Non-dipper ve dipper normotansif bireylerede SCORE kardiyovasküler risk puanlama sisteminin değerlendirilmesi
Authors: KUYUMCU Mevlüt Serdar , ÖKSÜZ Fatih 
Published: December 2018

Amaç: Klinik kan basıncı (KB) ölçümü ile
karşılaştırıldığında 24-saatlik ambulatuar kan basıncı izlenmesi ile (AKBİ), hipertansiyon
(HT) şiddeti, gün içi kan
basıncının (KB)  değişkenliği ve 24 saatlik terapötik etkinliği
değerlendirmede belirgin avantaj elde edilmiştir. Normotansif veya komplike
olmayan esansiyel HT’li birçok kimsede sistolik (SKB) ve diyastolik KB (DKB)
gece uykusu sırasında en düşük seviyelere iner, en yüksek değere sabah ulaşır
ve gün içinde yavaş bir azalma gösterir. KB’nin uyku süresi boyunca gündüz
ölçümlerine göre  % 10'dan fazla azalması
sirkadiyen değişimin olduğunu gösterir. Bu günlük değişimin bulunması normal bir
bulgu olan dipper KB paterni olarak tanımlanırken, olmaması ise non-dipper
olarak tanımlanır. Non-dipper KB uç organ hasarı ve ölümcül - ölümcül
olmayan kardiyovasküler hastalıklarla (KVH) anlamlı şekilde ilişkili olduğu
gösterilmiştir. Çok sayıda AKBİ çalışmasında
sadece hipertansif hastalarda değil, normotansif bireylerde de non-dipper KB uç
organ hasarı ve ölümcül ve ölümcül olmayan KV olaylarla ilişkili olduğu
gösterilmiştir. Kardiyovasküler (KV) olay riskinde artış bulunan
bireylerde sistematik KV risk değerlendirmesi önerilir. SCORE risk sistemi, ilk
ölümcül aterosklerotik olayın 10 yıllık riskini değerlendirir. Bu çalışmanın
amacı normotansif  bireylerde non-dipper
KB ile SCORE risk sistemi arasındaki bir ilişki olup olmadığının
araştırılmasıdır.

Yöntemler: Bu çalışmada, normotansif olan ardışık 100 kişi
prospektif olarak değerlendirildi. Bu kişilerden 52 tanesi normotansif
non-dipper grubunda ve 48 tanesi normotansif dipper grubundaydı.  Non-dipper ve dipper hasta grupları 24 saatlik
ambulatuar kan basıncı izlemine (AKBİ) göre belirlendi. SCORE sistemine göre
yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, sistolik kan basıncı (SKB) total kolesterol
(TK) ve HDL kolesterol gibi risk faktörleri kullanılarak 10 yıllık ölümcül KV
olay riski hesaplandı.

Bulgular: Non dipper
normotansif çalışma grubunda SCORE risk sistemi anlamlı olarak yüksek saptandı
(p=0.005). Ayrıca LDL ve TK değerleri non dipper HT’li hasta grubunda anlamlı
olarak daha yükseti. Kreatinin klirensi ise dipper normotansif çalışma grubunda
daha yüksek saptandı. Diğer demografik, klinik ve laboratuvar parametreler iki
grup arasında benzerdi. AKBİ’de ise gece SKB ve DKB anlamlı olarak non-dipper
normotansif çalışma grubunda yüksek saptandı (p&lt;0.001). SCORE risk oranı ile
gündüz-gece SKB değişim oranı arasında orta derecede olmasına rağmen anlamlı negatif
korelasyon, gündüz-gece DKB değişim oranı ile ise zayıf ama anlamlı negatif korelasyon
izlendi (r = 0.-386, p &lt; 0.001; r = -0.294, p=0.004; sırasıyla)

Sonuç: Bu
çalışmada ilk defa non-dipper HT ile SCORE risk sistemi arasında önemli bir
ilişki olduğu gösterilmiştir. SCORE risk sistemi ile hesaplanan 10 yıllık fatal
KV olay ihtimalinin non dipper hasta grubunda daha yüksek saptanması, normotansif
bireylerinde AKBİ ile takibinin önemini ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, non-dipper HT, SCORE risk sisteminin
içinde ek bir risk faktörü olması açısından değerlendirilebilir. Bunun için
prospektif ve daha çok hasta üzerinde yapılan uzun dönemli takip çalışmalarına
ihtiyaç vardır.