bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Билим берүүдө мобилдик технологиянын ролу
Authors: Пирматова гулнара , Джумабаева Акылай , Калыбекова Миргул
Published: December 2022

Аталган макалада билим берүүдө мобилдик технологиянын ролу, максаты мааниси каралган. Макалада  билим берүүдө  мобилдик технологияларды колдонуунун актуалдуулугун, аларды колдонуу формаларын ачып берет. Мобилдик технологиялардын артыкчылыктары жана кемчиликтери окуу процессинин сапатын жогорулатуу жагынан талдоого алынган.

Студенттердин басымдуу бөлүгү санариптик муундун өкүлдөрү, ал эми билим берүү программаларын ишке ашырган университеттин профессорлорунун көпчүлүгү санариптик иммигрант муунга таандык. Алардын реалдуулукту кабылдоо адаттары индустриалдык доордо калыптанган. Санариптик жергиликтүүлөр маанилүү билим берүү аспектилери боюнча ата-энелеринен түп-тамырынан айырмаланат. Мындай айырмачылыктар мээ аймактарынын пайда болушунун такыр башка процесси менен байланышкан. Бойго жеткенде алар башкача болот жана алардын дүйнөсү мурункудан таптакыр башкача болуп, мурунку муундар үчүн күтүүсүз болот. Билим берүүдө мобилдик технологияларды колдонуу негизинен смартфондорго, планшеттерге жана ноутбуктарга жөнөкөй жана универсалдуу жетүү мүмкүнчүлүгү менен байланышкан. Мобилдик окутууну ишке ашырууда билим берүү колдонмолорун тандоо жана баалоо негизги элемент болуп саналат. Ошондуктан, бир жагынан бул программалык камсыздоону чыгаруучуларга колдоо көрсөтүү маанилүү болсо, экинчи жагынан мугалимдерди окутууда мобилдик аппараттарды колдонуу көндүмдөрүн калыптандыруу зарыл.
FishMAZE: Fish Monitoring and AI-based Zone Evaluation
Authors: Lambon Aldrin , Sagun Erica Faye , Saet Myra , Maranon Zyrah , Berlin Sharmen
Published: December 2022

FishMAZE, Fish Monitoring and AI-based Zone Evaluation, is an analytics and reporting solution to help solve the following: prediction of fish likelihood on a coordinate, creation of a user-friendly visualization for fishermen, and recommendation of sustainable fishing routes. Environmental data, historical catch notes, and coordinate data were used to train a regression model for fish likelihood prediction. Combining both the prediction model and the interactive dashboard, a fishing plan based on maximum fish catch was visualized. The final model was able to score an overall RMSE of 8.6830 against the actual coordinates of the test data provided
NeuroAI - A strategic opportunity for Norway and Europe
Authors: Nichele Stefano , Sæbø Solve , Pettersen Klas , Lepperød Mikkel
Published: December 2022

At an energy consumption of merely 20 watts, the brain is able to learn, perceive its surroundings, analyze solutions, predict the future and choose actions in a much more general way than any computer algorithm and infrastructure. NeuroAI, an emerging field at the intersection of brain sciences and artificial intelligence, is expected to become a large research field in the years to come. The main promise of NeuroAI is that by understanding how the brain and biological neural networks compute, it will be possible to identify the key components of human intelligence in order to drive the development of a more energy-efficient and flexible artificial intelligence (AI) that will match, perhaps even surpass, human intelligence. NeuroAI is a truly multidisciplinary effort, spanning across several disciplines such as computer science, neuroscience, psychology, philosophy, linguistics, law and ethics. Norway has unique world-class expertise in brain sciences, and a fast growing, well-organized AI community at the highest international level. In this opinion article, we argue that Norway has competitive advantages within NeuroAI, and that Norway has the ideal ecosystem to take a leading role in NeuroAI initiatives in Europe. Norwegian investments in NeuroAI may be a strategic initiative to position Norway in the forefront of AI research worldwide.
Factores incidentes en el deterioro del caño Chimalito, Santa Cruz de Lorica, Córdoba, Colombia
Authors: José Germán García Pérez  , Sandra Iris Pinto
Published: December 2022

El deterioro de fuentes de agua limpia a lo largo de la historia es atribuido a actividades antrópicas, tales comola apropiación del terreno en época de estiaje, la inadecuada distribución de residuos sólidos y líquidos, entreotros. Así, es preciso el diseño e implementación de estrategias que promuevan una adecuada interacción entrela sociedad y los ecosistemas acuáticos. El objetivo de este estudio es analizar las condiciones ambientales delCaño Chimalito, ubicado en el municipio de Santa Cruz de Lorica, en el Departamento de Córdoba, enColombia. Para lograr lo anterior, se estableció un perfil socio ambiental evaluando la relación social,económica y ambiental del área estudiada, así como el análisis de las características fisicoquímicas y biológicasde parámetros como: Temperatura, pH, Oxígeno Disuelto (OD), Sólidos suspendidos Totales (SST), FósforoTotal (PT), Demanda Bioquímica de Oxígeno (DBO5), Clorofila a, Transparencia y Nitrógeno Total (NT). Así,se obtuvo la calidad del agua y se establecieron estrategias sostenibles para mejorar las condiciones ambientalesdel ecosistema. Los resultados mostraron que el caño Chimalito sufre una constante presión antrópica a medidaque avanza la urbanización en el municipio y esto sucede por la ausencia de una cultura ambiental, presenciade bajos niveles educativos y pocas acciones por parte de las autoridades competentes sobre la protección delos recursos y sistemas de saneamiento básico, lo cual causa pérdida de biodiversidad y sus hábitats,contaminación por la inadecuada disposición de aguas residuales y de residuos sólidos. Se diseñaron estrategiascomo: capacitaciones, educación ambiental, mecanismos de ecoturismo, manejo adecuado de residuos y lacreación de un programa de monitoreo ambiental local
Representación histórica de la hidrología de la cuenca del río Canalete, Córdoba, Colombia, considerando la evolución del uso del suelo
Authors: María José Moreno Vega  , Juan David de la Ossa Atencia  , Lina María García Corrales
Published: December 2022

