bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Yeni Medya ve Değişen Spor Yayıncılığı
Authors: Akkaya Cahit
Published: June 2023

Yeni medya teknolojilerinin yükselişi, spor yayıncılığını köklü bir şekilde değiştirmiştir. İnternet, mobil cihazlar ve sosyal medya platformları, spor içeriklerine kolay ve hızlı erişim imkânı sağlamıştır. Geleneksel televizyon yayıncılığına kıyasla, dijital platformlar daha fazla içerik çeşitliliği sunmakta ve izleyicilere interaktif deneyimler sunmaktadır. Bu dönüşümle birlikte gelir modelleri de değişmiş, reklam gelirleri ve dijital abonelikler önemli hale gelmiştir. Spor yayıncıları, izleyici kitlesini daha etkili bir şekilde hedeflemek için sosyal medya stratejileri ve dijital pazarlama araçlarına yönelmiştir. Ancak bu değişimle birlikte, telif hakları, yayın hakları ve gelir paylaşımı gibi konular da tartışma konusu olmuştur. Yeni medya ve değişen spor yayıncılığı, izleyicilere daha geniş bir içerik seçeneği sunarken, spor endüstrisinde büyük bir dönüşümü de beraberinde getirmiştir.  Bu dönüşüm sürecinde, spor kulüpleri ve sporcular da kendi içeriklerini üretmeye başlamıştır. Sosyal medya platformları ve dijital kanallar aracılığıyla, sporcular doğrudan takipçileriyle etkileşim kurabilmekte ve kendi markalarını oluşturabilmektedir. Yeni medya ve değişen spor yayıncılığı, izleyicilerin spor içeriklerine erişimini kolaylaştırmış, daha etkileşimli ve kişiselleştirilmiş deneyimler sunmuştur. İzleyiciler, maçları istedikleri zaman izleyebilme, farklı kamera açılarından görüntüleme ve sosyal medya üzerinden yorum yapma gibi imkanlara sahip olmuştur. Bunun yanı sıra, yeni medya platformları sayesinde küresel bir izleyici kitlesiyle bağlantı kurma fırsatı da ortaya çıkmıştır. Yeni medya teknolojilerinin ilerlemesiyle birlikte spor yayıncılığı da köklü bir değişim yaşamıştır. İzleyicilerin tercihleri ve alışkanlıkları doğrultusunda içerik üretimi ve dağıtımı şekillenmektedir. Yeni medya platformları ve dijital kanallar, spor endüstrisine daha geniş kitlelere ulaşma ve etkileşim kurma imkânı sunmuştur.
Spor, Sağlık ve Ergoterapi Kavramının İncelenmesi
Authors: Dereceli Çağatay , Dereceli Ebru
Published: June 2023

Spor, sağlık ve ergoterapi kavramı son yıllarda önemli bir hale gelmiştir. Gelişen teknolojiler insanların masa başı işlerde çalışmasına neden olmuş bu durumda dünyanın en büyük sorunlarından birisi olan hareketsizlik problemini doğurmuştur. Hareketsiz kalan bireyler çeşitli rahatsızlıklara maruz kalmış ve en iyi ilaçlardan birisinin spor olduğunu kavrayarak spora yönelmiştir. Ergoterapistler diğer bilim dallarında olduğu gibi spora aktiviteler aracılığıyla katılımı artırarak sağlıklı yaş almayı amaçlamışlardır, çünkü Ergoterapi, bireylerin sağlık düzeylerini üst seviyeye çıkarmak için yapılan anlamlı ve amaçlı aktivitelerdir. Ergoterapi uygulamaları özellikle son yıllarda gelişen teknolojilerle birlikte masa başı işlerde yoğun olarak çalışan bireylerin hareketsiz bir yaşam geçirmelerine bağlı olarak yaşamış oldukları sağlık problemlerini gidermek amacıyla bireylere ya da gruplara spor salonu, açık alanlar, ev ve iş yerleri gibi çok çeşitli alanlarda gerçekleştirilmektedir. İnsan ömrünün uzadığı günümüz koşullarında Ergoterapinin temel amacı, bireylerin günlük yaşam koşullarına adapte olmasını sağlayarak bireylerin günlük yaşama yeniden entegrasyonlarını desteklemek amacı güderek bireylerin bağımsızlıklarını arttırmaktır. Sağlıklı bir vücuda sahip olmak için spor ne kadar önemli ise Ergoterapi kavramı da spor ve sağlığın ayrılmaz parçasıdır.
Çocuklarda ve Yaşlılarda Spor
Authors: Durukan Erdil , Çataldirek Serkan
Published: June 2023

Sportif hareketleri yapma fırsatı bulamamış, düzensiz besin alan çocuk ve gençler sağlıklı bir gelişme aşamaları yaşaması zordur. Doğadaki diğer bütün canlılara oran ile insan organizmasının ergenleşmemiş çocuk bireylerde büyüme ve gelişmesi çok daha uzun sürede gerçekleşmektedir. Çocukların, gençlerin, aerobik depolarının erişkin bireylere oranla düşük olmasının sebebiyle yüksek aerobik ve glikoz kullanımlarına bağlı araştırmalarda, erişkinler düzeyi açısından başarı gösteremezler. Kuvvet yaş artışı ile beraber; kilo, boy, iskelet sistemindeki dirençler oranındaki tüm vücudun kas kütlelerindeki artmasına bağlı artış gösterir. Kuvvet antrenman programları, antrene edilmiş kişilerin yaş durumu ve gelişimsel dönemlerine göre farklılık göstermektedir. Yaş alma dönemi doğum ile başlangıç gösterip ölüm olayı ile sonuca varan biyolojik, fizyolojik olaylar bütünüdür. Yaş alma devam ettikçe insanın mukavemet gücünde azalma görülür. Dayanıklılık gücü düşen yaş almış birey tek ferdi olarak yaşamını sürdürmeden uzaklaşma görülür. Yaş almış bireylerde gençlere nispeten hız açısından olduğu gibi koordine olma yeteneği açısından da düşüktür. İnsan organizmasında yaşın hızlıca artması ve ilerlemesi, fiziksel hareketliliğinin düşmesi ile yapısal ve fonksiyonel değişikliğe uğramış 55 yaş üstü kişilerde %50- 75 oranında denge sorunu yaşanmaktadır.
Fiziksel Aktivite ve Sağlık
Authors: Yönal Mehmet
Published: June 2023

Fiziksel aktivite, sağlıklı bir yaşam tarzının temel bir unsuru olarak kabul edilmektedir. Düzenli olarak yapılan fiziksel aktivitenin bir dizi sağlık yararları bulunmaktadır. Öncelikle, fiziksel aktivite kalp-damar sistemi sağlığını iyileştirir. Düzenli egzersiz, kan basıncını düşürmekte, kolesterol düzeylerini kontrol altında tutmakta ve kalp krizi riskini azaltmaktadır.  Fiziksel aktivite ve sağlık arasındaki ilişkinin oldukça önemli olduğu düşünülmektedir. Düzenli olarak fiziksel aktivite yapmak, kalp sağlığını iyileştirir, obezite riskini azaltır, kemik sağlığını korur ve mental sağlık üzerinde olumlu etkileri vardır. Bu nedenle, bireylerin fiziksel aktiviteye teşvik edilmesi ve sağlıklı bir yaşam tarzının benimsenmesi büyük önem taşır. Mevcut bölümde fiziksel aktivitenin sağlık açısından önemi ele alınmıştır
Kurtuluş Savaşı’nda Büyük Britanya’nın “Türkiye’de Durum, 15 Mart 1920” İsimli İstihbarat Raporu’nun Değerlendirmesi (Harekât Kısmı)
Authors: Özcan Orhan
Published: June 2023

