bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
ESKI TERMIZ SIMOBKOʻZACHALARI HAQIDA AYRIM MULOHAZALAR
Authors: Temirova Munira
Published: December 2024

Oʻrta Osiyoning oʻrta asrlar davri arxeologiyasining keng tarqalgan topilmalaridan biri simobkoʻzachalar hisoblanadi. Oʻrta Osiyoda simobkoʻzachalar topilgan va ishlab chiqarilgan markazlar koʻp sonlidir. Maqolada Eski Termiz yodgorligidan topilgan simobkoʻzachalar haqida soʻz yuritiladi.
ТУРИЗМ, ГЛОБАЛЛАШУВ ВА САВДО: УЛАРНИНГ АТРОФ-МУҲИТГА ТАЪСИРИ
Authors: Таниев Аҳмаджон
Published: December 2024

Ушбу тадқиқот бозорнинг ишламаган ҳолатлари ва ресурсларни баҳолаш масалаларини туризм контекстида ўрганади. Мақола Ўзбекистон туризм секторида мавжуд муаммолар, жумладан, ташқи омиллар, жамоат товарларининг самарасиз бошқарилиши, ички ва авлодлараро адолат масалаларини таҳлил қилади. Табиий ва маданий ресурсларнинг бозор қийматини аниқлаш, туризм фаолиятининг атроф-муҳитга ва жамоатга таъсирини камайтириш масалалари бўйича таклифлар ишлаб чиқилган. Ушбу тадқиқот туризмнинг барқарор ривожланишига қаратилган амалий чора-тадбирларни тавсия қилади ва туризм секторидаги бозор нуқсонларининг иқтисодий таҳлили учун янги ёндашувларни тақдим этади.
AHOLI BANDLIGINI TAʼMINLASHDA FUQAROLARNING O‘ZINI O‘ZI BOSHQARISH ORGANLARI FAOLIYATINI SAMARALI TASHKIL ETISH
Authors: Ahmedov Adham
Published: December 2024

Ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning hozirgi bosqichida aholining bandlik darajasini oshirish va kambag‘allikni qisqartirishga bo‘lgan eʼtibor borgan sari ortib bormoqda. Bu dolzarb masalani ilmiy asosda hal etishda o‘ziga milliy “mahalla” ijtimoiy instituti imkoniyatlaridan yanada samarali foydalanishning taʼsirchan yo‘llari va vositalarini aniqlash mumkin. Mazkur maqolada fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlarining samarali faoliyatini tashkil etish va boshqarish yordamida hudud aholisining turmush farovonligini ularning bandlik darajasini oshirish orqali taʼminlashning zamonaviy yondashuvlari va mexanizmlarini qo‘llashning nazariy va amaliy jihatlari bayon etilgan.
ҲУДУДИЙ КЛАСТЕРНИ ШАКЛЛАНТИРИШ БОСҚИЧЛАРНИ РИВОЖЛАНТИРИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ
Authors: Абдурахманов Мухторали
Published: December 2024

Mақолада қурилиш кластерини ташкил этиш афзаллиги, қурилиш кластерини ташкил этиш орқали, тармоқ корхоналари ўртасида қурилиш материалларини етказиб беришдаги муаммоларини ҳал этиш имкониятлари ёритилган.
BILIMLAR IQTISODIYOTINING ZAMONAVIY SHAKLLARI MAKTABGACHA VA MAKTAB TAʼLIM TIZIMIDA
Authors: Poshokulova Mohigul
Published: December 2024

Maqolada bilimlar iqtisodiyotining zamonaviy shakllarini maktabgacha va maktab taʼlim tizimida chiqadi va ular taqdim etayotgan shakllar va muammolarni taqdim etadi. U jamiyatdagi bilim darajasini oshirish va manfaatdor tomonlar o‘rtasida real taʼlimni rivojlantirish orqali jamiyatda yangi texnologiyalarni yaratish va foydalanish qobiliyatiga ega avlod yetishtirishni tahlil qiladi. Muhokama qilingan asosiy imkoniyatlar qatoriga eksperiment rejasini ishlab chiqishga tayyorgarlik ko‘rish, uni ishlab chiqish, tajribani amalga oshirish, tadqiqot obyektiga mos xossalarni guruhlash va empirik umumlashmalar kiradi. Maqolada metodologik yondashuvlar bo‘yicha xorij tajribasi o‘rganiladi, ular tizimlashtirilib bilimlar iqtisodiyoti talabi va milliy sharoitga mos jabhalari alohida ajratib olinadi. Shu bilan birga innovatsion taʼlim tizimidan foydalanib kelayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti bo‘yicha keng ko‘lamli tahlillar o‘tkaziladi. Shuningdek, muhim va muhim bo‘lmagan xislatlar ajratilib, shu asosda muayyan tizim va turkumlarga ajratilgan. Natijalarni sharhlashda olingan maʼlumotlar dastlabki taxminlar, nazariy sxemalar va modellar, allaqachon maʼlum bo‘lgan ilmiy faktlar bilan bog‘lash kerak. Maqola akademik almashinuv va global taʼlim platformalariga integratsiya bilimlar iqtisodiyotini rivojlantirish uchun yangi imkoniyatlarni taklif etadi.
ЖАДИДЛАР ФАЛСАФАСИДА МИЛЛИЙ ҒОЯ, МИЛЛИЙ ЎЗЛИК ВА МИЛЛИЙ ҚАРАШЛАРНИНГ ШАКЛЛАНИШИ
Authors: Жўрамуродов Нодир
Published: December 2024

Мақолада жадидларнинг миллий ғояни тарғиб қилиш, миллий ўзликни англаш, жамиятда маънавий-ахлоқий қадриятларни ривожлантириш борасидаги ҳаракатлари, ёшлар тафаккурини ривожлантириш, уларни янги марралар сари руҳлантириш, дунёқарашини бойитиш, жадидларнинг бу борада қўллаган усуллари тадқиқ этилган.
GLOBAL AXBOROTLASHUV TENDENSIYALARINING MILLIY VA MAʼNAVIY QADRIYATLARGA TAʼSIRI
Authors: Sayidova Muhabbat
Published: December 2024

Maqolada bugungi globallashuv sharoitida axborot oqimining haddan tashqari ko‘p va turli- tumanligi jamiyatdagi texnologik o‘zgarishlar bilan birgalikda unga mos ravishda millatga, elatga xos bo‘lgan xususiyatlar ham jiddiy deformatsiyaga uchrayotganligi, milliy qadriyatlarga ham  xavf solayotganligi va unga qarshi kurash usullari tahlil etiladi.
SAMARQAND JADIDCHILARINING TURKISTON MAʼRIFATPARVARLIK FALSAFASI RIVOJIDA TUTGAN O‘RNI
Authors: Kuraxmedov Azamat
Published: December 2024

Turkiston xalqining savodli va maʼrifatli, to‘q va farovon bo‘lishi, uni ozod va obod vatanga aylantirish, birinchi navbatda mustaqillikka erishish, mustamlakachilik iskanjasidan xalos bo‘lish jadidchilik harakatining asosiy maqsadi edi. Shunday shiorlar va maqsadlar bilan jadidlar o‘z faoliyatlarini, kuch-g‘ayratlarini millatni uyg‘otishga bag‘ishladilar, mahalliy xalqning ko‘zini ochib, yuzlarini yorug‘ etish uchun jonlarini tikanliklari tadqiq etilgan.
O‘ZBEK XALQI MAʼNAVIY MADANIYATI RIVOJLANISHINING ASOSIY XUSUSIYATLARI
Authors: Umarova Feruza
Published: December 2024

