bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Strategi Peningkatan Manajemen Pemeliharaan Domba di Kelompok Ternak “Margo Rukun” Yogyakarta
Authors: Prihtyiantoro Wahyu , Purnomo Agus , Agustin Citravia
Published: October 2023

Peternakan Domba di Indonesia semakin banyak dijumpai mulai skala kecil hingga skala besar, selain harga bakalan yang tidak terlau mahal, pemeliharannya pun juga tergolong mudah. Domba memiliki kelebihan yaitu high adaptable sehingga memudahkan peternak baru untuk memulai usaha ini. Usaha peternakan akan berjalan optimal jika di dukung dengan manajemen pemeliharaan yang sesuai. Kelompok Ternak Margo Rukun yang terletak di Bantul, Yogyakarta ini menjadi salah satu bukti nyata penerapan manajemen pemeliharaan yang baik dapat meningkatkan produktivitas ternak. Adapun beberapa cara yang dilakukan agar dapat meningkatkan manajemen pemeliharaan diantaranya edukasi peternak melalui penyuluhan, kunjungan ke peternak millennial dan demonstrasi pembuatan kandang. Kegiatan ini dilakukan bertujuan untuk meningkatkan wawasan peternak tentang menunjang produktivitas ternak melalui manajemen suatu perusahaan, di antaranya manajemen pemeliharaan ternak, manajemen perkadangan hingga manajemen bibit. Sehingga akhir dari kegiatan ini diharapkan peternak pemula dapat meningkatkan produktivitas ternak dengan dibekali berbagai ilmu dan pengalaman dari peternak yang terdahulu.
Food and Feeding Habits of Eutropuis Niloticus in Lower River Benue, Makurdi
Authors: Maimuna A. , Isiyaku M. S. , Akange E.T. , Laurat H. T. , Abdurrazzaq I. A
Published: October 2023

This study investigated the food and feeding habits of Eutropius niloticus in the lower River Benue to determine the diet composition in the stomach of E. niloticus and determine the dietary overlap. Fifty samples of the species were collected, and their stomach contents were analyzed by frequency of occurrence, numerical and volumetric methods. The IRI (Index of Relative Importance) was used to determine the stomach contents. The results showed that E. niloticus is an omnivorous fish that feeds on fish (IRI = 13.98%), crustaceans (IRI = 21.04, eggs/larvae (IRI = 14.78%), worms (IRI = 9.95%), insects (IRI = 11.52%), green algae (IRI = 0.87%), plant tissues (IRI = 1.15%), and plant seeds (IRI = 2.75%).
Environmental Impact of Oil Exploration in Nigeria: A Case Study of Nembe Local Government.
Authors: Akeju F.B. , Oguntimein G.B.
Published: October 2023

Nigeria’s economy has relied heavily on oil exploration for many years. The Niger Delta region’s ecology and communities have, nevertheless, been significantly impacted by oil exploration and production. These effects include water and land contamination, a loss of biodiversity, and risks to public health. In-depth examination of the environmental impact of oil exploration in Nembe Local Government, Bayelsa State, is examined in this paper. It is based on a review of the literature in the field as well as interviews and surveys with people of the impacted communities. The research technique included statistical analysis of the data gathered, content analysis of the documents, and document analysis. According to the report, severe contamination of land and water caused by oil drilling in Nembe Local Government has decreased agricultural production and wiped-out aquatic life. The use of hazardous chemicals in oil extraction procedures has further exacerbated the environmental effects, putting the surrounding population at risk for conditions like cancer, respiratory illnesses, and skin irritations. In addition, wildlife habitats have been destroyed and biodiversity has been lost as a result of oil spills and pipeline vandalism. Actions to be taken to lessen the environmental impact of oil exploration in Nembe Local Government by the Nigerian government and oil exploration corporations include the application of best environmental practices in oil exploration, the use of non-toxic chemicals in oil extraction procedures, and the provision of adequate compensation to impacted populations for their loss of livelihoods and the degradation of their environment. In Addition the government should put in place strong regulatory frameworks to oversee oil exploration firms’ operations and hold them accountable for any environmental harm they may cause. It suggests that using land treatment technology, there should be a strong environmental restoration of natural resources.
ANALISIS KOMPONEN KRITIS DAN PENJADWALAN PERAWATAN MESIN INJECT MOLDING DENGAN METODE FMEA PADA PT. ANGKADA RAYA
Authors: Alamsyah Muhammad Rizal Nur , Widiasih Wiwin
Published: October 2023

PT. Angkada Raya perusaahaan manufaktur bidang pengolahan limbah selang PVC, Vinyl, yang beralamatkan dijalan Rangkah II No. 19 Kecamatan Tambaksari Kota Surabaya, perusahaan ini menggunakan 7 mesin inject model lama,  hanya 3 dari 7 yang digunakan untuk mengurangi downtime atau kerusakan secara tiba-tiba  diperlukannya pengecekan berkala, jika mesin  mati tidak bisa digunakan maka akan berdampak pada proses produksi, penelitian dilakukan untuk mengetahui komponen kritis apa saja yang perlu diutamakan menggunakan metode Failure Mode Effect Analysis yaitu (RPN) dengan total nilai sebesar 606, serta usulan waktu interval pengecekan atau pemeliharaan secara berkala yaitu Band heater 71 hari, Mold 113 hari, Screw 111 hari, Cooling 57 hari, CPU 152 hari, Oli 122 Hari dan untuk mengetahui penyebab seringnya terjadi kegagalan digunakan metode Fault Tree Analysis (FTA) ada 2 faktor umum yaitu eksternal dan internal seperti Band Heater Internal masalah dikabel dan eksternal dari bahan baku dan pemasangan kabel kurang tepat, Mold Internal masalah ditemperatur tinggi atau cooling dan eksternal pengecekan tidak teratur, Screw internal masalah pada leher hopper overheat dan eksternal operator tidak melakukan pengecekan secara berkala serta material tercampur minyak, habis, membeku, Cooling internal ada pembekuan dan eksternal kurang pengecekan berkala, CPU internal masalah terlalu panas serta eksternal kurang pemeliharaan berkala.ABSTRACTPT. Angkada Raya, a manufacturing company in the field of PVC, Vinyl hose waste treatment, which is located at Jalan Rangkah II No. 19 Tambaksari District, Surabaya City, this company uses 7 injection machines, only 3 out of 7 are used to reduce downtime or sudden damage. find out what critical components need to be prioritized using the Failure Mode Effect Analysis method, namely (RPN) with a total value of 606, as well as the proposed time interval for periodic checking or maintenance, namely Band heater 71 days, Mold 113 days, Screw 111 days, Cooling 57 days, CPU 152 days, Oil 122 days and to find out the causes of frequent failures, the Fault Tree Analysis (FTA) method is used. There are 2 general factors, namely external and internal, such as Band Heater Internal wiring and external problems from raw materials and improper wiring, Internal Mold problem with high temperature or cooling and external checking is not regular, internal screw is a problem with the neck of the hopper overheat and the external operator does not check regularly and the material is mixed with oil, runs out, freezes, internal cooling has freezing and external lacks periodic checking, internal CPU overheating problem as well as external lack of periodic maintenance.
ӘЛЕУМЕТТІК МЕДИА МАРКЕТИНГТЕ ҮЛКЕН ДЕРЕКТЕРДІ ПАЙДАЛАНУ
Authors: Сериков М.К.
Published: October 2023

