Μελέτη in vitro της επίδρασης της μαστίχας Χίου (φυτικό εκχύλισμα και απομονωμένες φυτοστερόλες) στην αθηρωματική διαδικασία στο καρδιαγγειακό σύστημα
Authors: Λοΐζου Στέλλα 
Published: January 2014

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ιδιαίτερα η αθηροσκλήρωση είναι υψηλής θνησιμότητας νοσήματα σήμερα. Η μεσογειακή διατροφή φαίνεται να συνδέεται άμεσα με τη χαμηλή εμφάνιση της νόσου με αποτέλεσμα τα τελευταία χρόνια ένας ολοένα αυξανόμενος αριθμός ατόμων να έχει υιοθετήσει έναν «υγιεινό» τρόπο ζωής ως μέσο πρόληψης ασθενειών. Στο πλαίσιο της τάσης αυτής, έχει αυξηθεί η αναζήτηση διατροφικών προϊόντων, που εκτός των θρεπτικών ιδιοτήτων τους έχουν και ευεργετική επίδραση στην υγεία. Η ενσωμάτωση βιοδραστικών συστατικών φυτικής προέλευσης σε προϊόντα τροφίμων για την παραγωγή βιολειτουργικών τροφίμων παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφού σε αυτά αποδίδεται μεγάλη ποικιλία θεραπευτικών δράσεων που κυμαίνονται από την απλή βελτίωση της κινητικότητας του εντέρου έως τη μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών νόσων και καρκίνου. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και οι φυτικές στερόλες, των οποίων οι δράσεις έχουν αποτελέσει εκτενές πεδίο έρευνας. Οι ευεργετικές δράσεις των φυτοστερολών έχουν συσχετισθεί με πολλές παθήσεις, μεταξύ αυτών και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Η μαστίχα Χίου, πλούσια σε φυτοστερόλες, εμφανίζει σημαντικές αντιοξειδωτικές και υποχοληστερολαιμικές ιδιότητες, η αντιφλεγμονώδης όμως δράση της παραμένει άγνωστη. Στην παρούσα διατριβή μελετήσαμε την ικανότητα του ουδέτερου εκχυλίσματος της μαστίχας Χίου, της απομονωμένης από αυτό φυτοστερόλης-Τιρουκαλλόλης και της β-σιτοστερόλης, να αναστέλλουν φλεγμονώδεις διαδικασίες όπως: 1) την έκφραση των μορίων προσκόλλησης VCAM-1 και ICAM-1 στα ενδοθηλιακά κύτταρα, 2) την προσκόλληση μονοκυττάρων U937 στα ενδοθηλιακά κύτταρα και 3) την φωσφορυλίωση-ενεργοποίηση του μεταγραφικού παράγοντα NF-kB στα ενδοθηλιακά κύτταρα. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκαν τεχνικές μοριακής βιολογίας όπως: 1) μέθοδος κυτταρικής ELISA, 2) έλεγχος κυτταροτοξικότητας με τη μέθοδο ΜΤΤ, 3) δοκιμασία προσκόλλησης μονοκυττάρων και 4) έλεγχος φωσφορυλίωσης του μεταγραφικού παράγοντα NF-kB. Επιπλέον, έγινε κλινική μελέτη σε υπερχοληστερολαιμικούς μη στεφανιαίους ασθενείς, στους οποίους χορηγήθηκε μαστίχα Χίου για ένα μήνα και εξετάσθηκε η επίδραση της σε λιπιδαιμικούς παραμέτρους και φλεγμονώδεις δείκτες των ασθενών. Οι πειραματικές διατάξεις που αναπτύχθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν στην παρούσα διατριβή, αποτελούν ένα αξιόπιστο σύστημα αξιολόγησης ουσιών και εκχυλισμάτων ως προς την αντιφλεγμονώδη δράση τους και μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον για ανάλογη μελέτη άλλων ουσιών. Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι το ουδέτερο εκχύλισμα της μαστίχας Χίου, η τιρουκαλλόλη και η β-σιτοστερόλη αναστέλλουν την έκφραση των μορίων κυτταρικής προσκόλλησης VCAM-1 και ICAM-1 στα ενδοθηλιακά κύτταρα HAEC, αναστέλλουν την προσκόλληση των U937 μονοκυττάρων στα HAEC και τέλος, αναστέλλουν τη φωσφορυλίωση - ενεργοποίηση του NF-kΒ p65 στα HAEC.Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα της μελέτης υποστηρίζουν την αντιφλεγμονώδη δράση του ουδέτερου εκχυλίσματος της μαστίχας Χίου, της τιρουκαλλόλης και της β-σιτοστερόλης, υποδηλώνοντας έτσι την σπουδαιότητα της μαστίχας Χίου στην πρόληψη της αθηρωμάτωσης.