bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Streaming Servislerinin Normalizasyon Uygulamalarının Türkiye’deki Popüler Müzik Şarkılarına Etkileri: Spotify Örneği
Authors: KARABİBER Onur , KARAHASANOGLU Songul
Published: June 2023

Bu çalışmada, müzik streaming servislerinin ses şiddeti politikaları ve bu bağlamda ortaya koydukları normalizasyon uygulamaları Spotify örneği üzerinden incelenirken, aynı zamanda Türkiye’de 2012, 2016 ve 2022 yıllarına ait listelere girmiş popüler müzik şarkılarının fiziksel ölçümlerine yer verilerek karşılaştırmalar yapılmıştır. Böylelikle yayın standartlarının ve normalizasyon uygulamalarının ortaya çıkmasıyla beraber şarkıların fiziksel özelliklerinde ne gibi değişiklikler olduğu gözlemlenmiştir. Diğer yandan, konu sadece kayıt teknolojileriyle değil, birtakım estetik tartışmalar ve dinleme deneyimleriyle de yakından ilgilidir. Müzik performansının kendi akustik ortamından ve aurasından çıkıp yeniden üretim sistemine dâhil olmasından bugüne kayıt teknolojisi söz konusu performansın art alanını belirleyen en önemli etkenlerden biridir. Plaklar çağından CD’ler dönemine, oradan dijital ses dosyalarına ve günümüzdeki müzik streaming servislerine kadar şarkılardaki ses şiddeti konusu endüstriyel rekabetin bir unsuru olmuştur. Bu bağlamda ses kaydı denen şey de endüstriyel alanda süreç boyunca müzik performansının bir ürüne, hatta endüstriyel bir birime dönüşmüş şeklidir. Fiziksel bir olgu olarak ses şiddeti ise müzik performansının dinleyiciye hangi müziksel tınılarla ve enerjiyle sunulacağını belirleyen başlıca etkenler arasındadır. Buradan yola çıkarak, ses şiddeti olgusu sadece fiziksel bir konu olarak değil, aynı zamanda popüler müziklerde bir rekabet stratejisi olarak ele alınmış ve konunun tarihsel art alanı üzerinden sürecin çerçevesi çizilmeye çalışılmıştır. Ölçümler, 2012 ve 2017 yıllarına ait şarkılardaki LUFS seviyelerinin farklılık gösterdiği, servislerin normalizasyon uygulamalarının hayata geçmesiyle bu seviyelerin 2022 listelerinde standartlaştığını göstermiştir. 2017 yılına ait ölçümlerde karşılaşılan değerler, konuyla ilgili yayın standartlarının Türkiye’deki kayıtlara bir etkisinin olmadığını göstermiştir. Diğer yandan, LUFS seviyelerindeki standartlaşma dinamik aralık için geçerli olmamıştır. Çalışma sonucunda ulaşılan kanı gerek müzik performansının kendisi gerek endüstriyel rekabetin bir unsuru olarak ses şiddeti ve dinamik aralık konularında dijital müzik endüstrisinin süreç içinde regülasyonlara gitme ihtiyacı duyduğu; regülasyonlar öncesi listelere giren şarkıların ses şiddeti seviyelerinde endüstriyel normların henüz belirgin olmadığı; müzik performansı bakımından estetik kaygılar ve arayışlar içeren ses şiddeti olgusunun 2017 yılından itibaren dinleme araçları ve üretim ilişkileri bakımından da endüstriyel standartlara kavuştuğu yönündedir.
RANCANGAN BANGUN PINTU OTOMATIS DENGAN MENGGUNAKAN SISTEM INTERLOCK
Authors: Bin Ardin Masri , Maulana Islami Alan
Published: June 2023

Teknologi adalah ilmu pengetahuan yang mempelajari tentang keterampilan dalam menciptakan alat untuk membantu menyelesaikan berbagai pekerjaan manusia. Ditambah dengan kemajuan teknologi yang pesat berperan penting dalam era saat ini. Contohnya sistem interlock pada rangkaian listrik dari alat ini umum digunakan untuk keamanan alat di industri. Alat ini diciptakan untuk memudahkan seseorang masuk dan keluar ruangan saat membawa barang. Penelitian ini menggunakan jenis penelitian deskriptif dengan metode pengumpulan data studi Pustaka. Ditujukan untuk mendeskripsikan dan menjelaskan semua isi pembahasan. Memberikan penjelasan dari hasil deskripsi penelitian yang sudah ditemukan. Pintu otomatis menggunakan safety Instrumented Systems (SIS) atau biasa disebut sistem interlock ini merupakan ide dari pembuatan alat. Penggunaan motor DC untuk penggerak utama pintu otomatis tersebut berhasil. Dengan tambahan limit switch, power supply dan timer agar pintu otomatis ini bergerak sesuai rancangan. Setelah membuat alat ini digunakan untuk sistem interlock pada rangkaian listrik agar pintu dapat bergerak tampa adanya kerusakan sistem. Hingga pada tahap uji coba alat tersebut hasilnya bergerak sesuai dengan rancangan. Sistem yang dibuat peneliti merupakan sistem pintu otomatis menggunakan relay dimana digunakan juga push button untuk mengatur geraknya pintu. Agar system ini jadi dan berfungsi peneliti membutuhkan 10 jenis bahan agar bisa menjadi sesbuah system.
RANCANG BANGUN ALAT UKUR PULSE OXIMETRY, HEART RATE DAN TEMPERATUR MANUSIA BERBASIS ARDUINO MEGA
Authors: Haris Kuspranoto Abdul , Refaldo Rahmat
Published: June 2023

Perkembangan teknologi yang semakin cepat salah satunya dibidang Elektro Medik yaitu Pulse Oximetry yang merupakan alat untuk memonitoring keadaan saturasi oksigen dalam darah (SpO2). Pulse oximetry yang saat ini kebanyakan digunakan untuk melihat saja tetapi tidak dapat menyimpan data hasil pemeriksaan. Pulse oximetry yang dilengkapi dengan printer thermal dapat melihat hasil pendataan dengan akurat dan bisa disimpan untuk keperluan yang akan digunakan untuk meneliti keadaan pasien rawat jalan, alat ini menggunakan sensor MAX30100 sebagai pulse sensor, sensor  XD-58C sebagai sensor heart rate, sensor MLX90106 sebagai sensor suhu tubuh, LCD TFT Nextion sebagai tampilan yang sudah dilengkapi dengan SD card dapat digunakan sebagai penyimpanan data, printer thermal sebagai media pencetakan hasil pemeriksaan dan mikrokontroler arduino mega 2560 sebagai mikrokontrolernya. Pengujian alat untuk sensor heart rate  dan SpO2 menggunakan perbandingan pasien monitor merk BMV model BMO-200 dengan SN 151113073, dan pengujian alat untuk sensor suhu menggunakan Thermometer Gun. Didapatkan presentase kesalahan SpO2 terbesar 0,014% dan terkecil 0,003%. Untuk heart rate didapat presentase terbesar 0,036% dan terkecil 0,009%. Untuk suhu didapat presentase terbesar 0,011% dan terkecil sebesar 0,002%.
Machine Learning and Deep Learning: Algorithms and Applications
Authors:   Assistant Professor, Agurchand Manmull Jain College, Chennai-600061, India, V. Rekha , S. Uma Shankari ,   Assistant Professor, SRM Institute of Science and Technology, Ramapuram, Chennai – 600089, India
Published: June 2023

