Οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής ένωσης για το διαδίκτυο
Authors: Κουρούπης Κωνσταντίνος 
Published: August 2021

Στόχος της διδακτορικής διατριβής είναι η κριτική εξέταση ζητημάτων που αφορούν την προστασία προσωπικών δεδομένων του χρήστη στο διαδίκτυο σε ευρωπαϊκό, κυρίως, αλλά και σε διεθνές πλαίσιο. Τα ερωτήματα στα οποία επιδιώκεται η εύρεση απαντήσεων αφορούν στον τρόπο άσκησης και ρύθμισης των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο διαδίκτυο, στην επιρροή τους στην προσωπικότητα του χρήστη και στην προσέγγιση και ανάλυση του όρου «διαδικτυακή ταυτότητα». Η διακλαδική εξέταση των πολιτικών ανάλογα με τις ιδιαίτερες εκφάνσεις χρήσης του διαδικτύου σε ποικίλους τομείς της καθημερινής ζωής και την αντίστοιχη εφαρμογή του σε διάφορους κλάδους δικαίου (διεθνούς, ποινικού, συνταγματικού, εμπορικού, εργατικού και πνευματικής ιδιοκτησίας), συνιστά μέρος της πρωτοτυπίας της διδακτορικής διατριβής. Παράλληλα, η διατύπωση μιας ξεχωριστής θεωρίας περί του όρου «ταυτότητα του χρήστη στο διαδίκτυο» ενισχύει την πρωτοτυπία, καθώς πρόκειται για μια ιδιαίτερη έννοια που δεν έχει αναπτυχθεί στην ευρωπαϊκή και διεθνή βιβλιογραφία έως τώρα ενώ, σε επίπεδο νομοθεσίας, απουσιάζει η ερμηνεία της. Επίσης, δίνεται απάντηση στο ερώτημα του επιτρεπτού ή μη της ανωνυμίας στο διαδίκτυο. Επιπλέον, εκτός από το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο εξετάζονται και μέτρα που έχουν σχεδιαστεί προς βελτίωσή του, ενώ προσφέρονται αξιόλογες προτάσεις με στόχο την ενίσχυση του βαθμού ασφάλειας του χρήστη. Αξίζει να σημειωθεί ότι παρατίθεται, όπου κρίνεται σκόπιμο, και η αμερικανική πολιτική σε διάφορα ζητήματα που εξετάζονται, λόγω της οικουμενικότητας των συνεπειών του διαδικτύου και των έντονων επιρροών της αμερικανικής πολιτικής στον ευρωπαϊκό χώρο. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει στο γεγονός ότι επιχειρείται η μελέτη των προσωπικών δεδομένων του χρήστη σε συνδυασμό με τις σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις, όπως για παράδειγμα στον χώρο των social media.Σε επίπεδο συμπερασμάτων, κρίνεται ότι το επίπεδο προστασίας προσωπικών δεδομένων, όπως διαμορφώνεται μέσα από τις υφιστάμενες ευρωπαϊκές πολιτικές, είναι ανεπαρκές καθώς παρατηρείται μια τάση συρρίκνωσης της ιδιωτικότητας του χρήστη. Σε θέματα ανωνυμίας προτείνεται η διατήρησή της, υπό προϋποθέσεις και όρους που αφορούν τον σεβασμό θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών. Τέλος, σε επίπεδο πολιτικών, προτείνεται μια διακυβέρνηση του διαδικτύου με ανθρωποκεντρική διάσταση, η οποία θα χαρακτηρίζεται από τη συμμετοχή όλων των φορέων, δημοσίου και ιδιωτικού τομέα και ευρωπαϊκών οργάνων, προκειμένου να επιτευχθεί μια αποτελεσματική αντιμετώπιση των απειλών κατά της ιδιωτικότητας του χρήστη. Παράλληλα, ενώ αναγνωρίζεται η ανάγκη επικαιροποίησης υφιστάμενων Οδηγιών σε ποικίλους τομείς χρήσης του διαδικτύου, αποτρέπεται καταρχήν η θέσπιση επιπρόσθετων νομοθετικών κειμένων, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε καθεστώς πολυνομίας και σύγχυσης. Αντίθετα, προκρίνεται η αναπροσαρμογή και ενίσχυση των δικαιωμάτων του χρήστη, σύμφωνα με τα νέα τεχνολογικά δεδομένα. Στο πλαίσιο αυτό, θεωρείται εξαιρετικά σημαντική η πρόταση θέσπισης μιας Χάρτας Θεμελιωδών Ψηφιακών Δικαιωμάτων, η οποία θα ενισχύσει τη θέση του χρήστη στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον, προσθέτοντας νέα δικαιώματα στα ήδη θεμελιωμένα στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, όπως το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης του χρήστη στο διαδίκτυο και συμβαδίζοντας με τα σύγχρονα τεχνολογικά δεδομένα.