Επίδραση των εκλεκτικών αναστολέων της κυκλοοξυγενάσης 2 στην πώρωση καταγμάτων του επίμυα
Authors: Ακριτόπουλος Παναγιώτης 
Published: January 2014

Εισαγωγή: Τα Μη Στεροειδή Αντιφλεγµονώδη Φάρµακα (ΜΣΑΦ) χρησιµοποιούνται ευρέως για την ανακούφιση του µετεγχειρητικού πόνου στην ορθοπαιδική, εµποδίζουν όµως την πώρωση των καταγµάτων, αναστέλλοντας την κυκλοοξυγενάση και τη σύνθεση των προσταγλανδινών. Η επίδραση της νεότερης κατηγορίας των ΜΣΑΦ, των εκλεκτικών αναστολέων της κυκλοξυγενάσης 2 (COX-2), στην πώρωση των καταγµάτων εµφανίστηκε αµφιλεγόµενη: Σε ορισµένες µελέτες οι εκλεκτικοί αναστολείς της COX-2 παρουσίασαν ανασταλτική επίδραση στην οστική πώρωση, παρόµοια µε αυτήν που παρατηρήθηκε µε τους µη εκλεκτικούς αναστολείς της COX, ενώ σε άλλες µελέτες, οι εκλεκτικοί αναστολείς της COX-2 παρουσίασαν µεγαλύτερη ή µικρότερη ή και αµελητέα επίδραση στην οστική πώρωση. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν η πειραµατική µελέτη της επίδρασης της παρεκοξίµπης, ενός νέου εκλεκτικού αναστολέα της κυκλοοξυγενάσης-2, στην οστική πώρωση στους επίµυες. Στη µελέτη µας χρησιµοποιήσαµε το πειραµατικό µοντέλο των Bonnarens και Einhorn, και η παρεκοξίµπη χορηγήθηκε σε ένα σχήµα θεραπείας παρόµοιο µε αυτά που χρησιµοποιούνται στην κλινική πράξη, δηλαδή σχετικά υψηλή δόση και βραχύ χρονικό διάστηµα (επί 7 ηµέρες µετά το κάταγµα). Υλικό-Μέθοδος: Χρησιµοποιήθηκαν 120 επίµυες Albino Wistar, ηλικίας 12 εβδοµάδων, στους οποίους προκλήθηκε κλειστό κάταγµα της διάφυσης του µηριαίου µετά από ενδοµυελική ήλωση, σύµφωνα µε τη µέθοδο των Bonnarens και Einhorn. Οι επίµυες χωρίστηκαν σε τρεις οµάδες (Α,Β,Γ) και η κάθε οµάδα σε δυο υποοµάδες (Α1-Α2, Β1-Β2, Γ1-Γ2). Στις υποοµάδες Α2-Β2-Γ2, (οµάδα µελέτης, 60 πειραµατόζωα) χορηγούνταν µετεγχειρητικώς, και για διάστηµα 7 ηµερών, παρεκοξίµπη (1.06mg/kg ηµερησίως ενδοπεριτοναϊκώς). Στις υποοµάδες Α1- Β1-Γ1 (οµάδα ελέγχου, 60 πειραµατόζωα) χορηγήθηκε µε τον ίδιο τρόπο φυσιολογικός ορός. Η ακτινολογική εκτίµηση του κατάγµατος γινόταν αµέσως µετά την πρόκληση του και η ακτινολογική εκτίµηση του πώρου έγινε την 14η (οµάδα Α), την 28η (οµάδα Β) και την 42η (οµάδα Γ) µετεγχειρητική ηµέρα. Μετά την ακτινολογική εξέταση, τα πειραµατόζωα θανατώνονταν και γινόταν παρασκευή ιστοτεµαχίου από την περιοχή του τµηθέντος µηριαίου οστού, για την ιστολογική εκτίµηση της πώρωσης. Από τη µελέτη αποκλείστηκαν οι επίµυες που δεν πληρούσαν τα απαιτούµενα ακτινολογικά κριτήρια (κατάλληλη ενδοµυελική ήλωση και απλό εγκάρσιο ή λοξό κάταγµα). Αποτελέσµατα: 