За последние 10 лет объем рынка электронной торговли в Казахстане вырос в 20 раз. Целью этого исследования является узнать ситуацию рынка социальной сети в Казахстане, а также использование больших данных в маркетинге. В статье проведен анализ прямого маркетинга с использованием больших данных в сочетании с маркетинговыми стратегиями компании. Кроме того, исследование затрагивает инструменты используемых для узнаваемости бренда в социальных сетях, благодаря которым можно эффективно продвигать бренд компании в интернет-маркетинга. Результаты обработки больших данных дают нам возможность понять компаниям как извлекать выгоду, обрабатывая и анализируя поступающие в реальном времени данные, кроме того корректируя используемые методы, чтобы иметь возможность предоставлять клиентам востребованную продукцию компании. Ключевые слова: электронная торговля, интернет-маркетинг, социальные сети, социальный медиа маркетинг, инструменты SMM, цифровой-маркетинг.

Соңғы 10 жыл ішінде Қазақстандағы электрондық сауда нарығының көлемі 20 есеге өсті. Бұл зерттеудің мақсаты – Қазақстандағы әлеуметтік желі нарығының жағдайын, сонымен қатар маркетингте үлкен деректерді пайдалануды білу. Мақалада компанияның маркетингтік стратегияларымен бірге тікелей маркетинг үлкен деректерді пайдалану арқылы талданады. Сонымен қатар, осы зерттеуде әлеуметтік желілерде брендті танымал ету үшін қолданылатын құралдарды жайлы болмақ, олардың көмегімен компанияның брендін интернет-маркетингте тиімді танымал етуге болады. Үлкен деректерді өңдеу нәтижелері компанияларға қолма-қол деректерді өңдеу және талдау арқылы қалай пайда табуға болатындығын, қолданылатын әдістерді түзету арқылы тұтынушыларға компанияның сұранысқа ие өнімдерін ұсынуға мүмкіндік береді. Түйін сөздер: электрондық коммерция, интернет-маркетинг, әлеуметтік желілер, әлеуметтік медиа маркетингі, SMM құралдары, цифрлық-маркетинг.

Over the past 10 years, the volume of the e-commerce market in Kazakhstan has grown 20 times. The purpose of this study is to know the situation of the social network market in Kazakhstan, as well as the use of big data in marketing. The article analyzes direct marketing using big data in combination with the company's marketing strategies. In addition, the study touches on the tools used to promote the brand in social networks, with which you can effectively promote the company's brand in Internet marketing. The results of big data processing give us the opportunity to understand how companies can benefit by processing and analyzing incoming data in real time, in addition, adjusting the methods used to be able to provide customers with the company's products in demand. Keywords: e-commerce, internet marketing, social networks, social media marketing, SMM tools, digital-marketing
ЖҮКТЕЛГЕН ЖЫЛУӨТКIЗГIШТIК ОПЕРАТОР ҮШIН ШЕКТIК ЕСЕП
Authors: Shaldykova B.A.
Published: October 2023

The steadily growing interest in the study of loaded differential equations is explained by the expanding scope of their applications and the fact that loaded equations constitute a special class of functional differential equations with their own specific tasks. These equations are used in the study of inverse problems of differential equations, which have important applied significance. The paper investigates the solvability problems of homogeneous and nonhomogeneous boundary value problems, as well as spectral issues for loaded differential operators of mathematical physics, when the loaded terms are not a weak perturbation of the differential part of the operator. They require special theoretical research. Keywords: boundary value problem, unlimited domain, differential operator, spectrally loaded equations, spectrally loaded heat equations, generalized spectral problems, characteristic integral equations.

Жүктелген дифференциалдық теңдеулерді зерттеуге деген тұрақты өсіп келе жатқан қызығушылық олардың қолдану аясының кеңеюімен және жүктелген теңдеулердің өзіндік нақты міндеттері бар функционалдық дифференциалдық теңдеулердің арнайы класын құрайтындығымен түсіндіріледі. Бұл теңдеулер маңызды қолданбалы мәні бар дифференциалдық теңдеулердің кері есептерін зерттеуде қолданылады. Жұмыста біртекті және біртекті емес шекаралық есептердің шешілу есептері, сондай-ақ жүктелген терминдер оператордың дифференциалдық бөлігінің әлсіз бұзылуы болмаған кезде математикалық физиканың жүктелген дифференциалдық операторлары үшін спектрлік мәселелер зерттеледі. Олар арнайы теориялық зерттеулерді қажет етеді. Түйiн сөздер: шектiк есептер, шексiз аймақ, дифференциалдық оператор, спектралды жүктелген теңдеулер, спектралды жүктелген жылу теңдеулерi, жалпыланған спектрлiк есептер, сипатталған интегралдық теңдеулер.

