Z przeszłości administracyjnej miejscowości Brudzew w powiecie tureckim
Authors: Kaszyński Mariusz 
Published: March 2022

Nazwa Brudzew w źródłach pisanych pojawia się po raz pierwszy na początku II połowy XIII wieku. Lokalna tradycja łączy ją z żyjącym tutaj w XI stuleciu kmieciem o imieniu Brudz. Jako miejscowość prywatna znajdowała się w posiadaniu tak znanych rodów, jak: Jarandowie, Łaszczowie, Radolińscy, Mycielscy, Kurnatowscy. Prawdopodobnie pierwotnie rejon Brudzewa należał do zespołu osadniczego ziemi łęczyckiej. Dopiero penetracja polityczna Polan spowodowała wchłonięcie tego obszaru, który znalazł się w obrębie państwa pierwszych Piastów. Po reformie administracji państwowej w końcu XIV wieku wszedł w granice administracyjne powiatu konińskiego, przynależącego do województwa kaliskiego. W okresie zaborów miejscowość kilkukrotnie zmieniała swą przynależność administracyjną. Za czasów panowania pruskiego w Wielkopolsce, Brudzew przynależał do departamentu kaliskiego. Od 1807 roku miasto leżało w granicach Księstwa Warszawskiego w departamencie kaliskim i powiecie konińskim. W 1815 roku przeszło pod panowanie rosyjskie, przynależąc do połączonego unią personalną z Rosją Królestwa Polskiego. Administracyjnie nadal wchodziło w skład powiatu konińskiego, leżącego najpierw w województwie kaliskim, a następnie w guberniach, najpierw kaliskiej, a potem warszawskiej. W 1867 roku Brudzew znalazł się w granicach nowoutworzonego powiatu kolskiego w guberni kaliskiej. W latach 1918-1938 wchodził w skład powiatu kolskiego i województwa łódzkiego, a po kolejnej reformie administracji w 1938 roku, znalazł się w granicach powiatu tureckiego i województwa poznańskiego. Stan taki przetrwał do roku 1975, kiedy to włączono miejscowość do nowoutworzonego województwa konińskiego. Prawdopodobnie od schyłku XIV lub początku XV stulecia do roku 1870 Brudzew posiadał prawa miejskie. Obecnie miejscowość pod względem przynależności administracyjnej wchodzi w skład powiatu tureckiego i województwa wielkopolskiego.

The Administrative Past Of Brudzew In Turecki District

The name Brudzew can be found for the first time in the scriptures from the 1 st half of 13 th century. Local tradition connects the name with a serf called Brudz, who had lived there in the 11 th century. As a private town it used to belong to such renown noble houses as Jarand, Łaszcz, Radoliński, Mycielski, Kurnatowski. At the very beginning Brudzew area belonged to Łęczyca settlement site. The political penetration of the Polans tribe caused its incorporation to state of the Piast dynasty. In 14 th century as a result of the state administration reform it was included to Konin District, which itself was a part of Kalisz Province. During the time of 121 years of fragmentation between late 18 th and early 20 th centuries Brudzew changes hands. At first it belonged to Prussia as a part of Kalisz Department. In 1807 it belonged to the Warsaw Duchy and was included into Konin District, a part of Kalisz Province. In 1815, Brudzew became a part of Kingdom of Poland united with the Russian Empire with Russian tsar as its king. At that time it was located in Konin District, which at first was a part of Kalisz Province, next a part of Kalisz Governorate and finally Warsaw Governorate. In 1867, Brudzew was included to Koło District of Kalisz Governorate. After regaining independence, between 1918 and 1938, Brudzew was included to Koło District in Łódź Province. The subsequent administration reform located Brudzew in Turek District, a part of Poznań Province. It remained there until 1975 when it was included into newly established Konin Province (district level of administration was cancelled) Probably, since the late 14 th century, Brudzew has been granted a town charter. At present, Brudzew is a part of Turek District, a part of Wielkopolskie Province.