Προωρότητα νεογνών
Authors: Ιωάννου Ιωάννα 
Published: October 2023

Εισαγωγή: Η γέννηση ενός τελειόμηνου νεογνού επιφέρει στην οικογένεια μεγάλη χαρά αλλά ταυτόχρονα και άγχος, καθώς ανατρέπεται η ήδη υπάρχουσα ισορροπία και τα μέλη της καλούνται να επαναπροσδιορίσουν το ρόλο τους και να προσαρμοστούν στο νέο τρόπο ζωής τους. Επομένως, η γέννηση ενός πρόωρου νεογνού, το οποίο χρήζει εντατικής θεραπείας σε Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (ΜΕΝΝ) μπορεί να προκαλέσει επιπλέον άγχος και να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης επιλόχειας κατάθλιψης στους γονείς. Τα αρνητικά συναισθήματα, το στρες, η αγωνία και το αβέβαιο μέλλον για τα νεογνά τους, τους καθιστά εύθραυστους κάτι το οποίο μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη διαδικασία της γονικής σύνδεσης μαζί τους. Στη διεθνή βιβλιογραφία έχουν πραγματοποιηθεί πολλές έρευνες που μελέτησαν τις εμπειρίες των μητέρων με πρόωρα νεογνά στη ΜΕΝΝ. Όμως, δεν υπάρχουν αρκετές μελέτες που να εστιάζουν στο συναισθηματικό κόσμο των γονέων με πρόωρα νεογνά, και συγκεκριμένα με Βάρος Γέννησης (ΒΓ) < 1750 γραμμάρια και Ηλικία Κύησης (ΗΚ) < 34 εβδομάδες, τα οποία νοσηλεύτηκαν στη ΜΕΝΝ. Παρά τις έρευνες που υποδεικνύουν ότι οι πατέρες των νεογέννητων σε κρίσιμη κατάσταση, αναλαμβάνουν κεντρικό ρόλο στη διατήρηση της οικογενειακής σταθερότητας κατά τη διάρκεια της περιόδου κρίσης, μόνο λίγες μελέτες έχουν επικεντρωθεί στην εμπειρία των πατέρων κατά την διάρκεια της νοσηλείας τους και λίγο πριν το εξιτήριο από τη Μονάδα. Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η εκτίμηση των επιπέδων του άγχους και της κατάθλιψης και των δύο γονέων που γέννησαν πρόωρα νεογνά και νοσηλεύτηκαν στη ΜΕΝΝ. Συγκεκριμένα, εκτιμήθηκαν τα επίπεδα του άγχους και της κατάθλιψης των γονέων κατά τη διάρκεια νοσηλείας των νεογνών και την αναμονή τους μέχρι την έξοδο των νεογνών από τη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (ΜΕΝΝ). Υλικό και Μέθοδος: Πρόκειται για προοπτική επιδημιολογική μελέτη παρατήρησης – μελέτη κοόρτης (cohort study), η οποία διεξήχθη στο Γ.Ν. Μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου» από το Δεκέμβριο του 2019 εώς και το Δεκέμβριο του 2022. Το δείγμα αποτέλεσαν 60 ζευγάρια γονέων ελληνικής καταγωγής, τα οποία γέννησαν πολύ πρόωρα νεογνά με Βάρος Γέννησης (ΒΓ) < 1750 γραμμάρια και Ηλικία Κύησης (ΗΚ) < 34 εβδομάδες κύησης. Το πακέτο των ερωτηματολογίων που δόθηκε στους συμμετέχοντες της μελέτης ήταν: i) η κλίμακα Άγχους του C. D. Spielberger/ the State – Trait Anxiety Inventory – STAI, (1984) και ii) η κλίμακα Επιλόχειας Κατάθλιψης του Εδιμβούργου/ the Edinburgh Postpartum Depression Scale – EPDS, (1987). Οι μετρήσεις έγιναν την 3η – 4η ημέρα ζωής των νεογνών (1η μέτρηση), την 20η – 25η ημέρα ζωής τους (2η μέτρηση) και τέλος λίγο πριν την έξοδο τους από τη ΜΕΝΝ (3η μέτρηση). Για τη συλλογή των δημογραφικών δεδομένων χρησιμοποιήθηκε τυπικό ερωτηματολόγιο έρευνας. Τα επίπεδα σημαντικότητας ήταν αμφοτερόπλευρα και η στατιστική σημαντικότητα τέθηκε στο 0,5. Τα αποτελέσματα αναλύθηκαν με το στατιστικό πρόγραμμα SPSS 26.0. Αποτελέσματα: Βρέθηκε ότι το ποσοστό κατάθλιψης των μητέρων μειώθηκε σημαντικά στην 3η μέτρηση (40,0%) σε σύγκριση με την 1η και 2η μέτρηση (73,3% και 56,7% αντίστοιχα). Επιπρόσθετα, το ποσοστό κατάθλιψης των πατέρων μειώθηκε στην 3η μέτρηση (16,7%) σε σύγκριση με την 1η μέτρηση (38,3%). Η βαθμολογία στο STAI για το άγχος κατάστασης στις μητέρες ήταν σημαντικά μεγαλύτερη στην 1η μέτρηση (Μέση τιμή±SD: 52,2±11,9) σε σχέση με τη 2η (Μέση Τιμή: ±SD: 47,8±12) και την 3η (Μέση Τιμή: 49±10,3).Παρόμοια ήταν η διακύμανση της βαθμολογίας για τις μητέρες στο STAI για το άγχος προδιάθεσης, όπου καταγράφηκε σημαντικά μεγαλύτερη στην 1η μέτρηση (Μέση τιμή±SD: 46±14,6) σε σχέση με τη 2η (Μέση τιμή±SD: 41,9±16) και την 3η (Μέση τιμή±SD: 42,8±13), (p<0.05). To άγχος στην 3η μέτρηση των μητέρων ήταν στα ίδια επίπεδα με την 2η μέτρηση. Επίσης, το άγχος κατάστασης στους πατέρες ήταν σημαντικά μεγαλύτερο κατά την 3η – 4η ημέρα ζωής των νεογνών (Μέση τιμή±SD: 47,1±12,2) συγκριτικά με τις άλλες δύο μετρήσεις (2η μέτρηση – Μέση τιμή±SD: 42±9,8) και (3η μέτρηση – Μέση τιμή±SD: 41,7±9,1) αντίστοιχα, (p<0.01), ενώ το άγχος προδιάθεσης δεν μεταβλήθηκε σημαντικά. Συμπεράσματα: Από τα ευρήματα της μελέτης προκύπτει ότι η γέννηση ενός πρόωρου νεογνού αποτελεί στρεσογόνο παράγοντα και για τους δυο γονείς. Τα αρνητικά συναισθήματα, το άγχος, η αγωνία για το νεογνό τους, τους καθιστά ευάλωτους και ψυχικά ασταθείς. Εύρημα που καθιστά επιτακτική την θέσπιση Διεπιστημονικών Ομάδων Περιγεννητικής Υποστήριξης των γονέων αυτών, ώστε να αντιμετωπίζονται έγκαιρα τα συμπτώματα που αφορούν στην ψυχική τους υγεία. Με αποτέλεσμα να γεννιούνταν υγιείς οικογένειες και κατ’ επέκταση κοινωνίες.