Η σχέση των παραγόντων κινδύνου στεφανιαίας νόσου με τη νυχθημέρια εικόνα της αρτηριακής πίεσης στους υπερτασικούς ασθενείς
Authors: Τριανταφύλλου Αθανάσιος 
Published: January 2014

Α-Σκοπός: Στη μελέτη αυτή ο σκοπός ήταν να προσδιοριστεί ο επιπολασμός των παραγόντων κινδύνου (RFs) και των βλαβών των οργάνων-στόχων ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και τον κιρκαδιανό ρυθμό της αρτηριακής πίεσης και της καρδιακής συχνότητος εκτιμούμενη με την 24ωρη καταγραφή στους Έλληνες υπερτασικούς. B-Μέθοδοι: Το γλυκαιμικό και λιπιδαιμικό προφίλ ήταν προσδιορισμένο, ενώ υπολογίστηκαν, εκτός του πλήρους εργαστηριακού ελέγχου ρουτίνας και σύγχρονοι επιπλέον παράμετροι (φλεγμονής), ο δείκτης μάζας αριστερής κοιλίας, ο ρυθμός σπειραματικής διήθησης (eGFR), ο 10-ετής καρδιαγγειακός κίνδυνος σύμφωνα με τον δείκτη κινδύνου της μελέτης Framingham (FRS) καθώς και ο καρδιακός κίνδυνος (HS). Γ- Αποτελέσματα: Μόνο το 10,2% των ασθενών δεν είχε πρόσθετους παράγοντες κινδύνου (συνύπαρξη παραγόντων) το 53,1% είχε έναν επιπλέον (48,8% την δυσλιπιδαιμία, 3,4% το κάπνισμα, 0,9% το διαβήτη), το 32,9% είχε δύο επιπλέον (26% την δυσλιπιδαιμία και κάπνισμα, 6,6% την δυσλιπιδαιμία και τον διαβήτη, το 0,3% το κάπνισμα και τον διαβήτη) και το 3,7% είχε και τους τέσσερις συνηθέστερους παράγοντες κινδύνου (RFs). Η παχυσαρκία ήταν παρούσα στο 30%, το μεταβολικό σύνδρομο στο 38%, χαμηλός ρυθμός διήθησης νεφρικής κάθαρσης (eGFR) στο 24% και η υπερτροφία της αριστερής κοιλίας στο 49%. Ο μέσος δείκτης κινδύνου της μελέτης Framingham (FRS) ήταν στο 35% για τους άνδρες και στο 24,1% για τις γυναίκες, ενώ βρίσκονταν σε υψηλό κίνδυνο (>20%) κατά 68,7% και 50,7%, αντίστοιχα (P<0,0001). Ο μέσος καρδιακός κίνδυνος (HS) ήταν στο 8,4% για τους άνδρες, στο 6,2% για τις γυναίκες, ενώ σε υψηλό κίνδυνο (>5%) ήταν το 48,6% και το 36,2%, αντίστοιχα (P<0,0001). Η ηλικία συσχετίζεται με την πίεση παλμού, τον ρυθμό διήθησης νεφρικής κάθαρσης (eGFR), τον δείκτη μάζας αριστερής κοιλίας και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο (CV), (P<0,0001). Η γήρανση αύξησε τη διαφορά του κινδύνου μεταξύ των δύο φύλων για το σύνολο (P=0,001) αλλά όχι για θανατηφόρα συμβάντα (P=μη στατιστικά σημαντική). Δ- Υποομάδα αναιμικών και ατόμων με ελάσσονα β-μεσογειακή αναιμία: Η ελάσσων β-μεσογειακή αναιμία (β-ΤΤ), β-ετερόζυγος ΜΑ, είναι μία γενετική διαταραχή που παρατηρείται συχνά σε μεσογειακές χώρες, όπως η Ελλάδα. Προηγούμενες μελέτες έχουν αποδείξει τον προστατευτικό ρόλο που διαδραματίζει η β-ΤΤ, σε σχέση με το έμφραγμα μυοκαρδίου. Παρόλα αυτά, η 24ωρη (νυχθημέρια) καταγραφή της αρτηριακής πίεσης των συγκεκριμένων