bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Influence of Horizontal Coopetition in Outbound Logistics on the Profitability of Micro and Small Enterprises: A Case of Arusha Handicraft Industry
Authors: Mnzava Twazihirwa Tunzo , Raphael Gwahula , Uiso Hawa
Published: December 2023

This study assessed the influence of horizontal coopetition in outbound logistics on the profitability of micro and small enterprises in the handicraft industry using the Theory of Coopetition and Resource Dependence Theory as theoretical frameworks. The horizontal coopetition in outbound logistics is hypothesized to influence profitability, and the resource interdependence between the MSEs was thought to moderate the influence. A sample of 159 MSEs from a population of 297 MSEs in Arusha, Tanzania took part in the study, using a stratified random sampling method. A survey approach was used to collect the data, which were quantitatively analysed using the moderated multiple linear regression (MLR) model to test the hypotheses. The results before and after moderation revealed that horizontal coopetition in outbound logistics had a positive and significant influence on the profitability of the MSE. After the introduction of the moderator, the resource interdependence had no statistically significant moderation influence in the way horizontal coopetition in outbound logistics influenced the MSE profitability. The study had contextual limitations of generalization even in MSEs engaged in the handicraft industry. More research needs to be done in a rural setting, involving more variables of horizontal coopetition in outbound logistics, and factoring in the MSE attributes as moderators. It is recommended that similar studies be conducted in more tourist areas. More empirical data on horizontal coopetition from industry-specific MSEs are recommended to vindicate what was generated in this study since it would add more understanding and knowledge to the theory of coopetition.
Team Work Practices and Employee Performance in Local Government Authorities in Tanzania
Authors: Mnasi Haji M , Matoka Chacha , Raphael Gwahula
Published: December 2023

This paper examined the effects of team work practices on employee performance of local government authorities in Tanzania. The specific objectives were to; determine the influence of shared vision, employee respect, employee ethics, collective decision, team level trust, intrapersonal skills and team cohesiveness on employee performance in LGAs. The study used multiple regression analysis to test the set hypotheses and construct the model. The study was based on cross-sectional survey design in which the quantitative approach was used to collect and analyse data from 368 employees. Research data was collected using a structured survey questionnaire as a research instrument where both descriptive and inferential statistics were used to arrive at conclusions. The study findings showed that shared vision, intrapersonal skills, trust and cohesiveness had the statistically positive and significant relationship between teamwork practice and employee performance. Further, findings revealed that shared decision, respect and workplace ethics were statistically insignificant. The study concluded that LGAs should create an environment that assists shared decision, respect and workplace ethics since this in turn will increase performance of employees. The study recommends team work practices be considered as part of organisations strategy to improve employee performance.
Challenges of Implementing World Health Organisation Measures on Covid-19 for People with Disabilities in Tanzania
Authors: Kara Nasra
Published: December 2023

Tanzania like other countries was also affected by the COVID-19 pandemic. Following the coronavirus outbreak, Tanzania decided to adopt health control measures from World Health Organisation. Even though the measures were taken, it was more challenging to disabled people. This study intended to examine the challenges that affected disabled people in implementing WHO health measures during the COVID-19 outbreak. The study used a desk review study whereby full-length articles published in academic journals between 2019 to date were reviewed. Data were generated from WHO reports, health reports from Tanzania, online coronavirus news via Google scholar using keywords such as "disabled people," "COVID-19", and "government responses." 48 articles were generated and analyzed using content analysis. The findings revealed that people with disabilities faced challenges in implementing WHO measures even though Tanzania has several laws and regulations to protect people with disabilities. The Ministry of Health, Community Development, Gender, Elderly, and Children in Tanzania needs to use an acceptable form of communication that is user-friendly to disabled people when announcing coronavirus news. Maintaining social distancing is challenging for disabled people. Most of them depend significantly on others, but investing in building health centers specifically for them would help them to socially distance themselves from the mainstream population. Although wearing of face mask is crucial, but transparent face mask is the way to go as this would help those with hearing issues to interpret the lips movement. Health workers need to be trained on how to communicate with disabled people properly. Special lines need to be introduced in every public hospital to assist them in handling emergencies for disabled persons.
Implication of Using Electronic Fiscal Devices on Audit Effectiveness among Small Business Owners of Arusha – Tanzania
Authors: Lubua Edison Wazoel
Published: December 2023

This study evaluated the use of Electronic Fiscal Devices among small business owners based in Arusha City Council – Tanzania. The focus was on the impact of the rate of using Electronic Fiscal Devices on the perceived effectiveness of the audit process. In addition, the study evaluated the impact of demographic variables, that is, the age of respondents, gender, level of education and business experience on the rate of using Electronic Fiscal Devices. Given the constant advocacy of the Tanzania Revenue Authority on the benefits of EFD uses in auditing, it was necessary to validate their assumptions based on the perception of users. In its approach, the study used mixed methods. The sample had 279 respondents. Data analysis was through descriptive and inferential statistics such as ordinal regression and the One-Way ANOVA. Results showed that the age, gender and business experience were not good determinants of the rate of EFD use. The level of education was a good determinant, but, with a reversal impact. Also, the rate of EFD uses among small business owners did not showed its perceived impact on the audit effectiveness. The study concludes that the observed reversal impact of education is a sign that people with a good level of education, may be using their knowledge to facilitate tax evasion. In addition, it concludes that factors other than the rate of EFD use are important to enhance the perception of small business owners on audit effectiveness. The study recommends the increase of EFD use advocacy by the revenue authority. Also, it recommends further studies to factors other than the rate of EFD uses, so as to determine the perception of taxpayers on audit effectiveness.
Relationship between Cost Leadership Strategy and Organizational Performance of Kilimanjaro International Leather Industries Company Limited, Tanzania
Authors: Kanju Robert N. , Isanzu Janeth
Published: December 2023

Due to increased competition which is brought about by liberalization and deregulation, organizations are faced with greater demands to be flexible, responsive and efficient in order to be more competitive. As a result of this, organizations are faced with a lot of challenges in their effort to remain competitive in the market. This study intended to probe the relationship between cost leadership strategy and organizational performance at Kilimanjaro International Leather Industries Company Limited in Moshi Municipal, Tanzania as the case study. In doing this, the study adopted quantitative research design. The sample size for this study was 353 out of 3000 total employees, managers and corporate clients at Kilimanjaro International Leather Industries Company Limited. Simple random sampling technique was custom made within the choice of key informants. The coded data was examined by using descriptive statistics and regression analysis where an alternative hypothesis was accepted. This was completed with the aid of statistical package for social sciences version 20. Therefore, findings vindicated that cost leadership strategy plays significant role in deciding organizational performance. The study concludes that cost leadership strategy has direct relationship to organizational performances. Based on the findings, the study recommended that the manufacturing firms adopt cost leadership strategy as it had been found to have a positive significant effect on performance.
Amalgamated Theory of Microfinance, Microcredit and Empowerment
Authors: Magali Joseph
Published: December 2023

