Χρονικός και οικονομικός προγραμματισμός έργων και χαρτοφυλακίων με ασαφείς περιορισμούς
Authors: Μαράβας Αλέξανδρος-Παναγιώτης 
Published: September 2021

Ο χρονικός και ο οικονομικός προγραμματισμός δυσχεραίνεται όταν υπάρχει ασάφεια στα δεδομένα βάσει των οποίων εκπονείται. Έτσι, επηρεάζεται σημαντικά η εγκυρότητα των κύριων εκτιμήσεων, όπως ο χρόνος ολοκλήρωσης, το τελικό κόστος και οι αναμενόμενες χρηματοροές. Εξάλλου, τα έργα υλοποιούνται σε σχέση με περιορισμούς χρόνου και κόστους, οι τιμές των οποίων δεν μπορούν να προσδιορισθούν επακριβώς καθώς έχουν εγγενή ασάφεια. Συνεπώς, θα πρέπει να διερευνηθούν τα περιθώρια βελτίωσης, ώστε ο χρονικός και o οικονομικός προγραμματισμός σε σχέση με ασαφείς περιορισμούς να γίνει πιο αξιόπιστος και ρεαλιστικός.Η Διδακτορική Διατριβή (ΔΔ) αποσκοπεί στη διερεύνηση της σημασίας και της επιρροής της θεωρίας της ασάφειας στον χρονικό και οικονομικό προγραμματισμό. Περαιτέρω, επιδιώκεται η ανάπτυξη μιας πολύ-επίπεδης προσέγγισης για την ανάλυση και επεξεργασία των δεδομένων χρονικού και οικονομικού προγραμματισμού σε διαφορετικά επίπεδα διοίκησης-διαχείρισης, δηλαδή, δραστηριότητας έργου, έργου, χαρτοφυλακίου έργων και προγράμματος έργων. Τέλος, εξετάζεται ο προσδιορισμός του βαθμού της ασάφειας των δεδομένων που είναι απαραίτητα στον χρονικό και οικονομικό προγραμματισμό. Αφετηρία της έρευνας αποτέλεσε ο εντοπισμός των περιθωρίων βελτίωσης ως προς τη διαχείριση της ασάφειας στις υπάρχουσες μεθοδολογίες χρονικού και οικονομικού προγραμματισμού. Για τον σκοπό αυτόν, πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική ανασκόπηση και αξιολόγηση των μέχρι σήμερα ερευνητικών προσπαθειών και πρακτικών στο συγκεκριμένο πεδίο. Έτσι, κατά κύριο λόγο, στη ΔΔ προσαρμόζονται στοιχεία της θεωρίας της ασάφειας σε υπάρχουσες μεθοδολογίες προγραμματισμού ώστε να μοντελοποιηθεί η ασάφεια. Τέλος, για την εφαρμογή των νέων αλγορίθμων και την παρουσίαση των αποτελεσμάτων των προτεινόμενων μεθοδολογιών αναπτύχθηκε εφαρμογή σε ηλεκτρονικό υπολογιστή στο περιβάλλον προγραμματισμού MATLAB. Στη ΔΔ επιχειρείται ο συνδυασμός των εκτιμήσεων χρόνου και κόστους, ενώ παράλληλα υπάρχει μια ενιαία προσέγγιση ως προς την ανάλυση και επεξεργασία των δεδομένων σε διαφορετικά επίπεδα λεπτομέρειας. Ειδικότερα:i) Στο επίπεδο της δραστηριότητας έργου, παρουσιάζεται μεθοδολογία υπολογισμού της ασάφειας στον χρόνο και στο κόστος δραστηριοτήτων.ii) Στην ειδική κατηγορία των γραμμικών και επαναληπτικών έργων, αναπτύχθηκε μεθοδολογία ασαφούς χρονικού προγραμματισμού επαναληπτικών έργων Fuzzy-Repetitive Scheduling Model (F-RSM). Στον οικονομικό προγραμματισμό έργων παρουσιάστηκε η έννοια της επιφάνειας-S (SSurface).iii) Στο επίπεδο του χαρτοφυλακίου έργων, δίνεται έμφαση στη βελτιστοποίηση της χρήσης των κοινών μέσων παραγωγής με τεχνικές εξισορρόπησης πόρων και ευρετικές μεθόδους.iv) Στο επίπεδο της διαχείρισης προγραμμάτων, εξετάζεται η επίδραση της ασάφειας μεμονωμένων έργων στο κόστος και στον χρόνο του συνολικού προγράμματος. Επιπρόσθετα, συνδυάζονται στοιχεία από το επιστημονικό πεδίο των αναλύσεων κόστους-οφέλους έργων με τη διαχείριση των ωφελειών προγράμματος (benefits management).Τα ευρήματα της ΔΔ μπορούν συνολικά ή ξεχωριστά να υποβοηθήσουν τον χρονικό και τον οικονομικό προγραμματισμό. Οι διαχειριστές έργων μπορούν να εφαρμόσουν μια μεθοδολογία σε ένα ή σε πολλά επίπεδα. Σημειώνεται ότι αναπτύχθηκαν νέες έννοιες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της επιστημονικής γνώσης στον χρονικό και οικονομικό προγραμματισμό. Τέλος, επειδή οι προτεινόμενες μεθοδολογίες έχουν αρκετά κοινά σημεία με τις παρούσες τεχνικές προγραμματισμού έργων, θα μπορούσαν δυνητικά να ενσωματωθούν ταχύτατα σε πολλές πρακτικές εφαρμογές.