El impacto de la representación histórica de la hidrología de la cuenca del río Canalete considerando laevolución del uso del suelo, relaciona en un mismo escenario tanto la variable física y la variable hidrológicaa través de herramientas computacionales, para asi brindar resultados eficientes y veraces en los procesos deplanificación y gestión ambiental. Utilizando el modelo hidrológico Soil and Water Assessment Tool(SWAT), se efectuó la simulación del balance hidrológico de la cuenca del río Canalete, ubicada en eldepartamento de Córdoba, Colombia, para evidenciar la incidencia del cambio de uso del suelo en suhidrología y comprender las relaciones entre estas dos variables. El modelo reprodujo satisfactoriamente loscaudales multianuales desde 1988 hasta 2015, siendo este el periodo de modelación para las diferentesconfiguraciones pasadas de uso del suelo correspondientes a 1996, 2001, 2005, 2011 y 2015. Con datosobtenidos por estaciones meteorológicas, se realizó un análisis estadístico basado en el coeficiente R2, lo quepermitió comparar la semejanza de los datos resultantes de la modelación con los datos reales obtenidos delDiagnóstico Ambiental de la Cuenca Hidrográfica del Río Canalete y poder definir los escenarios en loscuales se produjeron los cambios hidrológicos. Posteriorente, se describió el comportamiento de losescenarios de las configuraciones pasadas de uso del suelo correspondientes a 1996, 2005 y 2015.
Estudio de la calidad del agua para el caño Aguas Prietas a nivel del casco urbano - rural en el municipio de Ciénaga de Oro, Córdoba, Colombia
Authors: Paula Andrea Castaño Ávila  , María Isabel Brito Alemán
Published: December 2022

Los caños resultan ser importantes por los bienes y servicios ambientales que prestan a las poblaciones yecosistemas aledaños. Además, su ciclo hidrológico desempeña un papel imprescindible en la regulaciónhídrica de la cuenca hidrográfica que los abastece, desarrollando funciones como las de mitigación deimpactos y logrando proveer de hábitats a plantas y animales. Realizar un estudio del agua del cañoAguas Prietas resulta interesante, debido a todos los parámetros físicos y químicos que se ponen a pruebapara generar resultados en cuanto a la calidad del recurso hídrico estudiado. El propósito de este trabajofue evaluar a través de parámetros fisicoquímicos la calidad del agua, así mismo considerar el riesgohidrológico, teniendo en cuenta las características de ocurrencia natural y las posibles afectaciones por suinterrelación con el medio natural y la sociedad.
La innovación en las pequeñas y medianas empresas industriales de Montería, Córdoba, Colombia (2013-2018)
Authors: Iván Darío Sepúlveda Calderin  , Patricia Milena Cassab Martínez  , Nicolás Ganem Espinosa
Published: December 2022

El objetivo de la presente investigación fue identificar los tipos de innovación de las pequeñas y medianasempresas industriales (PYMEs) del municipio de Montería, en el período 2013-2018. Se utilizó unametodología de enfoque cualitativo de tipo descriptivo con técnicas de recolección de datos encuestas conpreguntas abiertas y cerradas para una muestra de 26 PYMEs. Como principal resultado se encontró que el34% de las PYMEs aplican un tipo de innovación semi-radical, orientada a mejoras en el modelo detecnología con la implementación de cambios o avances tecnológicos para la mejora de productos y procesos,mientras que un 35% de estas, hacen mejoras en el modelo de tecnología y de negocio, pero a pequeñasescalas necesarias a situaciones que le exige el entorno.
GENDER BARRIERS AND OPPORTUNITIES ALONG THE NEWCASTLE DISEASE VACCINE VALUE CHAIN IN MACHAKOS TOWN SUB-COUNTY, KENYA
Authors: Abdirahman Faduma Abdullahi , Wahome Raphael Githaiga , Kaluwa Catherine , Oduma Jemimah , Jynette Nkatha Jynette , Adhiambo Angella , Kyotos Kitoga Byalungwa , Bagnol Brigitte , Rosenbaum Marieke , Amuguni Janetrix Hellen
Published: December 2022