This study examined the application of microfinance, microcredit and empowerment variables in Microfinance Institutions (MFI) studies. The study also evaluated the application of microfinance theory, microcredit theory and empowerment theory to determine if a single theory unifies the concepts of microfinance, microcredit and empowerment. The paper used a systematic literature review methodology and analysed 56 articles to substantiate the theories and their related variables. The review showed that most studies used the terms microfinance and microcredit interchangeably. Moreover, the study exposed that scholar’s link microfinance and microcredit to various forms of empowerment. The assessment further revealed that there were scant studies that have assessed how microfinance and microcredit influenced all empowerment categories. Moreover, studies have not integrated microfinance, microcredit and empowerment into one theory. As a result, this study proposes a unified theory that incorporates microfinance, microcredit and empowerment concepts.
Effects of Maintaining Social Distancing on Travel Intentions During Covid-19: Practical Implications to Tanzania's Tourism Sector
Authors: Kara Nasra
Published: December 2023

Although social distancing rule seem to be the effective measure to reduce the spread of the virus pandemic related diseases, the effectiveness of this rule varied country wise. The main focus of the current study was to analyze studies that have been done addressing relationship between social distancing and visitor's travel intention during COVID-19 and to come up with a practical implication to Tanzania tourism sector. This was a desk review study and only full-length articles published in academic journals, mainly in tourism and hospitality were used. Data for this study was generated from three main tourism database search engines as EBSCOhost, science direct, and Google scholar using keywords such as “social distancing” “tourism” “COVID-19” “intention to travel” “hospitality”. The search retrieved a total of 7 articles. It was reported that perceptions of COVID-19 and the use of non-pharmaceutical intervention did not have an impact on behavioral intention. Individual desire was proved to have a positive effect on behavioral intention. Furthermore, the behavioral intention was negatively influenced by the affective risk and peoples’ emotions. During virus pandemic related diseases Tanzania need to emphasize on the use of technology and seat blocking strategy in transport sector to make sure that social distancing rule is fully maintained.
Unravelling the Relationship between Governance Indicators and Foreign Direct Investment in Tanzania: An Empirical Analysis
Authors: Raphael Gwahula
Published: December 2023

Foreign Direct investment (FDI) is recognized as a significant source of capital inflows that can stimulate economic growth in developing countries. In order to attract and benefit from FDI, governments have implemented various economic reforms and focused on improving governance indicators. This study investigated the causality effect of governance indicators on FDI inflows in Tanzania. The governance indicators examined in this study include; rule of law, regulatory quality, government effectiveness, control of corruption, voice and Accountability, political stability and absence of violence. Before measuring the causality effect between the variables, a stationarity, test was conducted using the Augmented Dickey-Fuller (ADF) test. Then the Granger Causality Test was used to address two-way linkages between variables. The data used in the study was secondary quantitative time series data obtained from the World Bank Worldwide Governance Indicators and the Bank of Tanzania from 1996 to 2021. The findings suggested a long-run causality running from governance indicators to FDI inflows in Tanzania. In the short run, voice and accountability, political stability and absence of violence, government effectiveness, regulatory quality, rule of law, and control of corruption individually influence FDI inflows. Furthermore, the Granger causality test indicates that voice and accountability and political stability and absence of violence Granger cause FDI inflows. The other governance indicators also exhibited significant causality with FDI inflows. These results call for policy makers in Tanzania to focus on strengthening governance framework, ensure accountability, enhance investor protection, ensure political stability, promote the rule of law and prevent corruption in achieving increased FDI for sustained economic growth.
Design of Strategic Planning in Improving Public Sector Organization Performance at TANESCO Morogoro, Tanzania
Authors: Uledi Juma H. , Chachage Bukaza
Published: December 2023

The study was based on the design of strategic planning for improving public sector organizations. The study employed a case study as the research design to examine design of strategic planning on organizational performance in Tanzania. Strategic management theory was applicable in the study because it showed the rationale that influences the relationship between the theory and the problem under study. The collection of data was done using questionnaires and documentary reviews and based on quantitative data analysis.The inferential analysis was used as a method of data analysis to draw a conclusion. The study findings revealed that the data drawn from the case study of TANESCO Main Office indicated that the design of the strategic planning process was positive and significantly correlated with the dependent variable (performance), thus, design of strategic planning is a major part of the wider activities that influence public institutions' performance. The recommendation is that there should be greater effort on the design of strategic planning for the public sector, but there are some barriers that hinder the implementation of the design of strategic planning, like a lack of information concerning strategic planning. Also, employees must participate in the design of strategic planning and others stakeholders.
THE ROLE OF BATHORO KATONG IN SPREADING ISLAM IN PONOROGO
Authors: Mohammad Hafis
Published: December 2023

The thesis entitled The Role of Bathoro Katong dalam Spreading Islam di Ponorogo has three focuses, namely: (1) the origin of Bathoro Katong, the figure of the spread of Islam in Ponorogo; (2) the role of Bathoro Katong in the spread of Islam in Ponorogo; and (3) the conditions before and after Islam entered Ponorogo. The method used in this study is with a literature approach (literatur review), this method is a research using library sources both from research results and books. In literature research, researchers do not have to go directly to the field, because the object of research is libraries (books), documents, archives, and so on. This study consists of four stages, namely: heuristics, verification / criticism of sources, interpretation, and writing history or historiography. From the results of this study, it was concluded that: (1) Bathoro Katong was the son of Brawijaya V from his wife, Princess Bagelan. (2) Bathoro Katong in Islamizing in Ponorogo assisted by Ki Ageng Mirah and Selo Aji, strtategi dahwah through cultural arts, education, marriage, politics and persuasive (while maintaining the value of old traditions). (3) Before Islam entered Ponorogo the community adhered to Hindu-Buddhist teachings, after the development of Islam, the old culture was adapted to Islamic norms.

