bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Kanttekeningen bij A. Baart: Een theorie van de presentie
Authors: van Tillo G.
Published: July 2021

Het kost enige moeite om zicht te krijgen op dit werk, zeker als het erom gaat iets te zeggen over de methodische kant van het onderzoek en daarmee van de wetenschappelijke waarde van de gepresenteerde theorie. Dat komt omdat deze theorie niet afgeleid is uit één samenhangend onderzoek, maar teruggaat op 13 deelprojecten, waarvan er vier tot het vooronderzoek behoren en nog eens vier meer theoretisch literatuuronderzoek betreffen.. Dit betekent dat bij de ondernomen poging om tot theorievorming te komen, teruggegrepen wordt op zes empirische projecten, gericht op het onderzoek van het pastoraat in achterstandswijken. Bij elk van deze empirische projecten gaat het overigens slechts om kleine tot zeer kleine steekproeven. Om hiervan een indruk te geven, ging het daarbij respectievelijk om onderzoek naar het beroepsmatig handelen van twee buurtpastores (1), vier buurtpastores (2), onderzoek op vijf locaties (3), theoretisch onderzoek (4) gecombineerd met zes casestudies (5) en twee onderzoeken naar de aard van het pastoraat op de locatie Utrecht (6). Hierbij werden voornamelijk kwalitatieve methoden gebruikt, zoals inhoudsanalyse en verwerking van de interviewprotocollen met behulp van Kwalitan. Deze verschillende onderzoeken leiden tot deeltheorieën waaruit ten slotte de theorie van de presentie gecompileerd wordt. Onder presentie verstaan de onderzoekers de specifieke wijze waarop de pastor voor de pastoranten aanwezig is. Om de theorie die de onderzoekers met betrekking tot dit aspect van het pastorale beroep ontwikkeld hebben, in al zijn nuanceringen goed te begrijpen, zou men het hele onderzoeksverslag moeten lezen. Het doel van de theorie is 'uit te leggen hoe presentie totstandkomt, hoe ze betekenisvol is voor een bepaald probleem, en te verklaren waarom dat zo is'. De onderzoekers claimen dat presentie uit hun onderzoek naar voren komt als een algemene categorie, 'die totstandkomt doordat ze de ander uit zijn benarde eenzaamheid verlost en opneemt in enige, betekenisvolle gemeenschappelijkheid' (p. 793).
Wat te denken geeft: theorievorming in kwalitatief onderzoek
Authors: Baart Andries
Published: July 2021

Dat vier collega’s zich de grote moeite hebben getroost om mijn Een theorie van de presentie (voortaan TP) te bestuderen op zijn onderzoeksmatige aspecten, ervaar ik als een grote eer die ik dankbaar aanvaard. Dat de besprekingen bovendien overwegend welwillend oordelen over het verzette werk en soms zelfs regelrecht enthousiast zijn, is zeer verheugend. In deze bijdrage ga ik in op het meer kritische commentaar waarbij ik me beperk tot één thema: de theorievorming in een kwalitatieve casestudie. Niet dat alle kritische bemerkingen uitsluitend daarop betrekking hebben, maar wel omdat naar mijn mening daarover het meest te leren valt.
Over actieonderzoek
Authors: Jacobs Gaby
Published: July 2021

Een handboek heeft de pretentie van een andere orde te zijn dan een bundel met verschillende bijdragen en iets toe te voegen aan de bestaande literatuur op een bepaald terrein. Volgens het Wolters Nederlands Woordenboek is een handboek een boek waarin een beknopte samenvatting wordt gegeven van een tak van wetenschap. In die zin zou het zowel voor de beginneling die zich op een bepaald terrein snel wil inwerken een geschikt medium zijn, maar ook voor gevorderden die het als een soort naslagwerk kunnen gebruiken. Met dit in mijn achterhoofd heb ik het handboek gelezen.
Toegang tot kwalitatieve onderzoeksinformatie: ook in het Nederlands?
Authors: de Boer Fijgje
Published: July 2021

Het zoeken naar informatie is met internet aanzienlijk gemakkelijker geworden. Er zijn veel zoekmachines die je – na het intypen van het zoekwoord – toegang geven tot de informatie waarnaar je op zoekt bent. Je krijgt dan overwegend heel gerichte – en vaak feitelijke – informatie over bijvoorbeeld een bepaalde ziekte waar je aan lijdt, over de diagnose of de verschijnselen. Je kunt ook meer lezen over de medicatie die je hebt ontvangen. Je zoekt naar contactadressen of bepaalde organisaties. Het is er bijna allemaal te vinden. Ook reisverhalen over bepaalde streken of trektochten die mensen hebben gemaakt. Zoeken op internet wordt moeilijker als je minder feitelijke informatie wilt vergaren. Als je zoekt naar een thema of een verschijnsel dat je op een kwalitatieve wetenschappelijke wijze wilt onderzoeken.
De kwalitatieve survey: soms routineus, meestal exploratief, meestal beschrijvend, vaak hypothesevormend, soms toetsend
Authors: Jansen Harrie
Published: July 2021

Het essay van Swanborn heb ik met instemming gelezen voor wat betreft de pragmatische benadering en de waardering van explorerend onderzoek. Kwalitatief onderzoekers voelen zich vaak in het defensief gedrongen door labels als 'beschrijvend' en 'exploratief' die minder hoog aangeschreven staan dan 'toetsend' en 'verklarend'. Voor dat gevoel zijn goede redenen, gezien de miskenning van de wetenschappelijke waarde en noodzaak van kwalitatief onderzoek in algemene methodologieboeken en in universitaire m & t curricula. Swanborn steekt ons een hart onder de riem door te stellen dat zonder beschrijving en vooral exploratie geen wetenschap totstandkomt. Toch vind ik de 'kwantitativistische' bias ook in zijn tekst. De strekking blijft dat het meeste kwalitatieve onderzoek toch exploratief en beschrijvend is en dat toetsing van theorie toch voornamelijk voorbehouden is aan kwantitatief onderzoek. Zoals vaak wordt de vraag naar theorievorming echter ook hier niet aan de orde gesteld, alsof dat niet de kerntaak is van alle wetenschap.
Russische Maffia in Nederland?!
Authors: Siegel Dina
Published: July 2021

Participerende observatie wordt in de criminologie nauwelijks gebruikt. Dat geldt met name voor het bestuderen van georganiseerde misdaad. De meeste studies over dit verschijnsel zijn gebaseerd op justitiële en politiële gegevens, op interviews met deskundigen (vaak op hun beurt ook weer personen uit het veld van politie en justitie) of sleutelrespondenten, die bereid zijn met de autoriteiten samen te werken (spijtoptanten) of hun levensverhaal te (laten) publiceren.
Handleiding voor gedragswetenschappelijk onderzoek via internet
Authors: Edwards Arthur
Published: July 2021