Çalışma, Büyük Britanya Harp Dairesi tarafından hazırlanan Türkiye’de Durum 15 Mart 1920 isimli istihbarat raporunun “harekât kısmını” değerlendirmiştir. İstihbarat raporunun harekât kısmı, muhtemel bir harekâtın belirsizliklerini ortadan kaldırmak maksadıyla Anadolu coğrafyası ve Türk askerî yeteneğine ilişkin tespitlere yer vermiştir. Millî Mücadele sürecinde Türkiye ve yakın coğrafyasıyla ilgili gelişme ve öngörüleri de analiz eden rapor, Büyük Britanya’nın millî mücadeleye yaklaşımını anlamak açısından çok yönlü bilgiler sunmaktadır. Sevr’e giden süreçte Büyük Britanya askerî yönden analizini yaptığı istihbarat raporunda, Anadolu’nun işgal edilemeyeceğini çeşitli faktörlere dayandırarak açıklamıştır.
Muğla-Bodrum İlçesi’nde Mübadillerin İskânı Meselesi (1923-1930)
Authors: Akça Bayram
Published: June 2023

Cumhuriyet döneminde Balkanlar’dan Anadolu’ya göçün en yoğun yaşandığı yıllar mübadele dönemi olmuştur. Milli Mücadele’nin Mustafa Kemal Atatürk’ün liderliğinde zaferle sonuçlanması üzerine taraflar Lozan’da bir araya gelmiştir. Burada yapılan görüşmeler sırasında Anadolu’daki Rumlar ile Balkanlar’daki Türklerin yer değiştirmesi gündeme gelmiş ve bu durum üzerine 30 Ocak 1923 tarihinde Türkiye ile Yunanistan arasında “Türk ve Rum Ahali Nüfus Mübadelesine ilişkin Sözleşme ve Protokol” imzalanmıştır. Bu protokolden sonra mübadelenin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için Türkiye 13 Ekim 1923 tarihinde Mübadele İmar ve İskân Vekâlet’ini kurmuştur. Bu vekâlet mübadillerin yerleşmesi için Anadolu’da 10 yerleşim bölgesi tespit etmiştir. Bunlardan birisi de İzmir, Aydın, Manisa, Afyon ve Muğla’yı kapsayan 4. Bölge olmuştur. Bu dönemde Bodrum İlçesi Muğla İl’inin mübadillerin yerleştirileceği 6 ilçesinden birisi idi.
13 Ocak 1924 tarihinde Mübadele İmar ve İskân Vekâleti mübadelenin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için her ilde Vali’nin ve her İlçe ’de de Kaymakamın başkanlığında Mübadele İmar ve İskân Komisyonları kurmuştur. Bodrum İlçesi’nde de Kaymakam Enver Bey’in başkanlığında Mal Müdürü, Orman Müdürü, Belediye Başkanı gibi kişilerden oluşan bir komisyon oluşturulmuştur.
Mübadele İmar ve İskân Vekâletinin en önemli üzerinde durduğu konulardan birisi mübadillerin yerleşeceği yerlerin tespiti olmuştur. Bu bağlamda Bodrum İlçesi’nde Çarşı Mahallesi, Kumbahçe Mahallesi, Atik Mahallesi, Yahşi Köyü gibi yerler mübadillerin iskân alanları olarak belirlenmiştir.
Türkiye’nin üzerinde durduğu konulardan birisi Balkanlardan Anadolu’ya mübadillerin taşınması konusu olmuştur. Bu bağlamda vekâlet en çok vapura sahip Türk Vapurcular Birliği ile bir antlaşma yapmıştır. Bu birlik de Balkanlar ve Ege Adalarından mübadilleri Anadolu’ya ve dolayısıyla bir kısmını da Bodrum İlçesine taşımıştır.
Türkiye’nin önem verdiği bir diğer konu da mübadillerin sağlık durumu olmuştur. Bu konuda vekâlet Kızılay ile anlaşmış ve böylece gelenlerin her türlü sağlık sorununu çözmeye çalışmıştır.
Mübadele dönemi en fazla üzerinde durulan ve tartışılan konu gelen göçmenlere verilen malların cinsi, yeri ve değeri olmuştur. Bu dönemde Bodrum İlçesi’ne Rodos Adası, Girit Adası gibi yerlerden Reçber, tütüncü, sebzeci gibi tarımla uğraşan kişiler gelmiş ve bunlara da Bodrum İlçesi’nin Kumbahçe Mahallesi, Yahşi Köyü gibi yerlerinden ev, arsa, zeytinlik, bağ ve bahçe verilmiştir. Mübadele sırasında göçmenler bazı sorunlar yaşamıştır. Ancak devlet bunları çözerek onları rahatlatmıştır.
Millî Eğitim Bakanlığı Lise Ders Kitapları’na Göre Lozan Antlaşması
Authors: Akça Seher
Published: June 2023

15 Mayıs 1919 tarihinde Yunanlılar İzmir’i işgal ettikten sonra hızla Ankara’ya doğru ilerlememiştir. Türk Milleti önce Kuvâ-yı Millîye Teşkilatı ile bu ilerlemeyi durdurmaya çalıştı ise de başarısız olmuştur. Bunun üzerine 23 Nisan 1920 tarihinde Ankara’da TBMM açılmıştır. TBMM Yunan ilerleyişini durdurmak için düzenli orduyu kurmuştur. Batı Cephesi’nde düzenli ordu 6-10 Ocak 1921 tarihlerinde I. İnönü Muharebesini ve 23-31 Mart 1921 tarihlerinde II. İnönü Muharebesini ve 13 Eylül 1922 tarihinde Sakarya Savaşını kazanmıştır. 26 Ağustos 1922 tarihinde Başkomutan Mustafa Kemal Paşa komutasında Türk Ordusu Afyon’dan Büyük Taarruzu başlatmış ve 9 Eylül 1922 tarihinde İzmir’e ulaşmıştır.
3-11 Ekim 1922 tarihleri arasında Marmara Denizi’nin küçük bir kasabası olan Mudanya’da yapılan görüşmeler sonucu Mudanya Mütarekesi imzalanmıştır. Mudanya Mütarekesi’nden sonra Ankara Hükümeti ile İtilaf Devletleri temsilcileri Lozan’da bir konferans için toplanmıştır. Lozan’da çetin görüşmelerden sonra 24 Temmuz 1923 tarihinde Ankara Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında Lozan Barış Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Ankara Hükümeti Batılı Devletler tarafından resmen tanınmıştır
Bu makalede, 1934, 1958, 1973,1976 ve 2000 yılında Millî Eğitim Bakanlığı tarafından liseler için hazırlatılan Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ders kitaplarında Lozan Barış Antlaşması’nın nasıl yapıldığı, Lozan’da çözülen ve çözülemeyen sorunların neler olduğu ve bu kitaplar arasındaki benzer ve faklı yönlerin neler olduğu ayrıntılı olarak irdelenmiştir.
Vatan Cephesi Davası’nda Niğde; Adnan Menderes’e Destek Telgrafları ve CHP’den İstifalar (1958-1960)
Authors: Aldemir Tuğba
Published: June 2023