Keywords: Bathoro katong, Islam, Ponorogo
THE ROLE OF ABDI DALEM IN IMPLEMENTING THE SEKATEN TRADITION IN 2019
Authors: Haris Mustaqim Munandar
Published: December 2023

The purpose of this study was to determine: (1) the process of becoming an Abdi Dalem, (2) the role of Abdi Dalem in the palace environment, (3) the involvement of Abdi Dalem Soldiers and Gamelan in the implementation of Sekaten. The method used in this research is historical with heuristic steps, source criticism, interpretation, and historiography. The results showed that (1) the process of becoming an Abdi Dalem through selection, must be able to speak Javanese well, polite in action, Indonesian citizen, at least 17-45 years old, (2) The role of Abdi Dalem in the Keraton environment is always involved in the implementation of Sekaten , being a guard and cultural supporter in the palace, (3) the involvement of Abdi Dalem Soldier and Gamelan in the implementation of Sekaten, Abdi Dalem Prajurit acting as a guard in the implementation of Miyos Dalem, Kundor Gongso while Abdi Dalem Gamelan prepares the completeness of Miyos Dalem and Kundor Gongso arts.
HISTORICAL DEVELOPMENT OF THE ENTRY OF ISLAM IN EUROPE
Authors: Adissa Rahmasari
Published: December 2023

This study aims to: (1) explain how the history of the entry of Islam in Europe, (2) analyze the transmission of knowledge to Europe and (3) analyzes the influence of Islamic civilization in Europe. The results of this study indicate that (1) Spain is the main place for the spread of Islam in Europe, (2) in transmission there are places and processes that influence Western thought and science by Islamic thought and science, namely: Andalusia, Sicily, the Crusades, (3) The influence of Islamic civilization has an important role in various fields, one of which is the field of Science. The influence of Islamic Civilization on the Western World can be divided into two types, namely Natural Sciences and Social Sciences.
THE POSITION OF WOMEN IN THE POLITICAL FIELD: IN THE ISLAMIC VIEW OF THE TIME OF THE PROPHET MUHAMMAD SAW
Authors: Erika Amanda
Published: December 2023

This study aims to: (1) explain the position of women in politics in the Islamic view of the time of the Prophet Muhammad, (2) analyze the equality between women and men, (3) analyze the rights of women's involvement in politics from an Islamic perspective. The author uses historical research methods consisting of stages of source collection, source criticism, interpretation, and historiography. The results showed that (1) the existence of women began to receive special attention when the Prophet Muhammad SAW was sent and proved by the presence of Islam, (2) women at the time of the Prophet Muhammad SAW had brought female figures to be role models of all time such as Khadijah, Aisyah, Hafsah, Al-Hawla al Attharah and Zainab bin Jahsy and others who participate in the economic, education, business and health sectors, (3) Islam is the foremost religion in efforts to free the shackles of the tyranny of slavery, equality of rights and has never given any prestige to one another. gender only. Islam was born as a religion that spreads love and affection for everyone.
SKLLAVËRIA NË TERRITORET SHQIPTARE GJATË ANTIKITETIT TË VONË DHE MESJETËS SË HERSHME
Authors: Muhaj Ardian
Published: December 2023

Skllavëria përbën një dukuri të historisë botërore që ka prekur të gjithë kontinentet, ndonjëherë në të njëjtën kohë, apo njëri pas tjetrit.1 Statusi i skllavit në shoqërinë romake ishte i tillë sa që nuk mjafton të thuhet se ishte statusi më i ulët shoqëror, pasi skllavi nuk konsiderohej as si pjesë e shoqërisë, por në të gjitha rastet edhe ligjërisht i bashkëngjitej kafshës së punës. Disa shekuj më vonë, ky status kishte mbetur i njëjtë, dhe skllavi vazhdonte të konsiderohej si një plaçkë apo mjet pune. Burimet e skllavërisë në Antikitet dhe Mesjetë ishin të shumta, por mbizotëronte skllavërimi si pasojë e luftërave dhe konflikteve të ndryshme. Çështja e skllavërisë ndër ilirët ka zënë një vend fare të pakët në studimet e autorëve të ndryshëm mbi historinë e trojeve të stërlashta shqiptare, megjithëse skllavëria në Antikitet ka qenë një nga institucionet më të rëndësishme të strukturës shoqërore e lidhur direkt me mënyrën e marrëdhënieve të prodhimit. Zhvillim dhe përmasa të tjera mori fenomeni i skllavërisë me nisjen e dyndjeve të popujve që jetonin jashtë kufijve të perandorisë romake, duke ndikuar drejtpërdrejt në gjendjen e popullsisë që më pas do të përballet me epokën e Mesjetës së Hershme.
KUVENDET NDËRBALLKANIKË TË KUÇIT (1614)
Authors: Tetaj Luan
Published: December 2023

Krahina e Kuçit në shekujt e mëhershëm i përkiste trevave shqiptare,sot rajon në pjesën lindore në Malin e Zi, me fisin e saj historik. Krahinae Kuçit shtrihet nga lumi Cijevna dhe kufiri në mes të Shqipërisë dheMalit të Zi në lindje, deri në lumin Moraçë dhe degën e tij Malla Rijekanë perëndim, pastaj prej majave të larta të malit Koma në veri deri nërrafshinën e Zetës rreth Podgoricës në jug.
VEPRIMTARIA KOMBËTARE E DIASPORËS SHQIPTARE NË SHTETET E BASHKUARA TË AMERIKËS (SHBA) GJATË VITEVE 1912 - 1924
Authors: Kadria Sali
Published: December 2023

Ideologjia nacionaliste u shfaq më vonë në mesin e shqiptarëve të SHBA, krahasuar me nacionalizmat e diasporave të tjera ballkanike në këtë vend. Megjithëkëtë, nacionalistët e diasporës shqiptare dhanë një ndihmesë të madhe për forcimin e identitetit kombëtar shqiptar dhe në ndërtimin e shtetit shqiptar. Prandaj, studimi i këtij lloji nacionalizmi ka rëndësi, përderisa shoqëritë jashtë vendit, ishin “terren i përshtatshëm për zhvillimin e nacionalizmit”. Hulumtimi i mënyrës së formimit, organizimit, përbërjes, ideve dhe veprimtarisë së nacionalizmit shqiptar në Amerikë, dëshmon modelin se si është formuar nacionalizmi në mesin e diasporës shqiptare.
FILLESAT E LUFTËS SË PARË BOTËRORE
Authors: Nathanaili Petrit
Published: December 2023