Ushbu maqolada IX-XII va XIV-XV asrlarda Markaziy Osiyo mintaqasida Sharq Renessansi sifatida dunyo ilmiy jamoatchiligi tomonidan tan olingan, jahonning boshqa mintaqalaridagi Renessans jarayonlariga ijobiy taʼsir ko‘rsatgan maʼnaviy madaniyat va ilm-fanning taraqqiyoti haqidagi ushbu maqolada bizning diyorimizdan yetishib chiqqan olim va mutafakkirlar haqida fikrlar bildirilgan.
KIBЕRXАVFSIZLIKNI TАʼMINLАSHNING FАLSАFIY-KОNSЕPTUАL TАHLILI
Authors: Sаmijоnоv Аzizbеk
Published: December 2024

Ushbu mаqоlаdа kibеrxаvfsizlik tushunchаsining mаzmun-mоhiyаti vа kоnsеptuаl аsоslаri hаmdа uchinchi ming yillikdа rаqаmlаshtirish bilаn bоg‘liqlikdа yuzаgа kеlаyоtgаn xаvf vа tаhdidlаr tаhlil qilingаn.
MAHMUD AZ-ZAMAXSHARIY AQL-ZAKOVAT TO‘G‘RISIDA
Authors: Aytbayev Mansurbek
Published: December 2024

Mazkur maqolada Mahmud az-Zamaxshariyning aql-zakovat haqidagi mulohazalari uning “Al-Kashshof” tafsirida aqlga oid oyatlarning izohlanishi hamda “Nozik iboralar” asaridagi mantiqiy dalillariga asoslangan holda tahlil etilgan. Shuningdek, Zamaxshariyning aql tushunchasiga bo‘lgan munosabatidagi asosiy masalalar ongning tabiati va funksional vazifalari hamda aqlning haqiqatni topishda dalil sifatidagi o‘rni ochib berilgan.
MUHAMMAD AL-XORAZMIY: MATЕMATIKADAN FALSAFAGACHA BOʻLGAN ILMIY IZLANISHLAR
Authors: Jantayev Maqsud
Published: December 2024

Maqolada Al-Xorazmiyning Bagʻdoddagi taʼlim va ilm yoʻli, u mashhur “Bayt al-hikma”da (Donishmandlar uyi) faoliyat yuritib, intellektual muhitning gullab-yashnashiga hissa qoʻshgani haqida soʻz boradi. Uning ishi nafaqat nazariy yangiliklari, balki kundalik hayotda va boshqaruvda, masalan, savdo va qurilishda amaliy qoʻllanilishi bilan ham eʼtirof etilgan. Maqolaning yakunida Al-Xorazmiyning ilm-fan va matematika sohasidagi abadiy merosi eʼtirof etilib, uning asarlari Sharq va Gʻarbga qanday taʼsir qilgani, qoʻshgan hissasi bugungi kungacha ham dolzarbligicha qolmoqda.
TASAVVUF TAʼLIMOTI VA UNING SAYFIDDIN BOXARZIY DUNYOQARASHIGA TAʼSIRI
Authors: Norova Malika
Published: December 2024

Ushbu maqolada tasavvuf taʼlimoti va uning Sayfiddin Boxarziy dunyoqarashiga taʼsiri tahlil qilingan.
OʻZBEKISTONDA ALISHER NAVOIY ASARLARIGA BOʻLGAN MUNOSABAT
Authors: Gulova Anorgul
Published: December 2024

Ushbu maqolada Oʼzbekistonda Alisher Navoiy asarlariga boʻlgan munosabat tahlil qilingan.
BURCH VA MAS’ULIYAT TUSHUNCHALARINING TARIXIY-NAZARIY, AN’ANAVIY VA ZAMONAVIY TALQINI
Authors: Absattorov Baxtiyor , Karimova Gulchehra
Published: December 2024

Ushbu maqolada Oila insonning dunyoviy saodatini ta’minlovchi qo‘rg‘on ekanligiga asoslanib, jamiyat hayotining ravnaqi, darajasi, sifati ko‘p hollarda oilaning qay darajada hayotga qobilligida namoyon bo‘lishi izohlab berilgan. Shunga ko‘ra jamiyatdagi norasoliklar to‘g‘ridan-to‘g‘ri oilaga yoxud oiladagi illatlar to‘g‘ridan-to‘g‘ri jamiyatga o‘z ta’sirini o‘tkazishi asoslab berilgan. Oilada erkak kishining burch va mas’uliyati alohida qayd etilgan. Agar oila halol-pok bo‘lsa, tinch bo‘lsa, jamiyat mustahkam, turmush farovon bo‘lishi ilmiy tarixiy nuqtai-nazardan asoslab berilgan. Burch va mas’uliyat tushunchalar tarixiy, an’anaviy va zamonaviy talqinlari va tahlillariga qiyosiy tarzda yritib berilgan.
IJTIMOIY MULOQOT-SHAXS INTELLEKTUAL MADANIYATINING SHAKLLANISH OMILI
Authors: Berdikulov Chingiz
Published: December 2024

Maqolada ijtimoiy muloqot shaxsning intellektual madaniyatini shakllantiruvchi asosiy omil boʻlib, u shaxsning bilimli, madaniyatli va ijodiy salohiyatga ega boʻlishida hal qiluvchi ahamiyatga ega ekanligi yaxlit tizim sifatida samarali yoritiladi. Bu jarayon insonning nafaqat intellektual, balki axloqiy, estetik va ijtimoiy jihatdan ham rivojlanishini taʼminlaydi. Shu bois, ijtimoiy muloqotning sifatini oshirish, uning imkoniyatlaridan toʻliq foydalanish jamiyat va har bir shaxs rivoji uchun muhimligi bayon etilgan.
MILLIY-MAʼNAVIY YUKSALISH – MAMLAKATIMIZ MAʼNAVIY TARBIYA TIZIMINING YANGI STRATEGIYASI SIFATIDA
Authors: Mamarasulov Baxriddin
Published: December 2024

Ushbu maqolada bugungi kunda milliy-maʼnaviy salohiyatimizning jahon sivilizatsiyasidagi oʻrnini tiklash, maʼnaviyat, maʼrifat va fan-texnika yutuqlarini chuqur oʻzlashtirish, hozirgi zamon umumjahon maʼnaviyati va maʼnaviy tarbiya tizimining yangi strategiyasini yaratish, xalqimiz, ayniqsa yoshlar oʻrtasida maʼnaviy-maʼrifiy ishlarni sifat va mazmun jihatidan yangi bosqichga koʻtarish masalalariga toʻxtalib oʻtilgan. Bundan tashqari ajdodlarimiz tomonidan asrlar davomida yaratgan moddiy va maʼnaviy boyliklarining milliy-maʼnaviy salohiyatimizning ajralmas qismiga aylantirish zarurati hamda “Yangi Oʻzbekiston strategiyasi”, unda belgilangan maʼnaviy-maʼrifiy ishlarni amalga oshirish, yangi hayot qurish yoʻlidagi oʻzgarishlar, milliy tafakkurimiz negizini shakllantirishga doir fikrlar hamda mamlakatimizning maʼnaviy qiyofasi yaratilayotgan bugungi milliy-maʼnaviy yuksalish strategiyasining oʻrni yoritilib oʻtilgan.
СТРАТЕГИИ ЛИНГВОМЕТОДИЧЕСКОГО ПОДХОДА ДЛЯ ФОРМИРОВАНИЯ ФРАЗЕОЛОГИЧЕСКОЙ КОМПЕТЕНЦИИ
Authors: Бердиева Мукаррама , Чернова Наталья
Published: December 2024

