ФОРМИРОВАНИЕ ОСНОВ САМОРЕАЛИЗАЦИИ ДОШКОЛЬНИКОВ В ПРОЦЕССЕ ОЗНАКОМЛЕНИЯ С ОКРУЖАЮЩИМ МИРОМ
Authors: Айтпаева А.К. , Абитова Г.Т. 
Published: October 2023

Мақалада барлық студенттердің білім алуына тең қол жетімділікті қамтамасыз ететін және сыртқы әлеуметтік-мәдени өзгерістерге тез жауап беретін балабақшаның бірыңғай және ашық білім беру кеңістігін құру мәселесі өзекті болып табылады, бұл білім беру процесін жетілдірудің маңызды шарты болып табылады, демек, жалпы мектепке дейінгі білім беру сапасын арттырудың кепілі болады. Авторлары негізделеді рөлі және мәні негіздерін қалыптастыру, өзін-өзі жетілдіру, мектепке дейінгі балалардың процесінде қоршаған ортамен таныстыру. Осы жұмыста жүзеге асырылатын негізгі идея: Қазақстанның жоғары мектебінің ақпараттық оқыту жүйесінен жоғары білім беру педагогтерін тұлғалық - кәсіптік өсу тетіктерін меңгеруден тыс, онда проблемалық, креативті-дамып келе жатқан маңызды жүйелі психологиялық-педагогикалық даярлауға көшуі мүмкін емес. Шетелдік тәжірибені, әдеби дереккөздерді талдау нәтижесінде авторлар ЖОО оқытушыларының біліктілігін арттыру курстарының мазмұнын жаңарту, жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын жаңғырту арқылы педагогикалық емес бейіндегі қазақстандық жоғары мектеп педагогтерінің психологиялық-педагогикалық даярлығын күшейту қажеттілігі туралы қорытынды жасайды. Авторлар осы жобаны зерттеу мүмкіндігі үшін алғыс білдіреді, себебі зерттеуді Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті Басқарма төрағасы-ректор Билялов Д.Н. қаржыландырған. ЖОО ішіндегі жоба шеңберінде грант алғаны үшін (11.02.2022 Ж. №8 шарт) Түйін сөздер: педагогикалық емес бейіндегі жоғары оқу орны, кәсіби дайындық, жоғары мектеп оқытушысы, Кәсіби құзыреттілік, психологиялық-педагогикалық құзыреттілік.

В статье актуализируется проблема создание единого и открытого образовательного простран- ства детского сада, обеспечивающего равный доступ к образованию всем воспитанникам и быстро реагирующего на внешние социокультурные изменения, является важнейшим условием совершен- ствования образовательного процесса, а следовательно, становится залогом повышения качества дошкольного образования в целом. Авторами обосновываются роль и значение формирование основ самореализации дошкольников в процессе ознакомления с окружающим миром. Основная идея, реализуемая в данной работе: переход высшей школы Казахстана от информативной системы обучения к проблемной, креативно - развивающейся в ней серьезной системной психолого-педагогической подготовки педагогов высшего образования, вне овладения ими механизмами личностно-профессионального роста невозможен. В результате анализа зарубежного опыта, литературных источников авторы делают вывод о необходимости усиления психолого-педагогической подготовки педагогов казахстанской высшей школы непедагогического профиля через обновление содержания курсов повышения квалификации вузовских преподавателей, модернизацию образовательных программ послевузовского образования. Авторы выражают благодарность за возможность исследования данного проекта, так как исследо- вание финансировалось Казахским национальным педагогическим университетом имени Абая, в лице Председателя Правления-Ректора Билялова Д.Н. за получение гранта в рамках внутри вузовского проекта (Договор №8 от 11.02.2022г.) Ключевые слова: вуз непедагогического профиля, профессиональная подготовка, преподаватель высшей школы, профессиональная компетентность, психолого-педагогическая компетенция.

The article actualizes the problem of creating a unified and open educational space of a kindergarten, providing equal access to education for all pupils and quickly responding to external socio-cultural changes, is the most important condition for improving the educational process, and therefore becomes the key to improving the quality of preschool education as a whole. The authors substantiate the role and importance of the formation of the foundations of self-realization of preschoolers in the process of familiarization with the outside world. The main idea implemented in this work is: the transition of the higher school of Kazakhstan from an informative system of education to a problematic, creatively developing serious systemic psychological and pedagogical training of teachers of higher education, without mastering the mechanisms of personal and professional growth is impossible. As a result of the analysis of foreign experience, literary sources, the authors conclude that it is necessary to strengthen the psychological and pedagogical training of teachers of the Kazakh higher school of non- pedagogical profile through updating the content of advanced training courses for university teachers, modernization of educational programs of postgraduate education. The authors express their gratitude for the opportunity to study this project, as the study was funded by the Kazakh National Pedagogical University named after Abai, represented by the Chairman of the Board -Rector Bilyalov D.N. for receiving a grant within the framework of an intra-university project (Contract No. 8 dated 11.02.2022). Keywords: university of non-pedagogical profile, professional training, higher school teacher, professional competence, psychological and pedagogical competence.