bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Pantallas y Adquisición del Lenguaje: ¿Cuánto Tiempo es Demasiado?
Authors: Jara Baquerizo Marcela Lisbeth , Mayorga Arias Karina Asunción , Reyes Lozano Nissey Selee
Published: December 2024

Esta revisión sistemática evaluó el impacto del tiempo de pantalla en el desarrollo del lenguaje infantil, considerando factores como la cantidad de exposición, el contenido y la supervisión parental. Se realizó una búsqueda en bases de datos como PubMed, Scopus y Web of Science, utilizando operadores booleanos. De 450 registros identificados, 17 estudios cumplieron los criterios de inclusión, que abarcaban niños de 0 a 6 años, diseños longitudinales, transversales y estudios de casos y controles. Los resultados muestran que más de dos horas diarias de pantalla se asocian con un riesgo elevado de retrasos en el vocabulario expresivo y receptivo. La supervisión parental activa y la co-visualización mitigan los efectos negativos, mientras que el contenido no educativo y la exposición pasiva, como la televisión de fondo, aumentan significativamente el riesgo. Los menores de dos años son los más vulnerables debido a que estas interacciones desplazan estímulos esenciales para el desarrollo lingüístico. Las conclusiones destacan la importancia de limitar el tiempo frente a pantallas, priorizar contenido educativo y fomentar interacciones directas. Este estudio subraya la necesidad de intervenciones dirigidas a educar a los cuidadores sobre el uso responsable de pantallas y su impacto en el desarrollo infantil, además de la importancia de continuar investigando los factores que modulan esta relación.
Đánh giá hiệu quả của siêu âm dựa trên hệ thống phân loại ACR TI-RADS 2017 trong chẩn đoán tổn thương dạng nốt tuyến giáp
Authors: Lê Thị Ngọc Thạch Lê Thị Ngọc Thạch , Bùi Phương Thảo Bùi Phương Thảo
Published: December 2024

Đặt vấn đề: Tỷ lệ mắc ung thư tuyến giáp đã gia tăng trong vài thập kỷ qua tại một số quốc gia trong đó có Việt Nam. Việc áp dụng hệ thống phân loại ACR TI-RADS 2017 (American College of Radiology Thyroid Imaging Reporting and Data System) giúp phát hiện sớm ung thư tuyến giáp, tránh những can thiệp không cần thiết, nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị. Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá hiệu quả siêu âm dựa trên hệ thống phân loại ACR TI-RADS 2017 trong chẩn đoán tổn thương dạng nốt tuyến giáp. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang tiến cứu được thực hiện trên bệnh nhân có kết quả siêu âm chẩn đoán tổn thương dạng nốt tuyến giáp tại Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất Đồng Nai. Kết quả nghiên cứu: Nghiên cứu thực hiện trên 31 bệnh nhân với tỷ lệ mắc bệnh của nữ cao hơn nam với nữ/nam là 5.2. Độ tuổi trung bình của nhóm ác tính là 50,16. Nguy cơ ác tính của hệ thống ACR TI-RADS 2017 tăng dần từ TI-RADS 1 đến TI-RADS 5 là 0%, 0%, 0%, 36.8%, 63.2%. Kết luận: Hệ thống phân loại ACR TI-RADS 2017 giúp đánh giá tổn thương dạng nốt tuyến giáp để đánh giá nguy cơ ung thư tuyến giáp hiệu quả, dễ áp dụng.
Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ học nhiễm virus viêm gan siêu vi B, C ở bệnh nhân lọc máu chu kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất tỉnh Đồng Nai năm 2023 và 2024
Authors: Nguyễn Thanh Hồng Nguyễn Thanh Hồng , Phan Thị Anh Vân Phan Thị Anh Vân
Published: December 2024

