Η κατά το ελληνικό δίκαιο ποινική προστασία των προσωπικών δεδομένων στο πλαίσιο της αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις
Authors: Λαχανά Κωνσταντία-Χριστίνα 
Published: September 2021

Το διδακτορικό πόνημα πραγματεύεται την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα τα οποία υποβάλλονται σε επεξεργασία για τους σκοπούς της αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις (ΑΔΣΠΥ) σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο. Διαρθρώνεται σε τρία βασικά μέρη, με τις εξής ερευνητικές ενότητες: α) προστατευόμενο έννομο αγαθό στη νομοθεσία για τα προσωπικά δεδομένα, β) τρόποι προσβολής του στο πεδίο ενδιαφέροντος της διατριβής και μέσα της ευρωπαϊκής έννομης προστασίας του και γ) κυρίως θέμα. Στο πρώτο μέρος: α) επισκοπούνται οι σπουδαιότερες υποστηριχθείσες θεωρίες για τα έννομα αγαθά, δηλαδή όσες αφορούν την ιδιωτική ζωή και τον πληροφοριακό αυτοκαθορισμό, β) αποσαφηνίζεται η σχέση μεταξύ ιδιωτικής ζωής και προστασίας δεδομένων στο ευρωπαϊκό και το ελληνικό συνταγματικό δίκαιο, γ) παρουσιάζονται και αποτιμώνται κριτικά οι προταθείσες απόψεις για τα προστατευόμενα στον ν. 2472/1997 μεγέθη και δ) εισφέρεται για πρώτη φορά στην ελληνική ποινική επιστήμη μία πλουραλιστική, συνθετική και συστημική θεώρηση για το ζητούμενο αγαθό. Στο δεύτερο μέρος: α) σταχυολογούνται οι κυριότερες ουσιαστικές προσβολές των έννομων αγαθών οι οποίες εκτυλίσσονται στο πεδίο της ΑΔΣΠΥ, β) επιλέγεται για σχολιασμό η διακρατική ανταλλαγή των πληροφοριών από προεπιλογή ή εξ’ ορισμού στον τομέα της αστυνομικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, γ) περιγράφεται το ευρωπαϊκό, ρυθμιστικό αυτής θεσμικό πλέγμα με επίκεντρο την αρχή της διαθεσιμότητας, δηλαδή η Σουηδική Πρωτοβουλία, η Σύμβαση Prüm και η Πρόταση της Επιτροπής, δ) μελετάται λεπτομερώς και αξιολογείται κριτικά το ευρωπαϊκό γενικό θεσμικό καθεστώς προστασίας δεδομένων στο πεδίο της ΑΔΣΠΥ, δηλαδή η ισχύουσα Απόφαση- Πλαίσιο 2008/977/ΔΕΥ και η μέλλουσα να τεθεί σε ισχύ Οδηγία (ΕΕ) 2016/680 και ε) προσεγγίζεται εννοιολογικά η ιδιάζουσα φύση της επεξεργασίας που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής τους. Στο τρίτο μέρος αναλύεται συνολικά το ελληνικό, γενικό και ειδικό, θεσμικό πλαίσιο που διέπει ενιαία, σε αμφότερα τα σκέλη της διακρατικής συνεργασίας, την ποινική προστασία των δεδομένων τα οποία υποβάλλονται σε επεξεργασία για τους σκοπούς της ΑΔΣΠΥ. Εξετάζονται επομένως και αποτιμώνται κριτικά: α) οι ειδικές, τομεακές ρυθμίσεις που τυποποιούνται στα νομοθετήματα για τη σύσταση και λειτουργία των ενωσιακών πληροφοριακών συστημάτων αφενός (SIS II, σύστημα πληροφοριών και αρχεία δεδομένων που ανοίγονται προς ανάλυση της Europol, VIS, Eurodac και Eurojust) και για την ενίσχυση των διακρατικών πληροφοριακών ανταλλαγών αφετέρου (Σουηδική Απόφαση- Πλαίσιο, Απόφαση Prüm) και β) ο συμπληρωματικά εφαρμοζόμενος ν. 2472/1997, τόσο στο γενικό του περίγραμμα, όσο και ως προς τρία, σχετιζόμενα μαζί του ειδικά ζητήματα. Για την ενότητα της συνολικής ανάπτυξης του θέματος συμπεριλαμβάνεται το εξουσιοδοτικό πλέγμα των αμοιβαίων, διαμεθοριακών πληροφοριακών διαβιβάσεων μεταξύ ημεδαπών και αλλοδαπών διωκτικών αρχών, ARO και FIUs. Η τελευταία ενότητα της διατριβής αφιερώνεται στην κανονιστική ρύθμιση της επεξεργασίας δύο ειδικών κατηγοριών δεδομένων, των γενετικών και των τηλεπικοινωνιακών, για τους σκοπούς της εγχώριας και της ευρωπαϊκής αντεγκληματικής πολιτικής.