Machine learning is a subfield of artificial intelligence (AI) that involves the development of algorithms that can learn patterns from data and make predictions or decisions without being explicitly programmed. Deep learning is a subset of machine learning that uses deep neural networks with multiple layers to learn and extract features from complex data. The history of machine learning can be traced back to the 1950s, with the development of perceptrons, a type of artificial neuron. However, progress was slow until the 1990s, when the availability of large datasets and more powerful computing resources enabled the development of more sophisticated algorithms. In recent years, deep learning has achieved remarkable success in a wide range of applications, such as image recognition, speech recognition, and natural language processing. Machine learning and deep learning are important because they enable computers to perform tasks that were previously thought to be the exclusive domain of humans. They have the potential to revolutionize many industries, such as healthcare, finance, and transportation, by automating tasks and improving decision-making. However, they also raise ethical and societal concerns, such as bias and job displacement, that need to be addressed.
Explainable AI: Techniques and Tools for Interpreting Deep Learning Models
Authors:   Department of Digital Anti-aging Healthcare (Bk21), Inje University, Republic of Korea, Byeon Haewon, , Shaheema S.Berlin ,   Annai Vailankanni College of Engineering, Kanyakumari, India
Published: June 2023

Explainable AI (XAI) refers to the development of artificial intelligence models and algorithms that can be understood and explained by humans. The goal of XAI is to create AI systems that not only produce accurate results but also provide insights into their decision-making process. In recent years, the use of machine learning and other AI technologies has become increasingly prevalent in a variety of fields, including healthcare, finance, and transportation. However, many AI models are often regarded as "black boxes," meaning that the internal workings of the model are not transparent, and it is difficult for humans to understand how the model arrived at a particular decision.
Computer Networks and Communications: Technologies and Protocols
Authors:   Director (Professor), LBHSST's Institute of Computer Application, Mumbai – 400051, India, S. Ade Minesh
Published: June 2023

A computer network is a collection of interconnected devices (such as computers, servers, printers, and routers) that can communicate with each other and share resources. Networks can be local (within a single building or campus) or wide (spanning multiple locations), wired or wireless, and can use a variety of protocols and technologies to enable communication. Networks are important because they enable communication and collaboration between devices and users, making it easier to share information, resources, and services. Networks can also improve productivity, efficiency, and security, and enable new applications and services.
The Influence of Teaching Variations on Student Learning Motivation at SMP Negeri 1 Jeumpa
Authors: Zurida Ulpa
Published: June 2023

Teachers must be creative in presenting learning materials teachers must often use variations in teaching so that students are more enthusiastic in following lessons and to avoid boredom that students may experience. This study aims to determine the effect of variations in teacher teaching methods on the learning motivation of class VII students of SMP Negeri 1 Jeumpa. This research is a quantitative study with a population of 87 students consisting of 44 male and 43 female and the sample selected in this research is 30 students, the sample selection uses probability sampling technique. The data collection technique used is questionnaires and documentation while the analysis technique the data used is descriptive statistical analysis and inferential statistical analysis. The results showed that variations in teacher teaching were in the good category with a percentage of 78.22% and student learning motivation in the high category with a percentage of 77.95%. This can be proven by the results of the product-moment correlation analysis of 0.390, which means the level of relationship is in the weak category. It can be concluded that there is a positive and significant influence of variations in teacher teaching methods on the learning motivation of class VII students of SMP Negeri 1 Jeumpa.
Tengkuluk Jambi dalam Karya Digital Painting
Authors: Sepvira Diana , Syafei Syafei
Published: June 2023

Tujuan penciptaan karya ini adalah untuk mempresentasikan kebudayaan tengkuluk Jambi dalam karya digital painting. Tengkuluk merupakan penutup kepala dari kain batik yang dililitkan tanpa jahitan yang biasa digunakan perempuan Jambi. Tengkuluk merupakan produk kebudayaan melayu yang digunakan di berbagai acara adat di Jambi. Eksistensi tengkuluk Jambi sebagai sebuah kebudayaan sudah mulai dilupakan karena kurang dibudayakannya penggunaan tengkuluk. Selain itu, tidak banyak informasi terkait tata cara penggunaan serta penjelasan makna dan filosofi pada setiap variasi tengkuluk. Oleh karena itu karya akhir ini bertujuan untuk mempresentasikan dan mengenalkan kembali kebudayaan tengkuluk dalam karya digital painting di mana objek utama dalam penciptaan karya ini adalah tengkuluk. Metode penciptaan karya ini melalui lima tahapan yang diawali dengan tahap persiapan yakni melakukan observasi yang selanjutnya dianalisis lebih lanjut atau disebut tahap elaborasi, kemudian tahap sintesis menetapkan ide dan realisasi konsep. Pada proses penciptaan karya penulis menggunakan aplikasi Adobe Illustrator dan Procreate yang diakses melalui perangkat laptop dan Ipad. Penulis membuat 10 karya digital dengan judul : “Tengkuluk Berumbai Jatuh”, “Tengkuluk Daun Mangis”, “ Tengkuluk Bambu”, “Tengkuluk Sapit Mayang”, “Tengkuluk Aur Cino”, “Tengkuluk Sanggul Tercacah”, “Tengkuluk Kerinci Mudik”, “Tengkuluk Rambahan”, “Tengkuluk Teribai”, “Tengkuluk Daun Pakis Terjuntai”.
DAMPAK PARIWISATA TERHADAP SPIRITUALITAS BERAGAMA DI DUSUN CEMARE DESA LEMBAR SELATAN KECAMATAN LEMBAR KABUPATEN LOMBOK BARAT
Authors: Hamdan Hamdan
Published: June 2023

