bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Big data analytics in healthcare: Optimizing patient outcomes and reducing cost through predictive modeling
Authors: Rishi Reddy Kothinti
Published: January 2025

Big data analytics is changing healthcare by helping doctors improve patient care results while reducing treatment expenses. Predictive modeling helps healthcare providers see what patients need before problems happen and offers better ways to diagnose illnesses and plan unique treatment. This article shows how big data helps healthcare organizations save money while running their operations better.
We can now predict diseases, take early action, and plan resource use better by adding machine learning and AI to our healthcare systems. Healthcare systems resist full implementation of big data solutions because of patient privacy threats, automated decision flaws, and the challenge of connecting separate medical databases.
This article examines big data analytics through existing methods while presenting real examples and discussing upcoming developments. It highlights the need for ethical practices that protect patients while advancing medical advancements. This article explores how technology in healthcare can create better patient care results while reducing healthcare costs. Big data analytics functions as an essential advancement tool to redesign healthcare operations and develop lasting medical innovations for tomorrow
Effect of increased basalt fibre dosage on hybrid basalt fibre reinforced concrete's strength properties
Authors: Maninder Pal Singh  , Franklin F.R. Frederick  , Hemant  , Pawan Preet Singh
Published: January 2025

Natural, eco-friendly fibers are increasingly being used as reinforcement in the creation of lightweight, low-effort polymer composites on a global scale. Because it is intelligent and has unique properties above glass fibers (GF), basalt fiber (BF) is one such material of interest that is currently in widespread use. Among these composites' clear advantages are their high specific mechanic properties, biodegradability, and non-grating nature. In this paper, basalt fibers used as reinforcement for composites are surveyed. The study also addresses how concrete's strength is affected by curing. In addition to this, an attempt is made to highlight the growing trend in research dissemination and activity in the area of basalt fibers. Further segments talk about the improvement in mechanical, warm and synthetic safe properties accomplished for applications in specific enterprises. The results of this study reveal that the optimum value of strength at 28th day of curing is obtained for a mix made with 5% of chopped basalt fiber 50% 6mm Long BF and 50% 12mm Long BF.
Performance of broilers supplemented with pandan leaf (Pandanus amaryllifolius roxb) water extract in drinking water
Authors: I Made Mela Antara  , Desak Putu Mas Ari Candrawati  , I Gusti Nyoman Gde Bidura
Published: January 2025

The prohibition of Antibiotic Growth Promoters (AGP) has encouraged the use of natural feed additives such as pandan leaf (Pandanus amaryllifolius Roxb) water extract. This study aims to evaluate the effect of administering pandan leaf water extract in drinking water on broiler performance. A total of 100 one-day-old broiler chicks with uniform body weight were randomly divided into 4 treatment groups, each with 5 replicates, and each replicate consisted of 5 broilers. The treatments included broilers provided with drinking water without pandan leaf extract (P0), while groups P1, P2, and P3 were given drinking water containing 3%, 6%, and 9% pandan leaf water extract, respectively. The results showed that the addition of pandan leaf water extract at levels of 3%, 6%, and 9% had no significant effect (P>0.05) on feed intake, water intake, final body weight, weight gain, and Feed Conversion Ratio (FCR). It was concluded that the addition of pandan leaf water extract up to a level of 9% in drinking water does not influence broiler performance, however there is a trend of increasing feed efficiency when adding 3-6% pandan leaf water extract to broiler drinking water.
METHODS FOR STATISTICAL PROCESSING OF PHENOTYPIC DATA IN PLANT GENETIC RESOURCES COLLECTIONS
Authors:   N.I. Vavilov All-Russian Institute of Plant Genetic Resources, NOVIKOVA L.YU.
Published: January 2025

This methodological guide presents the most widespread statistical methods used in the data analysis while studying the phenotypic diversity of plant genetic resources (PGR) collections. The sequence of operations for a comprehensive statistical analysis of the observation results obtained during the evaluation of accessions preserved in PGR collections is described in detail: formulation of typical tasks (assessment of mean values and variability indicators for the studied plant characters, distribution fitting, assessment of relationships among plant characters, testing hypothesized factors affecting important agronomic traits, sorting out homogeneous groups of accessions, and identification of the main differentiating characters); selection of a method for statistical analysis; finding solutions in the Statistica 13.3 software package; interpretation of the results obtained. Methods are offered for data visualization, assessment of a sample's main statistical characteristics, distribution fitting, analyses of variance, correlations, regression, clusters, and principal components, and nonparametric statistics approaches. This set of statistical methods is illustrated by a case analysis of the data retrieved during a field evaluation of pea accessions. The publication is addressed to postgraduate and undergraduate students, those attending extension courses of professional education, and plant biodiversity experts.
Resistance of mosses from background and anthropogenically transformed territories to water deficit
Authors:   Institute of Ecology of the Carpathians, NAS of Ukraine, Kit N. , Shcherbachenko O. ,   Institute of Ecology of the Carpathians, NAS of Ukraine
Published: January 2025

