Physical activity in depressed patients
Authors: Μωρρές Ιωάννης 
Published: September 2021

Η παρούσα Διδακτορική Διατριβή είχε τριπλό σκοπό. Πρώτον, να συνεισφέρει στην διευκρίνηση της σχέσης αιτιότητας μεταξύ της συμμετοχής στην άσκηση και της βελτίωσης της κατάθλιψης σε ενήλικες ασθενείς με μείζων καταθλιπτική διαταραχή (κλινική κατάθλιψη) (18-65 ετών). Δεύτερον, να διερευνήσει κατά πόσο η Θεωρία του Αυτοπροσδιορισμού μπορεί να συνεισφέρει στη πρόβλεψη της βελτίωσης της κατάθλιψης αλλά και στη συμμετοχή στη φυσική δραστηριότητα σε ενήλικες ασθενείς με μείζων καταθλιπτική διαταραχή (18-65 ετών). Τρίτον, να εξετάσει εάν η συνήθης φυσική δραστηριότητα προβλέπει βελτίωση της κατάθλιψης σε ενήλικες ασθενείς με μείζων καταθλιπτική διαταραχή (18-65 ετών). Η πρώτη μελέτη αποτέλεσε μία κριτική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σε σχέση με την άσκηση σε ενήλικες ασθενείς με μείζων καταθλιπτική διαταραχή (18-65 ετών). Τα αποτελέσματα έδειξαν πως η άσκηση συνδέεται με βελτίωση της κατάθλιψης, αλλά οι ασθενείς με κλινική κατάθλιψη παρουσιάζουν από τους υψηλότερους δείκτες εγκατάλειψης από τα συνταγογραφημένα προγράμματα άσκησης. Σχετικές συστάσεις παρουσιάσθηκαν με βάση την Θεωρία του Αυτοκαθορισμού προς τη μεγιστοποίηση της αντικαταθλιπτικής δράσης της άσκησης αλλά και της μείωσης των δεικτών εγκατάλειψης. Η δεύτερη μελέτη αποτέλεση μία συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση που εξέτασε τη σχέση αιτιότητας μεταξύ της συμμετοχής στην άσκηση και της βελτίωσης της κατάθλιψης. Με βάση την ανάλυση κανονικότητας σε συνάρτηση με τον γενικό πληθυσμό, η μελέτη έδειξε πως η συμμετοχή στην άσκηση βελτιώνει την κατάθλιψη σε επίπεδο ανάλογο του γενικού πληθυσμού. Η πιο αποτελεσματική δοσολογία ήταν η αερόβια άσκηση για 3, 8, ή 9 εβδομάδες τρείς φορές την εβδομάδα με μέτρια επιβάρυνση (ένταση άσκησης) και με έντονα χαρακτηριστικά την αυτοεπιλογή του είδους ή/και της έντασης της άσκησης. Η επόμενη συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση (τρίτη μελέτη) υιοθέτησε μετα-αναλυτικές τεχνικές για να εξετάσει εάν η αερόβια άσκηση φέρει αντικαταθλιπτική επίδραση συγκρινόμενη με τις συνήθεις παραδοσιακές αντικαταθλιπτικές θεραπείες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αερόβια άσκηση φέρει μεγάλη αντικαταθλιπτική επίδραση. Επιπλέον, η αντικαταθλιπτική δράση της άσκησης δεν διαστρεβλώθηκε από μεταβλητές σύγχυσης. Η πιο αποτελεσματική δοσολογία ήταν και η βραχυπρόθεσμη αλλά και η μακροπρόθεσμη αερόβια άσκηση (6 εβδομάδες ή 8-12 εβδομάδες) τρείς φορές την εβδομάδα σε μέτρια επιβάρυνση. Ακολούθως, εκπονήθηκε μελέτη (τέταρτη μελέτη) για να εξετάσει τη δυνατότητα της Θεωρίας του Αυτοκαθορισμού για τη πρόβλεψη της βελτίωσης της κλινικής κατάθλιψης αλλά και της συμμετοχής στη φυσική δραστηριότητα. Σε δείγμα 206 ασθενών με μείζων καταθλιπτική διαταραχή, η μελέτη έδειξε πως τα συστατικά της Θεωρίας του Αυτοκαθορισμού που αναφέρονται στην ικανοποίηση των βασικών ψυχολογικών αναγκών της επιδεξιότητας, της αυτονομίας και του κοινωνικού γίγνεσθαι προβλέπουν βελτίωση κατάθλιψης αλλά και συμμετοχή στη φυσική δραστηριότητα. Οι παραπάνω ψυχολογικές ανάγκες υπερίσχυσαν των συμπεριφορικών συστατικών της Θεωρίας του Αυτοκαθορισμού και στα δύο μοντέλα. Επιπλέον, οι διαδεδομένοι συμπεριφορικοί ρυθμιστές του ιατροκεντρικού μοντέλου της συνταγογράφησης ή/και προαγωγής της άσκησης και φυσικής δραστηριότητας (γυμνάσου για την υγεία σου, κτλ) δεν παρουσίασαν καμία συνεισφορά στα μοντέλα. Σημειωτέον, η εξέταση του ρόλου της κατάθλιψης στο παραπάνω μοντέλο αναφερόμενο στη συμμετοχή στη φυσική δραστηριότητα έδειξε αρνητική επίδραση. Η τελευταία (πέμπτη) μελέτη διερεύνησε σε δείγμα 19 ασθενών κατά πόσο η συνήθης φυσική δραστηριότητα αντικειμενικά καταγεγραμμένη μέσω επιταχυνσιογράφων επί συνόλου 7 συνεχών ημερών δύναται να προβλέψει βελτίωση της κατάθλιψης. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως η ως επί το πλείστον συνήθης φυσική δραστηριότητα για περίπου 32 λεπτά την ημέρα για 7 ημέρες με μέτρια ένταση προβλέπει βελτίωση της κατάθλιψης. Προτείνεται η 4η και 5η μελέτη να επαναπραγματοποιηθούν ως μελέτες μεγάλης διάρκειας ώστε να καταστεί δυνατή η εξαγωγή συμπερασμάτων αιτιότητας. Τέλος, απαιτούνται πραγματιστικές πειραματικές μελέτες σε ενήλικες ασθενείς με μείζω καταθίπτική διαταραχή και με τυχαία δειγματοληψία και ομάδα ελέγχου ώστε να μεταφρασθούν σε συνθήκες καθημερινότητας τα συμπεράσματα όλων των μελετών της παρούσης Διατριβής.