Diskutimet rreth origjinës, përmasave dhe pasojave të Luftës së Parë Botërore (LPB) mbeten ende të gjalla tek gjenerata e re e historianëve dhe studiuesve të çështjeve ndërkombëtare. Ato ndër të tjera janë të nxitura edhe nga hulumtimet gjithnjë e më të shumta nëpër arkiva historike në vendet pjesëmarrëse të LPB. Edhe pas 100 vitesh të mbarimit të kësaj lufte, këto diskutime nuk duken se po zbehen, përkundrazi gjallojnë fort mes studiuesve të ndryshëm. Një shekull pas shpërthimit të “Luftës së Madhe”, nuk ekziston ende një konsensus i plotë në mesin e historianëve në lidhje me origjinën e konfliktit, më i madhi që kish parë deri atëherë Evropa dhe bota. E thënë ndryshe, diskutimet historiografike nuk janë mbyllur dhe interpretime të reja, të mbështetur dhe në zbulime të "burimeve të reja" arkivore, mbeten ende të mprehta midis historianëve.
“ARMIK I PUSHTETIT POPULLOR” QË SHKENCËRISHT “PUNON PËR NE”: SHTETI KOMUNIST DHE STUDIUESI EQREM ÇABEJ (1944-1954)
Authors: Dushku Ledia
Published: December 2023

Marrëdhëniet e regjimeve totalitare me intelektualin janë bërë shpeshobjekt diskutimesh në rrethet e studiuesve. Duket sikur ky raportpërvijohet në dy kahe të kundërta, ku intelektuali duhet të zgjedhë midistë qenit “njeri i oborrit” ose “disident”, pa pasur rrugë të mesme. Por, nëdiktaturat komuniste ekziston koncepti i “artit të të mbijetuarit”, i cili nukështë gjë tjetër veçse një kombinim i nënshtrimit të kalkuluar, kritikës sëvetëkontrolluar, mbajtjes taktike të një profili të ulur dhe përdorimit meinteligjencë e pa zhurmë të mundësive që mund të të krijohen. Në këtëmënyrë pranimi i kontratës sociale të regjimit komunist, jo gjithmonë ebën intelektualin “njeri të oborrit”.
ALAIN DUCELLIER
Authors: Xhufi Pëllumb
Published: December 2023

Këto ditë u nda nga jeta prof. Alain Ducellier, historian francez, bizantolog e albanolog ndër më të shquarit e shek. XX. Alain Ducellier u formua në shkollën e mjeshtrit të madh të studimeve bizantine, Paul Lemerle, dhe për shumë vjet drejtoi Institutin e Studimeve Bizantine në Universitetin Le Mirail të Toulouse-s. Është autor i më se 20 monografive dhe i një numri shumëfish artikujsh shkencorë mbi Bizantin e botën bizantine, përkthyer e botuar në disa gjuhë e në revistat më të njohura shkencore të specializuara. Solli një qasje të re metodologjike në këto studime, duke u nisur nga periferitë për të shkuar drejt qendrës së Perandorisë duke i kushtuar një vëmendje, deri atëherë të munguar, provincave bizantine. Kështu, falë njohjes sovrane të gjuhëve e të kulturave të të gjithë popujve të përfshirë në Perandorinë Bizantine, Ducellier zbuloi dhe tregoi historitë “arabe”, “sllave”, “greke”, “italiane” e sidomos “shqiptare” të asaj Perandorie.
MBI CAKTIMIN E KUFIRIT NDËRMJET SHQIPËRISË DHE GREQISË
Authors: Gurakuqi Romeo
Published: December 2023

Caktimi i kufirit politik në mes shtetit të fundit ballkanik të lindur nga shpërbërja e Turqisë europiane në vitin 1913, Principatës së Shqipërisë me Mbretërinë e Greqisë, ka qenë problem i mirëfilltë i fushës së politikës së jashtme, që ka implikuar jo vetëm palët e interesuara, por edhe Fuqitë e Mëdha. Kemi të bëjmë me një marrëdhënie të vështirë në mes dy kombeve, që do të përsëritet në forma të ndryshme, pas çdo krize ballkanike dhe botërore për gati 100 vitet që pasojnë në shek. XX.
Shtetëzimi i shkollave private greke dhe reagimi i minoritetit
Authors: Meta Beqir
Published: December 2023

Në këtë artikull synohet që të jepet një pasqyrim i qartë dhe ipërmbledhur i çështjes së shtetëzimit të shkollave private greke ngashteti shqiptar në vitet 1930, i qëndrimit të minoritetit grek si dhe ishtetit grek ndaj kësaj çështjeje. Që në krye të artikullit, autori sqaronse mbyllja nga qeveria shqiptare e shkollave private, nuk drejtohejkurrsesi kundër minoritetit grek në Shqipëri, por synimi i shtetitshqiptar ishte që të pengonte ndërhyrjen dhe presionin në rritje tëqeverisë italiane, por njëherësh edhe të disiplinonte arsimin nëminoritetin grek, të eliminonte ndërhyrjen e hapur greke në këtoshkolla dhe në zonën e minoritetit, veçanërisht, propagandënantishqiptare që zhvillonin mësuesit e paguar nga Greqia. Pasankesës së paraqitur nga grekët në Lidhjen e Kombeve dhe nëGjykatën e Hagës, kjo çështje merr një drejtim tjetër, dhe autori arrinnë përfundime të rëndësishme lidhur me qëndrimin që mbajti qeveriashqiptare.
KONTRIBUTI I ARKEOLOGJISË NË IDENTIFIKIMIN E FORTIFIKIMEVE TË PERIUDHËS SË SKËNDERBEUT NË RAJONIN E DIBRËS
Authors: Bunguri Adem
Published: December 2023

Një aspekt i rëndësishëm i punës studimore për të hedhur më shumë dritë mbi epopenë skënderbejane, është vendosja e korrelacioneve adekuate midis burimeve historike dhe atyre arkeologjike. Kjo gjë kërkon padyshim kryerjen e kërkimeve arkeologjike në kalatë, fortifikimet apo strukturat e tjera që kronologjikisht i referohen periudhës në shqyrtim. Edhe pse është fjala vetëm për një periudhë 25-vjeçare (1443-1468), pra kohësisht mjaft të kufizuar dhe në terma arkeologjik vështirë e identifikueshme, çelësi i zgjidhjes, është studimi më i thelluar i burimeve arkeologjike dhe gjeografisë historike, si dhe bashkëpunimi midis studiuesve të arkeologjisë dhe atyre të historisë mesjetare.
PROF. DR. ADEM MEZINI (1941-2020)
Authors: Verli Marenglen
Published: December 2023

