Η αναβάθμιση του μοντέλου θυροφύλαξης (gatekeeping model) στο πλαίσιο της παγκόσμιας βιομηχανίας των ψηφιακών μέσων
Authors: Κοσιαβέλου Βασιλική 
Published: August 2021

Η θεωρία της μιντιακής θυροφύλαξης παραμένει μεταξύ των σημαντικότερων θεωριών επικοινωνίας τα τελευταία 60 χρόνια και οι ερευνητές εξετάζουν την έννοια αυτή, στο πλαίσιο διαφόρων ακαδημαϊκών τομέων. Προ δεκαετίας οι Shoemaker και Reese ανέπτυξαν το μοντέλο μιντιακού gatekeeping που περιγράφει ένα πολυεπίπεδο φιλτράρισμα - όπου κάθε επίπεδο, συμπεριλαμβάνει το προηγούμενο - του μιντιακού περιεχομένου. Στη διατριβή αυτή αυτό επανεξετάζεται, καθώς η δυνητικότητα της μετάδοσης ειδήσεων από οποιονδήποτε χρήστη ΤΠΕ ασκεί ήδη πιέσεις ακόμα και σε διεθνείς ειδησεογραφικούς οργανισμούς. Στο αναθεωρημένο μοντέλο, τα πέντε επίπεδα ανάλυσης (ατομικές επιρροές, επαγγελματικές πρακτικές, οργανωτικές δομές, εξωμιντιακές επιρροές και ιδεολογία/κοινωνικοπολιτισμικά συστήματα), θα πρέπει να εξετάζονται μόνο ως κόμβοι δικτύου σε άμεση και/ή έμμεση διάδραση, λόγω της καταλυτικής επίδρασης των ΤΠΕ. Επίσης, αφορά κάθε πλατφόρμα και κάθε παράγοντα της παγκόσμιας βιομηχανίας των MME. Ερευνητικό Ερώτημα: Σε ποιο βαθμό οι ψηφιακές τεχνολογίες επηρεάζουν την επιλογή του περιεχομένου των μέσων ενημέρωσης καθώς η πληροφορία διέρχεται από τα πέντε επίπεδα ανάλυσης; Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε συνδυάζει χρήση διαδικτυακού ερωτηματολογίου (www.cossiavelou.gr) και σε βάθος συνεντεύξεις για τη συλλογή ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων, αντιστοίχως. Τα ποσοτικά δεδομένα που συνελλέγησαν συνιστούν δείγμα ευκαιρείας, δεν χρησιμοποιείται για γενίκευση των ευρημάτων σε μεγαλύτερο πληθυσμό, και προέρχεται από 234 συμμετέχοντες στην έρευνα από 214 οργανισμούς, σε 25 χώρες και περιοχές. Τα ποιοτικά δεδομένα προέρχονται από 9 σε βάθος συνεντεύξεις που πραγματοποιήθηκαν στην μεταολυμπιακή Κίνα με εξέχουσες προσωπικότητες των διεθνών MME. Αυτή η διδακτορική διατριβή ασχολείται με ένα ευρύ ερευνητικό ερώτημα και επιχειρεί την πρώτη χαρτογράφηση ενός αχαρτογράφητου περιβάλλοντος. Η ανάλυση των ποσοτικών δεδομένων έγινε, εκτός των μεθόδων της περιγραφικής στατιστικής ανάλυσης, με την μέθοδο SEM/ AMOS, ως στατιστικής μεθόδου διερευνητικής παραγοντικής ανάλυσης, ενδεδειγμένη για παρόμοιες έρευνες όπου δεν προτείνονται οι παραδοσιακές αναλύσεις παλινδρόμησης. Τα ευρήματα της στατιστικής ανάλυσης δείχνουν ότι οι μεταβλητές που μετρούν την επίδραση των ΤΠΕ στα MME υποδεικνύουν τις ΤΠΕ ως αξιόπιστο πρόσθετο καταλύτη. Η καλή προσαρμογή του προτεινόμενου μοντέλου πιστοποιεί το βαθμό καταλληλότητας του και την μεγάλη ενημερωτική αξία για τις θεωρητικές έννοιες που εξετάζονται. Τα ποιοτικά δεδομένα επιβεβαιώνουν τα αποτελέσματα των ποσοτικών δεδομένων. Συμπεράσματα: Οι αρχικές ενδείξεις από την παγκοσμίως διεξαχθείσα έρευνα εξετάζουν το ρόλο των ΤΠΕ στα πέντε επίπεδα ανάλυσης και υποδεικνύουν την αναθεώρηση του παραδοσιακού μοντέλου, το οποίο λαμβάνει υπόψιν του τις τεχνολογικές καινοτομίες που υιοθετούνται από τις βιομηχανίες της ψηφιακής πληροφορίας και γνώσης. Το αναθεωρημένο μοντέλο περιλαμβάνει ένα πρόσθετο φίλτρο καταλυτικής διάδρασης σε ένα έκαστο επίπεδο ανάλυσης του προηγηθέντος μοντέλου, το οποίο παράγει διαρκή διάδραση μεταξύ τους και αναγνωρίζει νέους ρόλους για τα MME αλλά και τις κατηγορίες του κοινού τους. Το προτεινόμενο μοντέλο μιντιακής θυροφύλαξης για τον 21ο αιώνα της ανοίγει νέους δρόμους στην μελλοντική έρευνα για την ακριβέστερη απεικόνιση των διαδικασιών ανέλιξης του, στην παγκόσμια μιντιακή βιομηχανία, σημαντικό τμήμα της Νέας Οικονομίας.