Ψυχολογικά χαρακτηριστικά των αθλούμενων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και η σχέση τους με την παρεχόμενη ποιότητα υπηρεσιών
Authors: Γδοντέλη Κρινάνθη 
Published: August 2021

Σκοποί της παρούσας μελέτης ήταν: α) να εξετάσει το γενικό πλαίσιο και τις συνθήκες που διέπουν τη λειτουργία του αθλητισμού που παρέχεται στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση και β) να διερευνήσει τα κίνητρα, τις δεσμεύσεις και τις αναστολές που είναι ψυχολογικά χαρακτηριστικά που επηρεάζουν τη συμμετοχή των φοιτητών-σπουδαστών στα προγράμματα άθλησης, καθώς και τη σχέση τους με τη παρεχόμενη ποιότητα υπηρεσιών. Το δείγμα που επιλέχθηκε για το πρώτο μέρος της έρευνας ήταν όλοι οι διευθυντές των γυμναστηρίων των Α.Ε.Ι. και Τ.Ε.Ι. της χώρας, οι οποίοι συμπλήρωσαν ένα ειδικά σχεδιασμένο ερωτηματολόγιο καταγραφής της υπάρχουσας υποδομής. Τα αποτελέσματα από τις μεθόδους περιγραφικής στατιστικής και επαγωγικής διαδικασίας έδειξαν ότι σε γενικές γραμμές η υποδομή και τα παρεχόμενα προγράμματα άθλησης στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι χαμηλού επιπέδου, ιδιαιτέρως αν συγκριθούν με άλλων προηγμένων χωρών. Ανάλογα μικρή είναι και η συμμετοχή των φοιτητών-σπουδαστών στα προγράμματα άθλησης, αφού αγγίζει μόλις το 7.5% από το σύνολο των ενεργών φοιτητών. Στο δεύτερο μέρος της έρευνας έλαβαν μέρος 972 φοιτητές και σπουδαστές (611 άνδρες και 361γυναίκες) 18-25 ετών που αθλούνται σε εννέα από το σύνολο των 34 γυμναστηρίων της Γ/βάθμιας εκπαίδευσης, που επιλέχθηκαν τυχαία. Οι φοιτητές-σπουδαστές συμπλήρωσαν το ερωτηματολόγιο των Κινήτρων στον Αθλητισμό (Sport Motivation Scale των Pelletier, Tuson, Fortier, Vallerand, Briere, & Blais, 1995), το ερωτηματολόγιο των Δεσμεύσεων στον Αθλητισμό (Sport Commitment Model των Scanlan, Simons, Carpender, Schmidt, & Keeler, 1993), το Ερωτηματολόγιο των Ανασταλτικών Παραγόντων (Leisure Constraints Questionnaire των Alexandris & Carroll, 1997a; 1997b) και το ερωτηματολόγιο Παροχής Υπηρεσιών (Service Quality Scale των Alexandris, Zahariadis, Tsorbatzoudis, & Grouios, 2004). Οι στατιστικές αναλύσεις που χρησιμοποιήθηκαν ήταν: α) για την περιγραφή των εξεταζόμενων υποομάδων των ερωτηματολογίων μέθοδοι περιγραφικής στατιστικής, β) για τον έλεγχο της εσωτερικής συνέπειας των ερωτηματολογίων η μέθοδος α του Cronbach, γ) για τον έλεγχο της εγκυρότητας συγχρονικής συνάφειας και διακριτής συνάφειας των ερωτηματολογίων ο δείκτης συσχέτισης Pearson r, δ) για το ερωτηματολόγιο της ποιότητας υπηρεσιών διενεργήθηκε επιπλέον διερευνητική ανάλυση παραγόντων (exploratory factor analysis), ε) για τη διερεύνηση των διαφορών μεταξύ των διαφορετικών ομάδων (φύλο και τόπος γυμναστηρίου) οι μέθοδοι επαγωγικής στατιστικής, μονομεταβλητή ανάλυση διακύμανσης και πολυμεταβλητή ανάλυση διακύμανσης (ANOVA και MANOVA) και στ) για τη διερεύνηση των σχέσεων / πρόβλεψης μεταξύ των παραγόντων των ερωτηματολογίων το μοντέλο των λανθανουσών εννοιολογικών μεταβλητών (Latent Variable Modeling), καθώς και τα μοντέλα της απλής γραμμικής παλινδρόμησης (simple linear regression analysis) και της πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης (multiple linear regression analysis).Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα κίνητρα συμμετοχής των αθλούμενων είναι κυρίως εσωτερικά, επιβεβαιώνοντας σε ένα βαθμό τη θεωρία του αυτοκαθορισμού των Deci και Ryan (1985). Επίσης έδειξαν ότι η διασκέδαση και η δέσμευση στον αθλητισμό αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες που ενισχύουν την παραμονή των αθλούμενων στα προγράμματα άθλησης της Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ότι οι ανασταλτικοί παράγοντες δεν αποτελούν σοβαρό λόγο που να εμποδίσει ή να αποτρέψει τη συμμετοχή των φοιτητών-σπουδαστών που ήδη αθλούνται. Η παρεχόμενη ποιότητα υπηρεσιών αξιολογήθηκε από τους αθλούμενους ως ικανοποιητική. Οι πολυμεταβλητές αναλύσεις διακύμανσης (MANOVA) έδειξαν ότι υπάρχουν διαφοροποιήσεις στους παράγοντες των ερωτηματολογίων ανάμεσα στα δύο φύλα και στις κατηγοριοποιήσεις των γυμναστηρίων σε αστικά κέντρα και περιφέρεια.Τα αποτελέσματα από τo μοντέλο των λανθανουσών εννοιολογικών μεταβλητών (latent variable modeling) έδειξαν ότι η συνάφεια όλων των παραγόντων που διερευνήθηκαν (παρακίνηση, δεσμεύσεις, αναστολές και ποιότητα των υπηρεσιών) και που ήταν ως τώρα μόνο σε θεωρητικό επίπεδο, επιβεβαιώθηκαν σε πρακτικό και σε επίπεδο δομών. Το αποτέλεσμα αυτό έχει σημαντική πρακτική σημασία τόσο για τη διερεύνηση των δομών των θεωριών αυτών, όσο και για την κατανόηση των μηχανισμών εκείνων που συντελούν στην παραμονή στις δραστηριότητες που παρέχει ο ακαδημαϊκός αθλητισμός.