Αθλητισμός και ΜΜΕ
Authors: Τσαλκατίδου Ελένη 
Published: January 2024

Αντικείμενο της παρούσας διδακτορικής διατριβής αποτελεί η εξέταση του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιούν οι Ελληνίδες αθλήτριες και αθλητικές συντάκτριες το Instagram, ώστε να διαπιστωθεί εάν έχουν αντιληφθεί τη χρησιμότητά του ως επαγγελματικό εργαλείο μέσω του οποίου μπορούν να προωθήσουν τη δουλειά τους ή εάν το χρησιμοποιούν ως μέσο για να προβάλλουν την προσωπική τους ζωή. Η παρούσα μελέτη έλαβε υπόψιν της πρότερες έρευνες στο πεδίο που καθορίζουν το Instagram ως μια πλατφόρμα αυτο-παρουσίασης στην οποία οι χρήστες μπορούν να «κατασκευάσουν» τη δική τους ταυτότητα μέσω των φωτογραφιών που δημοσιεύουν, των λεζαντών που τις συνοδεύουν και του μίνι βιογραφικού σημειώματος που αναρτούν, καθώς και ως ένα σημαντικό εργαλείο μάρκετινγκ. Για τις ανάγκες της παρούσας διατριβής επιλέχθηκε ένας συνδυασμός ποσοτικής ανάλυσης περιεχομένου και ποιοτικής συλλογής πληροφοριών μέσω της διεξαγωγής ημι-δομημένων συνεντεύξεων: Αναφορικά με την ποσοτική ανάλυση περιεχομένου, το δείγμα αποτελείται από 466 φωτογραφίες και selfies που ανήρτησαν δέκα Ελληνίδες αθλήτριες (ατομικών και ομαδικών αθλημάτων) και δέκα αθλητικές συντάκτριες (που εργάζονται σε παραδοσιακά Μέσα, Νέα Μέσα και γραφεία Τύπου) στους λογαριασμούς τους στο Instagram κατά την περίοδο 1 Ιανουαρίου του 2018 έως 31 Δεκεμβρίου του 2019. Σχετικά με τις ημι-δομημένες συνεντεύξεις, αυτές πραγματοποιήθηκαν με τα ίδια υποκείμενα το διάστημα Φεβρουαρίου-Απριλίου 2021. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν πως οι συμμετέχουσες επιλέγουν να κατασκευάσουν μια διαδικτυακή ταυτότητα, που ναι μεν παρουσιάζει στοιχεία της αληθινής τους ταυτότητας, αλλά δεν αντανακλά σε απόλυτο βαθμό την πραγματική τους ζωή. Και αυτό γιατί επιλέγουν ποιες φωτογραφίες και selfies θα δημοσιεύσουν κάθε φορά, προκειμένου να προκαλέσουν θετικές εντυπώσεις στους ακολούθους τους και να «κερδίσουν» την εύνοιά τους. Συνεπώς, δημιουργούν έναν εικονικό, ιδανικό Εαυτό που αρέσει στο κοινό τους, ώστε να έχει απήχηση σε αυτό. Την εύνοια του κοινού, εξάλλου, την έχουν ανάγκη από την στιγμή που παρατηρήθηκε πως αμφότερες οι επαγγελματικές ομάδες έχουν ξεκινήσει να χρησιμοποιούν το Instagram για διαφημιστικούς λόγους ως εν δυνάμει διαμορφωτές της κοινής γνώμης (influencers): Τα οφέλη που μπορούν να αποκομίσουν τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο είναι πολλά. Για να τις προσεγγίσουν οι χορηγοί, θα πρέπει το προφίλ τους να πληροί κάποιες προϋποθέσεις (μεγάλος αριθμός ακόλουθων, αλληλεπίδραση με αυτούς κ.τ.λ.), τις οποίες φροντίζουν να έχουν μέσω της επιλεκτικής δημοσίευσης φωτογραφιών/selfies. Συμπερασματικά, τόσο οι αθλήτριες όσο και οι αθλητικές συντάκτριες έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται τη σημασία του Instagram ως επαγγελματικό εργαλείο, καθώς αμφότερες αναγνωρίζουν πως μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εξάλειψη των στερεότυπων που αφορούν στην ενασχόληση της γυναίκας με τον αθλητισμό και την αθλητική δημοσιογραφία αντίστοιχα: Η ολοένα και μεγαλύτερη προβολή της επαγγελματικής τους ταυτότητας μπορεί να τις βοηθήσει να διεκδικήσουν τη θέση τους στο χώρο στον οποίο δραστηριοποιούνται (στον αθλητισμό και την αθλητική δημοσιογραφία αντίστοιχα), καθώς αμφότερες ζουν αποδεδειγμένα επιστημονικά για χρόνια στην σκιά των ανδρών συναδέλφων τους. Βεβαίως, για να συμβεί σε μεγαλύτερο βαθμό αυτό θα πρέπει να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν το Μέσο προς αυτήν την κατεύθυνση.