Неуклонно растущий интерес к изучению нагруженных дифференциальных уравнений объясняется расширением области их приложений и тем, что нагруженные уравнения составляют особый класс функционально-дифференциальных уравнений со своими специфическими задачами. Эти уравнения используются при изучении обратных задач дифференциальных уравнений, имеющих важное прикладное значение. В работе исследуются проблемы разрешимости однородных и неоднородных краевых задач, а также спектральные вопросы для нагруженных дифференциальных операторов математической физики, когда нагруженные члены не являются слабым возмущением дифференциальной части оператора. Они требуют специального теоретического исследования. Ключевые слова: краевая задача, неограниченная область, дифференциальный оператор, спектрально нагруженные уравнения, спектрально нагруженные уравнения теплопроводности, обобщенные спектральные задачи, характеристические интегральные уравнения.
ПРОБЛЕМА АГРЕССИВНОГО ПОВЕДЕНИЯ, ПРОЯВЛЯЮЩАЯСЯ В ПОДРОСТКОВОМ ВОЗРАСТЕ
Authors: БАЙМАХОВА А.Ш. , ӘЛІПБЕК А.З. , КОЙШИЕВ К.Е.
Published: October 2023

Бұл мақалада жасөспірімдік кезеңде көрініс беретін агрессивті мінез-құлық мәселесі қарастырылады. Бұл кезеңге тән агрессивті мінез-құлық мәселесін зерттеп, зерделеу – қазіргі біздің қоғам үшін ең маңызды мәселелердің бірі. Агрессиялық – бұл жеке тұлғалық қасиет мінез-құлық, агрессияға дайындық көрінісі. Агрессия – бұл әрекет болса, ал агрессиялылық осындай әрекетке дайындықты сипаттайды. Агрессияның психикалық ақиқат ретінде нақты сипаттамалары айқындалады: бағыттылық, көрініс табу формалары, интенсивтілік. Агрессияның мақсаты – жәбірленушіге жапа шектіру және басқа мақсатқа жету тәсілі болуы мүмкін. Агрессия құбылысының сапалық және сандық сипаттамалары, ғалым-зерттеушілердің еңбектеріндегі агрессивтіліктің көрініс беру ауыртпашылықтары, параметрлері, түрлері нақтыланады. Кілт сөздер: жеткіншек, кезең, агрессия, мінез-құлық, тұлға, адам, қоғам.

В данной статье рассматривается проблема агрессивного поведения, проявляющегося в пубертатном периоде. Изучение и изучение проблемы агрессивного поведения, характерной для этого периода, является одной из наиболее важных для современного нашего общества. Агрессивность – это черта личности, проявление готовности к поведению, агрессии. Агрессия – это действие, а агрессивность характеризует готовность к такому действию. Определяются специфические характеристики агрессии как психической реальности: направленность, формы проявления, интенсивность. Целью агрессии может быть причинение вреда жертве и способ достижения другой цели. Уточняются качественные и количественные характеристики явления агрессии, бремя проявления агрессивности в работах ученых- исследователей, параметры, виды. Ключевые слова: подростковый возраст, стадия, агрессия, поведение, личность, человек, общество.

This article discusses the problem of aggressive behavior that manifests itself in the puberty period. The study and study of the problem of aggressive behavior characteristic of this period is one of the most important for our modern society. Aggressiveness is a personality trait, a manifestation of readiness for behavior, aggression. Aggression is an action, and aggressiveness characterizes readiness for such an action. The specific characteristics of aggression as a mental reality are determined: orientation, forms of manifestation, intensity. The purpose of aggression may be to harm the victim and a way to achieve another goal. Qualitative and quantitative characteristics of the phenomenon of aggression, the burden of aggression in the works of research scientists, parameters, types are specified. Keywords: adolescence, stage, aggression, behavior, personality, person, society.
ЗАМАНАУИ ЖАҒДАЙДА АРНАЙЫ ПЕДАГОГТАРДЫ ДАЯРЛАУДЫҢ ЖӘЙ-КҮЙІ МЕН БОЛАШАҒЫ
Authors: АБАЕВА Г.А. , ОРАЗАЕВА Г.С. , ЛИХОДЕДОВА Л.Н.
Published: October 2023

В статье представлен сравнительный анализ подготовки специальных педагогов в нашей стране и зарубежом на примере Казахстана, Германии, Финляндии, Нидерландов и Швеции. Дан обзор тенденций и перспектив подготовки педагогических кадров к работе в условиях инклюзии. По результатам собственного исследования уточнены и сгруппированы запросы педагогов, реализующих инклюзивную образовательную практику. Причем запросы различны для двух групп педагогов: специальных педагогов и учителей общеобразовательной школы. Результаты исследования могут быть использованы для актуализации образовательных программ педагогических специальностей. Ключевые слова: инклюзивное обравание, инклюзивная образовательная среда, специальный педагог, дети с особыми образовательными потребностями, подготовка педагогов, исследование.

Ұсынған мақалада Қазақстан мен Финляндия, Германия, Швеция, Нидерланды мемлекеттер арасында арнайы педагогтарды даярлау жүйелеріне салыстырмалы талдау жүргізілді. Инклюзивті білім беру жағдайындағы педагогикалық кадрлардың даярлаудың кәсіби тенденциялары мен перспективаларына шолу жасалынады. Авторлық зерттеу нәтижесі бойынша инклюзивті білім беру тәжирибесін жүзеге асыратын мұғалімдердің сұраныстары талқыланды. Оның үстінде, екі топтағы педагогтардың – арнайы педагогтар мен жалпы білім беретін мұғалімдердің сұраныстары нақтыланнды. Зерттеудің нәтижелері педагогикалық мамандарға білім беру бағдарламаларын жаңарту үшін пайдалану мүмкін. Ключевые слова: инклюзивті білім беру, инклюзивті білім беру ортасы, арнайы педагог, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалар, педагогтарды даярлау, зеттеу.

