bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
ANALISIS PENYEBAB KERUSAKAN CHAIN COUPLING HYDRAULIC PADA MESIN MARUMA MH-125D
Authors: Nasution Fauzi Syach Kemal , Lukmana Muhammad Arifudin
Published: December 2024

Abstract - This study aims to analyze the causes of failure in the Hydraulic Chain Coupling on the Maruma MH-125D machine at PT. Komatsu Indonesia. The Chain Coupling serves as a mechanical connector that transmits power from the motor to other components within the machine. It was found that the chain in the coupling experienced significant wear, leading to excessive vibrations and noise during operation. Analysis using the Finite Element Method (FEM) revealed that the highest stress occurred at a motor power of 172 kW with a speed of 1514 RPM, measuring 79.8 MPa, which is still below the yield stress of SS 400 material. The study indicates that the chain failure is more likely due to inadequate maintenance and the aging of the chain. To prevent further damage, it is recommended to increase the frequency of maintenance and regular lubrication, as well as to explore alternative materials to enhance the chain's lifespan.
FLUID DYNAMICS ANALYSIS OF A COMPUTER FAN FOR ENHANCED COOLING EFFICIENCY
Authors: Rhakasywi Damora , Kusumo Rayhan Suryo , Taufik Angga Wijaya
Published: December 2024

Modern computers generate significant heat during operation, necessitating effective cooling methods to prevent damage and ensure longevity. Among these methods, the computer fan is widely used, circulating air around heat-producing components. This study delves into the factors influencing the cooling efficiency of computer fans. By harnessing CFD analysis, this study identifies key factors affecting cooling performance, offering valuable knowledge in computer cooling technology. Results reveal an iterative process yielding a progressively uniform fluid velocity. The fan blade center exhibits the highest velocity (1089.32 cm/s), forming a distinct spiral airflow pattern. Higher fan density (1.15 g/cm3) results in increased airflow due to a strengthened thrust force. Air velocity peaks approximately 6 cm from the fan center, diminishing with distance. Insights from this study contribute to designing more efficient computer fans, crucial for optimizing cooling efficiency while considering factors like density, velocity distribution, and noise levels.
A Review of Scientific Methods for Measuring Body Composition: Advancements and Emerging Techniques
Authors: A.K Uppal , Upadhyay Abhijit
Published: December 2024

The present research paper's goal is to examine the most recent, accurate, and useful techniques for measuring human body composition. The techniques to measure Human body composition are continuously being met by emerging data results. Key efforts include the usage of imaging to help explain ectopic fat depots, quantifiable magnetic resonance for entire body water, fat and lean tissue measurement, and multi-divisional and multi-repetitive bioelectrical impedance analysis. Assessments of total body fat, fat-free mass, total body water, bone mineral content, cellular water, visceral, subcutaneous, skeletal muscle, major organs, and abnormal body fat depots are all approved using the relevant methodologies. The need for a method that generates data on biological and metabolic processes is constant. Clinicians and scientists can measure a variety of body elements and, observe changes in health and disease with implications for understanding the effectiveness of nutritional and medical disruptions, assessment, deterrence, and treatment in clinical settings. This is made possible by the wide range of measurable characteristics, analytical techniques, and designated total body composition models. The increased requirement to comprehend health risk precursors starting before conception has left a gap in the proper assessment techniques, with implementation starting during gestation, or foetal development.
Effect of Rule Changes on Performance Parameters for Women's Water Polo Over Three Seasons
Authors: Paixão Diego , Villanova Isadora , Werner José , Aguiar Gabriel , Castro Flávio
Published: December 2024

Water polo’s rule changes are proposed to improve performance throw a faster game with more goals, less wrestling and more technical skills. The rule changes may modify the players' perception and game actions. However, there are some critical differences between male and female water polo teams. To date, we have not found any study about female water polo rule changes effects over the seasons. This study aimed to verify the effects of water polo rule changes on the performance of female elite-level teams over the three seasons. The data were collected through official game reports from the European water polo league for female tournaments, totaling 63 matches. Goals, goals per quarter, exclusion fouls, and penalty fouls were registered and analyzed. Mean, standard deviation, and 95% confidence intervals were calculated for all variables. Generalized estimating equations were applied to compare the variables in the three moments. Effect sizes (Cohen's d) were calculated. SPSS 20.0 was used in all analyses. The alpha significance level was established at 0.05. No statistical differences were found over seasons' post-water polo rule changes for goals, goals per quarter, exclusion fouls, and penalty fouls variables, and the effect sizes were just from trivial to small. The 2019 and 2021 water polo rule changes do not provoke statistical effects in female water polo teams over the 2019/2020, 2021/2022 and 2022/2023 seasons.
ՀՀ աշխատանքային ռեսուրսների կառուցվածքի և բնակչության ծերացման վիճակագրական վերլուծությունը
Authors: Մովսիսյան Աստղիկ
Published: December 2024

Հայտնի է, որ ժողովրդագրական փոփոխությունները՝ բնակչության թվաքանակի կրճատումը և ծերացումը, իրենց բացասական ազդեցությունն են թողնում աշխատանքի շուկայի վրա` պայմանավորված տարեցների մասնաբաժնի ավելացմամբ և երիտասարդների տեսակարար կշռի կրճատմամբ: Պաշտոնական վիճակագրական տվյալները վկայում են, որ ՀՀ-ում 2012-2023 թթ. բնակչության թվաքանակը տարեկան միջին հաշվով նվազել է 4.0 հազար մարդով կամ 0.13 տոկոսով:
It is known that population decline and population aging significantly affect demographic changes. Population decline and demographic aging have negative impact on the labor market due to the increasethe share of elderly people and a decrease the share of youth. Official statistics shows that in the RA in 2012-2023 the population decreased by 4.0 thousand people or 0.13 percent annually.
Известно, что убыль населения и старение населения существенно влияют на демографические изменения. Убыль населения и демографическое старение оказывают негативное влияние на рынок труда за счет увеличения доли пожилых людей и уменьшения доли молодежи. Официальная статистика показывает, что в РА в 2012-2023 годах численность населения ежегодно сокращалась на 4,0 тыс. человек или на 0,13 процента.
Vägar till lönsam och växande lammproduktion
Authors: Kumm Karl-Ivar , Jardstedt Mikaela
Published: December 2024