Đặt vấn đề: Viêm gan siêu vi là bệnh phổ biến trên toàn cầu. Ở bệnh nhân lọc máu, môi trường bị nhiễm VGSV trở thành đường lây nhiễm chính, do virus VGSV tồn tại trên các núm điều khiển của máy lọc máu, trên giường, bàn tay nhân viên y tế. Nhiễm VGSV ở bệnh nhân lọc máu chu kỳ tổn hại trực tiếp đến sức khỏe, và liên quan đến tử vong. Nhiều BN bị nhiễm VGSV trước khi vào lọc máu chu kỳ đã trở thành nguồn lây cho BN khác và nhân viên y tế. Việc đánh giá đúng tình trạng nhiễm VGSV là cần thiết, có ý nghĩa trong việc phân phòng lọc máu và máy lọc máu hợp lý, để phòng tránh lây lan. Vì vậy, chúng tôi tiến hành “Nghiên cứu đặc điểm dịch tể học nhiễm virus viêm gan siêu vi B, C ở bệnh nhân lọc máu chu kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất tỉnh Đồng Nai năm 2023 và 2024” với Mục tiêu: Nghiên cứu đặc điểm dịch tể học nhiễm virus viêm gan siêu vi B, C ở bệnh nhân lọc máu chu kỳ tại Bệnh viện Thống Nhất tỉnh Đồng Nai năm 2023 và 2024. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả được thực hiện trên người bệnh lọc máu chu kỳ có xét nghiệm HbsAg và Anti HCV định kỳ mỗi 6 tháng tại Bệnh viện đa khoa Thống Nhất Đồng Nai từ 1/2023 – 9/2024. Kết quả: Năm 2023, có 438 bệnh nhân lọc máu, tỷ lệ nhiễm VGSVB là 11%, VGSVC là 60.5% và đồng nhiễm VGSVBC là 6.8%. Năm 2024, có 487 bệnh nhân lọc máu, tỷ lệ nhiễm VGSVB là 11.1%, VGSVC là 57% và đồng nhiễm VGSVBC là 5.7 %. Bệnh nhân trên 60 tuổi chiếm tỷ lệ tử vong cao nhất là 69.1 %. Tỷ lệ bệnh nhân nhiễm VGSVC ở nhóm tử vong khác biệt với nhóm bệnh nhân không tử vong, sự khác biệt có ý nghĩa p=0.03.
Nghiên cứu độc tính cấp và độc tính bán trường diễn của cao chiết từ quế linh chi (Humphreya endertii)
Authors: Nguyễn Ngọc Minh Nguyễn Ngọc Minh , Não Duy Pháp Não Duy Pháp , Lưu Văn Luông Lưu Văn Luông , Nguyễn Hoàng Minh Nguyễn Hoàng Minh
Published: December 2024

Mục tiêu: Đánh giá độc tính cấp và độc tính bán trường diễn trên chuột nhắt trắng (Swiss albino) của cao chiết nước từ quế linh chi (QLC). Phương pháp: Đánh giá độc tính cấp và độc tính bán trường diễn được thực hiện theo Hướng dẫn của Quyết định số 141/QĐ-BYT ngày 27/10/2015 của Bộ Y tế. Kết quả: QLC với liều cao nhất cho chuột uống là 23.23 g/kg nên không xác định LD50 của QLC trên chuột nhắt trắng. Chuột nhắt trắng uống QLC liên tục trong 60 ngày với 2 mức liều 250 mg/kg- 500 mg/kg không gây ảnh hưởng đến số lượng hồng cầu, bạch cầu, hàm lượng hemoglobin, hoạt độ enzym AST- ALT, hàm lượng triglycerid, protein, creatinin và ure trong huyết tương, không gây biến đổi về mô bệnh học của tế bào tim, gan, thận trên chuột nghiên cứu. Kết luận: QLC không gây độc tính cấp trên chuột nhắt trắng với liều cao nhất cho chuột uống là: 23.23 g/kg thể trọng chuột và không ảnh hưởng đến chức năng tạo máu, chức năng tim, gan, thận của chuột nhắt trắng thí nghiệm sau 60 ngày nghiên cứu.
Khảo sát đặc điểm thực vật và phân tích sơ bộ thành phần hóa thực vật của cây nắp ấm (Nepenthes kampotiana lecomte, họ nắp ấm nepenthaceae)
Authors: Từ Hoàng Thương Từ Hoàng Thương , Mang Thị Hồng Cúc Mang Thị Hồng Cúc , Nguyễn Thị Mẫu Nguyễn Thị Mẫu
Published: December 2024

Đặt vấn đề: cây nắp ấm (Nepenthes kampotiana lecomte) được sử dụng trong dân gian có khả năng trị bệnh như viêm gan, sỏi niệu đạo… nhưng thông tin về loài này còn nhiều hạn chế. Mục tiêu: khảo sát đặc điểm thực vật và phân tích sơ bộ thành phần hóa thực vật của cây nắp ấm Nepenthes kampotiana. Đối tượng và phương pháp: cây nắp ấm thu hái tại vùng núi Bác Ái, Ninh Thuận vào tháng 9/2023. Các phương pháp mô tả, soi bột đồng thời định tính thành phần hóa học toàn thân trên mặt đất của cây nắp ấm được sử dụng trong nghiên cứu này. Kết quả: về hình thái thân bụi, mọc đứng. Lá biến đổi thành bình có nắp đậy (ấm) để bắt mồi. Giải phẫu rễ có cấu tạo cấp 2, gỗ 2 phát triển mạnh chiếm tâm. Cấu trúc thân có biểu bì, mô dày, mô mềm, dưới mô mềm là hệ thống bó dẫn xếp thành vòng tròn. Giải phẫu lá có các bó mạch xếp thành hình vòng tròn trong gân lá. Bột lá có cấu tử như lỗ khí, mô mềm, mạch mạng, mạch vạch. Định tính hóa học cho thấy các nhóm hợp chất được phát hiện gồm: tinh dầu, triterpenoid tự do, antraglycosid, flavonoid, anthocyanosid, proanthocyanidin, tannin, saponin, chất khử và hợp chất polyuronid. Kết luận: Nghiên cứu đóng góp vào việc cung cấp dữ liệu về đặc điểm thực vật và sơ bộ thành phần hóa thực vật của của cây nắp ấm Nepenthes kampotiana.
Khảo sát tác động chống oxy hóa và độc tính cấp của cao chiết nước cỏ mần trầu (Eleusine indica (L.) Gaertner., Poaceae)
Authors: Hoàng Thị Phương Liên Hoàng Thị Phương Liên , Nguyễn Thị Bạch Tuyết Nguyễn Thị Bạch Tuyết , Đỗ Gia Mẫn Đỗ Gia Mẫn , Vũ Ánh Minh Trang Vũ Ánh Minh Trang , Nguyễn Hữu Phúc Nguyễn Hữu Phúc
Published: December 2024

