แนวทางการพัฒนาการบริหารโรงเรียนในการเสริมสร้างจิตสำนึกความเป็นพลเมืองโลกของนักเรียนตามแนวคิดการพัฒนาทั้งโรงเรียน
Authors:   , บันโนะ สุนีย์ 
Published: September 2023

การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงบรรยาย มีวัตถุประสงค์ในการวิจัยเพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบจิตสำนึกความเป็นพลเมืองโลกของนักเรียนในบริบทของสังคมไทย 2) ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพพึงประสงค์ของจิตสำนึกความเป็นพลเมืองโลกของนักเรียน และการบริหารโรงเรียนในการเสริมสร้างจิตสำนึกความเป็นพลเมืองโลกของนักเรียนตามแนวคิดการพัฒนาทั้งโรงเรียน และ 3) นำเสนอแนวทางการพัฒนาการบริหารโรงเรียนในการเสริมสร้างจิตสำนึกความเป็นพลเมืองโลกของนักเรียนตามแนวคิดการพัฒนาทั้งโรงเรียน กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย คือ โรงเรียนประเภทสามัญศึกษาตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานระดับประถมศึกษาและระดับมัธยมศึกษาเฉพาะในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 271 โรงในสังกัด กทม. สังกัด สพฐ. สังกัด สช. เก็บข้อมูลผ่านแบบสอบถาม ผู้ให้ข้อมูลคือ ผู้อำนวยการโรงเรียน รองผู้อำนวยการโรงเรียน หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ ครู นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 1,707 คน และผู้ตอบแบบสอบถามปลายเปิดจำนวน 202 คนจากโรงเรียนกลุ่มตัวอย่างเดียวกัน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบประเมิน แบบสอบถาม การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีความต้องการจำเป็น วิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดียว และวิเคราะห์เนื้อหาเพื่อนำเสนอแนวทางการพัฒนาการบริหารโรงเรียนในการเสริมสร้างจิตสำนึกความเป็นพลเมืองโลกของนักเรียนตามแนวคิดการพัฒนาทั้งโรงเรียน โดยผลการวิจัย พบว่า 1. องค์ประกอบจิตสำนึกความเป็นพลเมืองโลกของนักเรียน ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ คือ องค์ประกอบที่ 1 เชิดชูศักดิ์ศรีของชีวิต องค์ประกอบที่ 2 เคารพความเป็นเอกัตภาพ องค์ประกอบที่ 3 ถักทอมิตรภาพที่ยั่งยืน องค์ประกอบที่ 4 คัดค้านการใช้ความรุนแรง และองค์ประกอบที่ 5 นำชีวิตด้วยความรู้และปัญญา 2. สภาพปัจจุบันและสภาพพึงประสงค์ของจิตสำนึกความเป็นพลเมืองโลกของนักเรียน พบว่าอยู่ในระดับมากและมากที่สุด โดยสภาพปัจจุบันที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุดมี 2 องค์ประกอบคือ องค์ประกอบที่ 2 เคารพความเป็นเอกัตภาพ และองค์ประกอบที่ 3 ถักทอมิตรภาพที่ยั่งยืน ส่วนค่าเฉลี่ยต่ำที่สุดคือ องค์ประกอบที่ 4 คัดค้านการใช้ความรุนแรง สำหรับสภาพพึงประสงค์ที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุดคือ องค์ประกอบที่ 2 เคารพความเป็นเอกัตภาพ ส่วนค่าเฉลี่ยต่ำที่สุดคือ องค์ประกอบที่ 1 เชิดชูศักดิ์ศรีของชีวิต สำหรับสภาพปัจจุบันและสภาพพึงประสงค์ของการบริหารโรงเรียนในการเสริมสร้างจิตสำนึกความเป็นพลเมืองโลกของนักเรียนตามแนวคิดการพัฒนาทั้งโรงเรียน พบว่าอยู่ในระดับมากและมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ยของสภาพปัจจุบันและสภาพพึงประสงค์เรียงลำดับจากมากที่สุดไปหาน้อยที่สุดลำดับเดียวกันดังนี้คือ การพิจารณาขอบเขตที่ต้องการพัฒนา การกำหนดผู้มีส่วนร่วมในการพัฒนา และการมีกระบวนการบริหารที่ชัดเจน ตามลำดับ 3) แนวทางการพัฒนาการบริหารโรงเรียนในการเสริมสร้างจิตสำนึกความเป็นพลเมืองโลกของนักเรียนตามแนวคิดการพัฒนาทั้งโรงเรียนที่เหมาะสมและเป็นไปได้สำหรับโรงเรียนไทย ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน ดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 การเตรียมความพร้อมในการพัฒนาการบริหารโรงเรียนในการเสริมสร้างจิตสำนึกความเป็นพลเมืองโลกของนักเรียนตามแนวคิดการพัฒนาทั้งโรงเรียน ขั้นตอนที่ 2 การดำเนินงาน การประเมินผลตามแผนงาน และการปรับเปลี่ยนค่านิยมหลักของโรงเรียน และขั้นตอนที่ 3 การติดตามแผนงานอย่างต่อเนื่องและการกำหนดเป้าประสงค์ใหม่ โดยมีเอกสารประกอบแนวทางการพัฒนาการบริหารโรงเรียนในการเสริมสร้างจิตสำนึกความเป็นพลเมืองโลกของนักเรียนตามแนวคิดการพัฒนาทั้งโรงเรียน จำนวน 7 ฉบับ เงื่อนไขความสำเร็จของการพัฒนาการบริหารโรงเรียนในการเสริมสร้างจิตสำนึกความเป็นพลเมืองโลกของนักเรียนตามแนวคิดการพัฒนาทั้งโรงเรียนมีอยู่ 3 ประการ คือ ค้นหาสิ่งที่ต้องพัฒนาใน 3 ขอบเขตของโรงเรียน อาศัยความร่วมมือร่วมใจอย่างกระตือรือร้นของทุกภาคส่วน และมีกระบวนการบริหารที่ชัดเจน