Met dit boek willen de auteurs een overzicht bieden van de mogelijkheden voor het doen van onderzoek via internet. Het boek is bestemd voor onderzoekers op het brede gebied van de sociale en gedragswetenschappen. Zelf zijn de auteurs afkomstig uit de psychologie en de cognitieve wetenschappen. De meeste voorbeelden zijn aan deze wetenschapsgebieden ontleend, maar de gedragswetenschappelijke invalshoek bepaalt ook de thema's die in het boek aan de orde komen. Het boek behandelt primair en secundair onderzoek. De meeste aandacht krijgt het primair onderzoek dat wordt opgevat als onderzoek dat zijn gegevens ontleent aan individuele deelnemers. Zo wordt uitvoerig ingegaan op het uitvoeren van surveys via internet, maar onderzoek van websites van organisaties blijft bijvoorbeeld buiten beschouwing.
De meerwaarde van kwalitatief onderzoek
Authors: Hoffer Cor
Published: July 2021

In haar bespreking van mijn boek over orgaandonatie constateert Eline Kieft dat de christelijke invalshoek veruit de meeste pagina's in beslag neemt. Ze vindt dat jammer, omdat daardoor 'het (formele) gedachtegoed' van jodendom, islam en humanisme relatief minder aan bod komt. Gelukkig ziet ze een en ander gecompenseerd door de uitgebreide citaten van gelovigen uit de drie laatste levensbeschouwelijke stromingen.
Ter afsluiting: dupliek van Fred Wester
Authors: Wester Fred
Published: July 2021

Gabriëls heeft natuurlijk gelijk dat ik zijn boek had kunnen lezen alsof het door Foucault geschreven is. Ik heb het gelezen alsof het een sociaal-wetenschappelijk onderzoek is. Ik heb de waarheid niet in pacht, maar vanuit die onderzoeksoptiek vind ik de analyse van de intellectuelen in Nederland niet overtuigend. En zonder die onderzoeksoptiek vind ik zijn verhaal over de intellectuelen ook helemaal niet spannend. 'De Tweehonderd, (of desnoods vijftig, vijfentwintig of mag het ook tien zijn?) van Gabriëls' had ik wel leuk gevonden. Dat neemt niet weg dat Gabriëls werk heeft verricht dat zijn promotoren en anderen heeft overtuigd. Ik geloof beslist dat hij getracht heeft de controverses 'waarheidsgetrouw' weer te geven. Maar dat het een illusie is om exact te definiëren wat een intellectueel is, ontslaat je nog niet van de plicht om regelmatig je sensitizing concept nauwkeurig te omschrijven zodat de lezer een idee krijgt waar het om gaat. Dan is het maar de vraag of de door Gabriëls ontdekte kosmopolieten intellectuelen zijn zoals hier bedoeld. Ik kreeg nu allerlei associaties met een soort sekte, die nog flink van zich kan laten horen in Star Wars VIII (The Revenge of the Cosmopolitans).
Op zoek naar Turkse illegalen
Authors: Staring Richard
Published: July 2021

In mijn dissertatie Reizen onder regie (Staring 2001) beschrijf ik een categorie vreemdelingen waar veel over wordt gedebatteerd en geschreven, maar die meestal buiten wetenschappelijke beschouwingen en trendstudies over migranten valt. Dat is het geval omdat het deze vreemdelingen aan geldige verblijfsdocumenten ontbreekt, ze normaliter niet bij lokale overheden geregistreerd staan en daarmee op papier niet bestaan. In Reizen onder regie tracht ik antwoorden te formuleren op onderzoeksvragen naar de overkomst en incorporatie van illegaal in Nederland woonachtige Turkse migranten of toeristen (turistler, enkelvoud turist), zoals ze door hun landgenoten worden genoemd.
Follow-up studie van cocaïnegebruikers na zes jaar:
het relaas van een moeizame zoektocht
Authors: Slock Sarah , Decorte Tom
Published: July 2021

In dit artikel behandelen we een belangrijk dilemma waarmee onderzoekers worden geconfronteerd tijdens het uitvoeren van een follow-up onderzoek. De wetenschappelijke betrouwbaarheid bij longitudinaal onderzoek hangt in grote mate af van een laag uitvalpercentage. Maar hoe vind je respondenten na zes jaar terug? Vanuit de eigen praktijkervaring wordt de moeizame zoektocht beschreven.
Onderzoekspraktijk en onderzochte praktijk
Authors: Wardekker Wim
Published: July 2021

Sinds jaar en dag proberen sociale wetenschappers en wetenschapsfilosofen een model van wetenschappelijk onderzoek te ontwikkelen waarin ook aan de onderzochten een stem wordt gegeven, of zoals Tromp zegt: dat berust op een subject-subjectrelatie tussen onderzoekers en onderzochten. Het interpretatieve model blijkt daarvoor niet te voldoen, onder meer omdat de eis van objectiviteit daarin zo wordt uitgelegd dat de onderzoeker zelf 'transparant' moet worden en daardoor nauwelijks zelf als subject met eigen inbreng kan figureren. Dat is wel het geval in de vele varianten van actie- of handelingsonderzoek die in de loop van de jaren zijn ontwikkeld. Maar van die modellen moet dan weer gezegd worden dat hun theoretische onderbouwing niet altijd even hecht was. In Nederland werd een vorige interessante bijdrage geleverd door Harry Coenen (1987), die zich grotendeels baseerde op het werk van Giddens. Inmiddels is zowel de praktijk als de theorie van deze vorm van onderzoek een stapje verder. In haar proefschrift levert Coyan Tromp een gedegen filosofische onderbouwing van wat zij aanduidt als een 'kritisch-reflexief wetenschapsmodel'. Die onderbouwing berust in haar geval grotendeels op het werk van Habermas, met een belangrijke rol voor Bourdieu en Giddens.
Over tekstsociologie en constructivisme
Authors: van den Berg Harry
Published: July 2021

