ДИАГНОСТИКА ФОРМИРОВАНИЯ ФАСИЛИТАЦИОННОЙ КОМПЕТЕНТНОСТИ БУДУЩИХ ПЕДАГОГОВ НАЧАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ
Authors: Токмырзаева Г.Е. , Фейзулдаева С.А. , Южель Г. 
Published: November 2023

Мақалада болашақ бастауыш білім педагогтерінің фасилитациялық құзыреттілігін қалыптастырудағы негізгі ұғымдарға теориялық талдаулар жасалады. Фасилитация ұғымының психологиялық аспектілері сипатталады. Болашақ маманның ӛзін-ӛзі тануы, ӛзіндік тұжырымдамасы мен мінез-құлқын ӛзгерту үшін үлкен ресурстарды таба алуы маңызды болады. Ғалымдардың тұжырымдамаларындағы фасилитация, фасилататорлық жұмыстар және педагог-фасилитатор қызметтері зерделенеді. «Фасилитация», «фасили- татор» ұғымдарына нақтылаулар жасалады. Фасилитация – анағұрлым жоғары сапалы және практиканың заманауи сұраныстарына сәйкес келетін барлық саладағы кәсіпқойларды оқытудың құралы. Фасилитатор – білім беру ісіне келгенде ішкі дүниесінің күрделілігі мен алуан түрлілігі, оның ӛзіне және басқа адамдарға деген қызығушылығы, ӛзі мен басқаларды оң кӛзқараспен қабылдауы педагог маманның кәсіби дамуына, білім сапасының артуына ықпалын тигізетін маман. Болашақ бастауыш білім педагогтерінің фасилитациялық құзыреттілігін қалыптастырудың әдіснамалық маңызын фасилитациялық тұғыр және жүйелік тұғырлар құрайтындығы айтылады. Диагностикалау жұмыстарында ӛзін-ӛзі дамыту бойынша іс-әрекеттегі білім алушылардың белсенділігін зерттеуге арналған С.С. Кункевичтің «Менің жеке дамуым» атты әдістемесі жүргізіледі. Әдістемені жүргізуде білім алушылардың жеке басының ӛзін-ӛзі дамыту ісәрекетіндегі белсенділік дәрежесін анықтау жолға қойылды. Диагностикалаудың екінші кезеңінде респонденттерден сауалнама алынып, нәтижелері сандық, сапалық тұрғыдан талданады. Математикалық-статистикалық талдаулар жасалды. Эксперименттің нәтижесінде болашақ бастауыш білім педагогтерінің фасили- тациялық құзыреттілігін қалыптастыруға арналған ғылыми-әдістемелік ұсыныстар берілді. Тҥйін сӛздер: фасилитация, фасилитаторлық жұмыстар, фасилитатор-педагог, фасили- тациялық тұғыр, педагогикалық оптимизм.

В статье сделан теоретический анализ основных понятий в формировании фасили- тационной компетентности будущих педагогов начального образования. Описаны психологические аспекты понятия фасилитации. Будет важно, чтобы будущий специалист смог найти большие ресурсы для самопознания, изменения самооценки и поведения. Изучаются фасилитация, фасилататорская работа и услуги педагога-фасилитатора в концепциях ученых. Уточняются понятия «фасилитация», «фасилитатор». Фасилитация – это инструмент обучения профессионалов во всех областях, который является более качествен- ным и соответствует современным требованиям практики. Фасилитатор – это специалист, чья сложность и разнообразие внутреннего мира, когда речь идет об образовании, его интерес к себе и другим людям, позитивное отношение к себе и другим способствуют профессиональному развитию педагога, повышению качества образования. Отмечается, что методологическое значение формирования фасилитационной компетентности будущих педагогов начального образования составляют фасилитационные и системные подходы. В диагностических работах проводится методика С.С. Кункевича «Мое личное развитие», посвященная изучению активности обучающихся в деятельности по саморазвитию. В проведении методики налажено определение степени активности в деятельности личност- ного саморазвития обучающихся. На втором этапе диагностики опрашиваются респонденты, результаты анализируются количественно, качественно. Проведен математико-статисти- ческий анализ. В результате эксперимента были даны научно-методические рекомендации по формированию фасилитационной компетентности будущих педагогов начального образования. Ключевые слова: фасилитация, фасилитаторская работа, фасилитатор-педагог, фасили- тационный подход, педагогический оптимизм.

The article makes a theoretical analysis of the basic concepts in the formation of the facilitation competence of future primary education teachers. The psychological aspects of the concept of facilitation are described. It will be important for the future specialist to be able to find great resources for self-knowledge, self-esteem and behavior changes. Facilitation, facilitation work and the services of a teacher-facilitator in the concepts of scientists are studied. The concepts of «facilitation» and «facilitator» are being clarified. Facilitation is a tool for training professionals in all fields, which is of higher quality and meets the modern requirements of practice. A facilitator is a specialist whose complexity and diversity of the inner world when it comes to education, his interest in himself and other people, a positive attitude towards himself and others contribute to the professional development of a teacher, improving the quality of education. It is noted that the methodological significance of the formation of the facilitation competence of future teachers of primary education consists of facilitation and system approaches. In the diagnostic works, S. S. Kunkevich's methodology «My personal development» is carried out, dedicated to the study of students' activity in self-development activities. In carrying out the methodology, the degree of activity in the activity of personal self-development of students has been established. At the second stage of diagnostics, respondents are interviewed, the results are analyzed quantitatively, qualitatively. A mathematical and statistical analysis was carried out. As a result of the experiment, scientific and methodological recommendations were given for the formation of the facilitation competence of future primary education teachers. Keywords: facilitation, facilitation work, facilitator-teacher, facilitation approach, pedagogical optimism.