Penelitian ini bertujuan untuk mendeskripsikan dampak dari industri pariwisata terhadap spiritualitas atau perilaku beragama masyarakat. Metode penelitian yang digunakan adalah metode kualitatif dan jenis penelitian lapangan (field research)yaitu dengan peneliti terjun langsung kelokasi penelitian untuk menemukan data yang diperlukan melalui wawancara, observasi dan dokumentasi. Hasil kajian ini menunjukkan bahwa, (1) spiritualitas beragama masyarakat tetap terjaga masyarakat tetap melaksanakan kewajiban ibadah sesuai dengan ketentuan syariat agama walaupun berada di wilayah pariwisata, (2)dampak yang ditimbulkan oleh pariwisata melingkupi dampak positif dan dampak negatif meliputi dampak terhadap ekonomi, sosial budaya, politik dan agama, (3)upaya yang dilakukan oleh pemerintah setempat, tokoh agama dan tokoh masyarakat dalam mengantisipasi dampak negatif pariwisata ialah sebagai berikut: (a) pemerintah tetap mengadakan sosialisasi kepada masyarakat, (b)menetapkan aturan atau awik-awik dusun, (c) tokoh agama dan tokoh masyarakat tetap mengadakan kegiataan keagamaan seperti pengajian umum dan kegiatan lainnya.Berdasarkan hasil penelitian ini, dapat disarankan agar dilakukan penelitian lebih lanjut terhadap penelitian ini, baik berupa koreksi atau penyempurna dari hasil penelitian ini, atau mengenai aspeklain yang belum tersentuh dalam penelitian ini. Misalnya pengaruh pariwisata terhadap perilaku remaja.
El avance de México en los compromisos del Acuerdo de París.
Authors: Robles-López Dr. Rogelio
Published: June 2023

Uno de los principales retos que enfrenta el mundo es el deterioro ambiental que ha provocado el propio hombre, cuyos estragos son cada vez más visibles, los cuales derivan de la contaminación del aire, tierra, agua, etc., así como por ciertas actividades como la deforestación, una mala planeación demográfica, sobre explotación de los recursos, uso excesivo de los hidrocarburos, entre otras.
Energía limpia cuando y donde se necesite
Authors: Bernal MBA. Katia , Zamora Ing. Aideé
Published: June 2023

La pobreza energética es uno de los principales desafíos a los que el mundo se enfrenta hoy en día, como también lo es la crisis climática. Es necesario contar con un suministro de electricidad confiable para los más de 2500 millones de personas que viven con una conexión a la red inexistente o poco confiable si queremos que las sociedades se desarrollen. Al mismo tiempo, la transición a la energía renovable se tiene que acelerar para hacer que el desarrollo sea sostenible.
Generación distribuida colectiva con inclusión social
Authors: Sánchez Gilberto
Published: June 2023

En agosto del 2012 y bajo el amparo de la Ley del Servicio Público de Energía Eléctrica LSPEE y siguiendo el Reglamente Ley Para El Aprovechamiento De Energías Renovables Y El Financiamiento De La Transición Energética LAERFTE, la Comisión Reguladora de Energía publicó en el Diario Oficial de la Federación la RESOLUCIÓN 249/2012 el modelo de Contrato y los requisitos técnicos para la interconexión de Fuentes Colectivas de Energía Renovable y Sistemas Colectivos de Cogeneración Eficiente.
Sistema de concentración solar fotovoltaica para la caracterización de celdas fotovoltaicas de alta eficiencia
Authors: González-Camarillo Héctor , Anguera Romero Ernesto , Pérez Rábago Carlos , Cabanillas López Rafael E , García Gutiérrez Rafael , Estrada Claudio
Published: June 2023

La tecnología de Concentración Fotovoltaica (CPV, por sus siglas en inglés), recientemente ha cobrado mucho interés como una alternativa de generación de electricidad solar para el abastecimiento de servicios públicos. La industria de CPV ha permanecido en constante investigación con el fin de competir con otras tecnologías fotovoltaicas en el mercado. Por otra parte, es muy importante atender la problemática y enfocarse en la creciente necesidad de realizar desarrollos tecnológicos innovadores que atiendan los distintos retos que enfrenta el país en materia del aprovechamiento sustentable de la energíasolar de concentración fotovoltaica en un futuro próximo. En este artículo se presenta el diseño y construcción de un sistema de concentración solar fotovoltaica CPV con la finalidad de utilizarlo en la caracterización de celdas fotovoltaicas de alta eficiencia (celdas de triple unión y fototermoiónicas), ya que este sistema CPV tiene la capacidad de producir distribuciones de flujo radiativo uniforme en la zona focal con niveles de concentración en un rango dinámico de 1X a 1300x (soles o número de veces la radiación normal del sol).
Uso de la Energía Solar
Authors: Rios Herrera Davinia Elena , Isiordia Lachica Paula C , Rodriguez Carvajal Ricardo Alberto
Published: June 2023

La energía solar es una fuente de energía renovable, ideal para generar energía más limpia y barata, eliminando las emisiones de contaminantes en sitio.
Infografía: ¿Funcionan los paneles solares en días nublados?
Authors: Rios Herrera Davinia Elena , Isiordia Lachica PAula C. , Rodriguez Carvajal Ricardo Alberto
Published: June 2023

Los paneles solares estan formados con celdas fotovoltaicos, estas celdas permiten transformar la energía luminosa proveniente de los fotones en energía eléctrica, mediante el movimiento de electrones debido al efecto fotoeléctrico.
Inteligencia Artificial El ítem perdido de la transición energética
Authors: Levican Constanza
Published: June 2023

El papel de la Inteligencia Artificial en el sector energético adquiere cada vez mayor relevancia. De ahí que echar mano de este tipo de herramientas, donde las startups han tomado un papel relevante a nivel internacional, es cada vez más necesario para elevar el nivel de eficiencia, que redunda en mayores beneficios económicos, y en más rápido acercamiento a las metas mundiales en materia de sustentabilidad y cambio climático.Sin embargo, para entender el papel de la Inteligencia Artificial dentro de la transición energética, es necesario estudiar las tres grandes tendencias que sigue en la mayor parte del mundo.
Fotocatálisis para la Producción de Combustibles Solares
Authors: Becerra-Paniagua Dulce K. , Torres Arellano Soleyda , Domínguez Espíndola Ruth Belinda , Arias-Ramos C. Fabián , Sebastian P.J.
Published: June 2023

La preocupación por el calentamiento global y laseguridad energética ha llevado a la búsqueda defuentes alternativas a los combustibles fósiles.La razón principal del calentamiento global es elaumento de las emisiones de gases de efectoinvernadero (GEI), principalmente dióxido de carbono(CO2) a la atmósfera, a partir del uso de combustibles fósiles para la producción de energía y otras actividades humanas diarias. Es preocupante que el aumento de la concentración global de CO2 haya mostrado una tendencia en aumento en los últimos 20 años [1] , reflejado en una aceleración en el calentamiento global y un aumento en la temperatura promedio de la Tierra.
Destilador solar de alambique de cobre con agua como fluido de trabajo para producción de mezcal
Authors: Ascencio San Pedro David Eduardo , Berra Ruiz Gonzalo , Lentz Herrera Álvaro , Rincón Mejía Eduardo A.
Published: June 2023

