Ανατομική μελέτη και εμβιομηχανική ανάλυση των καθεκτικών συνδέσμων της επιγονατίδας και η σχέση τους με το εξάρθρημα της επιγονατίδας
Authors: Μητρογιάννης Λεωνίδας 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Το εξάρθρηµα της επιγονατίδας αποτελεί ένα συχνό τραυµατισµό στα παιδιά και τους έφηβους, κυρίως θήλεα, και χαρακτηρίζεται από την προς τα έξω παρεκτόπιση της επιγονατίδας, η οποία ακολουθείται συνήθως από αυτόµατη ανάταξη. Το πρώτο επεισόδιο αντιµετωπίζεται συνήθως συντηρητικά, µε κάποιες εξαιρέσεις όπως η ύπαρξη ελεύθερου σώµατος στην άρθρωση, ενώ τα καθέξιν εξαρθρήµατα αντιµετωπίζονται χειρουργικά. Κατά τη διάρκεια του εξαρθρήµατος, τα µαλακά µόρια που περιβάλλουν την επιγονατίδα τραυµατίζονται. Οι βασικές αυτές δοµές σταθεροποίησης είναι ο έσω επιγονατιδοµηριαίος σύνδεσµος (MPFL), ο οποίος αποτελεί τον κύριο παράγοντα σταθερότητας, µε συµβολή έως 50-60% στην σταθερότητα της επιγονατίδας, ενώ άλλοι λιγότεροσηµαντικοί παράγοντες είναι ο έσω επιγονατιδοµηνισκικός σύνδεσµος (MPML), µε συµβολή έως 24% και ο έσω επιγονατιδοκνηµιαίος σύνδεσµος (MPTL) µε συµβολή έως 13%. Ο έσω πλατύς µυς (VMO) παίζει βασικό ρόλο στην σταθεροποίηση της επιγονατίδας, ενώ η συµβολή του έσω καθεκτικού συνδέσµου της επιγονατίδας (MR) υπολογίζεται περί το 13%. Η συµβολή της αλληλεπίδρασης των οστών βρέθηκε ότι είναι πολύ σηµαντική, κυρίως µετά τις 30° κάµψης του γόνατος, συνεπώς ανατοµικές παραλλαγές, όπως η δυσπλαστική τροχιλία (trochlear dysplasia), η υψηλή θέση τηςεπιγονατίδας (patella alta), η αυξηµένη απόσταση κνηµιαίου κυρτώµατος- τροχιλιακής εντοµής (TT-TG distance) και διάφορες στροφικές παραµορφώσεις (αυξηµένο anteversion του µηριαίου οστού, αυξηµένη έξω στροφή της κνήµης), προκαλούν αστάθεια στην επιγονατιδοµηριαια άρθρωση.Σκοπός: Να αναλύσουµε τον εµβιοµηχανικό ρόλο του έσω καθεκτικού συνδέσµου της επιγονατίδας, στην σταθεροποίηση της στην άρθρωση του γόνατος και στην προστασία που προσφέρει όσον αφορά το εξάρθρηµα της, σε διάφορες γωνίες λειτουργικής κάµψης του γόνατος. Υλικό & Μέθοδοι:Χρησιµοποιήθηκαν πενήντα πτωµατικά γόνατα, χωρίς προηγούµενη γνωστή παθολογία ή ανατοµική παραλλαγή, στα οποία µετά από χειρουργική παρασκευή, µετρήθηκε η δύναµη, µέσω ισχυρών ραµµάτων ethibond και χρήση ηλεκτρονικού δυναµοµέτρου, που απαιτείται για την παρεκτόπιση της επιγονατίδας προς τα έξω κατά 5mm, σε διάφορες γωνίες κάµψης του γόνατος (0°-45°-90°), µε τον έσω καθεκτικό σύνδεσµο ακέραιο και διατµηµένο. Παράλληλα ασκούνταν δύναµη 24.51Newton στις 4 µοίρες του τετρακέφαλου µυός. Η στατιστική ανάλυση έγινε µε το Wilcoxon singed rank test (SPSS, version 24, Chicago-USA). P value<0,05 θεωρήθηκε στατιστικά σηµαντική. Αποτέλεσµα:Η δύναµη που παρεκτοπίζει την επιγονατίδα προς τα έξω, µειώνεται µε τη διατοµή του έσω καθεκτικού συνδέσµου, µε το γόνατο σε 0°, 45°, 90° κάµψη (p<0.001, p<0.001, p<0.001 αντίστοιχα). Επίσης παρατηρούµε ότι η δύναµη παρεκτόπισης αυξάνεται µε τη κάµψη του γόνατος, µε ακέραιο και µη ακέραιο έσω καθεκτικό σύνδεσµο (p<0.001). Συµπεράσµατα: Ο έσω καθεκτικός σύνδεσµος της επιγονατίδας συµβάλλει στη σταθεροποίηση της στην άρθρωση, κυρίως µε τογόνατο σε έκταση και λιγότερο σε κάµψη, οπότε εκεί προστίθενται και άλλοι παράγοντες σταθερότητας, όπως για παράδειγµα η επαφή της επιγονατίδας µε την πρόσθια επιφάνεια του µηριαίου οστού. Άρα συµβάλλει στη σταθεροποίηση της επιγονατίδας και προλαµβάνει το εξάρθρηµα της, όντας ακέραιος, κάνοντας σαφές ότι µέθοδοι ενίσχυσης του, σε συνδυασµό µε την αποκατάσταση και των υπόλοιπων βασικών σταθεροποιητών της άρθρωσης (MPFL) ή/και τη διευθέτηση ανατοµικών παραλλαγών (δυσπλαστική τροχιλία, υψηλή θέση επιγονατίδας, αυξηµένηTT- TG απόσταση) προλαµβάνουν εξαρθρήµατα της σε διάφορες περιπτώσεις ασθενών.