HLA συμβατότητα συζύγων και ανοσολογικής αιτίας αναπαραγωγική αδυναμία
Authors: Οικονόμου Γεωργία 
Published: August 2023

Εισαγωγή: Το ανοσοποιητικό σύστημα της μητέρας έχει σημαντικό ρόλο στην επιτυχή εμφύτευση του εμβρύου και στη διατήρηση της εγκυμοσύνης. Η παρούσα μελέτη είχε ως στόχο να διερευνήσει το ανοσολογικό προφιλ της μητέρας (ποσοστό των κυττάρων φυσικών δολοφόνων [NK] και την αναλογία CD4/CD8 [προσδιορισμός ομάδας] στα λεμφοκύτταρα του περιφερικού αίματος) και την κατανομή των αλληλόμορφων HLA (Human Leukocyte Antigen)-DQA1 σε υπογόνιμα ζευγάρια. Μέθοδος: Αυτή η συγχρονική μελέτη περιελάμβανε 78 γυναίκες που είχαν υποστεί τουλάχιστον δύο αυτόματες αποβολές και 110 γυναίκες με ιστορικό επαναλαμβανόμενων αποτυχιών εμφύτευσης μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) ή ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπέρματος (ICSI) και εμβρυομεταφορά (ET) (αποτυχίες IVF-ET). Το ποσοστό των κυττάρων NK και ο λόγος CD4/CD8 προσδιορίστηκαν με κυτταρομετρία ροής. Πραγματοποιήθηκε γονοτυπικός προσδιορισμός των αλληλόμορφων HLA-DQA1 για όλες τις γυναίκες και τους συντρόφους τους και η συμβατότητα HLA-DQA1 των ζευγαριών εκφράστηκε ως το ποσοστό των κοινών αλληλόμορφων HLA-DQA1 (συνολικά 35 αλληλόμορφα) που μοιράζονται οι σύζυγοι προς το άθροισμα των μοναδικών αλληλόμορφων που παρατηρήθηκαν. Αποτελέσματα: Στις γυναίκες με υποτροπιάζουσες αποβολές διαπιστώθηκαν υψηλές τιμές (%) του πληθυσμού των ΝΚ με διάμεσο (διατεταρτημοριακό εύρος [IQR]) 10,3% (7,7% έως 12,5%) και αναλογία CD4/CD8 (1,7) (1,5 έως 2,1). Στις γυναίκες με αποτυχία IVF-ET, ο (%) πληθυσμός NK (10,5%) (8,6% έως 12,5%) και ο λόγος CD4/CD8 (1,8) (1,5 έως 2,1) ήταν ομοίως αυξημένοι (p=0,390 και p=0,490, αντίστοιχα). Το ποσοστό των γυναικών με >10% NK κύτταρα ήταν 53,8% και 58,2% στις γυναίκες με αποβολές και αποτυχίες IVF-ET, αντίστοιχα (p=0,554). Ο επιπολασμός της μεταφοράς του αλληλόμορφου HLA-DQA1*5 ήταν αυξημένος στις γυναίκες με αποβολές καθώς και σε εκείνες με αποτυχίες IVF-ET (52,6% και 61,8%, αντίστοιχα- p=0,206). Το ποσοστό των ζευγαριών με υψηλό (>50%) διαμοιρασμό HLA-DQA1 ήταν 65,4% στην ομάδα με αποβολές και 73,6% στην ομάδα με αποτυχίες IVF-ET, αντίστοιχα (p=0,222). Ο λόγος CD4/CD8 συσχετίστηκε στατιστικά σημαντικά θετικά με τον (%) πληθυσμό NK στις γυναίκες με αποτυχίες IVF-ET (rho= 0,297, p=0,002) και με τον (%) διαμοιρασμό HLA-DQA1 στην ομάδα με αποβολές (rho = 0,266, p=0,019). Τα ζευγάρια στα οποία και οι δύο σύζυγοι ήταν φορείς του αλληλόμορφου HLA-DQA1*5 είχαν αυξημένη πιθανότητα υψηλής (>50%) συμβατότητας HLA-DQA1 σε σύγκριση με τα ζευγάρια στα οποία κανένας από τους συζύγους δεν ήταν φορέας του αλληλόμορφου στην ομάδα των αποβολών (OR = 24,3, 95% CI: 3,0 έως 198,9, p<0,001) και στην ομάδα αποτυχίας IVF-ET (OR = 10,5, 95% CI: 2,2 έως 49,8, p<0,001). Συμπέρασμα: Ο περιφερικός πληθυσμός NK (%) και ο λόγος CD4/CD8, καθώς και ο επιπολασμός του αλληλόμορφου HLA-DQA1*5, ήταν αυξημένοι σε γυναίκες με επαναλαμβανόμενες αποβολές και αποτυχίες IVF-ET. Επιπλέον, αυτά τα ζευγάρια με αρνητικά αποτελέσματα αναπαραγωγής είχαν υψηλό ποσοστό ομοιότητας του αλληλόμορφου HLA-DQA1. Η παρουσία του αλληλόμορφου HLA-DQA1*5 στους συζύγους συσχετίστηκε στενά με τη συνολική συμβατότητα HLA-DQA1 του ζευγαριού, γεγονός που σημαίνει ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατος δείκτης για την αξιολόγηση της συνολικής ανοσολογικής συμβατότητας υπογόνιμων ζευγαριών.