Op het terrein van de sociologische discoursanalyse in Nederland neemt Gerhard Nijhof een bijzondere positie in. Samen met Paul ten Have kan hij beschouwd worden als een van de nestors op dit gebied. Maar in tegenstelling tot Paul ten Have, die vooral naam heeft gemaakt op het terrein van de conversatieanalyse, heeft Gerhard Nijhof zich vooral gestort op de manier waarop sociale werkelijkheden via taal geconstrueerd worden. Gerhard Nijhof is al vanaf begin jaren tachtig actief in de ontwikkeling van een benadering die hij in navolging van Peter Zima aanduidt als tekstsociologie. Tekstsociologie is ook de titel van het boek, dat eind 2003 van de persen rolde. Het boek pretendeert geen systematische inleiding te geven, maar is een bundel van ten dele eerder gepubliceerde en soms enigszins bewerkte artikelen. Het boek laat zich lezen als een persoonlijke ontdekkingstocht in het veld van discoursanalyse. Mede daardoor is het een zeer leesbaar boek. De keerzijde van een bundeling met eerder verschenen artikelen is echter dat sommige theoretische argumentaties wel erg vaak herhaald worden. Toch is het een boek dat aan te bevelen is aan degenen, die zich willen oriënteren in deze manier van sociologie bedrijven.
Vele bomen sieren het bos
Authors: van der Werf-Ackerman Sigrid
Published: July 2021

Regelmatig verschijnen er publicaties over kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Het boek van Migchelbrink blijkt te voorzien in de behoefte aan een uitgesproken praktijkgerichte aanvulling op de vele wetenschapstheoretische publicaties op het terrein van methoden en technieken van onderzoek. Niet voor niets is dit de achtste keer dat het boek in zeven jaar tijd is uitgegeven. Migchelbrink schreef deze publicatie op grond van inzichten en ervaringen die hij heeft opgedaan in een reeks van jaren van onderwijs en onderzoek bij gezondheidsinstellingen. Met deze publicatie wil hij een bijdrage leveren aan het adequaat gebruik van praktijkgericht onderzoek, waarbij het zijn bedoeling is in 'gedachtegangen, ideeën en praktische handreikingen voor het ontwerpen en uitvoeren van praktijkgericht onderzoek' te voorzien. Het boek is bedoeld voor studenten, beroepsbeoefenaren in zorg en welzijn en docentbegeleiders in het hoger beroepsonderwijs. De auteur geeft aan dat er geen speciale voorkennis vereist is voor het lezen van dit boek en dat het geschikt is voor zelfstudie.
Reactie op Van der Werf
Authors: Migchelbrink Ferdie
Published: July 2021

Beste Sigrid,
Najaarsconferentie van het Platform KWALON
Authors: Scheppers Emmanuel , Weustink Gerdy
Published: July 2021

Het Platform KWALON organiseerde in de maand december 2004 een najaarsconferentie getiteld: 'Over analyse'. De conferentie was bedoeld voor onderzoekers, docenten en studenten die zich bezighouden met kwalitatief onderzoek en onderwijs. De middag stond in het teken van de analyse van kwalitatieve onderzoeksgegevens en werd voorgezeten door dr. Adri Smaling. De middag werd afgesloten met het uitreiken van de KWALON scriptieprijzen 2002 en 2003. Dit verslag wil een indruk geven van deze boeiende en drukbezochte studiemiddag.
Participeren in een Marokkaans huishouden
Authors: Buitelaar Marjo
Published: July 2021

Tussen 1983 en 1984 deed ik leeronderzoek naar de betekenis van de hammâm, het Moorse bad, voor vrouwen in Sidi Slimane, een klein provinciestadje in de Marokkaanse Gharb-vlakte. Ik was daar terechtgekomen via de Marokkaanse echtgenoot van een achternicht van me. Hij had geregeld dat ik de eerste weken bij de familie van zijn broer zou doorbrengen. Het klikte goed tussen mijn gastfamilie en mij, en bovendien woonden zij op nog geen vijfhonderd meter verwijderd van een badhuis, zodat ik graag inging op hun uitnodiging om bij hen te blijven wonen.
De praktijk van onderzoek doen
Authors: Piters Ronald
Published: July 2021

De inleiding van dit boek is zoals het betaamt en stelt onderzoeken voor als het stellen van de juiste vragen, zoals: 'Wat is onderzoek doen eigenlijk'? en 'Hoe zet je een onderzoek op'? Deze vragen worden samen met de opbouw van het boek besproken aan de hand van het onderzoeksproces: ontwerpen, verzamelen, analyseren en evalueren.
Onderzoek naar problematische jeugdgroepen
Authors: Staring Richard
Published: July 2021

Veel jeugdcriminaliteit vindt plaats in groepsverband, maar tegelijkertijd – zo constateren Beke, Van Wijk en Ferwerda – is de kennis rondom de invloed van groepen op criminaliteit gebrekkig. In hun studie Jeugdcriminaliteit in groepsverband ontrafeld trekken de auteurs verschillende methodologische registers open om inzicht te verwerven in de aard en omvang van problematische jeugdgroepen in vijf middelgrote steden. De studie, verricht in opdracht van het ministerie van Justitie, beslaat acht hoofdstukken waaronder 'voor de geïnteresseerde lezer' een methodologische verantwoording van het onderzoek. In hoofdstuk 3 presenteren de auteurs een bestaande classificatie van de problematische jeugdgroepen in 'hinderlijk', 'overlastgevend' en 'crimineel', die de basis vormt voor een inventarisatie van problematische jeugdgroepen door politieambtenaren in vijf middelgrote steden. In het vierde hoofdstuk wordt deze classificatie van problematische jeugdgroepen nader geanalyseerd. Acht jeugdgroepen zijn uiteindelijk door veldwerkers gevolgd, waarvan de resultaten vooral in het vijfde hoofdstuk zijn terug te vinden. In het zesde hoofdstuk verdiepen de auteurs de groepsdynamiek van de jeugdgroepen aan de hand van drie criteria: de ernst van het probleemgedrag, de mate van organisatie en de mate van hiërarchie. Dit leidt tot de conclusie dat jeugdgroepen voortdurend van samenstelling wisselen en dat zij voor wat hun criminele activiteiten betreft er verschillende motieven en werkwijzen op na houden (p. 120). Tevens wijzen de auteurs op de samenhang tussen de ernst van de gepleegde delicten en de organisatiestructuur. Hechte en georganiseerde groepen maken zich over het algemeen schuldig aan ernstiger vormen van criminaliteit dan de lossere ongeorganiseerde jeugdgroepen. In het samenvattende en concluderende achtste hoofdstuk besteden Beke et al. veel aandacht aan de vraag hoe problematische jeugdgroepen het meest effectief kunnen worden aangepakt.
Het tweede KWALON-jaarboek
Authors: Wester Fred , Boeije Hennie , Hak Tony
Published: July 2021