The tolerance to water deficit protonema of vegetative and generative clones of mosses Bryum argenteum Hedw., Funaria hygrometrica Hedw. and Barbula unguiculata Hedw. from the background (Lviv city “Pohulyanka” forest park) and anthropogenically disturbed areas of the Yaziv sulfur deposit (Lviv region, Yavoriv district) and the waste dump of the Chervonograd mining and industrial district (ChGPK). The laboratory culture was grown on Knopp’s agar medium, creating a water deficit by adding 1–5 % polyethylene glycol (PEG) to the medium. It was established that the vegetative clones of the investigated mosses from different local vegetation in the background and anthropogenically transformed territories are more tolerant to lack of moisture than the generative ones. The most resistant were Bryum argenteum sods from the top of the southern slope of the sulfur mining dump, which on the medium with 2 % polyethylene glycol (PEG) had the largest diameter and the largest number of gametophores per sod compared to the samples from the wetter localities of the northern slope of the dump. Vegetative clones from different local vegetation from background and anthropogenically disturbed areas showed different sensitivity to water deficit. The plants from the dumps were characterized by a higher growth rate of regenerants and formed more gametophores on the medium with PEG than the samples from Lviv. It was established that the tolerance of vegetative and generative clones of mosses B. argenteum, F. hygrometrica and B. unguiculata to moisture deficit depends on the age of the plants, the concentration of PEG and the duration of its action, as well as the life strategy of the species. It is shown that mosses, due to successful vegetative reproduction with a short development cycle, which can partially replace generative reproduction in stressful conditions, in particular lack of moisture, better adapt to conditions of water deficit in post-technological territories of the Yaziv sulfur deposit and rock dump of coal mining of ChHPK.
Analisis kinerja Jalan Sawunggaling Taman Sidoarjo
Authors: Agustya Muhammad Maulana , Hartatik Nurani
Published: January 2025

The Sawunggaling Highway is classified as a secondary local road and is also a connecting road between provinces. The length of the Sawunggaling road is 2 km with a road width of ± 8 meters and has a 2 (two) Lane 2 (two) Direction (2/2 UD) road type. This research was conducted to determine the traffic volume because traffic jams often occur on Jalan Sawunggaling Taman Sidoarjo. The cause of traffic jams is the large and small number of vehicles crossing the middle of the lane causing road capacity to decrease. The traffic flow on Jalan Raya Sawunggaling is dominated by motorbikes and large trucks, as well as the irregular behavior of motorcyclists which can also reduce the optimal capacity of the road. So it is necessary to analyze traffic volume using Manual Count on this road section. This research method is quantitative using the Road Capacity Manual (MKJI, 1997). The data obtained comes from primary data, Primary data is data from traffic surveys that have been carried out in the field on Jalan Sawunggaling Taman Sidoarjo. The findings of the survey which was carried out from Monday 23 September 2024 to Sunday 29 September 2024, based on this table, the estimated volume of vehicles passing by can be understood if at 17.00 - 18.00 on Friday 27 September 2024 it can be concluded that the number of vehicles is the highest. 2225.45 Curr/hour.
REVISÃO INTEGRATIVA DE AGENTES HEMOSTÁTICOS TÓPICOS EM CIRURGIA
Authors: Colodetti Rafael , Diniz Moura João Augusto , Souza Rittberg Maurício Lorena , Kiyo Kissimot Gusmão ´Débora , Neves Freichos Lucas Neves Freichos , Alves Gouvea Sonia
Published: January 2025

Introdução: O controle do sangramento em todos os períodos operatórios é de suma importância, a fim de se alcançar bom desfecho clínico no tratamento intervencionista, já que a perda de sangue significativa pode resultar em morte. Portanto, é importante compreender melhor os materiais hemostáticos disponíveis. Objetivo: Descrever, analisar e categorizar as evidências associadas ao uso de agentes hemostáticos tópicos em cirurgia. Métodos: Foi realizada uma pesquisa integrativa da literatura através da base de dados PubMed, nos idiomas português, inglês e espanhol, utilizando termos relacionados a hemostáticos para controle de sangramento. Os resumos foram selecionados para determinar a relevância e, se era necessária, uma revisão adicional adequada dos artigos originais. Com base nessas descobertas, este artigo fornece uma revisão de uma variedade de agentes hemostáticos (AH), desde produtos clinicamente aprovados para uso humano, até conceitos recentemente desenvolvidos, com grande potencial para uso em ambientes intra-hospitalares. Estes AH podem ser administrados localmente para controle do sangramento através de diferentes matérias-primas, apresentações e mecanismos de ação. Resultados: Dentre as quarenta e duas publicações identificadas, onze foram selecionadas por atenderem aos critérios de inclusão. Conclusão: O melhor conhecimento dos hemostáticos tópicos disponíveis permite um plano de manejo sanguíneo rápido e eficaz, a fim de alcançar resultados ideais, como redução da mortalidade e do tempo geral do procedimento, contribuindo para uma recuperação mais rápida e evitando possíveis eventos adversos.
Palavras-chave: Materiais hemostáticos; Polímero; Nanofibras; Uso médico.
Mersin’deki Bazı Eczane ve Aktarlarda Fitoterapi Amaçlı Satılan Bitkiler
Authors: Yıldırım Fadime , Aslan Mustafa , Akan Hasan
Published: January 2025

Amaç: Bu araştırma, 2022-2023 yıllarında Mersin’deki bazı eczane ve aktarlarda fitoterapi amaçlı satışa sunulan bitkisel ürünleri tespit etmek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Bu çalışmada 2022-22023 yılları arasında yapılmıştır. Toplamda 41 kaynak kişi birebir görüşmeler sağlanmış ve etnobotanik bilgi formları düzenlenmiştir. Aktar ve eczanelerde satışa sunulan bitkisel drogların yöresel isimleri, içeriği, kullanım amaçları ve bilimsel isimleri tespit edilmiştir.
Bulgular: Bu çalışmada Mezitli, Akdeniz, Çamlıyayla, Erdemli ve Tarsus ilçelerindeki bazı aktar ve eczanelerde fitoterapi amaçlı satışa sunulan 66 farklı familyaya ait 145 bitki taksonu saptanmıştır.
Sonuç: Araştırmada en çok taksonu bulunan büyük familyalar; Lamiaceae (16), Asteraceae (15), Fabaceae (11), Apiaceae (8), Rosaceae (7), Malvaceae (6), Myrtaceae (4), Zingiberaceae (4), Brassicacea (3), Anacardiacea (3)’dir. Tasksonları en fazla olan cinsler Eryngium (2), Salvia (3), Mentha (2) ve Hibiscus (2)’dir. Toplamda 145 bitki taksonu tespit edilmiştir. Fitoterapi konusunda yapılan bu çalışma ile aktar ve eczanelerde numunelerin temini ve hangi organlarının tedavide kullanıldığı hususunda bilgiler derlenmiş, aktar ve eczacıların daha donanımlı olması gerektiği kanısına varılmıştır.
Estetik/Kozmetik Diş Hekimliğinin Tarihsel Açıdan Değerlendirilmesi
Authors: Karakapıcı İlkim , Örnek Büken Nüket
Published: January 2025