Më 22 dhjetor 2020 u nda nga jeta në moshën 80-vjeçare pedagogu, studiuesi dhe kolegu ynë i nderuar, prof. dr. Adem Mezini.Në auditorët e universiteteve shqiptare nuk do të kumbojë më drejtpërdrejtë fjala polivalente e këtij historiani karizmatik, prof. dr. Adem Mezini. Ai fizikisht ndërroi jetë, por vepra e tij e shumanshme, e mishëruar si korpus tekstesh, punimesh monografike e artikujsh shkencorë, si fjalë e ngrohtë profesionale me studentët e kolegët, si personalitet me virtytet më të arrira, do të rrezatojë gjithnjë jo vetëm në mjediset universitare e institucionet studimore, por edhe më gjerë në shoqërinë shqiptare.
FITIM RIFATI: KOSOVA GJATË LUFTËS SË PARË BOTËRORE 1914-1918, Instituti i Historisë-Prishtinë, Prishtinë: 2019, 410 f.
Authors: Rifati Fitim
Published: December 2023

Kolanës së studimeve albanologjike iu shtua edhe botimi Kosova gjatë Luftës së Parë Botërore 1914-1918, Instituti i Historisë-Prishtinë, 2019 me autor studiuesin dr.Fitim Rifati. Kjo monografi është konceptuar në gjashtë kapituj.Në kapitullin e parë autori ka trajtuar situatën politike të Kosovës në prag të Luftës së Parë Botërore (1913-1914). Kjo i shërben lexuesit për ta njohur atë me kontekstin e zhvillimeve historike. Ai ka trajtuar hollësisht gjendjen e kësaj treve nën administrimin serbo-malazez nga vitet e Luftërave Ballkanike deri në qershor të 1914-ës. Në këtë kapitull analizohen politikat antishqiptare të fqinjëve ballkanikë ndaj popullsisë shqiptare të Kosovës dhe përpjekjet e saj për të organizuar një kryengritje të armatosur. Autori sjell fakte dhe dëshmi interesante, të cilat flasin për numrin e viktimave dhe të shpërngulurve drejt Perandorisë Osmane. Represioni i autoriteteve serbo-malazeze konstatohet jo vetëm në aspektin e eleminimit fizik dhe dëbimit të shqiptarëve me dhunë, por edhe në aspektin ekonomik, fiskal, demografik dhe arsimor.
DORЁHEQJA E DETYRUAR E ENVER HOXHЁS SI KRYEMINISTЁR I RPSH-SЁ DHE KREDIA E PARË KINEZE AKORDUAR SHQIPËRISË, 1954
Authors: Boriçi Gjon
Published: December 2023

Burimet historike në lidhje me Shqipërinë e periudhës së Luftës së Ftohtë vijojnë gjithnjë të na surpizojnë. Duke qenë se marrëdhëniet me Kinën kanë qenë prej afro një dekade në fokusin e studimeve të mia, përmirësimi i vazhdueshëm i njohurive personale në lidhje me këto marrëdhënie, mbetet gjithnjë pasion. Zbulimi i fakteve të reja lidhur me këtë periudhë më shtyu që të rishikoj disa nga tezat e mia në lidhje me marrëdhëniet shqiptaro-kineze, për të cilat kam shkruar edhe më herët. Në këtë artikull, jam përqendruar në një vit kritik përsa i përket zhvillimeve politike të brendshme dhe ndёrkombёtare dhe personalisht Enver Hoxhës dhe fatit të fillimit tё afrimit të plotë të Shqipërisë së udhëhequr prej tij me Republikën Popullore të Kinës [më tej: RPK].
LEZHA GJATË PERIUDHËS SË ANTIKITETIT
Authors: Malaj Edmond
Published: December 2023

Lezha shtrihet në veriperëndim të Shqipërisë midis ultësirës sëShkodrës dhe Bregut të Mates. Vendndodhja e saj midis kryeqytetit tëvendit, Tiranës (rreth 55 km larg) dhe qytetit më të madh verior,Shkodrës (rreth 35 km larg) e bëjnë atë sot një qendër të rëndësishmetransite. Qyteti, i cili në pamje të parë duket i ri, është shumë i lashtë,madje edhe në periudhatprehistorike janë gjeturgjurmë banimi. Në Antikitet,Lezhën e quanin Lissos nëperiudhën helene, dhe Lissusnë periudhën romake.Sipër këtij qyteti qëndronkështjella, e cila ngrihetmbi një kodër shkëmbore tëlartë 200 m me formëkatërkëndëshe. Kjo kështjellëështë shumë e vjetër. Lezhapra, është një ndër qytetet mëtë lashta të trojeve shqiptareqë ka mbijetuar dhe ka vazhdimësi deri në ditët tona. Nën të, pranë lumitDrin fillon e shtrihet qyteti, i cili sot është zmadhuar me lagje të reja dhe ika kaluar shumë përmasat që ka pasur në gjysmën e shek. XX. Kjoshtrirje e qytetit ka ndodhur shumë shpejt sidomos në 30 vjetët e fundit.Në këtë artikull do të bëhet fjalë për historinë e qytetit në Antikitetdhe do të përdoret kryesisht emri “Lisos”, për periudhën helene, dhe“Lisus” për periudhën romake. Për këto jam bazuar qoftë në të dhëna qëmunda të gjej tek autorë të ndryshëm, si të huaj ashtu edhe vendas, qoftënë punime arkeologjike, të cilat e plotësojnë kuadrin historik. Autorët,tek veprat e të cilëve përmendet Lezha, janë të shumtë por më poshtë popërmend vetëm disa prej tyre.
PRANIA DHE VEPRIMTARIA E KLERIT SHQIPTAR NË RAGUZË GJATË MESJETËS
Authors: Malaj Edmond
Published: December 2023

Gjatë Mesjetës së Vonë (shek. XIV-XV), por edhe më parë gjatë shek. XIII, kemi një prani gjithnjë e më të shpeshtë të klerikëve katolikë shqiptarë në trojet e Republikës së Raguzës. Klerikët shqiptarë i gjejmë nëpër manastire, famulli, katedrale dhe nëpër kisha të ndryshme, qoftë në ato më të rëndësishmet apo në ato më pak të rëndësishme. Madje, priftërinjtë shqiptarë depërtojnë edhe në rangjet më të larta brenda vetë Kryeipeshkëvisë së Raguzës, ku në vitin 1383 kemi të dokumentuar si kryeipeshkëv të Raguzës, Andrean nga Durrësi. Në gjysmën e dytë të shek. XIV, numri i klerikëve katolikë shqiptarë bëhet akoma edhe më i madh dhe kjo bie menjëherë në sy nëpër dokumentet e kohës.
KONCEPTE TË ELITËS DREJTUESE TË SHQIPËRISË STALINISTE MBI INTEGRIMIN EVROPIAN
Authors: Nathanaili Petrit
Published: December 2023