Deze aflevering van het tijdschrift KWALON is tegelijkertijd het tweede KWALON-boek, na KWALON 23 dat verscheen in 2003. De samenstelling is dan ook niet gebaseerd op de normale rubrieken van het tijdschrift, maar is een bundeling van bijdragen die door de speciale redactie zijn verzameld onder de titel 'Methodische keuzen in kwalitatief onderzoek'.
Organisatiecultuur in Vlaamse rusthuizen: de complexe zoektocht tussen orde en chaos
Authors: Declercq Anja
Published: July 2021

Dit artikel gaat over de opvang van ouderen met dementie in Vlaamse rusthuizen. Ook in de residentiële zorg voor dementerende bejaarden leeft het discours rond kwaliteitsvolle zorg en 'zorg op maat'. Het zorgaanbod moet aansluiten bij de lichamelijke, psychische, sociale en geestelijke behoeften van de bewoners (De Lange, 2004). Maar wat zijn die behoeften precies bij personen met dementie? Wat dient men te verstaan onder 'aangepaste en optimale zorg'? Hoe kan men in residentiële voorzieningen de kwaliteit van zorg vaststellen of meten? En aan welke voorwaarden moet men voldoen wil men kwaliteitsvolle zorg verstrekken? Op geen van deze vragen is een pasklaar antwoord voorhanden.
Lerend evalueren; een expeditieverslag
Authors: Edelenbos Jurian , van Buuren Arwin
Published: July 2021

In 2003 hebben wij met enkele andere onderzoekers het Stimuleringsprogramma Burger en Milieubeleid van het Nederlandse Ministerie van Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening en Milieu (VROM) geëvalueerd met behulp van een lerende evaluatieaanpak (zie Edelenbos e.a., 2003; Edelenbos & Van Buuren, 2005). Dit programma moest het milieubeleid meer 'van, voor en door de burger' maken. We hebben dit onderzoek 'anders dan anders' aangepakt, met name om een grotere doorwerking van de studie te bewerkstelligen. Daarom hebben we gaandeweg een 'lerende evaluatie' vormgegeven, die was gericht op daadwerkelijke gedragsverandering en leermomenten voor het betrokken programmateam. Tegelijk was de evaluatie klassiek, in de zin dat de politiek-bestuurlijke top en de volksvertegenwoordiging moesten kunnen beoordelen of het programma moest worden voortgezet. In deze bijdrage gaan we vooral in op het proces van de lerende evaluatie en wat de ervaringen zijn die we hebben opgedaan bij de uitvoering van dit type van evalueren.
Leesboek over kwalitatief onderzoek
Authors: Boeije Hennie
Published: July 2021

In het voorwoord zegt de redactie dat dit boek geen handboek is. Maar wat is het dan wel? Het heeft alle kenmerken van een handboek: een prijs van dik boven de 100 euro, omvangrijk, een keur van auteurs, een gerenommeerde uitgever en een structuur bestaande uit zeven delen met daarin 38 hoofdstukken waarin ontwikkelingen op het vakgebied worden beschreven.
Minder onderwijs methodologie
Authors: Smaling Adri
Published: July 2021

Er zijn duidelijke aanwijzingen dat er voor de sociale wetenschappen steeds minder onderwijs wordt gegeven in methodologie. Men beperkt zich tot het aanleren van enkele technieken. Dit doet vrezen dat ook de onderzoeksinspanning op dit terrein minder wordt. Dit is te betreuren.
Mixed Methods : een nieuwe methodologische benadering?
Authors: de Boer Fijgje
Published: July 2021

In het Handbook of Mixed Methods in Social & Behavioral Research presenteren Tashakorri en Teddlie (2003) de term 'Mixed Methods-benadering' als aanduiding voor wat zij noemen de third methodological movement. Volgens hen verdient deze onderzoeksbenadering, die in de afgelopen decennia is ontwikkeld en toegepast om een veelheid aan praktische problemen op te lossen, een eigen benaming. Zij zijn niet de enigen. De afgelopen jaren is ook in andere handboeken Mixed Methods als een onderzoeksbenadering gepresenteerd (zie onder meer Creswell, 2003; Hesse-Biber & Leavy, 2006). Het kenmerk van deze onderzoeksbenadering is dat het om de combinatie van de kwalitatieve en kwantitatieve methode gaat. Combinaties van verschillende kwalitatieve of kwantitatieve methoden worden niet als mixed opgevat.
Waardoor worden keuzes voor een bepaalde mix bepaald?
Authors: Smaling Adri
Published: July 2021

Fijgje de Boer laat zien dat onderzoekers en methodologen de laatste jaren niet hebben stilgezeten met betrekking tot de vraag hoe de verhouding tussen kwalitatief en kwantificerend onderzoek kan worden opgevat. In het korte bestek van haar artikel konden natuurlijk slechts enkele aspecten van de problematiek aan de orde komen. In mijn reactie wil ik nader ingaan op de gecompliceerdheid van de keuze voor een bepaalde mix binnen een onderzoeksproject voor de verschillende onderdelen en fasen van zo'n project. Hierbij beperk ik me tot de pragmatische of pacifistische benadering van de combineerbaarheid van kwalitatief en kwantificerend onderzoek, zoals Fijgje de Boer die bespreekt. Paradigmatische tegenstellingen zullen wel altijd een rol blijven meespelen, waarbij subjectieve en irrationele factoren van psychologische, sociologische en pedagogische aard werkzaam zijn, maar deze tegenstellingen laat ik hier onbesproken, omdat zo'n bespreking hier te ver zou voeren.
Methode of schimmige intuïtie?
Authors: Pleijter Alexander
Published: July 2021

Op het moment dat ik dit schrijf, staat het nieuwe collegejaar voor de deur. Over enkele dagen zullen de nieuwe eerstejaars plaatsnemen in de collegebanken om zich te laven aan de wetenschap. De studenten van de opleiding communicatiewetenschap die ik voor mijn neus krijg, zullen al meteen worden geconfronteerd met de beginselen van het wetenschapsbedrijf. Zo krijgen ze in de eerste week al meteen te horen dat het bij wetenschap draait om het vergaren van kennis die controleerbaar is. En dat wetenschappers zich dienen te houden aan bepaalde regels, zoals logica en methodologie. Wat later in de cursus leren de studenten dat nauwkeurige verslaglegging belangrijk is in de wetenschap, omdat wetenschappers zodoende elkaars onderzoeksresultaten kunnen controleren en op elkaars werk kunnen voortbouwen, de zogenoemde cumulatie van kennis. Bovendien worden ze geïnformeerd over de werking van het wetenschappelijk forum, waarbij collega-wetenschappers elkaars onderzoekspublicaties controleren alvorens ze worden gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften.
Observaties bij het journaal
Authors: Hermans Liesbeth
Published: July 2021