Svensk fårskötsel är småskalig med en genomsnittlig besättningsstorlek på endast 30 tackor och dess produktion täcker endast 30 % av landets konsumtion av lamm- och fårkött. Trots stor real prisökning på dessa köttslag sedan år 2018 har produktionen minskat fram till år 2023. En orsak till denna negativa utveckling kan vara att besättningar som bedriver produktion med ”billiga befintliga resurser” såsom gamla byggnader och fritidsarbete minskar eller upphör med sin produktion. En annan orsak är varghotet. En tredje orsak är att svensk lammproduktion så som den normalt bedrivs inte kan betala sina totala kostnader inklusive bl.a. foder, lantarbetarelön och investeringar i nya byggnader och stängsel. För att det skall bli lönsamt att öka produktionen fordras därför intäktsökande och/eller kostnadsbesparande åtgärder.

Med hjälp av en expertpanel bestående av framgångsrika lammproducenter, erfarna rådgivare och forskare med detaljkunskap har vi sökt hitta vägar till långsiktigt lönsam lammproduktion. Panelen påvisade att man kan förbättra lönsamheten genom främst bättre biologiska produktionsresultat i fårskötseln, optimerad teknik inom foderodlingen, lägre byggnadskostnad och arbetsåtgång per tacka, samt framförhandlade merpris på kött och merpris på skinn genom egen pälshantering. Kan man genomföra flertalet av dessa åtgärder och bygga upp besättningar med åtminstone 400 till 500 tackor så kan produktionen betala alla sina kort- och långsiktiga kostnader åtminstone i bygder med kompensationsstöd och låga markkostnader och dessutom ge betydande ersättning till företagsledning, risk och uppstartskostnader. Ett hinder för att bygga upp sådana lönsamma besättningar är begränsad tillgång på betesmark. Ett sätt att undanröja detta hinder är att omvandla nedlagd och nu beskogad eller oanvänd jordbruksmark till betesmark.

Även små besättningar kan vara lönsamma om/så länge man har ”billiga befintliga resurser” såsom byggnader, stängsel och mark utan lönsam alternativ användning. Vid sådana förutsättningar och med goda biologiska produktionsresultat kan t.ex. några tiotal tackor ge betydande ersättning till den egna arbetsinsatsen i synnerhet om man har intäktsökande päls- och/eller ullhantering.
The Possibility Conditions of an Ethics of Belief
Authors:   , Arts Valentin
Published: December 2024

This dissertation explores the question of whether we bear moral responsibility for our beliefs and how this responsibility is possible. Since we cannot directly choose our convictions, some have argued that we have no obligations concerning what we believe. However, we frequently hold each other accountable for our beliefs. Philosophers have responded to the argument against ‘belief duties’ in various ways. One response is that we are responsible for how we influence our beliefs. Another argues that moral responsibility does not require the ability to choose. A third response claims that we, in fact, do have the ability to choose our beliefs. A fourth suggests that whether we have the freedom to choose our beliefs depends on how ‘belief’ is defined. The central claim of this dissertation is that the first response is incomplete, the second is mistaken, and that the third and fourth are the most promising. This book investigates in depth what ‘belief’ entails. If we understand belief as placing trust in a possible truth in our practical reasoning, rather than having convictions, then we can have both doxastic voluntary control and belief-related obligations. What we believe is crucial to our actions, and therefore, the ethics of belief is deeply connected with the ethics of action.
Understanding the Concept of Hell in the Qur'an: Tafsir Al-Azhar Perspective
Authors: Hakim Lukman Nol , Waskito Subarkah Yudi , Hukama Hilman , Aufa M
Published: December 2024

Hell is a form of punishment that has been prepared by Allah subhanahu wa ta'ala for His servants who violate Him and defy His commands. Hell is a place filled with suffering, misery, and despair. Hamka explains the meanings contained in the Qur'an in simple language, and relates these verses to a social context. Hamka's view of hell is very interesting, in that he describes hell as a place of torment for those who disobey Allah, and there are countless kinds of physical and psychological suffering. This research uses library research method with a thematic approach or maudhu'i. The object of this study is Hamka's interpretation of verses that explain the position and torment of hell. The main source of this research is Hamka's Tafsir Al-Azhar in all volumes that include relevant verses. The conclusion of the study is as follows: First, Hamka describes hell as a place of return for those who disobey God's commands and deny His verses. Second, in hell there are various forms of torment, both physical and psychic, experienced only by those who defy God's commands and reject His verses.
Miscegenation and Mixed-Race Children in Georgia Douglas Johnson’s Plays
Authors:   St. Cyril and St. Methodius University of Veliko Tarnovo, Bulgaria, Stamenkovic Sava
Published: December 2024

Out of the 28 plays written by Georgia Douglas Johnson, the famous Harlem Renaissance author, only 12 have survived. Two of them deal with sexual relationships between white men and black women and with the position of the children born of these marriages. In the play Blue-Eyed Black Boy, this theme is combined with the theme of lynching, while in the play Blue Blood it is linked to the lives of “ordinary” African Americans and, as some critics have noted, is presented in the form of a tragicomedy. This paper examines how the playwright developed these two themes, the extent to which the plays reflect the real lives of African Americans at the time they were written, and the extent to which they leave room for interpretation – by the reader or by a potential director. It also takes a brief look at the play Paupaulekejo, which deals with the relationship between a mixed-race African man and a white British woman.
The Primitive Mind in the Airplane Disaster in Don Delillo’s White Noise
Authors:   St. Cyril and St. Methodius University of Veliko Tarnovo, Bulgaria, Dimitrov Ivan
Published: December 2024

