ÇOCUKLUK ÇAĞI ORGANİK VE İNORGANİK YABANCI CİSİM ASPİRASYONLARINDA DEMOGRAFİK VE KLİNİK ÖZELLİKLER
Authors: İbili Aysel Burcu , Kuru Murat , Pekcan Sevgi , Altınok Tamer 
Published: May 2021

AMAÇ: Araştırmada, ani solunum sistemi değişiklikleri ya da kronik solunum sistemi şikayetleri ile başvuran ve yabancı cisim çıkarılan vakaların klinik özellikleri değerlendirilmiştir. Bu vakalarda aspire edilen cismin organik veya inorganik olmasına göre bulgularda farklılık olup olmadığının, erken ve geç başvuran vakaların ilk başvuru bulgularındaki ve uzun dönem bulgularındaki farklılıkların, risk faktörlerinin aspirasyon sıklığına etkisinin olup olmadığının incelenmesi amaçlanmıştır.GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma, Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi, Çocuk Göğüs Hastalıkları kliniğine 2007 ve Aralık 2018 tarihleri arasında yabancı cisim aspirasyonu şüphesi ile başvuran 124 vakanın dosyası retrospektif incelenerek gerçekleştirildi. Vakaların tıbbi öyküsü, fizik muayenesi, yaşı, cinsiyeti, ailelerin gelir durumu ve sosyokültürel yapısı ile ilgili bilgiler, başvurudaki mevsimsel özellikler, ilk geliş şikayetleri, şikayetlerinin başlama zamanı ile hastaneye başvuru zamanı arasındaki süre, solunum sistemi şikayet ve bulguları (öksürük, hışıltı, nefes darlığı, solunum seslerinin tek taraflı azalması ve/veya artması, belirli akciğer bölgesinde devam eden dinleme bulguları), radyoloji bulguları(atelektazi, havalanma farkı, trakeal deviasyon, konsolidasyon), bronkoskopi bulguları, çıkartılan yabancı cisim çeşidi (organik, inorganik), takipte gelişen komplikasyon ve kronik şikayet sonuçları kullanıldı.BULGULAR:Yabancı cisim aspirasyonu şüphesi olan 124 olgunun %73’ünde (n:91) yabancı cisim bulundu. Bu vakaların %60’ ı (n:75) erkek ve %40’ ı (n:49) kız idi. Ortalama yaş 25 ± 19 ay (min-max: 7-121 ay) idi. Vakalar %89 (n:81) sıklıkta 0-3 yaş aralığında saptandı. Yabancı cisim çıkarılan vakaların ebeveyn eğitim durumu incelendiğinde; annelerin %77’ inin (n:70) ve babaların %75’ inin (n:68) ilköğretim mezunu olduğu bulundu. Evde yaşayan kişi sayısı dörtten fazla olan %62 (n:57) vaka olduğu bulundu. Yabancı cisim aspirasyonu vakalarının %22’ si (n:20) ilk üç gün içinde başvurmuştu. Başvuruda en sık ilk üç şikayet; öksürük, hırıltı ve morarma idi. Yabancı cisim çıkarılan vakaların % 39’ unda (n:36) kronik şikayet mevcuttu. En sık kronik şikayet % 58 (n:21) kuru vasıfta öksürük idi. Yabancı cisim çıkarılan vakaların %55’inde (n:50) posteroanterior akciğer grafisi ve %31’ inde (n:28) fizik muayene normal olarak saptanmıştır. En sık fizik muayene bulgusu ral % 29 (n: 26) ve akciğer grafisinde en sık pozitif bulgu havalanma artışı %29 (n: 26) olarak saptandı. Tüm hastalara bronkoskopi yapıldı. Çıkarılan yabancı cisimlerin %94’ ünün (n:85) organik ve %6’ sının (n:6) inorganik özellikte olduğu görüldü. Organik cisimler en sık %38 (n:32) sağ bronştan ve %26 (n:22) sol bronştan; inorganik cisimler %50 (n:3) sağ bronştan ve %33 (n:2) sol bronştan çıkarıldı. İlk üç gün başvuran vaka sayısı %22 (n:20) iken, bunun %70’ inin (n: 14) kuruyemiş aspirasyonu olduğu tespit edildi. İlk üç gün içinde başvuran yabancı cisim aspirasyonu vakalarının % 20’ si (4/20) normal fizik muayeneye ve % 60’ ı (12/20) normal akciğer grafisine sahipti. İlk üç gün tanı alan vakaların %40’ ında (8/20) kronik şikayet görülürken, üç günden sonra tanı alan vakaların %53’ünde (38/71) kronik şikayetlerin olduğu tespit edildi.SONUÇ: Hastaların önemli bir kısmında fizik muayene bulguları ve akciğer grafi sonuçları normal saptandı. Buna göre; şüphenin ve detaylı bir anamnezin tanıda en önemli ipuçları olduğu aşikardır. Anne eğitimi düşük olan ailelerde vakaların daha geç tanı aldığı, eğitim düzeyi arttıkça bu konuda farkındalığın arttığı görüldü. Üç yaş altı çocuklarda küçük parça oyuncak verilmemesi önerilmektedir. Buna rağmen tam çiğneyemeyen 0-3 yaş grubu çocuklarda anne eğitim düzeyi farketmeksizin en çok kuruyemişin aspire edildiği görüldü. Bu sebeple üç yaş altı çocuklu ailelerde beslenme alışkanlığının ve bu konuda aile eğitiminin mutlaka değiştirilmesi gerekmektedir.