bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Clinical Evaluation of Correlation between Periodontal Diseases and ABO Blood Grouping
Authors: M. Salman Zainab , H. Ali Nagham
Published: October 2023

Periodontal disease, is a set of inflammatory conditions affecting the tissues surrounding the teeth. Several studies have focused on the relationship between ABO blood and RH factor groups and periodontal diseases. However, the results showed a lot of discrepancies Aim of the study: to evaluate the relationship between ABO, Rh blood groups and distribution of periodontal diseases. Material And Method: This study involved 560 subjects aged between 20 to 55 years; selected on random basis from the outpatient department of Periodontology at AL -mammon specialized dental center in Baghdad. The patients sample have been classified in a 3 groups in relation to their clinical presentation and the periodontal scores on a basis of Ramfjord’s Periodontal index. Result: out of 560 patients there were 312 male, 248 female patients. According to sample classification in relation to clinical condition and periodontal score, Group I 115 patients with healthy gingiva; group II 225 patients with gingivitis; and group III 220 patients with periodontitis ,the highest prevalence of periodontitis are among blood group O(34.1%), while higher gingivitis percentage are associated with blood group A (34.2%). The prevalence of gingivitis was higher in Rh positive group 43.1%, while periodontitis show higher prevalence in Rh negative group 40%. Discussion and conclusion: We concluded that there was significant relationship between ABO, Rh blood group system and periodontal disease. Blood group ‘A’ could be a factor of risk for gingivitis and blood group ‘O’ could be a factor of risk for the developing of periodontitis. Similarly Rh positive group considered a risk factor for gingivitis, while Rh negative group is a risk factor for periodontitis.
Evaluation of the Antifungal Activity of Heat-Cured Soft Denture Liner Impregnated with Chitosan Nanoparticles
Authors: Abdul-wahab Abdul-shafi Huda , Khalid Aziz Hawraa
Published: October 2023

The most serious problem of the resilient denture lining materials is colonization and penetration of the soft-liner surface by Candia albicans and related Candida species. So, this research was oriented to check the antifungal effect of Chitosan nanop articles (CHs NPs) incorporated into heat-cured acrylic soft liners. 60 specimens were prepared, 30 specimens for disk diffusion test and other 30 specimens for viable count of C. albicans test. The specimens split into six groups depending on different percentages of Chitosan NPs addition: 0.5wt%, 1.5wt%, 2.5wt%, 3.5wt%, 4.5wt%, and control group withou t addition 0%). For disk diffusion test, the autoclaved soft lining samples were fitted into sterilized Petri dish containi ng Mueller Hinton agar upon which candidal suspension were swabbed then fitted the samples on the agar surface, in cubated for 24 hrs. Then the inhibition zones were measured by utilizing digital caliper ruler. For viable count test, t he autoclaved samples of soft liner were submersion in sterilized tubes containing Sabouraud dextrose broth in which a small amount of candidal suspension, incubated for 24hrs. The Results of the disk-diffusion test showed the highest mean value of the inhibition zone at 3.5wt% group follow ed by 4.5wt% group and there was no inhibition zone for control and other experimental groups. Furthermore, the vi ability test indicated the colony forming units of C. albicans were decrease as the percentage of CHs NPs increased. With limitation of this study, it was concluded the CHs NPs considered as a strong antifungal agent and the impregnation of the chitosan nanoparticles into soft liner that help to form a soft lining material with antifungal activity and minimal candida associated infection.
Philosophical anthropology analysis of contradictions in the development of artificial intelligence
Authors: Gluzdov Dmitry Viktorovich
Published: October 2023

The object of philosophical research is artificial intelligence. The subject of the study covers the impact of the development of artificial intelligence on a person, on the formation and change of ideas about a person, his nature and essence. But in the study, the emphasis is on the contradictoriness of this impact. The philosophical and anthropological analysis of artificial intelligence is focused on understanding the impact of this technology through the phenomenon of man, human existence and his experience. The article is an attempt to study the problem from different positions, including the question of how to ensure control over the growing "consumption" of artificial intelligence in a variety of ways, as well as what can affect the development of a person himself and how current trends contribute to change or create social and cultural norms, such as the ideas of "roboethics" and ethical responsibility in the creation and use of intelligent machines. The presence of fragmented or insufficiently complete coverage in the study of the presented topic in the works of researchers allows us to set the task of formulating the problem and studying it. It is the need for a comprehensive study that is the idea that initiated this work, which boils down to an attempt to conduct a philosophical and anthropological analysis, identify the shortcomings of the existing situation and determine the prospects. From this position, in the process of research, no materials were found that consider the problem comprehensively, and on the other hand, combine the task of identifying the causes and foundations of these contradictions in order to analyze them from the standpoint of philosophical anthropology, which determines the novelty of the study.
Sociohumanitarian issues of preconception genetic screening programs
Authors: Vetrov Vladimir Andreevich
Published: October 2023

Preconception genetic testing for carriage of recessive mutations is an important genetic test that allows for better planning of the method of conception (natural or IVF), the course of pregnancy, and the need for additional screening of the developing fetus. Despite the obvious benefits that ECS brings to public health, uncertainty about issues and concepts such as determining disease severity, the social consequences of routine screening, and target setting create ethical controversies in defining conditions appropriate for inclusion in a screening panel. The development of a large-scale screening program exacerbates uncertainties and requires methodological elaboration. The author identifies and reviews problem areas of pre-conceptual genetic carrier testing not from the side of ethical implications, specific (or perceived) cases, but looks for their source in the underdevelopment of basic concepts and intuitions in assessing the severity of genetic disease. Analytical and empirical tools in this situation appear to be insufficient. The author concludes that a satisfactory consensus can be reached only with the participation of socio-humanitarian scientists in its development, including epistemological, existential, sociological and other humanitarian dimensions in the analysis. Sociohumanitarian expertise is a necessary element for finding a systematic solution for pre-conceptual genetic screening programs.
Is there a relationship between the quality of surface watercourses associated with rural landscapes and the level and type of anthropization in the zone of influence?
Authors: Peluso M. Leticia , Demetrio Pablo M. , Bernasconi Constanza , Aprigliano Natalia , Riviello López Gabriela , Abelando Mariana , Rimoldi Federico
Published: October 2023

