bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Loss of function of VCP/TER94 causes neurodegeneration
Authors: Tsumaki Kohei , Bertens Christian J. F. , Nakayama Minoru , Kato Saya , Jonao Yuki , Kuribayashi Ayu , Sato Konosuke , Ishiyama Shota , Asakawa Momoko , Aihara Riko , Yoshioka Yuki , Homma Hidenori , Tanaka Hikari , Fujita Kyota , Okazawa Hitoshi , Sone Masaki
Published: December 2024

Variants in several genes are linked to human frontotemporal lobar degeneration (FTLD) associated with TDP43- and/or ubiquitin-positive inclusions. However, it is not yet clear whether the underlying mechanism is a gain-of-function or a loss-of-function one. To answer this question, we used Drosophila expressing double-stranded RNA against the FTLD-associated gene TER94 (an ortholog of VCP/p97) and found that the knockdown (KD) of this gene caused premature lethality, reduction in brain volume and alterations in the morphology of mushroom bodies. The changes caused by TER94 KD were rescued by wild-type TER94 but not by the human disease-linked A229E mutant, indicating that this mutant causes loss of function. Alterations were also observed in pupal brains and were partially rescued by co-expression of Mcm2, which is involved in control of the cell cycle, suggesting that dysregulation of neuronal proliferation caused the phenotypes. TER94 KD also caused the disappearance of TBPH (an ortholog of TDP43/TARDBP) from nuclei. These data from Drosophila genetics suggest that VCP-linked FTLD is caused by loss-of-function of VCP.
Εργαστήριο φυσικής με STEM προσανατολισμό και χρήση φορητών ψηφιακών συσκευών (STEM - IB - mLabs)
Authors: Κουσλόγλου Μανόλης , Πετρίδου Ελένη , Μολοχίδης Αναστάσιος , Χατζηκρανιώτης Ευριπίδης
Published: December 2024

Η διερευνητική μάθηση (inquiry-based learning) αποτελεί τον πυρήνα των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών των Φυσικών Επιστημών, καθώς βοηθά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων 21ου αιώνα, όπως η συνεργασία, η επικοινωνία, η δημιουργικότητα, η κριτική σκέψη και η επίλυση προβλήματος, αλλά και των δεξιοτήτων διερεύνησης. Η αξιοποίηση των ψηφιακών φορητών συσκευών συνδράμουν αποφασιστικά στην ανάπτυξη αυτών των δεξιοτήτων. Στο παρόν εργαστήριο γίνεται μια προσπάθεια εκπαιδευτικοί Β’θμιας Εκπ/σης να επιμορφωθούν βιωματικά στη διδασκαλία με την εφαρμογή της διερευνητικής μεθόδου σε εργαστήρια Φυσικής με STEM προσανατολισμό και αξιοποίηση ψηφιακών φορητών συσκευών (STEM-IB-mLabs). Το θέμα της διερεύνησης είναι οι παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η Τριβή.
Πρόταση για αξιοποίηση των εικονικών πειραμάτων στο εκπαιδευτικό εργαστήριο Φυσικής
Authors: Βελέντζας Αθανάσιος , Δημακοπούλου Άλκηστη , Θεοδώνης Ιωάννης
Published: December 2024

Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται μια εκπαιδευτική πρόταση για την αξιοποίηση των εικονικών πειραμάτων παράλληλα με την εκτέλεση πραγματικών πειραμάτων στο εκπαιδευτικό εργαστήριο. Συγκεκριμένα δοκιμάστηκε η χρήση εικονικού πειράματος για την προετοιμασία και την εξοικείωση των σπουδαστών/τριών με το αντίστοιχο πραγματικό πείραμα, το οποίο πραγματοποίησαν στη συνέχεια. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η προτεινόμενη διαδικασία βοηθά τους σπουδαστές/τριες στην προετοιμασία και εξοικείωσή τους  τόσο με την εκτέλεση όσο και την επεξεργασία των δεδομένων του πραγματικού πειράματος. Επιπλέον, οι σπουδαστές/τριες δηλώνουν σε πολύ μεγάλο ποσοστό ότι βρίσκουν την  προτεινόμενη διαδικασία της εκτέλεσης εικονικού πειράματος ως προετοιμασία για το πραγματικό πείραμα, περισσότερο ενδιαφέρουσα και υποβοηθητική σχετικά με την προετοιμασία μέσω ανάγνωσης απλού κειμένου.
Φως και χρώματα - Σενάριο διδασκαλίας με την αξιοποίηση των ΤΠΕ
Authors: Γκικοπούλου Ουρανία , Αξιομάκαρος Βασίλειος
Published: December 2024

Το σενάριο αφορά στο κεφάλαιο «Φως και Χρώματα» της Στ’ Δημοτικού. Η οπτική και ειδικότερα η ανάλυση και η σύνθεση του φωτός και τα χρώματα αποτελούν ενότητες που συνήθως δυσκολεύουν τους μαθητές, με αποτέλεσμα τη δημιουργία παρανοήσεων, που αποτελούν εμπόδιο στην προσπάθειά τους να κατανοήσουν τις επιστημονικές πληροφορίες. Στο σενάριο οι μαθητές μελετούν τα φαινόμενα της ανάλυσης και της σύνθεσης του φωτός, με σκοπό να ανακαλύψουν ότι το λευκό φως μπορεί να αναλυθεί σε φως διάφορων χρωμάτων και, αντίστροφα, η σύνθεση φωτεινών ακτίνων διαφορετικού χρώματος (διαφορετικού μήκους κύματος) μπορεί να δώσει λευκό φως. Το σενάριο προτείνει μια διδακτική προσέγγιση που συνδυάζει τον πραγματικό πειραματισμό με τον εικονικό για την καλύτερη διερεύνηση των μελετούμενων φαινομένων καθώς και την αξιοποίηση οπτικοποιήσεων, βίντεο, προσομοιώσεων και κατάλληλων λογισμικών για τη διευκόλυνση της ερμηνείας των φαινομένων και της γενίκευσης των γνώσεων. Το σενάριο εφαρμόστηκε κατά το σχολικό έτος 2022-2023, σε 22 μαθητές/μαθήτριες της Στ’ τάξης ενός δημόσιου δημοτικού σχολείου της Αθήνας, με πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα.
Η κατανόηση του χημικού δεσμού από πρωτοετείς φοιτητές: Ανάλυση απαντήσεων σε μεταγνωστικές ερωτήσεις
Authors: Πύργας Ευάγγελος , Παππά Ελένη , Τσαπαρλής Γεώργιος
Published: December 2024

Αναλύονται οι απαντήσεις 73 πρωτοετών φοιτητών χημείας και βιολογίας σε δύο μεταγνωστικές ερωτήσεις για τον χημικό δεσμό. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2012-13 στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Οι περισσότεροι φοιτητές θεώρησαν τον ομοιοπολικό δεσμό δυσκολότερο από τον ιοντικό. Κανένας από τους δύο δεσμούς δεν θεωρήθηκε δύσκολος για το 4,1% των φοιτητών, ενώ και οι δύο δεσμοί θεωρήθηκαν εξίσου δύσκολοι για το 8,2%. Το 43,8% ανέφεραν δυσκολίες για συγκεκριμένες έννοιες και θέματα, ενώ το 19,2% ανέφεραν γενικές παρατηρήσεις. Σύμφωνα με τις κατηγορίες της μεταγνώσης του Flavell, οι περισσότερες απαντήσεις ανήκουν στην κατηγορία της μεταγνωστικής γνώσης και ακολουθεί η μεταγνωστική εμπειρία.
Λογοτεχνία και Φυσικές Επιστήμες: Η Μαρί Κιουρί μέσα από την ψηφιακή αφήγηση
Authors: Καραγιάννη Σοφία , Πασπαλιάρη Μαίρη , Ιωακειμίδου Βασιλική , Πήλιουρας Παναγιώτης
Published: December 2024

