Η εξέλιξη της μαιευτικής αναλγησίας
Authors: Στασινού Σοφία-Μελίνα 
Published: August 2021

Η πρώτη σοβαρή προσπάθεια ανακούφισης από τις ωδίνες του τοκετού πραγματοποιήθηκε στα μέσατου 19ου αιώνα, όταν ο Sir James Simpson εισήγαγε τον αιθέρα στη μαιευτική πράξη (Ιανουάριος 1847).Παρόλο που η προσπάθειά του αυτή τον οδήγησε σε έντονη αντιπαράθεση με την ιατρική κοινότητα και τονκλήρο χαρακτηριζόμενη ως αιρετική, εκείνος συνέχισε την ενασχόλησή του με την μαιευτική αναλγησία. Ομεγαλύτερος πολέμιος των απόψεων του Simpson ήταν ο Charles Delucina Meigs, καθηγητής μαιευτικής στηΦιλαδέλφεια. Υποστήριζε ότι ο πόνος του τοκετού βοηθούσε στη ομαλή εξέλιξή του και επομένωςοποιοδήποτε εγχείρημα προς την κατεύθυνση της εξάλειψής του θα παρεμπόδιζε τη φυσική του πορεία.Ωστόσο υπήρξαν και υποστηρικτές του, όπως ο Walter Channing, καθηγητής στην Ιατρική Σχολή τουΧάρβαρντ. Το βιβλίο του “A Treatise for Etherization in Childbirth” αντανακλά την προσπάθειά του ναδιερευνήσει την ασφάλεια της μαιευτικής αναλγησίας τόσο για τη μητέρα όσο και για το νεογνό.Το γεγονός που έδωσε ώθηση στην αποδοχή της ανακούφισης του πόνου του τοκετού ήταν η χορήγησηχλωροφορμίου από τον John Snow, τον Απρίλιο του 1853, στη Βασίλισσα Βικτωρία στη γέννηση του όγδοουπαιδιού της.Η ανακάλυψη από τον ίδιο της οσμής του αιθέρα στην αναπνοή νεογνού αλλά και μια σειράπειραματισμών από το 1850 έως το 1875, κατέδειξαν τη διακίνηση των αναισθητικών ουσιών διαμέσου τουπλακούντα. Συγκεκριμένα τα πειράματα των Adolph Gusserow το 1872 αλλά και του Paul Zweifel το 1874,επιβεβαίωσαν την επίδραση του χλωροφορμίου στο νεογνό καταδεικνύοντας την ανάγκη καθορισμού τωνδόσεων των αναισθητικών ουσιών και του ρυθμού μεταφοράς τους. Έτσι το ενδιαφέρον στράφηκε προςάλλες αναισθητικές ουσίες όπως το πρωτοξείδιο του αζώτου, το οποίο εφαρμόστηκε στη μαιευτική πράξη το1880 από τον Stanislav C. Klikowicz, στη Ρωσία. Οι προσπάθειες αυτές, σηματοδότησαν το τέλος τουγαλλικού σκεπτικισμού δίνοντας στο πείραμα και την έρευνα την πρωταρχική θέση στην τεκμηρίωση τηςεπιστημονικής αλήθειας.Η ανακάλυψη της σύριγγας από τον Alexander Wood το 1853 οδήγησε στην ενέσιμη χορήγηση οπιοειδώνστη μαιευτική πράξη. Το 1906 ο Gauss εισάγει την τεχνική του «Ύπνου του Λυκόφωτος» κατά την οποία ηαρχική ένεση μορφίνης και σκοπολαμίνης ακολουθούνταν από μικρή δόση σκοπολαμίνης, οδηγώντας στηνανακούφιση των ωδινών και στην αμνησιακή κατάσταση των επιτόκων.Στα πλαίσια του φεμινιστικού κινήματος τόσο στη Μ. Βρετανία όσο και στην Αμερική, η μέθοδος αυτήδιαδόθηκε γρήγορα. Ωστόσο όπως φάνηκε οι παρενέργειές τόσο για τη μητέρα όσο και για το νεογνόυπερτερούσαν σε σχέση με τα πλεονεκτήματά της. Η διεκδίκηση του γυναικείου φύλου για το δικαίωμα στημαιευτική αναλγησία συνεχίστηκε και το 1928 ο οργανισμός National Birth Trust Foundation στη Μ. Βρετανίαήρθε σε έντονη αντιπαράθεση με τον Dick Read, ο οποίος υποστήριζε τη φυσική διαδικασία του τοκετούχωρίς παρεμβάσεις.Παράλληλα, με την ανακάλυψη της γυάλινης σύριγγας και της υποδερμικής βελόνας άρχισε νααναπτύσσεται και η περιοχική αναισθησία. Για πρώτη φορά στον τοκετό εφαρμόστηκε το 1900 από τονOskar Kreis και το 1931 ο Eugen Aburel είναι ο πρώτος που διαχωρίζει τις ουδούς του πόνου ανάμεσα στοπρώτο και δεύτερο στάδιο του τοκετού και προτείνει τον οσφυϊκό αορτικό αποκλεισμό στο πρώτο στάδιοτου τοκετού.Σημαντική εξέλιξη στη μαιευτική αναλγησία αποτελεί η ανακάλυψη της βελόνας του Edward Tuohy το 1944,με την οποία έγινε δυνατή η συνεχής έγχυση αναλγητικών ουσιών στον επισκληρίδιο χώρο. Η εισαγωγή απότην Virginia Apgar, το 1957, συστήματος αξιολόγησης της κατάστασης του νεογνού καθώς και η ανακάλυψητων υποδοχέων των οπιοειδών το 1970, έδωσαν νέα ώθηση στο συνδυασμό οπιοειδών με τοπικάαναισθητικά μέσω συνεχούς επισκληριδίου ή υπαραχνοειδούς εγχύσεως στα διάφορα στάδια του τοκετού.Τέλος, μέχρι σήμερα συνεχίζονται οι προσπάθειες βελτίωσης της περιοχικής αναισθησίας με σκοπό τονπεριορισμό των δυσάρεστων επιπτώσεων τόσο στη μητέρα όσο και στο νεογνό.