Վահագն Դավթյանի թարգմանչական արվեստի որոշ հարցեր
Authors: Մանուկյան Արմեն 
Published: June 2024

Վահագն Դավթյանը 20-րդ դ. հայ նշանավոր բանաստեղծներից է և միաժամանակ մեր լավագույն թարգմանիչներից մեկը, որը մեծ արվեստով առաջին անգամ հայ ընթերցողին է ներկայացրել օտարազգի և օտարագիր հայ մի շարք բանաստեղծների բազմաթիվ գեղեցիկ ստեղծագործություններ: Իր ստեղծագործական ուղուն զուգընթաց՝ նա ավելի ու ավելի է հղկել իր թարգմանչական տաղանդը, ինչի շնորհիվ արդեն 1950-ական թվականներից սկսած տպագրել է Պուշկինի ու Լերմոնտովի, Ալեքսանդր Բլոկի ու Սերգեյ Եսենինի, Աննա Ախմատովայի ու Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկու, Ռոբերտ Բյորնսի ու Ջորջ Բայրոնի, Էդուարդաս Մեժելայտիսի, Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի, Ուոլթ Ուիթմենի և ուրիշ շատերի ստեղծագործությունների իր բարձրարժեք թարգմանությունները: Որևէ ստեղծագործություն թարգմանելիս Դավթյանն առաջնորդվել է հետևյալ հստակ չափանիշներով. 1. պոեզիայի թարգմանիչը պետք է անհատականություն լինի և կարողանա բնագրի հեղինակի տաղանդի և վարպետության դեմ երևան հանել սեփական տաղանդն ու վարպետությունը. 2. թարգմանվող բանաստեղծը պետք է հոգեհարազատ լինի թարգմանչին. 3. Թարգմանության մեջ կարևորը թարգմանվող հեղինակի ոգին ու շունչը, ապրումներն ու զգացումները, խոհերն ու տրամադրությունը ճիշտ արտահայտելն է. 4. լավ թարգմանիչը նույնիսկ տողացի կամ միջնորդավորված թարգմանություններից կարող է արվեստի գործ ստեղծել: Ինքը՝ Վ. Դավթյանը, թարգմանել է երկու ձևով էլ և իր օրինակով հաստատել իր ճշմարտացիությունը:
Vahagn Davtyan is one of the famous Armenian poets of the 20th century and at the same time one of our best translators, who for the first time presented to Armenian readers many wonderful works of foreign and foreign-language Armenian poets. Parallel to his creative path, he increasingly honed his translation talent, thanks to which, since the 1950s, he has published his highly artistic translations of works by Pushkin and Lermontov, Alexander Blok and Sergei Yesenin, Anna Akhmatova and Robert Rozhdestvensky, Robert Burns and George Byron, Eduardas Mezhelaitis, Federico Garcia Lorca, Walt Whitman and many others. When translating a work, Davtyan was guided by the following clear criteria: 1. the translator of poetry should be a person and be able to identify his own talent and skill against the talent and skill of the original author; 2. the poet being translated should be close to the translator in spirit; 3. in translation, it is important to correctly express the spirit and breath of the translated author, experiences and feelings, thoughts and mood; 4. a good translator can create a work of art even from lowercase or indirect translations. Davtyan translated both ways and confirmed his truthfulness by his example.
Ваагн Давтян один из известных армянских поэтов 20-го века и в то же время один из лучших наших переводчиков, впервые представивший армянским читателям множество прекрасных произведений иностранных и иноязычных армянских поэтов. Паралельно своего творческого пути, он все больше оттачивал свой переводческий талант, благодаря чему уже с 1950-х годов опубликовал свои высокохудожественные переводы произведений Пушкина и Лермонтова, Александра Блока и Сергея Есенина, Анны Ахматовой и Роберта Рождественского, Роберта Бёрнса и Джорджа Байрона, Эдуардаса Межелайтиса, Федерико Гарсиа Лорки, Уолта Уитмена и многих других. При переводе какого-либо произведения Давтян руководствовался следующими четкими критериями: 1. переводчик поэзии должен быть личностью и уметь выявлять собственный талант и мастерство против таланта и мастерства автора оригинала; 2. переводящийся поэт по духу должен быть близок переводчику; 3. в переводе важно правильно выразить дух и дыхание переводимого автора, переживания и чувства, мысли и настроение. 4. хороший переводчик даже из строчных или опосредованных переводов может создать произведение искусства. Давтян перевел обеими способами и своим примером подтвердил свою правдивость.