bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Leveraging Cooperative Extension's Competitive Advantages for Success in 2019 and Beyond
Authors: Martin Karl
Published: June 2023

Many academic institutions of higher education are experiencing fluctuating or declining levels of public support and funding. One approach to framing potential solutions is identifying the competitive advantages academic institutions have in the marketplace. The advantages for Extension can be described in the context of increasing effectiveness, efficiency, and long-term impact. As an organization, we can focus on 10 competitive advantages related to brand, product, impact, leveraged resources, relevance, objectivity, approach, networks, trust, and unique expertise. The future success of Extension will require that we capitalize on these competitive advantages in visionary and innovative ways to maintain our niche in the marketplace.
Extension's Role in the United States' Campaign to Reduce Food Waste
Authors: McCoy Lisa
Published: June 2023

Extension can play a role in the United States' campaign to reduce consumer food waste by 2030. Food waste exists alongside food insecurity and affects individual households, agriculture, and the environment. Addressing food waste through a food systems approach requires involvement from Extension experts in family and consumer sciences, agriculture, environmental health, community development, policy, research, and education. Understanding the magnitude of and reasons for consumer food waste in the United States helps educators address this complex issue. By changing how people think about and manage food and food waste, Extension can have a significant impact on future generations.
Haçlı Seferlerinde Silah Ambargoları
Authors: KARAKUŞ Nadir
Published: June 2023

Tarihte devletlerin birbirlerine koydukları silah ambargoları önemli bir yer işgal etmiştir. Yedinci yüzyıl başlarında Bizans ve Sâsânî devletleri arasında yapılan uzun savaşlar, silah ambargoları ile de devam etmiştir. 1095-1291 yılları arasında sürüp giden ve daha sonra da sömürge tarihi ve kapitalizm ile yeni çehrelere bürünen Haçlı Seferleri, büyük savaşlara neden olmuş, pek çok insanın ölümü yanında sakat kalması ile sonuçlanmıştır. Bu amansız savaşlar harp aletleri ile olmuş, gerekli demiri elde edemeyen Suriye ve Mısır gibi bölgeler, bu kritik süreçte zaman zaman Frank tâcirlere muhtaç olmuşlardır. Eskiden beri Bari, Amalfi, Cenova, Venedik ve Pisa gibi İtalyan şehir cumhuriyetleri harp sanayisi için Müslümanlara demir, zift ve kereste gibi hayatî öneme haiz hammaddeleri satmışlardır. Amalfili tüccarlar, sünnî halifelerin yaşadığı Bağdat tarafından ambargo uygulanan Şiî Fâtımîlere yüksek fiyattan silah ve kereste satarak yüksek kazançlar elde etmişlerdir. 1009 yılında Fâtımîlerin Kıyâme Kilisesi’ni yıktırmaları üzerine bu kez de Bizans, Mısır’a sattığı harp malzemelerini yasaklamış, bu durum da Kahire yönetimini zor durumda bırakmıştır. 1098’de bölgede varlıklarını hissettiren Haçlıların gelmesi ile bölgede yeni kırılmalar oluşmuş, Mısır ve Suriye, harp malzemelerine ulaşmakta bazı sıkıntı yaşamışlardır. Musul ve Halep’e sahip olan İmâdüddin Zengî ile başlayan İslâm dünyasındaki birleşme çalışmaları, oğlu Nureddin ile yükselişe geçmiş ve onun öğrencisi Selahaddin ile de zirveye tırmanmıştır. Papalar yanında onların yüksek temsilcileri bu süreçte Müslümanlar üzerine yapılacak Haçlı seferine dair çağrılar yapmışlardır. 1144’te Urfa’nın Müslümanların eline geçmesi ile birlikte yeni bir Haçlı çağrısı yapılmıştır. İkinci Haçlı Seferi’nin simgesi olan baş vaiz Bernard Clairvaux, silah ambargosundan bahsetmeyip sadece Kutsal savaşa katılanların günahlarının affedileceğine dair 1147’de ateşli konuşmalarda bulunmuştur. Bu konuşmalarda sefer için silahlanma gereği zikredilmiştir. Silah ambargoları için asıl çağrılar Selâhaddîn’in yükselişi, Mısır ve Suriye’de bütünlüğü sağlaması ile başlamıştır. Bu süreç içerisinde Papalık, Hıttîn gibi unutulmayacak yenilgiler ve Kudüs’ün 1187’de Müslümanların eline geçmesiyle bu çağrıları sıklaştırmışlardır. Papa III. Aleksander tarafından 1179 ve sonrasında, Papa III. Innocentius’un emriyle 1215 ve Papa IV. Innocentius’un kesin talimatıyla 1245 yıllarında Venedik, Ceneviz ve Pisalı tacirlere Müslümanlara silah hammaddesi ve satışı yasaklanmıştır.
Varlığın Kaynağı: İlahî Soluk (Nefes-i Rahmânî)
Authors: ARSLAN MEÇİN Buşra
Published: June 2023

Bu çalışmanın konusu, tasavvuf anlayışında İbnü’l-Arabî tarafından varlığın kaynağı olarak ileri sürülen tanrısal soluk veya Nefes-i Rahmanî tasavvurunu incelemek ve değerlendirmektir. Daha çok İbnü’l-Arabî ve öğrencilerinin eserlerindeki düşüncelerinin esas alındığı bu çalışmanın amacı soyuttan somuta diğer bir ifadeyle bâtından zâhire doğru tezahür etmeye başlayan varlık ve varlık mertebelerini tanrısal soluk olan Nefes-i Rahmanî ile izah etmektir. Çalışmada, tasavvufun önemli konularından biri olan varlık, Hak ve halk arasındaki irtibat, yaratma faaliyeti ve tecellî gibi konular İbnü’l-Arabî tarafından Rahman’ın nefesiyle izah edilerek tüm mevcudatın aynı nefesten çıktığı görülecektir. Bu anlayışa göre, yüce Allah'ın zâtı, “Bir’den ancak bir çıkar” hükmüne göre tecelli ettiğinde, O'nun tek tecellisi engin rahmetinin bir neticesi olarak ortaya çıkar ve bu tek tecellî mertebeler şeklinde çoğalarak âlem meydana gelir. Nefes-i Rahmanî olarak görülen bu tecellî, kelamın ve konuşmanın kaynağı olan insan nefesiyle sembolize edilmiştir. Buna göre, insan nefesiyle ilişkisinde görüldüğü gibi varlık âlemindeki varlıklar da Rahman’ın nefes vermesiyle surete bürünmüştür. Rahman’ın nefesi ile varlıklar arasındaki bu irtibatın keyfiyetinin anlaşılması amacıyla özellikle insan nefesi örneğine dikkat çekilmiştir. Bu örnekte, tıpkı insan nefesinin bizzat harflere ve kelimelere dönüştüğü ya da insan nefesinin bu kelime ve sözcüklerin kaynağı veya yaratıcısı olduğu gibi, Hak Teâlâ’dan taşan Rahmanî nefesin de tüm kelimelere, sözlere, vahiylere ve son tahlilde bütün varlıklara kaynaklık eden yaratıcı sebep olduğu anlaşılmıştır. Aynı şekilde Rahman’ın nefes almasıyla da kesret halindeki varlıklar yeniden Rahman’a doğru çekilmiş, O’nda birleşmiş ve böylece vahdete ulaşmıştır. Kesretten vahdete doğru varlıkların iniş kavsiyle ortaya çıkan ve zamanı gelince yeniden çokluktan birliğe doğru yükseliş kavsiyle fena olan varlık dairesi veya başlangıç-son çarkı ya da varlık döngüsünün hareket ettiricisinin Nefes-i Rahmanî olduğu fark edilmiştir. Bu çalışmada, Rahman'ın nefes vermesiyle bütün varlıkların tezahür ettikleri ve yeniden Rahman’ın nefes almasıyla bu varlıkların asıl kaynaklarına döndükleri, böylece yaradılışın başlangıcından sonuna kadar varlık dairesinin bir bütün meydana geldiği anlaşılmıştır. Çalışmanın sonunda, bütün varoluşun her daim taşan bir “tanrısal soluk” ile ayakta kaldığı ve âlemdeki hareket ve sürekliliğin bu ilahî nefha sayesinde varlığını sürdürdüğü sonucuna varılmıştır.
Küçüklerin Evlendirilmesine İlişkin Delillerin Fıkıh Usûlü Açısından Tahlili
Authors: Özdemir İbrahim
Published: June 2023