Background. Traditionally, poultry is kept and reared by women in extensive production systems. In Kenya and most developing countries, smallholder poultry productivity is constrained by diseases such as Newcastle disease (ND), which is preventable via a vaccine, yet contributes to significant morbidity and mortality among flocks primarily owned and managed by women in villages. Objective. This study aimed to map the Newcastle disease vaccine value chain stakeholders and identify the barriers and opportunities for women's engagement along the Newcastle disease vaccine value chain. Methodology. Qualitative data were collected with 15 key informant interviews and four focus group discussions with a total of 42 poultry farmers in Machakos Town sub-county, Kenya. Results. The majority of the vaccine value chain consumers were women, and limited information was one of the root causes for not vaccinating their chickens. Vaccines were considered expensive and difficult to access as the production areas were remote from the agrovet shops that retail vaccines. Implication. The study showed that women farmers had no financial control to enable vaccine procurement. Conclusion. Based on the results the government using the Extension service providers should train smallholder farmers on how to use the ND vaccine. Furthermore, manufacturers of thermo-stable ND vaccines should furnish Agrovet shops with data to enable its adoption in remote areas where the cold chain is unreliable.
MOVILIZACIONES CAMPESINAS, POLÍTICA PÚBLICA Y TRANSICIONES HACIA LA AGROECOLOGIA EN COLOMBIA, 1990-2018
Authors: Vivas García Julián Augusto , Acevedo Osorio Álvaro
Published: December 2022

Background: In recent years, especially since the beginning of the Peace Process between the Colombian government and the FARC (Revolutionary Armed Forces of Colombia) guerrillas, an increase in peasant, indigenous and Afro-descendant mobilizations throughout the territory has become visible. national. Within this context, the place that agroecology has begun to occupy as an important element of the different repertoires of popular mobilization deserves to be analyzed. Objective: To analyze the nature of the relationship between peasant mobilizations and agroecology in a critical period in the country's history in which rural communities have had to face the economic, environmental and political crisis generated by the agrarian development model. that is imposed within a context of violence to help understand the possibilities that agroecology brings with it in the construction of technical, economic, political and cultural alternatives to the dominant political regime in Colombia. Hypothesis: Agroecology is rooted in the environmental, economic and sociocultural logic of traditional Colombian communities, where it reappears today as a practice and a living discourse to maintain and strengthen their historical ways of life. Methodology: the study is based on primary, spatial, quantitative and qualitative information that allows identifying the place that the country's peasants have given to agroecology within their discourses in the search for a dignified life, and therefore for a decent agriculture. and a fairer society. Results: The incipient formation of a social mobilization in favor of agroecology in Colombia that, in coordination with other actors from the academy, NGOs, and even State institutions, is configured with the purpose of transforming the historical obstacles for the positioning of agroecology in the different territories. Implications: The approaches of agroecology offer peasant organizations an ideological and discursive platform that maintains identity with the different types of struggles that peasants must undertake in defense of their territories. Conclusions: There is an unprecedented and diverse social process in Colombia in which agroecology begins to position itself on the public agenda hand in hand with a series of public policy proposals that are built through the various peasant mobilizations.
POPULATION FLUCTUATION OF WHITE MANGO SCALE (Aulacaspis tubercularis Newstead) AND ITS NATURAL ENEMIES IN ‘MANILA’ MANGO ORCHARDS
Authors: Montiel Vicencio Gerardo , Urías López Mario Alfonso , Peralta Antonio Nain , Rebolledo Martínez Andrés , Inurreta Aguirre Héctor Daniel
Published: December 2022

Background. White mango scale (WMS) is present at any physiological stage of the mango tree, can remain on leaves and fruits, and affects photosynthesis and fruit aesthetics. Knowing the population fluctuation of WMS and its natural enemies over time will help to design efficient control strategies. Objective. To determine the annual population fluctuation of WMS and its natural enemies in three mango-producing areas, in Veracruz, Mexico. Methodology. In three mango orchards cv. 'Manila' in productive stage, located in the municipalities of Actopan, Medellín, and Tierra Blanca (one orchard at each municipality), the number of female individuals and male colonies of WMS, and its natural enemies Chilocorus cacti, Scymnus spp., Azya orbigera, Ceraeochrysa spp. and Pentilia spp., were monitored for 12 consecutive months. Results. Higher densities of WMS and Ceraeochrysa spp. were found in the Actopan orchard. The density of natural enemies changed according to species and time of year. The density of Pentilia spp., Scymnus spp., and Ceraeochrysa spp. correlated with the WMS density, with a higher and lower density of individuals per leaf in December-May and June-October, respectively. Implications. The time when the highest and lowest populations of WMS and its natural enemies occur in different 'Manila' mango-producing areas in Veracruz were identified. This knowledge will help to define the most appropriate timing and strategy for WMS control. Conclusion. The greater WMS population coincides with the fruiting stage, so its control should start in winter, during the flowering stage. Considering that the population of C. cacti, Pentilia sp., Scymnus spp., and Ceraeochrysa spp. present positive correlation with the WMS, it is recommended to reduce the use of broad-spectrum pesticides and to increase the use of cultural practices to benefit the population of these natural enemies.
SEASONALLY ANESTRUS GOATS MATED BY SEXUALLY ACTIVE BUCKS CAN BECOME REFRACTORY TO THE PRESENCE OF BUCKS
Authors: Aroña R.M. , Longinos Muñoz A. , Hernandez H. , Ungerfeld R. , Keller M. , Chemineau P. , Delgadillo Jose Alberto
Published: December 2022

