Realist conceptualisations of power and the nation-state
Authors: Κωσταγιάννης Κωνσταντίνος 
Published: December 2021

Η παρούσα διατριβή είναι ένα έργο ιστορίας των ιδεών που εστιάζει στην ανάπτυξη των εννοιών της ισχύος και του έθνους-κράτους στη ρεαλιστική σκέψη. Ο κύριος στόχος της διατριβής είναι να προσφέρει μια ολοκληρωμένη ανάλυση του τρόπου που οι διαφορετικές αντιλήψεις για την ισχύ στο έργο διαφόρων ρεαλιστών στοχαστών επηρρέασαν τις αντιλήψεις τους για το έθνος-κράτος. Αν και τόσο η ισχύς όσο και το κράτος θεωρούνται κεντρικά στοιχεία για τον ρεαλισμό, η σύνδεσή τους δεν έχει συζητηθεί επαρκώς και παραμένει σε μεγάλο βαθμό σιωπηρή. Η διατριβή αποσκοπεί στην ανάδειξη αυτής της σύνδεσης. Οι συγγραφείς που εξετάζονται είναι σημαντικοί ρεαλιστές στοχαστές, αντιπροσωπευτικοί της ποικιλομορφίας της ρεαλιστικής σκέψης καθώς και της εξέλιξης από τον κλασικό στον δομικό ρεαλισμό. Ως εκ τούτου, η διατριβή εστιάζει στα έργα των Ε.Η. Carr, H. Morgenthau (ως κλασικών ρεαλιστών), J. Herz (ως μεταβατικής μορφής) και J. Mearsheimer (ως δομικού ρεαλιστή). Η διατριβή αναλύει τη θεωρία κάθε ρεαλιστή σε τρια στάδια. Πρώτον, αναλύει την εννοιολόγηση της ισχύος και τον ρόλο που διαδραματίζει στις οντολογικές και επιστημολογικές του παραδοχές. Στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας αυτή την εννοιολόγηση ως σημείο εκκίνησης, συζητά τον αντίκτυπό της στον τρόπο με τον οποίο ο υπό εξέταση ρεαλιστής κατανοούσε το έθνος-κράτος. Τέλος, ο τρόπος με τον οποίο οι προαναφερθέντες ρεαλιστές ασχολήθηκαν με τις εξωτερικές πολιτικές συγκεκριμένων εθνικών κρατών προσφέρει μια απεικόνιση του θεωρητικού τους πλαισίου. Η διατριβή προσδιορίζει μια στενή αλληλεπίδραση μεταξύ της ισχύος και του έθνους-κράτους σε όλους τους ρεαλιστές που εξετάστηκαν. Η ισχύς παίζει κεντρικό ρόλο στην οντολογία κάθε ρεαλιστή και συνακόλουθα επηρεάζει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν το έθνος-κράτος. Το τελευταίο μπορεί έτσι να προσεγγιστεί ως μια εκδήλωση της ισχύος που δεν παραμένει αμετάβλητη στον χρόνο. Οι ρεαλιστές που εξετάστηκαν προσεγγίζουν το κράτος ως μια ιστορικά προσδιορισμένη οντότητα. Ως εκ τούτου, υποστηρίζεται ότι είναι η ισχύς που αποτελεί την κεντρική αναλυτική κατηγορία του ρεαλισμού και όχι το κράτος του οποίου η ίδια η σύλληψη εξαρτάται από αυτήν της ισχύος. Όσον αφορά την ανάπτυξη του ρεαλισμού, παρατηρείται μια διαδικασία σταδιακής περιστολής της έννοιας της ισχύος κατά τη μετάβαση από τις κλασικές σε δομικές προσεγγίσεις. Η πολύπλευρη αντίληψη της ισχύος που προτάθηκε από τους πρώτους ρεαλιστές εγκαταλείφθηκε προς όφελος μιας προσέγγισης που κατανοεί την ισχύ ως υλικές δυνατότητες. Αν και αυτή η προσέγγιση είναι συμβατή με ένα επιστημονικό όραμα για την πολιτική, όπως εκδηλώθηκε μετά το δεύτερο debate, μειώνει σημαντικά την αναλυτική ισχύ του ρεαλισμού τόσο στην κατανόηση της ισχύος όσο και του έθνους-κράτους. Αυτό είναι εμφανές στην επισφαλή ισορροπία που πρέπει να επιτύχουν οι νεορεαλιστές όταν θεωρητικοποιούν τον εθνικισμό, το ιδεολογικό επακόλουθο του έθνους-κράτους, το οποίο μπορεί να εκτιμηθεί πληρέστερα από τους κλασικούς ρεαλιστές. Τέλος, αφαιρώντας την ισχύ από το πεδίο της επιστημολογίας, οι δομικές παραλλαγές του ρεαλισμού στερούνται την αναστοχαστικότητα των προηγούμενων ρεαλιστών και συνεπώς δυσκολεύονται να συμμετάσχουν σε συζητήσεις εξωτερικής πολιτικής χωρίς να υπονομεύσουν τις βασικές παραδοχές της θεωρίας τους.