Het is al weer een aantal jaren geleden dat ik als onderzoeker binnenstapte bij de nieuwsredactie van het NOS-journaal in Hilversum. Ik kwam in een voor mij volledig onbekende professionele wereld terecht. Zelf ben ik geen journalist, van de beroepspraktijk die ik ging onderzoeken wist ik niets uit eigen ervaring. Uiteraard had ik mij ter oriëntatie wel van tevoren ingelezen en voerde ik een aantal gesprekken met professionals uit het veld.
De steekproeftrekking en de selectie van respondenten in commercieel kwalitatief onderzoek
Authors: Remmers Nicole , Groenland Edward
Published: July 2021

Dit artikel begint met een korte schets van de principes van commercieel kwalitatief onderzoek in relatie tot academisch kwalitatief onderzoek. Daarna volgt een beschrijving van de consequenties van deze uitgangspunten voor de steekproeftrekking en de selectie van respondenten en met name de wijze waarop hieraan in de professionele praktijk invulling wordt gegeven.
Fandom en blockbusters. Aanzet tot een typologie van Lord of
the Rings-fans / Fandom and blockbusters. Towards a
typology of Lord of the Rings fans
Authors: Meers Philippe
Published: July 2021

Abstract

In deze bijdrage wordt de recente theorievorming over ‘fandom’,
waarin de activiteit van de kijker en het subcultureel kapitaal van de fan
benadrukt wordt, getoetst aan de concrete case van de receptie van The
Return of the King in België. Het empirische deel rapporteert
over een grootschalig kwalitatief publieksonderzoek via focusgroepen met
Lord of the Rings-fans.
Banaal kosmopolitisme en The Lord of the Rings
– Over de conceptualisering van de natiestaat in vergelijkend
communicatiewetenschappelijk onderzoek / Banal cosmopolitanism
and The Lord of the Rings – On the conceptualization
of the nation-state in comparative communication
research
Authors: de Kloet Jeroen , Kuipers Giselinde
Published: July 2021

Abstract

Communicatiewetenschappelijk onderzoek neemt dikwijls de natiestaat als
vertrekpunt van haar analyses. In de context van globalisering is dit in
toenemende mate problematisch. Dit onderzoek gaat op zoek naar verschillen in de
receptie van The Lord of the Rings op basis van de mondiale
dataset; een speurtocht die laat zien dat de natiestaat hooguit ten dele
verschillen in receptie kan verklaren.
Het effect van positieve of negatieve formulering van voorlichting
over stoppen met roken: de interactie tussen stopintentie en mate van
nicotineverslaving / The effect of message framing of persuasive
communication on smoking cessation: The interaction between quit intention
and nicotine addiction
Authors: Moorman Marjolein , van den Putte Bas , Timmermann Eline
Published: July 2021

Abstract

Op twee verschillende meetmomenten, voor en na blootstelling aan een
voorlichtingsboodschap, is de stopintentie, attitude en eigen effectiviteit
gemeten van rokende studenten (N = 151) die verschillen in hun
mate van nicotineverslaving. De boodschappen benadrukken ofwel de voordelen van
het stoppen met roken (positieve formulering), ofwel de nadelen van het niet
stoppen met roken (negatieve formulering).
De Nederlandse politieke televisiespot van 1963 tot 2003: het gebruik
van persuasieve strategieën / Persuasive strategies used in Dutch
political television advertisements 1963 –
2003
Authors: Klinkenberg Ivar , Willemsen Arnoud , Hermans Liesbeth
Published: July 2021

Abstract

In deze studie is het gebruik van persuasieve strategieën in televisiespots
in het kader van de Zendtijd voor Politieke Partijen
onderzocht. Het betreft uitzendingen in verkiezingstijd van zes belangrijke
politieke partijen in Nederland (PvdA, vvd, cda, gl, D66 en sp). Er worden vier
groepen persuasieve strategieën onderscheiden: personalisering,
dramatisering, conflict-strategie en productiekenmerken.
Find Out: een televisie-interventie volgens de
user-as-designerbenadering / Find Out: a television-intervention based
on the ‘user as designer’ approach
Authors: Bouman Martine , Draaisma Elleke
Published: July 2021

Abstract

Het begrip ‘user as designer’ bij het ontwerpen van communicatieve
interventies roept zowel fascinatie als vraagtekens op. Dit is met name het
geval als het wordt toegepast binnen het medium televisie.
Dokterspraktijken
Authors: Kruijthof Karen
Published: July 2021

Ik hoor erbij. Ik ben een dokter. Tijdens de studie geneeskunde kregen we filosofie. We leerden over het medisch discours, over subjecten, objecten, verdingelijking – ik (als subject) heb een lichaam (een object dat in het medisch discours losstaat van het ik als subject). Filosofie vond ik een mooi vak. Nu pas snap ik dat het me hielp om na te denken over het evenwicht tussen erbij horen en afstand houden. Ik was een kritische student. Ik vond veel dokters horken, ik vond dat ze onzorgvuldig waren ten opzichte van de individuele patiënt. Ik wilde er niet bij horen. Ik studeerde óók bestuurskunde. Bij een mondeling examen filosofie vroeg de hoogleraar me naar mijn rol in de geneeskunde. Ik zei dat ik een buitenstaander wilde zijn die de geneeskunde van binnenuit wilde veranderen. Hij vroeg: 'Kun je echt een buitenstaander zijn? Ben je niet zelf al gevormd ín de geneeskunde? Maak je er niet allang deel van uit?' Ik schrok.
KWALON scriptieprijs 2004-2005 voor Ineke Graumans
Authors: Nijhof Gerhard , Smaling Adri , Wester Fred
Published: July 2021

Voor de scriptieprijs 2004-2005 zijn twaalf scripties ingezonden en ter beoordeling aan de jury voorgelegd.
Het 'Berliner Methodentreffen Qualitative Forschung' 2006
Authors: Jansen Harrie
Published: July 2021

Onder de titel 'Berliner Methodentreffen Qualitative Forschung' organiseert het Institut für Qualitative Forschung van de Freie Universität Berlin jaarlijks een tweedaagse conferentie, in samenwerking met onder meer de vakgroep pedagogiek en psychologie, CeDiS – het Center für Digitale Systeme, en ZUMA – Zentrum für Umfragen, Methoden und Analysen. De conferentie omvat een zeer gevarieerde reeks Forschungswerkstätten – met een soort consultatiefunctie, workshops, Mittagsvorlesungen en Abendlecture, met het nadrukkelijke doel om multidisciplinaire samenwerking en discussie te bevorderen. Hieronder een overzicht van de Forschungswerkstätten en workshops op de conferentie van 2006.
Dupliek
Authors: Ettema Eric , van Baarsen Berna
Published: July 2021

