Ο αυτοέλεγχος της δημόσιας διοίκησης δια των αναφορών - προσφυγών
Authors: Δημολιού Χριστίνα 
Published: September 2021

Η διατριβή «Ο αυτοέλεγχος της δημόσιας διοίκησης δια των αναφορών – προσφυγών. Συγκριτική νομοθετική επισκόπηση» πραγματεύεται τη θεματική του κατασταλτικού διοικητικού αυτοελέγχου μέσω των διοικητικών αναφορών και προσφυγών. Πρόκειται για θεματική η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο του νομοθετικού ενδιαφέροντος, ιδίως σε σχέση με την αξιοποίηση της ενδικοφανούς προσφυγής ως μέσο αποτροπής της διοικητικής δίκης. Αντικείμενο της μελέτης είναι όλα τα μέσα διοικητικού αυτοελέγχου της δημόσιας διοίκησης που διαθέτει ο διοικούμενος, από το πλέον απλό και άτυπο ελεγκτικό μέσο της διοικητικής δράσης, την αναφορά προς τις διοικητικές αρχές, τις άτυπες διοικητικές προσφυγές, την ειδική διοικητική προσφυγή, την ενδικοφανή και την προδικαστική προσφυγή ως είδος ενδικοφανούς. Η προσέγγιση του θέματος γίνεται με συγκριτική ανάλυση των ελεγκτικών μέσων και τη χρήση δεδομένων του συγκριτικού δικαίου, και συγκεκριμένα του γερμανικού, στα μέσα του διοικητικού αυτοελέγχου στα οποία υφίσταται συμβατότητα με το ελληνικό. Τα συγκριτικά στοιχεία πραγματοποιούνται σε σχέση με το δικαίωμα της αναφοράς και την ενδικοφανή προσφυγή. Μέσα από τη σύγκριση των ελεγκτικών μέσων μεταξύ τους και με τα αντίστοιχα βοηθήματα που παρέχει το γερμανικό δίκαιο και την ανάλυση των δεδομένων της νομολογίας, επιχειρείται η ανάδειξη της συμβολής του κάθε ελεγκτικού μέσου στον ενδοδιοικητικό έλεγχο και των αδύνατων σημείων του άτυπου ελέγχου, λόγω έλλειψης θεσμικής εξασφάλισης, καθώς επίσης η εξαγωγή συμπερασμάτων για τη διαμόρφωση και την περαιτέρω αξιοποίηση των διοικητικών προσφυγών και αναφορών ως μέσων ελέγχου της διοικητικής δράσης και προστασίας του διοικουμένου, που υπηρετεί το ένα το άλλο. Στο πλαίσιο αυτό ειδικά στην ενδικοφανή προσφυγή πραγματοποιείται αναλυτική σύγκριση όλης της διαδικασίας όπως αυτή διαμορφώνεται στις δύο έννομες τάξεις. Η σύγκριση με τα δεδομένα του γερμανικού δικαίου καθίσταται επίκαιρη, και γιατί προσφέρει ένα εναλλακτικό παράδειγμα σε σχέση με το γαλλικό δίκαιο, από το οποίο κατάγεται ιστορικά ο θεσμός, και ιδίως ενόψει των πρόσφατων προσπαθειών του νομοθέτη να αναμορφώσει το σύστημα των ενδικοφανών προσφυγών στην ελληνική έννομη τάξη και να την καταστήσει θεσμό γενικής εφαρμογής, κατά το παράδειγμα της γερμανικής έννομης τάξης. Από τη μελέτη της οργάνωσης της συγκεκριμένης προσφυγής στο γερμανικό δίκαιο μπορούν να εξαχθούν ωφέλιμα συμπεράσματα για ενδεχόμενο μελλοντικό εγχείρημα του Έλληνα νομοθέτη, το οποίο δε θα έπρεπε να θεωρείται μη πιθανό, όταν θα είναι έτοιμη η ελληνική Δημόσια Διοίκηση προς τούτο.Ο διοικητικός αυτοέλεγχος, ο οποίος είναι τόσο παλιός όσο και η Διοίκηση, αναδεικνύεται ιδιαίτερα επίκαιρος στο σύστημα ελέγχου της Δημόσιας Διοίκησης και τάσσεται να υπηρετήσει μείζονος σημασίας στόχους. Η μελέτη καταδεικνύει ότι σκοπός οποιασδήποτε διοικητικής μεταρρύθμισης είναι προτιμότερο να είναι όχι η διοικητική δικαιοσύνη, αλλά η αξιοποίηση των υφιστάμενων μέσων, άτυπων και τυπικών, διοικητικού αυτοελέγχου και ιδίως του ενδικοφανούς ελέγχου, με βάση την αρχή ότι η αποτελεσματικότητα οποιουδήποτε ελέγχου συναρτάται προς την ικανότητα του ελέγχοντος και τις δυνατότητες επέμβασής του, τις οποίες η διοίκηση διαθέτει, όπως διαθέτει και τη δυνατότητα αυτοδιόρθωσης.