Estetik; diş hekimlerinin rutin uygulamalarında hastalarına kazandırmayı amaçladıkları önemli tedavi bileşenlerinden biridir. Günümüzde ise sadece estetik bir görünüm kazandırmanın hedeflendiği dental işlemler hızla artmaktadır. Modern dünyada kişisel refah, sosyal kabul, iş ve özel hayattaki başarılar kişilerin güzel bir diş görünümüne ve gülüşe sahip olmalarından etkilenmektedir. Günümüz insanının dişleri aracılığıyla güzelliğini veya kimliğini ifade etmesi esasında zengin bir tarihe sahiptir. Geçmişte vücut ve dişler insanlar tarafından boş bir tuval gibi modifiye edilmiştir. Yerel olarak ve çağdan çağa güzellik algıları ve dişlerin simgelediği anlamlar değişmiştir, bugünün dişlerin bembeyaz ve sıralı olduğu anlayışa evrilmiştir. Ayrıca ilkçağlardan beri diş hekimliği teknolojisinin gelişimiyle modern estetik diş hekimliği işlemlerinin temelleri atılmıştır. Bu çalışmaya öncelikle antropolojik çalışmalardan elde edilen diş mutilasyonları ile başlanmıştır. Daha sonra arkeolojik çalışmalardan elde edilen günümüz estetik diş hekimliği uygulamalarının ilkel halleri ile devam edilmiştir ve son olarak bu uygulamaların teknolojik gelişimleri çağlara ayrılarak derlenmiştir. Çalışmanın amacı geçmişten günümüze kadar gelen estetik değerlere ve dental estetik teknolojinin gelişimine kısaca göz atarak bugünün estetik diş hekimliğine tarihsel açıdan değinmektir. Bu şekilde psikososyal değişkenlerden oldukça etkilenen estetik uygulamalara tarih aracılığıyla farklı noktalardan bakılması mümkün olmaktadır.
1976-1980 yılları yayınlarıyla ‘Periodontoloji Dergisi’ incelemesi
Authors: Özer Ece , Özer Metin
Published: January 2025

‘Periodontoloji Dergisi’ 1970 yılında Peker Sandallı ve meslektaşlarınca kurulan Türk Periodontoloji Derneği (TPD) tarafından, 1976 yılında basılmaya başlanmıştır. Bu yayın ülkemizde ilk periodontoloji dergisi olma özelliğini taşımaktadır. Derginin, ülkemizde periodontoloji alanında yapılan araştırmaların çoğalmasına ve paylaşımına vermiş olduğu destek önemlidir. İlk sayısından itibaren; periodontoloji kongrelerine ve mezuniyet sonrası kurslara katılımı teşvik ettiği ve uluslararası nitelikteki ‘Journal of Clinical Periodontology‘ dergisini de okuyucularına ulaştırmayı hedeflediği dikkat çekmektedir.
Çalışmamızda Ocak 1976 - Ocak 1980 tarihleri arasında basılan derginin ilk 8 sayısı incelenmiştir. Derginin kuruluşunda ve yayınlanmasında ‘TPD adına sahibi’ olarak yer alan Prof. Dr. Peker Sandallı’nın Türk periodontolojisine yaptığı katkıların altı çizilmelidir. Geçmişte ülkemize bilim adına değerli katkılar sağlamış pek çok kişi ve kurumlara dair bilgiler kütüphanelerin raflarında kaldığından kısıtlı erişim sağlanabilmektedir. Çalışmamızda amacımız, Periodontoloji Dergisi’nin ülkemize periodontoloji alanında vermiş olduğu hizmeti ortaya koymak ve bu dergi içeriğinde mevcut olan Türk periodontoloji tarihi için önem arz eden yazıların daha geniş kitlelerce ulaşılabilmesine olanak sağlamaktır.
Hatti Ülkesine Gelen Yabancı Hekimler
Authors: Masalcı Şahin Gülgüney
Published: January 2025

Günümüzde olduğu gibi Eski Yakın Doğu’da da hekimlik kutsal bir meslek sayılmıştır. İnsanlar henüz hastalıkların gerçek sebeplerine ve insan fizyolojisine yeterince hâkim değilken hastalanmak, daha çok tanrıların bir cezası ya da kötü ruhların sebep olduğu bir mesele gibi düşünülmüştür. Sağaltım için gerek büyü, gerekse droglarla tedavi uygulanmıştır. Bazı uygarlıkların hekimleri bu alanda daha ön plana çıkmıştır. Özellikle Mısır ve Mezopotamya’da kurulan devletler bunlar arasındadır. Eski Anadolu’da MÖ. 2. binyılda egemenliğini sürdürmüş olan ve yaşadıkları ülkeye Hatti memleketi diyen Hititler, ihtiyaç halinde diplomatik ilişkilerini kullanarak ülke dışından pek çok alanda uzman getirtmiştir. Bunlar arasında taş ustalarından at yetiştiricilerine pek çok kimse söz konusudur. Hekimler de sıkça Mısır ya da Babil krallarından talep edilen uzmanlardandır. Bu uzmanların işlerini bitirdikten sonra derhal gönderilmesi beklenmektedir. Ancak kimi zaman uzmanlara ev, mal mülk hatta eş sağlayarak Hatti ülkesinde kalmaları için çaba gösterildiği anlaşılmaktadır. Bazı hekimlerin isimlerinin kayıtlarına rastlanmakla birlikte kimileri de yalnızca LÚA.ZU yani hekim olarak anılmıştır. Bu uzmanların Hitit tıbbında ve tıbbi kayıtlarında etkileri olması söz konusudur.
Kırsal Bölgede Yaşayan Hipertansiyonlu Bireylerin Öz Etkililik ve İlaç Uyumu
Authors: Emre Nilüfer , Poyraz Burhan , Özşahin Aysun , Edirne Tamer
Published: January 2025