Background. Anestrous goats can cycle and become pregnant after the introduction of sexually active bucks, but some of them become anestrus probably because they have been fertilized and early embryonic death occurred or because they have not been fertilized and become refractory to the stimulation of bucks. Objective. Determine whether goats that were mated by bucks become anestrus probably because of an early embryonic death or refractoriness to buck stimulation. Methodology. Vasectomized (n = 2) and intact (n = 2) bucks were rendered sexually active by exposure to artificially long days (16 h of light per day) followed by natural variations of photoperiod. Bucks were introduced into two groups of anestrous goats (n = 15 each) and remained with them for 53 days. Estrous behavior, ovulation and pregnancy rate were determined. Results. All goats came into estrus, ovulated and were mated by bucks at least once during the study. The proportions of females that displayed estrus with or without ovulation did not differ between the two groups within 9 days after the introduction of bucks. However, the proportion of goats that came into estrus with or without ovulation was greater in goats mated by vasectomized bucks from 20 to 28 and from 50 to 53 days after introducing the bucks (P < 0.05). Finally, the proportion of goats that ovulated after the introduction of the bucks, but later returned to anestrus did not differ in goats mated by vasectomized or intact bucks (14% vs 33%; P > 0.05). Implications. These results indicate that in nonpregnant goats, refractoriness to the continuous presence of the same bucks may explain at least in part, the return to anestrus of most goats that stop cycling after an initial sexual response to the introduction of bucks. Conclusion. Nonpregnant goats mated by sexually active bucks become in anestrus, probably because they become refractory to the presence of the same males.
Problems of the use of extreme management by the health care system in the conditions of the pandemic
Authors: Amkoladze Guram , Lomsadze-Kuchava Maya , Jokhadze Khatuna , Buadze Ekaterine
Published: December 2022

Life, existence and activities have become a normal attribute in the conditions of the pandemic. However, the government of Georgia, scientists of medicine and biology, as well as other fields, experienced professional doctors, specialists always act and try to defeat such an enemy with invisible reasons as pandemics. The goal of our research is to use the potential of extreme management in the Georgian health care system for the first time, to develop a plan of measures for the introduction of management methods, to select methods of fighting against the pandemic, to develop a work program for the heads of the government and health care system, thereby assimilating a fundamentally new way of thinking - creative-systemic thinking. The use of creative-systemic approaches to management, managerial-leadership decision-making will allow participants in the fight against the pandemic, especially managers-managers, to effectively connect the management of healthcare facilities and the real conditions of uncertainty. With this event, there will be an effective relationship between managers and the adoption of correct and reasoned extreme management decisions. Key words: pandemic, management, extreme management, classical management, health care, public health, decision making.
Devolution in the Italian Healthcare System. The Role of Regions in Organizing Healthcare after 2001
Authors: Urbaniak Monika
Published: December 2022

A very important act reforming healthcare in Italy was the Act of 23 December 1978, which initiated devolution of competence in the matter of healthcare, with the transfer of administrative and legislative functions in this field to regions. As a result of this reform, Italy underwent a transfer from the insurance model of healthcare financing to the model of national healthcare service. Other changes concerning, first of all, the form of the regional state and broadening regional autonomy were introduced by the Constitutional Act No. 3 of 18 October 2001, amending Title V of the Constitution and concerning the status of regions, provinces and communes. As a result of these reforms, it is regions that currently represent the most important level of administration between the central government and communes. The main result of the process of federalism is how the regions were granted authority to allocate owned funds in the healthcare system in the manner that they consider most appropriate for funding basic levels of services (LEA) in their territory, as well as the management of the organization of healthcare in their local area in the way that meets the requirements of the population living there.
Knowledge-Based System for Assessment of Economic Situation of Enterprise
Authors: Andreasik Jan
Published: December 2022

In the paper, the author’s conception of building an intelligent system for predicting economic situation of enterprises is presented. This conception is captured in the form of the prediction chain (PC). A process of reasoning by analogy is performed using a Case-Based Reasoning (CBR) methodology. In the paper, a model of an enterprise, concentrating on identification of the competence potential and competence gap, is shown. A protocol of an assessment of potential and assessment of competence gap in a given range, using the AHP (Analytic Hierarchy Process), is presented. Individual elements of a system for creating the knowledge are captured in the form of an A-E-AE (Agent-Expert-Acts of Explanation). The structures of classes in the Protege editor are shown. At the end, a coordination diagram in the UML language is depicted. This diagram makes up a diagram of the interface between an expert and a CBR system.
Services in Eastern Poland
Authors: Skąpska Elżbieta
Published: December 2022

The development differences in particular regions and sub-regions of the Polish economy have given rise to a need for progress in the scope of services, especially in Eastern Poland, which includes the following voivodships: lubelskie, podkarpackie, podlaskie, świętokrzyskie and warmińsko-mazurskie. The assumed aim of the study is identification of macroeconomic determinants of service sector development, which simultaneously constitute reinforcement of the economic potential of Eastern Poland. It is worth highlighting at least one of the signs of quality transformations in an economic service sector connected with creating new services for business — known as ‘shared services’. The development of outsourcing services will first of all result in producing new jobs, improvement of living standards and increase in wealth of the above-mentioned regional economy.
The Concept of Cross-Border Development on the Example of Euroregions in Poland
Authors: Bielecka Małgorzata
Published: December 2022

The paper presents the issue of cross-border cooperation on the example of the functioning of euroregions in Poland. This issue was taken up in connection with the vital importance of international cooperation and euroregional cooperation for local and regional development. Euroregions, which cover almost the entire Polish border area, offer extensive opportunities connected with regional and local development, and foster the development of cooperation in matters of great importance for local and regional communities. Cooperation under the initiative of regional and local communities will decide in future not only about the shape of cross-border cooperation, but also about relations between states, in the united Europe of the 21st century.
Lublin Metropolitan Area in Terms of Spatial Planning
Authors: Gorzym-Wilkowski Waldemar
Published: December 2022

