Διερεύνηση λοιμώξεων του ΚΝΣ από ιούς της οικογένειας των ερπητοϊών
Authors: Καμάρια Φωτεινή 
Published: January 2014

Οι ανθρώπειοι ερπητοϊοί είναι DNA ιοί που ανήκουν στην οικογένεια των Herpesviridae. Στους ερπητοϊούς που προσβάλλουν τον άνθρωπο ανήκουν ο ιός του απλού έρπητα τύπου 1 και 2, ο ιός της ανεµευλογιάς-έρπητα ζωστήρα, ο κυτταροµεγαλοϊός, ο ιός Epstein Barr και οι ανθρώπειοι ερπητοϊοί 6, 7 και 8. Οι ερπητοϊοί προκαλούν διάφορες κοινές λοιµώξεις, όπως ο επιχείλιος έρπης, ο έρπης των γεννητικών οργάνων, η ανεµευλογιά, ο έρπητας ζωστήρας, το σύνδροµο της λοιµώδους µονοπυρήνωσης. Προκαλούν επίσης και λοιµώξεις του κεντρικού νευρικού συστήµατος (ΚΝΣ), όπως εγκεφαλίτιδες, µηνιγγίτιδες, µυελίτιδες. Ιδιαίτερα, ο ιός του απλού έρπητα τύπου 1 είναι από τα σπουδαιότερα αίτια λοίµωξης του ΚΝΣ του ανθρώπου. Σκοπός της παρούσας µελέτης ήταν η ανίχνευση στο ΕΝΥ των σπουδαιότερων ερπητοϊών σε ασθενείς µε λοιµώξεις του ΚΝΣ, ώστε να γίνει: 1) εκτίµηση της συχνότητας των λοιµώξεων του ΚΝΣ από ερπητοϊούς 2) συσχέτιση των διαφόρων ιών µε τις επιµέρους κλινικές εκδηλώσεις και τα ευρήµατα από την κυτταρολογική και βιοχηµική ανάλυση του ΕΝΥ. 3) σύγκριση των αποτελεσµάτων ανίχνευσης και τυποποίησης των ερπητοϊών µε δηµοσιευµένα αποτελέσματα από άλλες χώρες. Εκατό πενήντα έξι ασθενείς µε πιθανή ιογενή λοίµωξη του ΚΝΣ, που νοσηλεύτηκαν σε Νοσοκοµεία της Β. Ελλάδας κυρίως, κατά το χρονικό διάστηµα Μαρτίου 2003-Ιουνίου 2008, αποτέλεσαν το υλικό της παρούσης µελέτης. Από τους ασθενείς αυτούς, 60 (39%) έπασχαν από εγκεφαλίτιδα, οι 64 (41%) από άσηπτη µηνιγγίτιδα, οι 7 από εγκεφαλοµυελίτιδα (4%), οι 4 (2%) από Guillen Barré, και οι 21 (14%) από άλλα νευρολογικά νοσήµατα. Για την ανίχνευση των ερπητοϊών από το ΕΝΥ των ασθενών αυτών εφαρμόστηκαν µοριακές τεχνικές (multiplex consensus nested PCR), καθώς και ορολογικές µέθοδοι. Συνολικά, σε 11 ασθενείς (7%) πιστοποιήθηκε η παρουσία ερπητοϊού στο ΕΝΥ. Οι 10 ήταν ενήλικοι και ο ένας παιδί. Σε 10 ασθενείς ανιχνεύτηκε ερπητοϊός στο ΕΝΥ µε την PCR και σε έναν ασθενή η διάγνωση της ερπητικής λοίµωξης επιβεβαιώθηκε µε ενδοραχιαία παραγωγή αντισωµάτων έναντι του HSV. Από τους 11 συνολικά ασθενείς µε ερπητική λοίµωξη, οι 6 είχαν εγκεφαλίτιδα, οι 4 είχαν µηνιγγίτιδα και ο ένας είχε σύνδροµο Guillain-Barré. Γενετικό υλικό HSV-1 ανιχνεύτηκε σε 5 ασθενείς µε εγκεφαλίτιδα και σε έναν ασθενή µε Guillain-Barré, HSV-2 ανιχνεύτηκε σε έναν ασθενή µε µηνιγγίτιδα και VZV σε 3 ασθενείς µε µηνιγγίτιδα. Σε έναν ασθενή που δεν ανιχνεύτηκε γενετικό υλικό ερπητοϊού, η ερπητική εγκεφαλίτιδα επιβεβαιώθηκε µε ενδοραχιαία παραγωγή αντισωµάτων έναντι του HSV. Η συχνότητα της ερπητικής εγκεφαλίτιδας στη µμελέτη µας ήταν 1 ασθενής ανά έτος ανά 1.000.000 κατοίκους. Στους ασθενείς µε µηνιγγίτιδα η έκβαση της νόσου ήταν άριστη, ενώ από τους 6 ασθενείς µε ερπητική εγκεφαλίτιδα, οι δύο κατέληξαν, (ποσοστό θνητότητας 33%). Παράγων κακής έκβασης θεωρήθηκε η χαµηλή κλίµακα Γλασκώβης κατά την εισαγωγή στην κλινική. Συµπερασµατικά, ο πιο συχνός ερπητοϊός που αποµονώθηκε στη µελέτη αυτή ήταν ο HSV-1, ο οποίος ήταν αίτιο εγκεφαλίτιδας µε σηµαντική θνητότητα. Οι HSV-2 και VZV ανιχνεύτηκαν σε µικρότερη συχνότητα και προκάλεσαν ηπιότερες λοιµώξεις, µε καλή έκβαση.