Günümüzde çokça gündeme gelen fıkhî/hukukî meselelerden biri, küçüklerin/bulûğ çağına gelmeyenlerin özellikle kızların nikâh akdi meselesidir. Fıkıh müdevvenâtı yakından incelendiğinde bu meselede iki farklı görüşün bulunduğu görülür. Bunlardan biri bulûğ çağına gelmeyenlerin nikâh akdinin caiz olduğunu söylerken diğeri ise bu akdin caiz olmadığını söylemektedir. İlki fakihlerin kahir ekseriyeti tarafından benimsenirken ikincisi ise aralarında tabiînlerin de bulunduğu bazı fakihler tarafından benimsenmiştir. Her iki görüş sahipleri de birtakım delillere yer verip benimsedikleri görüşleri temellendirmeye çalışmaktadır. Makalemizde anılan her iki görüşü benimseyenler özellikle küçüklerin nikâh akdini caiz görenler tarafından yapılan istidlâller, fıkıh usûlü perspektifinden tahlil edilmeye çalışılmakta ve bazı değerlendirmelerde bulunulmaktadır. Sonuç olarak küçüklerin nikâh akdini caiz gören görüşün dayandırıldığı delillerin zannî ve yapılan istidlâllerin tartışmaya açık olduğu, bu akdi caiz görmeyen görüşün zannedildiği gibi zayıf olmadığı; aksine güçlü ve tercihe şayan olduğu kanaatine varılmıştır.
Divas negras, feminismos negros: el “habla de negros” y el cuerpo de las mujeres negras en Lope de Rueda
Authors: Jones Nicholas R. , Sierra Matute Víctor
Published: June 2023

En este trabajo utilizo teoría feminista negra para ofrecer un análisis racial y de género —en sintonía con los discursos de interseccionalidad lingüística, feminista y racial— de las representaciones de mujeres negras en la modernidad temprana española. Específicamente, analizo las obras Eufemia (1542/1554) y Los engañados (1538/1558), del dramaturgo Lope de Rueda. Considero a sus dos protagonistas negras —Eulalla y Guiomar— como sujetos negros femeninos autorizados o “divas”. En su calidad de divas, la notoriedad de estos personajes les permite acceder a la nación (española) como si fueran parte de la “realeza”, dependiente esta de una negritud somática que es fluida y performativa, pero también engañosa y paradójica. El habla de negros característica de Eulalla y Guiomar se despliega en ingeniosos juegos de palabras y audaces representaciones corporales de autofiguración renacentista, agencia que se sostiene mediante el uso de cultura material como los libros, los cosméticos y los animales exóticos. Sugiero que la representación que Rueda hace de estos personajes puede servir como guía para ampliar la aproximación crítica de los estudios sobre la temprana modernidad española mediante un análisis crítico de las mujeres negras en la literatura renacentista europea. Del mismo modo en que Eulalla y Guiomar maravillaron al público español del siglo XVI con su poder contestatario, también pueden reivindicar su agencia femenina como mujeres negras a ojos de los lectores actuales.
Discrepancies in Open Access Fees within Pharmacology, Toxicology, and Pharmaceutics Journals
Authors: Sammour Rana M.F. , Shahiwala Aliasgar
Published: June 2023

Modern science has been transformed by open access (OA) publishing levied a significant economic burden on the authors. This article analyzes the discrepancies among OA publication fees in pharmacology, toxicology, and pharmaceutics. The observations comprise 160 OA journals and their corresponding Q ranking, SJR, H index, impact factor, country, and cost of publication. The OA fees were found to depend on the quality matrices, which was unexpected. Differences in OA fees raise ethical questions as OA fees are meant to cover the publication charges by the publishers or generate more revenues by taking advantage of the authors’ temptation to publish in high-impact journals. Despite our findings being based on limited sample size and belonging to a particular field (pharmacy), it will shed considerable light on the issue of discrepancies among APCs charged by OA journals.
Erythrocytes Nanoparticle Delivery : A Boon for Targeting Tumor
Authors: Siddique Adnan Rehmatullah , Bhagwat Geeta Sameer
Published: June 2023

Although nanoparticles have many advantages as drug delivery systems, their poor stability in circulation, premature drug release, and nonspecific uptake in non-target organs have prompted biomimetic approaches to camouflage nano vehicles using natural cell membranes. Among them, which are extensively studied in erythrocytes, are the most abundant circulating blood cells. They are specially used for biomimetic coating on artificial nanoparticles due to their excellent properties of good biocompatibility, biodegradability, non-immunogenicity, and long-term blood circulation. Erythrocyte-mimicking nanoparticles (EM-NPs) are prepared by combining nanoparticle cores with naturally derived erythrocyte (RBC) membranes. Compared with conventional nanosystems, EM-NPs hold the preferable characteristics of prolonged blood circulation time and immune evasion. In this review, the biomimetic platform of erythrocyte membrane-coated nanoparticles is described in various aspects, with particular focus placed on the coating mechanism, preparation methods, characterization method, and recent advances in the biomedical applications of EM-NPs concerning cancer and targeted delivery.
Mapping the Evolution of Activity-Based Protein Profiling: A Bibliometric Review
Authors: Porta Exequiel Oscar Jesus
Published: June 2023

Activity-based protein profiling (ABPP) is a chemoproteomic approach that employs small-molecule probes to directly evaluate protein functionality within complex proteomes. This technology has proven to be a potent strategy for mapping ligandable sites in organisms and has significantly impacted drug discovery processes by enabling the development of highly selective small-molecule inhibitors and the identification of new therapeutic molecular targets. Despite being nearly a quarter of a century old as a chemoproteomic tool, ABPP has yet to undergo a bibliometric analysis. In order to gauge its scholarly impact and evolution, a bibliometric analysis was performed, comparing all 1919 reported articles with the articles published in the last five years. Through a comprehensive data analysis, including a 5-step workflow, the most influential articles were identified, and their bibliometric parameters were determined. The 1919 analyzed articles span from 1999 to 2022, providing a comprehensive overview of the historical and current state of ABPP research. This analysis presents, for the first time, the characteristics of the most influential ABPP articles, offering valuable insight into the research conducted in this field and its potential future directions. The findings underscore the crucial role of ABPP in drug discovery and novel therapeutic target identification, as well as the need for continued advancements in the development of novel chemical probes and proteomic technologies to further expand the utility of ABPP.
HIỆU QUẢ BẢO QUẢN MẪU PHÂN BẰNG CHÂN KHÔNG TRONG XÉT NGHIỆM TRỨNG GIUN TRÒN TRÊN BÒ
Authors: Trọng Nguyễn Văn , Đỉnh Nguyễn Ngọc
Published: June 2023