The metropolitan area in Polish literature is generally understood as a large city with its functionally related vicinity. The Lublin Metropolitan Area (LOM) was identified in 2011 as one among 10 such areas in Poland by the government’s country spatial development concept. The concept envisages that metropolitan areas are to be supported, first of all, to improve their competitiveness, by governmental investment projects and the improvement in the functioning of public institutions. Spatial planning for Lubelskie voivodship, on the other hand, declares the need to shape LOM through numerous investment, protective, institutional and organizational activities. However, governmental and voivodship spatial planning has limited possibilities to implement its determinations. Especially the implementation of determinations concerning organizational and institutional solutions and, to a certain extent, also investment projects remains to a large degree beyond the competences of spatial planning entities. As a result, spatial planning, being the main plane of interest in the functioning of LOM on the pary of public authorities, may effectively impact the development and directions in transformations of this area only to a small degree.
The Current Status of Self-Governing Regions in Slovakia with Potential Prospects for Future Development
Authors: Uramová Mária , Kollár Ján , Tuschlová Miroslava
Published: December 2022

The paper deals with the evaluation of the development of public administration in Slovakia, focusing on the analysis of self-governing regions. Based on the assessment of the current state of self-governing units it emphasizes the need for the formation of quality of regional policy. When evaluating the level of governing regions, we use several indicators. We focus on the financial, institutional and informational indicators. For the comparison, we use a rating of total transparency, which contributes to a more comprehensive view of the self-governing regions.
Changes in Administrative Borders and Their Stability in Lubelskie Region in 1949–2010
Authors: Cebrykow Paweł , Krukowski Mirosław , Meksuła Mirosław , Zarański Adrian
Published: December 2022

The article presents the problem of changes in administrative borders in the Lubelskie region throughout the past 60 years, since the end of World War II. In this period Poland experienced four major reforms that transformed the system and structure of administrative division. In five periods between the reforms there were also certain minor changes along the national borders. The analysis of changes was primarily based on cartographic materials presenting the administrative divisions, which allowed for efficient analyses of the border routes. Using the archive maps the authors prepared analytical maps from 8 temporal perspectives. Consequently, synthetic maps presenting all the observed changes in voivodship (Polish: województwo), county (Polish: powiat) and commune (Polish: gmina) borders were drafted. Such materials were the base for preparing the final maps illustrating the stability of the border routes between voivodships, counties and communes. The analyses of the materials allowed number of conclusions to be drawn. Firstly, the borders of Lubelskie Voivodship are relatively stable, particularly the fragments which run along the Vistula and the Bug Rivers. In the case of county borders, their permanence is much lower. At the lowest level of administrative division, variability is the highest, yet the share of permanent borders reaches 40%. Generally, it can be stated that the higher the level of administrative division, the higher the stability of borders. The present article may constitute a basis for further research on the causes and effects of borders between administrative units. Along with the analysis of border permanence, another problem that the authors addressed is the method of linear presentation of object changes. In order to analyse border changes effectively, the authors propose an indirect presentation of border stability by showing the stability of the area marked within these borders. Such a device substitutes the troublesome analysis of overlapping linear structure with an analysis of a clearer image of stability, presented with contour lines.
Regional Differences in the Absorption of Financial Support by Agricultural Holdings and Changes in the Level of Agriculture in Poland in the Years 2004–2009
Authors: Rudnicki Roman , Kacprzak Ewa , Dubownik Anna
Published: December 2022

The article offers an analysis of the volume of financial support absorbed by agricultural holdings in Poland against the background of changes in the level of farming during the country’s EU membership (the years 2004–2009). The transfer of EUR 21 billion of assistance contributed to the development of Polish farming to a limited extent only. This was largely due to the structure of the funds being unfavourable from the point of view of the development of agriculture, in particular because of a large proportion of passive forms of EU support (area payments). Of no little importance was also the fact that some of the operational measures were intended to improve the natural environment and put farms on a non-agricultural development path rather than bring about an increase in the production level and competitiveness of agriculture.
The Economic Sentiment Index as a Tool of Estimation of the Growth Rate of GDP in Regions. An Example of the Lubelskie Voivodship
Authors: Kowerski Mieczysław
Published: December 2022

GDP per capita is one of the basic criteria for granting European funding to particular regions. However, in Poland the Central Statistical Office calculates the GDP value in regions with a two-year delay. Therefore, it is important to create tools which, with greater accuracy, would make it possible to estimate the growth rate of GDP in regions much earlier than the publications of the Central Statistical Office. In the article, in order to estimate the growth rate of GDP in regions, the autoregressive model is put forward, in which the voivodship? entrepreneur’s economic sentiment index is used as one independent variable. The sentiment index is calculated on the basis of a survey, and its value is already known a month after the end of the year, which makes it possible to bring forward the estimation of the growth rate of GDP. Using the proposed model, the growth rate of GDP in the Lubelskie Voivodship in the years 2011–2012 was estimated.
Produkty regionalne narzędziem promocji turystyki na obszarach wiejskich województwa pomorskiego
Authors: Warmińska Magdalena , Dąbrowska Aneta , Mozolewski Wacław
Published: December 2022

