Παράγοντες (πλην των κυτταρογενετικών) με σημασία για τη συμπεριφορά της Χ.Λ.Λ.
Authors: Σαρρή Αικατερίνη 
Published: September 2021

Η Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία είναι μια σχετικά αργά εξελισσόμενη Β λεμφουπερπλαστική νόσος στην οποία συμμετέχουν το περιφερικό αίμα, ο μυελός των οστών, ο σπλήνας και οι λεμφαδένες. Οι ασθενείς συνήθως διατρέχουν ομαλή πορεία καθώς η πλειοψηφία αυτών παραμένουν ασυμπτωματικοί και χωρίς ανάγκη για θεραπεία για χρόνια. Όμως, σε μερικούς ασθενείς, η νόσος διατρέχει μια δυσμενέστερη και επιθετικότερη πορεία, με συντομότερο χρόνο συνολικής επιβίωσης. Κλινικές εκδηλώσεις της νόσου, όπου εμφανίζονται, είναι αναιμία, περιφερική λεμφαδενοπάθεια, σπληνομεγαλία και αυτοάνοσες εκδηλώσεις. Θεραπεία πρέπει να ξεκινάει αμέσως όταν ο χρόνος διπλασιασμού των λεμφοκυττάρων είναι μιικρότερος των 6 μηνών, υπάρχει ογκώδης λεμφαδενοπάθεια, σημαντική σπληνομεγαλία ή ταχύτατη διόγκωση του σπληνός, αναιμία, θρομβοπενία και ύπαρξη Β συμπτωματολογίας. Για τους συμπτωματικούς ασθενείς, δυσμενείς προγνωστικοί παράγοντες είναι το στάδιο της νόσου ( κατά Rai και Binet ), αμετάλλαχτη μεταβλητή περιοχή βαριάς αλύσου της ανοσοσφαιρίνης, η παρουσία του ZAP-70, η έκφραση του CD-38 και κυτταρογενετικές ανωμαλίες όπως η απώλεια του μακρύ σκέλους του χρωμοσώματος 11 ( 11q ), η απώλεια του βραχύ σκέλους του χρωμοσώματος 17 ( 17p ) καθώς και η παρουσία του p53.Επιπρόσθετοι προγνωστικοί παράγοντες χρειάζονται για τους ασυμπτωματικούς ασθενείς προκειμένου να προβλεφθεί η πορεία της νόσου σε αυτούς, ο οποίος ήταν ο σκοπός της μελέτης μας. Οι ελεύθερες ελαφρές αλυσίδες ορού ( sFLC ), είναι οι πιο συχνά ανιχνεύσιμες παραπρωτείνες της ΧΛΛ και πρόσφατα προτάθηκαν ως ένα σημαντικό διαγνωστικό εργαλείο για την πρόγνωση της νόσου. Η μελέτη μας επιβεβαίωσε τη σημασία των sFLC σε ότι αφορά το χρόνο έναρξης θεραπείας και τη συνολική επιβίωση των ασθενών και ανέδειξε το συσχετισμό τους με κλινικοεργαστηριακούς παράγοντες.Σε μια προσπάθεια ανεύρεσης άλλων δεικτών της νόσου, μελετήσαμε τον παράγοντα BLyS και ενός από τους υποδοχείς του, τον TACI. Ο BLyS είναι μία κυτταροκίνη που ανήκει στην υπεροικογένεια του παράγοντα νέκρωσης όγκου ( TNF ) και παράγεται κυρίως από μυελοειδή κύτταρα, μονοκύτταρα, δενδριτικά κύτταρα και οστεοκλάστες του μυελού των οστών. Συμμετέχει στη διαφοροποίηση των Β λεμφοκυττάρων, φυσιολογικών και μη, στον πολλαπλασιασμό τους, στην επιβίωσή τους καθώς και στην παραγωγή ανοσοσφαιρίνης. Μπορεί να αποκοπεί πρωτεολυτικά από την κυτταρική μεμβράνη και να κυκλοφορεί σαν διαλυτή πρωτείνη. Ο TACI είναι ένας από τους 3 υποδοχείς του και εκφράζεται και από τα Β και από τα Τ λεμφοκύτταρα. Τα επίπεδα ορού του BLyS βρέθηκαν χαμηλότερα σε ασθενείς με ΧΛΛ και η χαμηλή συγκέντρωση συσχετίσθηκε με συντομότερο χρόνο έναρξης θεραπείας και ολική επιβίωση. Προτάθηκε ότι τα χαμηλά επίπεδα του BLyS σε ασθενείς με επιθετική ΧΛΛ, αντικατοπτρίζει τη δέσμευσή του από τους υποδοχείς των Β λεμφοκυττάρων, αποσύροντάς τον με αυτό τον τρόπο από την κυκλοφορία. Ο TACI μπορεί να κυκλοφορήσει και στη διαλυτή του μορφή ( sTACI ), αφού αποκοπεί από την κυτταρική επιφάνεια. Από τη μελέτη μας προέκυψε ότι η συγκέντρωση του sTACI στη διάγνωση είναι ισχυρός προγνωστικός παράγοντας, ενώ συσχετίσθηκε με παράγοντες της νόσου, το στάδιο, αλλά πιο σημαντικά με το χρόνο έναρξης θεραπείας και τη συνολική επιβίωση. Το εύρημα αυτό δεν έχει αναφερθεί εώς τώρα από όσο γνωρίζουμε.