Данная статья обсуждает лингвометодические подходы к формированию фразеологической компетенции у студентов неязыковых вузов, занимающихся изучением русского языка. Фразеологическая компетенция, как важная часть языковой компетенции, включает в себя знание, понимание и активное использование фразеологических единиц в различных контекстах общения. В статье рассматриваются основные методологические принципы, стратегии и методы обучения, направленные на развитие у студентов навыков работы с фразеологическими оборотами. Анализируются контекстуальный, коммуникативный, когнитивный и интерактивный подходы к обучению фразеологии, а также эффективные методики работы с фразеологическими единицами. Статья также описывает этапы формирования фразеологической компетенции и роль преподавателя в этом процессе. В заключении подводятся итоги исследования и выделяются перспективы дальнейших исследований в области формирования фразеологической компетенции у студентов неязыковых вузов.
БУРҲОНИДДИН ТЕРМИЗИЙ АСАРЛАРИНИНГ САЛЖУҚИЙЛАР ДАВРИДА ЯРАТИЛГАН ТАСАВВУФИЙ МАНБАЛАРГА ТАЪСИРИ
Authors: Жамаҳматов Каромиддин
Published: December 2024

Ушбу мақолада улуғ олим, мутафаккир, етук мутасаввиф зот Саййид Бурҳониддин Муҳаққиқ Термизийнинг ҳаёти ва фаолиятини ёритиш билан бирга Онадўли адабиётининг етук вакиллари Мавлоно Жалолиддин Румий, Султон Валад каби зотларнинг бой маънавий меросига кўрсатган ғоявий таъсири ўрганилади. Маълумки, Жалолиддин Румий “Маснавий маънавий”, “Фийҳи мо фийҳи” каби асарларида устози Саййид Бурҳониддин Термизий руҳий тарбиясидан кўп таъсирланган. Худди шу каби ғоявий таъсир Султон Валаднинг “Валаднома”, “Рубобнома”, “Маориф” номли асарларида учратиш мумкин. Бинобарин, ушбу мақолада Саййид Бурҳониддин Термизий қаламига мансуб “Маориф” асари билан бирга юқорида зикр этилган асарларнинг ғоявий, услубий, адабий, лисоний жиҳатлари қиёсий матншунослик асосида тадқиқ этилади. Шунингдек, Саййид Бурҳониддин Термизий ва Султон Валад қаламига мансуб “Маориф” номли икки асарнинг таркибий қисми ва генезиси аниқланиб, муҳим илмий хулосалар берилади.
HAJVIY TAFAKKUR TABIATI – SATIRA VA YUMOR TUSHUNCHASI
Authors: Mansurova Mohinur
Published: December 2024

Jamiyat illatlarini, turmush qiyinchiliklarini, xudbin amaldorlar va ularning kirdikorlarini kulgu orqali ifodalash uchun ko‘plab yozuvchilar hajviyaga nazar solishadi va uni adabiyotning muhim yo‘nalishlaridan deb hisoblashadi. Quyidagi maqolada muallif hajviyotni adabiyotda hayotning ijobiy va yaramas tomonlarini ko‘rsatishning vositalaridan biri sifatida tahlil qiladi. Hajviya tushunchasi va uning tabiati haqida so‘z yuritiladi va uning asosiy turlaridan bo‘lgan satira va yumorga alohida nazar solinadi.
XX ASR INGLIZ VA O‘ZBEK ADABIYOTIDA YARATILGAN SATIRIK ASARLAR TADQIQI
Authors: Murodova Muqadas
Published: December 2024

XX asr ingliz yozuvchilari satira janrini turlicha talqin qilishdi, baʼzi birlari unga nazmning maʼlum bir turi deb, boshqalar esa satirik qobiliyat bilan yozilgan sheʼr deb taʼrif berishdi. Baʼzi yozuvchilar esa satira adabiyotning rasmiy janri bo‘lib, u nasriy asarda ham, nazmda ham bir xil xususiyatni namoyon etishini taʼkidlashdi. Ingliz va o‘zbek satirachiligi o‘zining tadrijiy taraqqiyotida turli o‘zgarishlarga yuz tutdi. Adabiy tur va janrlar bag‘riga singib ketishi natijasida o‘zining maxsus janriy xususiyatini yo‘qotdi. Ingliz va o‘zbek satiralari soha olimlari tomonidan badiiyat qonuniyatlari asosida quyidagicha izohlangan: amerikalik tanqidchi Devid Vorkester o‘zining “Satira sanʼati” kitobida satiraning asosiy xususiyati sifatida hajviy tasvir va istehzoning birlamchiligini taʼkidlab o‘tdi.
INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDAGI ONOMASTIK BIRLIKLAR TADQIQI
Authors: Begmatov Azizbek
Published: December 2024

Ushbu maqola ingliz va o‘zbek tillaridagi onomastik birliklarning lingvistik, uslubiy va madaniy jihatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda onomastik birliklarning funksional xususiyatlari, semantik jihatlari va madaniy farqlari tahlil qilinadi. Ingliz tilida global voqealar va texnologik innovatsiyalar bilan bog‘liq onomastik birliklarning keng tarqalganligi aniqlangan bo‘lsa, o‘zbek tilida tarixiy meros va diniy qadriyatlarni ifodalovchi birliklar ustunlik qilishi ko‘rsatib o‘tildi. Toponimlar, antroponimlar va ramziy birliklarning tahlili ikki tilning madaniy o‘ziga xosliklarini ochib berdi. Tahlil natijalari orqali ikki tildagi onomastik birliklarning nafaqat tilshunoslikda, balki madaniyatni aks ettirish va saqlashda ham muhim ahamiyat kasb etishi taʼkidlanadi. Tadqiqot kelajakda onomastik birliklarni boshqa tillar bilan qiyosiy tahlil qilish va ularning qo‘llanilish imkoniyatlarini chuqurroq o‘rganish uchun zamin yaratadi.
OʻZBEK TILIDA OMAD VA OMADSIZLIKNI NOMLOVCHI LEKSIK VA FRAZEOLOGIK BIRLIKLAR
Authors: Obidova Goʻzalxon
Published: December 2024

Mazkur maqola oʻzbek tilida omad va omadsizlikni ifodalovchi leksik va frazeologik birliklarni tahlilqilishga qaratilgan. Tadqiqotda bu frazeologizmlarning semantik xususiyatlari, madaniy konteksti va nutqdagikommunikativ funksiyalari oʻrganilgan. Omad va omadsizlikni ifodalovchi birliklar oʻzbek xalqining tarixiy,madaniy va ijtimoiy tajribasi bilan bogʻliq boʻlib, til orqali ifodalangan qadriyatlar va stereotiplarni aks ettiradi.Tadqiqotda bu frazeologizmlarning boshqa tillar, jumladan ingliz va rus tillari bilan qiyosiy tahlili ham olibborilgan. Natijalar shuni koʻrsatadiki, bunday birliklar jamiyatdagi oʻzgarishlarni, qadriyatlarni va muloqotningekspressiv jihatlarini aks ettiradi.
OʻZBEK VA INGLIZ TILLARIDAGI SHAXS-SON KATEGORIYASI
Authors: Furkatova Maxliyo
Published: December 2024

