ระดับความเข้มข้นที่จุดต่ำสุดของโคลิสตินในพลาสมาเป็นตัวทำนายการเกิดพิษต่อไตระยะเริ่มต้นในผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยยาโคลิสตินมีเธนซัลโฟเนททางหลอดเลือดดำ
Authors:   , ลิ้มจริยากุล มณีรัตน์ 
Published: August 2023

โคลิสตินเป็นยาปฏิชีวนะที่ถูกนำกลับมาใช้ใหม่เนื่องจากการติดเชื้อในโรงพยาบาลและเชื้อดื้อยาปฏิชีวนะเพิ่มสูงขึ้น การศึกษาที่ผ่านมามักประเมินการเกิดพิษต่อไตจากยานี้ด้วยการเปลี่ยนแปลงของระดับซีรัมครีอาตินีนและการเกิดภาวะไตวายเฉียบพลันซึ่งอาจช้าเกินไป  มีรายงานว่าการเกิดพิษต่อไตตั้งแต่สัปดาห์แรกของการได้รับโคลิสตินมีเทนซัลโฟเนตมีความสัมพันธ์กับอัตราการเสียชีวิต และถ้าสามารถตรวจภาวะไตผิดปกติได้เร็วจะลดอัตราการเสียชีวิตจากยาได้ มีการศึกษาที่แสดงถึงความสามารถของระดับความเข้มข้นต่ำสุดของโคลิสตินในพลาสมาที่สภาวะคงที่ในการเป็นตัวทำนายการเกิดพิษต่อไตของโคลิสติน การศึกษานี้ได้ดัดแปลงวิธีตรวจวัดโคลิสตินในพลาสมาเพื่อให้สามารถนำมาใช้ในการตรวจติดตามระดับยาในผู้ป่วยที่ได้รับโคลิสตินมีเทนซัลโฟเนต  และศึกษาค่าระดับความเข้มข้นต่ำสุดของโคลิสตินในพลาสมาที่สภาวะคงที่ในผู้ป่วยที่ได้รับโคลิสตินมีเทนซัลโฟเนตทางหลอดเลือดดำในการทำนายภาวะท่อไตบาดเจ็บเฉียบพลันที่ประเมินด้วยตัวบ่งชี้การบาดเจ็บของไตระยะเริ่มต้นคือพลาสมาเอ็นกาล และภาวะไตวายเฉียบพลันด้วยตัวบ่งชี้ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันคือซีรัมครีอาตินีน  และรวบรวมข้อมูลทางคลินิกของผู้ป่วยเพื่อพิจารณาปัจจัยร่วมของการเกิดพิษต่อไตของโคลิสติน ผลการศึกษาพบว่า การตรวจวิเคราะห์โคลิสตินในพลาสมาด้วยเทคนิคเอชพีแอลซีในการศึกษาครั้งนี้ มีขั้นตอนในการเตรียมตัวอย่างก่อนการวิเคราะห์ที่ไม่ยุ่งยาก มีความไวในการตรวจวัดเท่ากับ 0.414 มก./ล. ซึ่งเพียงพอต่อการตรวจค่าระดับความเข้มข้นต่ำสุดของโคลิสตินในพลาสมาที่สภาวะคงที่ในผู้ป่วย จำนวนผู้ป่วยที่เข้าร่วมในการศึกษาครั้งนี้ทั้งสิ้น 31 ราย ในวันที่ 4 หลังได้รับยา ถ้าประเมินภาวะไตวายเฉียบพลันด้วยซีรัมครีอาตินีน พบผู้ป่วยจำนวน 8 ราย (ร้อยละ 25.8) เกิดภาวะนี้ และมีระดับความเข้มข้นต่ำสุดของโคลิสตินในพลาสมาที่สภาวะคงที่สูงกว่ากลุ่มผู้ป่วยที่ไม่เกิดภาวะไตวายเฉียบพลันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ [4.49 (2.76 – 6.55)  และ 1.77 (0.96 – 4.63 มก./ล., P=.006] พิจารณา ROC curve ของการทำนายการเกิดภาวะไตวายเฉียบพลัน พื้นที่ใต้โค้งเท่ากับ 0.766 ระดับความเข้มข้นต่ำสุดของโคลิสตินในพลาสมาที่สภาวะคงที่เท่ากับ 2.57 มก./ล. สามารถทำนายการเกิดภาวะไตวายเฉียบพลันได้ที่ความไวและความจำเพาะเท่ากับ ร้อยละ 87.5 และ 61.0 ตามลำดับ  และถ้าประเมินการเกิดภาวะท่อไตบาดเจ็บเฉียบพลันด้วยพลาสมาเอ็นกาล พบผู้ป่วยจำนวน 9 ราย (ร้อยละ 29) เกิดภาวะนี้ และมีระดับความเข้มข้นต่ำสุดของโคลิสตินในพลาสมาที่สภาวะคงที่สูงกว่ากลุ่มผู้ป่วยที่ไม่เกิดภาวะท่อไตบาดเจ็บเฉียบพลันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ [5.67 (2.57 – 7.02) และ 1.85 (0.96 – 4.05) มก./ล., P=.008] พิจารณา ROC curve ของการทำนายการเกิดภาวะท่อไตบาดเจ็บ พื้นที่ใต้โค้งเท่ากับ 0.813 ระดับความเข้มข้นต่ำสุดของโคลิสตินในพลาสมาที่สภาวะคงที่เท่ากับ 2.51 มก./ล. สามารถทำนายการเกิดภาวะท่อไตบาดเจ็บเฉียบพลันได้ที่ความไวและความจำเพาะเท่ากับ ร้อยละ 89.0 และ 59.1 ตามลำดับ วิธีวิเคราะห์โคลิสตินในพลาสมาของการศึกษาครั้งนี้มีความไว, ความจำเพาะ, ความถูกต้องและแม่นยำ เหมาะสมต่อการตรวจติดตามระดับยาโคลิสตินในพลาสมา จุดตัดของระดับความเข้มข้นต่ำสุดของโคลิสตินในพลาสมาที่สภาวะคงที่ในการทำนายการเกิดภาวะท่อไตบาดเจ็บมีประสิทธิภาพและความไวสูงกว่าจุดตัดของระดับความเข้มข้นต่ำสุดของโคลิสตินในพลาสมาที่สภาวะคงที่ที่ประเมินจากภาวะไตวายเฉียบพลัน ซึ่งเป็นการบอกภาวะไตวายระยะเริ่มต้น โดยอาจพิจารณาใช้ระดับความเข้มข้นต่ำสุดของโคลิสตินในพลาสมาที่สภาวะคงที่ 2.51 มก./ล. เพื่อเป็นตัวบ่งชี้ในการติดตามการทำงานของไตอย่างใกล้ชิดและตัดสินใจเริ่มต้นให้การรักษาภาวะไตวายเฉียบพลันตั้งแต่ระยะเริ่มต้นได้