Pas Luftës së Dytë Botërore regjimi politik në Shqipëri u formësua sipas modelit sovjetik të qeverisjes të frymëzuar nga marksizëm-leninizmi. Në shkencat politike, marksizmi-leninizmi konsiderohet si ideologjia zyrtare e shtetit sovjetik dhe e të gjitha partive komuniste besnike ndaj Stalinit dhe pasardhësve të tij. Marksizmi dhe leninizmi sipas një përcaktimi më konkret nuk është as marksizëm e as leninizëm, as sintezë filozofike, por një term artificial që Stalini e përdori personalisht kur u botua për herë të parë më 1938 Historia e Partisë Komuniste të BS (Bolshevike), për të përcaktuar se çfarë është komunizmi dhe çfarë nuk është komunizmi. Mund të thuhet se marksizmi është teoria dhe komunizmi praktika - ose ndryshe që të dyja janë përzierje te ndërlikuara të teorisë dhe praktikës.
NDIKIMI I LUFTËS SË VLORËS NË ZHVILLIMET E BRENDSHME NË SHQIPËRI
Authors: Meta Beqir
Published: December 2023

Lufta e Vlorës u zhvillua në një moment kyç dhe dramatik për fatet e ekzistencës së një Shqipërie të pavarur dhe të rikrijimit të shtetit shqiptar.Fillimi dhe zhvillimi i kësaj lufte mund të portretizohen me shprehjen: në kohën, në vendin dhe në mënyrën e duhur.E kombinuar edhe me një sërë rrethanash ndërkombëtare të favorshme, analiza e të cilave nuk është objekt i kësaj kumtese, ajo së bashku me Kongresin e Lushnjës ndryshoi rrjedhën e zhvillimeve ndërkombëtare të çështjes shqiptare, duke rikthyer sërish në rendin e ditës, rinjohjen e pavarësisë së Shqipërisë dhe të shtetit kombëtar shqiptar.
SHABAN POLLUZHA DHE REVOLTA E DRENICËS
Authors: Verli Marenglen
Published: December 2023

Shaban Polluzha spikat në konstelacionin e atdhetarëve të kombit shqiptar të të gjitha kohërave. Ai diti të orientohej drejt dhe të kishte si pikë referimi në rrugën e jetës së tij jo të shkurtër, rreth 75-vjeçare, aspiratat e kombit dhe, në finalen e veprimtarisë së tij, u sakrifikua pikërisht për to.
REFORMA ARSIMORE E VITIT 1933: MBYLLJA E SHKOLLAVE PRIVATE DHE ACARIMI I RAPORTEVE ME KLERIN KATOLIK DHE VATIKANIN
Authors: Bello Hasan
Published: December 2023

Një konflikt i ri mes qeverisë shqiptare, klerit katolik dhe Vatikanitfilloi kur Mbreti Zog mori një varg masash, të cilat, ripohonin linjën epavarësisë dhe ishin në të njëjtën kohë një kundërvënie ndaj diktatititalian. Në shtypin e kohës shpërtheu një fushatë kundër shkollaveprivate, duke kërkuar që ato të organizoheshin dhe të drejtoheshin vetëmnga shteti. Sipas këtyre shkrimeve shkolla e shtetit duhej të ishte e vetmjavatër e formimit të njëtrajtshëm kombëtar të brezave, ku do të qëndroninpranë e pranë fëmijë të të gjithë shtresave dhe besimeve. Ndërsa shkollate huaja shikoheshin si përçuese të influencave të shteteve fqinjë dhe sinjë rrezik për unitetin kombëtar. Sipas një raporti të hartuar nga Ministriae Arsimit konsekuenca e kësaj gjendjeje tek këto shkolla dalëngadalëishte veshur me një autoritet të pavarur me të cilin justifikoheshin përzbatimin e programit dhe të sistemeve antipedagogjike shpesh nëkundërshtim me ato të shkollës shtetërore si dhe me ndihma të huaja. Më10 prill 1933, një grup deputetësh i paraqitën Parlamentit një mocion përndryshimin e disa neneve të Statutit Themeltar midis të cilëve edhe dyneneve që kishin të bënin me shtetëzimin e shkollave private dhemonopolizimin e arsimit nga shteti. Në mbledhjen e 10 dhe 11 prillit1933, Parlamenti ndryshoi nenin 206 të Kushtetutës, sipas të cilit, mësimidhe edukimi i shtetasve shqiptarë do të ishte një e drejtë ekskluzive eshtetit. Ai jepej vetëm ndër shkollat dhe institutet shtetërore sipas ligjit,arsimi fillor për të gjithë shtetasit shqiptarë bëhej i detyrueshëm dhe jepejfalas. Shkollat private, të çdo kategorie, që kishin vepruar deri në këtë periudhë mbylleshin. Në relacionin e Parlamentit lidhur me ndryshimin enenit 206 shkruhej se shkollat private nuk kishin përmbushur kondita tëtilla si: që burimi i mjeteve të tyre të ishte i siguruar dhe i pajtueshëm meqëllimin e shkollës shtetërore; që personeli edukues të ishte i zgjedhurprej çdo ndjesie që ishte në kundërshtim me kriteret e shtetit dhe meparimet e edukatës kombëtare, që brezi i ri duhet të zbatonte; që tëndihmonin shtetin, duke hapur shkolla në ato vende në të cilat ai nukkishte mundësi t’i hapte vetë.
DOKUMENTE NË LIDHJE ME KLERIKËT SHQIPTARË NË SHËRBIM TË PELEGRINAZHIT GJATË KOHËS SË MURTAJËS NË VITET 1348-1350 NË RAGUZË
Authors: Malaj Edmond
Published: December 2023

Burimi: Acta et Diplomata res Albaniae Mediae Aetatis illustrantia. Collegerunt et digesserunt Dr. Ludovigus de Thallóczy, Dr. Constantinus Jireček ed Dr. Emllianus de Sufflay. Volumen II (Annos 1344-1406 conteniens Vindobonae MXMXVIII. Typis Adophi Holzhausen, dokument nr. 47, f.14-16)
REAGIMI I KLERIT KATOLIK DHE VATIKANIT NDAJ MIRATIMIT TË KODIT TË RI CIVIL NË VITET 1928-1929 (SIPAS BURIMEVE DIPLOMATIKE ITALIANE)
Authors: Bello Hasan
Published: December 2023