Amaç: Hipertansiyonda öz etkililik ve ilaç uyumu hastalık yönetiminin temel bileşenleridir. Bu çalışmanın amacı kırsalda yaşayan hipertansiyonlu hastalarda öz etkililik ve ilaç uyum durumlarının değerlendirilmesi ve etki eden faktörlerin belirlenmesidir.
Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel nitelikte olan bu çalışma Ekim-Aralık 2023 tarihleri arasında Denizli ilinde kırsal bölgedeki bir aile sağlığı merkezine başvuran 18 yaş üzeri, hipertansiyon tanısı almış hastalarda yapıldı. Verilerin toplanmasında sosyodemografik özellikler, öz bakımı değerlendirmek için hipertansiyon öz etkililik ölçeği ve ilaç uyumunu değerlendirmek için hipertansif hastalarda ilaca uyum öz etkililik ölçeği kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya 199 hasta dahil edildi. Katılanların yaş ortalaması 65,36 ± 12,04 olarak tespit edildi. Kadın oranı %64,3 ve evli oranı %70,9’dur. Hipertansiyon hastalarının hipertansiyon öz-etkililik puan ortalaması 49,01 ± 5,73, hipertansif hastalarda ilaca uyum öz-etkililik ölçeği puanın ortalaması 37,64 ± 8,28 olarak tespit edildi ve hipertansiyon öz etkililik ölçeği ile hipertansif hastalarda ilaca uyum öz etkililik ölçeği arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki bulundu (r=0,344; p=0,0001). Ayrıca obez hastalarda, kan basıncı takibi yaptırmayan, ölçüm kan basıncı değeri yüksek olan ve sigara kullanan hipertansiyon hastalarında öz etkililik puanı istatistiksel olarak daha düşük bulundu (p
Hemşirelerin Beyin Göçüne Yönelik Tutumları ve Çalışma Ortamları Arasındaki İlişki: Tanımlayıcı Bir Çalışma
Authors: Bilgin Osman , Çelik Hakan , Alan Handan , Torun Serap
Published: January 2025

Amaç: Bu çalışma hemşirelerde beyin göçüne yönelik tutum ile çalışma ortamı arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yapılan bu çalışmanın örneklemini bir üniversite ve bir şehir hastanesinde çalışmakta olan 335 hemşire oluşturmuştur. Veriler “Kişisel Bilgi Formu”, “Hemşirelik İş İndeksi – Hemşirelik Çalışma Ortamını Değerlendirme Ölçeği” ve “Beyin Göçüne Yönelik Tutum Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için bir üniversitenin etik kurulundan izin alınmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin çalışma ortamına yönelik olumlu tutum puanları ortalamaları 2,56±0,42, beyin göçüne yönelik tutum puan ortalamaları 56,30±12,95 olarak bulunmuştur. Hemşirelerin çalışma koşulları, yaşam koşulları ve ekonomik koşullar nedeniyle yurt dışında çalışmak istedikleri belirlenmiştir. Yurt dışında çalışmak isteyen hemşirelerin çoğunlukla Almanya, ABD, İngiltere ve Kanada’yı tercih ettikleri bulunmuştur. Hemşirelerin beyin göçüne yönelik tutumlarına göre yapılan karşılaştırmalarda yaş, medeni durum, gelir durumu, çalışma deneyimi, yurt dışında çalışma düşüncesi, yabancı dil bilme ve yabancı dil eğitimi alma değişkenlerinde istatiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur.
Sonuç: Sonuç olarak hemşirelerin beyin göçüne yönelik tutumlarının yüksek, çalışma ortamlarına yönelik olumlu tutumlarının düşük olduğu bulunmuştur.
Türkiye’deki İş Kazaları, Meslek Hastalıkları ve İşgünü Kayıplarının Cinsiyet Temelli Analizi
Authors: Özdemir Mustafa
Published: January 2025