Η ψηφιακή αφήγηση αποτελεί έναν εναλλακτικό τρόπο αφήγησης ιστοριών. Ταυτόχρονα, είναι ένα εκπαιδευτικό εργαλείο που διευκολύνει τη διδασκαλία και ενισχύει τη μάθηση. Οι μαθητές/ήτριες  εξασκούνται σε δεξιότητες του 21ου αιώνα, αξιοποιώντας την ψηφιακή αφήγηση που αφενός ανταποκρίνεται στα ενδιαφέροντά τους και αφετέρου στις επιταγές της σύγχρονης ψηφιακής κοινωνίας. Μέσα από λογοτεχνικά κείμενα, καθώς και τη συνεργατική και διερευνητική μάθηση, οι μαθητές/ήτριες έρχονται σε επαφή με τη ζωή και το έργο της Μαρίας Κιουρί, ανακαλύπτουν τη συμβολή της στην επιστήμη και δημιουργούν ένα ψηφιακό παραμύθι. Το αποτέλεσμα αυτής της δράσης είναι οι μαθητές/ήτριες να γνωρίσουν τη σπουδαία επιστήμονα και την εποχή της, αναπτύσσοντας ταυτόχρονα ένα σύνολο δεξιοτήτων γραμματισμού κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού, της δημιουργίας και της παρουσίασης της ψηφιακής τους ιστορίας.
Αξιολόγηση των μαθητών του Λυκείου στη Φυσική με εργαστηριακή αναφορά. Μια περίπτωση εφαρμογής
Authors: Τσούκος Σεραφείμ , Λάζος Παναγιώτης , Κατέρης Αλέξανδρος , Τζαμαλής Παύλος , Βελέντζας Αθανάσιος
Published: December 2024

Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται μία περίπτωση εφαρμογής της αξιολόγησης των μαθητών με εργαστηριακή αναφορά, όπως προβλέπεται από το νέο Πρόγραμμα Σπουδών της Φυσικής του Λυκείου. Οι εργαστηριακές αναφορές πραγματοποιήθηκαν από μαθητές της Β΄ Λυκείου στο μάθημα της Φυσικής Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών κατά το πρώτο τετράμηνο του σχολικού έτους 2022-2023. Στην εφαρμογή συμμετείχαν 40 μαθητές ενός Προτύπου Λυκείου των Αθηνών και το θέμα της ήταν η διερεύνηση της απώλειας ενέργειας μεταξύ διαδοχικών αναπηδήσεων μιας μπάλας του μπάσκετ. Οι μαθητές, για να μετρήσουν τα χρονικά διαστήματα μεταξύ των διαδοχικών κρούσεων της μπάλας με το δάπεδο χρησιμοποίησαν την ελεύθερη εφαρμογή phyphox  την οποία είχαν προεγκαταστήσει σε μία έξυπνη κινητή συσκευή (ΕΚΣ).
Βιοσυσσώρευση: Μια πειραματική προσέγγιση
Authors: Μιχαλάτου Ελένη , Φωτιάδου Άννα
Published: December 2024

Στην παρούσα εργασία παρουσιάζουμε μια διδακτική πρόταση για την εργαστηριακή διδασκαλία της βιοσυσσώρευσης, ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα που χρήζει άμεσης αντιμετώπισης. Προτείνουμε δραστηριότητες προσομοίωσης του φαινομένου, με υλικά καθημερινής χρήσης, μελετώντας υποθετικά υδάτινα οικοσύστημα και προσδιορίζοντας τη συγκέντρωση του τοξικού ρυπαντή σε διαφορετικά τροφικά επίπεδα. Οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν ένα πείραμα επίδειξης και δύο εργαστήρια μοντελοποίησης, χρησιμοποιώντας το κλασσικό παράδειγμα του DDT. Περιγράφουμε τις δραστηριότητες και τους διδακτικούς στόχους καθεμιάς εξ’ αυτών. Οι προσομοιώσεις και οι διαδικασίες στις οποίες θα εμπλακούν οι μαθητές/τριες αναμένεται να συνεισφέρουν με εποπτικό τρόπο στη βαθύτερη κατανόηση του φαινομένου και να βοηθήσουν στην αποσαφήνιση λεπτομερειών που σχετίζονται με τις παραδοχές του σχολικού βιβλίου. Είναι δραστηριότητες που υποστηρίζουν τη διδασκαλία και δεν απαιτούν ειδικό εξοπλισμό.
Εκπαίδευση STEM και επιστημονικές πρακτικές: Η περίπτωση του προγράμματος «Διάχυση STEM»
Authors: Στεφανίδου Κωνσταντίνα , Μιχαλόπουλος Βασίλης , Μπόικος Ηλίας , Μανδρίκας Αχιλλέας , Χαλκίδης Άνθιμος , Χατζάκη Μαρία , Σκορδούλης Κωνσταντίνος
Published: December 2024

Στην παρούσα εργασία διερευνάται η εξοικείωση των μαθητών δημοτικού σχολείου με τις πρακτικές της επιστήμης μετά την πραγματοποίηση συγκεκριμένου  προγράμματος STEM. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα STEM εστιάζει στη συλλογή, ανάλυση, σύγκριση δεδομένων από διαφορετικές πηγές – μετεωρολογικούς σταθμούς και δίνει στους μαθητές την ευκαιρία να εξασκηθούν σε αρκετές από τις επιστημονικές πρακτικές. Τα πρώτα ευρήματα της έρευνας είναι συγκρατημένα θετικά σε ό,τι αφορά τη βελτίωση των μαθητών στο να αναγνωρίζουν και να αξιοποιούν συγκεκριμένες επιστημονικές πρακτικές, όπως η ανάπτυξη και χρήση μοντέλων, η ανάλυση και ερμηνεία δεδομένων, η χρήση των μαθηματικών και η επικοινωνία και παρουσίαση των αποτελεσμάτων.
Εφαρμογή της Ανάλυσης Κύκλου Ζωής (ΑΚΖ) των προϊόντων σε μαθητές/τριες Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης: Μία προσέγγιση αναφορικά με την εκπαίδευση για την αειφορία
Authors: Γρηγορίου Κυριακή , Μαλανδράκης Γεώργιος
Published: December 2024

Η παρούσα έρευνα διεξήχθη για να μελετήσει την κατανόηση των μαθητών/τριών της Ε’ τάξης Δημοτικού, για την Ανάλυση του Κύκλου Ζωής (ΑΚΖ) των προϊόντων και πώς αυτή άλλαξε μετά από σχετική διδακτική παρέμβαση με τη χρήση νέων τεχνολογιών. Για το σκοπό αυτό, αναπτύχθηκε διδακτικό υλικό και δραστηριότητες διάρκειας 6 ωρών και για τη συλλογή δεδομένων χρησιμοποιήθηκε ένα ειδικά αναπτυγμένο εργαλείο καταγραφής των σταδίων και περιεχομένων του κύκλου ζωής μιας μπλούζας, το οποίο επιδόθηκε πριν και μετά την παρέμβαση. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, υπήρχαν ενθαρρυντικά στοιχεία και σημεία βελτίωσης της κατανόησης των συμμετεχόντων για τον Κύκλο Ζωής των προϊόντων.
Ανάπτυξη και αξιολόγηση μαθησιακής σειράς για την αυτοβελτίωση μαθητών στην κατανόηση γραφικών παραστάσεων
Authors: Τσαουσίδη Μαρίνα , Μολοχίδης Αναστάσιος , Σταμοβλάσης Δημήτριος
Published: December 2024

Οι αναπαραστάσεις συμπυκνωμένης πληροφορίας είναι μέρος της καθημερινής ζωής και, κατά συνέπεια, είναι αναγκαίο ένας πολίτης να είναι ικανός να ερμηνεύσει και να αποκωδικοποιήσει την πληροφορία που του δίνεται. Στην εκπαίδευση και συγκεκριμένα στο μάθημα της Φυσικής, οι μαθητές αντιμετωπίζουν αρκετές δυσκολίες όταν τους ζητείται να εξάγουν βασικές πληροφορίες από μια γραφική παράσταση. Για την αντιμετώπιση αυτών αναπτύχθηκε μια μαθησιακή σειρά, σχεδιασμένη για ασύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση, η οποία στοχεύει στην αυτοβελτίωση δεξιοτήτων κατανόησης γραφικών παραστάσεων μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Από την περιστροφική στην ευθύγραμμη παλινδρομική κίνηση: Ρομποτικές κατασκευές Lego Mindstorms EV3
Authors: Κρητικός Γεώργιος , Ματσίγκος Αντώνιος
Published: December 2024