Në kuadër të reformave me karakter oksidental, por edhe për nevojat emergjente me të cilat po përballej shoqëria shqiptare në vitet 20-të, ishte parë e domosdoshme që të ngrihej një grup pune me juristë të afirmuar, për të hartuar një Kod të ri Civil. Ky shihej si një projekt emancipues, i cili do ta fuste popullin shqiptar në rrugën e zhvillimit evropian dhe do të shkëpuste përfundimisht ndikimin e legjislacionit osman. Aplikimi i Mexhelesë (Kodit Civil Osman), tashmë konsiderohej i tejkaluar. Ndërtimi i një aparati shtetëror modern, nën shembullin e vendeve evropiane, nuk mund të kuptohej pa hartimin e një korpusi juridik bashkëkohor.
VEPRAT E PARA TË MЁDHA TË NDЁRTUARA NЁ SHQIPЁRI ME KREDITЁ KINEZE (1963 - 1965)
Authors: Boriçi Gjon
Published: December 2023

Gjysma e parё e viteve '60 tё shekullit XX, ishte domethёnёse nё marrёdhёniet shqiptaro-kineze. Pas braktisjes sё miqёsisё tё "pathyeshme" me Bashkimin Sovjetik [mё tej: BS], epublikёs Popullore tё Shqipёrisё [mё tej: PSH] i kishte mbetur ku të mbёshtetej ekonomisht vetёm epublika Popullore e Kinёs [mё tej: PK]. Siç e kam nёnvizuar edhe nё artikujt e tjerё tё botuar nё revistёn "Studime historike", lidhur me marrёdhёniet shqiptaro-kineze, nё njё periudhё pesёmbёdhjetё vjeçare (1961-1975), RPSH mori nga RPK mbështetje të madhe financiare me anë të kredive me interesa favorizuese. Nё kёtё artikull, do tё ndalem tek njё hark kohor dyvjeçar pёr tё sjellё nё vёmendjen e studiuesve dhe lexuesit tё interesuar pёr kёtё fushё, informacione tё reja qё kanё tё bёjnё me mënyrën sesi Kina i dha Shqipërise kredi pёr tё ndёrtuar vepra tё mёdha industriale dhe pёrse kёto vepra ishin të papёrballueshme ekonomikisht nga ana e Shqipёrisё.
Nga të mandatuar në kohë lufte, në të zgjedhur në periudhë paqeje: Një qasje krahasuese e tipareve të përfaqësimit në Kuvendin Kombëtar të Vlorës dhe Parlamentin e vitit 1921
Authors: Dushku Ledia
Published: December 2023

Artikulli “Nga të mandatuar në kohë lufte, në të zgjedhur në periudhë paqeje: një qasje krahasuese e tipareve të përfaqësimit në Kuvendin Kombëtar të Vlorës dhe Parlamentin e vitit 1921” ka si qëllim të shpjegojë e krahasojë tiparet e përfaqësimit të shqiptarëve në dy momente kyçe, fillimisht në Kuvendin Kombëtar të Vlorës e mandej në zgjedhjet e vitit 1921. Jo rastësisht si pikënisje është marrë Kuvendi i Vlorës, sepse aty u formësua modeli me dy boshte kryesore mbi të cilat do të duhej të përvijohej edhe në të ardhmen përfaqësimi i shqiptarëve. Zgjedhjet parlamentare të vitit 1921 janë të parat e këtij lloji në historinë e shtetit shqiptar, të mbajtura në periudhë paqeje, prej të cilave doli një parlament i tipit klasik. Artikulli ka një qasje paralele-krahasimore, sa historike aq edhe juridike, midis këtyre dy momenteve të rëndësishme në historinë e shtetformimit shqiptar, duke synuar t’i japë përgjigje pyetjeve: Cilat ishin veçoritë e përfaqësimit të shqiptarëve në Kuvendin e Vlorës? Duke qenë se veproi në kushte të jashtëzakonshme lufte, si u mandatuan delegatët e tij? Si u zbatua modeli i përfaqësimit, i krijuar në Kuvendin e Vlorës, në rastin e zgjedhjeve të vitit 1921? Cilat shtylla të këtij niveli përfaqësimi hasën vështirësi, duke mos u zbatuar ose rimodeluar?
KRYENGRITJA E MIRDITËS E VITIT 1921 DHE ÇËSHTJA KOMBËTARE SHQIPTARE NË OPTIKËN E DIPLOMACISË BRITANIKE
Authors: Kadria Sali
Published: December 2023

Në fillim të vitit 1921, qeveria jugosllave vazhdonte presionin politik dhe ekonomik ndaj Shqipërisë. Përmes kësaj politike, ajo synonte të arrinte disa objektiva të rëndësishëm: ndryshimin ose të paktën “ndreqjen” e kufirit shqiptaro-jugosllav në favor të Mbretërisë Serbo-Kroato-Sllovene, largimin e plotë të trupave italianë nga Shqipëria si dhe detyrimin e qeverisë shqiptare që të pranonte një sistem doganor të përbashkët. Çështja e fundit, ishte një prej pikave kryesore të marrëveshjes së arritur më herët me Esat Pashën.
DEPUTETËT OPOZITARË PËRBALLË NDËRTIMIT TË “SHTETIT TË DIKTATURËS SË PROLETARIATIT”
Authors: Boçi Sonila , Kaba Hamit
Published: December 2023

Heqja e mandatit, arrestimi, dënimi dhe ekzekutimi i një grupideputetësh të Kuvendit Popullor në vitin 1947, vetëm një vit pasi kykishte marrë mandatin për të ushtruar veprimtarinë e tij, është një ngangjarjet më tronditëse të historisë së komunizmit në Shqipëri. Ajodëshmoi vullnetin e drejtuesve më të lartë të PKSH-së për të mos lejuarasnjë hapësirë lirie në vend. Si e tillë është një nga gurët kilometrikë nëprocesin e instalimit të diktaturës së proletariatit. Shumë është folur dheshkruar për këtë ngjarje, por ende nuk mund të thuash se historia e tyre etrishtë është zbardhur plotësisht. Qëllimi i këtij artikulli është të hedhëdritë mbi rrugëtimin e këtyre personaliteteve, që nga përfshirja e tyre nëlistat e përfaqësuesve të Frontit Demokratik në Asamblenë Kushtetuese,deri në dënimin e tyre. Ai, gjithashtu, do të përpiqet të shpjegojëkontekstin historik të brendshëm dhe të jashtëm që ndikoi në arrestimindhe dënimin e deputetëve të Kuvendit Popullor.
KREDIA E FUNDIT KINEZE PЁR SHQIPЁRINЁ (1974-1975) - PRELUD I PRISHJES SЁ MARRЁDHЁNIEVE MES DY VENDEVE. DILEMAT SHQIPTARE NЁ MARRЁDHЁNIET ME KINЁN
Authors: Boriçi Gjon
Published: December 2023