Lựa chọn phương pháp bảo quản phân thích hợp là một trong những điều kiện tiên quyết để xét nghiệm tìm trứng sử dụng kỹ thuật soi kinh hiển vi. Nghiên cứu này được thiết kế để đánh giá hiệu quả của kỹ thuật bảo quản mẫu phân bò bằng hút chân không trong xét nghiệm trứng giun tròn. Mẫu phân lấy từ 286 bò được chia làm hai phần với mỗi phần sử dụng hai kỹ thuật bảo quản khác nhau. Phương pháp phù nổi và McMaster lần lượt được sử dụng để kiểm tra số mẫu dương tính và số trứng/gam phân. Kết quả cho thấy tỷ lệ mẫu dương tính được phát hiện khi bảo quản chân không là 21% (khoảng tin cậy 95%: 16,4 - 26,2%) cao hơn tỷ lệ mẫu dương tính bảo quản trong formalin 5%, 13,3% (khoảng tin cậy 95%: 9,6 - 17,8%). Trung bình số trứng/gam phân từ mẫu bảo quản chân không là 60 ± 44,5 cao hơn từ mẫu bảo quản trong formalin 5%, 51,6 ±33,4. Khi xét nghiệm mẫu bảo quản chân không, phương pháp phù nổi có độ nhạy 92,3% (khoảng tin cậy 95%: 85,5 - 98,7%) cao hơn so với bảo quản trong dung dịch formalin 5% với độ nhạy 58,4% (khoảng tin cậy 95%: 41,51 - 70,4%). Nghiên cứu này cho thấy bảo quản mẫu phân bò trong điều kiện chân không ưu việt hơn bảo quản bằng formalin 5% cho cả định tính và định lượng giun tròn.
MỐI LIÊN QUAN GIỮA SIÊU ÂM DOPPLER NĂNG LƯỢNG VÀ PHÂN ĐỘ MAURO MONDELLLI CỦA BỆNH NHÂN CÓ HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY
Authors: Hiền Nguyễn Thị , Bách Nguyễn Nhật , Hương Loan Lương Thị , Cường Nguyễn Văn , Thuỷ Nguyễn Thị Thu , Lan Trần Thị
Published: June 2023

Nghiên cứu nhằm mô tả mối liên quan giữa đặc điểm siêu âm doppler năng lượng và phân độ Mauro mondellli của bệnh nhân có hội chứng ống cổ tay. Phương pháp mô tả cắt ngang thực hiện ở 36 bệnh nhân với 49 cổ tay có hội chứng ống cổ tay được chẩn đoán hội chứng ống cổ tay theo tiêu chuẩn của Viện Quốc gia Hoa Kỳ về sức khỏe và an toàn nghề nghiệp năm 1993 thấy tỷ lệ bệnh nhân nữ/nam= 8/1. Tuổi trung bình là 54,4 ±12,1. Phân độ lâm sàng: 48,9% ống cổ tay bệnh ở giai đoạn trung bình, 32,7% ở giai đoạn nặng. Có 57,1% ống cổ tay có dấu hiệu Notch (+), dấu hiệu Notch đảo ngược (+) ở 4,1% ống cổ tay. Dấu hiệu tăng sinh mạch gặp ở 55,1% ống cổ tay. Diện tích dây thần kinh giữa đầu gần ống cổ tay trung bình 11,1± 1,9 ở bên tay thuận và 11,7±1,4 ở bên không thuận. Bệnh nhân có phân độ Mauro mondellli nhẹ có phân độ siêu âm là trung bình, nặng nhiều hơn phân độ siêu âm bình thường, nhẹ. Có mối liên quan giữa các chỉ số của dây thần kinh giữa (diện tích dây thần kinh giữa đầu gần ống cổ tay, hiệu số diện tích dây thần kinh giữa) với phân độ M. Mondelli.
NGHIÊN CỨU TẦN SỐ KIỂU GEN, TẦN SỐ ALEN ĐA HÌNH CYP2E1*5B VÀ CYP2E1*7B Ở NHÓM NGƯỜI VIỆT NAM SINH SỐNG TẠI MỘT SỐ TỈNH PHÍA BẮC
Authors: Hương Bùi Thị Thu , Thảo Nguyễn Phương , Yến Nguyễn Thị , Yến Hoàng Thị Thu
Published: June 2023

CYP2E1 (cytochrome P450 family 2 subfamily E member 1) chuyển hóa ethanol thành acetaldehyde và các loại oxy phản ứng có thể gây nên các tổn thương gan và nguy cơ phát triển ung thư gan ở người nghiện rượu. Alen CYP2E1*5 T và CYP2E1*7B T đa hình CYP2E1*5B (C-1053T; rs2031920/ rs3813867) và CYP2E1*7B (G-71T; rs6413420) thuộc vùng điều khiển (5’-flanking region) của gen CYP2E1 đã được chứng minh có vai trò tăng cường quá trình phiên mã của gen CYP2E1. Trong nghiên cứu này, chúng tôi nghiên cứu tần số kiểu gen, tần số alen đa hình CYP2E1*5B và CYP2E1*7B ở 96 cá thể người Việt Nam đến kiểm tra sức khỏe và điều trị tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên bằng phương pháp xác định và phân tích trình tự nucleotide. Trong 96 cá thể nghiên cứu, đa hình CYP2E1*5B có 65 cá thể có kiểu gen đồng hợp tử kiểu dại CYP2E1*5B CC với tỷ lệ cao nhất 67,71%; 29 cá thể có kiểu gen dị hợp tử đột biến CYP2E1*5B CT đứng thứ 2, chiếm 30,21%; kiểu gen đồng hợp tử đột biến CYP2E1*5B TT có tỷ lệ thấp nhất 2,083% với 2 trường hợp. Tần số alen của biến thể đột biến CYP2E1*5B T trong quần thể nghiên cứu là không nhỏ, chiếm 17,2%. Trong khi, CYP2E1*7B không đa hình, 100% cá thể có kiểu gen đồng hợp CYP2E1*7B GG. Do đó, sự chuyển hóa ethanol ở nhóm cá thể trong nghiên cứu không bị ảnh hưởng bởi đa hình CYP2E1*7B, trong khi CYP2E1*5B có tính đa hình có sự khác biệt về khả năng biểu hiện của gen CYP2E1. Nghiên cứu này đặt ra vấn đề cần nghiên cứu mối liên quan của đa hình CYP2E1*5B ở nhóm cá thể những người sinh sống tại các tỉnh phía Bắc nghiện rượu và mắc các bệnh liên quan.
PHÂN TÍCH TẦN SỐ GEN KHÁNG KHÁNG SINH Ở SALMONELLA VÀ SÀNG LỌC HỢP ỨC CHẾ KHÁNG KHÁNG SINH TIỀM NĂNG BẰNG CÔNG CỤ SÀNG LỌC ẢO
Authors: Ly Tạ Ngọc , Hoài Đinh Thị
Published: June 2023

Kháng kháng sinh là một mối quan tâm sức khỏe cộng đồng toàn cầu. Salmonella là một trong những vi sinh vật mà một số chủng huyết thanh kháng thuốc đã xuất hiện, ảnh hưởng đến chuỗi thức ăn. Do đó, nghiên cứu tìm ra các hợp chất mới có tiềm năng ức chế kháng kháng sinh là hết sức cần thiết. Nghiên cứu này nhằm xác định tần suất xuất hiện của gen kháng kháng sinh trong hệ gen Salmonella có nguồn gốc phân lập ở Việt Nam và sàng lọc các hợp chất có khả năng ức chế kháng kháng sinh. Sử dụng công cụ tin sinh học, kết quả phân tích cho thấy gen AAC(6') - Iaa có tần số xuất hiện cao nhất trong các mẫu nghiên cứu. Để sàng lọc ảo các hợp chất có hoạt tính sinh học có khả năng ức chế gen kháng kháng sinh này, các phương pháp lắp ráp phân tử và dự đoán đặc tính dược động học được sử dụng. Kết quả của quá trình sàng lọc đã tìm ra 4 hợp chất tiềm năng nhất bao gồm KU-0058684, AdipoRon, BPIPP và CID 3447933. Các hợp chất này có ái lực cao với protein đích, tính chất dược động học phù hợp để chế tạo thành thuốc, có thể được sử dụng làm hợp chất hàng đầu trong các nghiên cứu phát triển thuốc tiếp theo.
TÍNH CHẤT LÝ HÓA CỦA THAN SINH HỌC TỪ BÃ MÍA
Authors: Phương Nguyễn Đạt
Published: June 2023