The study of the environmental quality of the largest rivers such as the Paraná, is a challenge for the different disciplines of environmental sciences. Considering that the water quality of the largest rivers is mainly affected by the contributions of pollutants through the tributaries, we evaluate, using a multidisciplinary approach, the environmental quality of the tributaries of the Paraná River in Argentina, whose subbasins are associated with different levels and types of anthropization. We also discussed the aptitude of different diagnostic tools used to study the quality of water courses associated with rural landscapes and proposed a new indicator of easy measurement to quantify the level of anthropization in these environments. We selected 6 sampling sites (SM) related with different level of anthropization, considering agricultural and/or livestock (A/G) and urban or industrial (U/I) activities. The general parameters of water quality were measured in situ, and water and sediment samples were taken for physical, chemical, microbiological and ecotoxicological evaluation. The toxicity was evaluated by a battery of bioassays (Daphnia magna, Hyalella curvispina and Lactuca sativa). The frequency of bioassays that show significant effects correlated positively with anthropization. Lactuca sativa was particularly sensitive to pollutants of A/G origin, while crustaceans, to those from U/I. The combination of U/I and A/G activities increased the toxicological complexity of the watercourses, producing greater adverse effects. Although, in the rural areas the U/I activities represented a scale notably small in relation to A/G, their contribution to the deterioration of the toxicological quality of watercourses appeared significant.
İktisadi Bağımsızlık Çerçevesinde 1929 Gümrük Tarifesinin Ekonomi Politiği
Authors: DUMAN Mustafa , AYDIN Hasret Yağmur
Published: October 2023

Dış ticaret politikaları, bir ülkenin kalkınma politikalarının belirlenmesi ve yerli üreticinin rekabetçi güç kazanması amacıyla başvurulan önemli araçlardan birisidir. 1923 yılında kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin, Osmanlı Devleti’nin provizyonizm ilkesi temelinde izlemiş olduğu kapitülasyon siyaseti nedeniyle iktisadi bağımsızlığını tamamen elde edebilmesi ancak 1929 yılında mümkün olmuştur. Lozan’da Gümrük Rejimi Görüşmelerinde 20 yıllık ikame bir gümrük rejimi isteyen İngiltere ve Fransa ile yaşanan şiddetli müzakereler sonucunda 5 yıllık bir ikame rejim sürecinin uygulanmasına karar verilmiştir. İkame rejimin yürürlükte olduğu süreçte, I. Dünya Savaşı öne sürülerek kapitülasyonların tek taraflı kaldırılması sonrasında oluşturulmuş olan ve spesifik usule dayanan “1916 Gümrük Tarifesi”nin uygulanması kararı alınmıştır. 1929 Büyük Buhranı öncesinde dış ticaret politikasını belirleyebilme bağımsızlığının elde edilmesi, korumacılığın yükseldiği bir dönemde ülke ekonomisi açısından önemli bir avantaj sağlamıştır. Çalışmada, 1838 Baltalimanı ve 1861 Sistemi Ticaret sözleşmelerinin dışa bağımlı bir ekonominin ortaya çıkmasındaki etkileri, 1916 Gümrük Tarifesi’nin yüksek enflasyon nedeniyle işlevsiz kalan korumacı yönü, dış ticaretteki artışın tetiklediği kapitalist dönüşüm ile geçimlik ekonominin yok olması, Lozan Görüşmelerinin alt komisyonlarından olan Gümrük Rejimi Komisyonundaki görüşmeler, Lozan Antlaşması sonrası gümrük ve ticaret rejimine ilişkin kararların alındığı 5 numaralı belge, 1929 Gümrük Tarifesi öncesi Âli İktisat Meclisi ve odalar temelinde yaşanan sınıfsal çatışma ve 1929 Gümrük Tarifesi’nin korumacı yönü ele alınacaktır. Dışa bağımlı bir ekonominin ortaya çıkmasındaki ana unsur kapitülasyonlar olsa da devletin merkantilist politikaların etkin olduğu bir dönemde, dış ticarette piyasada malı bol tutmak maksadıyla ithalatı teşvik edip ihracatı kontrol etmesinin de bağımlı bir ekonominin ortaya çıkmasını sağladığı belirtilebilir. Dolayısıyla kapitülasyonların hem ticaret kanalıyla kapitalistleşme sürecini tetiklediği hem de çağın gerçeklerine uymayan iktisadi uygulamaların da sonlanmasına neden olduğu belirtilebilir. Kapitülasyonlarla mücadele sonucunda, iktisadi bağımsızlıktan ödün verilmemesi gerektiği anlaşılmış ve bu motivasyon Lozan görüşmelerinde itici güç haline gelmiştir. Lozan Antlaşması uyarınca dış ticaret politikası bağımsızlığının 1929 yılında elde edilmesiyle sanayileşme hamlelerinin ilk tohumlarının bu dönemde atıldığı ifade edilebilir.
Sağlık Politikalarının 100 Yılı
Authors: KAYADUVAR Merve
Published: October 2023

Modern ulus devletlerin inşasında merkezi kamusal sağlık hizmetlerinin örgütlenmesi önemli bir işlev görmektedir. Benzer şekilde, modern Türk devletinin inşasında da kamusal sağlık hizmetlerinin özellikle salgın hastalıklarla mücadele için gerekli sağlık kuruluşlarının örgütlenmesi önemli bir rol üstlenmiştir. Cumhuriyetin kuruluşundan İkinci Dünya Savaşı’nın sonuna kadarki dönemde sağlık hizmeti örgütlerinin kurulması, ulusal aşı ve ilaç üretimi gibi gelişmeler yaşanırken, savaş sonrası dönemde sigorta kurumları kurulmuş, Sosyalleştirme uygulamaları ile kamusal sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması amaçlanmıştır. Sosyalleştirme uygulamalarının 1970’li yıllarda terk edilmeye başlanmasıyla sağlık hizmetleri piyasaya bağımlı hale gelirken, sağlıkta piyasalaşma süreci, 1980’lerde tüm dünyada egemen olan neoliberal politikalarla birlikte hem hız kazanmış hem de derinleşmiştir. 2003 yılında uygulamaya geçirilen Sağlıkta Dönüşüm Programı ile sağlık hizmetleri finansmandan, örgüt yapısına, istihdam biçiminden hizmet sunumuna her alanda köklü değişikliklere uğramıştır. Sağlık hizmetlerinde yaşanan bu temel dönüşümün tamamlayıcısı olarak 2005 yılında “Sağlıkta Dönüşümün İkinci Fazı” olarak nitelendirilen “Kamu Özel Ortaklığı” modeli olarak “Şehir Hastaneleri” projesi hayata geçirilmiştir.