Nước sắc của lá cỏ mần trầu (Eleusine indica (L.) Gaertner., Poaceae) được sử dụng để điều trị nhiễm trùng, hạ sốt, và chống viêm. Tuy nhiên, hoạt tính của dược liệu này tại Việt Nam chưa được đánh giá đầy đủ. Nghiên cứu này khảo sát tác động chống oxy hóa và độc tính cấp của cao chiết nước từ Cỏ mần trầu. Dược liệu được thu hái tại Huyện Hóc Môn, TP. Hồ Chí Minh vào tháng 4/2023. Thành phần hóa học sơ bộ được xác định bằng phương pháp Ciuley và cao nước được chiết nóng. Hàm lượng polyphenol toàn phần là 25.87 mg GAE/g, đo quang với thuốc thử Folin-Ciocalteu. Hoạt tính chống oxy hóa in vitro được đánh giá bằng phương pháp DPPH với IC50 là 359.26 µg/mL, so với đối chứng quercetin là 3.02 µg/mL. Thử nghiệm độc tính cấp in vivo trên chuột nhắt trắng chủng ICR cho thấy cao chiết không gây độc ở liều 5000 mg/kg với thể tích cho uống 50 mL/kg. Kết luận, cao chiết nước từ Cỏ mần trầu có hoạt tính chống oxy hóa kém so với quercetin và không gây độc tính cấp.
Đánh giá hoạt tính độc tế bào của cao chiết từ lá hải kim sa (Lygodium japonicum) trên dòng tế bào ung thư MCF-7 và HepG2
Authors: Hoàng Anh Trúc Hoàng Anh Trúc , Trần Lê Phương Linh Trần Lê Phương Linh , Nguyễn Kim Oanh Nguyễn Kim Oanh , Trần Hữu Thạnh Trần Hữu Thạnh , Bùi Thanh Phong Bùi Thanh Phong
Published: December 2024

Đặt vấn đề: Nghiên cứu điều trị ung thư từ các hợp chất chiết xuất từ dược liệu đã được nghiên cứu từ rất lâu. Lá hải kim sa (Lygodium japonicum) được sử dụng trong dân gian để điều trị ung thư nhưng chưa có nghiên cứu khoa học nào nhằm chứng minh hoạt tính này. Mục tiêu nghiên cứu: Đề tài này được thực hiện nhằm khảo sát hoạt tính gây độc tế bào của các cao chiết từ lá hải kim sa. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Lá hải kim sa được chiết xuất bằng ethanol 96% thu được cao toàn phần (cao TP). Một phần cao TP được hòa vào nước và được chiết phân đoạn với các dung môi n-hexane, chloroform, n-butanol thu được các cao chiết tương ứng. Tất cả các cao chiết được xác định khả năng gây độc tế bào trên 2 dòng tế bào ung thư là MCF-7 và HepG2 theo phương pháp Sulforhodamine B. Kết quả: Các cao chiết của hải kim sa không thể hiện hoạt tính ức chế tế bào HepG2. Hoạt tính ức chế tế bào MCF-7 của các cao chiết cũng thấp, cao CF có hoạt tính ức chế tế bào MCF cao nhất là 14.55 ± 4.02 % (nồng độ 100 μg/mL). Kết luận: Cao chiết hải kim sa không thể hiện hoạt tính ức chế hai dòng tế bào ung thư là Hep G2 và MCF-7.
Đánh giá tính an toàn và tác dụng bảo vệ thận của viên nang bảo toàn thận được phối hợp từ dược liệu
Authors: Nguyễn Hoàng Minh Nguyễn Hoàng Minh , Trần Hoài Tâm Trần Hoài Tâm , Lê Trần Nguyên Vũ Lê Trần Nguyên Vũ , Nguyễn Đình Phúc Nguyễn Đình Phúc
Published: December 2024

