Μελέτη των υποδοχέων διαφόρων ορμονών του υποθαλάμου σε καρκινοπαθείς
Authors: Καπράρα Αθηνά 
Published: January 2014

Εισαγωγή: Οι υποφυσιοτρόπες ορμόνες, CRH και GHRH, εκκρίνονται από τον υποθάλαμο και, μέσω της πυλαίας κυκλοφορίας, έρχονται σε επαφή με τα κύτταρα του προσθίου λοβού της υπόφυσης. Ωστόσο, συχνά σε καρκίνους, παρατηρείται έκτοπη έκκριση των ορμονών αυτών. Επιπλέον, οι ορμόνες του υποθαλάμου εμπλέκονται στην παθοφυσιολογία του καρκίνου με αυτοκρινικούς και παρακρινικούς μηχανισμούς.Σκοπός: Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν να ανιχνεύσει την παρουσία υποδοχέων της CRH και της GHRH σε καρκίνο του μαστού, με τη χρήση RT-PCR, να ποσοτικοποιηθούν τα επίπεδα γονιδιακής έκφρασης με rtRT-PCR και να γίνει ιστολογική χαρτογράφηση της πρωτεϊνικής έκφρασης με τη χρήση ανοσοϊστοχημείας. Υλικό: Τριάντα τρεις γυναίκες με πρωτοδιαγνωσθέντα καρκίνο του μαστού, οι οποίες υποβλήθηκαν σε τμηματεκτομή ή ριζική μαστεκτομή στο Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης εντάχθηκαν στη μελέτη. Οι ασθενείς είχαν ηλικία 60,2±13,2 έτη και δείκτη μάζας σώματος 28,2±4,6 kg/m2. Η μέγιστη διάμετρος του όγκου ήταν >2 cm στο 61% των ασθενών και <2 cm στο υπόλοιπο 39%. Απομακρυσμένες μεταστάσεις κατά τη στιγμή της διάγνωσης βρέθηκαν στο 6,1% των ασθενών. Από τις υπόλοιπες ασθενείς, το 60,6% εμφάνιζε λεμφαδενικές μεταστάσεις. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, που διήρκησε από 24 έως 68 μήνες, υποτροπή της νόσου παρουσίασε το 12,5% των ασθενών. Κατά την ολοκλήρωση της μελέτης, το 81% των ασθενών ήταν ελεύθερο νόσου, το 13% εξακολουθούσε να έχει νόσο και το 6% απεβίωσε. Από κάθε ασθενή λήφθησαν δύο βιοψίες, μία από καρκινικό ιστό και μία από παρακείμενο φυσιολογικό ιστό και τα αποτελέσματα συγκρίθηκαν.Μέθοδος: Η μελέτη της έκφρασης της ακτίνης και των υποδοχεών CRH-R1, CRH-R2a, SV1 και pGHRH-R, σε γονιδιακό επίπεδο έγινε με τη χρήση συμβατικής PCR, rtRT-PCR και ηλεκτροφόρησης σε πηκτή αγαρόζης. Η μελέτη της έκφρασης των υποδοχέων σε πρωτεϊνικό επίπεδο έγινε μη τη βοήθεια ανοσοϊστοχημικής ανάλυσης. Αποτελέσματα: Οι υποδοχείς CRH-R1, CRH-R2a, SV1 και pGHRH-R ανιχνεύθηκαν σε ποσοστό 16,7%, 33,3%, 37% και 50%, αντίστοιχα, των βιοψιών των κακοήθων νεοπλασμάτων και σε 21,7%, 20,8%, 29,6% και 53,8%, αντίστοιχα, των βιοψιών των παρακείμενων φυσιολογικών ιστών, χωρίς να παρουσιάζουν στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ τους. Κανένα CRH-R2b μετάγραφο δεν βρέθηκε. Τα επίπεδα έκφρασης των μεταγράφων των CRH-R1, CRH-R2a, SV1 και pGHRH-R ήταν 0,001023±0,001604, 0,36806255±0,770218392, 1,415537±2,032818 και 4,189554±10,4429, αντίστοιχα, στις βιοψίες των κακοήθων νεοπλασμάτων και 0,000226±0,000376, 0,066274±0,110313, 0,736±1,012704 και 10,12868±19,53721, αντίστοιχα, στις βιοψίες των παρακείμενων φυσιολογικών ιστών, χωρίς να παρουσιάζουν στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ τους. Επίσης, δεν βρέθηκε στατιστικώς σημαντική διαφορά μεταξύ της ανίχνευσης του CRH-R1 και του CRH-R2a, καθώς και του SV1 και του pGHRH στους καρκινικούς ιστούς. Από την ανοσοϊστοχημική ανάλυση φάνηκε διαφορετική κατανομή των δύο υποδοχέων σε κυτταρικό επίπεδο. Κατά τη ανάλυση συσχέτισης της ανίχνευσης και του επιπέδου έκφρασης των υποδοχέων με τα δημογραφικά και κλινικά χαρακτηριστικά των ασθενών καθώς και με τα ιστοπαθολογικά χαρακτηριστικά των όγκων, αρνητική συσχέτιση βρέθηκε μεταξύ του επιπέδου έκφρασης του CRH-R1 και του αριθμού των τελειόμηνων κυήσεων και μεταξύ της ανίχνευσης του CRH-R2a και της ηλικίας εμμηνόπαυσης, ενώ θετική συσχέτιση μεταξύ του επιπέδου έκφρασης του CRH-R2a και της ηλικίας εμμηναρχής και μεταξύ του επιπέδου έκφρασης του SV1 και του ύψους. Από τη συσχέτιση των υποδοχέων μεταξύ τους βρέθηκε ότι, τα επίπεδα έκφρασης του υποδοχέα CRH-R1 σχετίζονταν αρνητικά με την ανίχνευση του υποδοχέα pGHRH-R και τα επίπεδα έκφρασης του υποδοχέα CRH-R2a σχετίζονταν θετικά με τα επίπεδα έκφρασης του υποδοχέα SV1. Η συσχέτιση της ανίχνευσης των υποδοχέων στους όγκους και του χρόνου εμφάνισης υποτροπής της νόσου καθώς και του συνολικού χρόνου επιβίωσης των ασθενών δεν κατέληξε σε στατιστικά σημαντικό αποτέλεσμα.Συμπεράσματα: Αποδείχθηκε η ύπαρξη και των δύο τύπων CRH υποδοχέων στα καρκινικά και παρακείμενα κύτταρα του μαστού, καθώς και της υποφυσιακής μορφής του υποδοχέα της GHRH και του splice variant αυτού, SV1. H ποσοτικοποίση της γονιδιακής έκφρασης δεν έδειξε στατιστικά σημαντικές διαφορές στα επίπεδα έκφρασης στον όγκο σε σχέση με τον παρακείμενο ιστό για όλους τους υποδοχείς. Η πιθανότητα εμφάνισης υποτροπής της νόσου και ο συνολικός χρόνος επιβίωσης των ασθενών δεν σχετίστηκε με την ύπαρξη των υποδοχέων των μελετηθέντων υποθαλαμικών ορμονών. Περαιτέρω μελέτες απαιτούνται για την ανάδειξη της χρησιμότητας τους ως θεραπευτικών στόχων στην αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού.