Ο ψηφιακός φάκελος μαθητή (e-portfolio) ως καινοτόμο εκπαιδευτικό εργαλείο αυθεντικής αξιολόγησης και ανάπτυξης δεξιοτήτων στην προσχολική εκπαίδευση
Authors: Παναγιωτοπούλου Παναγιώτα 
Published: September 2021

Τα τελευταία χρόνια ο σχεδιασμός, η έρευνα και η εκπαιδευτική αξιοποίηση ψηφιακού περιεχομένου και ανοιχτών ψηφιακών πόρων διαμορφώνουν ένα δυναμικό πεδίο έρευνας για τον παιδαγωγικό σχεδιασμό και την ένταξη των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στην εκπαίδευση. Η παρούσα διατριβή κινείται στο πνεύμα των αρχών της εκπαίδευσης για την ένταξη και παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στην εκπαιδευτική διαδικασία με τις δυνατότητες που παρέχουν για δημιουργία και εφαρμογή εργαλείων υποστήριξης και ενίσχυσης της μαθησιακής διαδικασίας. Ειδικότερα η έρευνα επιδιώκει να διερευνήσει εάν και με ποιους τρόπους η αξιοποίηση του Ψηφιακού Φακέλου Μαθητή (e-portfolio) στην εκπαιδευτική διαδικασία του νηπιαγωγείου, δύναται να προάγει τη μαθησιακή διαδικασία και να αποτελέσει δυναμικό εργαλείο αυθεντικής αξιολόγησης και ανάπτυξης δεξιοτήτων των μαθητών του νηπιαγωγείου. Οι στόχοι για αυθεντική αξιολόγηση που τίθενται από το Δ.Ε.Π.Π.Σ. σε συνδυασμό με την ολιστική προσέγγιση της μάθησης, αλλά και τη διάχυση του αντικειμένου της Πληροφορικής σε όλα τα επιμέρους τμήματα του αναλυτικού προγράμματος για την προσχολική εκπαίδευση, μπορούν να βρουν εφαρμογή στο συνδυασμό της τεχνολογίας και της μεθόδου Portfolio με τη δημιουργία του e-portfolio.Η πορεία της ερευνητικής διαδικασίας εξελίχθηκε με γνώμονα την αποσαφήνιση του ευρέος πεδίου ανάπτυξης της μεθόδου e-portfolio στο νηπιαγωγείο, όπου παρουσιάζονται ελλείψεις σε μεθοδολογικό και εννοιολογικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτής της προβληματικής πραγματοποιήθηκε διπλή ερευνητική προσέγγιση, η οποία διαθέτει τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά χαρακτηριστικά. Αρχικά επιχειρήθηκε με τη χρήση ερωτηματολογίου, η διερεύνηση των στάσεων και η καταγραφή των προθέσεων των νηπιαγωγών έναντι της χρήσης και αξιοποίησης του e-portfolio στην προσχολική εκπαίδευση. Στη συνέχεια, διαμορφώθηκε μία μεθοδολογία υλοποίησης e-portfolio η οποία εφαρμόστηκε στη διάρκεια μιας σχολικής χρονιάς σε νηπιαγωγείο στην Αττική, με τη συμμετοχή των εκπαιδευτικών, των μαθητών και των γονέων τους. Η ερευνητική μέθοδος που επιλέχθηκε για την οργάνωση της συγκεκριμένης ερευνητικής διαδικασίας ήταν η Μελέτη Περίπτωσης.Η ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνας έδειξε ότι, η υλοποίηση μίας άρτια δομημένης μεθοδολογίας για την κατασκευή και χρήση ενός e-portfolio στο πλαίσιο της αυθεντικής αξιολόγησης, μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη δεξιοτήτων αυτοαξιολόγησης και αυτορρυθμιζόμενης μάθησης. Η παιδαγωγική αξιοποίηση του e-portfolio στην εκπαιδευτική διαδικασία του νηπιαγωγείου για να έχει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, απαιτεί την πλαισίωσή του με κατάλληλη παιδαγωγική θεώρηση, καθώς και την επιλογή κατάλληλου λογισμικού ή ψηφιακού περιβάλλοντος. Για την υιοθέτηση ωστόσο εναλλακτικών πρακτικών διδασκαλίας και αξιολόγησης από τους εκπαιδευτικούς του νηπιαγωγείου και μετασχηματισμού των διδακτικών τους πρακτικών, κρίνεται απαραίτητη η συστηματική επιμόρφωση, η συνεχής υποστήριξη και η διαμόρφωση κατάλληλης εκπαιδευτικής κουλτούρας.