Big data-driven policies for the environment
Authors: Τσιρώνης Γεώργιος 
Published: February 2025

Στην προσπάθεια της βελτίωσης του τομέα της περιβαλλοντικής διαχείρισης σε συνδυασμό με το σχηματισμό αποδοτικών πολιτικών, τα «μεγάλα δεδομένα» αποτελούν ένα επαναστατικό τεχνολογικό εργαλείο. Η ραγδαία εξέλιξη των ψηφιακών τεχνολογιών μαζί με τον εκθετικά αυξανόμενο ρυθμό ανάπτυξης της παραγωγής και διάθεσης νέας πληροφορίας, παρέχουν σε παράγοντες, ερευνητές και επιστήμπονες του περιβάλλοντος το κατάλληλο υποβαθρο ώστε να εφαρμόσουν αναλυτικές μεθόδους με σκοπό να κατανοήσουν περοβαλλοντικά χαρακτηριστικά, αλλαγές και μοτίβα. Το πεδίο της ανάλυσης «μεγάλων δεδομένων» επιτρέπει την έρευνα σε ποικίλα συστήματα δεδομένων προερχόμενων από διαφορετικές πηγές όπως βάσεις δεδομένων, ερευνητικά ερωτηματολόγια, και πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Με αυτά τα μέσα γίνεται εφικτή η ολοκληρωμένη προσέγγιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων που προκύπτουν ανά τα χρόνια. Συνεπώς, τέτοια δεδομένα σε συνδυασμό με τις πολυπληθείς αναλυτικές μεθόδους, βοηθούν σημαντικά στη διαδικασία λήψης αποφάσεων ενώ παράλληλα δρουν ως εργαλεία πρόληψης περιβαλλοντικών κινδύνων και αρωγοί πιο βιώσιμων μοντέλων. Η παρούσα διατριβή με τίτλο «Big Data Driven Policies for the Environment» αναδεικνύει το ρόλο των «μεγάλων δεδομένων» στη μετάβαση προς μια περισσοτερο προληπτική περιβαλλοντική διακυβέρνηση με κύριο στόχο την λήψη εμπεριστατωμένων αποφάσεων προς την ανάπτυξη ενός βιωσιμότερου μέλλοντος. Στην εποχή του ψηφιακού μετασχηματισμού, η εξέλιξη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των «μεγάλων δεδομένων» φέρνει σημαντικές ευκαιρίες για την αποδοτικότερη κατανόηση κρίσιμων περιβαλλοντικών κινδύνων, παγκοσμίως. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυκλική οικονομία αποτελεί ένα δραστικό μοντέλο που στοχεύει στην αναδιάρθρωση των διαδικασιών της παραγωγής και κατανάλωσης με σκοπό την απομάκρυνση από το γραμμικό μοντέλο που βασίζεται στο τρίπτυχο του «παίρνω-παράγω-αποθέτω». Η παρούσα διατριβή εμβαθύνει στην κυκλική οικονομία αξιοποιώντας τα πολλαπλά και σημαντικά πλεονεκτήματα των «μεγάλων δεδομένων» από μέσα κοινωνικής δικτύωσης ώστε να ρίξει φως στις παρούσες πρακτικές γύρω από τη βιωσιμότητα μεταξύ των βιομηχανικών τομέων και γεωγραφικών περιοχών. Η Κυκλική Οικονομία δεν είναι απλώς ένα εναλλακτικό οικονομίκο μοντέλο αλλά ένας κρίσιμος και απαραίτητος παράγοντας πρς την ενίσχυση της βιωσιμότητας έναντι των αυξανόμενων πιέσεων που οφείλονται στην κλιματική αλλαγή, τη μείωση των πόρων και της περιβαλλοντικήε υποβάθμισης. Μεγάλη έμφαση δίνεται στην ανακύκλωση, ανακαίνηση και επαναχρησιμοποίηση των υλικών με σκοπό τον περιορισμό των παραγόμενων αποβλήτων, της κατανάλωσης πεπερασμένων φυσικών πόρων και τέλος τη μείωση του περιβαλλοντικού αντικτύπου. Η παρούσα διατριβή φέρνει στο προσκήνιο τον καταλυτικό ρόλο της Κυκλικής Οικονομίας στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει τα πλεονεκτήματα τόσο σε περιβαλλοντικό όσο και σε κοινωνικό και οικονομικό επίδεδο. Στο πλαίσιο του μοντέλου αυτού, η επιστήμη της ανάλυσης των «μεγάλων δεδομένων» αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο προς το σχηματισμό απόψεων και πληροφοριών, καινοτομιών αλλά και συνολικών επιπτώσεων μεταξύ διαφορετικών τομέων. Η δυνατότητα επεξεργασίας και ανάλυσης πολύ μεγάλων συνόλων δεδομένων από πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης προσφέρει ένα μοναδικό πλεονέκτημα ως προς την κατανόηση