Digital fabrication and digital design
Authors: Συμεωνίδου Ιωάννα 
Published: September 2021

Η παρούσα διδακτορική διατριβή έχει στόχο να φωτίσει τη σύγχρονη πρακτική στη θεματική περιοχή όπου αλληλοτέμνονται η αρχιτεκτονική, τα ψηφιακών μέσα (CAD/CAE/CAM) και η εκπαίδευση. Εξετάζει το ρόλο της υπολογιστικής λογικής και της τεχνολογίας στο σημερινό αρχιτεκτονικό γίγνεσθαι. Kατόπιν επισκόπησης και ταξινόμησης των διαθέσιμων τεχνολογιών για το σχεδιασμό και την κατασκευή, η διατριβή εξετάζει το επίπεδο ενσωμάτωσης αυτών στη σύγχρονη εκπαίδευση και πράξη. Η έρευνα επεκτείνεται σε θεωρίες της μάθησης και ανάλυση της καθιερωμένης πρακτικής διδασκαλίας των ψηφιακών τεχνολογιών στην αρχιτεκτονική εκπαίδευση καταδεικνύοντας ότι υπάρχουν μεγάλα οφέλη, αλλά ταυτόχρονα ελοχεύουν κινδύνοι και παρανοήσεις που μπορεί να λειτουργήσουν ως τροχοπέδη στη δημιουργική σκέψη και την καινοτομία. Σύμφωνα με τις καθιερωμένες θεωρίες μάθησης που απαιτούν την ενεργό συμμετοχή του μαθητευόμενου και τον έμπρακτο πειραματισμό, η διατριβή επιχειρεί να αναδείξει παραδείγματα καλών πρακτικών, και να προτείνει τρόπους για την ενσωμάτωση της χρήσης των ψηφιακών εργαλείων μέσω του σχεδιασμού και της κατασκευής πραγματικών πρωτοτύπων και όχι ως ασύνδετο και μεμονωμένο μάθημα στην αίθουσα υπολογιστών, που διδάσκει στους φοιτητές μόνον "πώς να χρησιμοποιούν τα εργαλεία". Τα στούντιο σχεδιασμού-κατασκευής που εγκαθιδρύθηκαν σε πολλά πανεπιστήμια παρέχουν ένα γόνιμο έδαφος για έναν ολοκληρωμένο σχεδιαστικό πειραματισμό.Η έρευνα αυτή υπαγορεύεται από δύο βασικά ερωτήματα: α) Γιατί είναι σημαντικό να εισαχθεί μια προσέγγιση μάθησης δια της πράξης στη διδασκαλία της ψηφιακής κατασκευής και του σχεδιασμού και ποιά είναι η τρέχουσα πρακτική αυτής στη σύγχρονη αρχιτεκτονική εκπαίδευση; β) Πώς θα μπορούσαν οι έρευνες πεδίου, τα εκπαιδευτικά πειράματα και μαθησιακά αποτελέσματα που παρουσιάζονται στην παρούσα διατριβή να βελτιώσουν την πρακτική της μάθησης δια της πράξης κάνοντας χρήση των ψηφιακών μέσων; Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας επικεντρώνεται σε δύο βασικά θέματα, αφενός στις διαθέσιμες ψηφιακές τεχνολογίες (CAD / CAE / CAM) και ιδιαίτερα εκείνες που εφαρμόζονται στην αρχιτεκτονική και αφετέρου στην αρχιτεκτονική εκπαίδευση και τις επικρατούσες θεωρίες και μοντέλα, με ιδιαίτερη έμφαση στην θεωρίες της ενεργητικής μάθησης, διατυπώνοντας την υπόθεση ότι η μάθηση δια της πράξης μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματική για την ενσωμάτωση των ψηφιακών τεχνολογιών στην αρχιτεκτονική. Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας δείχνει ότι ένας σημαντικός αριθμός των σχολών έχουν ενσωματώσει τις ψηφιακές τεχνολογίες σε στούντιο σχεδιασμού-κατασκευής, και μια επισκόπηση 120 εκπαιδευτικών περιπτέρων από διάφορα ακαδημαϊκά ιδρύματα έχει ως στόχο να εντοπίσει τις τρέχουσες τάσεις, παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με τη μορφολογία, τα υλικά και την τεχνολογία που χρησιμοποιούν. Ωστόσο, αυτό που μένει αναπάντητο από την βιβλιογραφική ανασκόπηση και έρευνα είναι το τι