Οικονομική θεωρία και ανάπτυξη υπό το πρίσμα της διεθνούς πολιτικής οικονομίας
Authors: Ρουκανάς Σπυρίδων 
Published: January 2014

Ο κύριος σκοπός της διατριβής είναι η δημιουργία ενός αναλυτικού πλαισίου για την ανάλυση του διεθνούς οικονομικού και πολιτικού περιβάλλοντος. Βασική προϋπόθεση για την ανάλυση αυτή είναι η αποτύπωση της ιστορικής εξέλιξης της οικονομικής θεωρίας. Η διαχρονική εξέταση της οικονομικής θεωρίας έχει δυο στόχους πρώτον να αντιληφθούμε κάτω από ποιες συνθήκες η νεοκλασική οικονομική προσέγγιση κατέστη η επικρατούσα σχολή σκέψης στην οικονομική θεωρία και δεύτερον να αναδείξουμε τις αδυναμίες της επικρατούσας νεοκλασικής προσέγγισης αναφορικά με την κατανόηση της σύγχρονης διεθνούς οικονομικής και πολιτικής πραγματικότητας. Η αποτύπωση των αδυναμιών που εμφανίζει η επικρατούσα νεοκλασική οικονομική θεωρία στρέφει το ενδιαφέρον μας στο πεδίο μελέτης της Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας. Η ανάλυση των κυρίων προσεγγίσεων του πεδίου της Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας αναδεικνύει καταλληλότερα θεωρητικά εργαλεία για την κατανόηση του διεθνούς οικονομικού και πολιτικού περιβάλλοντος συγκριτικά με τη νεοκλασική οικονομική θεωρία. Όμως το πεδίο μελέτης της Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας σύμφωνα με τη δίκη μου προσέγγιση στο θέμα εμφανίζει αδυναμίες στην κατανόηση της αναδυόμενης συνθετότητας στο διεθνές οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον και ως εκ τούτου επιβάλλεται η περαιτέρω ανάλυσή του. Υπό αυτό το πρίσμα επιχειρούμε την οικοδόμηση του αναλυτικού πλαισίου της Συνθέτης Πολιτικής Οικονομίας (ΣΠΟ). Το αναλυτικό πλαίσιο της Συνθέτης Πολιτικής Οικονομίας (ΣΠΟ) επιχειρεί να συμπεριλάβει τις καθοριστικές σχέσεις που διαμορφώνονται στο διεθνές οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον και οι οποίες δεν βρίσκονται στο επίκεντρο μελέτης του ρεαλισμού. Τρεις είναι οι βασικές υποθέσεις στις οποίες στηρίζεται το αναλυτικό πλαίσιο της Συνθέτης Πολιτικής Οικονομίας. Η πρώτη είναι ότι το κράτος αποτελεί τον κυρίαρχο παράγοντα στη διαμόρφωση του διεθνούς οικονομικού και πολιτικού περιβάλλοντος. Η δεύτερη υπόθεση του αναλυτικού πλαισίου της ΣΠΟ είναι ότι οι καθοριστικότεροι προσδιοριστικοί παράγοντες για τη διαμόρφωση του διεθνούς οικονομικού και πολιτικού περιβάλλοντος είναι το κράτος, η αγορά, οι πολυεθνικές επιχειρήσεις και οι διεθνείς οργανισμοί Η τρίτη υπόθεση είναι ότι οι καθοριστικότεροι προσδιοριστικοί παράγοντες του διεθνούς οικονομικού και πολιτικού περιβάλλοντος σύμφωνα πάντα με το αναλυτικό πλαίσιο της ΣΠΟ αλληλεξαρτώνται όλο και περισσότερο. Συνοψίζοντας η νεοκλασική οικονομική θεωρία δεν διαθέτει το σύνολο των απαιτούμενων αναλυτικών εργαλείων για την ανάλυση του διεθνούς οικονομικού και πολιτικού περιβάλλοντος. Η υιοθέτηση του πεδίου μελέτης της Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας έρχεται να καλύψει το αναλυτικό κενό που έχει αφήσει η νεοκλασική οικονομική θεωρία. Όμως το πεδίο μελέτης της ΔΠΟ εμφανίζει ορισμένες αδυναμίες τις οποίες επιχειρεί να καλύψει το αναλυτικό πλαίσιο της Συνθέτης Πολιτικής Οικονομίας για την αποτύπωση των εξελίξεων στο διεθνές οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον. Η Συνθέτη Πολιτική Οικονομία αποτελεί το κατάλληλο ερμηνευτικό εργαλείο που έρχεται να εμπλουτίσει τη θεωρητική προσέγγιση του ρεαλισμού της Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας. Τέλος η αλληλεξάρτηση των προσδιοριστικών του παραγόντων της ΣΠΟ και ο κυρίαρχος ρόλος του κράτους αποτυπώνονται στη λειτουργία τόσο του διεθνούς εμπορίου όσο και του διεθνούς νομισματικού και χρηματοοικονομικού περιβάλλοντος.