El proceso de destilación de mezcal en México, data del siglo XVIII [1] y hasta la fecha se siguen empleando fuentes no renovables de energía para su producción. Por lo cual en este trabajo se expone el diseño de un destilador solar para que por medio de agua calentada a través de concentradores solares parabólicos (CPC´s) y haciéndola pasar por una espiral de cobre satisfaga los requerimientos de potencia y temperatura para un proceso óptimo de destilación y evitar con esto el uso de fuentes no renovables de energía y un compuesto no deseado en la elaboración del mezcal, tal como las puntas las cuales se obtienen cuando el calentamiento rebasa la temperatura de 90° C (esta temperatura se obtiene cuando el proceso se realiza de manera artesanal y no hay un control de la misma) Como resultado a través de ecuaciones, gráficas y simulaciones realizadas por medio del software SolidWorks, se obtuvo que con este tipo de cambio es posible dejar atrás un proceso que lleva aproximadamente III siglos sin modificación.
La Relevancia del financiamiento en El Mercado Solar Térmico
Authors: García V Ing. Daniel , Vejar Lic. Miguel
Published: June 2023

La generación de energía a través de fuentes de energía renovable se ha convertido en una opción muy interesante que empodera al consumidor al permitirle disminuir sus costos energéticos y darle un grado importante de independencia energética. La tecnología solar, ya sea para la producción de electricidad o calor es madura y rentable.En el segmento solar térmico la rentabilidad ha logrado que hoy en México, debido a los costos de la tecnología y los energéticos como el Gas LP, Diesel o Gas natural, se puedan tener retornos de inversión que van desde los 12 meses para el calentamiento de una alberca, 2 a 3 años para un calentador solar en  vivienda y 2 a 4 años para proyectos en hoteles, hospitales o industrias.
Energía solar para el ahorro de energía y mitigación de CO2 en la Universidad Nacional Autónoma de México: Estaciones del Pumabus
Authors: Morillón Gálvez David , Carmona Paredes German J , García Kerdan Iván
Published: June 2023

En este artículo se presenta el consumo de energía y las emisiones de gases de efecto invernadero relacionadas con las estaciones del servicio de transporte conocido como Pumabus en Ciudad Universitaria (CU), el cual es el principal campus de la Universidad Nacional Autónoma de México (UNAM). El campus tiene un área de 7.3 km2, para poder trasladar a los universitarios a las instalaciones y dependencias se utilizan 13 rutas de transporte. Con base en un levantamiento de cargas de las estaciones del Pumabus (Fig. 1 y 2), se identificó que hay varios tipos.El consumo de energía actual corresponde solo a iluminación, para determinar el consumo total de energía se estimó un escenario base para tres condiciones del uso de la iluminación: 5, 12 y 24 horas.
Diseño, construcción y ensayos de un secador solar indirecto para producción industrial de pimiento deshidratado en los Valles Calchaquíes, Argentina
Authors: Durán Gonzalo José , Condorí Miguel Angel , Altobelli Fabiana , Albesa Federico
Published: June 2023

Se presenta el diseño y ensayos de un secador híbrido solar biomasa, de tipo indirecto, con circulación forzada, destinado a la producción de pimentón deshidratado en San Carlos, Salta, Noroeste Argentino. El secador cuenta con área de colección de 183 m2 con 26 colectores solares de aire de paralelo de flujo. Un ventilador centrífugo de 4 HP a 900 rpm fuerza el aire de los colectores hacia una cámara de secado de 100 m3. La carga de producto fresco se dispone en carros, cada uno con 20 bandejas de 15 kg de carga. Se ensayó el sistema solar con carga de 2 T y 3 T y en modalidad híbrida solar biomasa, con carga de 5 T. Los resultados muestran un salto de 35 ºC entre la entrada y salida de los colectores y 55ºC a la salida del secador, con humedad relativa de 20%, y que el sistema genera energía para secar la carga en un par de días soleados.
México: líder potencial en el desarrollo de hidrógeno verde
Authors: Corona Manjarrez Erika Lizeth
Published: June 2023

En los últimos años, distintos países se han sumado a la tarea de mitigar el  cambio climático mediante el uso de energías renovables. Si bien la descarbonización total de algunas industrias es técnica y económicamente desafiante, el hidrógeno verde puede ser utilizado como materia prima para la producció
DESHIDRATADOR SOLAR CON RESERVA TÉRMICA
Authors: López Catalán Alfredo Divanny , Ruiz Gonzalo Berra , Rincón Mejía Eduardo A. , Herrera Álvaro Lentz , San Pedro D.E. Ascencio
Published: June 2023

En los años recientes, el uso de la energía solar en diversos procesos ha mostrado ser una alternativa viable en relación a opciones tradicionales basadas en fuentes convencionales. En el caso de la ingeniería en alimentos, las tecnologías solares permiten obtener productos de alta calidad nutritiva a un bajo costo. La deshidratación es uno de los procesos más antiguos de preservación de alimentos, el cual consiste en retirar el agua del producto sin alterar su composición y debido a la mínima cantidad de este elemento vital, los microorganismos no se desarrollan y quedan detenidas la mayoría de las reacciones químicas y enzimáticas de alteración, manteniendo sus características nutritivas y aumentado la vida media del mismo; impidiendo con esto que la fruta se pudra y se desperdicie.
La transición energética basada en renovables: ¿Un nuevo riesgo de deuda ecológica?
Authors: Sóstenes Flores Daniela
Published: June 2023

La transición energética implica cambiar el sistema energético radicado en combustibles fósiles a uno de bajas emisiones de carbono basado en fuentes renovables (FR). Las FR ofrecen una extensa lista de ventajas ambientales, económicas y sociales, como la reducción de gases de efecto invernadero (GEI), así como la de enfermedades ocasionadas por mala calidad de aire.
Reuso y reciclaje de paneles solares: una tarea pendiente en México
Authors: González Ramírez Yehimi Nazaret
Published: June 2023

En los últimos años, las energías renovables han sido la opción más viable para reemplazar a los combustibles fósiles y ayudar a mitigar el deterioro ambiental que estos han provocado. Dentro de las energías renovables se encuentra la energía solar fotovoltaica (SFV), la cual aprovecha la energía del Sol para producir energía eléctrica por medio de paneles solares.
Innovación en los alimentos deshidratado en Guanajuato
Authors: Martínez Rodríguez Guillermo , Olmos Cruz Rosa A. , Martínez Sánchez Jazmín , Fuentes Silva Amanda L. , Sánchez García Evangelina
Published: June 2023

La deshidratación es uno de los procesos más antiguos y tradicionales aplicado a la conservación de alimentos [Nukulwar, et al., 2022; Srinivasan, et al., 2021].Generalmente, al exponerse en un medio de secado óptimo, el contenido de humedad del alimento se reduce debido a la vaporización del agua libre que este contiene, alargando su tiempo de vida y evitando el crecimiento y proliferación de microorganismos (bacterias, hongos, etc.) que lleven a su descomposición.
¿Qué es el "coeficiente de temperatura" de un panel fotovoltaico?
Authors: Baggio Nicola
Published: June 2023