Mục tiêu của nghiên cứu này là xác định một số tính chất lý hóa của than sinh học từ bã mía ở nhiệt độ nhiệt phân 500oC và 700oC. Than sinh học được chế tạo bằng phương pháp nhiệt phân (500oC và 700oC) bằng lò nung VMF 165, tốc độ khí nitơ được bơm vào lò là 3 L phút−1 để loại bỏ không khí trong lò. Sau đó, nhiệt độ lò được nâng lên từ nhiệt độ phòng đến 500oC và 700oC với tốc độ gia nhiệt 10°C phút−1. Thí nghiệm được bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên với 2 nghiệm thức và 3 lần lặp lại cho mỗi nghiệm thức. Kết quả SEM cho thấy than sinh học từ bã mía ở nhiệt độ 500oC và 700oC có cấu trúc lỗ rỗng cao hơn rất nhiều so với bã mía thô. Năng suất than sinh học từ bã mía ở 500oC cao hơn 700oC lần lượt là 28,19% và 21,18%. Giá trị pH, EC, CEC của than sinh học từ bã mía đều tăng khi nhiệt độ tăng. Hàm lượng cacbon cao nhất ở 700oC đạt 38,97%. Giá trị pHpzc ở 500oC là 8,26 và ở nhiệt độ 700oC là 9,29.
TÁC DỤNG HẠ GLUCOSE HUYẾT, ĐIỀU HÒA HOẠT TÍNH ENZYME GLUCOSE-6-PHOSPHATASE VÀ KHÁNG OXY HÓA IN VIVO CỦA CAO CHIẾT RỄ CÂY GÁO VÀNG (Nauclea orientalis L.)
Authors: Định Phan Kim , Tơ Lê Thị Hồng , Xuyến Nguyễn Thị Kim , Trang Đái Thị Xuân , Linh Trần Chí
Published: June 2023

Mục tiêu của nghiên cứu này là xác định hoạt động của malondialdehyde, glutathione và glucose-6-phosphatase trong gan, thận và tuyến tụy của chuột mắc bệnh đái tháo đường được điều trị bằng cao chiết rễ cây gáo vàng. Ngoài ra, nghiên cứu cũng đánh giá hoạt tính kháng oxy hóa và ức chế enzyme (α-amylase, α-glucosidase) của cao rễ gáo vàng. Sự tăng glucose huyết được gây ra ở chuột bằng cách sử dụng alloxan monohydrate (135 mg/kg). Chuột tăng glucose huyết được điều trị bằng cao rễ gáo vàng (100, 200, 400 mg/kg khối lượng/ hai lần một ngày). Glucophage được sử dụng như một chất đối chứng dương với liều 108 mg/kg khối lượng/ hai lần một ngày. Chuột được cho uống với Glucophage hoặc cao rễ gáo vàng trong 21 ngày. Việc bổ sung cao rễ gáo vàng hoặc Glucophage làm giảm đáng kể hàm lượng glucose trong máu; ức chế sự gia tăng của malondialdehyde và tăng hoạt động của glutathione trong tuyến tụy, gan và thận của chuột mắc bệnh đái tháo đường. Bên cạnh đó, kết quả cũng đã chứng minh rằng rễ gáo vàng làm giảm hoạt động của enzyme glucose-6-phosphatase.
ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC VÀ CHIẾN LƯỢC TĂNG HOẠT ĐỘNG CỦA ADENOVIRUS ĐỂ GÂY TAN TẾ BÀO UNG THƯ
Authors: Cường Đoàn Mạnh , Hương Trần Thị Thanh , Hoàng Trần Đức
Published: June 2023

Hiện nay, các nhà khoa học luôn nỗ lực tìm ra những phương pháp điều trị ung thư mới, trong đó sử dụng virus gây tan tế bào để điều trị ung thư đã được quan tâm nghiên cứu từ lâu và đang hướng đến tác động vào hệ gen của virus để cải thiện hiệu quả điều trị của nó. Adenovirus là loại virus thường được lựa chọn trong liệu pháp gây tan tế bào ung thư vì nó có thể loại bỏ đáng kể sự ức chế miễn dịch tại chỗ và kích hoạt các phản ứng miễn dịch chống khối u. Mục tiêu bài báo là cung cấp thông tin về cơ chế hoạt động và một số chiến lược biến đổi gen của Adenovirus nhằm tăng cường hoạt động chống khối u. Chúng tôi sử dụng cụm từ “Adenovirus gây tan tế bào” để tìm kiếm và tổng hợp thông tin về các chiến lược biến đổi gen của Adenovirus trên trang web www.ncbi.nlm.nih.gov từ năm 2014 đến nay. Adenovirus có thể được sửa đổi vỏ capsid (chèn các peptide hoặc các miền protein vào capsid của virus) hoặc cắt bỏ một đoạn gen để tăng cường hoạt động chống khối u mà không ảnh hưởng đến tế bào bình thường. Trên lâm sàng, việc ứng dụng virus gây tan tế bào biến đổi di truyền hứa hẹn tiềm năng lớn trong điều trị bệnh ung thư.
ỨNG DỤNG THANG ĐIỂM DOWNES TRONG CHẨN ĐOÁN SUY HÔ HẤP CẤP Ở TRẺ SƠ SINH TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN
Authors: Thắng Lục Chí , Học Nguyễn Đình
Published: June 2023

Nghiên cứu này đánh giá giá trị của thang điểm Downes trong chẩn đoán suy hô hấp ở trẻ sơ sinh tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. Phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 300 trẻ sơ sinh vào điều trị tại khoa sơ sinh - cấp cứu Nhi - Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên từ tháng 07/2021 đến tháng 04/2022. Kết quả cho thấy, tỷ lệ suy hô hấp trong nghiên cứu là 32,33%. Trẻ nam nhiều hơn trẻ nữ, tuổi vào viện chủ yếu là từ 1 – 7 ngày tuổi (49,7%), trẻ sơ sinh non tháng (61,7%), cân nặng lúc sinh <2500 gram (70,7%), mổ lấy thai (52%). Phần lớn trẻ sơ sinh nhập viện có điểm Downes từ 0-3 điểm chiếm 71%, 4-6 điểm chiếm 25%, 7-10 điểm chỉ chiếm 4%. Điểm Downes từ 4 - 6 điểm chiếm tỷ lệ cao nhất trong nhóm trẻ suy hô hấp (69,1%). Điểm cắt tối ưu của thang điểm Downes ở đối tượng nghiên cứu là ≥ 3, với độ nhạy 91,8% và độ đặc hiệu 93,1. Diện tích dưới đường cong ROC là 0,978. Thang điểm Downes có giá trị chẩn đoán suy hô hấp rất tốt ở trẻ sơ sinh.
KÍCH THƯỚC CÁC CHIỀU ĐO VÀ KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG CỦA GÀ NHIỀU CỰA TẠI TỈNH THÁI NGUYÊN
Authors: Đào Nguyễn Bích , Lan Nguyễn Thị Kim , Trường Nguyễn Đức , Duyên Dương Thị Hồng , Thuỳ Phạm Diệu , Thắng Trần Nhật , Ngân Nguyễn Thị , Lâm Nguyễn Quang
Published: June 2023

Gà nhiều cựa là một giống gà mang nguồn gen hiếm, tài nguyên sinh học quý, hiện đang được nuôi với số lượng rất ít tại một số hộ trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Nghiên cứu được tiến hành trên tổng 215 gà nhiều cựa, được chia ra 3 đàn tương ứng với 3 lần lặp lại để đánh giá kích thước các chiều đo và khả năng sinh trưởng của giống gà. Gà từ 0 - 20 tuần tuổi được nuôi theo tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN 2265-1994) và sử dụng thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh cho gà màu của Công ty Cổ phần Thức ăn Hoa Kỳ (Hải Dương). Kết quả nghiên cứu cho thấy, kích thước các chiều đo của gà lúc 8 tuần tuổi và 20 tuần tuổi con trống luôn cao hơn con mái, dài thân của trống tương ứng là 13,1 cm và 16,93 cm, mái là 11,12 cm và 13,99 cm, vòng ngực con trống là 22,13 cm và 28,77 cm, ở con mái là 19,74 cm và 25,66 cm; Khối lượng lúc 1 tuần tuổi trung bình là 33,3 gam, ở 20 tuần tuổi trống đạt 1741 gam, con mái đạt 1523 gam. Tiêu tốn thức ăn trung bình đến tuần thứ 20 là 4,71kg. Những kết quả đạt được là cơ sở để cung cấp thêm thông tin về giống gà nhiều cựa ở Thái Nguyên.
ẢNH HƯỞNG CỦA TẦN SUẤT CHO ĂN LÊN SINH TRƯỞNG, TỶ LỆ SỐNG VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG THỨC ĂN CỦA CÁ KHOANG CỔ CAM (Amphiprion percula Lacepède, 1802)
Authors: Nghi Nguyễn Thị Lê , Sỹ Nguyễn Tấn , Trang Trần Thị Lê , Dũng Trần Văn
Published: June 2023

