Συσχέτιση των αδιποκινών και μυοκινών του ορού με τη γλυκαιμική ρύθμιση και την εμφάνιση πρώιμης αθηροσκλήρωσης και μακροαγγειοπάθειας σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1
Authors: Κολλάρη Εριέτα 
Published: April 2023

Σκοπός: Είναι γνωστό, ότι ο λευκός λιπώδης ιστός αποτελεί ένα ενδοκρινικό όργανο, που παράγει και εκκρίνει μια ποικιλία βιοδραστικών πεπτιδίων, γνωστών ως αδιποκίνες. Οι σκελετικοί μυς, σε αντιστοιχία με το λιπώδη ιστό, έχουν επίσης πρόσφατα αναγνωριστεί ως ένα ενδοκρινικό όργανο που εκκρίνει βιομόρια, τις μυοκίνες, τα οποία τροποποιούν το μεταβολισμό. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της σχέσης των επιπέδων αδιποκινών και μυοκινών του ορού σε μια ειδική κατηγορία ασθενών, όπως οι διαβητικοί τύπου 1, τόσο με την αντίσταση στην ινσουλίνη και την ικανότητα ρύθμισης της γλυκαιμίας στη νόσο, όσο και με την εμφάνιση πρώιμης αθηροσκλήρωσης και μακροαγγειοπάθειας. Μέθοδοι: Πραγματοποιήθηκε μελέτη χρονικής στιγμής στο διαβητολογικό ιατρείο της Β΄ Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης. Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 60 ασθενείς με ΣΔ1 (30 γυναίκες, μέση ηλικία 38,8+10,6 έτη, μέση διάρκεια διαβήτη 17,4+9,9 έτη). Αξιολογήθηκαν η αδιπονεκτίνη, η λεπτίνη, η ρεζιστίνη και η ιριζίνη πλάσματος, το πάχος του έσω χιτώνα της καρωτιδικής αρτηρίας (cIMT) και η αρτηριακή σκληρία (ταχύτητα σφυγμικού κύματος, σύστημα SpygmoCor@ CP system και Mobil-O-Graph 24h PWA). Έγινε καταγραφή των καθιερωμένων παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου και των λοιπών χαρακτηριστικών των ασθενών, συμπεριλαμβανομένων της διάρκειας της νόσου, της θεραπευτικής αγωγής και των μικρο-μακρο αγγειακών επιπλοκών.Αποτελέσματα: Η μόνη αδιποκίνη που έδειξε άμεση συσχέτιση με την αντίσταση στην ινσουλίνη ήταν η αδιπονεκτίνη. Τα επίπεδά της ήταν υψηλότερα σε ασθενείς με χαμηλή αντίσταση στην ινσουλίνη, καθώς συσχετίστηκε αρνητικά με τη συνολική δόση ινσουλίνης (r= -0,58, p <0,001) και τις μονάδες ινσουλίνης / σωματικό βάρος (r=-0,40, p=0,002), ενώ εμφάνισε θετική συσχέτιση με το eGDR (r= 0,35,p = 0,006).Οι υπέρβαροι ασθενείς με ΣΔ1 είχαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα λεπτίνης (14.195 έναντι 4.810 pg/ml, p=0.002) και ρεζιστίνης (9.25 έναντι 7.00 ng/ml, p=0.039) σε σχέση με τους ασθενείς με φυσιολογικό βάρος. Το αντίθετο ακριβώς βρέθηκε να ισχύει για την αδιπονεκτίνη, με τα επίπεδά της να είναι υψηλοτέρα στους ασθενείς με φυσιολογικό βάρος (10.67 έναντι 6.19 μg/ml, p=0.003), ενώ καμιά διαφορά δεν παρατηρήθηκε στα επίπεδα της ιριζίνης (p=0.538). Δεν παρατηρήθηκε καμία στατιστικά σημαντική συχέτιση, μεταξύ των επιπέδων των αδιποκινών και μυοκινών ορού, με τους δείκτες μακροαγγειοπάθειας ΙΜΤ και PWV. Τα επίπεδα της αδιπονεκτίνης ήταν χαμηλότερα σε ασθενείς με συστολική (r=0,58, p <0,001) και διαστολική (r=-0,56, p <0,001) υπέρταση, σε αντίθεση τη ρεζιστίνη που ήταν σημαντικά υψηλότερα στους ασθενείς με παρουσία τόσο συστολικής (r=0,42, p=0,001) όσο και διαστολικής (r=0,29, p=0,024) υπέρτασης. Όσον αφορά στις μικραγγειακές επιπλοκές, υπήρχε θετική συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων αδιπονεκτίνης στον ορό και της ύπαρξης αμφιβληστροειδοπάθειας (διάμεσος = 16,69, IQR = 9,29-24,07, p = 0,007). Επίσης, τα επίπεδα της ιριζίνης εμφάνισαν θετική συσχέτιση με το βαθμό της λευκωματουρίας (AC ratio, mg/g), (rs=0.30, p=0,021), όπως και τα επίπεδα της ρεζιστίνης συσχετίστηκαν θετικά με την παρουσία μικρολευκωματουρίας (AC≥30) (διάμεσος = 11,10, IQR = 8,28-16,38, p = 0,026). Συμπεράσματα: Οι παχύσαρκοι ασθενείς με ΣΔ1 παρουσίασαν διαταραγμένο προφίλ αδιποκινών, με τη μορφή σημαντικά αυξημένων επιπέδων λεπτίνης και ρεζιστίνης και μειωμένων συγκεντρώσεων αδιπονεκτίνης, σε σύγκριση με τους ασθενείς κανονικού βάρους. Μόνο η αδιπονεκτίνη βρέθηκε να σχετίζεται με την αντίσταση στην ινσουλίνη σε ασθενείς με ΣΔ1. Όσον αφορά στις μικροαγγειακές επιπλοκές, διαπιστώθηκε θετική συσχέτιση μεταξύ αδιπονεκτίνης στον ορό και της ύπαρξης αμφιβληστροειδοπάθειας και της ιριζίνης και ρεζιστίνης με τη παρουσία λευκωματουρίας. Δεν εντοπίστηκε ισχυρή άμεση συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων των αδιποκινών και των δεικτών πρώιμης αθηροσκλήρωσης και μακροαγγειοπάθειας.