Đặt vấn đề: Tổn thương thận là biến chứng thường gặp ở bệnh nhân nội trú lâm sàng. Do đó, việc tìm ra các biện pháp can thiệp và điều trị mới, đặc biệt là có nguồn gốc tự nhiên, có ý nghĩa và ứng dụng lâm sàng cần được quan tâm. Mục tiêu: Nghiên cứu thử nghiệm độc tính cấp - độc tính bán trường diễn và tác dụng bảo vệ thận của viên bảo toàn thận (BTT) được phối từ các dược liệu ngưu tất, mạch môn, bạch hoa xà thiệt thảo, bán chi liên, thục địa, đỗ trọng. Phương pháp: Đánh giá độc tính cấp và độc tính bán trường diễn được thực hiện theo Hướng dẫn của Quyết định số 141/QĐ-BYT ngày 27/10/2015 của Bộ Y tế. Nghiên cứu đánh giá tác dụng bảo vệ thận trên mô hình gây tổn thương thận của chuột nhắt bởi cisplatin. Kết quả: BTT không có độc tính ở liều Dmax= 14.72 g/kg. BTT (1 viên/kg - 2 viên/kg) không gây ảnh hưởng đến AST-ALT, creatinine-ure, triglyceride-protein, công thức máu, mô học của gan- tim- thận. BTT (1 viên/kg - 2 viên/kg) không ảnh hưởng đến chức năng thận ở chuột bình thường; thể hiện tác dụng bảo vệ thận giúp tăng độ lọc cầu thận thông qua việc làm giảm creatinine-ure trong huyết tương; đồng thời giúp làm giảm quá trình peroxy hóa lipid tế bào thận thông qua việc làm giảm hàm lượng malondialdehyd trong thận và làm giảm tỷ lệ mô học thận bị viêm trên mô hình thực nghiệm gây suy thận ở chuột nhắt trắng bởi cisplatin. Kết luận: BTT không gây độc tính cấp và độc tính bán trường diễn trên động vật thử nghiệm. BTT có tác dụng bảo vệ thận trên mô hình thực nghiệm.
Động lực làm việc của nhân viên y tế tuyến cơ sở và một số yếu tố ảnh hưởng tại tỉnh Đồng Tháp năm 2024
Authors: Tô Hoàng Thít Tô Hoàng Thít , Lê Quang Trí Lê Quang Trí , Phan Thanh Hòa Phan Thanh Hòa , Nguyễn Quang Vinh Nguyễn Quang Vinh
Published: December 2024

Động lực làm việc là sự khát khao và tự nguyện của người lao động để tăng cường nỗ lực nhằm hướng tới việc đạt các mục tiêu của tổ chức. Đối với tuyến y tế cơ sở, động lực làm việc của nhân viên y tế ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân. Nghiên cứu được thực hiện nhằm mô tả động lực làm việc và phân tích một số yếu tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên y tế tuyến cơ sở tại tỉnh Đồng Tháp năm 2024. Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 423 nhân viên y tế tuyến cơ sở ở tỉnh Đồng Tháp. Một bộ công cụ đã được phát triển từ trước để thu thập thông tin liên quan đến động lực làm việc của nhân viên y tế. Kết quả cho thấy tỷ lệ nhân viên y tế tuyến cơ sở có động lực làm việc tương đối cao (65.7%), còn 34.3% nhân viên y tế chưa có động lực làm việc. Tỷ lệ nhân viên y tế có động lực làm việc cao là yếu tố tuân thủ giờ giấc và sự tham gia, yếu tố sự tận tâm và yếu tố cam kết với tổ chức. Kết quả phỏng vấn sâu cho thấy vấn đề lương, khen thưởng và đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ ảnh hưởng rất nhiều đến động lực làm việc của nhân viên y tế.
Khảo sát khả năng kết hợp của 8 dòng dưa leo (Cucumis sativus L.) trinh sinh thế hệ L9
Authors: Đoàn Hữu Cường Đoàn Hữu Cường , Phan Diễm Quỳnh Phan Diễm Quỳnh , Trần Hồng Anh Trần Hồng Anh , Trần Văn Hoàn Trần Văn Hoàn , Nguyễn Thị Kim Oanh Nguyễn Thị Kim Oanh , Lê Nhựt Duy Lê Nhựt Duy , Hà Thị Loan Hà Thị Loan
Published: December 2024

Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 01/2022 đến tháng 06/2024. Các dòng ưu tú được lọc đến đời I9 (khác biệt về kiểu hình, kích thước quả và trọng lượng quả) được dùng để lai tạo bằng phương pháp diallel. Đánh giá khả năng kết hợp của 28 tổ hợp lai từ 8 dòng (DL01 => DL08) về năng suất và chiều dài quả cho thấy: Các tổ hợp lai THL01, THL02, THL10 cho năng suất cao hơn giống đối chứng Vino157 có sự khác biệt về thống kê mức 1%. Năng suất thực thu của 28 tổ hợp lai biến động trong khoảng 34.29-51.33 tấn/ha, chiều dài quả của các tổ hợp lai từ 10.8-21.1 cm. Kết quả đánh giá khả năng phối hợp (KNPH) về chiều dài quả và năng suất của 8 dòng được đánh giá thông qua 28 tổ hợp lai luân giao cho thấy: Dòng DL01 đạt giá trị KNPH chung cao nhất về chiều dài quả (Ĝi = 2.819) và năng suất (Ĝi = 1.126). Về khả năng kết hợp riêng, THL10 (DL02/DL05) có KNPH riêng tốt nhất (Ŝij = 7.672) về tính trạng năng suất, kế đến là THL02 (DL01/DL03) và THL01 (DL01/DL02) lần lượt là 4.019 và 3.983; Về chiều dài quả, dòng DL01 có KNKH riêng tốt với dòng DL03 (Ŝij = 1.728), tiếp theo dòng DL03 có KNPH riêng tốt với dòng DL04 (Ŝij = 1.405) và dòng DL01 có KNPH riêng tốt với dòng DL04 (Ŝij = 1.385).
ASFGAN: Mô hình Attention Gan kết hợp với biến đổi Fourier giúp chuyển đổi ảnh mô IHC từ ảnh HE
Authors: Trần Đình Toàn Trần Đình Toàn , Huỳnh Thị Châu Lan Huỳnh Thị Châu Lan , Nguyễn Thanh Long Nguyễn Thanh Long , Trần Xuân Quỳnh Phương Trần Xuân Quỳnh Phương , Hoàng Thế Anh Hoàng Thế Anh , Nguyễn Đức Toàn Nguyễn Đức Toàn
Published: December 2024

Nghiên cứu này đề xuất một mô hình học sâu kết hợp giữa mạng sinh đối nghịch (Generative Adversarial Network) theo cơ chế attention và hàm mất mát Smooth Fourier để sinh ảnh mô IHC từ ảnh HE. Kết quả này giúp bác sỹ chọn phương pháp điều trị phù hợp cho từng bệnh nhân khi sớm phát hiện sự phát triển bất thường của các protetin và cung cấp thông tin chi tiết về biểu hiện protein trên mô tế bào vú thông qua ảnh IHC. Thực nghiệm được tiến hành trên bộ dữ liệu Breast Cancer Immunohistochemical (BCI) đã công bố tại hội nghị CVPR 2022, kết quả đạt được theo độ đo PSNR và SSIM lần lượt là 20.5731 và 0.5421. Kết quả này tốt hơn các nghiên cứu đã công bố trước đó và có thể giúp giảm khối lượng công việc cho đội ngũ y bác sĩ, đồng thời giảm thời gian chờ và tăng khả năng điều trị kịp thời cho các bệnh nhân.
Pháp luật về bảo vệ quyền riêng tư của người tiêu dùng trong thương mại điện tử tại Việt Nam
Authors: Phạm Hải Sơn Phạm Hải Sơn , Phạm Thị Mai Phạm Thị Mai
Published: December 2024

Quyền riêng tư là một quyền cơ bản của con người. Sự phát triển của xã hội thông tin và thương mại điện tử đã mở rộng khái niệm quyền riêng tư về thông tin so với quan niệm truyền thống: Quyền riêng tư đối với thông tin của người tiêu dùng trên không gian mạng. Bài viết phân tích khái quát quyền riêng tư của người tiêu dùng trong thương mại điện tử và các quy định pháp luật Việt Nam hiện hành liên quan đến vấn đề này. Đồng thời, từ việc chỉ ra một số hạn chế, bất cập trong quy định pháp luật về bảo vệ quyền riêng tư của người tiêu dùng trong thương mại điện tử, nhóm tác giả đưa ra một số đề xuất hoàn thiện pháp luật Việt Nam trong thời gian tới.
Vận dụng phương pháp học theo dự án vào giảng dạy truyền thông trong thời đại số
Authors: Nguyễn Ngọc Hạnh My Nguyễn Ngọc Hạnh My
Published: December 2024

Phương pháp học theo dự án (Project-based learning - PBL) là phương pháp dạy học tiên tiến, chủ động, đặt trọng tâm vào việc tìm hiểu và giải quyết các vấn đề thực tế dựa trên lý thuyết đã được trình bày trong môn học. Tại Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, ngành Truyền thông đa phương tiện và Quan hệ công chúng là hai ngành học thuộc Khoa Khoa học xã hội, mang tính chất khoa học liên ngành và chú trọng đào tạo kỹ năng, sát với thực tiễn, đáp ứng nhu cầu nhân lực của xã hội. Bài báo này sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính như nghiên cứu tài liệu và khảo sát sinh viên nhằm khái quát hóa phương pháp học tập theo dự án, đặc điểm của phương pháp cũng như việc vận dụng nó khảo sát trong hoạt động giảng dạy khoa học truyền thông trong sự biến đổi không ngừng của thời đại số. Tác giả cũng nêu một số gợi ý cho việc giảng dạy lấy người học làm trung tâm. Người dạy cung cấp những kiến thức cốt lõi, tiết giảm tối đa hoạt động thuyết giảng, thay vào đó là phối hợp hướng dẫn, theo dõi sinh viên thực hiện dự án, đa dạng hóa phương thức dạy học.
Investigating the effects of macroeconomic indicators on stock return: An analysis on Borsa Istanbul 100 index
Authors: Kırbaş Hakan , Kırbaş Gizem
Published: December 2024

