Διερεύνηση σχέσης προπονητικής συμπεριφοράς και παρακίνησης σε αθλητές / αθλήτριες καλαθοσφαίρισης εθνικών κατηγοριών
Authors: Γράψας Ιωάννης 
Published: August 2021

Η προπονητική συμπεριφορά είναι καθοριστικής σημασίας για την απόδοση ενός αθλητή ή μιας ομάδας. Ο προπονητής παίζει σημαντικό ρόλο αναφορικά με τις συμπεριφορές, τις σκέψεις και τα συναισθήματα των αθλητών που επηρεάζουν την παρακίνηση και την απόδοση τους. Σκοπός της έρευνας ήταν να διερευνήσει την σχέση προπονητικής συμπεριφοράς και παρακίνησης και κατά πόσο αυτή η σχέση επηρεάζει τους αθλητές σε παράγοντες όπως το φύλο, η εθνικότητα, η αγωνιστική κατηγορία, η αθλητική εμπειρία, και οι ώρες εβδομαδιαίας προπόνησης. Για την συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν το «Ερωτηματολόγιο Προπονητικής Συμπεριφοράς» (CBQ, Coaching Behavior Questionnaire, Williams et.al., 2003), το «Ερωτηματολόγιο Προσωπικών Προσανατολισμών» (Personal Questionnaire Guidelines, Duda, 1989). Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 1.007 αθλητές και αθλήτριες καλαθοσφαίρισης αγωνιστικών κατηγοριών, ηλικίας 15-38, (ΜΟ=17.6, ΤΑ=5.17), Ελλάδας και Κύπρου. Οι αναλύσεις αξιοπιστίας επιβεβαίωσαν ικανοποιητικούς δείκτες Cronbach’ s alpha αντίστοιχα για όλους τους παράγοντες. Οι αναλύσεις συσχέτισης των παραγόντων των ερωτηματολογίων παρουσίασαν θετική συσχέτιση μεταξύ της «εσωτερικής παρακίνησης» και της «θετικής ανατροφοδότησης», και αρνητική συσχέτιση με την «αρνητική ανατροφοδότηση». Αντίθετα, τα αποτελέσματα της «εξωτερικής παρακίνησης» έδειξαν θετική συσχέτιση με την «αρνητική ανατροφοδότηση» και αρνητική με την «θετική ανατροφοδότηση». Επίσης παρουσιάστηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των γυναικών Ελλάδας και Κύπρου με τις Ελληνίδες, να παρουσιάζουν μεγαλύτερο σκορ στην «εξωτερική παρακίνηση» και στην «αρνητική ανατροφοδότηση» και τις Κύπριες, στην «θετική ανατροφοδότηση». Στατιστικά σημαντικές διαφορές παρουσιάστηκαν και μεταξύ ανδρών και γυναικών στην «εξωτερική παρακίνηση», ενώ αναδείχθηκε η σημαντικότητα της σχέσης «θετικής ανατροφοδότησης» και «παρακίνησης» στις νεαρές ηλικίες, σημαντικότητα η οποία όμως μειώνεται καθώς η ωριμότητα του αθλητή αυξάνεται. Τα ευρήματα της έρευνας τονίζουν τον σημαντικό ρόλο της «προπονητικής συμπεριφοράς» στην επίδραση των κινήτρων στην καλαθοσφαίριση. Διαπιστώθηκε ότι η «θετική ανατροφοδότηση» και η υποστηρικτικότητα έχουν θετική επίδραση τόσο στην εσωτερική όσο και στην εξωτερική παρακίνηση των αθλητών – τριών οι οποίοι είναι πολύ σημαντικοί παράγοντες που καθορίζουν την επιμονή και την αθλητική απόδοση. Επίσης, αναδεικνύουν διαφορές μεταξύ των δυο χωρών Ελλάδας – Κύπρου καθώς επίσης και το έλλειμμα εξωτερικών κινήτρων στην γυναικεία καλαθοσφαίριση, διαπιστώνοντας έναν πολύ σημαντικό παράγοντα στην βελτίωση της σχέσης προπονητή – αθλητή, που είναι, η ικανότητα της αντίληψης των διαφορών στην προτίμηση προπονητικής συμπεριφοράς μεταξύ ανδρών και γυναικών και σίγουρα οι διαφορές μεταξύ των δυο φύλων σχετικά με τις προτεινόμενες προπονητικές συμπεριφορές. Το φύλο είναι ένας παράγοντας που επηρεάζει την προπονητική συμπεριφορά. Οι άνδρες δίνουν βαρύτητα περισσότερο σε ορισμένες πτυχές της προπόνησης απ’ ότι οι γυναίκες και το αντίθετο. Ως εκ τούτου οι προπονητές εκτός από την επιμόρφωση τους σε θέματα σχετικά με την αποτελεσματική προπονητική, θα πρέπει να επιμορφώνονται και σε θέματα σχετικά με τους παράγοντες που επηρεάζουν τις προπονητικές συμπεριφορές. Συμπερασματικά προκύπτει η ανάγκη για εξειδικευμένη ενημέρωση των προπονητών, σχετικά με την ψυχολογία των αθλητών τους και τον τρόπο συμπεριφοράς τους μέσα από αποτελεσματική κατάρτιση την οποία οι προπονητές θα πρέπει να λαμβάνουν σε τακτικά χρονικά διαστήματα.