Don DeLillo’s novel White Noise has attained the status of a cultural icon for its acute insight into the traumatic impact of modern technology on the fragile edifice of human psychology and sense of well-being. Despite the technological advances, the human being remains a primitive savage hiding behind the façade of civilized manners, and it only takes very little for the savage to come out crying bloody murder and make sacrificial offerings to pagan gods to avoid death at all cost. DeLillo’s genius resides in unmasking the flimsy pretenses at civilization in the episode with the falling plane and exposing the savages, to which otherwise civilized passengers, are reduced to when facing the prospect of imminent death.
Literature and Asceticism in De Laude Eremi by Eucherius of Lugdun
Authors:   St. Cyril and St. Methodius University of Veliko Tarnovo, Bulgaria, Milanov Rosen
Published: December 2024

“Praise of the Desert” (“De laude eremi”) is one of the works of Eucherius of Lugdun (present-day Lyon, France) († ca. 450), in which there are many motifs, intriguing for researchers of early Latin Christian literature on the one hand, and for scholars of theology from this period on the other hand. The work of Eucherius is at once a letter, a eulogy, and a Christian sermon. The subject of this study are the literary means of praise, as well as the ascetic ideas in it and the way of their expression, with an answer being sought to the question of its genre. The formulated thesis is that Eucherius wrote in a specific literary genre – a laudatory epistolary sermon, in which, along with the importance of the desert as a place for a solitary prayer to and communication with God, the biblical and patristic teachings on the interaction between grace and free human will is expressed.
MANEJO DIETÉTICO SOBRE A UROLITÍASE EM CÃES – RELATO DE CASO
Authors: Santos Ana Paula Maia dos , Carmo Isabelly Ferro , Barbosa Nairene Duarte
Published: December 2024

A Urolitíase é uma enfermidade com grande incidência no trato urinário de cães, consistindo-se em formação de sedimentos sólidos que se acumulam devido a falhas na excreção de metabólitos corporais pela urina. Dentre os principais urólitos existentes, os de estruvita são relatados em cães. Os tratamentos disponíveis para a urolitíase podem ser os cirúrgicos, ou, opções alternativas como o tratamento nutricional pode atingir a dissolução de cálculos no trato urinário. Objetiva-se neste trabalho relatar um caso de aplicação de manejo dietético baseado em alimentação natural e nutracêuticos sobre a dissolução de urólitos de estruvita em bexiga urinária de cão. Um cão macho, não castrado, com 2 anos de idade, da raça Shih-tzu, com manejo dietético à base de ração seca, apresentava sinais clínicos compatíveis com infecção do trato urinário inferior. Como tratamento, foi instituído novo manejo dietético com adição de nutracêuticos durante período de 60 dias. As refeições diárias foram divididas em três vezes, com estímulo a maior consumo hídrico. O cão foi radiografado no primeiro dia de atendimento e após 60 dias de tratamento.  A combinação de manejo dietético adequado e nutracêuticos promoveu a dissolução total dos urólitos, não se fazendo necessário intervenção cirúrgica no paciente.
DEVELOPMENT OF EDUCATORS’ PROFESSIONAL SKILLS IN PRESCHOOL EDUCATION INSTITUTIONS: GENESIS OF GAME-BASED PEDAGOGY IN POSTGRADUATE EDUCATION
Authors: SHVED Hanna
Published: December 2024

The article is devoted to the coverage of historical and modern aspects of the professional development of teachers of preschool education institutions of Ukraine on the issue of implementing game-based methods of child development. The main aspects of the historical experience and the current state of training of preschool teachers for the implementation of game-based approaches in the conditions of postgraduate education have been analyzed. The genesis of the game-based pedagogy in the conditions of postgraduate education as a component of the professional development of educators of preschool education institutions has been characterised. The fact of unification of the training and upgrading of the qualifications of preschool teachers of the Ukrainian SSR and the levelling of the role of game as a natural mechanism in the formation and development of the personality of a preschool child have been established. The emphasis is placed on the emergence of new guidelines of the preschool education system in the early 90s of the 20th century, which proved the importance of games in the educational process of preschool education institutions. The main forms of development of teachers’ professional skills regarding the application of game-based pedagogy in preschool education institutions through the prism of history and present have been identified. They include advanced training courses, theoretical and practical seminars, methodical associations, schools of advanced pedagogical experience and self-educational activities of teachers. The article describes the characteristics of special courses and modules on the introduction of game and activity-based teaching methods, which are included in the educational programmes of advanced training of postgraduate pedagogical education institutions, such as «Play Pedagogy in Preschool Education Institutions», «Well-being of Children and Teachers: Effective Tools and Practices of Psychosocial Support», «The programme of socio-emotional development and learning of children «Peppy Pals» («Cheerful Friends»). It is concluded that the activity of modern postgraduate education institutions is aimed at forming a valuable attitude of teachers towards the possibilities of game in acquiring the skills and knowledge necessary for children. It is also characterized by a significant increase in the number of hours provided for studying the theory and practice of facilitating game as a natural environment for development, education and support of preschool children based on numerous research and monitoring studies. The prospects for further study of the stated problem in the development of a system for monitoring the quality of training of teachers regarding the use of the educational potential of the game.
Leveraging Data Analytics for Advanced Optimization in Warehouse Management Systems
Authors: Mulla Faiz Mohiuddin
Published: December 2024