El coeficiente de temperatura afecta el rendimiento de los paneles fotovoltaicos. Los paneles fotovoltaicos están hechos de silicio cristalino, por lo que a mayor temperatura, menor rendimiento. Esta es una propiedad intrínseca del silicio.
Azkueren gutundegia: 1904-1906. urteetan atzerritik ama- arrebei idatzitako gutunak
Authors: Kaltzakorta Jabier
Published: June 2023

.
Asuntzioko Sermoi egile-, toki- eta urtegabea: Larramendiren testu berri ezezaguna [Loiola 14.08.1740]
Authors: Lakarra Joseba
Published: June 2023

.
Gerra Zibila eta euskal kontagintza
Authors: Kortazar Uriarte Jon
Published: June 2023

Espainiako Gerra Zibilak (1936-1939) euskal kontagintzan (nobelan nahiz ipuingintzan) izan duen eragina aztertzerakoan, gaiari egiten zaion lehen hurbilketa zabaletariko bat dela kontuan izanik, lan honek beharbada hainbat alde orokor samarrak ager ditzake. Lehen eskema bat eskaintzea da asmoa, euskal literaturaren historian gertatu diren aukera ugarien ikuspegia eskaintzearren.
Isiltasunaren gerraostetik gerrari buruzko autobiografiara
Authors: Toledo Lezeta Ana M.
Published: June 2023

Gerra Zibilaren amaieraren (1939) ondoko hogei eta bost urteetan kontaketaren barrutian gerra honek izan zuen oihartzuna eta oihartzun horren nolakotasuna aztertzen da. Gerra-garaian bertan bada gerrate-egunetan gertaerak kokatzen dituen kontaketarik: Mendi-lauta goitizenaz baliatuz, Domingo Arrutik “loretxo” (1937) argitaratu zuen. Alabaina, gerra-ostean euskarazko adierazpen oro desagertu egiten da Hego Euskal Herrian. Muga hauetatik at berreskuratuko da euskal testuaren argitalpena. Gerra Zibilaren egunetako gorabeherez, nahiz eragin zituen ondorioez, diharduten lehen kontaketak Hego Euskal Herritik kanpo argitaratuko dira: Jon Andoni Irazustaren Bizia garratza da (Buenos Aires, 1950), Sebero Altuberen Laztantxu eta Betargi (Baiona, 1957) eta, azkenik, Martin Ugalderen “Gizerailtza” (Caracas, 1961). Gerraren amaieratik mende laurdenera dator Sebastian Salaverriaren Neronek tirako nizkin (Donostia, 1964) autobiografia, gerratean egin zituen ibileren berri emanaz: horra hor gerraren gaiari heltzen dion Hego Euskal Herrian argitaratutako lehen kontaketa.
Euskal teatroa Gerra Zibilean (1936-37)
Authors: Urkizu Sarasua Patri
Published: June 2023

Gerra zibila eta ondorengo gerraostea suspertzen hasiberritako euskal kultura eta antzertiarentzat kolpe latza izan ziren. “aitzol” eta “Lauaxeta” mugimendu euskaltzalearen bi pertsonaia funtsezko eta gailenen fusilamendua, eta Nazionalista sutsu eta nabarmendu gehienen erbesteratze eta kartzelaratzea, euskara erabiltzeko debekua, ... horrek guztiak haustura larria ekarri zuen. Alabaina, 1937an jaio eta urte berean, Bilbo erortzearekin bat zenduko zen Eguna lehen euskal egunkariaren garaiko kronikak jarraituz gero, faxistek okupatu gabeko eremuan hainbat antzezpenen berri topa dezakegu, hala nola Bilbon, otsailaren 11n, Bilboko Euzko Gastedija taldeak eskaini zuena. Emanaldi horretan Pearse-ren Iru Gudari, gazteleraz eta Soroaren Ezer ez ta festa euskaraz jokatu ziren. Hitzaldi honetan aztertzen dira zein dramaturgiatan kokatzen diren bai aipatu obra hauek, baita batipat Yeats-Sota-Altunaren, Negarrez igaro zan atsua; S. Arana/M. Sota-ren Libe; eta A.. Campión-A. Etxaberen Pedro Mari. Hala nola bereziki gerra gaitzat harturik honoko antzergigileok moldatu eta antzeztarazitako lanak: Antonio Ruíz de Azua “Ogoñope”, Euzkadi ́ko erri baten (Ekin, Mexico, 1950); Antonio Labaien, Lurrikara (Euzko Gogoa, Miarritze, 1955); Jean-Louis Davant, Agirre presidenta (Arrokiaga, 1995), eta Carlos Panera, Lauaxeta, herri antzerkia (Bilbao, 2005).
Gerra Zibila Saiazarbitoriaren "Bihotz bi"-n: literaltasuna, alegoria eta beste zenbait hipotesi
Authors: Apalategi Idirin Ur
Published: June 2023

Nola darabil Ramón Saizarbitoriak Gerra Zibilaren topos historikoa Bihotz bi. Gerrako kronikak eleberrian? Zein modutan argitzen du erabilpen horrek idazlearen azken aldiko poetika? Bi galdera hauei erantzuten saiatzen da honako artikulua eta historiak Saizarbitoriaren unibertso literarioan duen zentraltasuna agerian jartzen du ikerketan aurrera joan ahala. Eleberri saizarbitoriarrak historia mintzatzen duen bezainbat mintzatzen du historiak autorea, eta konkretuagoki, euskal historiak. Izan dadin estetika errealista baten berme, autorearen kontzientziaren katarsia egiteko tresna ala egungo euskal literatur eremuko borroken alegoria, funtzio anitzekoa ageri zaigu gerra zibila obra honetan.
Gernikako bonbardaketa euskal literaturan: errepresentazio eta begirada poetikoak
Authors: Retolaza Gutierrez Iratxe
Published: June 2023

Gerla Zibilak Euskal Herrian utzi zuen arrasto sinboliko nagusia, ezbairik gabe, Gernikako bonbardaketa da. 1937ko apirilaren 26an jazo zen gertaera lazgarri hark hainbat adierazpide literario eta artistiko izan ditu. Artikulu honetan adierazpide poetikoak aztertuko dira. Horretarako ibilbidea bost geltokitan banatuko da: irakurketa identitarioa, irakurketa historiko-soziala, irakurketa literarioa edo metaliterarioa, irakurketa antropologikoa eta irakurketa pertsonala.
Gerra Zibila Ramon Saizarbitoriaren narraziogintzan
Authors: Aldekoa Beitia Iñaki
Published: June 2023