For the stability of a country's economy, macroeconomic variables must be in a balanced structure with each other for economic stability. Changes in macroeconomic variables can affect each other as well as financial markets. On the other hand, monetary policy tools implemented by central banks appear as elements aimed at establishing or maintaining this balance. In this study, the relationships between selected macroeconomic variables such as inflation, interest rates, exchange rates and Borsa Istanbul 100 (BIST 100) index returns were examined. In this context, analyses were conducted using monthly data obtained from the electronic data distribution center system of the Central Bank of the Republic of Türkiye and Borsa Istanbul Historic Data Platform for the period January 2014 - June 2024. In the study, while examining the relationship between BIST 100 index returns and macroeconomic variables, firstly the stationarity of the series was examined and then cointegration test was applied to determine the existence of the relationship between the variables. Causality test was also applied to determine the direction of the detected relationship. In addition, variance decomposition tests were used to determine where the shocks in the variables originated from. It is thought that the findings may benefit for both investors and policy makers in decision-making processes.
Leadership paradigms in advancing circular economy initiatives: A comprehensive literature review
Authors: Abrudan Denisa , Adam-Weisner Andreea , Nagy Cristina
Published: December 2024

This literature review explores the interplay between leadership paradigms and circular economy (CE) initiatives, emphasizing key concepts, recent developments, and the challenges faced in furthering CE through diverse leadership models. It underscores the pivotal roles of transformational and digital leadership in fostering CE practices. The review identifies existing research gaps and proposes future research trajectoriesto enhance understanding in this domain. The findings highlight the necessity of effective leadership in facilitating sustainable transformations within organizations and the broader economy. Moreover, it calls for increased empirical investigations to evaluate the long-term effects of various leadership styles on CE outcomes. This study contributes to the discourse on sustainable leadership practices, advocating for a more profound examination of how leadership can influence the successful implementation of CE principles.
The green bond market in the function of enhancing sustainability
Authors: Anufrijev Ana , Aničić Jugoslav , Aničić Dušan
Published: December 2024

Green bonds represent one of the most significant innovations in sustainable finance over the past decade. However, despite their increasing popularity, academic studies on green bonds are scarce and mostly focus on analyzing the impact of green labels on bond yields. Our research represents one of the first attempts to empirically investigate broader issues related to green bonds, such as reasons why investors and issuers enter the green bond market, the role green bonds play in redirecting capital towards more sustainable economic activities, and their influence on how organizations approach sustainability. This paper offers a detailed insight into the rapid growth of the green bond market and analyzes how these bonds are changing the way market participants perceive and implement sustainability into their operations. Green bonds function similarly to conventional bonds but with one crucial difference: funds raised from investors are exclusively used to finance projects with positive environmental impacts, such as renewable energy sources and green buildings.
E-HRM and the application of AI for globalization and sustainable development
Authors: Andrlić Berislav , Balakrishnan Bajeesh , Parivara Swetha
Published: December 2024

The role of technology is significant in driving the work activities of human resources departments in organisations. This practically introduces the concept of E-HRM system. The E-HRM concept is adopted by organisations to ensure a smooth flow of employee related matters such as: employee database management, employee onboarding, employee grievance, employee separation that is executed and controlled through digital transformation. The researchers conducted a pilot survey to collect certain data that are in lines to the human resources activities performed with the help of EHRM system. The collected data tested the E-HRM application and its effectiveness while measuring the operational outputs of human resources functions in the IT and biomedical sectors. Since the philosophy of E-HRM is focused on digitization of the human resources processes in organisations so there is a space to cultivate the whole human resources process by virtue of the presence of Artificial Intelligence. It can be categorically stated that E-HRM system combined with Artificial Intelligence can help creating a value addition by driving the human resources systems to act faster as well as helping the organisations to proactively achieve their strategic goals and thereby enabling a culture of sustainable development.
The impact of digitalisation on the development of insurance sales channels
Authors: Aničić Anđelka
Published: December 2024

Insurance distribution channels are key factors in the value chain of insurance companies. With the development of digital technology, distribution channels have taken on different forms, so new ways of distribution appear in insurance sales, such as mobile applications, websites of insurance companies, aggregators, etc. With the development of technology, new methods and new techniques appear for collecting and processing data and for detecting fraud. Digitalisation has direct impact on the operations of insurance companies. This paper work also analyzes the online insurance sales in Serbia, as well as the perspective of implementation of modern insurance distribution channels in the future. The analysis covers the period 2019-2023. The research showed that online insurance sales in Serbia are growing, but its share in total insurance sales is still negligible.
Problems of blockchain technology implementation in business systems
Authors: Bačević Jelena , Vasković Vojkan , Kočović Petar
Published: December 2024