Στη Φυσική του Λυκείου διδάσκονται τόσο η περιστροφική, όσο και η παλινδρομική κίνηση, όχι όμως και ο μετασχηματισμός της περιστροφικής σε παλινδρομική κίνηση, παρότι αυτός χρησιμοποιείται σε πληθώρα μηχανολογικών εφαρμογών. Με την παρούσα εργασία επιχειρήσαμε να διερευνήσουμε τη συνεισφορά των ρομποτικών κατασκευών με στόχο την ανάδειξη του μετασχηματισμού από την περιστροφική στην ευθύγραμμη παλινδρομική κίνηση. Η έρευνα είναι μία μελέτη περίπτωσης σε παιδιά της Β΄ τάξης Γενικού Λυκείου. Tα παιδιά κλήθηκαν να κατασκευάσουν διατάξεις που υλοποιούν τον εν λόγω μετασχηματισμό κινήσεων, χρησιμοποιώντας το πακέτο εκπαιδευτικής ρομποτικής Lego Mindstorms EV3. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι δραστηριότητες ρομποτικών κατασκευών φάνηκε να συμβάλλουν θετικά στο γνωστικό επίπεδο των παιδιών.
Βιβλιογραφική επισκόπηση των εναλλακτικών αντιλήψεων των μαθητών στη γνωστική περιοχή της εξέλιξης των αστέρων
Authors: Ιωαννίδου Μαρία , Μολοχίδης Αναστάσιος
Published: December 2024

Στην σύγχρονη εποχή, οι μαθητές έρχονται σε επαφή με διάφορους επιστημονικούς όρους Αστροφυσικής μέσω των μέσων μαζικής ενημέρωσης και κοινωνικής δικτύωσης, διαμορφώνοντας, συχνά, εναλλακτικές αντιλήψεις για τα σχετικά επιστημονικά θέματα. Υπάρχει, λοιπόν, έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον για την διερεύνηση των εναλλακτικών τους αντιλήψεων σε σύγχρονα θέματα Αστροφυσικής και, ειδικότερα, στην γνωστική περιοχή της εξέλιξης των αστέρων. Στην παρούσα εργασία διεξάγεται μία βιβλιογραφική επισκόπηση των σχετικών επιστημονικών μελετών και επιχειρείται μία ποιοτική ανάλυση των ευρημάτων τους. Ειδικότερα, πέρα από την καταγραφή των εναλλακτικών αντιλήψεων των μαθητών σχετικά με την αστρική εξέλιξη, προσδιορίζεται η συχνότητα εμφάνισής τους, επιχειρείται η ομαδοποίησή τους και καταγράφεται η ηλικία των συμμετεχόντων μαθητών. Η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της παρούσας βιβλιογραφικής επισκόπησης δύναται να συμβάλλει στην ανάπτυξη αποτελεσματικών διδακτικών παρεμβάσεων στην γνωστική περιοχή της αστρικής εξέλιξης.
Μελέτη των διαδικασιών ανακύκλωσης με ένα σοβαρό παιχνίδι και ανάπτυξη κριτικής σκέψης
Authors: Μαράκος Δημήτριος , Πολάτογλου Χαρίτων
Published: December 2024

Στην εργασία αυτή παρουσιάζεται η διερεύνηση ανάπτυξης δεξιοτήτων του 21ου αιώνα, όπως είναι η κριτική σκέψη σε μαθητές/τριες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, κατά την εμπλοκή τους με ένα σοβαρό παιχνίδι με θέμα την ανακύκλωση και τις διαδικασίες ταξινόμησης των υλικών. Οι μαθητές/τριες της Ε΄ τάξης, ενός Δημοτικού Σχολείου της Ανατολικής Θεσσαλονίκης, πρώτα αναγνώρισαν από το περιβάλλον τους, το βιβλίο τους και άλλες πηγές τρεις διαφορετικές διαδικασίες που υπάρχουν για την διαχείριση των απορριμμάτων. Χωρίστηκαν σε ομάδες και κάθε μια ομάδα ανέλαβε μια από τις τρεις διαδικασίες ανακύκλωσης και μέσα από το κατάλληλο σχεδιασμένο παιχνίδι, κατανοήσαν την διαδικασία της ανακύκλωσης που επέλεξαν, παρουσίασαν την εμπειρία που απόκτησαν από τη βιωματική διαδικασία, μπόρεσαν να διατυπώσουν τα υπέρ και τα κατά της κάθε διαδικασίας και διέκριναν την συνεισφορά που μπορούν να κάνουν σε ατομικό επίπεδο για την ανακύκλωση.
Επιστημονικός γραμματισμός: Αξιολόγηση των κινήτρων και πεποιθήσεων των μαθητών Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την Επιστήμη
Authors: Τσουμάνης Κωνσταντίνος , Στύλος Γεώργιος , Κώτσης Κωνσταντίνος Θ.
Published: December 2024

Η παρούσα εργασία διερευνά το επίπεδο του επιστημονικού γραμματισμού των μαθητών της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης συναρτήσει της επίδρασης των δημογραφικών παραγόντων στα κίνητρα και τις πεποιθήσεις τους ως προς την επιστήμης. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα κορίτσια παρουσιάζουν περισσότερο θετικές στάσεις απέναντι στην επιστήμη. Επίσης δεν παρατηρείται ουσιαστική διαφορά σχετικά με τις στάσεις των μαθητών και την αστικότητα του σχολείου.
Ανάπτυξη και εφαρμογή νοηματοδοτούμενης σχολικής επίσκεψης στην έκθεση “Connected”
Authors: Τουλάκης Χρήστος , Καρνέζου Μαρία , Μπάλλα Ελεάννα , Πετρίδου Ελένη , Μολοχίδης Αναστάσιος
Published: December 2024

Η παρούσα εργασία αναφέρεται στο σχεδιασμό και στην εφαρμογή νοηματοδοτούμενων δραστηριοτήτων, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την επίσκεψη σχολικής τάξης, στην περιοδική έκθεση με τίτλο «Connected» του «ΝΟΗΣΙΣ». Στόχος, η σύνδεση των εκθεμάτων με τα βιώματα και τις εμπειρίες των μαθητών για θέματα καθημερινότητας και πώς αυτά επηρεάστηκαν στην εποχή του διαδικτύου. Τα αποτελέσματα κρίνονται θετικά, αναδεικνύοντας τη σημασία εμπλοκής μαθητών με νοηματοδοτούμενες δραστηριότητες, κατά τη διάρκεια όλων των φάσεων μιας επίσκεψης σε Μουσείο.
Επικοινωνία της κλιματικής αλλαγής & ο ρόλος των επιστημόνων: Το πρόγραμμα STAGE
Authors: Κοκολάκη Αθανασία , Μιχαηλίδη Αιμιλία , Μποτζάκη Ελένη , Κενδριστάκη Μαρία , Ζάρμπα Καλλιόπη , Τσιφετάκη Κατερίνα , Σταύρου Δημήτρης
Published: December 2024

Στην παρούσα εργασία περιγράφεται το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα “STAGE” που στοχεύει να εξοπλίσει STEM ερευνητές και επιστήμονες με γνώσεις και δεξιότητες που είναι απαραίτητες για την ενίσχυση της συμμετοχής του κοινού σε δράσεις σχετικές με το κλίμα. Το πρόγραμμα είναι μια συνεργασία μεταξύ διεπιστημονικών ερευνητικών ομάδων από πέντε ευρωπαϊκά ακαδημαϊκά ιδρύματα που εξειδικεύονται στην STEM εκπαίδευση και την επικοινωνία της επιστήμης. Το έργο παρέχει ένα σύνολο άμεσα διαθέσιμου υλικού που έχει εφαρμοστεί σε ποικίλα πλαίσια και το οποίο μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα καλών πρακτικών για την ενίσχυση της εμπλοκής του ευρέος κοινού με έννοιες σχετικές με την κλιματική αλλαγή.
Αξιοποίηση των αισθητήρων των smartphones σε πειράματα Φυσικής: Το παράδειγμα της κεντρομόλου επιτάχυνσης
Authors: Χριστονάση Παρασκευή , Κώτσης Κωνσταντίνος Θ.
Published: December 2024

Η εργασία διερευνά τη συμβολή μίας διδακτικής παρέμβασης για τη σχέση της κεντρομόλου επιτάχυνσης και της γωνιακής ταχύτητας στην καλύτερη κατανόηση της κυκλικής κίνησης από 71 μαθητές της Στ’ τάξης του Δημοτικού, με τη βοήθεια αισθητήρων που διαθέτουν τα smartphones και της εφαρμογής «Phyphox». Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε ερωτηματολόγιο, το οποίο δόθηκε στους μαθητές πριν και μετά τη διδακτική παρέμβαση. Ακολούθησε η ανάλυση των απαντήσεων του τριπλού επιπέδου τεστ που δόθηκε. Προέκυψε πως η διδακτική παρέμβαση συνέβαλε σημαντικά στην τροποποίηση των εναλλακτικών ιδεών των μαθητών πάνω στο συγκεκριμένο θέμα.
Τα νοητικά μοντέλα των μαθητών για τη δύναμη ως λανθάνουσες μεταβλητές: Διερεύνηση της συνεκτικής γνώσης
Authors: Σαμαρά-Χρυσοστομίδου Αναστασία , Σταμοβλάσης Δημήτριος
Published: December 2024