The article presents a comparative analysis of the special teachers’ training in Kazakhstan and abroad. For comparison an analysis of the training of special teachers in Germany, Finland, the Netherlands and Sweden was carried out. The article analyzes the trends and prospects for the training of teaching staff to work in an inclusive environment. The authors clarified and grouped the requests of teachers implementing inclusive educational practice. Grouped and clarified the requests of teachers of special educational institutions and teachers of secondary schools. The results of the study can be used to update the educational programs of pedagogical specialties. Keywords:: inclusive, education, inclusive educational environmeent, special teacher, children witch special educational needs, teacher training, teacher.
АКАДЕМИЯЛЫҚ ҰТҚЫРЛЫҚТЫҢ СТУДЕНТТЕРДІҢ МӘДЕНИЕТАРАЛЫҚ КОММУНИКАТИВТІК ҚҰЗЫРЕТТІЛІГІНЕ ӘСЕРІ
Authors: SH B.K. , ZHOROKPAYEVA M.D.
Published: October 2023

This paper presents the findings of a study on how students’ intercultural communication skills are impacted by academic mobility. In the backdrop of the ever-increasing globalization, the development of young people’s intercultural competence as engaged members of society is becoming a daily reality interactions between cultures. The research is aimed at investigating psychological bases of intercultural communicative competence through ethnical identity and tolerance. The study investigated that students, who experienced academic mobility had more positive ethnic identities and demonstrated tolerance in comparison with the students of another group. Thus, it is demonstrated how crucial academic mobility is for developing intercultural communication skills. Keywords: academic mobility, intercultural, communicative competence, identity, tolerance

Бұл мақалада академиялық ұтқырлық студенттердің мәдениетаралық қарым-қатынас құзыреттілігіне қалай әсер ететіні туралы зерттеу нәтижелері ұсынылған. Үнемі ұлғайып келе жатқан жаһандану жағдайында қоғамның белсенді мүшесі ретінде жастардың мәдениетаралық құзыреттілігін дамыту мәдениеттер маңызды мәселе болып отыр. Зерттеу этникалық сәйкестілік пен толеранттылық арқылы мәдениетаралық коммуникативті құзыреттіліктің психологиялық негіздерін зерттеуге бағытталған. Зерттеу барысында академиялық ұтқырлыққа қатысқан студенттердің басқа топ студенттерімен салыстырғанда этностық сәйкестіктері жоғары және толеранттылық танытатындығы зерттелді. Осылайша, академиялық ұтқырлықтың мәдениетаралық қарым-қатынас құзыреттілігін дамыту үшін қаншалықты маңызды екендігі көрсетілген. Түйін сөздер: академиялық ұтқырлық, мәдениетаралық коммуникативтік құзыреттілік, этникалық сәйкестік, толеранттылық

В данной статье представлены результаты исследования о влиянии академической мобильности на межкультурную коммуникативную компетентность студентов. В условиях постоянно усиливающейся глобализации развитие межкультурной компетентности молодых людей как активных членов общества становится повседневной реальностью межкультурных взаимодействий. Исследование направлено на изучение психологических основ межкультурной коммуникативной компетентности через этническую идентичность и толерантность. В ходе исследования было установлено, что студенты, испытавшие академическую мобильность, имели более позитивную этническую идентичность и демонстрировали толерантность по сравнению со студентами другой группы. Таким образом, показано, насколько важна академическая мобильность для развития навыков межкультурной коммуникации. Ключевые слова: академическая мобильность, межкультурная коммуникативная компетентность, идентичность, толерантность
DEVELOPMENT OF AN APPLICATION FOR THE THERMAL TREATMENT OF OIL SLIME
Authors: Балакаева Г.Т.
Published: October 2023

Мұнай өңдеу және мұнай және газ өндіруші кәсіпорындардың өндірістік қызметі қоршаған ортаға міндетті түрде антропогендік әсер етеді, сондықтан экологиялық мәселелер мен табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану маңызды. Табиғи ортадағы барлық компоненттердің ең қауіпті ластаушылары мұнай қалдықтары, ал өңдеудің тиімді әдістерінің бірі термиялық өңдеу болып табылады. Мұнай шламын термиялық өңдеу арқылы мұнай қалдықтарын залалсыздандыру міндеті қойылды. Зерттеулер термиялық өңдеуді математикалық және сандық модельдеу әдістерімен жүргізіледі, оның нәтижелері уақыт бойынша температура мен ағынның массасының өзгеруін сипаттайды. Сандық модельдеу конвергенция шарты орындалғанға дейін жасырын итеративті схемадағы айнымалы бағыттарды қолдану әдісімен жүзеге асырылады. Бұл жұмыстың мақсаты мұнай қалдықтарын өңдеудің ғылыми-практикалық мәселелерін шешуге арналған қосымшаны құру болып табылады. Түйін сөздер: мұнай шламы, бағдарламалық қамтамасыз ету, термиялық өңдеу, айнымалы бағыт әдісі, Dash.

The oil refining and production activities of oil and gas-producing enterprises necessarily have an anthropogenic impact on the environment, therefore, environmental issues and the rational use of natural resources are important. The most dangerous pollutants of all components of the natural environment are oil waste, and one of the most effective cleaning methods is thermal treatment. The task of neutralizing oil waste by thermal treatment of oil slime was set. Research is carried out using the methods of mathematical and numerical modeling of heat treatment, the results of which describe the change in temperature and mass flow over time. Numerical simulation is carried out by using the alternating- direction implicit method in an implicit iterative scheme until the convergence condition is met. The purpose of this work is to create an application for solving scientific and practical problems of thermal processing of oil slime. Keywords: oil slime, software, heat treatment, alternating direction method, Dash.