Warehouse Management Systems (WMS) are crucial tools that power the efficient functioning of modern-day
supply chains. Over the past few years, incorporating data analytics into WMS has proven to be one of the most
critical aspects concerning warehouse optimization. The research paper analyzes some of the ways data analytics
can be used to maximize the precision and functionality of WMS, namely through innovative optimization
techniques that streamline inventory management, order fulfillment, and operational efficiency. Using data such as
inventory levels, order histories, and transportation logistics to find trends and inefficiencies that would go
unnoticed, businesses can apply technology and innovation to save time. In addition, you will also get use cases
where data-driven approaches such as predictive analytics, machine learning, or real-time data processing can
optimize your warehouse. The findings demonstrate how WMS data analytics help improve demand forecasting
accuracy, minimize stockouts, optimize the order-picking process, and enhance space utilization. The paper also
explores the complexity of data-driven optimization and the future of analytics that can be game-changers in
warehouse management.
Keywords
Data Analytics, Warehouse Management Systems, Optimization, Inventory Management, Order Fulfillment,
Predictive Analytics, Machine Learning, Supply Chain, Real-time Data Processing, and Demand Forecasting.
Ndikimi i rreshjeve të dendura në cilësinë e ujit të pijshëm në qytetin e Tiranës
Authors: Nuro Aurel , Boçi Ilirjana , Murtaj Bledar , Rudho Ildja , Shpati Kleva , Shehi Ardit , Napuçe Aurora , Kolaj Valentina
Published: December 2024

Në këtë studim synohet që të sillet ndikimi i rreshjeve atmosferike në cilësinë e ujit të pijshëm për qytetin e Tiranës. Kjo gjë është vërejtur me ndryshimet ditore të disa parametrave fiziko-kimike në ujin e rrjetit të këtij qyeteti para dhe pas shirave të rëmbyeshëm në tre episode të ndryshme gjatë vitit 2023 në muajt Maj, Nëntor dhe Dhjetor
Trajtimi i malokluzionit të klasës së III nëpërmjet kirurgjisë ortognatike të realizuar me piezokirurgji
Authors: Isufi Aurora , Isufi Renato , Mulo Virgjini , Kanurkova Lidja
Published: December 2024

Kirurgjia ortognatike është pjesë e kirurgjisë maksilofaciale që konsiston në prerjen e kujdesshme të nofullave që janë në raport të ngushtë me struktura anatomike të rëndësishme. Përgjatë viteve për prerjen (osteotomine) e nofullave janë përdorur freza, sharra dhe daltat, pavarësisht se këto instrumenta kane rezultuar shumë të suksesshëm ato mund të shkaktojnë dëmtime të indeve të buta apo të nervave. Ky studim do të vlerësojë anët pozitive të aplikimit të piezokirurgjisë në kirurgjinë ortognatike. Si objektiva të këtij studimi janë vlerësimi I hemoragjisë intraoperatore , të vlerësojë kohëzgjatjen e ndërhyrjes , te vlerësojë hematomen dhe edemën post operatore si dhe përfshirjen e nervit. Pavarësisht disa disavatazheve piezokirurgjia është një nga alternativat më të mira në kirurgjinë ortognatike bimaksilare. Reduktimi i hemoragjisë intraoperatore dhe edmës post operatore bëjnë që pacienti të ketë një periudhë rikuperimi shumë më të shkurtër se me paisjet tradicionale të kirurgjisë ortognatike. Si përfundim mund të konkludojmë se se piezokirurgjia është një pasije inovative, e sigurtë dhe mjaft efektive në kirurgjinë ortognatike.
Roli i lidershipit transformues në kujdesin infermieror
Authors: Thartori Erind
Published: December 2024

Për përmirësimin e ciësisë së shërbimit ndaj pacientëve duke ulur koston e ofrimit të kujdesit infermieror, infermierët kanë nevojë për strategji premtuese sic është udhëheqja transformuese. Kuptimi i lidershipit transformues dhe potencialit që ai ka është pjesë përbërëse e përmiresimit të performancës dhe sigurisë së pacientit. Udhëheqja efektive e Infermiereve pozicionohet si një faktor thelbësor në arritjen e rezultateve dhe përmirësimit të vendit të punës. Gjatë dy dekadave të fundit shkrimi dhe kërkimi mbi udhëheqjen infermierore është mbizotëruar nga një teori konceptuale, ajo e lidershipit transformues.
Rëndësia e edukimit profesional të personelit infermieror për një kujdes shëndetësor sa më cilësor
Authors: Nezaj Rozarta , Kamberi Vjollca , Kaleci Belisa , Qorri Erda
Published: December 2024

Zhvillimi profesional i vazhdueshëm i infermierëve (ZHPV) përmirëson cilësinë e kujdesit infermieror, sigurinë e pacientëve, kënaqësinë e infermierëve dhe kostot e kujdesit shëndetësor, dhe mbi të gjitha ndikon në rritjen dhe përmirësimin e vazhdueshëm të cilësisë së shërbimeve të ofruara ndaj pacientit/qytetarit. Megjithatë, evidencat tregojnë se infermierët jo gjithmonë marrin pjesë në mënyrë aktive në aktivitete të zhvillimit të vazhdueshëm profesional, si dhe jo gjithmonë këto aktivitete të edukimit të vazhduar adresojnë nevojat reale të infermierëve
Ndotja e ajrit nga automjetet në kryqëzimet urbane dhe rreziqet shëndetësore (Rast studimi)
Authors: Hajderi Asllan , Dajci Gerti
Published: December 2024

