Μελέτη της σχέσης της οδού των νευροπεπτιδίων και της ενδοκυττάριας στεροειδογένεσης στον καρκίνο του προστάτη
Authors: Βασιλείου Χρυσούλα 
Published: September 2021

Η αμπιρατερόνη είναι ένας αναστολέας βιοσύνθεσης ανδρογόνων ο οποίος αναστέλλει μη αντιστρεπτά τη λειτουργία του ενζύμου CYP17 (17α- υδροξυλάση και C17,20 -λυάση). Το ένζυμο CYP17 απαιτείται για τη σύνθεση της τεστοστερόνης στον οργανισμό. Τα νευροπεπτίδια όπως η ενδοθηλίνη-1 (ΕΤ-1) και οι αυξητικοί παράγοντες όπως ο αυξητικός παράγοντας των ινοβλαστών τύπου 2 (FGF-2) και ο αυξητικός παράγοντας των ηπατοκυττάρων (HGF) υπάρχουν σε υψηλές συγκεντρώσεις στα καρκινικά προστατικά κύτταρα και το καθένα ξεχωριστά έχει δείξει να συμμετέχει στην ανάπτυξη και πρόοδο του καρκίνου του προστάτη. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η μελέτη της επαγόμενης από ET-1, FGF-2 and HGF ενδοκυττάριας στεροειδογένεσης και του ρόλου της ως μηχανισμός αντίστασης στη δράση της αμπιρατερόνης στον καρκίνο του προστάτη. Στη παρούσα διδακτορική διατριβή χρησιμοποιήθηκαν καθιερωμένες κυτταρικές σειρές LNCaP και PC3 ως in vitro μοντέλα του ανδρογονο-εξαρτώμενου και ανδρογονο-ανεξάρτητου τύπου καρκίνου του προστάτη αντίστοιχα. Τα κύτταρα καλλιεργήθηκαν με ET-1, FGF-2, HGF ή/και αμπιρατερόνη για 24 ώρες. Μετά το τέλος της επώασης, προσδιορίστηκαν τα ενδοκυττάρια επίπεδα 17-ΟΗ προγεστερόνης και διυδροτεστοστερόνης με τη μέθοδο ανοσοπροσρόφησης, ο κυτταρικός πολλαπλασιασμός με τη μέθοδο ΜΤΤ και η έκφραση των πρωτεϊνών akt/p-akt and p-S6RP, p70S6 με ανοσοαποτύπωση. Σύμφωνα με τα αποτελέσματά μας, η ΕΤ-1 έχει ρυθμιστικό ρόλο στη στεροειδογένεση κυρίως αυξάνοντας τα ενδοκυττάρια επίπεδα της DHT στα PC3 κύτταρα ενώ παρατηρήθηκε ότι δεν έχει σημαντική επίδραση στον πολλαπλασιασμό των δύο καθιερωμένων κυτταρικών σειρών που μελετήσαμε. Η παρουσία αμπιρατερόνης με διάφορες συγκεντρώσεις έδειξε μία μείωση των ενδοκυττάριων επιπέδων DHT στα κύτταρα PC3 και LNCaP. Όσον αφορά το ρυθμό πολλαπλασιασμού, τα κύτταρα LNCaP έδειξαν στατιστικά σημαντικές μειώσεις στο πολλαπλασιασμό σ’ όλες τις συγκεντρώσεις αμπιρατερόνης που καλλιεργήθηκαν και μάλιστα με δοσο-εξαρτώμενο τρόπο. Επίσης παρατηρήθηκε ότι τα κύτταρα PC3 έδειξαν μειωμένο πολλαπλασιασμό μόνο όταν σε αυτά χορηγήθηκε η μέγιστη συγκέντρωση αμπιρατερόνης. Τα αποτελέσματά μας δείχνουν για πρώτη φορά ότι η αμπιρατερόνη κατέχει κυρίαρχο ρόλο στην αναστολή του κυτταρικού πολλαπλασιασμού και όχι μόνο στην αναστολή της στεροειδογένεσης. Επιπλέον, μέσω πειραμάτων συγχορήγησης αμπιρατερόνης και ΕΤ-1 παρατηρήθηκε ότι η ΕΤ-1 δρα σα μηχανισμός διαφυγής στη δράση της αμπιρατερόνης μέσω αύξησης των επιπέδων DHT. Συνεχίζοντας, η αμπιρατερόνη στοχεύει το μονοπάτι PI3Κ/akt για την αναστολή του κυτταρικού πολλαπλασιασμού παρουσία ΕΤ-1. Στη συνέχεια της έρευνας μας παρατηρήθηκε ότι οι παράγοντες FGF-2 και HGF μειώνουν τα ενδοκυττάρια επίπεδα 17-ΟΗ προγεστερόνης και στις δύο κυτταρικές σειρές, ενώ ο HGF μόνο βρέθηκε να αυξάνει τα ενδοκυττάρια επίπεδα DHT στα PC3 κύτταρα. Ενδιαφέρον προκαλεί ότι η συγχορήγηση αμπιρατερόνης με FGF-2 ή HGF βρέθηκε να προάγει την ενδοκυττάρια σύνθεση DHT χωρίς να επηρρεάζει τη σύνθεση 17-ΟΗ προγεστερόνης. Τα ευρήματά μας υποδεικνύουν για πρώτη φορά ότι η ΕΤ-1 και οι αυξητικοί παράγοντες FGF-2 και HGF δρουν ως μηχανισμοί διαφυγής συνεισφέροντας στην ανάπτυξη αντίστασης στην αμπιρατερόνη. Η δράση τους μέσω της αποκατάστασης της σύνθεσης ανδρογόνων στο περιβάλλον του όγκου μπορεί να συνεισφέρει στην πρόοδο της ασθένειας.