1957 Genel Seçimlerinden sonra iktidar ve muhalefet taraflarında dönemin şartlarına bağlı olarak cepheleşme politikası ortaya çıkmıştır. Bir tarafta ekonomik gidişattan ve basının susturulmasından memnun olmayarak, ülkenin dikta rejimine sürüklendiğini söyleyen muhalefet ile diğer tarafta oylarının gerilediğini ve mecliste çoğunluğunu artıran CHP’nin durumunu gören ve buna bir çözüm arayan iktidar bulunmaktaydı. Muhalefet Partileri “Güç Birliği” cephesi etrafında toplanırken, Adnan Menderes 12 Ekim 1958’de Manisa’da yaptığı bir mitingde “Vatan Cephesi” düşüncesini ortaya atarak tüm vatandaşları kendi cepheleri etrafında toplanmaya çağırmıştır. Çağrı çok geçmeden radyolardan ilan edilerek ülkenin her tarafında yankı bulması sağlanmıştır. Adnan Menderes’in bu açıklamasının ardından ülke genelinde olduğu gibi Niğde’de de çoğunluk merkez ve merkeze bağlı köyler olmak üzere çeşitli kaza ve nahiyelerin köylerinden, ayrıca CHP, MP gibi muhalefet partilerin teşkilatlarından yoğun bir şekilde vatan cephesine geçişler olmuştur. Bu makalede 27 Mayıs darbesi ile sona eren vatan cephesinin kurulma aşaması ile beraber, DP ve üyelerini Yassıada Mahkemelerine kadar götüren süreç kısaca incelenmiştir. Özellikle Niğde’nin merkez, kaza ve köylerinden DP Genel Başkanı Adnan Menderes’e çekilen telgraflar incelenerek, vatan cephesi ve DP saflarına katılan kişiler ve sayıları arşiv belgesi ışığında ortaya konulmuştur. Dönem ile ilgili bilgiler için ise çeşitli kitap, tez ve makalelerden yararlanılmıştır.
II. Dünya Savaşında Almanlar’a Esir Düşen Türkistanlı İdil (Volga)-Ural Lejyonu
Authors: Gür Taner
Published: June 2023

Polonya’nın paylaşımı hususunda ortak bir karara varan Sovyetler ile Almanlar Ağustos 1939’da 10 yıllık bir saldırmazlık anlaşması yapmış lakin Almanların, 22 Haziran 1941’de Sovyetlere ani saldırısı ile bu barış dönemi sonlanmıştır. Naziler, Rusya’nın beklemediği bu ani saldırılar ile büyük ilerlemeler kaydederek yıl sonuna doğru içinde Türkistan kökenli askerlerin de bulunduğu milyonlarca Sovyet askerini esir etmişlerdi. Alman kamplarındaki yaşam koşulları birçok esirin yaşamına mal olurken hayatta kalanlar ise zamanla Almanlar için ek bir sorumluluk ve maliyet getirmekteydi. Alman Doğu Bakanlığının öncülüğünde Bir çözüm arayışına giren Türkistan ileri gelenleri ile çeşitli komite çalışmaları yapılmış ve her iki tarafında yararına gözükmüş olan esirlerden lejyonlar oluşturma kararı alınmıştır. Türkistanlı askerlerden oluşturulan lejyonlar daha sonra gerek Doğu Cephesinde Kızıl Ordu ile gerekse diğer cephelerdeki müttefikler ile en ön saflarda girdiği savaşlarda büyük can kayıpları yaşamışlardır. Almanların kontrolünde oluşturulan bahse konu bu lejyonlardan biri de 16. yüzyılın ortalarından beri işgal edilen topraklarını özgürlüğüne kavuşturmaya ant içmiş çoğunluğu Tatar-Başkurt Türklerinden oluşan ‘İdil (Volga) -Ural’ Lejyonu olmuştur. Bu kapsamdaki çalışmamızda İdil-Ural Lejyonunun oluşum süreçleri ve savaş esnasında gösterdiği siyasi-askeri faaliyetlerine değinilecektir.
Avusturya-Macaristan Basınında Sultan II. Abdülhamid’in Tahttan İndirilişi (27 Nisan 1909)
Authors: Gönenç Senem
Published: June 2023

Osmanlı Sultan II. Abdülhamid; 31 Ağustos 1876’da ağabeyi Sultan V. Murad’ın tahttan indirilmesinin ardından Osmanlı Devleti’nin 34. padişahı olarak tahta çıkmıştır. Otuz üç yıl tahtta kaldıktan sonra 31 Mart Vakası’nın ardından, 27 Nisan 1909’da tahttan indirilmiştir. Bu çalışmada 31 Mart Vakası’ndan sonra Sultan II. Abdülhamid’in tahttan indirilişi hadisesi ve müteakiben vuku bulan gelişmeler ile bu vesileyle Sultan II. Abdülhamid hakkında neşredilen bentler ele alınmıştır. Doküman incelemesine dayanan bu tarihsel araştırmanın ana kaynaklarını Avusturya-Macaristan basını oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda Sultan II. Abdülhamid’in tahttan indirilişini kaderci bir anlayışla kabul ettiği ve genel olarak taht değişikliğinin diplomatik çevrelerde olumlu bir hadise olarak değerlendirildiği görülmüştür. Söz konusu bentlere Sultan II. Abdülhamid’in despotik bir hükümdar olarak ve daha çok olumsuz yönleriyle yansıdığı ve hakkındaki neredeyse tek olumlu özelliği olarak devletlerarası ilişkilerdeki diplomatik becerisine değinildiği görülmüştür.
Cumhuriyet Halk Fırkası ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Programları Üzerine Bir Karşılaştırma
Authors: Aksoy Volkan
Published: June 2023

