Βιομετρική μελέτη των ενεργειακών καλλιεργειών κενάφ (Hibiscus cannabinus) και αραβοσίτου (Zea mays) σε συστήματα αμειψισποράς και χλωρής λίπανσης ψυχανθούς κάτω από διαφορετικές εδαφοκλιματικές συνθήκες της Κ. Ελλάδας
Authors: Τίγκα Ευαγγελία 
Published: August 2021

Πειράματα σε συνθήκες αγρού εκτελέστηκαν τα έτη 2007, 2008 και 2009 σε δυο πειραματικούς αγρούς, με αμμοπηλώδες και αργιλώδες έδαφος και περιλάμβαναν την καλλιέργεια των ενεργειακών φυτών κενάφ (Hibiscus cannabinus) και αραβοσίτου (Zea mays) ως διάδοχες καλλιέργειες χειμερινού ψυχανθούς και συγκεκριμένα της φακής (Lens Culinaries), σε συστήματα καλλιεργειών κάλυψης και χλωρής λίπανσης. Ακολουθήθηκε το πλήρες τυχαιοποιημένο σχέδιο των υποδιαιρούμενων τεμαχίων σε τρεις επαναλήψεις, όπου τρεις προ-μεταχειρίσεις με τη φακή: (i) ενσωμάτωση του ψυχανθούς ως χλωρή λίπανση, (ii) χρήση του ως καλλιέργεια κάλυψης και (iii) χωρίς καλλιέργεια ψυχανθούς, εφαρμόστηκαν στα υπο-τεμάχια και τέσσερα διαφορετικά επίπεδα αζωτούχου λίπανσης (0, 50, 100, 150 kg ha-1 για το κενάφ και 0, 80, 160, 240 kg ha-1 για τον αραβόσιτο) εφαρμόστηκαν στα κύρια πειραματικά τεμάχια. Σκοπό των πειραμάτων αποτέλεσε η βιομετρική μελέτη και η συλλογή πληροφοριών που αφορούν στα φυσιολογικά και αγροκομικά χαρακτηριστικά των ενεργειακών καλλιεργειών του κενάφ και του αραβόσιτου, υπό την επίδραση της χλωρής λίπανσης και της καλλιέργειας κάλυψης της φακής και διαφορετικών επιπέδων λίπανσης. Προς ικανοποίηση αυτού, καταστροφικές κοπές φυτικών δειγμάτων πραγματοποιήθηκαν κατά την διάρκεια των καλλιεργητικών περιόδων των ενεργειακών φυτών για την ποσοτικοποίηση της αύξησης των καλλιεργειών, ενώ κατά την συγκομιδή τους, μελετήθηκε η ικανότητα ανάκτησης του αζώτου (Nrf), η αποδοτικότητα χρήσης του αζώτου (NUE) και απορροφημένο άζωτο (N uptake) από τους φυτικούς ιστούς των ενεργειακών φυτών καθώς και η δυνητική παραγωγή βιομάζας. Ακόμη μελετήθηκε η επίδραση των καλλιεργειών κάλυψης στην δομή και στην διηθητική ικανότητα των εδαφών των πειραματικών αγρών ενώ πραγματοποιήθηκαν μελέτες για την ανάλυση της αύξησης της καλλιέργεια της φακής και στους δύο πειραματικούς αγρούς. Από την ανάλυση των αποτελεσμάτων καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι θετική επίδραση παρατηρήθηκε στην ολική παραγωγή ξηρής βιομάζας ή σπόρου και στα χαρακτηριστικά της αύξησης των καλλιεργειών του κενάφ και του αραβόσιτου που ακολούθησαν τις προ-μεταχειρίσεις με τη φακή σε σύγκριση με την μονοκαλλιέργεια. Συγκεκριμένα το τελικό ύψος, ο δείκτης φυλλικής επιφάνειας (LAI) και οι ρυθμοί αύξησης της βιομάζας των ενεργειακών φυτών που καλλιεργηθήκαν στα υποτεμάχια όπου προηγουμένως είχε πραγματοποιηθεί προμεταχείρηση με το ψυχανθές ήταν υψηλότεροι, σε όλες τις περιπτώσεις, σε σύγκριση με τα αντίστοιχα μεγέθη της μονοκαλλιέργειας του κενάφ και του αραβόσιτου. Η στατιστικά σημαντική επίδραση (P<0.05) της καλλιέργειας κάλυψης και της χλωρής λίπανσης με τη φακή εντοπίστηκε στο κλάσμα ανάκτησης αζώτου (Nrf), στην αποδοτικότητα χρήσης του αζώτου (NUE) και στο ολικό και βασικό απορροφημένο άζωτο (N uptake) από τους φυτικούς ιστούς των ενεργειακών φυτών. Ακόμη η ενσωμάτωση των χλωρών φυτικών υπολειμμάτων αλλά και η καλλιέργεια κάλυψης της φακής βελτίωσε τη σταθερότητα της δομής και τη διηθητική ικανότητα του αμμοπηλώδες και του αργιλώδες εδάφους. Τέλος, η καλλιέργεια της φακής αυξήθηκε με ικανοποιητικούς ρυθμούς και οι τελικές αποδόσεις σε βιομάζα και καρπό ήταν ικανοποιητικές όλα τα πειραματικά έτη και στους δύο πειραματικούς αγρούς.