Aristotelek bere Poetikan adierazi zuen moduan, poesia historia baino egiatiagoa eta unibertsalagoa da, poesia “gerta zitekeenaz” mintzo baitzaigu, eta ez, historiak egingo lukeen bezala, “gertatu zenaz” soilik. Alde horretatik, fikzioak “errealitate” deitzen dugun hipotesi sinesgarri horren ikuspegia zabaldu eta aberastu egiten du. Artikulu honek Gorde nazazu lurpean liburuko “Gudari zaharraren gerra galdua” eta “Asaba zaharren baratza” izeneko narrazioak izango ditu hizpide, noraino iristen den dokumentazio historikoa, noraino oroimen historikoa, noraino fikzioa. 36ko Gerrarekin hasi eta ETArekin batera indartu zen borroka armatuaren sasoira etorriko gara egile beraren Hamaika pausorekin batera. Bi belaunaldi eta bi eredu moral eta etiko aurrez aurre: Gerra garaiko EAJ-rena eta 68ko gaztediarengan nagusituko zen ETA-rena.
Zergatik eskolaratzen dituzte gurasoek seme-alabak euskarazko hizkuntza-ereduetan?
Authors: Amorrortu Estibaliz , Ortega Ane
Published: June 2023

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailaren azken eskolaratze-datuek hizkuntza-eredu elebiduna eta, are gehiago, euskarazko murgiltze-ereduaren etengabeko eskaeraren igoera berretsi dute. Artikulu honetan gurasoek, eta bereziki guraso erdaldunek, zein arrazoik bultzatuta hartzen duten hizkuntza-eredu horien aldeko ebatsia aztertzen da. Batetik, euskarazko ereduen alde egiteko integrazio- eta tresna-motibazioak daude; bestetik, euskarari berari, hizkuntza-jabekuntza eta ikaskuntzari eta elebitasun eta eleaniztasunari buruzko aurreiritziek ere eragiten dute gurasoen erabakian. Aurkeztuko diren datuak erdaldunen euskararekiko aurreiritzi eta jarrerak aztertzen dituen ikerketa zabalago baten bildu dira.
Euskararen ikaskuntza H1 eta H2 gisa 5 eta 8 urte bitartean
Authors: Almgren Margareta , Idiazabal Itziar , Manterola Ibon
Published: June 2023

Artikulu honetan euskara egoera soziolinguistiko desberdinetan ikasi duten bi ikasle-talderen 5 eta 8 urte arteko euskararen garapena aztertu dugu. talde bat etxetik euskaldunaeta euskaraz eskolatua den bitartean, bestea etxetik erdaldun izanik euskaraz d ereduanmurgilketa bidez eskolatu diren ikasleek osatzen dute. bi haur-taldeek ekoiztutako ahozkoipuinen azterketan oinarritu gara 5 eta 8 urte arteko euskararen garapena behatzeko. Au-rrez heldu baten ahotik entzundako ipuin bat birkontatzea da haurrei eskatu zaien zere-gina.Hainbat trebetasun testual-diskurtsibo aztertzen dira haurren ipuinetan:ipuin-kontaketaren egitasmo orokorra beregain hartzea edo kontaketarako autonomia,ipuinaren eduki tematikoaren antolaketa, aditzaren bitartez eraikitzen den kohesioa etaardura enuntziatiboaren mekanismoak. emaitzetan ikusten denez, bi taldeek antzeko gai-tasunak dauzkate ipuin-kontaketaren hainbat alderditan. bi taldeen artean agertu direnezberdintasunak ez dira beti H1 taldearen aldekoak izan. oro har, H2 taldekoek helduarenahotik entzundako ipuina estuago erreproduzitzen dute, H1 taldeko haurrek “ereduaren-gandik” askeago diruditen bitartean. ondorio orokor modura, haurren hizkuntza ikuspegitestual-diskurtsibotik aztertzearen pertinentzia aldarrikatzen da artikulu honetan.
Kortesiaren azterketa euskarazko bi debatetan
Authors: Zabala Alberdi Josune
Published: June 2023

Pertsonarteko elkarrekintzetan ahozko hizkuntzaren jokabidea zein den jakin nahiaz gauzatu da ondorengo lana. Ahozko diskurtsoen analisian baitaratua, hizkuntzaren ikuspegi psikosozialean oinarritua, eta euskarazko debate publikoen azterketei jarraitua (gazteena eta helduena). Pragmatikaren eremuan, hizketa-egintzen teoriarekin abiatu da Kortesiaren Teoriaren aurkezpena (Brown eta Levinson, 1978, 1987; Kerbrat-Orecchioni 1992, 1996,2005), eta interakzionismo sozio-diskurtsiboarekin (Bronckart, 1996) garatu da gazte eta helduek telebista edo irratiz egindako bi debate aztertzeko tresna. Horretan, teoria landu eta corpus-azterketaren emaitzak plazaratu dira, eta ondorio nabarmen batera iritsi gara:euskaraz kortesia estrategien balio eta funtzioak ezberdinak direla gazte eta helduen artean.
Baina gu ere gazteak izan ginen!: Gazte euskalduna izatearen esanahia atzo eta gaur ("Gazteen aisialdia eta euskara" Jagon jardunalida)
Authors: Hernández Jone Miren
Published: June 2023

Jada, gutako asko ez gara gazteak, baina gazteak interesatzen zaizkigu edo kezkatzen gaituzte, eta horregatik ikertu nahi ditugu. Baina, zergatik? Zertarako? Eta nondik? Datozen orrietan, galdera hauek eta beste batzuk eran tzuteko saiakera egingo dut. Dena hiru ardatz nagusien inguruan. Lehenengoan gazte izaera/izatearen inguruan arituko naiz, gazte kategoria edo nozioak daukan pisu soziokulturala nabarmentzeko. Bigarrenean gazteen aisialdiaz mintzatuko naiz, denbora libreak adin talde honetan duen protagonismoa aldarrikatzeko asmoz. Azkenik, gazteak eta hizkuntzaren (euskararen) arteko loturaz hitz egingo dut eta harreman konplexu honen parte diren hainbat elementutan jarriko dut bereziki arreta.
Sare sozial birtualak: kalean bezala sarean! ("Gazteen aisialdia eta euskara" Jagon jardunaldia)
Authors: Barberena Eneko
Published: June 2023