30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra yurdun işgallere uğraması sonucunda vatanın mukadderatını İtilâf Devletlerine ve onların korumasında azınlıklara bırakmak istemeyen vatanseverler, Batı Anadolu’dan başlamak üzere direnişe geçtiler. Aynı amaçlar doğrultusunda Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde Samsun’a çıkan vatanseverler de bu yer yer yanan istiklâl ateşlerini birleştirip teşkilâtlandırarak vatanın kurtuluşunu temin ettiler ve Osmanlı Devleti’nin yerine yeni bir milli devlet kurdular. Bu aşamadan sonra Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşları, Büyük Taarruzun kazanılmasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ve onun yaratıcısı Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerinin görevlerinin de sona erdiğini, müdafaa-i hukuk teriminin Kurtuluş Savaşındaki anlamını artık ifade edemeyeceğini düşünmüşler ve yeni dönemde yeni isme, yeni bir programa ihtiyaç olduğunu vurgulamışlardır. Mustafa Kemal Paşa çıktığı yurt gezilerinde amaçlarını halka anlatma fırsatı bulurken TBMM’de ise 1 Nisan 1923 tarihinde seçimlere gidilmesi gündeme gelmiş ve yeni bir seçim yapılması kabul edilmiştir. Mecliste seçim kararı alındıktan sonra, 8 Nisan 1923 tarihinde Mustafa Kemal Paşa, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti (ARMHC) Reisi olarak bir beyanname yayınlamıştır. 9 Umde’den (ilke) oluşan bu beyanname Halk Fırkasının (HF) temelini oluşturmuştur. Diğer taraftan Cumhuriyet’in ilk muhalefet partisi olarak Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının (TCF) kökenlerini, Ekim 1923’te Cumhuriyetin ilanından sonra HF içinde doğan görüş ayrılıklarına kadar uzatmak mümkündür. Cumhuriyetin, bir grup önde gelen partilinin Ankara’da bulunmadığı bir sırada ilan edilmesi bazı tepkilere yol açmıştır. Eski çalışma arkadaşlarının Mustafa Kemal’in desteklediği nispeten yeni kadrolar tarafından geriye itildiklerini düşünmesi de yeni partinin kuruluşunda etkili olmuştur. Böylece iki parti iki programla ve yer yer farklı söylemlerle Türk siyasi hayatında yerini almıştır.
İkinci Abdülhamid Döneminde Muhalif Bir Gazete: Beberuhi
Authors: Özlü Zeynel , Çay Mustafa Murat
Published: June 2023

Beberuhi, 1 Şubat 1898 tarihindeki ilk sayısıyla Cenevre’de yayın hayatına başlamış olan bir Osmanlı mizah gazetesidir. Dönem itibariyle Abdülhamid İdaresine muhalif olduğundan dolayı diğer muhalif basın organları gibi yayın hayatını İstanbul dışında sürdürmek zorunda kalmıştır. Osmanlı yönetiminin nazarında “hezeyannâme”, sahipleri ise “erbâb-ı fesad” olarak nitelendirilmiş olan sürgündeki mizah gazeteleri, dönemin muhalif cereyanları ve etkileri hakkında fikir edinme konusunda araştırmacılar için son derece önemli argümanlar arasında yer almaktadır.
Cenevre’de yayınlanan Beberuhi’nin yayın hayatı oldukça kısa süreli olmuştur. Beberuhi’yi Osmanlı mizah yayınlarının nadir eserlerinden birisi olarak tanımlamak mümkündür. 1878-1908 yılları arasında mevcut şartlar dolayısıyla İstanbul dışında yayın yapmış olan diğer yayın organları gibi Beberuhi de Osmanlı topraklarına gizli yollarla girebilmiştir. Söz konusu gazete, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin görüşlerini aksettirmeyi ana yayın ilkesi olarak kabul etmiştir. Gazetenin genel karakteri göz önüne alındığında “itaatsizlik” kavramıyla özetlenebilecek tutumunun, Devlet-i Âl-i Osmânî’nin manevî kudretine ve devlet kimliğine değil, doğrudan Sultan II. Abdülhamid’in şahsına ve eylemlerine yönelik olduğu anlaşılmaktadır.
Bu çalışmada, İkinci Abdülhamid Dönemi’nde muhalif fikirleriyle tanınan, dönemin otoritesine karşı bir tür itaatsizliği misyon edinmiş olan Beberuhi gazetesi incelenmiştir. Çalışma kapsamında, Beberuhi’nin kısa süren yayın hayatı süresince sadece dört sayısına ulaşılabilmiştir. 1.,2.,3. ve 5.’i sayıları tespit edilebilmiş olan gazetenin elde edilebilen sayılarından yola çıkılarak II. Abdülhamid döneminin panoraması, muhalif bir yayın organı perspektifinde ortaya konulmuştur.
Konstantin Bağışı Sahtekârlığı ve Lorenzo Valla’nın İfşasına Dair
Authors: Durmaz Sayime
Published: June 2023

Konstantin'in Bağışı, Orta Çağ'ın en ünlü ve en önemli sahtekarlığıdır. Tartışmalı bağış metni, Papalık tarafından bin yıldan fazla bir süre konumunu ve gücünü güçlendirmek için kullanıldı. Vatikan'a göre Konstantin, ölmeden önce Roma Kilisesi'nin tüm Doğu kiliselerinden üstün olduğunu vasiyet etmiş ve bunu bir belge ile onaylamıştır. Konstantin Bağışı’nın VIII. yüzyılda yazıldığı iddia edilmektedir. Ocak 754'te Papa II. Stephen, Lombardların saldırılarını durdurmak için kral III. Pepin'den yardım istemek üzere Paris'e gitti. 756 yılında varılan anlaşma sonucunda Pepin, Papalık Devleti'nin kurulması için yasal dayanak sağlayan ve Papa'nın dünyevi egemenliğini Roma Dukalığı'nın ötesine taşıyan belgeyi verdi. Ünlü sahtecilik Roma'da ilk kez ortaya çıktı. Konstantin bu vasiyette, Papa tarafından cüzzamdan tedavi edilmesinin tazminatı olarak tacını ve imparatorluğu Papa Sylvester'ın ellerine teslim etmesi gerektiğini belirtti. Diğer bir deyişle Konstantin, Batı'daki tüm siyasi gücünü papalara bağışlamıştır. Sahte vasiyet sayesinde papalık otoritesi, Batı Roma topraklarında kurulacak tüm devletlerin üzerinde bir konum elde etti. Bağış, Orta Çağ Papalığının elinde güçlü bir silah ve Papalık ideolojisinin temeli haline geldi.Konstantin Bağışı ilk olarak XI. yüzyılda sorgulanmıştır. Son olarak, Lorenzo Valla belgenin metinsel eleştirisini ve dilbilimsel analizini yaptı ve belgenin uydurma olduğunu tartışmasız bir şekilde kanıtlayan bir rapor hazırladı. Bu rapor, 1440 yılında Floransa'da toplanan dini konseye sunulacaktı. Ancak Valla'nın bilimsel raporu konseyden gizlendi ve ölümünden çok sonra yayınlandı.Çalışmanın temel amacı Konstantin Bağışı'nı tarihi bir belge olarak incelemek ve üzerinde bir tartışma yapmaktır.
Döner Eğelerde Performans ve Dayanıklılığı Artırmaya Yönelik İşlemler
Authors: Çoban Öksüzer Merve , Şanal Çıkman Ahter
Published: June 2023

