Μελέτη βιολογικά δραστικών λιποειδών σε παραδοσιακά τρόφιμα της Μεσογειακής δίαιτας και διερεύνηση της προστατευτικής δράσης αυτών στην αθηροσκλήρωση
Authors: Καραντώνης Χαράλαμπος 
Published: January 2014

Στο πλαίσιο της μελέτης του ρόλου του PAF στην ανάπτυξη της αθηροσκλήρωσης αναζητήθηκαν στο ελαιόλαδο και σε γεύματα της Μεσογειακής δίαιτας ενώσεις που αναστέλλουν τον PAF. Μελετήθηκε σε πειραματικό μοντέλο αθηροσκλήρωσης κουνελιού η επίδραση της κατανάλωσης του ελαιολάδου και των επιμέρους λιποειδικών τάξεών του, δηλαδή των πολικών (OOPLE) και των ουδετέρων (OONLE) λιποειδών του ελαιολάδου, στην ανάπτυξη της αθηροσκλήρωσης, παράλληλα με χημικές και βιοχημικές παραμέτρους. Σε εθελοντές υγιείς και διαβητικούς τύπου ΙΙ μελετήθηκε η επίδραση της κατανάλωσης γευμάτων της Μεσογειακής δίαιτας, πλούσιων σε αναστολείς και ανταγωνιστές του PAF, σε χημικές και βιοχημικές παραμέτρους με κυριότερη τη συσσωρευτική δράση των αιμοπεταλίων του ως προς τους συσσωρευτικούς παράγοντες PAF, ADP και AA. In vitro μελέτη βιολογικής δραστικότητας ελαιολάδου. Ανιχνεύθηκε η ύπαρξη βιολογικής δραστικότητας στο ελαιόλαδο η οποία στο μοντέλο των πλυμένων αιμοπεταλίων κουνελιού έγκειται στον ανταγωνισμό του PAF. Βιολογική δραστικότητα, όμοια με αυτή του ελαιολάδου, ανιχνεύθηκε στην τάξη των ολικών πολικών λιποειδών (OOPLE) του ελαιολάδου. Στην τάξη των ολικών ουδετέρων λιποειδών (OONLE) του ελαιολάδου ανιχνεύθηκε βιολογική δραστικότητα που έγκειται στην αναστολή του PAF, στο μοντέλο των πλυμένων αιμοπεταλίων κουνελιού. Αναπτύχθηκε νέο σύστημα χρωματογραφίας λεπτής στοιβάδας (TLC) με αναλογία διαλυτών χλωροφόρμιο/μεθανόλη/ακετόνη/οξικό οξύ/νερό 87/8/7/0.5/1 για το διαχωρισμό των OOPLE σε επιμέρους κλάσματα. Με χρήση MCCD, TLC και HPLC απομονώθηκαν και καθαρίστηκαν μία ένωση από τα OONLE και δύο ενώσεις από τα OOPLE του ελαιολάδου. Για την ένωση των OOPLE που ανταγωνιζόταν τον PAF σε μεγαλύτερο ποσοστό στο μοντέλο των πλυμένων αιμοπεταλίων κουνελιού διευκρινίσθηκε η δομή του ως γλυκεριναιθερικό γλυκολιποειδές όπως αυτό καθορίζεται με μελέτη φάσματος ESMS και χημικούς προσδιορισμούς. Μελέτη της επίδρασης της κατανάλωσης του ελαιολάδου και των επιμέρους λιποειδικών τάξεων του σε πειραματικό μοντέλο αθηροσκλήρωσης κουνελιού. Επιβεβαιώθηκε η ευεργετική δράση του ελαιολάδου και μελετήθηκε για πρώτη φορά η επίδρασης των επιμέρους λιποειδικών τάξεων του ελαιολάδου (OOPLE και OONLE) όσον αφορά την ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης. Για πρώτη φορά τόσο στην περίπτωση του ελαιολάδου, αλλά και των επιμέρους λιποειδικών τάξεών μελετήθηκαν το EC50 για τον PAF στο PRP, τα επίπεδα του ελεύθερου PAF στο αίμα, το IC50 των λιποειδών του αίματος σχετικά με τη συσσώρευση των αιμοπεταλίων σε PRP την προκαλούμενη από PAF και η δραστικότητα της PAF-AH. Οι τιμές για το EC50PAF μειώνονται στο τέλος της μελέτης για τις ομάδες Α και Δ που κατανάλωναν αθηρογόνο δίαιτα και αθηρογόνο δίαιτα εμπλουτισμένη με ουδέτερα λιποειδή αντίστοιχα. Αντιθέτως οι τιμές για το EC50PAF αυξάνονται στο τέλος της μελέτης για τις ομάδες Β και Γ που κατανάλωναν αθηρογόνο δίαιτα εμπλουτισμένη με ελαιόλαδο και πολικά λιποειδή ελαιολάδου αντίστοιχα. Οι τιμές για τα επίπεδα του ελεύθερου PAF στο αίμα αυξήθηκαν στο τέλος της μελέτης στην ομάδα Α. Στην ομάδα Δ τα επίπεδα του PAF μειώθηκαν βαθμιαία Μια αύξηση των επιπέδων του PAF για τις ομάδες Β και Γ, δε φτάνει σε στατιστικά σημαντικά επίπεδα. Οι τιμές των IC50 για την αναστολή του PAF από τα ολικά λιποειδή του πλάσματος όσον αφορά τις ομάδες Α, Β, Γ και Δ μειώθηκαν βαθμιαία. Η δραστικότητα της PAF-AH του πλάσματος στις ομάδες Α, Β, Γ και Δ σημείωσε αύξηση στο τέλος της μελέτης. Η αύξηση αυτή φάνηκε να ακολουθεί διαφορετικό ρυθμό στις επιμέρους ομάδες. Η κινητική μελέτη της PAF-AH στο πλάσμα των ομάδων Γ και Δ έδειξε μια αύξηση του Vmax και στις δύο ομάδες ενώ η τιμές των Km αυξήθηκαν σημαντικά και σταδιακά μόνο στην ομάδα Δ. Οι ομάδες Β, Γ και Δ παρουσιάζουν μεγαλύτερους χρόνους λανθάνουσας φάσης για την οξείδωση του πλάσματός τους συγκριτικά με την ομάδα Α των μαρτύρων. Οι ομάδες Β και Δ παρουσίασαν την μεγαλύτερη αύξηση στο χρόνο της λανθάνουσας φάσης της οξείδωσης του πλάσματος και ακολουθεί η ομάδα Γ. Η χοληστερόλη και η LDL-χοληστερόλη στο πλάσμα και των τεσσάρων πειραματικών ομάδων σημείωσε σημαντική αύξηση. Αύξηση σημειώθηκε στην HDL-χοληστερόλη στο πλάσμα των τεσσάρων πειραματικών ομάδων η οποία είναι στατιστικά σημαντική για τις ομάδες Α, Β και Δ, ενώ δεν είναι για την ομάδα Γ. Μια τάση αύξησης των τριγλυκεριδίων σημειώθηκε στο πλάσμα όλων των ομάδων. Όλες οι ομάδες ανέπτυξαν αθηρωματικές βλάβες. .........................................................................................................................................