Le droit de la discrimination fondée sur le handicap et l’état de santé et sa contribution à la lutte contre la discrimination multiple
Authors: Μπενιουδάκη Άννα 
Published: September 2021

Η αντιμετώπιση των διακρίσεων στην εργασία είναι ένα σύνθετο και ζωντανό ζήτημα που εγείρει ερωτήματα σχετικά με την προσαρμοστικότητα των προστατευόμενων από την εργατική νομοθεσία δικαιωμάτων σε σχέση με την κατάσταση που βιώνουν οι εργαζόμενοι. H νομολογία και η θεωρία πάνω σε αυτό το ζήτημα εξελίσσονται συνεχώς. Στο πρώτο μέρος της παρούσας μελέτης, εξετάζεται η αναπηρία και η κατάσταση της υγείας ως απαγορευμένοι λόγοι διακρίσεων. Αναφέρεται η κοινωνική προσέγγιση της έννοιας της αναπηρίας ή οποία σε αντίθεση με το ιατρικό μοντέλο της αναπηρίας, αποσυνδέει το πρόβλημα από το μεμονωμένο άτομο και το τοποθετεί στις κοινωνικές διεργασίες που συνδέονται με την ανθρώπινη διαφορετικότητα. Εξετάζεται η την εκ του νόμου υποχρέωση των εύλογων προσαρμογών που παρέχονται στα άτομα με αναπηρίες και η εφαρμογή της υποχρέωσης αυτής από τη νομολογία, οι θετικές δράσεις και ο ρόλος τους στις διακρίσεις κατά της αναπηρίας, καθώς και η δικαιολόγηση της διαφορετική μεταχείρισης λόγω αναπηρίας. Η παρούσα διατριβή περιέχει μελέτη της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, της 13ης Δεκεμβρίου 2006. Η ανωτέρω Σύμβαση αποτελεί πλέον τον πυρήνα της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και πολιτικής για την αναπηρία. Επιπλέον, πέρα ​​από την έννοια της «αναπηρίας», στην παρούσα διατριβή εξετάζεται το ζήτημα του κατά πόσον η ασθένεια και η ανικανότητα είναι απαγορευμένοι λόγοι διακρίσεων. Ο ευρωπαίος νομοθέτης δεν φαίνεται πρόθυμος να τις συμπεριλάβει στα απαγορευμένους λόγους διάκρισης. Η μελέτη του νομικού καθεστώτος της προστασίας κατά των διακρίσεων λόγω αναπηρίας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι ρυθμίσεις της προστασίας αυτής είναι δυνατό να συνεισφέρουν λύσεις στις περιπτώσεις όπου η προστασία κατά των διακρίσεων με βάση την κατάσταση της υγείας δεν είναι νομοθετικά κατοχυρωμένη. Το δεύτερο μέρος της μελέτης είναι αφιερωμένο στην ανάλυση των πολλαπλών διακρίσεων. Υπογραμμίζεται η αναποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και, ως εκ τούτου, της πλειοψηφίας των νομοθεσιών των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην αντιμετώπιση των πολλαπλών διακρίσεων. Παρατηρείται ότι το νομικό σύστημα κατηγοριοποίησης πρέπει να τεθεί υπό αμφισβήτηση διότι δεν επιτρέπει την αναγνώριση και την προστασία των πολλαπλών ταυτοτικών στοιχείων της προσωπικότητας των ατόμων και κατά συνέπεια δεν επιτρέπει την αναγνώριση των διακρίσεων που που βασίζονται σε περισσότερους από έναν απαγορευμένους λόγους που αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους τρόπο που τους καθιστά αδιαχώριστους και την προστασία κατά αυτών. Συνάγεται το συμπέρασμα ότι το καθεστώς προστασίας έναντι των διακρίσεων λόγω αναπηρίας θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε λύσεις για το θέμα της αναγνώρισης των πολλαπλών διακρίσεων και της προστασίας εναντίον της, χάρη στην εξατομικευμένη προσέγγιση και την αξιολόγηση του περιβάλλοντος του εργαζόμενου που αυτό απαιτείται. Η παρούσα μελέτη έχει ως στόχο να υποστηρίξει την εισαγωγή της έννοιας των «πολλαπλών διακρίσεων», τόσο στην νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εκείνη των κρατών μελών. Η εισαγωγή μίας νομοθετικής διάταξης που θα απαγορεύει ρητώς της πολλαπλές διακρίσεις και ειδικότερα τις διακρίσεις που βασίζονται σε λόγους που αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους θα δώσει μια νέα ώθηση στην καταπολέμηση των διακρίσεων και θα επιτρέψει την αντιμετώπιση των υφιστάμενων νομοθετικών ελλείψεων.