ФОРМИРОВАНИЕ ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКИХ НАВЫКОВ БУДУЩИХ УЧИТЕЛЕЙ МАТЕМАТИКИ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ СИСТЕМЫ ПРОБЛЕМНО-ПОИСКОВЫХ ЗАДАЧ
Authors: Altynbekov Sh. 
Published: January 2024

The relevance of the problem under study is due to the fact that the analysis of the system of methodological training of future teachers of mathematics has shown that although in general it is aimed at forming students' professionally significant knowledge and skills, however, at none of its stages is the purposeful formation of research skills associated with the implementation in practice of problem-based teaching of mathematics to students. The purpose of the article is to identify the theoretical and methodological foundations of problem-solving problems in the pedagogical university as a means of forming the research skills of a future mathematics teacher in problem-based learning of students. Research methods: analysis of psychological-pedagogical and scientific-methodological literature, textbooks on mathematics for students of pedagogical universities; survey of teachers and students of pedagogical universities; study and generalization of school and university practice; analysis of their own experience in school and in pedagogical university; analysis of the experience of foreign schools in problem-based teaching of mathematics; various types of experiments to test the main provisions of the study. The article highlights the main blocks of research skills of future teachers of mathematics necessary for the implementation of problem-based learning and high school students developed by these units system problems and search problems, and methods of forming these skills in technicalities. The system of problem- search tasks in mathematics for students of pedagogical universities, examples of the organization of their educational and research activities at lectures, practical classes, which can be used by teachers of pedagogical universities, is presented and used. Keywords: Methodological training, new types of tasks, problem-search tasks, research skills, research activities.

Актуальность исследуемой проблемы обусловлена тем, что анализ системы методической подготовки будущих учителей математики показал, что хотя в целом она направлена на формирование у студентов профессионально значимых знаний и умений, однако ни на одном из ее этапов не происходит целенаправленного формирования исследовательских умений, связанных с с внедрением в практику проблемно-ориентированного обучения математике учащихся. Целью статьи является выявление теоретико-методологических основ проблемного решения задач в педагогическом вузе как средства формирования исследовательских навыков будущего учителя математики при проблемном обучении студентов. Методы исследования: анализ психолого- педагогической и научно-методической литературы, учебников по математике для студентов педагогических вузов; опрос преподавателей и студентов педагогических вузов; изучение и обобщение школьной и вузовской практики; анализ собственного опыта работы в школе и в педагогическом вузе; анализ опыта зарубежных школ в проблемно-ориентированном преподавании математики; различные виды экспериментов для проверки основных положений исследования. В статье выделяются основные блоки исследовательских умений будущих учителей математики, необходимых для реализации проблемно-ориентированного обучения, и разрабатываемые студента- ми с помощью этих блоков системные и поисковые задачи, а также методы формирования этих умений в технических аспектах. Представлена и используется система проблемно-поисковых заданий по математике для студентов педагогических вузов, примеры организации их учебной и исследовательской деятельности на лекциях, практических занятиях, которые могут быть исполь- зованы преподавателями педагогических вузов. Ключевые слова: методическая подготовка, новые типы заданий, проблемно-поисковые зада- ния, исследовательские навыки, исследовательская деятельность.

Зерттелетін мәселенің өзектілігі болашақ математика мұғалімдерін әдістемелік даярлау жүйесін талдау көрсеткендей, бұл жалпы студенттерде кәсіби маңызды білім мен дағдыларды қалыптастыруға бағытталған, бірақ оның кез-келген кезеңінде студенттерді математикаға проблемалық-бағдарланған оқытуды практикаға енгізуге байланысты зерттеу дағдыларын мақсатты түрде қалыптастыру мүмкін емес. Мақаланың мақсаты студенттерді проблемалық оқытуда болашақ математика мұғалімінің зерттеу дағдыларын қалыптастыру құралы ретінде педагогикалық университеттегі проблемалық мәселелерді шешудің теориялық және әдіснамалық негіздерін анықтау болып табылады. Зерттеу әдістері: психологиялық-педагогикалық және ғылыми-әдістемелік әдебиеттерді, педагогикалық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған Математика оқулықтарын талдау; педагогикалық жоғары оқу орындарының оқытушылары мен студенттерінен сұхбат алу; мектеп және жоғары оқу орындарының тәжірибесін зерделеу және жалпылау; мектептегі және педагогикалық жоғары оқу орындарындағы өзіндік жұмыс тәжірибесін талдау; математиканы проблемалық-бағдарланған оқытудағы шетелдік мектептердің тәжірибесін талдау; зерттеудің негізгі ережелерін тексеруге арналған эксперименттер. Мақалада проблемалық-бағдарланған оқытуды жүзеге асыру үшін қажетті болашақ математика мұғалімдерінің зерттеу дағдыларының негізгі блоктары және осы блоктардың көмегімен студенттер әзірлейтін жүйелік және іздеу тапсырмалары, сондай-ақ техникалық аспектілерде осы дағдыларды қалыптастыру әдістері көрсетілген. Педагогикалық жоғары оқу орындарының студенттері үшін математикадан проблемалық-іздеу тапсырмаларының жүйесі, олар- дың оқу және зерттеу қызметін дәрістерде, педагогикалық жоғары оқу орындарының оқытушылары қолдана алатын практикалық сабақтарда ұйымдастыру мысалдары ұсынылған және қолданылады. Түйін сөздер: әдістемелік даярлық, есептердің жаңа түрлері, проблемалық-іздестіру тапсыр- малары, зерттеу дағдылары, зерттеу қызметі.