Συστηματικά τεκμήρια για τον καρκίνο του ενδομητρίου
Authors: Πολύζος Νικόλαος 
Published: January 2014

Στόχος μας ήταν να ελέγξουμε την αποτελεσματικότητα της χημειοθεραπείας και ορμονοθεραπείας στον προχωρημένο καρκίνο του ενδομητρίου. Στις βάσεις δεδομένων MEDLINE, EMBASE και COHRANE Library αναζητήθηκαν τυχαιοποιημένες κλινικές που να συγκρίνουν χημειοθεραπευτικά ή ορμονοθεραπευτικά σχήματα σε ασθενείς με τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό αδενοκαρκίνωμα του ενδομητρίου. Η μελέτη επικεντρώθηκε στην ανάλυση των αποτελεσμάτων σχετικά με την επιβίωση των ασθενών, ενώ εξετάσθηκαν και τα χαρακτηριστικά των μελετών και η πιθανότητα ύπαρξης σφαλμάτων κατά τον σχεδιασμό τους. Από τις 17 τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές που συμπεριλήφθησαν στη ανασκόπηση (2964 ασθενείς που τυχαιοποιήθηκαν σε 34 θεραπευτικά σκέλη), μόνο 4 θεραπευτικά σχήματα χρησιμοποιήθηκαν σε περισσότερες από μία μελέτη και μόνο δύο σύγκριναν τα ίδια θεραπευτικά σχήματα. Στατιστικά σημαντική διαφορά στην επιβίωση μεταξύ των συγκρινόμενων θεραπευτικών σχημάτων βρέθηκε μόνο σε μία πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη, που όμως ήταν οριακά σημαντική (p=0.032) και η διαφορά στην επιβίωση ανέρχονταν μόλις στους 3 μήνες. Τρεις επιπλέον μελέτες παρουσίασαν μερικά οφέλη επιβίωσης, αλλά αυτά προέκυψαν μόνο μετά από τις συγκεκριμένες ρυθμίσεις, και η διαφορά ήταν ενάντια στο υπό έλεγχο θεραπευτικό σχήμα σε μια από αυτές. Μόνο 4 δοκιμές (24%) ανέλυσαν όλους τους τυχαιοποιημένους ασθενείς, ενώ καμία από τις τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές δεν ήταν διπλή-τυφλή. Η μέση επιβίωση ήταν φαινομενικά μεγαλύτερη στις πιο πρόσφατες σε σχέση με τις παλαιότερες μελέτες, αλλά το αποτέλεσμα αυτό προκύπτει από το συνυπολογισμό σημαντικά λιγότερων ασθενών με χειρότερο performance status (PS) στις πιο πρόσφατες δοκιμές (p<0.01). Συνολικά, τα στοιχεία που προκύπτουν από τις τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές για τη θεραπεία του προχωρημένου καρκίνου του ενδομητρίου είναι περιορισμένα. Το θεραπευτικό όφελος των συγκεκριμένων σχημάτων είναι αμφισβητήσιμο και η αποτελεσματικότητα τους, τουλάχιστον σε σχέση με την ολική επιβίωση των ασθενών, μάλλον όχι ξεκάθαρη. Επιπλέον, εξετάσαμε τις οδηγίες που παρήχθησαν από ογκολογικές και γυναικολογικές επιστημονικές εταιρίες και αξιολογήσαμε την κάλυψη και τη θέση τους προς τη χημειοθεραπεία σε νόσο προχωρημένου σταδίου μεταξύ 4 γυναικολογικών καρκίνων (μαστού, ωοθηκών, τραχήλου της μήτρας και ενδομητρίου) όπου τα στοιχεία για τη χρήση της χημειοθεραπείας είναι πολύ διαφορετικά. Μεταξύ 224 προσδιορισμένων επιλέξιμων εταιριών, 69 (31%) παρείχαν οποιοδήποτε είδος των οδηγιών, ενώ οι συστάσεις για τη χημειοθεραπεία στον προχωρημένο γυναικολογικό καρκίνο γυναικολογικές ήταν διαθέσιμες σε 20 από αυτές. Μόνο 14 είχαν 97 αναπτύξει δικές τους οδηγίες, και μόνο 5 είχαν αναπτύξει οδηγίες και για τους 4 καρκίνους. Οι οδηγίες διέφεραν στην παράθεση στοιχείων για δευτερογενή αποτελέσματα της χημειοθεραπείας όπως επιβίωση-ελεύθερη-νόσου (p=0.033), ποσοστό απάντησης στη χημειοθεραπεία (p=0.024), την ανακούφιση συμπτωμάτων των ασθενών (p=0.005), την ποιότητας της ζωής (p=0.001) και τοξικότητας (p=0.039), με τους καρκίνους του ενδομητρίου και του τραχήλου της μήτρας να αναφέρονται σπανιότερα σε αυτές τις παραμέτρους. Όλες οι οδηγίες άμεσα ή έμμεσα υποστήριζαν τη χρήση της χημειοθεραπείας. Συνεπώς, οι διαθέσιμες οδηγίες τείνουν να συστήσουν τη χρήση χημειοθεραπείας ακόμη και για τις νόσους όπου η επίδραση της χημειοθεραπείας είναι αμφισβητούμενη και οι συστάσεις τους είναι συχνά βασισμένες στα πενιχρά στοιχεία.