Bu çalışma, sağlık hizmetlerinin Cumhuriyetin kuruluşundan itibaren 100 yıl içerisinde geçirdiği değişim ve dönüşümleri ele almayı amaçlamaktadır. Böyle bir tarihsel değerlendirme ancak Türkiye’de yaşanan ekonomik ve siyasi dönüşümlerin sağlık hizmetleri üzerindeki izdüşümlerinin göz önünde bulundurulması ile mümkündür. Dolayısıyla, çalışmada Cumhuriyetin ilk yıllarından günümüze kadar geçen dönemde uygulanan sağlık politikaları arkasında yatan iktisadi ve siyasi yapılardaki dönüşümlerle birlikte ele alınmaktadır. Ayrıca çalışma, Cumhuriyetin 100. yılında sağlık politikalarının ve bu politikalarla şekillendirilen kamusal sağlık hizmetlerinin geldiği durumu ve bu mevcut durumun sorunlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Cumhuriyetin Kuruluşunun Yüzüncü Yılında Türkiye Bankacılık Sistemi
Authors: NARİN Müslüme , DAVARCIOĞLU ÖZAKTAŞ Fatma , AKDEMİR Sevim
Published: October 2023

Bankacılık sistemi ile ülkelerin ekonomik yapıları ve uygulanan politikaları arasında bir ilişki bulunmaktadır. Ülkelerin ekonomik yapıları ve izledikleri ekonomi politikalarında ortaya çıkan değişimler, bankaların işlevlerini ve mülkiyet yapılarını etkiler. Bankalar kâr amacıyla kurulan kuruluşlar olup, devletin en çok hakkında düzenlemeler yaptığı bir sektördür.

Bu çalışmanın amacı, Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze kadar geçen yüz yıllık süreçte, Türkiye bankacılık sistemindeki gelişmeleri ve bankacılık sistemine yönelik regülasyonları incelemektir. Bu doğrultuda Türkiye bankacılık sistemindeki gelişmeler; Osmanlı Devleti’nde bankacılık ve Cumhuriyetin kuruluşundan serbestleşme dönemine kadar bankacılık (1923-1980), bankacılıkta serbestleşme ve dışa açılma dönemi (1980-2001), bankacılık sektöründe yeniden yapılandırma dönemi (2002-2007), yeniden yapılandırma sonrası gelişmeler (2008-2021) dönemine göre gruplandırılmıştır. Cumhuriyetin kuruluşundan serbestleşme dönemine kadar geçen 1923-1980 döneminde bankacılık sistemi, cumhuriyetin kuruluş dönemi, devletçilik dönemi, devletçilik sonu ve liberal dönem, planlı dönem olmak üzere kendi içinde dört döneme ayrılarak incelenmiştir. Bankacılık sektöründe yeniden yapılandırma 2008-2021 döneminde de bankaların şube, personel sayısı ve sermaye yapısındaki değişme, finansal aracılık işlevi bakımından sermaye yeterliliği ve risk göstergeleri, krediler, mevduat, toplam aktifler ve aktif kalitesi, gelir-gider yapısı, kârlılık, yoğunlaşma büyüklükleri verileri değerlendirilmiştir.
Alevilerin Yüz Yıllık İktisadi Tarihi
Authors: BOZ Çiğdem
Published: October 2023

İktisat tarihi insanlığın hayatta kalma çabalarının bir hikayesi ise bu hikâye ülkeden ülkeye hatta aynı ülke içindeki topluluklara göre değişiklik gösterecektir. Türkiye’nin en kalabalık azınlık grubunu oluşturan Alevilerin Cumhuriyet’in kuruluşundan günümüze kadar olan hayatta kalma hikayesine odaklanan bu çalışmada Alevi topluluklarının bu yüzyıllık süreçte geçirdiği sosyoekonomik dönüşümler ele alınmaktadır. Bu dönüşümleri tespit etmek ve arkasında yatan faktörleri anlamak için günümüzde artık farklı disiplinlerden gelen araştırmacıların katkılarıyla oluşmuş geniş bir Alevilik literatürü bulunmakla birlikte konuya iktisadi açıdan yaklaşan çalışmaların eksikliği göze çarpmaktadır. Oysa Alevilik ve Aleviler iktisadi bakış açısından ele alınması gereken pek çok veriyle doludur. Literatürdeki bu boşluğu doldurmak adına ilk adımlardan biri olmayı amaçlayan bu çalışmada, literatürdeki mevcut bulguların iktisadi olarak yorumlanmasının yanında sözlü tarih yöntemine de başvurulmuştur. Geleneksel kurumları ve toplumsal örgütlenmesi en az beş yüz yıl öncesine kadar götürülebilecek olan Alevilik Cumhuriyet reformları ile belli bir dönüşüme uğramış olsa da Aleviler açısından esas kırılma 1960’larda başlayan kente göçle birlikte başlar. İktisadi birikimleri ve becerileri bakımından diğer göç edenlerden negatif yönde ayrışan Aleviler, dil ve dini inanç açısından da dezavantajlı konuma sahiptirler. Bu eşitsizliklerini kamusal eğitim ve sağlık hizmetleriyle telafi ederek yükselmeye çalışan Aleviler 1980’lerden sonra bu olanakları da kaybetmişler ve siyasi iktidarlar nazarında marjinal konumlarını korumaya devam etmişlerdir. Özellikle kamuda belli mevkilere gelmeleri halen imkânsız olan Aleviler açısından Cumhuriyet’in hedeflediği eşit yurttaşlık idealine ilk yüzyılın sonunda ulaşılabilmiş değildir.
Cumhuriyetin 100. Yılında Tarımda Kapitalist Üretim İlişkilerinin Dönüşümü
Authors: DİNCER Akif , AYDIN Bahadır
Published: October 2023