Στην παρούσα εργασία διερευνάται η συνεκτικότητα των εννοιολογικών μοντέλων μαθητών αναφορικά με την έννοια της δύναμης, καθώς και η συνέπεια των εναλλακτικών αντιλήψεων μαθητών αναφορικά με τον 2ο Νόμο του Νεύτωνα, όπως έχουν εντοπιστεί στη βιβλιογραφία. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μέσω ενός ερωτηματολογίου 12 κλειστών ερωτήσεων που μοιράστηκε σε 202 μαθητές της Α’ και της Β’ Γενικού Λυκείου, 4 σχολείων της Θεσσαλονίκης. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η συνεισφορά στον διάλογο αναφορικά με τη φύση της γνώσης και μεθοδολογικά ζητήματα, με γνώμονα, τόσο την εξέλιξη της έρευνας και της θεωρίας της γνωστικής ψυχολογίας και της διδακτικής των φυσικών επιστημών, όσο και της διαμόρφωσης κατάλληλων παιδαγωγικών προσεγγίσεων που απορρέουν από αυτές.
Digital STEM Labs: STEM δραστηριότητες σε ψηφιακά περιβάλλοντα μάθησης
Authors: Μποτζάκη Ελένη , Μιχαηλίδη Αιμιλία , Καπελώνης Νικόλαος , Κενδριστάκη Μαρία , Κοκολάκη Αθανασία , Σταύρου Δημήτρης
Published: December 2024

Το ευρωπαϊκό ERASMUS+ πρόγραμμα DIGITAL STEM LABS αποτελεί μια σύμπραξη τριών Πανεπιστημίων (Τουρκία, Ελλάδα, Ισπανία) και τριών σχολείων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (Τουρκία, Ελλάδα, Λιθουανία) με στόχο την ανάπτυξη ψηφιακών περιβαλλόντων για STEM διδασκαλία και την εκπαίδευση εκπαιδευτικών για την αποτελεσματική αξιοποίησή τους. Η παρούσα εργασία παρουσιάζει αποτελέσματα από την επισκόπηση καλών STEM πρακτικών που εφαρμόζονται στην Ελλάδα, καθώς και ψηφιακές STEM διδακτικές ενότητες που έχουν σχεδιαστεί από τα πανεπιστήμια σε συνεργασία με τους εν ενεργεία εκπαιδευτικούς του προγράμματος. Ακόμη, παρουσιάζονται στοιχεία του οδηγού μεθοδολογίας και βασικές αρχές που χρησιμοποιήθηκαν στην ψηφιοποίηση και την διάθεση του διδακτικού υλικού σε ανοιχτή πλατφόρμα.
Απόψεις εκπαιδευτικών Α/θμιας για την αξιοποίηση ψηφιακού διδακτικού υλικού κλιματικής αλλαγής βάσει αρχών μικτής μάθησης
Authors: Μποτζάκη Ελένη , Σταύρου Δημήτρης
Published: December 2024

Η παρούσα εργασία παρουσιάζει απόψεις μελλοντικών και εν ενεργεία εκπαιδευτικών Α/θμιας εκπαίδευσης ως προς τη δυνατότητα αξιοποίησης τύπων Μικτής Μάθησης σε μια διδασκαλία για την Κλιματική Αλλαγή. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, οι απόψεις και των δύο ομάδων εστιάζουν στα ασύγχρονα μέρη των τύπων Μικτής Μάθησης, που ανάλογα με τη φάση διδασκαλίας στην οποία διεξάγονται, τα αντιλαμβάνονται είτε ως περιορισμό λόγω της απουσίας εκπαιδευτικού, είτε ως δυνατότητα λόγω της εξοικονόμησης χρόνου, που μπορεί να αφιερωθεί σε πιο απαιτητικές φάσεις διδασκαλίας. Ωστόσο, από τις απόψεις των εκπαιδευτικών φαίνεται μια προτίμηση στη Μίξη Αντικατάστασης (Replacement Blend) για υποστήριξη διδασκαλιών Κλιματικής Αλλαγής.
Προϋπάρχουσα κατανόηση μαθητών/τριών Δημοτικού για τις φυσικές καταστροφές που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή
Authors: Μαυρένης Δημήτριος , Μαλανδράκης Γεώργιος
Published: December 2024

Η παρούσα εργασία περιγράφει την διαδικασία ανάπτυξης ενός εργαλείου ανίχνευσης της προϋπάρχουσας κατανόησης μαθητών/τριών των τάξεων Γ’- ΣΤ’ Δημοτικού σχολείου ως προς τη σύνδεση της κλιματικής αλλαγής με τις Φυσικές Καταστροφές. Το ερωτηματολόγιο περιλαμβάνει τέσσερις κύριες κατηγορίες φυσικών καταστροφών (πυρκαγιές, πλημμύρες, σίφωνες, σεισμοί), σε κάθε μία από τις οποίες εξετάζονται πέντε μεταβλητές της κατανόησης των μαθητών/τριών για την κλιματική αλλαγή (γνώση περιεχομένου, σύνδεση με κλιματική αλλαγή, προηγούμενη εμπειρία, γνώση ως προς την ικανότητα αντιμετώπισης/διαχείρισης συμβάντων, προηγούμενη εκπαίδευση και επιθυμία εμπλοκής). Το ερωτηματολόγιο δοκιμάστηκε πιλοτικά τον Οκτώβριο του 2023 σε 39 μαθητές/τριες Γ’, Ε’ και ΣΤ’ τάξεων Δημοτικού. Από τα αποτελέσματα προέκυψε ότι οι μαθητές κατέχουν γνώσεις για την πυρκαγιά, την πλημμύρα και τον σεισμό, ενώ δεν γνωρίζουν αρκετά για τους σίφωνες.
Διερεύνηση γνώσεων των μαθητών Λυκείου σε σχέση με τα ιστορικά στοιχεία της Φυσικής
Authors: Καρδαράς Ιωάννης , Τόλη Γεωργία , Τσακστάρα Βαΐτσα , Καλλέρη Μαρία
Published: December 2024

Η διεθνής έρευνα έχει αναδείξει τη σημασία της διδασκαλίας της Ιστορίας της Φυσικής για την πληρέστερη κατανόηση των εννοιών και των φαινομένων της Φυσικής από τους μαθητές. Παρόλα αυτά, στη σύγχρονη εκπαιδευτική διαδικασία, δεν δίνεται η αρμόζουσα σημασία κατά τη διδασκαλία, με αποτέλεσμα η γνώση που αποκτούν οι μαθητές να είναι ελλιπής. Σε αυτή την εργασία παρουσιάζουμε τα αποτελέσματα της στατιστικής ανάλυσης δεδομένων που συλλέχθηκαν από την επεξεργασία του ερωτηματολογίου, το οποίο δόθηκε σε μαθητές και μαθήτριες τριών Λυκείων, με σκοπό τη διερεύνηση της γνώσης τους σχετικά με σημαντικούς επιστήμονες της Φυσικής και τις ανακαλύψεις τους, οι οποίες συνέβαλαν σημαντικά στη διαμόρφωση του πεδίου.
Εξέλιξη ιδεών φοιτητών για τις εξαρτώμενες από το μέγεθος οπτικές ιδιότητες των νανοσωματιδίων
Authors: Μεταξάς Ιωάννης , Μιχαηλίδη Αιμιλία , Παυλίδης Ιωάννης , Σταύρου Δημήτρης
Published: December 2024