Amaç: Bu çalışma, 2018-2022 yılları arasında Türkiye'de iş kazaları, meslek hastalıkları ve işgünü kayıplarını cinsiyet temelli bir yaklaşımla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, erkek ve kadın çalışanlar arasındaki olay sıklığı ve etkilerindeki farklılıkları anlamayı hedefleyerek bu farkların iş sağlığı ve güvenliği (İSG) politikalarına nasıl yansıyabileceğini değerlendirmektedir.
Yöntem: Çalışmada kullanılan veriler, 2018-2022 dönemine ait Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan resmi istatistiklerden elde edilmiştir. Nicel analizde, erkek ve kadın çalışanlar için iş kazaları ve meslek hastalıkları ayrı ayrı incelenmiş; kaza sıklık oranları, toplam iş göremezlik gün sayısı ve sektörel dağılım gibi ölçütler kullanılmıştır. Nitel analizde ise sektör bazlı istihdam desenleri, iş rolleri ve risk maruziyetleri gibi cinsiyet farklılıklarına katkıda bulunan faktörler değerlendirilmiştir.
Bulgular: Bulgular, iş kazaları ve meslek hastalıklarının dağılımı açısından belirgin cinsiyet farklılıkları olduğunu göstermektedir. Erkek çalışanların, özellikle fiziksel olarak zorlu işlerin yoğun olduğu inşaat sektöründe daha yüksek iş kazası oranlarına sahip olduğu belirlenmiştir. Kadın çalışanlar ise daha çok sağlık sektöründe yoğunlaştığından, biyolojik ajanlara ve ergonomik sorunlara bağlı meslek hastalıkları ile daha sık karşılaşmaktadır. Ayrıca, iş kazalarının en sık 11:00-11:59 saatleri arasında gerçekleştiği ve erkeklerin iş kazalarından sonra kadınlara kıyasla daha uzun iş göremezlik süreleri geçirdiği tespit edilmiştir.
Sonuç: Çalışma, İSG politikalarına cinsiyet eşitliği perspektifinin entegrasyonunun önemini vurgulamaktadır. Özellikle erkeklerin yoğun olduğu inşaat sektöründe güvenlik protokolleri ve eğitimlerin iyileştirilmesi, kadınların yoğun olduğu sağlık sektöründe ise ergonomik önlemler ve sağlık taramalarının yaygınlaştırılması gerekmektedir. Cinsiyet kaynaklı risklerin anlaşılması, daha etkili önleme stratejileri geliştirilmesi ve iş güvenliğinin artırılması açısından kritik öneme sahiptir.
Chia (Salvia hispanica L.) Geçmişten Günümüze: Tarihsel Yolculuğu ve Sağlığa Etkileri
Authors: Eker Ebru
Published: January 2025

Chia tohumu (Salvia hispanica L.), Meksika ve Guetamala kökenli, besin değeri yüksek bir tohum olup yüzyıllar boyunca, Aztekler ve Maya uygarlıkları tarafından hem besin kaynağı hem de enerji verici olarak kullanılmıştır. Günümüzde, chia tohumu, özellikle sağlıklı yaşam ve beslenme trendlerinin artan popülaritesi ile dünya çapında yaygın olarak tüketilmektedir. Zengin bir omega-3 yağ asidi, lif, protein ve minerallerin kaynağı olan chia tohumu, sağlığı destekleyen birçok faydaya sahiptir. Lif içeriği sindirim sistemine yardımcı olurken, omega-3 yağ asitleri kalp sağlığını destekler ve inflamasyonu azaltır. Chia tohumları aynı zamanda klorojenik ve kafeik asitler, kuersetin ve kaempferol gibi antioksidanların bir kaynağı olup, serbest radikallere karşı protektif etki göstererek peroksidasyonu engeller. Kan şekeri seviyelerinin düzenlenmesine yardımcı olabilir ve kilo yönetiminde önemli bir rol oynayabilir. Gluten içermemesi ve bitkisel kaynaklı olması nedeniyle vejetaryenler ve gluten intoleransı olanlar için ideal bir besin kaynağıdır. Chia tohumlarının sağlık üzerindeki etkileri ile ilgili yapılan araştırmalar, bu besinin potansiyel faydalarını daha iyi anlamamıza yardımcı olmakta ve gelecekteki kullanım alanlarını genişletmektedir.
ModERFoRest, una útil herramienta para orientar el tratamiento de masas mixtas en su adaptación al cambio climático. Caso de Retiendas (Guadalajara)
Authors: Alonso Ponce Rafael , López-Senespleda Eduardo , Gómez-Sanz Valentín , Serrada Hierro Rafael
Published: January 2025

La aplicación informática ModERFoRest (Modeling Environmental Requirements for Forest Restoration), distribuida como software gratuito para su difusión a la comunidad científica y técnica desde la página del INIA-CSIC, integra y facilita el uso de la información derivada de los estudios de Autoecología de Especies Forestales iniciados en la Sección de Ecología Forestal y Tipos de Monte del Instituto Forestal de Investigaciones y Experiencias. Dicha información engloba casi 3000 puntos de muestreo, incluyendo analíticas edáficas, relativas a 22 taxones.
Entre las utilidades mencionadas en el manual de ModERFoRest se indica: «Para proponer tratamientos en masas existentes: información sobre la marginalidad de la especie o especies que pueblan el rodal y diagnóstico sobre su estabilidad; ambas cuestiones en la situación actual y para posibles escenarios de cambio climático».
Se presenta un caso práctico, una repoblación de cinco especies en masa mixta situada en Retiendas (Guadalajara), a una altitud media de 1000 m, con una edad del orden de 50 años. Contando con datos edáficos, se trata de evidenciar la utilidad de ModERFoRest para orientar los tratamientos selvícolas relacionados con la composición específica en el rodal frente a hipótesis de cambio climático.
Se han aplicado los modelos climáticos de la AEMET para el escenario actual, y los de WordClim, calibrados con los de la AEMET, para el escenario climático futuro SSP45 (~2º de aumento medio de la temperatura del planeta para finales de siglo) en la década 2040-2060.
Los índices de idoneidad e índices de marginalidad de las cinco especies repobladas (pinos silvestre, salgareño y rodeno; rebollo y encina) en las dos hipótesis de cálculo, obtenidos para la localización estudiada permiten disponer de información especialmente útil para estimar el cambio que se puede esperar en la calidad de estación y para la selección y aplicación del mejor tratamiento selvícola que garantice la estabilidad ecológica futura de la masa.
La Red de Parcelas Permanentes del ICIFOR-INIA: información para una gestión forestal sostenible ante el cambio global
Authors: Del Rio Miren , González Daniel , Calama Rafael , Cañellas Isabel , Guijarro Mercedes , Sixto Hortensia , Oliveira Nerea , Aldea Jorge , Bachiller Ángel , Carrillo Cristina , De la Cruz Ana Carmen , González Daniel , De la Iglesia J.P. , Fuertes Alicia , Hernando Carmen , López-Senespleda Eduardo , Madrigal Guilermo , Madrigal Javier , Martín-Benito Darío , Montes Fernando , Moreno-Fernández Daniel , Rodríguez-Alonso J. , Ruiz-Peinado Ricardo , Viscasillas E. , Pardos Marta
Published: January 2025