Studimi ka për qëllim të analizojë burimet kryesore të ndotjes së ajrit të shkaktuar nga automjetet dhe rëndësinë që ato kanë për shëndetin e njeriut. Ato që kanë ndikim më të madh janë grimcat PM, oksidet e azotit, monoksidi i karbonit, dioksidi i karbonit dhe ozoni, të cilat në varësi të koncetrimit në ajër shkaktojnë sëmundje të frymëmarjes, të zemrës, dëmtime të sistemit nervor qëndror, kancer të mushkërive dhe helmim. Nga të dhënat e OBSH, rezulton se nga grimcat PM dhe oksidet e azotit, në vitin 2020 në Shqipëri janë shkaktuar përkatësisht 3600 dhe 330 vdekje të parakohëshme. Për vlerësimin e ndotjes së ajrit kemi marrë një rast studimi të llogaritjes së sasisë së ndotjes nga automjetet në një kryqëzim në qytetin e Tiranës, ku rezulton se niveli i ndotjes nga emetimet e oksidi karbonit , oksidet e azotit dhje hidrokarburet dhe grimcave PM shkon në 2.1 ton/ ditë, kurse sasia e dioksidit të karbonit e cliruar shkon në 360 ton/ditë. Me futjen në qarkullim 5 % automjete elektrike ose hibride me prize, përfitojmë një ulje të ndotjes me 23% dhe të dioksidit të karbonit me 16%. Në fund është diskutuar mbi rugët për reduktimin e ndotjes së ajrit, ku përvec automjeteve elektrike dhe hibride me prizë, janë forcimi i kontrollit teknik për ndotjen duke përdorur kontrollin në rugë me aparaturat në distancë, e cila pakëson ndotjen deri në 2 herë, si dhe përdorimi i karburanteve biodiesel, karburanteve alternative Fisher-Tropsch dhe e-diesel.
Korrelacioni ndërmjet qeverisjes së korporatës, menaxhimit të rrezikut dhe performancës së bankave
Authors: Ribaj Artur , Sinani Klea
Published: December 2024

Çfarë mund të ndikojë në performancën e një banke? Bazuar në analizën e literaturës e të dhënave nga hulumtimi për bankat, evidentojmë rëndësinë e respektimit të qeverisjes së korporatës, praktikave të mira të qeverisjes dhe menaxhimit efektiv të rrezikut. Këto kanë korrelacion pozitiv me performancën e bankës. Rezultatet tregojnë se qeverisja e mirë duke vepruar vetem në interes të aksionarëve mund të çojë në marrjen e tepruar të rrezikut; në këtë kuptim, mund të ndodhë një konflikt interesi midis palëve të interesuara dhe aksionerëve, që përpiqen të maksimizojnë përfitimin e tyre. Mirëqeverisja dhe Manaxhimi rreziqeve mund të përforcohen nga Banka e Shqipërisë duke ndikuar në reduktimin e ekspozimit më të lartë ndaj rrezikut të bankave, përmes përmirësimit të kuadrit rregullator, dhe implementimin eficent të mbikëqyrjes, auditmit dhe masave macroprudenciale.
Rreziqet më të rëndësishmit për bankat në Shqipëri (RK, RPL, RR, RS)
Authors: Ribaj Artur
Published: December 2024

Rreziku në veprimtarinë e bankave tregtare është një element që shoqëron në mënyrë të vazhdueshme veprimtarinë e tyre, si në çdo aktivitet tjetër biznesi. Ndryshimi mes bankave dhe bizneseve në aktivitete të tjera jashtë sistemit financiar është se në rastin e bankave, rreziqet e tyre kanë ndikim të drejtpërdrejtë në stabilitetin financiar të vendit dhe shtytjen (pozitivisht apo negativisht) që i japin ekonomisë së Shqipërisë, ndaj edhe risku që hasin ato në aktivitetin e tyre sjell efekte domino. Për këtë arsye, Banka e Shqipërisë si organ kushtetues ka përgjegjësinë të rregullojë, licencoj e mbikëqyrë aktivitetin e bankave në Republikën e Shqipërisë. Në ndihmë të plotësimit cilësor të kuadrit rregullator si për çdo vend tjetër, vijnë parimet Bazelit, direktivat e BE-së në kuadër të Acquis Cooomunitare dhe praktikat e mira. Nga analiza e literaturës dhe të dhënave nga pyetësori për 5 bankat kryesore në Shqipëri arritëm në konkluzionet se: rreziku i kredisë dhe rreziku reputacional janë më të rëndësishmit për bankat tregtare në Shqipëri.
Ndikimi i faktorëve fonetikë në fjalëformat e gjuhës shqipe
Authors: Hadaj Gilberta
Published: December 2024

Fonetika, përmes theksit dinamik dhe proceseve të tjera, si: shkrirjes së tingujve, shtesave të tingujve, asimilimeve dhe të reduktimeve të llojeve të ndryshme ka luajtur një rol të dyfishtë: herë i ka bërë format morfologjike më të thjeshta, herë i ka bërë ato më të larmishme.
Ndërhyrjet fonetike shpesh kanë trazuar sistemin paradigmatik. Rrjedhojat e këtyre ndërhyrjeve janë kushtëzuar nga sistemi, por edhe nga natyra e morfemave gramatikore dhe e tingujve fundorë të temave. Në çdo pozicion qofshin, dy tinguj kufitarë nuk mund të shqiptohen njëlloj siç shqiptohen ata më vete. Ndryshon shqiptimi i tyre, edhe kur ata shqiptohen në mes të fjalës a në fillim të saj. Shqiptimi i çdo çifti kufitar tingujsh ndryshon në varësi të llojeve të ndryshme të kombinimeve brenda fjalës. Por ndikimet dhe ndryshimet në tingujt kufitarë në fund të një fjalëforme janë të tjetër lloji. Aty tingujt janë më rezistentë edhe ndaj njëri-tjetrit, edhe ndaj përbërjes së formës përfaqësuese të fjalës në tërërsi, falë vlerave gramatikore që kanë morfemat fundore përkatëse. Megjithatë edhe ata nuk janë të paprekshëm. Ruajta e tingujve fundorë kufitarë apo ndryshimi i tyre është i kushtëzuar; edhe pasojat janë të ndryshme. Në rastin e ndikimit, pra të ndryshimit të tyre, ata përshtaten me njëri- tjetrin ose bashkëshkrihen. Në rastin e ruajtjes së tyre, kërkojnë mbështetje jashtëstrukturore. Ky do të jetë dhe objekti i punimit.
Mbi mundësitë e përdorimit të chatgpd në arsimin e lartë
Authors: Basholli Fatmir , Dajci Gerti , Grepcka Alketa , Basholli Albina , Salillari Denisa
Published: December 2024