Türkiye tarımında kapitalist dönüşümün izleri, 19. yüzyılın ortalarında Osmanlı İmparatorluğu'na kadar uzanır. Osmanlı’da büyük toprak sahipliğinin gelişmesi, küçük köylünün mülksüzleşmesiyle eş anlı yürümüş ve köylü sınıfı, küçük üreticilikten toprağı ortakçılıkla işleyen çiftçi statüsüne indirgenmiş ya da ücretli işçiye dönüşmüştür. 19. yüzyılın ikinci yarısında pazar için üretimin başlamasıyla kapitalist üretim ilişkileri de belirginleşmiştir. Cumhuriyet'ten sonra da büyük toprak sahipliği siyasi ve ekonomik karar alma süreçlerinde öncü rol oynamış ve toplumsal değişimin önündeki en büyük engel olmuştur. 1960'lara kadar iktidarda kalan ve makineleşmenin avantajlarını kullanan büyük toprak sahipleri, ortakçı emek biçimlerini tasfiye ederek yerine ücretli emek kullanıp toprak kiralamaya yönelmiştir. Başka bir deyişle, ortakçı köylüleri tasfiye eden bu sınıf, kapitalist üretim ilişkilerine yönelmiştir.

1980 ve sonrası, önceki dönemlerden farklı birikim ve bölüşüm politikaların benimsendiği ve neoliberal politikaların ülkeye dayatıldığı yeni dönemdir. Tarıma dayatılan neoliberal politikalar, 1980-2000 ve 2000 sonrası dönem olmak üzere iki alt dönemde uygulanmaya başlanmış ve tarımda küçük üreticiliğin tasfiyesi üzerine kurgulanmıştır. 1980-2000 alt dönemi, uluslararası kurumlar (IMF, DB, DTÖ) tarafından tarımda liberalleşme ve şirketleşme politikaları, çeşitli yasal düzenlemelerle dayatılmıştır. 2000 ve sonrası ise tarım, AB’ye üyelik müzakereleri kapsamında gündeme gelmiş ve tarımsal yapıların tamamen AB standartlarına uygun hale getirilmesi amaçlanmıştır. AB standartlarının yakalanması için de benimsenen temel politika, küçük üreticiliğin tasfiye edilerek yerine büyük ölçekli tarım işletmelerinin kurulmasıdır.

Bu çalışmada, Türkiye tarımında kapitalist üretim ilişkilerinin dönüşümünün tarihsel sürecinden yola çıkarak, genel tarım sayımları ve çiftçi kayıt sistemi verilerinden yararlanarak tarımsal yapılar ve arazi büyüklüğündeki değişim incelenmiştir.
Is Inflation a Trigger of Growth or a Harbinger of Economic Slowness? A Dynamic Threshold Model Analysis on 26 Sub-Regions of Turkey
Authors: AKINCI Merter , YÜCE AKINCI Gönül , YILMAZ Ömer
Published: October 2023

This study aims to explain the effects of regional inflation thresholds on regional economic growth in 26 sub-regions (NUTS-2 level) in the Turkish economy by using dynamic threshold model analysis for the period 2004-2020. The findings of the analysis show that increases in regional inflation rates affect regional growth positively until reaching the threshold value, but negatively after exceeding the threshold value in 20 of 26 sub-regions. This result is in parallel with the findings frequently questioned in the literature in recent years and points out the phenomenon that is composed of the synthesis of the monetarist and the structural views. Besides, analysis findings showing that steady-state income convergence process is valid in 25 sub-regions reflect that increases in regional population ratios have statistically insignificant effects on regional economic growth. In addition, it has been observed that employment increases accelerate the growth processes of relatively developed regions, while statistically insignificant effects have been detected in underdeveloped regions. A similar result shows itself in terms of foreign trade data, and it is seen that the effect of foreign trade on regional growth is quite limited. When the results are evaluated as a whole, it can be mentioned that the distinction between developed and underdeveloped regions in the Turkish economy is sharp and that macroeconomic indicators affect the economic growth of the regions according to their development level.
Agroekolojik Bakış Açısından Türkiye’de Tarımsal Sürdürülebilirlik
Authors: YENİ Onur , TEOMAN Özgür
Published: October 2023