Mazkur maqola oʻzbek va ingliz tillaridagi shaxs-son kategoriyasini morfologik jihatdan funksionalsemantiktahlil qilishga bagʻishlangan. Muallif har ikki tilning grammatik tizimidagi shaxs-son kategoriyasinitaqqoslab, ularning oʻxshashlik va farqlarini batafsil tahlil qiladi. Maqolada shaxs-son kategoriyasi nafaqatgrammatik koʻrsatkich sifatida, balki tilning funksional-semantik qirralarini ochib beruvchi element sifatida hamkoʻrib chiqilgan. Oʻzbek tilida shaxs-son kategoriyasi feʼlning zamon va mayl shakllari bilan chambarchasbogʻlangan boʻlib, bu tilning morfologik tizimida boy va murakkab tuzilishga ega ekani koʻrsatilgan. Oʻzbek tilidagishaxs-son qoʻshimchalari (masalan, -man, -san, -miz, -siz) keng koʻlamda qoʻllanilib, gapda kishilik olmoshlari qatnashmagan holda ham shaxs va sonni ifodalashi mumkin. Ingliz tilida esa shaxs-son kategoriyasi faqat bittazamon — present simple (hozirgi oddiy zamon) doirasida -s qoʻshimchasi orqali uchraydi. Bu qoʻshimcha faqatuchinchi shaxs birlikda (he/she/it) ishlatiladi va boshqa zamonlarda shaxs-sonni ifodalash yordamchi feʼllar (tobe, have, will/shall) orqali amalga oshiriladi. Muallif shuningdek, ingliz tilida har bir gapda kishilik olmoshlari (I,you, he/she/it) qoʻllanilishi shart ekanini, bu esa oʻzbek tilidan muhim farqlardan biri ekanini taʼkidlaydi.Maqolada oʻzbek va ingliz tillarida shaxs-son kategoriyasining quyidagi farqlari keng yoritilgan:• Oʻzbek tilida shaxs-son qoʻshimchalari koʻpligi, ingliz tilida esa ularning minimal darajada ekanligi.• Oʻzbek tilida shaxs-son qoʻshimchalari feʼldan tashqari boshqa soʻz turkumlariga qoʻshilib, kesimvazifasini bajara olishi, ingliz tilida esa bunday hodisa mavjud emasligi.• Oʻzbek tilida shaxs-son shakllarining mayl va zamon kategoriyalari bilan bogʻliqligi, ingliz tilida esa faqathozirgi zamon bilan cheklanishi.• Ingliz tilida shaxs va sonni aniq ifodalash uchun har doim kishilik olmoshlari qoʻllanilishi shartligi, oʻzbektilida esa bunday holat koʻpincha lozim emasligi.Maqola oxirida muallif har ikki tilning shaxs-son kategoriyasi kommunikativ nuqtai nazardan qanday ahamiyatgaega ekanini misollar orqali koʻrsatib, bu kategoriyalarning tarjima jarayonlaridagi oʻrni va ahamiyatini tahlil qiladi.Ushbu maqola oʻzbek va ingliz tillarini qiyosiy oʻrganayotgan tadqiqotchilar va tilshunoslar uchun qimmatli ilmiymanba boʻlib xizmat qiladi.
XATTOTLIK SANʼATINING BUGUNGI KUNDAGI AHAMIYATI
Authors: Qiyomov Shohabbosxon
Published: December 2024

Xattotlik sanʼati bugungi kunda faqatgina yozuv usuli boʻlibgina qolmay, balki sanʼat asari va estetik ifoda shakli sifatida ham muhim oʻrin egallab kelmoqda. Ushbu maqolada xattotlik, yaʼni chiroyli yozish sanʼati, uning bugungi kundagi ahamiyati borasida fikr-mulohazalar keltirilgan.
OʻZBEK NASRI TARAQQIYOTIDA “BOBURNOMA”NING AHAMIYATI
Authors: Sayipova Dilafruz
Published: December 2024

Ushbu maqolada oʻzbek nasrining shakllanishi, dastlabki nasriy asarlar va asarlardagi nasrelementlari, fors-tojik va turkiy nasrning mushtarak jihatlari haqida maʼlumot beriladi. Shuningdek, “Boburnoma” asarining oʻzbek nasridagi oʻrni va oʻziga xos xususiyatlari haqida soʻz boradi.
РЕКЛАМАДА ИЛЛОКУЦИЯ ВА ПЕРЛОКУЦИЯНИНГ АМАЛГА ОШИШИДА БИЛБОРДЛАРНИ АҲАМИЯТИ (РЕКЛАМА БАННЕРЛАРИ МИСОЛИДА)
Authors: Атаназарова Шохида
Published: December 2024

Мақолада инглиз тили маиший хизмат ва маркетингга оид рекламаларида иллокуция ваперлокуциянинг ифодаланиши таҳлил қилинади.
SHARQ ADABIYOTIDA QASIDANING TARIXIY TAKOMILI
Authors: Alimova Dilrabo
Published: December 2024

Qasida sharq xalqlari adabiyotida keng qoʻllangan janr sanaladi. Mazkur janrning paydo boʻlishi uzoqtarixiy davrni bosib oʻtdi. Oʻzbek mumtoz lirik janrlar kabi qasida ham dastlab arab sheʼriyatida paydo boʻldi.Ushbu maqolada Sharq adabiyotida qasidaning tarixiy rivojlanishi va uning ahamiyati yoritib berilgan.
ЛИТЕРАТУРНЫЙ АНАЛИЗ ТЕМЫ УТРАЧЕННОЙ РОДИНЫ В РОМАНЕ ВЛАДИМИРА НАБОКОВА «МАШЕНЬКА»
Authors: Курбонова Нодира , Сабина Пулатова
Published: December 2024

Эта статья исследует дебютный роман Владимира Набокова «Машенька» (1926) с акцентомна его центральную тему «утраченной Родины», написанный во время его изгнания в Берлине. Романотражает ностальгические воспоминания главного героя Льва Ганина о своей первой любви иидеализированной до революционной России. Исследование анализирует, как Набоков используетавтобиографические элементы, сенсорные детали и символические декорации для изображенияизгнания, памяти и невозвратного счастья. Приводя параллели с «Потерянным раем» Милтона, статьяподчеркивает художественное сходство между божественным творением и литературным воображением.Изучая нарративные техники и темы Набокова, исследование выделяет вклад романа «Машеньки» в еголитературную эволюцию и универсальные размышления о человеческой тоске.
TAʼMINLOVCHI TOʻLOV – MAJBURIYATLARNI TAʼMINLASHNING YANGI USULI SIFATIDA
Authors: Imomov Nurillo
Published: December 2024

Iqtisodiy munosabatlarning murakkablashuvi, pul va toʻlovlarning funksiyalari oʻzgarib borishi oʻzoʻzidan fuqarolik-huquqiy konstruksiyalari va mexanizmlarga ham taʼsir koʻrsatadi. Ayniqsa, pulning asosiy toʻlovvositasi funksiyasiga qoʻshimcha ravishda majburiyatlarni bajarilishini taʼminlashning funksiyasining yuzagakelganligini va shartnomaviy-huquqiy munosabatlarda keng qoʻllanilishi taʼminlashning yangi turiga nisbatanhuquqiy normalarni shakllantirish zaruratini koʻrsatadi.
ЖИНОЯТ ҲУҚУҚИДА ДЕКРИМИНАЛИЗАЦИЯ: МОҲИЯТИ, ТУРЛАРИ ВА АҲАМИЯТИ ХУСУСИДА АЙРИМ МУЛОҲАЗАЛАР
Authors: Салаев Нодирбек
Published: December 2024

