефлексиясының заманауи түрі. Іс-әрекеттегі зерттеуді қалай жүргізу керектігін таңдау осы процеске қатысатын қатысушыларға байланысты. Бұл белгілі бір мұғалім- нің, мұғалімдер тобының немесе мектептегі зерттеудің зерттеуі болуы мүмкін. Іс-әрекеттегі зерттеудің мәні мұғалімнің (мұғалімдер тобының) іс-әрекет барысында туындаған белгілі бір мәселені шешу арқылы кәсіби шеберлігін дамытады. Осылайша, іс-әрекетте зерттеу жүргізу арқылы мұғалім өзінің оқыту тәжірибесіне өзгерістер енгізеді. Аталған педагогикалық тәсіл осы тарихи кезеңді оқытуда тиімділігі жоғары және оқушылардың тақырыпты мңгеруде себеп-салдарлық байланысты білу, тарихи оқиғаларды түсініп талдау дағдысын дамытуда маңызды. Кілт сөздер: Action Research, іс-әрекетті зерттеу, әдіс-тәсіл, рефлексия, тарихи концепт, «сұрақ қою» деңгейлік тапсырмалар, территория, алаш зиялылары. Бұл зерттеу жұмысы Қазақстан Республикасы ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым комитетімен қаржыландырды (Грант № AP 19676634)

С созданием Казахской АССР одним из важных вопросов повестки дня стал вопрос формирования целостности казахской земли. Своей важной миссией деятели Алаша считали включение в состав вновь созданной автономии исторических казахских земель, оставленных на территории Сибирского ревкома, Туркестанской АССР и РСФСР. Заслуга казахской интеллигенции в историко-правовом становлении территории современной Республики Казахстан огромна. Это сложное историческое событие включено в учебную программу 9-го класса в средних школах в целом. В статье рассматривается деятельность и роль казахской интеллигенции при формировании целостности исторических территорий казахского народа, анализ урока, проводимого в рамках педагогического подхода «Action Research-исследование деятельности» в 9 классе средней общеобразова-тельной школы с целью познания исторической значимости этого события. "Action Research-исследование деятельности" – это общая оценка того, что учитель делает ежедневно, а также современная форма рефлексии учителя. Выбор того, как проводить исследование в действии, зависит от участников, участвующих в этом процессе. Это может быть исследование конкретного учителя, группы учителей или школьного исследования. Суть исследования в деятельности заключается в том, что учитель (группа учителей) развивает профессиональное мастерство, решая определенную проблему, возникающую в ходе деятельности. Таким образом, проводя исследование в действии, учитель вносит изменения в свой опыт обучения. Данный педагогический подход имеет высокую эффективность в обучении данному историческому периоду и важен для развития у учащихся навыков понимания и анализа исторических событий, знания причинно-следственной связи при изучении темы. Ключевые слова: Action Research, исследование деятельности, метод, рефлексия, исторический концепт, уровневые задания, территория, алашская интеллигенция, педагогика.

With the creation of the Kazakh Assr, one of the most important issues on the agenda was the formation of the integrity of the Kazakh land. Alash figures considered their important mission to include in the newly created autonomy the historical Kazakh lands that were scattered and remained on the territory of the Siberian revkom, the Turkestan Assr and the RSFSR. The work of the Kazakh intelligentsia in the formation of the territory of the modern Republic of Kazakhstan in the historical and legal context is enormous. This complex historical event is included in the curriculum of the 9th grade in general secondary schools. The article discusses the activities and role of the Kazakh intelligentsia in the formation of the integrity of the historical territories of the Kazakh people, the analysis of the lesson conducted in the framework of the pedagogical approach "Action Research-Action Research" in the 9th grade of general secondary school in order to know the historical significance of this event. "Action Research-Action Research" is a general assessment of what the teacher does on a daily basis, as well as a modern form of teacher reflection. The choice of how to conduct research in action depends on the participants involved in this process. This can be a study by a specific teacher, a group of teachers, or a school study. The essence of research in activity is that the teacher (group of teachers) develops professional skills by solving a specific problem that has arisen in the course of activity. Thus, by conducting research in activities, the teacher makes changes to his teaching experience. This pedagogical approach is highly effective in teaching this historical period and is important in the development of students ' skills to understand and analyze historical events, to know the causal relationship in the study of the topic. Keywords: Action Research, methodology, reflection, historical concept, level tasks "asking questions", territory, Alash intelligentsia.