MUSEUM MARKETING IN KAZAKHSTAN: PRIORITIES AND DEVELOPMENT METHODS
Authors: Gizzatov S. , Ospanova A. , Sultanova A. , Iskakov K. 
Published: January 2025

The function of museums, except preserving cultural heritage, is playing educational, communication, and tourism center. The development of IT, the changing societal needs, and increasing competition force museums to incorporate marketing methods into their activities. Article analyzes the cultural and social roles of museums and examines the characteristics and development methods of modern global museum marketing. The main aim is identifying the features, content, methods, and effectiveness of museum marketing, and analyzing marketing tools to increasing the visibility of museums and implementing cultural and social mission.The study uses theoretical and comparative analysis, as well as content analysis methods. Based on the theoretical research method, a review of domestic and international works of museum marketing was conducted. This method allowed for the systematization of theoretical aspects of museum marketing. The comparative analysis method was used to identify the effective aspects of marketing practices by comparing the marketing experiences of Kazakhstani and world museums. The article identifies the main priorities of museum activities and provides several specific recommendations aimed at increasing their competitiveness. The article emphasizes modern strategies and practical tools of museum marketing. The experience of the National Museum of RK is considered as the research object.

В настоящее время деятельность музеев не ограничивается только сохранением культурного наследия, но также играет важную роль как образовательный, коммуникационный и туристический центр. Развитие информационных технологий, изменения общественных потребностей и усиление конкуренции вынуждают музеи внедрять маркетинговые методы в свою деятельность. В данной научной статье, написанной на этой основе, проводится анализ культурной и социальной роли музеев, рассматриваются особенности и методы развития современного мирового музейного маркетинга.  Цель исследования: определить особенности, содержание, методы и эффективность современного музейного маркетинга, а также провести анализ маркетинговых инструментов, способствующих увеличению популярности музеев и эффективной реализации их культурно-социальной миссии.В исследовании использовались методы теоретического, сравнительного и контент-анализа. На основе теоретического метода был проведен анализ отечественных и зарубежных трудов и статей о научных подходах к музейному маркетингу. Это позволило систематизировать теоретические аспекты музейного маркетинга. Сравнительный анализ применялся для выявления эффективных сторон маркетингового опыта казахстанских и зарубежных музеев. В статье выделяются основные приоритеты музейной деятельности, приводятся конкретные рекомендации, направленные на повышение их конкурентоспособности. Особое внимание уделено современным стратегиям музейного маркетинга и практическим инструментам. В качестве объекта исследования рассмотрен опыт Национального музея РК.

Қазіргі таңда музей қызметі тек мәдени мұраны сақтаумен шектелмей, білім беру, коммуникация және туризм орталығы ретінде де маңызды рөл атқарады. Ақпараттық технологиялардың дамуы мен қоғам қажеттіліктерінің күн сайын өзгеруі және бәсекелестіктің артуы музейлерді өз қызметтеріне маркетингтік әдістерді енгізуге мәжбүр етуде. Осы негізде жазылған ғылыми мақалада музейлердің мәдени және әлеуметтік рөліне талдау жасалынып, қазіргі заманғы әлемдік музей маркетингінің ерекшеліктері мен даму әдістері қарастырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты: қазіргі заманғы музей маркетингінің ерекшеліктерін, оның мазмұнын, әдістерін және тиімділігін анықтау арқылы музейлердің танымалдығын арттыру және олардың мәдени-әлеуметтік миссиясын тиімді жүзеге асыруға ықпал ететін маркетингтік құралдарға талдау жасау болып табылады.Зерттеуде теориялық және салыстырмалы талдау және контент талдау әдістері басшылыққа алынған. Теориялық зерттеу әдісі негізінде музей маркетингінің ғылыми бағыттары туралы жазылған отандық және шетелдік еңбектер мен мақалаларға талдау жұмысы жүргізілді. Бұл әдіс музей маркетингінің теориялық аспектілерін жүйелеуге мүмкіндік берді. Салыстырмалы талдау әдісі негізінде Қазақстандық және шетел музейлерінің маркетингтік тәжірибелерін салыстыру арқылы тиімді жақтарын анықтау жүзеге асырылды. Мақалада музей қызметінің негізгі басымдықтарын айқындап, олардың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған бірнеше нақты ұсыныстар келтірілген. Музей маркетингінің заманауи стратегиялары мен практикалық құралдарына баса назар аударылған. Зерттеу объектісі ретінде ҚР Ұлттық музейінің тәжірибесі қарастырылды.