Προσδιορισμός φαρμάκων με πρωτοταγή ή δευτεροταγή αμινομάδα με φασματοφωτομετρικές και χρωματογραφικές μεθόδους σε σκευάσματα και βιολογικά υγρά με ταυτόχρονη συγκριτική μελέτη
Authors: Αντωνίου Κωνσταντίνος 
Published: August 2021

Στην παρούσα Διατριβή, μελετήθηκε η χρωματογραφική συμπεριφορά έντεκα δραστικών ουσιών με Υγρή Χρωματογραφία Υψηλής Απόδοσης–αντίστροφης φάσης(ΥΧΥΑ) και ειδικότερα των: ναφαζολίνη, ξυλομεταζολίνη, φενοξαζολίνη, τραμαζολίνη, κλονιδίνη, οξυμεταζολίνη, ανταζολίνη, τυμαζολίνη, τολαζολίνη, κλοβουτινόλη, βουταμυράτη. Παράλληλα, αναπτύχθηκαν συγκεκριμένες φασματοφωτομετρικές τεχνικές με χρησιμοποίηση μαθηματικών παραγώγων με σκοπό να μελετηθούν και να προσδιοριστούν ορισμένες από τις ουσίες-φάρμακα που παρουσιάζουν αναλυτικό ενδιαφέρον σε σκευάσματα ή συνυπάρχουν παρουσία του συντηρητικού χλωριούχου βενζεθονίου. Προσδιορίστηκαν η κλοβουτινόλη και η βουταμυράτη σε σιρόπια, επειδή στα συγκεκριμένα σκευάσματα υπάρχει μεγάλος αριθμός εκδόχων, βελτιωτικών ουσιών, συντηρητικών. Επίσης, προσδιορίστηκαν οι δραστικές ναφαζολίνη και ανταζολίνη, ενώ στη συνέχεια προσδιορίστηκαν ταυτόχρονα παρουσία του συντηρητικού χλωριούχου βενζεθονίου σε κολλύριο. Ακολούθησε ποσοτικός προσδιορισμός των δραστικών ανταζολίνης και ξυλομεταζολίνης με διάφορες τεχνικές χωρίς προκατεργασία των δειγμάτων. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε και ταυτόχρονη συγκριτική μελέτη των αποτελεσμάτων που λήφθηκαν από την ΥΧΥΑ και τις φασματοφωτομετρικές τεχνικές, ώστε να επιβεβαιωθούν τα πειραματικά αποτελέσματα της μιας μεθόδου σε συνάρτηση με τα αποτελέσματα της άλλης και να επαληθευτούν η ακρίβεια και η επαναληψιμότητα των παραπάνω τεχνικών. Εξετάστηκε η επίδραση της πολικότητας του διαλύτη έκλουσης με γνώμονα το τρίγωνο του Snyder. Για την παρασκευή της κινητής φάσης επιλέχθηκε ως διαλύτης η μεθανόλη, η οποία αναμείχθηκε σε διάφορες αναλογίες με το νερό. Επιπλέον, μελετήθηκε η επίδραση διαφόρων ειδών ρυθμιστικών διαλυμάτων, με βάση τα άλατα CH3COONH4, CH3COONa, CH3COOK, (CH3COO)2Mg, από τα οποία ως καταλληλότερο επιλέχθηκε το οξικό αμμώνιο(CH3COONH4). Επίσης, μελετήθηκε η επίδραση των μεταβολών του pH στην εκλουστική ικανότητα της κινητής φάσης. Στο δεύτερο μέρος της Διδακτορικής Διατριβής αναπτύχθηκε η μέθοδος Παραγώγισης Φασματικών Λόγων(Derivative Ratio) με σκοπό τον ταυτόχρονο ποσοτικό προσδιορισμό της ανταζολίνης παρουσία της ναφαζολίνης. Έπειτα, αναπτύχθηκε η συνδυαστική τεχνική των μεθόδων Παραγώγισης Φασματικών Λόγων(Derivative Ratio) και Διόδου από το Μηδέν(Zero-crossing), με σκοπό τον ταυτόχρονο ποσοτικό προσδιορισμό της ανταζολίνης που συνυπάρχει με τη ναφαζολίνη και το συντηρητικό χλωριούχο βενζεθόνιο σε σκεύασμα. Βάση της τεχνικής Derivative Ratio-Zero Crossing, καταλληλότερα μήκη κύματος επιλέχθηκαν τα 243,2, 257,0 και 295,5nm για την ανταζολίνη και τα 222,7, 275,7 και 299,8nm για τη ναφαζολίνη. Μέθοδος προσδιορισμού του χλωριούχου βενζεθονίου ήταν η τεχνική Παραγώγισης Φασματικών Λόγων με Διπλό Διαιρέτη (Derivative Ratio Double Divisor). Καταλληλότερα μήκη κύματος, βρέθηκε ότι ήταν τα: 278,9 και 288,0nm. Παράλληλα, προσδιορίστηκε η υδροχλωρική κλοβουτινόλη σε σιρόπι με φασματοφωτομετρία παραγώγων. Η τιμή της πρώτης παραγώγου στα 277nm(1D277) για το υδατικό διάλυμα του 0,1N HCL και η τιμή των 275nm(2D275) της δεύτερης παραγώγου για τη μεθανόλη, ήταν οι πιο κατάλληλες για τους ποσοτικούς προσδιορισμούς. Η ίδια ακριβώς διαδικασία ακολουθήθηκε και για τον προσδιορισμό της υδροχλωρικής βουταμυράτης σε σιρόπι, ενώ ταυτόχρονα έγινε συγκριτική μελέτη των αποτελεσμάτων της φασματοφωτομετρικής μεθόδου με τα αποτελέσματα που ελήφθησαν από ΥΧΥΑ-αντίστροφης φάσης. Η τιμή της πρώτης παραγώγου στα 253,6nm (1D253,6) ήταν η πλέον κατάλληλη για τις μετρήσεις προσδιορισμού. Ακόμη, πραγματοποιήθηκε συγκριτική μελέτη των μιγμάτων ανταζολίνης–ξυλομεταζολίνης και ναφαζολίνης–βενζεθονίου με ΥΧΥΑ και φασματοφωτομετρία παραγώγων, με τη βοήθεια της δοκιμασίας t. Οι δύο μέθοδοι προσδιορισμού, για τα δύο ζεύγη δραστικών, θεωρούνται ισοδύναμοι. Τέλος, αναπτύχθηκε μέθοδος υγρής-υγρής εκχύλισης για τον προσδιορισμό της βουταμυράτης και της κλοβουτινόλης, που θα επέτρεπε την ποσοτική παραλαβή τους από τα βιολογικά υγρά, καθώς και την απομάκρυνση των ανεπιθύμητων συστατικών από τα εκχυλίσματά τους. Στην περίπτωση παραλαβής της κλοβουτινόλης από το μητρικό γάλα η ανάκτηση ήταν ικανοποιητική για το χλωροφόρμιο και το τολουόλιο, ενώ στην περίπτωση της βουταμυράτης και της κλοβουτινόλης από τα ούρα ικανοποιητικές ανακτήσεις είχαμε με το τολουόλιο.