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của tần suất cho ăn lên sinh trưởng, tỷ lệ sống và hiệu quả sử dụng thức ăn của cá khoang cổ cam. Năm tần suất cho ăn được thử nghiệm gồm 2 lần, 4 lần, 6 lần, 8 lần và 10 lần/ngày. Cá khoang cổ cam giống (0,86 g, 3,45 cm) được nuôi với mật độ 15 con/bể (65 lít/bể). Các nghiệm thức được thực hiện với ba lần lặp trong thời gian 8 tuần. Kết quả nghiên cứu cho thấy tần suất cho ăn ảnh hưởng đáng kể đến các chỉ tiêu tăng trưởng của cá. Cá được cho ăn 6 lần/ngày đạt các chỉ tiêu tăng trưởng về chiều dài, khối lượng cao nhất, tiếp theo là 8 và 10 lần, và thấp nhất ở nghiệm thức 2 và 4 lần/ngày (P < 0,05). Tuy nhiên, tần suất cho ăn không ảnh hưởng đến hệ số phân đàn (CVL, W), hệ số điều kiện (CF) và tỷ lệ sống (SR) giữa các nghiệm thức (P > 0,05). Hiệu quả sử dụng thức ăn (FCR, FER và PER) cũng đạt được tối ưu ở chế độ cho ăn 6 lần/ngày (P < 0,05). Từ nghiên cứu này có thể nhận thấy, cá khoang cổ cam giống nên được cho ăn 6 lần/ngày nhằm đạt được các chỉ tiêu tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn tối ưu.
CÁC HỢP CHẤT FLAVONOID TỪ CÂY KÊ HUYẾT ĐẰNG (MILLETIA RETICULATA) Ở VIỆT NAM
Authors: Lê Vũ Thị Thu , Trang Ngô Thị , Huệ Nguyễn Thị , Huyền Lê Thị , Đạt Vũ Thành , Lâm Đỗ Tiến , Hà Đặng Thị Ngọc
Published: June 2023

Các thực vật chi Thàn mát (Millettia) với thành phần hóa học chính thuộc nhóm flavonoid được biết đến là các dược liệu quý và đã được ứng dụng rất nhiều trong các bài thuốc dân gian. Đặc biệt, loài Milletia reticulata Benth có tác dụng chữa đau nhức xương khớp, thấp khớp; trị lưng gối đau mỏi tê bại, đòn ngã tổn thương, hoạt huyết,.. Từ cặn n-hexane và ethyl acetate của thân cây Kê huyết đằng (Millettia reticulata) ở Lạng Sơn đã phân lập và xác định cấu trúc hóa học ba hợp chất flavonoid: 5-hydroxy-6,7-dimethoxyflavanone (MR1), 4′-methoxytectochrysin (MR2) và pashanone (MR3). Cấu trúc hóa học của chúng đã được làm sáng tỏ bằng phổ cộng hưởng từ hạt nhân 1 chiều và hai chiều, kết hợp so sánh với tài liệu tham khảo. Kết quả này phù hợp với thành phần hóa học chính của các loài thuộc chi Millettia đã công bố.
THÀNH PHẦN LOÀI GIUN ĐẤT - VẬT CHỦ TRUNG GIAN CỦA CÁC LOÀI GIUN PHỔI KÝ SINH Ở LỢN BẢN ĐỊA TẠI TỈNH ĐIỆN BIÊN
Authors: Ngân Nguyễn Thị , Lan Nguyễn Thị Kim , Tuyên Nguyễn Văn , Thùy Phạm Diệu , Hòa Nguyễn Hữu
Published: June 2023

Qua thu thập các mẫu giun đất khu vực quanh chuồng nuôi và bãi chăn thả lợn bản địa tại tỉnh Điện Biên, dựa vào khóa định loại của Blakemore (2002), Đỗ Văn Nhượng (1994), Perrier (1872), Thái Trần Bái (1984), Gates (1936), Beddard (1892), Kinberg (1867), chúng tôi đã định danh và phân loại được 7 loài giun đất thuộc 2 họ Rhinodrilidae và Megascolecidae hiện đang lưu hành tại tỉnh Điện Biên bao gồm: Pontoscolexcorethrurus, Amynthas aspergillum, Amynthasplantoporophoratus, Amynthasmorrisi, Amynthas robustus, AmynthascorticisvàAmynthaspauxillulus. Các loài giun đất có tỷ lệ xuất hiện cao là Pontoscolexcorethrurus (72,06%), Amynthas robustus (13,73%), Amynthasmorrisi (4,90%), Amynthas aspergillum (3,43%), Amynthascorticis (3,43%). Trong 7 loài được tìm thấy, đã xác định được 2 loài giun đất Pontoscolexcorethrurus và Amynthas aspergillum là vật chủ trung gian của các loài giun phổi gây bệnh cho lợn với tỷ lệ và cường độ nhiễm ấu trùng giun phổi lần lượt là 32,65% (11,23 ± 1,31 ấu trùng/mẫu) và 28,57% (3,50 ± 2,50 ấu trùng/mẫu).
GIỚI THIỆU VÀ SO SÁNH CÔNG CỤ HLASCAN VÀ HLAMINER CHO PHÂN TÍCH HLA TỪ DỮ LIỆU GIẢI TRÌNH TỰ GEN THẾ HỆ MỚI
Authors: Ngọc Trần Thị Bích , Nhung Vũ Phương , Thương Ma Thị Huyền , Hà Nguyễn Hải , Tôn Nguyễn Đăng
Published: June 2023

Hệ thống phức hợp kháng nguyên bạch cầu người (HLA) đóng vai trò quan trọng quyết định kết quả của việc cấy ghép nội tạng và có liên quan đến nhiều bệnh ở người. Với các tiến bộ gần đây trong công nghệ giải trình tự thế hệ mới (NGS) thì độ chính xác và thông lượng của việc giải trình tự đã tăng lên và chi phí cũng giảm đi. Nhiều thuật toán và assay để định kiểu HLA đã được phát triển để tận dụng tiến bộ công nghệ mới này. Tuy nhiên, do tính đa dạng và đa hình của các locus HLA, việc định kiểu HLA là một thách thức ngay cả với dữ liệu NGS. Để sử dụng công nghệ này trong thực tế, ở môi trường nghiên cứu lẫn lâm sàng cần phải khảo sát để xác định công cụ phần mềm nào cho kết quả định kiểu HLA tốt hơn trên dữ liệu giải trình tự đã có. Chúng tôi thực hiện thử nghiệm và đánh giá 02 phần mềm định kiểu HLA là HLAscan và HLAminer trên dữ liệu toàn bộ hệ gen biểu hiện (WES). HLAscan dự đoán được 21 kiểu gen HLA khác nhau, cho độ chính xác và hiệu quả hơn HLAminer. Kết quả này giúp định hướng cho các nghiên cứu sử dụng phân loại HLA trên dữ liệu WES.
MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN SỰ THAY ĐỔI CHỨC NĂNG THẬN TRÊN BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA XANH PÔN NĂM 2022
Authors: Hảo Bùi Thị , Hương Trần Thị Thu
Published: June 2023