El ICIFOR-INIA dispone de una red de parcelas permanentes que se inició en 1963, cuando se instalaron parcelas de producción para las especies de pino autóctonas presentes en la península ibérica. Posteriormente, la red se amplió para incluir otras especies de Quercus y Populus, así como otros objetivos. A lo largo de los años, los resultados de esta red de parcelas han permitido el estudio de la adaptación de las masas forestales al cambio climático, analizando el efecto del clima sobre el crecimiento y producción, las claras como estrategia de adaptación, la regeneración natural, los tratamientos post-incendio o las quemas prescritas. A su vez, se están abordando análisis orientados a la mitigación, como la potencialidad de los cultivos forestales como sumideros de carbono.
Para asegurar la accesibilidad y permanencia en el tiempo de esta información se ha generado una base de datos que recoge información referida a la identificación de las parcelas, localización, características físicas y de la vegetación, inventarios realizados e variables medidas. En este trabajo se describe esta base de datos y las características de cada tipo de parcela y se resume su uso en estudios de adaptación y mitigación.  
La sistematización de la información obtenida a partir de la red de parcelas permanentes permite, además de evaluar su eficiencia y mejorar su mantenimiento, su publicación en el portal GBIF (Sistema Global de Información sobre Biodiversidad) para su puesta a disposición a la Sociedad, generando asimismo un DOI que posibilita la correcta citación y trazabilidad de la información.
Participants or Pretenders? Addressing the challenge of inauthentic participation in academic research in the UK: experiences from the FIO and DIO Food research teams
Authors: Hunter Emma , Stone Rebecca Ann , Greatwood Hannah , Johnstone Alexandra , Griffiths Claire , Crabtree Daniel R , Douglas Flora
Published: January 2025

Individuals participate in research for numerous reasons, however, the global economic downturn may have driven some to participate solely for monetary recompense. While inauthentic participation is more widely recognised in quantitative survey studies, it is increasingly becoming an issue in qualitative research. Drawing on our experiences and supported by the wider literature, we highlight ways in which inauthentic participation can be identified and addressed. We argue it is pertinent researchers are aware of the risks and potential impact of inauthentic participants and recommend researchers consider this phenomenon from study planning stages onwards. We identify Universities and ethics committees as well placed to provide training and ensure, where necessary, mitigation plans are in place before granting study approvals. We suggest funders and publishers request inauthentic participation be considered and reported. These recommendations would establish awareness, prevent wasting valuable project resources, increase transparency of reporting and ensure data integrity is protected.
Causal Forest and Doubly Robust Machine Learning for Political Science
Authors: Rametta Jack T. , Fuller Sam
Published: January 2025

Machine learning (ML) methods in general and tree-based methods in particular are on the rise in the social sciences. While ML is widely valued for predictive accuracy, new causally-oriented machine learning methods actually leverage this power for statistical inference and treatment effect estimation. In this article, we synthesize this causal ML literature into a new paradigm we coin "Doubly Robust Machine Learning," or DRML. Our conceptual framework makes clear the benefits of these new methods, like causal forest, and explains how researchers can fruitfully employ these approaches to improve on the power, precision, and coverage of standard estimators. We demonstrate these benefits for average and conditional effect estimation through a massive array of over one million Monte Carlo simulations spanning a wide range of possible research settings. Taken together, our results provide the conceptual and empirical basis for the use of DRML in social science applications.
Can TikTok Drive Support for the Far-Right? Causal Evidence From Germany
Authors: Heyna Philipp
Published: January 2025

Can TikTok drive support for the far-right? In light of surging electoral support for the far-right among younger cohorts in Germany and other European countries, this question has frequently been raised in the political debate. TikTok users are relatively young, and the success of far-right actors on the platform suggests that it is a driving force behind these trends. Leveraging data from a German Longitudinal Election Studies (GLES) online survey, I provide, to the best of my knowledge, the first causal evidence of TikTok effects on political support. Using coarsened exact matching, genetic matching, and an instrumental variables design, my results suggest that TikTok significantly increases support for the AfD and its candidates, but does not cause corresponding shifts in political ideology. My findings highlight the disruptive potential of social media platforms like TikTok for democratic stability and contribute to a better understanding of the drivers of youth support for the far-right.
Temporal dynamics of COVID-19’s psychological impact in the Czech Republic: from the outbreak to the stabilization
Authors: Stuchlikova Iva , Kučera Dalibor , Potužníková Eva , Mrhálek Tomáš , Plassová Michaela
Published: January 2025

This study presents the results of a screening focused on the psychological impact associated with the outbreak and further development of COVID-19 pandemic in the Czech population. The aim of the study was to investigate temporal dynamics of psychological impact in a longer period covering phases of the epidemic growth, culmination, decrease, and slow return to a normal lifestyle. The sample of 2716 respondents aged between 18 and 89 years participated in an online survey from March 18th to May 25th, 2020; part of them (typically seniors and others, who had not access to the internet) were assisted in entering the data by trained interviewers. The survey comprised questionnaires capturing emotional states, psychological disturbance, anxiety, and depression. The changes in the scores by time phase were studied for the whole sample and for gender and age groups. The results show that the threat of COVID-19 caused a significant increase in negative emotional experience and in the symptoms of psychological disturbance, anxiety, and depression in the Czech population in time of infection culmination, even when the spread of the pandemic was well controlled, and then a gradual decline over time. The data indicated that the pandemic situation had a more pronounced impact on women and younger adults. The study also showed that in situations of pandemic stress associated with isolation, when isolated people are interviewed about their mental state, their reports on negative experiencing might be significantly reduced compared to direct anonymous self-reports data entry.
Estimating age-based developmental trajectories using latent change score models based on measurement occasion
Authors: Estrada Eduardo , Ferrer Emilio
Published: January 2025

