Πρώτο ψυχωτικό επεισόδιο στην εφηβεία
Authors: Πιάχας Αθανάσιος 
Published: August 2021

Με δεδομένη την συνήθη έναρξη των σχιζοφρενικών και συναισθηματικών ψυχώσεων κατά την εφηβεία αναζητείται η σχέση των διεργασιών της αναπτυξιακής περιόδου της εφηβείας, με την οργάνωση των ψυχοπαθολογικών, ειδικότερα των ψυχωτικών καταστάσεων, η συνέχεια ή ασυνέχεια της ψυχοπαθολογίας με το πέρασμα από την εφηβεία στην ενήλικη ζωή.Ο σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση των συνθηκών του πρώτου ψυχωτικού επεισοδίου στην εφηβεία και των κλινικών χαρακτηριστικών του, η διερεύνηση και η ανάλυση της ιδιαιτερότητας των επιμέρους κλινικών παραμέτρων του ψυχωτικού επεισοδίου σε σχέση με την τελική έκβαση στην ενήλικο ζωή και η μελέτη της σχέσης της θεραπευτικής αντιμετώπισης με την τελική έκβαση. Το υλικό αποτέλεσαν 70 έφηβοι που εμφάνισαν πρώτο ψυχωτικό επεισόδιο στην εφηβεία και αποτάθηκαν στην Υπηρεσία Παιδιού και Εφήβου της Γ΄ Πανεπιστημιακής Ψυχιατρικής Κλινικής του Α.Π.Θ στο Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ κατά τα έτη 1995-1998.Στην επανεκτίμηση τους κατά μ.ο 17 έτη μετά βρέθηκαν οι εξής διαγνώσεις: 34,5% σχιζοφρένεια, 22,4% χωρίς ενεργό ψυχοπαθολογία, 17,2% σχιζοσυναισθηματική διαταραχή ,12% μεταιχμιακή διαταραχή, 8,6% διπολική διαταραχή, 5,2% σχιζότυπη διαταραχή. Υψηλή λειτουργικότητα βρέθηκε στο 41,4%, μέση λειτουργικότητα στο 36,2%, χαμηλή λειτουργικότητα στο 22,4 % του δείγματος. Μόνο σε δύο διαγνωστικές κατηγορίες η λειτουργικότητα ήταν πολύ χαμηλή. Στην σχιζοφρένεια στο 50% των περιστατικών και στη σχιζοσυναισθηματική διαταραχή στο 30% των περιστατικών. Τα άτομα χωρίς ενεργό ψυχοπαθολογία εμφανίζουν υψηλή λειτουργικότητα στο 100%. Στη σχιζότυπη δτχ. το ποσοστό είναι 66,7% υψηλής λειτουργικότητας. Στη μεταιχμιακή δτχ είναι 57,1% υψηλής λειτουργικότητας. Στη σχιζοσυναισθηματική είναι 30%, υπό φαρμακευτική αγωγή βεβαίως. Χαρακτηριστική η συνδυαστική θεραπεία με φαρμακοθεραπεία και ψυχοθεραπεία και το σημαντικό θεραπευτικό όφελος στο 77% των ψυχωτικών εφήβων που οδηγήθηκαν σε κλινική εικόνα χωρίς ενεργό ψυχοπαθολογία. Τα άτομα χωρίς ενεργό ψυχοπαθολογία δέχτηκαν ψυχοθεραπεία σε ποσοστό 92,4%. Ευεργετικός ο συνδυασμός φαρμακοθεραπείας – ψυχοθεραπείας στα 12 από τα 20 περιστατικά που εξελίχθηκαν σε σχιζοφρένεια παρανοϊκού τύπου ο οποίος συνετέλεσε σημαντικά στα 10 από αυτά να καταφέρουν να έχουν μέση και υψηλή σφαιρική λειτουργικότητα ενώ μόνο οι δύο μαζί με τους υπόλοιπους οκτώ που έλαβαν μόνο φαρμακευτική αγωγή είχαν χαμηλή λειτουργικότητα. Η σύνθετη θεραπεία οδήγησε σε 50% μόνο των σχιζοφρενών σε χαμηλή λειτουργικότητα. Μόνο το 18,5% του αρχικού δείγματος και 22,4% των επανεκτιμηθέντων κατέληξαν με βαριά ψυχοπαθολογία υπό αντιψυχωτική αγωγή και με χαμηλή σφαιρική λειτουργικότητα και ποιότητα ζωής (77% σχιζοφρενείς, 23% σχιζοσυναισθηματικοί), 36,21% επανεκτιμηθέντων δεν χρειάζονται ΦΑ με υψηλή GAF, 41,4% επανεκτιμηθέντων με υψηλή GAF, 46,6% επανεκτιμηθέντων με καλή υγεία και λειτουργικότητα, 22,4% επανεκτιμηθέντων χωρίς ενεργό ψυχοπαθολογία σε συμφωνία με διεθνή βιβλιογραφία.Η παρούσα μελέτη για το πρώτο ψυχωτικό επεισόδιο στην εφηβεία και την έκβαση του στην ενήλικη ζωή έρχεται να επιβεβαιώσει για άλλη μια φορά ότι: Δεν αρκούν στην θεραπευτική θεώρηση και στάση μόνο τα δεδομένα για την πορεία των οργανωμένων ψυχώσεων όπως τα γνωρίζουμε από την ψυχιατρική του ενηλίκου –έστω και «προσαρμοσμένα» στην εφηβεία. Οι διαγνώσεις στην εφηβεία είναι εξ’ορισμού διαγνώσεις «αναμονής» δεδομένης της ρευστότητας της ψυχοπαθολογίας. Η έκβαση στην ενήλικη ζωή δεν είναι μια διαδικασία αυτόματη αλλά εξαρτάται από την κλινική και θεραπευτική προσέγγιση και προϋποθέτει εντατική παρακολούθηση μέχρι το πέρασμα στην ενηλικίωση.