Η έκφραση των υποδοχέων του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα στους καπνιστές με ή χωρίς χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια
Authors: Αναγνώστης Αριστοτέλης 
Published: September 2021

Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) αποτελεί ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας, παρουσιάζοντας ανησυχητική αύξηση νέων κρουσμάτων και θανάτων κάθε χρόνο. Σε πάνω από το 95 % των ασθενών με ΧΑΠ, η παρατεταμένη έκθεση στον καπνό του τσιγάρου είναι ο πρωταρχικός, και συνήθως ο μόνος, περιβαλλοντικός αιτιολογικός παράγοντας για την ανάπτυξη της νόσου. Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει περισσότερες από 4.000 χημικές ουσίες, ένα μεγάλο αριθμό στερεών σωματιδίων και αρκετές ελεύθερες ρίζες που οδηγούν στην ανάπτυξη οξειδωτικού στρες στο βρογχικό επιθήλιο των αεραγωγών.Υπό φυσιολογικές συνθήκες το βρογχικό επιθήλιο καθώς διατρέχει και επαλείφει ολόκληρο το αναπνευστικό σύστημα αποτελεί τη πρώτη γραμμή άμυνας ενάντια στις βλαβερές ουσίες του καπνού του τσιγάρου. Στη ΧΑΠ διαταράσσεται τόσο η λειτουργική ακεραιότητα του βρογχικού επιθηλίου όσο και η συνδρομή του στην φλεγμονή των αεραγωγών και του πνευμονικού παρεγχύματος η οποία παρατηρείται στη νόσο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την ανώμαλη αναδιαμόρφωση (remodeling) των αεραγωγών και την ελαττωματική βλεννοκροσσωτή κάθαρση. Οι υποδοχείς των αυξητικών παραγόντων όπως αυτοί του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα διαδραματίζουν ρόλο κλειδί σε αυτή την ανώμαλη απόκριση του βρογχικού επιθηλίου στον καπνό του τσιγάρου. Συγκεκριμένα, η έκθεση του επιθηλίου του πνεύμονα στο οξειδωτικό στρες που προκαλείται από τον καπνό του τσιγάρου διεγείρει την ανώμαλη ενεργοποίηση των υποδοχέων της οικογένειας του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (ErbB).Στόχος αυτής της μελέτης ήταν να αξιολογηθεί η ποσοτική έκφραση των ErbB1-4 υποδοχέων στον πνευμονικό ιστό καπνιστών με ή χωρίς χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ). Μετρήθηκαν με ανάλυση μικροσυστοιχιών δείγματα πνευμονικού ιστού από πέντε ασθενείς με ΧΑΠ και πέντε καπνιστές χωρίς ΧΑΠ, και με real time PCR επιπλέον 20 δείγματα ασθενών με ΧΑΠ (στάδιο II), 15 δείγματα καπνιστών χωρίς ΧΑΠ και 10 δείγματα αναφοράς μη καπνιστών.Η ανάλυση των δεδομένων των μικροσυστοιχιών αποκάλυψε ότι η έκφραση των ErbB υποδοχέων ήταν αυξημένη σε καπνιστές με ΧΑΠ συγκριτικά με τους καπνιστές χωρίς ΧΑΠ. Η αύξηση αυτή κυμαινόταν από 1.62 μέχρι 2.45 φορές μεγαλύτερη έκφραση (Ρ < 0.01). Η real time qPCR επαλήθευσε ότι οι καπνιστές με ΧΑΠ είχαν υψηλότερα ErbB1 - 3 επίπεδα έκφρασης σε σύγκριση με τους καπνιστές χωρίς ΧΑΠ. (PERBB1 < 0.001, PERBB2 = 0.003, PERBB3 = 0.003) και τους μη καπνιστές (PERBB1 = 0.019, PERBB2 = 0.005, PERBB3 = 0.011). Από την άλλη πλευρά, τα επίπεδα mRNA του ErbB4 αυξάνονται σταδιακά από τους μη καπνιστές (0.74 ± 0 .19), στους καπνιστές χωρίς ΧΑΠ (1.11 ± 0.05) και στους καπνιστές με ΧΑΠ (1.57 ± 0.28) και συσχετίστηκαν τα επίπεδα έκφρασής του με το βαθμό της απόφραξης των αεραγωγών ( PFEV1 < 0.001).Αυτά τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η υπερέκφραση των ErbB1-3 δεν συσχετίζεται μόνο με την έκθεση στο κάπνισμα, αλλά κατά πάσα πιθανότητα και με την διαδικασία της αναδιαμόρφωσης (remodeling) των αεραγωγών καθώς και με την καταστροφή του βλεννοκροσσωτού συστήματος που παρατηρούνται στη ΧΑΠ. Επιπλέον, η αντίστροφη συσχέτιση του ΕrbB4 με το βαθμό της απόφραξης των αεραγωγών παρουσιάζει μια πιθανή σχέση μεταξύ του ΕrbB4 και της σοβαρότητας της ΧΑΠ.