ασθενών είναι μία συνθήκη που δεν έχει ακόμη ερευνηθεί. Κατά συνέπεια, σκοπό της παρούσας μελέτης αποτέλεσε η διερεύνηση της 24ωρης αρτηριακής πίεσης των υπερτασικών με β-ΤΤ συγκριτικά με όλων των αιτιών αναιμικούς και μη αναιμικούς, υπερτασικούς ασθενείς. Η τελική μελέτη συμπεριέλαβε 8.861 υπερτασικούς μη-διαβητικούς ασθενείς, οι οποίοι χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: ομάδα Ι (n=191, με β-ΤΤ), ομάδα ΙΙ (n=655, αναιμικοί) και ομάδα ΙΙΙ (n=8.015, μη αναιμικοί). Όλοι οι συμμετέχοντες υποβλήθησαν σε πλήρη κλινικοεργαστηριακό και ηχοκαρδιογραφικό έλεγχο, ενώ όλοι ανεξαιρέτως υποβλήθησαν και σε 24ωρη καταγραφή αρτηριακής πίεσης (ABP). Ως αναιμία ορίστηκε η τιμή Hb<12 g ανά 100 ml για τις γυναίκες και <13 g ανά 100ml για τους άνδρες, ενώ οι ασθενείς με β-TT ήταν ήδη διεγνωσμένοι. Επιπλέον, η κατανομή του dipping status (του μοντέλου της βραδινής μείωσης της BP) μεταξύ των τριών ομάδων ήταν 61,3 έναντι 41,2 έναντι 45,8% (P<0,001), ενώ οι nondippers (η μη μείωση >10% της βραδινής BP) ήταν 20,4 έναντι 31,5 έναντι 27,7% (P<0,001), για τους extreme-dippers (μεγάλη πτώση BP) ήταν 15,7 έναντι 15,0 έναντι 17,5% (P<0,001) ενώ για τους reverse dippers (βραδινή αύξηση BP) ήταν 2,6 έναντι 12,4 έναντι 9,0% (P<0,001). Επιπρόσθετα, η μέση ημερήσια συστολική πίεση (SBP)μεταξύ των τριών ομάδων ήταν 140,13±7,79 έναντι 142,02±11,61 έναντι 141,99±9,87 mm Hg (P=0,03), και η μέση νυχτερινή συστολική πίεση (SBP) ήταν 125,87±10,4 έναντι 131,13±15,7 έναντι 129,62±13,31 mm Hg (P<0,001). Στην πολυπαραγοντική ανάλυση, μετά τις διορθώσεις για την ηλικία, το δείκτη μάζας σώματος και τα επίπεδα των λιπιδίων, οι διαφορές μεταξύ της ημερήσιας και βραδινής συστολικής πίεσης παρέμεναν σημαντικές μεταξύ των ομάδων, με 140,18±9,84 έναντι 142,02±9,85 έναντι 141,99±9,85 mm Hg (P=0,04) και 125,99±13,07 έναντι 131,19±13,08 έναντι 129,61±13,07 mm Hg (P<0.001), αντίστοιχα. Ε-Συμπεράσματα: 1: Εν κατακλείδι, όσο οι παράγοντες κινδύνου (RFs) επιπροστίθενται στους υπερτασικούς, η εκτίμηση και ο υπολογισμός του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου θα πρέπει να καθοδηγεί τις θεραπευτικές μας επιλογές. 2: Υπερτασικοί ασθενείς με β-TT φαίνεται να έχουν καλύτερο 24ωρο προφίλ (διακύμανση) αρτηριακής πίεσης σε σύγκριση με αναιμικούς και μη, υπερτασικούς. Έτσι, η β-TT μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά στο συνολικό καρδιαγγειακό προφίλ κινδύνου τους. 3: Η συμπεριφορά της νυχθημέριας διακύμανσης (dipping status) αποδεικνύεται πολύ σημαντικό στοιχείο στην απόφαση για την σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση της υπέρτασης καθώς και για την παρακολούθησή της.