Нефтеперерабатывающая и производственная деятельность нефтегазодобывающих предприятий обязательно оказывает антропогенное воздействие на окружающую среду, поэтому важны вопросы экологии и рационального использования природных ресурсов. Наиболее опасными загрязнителями всех компонентов природной среды являются нефтяные отходы, а одним из эффективных способов переработки является термическая обработка. Была поставлена задача обезвреживания нефтеотходов путем термической обработки нефтешламов. Исследования проводятся методами математического и численного моделирования термообработки, результаты которых характеризуют изменение температуры и массы потока во времени. Численное моделирование проводится методом использования переменных направлений в неявной итерационной схеме до выполнения условия сходимости. Целью работы является создание приложения для решения научных и практических задач переработки нефтеотходов. Ключевые слова: нефтешлам, программное обеспечение, термообработка, метод переменного направления, Dash.
ЭФФЕКТИВНОСТЬ ЧАТ-БОТА КАК СТУДЕНТООРИЕНТИРОВАННОГО МЕТОДА ОБУЧЕНИЯ
Authors: Керімбаев Н.Н.
Published: October 2023

Қазіргі уақытта чатботтар адам қызметінің көптеген салаларында, соның ішінде білім беруде кеңінен қолданылады. Бұл зерттеуде біз білім беру үдерісінде чатботтарды қолданудың кейбір маңызды ерекшеліктерін қарастырдық және оларды студентке бағытталған оқыту әдістемесінде қолданудың негізгі артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтадық. Сонымен қатар, оқу үдерісін ұйымдастыруға көмектесетін құрал ретінде білім беру үдерісінде чатботтарды пайдалану тиімділігін арттыруға негізделген мәселелерді зерттедік. Білім беру чатботтары студенттер үшін икемді және олардың қажеттіліктерін қанағаттандырады. Кез келген сыныптағы оқытушы сияқты, чатбот студенттерге барлық қажетті білім беру ақпараттары мен материалдарын бере алады. Осылайша, білім беру чат боттары студентке бағытталған оқытуды жүзеге асыра отырып, білім беру үдерісінде виртуалды көмекші ретінде әрекет етеді. Түйін сөздер: чатбот, студентке бағытталған тәсіл, оқу үдерісі, виртуалды көмекші, білім беру.

В настоящее время чат-боты широко используются во многих сферах деятельности человека, в том числе и образовании. В этом исследовании мы рассмотрели некоторые важные особенности использования чат-ботов в образовательном процессе и выявили основные преимущества и недостатки их использования в студентоориентированной методике обучения. Кроме того, мы изучили вопросы, основанные на повышении эффективности использования чат ботов в образовательном процессе, как инструмента, оказывающим помощь в организации процесса обучения. Образовательные чат-боты гибки для студентов и отвечают их потребностям. Как и преподаватель в любой аудитории, чат-бот может предоставить студентам все необходимую учебную информацию и материалы. Таким образом чат боты выступают в качестве виртуального помощника в образовательном процессе, реализуя студентоориентированное обучение. Ключевые слова: чат-бот, личностно-ориентированный подход, процесс обучения, виртуальный помощник, образование.

Currently, chatbots are widely used in many areas of human activity, including education. In this study, we examined some important features of the use of chatbots in the educational process and identified the main advantages and disadvantages of their use in a student-centered teaching methodology. In addition, we studied issues based on improving the effectiveness of the use of chat bots in the educational process, as a tool to help organize the learning process. Educational chatbots are flexible for students and meet their needs. Like a teacher in any classroom, a chatbot can provide students with all the necessary educational information and materials. Thus, chat bots act as a virtual assistant in the educational process, implementing student-centered learning. Keywords: chatbot, student-centered approach, learning process, virtual assistant, education
СЕН-ВЕНАН ТЕҢДЕУЛЕРІНІҢ ЕКІ ӨЛШЕМДІ ЖҮЙЕСІ ҮШІН АРАЛАС ЕСЕПТІҢ САНДЫҚ ШЕШІМІ
Authors: Berdyshev A.S.
Published: October 2023

The work is devoted to the construction and study of a numerical method for solving the Saint-Venant equation. These equations are of great practical importance in modern hydraulic engineering and are suitable for describing natural processes in the atmosphere, rivers, and oceans, as well as for modeling tides. Questions of formulation of mixed problems for the two-dimensional system of Saint-Venant equations, are studied. A new upwind difference scheme of splitting in spatial directions is constructed for solving the mixed problem of the two-dimensional Saint-Venant equation, which describes flows without turbulent diffusion components. The stability of the difference scheme concerning energy norms is established. The results of numerical experiments for model problems are presented, including a numerical simulation of water flow in the Ugam River. The numerical calculation is based on the use of the two-point sweep method. Keywords: two-dimensional system of Saint-Venant equations, upwind difference scheme of splitting on directions, stability.

Жұмыс Сент-Венан теңдеуін шешудің сандық әдісін құруға және зерттеуге арналған. Бұл теңдеулер қазіргі гидротехникада үлкен практикалық маңызға ие және атмосферадағы, өзендер мен мұхиттардағы табиғи процестерді сипаттау үшін, сондай-ақ толқындарды модельдеу үшін қолайлы. Сен-Венан теңдеулерінің екі өлшемді жүйесіне аралас есептерді шығару сұрақтары зерттеледі. Турбулентті диффузиялық құраушыларсыз ағындарды сипаттайтын екі өлшемді Сен-Венан теңдеуінің аралас есебін шешу үшін кеңістіктік бағыттағы бөлудің жаңа желге қарсы айырымы схемасы құрастырылған. Энергия нормаларына қатысты айырмашылық схемасының тұрақтылығы белгіленеді. Угам өзеніндегі су ағынын сандық модельдеуді қоса алғанда, модельдік есептер бойынша сандық тәжірибелердің нәтижелері ұсынылған. Сандық есептеу екінүктелік прогонка әдісін қолдануға негізделген. Түйін сөздер: Сен-Венан теңдеулерінің екі өлшемді жүйесі, бағыттар бойынша бөлудің ағынға қарсы айырымдық сұлбасы, орнықтылық.