Bằng phương pháp nghiên cứu mô tả hồi cứu dữ liệu, nghiên cứu nhằm khảo sát một số yếu tố liên quan đến sự thay đổi chức năng thận trên bệnh nhân đái tháo đường typ 2 điều trị ngoại trú tại khoa Khám bệnh – Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn từ tháng 01 đến tháng 05 năm 2022. Bệnh nhân được xác định chức năng thận ở thời điểm ban đầu (T1) và thời điểm sau 3 tháng điều trị (T2). Các yếu tố lâm sàng, cận lâm sàng và thuốc điều trị liên quan đến chức năng thaanjc ảu bệnh nhân như huyết áp, glucose máu lúc đói, HbA1C, cholesterol toàn phần, LDL-c, HDL-c, triglycerid, creatinin máu, ure, AST, ALT, các thông số nước tiểu, tên thuốc, hàm lượng, liều dùng, cách dùng  có liên quan đến chức năng thận của bệnh nhân được thu thập ở cả  hai thời điểm T1 và T2. Kết quả nghiên cứu trên 119 bệnh nhân điều trị ngoại trú tại Khoa khám bệnh – Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn cho thấy các yếu tố về lâm sàng, cận lâm sàng và thay đổi thuốc điều trị đái tháo đường đều có ảnh hưởng đến chức năng thận của bệnh nhân. Các yếu tố về thời gian phát hiện mắc đái tháo đường, protein niệu và sự thay đổi phác đồ điều trị đái tháo đường có sự khác biệt về việc cải thiện chức năng thận trên bệnh nhân, có ý nghĩa thống kê (p<0,05).
PHƯƠNG PHÁP QUY HOẠCH ĐỘNG SỬ DỤNG KỸ THUẬT LẬP HỆ THỨC GIẢI MỘT SỐ BÀI TOÁN TIÊU BIỂU TRONG LÝ THUYẾT ĐỒ THỊ
Authors: Núi Nguyễn Văn , Hằng Nguyễn Thị
Published: June 2023

Quy hoạch động đã được chứng minh là một phương pháp hiệu quả để giải các lớp bài toán tối ưu trong những năm gần đây. Việc nghiên cứu các kỹ thuật cụ thể của quy hoạch động để giải các bài toán tối ưu là một vấn đề thực sự cần thiết. Trong bài báo này, chúng tôi trình bày phương pháp quy hoạch động sử dụng kỹ thuật lập hệ thức để giải một số bài toán điển hình trong lý thuyết đồ thị. Các bước chi tiết của kỹ thuật lập công thức đã được nghiên cứu và tổng hợp để giải một lớp bài toán điển hình trong lý thuyết đồ thị một cách hiệu quả. Phần phân tích nhằm lựa chọn cấu trúc dữ liệu phù hợp và thiết lập công thức tối ưu để giải bài toán một cách hiệu quả cũng được trình bày. Bên cạnh đó, các thực nghiệm sử dụng ngôn ngữ lập trình python đã được tiến hành để trực quan hóa kết quả phương pháp quy hoạch động với 3 bài toán điển hình trong lý thuyết đồ thị: tìm đường đi ngắn nhất, tìm cây khung nhỏ nhất, tìm luồng cực đại. Kết quả thu được cho thấy phương pháp quy hoạch động sử dụng kỹ thuật lập công thức giúp giải hiệu quả một số bài toán điển hình của lý thuyết đồ thị.
NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH THUỐC VÀ XÂY DỰNG GIẢI PHÁP PHÒNG TRỊ BỆNH THỐI NHŨN TRÁI MÍT CHO TỈNH HẬU GIANG
Authors: Đức Nguyễn Thành , Phương Nguyễn Duy , Hà Nguyễn Thanh , Kiên Nguyễn Hữu , Đức Trần Hồng , Hiển Phạm Hồng , Giang Nguyễn Văn , Chí Trần Văn , Chung Mai Đức
Published: June 2023

Mít (Artocarpus heterophyllus) là loại cây ăn trái ít kén đất, dễ trồng. Diện tích trồng mít tại Việt Nam ngày càng mở rộng. Hiện nay do quy trình canh tác, bảo vệ thực vật chưa đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật nên diện tích cây mít xuất hiện nhiều bệnh, phổ biến như bệnh xơ đen, nứt thân xì mủ và thối nhũn trái mít v.v… Bệnh thối nhũn trái mít được xác định do vi khuẩn Dickeya dandatii gây ra, xuất hiện mạnh trong mùa mưa tại tỉnh Hậu Giang và một số vùng trồng mít tại đồng bằng sông Cửu Long. Nghiên cứu này đã xác định, kháng sinh Streptomycin và Tetracyclin thể hiện khả năng ức chế vi khuẩn Dickeya dandatii ở nồng độ tương ứng là 50 mg/mL và 10 mg/mL. Kết quả thử nghiệm một số loại thuốc bảo vệ thực vật trong điều kiện phòng thí nghiệm chỉ ra rằng, thuốc Oxycin 100WP (Streptomycin 50g/kg + OxyTetracyclin 50g/kg), Poner 40TB (Streptomycin sunfat 40%) hay Kasumin 2SL (Kasugamycin: 2% w/w) lần lượt cho vòng vô khuẩn trên đĩa thạch tương ứng là 15,3 ± 0,03 mm, 16,3 ± 0,03 mm, 14,7 ± 0,03 mm. Từ các kết quả nghiên cứu, giải pháp tổng hợp trong phòng trị bệnh thối nhũn trái mít đã được đưa ra để phục vụ công tác kiểm soát dịch bệnh trên địa bàn tỉnh Hậu Giang.
AN INVESTIGATION ON NON-ENGLISH MAJORED STUDENTS’ ATTITUDES ON ENGLISH LANGUAGE LEARNING AT A MEDICAL COLLEGE
Authors: Hường Nguyễn Thị Thu , Giang Bùi Thị Hương
Published: June 2023

Nghiên cứu này nhằm mục đích tìm hiểu thái độ của sinh viên không chuyên ngữ đối với việc học tiếng Anh tại trường Cao đẳng Y tế Thái Nguyên. Đối tượng của nghiên cứu này là 312 sinh viên năm thứ nhất trường Cao đẳng Y tế Thái Nguyên. Hai công cụ thu thập dữ liệu được sử dụng trong nghiên cứu này, gồm bảng câu hỏi có 30 câu liên quan tới thái độ ngôn ngữ trên các khía cạnh nhận thức, hành vi và tình cảm vàphỏng vấn bán cấu trúc được sử dụng để xác thực thông tin thu thập được từ kết quả của bảng câu hỏi khảo sát. Nghiên cứu này tập trung vào khảo sát: (1) Thái độ của sinh viên đối với việc học tiếng Anh tại trường Cao đẳng Y tế Thái Nguyên; (2) Những nhân tố ảnh hưởng đến thái độ học tiếng Anh của sinh viên tại trường Cao đẳng Y tế Thái Nguyên. Kết quả của nghiên cứu này cho thấy hầu hết người học đều nhận thức được tầm quan trọng của việc học tiếng Anh. Nhìn chung, sinh viên năm nhất trường Cao đẳng Y tế Thái Nguyên có thái độ học tập môn Tiếng Anh ở mức tích cực trung bình. Tuy nhiên, dữ liệu cũng tiết lộ rằng đa số học sinh có cảm giác tiêu cực về việc thực hành và ứng dụng môn tiếng Anh vào cuộc sống thực tế. Hơn nữa, theo kết quả phân tích, sinh viên chưa có thái độ học Tiếng Anh thực sự tích cực vì những lý do sau: không xác định được mục đích sử dụng ngôn ngữ này sau khi ra trường, mất gốc cơ bản của môn học, và không tìm được cách học phù hợp.
SO SÁNH MÔ HÌNH CHUỖI FOURIER MỞ RỘNG VÀ MẠNG NƠ-RON NHÂN TẠO LIÊN KẾT CHỨC NĂNG CHO HỆ THỐNG KIỂM SOÁT TIẾNG ỒN CHỦ ĐỘNG PHI TUYẾN
Authors: Công Lê Đình
Published: June 2023