συμβαίνει "πίσω από τα παρασκήνια". Παρά το γεγονός ότι πολλά από τα εκπαιδευτικά περίπτερα έχουν δημοσιευθεί τόσο σε έντυπα όσο και σε διαδικτυακά μέσα, πολύ λίγα έχουν ειπωθεί για την εκπαιδευτική διαδικασία, τη διαχείριση της κατασκευής και τις εκπαιδευτικές πτυχές. Συνθέτοντας τις υπάρχουσες ερευνητικές μεθοδολογίες και ιδιαίτερα τις σύγχρονες προσεγγίσεις για την έρευνα στο σχεδιασμό, ένα θεωρητικό μοντέλο "έρευνας δια της πράξης" συνδέει την άρρητη γνώση και την βιωματική μάθηση με το καθεαυτό έργο της έρευνας στον τομέα της αρχιτεκτονικής. Έχοντας εντοπίσει τα κενά στη βιβλιογραφία η διδακτορική διατριβή χρησιμοποιεί μια ποικιλία μεθόδων που αλληλοσυμπληρώνονται. Η βιβλιογραφική έρευνα και η επισκόπηση ακολουθούνται από μια συνέντευξη με έναν από τους πρωταγωνιστές της σύγχρονης σκηνής σχεδιασμoύ-κατασκευής στην Ευρώπη. Προκειμένου να επιτευχθεί μια πληρέστερη εικόνα για την ίδια τη διαδικασία, διεξάγονται μια σειρά από εκπαιδευτικά πειράματα σχεδιασμού-κατασκευής με τη μορφή μελετών περίπτωσης, τα οποία εν συνεχεία αναλύονται και αξιολογούνται μέσω ερωτηματολογίων. Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν την αρχική υπόθεση, γεγονός που θέτει την μάθηση δια της πράξης ως μια αποτελεσματική μέθοδο για την ενσωμάτωση της ψηφιακής κατασκευής και ψηφιακή σχεδίαση στο πρόγραμμα σπουδών της αρχιτεκτονικής, καταδεικνύοντας το πώς διαφορετικά μέσα για τον σχεδιασμό, την σκέψη και την πράξη αλληλοτροφοδοτούν το ένα τον άλλο.Η διατριβή συμβάλλει στην επιστημολογία της μάθησης δια της πράξης στην αρχιτεκτονική εκπαίδευση, παρέχοντας το εννοιολογικό πλαίσιο για την πρακτική αυτή. Η κύρια συνεισφορά στη γνώση είναι η σύνδεση των μαθησιακών θεωριών και των διαθέσιμων ψηφιακών τεχνολογιών, προκειμένου να κατασκευάσουν αποτελεσματικά πρωτόκολλα διδασκαλίας που ενθαρρύνουν τη δημιουργικότητα και την καινοτομία. Η μελέτη αυτή προωθεί την κατανόηση του στούντιο σχεδιασμού-κατασκευής, όχι απλώς μελετώντας το τελικό αποτέλεσμα, αλλά διερευνώντας την πραγματική διαδικασία, από το σχεδιασμό μέχρι την κατασκευή, και την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών οφελών. Η διδακτορική διατριβή φιλοδοξεί να ρίξει φως στο πώς η μάθηση δια της πράξης καλλιεργεί τη δημιουργική σκέψη και την καινοτομία στην αρχιτεκτονική εκπαίδευση.Καταλήγοντας, συζητώνται τα αποτελέσματα και οι επιπτώσεις για τους αρχιτέκτονες και τους εκπαιδευτικούς, δίνοντας αφορμή για νέα ερωτήματα και μελλοντική έρευνα. Η διδακτορική διατριβή υποστηρίζει το μοντέλο της μάθησης δια της πράξης για την απρόσκοπτη ενσωμάτωση της ψηφιακής κατασκευής και σχεδιαστικής σκέψης στην αρχιτεκτονική εκπαίδευση. Eξετάζει διαδικασίες σκέψης και πράξης, ενθαρρύνοντας την έρευνα δια της πράξης, και αξιοποιώντας τις δυνατότητες της ψηφιακής τεχνικής. Τα ευρήματα προτρέπουν σε μια εκ νέου θεώρηση της σύγχρονης αρχιτεκτονικής εκπαίδευσης, προτείνοντας μοντέλα βιωματικής μάθησης που ενσωματώνουν γνώσεις από διαφορετικά γνωστικά πεδία και κλάδους και την εν τη πράξει κατασκευή πρωτοτύπων ως όχημα για τη δημιουργικότητα και την καινοτομία.