Ever since the first paper on blockchain technology appeared, public interest in this area has grown rapidly. The popularity of Bitcoin and other cryptocurrencies has also increased due to media headlines that made this technology known to the world. Soon, companies from the fields of finance, healthcare, education, insurance and other types of businesses began experimenting with this technology to solve their data exchange problems without having to rely on a third party to authenticate the transfer of information. The fact is that there is a lot of discussion and analysis concerning the possibilities of applying blockchain technology in different environments, while the actual implementation of solutions in this area is still relatively slow. Like any new technology, blockchain has been accepted uncritically and in many cases without considering the real needs and conditions for its application. The aim of this paper is to provide guidance regarding the questions that need to be answered and to realistically see the need for the implementation of this technology in the business environment. On the other hand, this technology is not without its drawbacks, so the overall unbiased assessment of advantages and disadvantages is a challenge for companies that want to improve their business and realistically assess the perspective of its application in each business environment.
Forensic accounting: The response of the accounting profession to the falsification of financial statements
Authors: Cvetković Dragan , Stanković Sunčica , Zimonjić Stefan
Published: December 2024

Financial statements, as the final product of the accounting process, should present information that provides an objective view of the financial position and performance in accordance with applicable legal and professional regulations. Users of financial statements expect to find reliable, objective, and truthful data to realistically assess the financial and profitability position of a given business entity. In the modern business world, where financial statements are the basis for making key business decisions, the transparency and accuracy of these statements become crucial. However, financial reporting is susceptible to manipulations and illegal activities, resulting in false reports. Numerous accounting frauds have seriously shaken the trust of investors and the accounting public in the quality and reliability of financial reporting, dealing a severe blow to the accounting profession. As a response to numerous accounting frauds, forensic accounting has developed as a separate branch of accounting. This is a specialized discipline that provides solutions for investigating falsified financial statements. The aim of this paper is to highlight the role and importance of forensic accounting in detecting and preventing anomalies in financial statements. The key role of forensic accounting in preserving the integrity of financial statements and protecting the interests of all stakeholders is the main topic of this paper.
The influence of digital marketing strategies on performance of small and medium-sized agribusinesses in Nairobi County, Kenya
Authors: Bosire Eric , Munyoki Justus
Published: December 2024

The digital transformation of agribusiness has become a critical driver of success in the modern agricultural landscape. This study investigated the digital marketing strategies employed by small and medium-sized agribusinesses in Nairobi city County, Kenya and their impact on business performance. The anchoring theories included the Resource-Based View (RBV) by Barney (1991) and the Technology Acceptance Model (TAM) by Davis (1989). The study adopted descriptive survey design research design targeting 61 agribusinesses. The data was analyzed using descriptive statistics and regression analysis. The study found that certain digital marketing strategies are highly prioritized by agribusinesses. Advertisement had the highest mean score (M=3.9184) followed by communication of products (M=3.7959) and Customer Interaction and feedback (M=3.1863). . The study found that Internet Marketing Strategies impacted positively on performance of the agribusinesses. The intensity and direction of the link between Internet Marketing Strategies and Performance are indicated by the standardized beta coefficient of 0.255 which is significant at 0.05 (p=0.007 < 0.05). This finding aligns with a wealth of existing research emphasizing the vital role of internet marketing in enhancing business performance.
Determinants of wheat commercialization in Damot Gale district of Wolaita zone
Authors: Amanuel Atile , Workneh Fanta , Zamach Sorsa , Belete Limani , Brisola Anna , Murugan Brentha
Published: December 2024

Transforming subsistence-farming to market-oriented production as a way to increase household's income and reduce poverty in Ethiopia. The objectives are to identify factors determining wheat commercialization in Damot Gale district of Wolaita zone. Multi-stage sampling techniques were employed to select total sample size of 120 households. Firstly, Damot Gale was purposively selected due to its high production potential of cereal crops. Three Kebeles, namely Wandara Boloso, Woshi Gale and Fate were purposively selected. The sample for each kebele was determined by using probability proportional to size using simple random sampling technique. Both primary and secondary data sources were used to generate qualitative and quantitative data types through structured questionnaire, focus group discussion, personal observation and in-depth interview. Data collected were analyzed using household commercialization index and binary logit model. The household commercialization index showed that 45.9% of wheat producing households were commercialized. From sample households, 72.5% participated in wheat output market. Binary logit regression model result revealed that the sex of household head, education level of household head, market-oriented production, credit utilization, extension services use and market information use, number of oxen owned, annual household income, quantity of wheat produced, use of farm inputs and age of household head. Therefore, market orientated production, farm inputs utilization, demonstrative trainings, MFI services, market information dissemination and functional adult literacy can contribute wheat commercialization of households in the study area.
Entrepreneurship for neoliberal peacebuilding: The impact of public policy drafted by international organizations in post-conflict countries
Authors: Harake Mohamad , Viola Jean , Cartwright Phillip
Published: December 2024