Hitz gakoak eginez laburbildu daiteke gaur egungo IKT-en erabilera eta sare sozial bir-tualen egungo egoera. Multifuntzionalitatea: Gaur egungo gailu elektronikoek aukera asko ematen dituzte. Jada ez da soilik telefonoa. Jada ez da soilik telebista. Are gehiago dira, plataforma birtualak dira non hainbat zerbitzu biltzen diren eta hainbat helburu ase: entretenimendua, komunikazioa, informazioa jasotzea... Hartu-emana: Gaur egungo sarea 2.0 da gehien-gehienean. Hartu eta eman. Erakutsi eta ikasi. Zuzendu eta hobetu. Hori da internetek erabiltzaileoi eskaintzen digun gauzarik ederrenetakoa, beste hiritarrekin (mundu osoko hiritarrekin) hartu-emanerako aukera. Sormena: Sare sozial birtualak eta internet sormena kitzikatzeko tresna paregabeak dira. Sagu kolpe batean, eskura ditugu beste sortzaile eta ekintzaile batzuen lan eta iradokizunak. Eta ez baldin badago... guk geuk sor dezakegu! Hortaz badakigu zerbait euskaldunok (hutsetik gauzak sortzeaz) eta horregatik ondo joan dakiguke sarearen anabasan.– Aukera: teknologia berrien trena pasatzen utziko dugu euskaldunok ez gaudelako prestaturik? Zenbaten behin pasatzen da horrelako tren bat?– Arrakasta: Gaztetxoengan izugarrizko arrakasta dute sare sozial birtualek, datuak hor daude. Eta saltsa non, euskalakaria han.– Osagarritasuna: Ekin eta Jarrai, Egin eta Eragin. Euskaltzaindiaren eta AED elkartearen hastapenetako leloak. Ez al da osagarria kalean egiten duguna eta sarean egiten duguna?
Euskal literaturaren historia: begirada berriaz (Euskal literaturaren historia eta historiografia jardunaldia)
Authors: Etxaniz Xabier
Published: June 2023

Euskal literaturaren historian azterketa ezberdinak egon dira. Orain, berriz, polisistema-ren teoria kontuan izanik, historiografia berri bat egin behar dugu. Ikuspegi zabalago batekin, irizpide literarioetan oinarrituta, literatura-sistema eta sistemen arteko harremanak kontuan izanik eginiko historiografia.
Praktika literarioaren esparru sozialak eta XVIII. mendeko euskal literatura penintsularra: "Naissance de l´écrivain"? (Euskal literaturaren historia eta historiografia jardunaldia)
Authors: Bijueska Koldo Josu
Published: June 2023

Alain Vialaren arabera lehen alor literario frantsesean erabakiorrak izan ziren praktika literarioaren esparru sozialak edo «institutions de la vie littérarire», alegia akademiak, mezenasgoa, zentsura eta idazle eskubideak. Artikulu honetan erakunde horietatik lehen hirurak XVIII. mendeko Euskal Herri penintsularrean zertan ziren arakatu da, beti ere euskal literaturaren ikuspegitik.
Bertso-paperen eta baladen sailkapenez gogoetak&oharrak edizio baterako (Euskal literaturaren historia eta historiografia jardunaldia)
Authors: Urkizu Patri
Published: June 2023

Lan honetan euskal literaturaren historia osatzerakoan bertso-paperek eta baladek duten lekuaz egiten da gogoeta. Horretarako, lehenik, bertso-paperak eta baladak sailkatzeko egin diren saioen berri eman da, horietan erabilitako irizpideak aztertuz; eta ondoren, euskal literaturaren bilakaeran bertso-paperak eta baladak kokatzeko proposamen eta sailkapena egin da.
Literatura herrikoia, herri-literatura, herri-idazleak :herrikoitasun kontzeptuez zenbait gogoeta (Literaturaren historia eta historiografia jardunaldia)
Authors: Retolaza Iratxe
Published: June 2023

Euskal Literaturaren historiografian «herri-literatura» kontzeptuarekin loturiko hainbat irizpide eta ideia nola garatu diren aztertu da artikulu honetan. Herri-literaturak edota herrikoitasunaren inguruko kontzeptuek Euskal Literaturaren Historian izan duten funtzioa aztertzeak Euskal Literatura kontzeptuaren eraikuntza ezagutzeko aukera emango digu, eta bide batez, kontzeptu horren eraikuntza eta bilakaeraren prozesuan gertaturiko hainbat tentsio azaleratuko ditu.
Amatasunaren gaineko diskurtsoak euskal eleberrigintza garaikidean
Authors: Lasarte Gema
Published: June 2023

Artikulu honetan, bi alde aski diferenteak aztertu nahiko genituzke amatasunaren ingu-ruko diskurtsoetan. Batetik, lehen partean, datu soziologikoak eskuan, aztertu nahi ditugu, 1979-2009 bitartean, amatasunak izan dituen gorabeherak. Beraz, datu soziologikoak buruan, literatur testuak aztertu ditugu bigarren atalean. Artikulu hau garatzeko orduan, protagonista ugalkortasun garaian dauden emakumeak dituzten literatur lanen hautua eginda batik bat.
Retorno a la lealtad: El desafío carlista al franquismo
Authors: Gartzia Pruden
Published: June 2023

.
Birformulatzaile esplikatiboak (alegia, erran nahi baita, hau da, hots) egungo euskara estandarrean: erabat baliokide ote?
Authors: Alberdi Larizgoitia Xabier
Published: June 2023

Euskal hiztegigileen definizioak abiapuntutzat harturik, artikulu honetan aztertzen dut zenbateraino diren baliokide eta zenbateraino diren desberdin birformulatzaile esplikatibo batzuk (alegia, erran nahi baita, hau da, hots). Azterlan honek agerian uzten duenez, hizpide ditugun birformulatzaileen artean funtsean baliokidetasuna dago haien balio pragmatiko nagusiari dagokionez, baina ez dago erabateko baliokidetasunik haien artean beste irizpide batzuk kontuan hartzen baditugu eta, beraz, ez dira trukagarriak testuinguru guztietan.
Gabriel Aresti en georgiano: reflexiones del traductor
Authors: Luarsabishvili Vladimer
Published: June 2023

.
Irabazteko gidalerro bila (Euskara biziberritzeko jardunaldia)
Authors: Hidalgo Bittor
Published: June 2023

Euskaldunon komunitate-adjektiborik-gabea definitu, irabazte kontzeptua eztabaidatu erdal(dunen) komunitatearen aurrean eta 3 gidalerro proposatzen dira: 1. Demokrazia lin-guistikoa, eta ondorioz erdal(dunen) komunitateak derrigor euskara ikasi beharra; 2. Intsu-misio linguistikoa bidean; 3. Ingelesa aliatu baliatu –ez etsai– espainola/frantsesa gainetik kentzeko. Arnasgune pertsonalen indarra/beharra aldarrikatzen da eta hiri(buru)ak irabaz-teko estrategia, eta espres eztabaidatu nekazalgune-idiliko-inola-ez-baztertuen arnasgune ahuldadeak –Irlandako esperientziak eta Euskal Herriko datuak lagun–.
Hizkuntza-komunitateak harremanetan Euskal Herrian: balio etikoetan oinarritutako diskurtsoaren beharra (Euskara biziberritzeko jardunaldia)
Authors: Juaristi Larrinaga Patxi
Published: June 2023