2 εβδοµάδες µετά το κάταγµα, η ακτινολογική µελέτη έδειξε σηµεία πώρωσης του κατάγµατος σε ποσοστό 10% στην οµάδα µελέτης και 30% στην οµάδα ελέγχου. Κατά την ιστολογική µελέτη, σε αµφότερες τις υποοµάδες µελέτης και ελέγχου παρατηρήθηκε άθροιση οστεοβλαστών και ύπαρξη νησίδων οστεοκλαστών στην καταγµατική περιοχή, παραµονή ινώδους συνδετικού ιστού, έναρξη νεοαγγειογένεσης, εµφάνιση συστηµάτων του Havers και εµφάνιση στοίχων χονδροκυττάρων. Μερικά από τα πειραµατόζωα της οµάδας ελέγχου εµφάνισαν ευρήµατα ταχύτερης πώρωσης του κατάγµατος. 4 εβδοµάδες µετά το κάταγµα, η ακτινολογική µελέτη έδειξε σηµεία πώρωσης του κατάγµατος σε ποσοστό 60% στην οµάδα µελέτης και 80% στην οµάδα ελέγχου. Κατά την ιστολογική µελέτη, σε αµφότερες τις οµάδες παρατηρήθηκε άθροιση οστεοβλαστών, εµφάνιση στοίχων χονδροκυττάρων, έναρξη νεοαγγειογένεσης, αριθµός οστεοκυττάρων µέσα σε σχηµατιζόµενες οστικές κοιλότητες και έναρξη σχηµατισµού οστεώνων. 6 εβδοµάδες µετά το κάταγµα, η ακτινολογική απεικόνιση έδειξε σηµεία πώρωσης του κατάγµατος σε ποσοστό 80% στην οµάδα µελέτης και 90% στην οµάδα ελέγχου. Κατά την ιστολογική µελέτη παρατηρήθηκε εµφάνιση οστεοποιηµένων χόνδρων, παρουσία οστεώνων, συστηµάτων Havers και συστηµάτων Volkmann. Ακόµη, διαπιστώθηκε η ύπαρξη περιφερικών αγγειακών συστήµατων, οστικών κυττάρων µέσα σε οστικές κοιλότητες, αποτιτανωµένης µεσοκυττάριας ουσίας κατά τόπους, και παραµονή οστεοβλαστών και οστεοκλαστών. Οι διαφορές που παρατηρήθηκαν µεταξύ των διαφόρων υποοµάδων δεν ήταν στατιστικώς σηµαντικές. Συµπεράσµατα: Η µελέτη µας είναι η πρώτη πειραµατική µελέτη της επίδρασης της παρεκοξίµπης στην πώρωση καταγµάτων σε λευκούς επίµυες Wistar, στην οποία χρησιµοποιήθηκε ένα σχήµα θεραπείας παρόµοιο µε αυτό που χρησιµοποιείται στην κλινική πράξη, και στην οποία µελετήθηκε η βραχυπρόθεσµη αλλά και η µακροπρόθεσµη επίδραση µιας σύντοµης θεραπείας. Σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα της εργασίας µας, η παρεκοξίµπη, όταν χορηγείται στούς επίµυες για σύντοµο χρονικό διάστηµα µετά το κάταγµα, έχει ανασταλτική επίδραση στην επούλωση του κατάγµατος, η οποία όµως φαίνεται να είναι παροδική και να µην έχει σηµαντικές µακροπρόθεσµες συνέπειες. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να εκτιµηθεί αν η ανασταλτική δράση της παρεκοξίµπης στην αποκατάσταση των οστών είναι αναστρέψιµη στον άνθρωπο, και αν είναι ασφαλές να χρησιµοποιείται ως αναλγητικό σε οστικά κατάγµατα για την ανακούφιση του µετατραυµατικού και του µετεγχειρητικού πόνου στην ορθοπαιδική.