Teknologjitë gjeneruese të Inteligjencës Artificiale (AI), të tilla si modelet e mëdha të gjuhëve, kanë potencialin të revolucionarizojnë pjesën më të madhe të mësimdhënies dhe të mësimnxënies në arsimin e lartë publik apo privat në Shqipëri. ChatGPT është një sistem mbresëlënës, i lehtë për t’u përdorur, tashmë me mundësi të aksesueshëme nga publiku i gjerë që demonstron fuqinë e modeleve të mëdha gjuhësore si GPT-4, ku ne presim një rritje masive të mëtejshme të performancës, integrim në sisteme më të mëdhamsoftuerike dhe përhapje më të gjerë në vitet e ardhëshme. Ky zhvillim teknologjik fillimisht mund të shikohet me dyshime dhe pasiguri sepse do të kërkojë një ndryshim thelbësor në mësimdhënien dhe në mësimnxënien në nivel universitar. Pra, edhe nëse dikush që ka njohuri të pakta në përdorimin e teknologjisë së informacionit në mësimdhënie, mendon akoma se ChatGPT nuk është ende efektive dhe e konsoliduar, ia vlen të lexojë këtë punim dhe nëpërmjet trajtimit teorik, rekomandimeve dhe shëmbujve aplikativë do të bindet mbi ndikimin e tij në arsimin e lartë. Punimi ofron shëmbuj, udhëzime dhe rekomandime konkrete për studentët dhe pedagogët që të gjejnë mënyrën e tyre për t’u marrë me ChatGPT dhe të përfshijë gjërësisht mjetet e teknologjisë së informacionit në procesin mësimor.
Nutrition through the Lens of Human Development-Capability Approach: Conceptual Framework and Its Application
Authors: Sharma Deepali , Sharma Rekha
Published: December 2024

This paper presents an integrated conceptual framework for analyzing nutrition from a human development-capability perspective. The framework, drawing on Amartya Sen’s entitlement theory and capability approach, integrates the elements of entitlements, endowments, conversion factors, agency, and the distinction between primary and enhanced capabilities. It provides a comprehensive lens through which nutrition can be understood and addressed, offering a more holistic view than the traditional nutrient-deficiency-focused approach. The framework's unique focus on generating individual capabilities and freedoms, rather than resource availability, promises to enhance our understanding of how resources are converted into nutritional outcomes. The study provides a comprehensive multisectoral analysis of malnutrition by examining personal, cultural, social and economic characteristics, as well as public policies within the human development-capability approach. The framework proposed in this paper plays a crucial role in understanding the intrinsic value of nutrition. It offers recommendations for addressing nutrition by enhancing entitlements, improving conversion factors, and achieving nutritional security, thereby contributing to broader human development outcomes. The study offers policy tools related to gender empowerment, nutrition education and awareness, water and sanitation among many others to ensure enhanced capabilities for achieving higher levels of nutrition security.
Third Language Learning: Insights from MA Students Through the L2 Motivational Self-System & Attribution Theory Lenses
Authors: Meccawy Zilal , Sebai Najwan
Published: December 2024

This qualitative study uses a semi-structured interview to investigate why Saudi learners stop learning a third language and whether these reasons are permanent or temporary. The participants were six female master’s degree students who had experience learning a third language outside of formal education or informal settings. This study identifies the most popular foreign languages learned as a third language (L3) by female postgraduate students in Saudi Arabia. It examines their attitudes and motivation towards learning these languages, explores the reasons why they stop learning them, and draws implications for foreign language teaching and learning in Saudi Arabia. The findings indicated that most participants who stopped learning had temporary reasons, such as lack of time and being busy with work or life responsibilities, even though they had the motivation to learn at the beginning. The study also revealed the profound influence of social media and the internet on the participants’ learning process, underscoring the role of technology in foreign language learning.
Las limitaciones del «modelo Barcelona». Una lectura desde Urban Regime Analysis
Authors: Casellas Antònia
Published: December 2024

El artículo explora el modelo de desarrollo urbano en Barcelona, utilizando Urban Regime Analysis como herramienta analítica. Se presentan las principales características de gobernabilidad de la ciudad y su evolución desde principios de la década de 1980 hasta el año 2006. Se analiza la dinámica de la transformación de la ciudad estudiando con detalle el proceso de consolidación de la colaboración entre los sectores público y privado iniciada en el contexto de los Juegos Olímpicos de 1992. Se estudia el diseño de esta colaboración y se argumenta que ha influido en el desarrollo de la política de remodelación urbanística de la ciudad, creando un régimen urbano que da prioridad al crecimiento económico por encima de otras consideraciones sociales y de ciudad. El estudio aporta una perspectivacrítica al «modelo Barcelona».
Conceptos y métodos fundamentales en ecología del paisaje (landscape ecology). Una interpretación desde la geografía
Authors: Vila Subirós Josep , Varga Linde Diego , Llausàs Pascual Albert , Ribas Palom Anna
Published: December 2024

La ecología del paisaje nace en estrecha vinculación con la geografía y vive un desarrollo espectacular a partir de la segunda mitad del siglo XX. En la actualidad, es una perspectiva científica transdisciplinaria, consolidada y reconocida, que intenta comprender y ayudar a resolver algunos de los principales retos ambientales contemporáneos en la conservación del patrimonio natural y cultural. En estas páginas, se repasa de forma sintética los conceptos y los métodos, eminentemente cuantitativos, utilizados por la ecología del paisaje para analizar la situación y la evolución de los paisajes.
El espíritu de la calle: Psicología política de la cultura cotidiana
Authors: Lladó Mas Bernat
Published: December 2024