τάσεων, μοτίβων και συναισθημάτων μεταξύ επιχειρησιακών τομέων και γεωγραφικών περιοχών. Αυτός είναι και ο κύριος στόχος αυτής της διατριβής, να αναδείξει την υψηλή αξία και δημοφιλία της ανάλυσης «μεγάλων δεδομένων» στην ολοκληρωμένη και εμπεριστατωμένη κατανόηση των πρακτικών της Κυκλικής Οικονομίας, παγκοσμίως. Εστιάζοντας στο LinkedIn, μια πλατφόρμα κατά βάση απευθυνόμενη σε επαγγελματίες και επιχειρήσεις, η παρούσα διατριβή αρχικά ερευνά τη σχετικότητα της πληθώρας των δεδομένων ως προς την Κυκλική Οικονομία. Μέσα από την ανάλυση εταιρικών λογαριασμών μεταξύ διαφορετικών τομέων βιομηχανίας και χωρών, αποκαλύπτεται η απαράμιλλη χρησιμότητα του LinkedIn στη χαρτογράφηση του τοπίου των δραστηριοτήτων της Κυκλικής Οικονομίας. Επιπλέον, γίνονται ξεκάθαρες πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις αρθρώνουν τις κυκλικές και βιώσιμες στρατηγικές τους, εμπλέκονται με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας και συνδέονται με με ομοϊδεάτες επαγγελματίες και οργανισμούς. Σε αυτό το πλαίσιο, η παρούσα διατριβή περιλαμβάνει ποικίλες περιπτωσιολογικές μελέτες που διερευνούν τον τομέα της Κυκλικής Οικονομίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και παγκοσμίως. Συμπληρώνοντας την ανάλυση που διεξήχθη στο LinkedIn, αυτή η διατριβή επιχειρεί και στο YouTube, εξετάζοντας τη συζήτηση γύρω από την Κυκλική Οικονομία στο τεράστιο αποθετήριο περιεχομένου της πλατφόρμας. Αναλύοντας σχόλια σε σημαντικά βίντεο που συζητούν έννοιες της κυκλικής οικονομίας, η έρευνα εμπλουτίζει την κατανόησή μας για την αντίληψη του κοινού, τα επίπεδα δέσμευσης και την ποικιλία των απόψεων για θέματα βιωσιμότητας. Αυτή η προσέγγιση καταδεικνύει την πολύπλευρη φύση των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης ως πολύτιμων πηγών δεδομένων για την ακαδημαϊκή έρευνα. Αυτή η διατριβή στοχεύει να ρίξει φως στον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της ανάλυσης «μεγάλων δεδομένων» στην προώθηση μιας βαθύτερης κατανόησης της Κυκλικής Οικονομίας και της εφαρμογής της σε διάφορους τομείς και χώρες. Μέσα από ένα σχολαστικό μεθοδολογικό πλαίσιο που περιλαμβάνει ποιοτική και ποσοτική ανάλυση, περιγραφική στατιστική, Latent Dirichlet Allocation και κεντρικότητες ιδιοδιανυσμάτων, η έρευνα παρουσιάζει μια ολοκληρωμένη επισκόπηση της τρέχουσας κατάστασης των πρακτικών της Κυκλικής Οικονομίας. Με την ενσωμάτωση μιας συλλογής δημοσιευμένων και υποβληθέντων εργασιών στην αφήγηση, αυτή η εργασία όχι μόνο συμβάλλει στον ακαδημαϊκό λόγο αλλά προσφέρει επίσης πρακτικές γνώσεις για τις επιχειρήσεις, τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τους υποστηρικτές της βιωσιμότητας. Καθώς βρισκόμαστε στο σταυροδρόμι της βιωσιμότητας και της ψηφιακής καινοτομίας, αυτή η διατριβή υπογραμμίζει την κρίσιμη διασταύρωση της Κυκλικής Οικονομίας και της ανάλυσης μεγάλων δεδομένων που προέρχονται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Υπογραμμίζει τη δυνατότητα μετασχηματισμού της μόχλευσης ψηφιακών πλατφορμών όπως το LinkedIn και το YouTube για την απόκτηση γνώσεων σχετικά με βιώσιμες πρακτικές, τη δέσμευση της βιομηχανίας και την παγκόσμια συμμετοχή στην Κυκλική Οικονομία. Με αυτόν τον τρόπο, αυτή η έρευνα συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός πιο βιώσιμου μέλλοντος, με γνώμονα τις αρχές της αναγέννησης, της αποτελεσματικότητας και της συμπερίληψης. Η διατριβή έχει δομηθεί σε δύο μέρη (1 & 2) συμπεριλαμβανομένων 4 δημοσιευμένων άρθρων σε επιστημονικά περιοδικα και 2 άρθρα υπό αναθεώρηση ή εξέταση.