Beste Ilja Maso,
Kwalitatief criminologisch onderzoek
Authors: Coumou Friso
Published: July 2021

'Zie je uitkeringsgerechtigden tegenwoordig als criminelen?' vroeg een collega me, wijzend naar het boek van Noaks en Wincup op mijn bureau. Ter voorbereiding op een onderzoek naar fraude in de sociale zekerheid leek het me goed eens te kijken wat een criminologische invalshoek kan opleveren. Volgens de flaptekst is het boek van Noaks en Wincup uitermate geschikt voor deze taak: 'a comprehensive guide to both the theory and practice of qualitative criminological research (...), an invaluable resource for students, researchers, lecturers and trainers, helping them to undertake effective research in criminology and related disciplines'.
Gedeelde betekenissen
Authors: Wester Fred
Published: July 2021

In die dagen was het in deze contreien nogal warm, een hittegolf had Europa in zijn greep. Dat soort extreme omstandigheden heeft de neiging om haar stempel te drukken op de gang van zaken. We houden wat eerder op, trekken wat anders aan, doen het wat rustiger aan. Alsof we op vakantie zijn of in de tropen, de dagelijkse gang van zaken wordt eenvoudigweg in nieuwe routines gegoten. Behalve natuurlijk als een nog dominanter omstandigheid de dagelijkse gang van zaken determineert. In Afghanistan houden we onze helm op en scherfvest aan, ook al is het ruim veertig graden. In Nijmegen wordt de veertig kilometer gewoon afgelegd, vier dagen lang, weer of geen weer.
Leren reflecteren
Authors: Coumou Friso
Published: July 2021

Werken in een lerende organisatie. Dat wil iedereen toch? 'Mijn werkplek is mijn leerplek' is een gevleugelde uitspraak. En ik heb menig manager en directeur horen zeggen dat hún organisatie écht een lerende organisatie is. Maar ja, dan de weerbarstige praktijk. Hoe krijg je een lerende organisatie van de grond? Hoe behoud en versterk je het lerend vermogen? Wat doe je dan eigenlijk met elkaar? Wie het weet mag het zeggen.
Theorie toetsen in kwalitatief onderzoek
Authors: Hak Tony
Published: July 2021

Kwalitatieve onderzoekers betreuren het over het algemeen dat kwalitatief onderzoek doorgaans een exploratieve rol krijgt toebedeeld. In dit essay betoog ik dat zij zelf deels schuldig zijn aan deze roltoedeling, omdat zij geen overtuigende strategie ontwikkeld hebben om theorie te toetsen met kwalitatieve methoden. Ik wil laten zien dat en hoe de gangbare methodologische noties over het ontwikkelen van een generaliseerbare theorie in kwalitatief onderzoek tekortschieten. Ik zal ook proberen een alternatief daarvoor te formuleren.
Wat kun je met de gefundeerde theoriebenadering?
Authors: Boeije Hennie
Published: July 2021

Het is goed dat onderzoekers nadenken en discussiëren over hun vakgebied. Ik heb Tony's bijdrage opgevat als een poging om stil te staan bij enkele lastige termen en moeilijkheden met het doel te komen tot opheldering. Met zijn essay wil hij denk ik laten zien dat sommige kwalitatieve benaderingen, en dan met name de gefundeerde theorie, niet geschikt zijn om theorie te toetsen en dat andere typen (kwalitatief) onderzoek daar wel geschikt voor zijn. Hij beschrijft wat hij onder toetsing verstaat en hoe daarbij te werk dient te worden gegaan.
Om het hoekje kijken: participerende observatie tijdens intieme momenten
Authors: Allewijn-Tzipris Ellen
Published: July 2021

'Opvoeding' als theoretisch begrip is door de eeuwen heen door menig pedagoog, psycholoog, filosoof of ervaringsdeskundige beschreven. De literatuur beschrijft wat 'opvoeding' is, onder welke omstandigheden opvoeding plaatsvindt of wat opvoeding betekent voor de pedagogische relatie tussen kind en ouder. Zo gaat Langeveld er bijvoorbeeld van uit dat opvoeding pas kan plaatsvinden als kinderen gezag kunnen erkennen (Langeveld, 1979) en dat in de periode voor de opvoeding, humanisering of een vooropvoeding plaatsvindt. Spiecker beargumenteert echter dat humaniseren, zoals Langeveld het verwoordt, opvoeding bij uitstek is, omdat kinderen vanaf hun geboorte opgenomen worden in de handelingswereld van hun ouders (Spiecker, 1977). Dit soort omschrijvingen geven een abstracte invulling aan het concept 'opvoeding', maar geven geen inzicht in wat opvoeding in de dagelijkse praktijk inhoudt. En deze voorkennis heb ik juist nodig voor het uitvoeren van mijn promotieonderzoek. In mijn onderzoek op kinderdagverblijven in Nederland wil ik namelijk achterhalen hoe leidsters en ouders samenwerken in de opvoeding en verzorging van kinderen en met betrekking tot welke pedagogische aspecten zij met elkaar afstemmen. Daarvoor gebruik ik als methoden participerende observatie, diepte-interviews en focusgroepen. Ik heb zelf geen kinderen en heb in mijn omgeving ook geen kennissen of vrienden met jonge kinderen waarvan ik zou kunnen leren. Het ontbreken van ervaringskennis met de opvoeding zou er mijns inziens voor zorgen dat ik mij niet goed genoeg zou kunnen inleven in de ideeën en denkbeelden van ouders en leidsters. Ik veronderstel dat ik door voorkennis over de opvoedingspraktijk mijn onderzoek gerichter en preciezer uit kan voeren. Daarom heb ik besloten een vooronderzoek uit te voeren waarin ik participerend zou observeren in vier verschillende gezinnen. Participerende observatie is tenslotte de methode bij uitstek als je als onderzoeker te weten wilt komen wat mensen in hun natuurlijke omgeving doen en welke denkbeelden en ideeën daarachter steken. Je kan mensen door middel van een interview direct vragen naar de betekenis van hun handelen, maar dan is er altijd het gevaar dat mensen, en zeker als het om opvoeding gaat, sociaal wenselijke antwoorden geven of een ideaalbeeld schetsen. Je hebt dan als onderzoeker nog steeds geen inzicht verworven in de natuurlijke situatie van mensen en de betekenis die mensen geven aan hun handelen. Het voordeel van participerende observatie is dat je de gebeurtenissen die je waarneemt en observeert, kan bespreken tijdens een informeel gesprek. Want dan moet de geobserveerde als het ware naar aanleiding van een specifieke en concrete situatie uitleggen waarom hij of zij het op deze manier heeft aangepakt. En juist die combinatie geeft je als onderzoeker het meeste inzicht in waarom mensen handelen zoals ze handelen.
Impressies van een bezoek aan het Berliner Methodentreffen 2007
Authors: de Muynck Bram
Published: July 2021