Мазкур мақолада жиноят ҳуқуқида қилмишни декриминализация қилиш тушунчаси, унингмоҳияти, турлари ва аҳамияти хусусида мулоҳаза юритилади. Хусусан, декриминализация вадепенализация ўртасидаги ўзаро муносабат ва уларнинг фарқлари, бу борада соҳада тадқиқот олибборган мутахассисларнинг фикрлари таҳлил қилинган. Шунингдек Ўзбекистон Республикаси Жинояткодекси Махсус қисмидаги айрим моддаларни декриминализация қилиш масалалари, ушбу соҳадагимавжуд амалиётни чуқур таҳлил қилган ҳолда назарий жиҳатдан, қилмишларни декриминализацияқилиш бўйича аниқ йўналишлар ва имкониятлар кўрсатиб берилган.
МУЛК ҲУҚУҚИ БЕКОР БЎЛИШИНИНГ ШАХС ИХТИЁРИГА БОҒЛИҚ БЎЛМАГАН АСОСЛАРИНИ ФУҚАРОЛИК-ҲУҚУҚИЙ ТАРТИБГА СОЛИШ
Authors: Ходжиев Юнус
Published: December 2024

Ушбу мақолада мулк ҳуқуқининг бекор бўлиши билан боғлиқ муносабатларни тартибгасолишнинг ҳуқуқий асослари таҳлил қилинган. Хусусан, мулк ҳуқуқининг шахс ихтиёрига боғлиқбўлмаган ҳолда бекор бўлиши асослари, бундай ҳолатларда мулкдорнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишмеханизмлари ва компенсация масалалари ўрганилган. Шунингдек, бу борадаги қонунчилик амалиётитаҳлил қилиниб, мавжуд муаммолар ва уларнинг ечимлари бўйича таклифлар берилган.
ДАВЛАТ ХАРИДЛАРИ СОҲАСИДАГИ КОРРУПЦИЯВИЙ ҲУҚУҚБУЗАРЛИККА ҚАРШИ КУРАШДА ФУҚАРОЛИК-ҲУҚУҚИЙ УСУЛЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ
Authors: Юсупов Ўктамбой
Published: December 2024

Ўзбекистоннинг ижтимоий-иқтисодий ривожланишида аҳолининг турмуш фаровонлигинитаъминлаш, ижтимоий ҳимояга қаратилган хусусий тадбиркорликка асосланган иқтисодий сиёсатниамалга ошириш муҳим аҳамият касб этади. Бунда давлатнинг бош ислоҳотчи эканлиги ва ушбу вазифаниамалга оширишда давлат жамият ҳаётининг барча соҳаларида ҳуқуқнинг бошқа субъектлари билан фаолиқтисодий муомалага киришиши лозим бўлади. Бу эса ўз навбатида, давлат эҳтиёжларинитаъминлашнинг энг мақбул ва бугунги бозор муносабатлари талабларига жавоб берадиганмеханизмларини ишлаб чиқиш ва самарали ҳуқуқий тартибга солишни тақозо этади. Ҳозирда давлатэҳтиёжлари – қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда аниқланадиган, давлат бюджети вамолиялашнинг бюджетдан ташқари манбалари ҳисобига таъминланадиган, ЎзбекистонРеспубликасининг эҳтиёжларини таъминлашнинг энг мақбул усули, бу – давлат харидлари ҳисобланади.
РОЛЬ ЭКСПЕРТИЗЫ ПРИ КВАЛИФИКАЦИИ УМЫШЛЕННОГО ТЯЖКОГО ТЕЛЕСНОГО ПОВРЕЖДЕНИЯ
Authors: Баходирова Сабина
Published: December 2024

В данной статье рассматривается значимость и вклад экспертных исследований в процессерасследования случаев умышленного причинения тяжкого телесного повреждения. Автор анализируетразличные виды экспертиз, такие как судебно-медицинская, криминалистическая и психологическая, атакже их влияние на установление обстоятельств происшествия и идентификацию виновных лиц.Особое внимание уделяется методам и технологиям, применяемым в современной экспертной практике,а также взаимодействию экспертов с органами предварительного следствия. Приводятся примеры изреальной судебной практики, демонстрирующие эффективность применения экспертных заключений впроцессе расследования и судебного разбирательства.В статье обсуждаются проблемы и вызовы, с которыми сталкиваются эксперты при выполнении своихобязанностей, а также предлагаются рекомендации по совершенствованию экспертной деятельности иулучшению сотрудничества между различными ведомствами. Автор подчеркивает необходимостьповышения квалификации специалистов и внедрения инновационных методик для повышения качестваи достоверности экспертных заключений.
SPORT MASHG‘ULOT JARAYONINI TASHKIL ETISHNING ZAMONAVIY YO‘LLARI VA TAMOYILLARI
Authors: Ibraximov Sanjar
Published: December 2024

Mazkur ilmiy maqolada sportchilarni tayyorlashning umumiy nazariyasining yaxlit bilimlar tizimisifatida shakllanishining omillari tahlil qilingan, uning rivojlanishiga turli ilmiy sohalar vakillarining qo‘shganhissasi, ilg‘or sport amaliyoti yutuqlari ko‘rsatib berilgan. Nazariyani rivojlantirishga metodologik yondashuvsifatida asoslantirilgan, uning vazifalari va nazariy- tushunchalar tizimi belgilangan. Zamonaviy bilimlar tizimi,uning shakllanishida ilmiy qarashlarning metodologik asoslari yoritilgan, nazariyalarni yanada rivojlantirishningistiqbolli yo‘nalishlari va ularning sport amaliyoti uchun ahamiyati batafsil tavsiflab berilgan.
OLIY TAʼLIMDA RUS TILI FANINI O‘QITISHDA MUSTAQIL TAʼLIMNING TOPSHIRIQLARINI ILMIY-PEDAGOGIK AHAMIYATI
Authors: Urazkulova Anna
Published: December 2024

Mazkur maqolada oliy taʼlimda rus tili fanini o‘qitishda mustaqil taʼlim topshiriqlarining ilmiypedagogikahamiyati o‘rganilgan. Tadqiqotda mustaqil taʼlimning talabalarning rus tilini o‘rganishdagisamaradorligi, bilimlarni mustahkamlash, leksik va grammatika ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi o‘rni tahlilqilingan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, mustaqil topshiriqlar talabalarning tilga bo‘lgan qiziqishini oshiradiva ularning o‘qish hamda yozish ko‘nikmalarini samarali rivojlantiradi. Bundan tashqari, talabalarningmotivatsiyasini oshirish va o‘z-o‘zini rivojlantirishga bo‘lgan qiziqishini kuchaytirishga yordam beradi. Mustaqiltaʼlim topshiriqlari rus tili o‘qitish jarayonida o‘qituvchilar uchun muhim pedagogik vosita bo‘lib, o‘quvchilarningumumiy bilim darajasini oshiradi.
MATEMATIKA FANINI LOYIHAVIY TAʼLIM TEXNOLOGIYASI ORQALI O‘QITISH ASOSIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA XXI ASR KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING AHAMIYATI
Authors: Abdusattarova Zaynab
Published: December 2024