Euskaraz bizi direnen eta erdaraz bizi direnen arteko gatazka guztiz gainditzea ezinezkoa dela onartuta ere, iruditzen zaigu posible dela hauen arteko bizikidetza hobeagotzea. Horretarako, ezinbestekoa da arau argiak izatea. Baina arau horiek barneratuak eta errespetatuak izateko, balio etikoetan oinarritutako diskurtsoa behar da. Artikulu honetan, diskurtso berri horrek izan beharko lituzkeen berezitasunak aurkezten ditugu.
Martin Garaidiren fitxa: euskal detektibeen aitonaren atzetik
Authors: Cillero Goiriastuena Javier
Published: June 2023

Euskaraz idatzitako detektibe nobeletan Martin Garaidi dugu lehen detektibea, Jose An-tonio Loidik 1953an 15 egun Urgain’en eleberrian sortua. Ikerlan honetan Loidik sortutako pertsonaia aztertzen da, nolako testuinguruan sortu zen argitzeko. Garaidi pertsonaia detek-tibe nobela klasikoen detektibeen ondoan ipinita, hobeto ulertuko dugu nola egokitu den generoa euskal literaturara. Azpigeneroaren arauak zainduta, Loidik euskararen unibertso literarioa zabaltzea lortu zuen gerraondoko urteetan.
Gabriel Arestiren lehen argitalpenez berri ezezagunak
Authors: Kortazar Jon
Published: June 2023

Gabriel Arestik Andima Ibinagabeitiari bidalitako gutun bi argitaratuko ditugu artikulu honetan. Gutun biak eta Euzko-Gogoa aldizkariko arduradunak bilbotarrari zuzendutakoak garbi uzten dute zeintzuk ziren poetak, bere 21 urterekin, zituen asmo poetiko eta literarioak. Gutunen bidez, gerora Gabriel Arestik egin zituen zenbait poemaren testuingurua azaltzeko bidea lortu dugu.
Oroimenaren lekuak eta lekukoak: Gerra Zibilaren errepresentazio artistikoak vs. kontaera historiko-politikoa
Authors: Elizalde Estenaga Amaia
Published: June 2023

.
Euskal subjektu literarioaren kontzientzia bikoitzaren genealogia baterantz: Antzinako Erregimeneko zenbait euskal poemaren izenak eta burdinaren topikoak
Authors: Bijueska Koldo Josu
Published: June 2023

Lan honen helburua da Antzinako Erregimeneko euskal literatura penintsularrean (eta atlantikokoan) antzemandako kontzientziaren genealogia baterako proposamena eskaintzea. Horretarako XVI-XVIII. mende arteko euskal poesiaren alde bi arakatu dira: lehenengo, hizkuntza aipatzen duten poemen izenei arreta jarri eta formazio diskurtsibo inperial hispaniarretik sorturiko biolentzia sinbolikoarekiko harremana aztertu da; ondoren, poema horiek burdinaren topikoa nola aipatzen duten aztertu da, formazio diskurtsibo inperial hispaniarrak euskaldunei buruz eraikitako irudi estereotipatu hori euskal subjektu literarioak ere berega-natu izanaren zeinu delakoan.
Euskara batua eta euskalkiak Ipar Euskal Herrian: inkesta pertzepziozko dialektologian oinarritua
Authors: Coyos Jean-Baptiste
Published: June 2023

Artikulu honetan, Euskara eskuz esku (EEE) egitasmoan eraman den inkesta baten gal-dera itxiei buruzko emaitzak eta erantzunei inkestatuek emendatu dizkieten iruzkinak azaltzen dira. Pertzepziozko dialektologian oinarritua, galdetegia euskalgintzan ari diren 40 jen-deri hedatua izan zaie, xede nagusia Ipar Euskal Herrian (IEH) euskara batuari eta euskalkiei buruzko iritziak biltzea zelarik. Inkestatuak ezaugarri horren arabera hautatu ditugu: euskararen preskribatzaileak dira IEHn, era batez edo bestez. Horrek denek euskara lantzen dutela eta gizarteari euskara mode-lo bat eskaintzen diotela erran nahi du, idazle, irakasle, euskara teknikari, itzultzaile... izanez. Ikerketak hori erakusten du, besteak beste: inkestatuen % 95ek euskara batua beharrezkoa dela IEHn pentsatzen dute, % 92,5ek IEHko hizkeren berezitasunak zaindu behar direla, % 80k euskara batuak IEHko euskalkiei kalterik ekartzen ez diela eta erdiak baino gehia-gok euskara batu berezi bat badela orain IEHn. Nehork ez du erran IEHn euskara batua izatea beharrezkoa ez dela.Ikerketa honen hurrengo urratsa inkestaren galdera irekiei erantzunen aztertzea izanen da.
Jean Etxepare Bidegorri zubigile
Authors: Ortiz de Pinedo Aitor
Published: June 2023

Jean Etxepare heldua saiatzen da Beribilez (1910) bidaia-kontakizunean hil aurreko pentsamoldea adierazten. Azpimarratu nahi da medikuak egin duen ahalegina gizartean topatu dituen jarrera kontrajarri batzuk bateratzeko: hain zuzen, euskal batasunari dagozkionak, eta laikotzearen ingurukoak, XX. mendearen hasieran muntakoak ziren aferak; desadostasun horien inguruan aipagarriak dira, hurrenez hurren, Euskal Herriko historiaren ikuspegi orohartzailea, eta, bestetik, jesuiten gaineko estereotipo batzuk kolokan jartzea.
Euskaltzaindiaren Mendeurrena (Ahoskera jardunaldia): Zinema eta euskararen ahoskera
Authors: Jauregi Oroitz , Salaberria Jasone , Lazkano Gorka , Marin Julia
Published: June 2023

.
Euskaltzaindiaren Euskal Hiztegi Historiko-Etimologikoa (EHHE-200) etorkizunari begirako aurkezpen bat
Authors: Manterola Julen
Published: June 2023

Aurkezpen artikulu honek EHHEren ezaugarri nagusien berri ematen du. Hiztegiaren atalak zerrendatu ondotik, haren osaeraren gakoak xeheki aletzen ditu: bertan tratatzen diren hitzak aukeratzeko irizpideak azaldu, eta esplikatzen da hitzoi dagozkien sarrerak nola egituratu diren familiaka hiztegiaren testua osatzeko. Horretaz gain, hiztegiko sarrera bakoitzaren egitura deskribatzen da eta egitura horren barreneko ataletako bakoitzaren berri ematen. Jarraian, EHHEk dakartzan aurrerapenen zenbait adibide ematen dira. Azkenik, etorkizunari begirako ariketan, EHHEk hobekizun dituen puntu zenbait zerrendatzen dira, praktika etimologikoari buruzko zenbait gogoetarekin batera.