Bu çalışma, 2000 yılı sonrası dönemde Türkiye’de tarımsal sürdürülebilirliğin durumunu agroekolojik bakış açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Agroekoloji, modern endüstriyel tarım sistemlerinin neden olduğu çeşitli çevresel ve sosyoekonomik sorunlara alternatif bir yaklaşım sunarken, üretim sürecinde yer alan tüm paydaşların katılımını öncelemektedir. Bu bağlamda kimyasal girdi kullanımının azaltılması, biyoçeşitliliğin ve toprağın korunması, küçük üreticiler başta olmak üzere tarımsal üreticiler arasında bilgi, beceri ve teknoloji akışının sağlanması, kır ile kent arasında bir toplumsal dayanışma ekonomisinin oluşturulması agroekolojinin amaçları arasında yer almaktadır. Çalışmada ele alınan dönem, Türkiye’de tarım sektöründeki neoliberal politikaların egemenlik kazandığı ve etkilerinin gözlemlendiği döneme denk gelmektedir. Söz konusu etkiler, tarımsal girdi ve ürün piyasalarında eş anlı olarak ortaya çıkmıştır. Bu dönüşümün refah etkileri büyük ölçekli ulusal tarımsal işletmeler ve çokuluslu şirketler lehine olmuş, küçük ve orta ölçekli işletmeler ise bu dönüşümden olumsuz etkilenmiştir. Tarımsal girdi kullanımının arttığı bu dönemde dönüşüme ayak uyduramayan küçük aile işletmelerinin bir bölümü tarımsal üretimden çekilirken önemli miktarda tarımsal arazi de üretim dışında kalmış ve kırdan kente göç hızlanmıştır. Çalışmada tarımsal sürdürülebilirliğin değerlendirilmesinde ilgili yazında belirtilen çevresel, sosyal ve ekonomik boyutlar dikkate alınarak betimleyici analiz yöntemi kullanılmıştır. Çevresel boyutun değerlendirilmesinde doğal kaynak ve girdi kullanım eğilimleri ile sera gazı salımları dikkate alınırken, sosyal boyutun göstergesi olarak gıda güvenliği, ekonomik boyutun göstergesi olarak ise çiftçi gelirleri kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları, değerlendirilen üç boyut itibariyle Türkiye’de çeşitli sorunlar bulunduğunu göstermekte ve tarımsal sürdürülebilirliğin gerilemekte olduğuna işaret etmektedir. Türkiye’de politik karar alıcıların, üreticilerin ve tüketicilerin uyum halinde kararlar alıp birlikte hareket ederek tarımsal sürdürülebilirliğe katkı sunabilecekleri gerçeği bulunmakla birlikte agroekolojik dönüşümün önünde önemli yapısal, sosyoekonomik ve politik zorluklar bulunmaktadır.
Türkiye’de Kayıt-dışı Ekonomi, Enflasyon ve Büyüme
Authors: YILMAZ Mustafa
Published: October 2023

Kayıt dışı ekonomi resmi kayıtlarda, yasal belgelerde bulunmayan, yasal düzenlemeler ile kontrol edilemeyen ve dolayısıyla ulusal hesaplamalarda yer almayan ekonomik ve mali işlemlerdir. Bu çalışma temelde 3 bölümden oluşmuştur. Birinci bölümün amacı kayıt dışı ekonomi kavramını açıklığa kavuşturmaktır. Bu bağlamda ilgili bölümde kavramsal bir çerçeve sunulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise kayıt dışı ekonominin temel özellikleri irdelenmiş ona yol açan sebepler ele alınmıştır. Ek olarak kayıt dışı ekonominin yarattığı sonuçlar da incelenmiştir. 3. Bölümde ise kayıt dışı ekonominin Türkiye ekonomisindeki temel makro ekonomik göstergelerle bağlantısı ele alınmıştır. Çalışma, Türkiye’de kayıt dışı ekonominin büyüklüğü üzerine yapılan tartışmaları bir arada ele almıştır. Böylece literatürde yer alan çalışmaların sonuçlarını değerlendirme olanağı da ortaya çıkmıştır. Üçüncü bölümde ek olarak kayıt dışı ekonominin yarattığı sorunlar ve buna karşı uygulanacak politika önerilerinde de bulunulmuştur. Kayıt dışı ekonomiye ilişkin ölçüm güçlükleri, konunun önemi oranında yayın yapılmaması sonucunu doğurmuştur. Literatürde konunun önemine dikkat çeken yeterli çalışma bulunmamaktadır. Bu bağlamda bu çalışma ile literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Son olarak politika yapıcılara kayıt dışı ekonominin yol açtığı sorunları hafifletmeye yarayacak politika önerilerinde bulunulmuştur.
Covid-19 Pandemisinin Borsa İstanbul (BIST) Perakende Ticaret Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performanslarına Etkisi
Authors: BENLİ Yasemin , ÖZDEMİR Dilan
Published: October 2023

Bilgi teknolojilerinin gelişmesi ve tüketici ihtiyaçlarının çeşitlenmesi perakende sektörünü ön plana çıkarmıştır. Özellikle küresel çapta tedarik zinciri ağının bozulması ve salgınların ortaya çıkması perakende ticaret sektörü üzerinde yapılan çalışmaların önemini artırmıştır. Perakende ticaret sektörü, üreticiler ve tüketiciler arasında aracılık hizmeti görmektedir ve değişen tüketici taleplerine hemen uyum sağlaması nedeniyle de dinamik bir yapıya sahiptir. Bu çalışmada Covid 19 salgınının, BIST’e kayıtlı perakende ticaret sektöründeki on üç işletmenin finansal performansları üzerindeki etkilerinin 2018-2022 dönemleri için incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda işletmelerin finansal performanslarının göstergesi olarak karlılık, likidite, finansal yapı ve devir hızı oranları kullanılmıştır. Verilerin analizi için Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) yönteminden yararlanılmış, finansal performanslar yıllar itibariyle sıralamaya tabi tutulmuştur. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre; pandemi koşullarının her işletmeyi tam anlamı ile olumsuz etkilemediği ve gıda dışı sektörlerin ön plana çıktığıdır. Bir başka deyişle genel olarak, Türkiye perakende ticaret sektörü örnekleminde, piyasaları olumsuz etkileyen pandemi döneminin, zorunlu eve kapanma durumu nedeniyle tüketicilerin yaşam alanlarında fazla zaman geçirmelerine bağlı olarak teknoloji ve giyim işletmelerini olumlu etkilediğidir.
On polylinear differential realization of the determined dynamic chaos in the class of higher order equations with delay
Authors: Banshchikov A. V. , Lakeev A. V. , Rusanov V. A.
Published: October 2023

The investigation has defined the characteristic criterion (and its modification) of solvability of the problem of differential realization of the bundle of controlled trajectory curves of determined chaotic dynamic processes in the class of bilinear non-autonomous ordinary second- and higher-order differential equations (with and without delay) in the separable Hilbert space. The problem statement under consideration belongs to the type of converse problems for the additive combination of nonstationary linear and bilinear operators of the evolution equation in the Hilbert space. The constructions of tensor products of the Hilbert spaces, structures of lattices with an orthocomplement, the theory of extension of M2 -operators and the functional apparatus of the entropy Relay Ritz operator represent the basis of this theory. It has been shown that in the case of the finite bundle of the controlled trajectory curves the existence of the property of sub-linearity of the given operator allows one to obtain sufficient conditions of existence of such realizations. Side by side with solving the main problems, grounded are topological-group conditions of continuity of projectivization of the Relay Ritz operator with computing the fundamental group (Poincare group) of its compact image. The results obtained give incentives for the development of the quantitative theory of converse problems of higher-order multilinear evolution equations with  the operators of generalized delay describing, for example, differential modeling of nonlinear Van der Pol oscillators or Lorentz strange attractors.
Integral estimates of solutions to boundary values problems for the Poisson equation
Authors: Avkhadiev F. G. , Kacimov A. R.
Published: October 2023