Het Berliner Methodentreffen is een jaarlijks evenement dat georganiseerd wordt voor Duitstalige kwalitatieve onderzoekers. Dit jaar vond de conferentie voor de derde maal plaats, op 29 en 30 juni (zie aankondiging in KWALON 34 (2007, 12/1, 50-51)), zoals gebruikelijk op de Freie Universität Berlin. Opnieuw was deze tweedaagse een groot succes. Meer dan 1000 personen meldden zich aan binnen enkele dagen na het openen van de inschrijving. Vrijwel alle werkgroepen waren direct overtekend. Mijn inschrijving kwam te laat om aan een werkgroep deel te nemen, maar ik mocht wel de plenaire onderdelen meemaken. Toen ik er was, dacht ik: geen wonder dat hier zoveel mensen op af komen. Deze conferentie biedt geweldige kansen voor ontmoeting. Doordat er uit allerlei vakgebieden mensen zijn, die met uiteenlopende methoden werken, is de kans groot dat je tot een interessante uitwisseling komt. Zelf liep ik al gelijk bij de aanmelding collega-pedagogen tegen het lijf die bezig waren met onderzoek naar de werking van vroegschoolse educatie. En bij de koffie ontmoette ik een onderzoeker die net als ik bezig was met onderzoek naar spiritualiteit. In de hal waren stands van onder andere een boekhandel, een privé-onderneming voor kwalitatief onderzoek en vakspecifieke clubs (zoals linguïsten en sociaal historici). Goed bezocht waren de stands met de verschillende computerprogramma's. Naast Atlas-ti werden Gabek II en MAXQDA gepresenteerd. Ik ontdekte dat deze laatste een geduchte concurrent is van Atlas-ti, vanwege zijn gebruiksvriendelijkheid. In Duitsland hebben Atlas-ti en MAXQDA een gelijkwaardig aandeel in de 'markt'.
Communicatiemanagement in de publieke sector: Implicaties voor
communicatie over beleidsintenties door de overheid / Communication
management in the public sector: Consequences for public communication about
policy intentions
Authors: Gelders Dave , Bouckaert Geert , van Ruler Betteke
Published: July 2021

Abstract

Communicatie over beleidsintenties door de overheid is een belangrijke, maar
delicate aangelegenheid. Bestuurders van de overheid worden geconfronteerd met
vier centrale begrenzingen eigen aan de publieke sector in vergelijking met de
private sector: complexere en onstabielere omgeving, extra wettelijke en formele
beperkingen, rigidere procedures en diversere producten en doelstellingen.
Communicatiespectrum: bruikbaar instrument in de praktijk van de
wetenschapscommunicatie? / Communication spectrum: usefull instrument in
the science communication practice? The necessity of combining theory and
practice
Authors: Wehrmann Caroline , van der Sanden Maarten
Published: July 2021

Abstract

Bij kennisinstellingen zijn veel medewerkers direct en indirect betrokken bij de
communicatie over wetenschap en techniek. Het in dit artikel gepresenteerde
communicatiespectrum voor wetenschap- en techniekcommunicatie (wtc)
heeft als doel dergelijke complexe communicatiesituaties te ordenen en te
analyseren. In dit artikel zal blijken dat een koppeling tussen theorie en
praktijk vereist is.
Boekbesprekingen
Authors: Bosman Jan , Verleye Gino
Published: July 2021

Abstract

De beste smaak is de slechte smaak: populaire cultuur en
complexiteit Gust De Meyer (2006) Leuven: Acco ISBN 97
8903 346 1033; 260 BLZ.; € 24,50

Onderzoekstypen in de communicatiewetenschap (tweede herziene
druk) Fred Wester, Karsten Renckstorf en Peer Scheepers (Red.)
(2006) Alphen aan den Rijn: Kluwer ISBN 97 8901 3029 918; 691 BLZ.;
€ 60,–
De invloed van partners op elkaars mediagebruik: Een
tijdbestedinganalyse van huishoudens / Partners' influence on each
other's media use: An analysis of time use in
households
Authors: Westerik Henk , Konig Ruben , Huysmans Frank
Published: July 2021

Abstract

In deze bijdrage presenteren we analyses van mediagebruik aan de hand van
tijdbestedingdata. Deze bevestigen de uitkomsten van veel onderzoek in binnen-
en buitenland dat de primaire sociale context van het huishouden van belang is
in de verklaring van de hoeveelheid tijd die mensen voor de televisie
doorbrengen.
‘Mits in de juiste handen’. Het discours rondom televisie
vóór de officiële introductie in Nederland /
‘Provided that it will be in good
hands’
Authors: Crone Vincent
Published: July 2021

Abstract

In een discoursanalyse van kranten, jeugdboeken, radiobodes en gespecialiseerde
tijdschriften wordt duidelijk op welke manier televisie betekenis kreeg voordat
het officieel werd geïntroduceerd in Nederland.
De invloed van mediagebruik op de verwerving van Engelse
woordenschat: een empirische studie bij Vlaamse jongeren / The effect of
the use of English media on English vocabulary acquisition: an empirical
study with Flemish youngsters
Authors: Kuppens An
Published: July 2021

Abstract

In dit artikel wordt onderzocht of Engelstalige media een invloed uitoefenen op
de verwerving van Engelse woordenschat. Het zelfgerapporteerde media - gebruik
van 374 Vlaamse jongeren werd vergeleken met hun scores op een
woordenschattest.
Etnografie, geldigheid en de Baron van Münchhausen
Authors: Marks Hans , Wester Fred
Published: July 2021

Deze Kwalonbundel is gewijd aan de etnografie met als speciale focus de manieren waarop onderzoek(st)ers trachten een zekere mate van geldigheid tot stand te brengen met betrekking tot een van hun centrale begrippen. Het is geen complete inventarisatie van de geldigheid van de etnografie, maar een verkenning van wat in de praktijk gebeurt.
Genezing zoeken in Ben Yeffu
Authors: Hermans Philip
Published: July 2021