FERNÁNDEZ CHRISTLIEB, Pablo (2004).El espíritu de la calle: Psicología política de la cultura cotidiana.Barcelona: Anthropos, 124 p.ISBN: 84-7658-700-7
Rethinking urban parks: Public space and cultural diversity
Authors: Oliver-Frauca Laia
Published: December 2024

LOW, Setha; TAPLIN, Dana; SCHELD, Suzanne (2005).Rethinking urban parks: Public space and cultural diversity.Austin: The University of Texas Press, 226 p.ISBN: 0-292-71254-5.
Els orígens medievals del paisatge català: L’arqueologia del paisatge com a font per a conèixer la història de Catalunya
Authors: Alegre Pau
Published: December 2024

BOLÒS, Jordi (2004).Els orígens medievals del paisatge català: L’arqueologia del paisatge com a fontper a conèixer la història de Catalunya.Barcelona: Publicacions de l’Abadia de Montserrat (Textos i Estudisde Cultura Catalana, 100); 462 p.ISBN: 84-8415-647-8.
Ethnomathematics Study on the Ornamentation Of The Traditional Malay House Of Selaso Jatuh Kembar
Authors:   Departement of Mathematic Education, Universitas Muhammadiyah Sumatera Utara, Medan, Indonesia, Panggabean Ellis Mardiana , Wahyuni Windi ,   Departement of Mathematic Education, Universitas Muhammadiyah Sumatera Utara, Medan, Indonesia
Published: December 2024

Purpose: This study aims to explore the application of ethnomathematics concepts to the ornaments of the Selaso Jatuh Kembar Malay traditional house, emphasizing the mathematical principles of geometric transformations and patterns. The study highlights the cultural and mathematical significance of these ornaments, providing insights into the integration of mathematics and culture.

Patients and Methods: A qualitative research approach with an ethnographic method was employed. Data collection involved direct observations, semi-structured interviews with cultural experts, and documentation of ornamental patterns. Analytical techniques focused on identifying geometric transformations, including reflection, translation, rotation, and dilation, as well as frieze patterns in the traditional house ornaments.

Results: The findings reveal that the ornaments of the Selaso Jatuh Kembar Malay traditional house encompass diverse geometric transformations and symbolic meanings. These ornaments include various motifs such as clouds, plants, and animals, each showcasing mathematical elements like symmetry and pattern repetition. Notably, several ornaments exhibit frieze patterns, such as patterns F1, F3, and F7, reflecting continuous repetition and symmetry principles.

Conclusion: The study concludes that the Selaso Jatuh Kembar traditional house ornaments exemplify a rich integration of mathematical concepts and cultural heritage. These findings underscore the importance of preserving traditional knowledge while enriching the understanding of ethnomathematics as a bridge between mathematics and cultural traditions.
Tratamiento de la hiperplasia benigna de próstata con suplemento nutricional Dprost
Authors: Cervantes Palomino Alejandro Bernardo , Iglesia Peña Jorge Luis , Filio Rojas Alex Richar , Velázquez Avila Yordania , Tirabasso Bier Claudio
Published: December 2024

La hiperplasia benigna de próstata es el tumor benigno más frecuente en el sexo masculino. Dprost es un nutracéutico formulado a base de componentes activos botánicos, que coadyuvan en los tratamientos de las enfermedades prostáticas. El objetivo de la investigación fue determinar la efectividad del uso del suplemento nutricional Dprost, en el tratamiento de la hiperplasia benigna de próstata como medicina natural integrativa. Se realizó un estudio cuasi-experimental, modalidad antes-después, sin grupo de control, en 32 pacientes con hiperplasia benigna de próstata, atendidos en el Hospital Provincial Docente Dr. Ernesto Guevara de Las Tunas, Cuba, en el período comprendido entre el 2020-2022. Para determinar la efectividad, se utilizó la prueba estadística de Chi cuadrado de Mc-Nemar, con significación estadística p ≤ 0.05. La mayoría de los pacientes evolucionaron con buenos resultados, mejoría de la calidad de vida y sin reacciones adversas. Se concluye que, el suplemento nutricional Dprost demostró ser efectivo en el tratamiento de la hiperplasia benigna de próstata como nutracéutico en la medicina natural integrativa.
Formación para la investigación e investigación formativa en el contexto universitario
Authors: Torres de Vásquez Zuleyma Abigail
Published: December 2024

La educación juega un rol primordial en el desarrollo de la sociedad. Dentro de ella, la investigación posee dos dimensiones: una dirigida a cumplir con los parámetros de exigencia formales establecidos, y otra como una forma previa, que se implementa durante la formación del estudiante universitario. El presente artículo tiene como objetivo reflexionar sobre las características que poseen la investigación formativa y la investigación propiamente dicha en el contexto universitario. La metodología tuvo un enfoque cualitativo. Los resultados permitieron destacar la importancia de ambas dimensiones en el proceso de formación de profesionales. Se concluye que, la investigación científica se caracteriza por su rigor metodológico y su orientación hacia la generación de nuevo conocimiento, o la validación de teorías existentes, y su objetivo principal es contribuir al avance del conocimiento en un campo específico; mientras que la investigación formativa es más flexible en cuanto a sus métodos, y es considerada como una herramienta importante para desarrollar competencias investigativas y mejorar aspectos de comprensión, para la ejecución de investigaciones y proyectos más complejos.
Estrategias para minimizar la judicialización en salud
Authors: Loro Graziela Cristina Cotrin , Mendonça Samuel
Published: December 2024

