Μηχανική της αναπνοής σε παθήσεις του ήπατος
Authors: Καλτσάκας Γεώργιος 
Published: September 2021

Σκοπός: Ο καθορισμός της επίπτωση της χρόνιας δύσπνοιας και της αλληλεξάρτηση της με την λειτουργία των αναπνευστικών μυών σε ασθενείς με ηπατική νόσο τελικού σταδίου.Μέθοδος: Η μελέτη διενεργήθηκε σε εξήντα οκτώ (68) περιπατητικούς, Καυκάσιους ασθενείς με ηπατική νόσο τελικού σταδίου οι οποίοι ήταν υποψήφιοι για μεταμόσχευση ήπατος και είχαν παραπεμφθεί για προεγχειρητική εκτίμηση της αναπνευστικής λειτουργίας. Σαράντα (29 άνδρες) έλαβαν μέρος στην μελέτη λόγω αυστηρών κριτηρίων εισαγωγής/ αποκλεισμού. Δεκαεπτά από τους 40 ασθενείς είχαν ασκίτη, όμως κανένας δεν ήταν καχεκτικός. Δεκαπέντε από τους 40 ασθενείς είχαν ιστορικό ηπατικής εγκεφαλοπάθειας, όμως κανένας δεν ήταν συμπτωματικός κατά την διάρκεια της μελέτης. Όλοι οι ασθενείς που είχαν συννοσηρότητες αποκλείστηκαν. Η χρόνια δύσπνοια βαθμολογήθηκε σύμφωνα με την mMRC (modified Medical Research Council) 6-βαθμών κλίμακα. Η βαρύτητα της ηπατικής νόσου εκτιμήθηκε με το μοντέλο για τελικού σταδίου ηπατική νόσο (MELD, Model for End-Stage Liver Disease). Λειτουργικός έλεγχος ρουτίνας, και η μέγιστη στατική εκπνευστική (Pemax) και εισπνευστική (Pimax) πίεση στο στόμα μετρήθηκαν. Η ισχύς των αναπνευστικών μυών (RMS) υπολογίστηκε από τις τιμές των Pemax και Pimax. Επιπλέον, μετρήθηκαν τα αέρια αίματος και ο τύπος της αναπνοής (VE: κατά λεπτό αερισμός, VT: αναπνεόμενος όγκος, VT/TI: μέση εισπνευστική ροή, TI: διάρκεια εισπνοής). Αποτελέσματα: Τριάντα πέντε (88%) από τους 40 ασθενείς, ηλικίας (mean±SD) 52±10 yr, ανέφεραν διαφόρου βαθμού χρόνια δύσπνοια (mMRC), με εύρος από 0 έως 4 και με μία μέση τιμή 2±1.2. Η βαθμολογία του MELD ήταν 14±6. Το Pemax%pred ήταν 105±35, το Pimax%pred ήταν 90±29, και το RMS%pred ήταν 97±30. Οι πιέσεις αυτές ήταν παθολογικές σε 12 (30%), 15 (38%), και 14 (35%) ασθενείς, αντίστοιχα. Επιπλέον, συγκρίνοντας την υποομάδα των ασθενών με ασκίτη με αυτή των μη-ασκιτικών ασθενών, όλοι οι δείκτες λειτουργίας των αναπνευστικών μυών ήταν σημαντικά μειωμένοι στους ασθενείς με ασκίτη. Οι ασθενείς με ασκίτη είχαν σημαντικά χειρότερο MELD σε σχέση με τους μη-ασκιτικούς (p=0.006). Σημαντικές συσχετίσεις ανευρέθηκαν μεταξύ της χρόνιας δύσπνοιας και των δεικτών λειτουργίας των αναπνευστικών μυών. Συγκεκριμένα, το mMRC συσχετίστηκε σημαντικά με τα Pemax, Pimax, και RMS (r=-0.53, p<0.001; r=-0.42, p<0.01; r=-0.51, p<0.001, αντίστοιχα). Οι συσχετίσεις αυτές ήταν σημαντικά πιο ισχυρές στην υποομάδα των μη-ασκιτικών ασθενών (r=-0.82, p<0.0001; r=-0.61, p<0.01; r=-0.79, p<0.0001, αντίστοιχα). Παρόμοια ήταν τα αποτελέσματα της σχέσης του mMRC με το MELD, και του MELD με τους δείκτες λειτουργίας των αναπνευστικών μυών. Σε όλους τους ασθενείς ο μόνος προγνωστικός παράγοντας της mMRC ήταν το RMS (r=-0.51, p<0.001). Στην υποομάδα των ασθενών χωρίς ασκίτη η προγνωστική ισχύς του RMS ήταν μεγαλύτερη (r=-0.79, p<0.001), ενώ η συσχέτιση αυτή καταρρέει στην ασκιτική υποομάδα. Αυτό υποδεικνύει ότι η ύπαρξη του ασκίτη δρα ως «συγχυτικός» παράγοντας. Το PaCO2 ήταν μειωμένο (33±4 mmHg) και το pH ήταν αυξημένο (7.49±0.04) σε 26 (65%) και 34 (85%) ασθενείς, αντίστοιχα. Το PaO2 (92±10 mmHg) ήταν εντός των φυσιολογικών ορίων. Τα VE (11.5±3.5 L/min), VT (0.735±0.287 L), και VT/TI (0.449±0.129 L/s) ήταν αυξημένα υποδηλώνοντας υπεραερισμό και στις δύο υποομάδες ασθενών. Το VT/TI ήταν σημαντικά μεγαλύτερο στους ασθενείς με ασκίτη σε σχέση με αυτούς χωρίς. Σημαντικές συσχετίσεις, αν και ασθενείς, βρέθηκαν για το PaCO2 με τα VE και VT/TI (r=-0.44, p<0.01; r=-0.41, p<0.01, αντίστοιχα). Συμπεράσματα: Η επίπτωση της χρόνιας δύσπνοιας στους ασθενείς με ηπατική νόσο τελικού σταδίου είναι 88%. Η βαθμολογία της κλίμακας mMRC συσχετίζεται στενά με την ισχύ των αναπνευστικών μυών.