We consider solutions to two boundary values problems for the Poisson equation on plane domains. We prove several estimates for integrals of solutions using geometric characteristics of domains.
Recycled Concrete Aggregates: A Promising and Sustainable Option for the Construction Industry
Authors: Kryeziu Driton , Selmani Feti , Mujaj Armend , Kondi Igli
Published: October 2023

The recycling of locally collected concrete waste is being promoted toward reducing the carbon footprint. In the preparation of concrete, recycled concrete aggregates (RCA) are encouraged instead of natural aggregates (NA), as they can help reduce the consumption of virgin materials, the extraction and transportation of which can be costly and environmentally damaging. In this context, we conducted an experimental study on various concrete mixes to evaluate the effect of using RCA instead of NA on the physical and mechanical properties of fresh and hardened concrete. The main novelty of our study lies in meeting one of the principles of circular economy, i.e., reducing the carbon footprint, by recycling concrete waste collected locally. We prepared and investigated test specimens containing 0%, 20%, 40%, and 60% of fine and coarse recycled concrete aggregates. Results for fresh concrete were determined for temperature, consistency, air content, and density, while on the other side, in hardened concrete, results were determined for compressive strength, tensile splitting strength, and density. All results were determined experimentally and then compared. Our results showed that, with the use of RCA in the concrete mix, construction companies can significantly reduce their carbon footprints and help conserve natural resources. RCA can help create a more sustainable and affordable construction industry and is better suited to meet future challenges. Our study can serve as a basis for advancing the application of RCA in the preparation of concrete for sustainable construction. Doi: 10.28991/HEF-2023-04-02-03 Full Text: PDF
OCEAN Traits as Key Determinants of Knowledge Sharing Behaviour through Short-video Social Commerce Platforms
Authors: Phuthong Thadathibesra
Published: October 2023

This study aimed to examine the determinants of knowledge sharing behavior on a short-video social commerce platform by integrating the framework of OCEAN Traits and knowledge sharing behavior. A questionnaire-type survey was used, and responses from 200 TikTok short-form video platform users were analyzed against the research model, and the hypotheses were tested by employing partial least squares structural equation modeling. The findings reveal that Extraversion and Neuroticism traits were significant determinants of knowledge sharing behavior, whereas Openness to Experience, Conscientiousness, and Agreeableness traits failed to predict knowledge sharing behavior through short videos on the social commerce platform. The findings present several implications for researchers in the extraversion and neuroticism traits as key determinants of knowledge sharing behavior in the short-video social commerce platform context. The results will be beneficial to online business operators and their stakeholders who use short-video social commerce platforms to implement business strategies that promote buying decisions for products and services. Doi: 10.28991/HEF-2023-04-02-04 Full Text: PDF
Aristóteles fuera de Boecio: una reconstrucción epagógica de la silogística
Authors: Bautista Sánchez Eduardo Antonio
Published: October 2023

Este texto propone una reconstrucción innovadora del sistema lógico de Aristóteles dentro de la línea reinterpretativa de Smiley y Corcoran basada en lógicas algebraicas, pero escapando al canon boeciano al integrar otras herramientas conceptuales de las fuentes, en particular, se propone el uso de términos «negativos» (aquí infinitos) junto a la incorporación del concepto de «ἐπαγογή» presente en los Analíticos Posteriores como contexto heurístico del sistema expuesto en los Analíticos Primeros donde se establecen relaciones explícitas entre dos universos de términos representando las esferas intensionales y extensionales, para generar un marco que permita introducir orgánicamente el método ectético de prueba, en cuya formalización y estructuración computable resulta un lenguaje lógico no-clásico más fidedigno a la inferencia silogística.
Lógica jurídica y proceso judicial
Authors: Lértora Mendoza Celina A.
Published: October 2023

Las dificultades reales y prácticas que se aprecian en las líneas de lógica jurídica clásica y cibernética, conducen a la conveniencia de focalizar enfoques alternativos, es decir, recursos lógicos vinculados a lógicas no clásicas, más flexibles, entre las cuales se cuenta la propuesta de la fundamentación débil de Jorge Alfredo Roetti, que tomo como base de mi propuesta de aplicación a la lógica jurídica enfocada al análisis de las controversias judiciales. Una de las características que tienen todas las actividades retóricas y dialécticas es la de ser prácticas simbólicas cuyo fin, como el de la guerra y su sucedáneo los juegos, incluyendo las litis, es la ‘‘victoria’’. Y propongo aplicar también el concepto de “lógica cooperativa” a las reglas de desarrollo de una controversia cooperativa., lo cual redundaría en un mejoramiento del sistema judicial.
Aplicación de lógicas no clásicas en prácticas jurídicas y educación del derecho
Authors: Gómez Francisco Taeli
Published: October 2023

Este artículo profundiza en ámbitos relacionales entre lógicas no clásicas, prácticas jurídicas y educación del derecho. A través de una revisión de la literatura científica, se abordan en particular las lógicas intuicionistas, difusas y paraconsistente, examinando sus desafíos y contribuciones al área jurídica. A pesar de los obstáculos, como la resistencia al cambio, se constatan avances significativos en la adopción de estos enfoques. El artículo concluye exponiendo las diversas perspectivas empleadas y sosteniendo una transformación en la educación del derecho, tanto en el currículo oficial como en el oculto de la formación del abogado, con el objetivo de abordar de manera más integral los problemas complejos, contradictorios e inciertos que caracterizan al mundo actual.
Implementasi Perangkat Pembelajaran Model Inquiry-Creative Terintegrasi Etnosains Untuk Melatih Kemampuan Berpikir Kritis Mahasiswa Calon Guru
Authors: Verawati Ni Nyoman Sri Putu , Rokhmat Joni , Zuhdi Muhammad , ‘Ardhuha Jannatin , Taufik Muhammad
Published: October 2023