El artículo se desarrolló a través del objeto de gestión en salud. El punto de partida fue la pregunta: ¿qué estrategias tienen las autoridades públicas para minimizar el problema de la judicialización en salud? El objetivo general fue comprender las estrategias de los poderes públicos para minimizar el problema de la judicialización en salud. Los objetivos específicos fueron exponer las singularidades del SUS y la salud complementaria y analizar la cuestión de la judicialización de la salud en Brasil y la singularidad del caso de la creación del Cejusc Saúde – Centro Judicial de Resolución de Conflictos y Ciudadanía en el Área de Salud. La hipótesis tuvo en cuenta demandas del poder judicial en torno al tema de salud que requieren respuestas y acciones urgentes de las autoridades públicas para la efectividad del derecho a la salud. El método abordó investigaciones bibliográficas que involucraron estudios de revisión de literatura de otros autores, investigaciones documentales y analíticas. Los resultados alcanzados mostraron avances en la solución del problema presentado en torno a la disponibilidad de medicamentos. El aporte de este estudio al campo de la gestión en salud radica en la reflexión que tuvo en cuenta aspectos legales para minimizar la judicialización.
APPLICATION OF MICROBIALLY INDUCED CALCITE PRECIPITATION TO IMPROVE POORLY GRADED SANDY SOIL
Authors: BORUAH RADHA , MOHANADHAS BERLIN , K JAYAKESH
Published: December 2024

The challenges associated with improving or strengthening poor soil consistently necessitated investigation to establish a novel, environmentally acceptable, and sustainable soil improvement method. The MICP (microbially induced carbonate precipitation) approach is one method in which microorganism metabolic pathways are used to create calcite precipitation inside the soil matrix, improving soil engineering qualities. This study aims to examine the efficiency of the MICP approach in improving the California Bearing Ratio value and reduction in permeability of poorly graded sand. Aerobic bacteria, namely Bacillus Subtilis, was used in this investigation for ureolysis and calcite precipitation. Three distinct concentrations of urea-calcium chloride solution (50, 300, and 600 mmol/L) treatment conditions were explored in the experimental program, and the California Bearing Ratio (CBR) value and permeability of the soil was determined for the targeted soil. This investigation indicated that the MICP has caused a significant quantity of calcite precipitation, resulting in a substantial improvement in the strength and a reduced permeability of the poorly graded sandy soil. Scanning electron microscopy (SEM) examination testing of the produced CaCO3 crystals indicated that the CaCO3 predominantly created connections from point to point between the particles of sand throughout the process of precipitation.
Formação continuada de professores da educação básica no Amazonas: análise de resultados
Authors: Vieira Aldenei Bentes , Gonçalves Carolina Brandão
Published: December 2024

A Constituição Federal de 1988 reconheceu a educação como um direito humano fundamental, a ser assegurado pelo Estado. Desde então, diversas políticas públicas foram implementadas para expandir e aprimorar o sistema educacional brasileiro, com destaque para o Plano Nacional de Educação (PNE), instituído pela Lei nº 13.005/2014. O PNE estabeleceu 20 metas e 254 estratégias a serem cumpridas até 2024, exigindo que estados e municípios elaborassem seus próprios planos educacionais. Assim, o estado do Amazonas criou seu Plano Estadual de Educação (PEE) por meio da Lei nº 4.183/2015, alinhando suas metas e estratégias às diretrizes nacionais. A Meta 16 do PEE/AM concentra-se na qualificação dos profissionais da educação e possui dois objetivos: formar 60% dos professores da educação básica em nível de pós-graduação e garantir a formação continuada de todos os profissionais da educação básica. Este estudo se dedica à análise do segundo objetivo da Meta, buscando avaliar o percentual de professores que participaram de cursos de formação continuada entre 2014 e 2023 no Amazonas. A pesquisa, de natureza documental e abordagem qualitativa, tem como principal fonte os dados do Censo Escolar. Os resultados indicam a necessidade de um aumento nos investimentos em formação continuada para os professores da região.
Apontamentos para uma pedagogia do desamparar-se: ética, estética e alteridade como princípios de liberdade
Authors: Lucian Guilherme
Published: December 2024

Este trabalho busca refletir sobre a conexão ético-política entre o projeto de educação estética de Schiller e a condição humana de desamparo, vista como elemento central na constituição da subjetividade. O objetivo é relacionar sua concepção de sensibilidade com uma pedagogia voltada para a liberdade, destacando o reconhecimento da estranheza nostálgica como base para a formação do Eu em comunhão. Na primeira parte, aborda-se a inclusão do outro em uma dimensão relacional, que define o arranjo político em sua articulação com a ética, considerando-a como condição de acesso à sensibilidade e como parte de uma noção de liberdade que envolve a elaboração do sujeito sobre si mesmo. A segunda parte explora a convivência sensível como fundamento para pensar o caráter formativo da estética, entendendo a sensibilidade como uma demanda educacional libertária que é sustentada pelo desamparo como possibilidade concreta de alteridade – realizada no reconhecimento das diferenças. O intuito é abrir espaço para um processo formativo que valorize a convivência e se desenvolva em busca de um modo de vida em comunhão.
Professores homens na educação infantil: a concepção dos diretores e das diretoras
Authors: Miranda Nonato Assis de , Barboza Iristeu Gomes
Published: December 2024

Este artigo descreve e analisa as concepções de gestores e de gestoras de escolas de Educação Infantil (EI) acerca da atuação de homens nesse nível de ensino. Tendo a abordagem qualitativa de pesquisa como premissa, os dados foram obtidos por meio de entrevistas realizadas com gestores (as) de seis escolas dos municípios de Mauá e São Caetano do Sul (SP).  Os resultados mostraram que a chegada de um professor homem nas escolas de EI causa receio entre gestores e pais de alunos. Esse receio está atrelado ao fato de que os pais não consideram viável que professores homens tenham contato físico com as crianças por considerarem que essa é uma atividade para as professoras. As discussões sobre gênero não são comuns nas escolas de EI, mas, com a chegada de um professor, o assunto aflora entre os profissionais da escola, mas não entre as crianças que não têm essas preocupações.