ЕҢБЕК РЕСУРСТАРЫН ДАМЫТУДАҒЫ ЦИФРЛАНДЫРУДЫҢ РӨЛІ ЕҢБЕК РЕСУРСТАРЫН ДАМЫТУДАҒЫ ЦИФРЛАНДЫРУДЫҢ РӨЛІ
Authors: А.Р. Минишева , Т.Қ. Қуанышбек , А.С. Кернебаев , Л.С. Нурпеисова , A. Minisheva , T. Kuanyshbek , A. Kernebaev , L. Nurpeisova 
Published: November 2024

Зерттеу тақырыбы – еңбек нарығын ұйымдастырудың негізгі процестерінде және еңбек қатынастарын жүзеге асыру мен ресімдеуде көбірек қолданылатын цифрлық технологиялар. Жұмыстың мақсаты: еңбек саласында ақпараттық технологияларды қолдануды кеңейтуді және халықты жұмыспен қамтуға жәрдемдесуді талдау болып табылады. Зерттеудің өзектілігі – цифрлық және ақпараттық технологияларды қолдануға, еңбек нарығындағы қатынастарды анықтайтын негізгі процестерді электрондық форматқа ауыстыруға және жұмыспен қамтудың жаңа нысандарын, соның ішінде өзін-өзі жұмыспен қамтуды, қашықтықтан жұмыспен қамтуды, фрилансты жедел дамытуға байланысты туындайтын еңбек қатынастарын бекітудің жаңа нысандарын одан әрі нормативтік құқықтық реттеу қажеттілігіне байланысты. Ғылыми жаңалық қазіргі еңбек нарығындағы негізгі ақпараттық технологиялардың әсерінен жұмысшылар мен жұмыс берушілердің өзара әрекеттесу сипатындағы өзгерістердің негізгі тенденцияларын жүйелеуден тұрады. Бұл мақалада Қазақстанды цифрландыру жаңғырту жағдайындағы экономикалық дамудың негізгі факторы ретінде қарастырылған. Түсіндірудің тән ерекшеліктері, мұндай түсіндіру процесінде «цифрлық экономика» ұғымын қолдану талданады. Көптеген салалар үшін өсудің негізгі факторы ретінде Қазақстан экономикасын цифрландыру қажеттілігі анықталды және негізделді. Заманауи цифрлық экономиканы құру саласындағы шетелдік тәжірибені зерттеу негізінде автор бұл жолға енді ғана еніп жатқан Қазақстан үшін өте пайдалы болуы мүмкін екенін атап өтті. Қазақстанға басқа елдердің тәжірибесінен пайдалы сабақ алып қана қоймай, олардың қателіктері мен қате есептеулерінің қайталануын болдырмау маңызды. Цифрлық экономика өнімдерінің бірқатар артықшылықтары бар: тауарларды виртуалды болғандықтан, тасымалдау шығындарын азайтуға болады, интернет бүкіл әлем бойынша жедел жеткізуді қамтамасыз етеді. Сондай-ақ, әлемдік ақпараттық желінің арқасында ақша транзакцияларының жылдамдығы айтарлықтай өсті. Осыған сүйене отырып, цифрлық технологиялар, қызметтер мен жүйелер әлеуметтік даму үшін өте маңызды деп айтуға болады.

The subject of the study is digital technologies, which are increasingly used in the main processes of organizing the labor market and in the implementation and registration of labor relations. The purpose of the work is to analyze the expansion of the use of information technologies in the field of labor and the promotion of employment. The relevance of the study is due to the need for further regulatory legal regulation of new forms of approval of labor relations arising from the use of digital and information technologies, the transfer of the main processes determining labor market relations to an electronic format and the accelerated development of new forms of employment, including self-employment, distance employment, freelancing. The scientific novelty lies in the systematization of the main trends of changes in the nature of interaction between employees and employers under the influence of basic information technologies in the modern labor market. In this article, the digitalization of Kazakhstan is considered as the main factor of economic development in the context of modernization. The characteristic features of interpretation and the use of the concept of "digital economy" in the process of such interpretation are analyzed. The necessity of digitalization of the economy of Kazakhstan as the main growth factor for many industries has been identified and justified. Based on the study of foreign experience in the field of building a modern digital economy, the author noted that this can be very useful for Kazakhstan, which is just beginning to follow this path. It is important for Kazakhstan not only to learn useful lessons from the experience of other countries, but also to avoid duplication of their mistakes and miscalculations. The products of the digital economy have a number of advantages: since the goods are virtual, transportation costs can be reduced, and the Internet provides fast delivery around the world. Also, thanks to the global information network, the speed of monetary transactions has significantly increased. Based on this, we can say that digital technologies, services and systems are very important for social development.