Η Νανοτεχνολογία είναι καινοτόμο επιστημονικό πεδίο με ευρέως εδραιωμένη διδακτική αξία σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Αυτή η εργασία, βασισμένη στις αρχές του Μοντέλου της Διδακτικής Αναδόμησης, αφορά στην εφαρμογή ενός διδακτικού πειράματος σχετικά με τις εξαρτώμενες από το μέγεθος οπτικές ιδιότητες των υλικών στη νανοκλίμακα. Σκοπός της εφαρμογής ήταν η αποτύπωση της εξέλιξης των ιδεών φοιτητών/τριών τμημάτων χημείας, φυσικής και βιολογίας κατά την εφαρμογή ενός διδακτικού πειράματος για τις οπτικές ιδιότητες των νανοσωματιδίων. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων φανέρωσε μία εξέλιξη ιδεών σε δύο στάδια. Το πρώτο ήταν η μετάβαση από ανεξαρτησία μεγέθους των οπτικών ιδιοτήτων σε μερική εξάρτηση. Το δεύτερο ήταν η μετάβαση της μερικής εξάρτησης σε πλήρη εξάρτηση συγκεκριμένα στην νανοκλίμακα.
Οι πρακτικές επικοινωνίας της κλιματικής αλλαγής στο ευρύ κοινό από STEM ερευνητές/-τριες
Authors: Κοκολάκη Αθανασία , Σταύρου Δημήτρης , Avraamidou Lucy
Published: December 2024

Η παρούσα εργασία εξετάζει τις υφιστάμενες πρακτικές που ακολουθούν STEM ερευνητές/-τριες αναφορικά με την επικοινωνία της κλιματικής αλλαγής στο ευρύ κοινό καθώς και το πώς αυτές οι πρακτικές διαμορφώνονται έπειτα από ένα πρόγραμμα επαγγελματικής ανάπτυξης των STEM ερευνητών/-τριων σε στρατηγικές εμπλοκής του ευρέος κοινού σε δράσεις για το κλίμα. Στην έρευνα συμμετείχαν 18 ερευνητές/-τριες, που εργάζονται είτε σε πανεπιστημιακά ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα της χώρας είτε σε κέντρα επιστήμης και τεχνολογίας. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν την υλοποίηση σχολικών επισκέψεων στα ερευνητικά κέντρα και τη διεξαγωγή ομιλιών για διάχυση των ερευνητικών αποτελεσμάτων στο ευρύ κοινό  ως τις κυρίαρχες πρακτικές που υιοθετούν οι ερευνητές/-τριες ενώ αναδεικνύεται και η πρόθεσή τους για εμπλουτισμό των δράσεων που υλοποιούν με πτυχές της φύσης της επιστήμης ως ένας τρόπος ενίσχυσης της εμπιστοσύνης του κοινού απέναντι στην επιστήμη.
Απόψεις και πρακτικές για τη διερεύνηση: Μελέτη των σχέσεών τους σε μη τυπικό εκπαιδευτικό πλαίσιο
Authors: Καρνέζου Μαρία , Τσελφές Βασίλης , Καριώτογλου Πέτρος
Published: December 2024

Στο κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζουμε τα αποτελέσματα από την ανάλυση των δεδομένων που συγκεντρώσαμε μελετώντας τις σχετικές με τη διερεύνηση απόψεις και πρακτικές δύο μουσειοπαιδαγωγών, οι οποίοι υλοποιούν εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολικές ομάδες στο ΚΔΕΜΤ ΝΟΗΣΙΣ. Η ανάλυση έγινε με τη βοήθεια ενός θεωρητικού μοντέλου, το οποίο αναπαριστά τη δυναμική των σχέσεων που αναδύονται μεταξύ των διδακτικών-μαθησιακών πρακτικών και των σχετικών με αυτές απόψεων των μουσειοπαιδαγωγών. Στόχο αποτελεί ο εντοπισμός κάποιων μοτίβων στις αλληλουχίες απόψεων και πρακτικών, καθώς και η αξιολόγηση των δυνατοτήτων του θεωρητικού μοντέλου να τις εντοπίσει σε μη τυπικά περιβάλλοντα εκπαίδευσης.
Aπόψεις και δυσκολίες των εκπαιδευτικών για τη στρατηγική ελέγχου μεταβλητών: Έρευνα στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση
Authors: Γκουντούλα Χρυσούλα , Ζουπίδης Αναστάσιος
Published: December 2024

Η Στρατηγική Ελέγχου Μεταβλητών (ΣΕΜ) αποτελεί μία σημαντική πτυχή της διερεύνησης καθώς και της διερευνητικής μάθησης. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση του σχεδιασμού του ερωτηματολογίου που προέκυψε έπειτα από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση των απόψεων και των δυσκολιών των εκπαιδευτικών για την μέθοδο ΣΕΜ, καθώς και η συνοπτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων μιας έρευνας σε εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης (Ν=84) σχετικά με τις απόψεις τους για τη μέθοδο ΣΕΜ. Από τα αποτελέσματα της έρευνας προέκυψε ότι οι εκπαιδευτικοί προκειμένου να πετύχουν έναν υψηλό βαθμό κατανόησης και των τεσσάρων υποδεξιοτήτων της ΣΕΜ, χρειάζονται υποστήριξη σε διαφορετικό βαθμό για την καθεμία.
Πειράματα Φυσικής με χρήση του λογισμικού Arduino Science Journal
Authors: Γκιόλμας Αριστοτέλης , Παπαναγιώτου Ζωγραφιά , Παπαναγιώτου Αλεξάνδρα - Τριανταφυλλιά , Στούμπα Αρτεμησία , Μπενίση Αικατερίνη , Χαλκίδης Άνθιμος , Μπόικος Ηλίας , Ψωμά Βασιλική , Κατσιαμπούρα Γιάννα , Σκορδούλης Κωνσταντίνος
Published: December 2024

Οι δωρεάν εφαρμογές για κινητά τηλέφωνα Arduino Science Journal καθώς και ο μικροελεγκτής Arduino Nano BLE, αποτελούν εργαλεία χαμηλού ή μηδενικού κόστους που μπορούν να συμβάλλουν στην πειραματική διδασκαλία και την κατανόηση εννοιών των φυσικών επιστημών από τους εκπαιδευτικούς αλλά και τους μαθητές. Στα πλαίσια αυτά σχεδιάστηκε ένα επιμορφωτικό βιωματικό Εργαστήριο (Workshop) για την εξοικείωση των συμμετεχόντων εκπαιδευτικών και φοιτητών/-τριών με τις δυνατότητες και τον τρόπο λειτουργίας της εφαρμογής του Arduino Science Journal και τον τρόπο σύνδεσης με το Arduino Nano BLE. Στόχος του εργαστηρίου είναι η εξοικείωση με την χρήση κινητών τηλεφώνων στο πλαίσιο της διεξαγωγής πειραμάτων των Φυσικών Επιστημών.
Ανάλυση των δεξιοτήτων που προωθούνται μέσα από τα προγράμματα STEM/εκπαιδευτικής ρομποτικής του αποθετηρίου εργαστηρίου δεξιοτήτων 21+
Authors: Γκένογλου Βασιλική , Λεύκος Ιωάννης
Published: December 2024

Η παρούσα μελέτη αναλύει τις δεξιότητες που προωθούνται μέσω των προγραμμάτων STEM και εκπαιδευτικής ρομποτικής που προσφέρει το Αποθετήριο Εργαστήριο Δεξιοτήτων 21+ του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Στόχος της έρευνας είναι να εντοπιστούν οι συγκεκριμένες δεξιότητες που αναπτύσσονται μέσω αυτών των προγραμμάτων και να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητά τους στην προώθηση των δεξιοτήτων του 21ου αιώνα. Η μελέτη χρησιμοποιεί την ποσοτική προσέγγιση, η οποία περιλαμβάνει έρευνα και τη συμπλήρωση ερωτηματολογίου. Η μελέτη σκοπεύει να καταλήξει σε συστάσεις για περαιτέρω έρευνα και ανάπτυξη προγραμμάτων για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων STEM και εκπαιδευτικής ρομποτικής στην προώθηση δεξιοτήτων του 21ου αιώνα.
Δίσκος του Νεύτωνα, προγραμματιζόμενος με Scratch και στηριγμένος σε διάταξη physical computing, για τη διδασκαλία και μάθηση θεμάτων οπτικής
Authors: Γκιόλμας Αριστοτέλης , Παπαναγιώτου Ζωγραφιά , Χαλκίδης Άνθιμος , Στούμπα Αρτεμησία , Μπόικος Ηλίας , Ψωμά Βασιλική , Μπενίση Αικατερίνη , Κατσιαμπούρα Γιάννα , Σκορδούλης Κωνσταντίνος , Παπαναγιώτου Αλεξάνδρα - Τριανταφυλλιά
Published: December 2024

