Professional autonomy in the workplace
Authors: Ανδρή Μαρία 
Published: September 2021

Οι πιέσεις για την αύξηση της παραγωγικότητας και της διαφάνειας στις σύγχρονες δημόσιες γραφειοκρατίες συνθέτουν τη βάση για την αναδιοργάνωση της επαγγελματικής εργασίας και αναδεικνύουν προκλήσεις για την επαγγελματική αυτονομία. Η παρούσα διατριβή προτάσσει την ανάγκη κατανόησης του τρόπου μέσω του οποίου η αυτονομία αλλάζει, καθώς αυτό θα συμβάλει στην ανάδειξη των τάσεων που χαρακτηρίζουν την εξέλιξη της οργάνωσης της επαγγελματικής εργασίας στις σύγχρονες γραφειοκρατίες. Προς τούτο, στοχεύει στην κατανόηση της αναλυτικής διαδικασίας εξέλιξης της ιατρικής αυτονομίας μέσω της διερεύνησης της οργάνωσης της ιατρικής εργασίας σε ένα δημόσιο γενικό νοσοκομείο του Εθνικού Συστήματος Υγείας της Ελλάδας. Η διατριβή στηρίζεται στην αναλυτική έννοια των οργανωσιακών αντιφάσεων, επιχειρώντας τη διαλεκτικής προσέγγιση στη μελέτη της αλλαγής της ιατρικής αυτονομίας και συμβάλλοντας περαιτέρω στην κατανόηση της σχέσης μεταξύ της συνεχιζόμενης αναδιοργάνωσης της ιατρικής εργασίας και των σύγχρονων εξελίξεων στην οργάνωση των μονάδων υγείας. Πραγματοποιήθηκαν 33 ημιδομημένες συνεντεύξεις με γιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων, έτσι ώστε να γίνουν εμφανείς οι αλληλεξαρτήσεις που αναπτύσσονται μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων κατά την εργασιακή διαδικασία σε μια τριτοβάθμια μονάδα υγείας. Η ανάλυση των δεδομένων στηρίχθηκε σε μια κριτική προσέγγιση στη μέθοδο της συνεχούς σύγκρισης, προκειμένου για την πρακτική εφαρμογή της διαλεκτικής σκέψης στη βάση της διαρκούς κίνησης μεταξύ των δεδομένων και της θεωρίας. Επιπρόσθετα, τα δεδομένα συμπληρώθηκαν από μια εκτενή μελέτη εγγράφων και αρχειακού υλικού, έτσι ώστε να στοιχειοθετηθεί το πλαίσιο της μελέτης περίπτωσης θεσμικά και οργανωσιακά. Τα ευρήματα εξηγούν πώς η ιατρική αυτονομία εκφράζεται αναλυτικά κατά την εργασιακή διαδικασία ως σχέση αυτοελέγχου που ασκείται πάνω σε δύο αναλυτικά στοιχεία: την ιατρική πρακτική και τη σχέση γιατρού-ασθενή. Περαιτέρω, τα ευρήματα δείχνουν πώς ο οργανωσιακός έλεγχος ασκείται μέσω του καταμερισμού της εργασίας επί της κατανομής των πόρων και της διανομής των υπηρεσιών υγείας. Τέλος, δείχνουν πώς η συνεχιζόμενη αναδιοργάνωση της ιατρικής εργασίας εκφράζεται μέσω πρακτικών και στρατηγικών προς την συγκέντρωση, επέκταση και εντατικοποίηση του οργανωσιακού ελέγχου. Η ανάλυση δείχνει πώς αυτά τα αναλυτικά στοιχεία είναι δεμένα σε μια ενιαία διαδικασία αναπτυσσόμενων αντιφάσεων στην οργάνωση της ιατρικής εργασίας και περαιτέρω εξηγούν πώς αυτές οι αντιφάσεις συνθέτουν την αναλυτική διαδικασία μέσω της οποίας η κατάσταση της ιατρικής αυτονομίας τείνει να εξελίσσεται. Συγκεκριμένα, εξηγείται ότι μέσω αυτής της διαδικασία η ιατρική αυτονομία, ως σχέση, βρίσκεται υπό πίεση αλλά ταυτόχρονα ανθίσταται στην συνεχιζόμενη δράση αναδιοργάνωσης της ιατρικής εργασίας, ως δύναμη. Υποστηρίζεται ότι καθώς αυτές οι αντιφάσεις αναπτύσσονται ιστορικά, συνθέτουν τη διαδικασία μέσω της οποίας η επαγγελματική αυτονομία τείνει προς την αλλαγή, τόσο την ποσοτική όσο και την ποιοτική. Η διαδικασία εξέλιξης της επαγγελματικής αυτονομίας χαρακτηρίζεται από την τάση περιορισμού του εύρους και του τύπου του ιατρικού αυτοελέγχου που ασκείται επί της ιατρικής πρακτικής και την τάση περιορισμού του εύρους του ιατρικού αυτοελέγχου επί του προσδιορισμού της σχέσης των επαγγελματιών με το κοινό.