Anticoagulant Therapy with Direct-Acting Oral Anticoagulants (DOACs): A Comprehensive Review
Authors: Świeczkowski-Feiz Janusz , Maciejczyk Aleksandra , Bury Alicja , Karpińska Agata 
Published: February 2025

Temat badania: Doustne bezpośrednie leki przeciwzakrzepowe (DOAC) stanowią niekwestionowaną opcję terapii przeciwzakrzepowej, zapewniając pacjentom najwyższą jakość życia. DOAC bezpośrednio hamują aktywowane czynniki krzepnięcia: dabigatran działa jako inhibitor trombiny, a rywaroksaban, apiksaban i edoksaban to wysoce selektywne doustne inhibitory czynnika Xa, oddziałujące zarówno na wewnętrzny, jak i zewnętrzny szlak kaskady krzepnięcia.
Cel badania: Ocena przewagi DOAC nad innymi terapiami przeciwzakrzepowymi w różnych scenariuszach klinicznych oraz charakterystyka korzyści związanych z ich stosowaniem. Analizowane przypadki obejmowały pacjentów onkologicznych, pacjentów z mechanicznymi zastawkami serca, stosowanie DOAC w interwencjach medycznych oraz różnorodne grupy pacjentów. Pomimo ustalonych wytycznych, optymalne leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów z nowotworami pozostaje wyzwaniem.
Materiał i metody: Przeprowadzono systematyczną analizę literatury w bazach PubMed i Google Scholar, stosując słowa kluczowe takie jak „terapia przeciwzakrzepowa,” „Doustne bezpośrednie leki przeciwzakrzepowe (DOAC),” „żylna choroba zakrzepowo-zatorowa,” „zatorowość płucna” oraz „zakrzepica żył głębokich.” Wybrano 51 artykułów spełniających kryteria włączenia, koncentrując się na skuteczności i bezpieczeństwie DOAC w leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Zsyntetyzowano dane dotyczące wyników leczenia, działań niepożądanych oraz zastosowań klinicznych, zgodnie z wytycznymi PRISMA, aby zapewnić kompleksowy i przejrzysty przegląd.
Wyniki: DOAC oferują atrakcyjną alternatywę w różnych sytuacjach klinicznych, w tym po wymianie zastawki serca. Badania porównujące DOAC z antagonistami witaminy K u pacjentów po TAVI wskazują na porównywalną skuteczność i profil bezpieczeństwa, z potencjalnymi korzyściami, takimi jak łatwość stosowania, mniejsza liczba interakcji lekowych i lepsza współpraca pacjentów. Zarządzanie powikłaniami krwotocznymi u pacjentów stosujących terapię przeciwzakrzepową pozostaje wyzwaniem klinicznym. Ponadto unikalne trudności dotyczą pacjentów w podeszłym wieku, u których zmiany związane z wiekiem wpływają na metabolizm leków i zwiększają ryzyko krwawień, szczególnie przy stosowaniu niektórych doustnych antykoagulantów, takich jak rywaroksaban. Konieczne są jednak dalsze badania, aby ustalić długoterminowe bezpieczeństwo i skuteczność, zoptymalizować strategie dawkowania i dopracować protokoły postępowania, szczególnie w grupach pacjentów wysokiego ryzyka.
Wnioski: Doustne antykoagulanty celowane zrewolucjonizowały terapię przeciwzakrzepową, oferując porównywalną skuteczność do antagonistów witaminy K przy jednoczesnym zwiększeniu bezpieczeństwa i wygody stosowania. Ich ukierunkowane mechanizmy działania zapewniają skuteczną profilaktykę zakrzepowo-zatorową, szczególnie u pacjentów onkologicznych oraz po wymianie zastawki serca, jednocześnie poprawiając jakość życia. Niemniej jednak wyzwania, takie jak zapobieganie krwawieniom i optymalne dawkowanie w populacjach wysokiego ryzyka, podkreślają potrzebę dalszych badań w celu zoptymalizowania ich stosowania w różnych kontekstach klinicznych.