Στην παρούσα εφαρμογή και την αντίστοιχη διδακτική παρέμβαση χρησιμοποιούνται το Arduino και το περιβάλλον προγραμματισμού με πλακίδια Scratch, για να μπορέσουν οι μαθητές να “ελέγξουν” και να “προγραμματίσουν” την περιστροφή μικρών δίσκων του Νεύτωνα. Σκοπός είναι να διδαχθούν - με διαδραστικό τρόπο - έννοιες της Οπτικής και να διερευνηθούν από τους μαθητές (κυρίως μεγάλων τάξεων Δημοτικού ή Γυμνασίου), αλλά και από φοιτητές, ζητήματα που αφορούν τα στοιχεία Φυσικής (του φωτός) στον δίσκο του Νεύτωνα (πχ τα χρώματα, το persistence of vision κ.ά). Η εφαρμογή και η αντίστοιχη διδακτική παρέμβαση θα πραγματοποιηθεί σε σχολικές τάξεις, ενώ έχει ανέβει και σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες, ώστε να ληφθούν εκπαιδευτικά ερευνητικά αποτελέσματα, αλλά και να υπάρξει ανατροφοδότηση από μαθητές και εκπαιδευτικούς, ως προς την εφαρμογή της ιδέας και τα μαθησιακά της αποτελέσματα.
Διδακτική αξιοποίηση ιστορικών επιστημονικών οργάνων: Η περίπτωση του μηχανικού πλανητάριου του Μαράσλειου διδασκαλείου
Authors: Αυγέρη Ελένη , Λαζαρή Μαρία - Άννα , Ρεπούση Σταματία , Λάζος Παναγιώτης , Στεφανίδου Κωνσταντίνα , Σκορδούλης Κωνσταντίνος
Published: December 2024

Στο Μαράσλειο Διδασκαλείο φυλάσσεται μία αρκετά πλούσια συλλογή ιστορικών επιστημονικών οργάνων για τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών. Η παρούσα εργασία προτείνει μία εκπαιδευτική δραστηριότητα με τη μορφή εργαστηρίου για την αξιοποίηση του μηχανικού πλανητάριου της συλλογής στην άτυπη εκπαίδευση, με σκοπό την ευαισθητοποίηση των συμμετεχόντων στην ανάδειξη της ιστορικής αξίας τέτοιων οργάνων και την καλλιέργεια του επιστημονικού γραμματισμού.
Εκπαιδευτική αξιοποίηση καινοτόμων πράσινων υλικών στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση: Η περίπτωση των ιοντικών υγρών
Authors: Μητελούδης Γεώργιος , Καπότης Ευστράτιος , Καρακασίδης Θεόδωρος
Published: December 2024

Η ένταξη σύγχρονων επιστημονικών θεωριών και τεχνολογικών εφαρμογών στην εκπαιδευτική διαδικασία είναι ένα διαχρονικό αίτημα και ζητούμενο από ερευνητές και εκπαιδευτικούς. Στην πράξη, όμως, υπάρχουν αρκετές δυσκολίες σχετικά με αυτό. Η παρούσα εργασία προσπαθεί να φέρει στο εκπαιδευτικό προσκήνιο μια νέα κατηγορία διαλυτών με «πράσινο» χαρακτήρα, εκπληκτικές ιδιότητες και φιλικές για το περιβάλλον εφαρμογές, τα ιοντικά υγρά. Επιπρόσθετα, αναφέρονται προτάσεις για την ενσωμάτωσή τους στην εκπαίδευση, σε σχολικό ή πανεπιστημιακό επίπεδο.
Στατιστική, γεωγραφία και ΤΠΕ. Μπορούν να πορευτούν μαζί; Απόψεις μαθητών/τριών Β/θμιας εκπαίδευσης
Authors: Ρίζου Ουρανία , Κλωνάρη Αικατερίνη , Αποστολέλλης Νικόλαος , Ρίζος Χαράλαμπος - Γεράσιμος
Published: December 2024

Στην παρούσα εργασία παρουσιάζονται οι απόψεις μαθητών/τριών Β/θμιας εκπαίδευσης, απέναντι στον στατιστικό, γεωχωρικό και ψηφιακό γραμματισμό. Στη μελέτη περίπτωσης συμμετείχαν 41 μαθητές και μαθήτριες σχολικής μονάδας του Νομού Λέσβου, οι οποίοι/ες χρησιμοποιώντας την πιλοτική ψηφιακή πλατφόρμα statistics4school.eu ολοκλήρωσαν τις δραστηριότητες ενός κατάλληλα διαμορφωμένου εκπαιδευτικού σεναρίου. Τα συνδυασμένα αποτελέσματα έδειξαν ότι θεωρούν πως η συμβολή της πιλοτικής πλατφόρμας στην υλοποίηση των δραστηριοτήτων, χρησιμοποιώντας την καθοδηγούμενη ανακαλυπτική μάθηση ως μέθοδο διδασκαλίας, ήταν εύστοχη καθώς η διαθεματική προσέγγιση της Στατιστικής με τη Γεωγραφία μέσω των ΤΠΕ μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη κριτικής σκέψης και την καλλιέργεια των προαναφερθέντων γραμματισμών.
Το νέο πρόγραμμα σπουδών Φυσικής του Γυμνασίου
Authors: Νισταζάκης Έκτορας , Καπότης Ευστράτιος , Ρουμπέα Γεωργία , Γκινούδη Αθηνά , Κεραμίδας Κωνσταντίνος , Δρόλαπας Ανάργυρος , Διαμαντής Νικόλαος , Καλκάνης Γεώργιος Θ.
Published: December 2024

Στην παρούσα εργασία θα επιχειρηθεί μια προσπάθεια παρουσίασης των στοχεύσεων, της φιλοσοφίας, της ακολουθούμενης εκπαιδευτικής μεθοδολογίας και των καινοτομικών στοιχείων του νέου Προγράμματος Σπουδών (ΠΣ) για τη Φυσική των τριών τάξεων του Γυμνασίου. Το ΠΣ για τη Φυσική του Γυμνασίου δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ στις 30 Ιανουαρίου του 2023, αφού εφαρμόστηκε πιλοτικά για δυο συναπτά σχολικά έτη (2021-2022 και 2022-2023) σε Πρότυπα και Πειραματικά Γυμνάσια της χώρας μας, λαμβάνοντας υπόψη και την ανατροφοδότηση αυτής της δράσης. Βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματά του είναι η ύπαρξη βασικών θεματικών ενοτήτων, ενταγμένων κατάλληλα σε αντίστοιχα θεματικά - γνωσιακά πεδία (που διατρέχουν όλες τις βαθμίδες και εμπλουτίζονται κατάλληλα κάθε φορά) και η υιοθέτηση της επιστημονικής-εκπαιδευτικής μεθόδου με διερεύνηση.
Ανάπτυξη δεξιοτήτων που αφορούν στον σχεδιασμό διερευνήσεων και τη συγκρότηση επιχειρημάτων για τη θρέψη των φυτών σε μαθητές της Β’ τάξης του Δημοτικού σχολείου
Authors: Συκοφύλλου Τσαμπίκα , Σκουμιός Μιχαήλ
Published: December 2024

Η εργασία αυτή εξετάζει την επίδραση μιας διδακτικής παρέμβασης για τη θρέψη των φυτών, στις δεξιότητες των μαθητών του δημοτικού σχολείου που αφορούν στο σχεδιασμό διερευνήσεων και τη συγκρότηση επιχειρημάτων που βασίζονται σε αποδεικτικά στοιχεία. Για τη διδακτική παρέμβαση που εφαρμόστηκε σε 50 μαθητές της Β΄ τάξης του δημοτικού σχολείου, αναπτύχθηκε εκπαιδευτικό υλικό για τη θρέψη των φυτών, το οποίο βασίστηκε στην προσέγγιση της «μάθησης μέσω πρακτικών». Τα δεδομένα της έρευνας απετέλεσαν οι απαντήσεις των μαθητών σε ερωτηματολόγιο πριν και μετά από τη διδακτική παρέμβαση και  στα φύλλα εργασίας. Από την ανάλυση των δεδομένων προέκυψε ότι η διδακτική παρέμβαση βελτίωσε τις δεξιότητες των μαθητών να σχεδιάζουν διερευνήσεις και να συγκροτούν επιχειρήματα για τη θρέψη των φυτών.
Οι δεξιότητες επιστημονικού συλλογισμού των μαθητών του Λυκείου
Authors: Ηλιού Παναγιώτα , Σκουμιός Μιχαήλ
Published: December 2024