Работа посвящена построению и исследованию численного метода решения уравнения Сен-Венана. Эти уравнения имеют важное прикладное значение в современной гидротехнике и пригодны для описания природных процессов в атмосфере, реках и океанах, а также для моделирования приливов и отливов. Исследуются вопросы постановки смешанных задач для двумерной системы уравнений Сен-Венана. Построена новая противопоточная разностная схема расщепления по пространственным направлениям для решения смешанной задачи двумерного уравнения Сен-Венана, описывающая течения без компонентов турбулентной диффузии. Установлена устойчивость разностной схемы по энергетическим нормам. Приведены результаты численных экспериментов для модельных задач, в том числе проведено численное моделирование течения воды в реке Угам. Численный расчет основан на использовании метода двухточечной прогонки. Ключевые слова: двумерная система уравнений Сен-Венана, противопоточная разностная схема расщепления по направлениям, устойчивость.
КРЕДИТТІК КӨРСЕТКІШТІ ТИІМДІ БАҒАЛАУ ЖҮЙЕЛЕРІН ӘЗІРЛЕУ
Authors: Aitim A.K.
Published: October 2023

The article represented that in connection with the increasing importance of the time factor, automated methods of assessing creditworthiness are now becoming increasingly important. With mass consumer lending, practically in the presence of a potential borrower, it becomes necessary to decide on granting a loan. To operate profitably in the retail lending market, an effective risk assessment system is required, which would make it possible to cut off unreliable borrowers in advance and not refuse reliable borrowers, and reasonably determine the size of a consumer loan or a credit card limit. This system should create a margin of safety for the bank. One of such automated methods for assessing the creditworthiness of a counterparty is the scoring method. Keywords: lending, credit scoring, score modelling, logistic regression, risk assessment system, lending market.

Мақалада уақыт факторының маңыздылығының артуына байланысты несие қабілеттілігін бағалаудың автоматтандырылған әдістері қазіргі уақытта барған сайын маңызды болып отырғаны көрсетілген. Несиені бағалау банктер несиені басқару шешімдерін қабылдаған кездегі маңызды үдерістердің бірі болып саналады. Жаппай тұтынушылық несиелендіру кезінде, іс жүзінде әлеуетті қарыз алушының қатысуымен несие беру туралы шешім қабылдау қажет болады. Несиелендіру нарығындағы табысты жұмыс істеу үшін сенімсіз қарыз алушыларды алдын ала кесіп тастауға және сенімді қарыз алушылардан бас тартпауға, тұтыну несиесінің сомасын немесе несие картасының лимитін негізді анықтауға мүмкіндік беретін тәуекелді бағалаудың тиімді жүйесі қажет. Бұл жүйе банк үшін қауіпсіздік маржасын құруы керек. Контрагенттің несиелік қабілетін бағалаудың автоматтандырылған әдістерінің бірі баллдық әдіс болып табылады. Түйiн сөздер: несиелеу, несиелік скоринг, скорингтік модельдеу, логистикалық регрессия, тәуекелді бағалау жүйесі, несие нарығы.

В статье представлено, что в связи с возрастанием значения фактора времени в настоящее время все большее значение приобретают автоматизированные методы оценки кредитоспособности. Оценка кредитоспособности считается одним из важнейших процессов, когда банки принимают решения по кредитному менеджменту. При массовом потребительском кредитовании практически в присутствии потенциального заемщика возникает необходимость принятия решения о выдаче кредита. Для прибыльной работы на рынке розничного кредитования необходима эффективная система оценки рисков, которая позволяла бы заранее отсечь неблагонадежных заемщиков и не отказать надежным заемщикам, обоснованно определить размер потребительского кредита или лимита по кредитной карте. Эта система должна создать запас прочности для банка. Одним из таких автоматизированных методов оценки кредитоспособности контрагента является метод скоринга. Ключевые слова: кредитование, кредитный скоринг, скоринговое моделирование, логистическая регрессия, система оценки рисков, кредитный рынок.
МОНИТОРИНГ И ОЦЕНКА САМОСТОЯТЕЛЬНОЙ РАБОТЫ СТУДЕНТОВ В ДИСТАНЦИОННОМ ОБУЧЕНИИ НА ОСНОВЕ ЭВТАГОГИКИ
Authors: Ахметова Ж.Б.
Published: October 2023

Мақалада эвтагогика негізінде қашықтан оқыту бойынша студенттердің өздік жұмысын бақылау мен бағалау қарастырылған. Эвтагогика теориясы білім алушыға нені, қашан және қалай үйренетінін анықтауға мүмкіндік беретін өзін-өзі оқытудың шығармашылық тәсілі ретінде айқындалған. Қашықтан оқыту барысындағы студенттердің цифрлық ізі негізіндегі өздік жұмысының уақыты мен сапасын бақылау мен бағалау үшін эвтагогикаға негізделген критерийлер мен көрсеткіштер жиынтығы анықталып, сандық көрсеткіштері іріктелді және әрбір студенттің үлгерімін бағалауға мүмкіндік беретін әдістеме ұсынылды. Мақалада эмпирикалық деректер мен оқу аналитикасына негізделген өздік жұмыстың табыстылығын бағалау алгоритмдері қамтылған. Ұсынылған алгоритмдер қашықтықтан оқытуда өзіндік жұмысты орындаудың цифрлық іздерін түсіндіруге, оның жетістігін бағалауға және студенттің оқу траекториясын түзету арқылы білім сапасын арттыруға мүмкіндік береді. Түйін сөздер: қашықтықтан оқыту, өздік жұмыс, эвтагогика, цифрлық із, бақылау, цифрлық технологиялар.

В статье проводится мониторинг и оценка самостоятельной работы студентов дистанционного обучения на основе эвтагогики. Теория эвтагогики определяется как творческий подход к самообучению, который позволяет обучаемуся определять, что, когда и как изучать. В целях контроля и оценки времени и качества самостоятельной работы студентов на основе цифрового следа при дистанционном обучении определен набор критериев и показателей на основе эвтагогики, выбраны количественные показатели и предложена методика, позволяющая оценить успеваемость каждого обучающегося. В статье приведены алгоритмы оценки успешности самостоятельности на основе эмпирических данных и аналитики обучения. Предложенные алгоритмы позволяют интерпретировать цифровые следы самостоятельной работы в дистанционном обучении, оценивать ее успешность и повышать качество обучения за счет коррекции траектории обучения студента. Ключевые слова: дистанционное обучение, самостоятельная работа, эвтагогика, цифровой след, контроль, цифровые технологии.

