ЭФФЕКТИВНОСТЬ ТРАНСКРАНИАЛЬНОЙ МАГНИТНОЙ СТИМУЛЯЦИИ В РЕАБИЛИТАЦИИ ПАЦИЕНТОВ С МОЗГОВЫМ ИНСУЛЬТОМ
Authors: А.К. Акимжанова , A.М. Гржибовский , Т.Н. Хайбуллин , Н.С. Изатуллаева , М.И. Гордиенко , К.Д. Акимжанов 
Published: October 2024

Введение. Мозговой инсульт является одной из основных причин инвалидизации во всем мире и в Казахстане и вызывает стойкую дезадаптацию. Цель: оценить эффективность применения ТМС в реабилитации у пациентов с ишемическим инсультом в раннем восстановительном периоде. Методы. Экспериментальное нерандомизированное контролируемое исследование. Было обследовано 44 пациента с ишемическим инсультом в раннем восстановительном периоде. Пациенты контрольной группы (n=22 пациента) применяли курс реабилитационных мероприятий, включающий занятие лечебной физкультурой с кинезотерапией, массаж, магнитотерапию, индивидуальные занятия на мелкую моторику по методике Монтессори, электростимуляцию мышц. Пациенты опытной группы (n=22 пациента), помимо курса реабилитационных мероприятий, применяли высокочастотную (>5 ГЦ) ТМС на непораженную, низкочастотную (<1 ГЦ) на пораженную часть полушария (в проекции двигательной коры и центральной извилины) на аппарате «Neuro-MS/D». Оценивалась динамика восстановления нарушенных функции по шкалам NIHSS, Бартель, Рэнкина, MMSE, по силе мышц, по тесту «рисования часов». Статистический анализ был проведен с использованием критерия Манна-Уитни. Результаты. Установлено достоверное улучшение по данным показателей шкалы NIHSS (р=0,026), по индексу Бартель (р=0,042), по модифицированной шкале Рэнкина (р=0,049), по силе мышц рук (р=0,040), по силе мышц ног (р=0,021), по шкале MMSE (р=0,007) и тесту «рисованию часов» (р=0,042) после вмешательства у больных опытной группы. У пациентов контрольной группы наблюдались статистически не значимые результаты. Выводы:Мы выявили статистически значимо положительное влияние ТМС на двигательный дефицит, повседневную активность, уровень когнитивных расстройств у пациентов с ишемическим инсультом в казахстанской выборке.

Introduction. Stroke is a major cause of disability in the worldwide and in Kazakhstan and is resistant disadaptation. The aim: To study the effectiveness of TMS in the rehabilitation of patients with ischemic stroke in the early recovery period. Methods. In an experimental randomized controlled study forty-four patients with ischemic stroke were examined in the early recovery period. Patients of the experimental group (n = 22 patients) received a course of rehabilitation, including exercise therapy, physical therapy with kinesitherapy, massage, magnetic therapy, individual lessons in the fine motor skills on the method Montessori, electrical muscle stimulation and additionally (>5Hz) frequency TMS on unaffected and (<1Hz) on affected part of the hemisphere (in the projection of the motor cortex and central gyrus) on the apparatus «Neuro-MS/D». NIHSS scale, Barthel Index, Rankin Scale disability, muscle strength, the MMSE scale and the Clock "drawing" test used for evaluation the effectiveness of treatment. Statistical analysis was performed using the Mann-Whitney test. Results. The experimental group showed statistically significant improvements in the NIHSS scale (p=0,026), the index Barthel (p=0,042), the modified Rankin scale (p=0,049), the strength of the hand muscles (p=0,040), the strength of the leg muscles (p=0,021), the scale MMSE (p=0,007) and the clock drawing test (p=0,042) after intervention. Statistically significant differences were did’t found in patients of control group. Conclusions: So, we found a statistically significant positive effect of TMS on motor deficit, daily activities, and the level of cognitive disorders in patients with ischemic stroke in the Kazakh sample.

Кіріспе. Ми инсульті бүкіл дүниежүзі мен Қазақстанда инвалидизацияның негізгі себебі болып табылады және тұрақты дезадаптацияны шақырады. Зерттеудің мақсаты ерте қалпына келу кезіндегі ишемиялық инсульті бар науқастрадың реабилитациясы кезінде ТМС әсерін бағалау. Әдістер. Экспериментальді рандомизирленгенемес бақыланатын зерттеу. Ерте қалпына келу кезіндегі ишемиялық инсульті бар 44 нақастар зерттелді. Зерттемелі топтағы науқастар (n=22 науқас) құрамына кинезотерапиямен емдік денешынықтыру, уқалау, магнитотерапия, Монтессори әдісі бойынша ұсақ моторикаға арналған жеке шұғылдану, «Neuro-MS/D»аппаратында бұлшықеттерді электростимуляциялау – сонын ішінде жоғары жиілікті ТМС (>5 ГЦ) жарақаттанбаған және төмен жиілікті ТМС (<1 ГЦ) жарақаттанған мижартысына /қозғалыс қыртысы мен орталық қатпары проекциясында/ кіретін қалпына келу курсын қабылдады. Бақылау топтағы науқастар (n=22 науқас) құрамына ТМС кірмейтін қалпына келу курсын қабылдады курс. Жүргізілген емдік-қалпына келтіру шараның әсерін бағалау үшін NIHSS шкаласы, Бартель индексі, Рэнкиннің инвалидтік шкаласы, бұлшықеттік қуат, MMSE шкаласы, «сағат салу» тесті қолданылды. Статистистикалық анализ Манн-Уитни өлшемін қолдану арқылы жүзеге асырылды. Нәтиже. NIHSS шкаласы бойынша (р=0,026), Бартель индексі бойынша (р=0,042), Рэнкиннің модифицирленген шкаласы бойынша (р=0,049), қол бұлшықетінің күші бойынша (р=0,040) және аяқ бұлшықетінің күші бойынша (р=0,021), MMSE шкаласы бойынша (р=0,007), «сағат салу» тесті бойынша (р=0,042) зерттелген топтағы науқастарда нақты жақсарулар анықталды. Бақылау топтағы науқаста статистикалық маңызы аз нәтиже бақыланды. Қорытынды. Біз ТМС–нің қозғалыс дефицитіне, күнделікті белсенділікке, қазахстанды таңдамалы ишемиялық инсульті бар науқастардың когнитивті бұзылыс дәрежесіне оң әсері бар екендігін анықтадық.