Studying a community of secondary mathematics teachers who negotiate new resources for the teaching of statistics
Authors: Μπακογιάννη Διονυσία 
Published: September 2021

Η διατριβή αφορά στη μελέτη της ανάπτυξης της διδασκαλίας της στατιστικής μέσα από τη συνεργασία 11 εκπαιδευτικών μαθηματικών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Η συνεργασία στοχεύει στο να αναπτύξουν οι μαθητές στατιστική σκέψη και συλλογιστική και γίνεται μέσα από μια σειρά δράσεων που αναπτύσσονται στην ομάδα των εκπαιδευτικών μέσα από την υποστήριξη της ερευνήτριας. Οι δράσεις αυτές περιλαμβάνουν τη διερεύνηση στατιστικών προβλημάτων από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, μελέτη καταστάσεων μάθησης και διδασκαλίας της στατιστικής, καθώς και σχεδιασμό και εφαρμογή δικών τους διδασκαλιών. Μέσα από τρία στοιχεία που περιγράφουν τη διδασκαλία (διδακτικοί πόροι, επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα και χαρακτηριστικά της διδασκαλίας) μελετάται η εξέλιξη της διδακτικής πρακτικής της ομάδας ιδιαίτερα σε σχέση με την αξιοποίηση ενός ψηφιακού εργαλείου που εξειδικεύεται στη διδασκαλία της στατιστικής που ήταν κεντρικός διδακτικός πόρος στις συζητήσεις της ομάδας.Το θεωρητικό και μεθοδολογικό πλαίσιο της εργασίας είναι η κοινότητα πρακτικής του Wenger (1998) από όπου αξιοποιούνται θεωρητικές έννοιες για να μελετηθεί πώς συσχετίζονται οι πόροι, τα χαρακτηριστικά της διδασκαλίας και τα επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα. Τα δεδομένα αναλύονται αρχικά με μεθόδους της Θεμελιωμένης Θεωρίας (Glaser 1998, Charmaz, 2006) και αφορούν στις συζητήσεις των ομάδων των εκπαιδευτικών κατά τη διάρκεια ενός έτους. Η φάση αυτή της ανάλυσης οδηγεί στην ταξινόμηση των διδακτικών πόρων, των επιδιωκόμενων μαθησιακών αποτελεσμάτων και χαρακτηριστικών της διδασκαλίας σε σχέση με τις κύριες δράσεις της ομάδας. Η θεματική ανάλυση που ακολούθησε αφορά στο πώς οι εκπαιδευτικοί διαπραγματεύονται το νόημα και την αξιοποίηση του συγκεκριμένου διδακτικού πόρου, του ψηφιακού εργαλείου. Από την ανάλυση αυτή αναδείχτηκαν τρεις φάσεις, η ανάδυση, διερεύνηση και διείσδυση που χαρακτηρίζουν την πορεία ενσωμάτωσης του διδακτικού πόρου στη διδακτική πρακτική των εκπαιδευτικών. Tο επόμενο επίπεδο ανάλυσης εμβαθύνει στον τρόπο διαμόρφωσης της διδακτικής πρακτικής μέσα από τα εργαλεία της «συμμετοχής» (participation) και των «παραγομένων» (reifications) του θεωρητικού της πλαισίου. Ιδιαίτερα εστιάζει στο είδος των συνδέσεων των τριών στοιχείων της διδασκαλίας στις φάσεις της πορείας ενσωμάτωσης του πόρου. Τα αποτελέσματα αυτού του επιπέδου ανάλυσης μας δείχνουν ότι οι συνδέσεις που δημιουργούνται ανάμεσα στα τρία στοιχεία είναι πιο ισχυρές και ρητές στην επικοινωνία των εκπαιδευτικών κατά τη φάση της διείσδυσης του πόρου στην πορεία ενσωμάτωσης του στη διδακτική πρακτική. Στο σύνολο τους τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι εκπαιδευτικοί αναπτύσσουν τη διδακτική τους πρακτική σχετικά με τη στατιστική που δίνει έμφαση στην ανάπτυξη της στατιστικής σκέψης και συλλογιστικής των μαθητών.Η έρευνα προσθέτει στην κατανόηση μας για την ανάπτυξη της διδασκαλίας της στατιστικής κάνοντας τα μέχρι τώρα ερευνητικά αποτελέσματα σχετικά με την ανάπτυξη της στατιστικής σκέψης και συλλογιστικής καθώς και τα χαρακτηριστικά της διδασκαλίας που την υποστηρίξουν υλοποιήσιμα στην εκπαίδευση των εκπαιδευτικών. Διακρίνεται από πρωτοτυπία α) στην εννοιολογική σύνδεση που προσφέρει ανάμεσα στους διδακτικούς πόρους, στα επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα και στα χαρακτηριστικά της διδασκαλίας που υποστηρίζουν τη στατιστική σκέψη και συλλογιστική, β) στα μεθοδολογικά εργαλεία που αξιοποιεί για να αναλύσει τη συνεργασία εκπαιδευτικών που επιτρέπουν τη σύνδεση της μορφή της συνεργασίας με ζητήματα που αφορούν στο μαθηματικό περιεχόμενο, τη μάθηση και τη διδασκαλία του, και γ) στη μελέτη αξιοποίησης των διδακτικών πόρων και ιδιαίτερα των ψηφιακών εργαλείων που εξειδικεύονται στη διδασκαλία της στατιστικής σε συνεργατικά πλαίσια εκπαιδευτικών