Nikel-Titanyum (NiTi) kök kanal aletlerinin geçmişten günümüze geliştirilmesiyle endodontik tedavilerin süresi kısalmış ve komplikasyonların sıklığı azalmıştır. NiTi aletler paslanmaz çelik enstrümanlarla karşılaştırıldığında, şekil hafızası ve süperelastisite özellikleri aletin kırılma riskini büyük oranda azaltır. Endodontik eğelerinin yapımı için kullanılan NiTi alaşımların ağırlıkça %56’sı nikelden, %44’ü titanyumdan meydana gelmektedir. Üretilen bu alaşım tuza dayanıklı, su geçirmeyen ve manyetik olmayan bir alaşımdır. NiTi alaşımlar yapılarındaki elementlerin oranına bağlı olarak martensit ve östenit adı verilen iki farklı kristal yapı sergiler. Alaşımın östenit ve martensit yapılar arasındaki geçişi stres ve ısıya bağlı olarak meydana gelir. Alaşım martensit yapıdayken yumuşak ve kolayca deforme olabilecek bir haldedir, östenit yapı ise sert ve güçlü bir haldir. NiTi aletlerin yüzey özellikleri geliştirilerek esneklik, kesme etkinliğini ve döngüsel yorgunluk dayanımı arttırılmak istenmiştir.  Böylece şekillendirme sonucu görülebilecek iyatrojenik hataların, komplikasyonların, apikal bölgeye taşan debris miktarının azalması ve tedavinin daha hızlı bir şekilde bitirilmesi gibi avantajlar elde edilmiştir.
Çenelerin İlaca Bağlı Osteonekrozu (MRONJ)
Authors: Öztürk Ahsen , Mağat Güldane , Akyüz Mehmet
Published: June 2023

İlaçla ilişkili çene osteonekrozu (MRONJ), bazı ilaçların nadir görülen fakat oldukça ciddi bir yan etkisidir. Bu ilaçlardan en yaygın bilineni bifosfonatlar olsa da biyolojik antirezorptifler, antianjiyojenikler ve immünmodülatörler de MRONJ etiyopatolojisinde yer tutmaktadır. Yakın zamanda, yeni ilaçlar da çene osteonekrozu (ONJ) ile ilişkilendirilmiştir. Önümüzdeki yıllarda, bu olumsuz etkiye sahip olduğu kabul edilen ilaçlara benzer etki mekanizmalarına sahip yeni ilaçlar pazarlanacaktır. Bundan dolayı ilaca bağımlı çene nekrozu ile daha sık karşılaşacağımız günlerin geleceğini öngörebiliriz. Bu durumda diş hekimlerinin MRONJ hakkındaki bilgilerinin güncel olması oldukça önem kazanmaktadır.
Çene osteonekrozunun dental prosedürlerle tetiklediği ve özellikle onkolojik hastalarda yönetilmesinin çok zor olduğu birçok çalışmada belirtilmiştir. Tedavisi için çeşitli görüşler olan bu patoloji özellikle protez ve cerrahi uzmanlarını zorlamaktadır. Kapsamlı cerrahi müdahale ve lazer cerrahisinin en yüksek iyileşme oranların sahip olduğunu gösteren mevcut kanıtlara rağmen, protez rekonstrüksiyonu gerektiren büyük çene defektleri için cerrahi rekonstrüksiyon her zaman mümkün değildir. Ayrıca hastanın diğer sistemik durumları sebebiyle cerrahi tedavi bir seçenek olmayabilir.
Günümüzde çene nekrozu için etkili ve kabul görmüş bir tedavi yoktur. Bu nedenle, yeni MRONJ vakalarını önlemek esastır.
Sonlu Elemanlar Stres Analizi Yönteminin İmplant Cerrahisinde Kullanımı
Authors: Beder Melek , Yemenoğlu Hatice
Published: June 2023

Dental implant cerrahisi, memnun edici fonksiyon ve estetik kazanımlar nedeniyle günümüzde en çok tercih edilen tedavi seçeneği halini almıştır. İmplant uygulamalarında başarı sağlamak için önemli noktalar vardır. Uygun yükleme, lokasyon seçimi ve implant geometrisinin doğru seçilememesi; implantların stabilitesi ve osteoentegrasyonunun in-vivo ortamda değerlendirilmesinde yaşanan zorluklar sebebiyle, in-vitro ortam koşullarında bir takım çalışmalar yapılmıştır. Sonlu elemanlar stres analizi (SESA); dental materyaller ve implantların mekanik davranışlarını değerlendirmenin bir yolu olarak son 20 yılda kullanımı artan, biyomekanik problemleri küçük parçalara bölerek çözen bilgisayar destekli tasarım modellerinde stres ve gerilmeleri hesaplayan analiz tekniğidir. Bu bölüm, SESA hakkında ayrıntılı bilgi vermesinin yanısıra araştırmacılara dental implant uygulamaları için de ışık tutabilir.
Kemik Dokusunun Potansiyel Biyobelirteçleri
Authors: Acıpınar Şükran
Published: June 2023

Tıbbın tüm alanlarında, yaygın klinik hasar oluşmadan önce hastalığın varlığını gösteren, ideal biyolojik teşhis belirteçleri aranmaktadır. Biyobelirteçlerin yüksek özgüllük ve hassasiyete sahip olması ve kolay kullanılabilmesi gerekir. Kemik dokusunun biyokimyasal belirteçleri, kemik hastalıklarının tedavisini ve prognozunu değerlendirmek için kullanılmaktadır. Uzun zamandır kullanılan kemik biyobelirteçlerinin çeşitli eksik yönleri vardır. Bu nedenle, son zamanlarda kemik dokusunun biyobelirteçlerinde yeni gelişmeler sağlanmıştır Periostin, Katepsin K, Osteoprotegrin(OPG)/ Nükleer Faktör-Kappa β (NF-Kβ) reseptör aktivatörü (RANK)/ NF-Kβ reseptör aktivatörü ligandı (RANKL), Sklerostin, Dickkopf-1(Dkk-1), Fibroblast büyüme faktörü 23(FGF-23), mikro RNA(miRNA), salgılanmış Frizzled ilişkili proteinler(sFRP), Sfingosin-1-fosfat (S1P) potansiyel güncel kemik biyobelirteçleridir. Bu belirteçler, kemik metabolizması ile ilgili bilgileri yansıtabilir.
Endodontik Patolojilerin Diş Eti Oluğu Sıvısında Bulunan Enflamatuar Mediyatörlere Etkisi
Authors: Revi Burcu , Maraş Edanur
Published: June 2023

Endodontik patolojiler, pulpa ve periodonsiyunda immünolojik değişikliklere neden olan enflamatuar hastalıklardır. Pulpal hastalıkların ve diş ağrısının periodonsiyumda neden olduğu enlamatuar reaksiyonlar diş eti oluğu sıvısı (DOS) içeriğinde değişikliklere neden olur. İrreversible pulpitis, apikal periodontitis ve kök rezorpsiyonu olan dişlerde yapılan moleküler testlerde DOS’da bazı enflamatuar mediyatörlerin artışı gözlemlenmiştir. Testlerde DOS’da ölçülen başlıca enflamatuar mediyatörler; İnterlökin-8 (IL-8), Substance P (SP), Matrix metalloproteinaz-2,8,9 (MMP-2,8,9), Nörokinin A, Kalsitonin gen ilişkili peptid (CGRP) ve Tümör nekroz faktör-alfa (TNF-α)’dır. DOS içeriğinde meydana gelen bu değişimlerin pulpal hastalıkların teşhisine, derecesinin belirlenmesine ve doğru tedavinin seçilmesine yardımcı olabileceği düşünülmüştür. Bu bölümde, endodontik patolojiler ile DOS içeriğinde bulunan enflamatuar mediyatörlerin ilişkileri sunulmaktadır.
İrreversible Pulpitisli Dişlerde Vital Pulpa Tedavileri
Authors: Uyanık Hasan , Maraş Edanur
Published: June 2023

