АДЕП-АХЛАКТУУЛУК ФИЛОСОФИЯЛЫК ЖАНА УКУКТУК КАТЕГОРИЯ КАТАРЫ
Authors: Акматалиев А.Т. , Эргешов А.Ы. , Муратбаева Г.Н. , Акматова Г.Э. 
Published: December 2024

Изилдѳѳнүн предмети болуп адеп-ахлактуулук түшүнүгү эсептелет. Изилдѳѳнүн максаты катары адеп-ахлактуулук философиялык жана укуктук категория катары кызмат кылат. Изилдѳѳнүн методдору: изилдѳѳ процессинде системалык, тарыхый, формалдык-логикалык, абстрактуу, аналогиялык жана башка методдор колдонулду. Алынган натыйжалар: макаланын автору изилдѳѳнүн жүрүшүндѳ кѳрсѳткѳндѳй, адеп-ахлактуулук жана морал «адамдагы адамгерчиликтүүлүктүн» өлчөмү. Адамдын адеп-ахлак деңгээли анын жаныбардан канчалык айырмаланарын, ал канчалык социалдаштырылгандыгын жана «адамдаштырылгандыгын» көрсөтөт, «Адеп-ахлактуулук» жана «морал» категорияларынын мазмуну философиялык системаларда узак убакыт бою активдүү өнүгүп келе жатат. Коомдун жана мамлекеттин өнүгүүсүнүн кайсы доору болбосун өзүнүн жакшылык концепциялары менен коштолгон жана жамандык, моралдык жана этика жана адамдын өнүгүүсүнүн ар бир этабында доордун рухуна ылайык адеп-ахлак түшүнүгүнө айрым өзгөртүүлөр киргизилген. Алынган натыйжалардын илимий баалуулугу адеп-ахлактуулук философиялык категория катары кызмат кылуусунда турат. Алынган натыйжалардын практикалык мааниси адеп-ахлактуулук философиялык изилдөөлөрдө философиялык жана укуктук категория катары колдонулат. Аталган тема боюнча изилдѳѳлѳрдүн келечеги туурасындагы сунуштамалар: кийинки илимий изилдѳѳлѳрдѳ адеп-ахлактуулук түшүнүгүн философиялык категория катары кыйла кеңири аспектиде изилдөө.

Предметом исследования является понятие нравственности. Целью исследования нравственность выступает как философская и правовая категория. Методы исследования: в процессе исследования использовались системный, исторический, формально-логический, абстрактный, аналогичный и другие методы. Полученные результаты: как показал в ходе исследования автор статьи, этика и мораль являются мерилом «человечности в человеке». Нравственный уровень человека показывает, насколько он отличается от животного, насколько он социализирован и «очеловечен». Содержание категорий «нравственность» и «мораль» уже давно активно развивается в философских системах. Любой период развития общества и государства сопровождается своими понятиями о добре и зле, морали и этике, и на каждом этапе развития человечества в понятие морали вносились некоторые изменения согласно духу эпохи. Научная ценность полученных результатов заключается в том, что мораль выступает философской категорией. Практическая значимость полученных результатов заключается в том, что мораль используется как философская и правовая категория в философских исследованиях. Рекомендации по дальнейшему исследованию данной темы: в следующих научных исследованиях понятие нравственности как философской категории должно быть изучено в более широком аспекте.

The subject of the study is the concept of morality. Morality acts as a philosophical category as the goal of research. Research methods: systemic, historical, formal-logical, abstract, analogous and other methods were used in the research process. Results obtained: as the author of the article showed during the study, ethics and morality are a measure of «humanity in a person. «The moral level of a person shows how different he is from an animal, how socialized and «humanized» he is. The content of the categories «Morals» and «morality» has long been actively developing in philosophical systems. Any period of development of society and the state is accompanied by its own concepts of good and evil, morality and ethics, and at each stage of human development, some changes were made to the concept of morality in accordance with the spirit of the era. The scientific value of the results obtained lies in the fact that morality is a philosophical category. The practical significance of the results obtained lies in the fact that morality is used as a philosophical category in philosophical research. Recommendations for further research on this topic: in the following scientific studies, the concept of morality as a philosophical category should be studied in a broader aspect.