Αρτηριακή σκληρία και καρδιαγγειακός κίνδυνος
Authors: Καλπάκος Διονύσιος 
Published: January 2014

Οι κλινικές επιπλοκές της αθηροσκλήρυνσης ευθύνονται για το μεγαλύτερο ποσοστό νοσηρότητας και θνησιμότητας παγκοσμίως. Οι παράγοντες κινδύνου που συνδέονται στατιστικά με τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου και των επιπλοκών της, αναγνωρίζουν ή συμβάλλουν στις βλάβες του αγγειακού τοιχώματος που οδηγούν σε αυτές αλλά δεν αναγνωρίζουν απαραίτητα τη νόσο αυτή καθ’εαυτή. Με τη βοήθεια της τεχνολογίας, νέες μέθοδοι σήμερα έχουν καταστήσει δυνατή την αναγνώριση και την παρακολούθηση των βλαβών του αγγειακού τοιχώματος ή του τελικού οργάνου-στόχου. Η ορθολογική χρήση των μεθόδων αυτών θα μπορούσε να οδηγήσει στην εκτίμηση του μελλοντικού καρδιαγγειακού κινδύνου και στην παρακολούθηση της απόκρισης σε μια συγκεκριμένη θεραπεία με βάση την in vivo αναγνώριση ύπαρξης και/ή προόδου της αθηρωματικής διαδικασίας. Με τις μεθόδους αυτές είναι δυνατό να αναγνωριστούν δομικές ή λειτουργικές ανωμαλίες του καρδιαγγειακού δέντρου. Στις δομικές ανήκουν παράμετροι όπως το πάχος του έσω μέσου χιτώνα του τοιχώματος των καρωτίδων (καρωτιδικό ΙΜΤ) και η μάζα της αριστερής κοιλίας, ενώ στις λειτουργικές η αρτηριακή υπέρταση, η δυσλειτουργία του ενδοθηλίου, η αρτηριακή σκληρία και η αλβουμινουρία. Το πλεονέκτημα των παραμέτρων αυτών είναι ότι αναδεικνύεται μη επεμβατικά η βλάβη των αγγείων και των οργάνων, κι έτσι μπορεί να αναγνωριστούν ασυμπτωματικά άτομα υψηλού κινδύνου ή να παρακολουθηθεί η εξέλιξη της νόσου. Το καρωτιδικό ΙΜΤ θεωρείται ως άμεσος δείκτης της κατάστασης του αγγειακού τοιχώματος και σχετίζεται με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Η αθηροσκλήρωση των καρωτίδων έχει συνδεθεί με την αθηρωμάτωση του υπόλοιπου αγγειακού δικτύου, χρησιμοποιείται ως προγνωστικός δείκτης καρδιαγγειακής νόσου αλλά και ως μέσο παρακολούθησης της θεραπείας σε κλινικές μελέτες. Οι μηχανικές ιδιότητες του αγγειακού δένδρου αποκτούν αυξανόμενη σημασία στην παθοφυσιολογία των καρδιαγγειακών νόσων. Η αύξηση της αρτηριακής σκληρίας των μεγάλων αγγείων και οι επακόλουθες μεταβολές στην ταχύτητα του κύματος παλμού και στα χαρακτηριστικά του ανακλώμενου κύματος σχετίζονται με υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο. Ο δείκτης αύξησης της πίεσης στην αορτή (ΑΙ) είναι μια παράμετρος που περιγράφει την αορτική σκληρία και την ανάκλαση του κύματος παλμού στην περιφέρεια, ο οποίος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ποσοτικοποίηση του φαινομένου αυτού μη επεμβατικά. Ο σκοπός αυτής της μελέτης ήταν να ελεγχθεί η υπόθεση ότι η συνδυασμένη μέτρηση ενός δομικού δείκτη καρδιαγγειακής νόσου, όπως το καρωτιδικό ΙΜΤ, και ενός λειτουργικού δείκτη, όπως το ΑΙ, θα προσέθετε προγνωστικές πληροφορίες σε σχέση με τον κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου, σε πληθυσμό ασυμπτωματικών υγιών ενηλίκων. Μέσα στα πλαίσια αυτά πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις του καρωτιδικού ΙΜΤ και του ΑΙ με ανάλυση κύματος παλμού σε 81 ασυμπτωματικούς άρρενες εθελοντές, αξιωματικούς του Ελληνικού στρατού (39,2±6,2 ετών), χωρίς εμφανή καρδιαγγειακή νόσο (στεφανιαία νόσο, συμπτωματική νόσο καρωτίδων, περιφερική αγγειοπάθεια) ή σακχαρώδη διαβήτη. Ο μελλοντικός κίνδυνος καρδιαγγειακής νόσου υπολογίστηκε με τις εξισώσεις Framingham για άρρενες, σύμφωνα με τις τροποποιήσεις του Adult Treatment Panel III. Οι παράγοντες κινδύνου που ελήφθησαν υπόψη ήταν η ηλικία, η ολική χοληστερόλη, η HDL χοληστερόλη, η συστολική αρτηριακή πίεση, η θεραπεία υπερτάσεως και το κάπνισμα. .....................................................