Kemampuan berpikir kritis merupakan salah satu kompetensi pembelajaran pada level pendidikan tinggi di Indonesia. Upaya pencapaian kompetensi ini mutlak diperlukan dengan menerapkan karakteristik proses pembelajaran yang bersifat holistik dengan mengintegrasi dan menginternalisasi kearifan lokal serta bersifat kontekstual. Integrasi nilai-nilai kearifan dan budaya lokal dengan kaidah sains disebut sebagai etnosains. Salah satu model pembelajaran yang bertujuan melatih berpikir kritis mahasiswa calon guru adalah inquiry-creative atau kreativitas ilmiah dalam kegiatan inkuiri. Etnosains dan kreativitas ilmiah dipandang sebagai infrastruktur pembelajaran yang dapat melatih kemampuan berpikir kritis mahasiswa. Sebagai jembatan agar proses pembelajaran ini dapat terimplementasi di kelas maka dibutuhkan perangkat pembelajaran yang dikembangkan. Penelitian ini bertujuan mengimplementasikan perangkat pembelajaran model inquiry-creative terintegrasi etnosains untuk melatih kemampuan berpikir kritis mahasiswa calon guru. Studi ini merupakan penelitian eksperimen dengan desain “randomized pretest-posttest control design.” Dua kelompok sampel disiapkan sebagai kelompok eksperimen dan kontrol. Kelompok eksperimen diberi perlakuan pembelajaran dengan mengimplementasikan perangkat pembelajaran model inquiry-creative terintegrasi etnosains, sedangkan kelompok kontrol dengan pengajaran ekspositori. Observasi kemampuan berpikir kritis mahasiswa calon guru dilakukan pada kedua kelompok masing-masing sebagai pretest dan posttest. Hasilnya kemudian dianalisis secara deskriptif dan statistik. Temuan penelitian menunjukkan bahwa implementasi perangkat pembelajaran model inquiry-creative terintegrasi etnosains berdampak signifikan terhadap peningkatan kemampuan berpikir kritis mahasiswa calon guru.
Penerapan Media Audio Aksi dalam Meningkatkan Kemampuan Menyimak dan Berbicara Anak Kelompok B di TK IT Anak Sholeh Mataram Tahun 2023
Authors: Aurelia Titania , Suarta I Nyoman , Fahruddin Fahruddin , Astini Baik Nilawati
Published: October 2023

Penelitian ini bertujuan untuk mengetahui penerapan media audio AKSI   dalam meningkatkan kemampuan menyimak dan berbicara anak kelompok B di TK IT Anak sholeh Mataram. Jenis penelitian yang digunakan, yaitu penelitian tindakan kelas, menggunakan metode observasi dan dokumentasi.  Jumlah subjek pada penelitian ini, 27 anak dan kolaborasi dengan 2 guru.  Berdasarkan hasil analisis data siklus I pertemuan pertama dan kedua menyatakan beberapan tahapan dari penerapan media audio AKSI masih ada yang belum terlaksana dengan maksimal seperti: guru memberikan anak kesempatan dalam mengajukan pertanyaan, guru meminta anak untuk menceritakan kembali isi cerita yang telah didengar oleh anak, guru memberikan anak kesempatan dalam mengungkapkan pendapat mengenai cerita yang telah didengar. Sehingga persentase kemampuan menyimak sejumlah 84% di kriteria baik, kemampuan berbicara sejumlah 64% berada di kriteria baik, sehingga belum mencapai indikator keberhasilan. Peneliti melanjutkan pada siklus II, pertemuan pertama dan kedua mendapatkan hasil bahwa semua tahapan penerapan media audio AKSI sudah terlaksana dengan maksimal, dengan persentase kemampuan menyimak sejumlah 88% berada di kriteria sangat baik, kemampuan berbicara 84% berada di kriteria sangat baik, skor persentase mencapai indikator keberhasilan. Oleh karena itu, penerapan media audio AKSI dapat meningkatkan kemampuan menyimak dan berbicara anak kelompok B di TK IT Anak Sholeh Mataram Tahun 2023.
Perbandingan biaya terapi hemodialisis dengan peritoneal dialisis di Asia: Narrative review
Authors: Puspitasari Candra Eka , Dewi Ni Made Amelia Ratnata , Andanalusia Mahacita , Saputra Yoga Dwi , Widyasari Ni Luh Ayu Sri
Published: October 2023

The high prevalence of Chronic Kidney Disease (CKD) patients increases the demand for dialysis therapy. Studies comparing dialysis modality therapies undergone by CKD patients in the Asian region are still limited. The research objective is to compare the costs of Hemodialysis (HD) and Peritoneal Dialysis (PD) therapies in Asian countries. The review of  4 Asian regions indicates that patients undergoing HD therapy have a higher financial burden than PD therapy. The main costs affecting the high expenses of HD therapy come from the remuneration of healthcare professionals specialized in assisting patients, including doctors, nurses, and technicians. Productivity loss and transportation costs also contribute to HD therapy's higher costs than PD therapy. However, in the Western Asian region, PD therapy costs more than Hemodialysis therapy. PD therapy costs more due to additional direct medical expenses such as filters, bicarbonate cartridges, tubes, acid dialysate, and pyrogen filters.
The Effect of Manuring and Spacing on the Stem Borer (Schoenobius incertellus Walker) attack in Hybrid Rice
Authors:   Lecture in Agronomy, College of Agriculture, Hyderabad, M MUSTAFA HUSSAIN , R SURYANARAYANA RAO ,   Head of the Deoartment of Agronomy, College of Agriculture, Hyderabad
Published: October 2023