Đặc điểm của tính phi tuyến trong hệ thống kiểm soát tiếng ồn chủ động ANC (active noise control) là không giống nhau. Do đó, để tăng hiệu quả cho việc giảm tiếng ồn, chúng ta cần phải hiểu được loại của tính phi tuyến trong hệ thống ANC và lựa chọn được mô hình phù hợp. Bài báo này trình bày một so sánh, đánh giá giữa chuỗi Fourier mở rộng EMF (Even Mirror Fourier) và Mạng nơ-ron nhân tạo liên kết chức năng FLANN (Functional links artificial neural networks) cho hệ thống ANC phi tuyến. Bằng cách phân tích cụ thể các ảnh hưởng phi tuyến tồn tại trong đường dẫn sơ cấp (primary path), đường dẫn thứ cấp (secondary path) và nguồn tiếng ồn trong hệ thống ANC, nhiều loại tính phi tuyến, chẳng hạn như phi tuyến có nhớ (memory nonlinearity), phi tuyến không nhớ (memory-less nonlinearity) và tính phi tuyến hỗn loạn (chaotic) đã được thảo luận. Hơn nữa, khả năng mô hình phi tuyến của hàm mở rộng EMF và FLANN cho các loại phi tuyến trong hệ thống ANC đã được phân tích. Các nguyên nhân cũng đã được chỉ ra.Nhiều mô phỏng tính toán trong các kịch bản phi tuyến khác nhau đã được tiến hành để chứng minh cho những phân tích, đánh giá các hệ thống ANC dựa trên mô hình EMF và FLANN.
SOIL SOLUTION CHEMISTRY UNDER TEA GARDEN IN TAN CUONG COMMUNE OF THAI NGUYEN PROVINCE, VIETNAM
Authors: Chiến Hoàng Hữu , Minh Đặng Văn , Thi Nguyễn Quang , Ngọc Dương Minh , Hải Nguyễn Duy , Anh Hoàng Thị Lan , Trung Nguyễn Huy , Sota Tanaka , Kozo Iwasaki
Published: June 2023

Mục tiêu của nghiên cứu này là tìm hiểu đặc tính hóa học của dung dịch đất dưới các vườn chè chịu ảnh hưởng của bồi tụ bởi sông Công trên địa bàn xã Tân Cương, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam. Khu vực nghiên cứu là vùng sản xuất chè đặc sản và chất lượng cao. Bốn vườn chè trên một đường thẳng vuông góc với dòng chảy của sông Công được chọn làm các điểm nghiên cứu. Mẫu dung dịch đất được lấy ở độ sâu 20 cm bằng ống hút chân không. Kết quả của nghiên cứu này đồng thuận với các kết quả trước đây của chúng tôi đó là quá trình nitrate hóa phân amoni bón cho cây chè vẫn xảy ra trong môi trường axit mạnh, ion NO3- phát sinh từ quá trình đó trở thành anion đối kháng chính gây nên hiện tượng rửa trôi cation kiềm trong đất. Sự khác biệt về lượng mưa giữa mùa mưa và mùa khô và phương thức bón phân là nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi về thể tích và tính chất hóa học của dung dịch đất thu thập được. Hàng năm, các chất dinh dưỡng trong đất được bổ sung thông qua việc bón phân vào cuối mùa khô nhưng nhanh chóng bị hòa tan và rửa trôi do lượng mưa lớn vào mùa mưa, đặc biệt là ở đất có kết cấu thô nhẹ với hàm lượng khoáng sét cao ở gần sông.
PHÂN LẬP VI KHUẨN OXID HÓA LƯU HUỲNH TỪ CHẤT THẢI CHĂN NUÔI HEO Ở MỘT SỐ TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
Authors: Thi Quách Văn Cao , Dũng Trần Quốc
Published: June 2023

Hydrogen sulfur (H2S) là một trong những khí độc và có mùi trứng thối khó chịu khi chúng hiện diện trong không khí. Mục tiêu của nghiên cứu này là phân lập và tuyển chọn vi khuẩn có khả năng oxid hóa lưu huỳnh từ chất thải chăn nuôi heo để xử lý mùi hôi. Kết quả đề tài đã phân lập được 49 chủng vi khuẩn từ chất thải của các trại chăn nuôi heo ở Đồng bằng sông Cửu Long. Khảo sát hoạt tính oxid hóa lưu huỳnh của các chủng vi khuẩn cho thấy, 30/49 chủng (chiếm 61,22%) có khả năng oxid hóa lưu huỳnh, trong đó 2 chủng T5 và T11 có hoạt tính oxid hóa lưu huỳnh cao nhất với nồng độ sulfate (SO42-) là 150 mg/l sau 10 ngày bổ sung vi khuẩn. Kết quả ứng dụng bước đầu vi khuẩn để xử lý mùi hôi cho thấy, 2 chủng T5 và T11 có khả năng oxid hóa lưu huỳnh trong nước thải chăn nuôi heo khi chúng làm giảm pH, tăng nồng độ SO42- (nồng độ SO42- của chủng T5 đạt 38,64 và chủng T11 đạt 22,52 mg SO42-/l) cùng với sự tăng mật số vi khuẩn sau 6 ngày bổ sung vi khuẩn. Dựa trên kết quả quan sát đặc điểm hình thái, sinh lý‎‎, sinh hóa, kết quả PCR và giải trình tự đoạn gen 16S RNA cho thấy, chủng T5 tương đồng 98,08% với vi khuẩn Acinetobacter sp., trong khi chủng T11 tương đồng 96,60% với vi khuẩn Klebsiella sp. trên ngân hàng gen.
ĐÁNH GIÁ VÀ TUYỂN CHỌN GIỐNG LÚA LAI LY2099 CHO CÁC TỈNH PHÍA BẮC
Authors: Tùng Đỗ Thanh , Tường Lê Quý , Kiên Trần Trung
Published: June 2023

Kết quả đánh giá và tuyển chọn giống lúa lai ba dòng LY2099 thực hiện trong 3 vụ (Xuân 2013, Mùa 2013, Xuân 2014) tại các tỉnh phía Bắc. Thí nghiệm bố trí diện hẹp, theo kiểu khối ngẫu nhiên (RCD), 3 lần nhắc lại. Kết quả đã xác định giống LY2099 có nhiều triển vọng: thời gian sinh trưởng ngắn, 125 ngày (vụ Xuân), 106 ngày (vụ Mùa); năng suất trung bình đạt 60,84 tạ/ha, tương đương giống Nhị ưu 838 và vượt hơn giống LC25 là 1,1 %; chất lượng gạo khá và chất lượng cơm (điểm 4), ngon hơn giống Nhị ưu 838 và LC25; cây cứng, chống đổ tốt; kháng rầy nâu nhiễm vừa (cấp 5,7), bệnh đạo ôn lá nhiễm vừa (cấp 4,1), bệnh bạc lá nhiễm vừa. Giống LY2099 đã được công nhận chính thức cho các tỉnh phía Bắc năm 2018.
ĐA DẠNG DI TRUYỀN CÁC CHỦNG VI KHUẨN Aeromonas hydrophila PHÂN LẬP TỪ CÁ TRA BỆNH XUẤT HUYẾT Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
Authors: Thi Quách Văn Cao , Dũng Trần Quốc , Dung Từ Thanh
Published: June 2023

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá sự đa dạng di truyền của các chủng vi khuẩn Aeromonas hydrophila phân lập từ cá tra nuôi thâm canh ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Tổng số 26 chủng vi khuẩn được phân lập từ cá tra mắc bệnh xuất huyết. Tất cả các chủng vi khuẩn phân lập được định danh là A. hydrophila dựa trên kết quả quan sát các đặc điểm hình thái, kết hợp kiểm tra sinh hóa bằng bộ kít API 20E và kỹ thuật sinh học phân tử. Mười hai chủng A. hydrophila được chọn làm đại diện để giải trình tự đoạn gen aerolysin. Kết quả cho thấy, các chủng vi khuẩn phân lập đều có độ tương đồng cao từ 96,64 - 100% so với các chủng vi khuẩn A. hydrophila đã được công bố trên ngân hàng gen. Ngoài ra, kết quả giải trình tự các chủng vi khuẩn này còn được dùng để phân tích sự đa dạng di truyền. Kết quả cho thấy, các chủng vi khuẩn ở Tiền Giang và Trà Vinh có mối quan hệ di truyền gần gũi với nhau nhưng hình thành nhóm riêng với các chủng phân bố ở các tỉnh An Giang, Bến Tre, Đồng Tháp và Vĩnh Long. Nghiên cứu đã tìm thấy sự khác biệt di truyền giữa các chủng vi khuẩn A. hydrophila ở hai nhóm đại diện cho vùng sinh thái nước lợ và nước ngọt ở ĐBSCL.
ỨNG DỤNG GIS PHÂN TÍCH THAY ĐỔI CƯỜNG ĐỘ SỬ DỤNG ĐẤT TẠI TỈNH LONG AN
Authors: Liêm Nguyễn Duy , Phương Phan Lê Kỳ
Published: June 2023