Gjysma e parё e viteve '70 tё shek. XX ishte dinamike pёrsa i pёrket marrёdhёnieve ndёrkombёtare dhe ndryshimeve qё ndodhёn nё Evropё dhe nё botё. Shqipёria komuniste vijonte tё kishte marrёdhёnie tё ngushta vetёm me Kinёn e madhe. Pas vizitёs sё presidentit amerikan Riçard Nikson (Richard Nixon) nё Pekin, nё shkurt tё vitit 1972, Tirana zyrtare kishte filluar tё mbante njё qёndrim tё ftohtё nё marrёdhёniet me Kinёn. Madje, Enver Hoxha nuk kishte ngurruar ta quante vizitёn e Niksonit si tradhti ndaj marksizёm-leninizmit, duke u shprehur nё ditarin e tij pёr Kinёn: "Kinezёt kanё devijuar ashtu si Hrushovi".
PROBLEMATIKA SHQIPTARO-KINEZE NË INFORMACIONET E DIPLOMATËVE SHQIPTARË (1971-1977)
Authors: Boriçi Gjon
Published: December 2023

Marrëdhëniet shqiptaro-kineze në vitet '70 fituan një specifikë të veçantë. Duke qenë se ishte i vetmi vend aleat që i kishte mbetur Shqipërisë, marrëdhëniet ndërmjet dy vendeve në sytë e publikut dukeshin mjaft të mira. Megjithatë, nga hulumtimi i kujdesshëm i arkivave në Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe në Arkivin Qendror të Shtetit nё Tiranё, relacionet e shumta që kanë dërguar diplomatët shqiptarë jo vetëm në Kinë, por edhe nga vende të tjera ku shërbenin në Evropë dhe në botë, gjërat nuk ishin aq të thjeshta. Udhëheqja komuniste shqiptare tjetër panoramë i paraqiste publikut shqiptar ndërkohë që diplomatëve të saj, kur ishte fjala për marrëdhëniet ndërmjet dy vendeve, u jepte udhëzime të ndryshme.
MBI DISA ÇËSHTJE TË ADMINISTRIMIT POLITIK DHE FINANCIAR TË TERRITORIT TË SHQIPËRISË TË OKUPUAR NGA AUSTRO-HUNGARIA GJATË VITEVE 1916-1918
Authors: Kadria Sali
Published: December 2023

Çështja e pranisë austro-hungareze në Shqipëri gjatë viteve 1916-1918, është trajtuar nga studiues shqiptarë dhe të huaj. Në këto studime ka pika takimi, por njëherësh edhe këndvështrime të ndryshme mbi karakterin e pranisë së Austro-Hungarisë në Shqipëri, si dhe për rolin dhe kontributin e saj në këto vite. Për këtë periudhë historike, krahas studiuesve shqiptarët huaj si, Tamara Scheer dhe Kurt Gostentschnigg. ndër të tjera kanë identifikuar edhe aspekte pozitive të ndikimit që pati Austro-Hungaria, për zhvillimin e shqiptarëve si në rrafshin kulturor dhe atë politik.
JOSIP BROZ TITO DHE STATUSI I KOSOVËS 1967-1974
Authors: Krasniqi Memli
Published: December 2023

Në kujtesën kolektive të shqiptarëve në Jugosllavi, periudha midis viteve 1944-1966, kujtohet si kohë e “sundimit” të Aleksandër Rankoviçit, ish ministrit të Punëve të Brendshme dhe nënkryetarit të Presidiumit të Republikave Federative të ish Jugosllavisë. Gjatë kësaj periudhe shqiptarët janë vrarë, burgosur dhe janë shpërngulur në masë për në Turqi. Për më tepër, autoritetet serbo-malazeze,në kundërshtim me parimet e ideologjisë komuniste mbi barazinë kombëtare dhe sociale, ndonëse formalisht lejonin përdorimin e kufizuar të gjuhës shqipe, që ata e quanin me përbuzje “shiptarski”, përndiqnin dhe burgosnin çdo intelektual shqiptar. Mirëpo rënia e Aleksandër Rankoviqit dhe UDB-së (Sigurimi i Brendshëm Shtetëror) së kontrolluar nga serbët dhe malazezët, pikësëpari erdhi si produkt i kundërthënieve ndërmjet dy koncepteve politike: atij hegjemonist dhe centralist serb dhe atij kroato-slloven, për më shumë decentralizim, si në sferën ekonomike, ashtu edhe në atë politike, pra për më shumë autonomi dhe autorizime për njësitë federale. Natyrisht, fakti që Kryetari i vendit, Josip Broz Tito, përgjohej, përshpejtoi organizimin e Plenumit të Brioneve më 1966, në të cilën Aleksandër Rankoviçi dha dorëheqje nga të gjitha funksionet. Ndërsa politika represive e UDB-së, sidomos kundër shqiptarëve, i shërbeu Titos për të bindur opinionin publik jugosllav, e posaçërisht atë serb, mbi përmasat e keqpërdorimit të këtij shërbimi.
KOSOVA NË KUADRIN E PRINCIPATËS SË BALSHAJVE
Authors: Muhadri Bedri
Published: December 2023

Në vitin 1371, me rënien e mbizotërimit sundues të serbëve në trojet arbërore, u krijuan formacione politike të rëndësishme nga fisnikët arbër (shqiptarë) në trevat ku zotërohen nga ata. Kështu në trevat arbërore në veri u formua principata e Balshajve me qendër qytetin e Shkodrës. Principata e Balshajve bëhet formacion shtetëror feudal me rol të rëndësishëm politik në trojet e Arbërisë së Epërme në fillim të viteve 60-të të shek. XIV. Territori mbi të cilën shtrihej pushteti i Balshajve i fillimviteve 60-të të shek. XIV emërtohej nga vetë Balshajt, ose nga të huajt, Zetë që rrjedh sipas një lumi me emër Zetë, degë e lumit Moraça.