Φαινοτυπικά και γονοτυπικά χαρακτηριστικά των a-like proteins και b-proteins ως λοιμογόνων παραγόντων του β-αιμολυτικού στρεπτόκοκκου της ομάδας β, σε έγκυες και μη, γυναίκες στην Ελλάδα
Authors: Καρακαλπάκης Δευκαλίων 
Published: September 2021

Σκοπός: Ο σκοπός αυτής της διατριβής ήταν να μελετηθούν με μοριακή ανάλυση, ο επιπολασμός επιφανειακών πρωτεϊνικών αντιγόνων (alp2/3, Rib, Alpha C, epsilon, bac) του β-αιμολυτικού στρεπτοκόκκου της ομάδος Β (GBS), ως παθογόνων στοιχείων, η μελέτη αντοχής σε αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται στην κύηση για τη χημειοπροφύλαξη απο τον GBS όπως πενικιλλίνη, αμπικιλλίνη, κλινδακυκίνη, και βανκομυκίνη, η αντοχή στην ερυθρομυκίνη για αξιολόγηση της κλινδαμυκίνης και η συσχέτιση των γονιδίων των πρωτεϊνών επιφάνειας με τις αντοχές σε αντιβιοτικά. Τέλος διερευνήθηκε η ευαισθητοποίηση των γυναικολόγων και βιοπαθολόγων σχετικά με τη λοίμωξη και την προφύλαξη απο τον GBS.Εισαγωγή: Ο β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος της ομάδας Β (GBS) αποτελεί ένα από τα πιο συχνά αίτια λοίμωξης και σηψαιμίας των νεογνών και συνδέεται με σημαντική νοσηρότητα και θνητότητα (5-20%) κατά την περιγεννητική περίοδο.Το 1996 το κέντρο ελέγχου και πρόληψης ασθενειών (CDC) τωn HΠΑ δημοσίευσε τις πρώτες κατευθυντήριες οδηγίες για την πρόληψη λοίμωξης των νεογνών απο τον GBS. Ωστόσο το 2002 το CDC προχώρησε σε αναθεώρηση των οδηγιών Παρά τις αναθεωρημένες οδηγίες όμως και την καταγεγραμμένη μείωση της πρώιμης λοίμωξης των νεογνών απο GBS, το 2010 το CDC προχώρησε και σε τρίτη αναθεώρηση.Ο GBS παρουσιάζει ποικιλία λοιμογόνων παραγόντων όπως οι πολυσακχαρίτες της κάψας, ρυθμιστικές και επιφανειακές πρωτεΐνες καθώς και τοξίνες. Το C-αντιγόνο αποτελεί το πρώτο καλά μελετημένο επιφανειακό πρωτεϊνικό αντιγόνο του GBS. Οι alpha-like proteins (Alp) είναι πρωτεΐνες που μοιάζουν στην πρωτεΐνη α του C-αντιγόνου.Έχουν ανακαλυφθει στο DNA του GBS περιοχές (νησίδες παθογένειας) που περιέχουν γονίδια όπως τα bca, rib, alp2, alp3, alp4, alp1/alp5 και bac και σχετίζονται με την παθογένεια του GBS.Υλικά και μέθοδοι: Απο 01/01/2016 έως 01/01/2017 συλλέχθηκαν 5498 καλλιέργειες κολπικού υγρού (ΚΚΥ) απο γυναίκες ηλικίας 18 έως 61 ετών. 2882 (52,4%) από έγκυες γυναίκες και 2616 (47,6%) από μη έγκυες. Η μελέτη επικεντρώθηκε στη μοριακή ανάλυση (PCR) 128 στελεχών GBS από ΚΚΥ και στα αντιβιογράμματα με τις αντοχές τους. Η λήψη και επεξεργασία του υλικού έγινε σύμφωνα με τις οδηγίες του CDC (2010). Στα απομονωθέντα στελέχη του GBS έγινε ανίχνευση με PCR των γονιδίων Αlp2/3, AlphaC, Rib, bac και Epsilon και οπτiκοποίηση σε γέλη αγαρόζης (2%).Αποτελέσματα: Ο στρεπτόκοκκος Β απομονώθηκε σε ποσοστό 9,8% σε γενικό πληθυσμό γυναικών στην Ελλάδα, 12,4 % σε εγκύους και 6,9% σε μη εγκύους. Στα στελέχη από εγκύους απομονώθηκε το γονίδιο Rib σε ποσοστό 39,5% και ακολούθως το Alp2/3 23,3%, το Alpha C 18,6%, το ε 18,6% και το bac 7%. Στα στελέχη από μη-εγκύους απομονώθηκαν: Rib (16,3%), Alp2/3 28,7%, Alpha C 19%, ε 19% ενώ το bac δεν απομονώθηκε. Η αντοχή στην ερυθρομυκίνη σε όλα τα στελέχη μαζί ήταν περίπου 51,6% ενώ στην κλινδαμυκίνη 48,4%. Το γονίδιο Rib συνυπήρχε σε μεγάλο βαθμό (21,9%) με αντοχή στην ερυθρομυκίνη και την κλινδαμυκίνη μαζί. Η μειωμένη ευαισθησία στην πενικιλλίνη ανευρέθη σε ποσοστό 0,76%. Το ποσοστό επαγώγιμης αντοχής στην κλινδαμυκίνη ήταν 6%.Συμπεράσματα: Το ποσοστό φορείας μας (9,8%) είναι χαμηλότερο από αυτό που αναφέρεται παγκοσμίως ( 8% έως 18%). Σε μεγάλο ποσοστό τα στελέχη που απομονώθηκαν από εγκύους έφεραν το γονίδιο Rib. Η μειωμένη ευαισθησία στην πενικιλλίνη είναι περίπου 0,76%, δηλαδή παρουσιάζει αυξητική τάση και δείχνει πως πρέπει να πραγματοποιείται αντιβιόγραμμα πάντα. Η αντοχή στην ερυθρομυκίνη σε όλα τα στελέχη μαζί ήταν 51,6%, περίπου όσο και στην κλινδαμυκίνη και πρόκειται για μεγαλύτερο ποσοστό αντοχής του GBS που έχει αναφερθεί στην Ελλάδα.Θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμη η έκδοση εθνικών κατευθυντήριων οδηγιών για την πρόληψη λοίμωξης απο τον GBS.