Το στάδιο των διαπραγματεύσεων στη σύμβαση πώλησης
Authors: Δημητρίου Ιωάννης 
Published: April 2023

Η παρούσα διατριβή πραγματεύεται τις νομικά κρίσιμες πτυχές του σταδίου των προσυμβατικών διαπραγματεύσεων και τις ιδιαιτερότητες που αυτές εμφανίζουν στη σύμβαση της πώλησης. Η προσέγγιση της προβληματικής επιχειρείται μέσω της ανάλυσης της έννοιας και της λειτουργίας της προσυμβατικής σχέσης με γνώμονα την ερμηνεία των διατάξεων των άρθρων 197-198 ΑΚ, οι οποίες αποτελούν το δικαιοθετικό έρεισμα της γενικής υποχρέωσης για καλόπιστη και σύμφωνη με τα συναλλακτικά ήθη διαπραγμάτευση στο ελληνικό ιδιωτικό δίκαιο.Στο πρώτο μέρος της μελέτης επιχειρούνται η εννοιολογική οριοθέτηση του σταδίου των διαπραγματεύσεων με χρονικά και λειτουργικά κριτήρια και η εξέταση της νομικής μεταχείρισης που επιφυλάσσει σε αυτό το ελληνικό ιδιωτικό δίκαιο. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην ανάλυση της νομικής φύσης, των προϋποθέσεων γένεσης και του υποκειμενικού και αντικειμενικού πεδίου εφαρμογής της ευθύνης από διαπραγματεύσεις με έμφαση στο περιεχόμενο, το είδος και το εύρος της προβλεπόμενης αποζημίωσης.Στο δεύτερο μέρος της έρευνας αξιοποιούνται τα συναχθέντα συμπεράσματα, προκειμένου να αναδειχθούν οι ιδιαιτερότητες που εμφανίζει η διαπραγμάτευση της σύμβασης πώλησης. Για την πληρέστερη κατανόηση της έννοιας και της λειτουργίας της προσυμβατικής σχέσης επιχειρείται η οριοθέτηση του υποκειμενικού και του αντικειμενικού πεδίου της. Ως προς το πρώτο σκέλος τα κύρια και τα δευτερεύοντα υποκείμενα των διαπραγματεύσεων διακρίνονται κατ’ αρχάς βάσει λειτουργικών κριτηρίων και αναδεικνύονται οι προϋποθέσεις εννοιολογικής ταύτισης των ιδιοτήτων του διαπραγματευομένου και του υποψηφίου συμβαλλομένου, οι οποίες δεν συμπίπτουν κατ’ ανάγκη στο ίδιο πρόσωπο. Παράλληλα, διερευνάται η δυνατότητα διεύρυνσης των υποκειμενικών ορίων της προσυμβατικής ευθύνης μέσω της αξιολογικής εξομοίωσης του ρόλου του πωλητή και του αγοραστή με εκείνον που διαδραματίζουν τρίτοι εμπλεκόμενοι στη διαπραγματευτική διαδικασία. Ως προς το δεύτερο σκέλος η περιγραφή του αντικειμένου των διαπραγματεύσεων εστιάζει στο περιεχόμενό τους και στον προορισμό τους να εξυπηρετήσουν τις επιδιώξεις των συναλλασσομένων, τόσο ως προς την προετοιμασία της σκοπούμενης πώλησης, όσο και ως προς τη διεξαγωγή της διαπραγματευτικής διαδικασίας. Εξετάζεται ειδικότερα η δυνατότητα του πωλητή και του αγοραστή να παρακάμψουν τη διαπραγματευτική διαδικασία ή να παρεκκλίνουν από τις ετερόνομες νομοθετικές επεμβάσεις στη διαπραγματευτική και την εν γένει συμβατική ελευθερία τους, συμφωνώντας τον τρόπο και τις προϋποθέσεις έναρξης και διεξαγωγής της διαπραγμάτευσης, προσδιορίζοντας την τηρητέα εκ μέρους τους συμπεριφορά και το περιεχόμενο των ειδικότερων προσυμβατικών υποχρεώσεων, αλλά και τις συνέπειες της αθέτησής τους. Χρήσιμα πορίσματα για την εγγύτερη προσέγγιση της φύσης και της λειτουργίας της προσυμβατικής σχέσης αντλούνται και μέσω της εξέτασης της επαναδιαπραγμάτευσης των όρων της συναφθείσας πώλησης, κατά τον βαθμό που η σχετική υποχρέωση εμφανίζει κοινό δογματικό έρεισμα με την υποχρέωση καλόπιστης διαπραγμάτευσης. Το ενδιαφέρον της μελέτης επικεντρώνεται ακολούθως στην εξειδίκευση του περιεχομένου του γενικού προτύπου καλόπιστης συμπεριφοράς στη διαπραγμάτευση της σύμβασης πώλησης και στα επιμέρους καθήκοντα που απορρέουν για τα υποψήφια συμβαλλόμενα μέρη από τις γενικές ρήτρες της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται ζητήματα συρροής των εννόμων συνεπειών που προβλέπει κάθε υποσύστημα διατάξεων σε σχέση και με τις ειδικότερες ρυθμίσεις των προσυμβατικών συμπεριφορών που δικαιολογούν την ανατροπή της συναφθείσας πώλησης.Η ανάπτυξη του θέματος ολοκληρώνεται στο τρίτο μέρος με την ανάλυση της νομικής μεταχείρισης που επιφυλάσσεται στη διαπραγμάτευση της σύμβασης πώλησης σε διεθνές επίπεδο και στο πλαίσιο της εναρμόνισης- ενοποίησης του ευρωπαϊκού ιδιωτικού δικαίου. Παρουσιάζονται συγκεκριμένα οι διατάξεις της Διεθνούς Σύμβασης της Βιέννης για τις Διεθνείς Πωλήσεις Κινητών και των Αρχών των Διεθνών Εμπορικών Συμβάσεων, οι οποίες δύνανται να αποτελέσουν νομοθετικό έρεισμα προσυμβατικών υποχρεώσεων για τους υποψήφιους συμβαλλόμενους της πώλησης, και οι αντίστοιχοι «ηπίου δικαίου» κανόνες των Αρχών του Ευρωπαϊκού Δικαίου των Συμβάσεων, του Σχεδίου Κοινού Πλαισίου Αναφοράς και της αποσυρθείσας πλέον Πρότασης Κανονισμού για το Κοινό Ευρωπαϊκό Δίκαιο των Πωλήσεων, στους οποίους βρίσκουν ρητή θεμελίωση η υποχρέωση προς καλόπιστη διαπραγμάτευση και η προσυμβατική ευθύνη για την αθέτησή της.