Hozirgi zamonaviy dunyoda taʼlim isteʼmolchilari global iqtisodiyotda raqobatbardoshliknitaʼminlash uchun XXI asr ko‘nikmalari, xususan, real hayotiy muammolarni hal qilish bilan bog‘liqkompetensiyalar bilan qurollanishi kerak. LAT yondashuvi o‘quvchilarning XXI asr ko‘nikmalarini, jumladan,hozirgi yangi avlod darsliklariga singdirilgan 4K modelining hamkorlik, muammolarni hal qilish va tanqidiyfikrlash qobiliyatini aniqlash uchun konvergent aralash usulidir. Ushbu maqolada boshlang‘ich sinflardamatematika fanini o‘qitishda loyihaga asoslangan taʼlimning konvergent usulining ahamiyati yoritib o‘tilgan.
JISMONIY TARBIYA VA SPORT MUTAXASSISLARI KASBIY KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISHNING MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Authors: Yaqubov Fazliddin
Published: December 2024

Dunyo taʼlim tizimida bo‘lajak mutaxassislarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishdainnovatsion yondashuvlar, pedagogik va axborot texnologiyalarining zamonaviy modellarini maqsadli hamda manzilli qo‘llashga bo‘lgan ehtiyoj yanada kuсhaymoqda. Bu borada jismoniy tarbiya va sport mutaxassislarining kasbiy kompetentligini rivojlantirishga erishish muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqolada jismoniy tarbiya va sport mutaxassislarining kasbiy kompetentligini kompleks rivojlantirish bilan bog‘liq tadqiqotlarni tashkil qilish haqida fikr-mulohazalar yuritilgan.
OLIY TAʼLIM MUASSASALARIDA ТАʼLIM SIFATINI OSHIRISH (SOTSIOLOGIK TAHLIL)
Authors: Rahimova Dilshoda , Тuratosheva Sadoqat
Published: December 2024

Ushbu maqolada oliy taʼlim muassasalarida taʼlim sifati darajasini oshirish masalalari ko‘ribchiqilgan. Shuningdek, oliy taʼlim muassasalarida taʼlim sifatini oshirishni zamonaviy tendensiyalari va modellarini o‘rganish zamonaviy yondashuvlar asosida tahlil qilingan.
RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA TEXNIKA OLIY TAʼLIM SOHASI MUTAXASSISLARDA KASBIY-IJODIY SIFATLARNI RIVOJLANTIRISH MEXANIZMLARI
Authors: Qodirov Xasanboy
Published: December 2024

Ushbu maqolada raqamlashtirish sharoitida texnika sohasi oliy taʼlim muassasalaridamutaxassislarning kasbiy-ijodiy sifatlarini rivojlantirish mexanizmlari oʻrganilgan. Tadqiqotda raqamlitexnologiyalarni taʼlim jarayoniga integratsiya qilish orqali talabalarning ijodiy va kasbiy salohiyatini oshirishyondashuvlari ishlab chiqilgan. Shuningdek, tadqiqot natijalariga asoslangan holda pedagogik va texnologikvositalarning samaradorligi tahlil qilingan. Maqolada texnika sohasi uchun ijodiy kompetensiyalarni rivojlantirishboʻyicha ilmiy asoslangan tavsiyalar berilgan.
OʻRTA ASRLAR MARKAZIY OSIYO MUTAFAKKIRLARINING CHOLGʻUSHUNOSLIKKA OID NAZARIYALARI: ABU NASR FOROBIYNING MUSIQIY TADQIQOTLARI
Authors: Ro‘zimurodov Ilyos
Published: December 2024

Oʻrta asrlarda yaratilgan musiqiy risolalarning bayoni oʻziga xos boʻlib, ularda musiqa sanʼatiga oid muhim maʼlumotlar keltirilgan. Ushbu risolalarda musiqa nazariyasining asoslari borasida fikr-mulohazalar keltirilgan. Ushbu maqolada Abu Nasr Forobiyning musiqa ilmiga oid qarashlari tahlil qilingan.
ОБЩЕНИЕ МЕДИЦИНСКОГО РАБОТНИКА: РОЛЬ И ЗНАЧЕНИЕ В ПРАКТИКЕ
Authors: Салиев Улугбек , Салиева Нигора
Published: December 2024

Общение – важнейший элемент профессиональной деятельности медицинских работников.Оно включает в себя не только передачу информации, но и установление доверительных отношений спациентом, это влияет на качество медицинской помощи. В статье рассматриваются ключевые аспектыобщения медицинского работника с пациентом и коллегами, а также влияние эффективноговзаимодействия врача с пациентом на результат лечения.
МЕТОДИЧЕСКАЯ ИНФОРМАЦИОННАЯ ПЛАТФОРМА ДЛЯ БУДУЩИХ УЧИТЕЛЕЙ ИНОСТРАННОГО ЯЗЫКА, ИЗУЧАЮЩИХ АНГЛИЙСКИЙ ЯЗЫК, И ПУТИ ЕЕ РЕАЛИЗАЦИИ
Authors: Маматкулова Угилжон , Абдуллаева Дилбар
Published: December 2024

Статья посвящена разработке и внедрению инновационной методической платформы,предназначенной для подготовки будущих учителей английского языка. Платформа предлагает широкийспектр инструментов и ресурсов, которые позволяют студентам глубоко погрузиться в методикупреподавания иностранного языка. Особое внимание уделяется практической направленностиплатформы: студенты могут создавать собственные учебные материалы, разрабатывать методическиеразработки и получать обратную связь от опытных преподавателей
MAKTABGACHA VA BOSHLANGʻICH TAʼLIMDA MATEMATIKA MASHGʻULOTLARINING UZVIYLIGINI TAʼMINLASH YOʻNALISHLARI
Authors: Nuriddinova Robiya
Published: December 2024

Maktabgacha va boshlangʻich taʼlimda matematikani oʻqitishning izchilligi va uzluksizliginitaʼminlash yoʻnalishlarini tahlil qilish dastlabki matematik tushunchalarni taʼlim tizimiga samaraliintegratsiyalashning muhim yoʻllarini oʻrganadi. Maqolada maktabgacha taʼlim va boshlangʻich taʼlimni bogʻlovchiizchil oʻquv dasturining muhimligi, pedagogik yondashuvlar, taʼlim natijalari va baholash usullari oʻrtasidauygʻunlik zarurligi taʼkidlanadi. Mavjud oʻquv dasturlari va oʻqitish amaliyotini tahlil qilish orqali ushbu tadqiqotbolalarning maktabgacha taʼlimdan boshlangʻich maktabga oʻtish jarayonida ularning uzluksiz oʻtishinitaʼminlashning asosiy yoʻnalishlarini targʻib etadi. U oʻqituvchilarni rivojlantirishga mos keladigan va bolalarningturli xil taʼlim ehtiyojlariga javob beradigan izchil matematik taʼlimni amalga oshirish uchun zarur boʻlgankoʻnikmalar bilan taʼminlashda oʻqituvchilarni tayyorlashning rolini baholaydi. Bundan tashqari, tadqiqotoʻqituvchilar, siyosatchilar va manfaatdor tomonlar oʻrtasida doimiy matematik ishtirokni ragʻbatlantiradiganqoʻllab-quvvatlovchi muhitni yaratish uchun hamkorlikdagi saʼy-harakatlarni qoʻllab-quvvatlaydi.
O chunk “sei lá” em duas construções do português contemporâneo do Brasil
Authors: Rios de Oliveira Mariangela , Corrêa Cristian Matias do Nascimento
Published: December 2024