The article monitors and evaluates the independent work of distance learning students based on eutagogy. Eutagogy theory is defined as a creative approach to self-learning that allows the learner to determine what, when and how to learn. In order to control and evaluate the time and quality of independent work of students on the basis of a digital trace in distance learning, a set of criteria and indicators based on eutagogy has been defined, quantitative indicators have been selected, and a methodology has been proposed to assess the progress of each student. The article presents algorithms for assessing the success of independence based on empirical data and learning analytics. The proposed algorithms make it possible to interpret digital traces of independent work in distance learning, evaluate its success and improve the quality of education by correcting the student's learning path. Keywords: distance learning, independent work, eutagogy, digital footprint, control, digital technologies.
ОНЛАЙН ТЕСТІЛЕУ ҚОЛДАНБАЛАРЫНА АРНАЛҒАН АНТИФРОД ӘДІСТЕРІ ЖӘНЕ КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖҮЙЕСІНІҢ АНАЛИЗІ
Authors: Abeshev K.
Published: October 2023

Online quizzes have become an increasingly popular way to test knowledge and engage students in learning. Online quiz systems have become even more prevalent with the rise of remote learning due to the COVID-19 pandemic. However, with the convenience of online quizzes comes the risk of cheating. To combat this, many online quiz systems have implemented various anti-fraud mechanisms. This article will review some of the most popular online quiz systems and their anti-fraud mechanisms. Other topics discussed include methods of statistical data analysis in the context of various statistical operations, such as fraud data; general anti-fraud mechanisms; anti-fraud features of the popular online quiz systems; pros and cons of webcam and microphone monitoring. Keywords: online education, education, information security, testing platform, fraud detection, antifraud system development.

Онлайн викториналар білімді тексерудің және студенттерді оқуға тартудың танымал әдісіне айналды. Онлайн викторина жүйелері COVID-19 пандемиясына байланысты қашықтан оқытудың өсуімен одан да кең тарады. Дегенмен, онлайн викториналардың ыңғайлылығымен студентердің алдау қаупі бар. Бұған қарсы тұру үшін көптеген онлайн викториналық жүйелер алаяқтыққа қарсы әртүрлі механизмдерді енгізді. Бұл мақалада ең танымал онлайн викторина жүйелері мен олардың алаяқтыққа қарсы механизмдері қарастырылады. Талқыланатын басқа тақырыптарға әртүрлі статистикалық операциялар контекстінде статистикалық деректерді талдау әдістері жатады, мысалы, алаяқтық деректері; алаяқтыққа қарсы жалпы механизмдер; танымал онлайн викториналық жүйелердің алаяқтыққа қарсы мүмкіндіктері; веб-камера мен микрофонды бақылаудың артықшылықтары мен кемшіліктері. Түйін сөздер: онлайн оқыту, білім беру, ақпараттық қауіпсіздік, сынақ платформасы, алаяқтықты тексеру, алаяқтыққа қарсы жүйені дамыту.

Онлайн-викторины становятся все более популярным способом проверки знаний и вовлечения учащихся в процесс обучения. Системы онлайн-викторин стали еще более распространенными с ростом дистанционного обучения из-за пандемии COVID-19. Однако удобство онлайн-викторин сопряжено с риском мошенничества. Для борьбы с этим во многих системах онлайн-викторин реализованы различные механизмы защиты от мошенничества. В этой статье будут рассмотрены некоторые из самых популярных систем онлайн-викторин и их механизмы защиты от мошенничества. Другие обсуждаемые темы включают методы анализа статистических данных в контексте различных статистических операций, таких как данные о мошенничестве; общие механизмы борьбы с мошенничеством; антифрод-функции популярных систем онлайн-викторин; плюсы и минусы мониторинга веб-камеры и микрофона. Ключевые слова: онлайн-образование, образование, информационная безопасность, платформа тестирования, выявление мошенничества, улучшение качеств системы антифрода
ALIMENTOS AVOENGOS: UM OLHAR SOB A ÓTICA DA RESPONSABILIDADE SUBSIDIÁRIA DOS AVÓS
Authors: Ibiapina Luana Gabriela de Oliveira , Gomes Sebastião Edilson Rodrigues
Published: October 2023

A presente pesquisa debaterá sobre os alimentos avoengos e a sua importância quanto à responsabilidade subsidiária dos avós para o fornecimento da pensão alimentícia para os seus netos. Daí surge o seguinte questionamento: de que forma os avós podem se tornar responsável pelo fornecimento dos alimentos dos seus netos? Nesse contexto, foi utilizada uma metodologia de pesquisa qualitativa explicativa, através de análises de decisões realizadas pelo Superior Tribunal de Justiça sobre a matéria, além da utilização da literatura acadêmica. Reitera-se o caráter complementar do uso de alimentos avoengos, além da importância das obrigações e responsabilidades subsidiárias após a mudança do entendimento quanto as relações familiares e ao conceito de família, a legitimação da mudança e responsabilização por este fornecimento alimentar, em especial ao nível de observação para o alimentando e como o judiciário tem validado as suas decisões. Trata-se, também, sobre as possibilidades de consequências em caso de descumprimento da determinação judicial para o fornecimento desses alimentos e como a prisão civil pode ser um instrumento coercitivo utilizado pelo judiciário a fim de evitar tais descumprimentos. Ademais, neste cenário, é preciso destacar que o alimentante deve ser responsabilizado conforme a sua possibilidade, sem arcar com pagamentos exorbitantes, traçando uma dualidade entre a necessidade e a possibilidade. Neste contexto, tem-se como amparo específico a Constituição Federal de 1988, o Código Civil e, por fim, o Estatuto da Criança e do Adolescente e suas especificidades quanto o amparo para as crianças e adolescentes, além do reforço quanto a necessidade de fornecimento de alimentos para condições básicas destes indivíduos.
O FENÔMENO DA PEJOTIZAÇÃO E A PRECARIZAÇÃO DO VÍNCULO EMPREGATÍCIO
Authors: Ribeiro Letícia Barros , Lopes José Augusto Bezerra
Published: October 2023