Estrada, Hamagami, & Ferrer, (2019). Estimating Age-Based Developmental Trajectories Using Latent Change Score Models Based on Measurement Occasion. Multivariate Behavioral Research. https://doi.org/10.1080/00273171.2019.1647822. Accelerated longitudinal designs (ALDs) are designs in which participants from different cohorts provide repeated measures covering a fraction of the time range of the study. ALDs allow researchers to study developmental processes spanning long periods within a relatively shorter time framework. The common trajectory is studied by aggregating the information provided by the different cohorts. Latent change score models (LCS) provide a powerful analytical framework to analyze data from ALDs. With developmental data, LCS models can be specified using measurement occasion as the time metric. This provides a number of benefits, but has an important limitation: It makes it not possible to characterize the longitudinal changes as a function of a developmental process such as age or biological maturation. To overcome this limitation, we propose an extension of an occasion-based LCS model that includes age differences at the first measurement occasion. We conducted a Monte Carlo study and compared the results of including different transformations of the age variable. Our results indicate that some of the proposed transformations resulted in accurate expectations for the studied process across all the ages in the study, and excellent model fit. We discuss these results and provide the R code for our analysis.
Bot or not: Can people tell the difference between stories written by a human or by an AI system?
Authors: Sears Sydney , Weisberg Deena Skolnick
Published: January 2025

Given that artificial intelligence (AI) programs like ChatGPT can generate creative content, some fear that such programs will displace human writers. But can AI-generated creative works truly compete with human-authored works? To address this question, participants (N=709 adults recruited from Prolific) read either a human-generated or AI-generated story. Regardless of their story’s true origin, half of the participants were told that their story was written by a human, while the other half were told that their story was written by ChatGPT. After reading, participants rated the story’s quality and their level of absorption into the story. Both the story’s true origin and what participants were told had significant effects. Participants rated the AI- generated story as higher in quality and more absorbing, but they rated the story better on both measures when they had been told it was written by a human. This study suggests that AI programs might be able to generate human-level creative work but are not perceived as being able to do so.
People are at least as good at optimizing reward rate under equivalent fixed-trial compared to fixed-time conditions.
Authors: Taylor Grant John , Evans Nathan J. , Brown Scott
Published: January 2025

Finding an optimal decision-making strategy requires a careful balance between the competing demands of accuracy and urgency. In experimental settings, researchers are typically interested in whether people can optimise this trade-off, typically operationalised as reward rate, with evidence accumulation models serving as the key framework to determine whether people are performing optimally. However, recent studies have suggested that inferences about optimality can be highly dependent on the task design, meaning that inferences about whether people can achieve optimality may not generalise across contexts. Here, we investigate one typically overlooked design factor: whether participants spend a fixed amount of time on each block (fixed-time) or have a fixed number of trials in each block (fixed-trials). While fixed-time designs are typically thought to be the most appropriate for optimality studies, as to maximise the number of correct responses participants must optimise RR, our Experiments 1 and 2 indicate that people are at least as good at optimising reward rate under fixed-trial designs as fixed-time designs. However, Experiment 3 provides some evidence that fixed-trial designs with no instructions may not be at least as good as fixed-time designs with very specific instructions. Importantly, these findings challenge the idea that fixed-time designs are the most appropriate for reward rate optimality studies, and further emphasise the importance of carefully considering study design factors when making inferences about optimality in decision-making.
Computational bases of domain-specific action anticipation superiority in experts: Identifying and mapping kinematic invariants
Authors: Zhao Qiwei , wang yinyue , Lu Yingzhi , Luan Mengkai , Gao Siyu , Li Xizhe , Zhou Chenglin
Published: January 2025

Experts consistently demonstrate superior action anticipation within their domains, yet the specific computational mechanisms underlying this ability remain unclear. This study investigated the role of kinematic invariants processing in expert performance by recruiting table tennis players, volleyball players, and novices for two table tennis serve action anticipation tasks using normal and point-light displays. Employing the kinematic coding framework, we established encoding and readout models to predict actual action outcomes and participants' choices, respectively. Results showed that table tennis players consistently outperformed others in both tasks. Analysis of the intersection between encoding and readout models revealed that this superiority stems from experts' proficiency in identifying kinematic invariants and accurately mapping them to action outcomes. Notably, experts' invariant mapping ability showed consistency across display formats and correlated with their professional training duration. Our findings illuminate the computational bases of experts' superior action anticipation, highlighting the significance of internal models developed through sustained domain-specific experience.
Claims for no evidence also need evidence
Authors: Karhulahti Veli-Matti , Huntington-Klein Nick
Published: January 2025

Matters Arising submitted to Nature Human Behaviour.Preprint made public due to editorial request.
Application of universal design for learning within Australian school-based mental health programs: Scoping review protocol.
Authors: Purnomo Jessika , Wilmot Adrienne , McEvoy Peter , Boyes Mark Edward , McArthur Genevieve , Hill Elizabeth
Published: January 2025