Η εργασία εστιάζει στη μελέτη των δεξιοτήτων επιστημονικού συλλογισμού των μαθητών της Β΄ τάξης του Λυκείου. Το δείγμα της έρευνας αποτελούσαν 100 μαθητές οι οποίοι φοιτούσαν στη Β΄ τάξη του Λυκείου. Για τη συλλογή των δεδομένων αξιοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο επιστημονικού συλλογισμού του Lawson. Ως δεδομένα της έρευνας θεωρήθηκαν οι απαντήσεις τις οποίες έδωσαν οι μαθητές στις ερωτήσεις που περιλαμβάνονταν στο ερωτηματολόγιο. Από την ανάλυση των δεδομένων προέκυψε ότι οι δεξιότητες επιστημονικού συλλογισμού των περισσότερων μαθητών δεν είναι ανεπτυγμένες σε ικανοποιητικό βαθμό. Συνεπώς, συνιστάται η ανάπτυξη στρατηγικών διδασκαλίας που υποστηρίζουν την ανάπτυξη των δεξιοτήτων επιστημονικού συλλογισμού των μαθητών.
Το αειφόρο Νηπιαγωγείο μελετά τους σεισμούς μέσα από την αξιοποίηση της εκπαιδευτικής ρομποτικής, εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και επαυξημένης πραγματικότητας
Authors: Τοπολιάτη Μαρία , Πλακίτση Αικατερίνη
Published: December 2024

Η έρευνα αυτή εστιάζεται στην εφαρμογή εκπαιδευτικής παρέμβασης που αφορά στη μελέτη του φαινομένου των σεισμών από μαθητές νηπιαγωγείου στο πλαίσιο συμμετοχής τους στο δίκτυο των σχολικών σεισμογράφων. Κατά τη φάση του σχεδιασμού και της υλοποίησης του προγράμματος πραγματοποιείται έρευνα δράσης, η οποία επικεντρώνεται παράλληλα στην επιλεκτική προσέγγιση στόχων της αειφόρου εκπαίδευσης. Ως μεθοδολογικά εργαλεία αξιοποιούνται η κοινωνικοπολιτισμική προσέγγιση στη διδακτική των φυσικών επιστημών, εφαρμογών εκπαιδευτικής ρομποτικής, τεχνητής νοημοσύνης και επαυξημένης πραγματικότητας. Το πλαίσιο έρευνας ολοκληρώνεται με τη διαδικασία συνολικής αποτίμησης και ηλεκτρονικής διάχυσης των μαθησιακών αποτελεσμάτων από τους ίδιους τους μαθητές και την εκπαιδευτικό.
Παράγοντες αποδοχής της πυρηνικής ενέργειας από μελλοντικούς εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης
Authors: Γκαλτέμη Έλλη , Βαβουλιώτη Αντωνία Ραφαηλία , Γκουλγκούτη Αναστασία , Στύλος Γεώργιος , Κώτσης Κωνσταντίνος
Published: December 2024

Η πυρηνική ενέργεια διαθέτει τις προδιαγραφές εκείνες που μπορούν να την καταστήσουν μία αξιόπιστη, βιώσιμη και φιλική προς το περιβάλλον πηγή ενέργειας. Στην παρούσα εργασία εξετάζονται οι αντιλήψεις φοιτητών και φοιτητριών του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων αναφορικά με παράγοντες όπως είναι η εγγύτητα σε πυρηνικά εργοστάσια (proximity of nuclear power plants), τα αντιληπτά οφέλη (perceived benefits), η κοινωνική εμπιστοσύνη (social trust) και η γνώση για την πυρηνική ενέργεια (perceived nuclear knowledge) που επηρεάζουν την αποδοχή της. Στην έρευνα συμμετείχαν 500 φοιτητές/τριες και για τη συλλογή των δεδομένων διανεμήθηκε ένα ερωτηματολόγιο με ερωτήσεις κλειστού τύπου, το οποίο περιλάμβανε ερωτήσεις δημογραφικού χαρακτήρα και 21 δηλώσεις σχετικές με την αποδοχή της πυρηνικής ενέργειας. Η παραγοντική ανάλυση ανέδειξε 4 παράγοντες και τα δημογραφικά στοιχεία του φύλου και της κατεύθυνσης σπουδών στο Λύκειο διαφορές ως προς τη δημόσια αποδοχή της πυρηνικής ενέργειας.
Από τον μακρόκοσμο στον μικρόκοσμο - Από τα πειράματα ηλεκτρισμού στη δομή της ύλης
Authors: Γκιγκούδη Αναστασία , Μαμζερίδου Αγαθονίκη
Published: December 2024

Στη διδακτική αυτή πρόταση οι μαθητές/τριες θα ταυτοποιήσουν το είδος των δομικών σωματιδίων και το χημικό δεσμό, με τον οποίο συνδέονται αυτά, σε συγκεκριμένα υλικά. Η ταυτοποίηση γίνεται μέσα από πειραματικές δραστηριότητες, που σχετίζονται με το κεφάλαιο του ηλεκτρισμού. Για το σκοπό αυτό οι μαθητές κατασκευάζουν ένα ηλεκτρικό κύκλωμα από τα «στοιχεία» του, ταξινομούν υλικά σε αγωγούς και μονωτές και κατόπιν παρασκευάζουν διαλύματα τριών χημικών ενώσεων και ελέγχουν την αγωγιμότητά τους. Στο τέλος ερμηνεύουν τα πειραματικά αποτελέσματα και μέσα από ανακατασκευασμένα κείμενα βρίσκουν τους φορείς του ηλεκτρικού ρεύματος σε κάθε περίπτωση, τα δομικά σωματίδια καθώς και το είδος του χημικού δεσμού που υφίσταται στις τρεις χημικές ενώσεις.
Εργαστήριο στην ανάπτυξη επιχειρηματολογίας πάνω στο κοινωνικοεπιστημονικό ζήτημα του διαστημικού εποικισμού
Authors: Καθάρειος Βασίλειος , Γαλάνη Αποστολία , Μπαμπασίδης Γεώργιος , Μαυρικάκη Ευαγγελία
Published: December 2024

Η παρούσα εργασία προτείνει ένα εργαστήριο για εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, στο οποίο θα έχουν την ευκαιρία να ασκηθούν σε μια πρωτότυπη προσέγγιση κοινωνικοεπιστημονικών θεμάτων που θα μπορούσαν να προσεγγίσουν κατά τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών. Στόχος των δραστηριοτήτων είναι οι συμμετέχοντες/ουσες να κατανοήσουν και να είναι σε θέση να εφαρμόζουν τη μεθοδολογία προσέγγισης των κοινωνικοεπιστημονικών ζητημάτων (ΚΕΖ) και της ανάπτυξης επιχειρηματολογίας στη διδασκαλία τους. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από την εμπλοκή τους στο κοινωνικοεπιστημονικό ζήτημα του διαστημικού εποικισμού, και την εξερεύνηση των διαφορετικών οπτικών γωνιών στις θεματικές της διαστημικής εξερεύνησης και του διαστημικού εποικισμού.
Σχεδιασμός και ανάπτυξη εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων για τη σύνδεση της υπεύθυνης έρευνας και καινοτομίας με το περιεχόμενο της νανοεπιστήμης-νανοτεχνολογίας
Authors: Γεωργάκη Ελισάβετ , Πέικος Γιώργος
Published: December 2024

H Νανοτεχνολογία-Νανοεπιστήμη (Ν-ΕΤ) αποτελεί ένα διεπιστημονικό και σύγχρονο πεδίο έρευνας. Παράλληλα, η Υπεύθυνη Έρευνα και Καινοτομία (ΥΕΚ) αποτελεί μια προσέγγιση για τη διαπραγμάτευση κοινωνικών προεκτάσεων της σύγχρονης έρευνας εστιάζοντας μεταξύ άλλων στην ενίσχυση της ενασχόλησης με το πεδίο των Φυσικών Επιστημών και στην ενεργό εμπλοκή σε ζητήματα έρευνας και καινοτομίας. H συγκεκριμένη εργασία επικεντρώνεται στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων οι οποίες συνδέουν το περιεχόμενο της Ν-ΕΤ με δύο από τις ατζέντες πολιτικής της ΥΕΚ. Το περιεχόμενο της Ν-ΕΤ αφορά το μέγεθος των αντικειμένων (Μακρόκοσμος, Μικρόκοσμος, Νανόκοσμος) και τη διαδικασία των ιώσεων.
Η ενότητα «Ενέργεια» στο νέο αναλυτικό πρόγραμμα της Τεχνολογίας Α’ Γυμνασίου
Authors: Σισσαμπέρη Νίκη , Σταυρόπουλος Βασίλης
Published: December 2024