Mijn belangstelling voor de Marokkaanse traditionele geneeskunde ontstond toen ik in 1979 als psycholoog begon te werken in een Dienst voor Geestelijke Gezondheidszorg voor migranten die pas te Brussel was opgericht. Ik dankte mijn aanstelling vooral aan het feit dat ik ook antropologie had gestudeerd, mij aan het specialiseren was in de Marokkaanse cultuur en hiertoe probeerde Marokkaans-Arabisch onder de knie te krijgen. Brussel telde in die tijd bijna 60.000 Marokkanen. Hun aantal zou in de daaropvolgende jaren verdubbelen. Zij werden 'zichtbaar' in de samenleving en begonnen ook beroep te doen op de hulpverlening die tot dan toe weinig ervaring had in het begeleiden van mensen met een andere cultuur. Mij intrigeerde vooral dat Marokkanen vaak heel eigen opvattingen hadden over de oorzaak en de aard van hun ziekten. Zij beleefden hun ziek zijn ook op een eigen manier. Wat wij een psychische stoornis noemden zagen zij vaak als een aandoening die door demonen werd veroorzaakt. Ze voelden weinig resultaat van de antipsychotica die de psychiater voorschreef en geloofden meer in de tussenkomst van een gebedsgenezer dan in gesprekken met een psycholoog. Ik ondervond vaak dat ikzelf noch andere hulpverleners een antwoord hadden op de problemen waarmee zij zich aanboden. Sommige patiënten wendden zich tot genezers in Marokko. Bij hen voelden zij zich beter begrepen. In de jaren die daarop volgden trachtte ik via mijn begeleiding van Marokkaanse cliënten inzicht te krijgen in de wijze waarop zij hun ziekten, klachten en problemen begrepen en beleefden. Ook legde ik contacten met Marokkaanse genezers in België en Marokko (Hermans, 1981, 1985, 1986, 1991). In onze dienst trachtten we onze cliënten in hun eigen taal op te vangen en een therapeutisch aanbod te bieden dat rekening hield met hun cultuur (Hermans, 1991; Leman & Gailly, 1991). Ook zocht ik naar samenwerking met traditionele genezers en verwees ik sommige patiënten naar hen door.
Op het spoor van de Russische maffia in Nederland
Authors: Siegel Dina
Published: July 2021

Begin jaren negentig deed ik onderzoek onder Russische immigranten in Israël. Toen het verslag daarvan als boek (Siegel, 1998) verscheen, kreeg ik kritiek dat ik daarin met geen woord repte over de maffia. Dat was nog in Israël, in het land dat voor de Russische georganiseerde misdaad van groot belang was bij het vinden van nieuwe markten en waar grote criminele bazen zich vestigden. Ook vanuit andere landen (België, Duitsland, Verenigde Staten) kwamen in die periode berichten over Russische criminele organisaties en over de golven van post-Sovjet immigranten die geassocieerd werden met de Russische maffia. In Nederland vond in de periode tussen 1992-1997 een serie liquidatiemoorden en kidnappings plaats van Russische zakenmannen.
Begrijpen, kan dat?
Authors: Wester Fred
Published: July 2021

In de wetenschap geldt het adagium dat men elkaar scherp moet houden. Dat komt er dan op neer dat we discussie aangaan als we menen dat het een en ander niet helemaal goed is geformuleerd. Het zijn intelligente scherpslijpers, tenminste, zo wordt dat nogal eens voorgesteld. Maar scherpslijperij is alleen mogelijk als je het grotendeels met elkaar eens bent, uitgaat van een breed gebied van gedeeld inzicht en er alleen over een bepaald verschijnsel of onderzoeksuitkomst nog wat onzekerheid is in de juiste benaming. Wat goedbedoelde pennenstrijd kan je dan flink vooruitbrengen.
Over het categoriseren van sociaalwetenschappelijk onderzoek
Authors: van den Berg Harry
Published: July 2021

In KWALON 35 startte Harrie Jansen vorig jaar een discussie over de manier waarop de term 'kwalitatief' gebruikt wordt en soms gecultiveerd wordt in wat hij aanduidt als 'het kwalitatieve kamp'. Zo'n kritische zelfreflectie van iemand die aan de wieg heeft gestaan van het platform en het tijdschrift met een vaandel waarin de term 'kwalitatief ' een prominente plaats inneemt, is opmerkelijk. In de reacties op het artikel van Jansen worden vooral relativeringen en nuanceringen aangebracht. Paul ten Have wijst in hetzelfde KWALON-nummer op de verschillen tussen degenen die kwalitatief onderzoek verbinden met maatschappijkritische 'bevlogen' pretenties en degenen die sceptisch staan tegenover een dergelijke koppeling. Tineke Abma bepleit samenwerking en integratie van kwalitatieve en kwantitatieve methoden. Daar sluiten we ons van harte bij aan. Toch lijkt het mij goed om dieper in te gaan op de mechanismen die ten grondslag liggen aan de door Jansen gewraakte en gevreesde 'eenheidscultivering' van een bepaalde methodologische benadering van onderzoek. Mijn stelling is overigens dat 'eenheidscultivering' geen privilege is van (bepaalde stromingen binnen) kwalitatief onderzoek (zoals Jansen suggereert), maar minstens zo sterk is bij kwantitatief onderzoek. Beide processen versterken elkaar en kunnen beschouwd worden als keerzijden van eenzelfde medaille. Daarom is het relevant om die medaille nader onder de loep te nemen: het categoriseren van onderzoeksbenaderingen en met name de manier waarop die categorisering gebruikt wordt.
De analyse van levensverhalen: een psychologisch perspectief
Authors: Westerhof Gerben
Published: July 2021

Levensverhalen zijn voor een wetenschapper een gevaarlijk onderwerp. Want wat is er vluchtiger en onbetrouwbaarder dan dat? Elk levensverhaal is een uniek gegeven, dat voor iedere persoon anders is. Daarnaast is een levensverhaal gebonden aan de situatie waarin het wordt verteld en daarmee variabel. Sommige psychologen beweren zelfs dat mensen niet één groot verhaal over hun leven hebben, maar dat er alleen vele fragmenten zijn. Omdat het perspectief op het eigen leven verandert met het verstrijken van de tijd veranderen levensverhalen ook door de tijd. Een levensverhaal is daarom ook nooit af.
NVivo als architect van kwalitatief onderzoek
Authors: Vermeersch Lode
Published: July 2021

Wie in een bibliotheek met wetenschappelijke werken op zoek gaat naar literatuur over het gebruik van software voor kwalitatief onderzoek, moet meestal met weinig tevreden zijn. In vergelijking met de lange rij boeken over pakketten voor statistische analyse, is het aantal handleidingen voor softwareprogramma's als NVivo, Altlas-ti, Maxqda, HyperResearch eerder beperkt. De meeste gespecialiseerde software voor kwalitatief onderzoek is dan wel wat jonger en wellicht nog steeds minder verspreid dan haar kwantitatieve tegenhangers, toch zijn goede handleidingen zeker niet overbodig.