Com base na Linguística Funcional Centrada no Uso (LFCU), nos termos de Rosário (2022) e Rosário e Oliveira (2016), investigam-se dois padrões construcionais que recrutam o chunk “sei lá” no português contemporâneo do Brasil: a construção marcadora discursiva  [VLoc] e a construção de predicado nominal [(S) VL (X) P]OPN. A partir de levantamento empírico no Corpus do Português e no site X,  pesquisamos 348 contextos em que ambos os padrões referidos são instanciados. Constatamos que “sei lá” como marcador discursivo tem a mais alta produtividade, com 312 registros, na expressão de sentido de atenuação, incerteza ou descomprometimento. Já como integrante da construção de predicado nominal, em somente 15 dados do site X, “sei lá” passa a atuar como atributo do sujeito, na expressão de estado emocional vago e incerto do locutor. Assumimos que o chunk [sei lá]MD tem propriedades semântico-sintáticas que motivam, via analogização, nos termos de Bybee (2016) e Traugott e Trousdale (2021), o esquema [(S) VL (X) sei láadj]OPN. Constatamos ainda 21 contextos ambíguos, a meio caminho entre a marcação do discurso e predicação nominal.
Uma análise de microconstruções com vai saber no português contemporâneo
Authors: Reginatto Sabrina , Fortilli Solange de Carvalho
Published: December 2024

Analisam-se, neste trabalho, microconstruções com vai saber no português, partindo dos Modelos Baseados no Uso (Bybee, 2016; Diessel, 2019; Traugott; Trousdale, 2021), sustentados, por sua vez, por pressupostos funcionalistas e cognitivistas. Toma-se como objetivo geral descrever as relações de três microconstruções com vai saber: perífrase de futuridade, marcador dubitativo e marcador discursivo. Adota-se uma perspectiva sincrônica, com análise de dados coletados do segmento Web/Dialetos do Corpus do Português. As ocorrências são analisadas por meio dos parâmetros: posição da microconstrução, integração sintática, manifestação de sujeito e unidade semântica conectada à microconstrução. Complementarmente, utilizam-se critérios específicos para a análise de marcadores discursivos, advindos da Perspectiva Textual-Interativa (Jubran; Koch, 2006; Risso et al., 2006; 2015). As análises das configurações formais e dos perfis funcionais das microconstruções conduzem a resultados que confirmam a coexistência das três no português, sendo a primeira atuante na estrutura canônica da sentença e as outras duas mais “desgarradas” e ligadas à expressão de atitudes do falante e à orientação da interação.
Variantes sincrônicas da construção ditransitiva
Authors: Furtado da Cunha Maria Angélica
Published: December 2024

Este artigo tem como objeto as variantes sincrônicas da construção ditransitiva. Discutem-se o uso de configurações argumentais distintas dessa construção e os diferentes itens lexicais que podem preencher o slot verbal. O objetivo é identificar aspectos funcionais que motivam a ocorrência dessas configurações com base na frequência token dos types considerados. O enfoque teórico-metodológico adotado é o da Linguística Funcional Centrada no Uso de viés construcionista. A análise é predominantemente qualitativa com suporte quantitativo, evidenciador de tendências. Os dados empíricos provêm de corpora que registram usos efetivos do português do Brasil em variados gêneros falados e escritos do século XX. Os resultados obtidos indicam que as variantes da construção ditransitiva mantêm entre si relações horizontais na rede construcional, tendo em vista que expressam conteúdo proposicional semelhante, mas diferem quanto a aspectos morfossintáticos e discursivo-pragmáticos.
Metáfora e mudança semântica do arranjo [V por terra]
Authors: Cambrussi Morgana Fabiola , Hoffmann Adriana
Published: December 2024

Neste artigo, investigam-se as mudanças de sentido do arranjo [V por terra] no seu processo de construcionalização, com foco nos sentidos metafóricos identificados em usos que indicam expansão semântica. A base teórica que orientou esta pesquisa foram os princípios da Gramática de construções, teoria que compreende o conhecimento linguístico do falante como uma rede de construções, ou seja, pares FORMA-SIGNIFICADO, abrangendo todos os níveis linguísticos. Além disso, a Teoria da Metáfora Conceitual nos orienta em relação à convencionalização dos sentidos metafóricos da construção [V por terra]. O corpus analisado pertence ao segmento Gênero/Histórico do Corpus do Português e compreende um conjunto de 779 ocorrências, distribuídas no período histórico dos séculos XIV a XX. O estudo indica que o arranjo [V por terra] passou por um processo de construcionalização, dando origem a um novo pareamento entre forma e função. Diante disso, o objetivo do trabalho é analisar como ocorreram as transformações diacrônicas que afetaram o sentido do arranjo [V por terra] e descrever a contribuição das metáforas no processo de mudança. Os resultados dessa análise indicaram que foi determinante a atuação de três metáforas primárias no processo de mudança semântica, sendo TEMPO É ESPAÇO e RUIM É PARA BAIXO duas metáforas de base para o mapeamento conceitual e POR TERRA É RUÍNA/TÉRMINO uma metáfora que resulta a posteriori, representando as funções mais abstratas do arranjo.
A diaconstrução funcional [SN (SVFUNC) X]
Authors: De Freitas Junior Roberto , Da Silva Rosa Xavier Hosana Sheila
Published: December 2024

O artigo trata de uma pesquisa desenvolvida no âmbito da Gramática de Construções Baseada no Uso (Goldberg, 2006; Diessel, 2019; Perek, 2015) e da Gramática de Construções Diassistêmica (Höder et al 2021). A motivação para tal investigação deu-se pela percepção de que alunos surdos de diferentes faixas etárias e níveis de escolaridade apresentam distorções nos usos da construção funcional [SN VFUNC X] com os verbos SER e ESTAR no PB. Nossa hipótese é a de que aprendizes surdos podem não ter especificada a construção funcional [SN VFUNC X] do português do Brasil como L2 – o PBL2 - (Soares & Nascimento, 2020), e suas microconstruções, mas apenas uma diaconstrução funcional [SN (SVFUNC) X], o que leva a supergeneralizações, transferências e interferências no PBL2, refletidas em problemas sistêmicos na produção escrita desses indivíduos. Para a pesquisa, de base qualitativa e quantitativa, aplicamos um teste diagnóstico (TDiag) em formato cloze, para verificarmos o desempenho dos aprendizes surdos, observando incompatibilidades morfossintáticas associadas à construção em foco, o que nos permitiu a caracterização de três grupos de problemas de escrita em PBL2 dos aprendizes surdos: (a) Apagamentos; (b) Preenchimentos impróprios e (c) Combinações discordantes.
Um monte de sentidos
Authors: Amphilóphio Fumaux Nuciene Caroline , Alonso Karen Sampaio Braga
Published: December 2024