Vital pulpa tedavileri derin çürüklü dişlerde pulpa dokusunun canlılığının mümkün olduğunca korunması amacıyla cerrahi olmayan kök kanal tedavisine alternatif olarak sunulmaya başlanmıştır. Yüksek standartlarda yapılan kök kanal tedavilerinin başarı oranlarının %90’ın üzerinde olduğunu bildiren birçok kanıta rağmen araştırmacılar yıllar boyunca olabildiğince konservatif yaklaşımlar ile tedavi başarısını artırmaya çalışmışlardır. Çünkü dental dokulardaki immün cevabın devam edebilmesi için pulpal dokuların korunması gerekmektedir. Doğru teşhis ile beraber biyouyumlu materyaller kullanılarak doğru teknikle yapılan vital tedavilerin başarı şansının en az cerrahi olmayan kök kanal tedavisi kadar yüksek olabileceği birçok çalışmada gösterilmiştir. Bu bölümde pulpa hastalıklarının teşhisinin nasıl konulması gerektiği, hangi durumlarda vital pulpa tedavilerinin geleneksel kök kanal tedavisine tercih edilebileceği ve vital pulpa tedavilerinin hangi materyaller ile nasıl yapılması gerektiğine dair yayınlanan çalışmalar değerlendirilecektir.
Patients' Knowledge about Chronic Diseases towards Risk Factors and Warning Signs of Stroke
Authors: Hassan Sadiq , Mohammed Widad
Published: June 2023

Objectives: to assess chronic diseases patients’ knowledge toward stroke risk factors and warning signs, besidesdetermining the relationship between chronic diseases patients’ knowledge and their sociodemographicalcharacteristics.Methodology: A descriptive study was carried out at public medical clinics which has started from December2nd, 2008 to August 8th, 2009. A purposive "non-probability" sample of (300) chronic diseases individuals whowere clients of Public Medical Clinics who have one or more of the following chronic diseases (hypertension,diabetes mellitus, heart diseases, and previous stroke), in Baghdad city. The data were collected through the useof a constructed questionnaire which consists of three parts (1) Sociodemographic data form that consist 7-items(2) Medical data form that consists of 10-items and (3) Main domains of the studied phenomena form consists of3-sections (domains) of definition, warning sings, and risk factors of 62 items, by means of direct interviewtechnique with the chronic diseases patients. Descriptive statistical analysis procedures (frequency, percentage,mean of scores, standard deviation, and relative sufficiency) and inferential statistical analysis procedures(pearson correlation coefficient, contingency coefficient, Chi-square test, and Fisher exact probability test) wereused.Results: The findings of the study indicated that there is a knowledge deficit of chronic diseases patients mainlyin stroke warning signs followed by stroke risk factors. No significant relationship was found between chronicdiseases patients’ knowledge and their gender, employment, while significant relationship was found betweenchronic diseases patients’ knowledge and their age and level of education.Recommendations: The study recommends that an intensive comprehensive, evidence-based obligatory widepopulation-based health education programs are needed to improve awareness of stroke, especially among themost vulnerable groups (chronic diseases patients), eldeely, and less educated persons as well as lay people.
Assessment of Nurse–Midwives' Knowledge and Practices toward Second Stage of Labor
Authors: Rasheid Ahrar , Ali Rabea'a
Published: June 2023

Objective: To assess the nurses-midwives' knowledge and practices regarding the management of second stageof labor and to find out the association between their knowledge and practices and socio-demographiccharacteristics and working years and experience.Methodology: A descriptive study was carried out from March 22nd, 2008 through 30th June, 2008. A purposivesample of (75) Nurse-Midwives which was selected from (6) hospitals. A questionnaire was comprised of twoparts: (socio-demographic characteristics and the assessment tool for Nurse-Midwives' knowledge and healthpractices performed by them). The questionnaire validity was determined by experts and its reliability wasdetermined through a pilot study. The correlation coefficient was (0.90) for knowledge and (0.83) for practices.Data were collected through interview and observational tool and analyzed through the application of descriptiveand inferential statistical approaches.Results: The study findings indicated that there was a high mean of scores in Nurse-Midwives' knowledge and alow mean of scores for their practices in most of the items regarding second stage of labor. The study findingsalso indicated that there is a significant association between nurses-midwives' practices and their educationallevel, and birth number average.Recommendations: The study recommends that; installing in-service educational program for Nurse-Midwivesto upgrade the techniques necessary to assess, evaluate and improve the quality of care rendered to laboringwomen, and to put an emphasis on the Ministry of Health to conduct training course for the Nurse-Midwives inorder to change their malpractices and updating their knowledge with regular supervision on their performance.
Determination of Contributing Risk Factors to Adult Nephrolithiasis Patients
Authors: Reda Juma , Kadhim Haleema
Published: June 2023

Objectives: To determine the contributing risk factors to adult nephrolithiasis patients.Methodology: A descriptive study was conducted to determine the contributing risk factors toAdults nephrolithiasis starting from December 2007 to September 2008. A purposive "nonprobability"sample of (100) patients with nephrolithiasis was selected of those who wereadmitted to the hospitals, attending the Urology Consultation Clinic and Extracorporeal ShockWave Lithotripsy Department. The study instrument consists of two parts. The first part isrelated to the patients' demographic variables and the second part is constructed to serve thepurpose of the study. The total number of items in the questionnaire was (85) ones.Content Validity of the instrument was determined through the use of a panel of (12) expert inthe field of the study. Reliability of the instrument was estimated through the pilot study. Datawere analyzed through descriptive data analysis and the inferential data analysis approaches.
DC Motor Speed Control with Proportional Integral Derivative (PID) Control on the Prototype of a Mini-Submarine
Authors: Qolil Ariyansyah  , Ma'arif Alfian
Published: June 2023

DC (Direct Current) motors are widely used as controllers in the industrial and robotics fields. In the rotation of the DC motor, there is still an unstable rotational speed so that a controller is needed to be able to stabilize the speed at the rotation of the DC motor. The control used in this study used the PID (Proportional Integral Derivative) control method. The PID control system works by processing calculations based on control variables Kp, Ki, and Kd to achieve conditions according to the expected setpoints. To achieve the expected conditions, the trial and error method is used. PID control in this study was implemented on a DC motor with a brushed type using an Arduino Mega microcontroller. The speed of the DC motor is read by the encoder sensor and entered in the PID equation. The output of the PID value will produce data in the form of PWM (Pulse Width Modulation) which will be the input of the L298N driver via Arduino Mega. The DC motor will produce a rotational speed in the form of RPM (Revolution Per Minute) data up to the specified set point. The implementation of PID was produced by giving parameter values to Kp, Ki, and Kd. The best PID parameter usage in this study was in the form of Kp = 0.6; Ki=0.3; and Kd=0.01. The application of the PID parameter obtains a stable system response curve at a predetermined set point. The resulting Kp, Ki, and Kd parameter data is used as graph data in MATLAB software.
Mecanum 4 Omni Wheel Directional Robot Design System Using PID Method
Authors: Alfiyan Muhammad , Puriyanto Riky Dwi
Published: June 2023

