Akut Pankreatitli Hastalarda Plazma Amino Asit Profilinin İncelenmesi
Authors: BAYRAKTAR Nihayet , GÖNEL Ataman , KOYUNCU İsmail , ASLAN Oruç , ENEŞ Mehmet , UYANIKOĞLU Ahmet , BAYRAKTAR Mehmet Tevfik , ERDOĞDU Hamza 
Published: August 2022

Amaç: Akut pankreatit (AP), pankreasın kendi enzimlerinin parankim içerisine sızması ve aktive olması ile glandin sindirimi sonucu gelişen, bakteriyel olmayan akut inflamasyonudur. Aminoasitler organizmalarının süreçlerinde metabolik ara maddeler olarak deprotein bloklarının oluşturulmasında önemli rol oynamakta ve metabolomik analizlerin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Amino asidopatiler; AP’li hastalar, akut metabolik dekompansasyonun, bulantı, kusma ve gastroözofageal ve karın ağrısı gibi beslenmede gastrointestinal fonksiyon bozukluğu gösterir. Bu amaçla, plazma aminoasit profilinin akut pankreatitli hastalarda bağlantılı varyasyonu için bir marker olarak rolü alabileceğine dair bu çalışma yapmayı ve akut pankreatit tanısında aminoasit profilinin rolünü değerlendirmektir.
Materyal ve Metod : Çalışmaya 65 akut pankreatatli hasta, Çalışılan hastalar da tipik karın ağrısı, serum amilaz ve lipazı üst sınırın 3-5 kat artışı ile konuldu. Sağlıklı kontrol grubunda 50 kişi mevcut hastalık öyküsü ve patolojik durumu olmayanlar seçildi. Plazmada aminoasit profili ölçümü 8045 LC-MS/MS cihazında çalışıldı.
Bulgular: Yaptığımız çalışmada akut pankreatitli hastaların serum amino asit profilineki amino asitlerin 1- metil histidine, 2-aminoadipik asit, 2-minobutrik asit, 3-metil histidine, aspartat, sitrulin, glutamin metiyonin ve valine amino asitlerinin anlamlı olarak arttığı; ancak 5-hidroksilizin, alanin, sistine, tirozin ve izolösin seviyeleri nin sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak düştüğü saptandı (p&lt;0.01).
Sonuç: Fizyolojik aminoasit konsantrasyonları organların işlevlerine bağlıdır ve patolojik koşullar metabolizmasında değişiklik yapabilir. Son yıllarda, aminoasit profillemesi tıp biliminde metabolik hastalıklar, bazı bilim adamları, akut pankratit hastalarda bir potansiyel belirteç olarak kullanıldığı, diyet proteinleri ve aminoasitler pankreas fonksiyonunu düzenleyebildiğini ileri sürmüşlerdir. Ayrıca pankreatik enflamasyonun oluşmasında pankreasın proteolitik enzimleri rol oynadığı bilinse de inaktif formdaki bu enzimlerin pankreas dokusu içinde hangi mekanizmalarla aktive oldukları halen tartışma konusudur. Aminoasit olan arginin arginaz enzimiyle üre ve ornitine metabolize olmaktadır. Metiyonin ve ornitin amino asitlerinden ise poliaminler olan spermidin, spermin ve pütressinler bileşimleri elde edilir. Poliaminler hücrelerde nükleotid ve protein sentezini uyararak hücre proliferasyonunda önemli görevlerde yer alır. Plazma aminoasitlerinin seviyeleri vücuttaki aminoasitlerin akışına tesir eden tüm faktörlerin net tesirini gösterdi. Enfeksiyonun varlığında oluşan değişikliklerin bu hastaların plazmalarındaki aminoasitler tarafından iletiliyor olabileceği düşünülmektedir. Akut pankreatit enfeksiyonu hastalarda yapacak olduğumuz çalışma sonucunda bazı aminoasitlerin akut pankreatit enfeksiyonlu hastalarda bulunması, bu aminoasitlerin enfeksiyonun gelişimi yönünde önemli bir role sahip olduğunu göstermek ve hekimlere bu konu hakkında karar verirken yardımcı olabilmektir.