Ανάπτυξη ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης ποιότητας εφοδιαστικής αλυσίδας υγρών καυσίμων
Authors: Λιάπης Νικόλαος 
Published: January 2014

Η υψηλή απόδοση των σύγχρονων κινητήρων των οχημάτων, η απαίτηση για χαμηλότερες εκπομπές ρύπων σε συνδυασμό με τις υψηλές τιμές του πετρελαίου έχουν οδηγήσει σε αυξημένη ευαισθησία τόσο τους καταναλωτές όσο και το κράτος, σχετικά με την ποιότητα των καυσίμων. Επιπρόσθετα, οι διαφορές στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης μεταξύ των προϊόντων πολύ συχνά λειτουργούν ως κίνητρο για λαθρεμπόριο, με αποτέλεσμα την αλλοίωση των προϊόντων και την απώλεια κρατικών εσόδων. Στην παρούσα διατριβή, σαν πρώτο βήμα εξετάστηκε επιστάμενα η εφοδιαστική αλυσίδα υγρών καυσίμων (από το διυλιστήριο έως τον τελικό καταναλωτή) τόσο από άποψη λειτουργίας όσο και από άποψη αγοράς και περιγράφηκε η εφοδιαστική αλυσίδα μεσαίου μεγέθους εταιρίας εμπορίας πετρελαιοειδών, που αποτέλεσε το αντικείμενο της έρευνας. Ακολούθως μελετήθηκε το κόστος έλλειψης ενός ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας στην εφοδιαστική αλυσίδα υγρών καυσίμων. Στο ερευνητικό μέρος αναπτύχθηκαν εμπειρικοί τύποι υπολογισμού του κόστους ανά κατηγορία αστοχίας της εφοδιαστικής αλυσίδας. Στη συνέχεια εξετάστηκε η εξέλιξη της αγοράς, η έννοια του πελάτη και η έννοια της ποιότητας στην εφοδιαστική αλυσίδα καυσίμων. Πιο συγκεκριμένα, τεκμηριώθηκε πως οι εταιρίες εμπορίας πετρελαιοειδών, που πωλούν καύσιμα είτε απευθείας σε καταναλωτές είτε μέσω ελεγχόμενων πρατηρίων, οφείλουν να αναλάβουν την ευθύνη για τα προϊόντα που διαθέτουν και για όλη την εφοδιαστική τους αλυσίδα. Αναλύθηκε η ιστορική διαμόρφωση του πελάτη, η σημαντικότητα του προσδιορισμού του και ο ρόλος του καταναλωτή σαν ένας κρίσιμος, ενεργός παράγοντας στο παιχνίδι του ανταγωνισμού. Στη συνέχεια εξετάστηκε η απαίτηση για ιχνηλασιμότητα, οριζόμενη σαν τη συστηματική καταγραφή πληροφοριών που καθιστά δυνατή την παρακολούθηση των προϊόντων και των δράσεων που τα παράγουν, διατρέχοντας προς τα πίσω την εφοδιαστική αλυσίδα έως την πηγή του παρατηρούμενου προβλήματος. Αναλύθηκε η διασφάλιση ποιότητας στην εφοδιαστική αλυσίδα, όπου μετά την αποσαφήνιση των ορισμών, τεκμηριώθηκε η αναγκαιότητα της εφαρμογής ενός συνολικού και αποτελεσματικού Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας στην εφοδιαστική αλυσίδα, ακολουθώντας το πρότυπο ISO 9000 που αναπτύχθηκε από τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης (ISO). Ακολούθως η εφοδιαστική αλυσίδα καυσίμων μοντελοποιήθηκε σε μια σειρά από διασυνδεδεμένα συστήματα όπου το προϊόν μεταφέρεται, αποθηκεύεται και τελικά εκτίθεται σε μετασχηματισμούς οι οποίοι δρουν σαν Παράγοντες Μεταβολής Ιδιοτήτων. Οι ιδιότητες των καυσίμων κινδυνεύουν να αλλοιωθούν κάθε φορά που αυτά αλλάζουν δεξαμενή αποθήκευσης ή μεταφοράς. Στο ερευνητικό μέρος αναλύθηκαν τα επιμέρους συστήματα που συνιστούν την συνολική εφοδιαστική αλυσίδα, από την στιγμή που τα καύσιμα λαμβάνουν τις οριστικές ιδιότητες σύμφωνα με τις ισχύουσες προδιαγραφές στα διυλιστήρια, μέχρι και την παραλαβή τους από τον τελικό καταναλωτή, oι τρόποι με τους οποίους επιδρούν οι επι μέρους μετασχηματισμοί στα διαφορετικά προϊόντα και η ανίχνευση των Παραγόντων Μεταβολής Ιδιοτήτων μέσω της μέτρησης των μεταβολών αυτών. Επιπλέον καθορίστηκε η τοποθέτηση Σημείων Ελέγχου και ο ορισμός των απαιτούμενων μετρήσεων σε κάθε μετασχηματισμό, αναλύθηκαν οι μηχανισμοί ανάπτυξης Παραγόντων Μεταβολής Ιδιοτήτων και προσδιορίστηκαν οι παράμετροι της Στατιστικής Ανάλυσης για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Σε κάθε περίπτωση τα συμπεράσματα υποστηρίχτηκαν από στοχευμένη έρευνα στα κρίσιμα Σημεία Ελέγχου. Τα τελικά συμπεράσματα της έρευνας αποτέλεσαν τη βάση για τον προσδιορισμό και την τυποποίηση ενός ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας της διακίνησης καυσίμων. Το ΣΔΠ περιγράφηκε και τεκμηριώθηκε πλήρως ώστε να μπορεί εύκολα να εφαρμοστεί και να πιστοποιηθεί από εταιρίες που διαχειρίζονται μια εφοδιαστική αλυσίδα υγρών καυσίμων, από την παραλαβή τους από το διυλιστήριο και μέχρι τον τελικό καταναλωτή. Η έρευνα συμπληρώθηκε με το Πρόγραμμα Ολοκλήρωσης Τεχνολογιών Παρακολούθησης και Ασφάλειας Στόλου, που διασφαλίζει τον πλήρη έλεγχο, την παρακολούθηση, τον οικονομικό εξορθολογισμό και την ιχνηλασιμότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας.