Μελέτη του μηχανισμού θραύσης μηχανοκίνητων μικροεργαλείων ενδοδοντίας νικελίου-τιτανίου σε ευθείς και κεκαμμένους ριζικούς σωλήνες
Authors: Κωστή Ελένη 
Published: January 2014

Σκοπός της παρούσας Διδακτορικής Διατριβής ήταν η μελέτη του ρόλου της κάμψης του ριζικού σωλήνα στον μηχανισμό θραύσης των μηχανοκίνητων μικρο¬εργαλείων Ενδοδοντίας Ni-Ti του συστήματος ProFile (Dentsply Maillefer, Ballaigues, Switzerland) σε συνθήκες κλινικής προσομοίωσης και επαναλαμβανό¬μενης χρήσης. Χρησιμοποιήθηκαν 300 εγγύς ριζικοί σωλήνες πρόσφατα εξαγμέ¬νων ανθρώπινων γομφίων της κάτω γνάθου. Οι ριζικοί σωλήνες χωρίστηκαν ανά¬λογα με την γωνία και την ακτίνα της κάμψης κατά Pruett και συν. (1997) σε τρεις ομάδες: ευθείς (ομάδα Α : 0+10° γωνία και 0mm ακτίνα), μέτριας κάμψης (ομάδα B: 30±10° γωνία και 2±1mm ακτίνα) και έντονης κάμψης (ομάδα Γ: γωνία 60±10° και ακτίνα 2±1mm). Όλες οι προπαρασκευές πραγματοποιήθηκαν στο εργαστήριο Ενδοδοντολογίας της Οδοντιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, από την ίδια οδοντίατρο και οι ριζικοί σωλήνες προπαρασκευάστηκαν σύμφωνα με το πρωτόκολλο του κα¬τασκευαστή μέχρι μικροεργαλείο κωνικότητας .06 μέγεθος # 25 στο μήκος εργα¬σίας. Πριν από την πρώτη χρήση και μετά την ολοκλήρωση κάθε προπαρασκευής τα μικροεργαλεία καθαρίζονταν σε λουτρό υπερήχων και αποστειρώνονταν. Τα μικροεργαλεία που ολοκλήρωσαν την προπαρασκευή 20 ριζικών σωλήνων, εμφά¬νισαν σημάδια πλαστικής παραμόρφωσης χωρίς θραύση ή/και έσπασαν αποσύ¬ρονταν και αντικαθιστούνταν από καινούργια. Η μέθοδος Kaplan-Meier χρησιμο¬ποιήθηκε για την μελέτη της επιβίωσης (log rank test) και η post hoc δοκιμή Cox-Mantel για τον προσδιορισμό των στατιστικά σημαντικών διαφορών (α=0,05). Επι¬λεγμένα μικροεργαλεία ερευνήθηκαν με την βοήθεια υπολογιστικής μικροτομογρα¬φίας ακτίνων-Χ προκειμένου να ανιχνευθούν τυχών εσωτερικές βλάβες. Οι επιφά¬νειες θραύσης μελετήθηκαν με το SEM για την ανίχνευση πιθανών ρωγμών και ενδείξεων φθοράς και διάβρωσης. Τέλος όλα τα μικροεργαλεία που χρησιμοποιή¬θηκαν παρατηρήθηκαν στο μεταλλογραφικό μικροσκόπιο για τον εντοπισμό ρωγμών. Οι παρατηρήσεις στον μικροτομογράφο, στο SEM και στο μεταλλογραφικό μικροσκό¬πιο πραγματοποιήθηκαν στο Εργαστήριο Βιοϋλικών της Οδοντιατρι¬κής Σχολής του ΕΚΠΑ. Τα μικροεργαλεία παρουσίασαν θραύση τυχαία μετά από 1 έως και 20 χρήσεις σε ριζικούς σωλήνες μέτριας και έντονης κάμψης. Ανεξάρτητα από τον τύπο του μικροεργαλείου, η θραύση και αστοχία ήταν στατιστικά πιο συχνές για την ομάδα Γ. Ανεξαρτήτως του μεγέθους του μικροεργαλείου μετά από 10 χρήσεις η πιθανότητα επιβίωσης για την ομάδα Α ήταν 90%, για την ομάδα Β 80% και για την ομάδα Γ 60%. Μετά από 20 χρήσεις καταγράφηκε περαιτέρω μείωση σε ποσοστά 5%, 20% και 35% για τις ομάδες Α, Β και Γ αντίστοιχα. Στην παρατήρηση στον μικροτομογράφο και στο μεταλλογραφικό μικροσκόπιο δεν δια¬πιστώθηκαν ρωγμές και ατέλειες στα καινούργια μικροεργαλεία, αλλά ούτε και στα σπασμένα, στα παραμορφωμένα και σε αυτά που ολοκλήρωσαν τους 20 κύκλους. Στην παρατήρηση στο SEM διαπιστώθηκε να κυριαρχεί η εικόνα της όλκιμης θραύσης με την παρουσία κοιλωμάτων, ενώ δεν βρέθηκαν ρωγμές. Η αύξηση της γωνίας της κάμψης οδήγησε σε αύξηση της συχνότητας θραύσης. Τα αποτελέσμα¬τα της συχνότητας θραύσης επιβεβαιώθηκαν από τα ευρήματα της μικροσκοπικής παρατήρησης με την ανίχνευση κοιλωμάτων και την απουσία ρωγμών, χαρακτη¬ριστικό της όλκιμης θραύσης. Συμπερασματικά, η θραύση προκλήθηκε από μεμο¬νωμένη υπερφόρτιση του περιστρεφόμενου μικροεργαλείου και δεν ήταν προοδευτικό φαινόμενο κόπωσης. Ο μηχανισμός θραύσης ήταν παρόμοιος για όλα τα μικροεργαλεία που μελετήθηκαν ανεξάρτητα με τον τύπο του ριζικού σω¬λήνα στον οποίο έσπασαν.