Συγκριτική μέτρηση επιπέδων αποπτωτικών - αντιαποπτωτικών παραγόντων σε ασθενείς με ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση πριν και μετά θεραπεία με ιντερφερόνη-γ και αζαθειοπρίνη - κορτικοστεροειδή
Authors: Δρακοπαναγιωτάκης Φώτιος 
Published: January 2014

Εισαγωγή: Η ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση (ΙΠΙ) χαρακτηρίζεται από προοδευτική επιδείνωση της αναπνευστικής λειτουργίας, με τελική κατάληξη τον θάνατο. Μέχρι σήμερα, δεν έχει περιγραφεί αποτελεσματική φαρμακευτική θεραπεία. Η ιντερφερόνη γ και η αζαθειοπρίνη έχουν χρησιμοποιηθεί ως θεραπευτικές επιλογές. Η απόπτωση αποτελεί σημαντικό μηχανισμό στην παθογένεια της νόσου, εκδηλωνόμενη κυρίως ως αυξημένη απόπτωση των επιθηλιακών κυττάρων και μειωμένη απόπτωση των μυοϊνοβλαστών. Φαρμακευτικοί παράγοντες που τροποποιούν την απόπτωση θα μπορούσαν να είναι χρήσιμοι σε ασθενείς με ΙΠΙ. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να συγκρίνουμε τη θεραπεία με αζαθειοπρίνη-κορτικοειδή έναντι θεραπείας με ιντερφερόνη γ-κορτικοειδή σε ασθενείς με ΙΠΙ και να μελετηθεί κατά πόσον οι δύο θεραπείες επηρεάζουν το αποπτωτικό προφίλ σε ασθενείς με ΙΠΙ. Υλικό-Μέθοδος:20 ασθενείς με πρωτοδιάγνωση ΙΠΙ. 10 ασθενείς έλαβαν το συνδυασμό κορτικοειδών και αζαθειοπρίνης και 12 ασθενείς έλαβαν τον συνδυασμό κορτικοειδών και ιντερφερόνης-γ. Η εκτίμηση των ασθενών περιελάμβανε τη λήψη ιστορικού και φυσική εξέταση, την εκτίμηση της αναπνευστικής λειτουργίας, τη διενέργεια αξονικής τομογραφίας υψηλής ευκρίνειας, αιματολογικών εξετάσεων, την πραγματοποίηση βρογχοσκόπησης και λήψη βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος, πριν την έναρξη και έξι μήνες μετά τη χορήγηση θεραπείας. Αναλύθηκε με ανοσοϊστοχημεία η έκφραση των αποπτωτικών δεικτών fas, fas ligand(fasl), bcl-2 και bax στακύτταρα του βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος. Η απόπτωση των κυττάρων εκτιμήθηκε προ και μετά θεραπεία. Για την εκτίμηση του ανοσοϊστοχημικού αποτελέσματος εφαρμόσθηκε υπολογιστική ανάλυση εικόνας. Στο υπερκείμενο του BALF μετρήθηκαν τα επίπεδα του διαλυτού fas ligand. Αποτελέσματα: Όλοι οι ασθενείς παρέμεναν εν ζωή έξι μήνες μετά θεραπεία. Δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφοροποίηση στην πορεία της νόσου μεταξύ των δύο ομάδων ασθενών. Υπήρξε μεγαλύτερη πτώση της ζωτικής χωρητικότητας και της διαχυτικής ικανότητας στην ομάδα ασθενών της ιντερφερόνης χωρίς ωστόσο αυτή να είναι στατιστικά σημαντική. Δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική μεταβολή ως προς την ταχύτητα καθίζησης ερυθρών, την CRP ή την LDH. Δεν διαπιστώθηκε σημαντική μεταβολή ως προς το συνολικό αριθμό κυττάρων του βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος ή την ποσοστιαία αναλογία αυτών. Δεν υπήρξε μεταβολή στην ακτινολογική εικόνα όπως εκτιμήθηκε με την υπολογιστική τομογραφία υψηλής ευκρίνειας. Τα αποπτωτικά μακροφάγα του BALF ήταν λιγότερα στους ασθενείς με ΙΠΙ σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου προ θεραπείας. Δεν διαπιστώθηκε διαφορά στην έκφραση του fas, fas ligand και bax μεταξύ των ασθενών με ΙΠΙ και της ομάδας ελέγχου. Ο αντιαποπτωτικός παράγοντας bcl-2 ήταν μειωμένος στα μακροφάγα των ασθενών. Μετά από έξι μήνες θεραπείας, τα αποπτωτικά κυψελιδικά μακροφάγα των ασθενών ήταν λιγότερα σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, με τάση μεγαλύτερης μείωσης στην ομάδα της ιντερφερόνης. Παράλληλα διαπιστώθηκε μείωση στην έκφραση του fas ligand. Δεν ανευρέθη διαφορά στα επίπεδα του διαλυτού fas ligand στο BALF προ και μετά θεραπεία. Συμπεράσματα: Καμία από τις δύο θεραπευτικές προσεγγίσεις δεν έδειξε να υπερτερεί στη σταθεροποίηση της πορείας της νόσου ή της αναπνευστικής λειτουργίας ασθενών με ΙΠΙ. H μειωμένη απόπτωση των μακροφάγων του BALF σε ασθενείς με ΙΠΙ θα μπορούσε να σχετίζεται με την παθογένεια της νόσου. Ούτε η αζαθειοπρίνη ούτε η ιντερφερόνη γ τροποποιούν σημαντικά την απόπτωση στην ΙΠΙ. Η ανάγκη για νέες θεραπείες είναι επιτακτική.