Pop κουλτούρα και pop art στη Νέα Υόρκη της δεκαετίας του 1960
Authors: Γρηγοριάδης Ρουβείμ 
Published: September 2021

Η εργασία ερευνά το εικαστικό κίνημα της Pop Art όπως εξελίχθηκε στη Νέα Υόρκη της δεκαετίας του 1960 αναδεικνύοντας το γενικότερο πολιτιστικό πλαίσιο της αμερικανικής πραγματικότητας κατά την ίδια περίοδο, κωδικοποιημένο μέσα από την Pop Κουλτούρα. Εξαιτίας κοινωνικοοικονομικών συνθηκών και τεχνολογικών εξελίξεων που ενεργοποιήθηκαν μετά τη λήξη του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, το μαζικό πολιτιστικό φαινόμενο ήταν πλέον συνυφασμένο με τον αμερικανικό σύγχρονο τρόπο ζωής επιδρώντας καταλυτικά στην ανάπλαση της εθνικής ταυτότητας. Η νοηματοδότηση του πολιτιστικού αντικειμένου εξαιτίας μιας μαζικής διαλέκτου, αντιληπτής στο σύνολο του πληθυσμού, υπήρξε το βασικότερο σημείο αναφοράς για τη διαχείριση του εικαστικού αντικειμένου από την Pop Art. Η μεθοδολογία που ακολουθεί η επιστημονική μελέτη θέτει το εικαστικό ρεύμα ως εργαλείο ιστορικής ανάγνωσης του χαρακτήρα της Pop Κουλτούρας. Το θεματικό και υφολογικό φάσμα της Pop Art προσεγγίζεται ως αντανάκλαση του τρόπου με τον οποίο πολιτιστικές τάσεις εμπορικού τύπου ρυθμίζονται από κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές παραμέτρους. Το πρώτο μέρος της εργασίας αφορά το θεωρητικό υπόβαθρο και την περιγραφή της Pop Κουλτούρας στη δεκαετία του 1960, τη διαχείριση της έννοιας της μαζικότητας από τον Μοντερνισμό και τις ιστορικές επιρροές του στο σχηματισμό της Pop Art, όπως και το ιδιαίτερο πλαίσιο του εικαστικού ρεύματος κατά τη διάρκεια της ακμής του στη Νέα Υόρκη. Το δεύτερο μέρος επικεντρώνεται στην ανάλυση επιλεγμένων θεματικών ενοτήτων από πέντε κορυφαίους εκπροσώπους της Pop Art στην αμερικανική μητρόπολη, ώστε να συσχετιστεί το προσωπικό εικαστικό στίγμα τους με την εξατομικευμένη αντίληψη και εμπειρία της Pop Κουλτούρας. Στο τελευταίο κεφάλαιο γίνεται μια επιγραμματική μελέτη της Neo-Pop στη Νέα Υόρκη της δεκαετίας του 1980 για να υπογραμμιστεί η διαχρονική επίδραση της Pop Art ως το ιστορικό εικαστικό σύμβολο εξίσωσης της Pop Κουλτούρας με το σύγχρονο αμερικανικό ρεαλισμό. Από την εργασία παρέχονται διευκρινίσεις ως προς τη συμφωνία του ρεύματος με το ιδεολογικό και μεθοδολογικό πλαίσιο της Avant-garde, καθώς η ακρίβεια της θεματολογίας διευκολύνει την αναδιοργάνωση της φόρμας. Αναπτύσσονται προβληματισμοί για την ειρωνική, αποστασιοποιημένη οπτική γωνία της Pop Art απέναντι στην πραγματικότητα και τη δυσκολία ασφαλούς θεωρητικής εξακρίβωσής της. Η ανάλογη δυσκολία στην ερμηνεία μαζικών πολιτιστικών τάσεων με συμβατικά αναλυτικά εργαλεία εξαιτίας των πολύπλοκων βαθμίδων ενσυναίσθησής τους τεκμηριώνει την προσέγγιση της Pop Art ως τμήμα της Pop Κουλτούρας και εικαστικό σύμβολό της. Προκύπτουν συμπεράσματα σχετικά με την αισθητική αξιολόγηση βιομηχανικών προϊόντων, την επανεκτίμηση της δημιουργικότητας εμπορικού σκοπού, τον επιμορφωτικό ρόλο της Pop Κουλτούρας συνθέτοντας αντιφατικές συνθήκες σαν τη φιλελεύθερη δημοκρατία, τον επιθετικό καπιταλισμό, τις έντονες ταξικές διαφοροποιήσεις και την ανάπτυξη συλλογικοτήτων με γνώμονά τους ατομικές ιδιομορφίες. Παράλληλα, διαπιστώνεται η αφομοίωση βασικών κανόνων της Pop Κουλτούρας από το σύστημα της τέχνης εξομοιώνοντας την καλλιτεχνική ιδιότητα με την την επαγγελματική και ανάγοντας πολιτιστικούς φορείς σε εξωστρεφείς επιχειρηματικούς οργανισμούς. Η Pop Art στη Νέα Υόρκη της δεκαετίας του 1960 αποτελεί ορόσημο της Avant-garde, καθώς ο οικουμενικά αναπόδραστος χαρακτήρας της Pop Κουλτούρας εξώθησε σε μια διαρκή αλληλοτροφοδότηση της τέχνης από τη ζωή και της ζωής από την τέχνη.