Robot or Artificial Intelligence (AI) can be interpreted as a machine with some computer intelligence and controlled by a computer, and has physical abilities like humans. One of the drives of robots that is often used is a DC motor, a DC motor is a motor with an electronic device that converts electrical energy into kinetic energy or motion. However, DC motors often experience a decrease due to the existing load, so that the speed becomes not constant, so it is necessary to design a controller. The controller used is Proportional Integral Derivative (PID). In the PID there are several parameters such as , , and  which are selected or determined so that the plant characteristics match the desired criteria. The general parameters are rise-time, settling-time, maximum, overshoot, and steady-state error for a given input. From the results of the DC motor speed control test using the PID method which was carried out by trial and error testing of the four DC motors, the best PID value was obtained with ; ; ; and with the Rise Time system message: 14.7452; Overshoots: 0.6667; Settling Time: 52.0100; Undershot: 0; Settling Min: 136; Peaks: 151; Settling Max : 151; and Peak Time: 65.
Empowerment of MSMEs during the covid-19 pandemic with information technology
Authors: Iswanto Suwarno  , Nia Maharani Raharja  , Ipin Prasojo  , Omar Tanane
Published: June 2023

Onion rambak (onion crackers) and rice karak (rice crackers) “Acha” is a home industry in Boyolali, specifically in Gumukrejo, Teras District, Boyolali Regency. Hazardous materials such as borax are not used in the ingredients that composed the karak and rambak sold by this home industry. Mrs. Sunarni, the owner, is assisted by her family in running the rambak and karak businesses. This business was started about ten years ago, but the business license had not been obtained. This company's NPWP business license was in the form of village’s group NPWP. The output was substantial, with 75-100 kg of onion rambak and 50 kg of rice karak produced. Businesses dropped in sales as people's purchasing power declined due to decreased income caused by the COVID-19 pandemic. Production could be increased by changing the packaging logo to one that was more eye-catching and easier for the public to remember. In addition to serving sales through the Whatsapp application, sales were also made through e-commerce applications such as Shopee. Using online sales through e-commerce applications, the production results and sales revenue for Mrs. Sunarni's rambak and karak businesses increased.
Workshop creating references on the final project of stikes hang tuah pekanbaru students using mendeley application
Authors: Yuda Irawan  , Refni Wahyuni  , Yulisman  , Matthijs B Punt
Published: June 2023

Making or compiling a final project report has many issues, one of which students frequently complain about: compiling a bibliography. The workshop aimed to provide students with knowledge about citing and compiling an automatic bibliography, as well as to take advantage of one of the advancements in information technology that students could use to compile a bibliography or reference by using an application. The workshop was held online using the Google Meet platform and the Mendeley application to create a list of references. The workshop activity went smoothly without any major impediments, and the participants were 44 Fifth Semester Diploma Midwifery students. Measurement of the introduction of the Mendeley application prior to the workshop using the evaluation questionnaire revealed that 95.45% of participants did not know the Mendeley application at all, while 4.55% knew about it. The result of the evaluation questionnaire found that 70.45% of participants said that the Mendeley application was easy to use, and 29.55% said that it was difficult to use. 100% of participants would use the Mendeley application to prepare the final assignment report (LTA).
Biogas power plant in kalipucang hamlet, bangunjiwo village, kasihan district, bantul regency
Authors: Muhammad Abdus Shomad  , Sotya Anggoro
Published: June 2023

Kalipucang hamlet is in Bangunjiwo Village and is home to 53 farmers from the “Andini Makmur” livestock farming group. The majority of the population works as cattle breeders, while others are farmers. The livestock farming group "Andhini Makmur" manages 80 cows in this village. The dung has only been dumped in the cage for a few months. Later, animal manure collectors buy it for a low price, if not for free. The lengthy sitting of the dung causes environmental pollution in the community, including air pollution and an unpleasant odor, and it can cause disease. The use of dung waste was a viable option for the prosperous farmer group. The conversion of livestock waste into electrical energy via a biogas process was a positive solution to livestock waste, which had been a major problem for the livestock community. The outcomes of the community service program carried out raised awareness among the “Andini Makmur” livestock group in particular, and the Kalipucang hamlet community in general, that livestock waste could be managed independently and produced electricity useful for lighting cages and moving water pumps at the livestock rearing site.
Enhancing Accessibility and Independence of Visually Impaired Individuals through AI, ML and IoT: The Development of a Smart Robot Assistant.
Authors: Adel Ahmed , Goda Ahmed , Sadek Mostafa , Salama Mohammed
Published: June 2023

This paper presents the development of a smart robot assistant designed to enhance accessibility and independence for visually impaired individuals by leveraging Artificial Intelligence (AI), Machine Learning (ML), and Internet of Things (IoT) technologies. The system incorporates various sensors, including cameras, microphones, and distance sensors, with Raspberry Pi 4 and Nvidia RTX 3050 ti hardware to provide features such as voice recognition, obstacle detection, and navigation. The software is programmed using Python version 3.9.16 and utilizes important libraries such as Tensorflow, OpenCV, and PyAudio. Our study shows that the smart robot assistant can offer numerous benefits, including increased mobility, safety, and independence, by recognizing and responding to voice commands, identifying obstacles and avoiding collisions, and providing audio feedback on its location and surroundings. However, successful adoption requires addressing several challenges, including improving the accuracy and reliability of obstacle detection, ensuring privacy and security, and reducing costs. The propose strategies to overcome these challenges, such as leveraging AI and ML technologies, collaborating with stakeholders, and promoting regulatory frameworks. In conclusion, this paper highlights the potential of AI, ML, and IoT technologies in developing smart robots to enhance the accessibility and independence of visually impaired individuals. By addressing the aforementioned challenges and incorporating user feedback, these systems have the potential to significantly improve the quality of life for this population.
NGHIÊN CỨU MỐI LIÊN QUAN CỦA TUỔI, GIỚI, BMI, HỌC VẤN, KHU VỰC SỐNG VỚI TÌNH HÌNH KIỂM SOÁT NGẮN HẠN CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ TIM MẠCH Ở BỆNH NHÂN NHỒI MÁU CƠ TIM CẤP
Authors: Nguyễn Văn Lê , Nguyễn Đức Công
Published: June 2023

Mục tiêu: Khảo sát mối liên quan của các yếu tố tuổi, giới, BMI, học vấn, khu vực sống với tình hình kiểm soát yếu tố nguy cơ tim mạch ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp điều trị tại bệnh viện nhân dân 115 sau 3 tháng.

Đối tượng: 157 bệnh nhân được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp, bao gồm 82 bệnh nhân được điều trị nội khoa và 75 bệnh nhân được điều trị can thiệp mạch vành. Phương pháp: nghiên cứu tiến cứu, mô tả cắt ngang, kết hợp theo dõi dọc sau 3 tháng.

Kết quả: Tỷ lệ kiểm soát tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và hút thuốc lá sau 3 tháng lần lượt là 76,5%; 57,7%; 54,6%; 72,2%.

