ҚАЗІРГІ БІЛІМ БЕРУДЕГІ ФИЛОЛОГИЯ-СТУДЕНТТЕРДІҢ КРОСС-МӘДЕНИ ҚҰЗІРЕТТІЛІГІН ДАМЫТУ БОЙЫНША КЕЙБІР МӘСЕЛЕЛЕР
Authors: КОШЕРБАЕВ Р.Н. , КОШЕРБАЕВА Г.Н. 
Published: October 2023

Языковая ситуация начала XXI вв. представляет собой очень сложную и противоречивую картину, которая обусловлена с такими глобализационными процессами, как открытость границ, быстрый межкультурный обмен и самое главное-влияние интернета. Актуализируется противоречие между потребностью общества в людях, готовых и способных к межкультурному взаимодействию на основе уважения культурной самобытности и недостаточным уровнем кросс-культурной компетентности и толерантности. Все это возникло из-за недостаточного в обществе культурного кругозора учащихся и обучающихся и незрелого формирования эстетических чувств. Хорошо это или плохо? Мы задумались над этим вопросом и решили исследовать эту проблему с точки зрения литературного образования, которое нашему мнению являясь неотъемлемой частью культуры несет в себе тот особенный пласт, влияющий на другие учебные дисциплины. Наша статья посвящена вопросам формирования и развития кросс-культурной компетентности студентов-филологов на материале литературы Казахстана, в которой проявляются на принципиально диалоговых взаимно обогащающих отношениях «свои» и «иные» культурные позиции и ценности. В творчестве казахстанским поэтов и писателей как современности, так и прошедших веков утверждаются стержневые структуры национальной словесно-художественной картины мира. Ключевые слова: кросс-культура, компетентность, национальная идентичность, студенты-филологи, обучающиеся.

ХХІ ғасыр басындағы тілдік ахуал ашық шекаралар, жылдам кросс-мәдени алмасу және ең бастысы интернеттің әсері сияқты жаһандану процестеріне байланысты өте күрделі және қарама-қайшы көріністі білдіреді. Мәдени бірегейлікті құрметтеуге негізделген кросс-мәдени өзара әрекеттесуге дайын және қабілетті адамдарға қоғамның қажеттілігі мен мәдениетаралық құзыреттілік пен толеранттылықтың жеткіліксіз деңгейі арасындағы қайшылықтар жаңартылуда. Мұның барлығы қоғамдағы студенттер мен студенттердің мәдени дүниетанымының жеткіліксіздігінен және эстетикалық сезімдерінің жетілмегендігінен туындады. Бұл жақсы ма, әлде жаман ба? Біз осы мәселе төңірегінде ойланып, бұл мәселені, біздің ойымызша, мәдениеттің құрамдас бөлігі бола отырып, басқа оқу пәндеріне әсер ететін сол ерекше қабатты алып жүрген әдеби білім тұрғысынан зерттеуді жөн көрдік. Біздің мақаламыз филология студенттерінің Қазақстан әдебиеті материалы бойынша кросс-мәдени құзыреттілігін қалыптастыру және дамыту мәселелеріне арналған, онда «меншік» және «өзге» мәдени ұстанымдар мен құндылықтар іргелі интерактивті өзара байытуда көрінеді. қарым-қатынастар. Қазіргі замандағы да, өткен ғасырлардағы да қазақ ақын-жазушыларының шығармашылығында дүниенің ұлттық сөздік-көркем суретінің өзек құрылымдары бекітілген. Түйін сөздер: кросс-мәдениет, құзіреттілік, ұлттық болмыс, филология студенттері, білам алушылар.

The language situation at the beginning of the XXI century presents a very complex and contradictory picture ,which is caused by such globalized processes as the openness of borders, rapid intercultural exchange and, the most important one is the influence of Internet. It is updated a contradiction between the need of society in people that are ready and capable to intercultural collaboration on base of respect for cultural identity and low level of cross-cultural competence and tolerance. All this appeared as a fact of low cultural outlook of students and the immature formation of aesthetic feelings in a society. Is it good or bad? We have reflected this question and decided to investigate this problem from the point of literary education, which, in our opinion as integral part of culture is a special layer influencing on other academic disciplines. Our article is devoted to the formation and development of cross-cultural competence of philology students based on the literature of Kazakhstan, where “their” and “other” cultural positions and values are manifested in dialogical mutually enriching relations. In the works of Kazakh modern and old poets and writers are confirmed the core structures of the national verbal and artistic picture of the world. Keywords: cross-culture, competence, national identity, philology students, students.