Παραγωγή και διαχείριση συσκευασιών φυτοφαρμάκων
Authors: Γκαρμπούνης Γεώργιος 
Published: May 2023

Τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα χρησιμοποιούνται ευρέως για την καταπολέμηση των εχθρών και των ασθενειών των φυτών. Τα εντομοκτόνα, ζιζανιοκτόνα και μυκητοκτόνα αποτελούν τις σημαντικότερες κατηγορίες φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Το υψηλής πυκνότητας πολυαιθυλένιο είναι το κυρίαρχο υλικό των περισσότερων συσκευασιών τους. Η ορθολογική διαχείριση των απορριμματικών συσκευασιών φυτοπροστατευτικών προϊόντων συμβάλει στην προστασία της ανθρώπινης υγείας αλλά και του περιβάλλοντος. Η παρούσα διδακτορική διατριβή πραγματεύεται δύο ζητήματα. Το πρώτο ζήτημα της έρευνας αφορά την ανάπτυξη μαθηματικών μοντέλων εκτίμησης της παραγόμενης μάζας των πλαστικών απορριμματικών συσκευασιών φυτοπροστατευτικών προϊόντων ως συνάρτηση συγκεκριμένων μεταβλητών. Επιχειρεί να προσδιορίσει εκείνες τις μεταβλητές που επηρεάζουν την παραγωγή των παραπάνω αποβλήτων συσκευασίας και οι οποίες θα συμπεριληφθούν στα μαθηματικά μοντέλα. Κάτι τέτοιο θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμο για τον καθορισμό της δυναμικότητας και του μεγέθους μιας μονάδας επεξεργασίας τους. Για τον σκοπό αυτό καταγράφηκαν μέσω ερωτηματολογίων 603 σειρές δεδομένων από 106 αγρότες που αφορούσαν 19 μεταβλητές. Αναπτύχθηκαν εμπειρικά μοντέλα πρόβλεψης της παραγωγής πλαστικών απορριμματικών συσκευασιών φυτοπροστατευτικών προϊόντων μέσω της γραμμικής παλινδρόμησης. Η καλλιεργούμενη έκταση, το είδος της καλλιέργειας (ετήσια/πολυετής, ξερική/ποτιστική) και ο τρόπος εφαρμογής των φυτοπροστατευτικών προϊόντων (ψεκασμός φυλλώματος/εφαρμογή στο έδαφος) ήταν οι στατιστικά σημαντικές μεταβλητές που επηρέασαν την παραγόμενη μάζα των ανωτέρω αποβλήτων. Για τον έλεγχο της αξιοπιστίας των μοντέλων χρησιμοποιήθηκαν 56 νέες σειρές δεδομένων από 18 αγρότες. Δύο από τα τέσσερα μοντέλα κρίθηκαν αξιόπιστα όταν εφαρμόζονται σε καλλιεργούμενη έκταση άνω των 58,000 m2. Η παραγωγή πλαστικών απορριμματικών συσκευασιών φυτοπροστατευτικών προϊόντων εκτιμάται σε 0.028 ± 0.028 kg αγρότη-1 έτος-1 1,000 m2 καλλιέργειας-1. Το δεύτερο ζήτημα της έρευνας αφορά την ανάλυση κύκλου ζωής των πλαστικών απορριμματικών συσκευασιών φυτοπροστατευτικών προϊόντων, την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων μεταξύ επτά εναλλακτικών διαχειριστικών σεναρίων και την κατάταξή τους με βάση το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα. Για το σκοπό αυτό πραγματοποιήθηκε ανάλυση υπολειμμάτων δραστικής ουσίας σε πλαστικές απορριμματικές συσκευασίες φυτοπροστατευτικών προϊόντων οι οποίες προηγουμένως είχαν υποστεί τριπλό ξέπλυμα. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων τροφοδότησαν την ανάλυση κύκλου ζωής. Το σενάριο που περιλάμβανε χωριστή συλλογή των πλαστικών απορριμματικών συσκευασιών φυτοπροστατευτικών προϊόντων και επεξεργασία τους σε μονάδα ανακύκλωσης ήταν το βέλτιστο με τις μικρότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η απλή διάθεση σε χώρους υγειονομικής ταφής ήταν το χείριστο σενάριο με τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Πραγματοποιήθηκε ανάλυση ευαισθησίας χρησιμοποιώντας διαφορετικές μεθόδους εκτίμησης των επιπτώσεων, διαφορετικές αποστάσεις μεταφοράς των αποβλήτων και διαφορετικές μονάδες επεξεργασίας. Οι μέθοδοι εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων που μελετήθηκαν οδήγησαν στην ίδια ιεράρχηση των τεχνολογιών διαχείρισης.