Болашақ костюм дизайнерлердің көркемдік-жобалық құзыреттілігі: мәні мен мазмұны (қазақстандық материалдар негізінде)
Authors: FAIZULLINA E.E. 
Published: April 2023

The article is dedicated to study the identity and content study of one of the important professional competencies of future costume designers - artistic design. The author understands it as the designer’s ability to develop a project idea based on a conceptual and creativity to solve a design goal. Without all this, today a designer cannot be in demand and competitive in his professional area. This type of professional competence, according to the author of the article, is the least developed in the general structure of the professional training of future costume designers based on Kazakhstani materials. To prepare specialists of any profile, each country is looking to create its professional personnel based on national values, especially relevant for culture and art. From this point, the author of the article is convinced that the artistic and design competence of future costume designers as an integral quality of a person in Kazakhstani universities should be based not only on modern theories to create competencies theory, but also on the national component. The latter in costume design is understood as a whole complex of knowledge in the national clothes (the semantics of the costume and its dthe features of headdresses, and much more). Therefore, the structure of the artistic and design competence of future costume designers, the most important is the national component, integrated into the professional training system. This competence is formed in several special disciplines: “Costume History” and “Material science of textile materials”, which take an important place in the education system of future costume designers. The aim of this study is to develop and substantiate the identity and content of the artistic and design competence of future costume designers

Мақала болашақ костюм дизайнерлерінің маңызды кәсіби құзыреттіліктерінің бірі- көркемдік-жобалық мәні мен мазмұнын зерттеуге арналған. Бұл мәселені автор дизайнердің дизайн мәселесін шешуге тұжырымдамалық, шығармашылық көзқарасқа негізделген дизайн идеясын жасау қабілетін түсінеді. Онсыз дизайнер бүгінде өзінің кәсіби саласында сұранысқа ие және бәсекеге қабілетті бола алмайды. Мақала авторының пікірінше, кәсіби құзыреттіліктің бұл түрі қазақстандық материалдардағы болашақ костюм дизайнерлерін кәсіби даярлаудың жалпы құрылымында ең аз зерттелген болып табы-лады. Кез-келген бағыттағы мамандарды дайындауда, әсіресе мәдениет пен өнер саласына, әр ел ұлттық құндылықтарға сүйене отырып, өзінің кәсіби кадрларын қалыптастыруға тырысады. Демек, мақала авто-ры болашақ костюм дизайнерлерінің көркемдік - жобалық құзіреттілігі қазақстандық университеттердегі жеке тұлғаның ажырамас сапасы ретінде құзіреттілікті қалыптастырудың заманауи теорияларына ғана емес, сонымен бірге ұлттық компонентке де негізделуі керек деп санайды. Костюм дизайнындағы соңғы ұғым ұлттық киім саласындағы (костюм мен оның декорының семантикасы, бас киімдердің ерекшеліктері және басқалары) білімнің барлық жиынтығын білдіреді. Сондықтан болашақ костюм дизайнерлерінің көркемдік – жобалық құзіреттілігінің құрылымында кәсіби дайындық жүйесіне біріктірілген ұлттық компонент маңызды болып табылады. Сонымен, қарастырылып отырған құзыреттілік болашақ костюм дизайнерлерін даярлау жүйесінде маңызды орын алатын «Костюм тарихы» және «Тоқыма материалдары туралы материалтану» бірқатар арнайы пәндерде қалыптасады. Осы зерттеудің мақсаты болашақ костюм дизайнерлерінің көркемдік – жобалық құзіреттілігінің мәні мен мазмұнын әзірлеу және негіздеу болып табылады.

Статья посвящена исследованию вопроса сущности и содержание одной из важных профессиональ-ных компетенций будущих дизайнеров-костюма – художественно-проектной. Под ней автор понимает способность дизайнера разрабатывать проектную идею, основанную на концептуальном, творческом подходе к решению дизайнерской задачи, без которой дизайнер сегодня не может быть востребован и кон-курентоспособен в своей профессиональной сфере. Этот вид профессиональной компетенции, по мне-нию автора статьи является наименее разработанной в общей структуре профессиональной подготовки будущих дизайнеров-костюма на казахстанских материалах. В подготовке специалистов любого профиля каждая страна стремится к формированию своих профессиональных кадров с опорой на национальные ценности, особенно данный факт актуален для сферы культуры и искусства. Отсюда, автор статьи убеж-ден, что художественно-проектная компетенция будущих дизайнеров-костюма как интегральное каче-ство личности в казахстанских вузах должна опираться не только на современные теории формирования компетенций, но и на национальный компонент. Под последним в дизайне костюма понимается целый комплекс знаний в области национальной одежды (семантика костюма и его декора, особенности голов-ных уборов и многого другого). Поэтому в структуре художественно-проектной компетенции будущих дизайнеров-костюма важнейшим выступает национальный компонент, интегрированный в систему про-фессиональной подготовки. Так, рассматриваемая компетенция формируется на ряде специальных дис-циплин: «История костюма» и «Материаловедение текстильных материалов», которые занимают важное место в системе подготовки будущих дизайнеров-костюма. Целью настоящего исследования является разработка и обоснование сущности и содержание художественно-проектной компетенции будущих ди-зайнеров-костюма.