Producenci i wytwórcy produktów regionalnych mają bardzo duże możliwości wykorzystania istniejącej na rynku niszy, jaką jest wzrastające zainteresowanie żywnością wysokiej jakości. Jest to trend ogólnoświatowy, a polscy producenci mają w tej kwestii wielki potencjał. Potrzebna jest tylko dobra polityka promocyjna oraz zgoda i porozumienie wśród producentów i wytwórców wyrobów regionalnych. Produkty regionalne z jednej strony mogą być ważną atrakcją turystyczną i zarazem doskonałą formą promocji obszarów wiejskich, a z drugiej strony dzięki rozwojowi turystyki możliwe jest zachowanie mało rentownych sposobów produkcji tych wyrobów. Turyści bardzo chętnie nabywają tego rodzaju produkty. Nierzadko są one traktowane jako swoisty dowód wizyty w danym miejscu czy kraju, z drugiej zaś mają przywoływać wakacyjne wspomnienia, emocje i smaki wsi. Obszary wiejskie województwa pomorskiego charakteryzują się bardzo zróżnicowanym krajobrazem kulturowym, który jest świadectwem działalności wielu pokoleń mieszkańców tych terenów. Równie duże znaczenie na tym obszarze ma tożsamość kulturowa przejawiająca się w kulturowo zdefiniowanym sposobie działania, w materialnych i niematerialnych wytworach mieszkańców, w tym także dziedziczonych po przodkach. Nie można zapominać o bogatym dziedzictwie kulturowym. Ten szczególny zasób rzeczy materialnych i wartości niematerialnych, takich jak zabytki, zjawiska historyczne, obyczaje i tradycje, wartości naukowe i artystyczne, ma fundamentalne znaczenie dla tożsamości i ciągłości rozwoju społecznego i kulturalnego obszarów wiejskich województwa pomorskiego. Celem zaprezentowanych badań jest weryfikacja hipotezy głoszącej, iż produkt regionalny stanowi narzędzie promocji turystyki na obszarach wiejskich województwa pomorskiego.
Planowanie przestrzenne a konflikty wokół wydobycia gazu łupkowego
Authors: Gorzym-Wilkowski Waldemar
Published: December 2022

Poszukiwania gazu łupkowego w Polsce rodzą nadzieje na poprawę sytuacji energetycznej kraju. Powodują jednak również konflikty, zwłaszcza z mieszkańcami obszarów przewidywanej eksploatacji gazu, obawiających się pogorszenia warunków życia. Poszukiwane są różne sposoby wyrażania protestów i rozwiązywania konfliktów. Wydaje się jednak, że najprostszą i jednocześnie najbardziej efektywną płaszczyzną rozgrywania tego typu konfliktów jest planowanie przestrzenne. Działalność związana z wydobyciem gazu musi być bowiem zgodna z gminnymi dokumentami planistycznymi. Zatem sama możliwość oraz obszar wydobycia gazu są zależne od decyzji samorządu gminnego, najbliższego interesom mieszkańców. Ponadto sposób sporządzania lokalnych dokumentów planistycznych daje również mieszkańcom liczne możliwości sformułowania swoich oczekiwań oraz ich wyegzekwowania. Elementem systemu planowania są także finansowe rekompensaty dla osób, których nieruchomości straciły na wartości rynkowej lub użytkowej w efekcie zatwierdzenia planu miejscowego. Planowanie przestrzenne pozwala zatem na zrównoważenie interesów różnych stron i w efekcie ograniczenie ilości i skali konfliktów związanych z wydobyciem gazu łupkowego.
The European Social Fund and Popularizing Lifelong Learning and Vocational Education in the Lubelskie Voivodship
Authors: Grabczuk Krzysztof
Published: December 2022

The accession of Poland to the European Union created both new opportunities and tasks for many entities. This article presents the analysis of the use of the European funds from the European Social Fund for vocational education (9.2 Improvement of the quality and attractiveness of vocational training) and lifelong learning (9.3 Popularizing formal lifelong learning in school forms). These two measures have been selected by the author because expending these funds on the above mentioned tasks in the current financial perspective of 2007–2012 is one of the most difficult. The SWOT analysis conducted in Poland 2006, i.e. just after implementing the Operational Programme of the European Social Fund, indicated the following: (1) low quality and attractiveness of vocational education system, (2) low popularity of cooperation between employers and schools, (3) weak system of educational-vocational consultancy, (4) weak connections between curriculums and labour market, and (5) low rate of participation of adults in lifelong learning. According to numerous researches, the vocational educational system is at a much lower level than the general education system, and therefore there is not so much interest in it. On the other hand, there is a big demand for graduates of vocational schools on the labour market. The European funds are a chance to improve the quality and attractiveness of vocational education and its promotion. It is also a chance to introduce innovative forms of teaching, equip schools with modern didactic materials, and provide additional entrepreneurship and foreign languages classes. In a modern market economy and with an incredibly fast rate of civilization development, society has to permanently upgrade qualifications and skills to catch up with changing technologies. The modern knowledge-based economy and technological race mean that employers need employees who are better educated. Their knowledge, skills and creativity will have a significant influence on the competitiveness of companies, regions and states.
Fewer Domestic Tourists Visit the Lubelskie Voivodship
Authors: Bergier Józef , Bergier Barbara
Published: December 2022