H παρούσα εργασία διερευνά τα στοιχεία που συγκροτούν το διδακτικό μετασχηματισμό της επιστημονικής γνώσης σε γνώση προς διδασκαλία της ενότητας ενέργεια στο νέο αναλυτικό πρόγραμμα (Α.Π.) της Τεχνολογίας Α΄ Γυμνασίου. Η διερεύνηση, με βάση ένα πρότυπο ταξινόμησης αναλυτικών προγραμμάτων Φυσικών Επιστημών, αφορά στο περιεχόμενο της εννοιολογικής και πολιτισμικής συνιστώσας της επιστημονικής γνώσης για την ενέργεια. Διαπιστώνεται ότι το Α.Π. έχει στοιχεία εν δυνάμει καινοτομικού προγράμματος. Όπως προκύπτει από έρευνες, τα καινοτομικά προγράμματα, ενδείκνυνται για τη διδασκαλία της ενέργειας καθώς πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια διδακτικού μετασχηματισμού. Στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάζεται δομημένη πρόταση για την μετάβασή του από εν δυνάμει σε πραγματικό καινοτομικό πρόγραμμα.
Γεφυρώνοντας το χάσμα ανάμεσα στην έρευνα και την εκπαίδευση: Το πρόγραμμα μNET και η δευτεροβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα
Authors: Ξηρός Λεωνίδας , Κυανίδης Στέργιος , Λέισος Αντώνιος
Published: December 2024

Το πρόγραμμα μΝet (microNet) αποσκοπεί στην ανάπτυξη και λειτουργία ενός εκτεταμένου σχολικού δικτύου εκπαιδευτικών τηλεσκοπίων κοσμικών ακτίνων (Κ.Α.) στην Ελλάδα. Το έργο μNet περιλαμβάνει ένα εκτεταμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, το οποίο επικεντρώνεται στην κατασκευή, βαθμονόμηση και λειτουργία 20 εκπαιδευτικών τηλεσκοπίων Κ.Α. που εγκαθίστανται σε σχολεία της Πελοποννήσου, καθώς και στην απομακρυσμένη λειτουργία σταθμών ανίχνευσης Κ.Α. και διατάξεων Αστροσωματιδιακής φυσικής που αναπτύχθηκαν στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Κατά το σχολικό έτος 2022–2023, πραγματοποιήθηκε η πρώτη χρονιά λειτουργίας του προγράμματος, με συμμετοχή περισσότερων από 500 μαθητών και 75 καθηγητών από όλη την Ελλάδα. Καθηγητές και μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης εκπαιδεύτηκαν στις πειραματικές διαδικασίες ανίχνευσης Κ.Α. μέσω απομακρυσμένης εκπαίδευσης. Θα παρουσιαστεί συνοπτικά η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε, τα εργαλεία που αναπτύχθηκαν και τα κύρια συμπεράσματα της πρώτης χρονιάς λειτουργίας του προγράμματος.
Can Theurgy Save the World?
Authors: Dillon John
Published: December 2024

The occasion for this paper has been the reading over a projected new edition of Proclus’ treatise On the Hieratic Art, which is a commendation of theurgy. The premise behind theurgy, as I take it, is that the physical world has in fact been sown by the gods with a great variety of symbola, or ‘clues’, which, if put together correctly and respectfully, can draw down the power of gods or daemons, and achieve many practical advantages.  What I wish to argue here is that an increased respect for the way the world is put together should prove the basis for a properly ‘ecological’ approach to our environment, and that would equate to a modern version of theurgy. I argue that the ‘theurgic’ attitude to Matter, largely adopted by Iamblichus, is in stark contrast to that adopted by Platonism in general, and indeed by the Christian tradition following on from it, into the ‘scientific’ mind-set of the modern world.
Rivers, Tides and Currents
Authors: Afonasin Eugene
Published: December 2024

Ideally, natural scientific theories, even the most speculative ones, need empirical confirmation, which, however, is not always possible and, even when achieved, cannot always be correctly interpreted. Moreover, as practical experience accumulates, the investigators of nature with more reason reject the least successful theories, and obtain new confirmations for the most successful ones. This is the way science works, both in modern times and in antiquity. Applied to the history of ancient hydrology, this means that we can trace the development of natural scientific ideas from early thinkers such as Thales, Empedocles, Diogenes of Apollonia, Plato,v and Aristotle, to the Roman and early Byzantine period, represented by encyclopaedic authors such as Posidonius, Seneca, Strabo, and Alexander of Aphrodisias. As a result, we will see not only the evolution of natural scientific ideas, but also, in some cases, we will be able to assess the methodological and empirical acceptability of the physical ideas of late antiquity, which emerged as a result of the trial and error of ancient naturalists and their long reflection on the riddles of nature. In general, the article is devoted to the ancient concept of the circulation of water in nature. In its first part special attention is given to an analogy between natural phenomena and the processes occurring in living organisms, common to our philosophers of nature, as well as the peculiarities of their interpretation of the theory of mutual transformation of the elements. We note the place of the method of analogy in their observations and theoretical constructions. The second part of the article is dedicated to tides and sea currents. We look at the history of their observation in antiquity as well as alternative theories, designed to explain their nature. Special attention is given to ancient explanation of the phenomenon of the periodical change of the stream in Euripus’ channel (Chalkida, Greece).
Pythagorean Philosophy and Theurgy on Friendship
Authors: Petrou Alexios
Published: December 2024

In the Pythagorean tradition, friendship is elevated beyond a mere human relationship, serving as a means to transcend human frailty and attain immortality. This philosophy posits that humans are imprisoned and require liberation through the benevolence of the gods. The Pythagorean way of life is seen as a path to achieving immortality and freedom, where friendship with the gods is the highest form of association. The spiritual practice of theurgy is essential in this process, enabling humans to purify themselves and receive the gift of friendship from the gods. The Pythagoreans distinguished between various forms of friendship, including the highest and most noble understanding between gods and humans, which requires faith, knowledge, philosophy, and theurgy. True friendship is characterized by trust, piety, and scientific worship, and its pursuit necessitates the avoidance of jealousy and conflict, as well as careful judgment and reverence. Additionally, purification, self-control, and a healthy diet are crucial in the pursuit of wisdom and friendship. Ultimately, the Pythagorean philosophy on friendship offers a profound understanding of human relationships, emphasizing the importance of spiritual growth, self-transcendence, and the pursuit of wisdom, leading to the cultivation of true and lasting friendships that bring about wholeness, reconciliation, and harmony.
The image of Aphrodite in Empedocles
Authors: Afonasina Anna
Published: December 2024

Aphrodite is one of the important deities of the Greek pantheon. But she is not the only one and at first glance does not seem to be the most honoured and powerful. In the Homeric epic and hymns she is presented as a narcissistic, capricious and passion-prone goddess. She is mostly associated with beauty and love charms. It might seem that this was enough for Empedocles to identify her with one of the two active powers – Love. However, in Empedocles' poem the image of Aphrodite is very complex and, in many ways, differs from the traditional view of her. She acts as a god-craftsman, is involved in such activities as metal casting, pottery, and artwork. The main question I will try to answer is the following – can we find the origins of this complex image in the literary and cultural tradition known in Empedocles' time, or did he make a radical turn and invent a new previously unknown idea of the deity?
Representation of Harmony in Greek Vase Painting
Authors: Lambropoulou Voula
Published: December 2024

Harmony, as the representative of Order and Beauty in the world, belongs to the holy circle of Aphrodite. It is a beautiful harmony coming from opposites, a subject well known in the ancient Cosmogonies. Those among Greeks, who created cosmogonies, are very fond of cosmogonic myths which usually began with love and marriage. The intellectual centre of Greece now is Athens. Here all the arts are cultivated. Here too the Muses establish themselves who now give birth to Harmony. The view of Harmony is the case of graceful, brilliant art and the beginning of symmetry and imperishable unity of the sciences represented by the Muses, and found in the symmetry of beauty and intellect. But above all she brings harmony to the souls and balance and sophrosyne.