Nghiên cứu ứng dụng GIS phân tích thay đổi cường độ sử dụng đất giai đoạn 2010 – 2015 tại tỉnh Long An. Trước tiên, thu thập bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2010, 2015. Sau đó, xử lý dữ liệu bao gồm chuyển đổi định dạng, kiểm tra, sửa lỗi hình học, thuộc tính. Cuối cùng, phân tích thay đổi sử dụng đất trong giai đoạn 2010 – 2015 về không gian, trạng thái, tốc độ, cường độ thay đổi. Kết quả cho thấy diện tích đất trồng lúa, đất lâm nghiệp, đất mặt nước chuyên dùng giảm, trong khi đất sản xuất nông nghiệp không phải trồng lúa, đất nuôi trồng thủy sản, đất ở, đất chuyên dùng tăng. Tổng diện tích sử dụng đất bị xáo trộn trong giai đoạn này là 116.333,07 ha, tương ứng với 25,93%. Tốc độ thay đổi sử dụng đất diễn ra nhanh với giá trị 53,10%/năm, nghĩa là qua mỗi năm có hơn 50% diện tích của tỉnh chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Tốc độ thay đổi cường độ sử dụng đất là 2,57 phản ánh nhóm đất nông nghiệp tuy chiếm phần lớn diện tích của tỉnh (trên 81%) nhưng đang dịch chuyển sang nhóm đất phi nông nghiệp do chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Các phát hiện trên cung cấp góc nhìn khoa học ngắn hạn về diễn biến sử dụng đất để cơ quan quản lý địa phương kịp thời đưa ra các biện pháp can thiệp, điều chỉnh sử dụng đất phù hợp.
CHẾ TẠO COMPOSITE POLYANILINE/SiO2 ỨNG DỤNG TRONG LỚP SƠN PHỦ EPOXY VÀ KHẢO SÁT TÍNH CHẤT BẢO VỆ CHỐNG ĂN MÒN CHO THÉP CT3
Authors: Trang Nguyễn Hữu , Minh Mai Văn , Bằng Trần Văn , Nam Nguyễn Tiến , Đào Trịnh Thị
Published: June 2023

Bài báo trình bày về vấn đề tăng cường hiệu quả bảo vệ bề mặt thép CT3 trong môi trường khí hậu nhiệt đới bằng lớp sơn phủ có chứa polyaniline/SiO2 (PANi/SiO2). Polymer PANi/SiO2 được tổng hợp bằng phương pháp trùng hợp hóa học trong môi trường acid với nồng độ mol 1M và chất oxi hóa mạnh, sau đó pha trộn vào sơn epoxy rồi thi công lên bề mặt thép CT3 để tiến hành các thử nghiệm chống ăn mòn. Chúng tôi nhận thấy rằng khi bổ sung SiO2 vào polymer Polyaniline (PANi) rồi pha trộn với epoxy, độ bền cơ lí và khả năng chống ăn mòn cải thiện rõ rệt so với sơn có thành phần chỉ chứa lớp màng PANi đồng chất. Trong các tỉ lệ thử nghiệm, sơn với tỉ lệ thành phần PANi/SiO2 = 1/1 cho kết quả tốt nhất về độ bám dính 2,2 MPa, độ bền va đập 15 kg.cm, bề mặt màng sơn ổn định sau 3 tháng thử nghiệm tự nhiên trong điều kiện khí hậu ẩm nhiệt đới.
NON-ENGLISH MAJORS’ ATTITUDES TOWARDS CODE-SWITCHING AS A COMMUNICATION STRATEGY IN RELATION TO THEIR ENGLISH PROFICIENCY
Authors: Thẩm Dương Mỹ , Ngân Trần Thanh , Khoa Tiêu Hoàng Anh
Published: June 2023

Việc sử dụng chuyển đổi ngôn ngữ trong lớp học tiếng Anh vẫn là một vấn đề gây tranh cãi. Trong khi một vài nhà nghiên cứu cho rằng việc chuyển đổi ngôn ngữ có thể hỗ trợ việc học tiếng Anh thì những nhà nghiên cứu khác tỏ ra nghi ngại về tính hiệu quả của việc chuyển đổi ngôn ngữ trong lớp học tiếng Anh như ngôn ngữ nước ngoài. Nghiên cứu này nhằm khảo sát thái độ của sinh viên đại học không chuyên tiếng Anh đối với việc chuyển đổi ngôn ngữ như một chiến lược giao tiếp và tìm hiểu xem có tương quan giữa thái độ và trình độ tiếng Anh của họ hay không. Sau khi thực hiện bài kiểm tra năng lực và khảo sát với 50 sinh viên không chuyên tiếng Anh tại một trường đại học tư thục tại Thành phố Hồ Chí Minh, dữ liệu được phân tích dựa vào phân tích thống kê mô tả và tương quan Spearman. Kết quả chỉ ra rằng những sinh viên này thể hiện thái độ tích cực về việc sử dụng chuyển đổi ngôn ngữ như một chiến lược giao tiếp và nghiên cứu này còn xác định một vài mối tương quan giữa thái độ và trình độ tiếng Anh. Dựa trên những kết quả này, chúng tôi cho rằng việc chuyển đổi ngôn ngữ nên được xem là một chiến lược giao tiếp hơn là một cản trở trong lớp học tiếng Anh như một ngoại ngữ.
NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ BẢO QUẢN ĐÔNG KHÔ CHỦNG XẠ KHUẨN STREPTOMYCES PARVULLUS HT19.1 VÀ STREPTOMYCES SP. HT17.8 CÓ HOẠT TÍNH KHÁNG NẤM GÂY BỆNH THỰC VẬT BẰNG KỸ THUẬT TIỀN XỬ LÝ LẠNH SÂU VÀ SỬ DỤNG CHẤT BẢO VỆ
Authors: Tuyến Đỗ Thị , Lan Đinh Thị
Published: June 2023

Nhằm nâng cao hiệu quả bảo quản đông khô chủng giống xạ khuẩn, nghiên cứu tập trung đánh giá tỷ lệ sống sót của chủng xạ khuẩn Streptomyces parvullus HT19.1 và chủng xạ khuẩn Streptomyces sp. HT17.8 trong bảo quản đông khô sử dụng kỹ thuật tiền xử lý lạnh sâu và các chất bảo vệ. Kết quả nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ sống sót của 2 chủng HT19.1 và HT17.8 trong công thức tiền xử lý mẫu ở nhiệt độ - 80°C, cao hơn ở - 20°C và cao hơn đối chứng không xử lý lạnh sâu, tỷ lệ sống sót đạt 65% với chủng HT19.1 và 69% với chủng HT17.8. Tỷ lệ sống sót của 2 chủng nghiên cứu đạt 59 - 83% khi mẫu vi sinh vật được xử lý lạnh sâu trước đông khô kết hợp với sử dụng các chất bảo vệ, gồm lactose, sucrose, trehalose, skim milk cao hơn có ý nghĩa so với 23 - 26% ở công thức đối chứng. Sử dụng phối hợp các chất bảo vệ gồm: trehalose 10%, skim milk 10%, natri glutamat 1% và NaCl 0,9% kết hợp tiền xử lý lạnh sâu ở - 80°C cho hiệu quả bảo quản tốt nhất, tỷ lệ sống sót đạt 92 - 95%, trong đó mật độ vi sinh vật sau đông khô đạt ≥ 1010 CFU/mL. Chất lượng mẫu vi sinh vật đông khô đảm bảo chất lượng sau 12 tháng bảo quản ở điều kiện nhiệt độ phòng.