Η επίδραση του επιπέδου "ευπάθειας" των ηλικιωμένων σε παραμέτρους της νοσηλείας τους και στην ποιότητα ζωής των φροντιστών τους
Authors: Βρεττός Ιωάννης 
Published: April 2023

Υπόβαθρο: H ευπάθεια έχει οριστεί ως ένα γηριατρικό σύνδρομο ή κατάσταση, η οποία χαρακτηρίζεται από μειωμένα φυσιολογικά αποθέματα στους ηλικιωμένους, που τους καθιστά ευάλωτους ακόμη και σε μικρά στρεσογόνα ερεθίσματα. Για τον εντοπισμό και την εκτίμηση του βαθμού ευπάθειας έχουν δημιουργηθεί ποικίλα εργαλεία που χρησιμοποιούνται σε διάφορα κλινικά πλαίσια, με σκοπό να βελτιστοποιηθεί η περίθαλψη των ηλικιωμένων. Σημαντικό ρόλο στην φροντίδα και στην περίθαλψη των ηλικιωμένων έχουν οι μη αμειβόμενοι φροντιστές τους, γεγονός που έχει επιπτώσεις στην προσωπική τους ζωή και υγεία. Σκοποί: Να γίνει μετάφραση στα ελληνικά της κλίμακας ευπάθειας Clinical Frailty Scale (CFS) και εξέταση της εγκυρότητας και αξιοπιστίας της σε δείγμα ηλικιωμένων ασθενών. Να εξεταστεί πως σχετίζεται ο βαθμός ευπάθειας των ηλικιωμένων με παραμέτρους της νοσηλείας τους και πως επηρεάζει την αυτό-αναφερόμενη ποιότητα ζωής (υποκειμενική επιβάρυνση, άγχος, κατάθλιψη, σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής) των μη αμειβόμενων φροντιστών τους. Επιπλέον να εξεταστεί αν το κόστος νοσηλείας που υπολογίζεται για κάθε ηλικιωμένο ασθενή με βάση τα Κλειστά Ενοποιημένα Νοσήλια (ΚΕΝ), αντιστοιχεί στο πραγματικό κόστος νοσηλείας.Ασθενείς και μέθοδοι: Σε 493 ηλικιωμένους ασθενείς καταγράφηκαν δημογραφικά δεδομένα, ιατρικό ιστορικό, παράμετροι της νοσηλείας, η αιτία εισόδου, ο βαθμός ευπάθειας με την Clinical Frailty Scale (CFS), η ικανότητα αυτοεξυπηρέτησης και το επίπεδο γνωσιακής λειτουργίας. Σε 311 ζεύγη ασθενών-φροντιστών καταγράφηκαν για τους φροντιστές: δημογραφικά δεδομένα και τα αυτοαναφερόμενα επίπεδα υποκειμενικής επιβάρυνσης, άγχους, κατάθλιψης και ΣΥΠΖ. Τα δεδομένα των πρώτων 142 ασθενών χρησιμοποιήθηκαν για την εξέταση εγκυρότητας και αξιοπιστίας της μεταφρασμένης στα ελληνικά κλίμακας CFS. Παραμετρικές δοκιμασίες, μη παραμετρικές δοκιμασίες, λογιστική ανάλυση παλινδρόμησης, ανάλυση μονοπατιών, ανάλυση διαμεσολάβησης και ROC ανάλυση, χρησιμοποιήθηκαν για τους σκοπούς της μελέτης. Οι στατιστικές αναλύσεις έγιναν με την χρήση των SPSS, AMOS, PROCESS. Για την ανάλυση κόστους, υπολογίστηκε το σταθερό και μεταβλητό κόστος για μια υποομάδα τυχαία επιλεγμένων ασθενών και συγκρίθηκε με αυτό που κοστολογήθηκε με βάση τα ΚΕΝ. Αποτελέσματα: H ευπάθεια των ηλικιωμένων φάνηκε να σχετίζεται άμεσα με την θνησιμότητα και την εμφάνιση επιπλοκών κατά την νοσηλεία και έμμεσα με τον χρόνο νοσηλείας, μέσω της εμφάνισης επιπλοκών. Δεν διαπιστώθηκε σχέση μεταξύ ευπάθειας των ηλικιωμένων και κόστους νοσηλείας. Επιπλέον η ευπάθεια φάνηκε να σχετίζεται άμεσα με την υποκειμενική επιβάρυνση και την κατάθλιψη των φροντιστών και έμμεσα με το άγχος και την συνοπτική κλίμακα ψυχικής υγείας της ΣΥΠΖ των φροντιστών, μέσω της υποκειμενικής επιβάρυνσης των φροντιστών. Δεν διαπιστώθηκε σχέση μεταξύ της ευπάθειας των ηλικιωμένων και της σωματικής διάστασης της ΣΥΠΖ των φροντιστών. Επιπλέον διαπιστώθηκε η εγκυρότητα και η αξιοπιστία της μεταφρασμένης στα ελληνικά κλίμακας CFS. Το πραγματικό κόστος νοσηλείας των ηλικιωμένων ασθενών ήταν υπερδιπλάσιο σε σχέση με αυτό που κοστολογήθηκε με τα ΚΕΝ. Συμπεράσματα: Η κλίμακα CFS μπορεί να χρησιμοποιείται στην Ελλάδα για τον εντοπισμό των ευπαθών ηλικιωμένων και την εκτίμηση του επιπέδου ευπάθειάς τους, γεγονός που μπορεί να συμβάλλει στην βελτιστοποίηση της περίθαλψή τους. Επιπλέον, διαπιστώνοντας τον βαθμό στον οποίο η ευπάθεια του ηλικιωμένου επηρεάζει τις διάφορες παραμέτρους της υγείας και της ποιότητας ζωής του φροντιστή, η ευπάθεια μπορεί να αποτελέσει τον στόχο παρεμβάσεων που θα έχουν σαν αποτέλεσμα την μείωση των επιπτώσεων στους ανθρώπους που τους φροντίζουν.