Manuring and spacing (population per unit area) were believed to have some bearing on the incidence of crop pest. Vigorous growth of the rice plant, as a result of adequate manuring and proper spacing influences the resistance of plant to the infestation of crop pest. The effect of these two agronomic practices was studied for the attack of rice stem borer (Schoeno- bius incertellus Wlk.) on a Japonica x Indica rice H. R. 104 in comparison to a local Indica rice H. R. 5. The hybrid variety is of recent origion and information on these aspects was scanty. Narayanan (1953) observed that the severity of the attack can be reduced by keeping the field bunds clean free of grasses. Khan and Murthy (1955) reported varietal susceptibility to the rice stem borer with heavy egg laying by the moth and attack to the stem by the Caterpillars. Cultivation of such varieties could be avoided to minimise the losses in yield. Rao et al. (1956) stated that no variety under trial was completely immune but varied in degree of suscepti- bility to stem boner. Experiments conducted at the Central Rice Research Institute, Cuttack (1954-55) indicated that rice crop had shown a signi- ficantly greater number of white ears in plots with high nitrogen levels compared to unmanured plots. Ahmed and Rao (1965) observed that cultural practices of spacing and seedling rate did not influence the attack of stem borer nor there was an interaction between the two practices.
Decomposition of the Active Ingredient of Pesticides During Storage
Authors:   Assitant Agriculture Chemistry, Agricultural College and Research Institute,Coimbatore 641003, N.M THYAGARAJAN , N.S VENKATARAMAN ,   Assitant in Chemistry, Agricultural College and Research Institute,Coimbatore 641003
Published: October 2023

The effect of exposure of pesticides and formulated products to atmospheric conditions, particularly to high summer temperatures is considerable. At Rothamsted, Burt and Ward (1955) have explained the rapid volatalisation of D. D. T. in summer as due to high temperature. Cases of adverse effect of high temperature favouring the inactive isomer of organo-phosphorus compounds which are isomeric mixtures of thions or thionol are reported from U. S. A. Materials are imported out of season or delayed in transit. Importers get surplus stocks and dump the stocks lest the users preference should change in the coming season or hoard the pesticides. All these entail storage of such pesticides for considerable time. Wallace and Martin (1954) reported such lapse of considerable time between the date of manufacture and the date of use in the field for crop protection chemicals in U. K. and Commonwealth countries. In India, large stocks of pesticides are held by several agricultural depots in the different States and a variety of pesticides are stored for long periods. Information on the keeping quality is essential for advice on the purchase and storage, of pesticides by Government and ryots. The Pesticide Testing Laboratory at Coimbatore took up investigations on this aspect, adopting the usual methods of storage of the pesticides handled in the agricultural depots and the results are presented.
The Relationship Between Soil Colour and Certain Physical Properties in Profile Samples from Thimmapuram
Authors:   Assitant in Chemistry, Agricultural College and Research Institute,Coimbatore 641003, P SAVITHRI , P RENGASAMY ,   Assitant in Chemistry, Agricultural College and Research Institute,Coimbatore 641003
Published: October 2023

The three colour attributes hue, chroma and value have been known to be related to certain soil properties. Relationship, if any, between colour and other properties could be established, it will be possible to infer the quality of the soil by determining colour alone. The present study was undertaken to establish relationship if any, between colour and certain physical properties, like maximum water holding capacity, pore-space and real specific gravity and the mechanical component, clay, of soils.
Studies on the effect of the "Complex Fertiliser of the Neyveli Lignite Corporation on Paddy Yield and on some Soil Properties of Cauvery Alluvium
Authors:   Assitant Agriculture Chemist  Regional Agricultural Research Station Aduthurai, C.P NATARAJAN , S.K SOUNDARAJAN ,   Assitant Chemist  Regional Agricultural Research Station Aduthurai, S.R THYAGARAJAN ,   Assitant Agriculture Chemist  Central Sugarcune Research Station,Cuddalore 607 001 Tamil nadu.
Published: October 2023

Nitrogen and Phosphorus are two of the most important nutrients for crop production. Many compound fertilisers containing these two nutrients in various proportions have been manufactured under different names by the Fertiliser Industry. Several compound fertilisers like ammonium phosphate, nitrophosphate and others under different proprietory names have been put in the market. Experiments conducted with ammonium phosphate (Anon., 1945-48) at Aduthurai and Pattukkottai during the Kuruvai, Thaladi and Samba seasons have shown that there was no signi- ficant difference between ammonium phosphate and ammonium sulphate-. cum-super application on paddy yields. At the Paddy Breeding Station, Coimbatore (Anon., 1964) another compound fertiliser called "Engrais" Fertiliser (containing 8-3 per cent N and 14 per cent P₂O) was compared against ammonium sulphate-cum-super application and it was found to be inferior to the ammonium sulphate-cum-super combination on equal N and P₂O, basis for paddy. However, according to Zemite (1963), the compound fertilisers produce about the same yields as combinations of single fertilisers supplying equivalent amounts of nutrients. Recently, the Neyveli Lignite Corporation has developed a "Complex Fertiliser". The effect of this "Neyveli Complex Fertiliser " on paddy yield and also on the soil (Cauvery alluvium) was studied at the Regional Research Station, Aduthurai for three years from 1962-63 to 1964-65 and the results are presented.
Heterosis in Wheat
Authors:   Economics Botanist, Government of Uttar Pradesh Kanpur, P.S BHATNAGAR , J.C SHARMA ,   Economics Botanist, Government of Uttar Pradesh Kanpur
Published: October 2023

The value of heterosis is known since ancient times to animal breeders. Considerable interest has been generated during recent years in the exploitation of hybrid vigour in crop improvement. The utilization of heterosis appears to be quick, cheap and easy method of increasing yield in vegetatively propagated crops and in cross-fertilized crops like maize, pearlmillet, sorghum, onion etc. But little use has been made of heterosis breeding in self-fertilized crops. The development of genetic and chemical methods of emasculation (Pal and Sikka, 1956) has brought economic production of hybrid seed in self-fertilized crops into the realm of probabi- lity. Recent studies in barley (Jain and Allard, 1960), in Mungbean (Bhatnagar and Singh, 1964) have suggested that heterozygote advantage might be met with in self-fertilized crops also. While studying a large number of economic crosses it was considered desirable to investigate whether any heterosis could be exhibited by crosses among different pure lines of wheat.