Η επίδραση της λίπανσης και της πυκνότητας σποράς στα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά του ελαίου του μαύρου σιναπιού (Brassica nigra (L.) Koch) για φαρμακευτική χρήση
Authors: Καρυδόγιαννη Στέλλα 
Published: June 2023

Σκοπός της παρούσας Διδακτορικής διατριβής είναι η συλλογή και επεξεργασία όλων εκείνων των χαρακτηριστικών που θα οδηγήσουν στις βέλτιστες καλλιεργητικές πρακτικές όσον αφορά την επίδραση των διαφορετικών επεμβάσεων λίπανσης (Ουρία, κομπόστ, ουρία με αναστολείς νιτροποίησης και ουρεάσης, μάρτυρας) αλλά και της πυκνότητας σποράς (46 φυτά m-2, 76 φυτά m-2), στα ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά του λαδιού του μαύρου σιναπιού (Brassica nigra (L.) Koch) όσον αφορά την φαρμακευτική χρήση αυτού. Για τον λόγο αυτό, πραγματοποιήθηκε τριετής καλλιέργεια (2019-2020, 2020-2021, 2021-2022), στον πειραματικό αγρό του εργαστηρίου Γεωργίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, έκτασης 1.000 m2. Όπου έλαβαν χώρα μετρήσεις που αφορούσαν τα αγρονομικά χαρακτηριστικά του φυτού (ύψος, νωπό και ξηρό βάρος, δείκτης φυλλικής επιφάνειας (LAI), αριθμός ταξιανθιών, αριθμός λοβών, απόδοση). Επιπλέον, αξιολογήθηκε το υπέργειο μέρος του φυτού για την χρήση του ως κτηνοτροφή πέρα από τις αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν στο έλαιο του σπόρου για την καταλληλότητα του για φαρμακευτική χρήση. Επιπροσθέτως, υπολογίστηκαν δείκτες εκτίμησης της καλλιέργειας όπως είναι οι βαθμοημέρες (AGDDs), ο δείκτης συγκομιδής (HI), ο δείκτης αποτελεσματικότητας χρήσης αζώτου (NUtE), ο δείκτης συγκομιδής αζώτου (NHI), καθώς και ο δείκτης αζωτούχος γεωργικής αποτελεσματικότητας (NAE). Καταλήγοντας, ότι οι διαφορετικές επεμβάσεις λίπανσης είχαν στατιστικά σημαντικές επιπτώσεις στα αγρονομικά χαρακτηριστικά όπου η εφαρμογή της ουρίας με αναστολείς είχε τις υψηλότερες τιμές και η χαμηλή πυκνότητα σποράς (46 φυτά m-2) είχε ως αποτέλεσμα τις μεγαλύτερες αποδόσεις σπόρου καθώς και τις υψηλότερες αποδόσεις λαδιού κατά 17,7% συγκριτικά με την υψηλή πυκνότητα των φυτών (76 φυτά m-2). Ως απάντηση στα ποιοτικά χαρακτηριστικά του ελαίου και συγκεκριμένα με το προφίλ των λιπαρών οξέων, καταγράφηκε ότι με την αύξηση της πυκνότητας των φυτών, παρατηρήθηκε μείωση των κορεσμένων (SAFA: μυριστικό, παλμιτικό και στεατικό οξύ) και των πολυακόρεστων (PUFA). : λινολεϊκό, α-λινολενικό και εικοσαδενοϊκό οξύ) λιπαρά οξέα, ενώ υπήρξε αύξηση στα ελαϊκά και νευρονικά οξέα και μείωση στα υπόλοιπα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα (MUFA: vaccenic, cis-11-eicosenoic και erucic acid). Συμπερασματικά, πυκνότητες φυτών υψηλότερες από 46 φυτά m-2 έχουν ως αποτέλεσμα χαμηλότερη απόδοση σπόρων, περιεκτικότητα σε λάδι και απόδοση ελαίου, ενώ το αποτέλεσμα ανόργανης λίπανσης, ειδικά με ουρία με διπλούς αναστολείς, ήταν εξίσου σημαντική στην απόδοση σπόρων και ελαίων. Ωστόσο, όταν ο σπόρος και/ή το λάδι χρησιμοποιούνται για τη θρεπτική και φαρμακευτική τους αξία, συνιστάται η χρήση κομπόστ, με αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση της περιεκτικότητας σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (PUFA). Επίσης, όσον αφορά την αξιολόγηση του φυτού ως κτηνοτροφή το NDF (Neutral Detergent Fiber) και το ADF (Acid Detergent Fiber) δεν επηρεάστηκαν από την πυκνότητα των φυτών. Ωστόσο, υπήρχαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των επεμβάσεων λίπανσης. Οι υψηλότερες περιεκτικότητες ADF και NDF στην υπέργεια βιομάζα βρέθηκαν σε κομπόστ και στην ουρία με διπλούς αναστολείς. Η υψηλή περιεκτικότητα σε ADF, NDF και σχετικά υψηλή περιεκτικότητα σε CP (Crude Protein) που χαρακτηρίζεται στην υπέργεια βιομάζα της μαύρης μουστάρδας μπορεί να καλύψει τις απαιτήσεις των θηλαζόντων ζώων και επομένως η παραγωγή βιομάζας μαύρης μουστάρδας ως κτηνοτροφική καλλιέργεια θα μπορούσε να είναι μεγάλης σημασίας. Συμπερασματικά, η μαύρη μουστάρδα που καλλιεργείται σε πυκνότητες φυτών υψηλότερες από 46 φυτά m−2 και υπό ανόργανη λίπανση, ειδικά με ουρία με διπλούς αναστολείς, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί με επιτυχία ως νέα κτηνοτροφική καλλιέργεια στη διατροφή των μηρυκαστικών.