Mapping out a strategy for the development of tourism requires systematic observance of the changes over longer and shorter periods of time. An analysis of the gathered data on domestic tourists visiting the Lubelskie Voivodship in the years 2001–2010 concerned: the number of tourists, the purposes of the visits, the accommodation, and the seasonal choice of the visits. The analysis that was made shows an unfavorable view of domestic tourism in the Lubelskie Voivodship in terms of the number of tourists, the accommodation and the purposes of the visits. The only favorable premise is the increasing percentage of tourists visiting the region in the winter. The ongoing discussion on the proper strategy for the Lubelskie Voivodship for the following years thus should be adjusted to reflect its assets for tourism.
Development Potential of Cities in the Lubelskie Voivodship
Authors: Dziaduch Sławomir
Published: December 2022

The goal of the article was the analysis of the development potential of cities in the Lubelskie Voivodship based on endogenous factors. As a main research method the analytical hierarchy process was used. The method solves decision-making problems presented in the form of multi-criteria hierarchical structure. The weights of elements in each level of the hierarchy were obtained as a result of pair-wise comparisons of components constituting development potential. The development potential based on endogenous factors was divided into 5 components: human and social capital, standard of living, economic potential, the local government activity and tourism potential. In terms of development potential Lublin was at first place. The largest city in the region had the best synthetic indices in terms of human and social capital, standard of living and economic potential. The city with the best local government activity was Janów Lubelski, and the highest level of tourism was noted in Kazimierz Dolny. The development potential of cities indicated considerable diversification in groups of administrative functions (cities with powiat status, powiat cities and other cities) as well as territorial division. The lowest development potential was in cities located in the southeast part of the voivodship: Tyszowce, Łaszczów, Szczebrzeszyn, Józefów and also Annopol, Kock and Rejowiec Fabryczny. They were characterized by low transport accessibility, as well as demographic and social problems.
Wybrane fiskalne konsekwencje migracji zarobkowej oraz związanego z nią transferu dochodów (na przykładzie województwa opolskiego)
Authors: Jończy Romuald , Rokita-Poskart Diana
Published: December 2022

W artykule na podstawie wyników badań empirycznych oraz dokonanych szacunków podjęto próbę oceny skutków fiskalnych migracji zarobkowej oraz związanego z nią transferu dochodów dla województwa opolskiego. W tym celu, z jednej strony dokonano szacunku kwot podatków pośrednich wpływających dodatkowo do budżetu państwa wynikających z wydatkowania w Polsce części dochodów uzyskiwanych za granicą przez opolskich migrantów, z drugiej strony oszacowano straty w dochodach samorządów terytorialnych województwa opolskiego wynikające z niepłacenia w Polsce przez migrantów podatku dochodowego. Dokonane szacunki wymagające przyjęcia szeregu założeń i uproszczeń pozwoliły na wskazanie rzędu strat ponoszonych przez samorządy województwa w bilansie migracyjnym.
Czynniki determinujące wyniki z działalności operacyjnej przedsiębiorstw wydobywających surowce skalne w województwie opolskim i dolnośląskim
Authors: Łobos Krzysztof , Szewczyk Mirosława
Published: December 2022

Badanie dochodowości przedsiębiorstw jest problemem o kluczowym znaczeniu. W opracowaniu skoncentrowano się na badaniu siły i kierunku wpływu czynników kształtujących wynik z działalności operacyjnej. W artykule zaprezentowano model regresji wielorakiej, w którym zmienną zależną jest wynik z działalności operacyjnej (EBIT). Analiza korelacji oraz analiza regresji zostały przeprowadzone na podstawie danych z lat 2007–2010 pochodzących z przedsiębiorstw zajmujących się wydobyciem surowców skalnych na terenie województwa dolnośląskiego oraz opolskiego, reprezentujących następujące klasy PKD: 08.11 (wydobywanie kamieni ozdobnych oraz kamienia dla potrzeb budownictwa, skał wapiennych, gipsu, kredy i łupków) oraz 08.12 (wydobywanie żwiru i piasku; wydobywanie gliny i kaolinu).
Metodyka szacowania kosztów zewnętrznych wytwarzania energii w układzie lokalnym
Authors: Graczyk Andrzej
Published: December 2022

Celem artykułu jest zaproponowanie metodyki wyceny kosztów zewnętrznych z zastosowaniem dorobku metodycznego wypracowanego głównie w ramach programów badawczych Unii Europejskiej. Podstawą jest przedstawiona w części pierwszej artykułu metoda ścieżki oddziaływań na korzyści beneficjentów usług środowiskowych. W drugiej części omówiona jest procedura oszacowania kosztów zewnętrznych systemów energetycznych gmin i powiatów, ze szczególnym uwzględnieniem zalecanych rozwiązań na poszczególnych etapach procedury.
Analiza i prognoza rozwoju odnawialnych źródeł energii w gminach na Dolnym Śląsku w świetle badań ankietowych
Authors: Graczyk Alicja
Published: December 2022

Celem niniejszego artykułu jest analiza i prognoza rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE??) na terenie Dolnego Śląska w świetle przeprowadzonych badań ankietowych. W pierwszej części artykułu przedstawiono stan rozwoju odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, w części drugiej wyniki ankiet z kompleksowego badania urzędów gmin. Część trzecia dotyczy badań przeprowadzonych wśród mieszkańców gmin i ich zainteresowania instalacjami odnawialnymi. Ostania część zawiera prognozę szans rozwoju OZE na Dolnym Śląsku.
Regionalny transfer wiedzy — perspektywa województwa opolskiego
Authors: Adamska Małgorzata
Published: December 2022