Objective: This review will map existing literature to identify and describe the extent to which Universal Design for Learning (UDL) principles of engagement, representation, and expression are applied to the design, delivery, and/or evaluation of school-based mental health programs in Australia. Introduction: UDL is an education framework that aims to create inclusive learning environments for students with diverse needs. Approximately 25% of Australian students are likely to live with language, literacy, and/or learning differences that place them at elevated risk of mental health problems. Many school-based mental health programs exist with the shared aim of promoting positive outcomes for students. Early prevention and mental health promotion efforts that are inclusive to students with language and/or learning differences are critically important. However, there has been no previous exploration of the extent to which UDL has been applied to school-based mental health programs. This review aims to identify and describe the extent to which UDL principles are evident in existing Australian school-based mental health programs. Eligibility criteria: This review will consider studies that report the development and/or evaluation of school-based mental health programs within an Australian education context. This review will exclude non-English studies, reviews, books, and theoretical or opinion pieces. Methods: This review will be informed by the JBI guidelines for scoping reviews and will be conducted between October and December 2024. Five databases will be searched (PsycInfo, Medline, Informit, Scopus, and ERIC) and two reviewers will independently screen all identified studies against inclusion criteria by title, abstract, and full text review. Conflicts will be resolved by consensus. Results: Two independent reviewers will extract relevant data from the selected studies and results will be presented numerically and narratively. The review will identify and describe the extent to which UDL principles are evident in descriptions of the design, delivery, and/or evaluation of school-based mental health programs in Australia. Synthesis and interpretation of included studies will be framed within the three principles of UDL. The review will outline key findings of the included papers, gaps in the literature, and salient directions for future research. Conclusion: The outcomes of this review will be disseminated via publication and plain language summaries. The outcomes may also inform conference presentations relevant to inclusive education, mental health, and child language and learning differences.
Is the Anti-Saccade Task a Valid Measure of Inhibition?
Authors: Frischkorn Gidon T. , Oberauer Klaus
Published: January 2025

Research on individual differences in executive functions has often used a manual version of the anti-saccade task to measure cognitive inhibition. Here, we investigated the validity of anti-saccade performance as a measure of inhibition. Success in this task relies on several processes: Inhibition of a saccade to the cue location; translating the cue location into the target location; making a saccade to the target location; and rapid identification of the target stimulus. In two experiments (NE1 = 181 and NE2 = 165) we varied whether the task required these processes. We also varied the preparation time before each trial, and the cue-target interval to measure the speed of task-relevant processes. We used a theoretically motivated statistical model to dissociate parameters that reflect the contribution of each process to performance. Individual differences in most of these parameters correlated with observed performance, implying that performance reflects a mixture of several processes. Critically, inhibition accounted for a small proportion of variance in performance. Only the efficiency of translating cue information into the target location was credibly correlated with working-memory capacity and processing speed. These results question the validity of anti-saccade performance as a measure of inhibition.
Decomposing Recruitment Elasticity in Job Matching
Authors: Kambayashi Ryo , Kawaguchi Kohei , Otani Suguru
Published: January 2025

This study estimates and decomposes recruitment elasticity, a key measure of employer market power, across job-matching stages using data from Japan's largest job-matching intermediary. On average, recruitment elasticity is negative but not statistically significantly different from zero. However, this masks heterogeneity across stages. The negative elasticity arises from lower-wage workers avoiding higher-wage vacancies during inquiry. Posted wages positively influence application, interview attendance, and offer acceptance decisions, with elasticity decreasing in that order. Other important patterns are also examined.
Eficacia del Ultrasonido Endoscópico en Cirugía General: impacto y resultados
Authors: Chicaiza Quishpe Andrea Alejandra , Leiva Suero Lizette Elena , Chicaiza Tayupanta Jesús Onorato , Quishpe Jara Graciela de las Mercedes
Published: January 2025

El ultrasonido endoscópico es una herramienta diagnóstica avanzada en Cirugía General que surge de la combinación (endoscopia + ultrasonido) y ofrece una evaluación detallada de órganos internos y estructuras vecinas. El objetivo del estudio fue desarrollar una revisión sistemática de la literatura médica existente sobre la eficacia del ultrasonido endoscópico en Cirugía General durante el periodo 2019-2024. Se realizó un metaanálisis basado en la metodología Prisma, que incluyó una revisión sistemática de la literatura científica publicada en bases de datos de cobertura mundial: Scopus, Proquest y Web of  Science en los últimos cinco años (2019-2024) en idioma español o inglés, a partir de los descriptores específicos en ambos idiomas, para sobre la eficacia del ultrasonido endoscópico en Cirugía General. Dos de los autores de esta investigación revisaron de forma independiente la literatura, mientras que un revisor extractó los datos. Se emplearon dos modelos para combinar estadísticamente los resultados, el modelo de efectos fijos y el modelo de efectos aleatorios, lo cual permitió resumir de manera sintética los aportes e impacto del ultrasonido endoscópico. Quedaron incluidos 42 estudios: 23 Series de Casos, 6 Ensayos Clínicos, 6 Cohortes, 1 Casos y Controles, 1 Estudio explicativo experimental y 7 Metaanálisis. Se demostró la eficacia del ultrasonido endoscópico para diagnosticar, estadificar y tratar diversas patologías quirúrgicas; su capacidad para visualizar en detalle las estructuras internas del tracto gastrointestinal, el páncreas y las vías biliares que permitió una evaluación precisa de tumores y lesiones submucosas, así como la realización de biopsias con mínima invasión; por otro lado, facilitó intervenciones terapéuticas como el drenaje de abscesos o pseudocistes y la colocación de stents, lo que reduce la necesidad de cirugías invasivas en pacientes con lesiones estenóticas. Se puede concluir que estas características lo convierten en una herramienta indispensable que incide en el diagnóstico precoz y el tratamiento oportuno en patologías quirúrgicas, mejorando significativamente el pronóstico, particularmente en oncología.