A pejotização é um termo usado para descrever uma prática em que um trabalhador formaliza sua relação de emprego como pessoa jurídica (PJ) em vez de ser contratado como um funcionário com carteira assinada (CLT) ou trabalhador autônomo. Já a precarização do trabalho refere-se à deterioração das condições de trabalho e à redução dos direitos dos trabalhadores. Diante desses conceitos, o presente estudo teve o objetivo de analisar o fenômeno da pejotização e da precarização nos vínculos trabalhistas. Destinou-se a analisar o impacto que esses institutos possuem na relação de trabalho e quais os seus efeitos. Na metodologia, tratou-se de uma revisão bibliográfica, baseada em estudos científicos selecionados e jurisprudência, cujo recorte temporal se deu entre 2018 a 2023 encontrados em base de dados tais como Scielo e Google Acadêmico. Nos resultados, ficou evidenciado que a pejotização pode ser usado para evitar custos trabalhistas e previdenciários, colocando o trabalhador em uma posição mais vulnerável, sem acesso a benefícios trabalhistas e sociais, como férias remuneradas, seguro saúde e outros direitos normalmente garantidos a funcionários com carteira assinada. Já a precarização, torna os trabalhadores mais vulneráveis a exploração e dificulta a garantia de um padrão de vida adequado. Ambos são preocupações sociais, pois podem levar a uma maior desigualdade, exploração dos trabalhadores e instabilidade econômica para indivíduos e sociedades como um todo.
O DESAFIO DA PRÁTICA INTERDISCIPLINAR NO ENSINO AOS ALUNOS COM NECESSIDADES ESPECIAIS COM DEFICIÊNCIA NA APRENDIZAGEM
Authors: Marinho Edna Ferreira da Silva , Santana Flávio Carreiro de
Published: October 2023

Este trabalho de pesquisa faz uma abordagem sobre o desafio de ensinar aos alunos especiais com deficiência na aprendizagem, por perceber que um número significante deles sequer é alfabetizado, e destaca os principais fatores que corroboram para esse déficit no ensino. Defende a interdisciplinaridade como uma metodologia transformadora e, portanto, importante instrumento para subsidiar os professores no ato de alfabetizar e/ou letrar os educandos, visto que deseja sua autonomia. Discorre sobre possíveis soluções às nossas inquietações, tendo como respaldo pesquisas bibliográficas, e entrevistas com profissionais da educação e ligados a ela. Ao final das pesquisas, constata que o desafio no processo de ensinar aos alunos com necessidades especiais com deficiência na aprendizagem é bem maior do que o esperado, pois envolve várias instâncias, mas que é preciso continuar tentando para atingir os nossos objetivos: alfabetizar e formar cidadãos autônomos.
Estimating summer sea ice extent in the Weddell Sea during the early 19th century
Authors: Love Eleanor , Bigg Grant R.
Published: October 2023

Abstract. Over the past 3 decades, discordant trends in sea ice extent have been observed between the Arctic and Antarctic regions. Arctic sea ice extent has been characterised by a rapid decline, whereas Antarctic sea ice extent, while highly variable interannually, has tended to increase. Climate models have so far failed to capture these trends. Coupled with the limited pre-1970 sea ice dataset, this poses a significant challenge to quantifying the mechanisms responsible for driving such trends. However, historical records from early Antarctic expeditions contain a wealth of information regarding the nature and concentration of sea ice. Such records have been underutilised, and their analysis may enhance our understanding of recent Antarctic sea ice variability. For the purpose of this study, nine records from eight Antarctic expeditions have been examined. Summer sea ice positions recorded during 1820–1843 have been compared to satellite observations from 1987–2017, as well as historical data for the period 1897–1917. Through analysis of these three time series, estimates for the northern limits of summer sea ice in the Weddell Sea during the early 19th century have been produced. The key findings of this study indicate a 19th century average core summer northernmost sea ice latitude in much of the Weddell Sea that was further north than during the modern era, with 19th century February having significantly more sea ice by all measures. However, late summer sea ice was most extensive in the early years of the 20th century.
IMPROVEMENT OF THE CONCEPT ASSOCIATED WITH THE LEGAL REGULATION OF CYBERSPACE
Authors: ОСТРОУШКО А.В. , БУКАЛЕРОВА Л.А. , ШАГИЕВА Р.В.
Published: October 2023

Статья подготовлена по результатам исследований, выполненных за счет бюджетных средств по государственному заданию Финуниверситета. В статье исследованы различные определения термина «ки- берпространство» в юридической теории и практике. Выделены положительные и негативные характеристики различных подходов. Рассмотрена возможность использования на современном этапе понятия информацион- ного пространства как идентичного исследуемой категории.

The article explores various definitions of the term «cyberspace» in legal theory and practice. Positive and negative characteristics of various approaches are highlighted. The possibility of using the concept of information space at the present stage as identical to the category under study is considered.
THESIS ON THE HYPOTHESIS OF CATACLYSMS AND THE CYCLE OF LIFE ON EARTH IN THE CONTEXT OF MODERNITY
Authors: ЗАХАРЦЕВ С.И. , САЛЬНИКОВ В.П.
Published: October 2023

С позиции современного дня тезисно рассматривается разработанная авторами ранее гипоте- за катаклизмов и круговорота жизни на Земле, показывается ее актуальность и востребованность.

From the perspective of the modern day, the hypothesis of cataclysms and the cycle of life on Earth, developed by the authors earlier, is considered theses, its relevance and relevance is shown.
THE «RIGHT WAY» OR THE «SLIPPERY SLOPE» OF THE RUSSIAN ADVOCACY? A RESPONSE TO THE ARTICLE BY THE EX-PRESIDENT OF THE FEDERAL CHAMBER OF ADVOCATES OF THE RUSSIAN FEDERATION YURI SERGEEVICH PILIPENKO
Authors: РАГУЛИН А.В.
Published: October 2023

В статье дается ответ на статью экс-президента Федеральной палаты адвокатов Российской Федерации Юрия Сергеевича Пилипенко под названием «Мы на правильном пути», и показывается уровень деградации современной системы организации и деятельности органов российской адвокатуры.

The article gives an answer to the article by the ex-president of the Federal Chamber of Advocates of the Russian Federation Yuri Sergeevich Pilipenko entitled «We are on the right way» and shows the level of degradation of the modern system of organization and activity of the bodies of the Russian advocacy.