W artykule omówiona została efektywność systemu zarządzania wiedzą będąca wynikiem sprawnego transferu wiedzy w otoczeniu rynkowym, w tym przypadku pomiędzy instytucjami naukowymi oraz instytucjami i przedsiębiorstwami regionu (województwa) opolskiego. Staranna analiza literaturowa, dotychczasowe doświadczenia oraz wyniki badań zrealizowanych w ramach projektu Know how — efektywna komunikacja w regionalnym transferze wiedzy, umożliwiły sformułowanie a przede wszystkim zrozumienie oczekiwań „biorców” wiedzy, co do realizacji i przedmiotu procesu zarządzania i transferu wiedzy.
Wpływ organizacji pozarządowych na aktywność turystyczno-rekreacyjną osób niepełnosprawnych województwa lubelskiego
Authors: Soroka Andrzej , Dąbrowski Dominik , Kuźmicki Marek , Żbikowski Jarosław
Published: December 2022

W pracy przedstawiono wpływ działalności organizacji i stowarzyszeń na aktywność turystyczno-rekreacyjną osób niepełnosprawnych w województwie lubelskim. Wykazano, iż oczekiwania kierowane przez niepełnosprawnych do organizacji, specjalistycznych placówek oraz stowarzyszeń, co do pomocy w organizacji ich aktywności fizycznej są porównywalne do tych kierowanych do najbliższego otoczenia, czyli rodziny i przyjaciół. W opinii inwalidów placówki te nie w pełni realizują swoje zadania wynikające z założeń statutowych. Niepełnosprawni przeważnie sami lub z pomocą najbliższych są organizatorami aktywności wypoczynkowej lub rehabilitacyjnej. W przypadku niepełnosprawnych pracujących znacznej pomocy w organizacji czasu wolnego udzielały zakłady pracy. Barierami uniemożliwiającymi uczestnictwo w aktywności turystyczno-rekreacyjnej były przede wszystkim koszty uczestnictwa w takich imprezach, brak ofert od organizacji i stowarzyszeń jak również mała aktywność marketingowa firm z branży turystycznej.
Zmiany w zakresie zatrudnienia w kraju i zagranicą mieszkańców obszarów wiejskich województwa opolskiego w latach 2008-2010
Authors: Jończy Romuald , Rokita-Poskart Diana
Published: December 2022

Autorzy opracowania od dłuższego czasu prowadzą badania dotyczące zatrudnienia w kraju i za granicą na obszarach wiejskich Śląska i uznali za celowe zaprezentowanie wyników badań, które przeprowadzono na obszarach wiejskich województwa opolskiego na przestrzeni lat 2008 i 2010. Wskazują one, że wśród ludności wiejskiej Opolszczyzny istotnie zmniejszyła się skala emigracji zarobkowej oraz jednocześnie wzrosło zatrudnienie mieszkańców w kraju. Prowadzone badania wskazują również na odmienne ewoluowanie zatrudnienia w kraju i za granicą wśród obu zamieszkujących województwo opolskie grup narodowościowo-etnicznych: osób pochodzenia napływowego posiadających jedynie obywatelstwo polskie oraz osób posiadających podwójne - polskie i niemieckie obywatelstwo.
Partnerstwo terytorialne dla rozwoju regionalnego i lokalnego
Authors: Bielecka Małgorzata
Published: December 2022

W artykule przedstawiono zagadnienie partnerstwa terytorialnego i jego wpływu na rozwój regionalny i lokalny. Partnerstwa są terytorialnymi zrzeszeniami podmiotów z sektora publicznego, pozarządowego i prywatnego. Dzięki tego typu współpracy możliwe jest pobudzenie aktywności społecznej i mobilizacji zasobów regionalnych oraz lokalnych na rzecz rozwoju społeczno-ekonomicznego. Z punktu widzenia rozwoju regionalnego i lokalnego, niezbędne okazało się zaprezentowanie kilku kluczowych koncepcji partnerstwa. Zwrócono też uwagę na znaczenie polityki regionalnej i lokalnej oraz wzrost roli regionów w światowej gospodarce. W niniejszym artykule, przytoczone zostały również wybrane przykłady współpracy w ramach partnerstwa terytorialnego, celem podkreślenia ich wpływu na rozwój regionalny i lokalny.
Możliwości rozwoju branży budowlanej w województwie opolskim
Authors: Zygmunt Aleksandra , Szewczyk Mirosława
Published: December 2022

W sekcji „Budownictwo” wyróżnia się następujące działy: roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków (dział 41  ), roboty związane z budową obiektów inżynierii lądowej i wodnej (dział 42  ) i roboty budowlane specjalistyczne (dział 43  ). Przeprowadzone badania miały na celu: identyfikację zmian zachodzących w budownictwie w kontekście regionu, analizę kondycji finansowej przedsiębiorstw branży budowlanej przy użyciu wskaźników finansowych oraz określenie perspektyw dla branży budowlanej. W badaniach wykorzystano dane pozyskane z Głównego Urzędu Statystycznego oraz Monitorów Polski B. Analiza empiryczna bazowała na wskaźniku lokalizacji, a także na wskaźnikach należący do grupy zadłużenia oraz płynności.