Esta pesquisa descreve o uso de quatro construções binominais quantificadoras: "um monte de N2," "uma enxurrada de N2," "uma montanha de N2," e "uma chuva de N2," do ponto de vista da Linguística Baseada no Uso. A hipótese geral que assumimos é que tais construções apresentam diferentes distribuições na língua, ou seja, não são sinônimos absolutos. Dessa forma, o objetivo deste trabalho é descobrir quais são as propriedades semânticas específicas associadas a cada construção com base na análise de seus componentes N2, bem como os significados evocados por "monte," "enxurrada," "montanha," e "chuva" dentro de cada construção. Além disso, realizamos uma análise qualitativa e comparativa dos dados a partir do Corpus Brasileiro, focando nos lexemas mais frequentes em cada construção. De acordo com nossa hipótese, as quatro construções binominais quantificadoras recrutam diferentes lexemas, resultando em diferentes graus de coerência semântica. Ainda observamos que mesmo quando diferentes construções recrutam o mesmo lexema, o significado da construção difere.
Articuladores de relação lógico-semântica, discursivo-argumentativa e de organização textual
Authors: Torres de Aguiar Milena , Machado dos Santos Ana Cláudia , Arena Ana Beatriz
Published: December 2024

Fundamentado nos pressupostos da Linguística Funcional Centrada no Uso em diálogo com a Linguística Textual, este artigo busca descrever alguns padrões funcionais de três microconstruções [sendo assim], [fora que] e [(es)pera aí], em seus usos como articulador lógico-semântico, articulador discursivo-argumentativo e articulador de organização textual, respectivamente. Tais articuladores participam tanto da articulação textual, no nível microestrutural e intermediário, quanto da promoção dos sentidos em um texto. Numa perspectiva sincrônica, tomamos como base textos escritos e escritos como reprodução de fala do Corpus do Português para a análise de nossos dados. Realizamos um estudo prioritariamente qualitativo, descrevendo não só as propriedades de forma e sentido (Croft, 2001) dessas três microconstruções mas também como, atuando como articuladores, estabelecem a conexão das porções textuais (Koch e Elias, 2016). Os resultados apontam que [sendo assim] é um conector com valor semântico de resultado, que, pragmaticamente, apresenta gradiência entre consequência e conclusão; por sua vez, [fora que], ao adicionar o argumento final de uma escala, enfatiza o conteúdo veiculado que funciona como último recurso de convencimento; por fim, [(es)pera aí], como um marcador discursivo, volta-se para a interação entre os interlocutores, auxiliando também na  articulação dos enunciados do ato comunicativo.
Microconstruções conectoras de finalidade
Authors: Marchon Amanda Heiderich , Conceição Gabriela , Camilo Silvana Francisco Guedes
Published: December 2024

Com base no aporte teórico-metodológico da Linguística Funcional Centrada no Uso (Furtado da Cunha; Bispo, 2013; Traugott; Trousdale, 2021), este artigo visa a descrever e analisar comparativamente as microconstruções conectoras de finalidade [na tentativa de] e [na busca de] instanciadas pelo subesquema [prep [det] N de]conect vinculado à rede [X de]conect. Para dar tratamento aos dados, utilizamos a metodologia mista (Lacerda, 2016), a partir de 250 dados sincrônicos advindos do Corpus do Português, na aba NOW. Embora as cláusulas de finalidade prefaciadas pelas microconstruções em análise veiculem a noção de finalidade, observou-se significativa diferença no que se refere (i) à posição dessas cláusulas em relação à cláusula nuclear e (ii) ao grau de previsibilidade de realização do evento expresso pela cláusula de finalidade. Mais especificamente, construções introduzidas no discurso pela microconstrução conectora [na tentativa de]conect apresentam-se mais frequentes na anteposição e desempenham, em geral, a função textual-discursiva de estabelecer ligação entre a parte do discurso precedente e subsequente, ao passo que a posposição é mais frequente em construções com a microconstrução conectora [na busca de]conect e refletem mais traços de cláusulas de finalidade prototípicas.
Composición y diversidad del orden Ephemeroptera (Arthropoda: Insecta) del Río Anaime (Cajamarca-Tolima).
Authors: Ospina-Rodríguez Jhonatan Alexander , Cárdenas-Espitia Ingri Tatiana , Reinoso-Florez Gladys
Published: December 2024

El orden Ephemeroptera es un grupo diverso en el Neotrópico, muy importante a nivel ecológico y como bioindicador, además, presenta amplia distribución en el departamento del Tolima. En esta investigación, se realizaron 2 muestreos durante periodos climáticos contrastantes en tres estaciones de muestreo en la parte alta, media y baja de la microcuenca río Anaime. Se colectó el material biológico aplicando metodologías cuantitativas y cualitativas. Los organismos se determinaron hasta el nivel de género, se estimó abundancia, diversidad alfa y beta a escala temporal y espacial utilizando el software RStudio. En total se colectaron 1145 organismos, distribuidos en 3 familias, Baetidae presentó la mayor abundancia, contrario a Leptophlebiidae. Se encontraron 8 géneros, siendo Baetodes el más abundante, mientras que Mayobaetis y Prebaetodes los menos abundantes. En los sustratos hojarasca y mixto se presentó la mayor abundancia relativa de organismos, contrario a la arena y grava. El orden Ephemeroptera estuvo representado por el 43% de las familias y 19% de los géneros reportados para el Tolima. La mayor diversidad se registró en la parte alta y media de la microcuenca durante el periodo de bajas lluvias, mientras que la mayor abundancia se presentó en la parte baja de la microcuenca durante el periodo de altas lluvias. La composición y diversidad de los efemerópteros en la microcuenca del río Anaime pudo estar influenciada principalmente por los periodos climáticos, la altitud y los sustratos disponibles.
Tricópteros de la cuenca del Río Combeima (Tolima, Colombia) y su relación con impactos antropogénicos
Authors: Cuellar Berrío María Alejandra , Reinoso Flórez Gladys , Guevara Giovany
Published: December 2024

Introducción: Las larvas de tricópteros tienen gran potencial bioindicador por su amplia distribución y respuesta a diversas condiciones fisicoquímicas y biológicas. Diversos estudios en Colombia se han orientado a determinar los posibles impactos antropogénicos sobre la ecología, taxonomía y biología de este grupo de insectos acuáticos. Objetivo: Evaluar la composición de larvas de tricópteros y la presencia de microplásticos (MPs) en la cuenca del Río Combeima (Ibagué, Colombia). Materiales y métodos: Se seleccionaron cuatro puntos de muestreo, dos en la Quebrada Las Perlas y dos en el Río Combeima, aguas arriba y aguas abajo de los caseríos de Juntas y Villa Restrepo, respectivamente, durante tres periodos climáticos contrastantes (época de lluvias, transición a sequía, y transición a lluvias). Resultados: Se identificaron 536 larvas pertenecientes a nueve familias, con el siguiente orden en las tres de mayor abundancia: Hydropsychidae (47,95%), Hydrobiosidae (19,40%) y Helicopsychidae (16,42%). En cuanto a la distribución espacial, el muestreo con mayor abundancia fue el tres (M3, 336 larvas), seguido de M2 (127) y, M1 (73). El registro de MPs mostró 420 fragmentos, con dominancia en la Quebrada Las Perlas (157), y principalmente en forma de fibras de color azul. Conclusión: Se resalta una reducción de la abundancia de larvas de tricópteros de acuerdo con lo registrado en estudios previos en la cuenca, que puede estar asociada con los cambios de uso del suelo y diferencias en los esfuerzos de muestreo durante el ciclo hidrológico. Asimismo, se reportan por primera vez para la cuenca, resultados de macro- y microplásticos.