Tỷ lệ kiểm soát tăng huyết áp ở nam giới cao hơn so với nữ. BMI của nhóm bệnh nhân có kiểm soát hút thuốc lá thấp hơn so với bệnh nhân không kiểm soát hút thuốc lá. Tỷ lệ kiểm soát hút thuốc lá cao nhất ở nhóm bệnh nhân có học vấn trung bình. Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (với p < 0,05).

Không có mối liên quan giữa tuổi, khu vực sống đối với kiểm soát các yếu tố nguy cơ. Không có mối liên quan giữa giới với kiểm soát đái tháo đường, rối loạn lipid máu và hút thuốc lá, giữa BMI và học vấn với tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn lipid máu.

Kết luận: Tỷ lệ kiểm soát tăng huyết áp ở nam giới cao hơn so với nữ. Có mối liên quan giữa BMI và học vấn với kiểm soát hút thuốc lá của bệnh nhân. Không có mối liên quan giữa tuổi, khu vực sống đối với kiểm soát các yếu tố nguy cơ.
THỰC TRẠNG KIẾN THỨC, THÁI ĐỘ DỰ PHÒNG VÀ XỬ TRÍ TỔN THƯƠNG DO VẬT SẮC NHỌN CỦA HỌC VIÊN, SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG HẬU CẦN 1 NĂM 2021
Authors: Đoàn Mạnh Linh , Phạm Thị Mai Hạnh , Hà Thị Phương Uyên , Nguyễn Tùng Lâm , Lê Thị Hằng
Published: June 2023

Mục tiêu: Mô tả kiến thức, thái độ dự phòng và xử trí tổn thương do vật sắc nhọn trong tiêm truyền, lấy máu xét nghiệm của học viên, sinh viên.

Đối tượng và phương pháp: Thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 200 học viên, sinh viên Trường Cao đằng Hậu Cần 1 đã đi thực tập bệnh viện, gồm các đối tượng: y sĩ và cao đẳng điều dưỡng, từ tháng 1 đến tháng 8 năm 2021.

Kết quả: Về kiến thức: Tỷ lệ HVSV có kiến thức đúng về phòng và xử trí tổn thương do VSN là 62,5%. Tỷ lệ HVSV trả lời đúng cả 3 virus lây bệnh qua đường máu là 53,5%; 20,5% trả lời đúng về các thời điểm có thể bị tổn thương do VSN; 48,5% trả lời đúng về sử dụng hộp an toàn; có 37,0% HVSV có kiến thức đúng về xử trí vết thương và 86,5% hiểu rằng báo cáo là cần thiết. Về thái độ: Tỷ lệ HVSV có thái độ tích cực là 76,5%.

Kết luận: Tỷ lệ HVSV có kiến thức đạt 62,5%, có thái độ tích cực 76,5%.
SUY GIẢM TRÍ NHỚ Ở BỆNH NHÂN ĐỘNG KINH ĐA TRỊ LIỆU
Authors: Lê Văn Tuấn , Lê Thụy Minh An , Nguyễn Thị Thùy Trang
Published: June 2023

Đặt vấn đề: Động kinh là một bệnh lý thần kinh thường gặp. Suy giảm chức năng trí nhớ góp phần làm gia tăng mức độ nghiêm trọng của bệnh động kinh, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống của người bệnh. Ở bệnh nhân đa trị liệu, có nhiều yếu tố tác động đến chức năng trí nhớ.

Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ, mô tả đặc điểm suy giảm trí nhớ và các yếu tố liên quan đến suy giảm trí nhớ ở bệnh nhân động kinh đa trị liệu.

Phương pháp và đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả hàng loạt ca, được tiến hành ở bệnh nhân động kinh ≥18 tuổi, được điều trị từ 2 thuốc trở lên, tại Khoa thần kinh Bệnh viện Nguyễn Tri Phương từ tháng 12/2020 đến tháng 06/2021. Đối tượng nghiên cứu được phỏng vấn và đánh giá trắc nghiệm nhớ lại từ ngay, nhớ lại từ có trì hoãn, nhận biết có trì hoãn, đọc xuôi dãy số, đọc ngược dãy số.

Kết quả: Nghiên cứu gồm 45 bệnh nhân, tuổi trung bình 37,7±13,8, trình độ học vấn trung bình là 9,8±3,8 năm. Số bệnh nhân bị rối loạn ít nhất một lĩnh vực trí nhớ chiếm 33,3%, có 46,7% bệnh nhân có rối loạn chú ý. Trình độ học vấn, tuổi, tuổi khởi phát bệnh, kết hợp thuốc Topiramate có liên quan đến một số rối loạn trí nhớ.

Kết luận: Suy giảm trí nhớ thường gặp ở bệnh nhân động kinh đa trị liệu, với các yếu tố liên quan đến rối loạn trí nhớ gồm trình độ học vấn, tuổi và tuổi khởi phát bệnh, sự kết hợp Topiramate.
KHẢO SÁT ẢNH HƯỞNG CỦA TUỔI, BỆNH TĂNG HUYẾT ÁP, ĐÁI THÁO ĐƯỜNG LÊN NGUY CƠ CHUYỂN NẶNG Ở BỆNH NHÂN COVID – 19
Authors: Trần Đăng Ninh , Lê Văn Tám , Lê Phước Phương , Đặng Văn Khanh , Đặng Thị Trà My
Published: June 2023

Đặt vấn đề: Sự bùng nổ về tỷ lệ lây nhiễm của chủng coronavirus 2019 trên Toàn cầu đã và đang gây ảnh hưởng đến hệ thống y tế của các Quốc gia, tâm lý người dân và điều kiện kinh tế - xã hội khi phải đối mặt với thách thức mà họ chưa bao giờ nghĩ tới trước đó. Covid -19 có thể được xem là đe dọa lớn nhất của Thế kỷ mà các Quốc gia phải đối mặt. Vì thế, các nhà khoa học đang cố gắng để hiểu rõ về bệnh nguyên, dấu hiệu lâm sàng và phát triển các chiến lược phòng bệnh này.

Mục tiêu: xác định tác động của tuổi và một số bệnh mạn tính đối với bệnh Covid 19 mức độ nặng.

Phương pháp nghiên cứu: Hồi cứu, mô tả cắt ngang

Kết quả: nguy cơ chuyển nặng ở nhóm có bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) hoặc tăng huyết áp (THA) hoặc cả hai bệnh trên có giá trị OR là 12 (KTC 95%: 4,2 – 35,3) sự khác biệt ở mức có ý nghĩa thống kê (p = 0,000). Nhóm bệnh nhân ≥ 50 tuổi có nguy cơ diễn biến nặng với OR = 4,9 (KTC 95%: 1,78 – 13,46) so với nhóm < 50 tuổi, sự khác biệt ở mức có ý nghĩa thống kê (p = 0,002).

Kết luận: nhóm bệnh nhân có tuổi đời ≥ 50 có nguy cơ nặng cao hơn nhóm < 50 tuổi, bệnh nhân có bệnh mạn tính (ĐTĐ, THA) ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê đến tình trạng nặng của bệnh nhân mắc Covid -19 .