This study investigates the role of international organizations implicated in fostering an entrepreneurial ecosystem in post-conflict countries by shaping public policy to establish a lasting peace through economic stability. Literature relevant to public policy and entrepreneurship - specific to post-conflict countries as well as international organizations' implication were discussed. An empirical study was conducted that focused on three post-conflict countries and involved twenty interviewees from different INGOs and intergovernmental organizations implicated in shaping public policy to promote entrepreneurial endeavors. The research provides insights of the overall dynamic of post-conflict public sector policy and the establishment of an entrepreneurial environment centered on inclusive practices and value creation. The research highlights on various contextual factors such as socio-economic issues, political climate, and ideological structures. Research findings show that most post-conflict countries were subjected to a forced injection of public policy from international entities without considering their local context, focusing only on economic factors - which led to ineffective entrepreneurship initiatives. In addition, study results show that international organization are directly involved in reconstructing public sector practices by involving startups in providing public services to achieve a lasting "Liberal Peace" influenced by the "Washington Consensus". Additionally, findings indicate that numerous entrepreneurial ventures were not sustainable, as most start-ups were heavily dependent on external assistance. Ultimately, the research proposes a conceptual framework for understanding how international organizations involved in creating an entrepreneurial ecosystem go about drafting public policies. In addition, the study offers a new perspective on ''Liberal Peace'' by examining entrepreneurial endeavors. The paper reveals many research gaps and suggestions new directions for future research on entrepreneurship in post-conflict countries while crisscrossing the discipline of public management. Our study also helps policymakers to design an effective entrepreneurship policy considering the specific requirements of post-conflict contexts.
Unique destinations in Kenya: The new face tourism entrepreneurship in Kenya
Authors: Iraki Waithaka
Published: December 2024

A visit to The Alamo in Texas in USA, the Great Wall of China, a palace in Warsaw and a few other places leaves no doubt that Africa has not marketed her destinations from traditional shrines or relics of Kingdoms like Ghana and Songhai, playgrounds of the various nationalities who once made Africa their home from Portuguese to British settlers. Destinations include Kenya's coastal strip and Happy Valley (Wanjohi Valley). Some destinations have been forgotten like a Dutch Reformed Church in Kenya and its sister institutions like schools. With Kenya's new constitution in 2010, devolved units showed lots of interest in such destinations. There are lots of cultural and physical destinations that we can package. Egypt has led us by making money from tombs(pyramids) and corpses(mummies). They got 11,196,000 tourists in 2018(World Bank, 2018). Kenya got 1,364,000 the same year. To emulate Egyptians, we must repackage the destinations -both in our minds and physically. And make the world realise there is no more than the big 5(elephant, lion, buffalo, rhino, and leopard) in tourism. The paper will explore some of the forgotten destinations in Kenya that would make the country join the league of Egyptians. The fact that Kenya has been a playground of different nationalities for over 1000 years means there is plenty of potential destinations or attractions.
Reflection on the generation divide through the prism of Social fields theory
Authors: Kolar Janez
Published: December 2024

This paper reflects on the generational divide in contemporary society, observed through the prism of Social fields theory, developed by Pierre Bourdieu and especially the expanded version introduced by Jens Beckert. It discusses how different generations navigate social structures, cultural norms, and technological advancements. By analyzing key concepts such as habitus, capital, and field, the paper highlights a possible approach to observe how and why generations perceive economic opportunities, technological innovations, and social change. Opportunities and challenges vary through time and influence on observable characteristics of a particular generation. The implications of these generational differences could be profound for social cohesion, intergenerational dialogue, intergenerational agreements and collaborative problem-solving of future challenges. Recommendations are also presented to improve intergenerational cooperation, particularly in economic and technological fields.
Factors influencing the ethical and legal character of digital marketing
Authors: Knežević Biljana , Bešlin-Feruh Marija , Cogoljević Maja
Published: December 2024

This paper explores the evolving legal and ethical landscape of digital marketing, highlighting significant regulatory gaps and the emergence of new entities and norms. It identifies a new type of legal entity-the virtual stakeholder-that intrudes on consumer privacy through tracking systems, operating independently of traditional legal frameworks. The rise of "community guidelines" as autonomous, supranational laws illustrates a shift from state-centered legal systems to policy-driven regulations imposed by global digital platforms. The paper underscores the inadequacy of existing regulations, such as the General Data Protection Regulation and national laws, in addressing modern digital marketing practices and international challenges. The erosion of state sovereignty over digital commerce and the slow adaptation of classical laws to technological advancements are noted, alongside the extensive use of the Internet by consumers and businesses, raising ethical concerns. Concslusions include developing specific legal frameworks, regulating community guidelines, and advancing regulatory technology. This approach aims to align legal standards with the rapid changes in the digital environment, ensuring greater protection and fairness for users and businesses alike.
Impact of digitalization on the insurance industry in Serbia
Authors: Lukić Marija , Piljan Tatjana , Golubović-Stojanović Aleksandra
Published: December 2024

Digitization has brought significant changes to the insurance industry, reshaping the way insurance companies do business, improving customer experience and increasing the efficiency of operations. Digitization is a key factor of transformation in the insurance industry worldwide, including Serbia. This paper investigates the impact of digitization on the insurance industry in Serbia, analyzing technological innovations, advantages, challenges and perspectives of future development. Digital platforms, mobile applications, big data analytics and artificial intelligence have brought significant changes, enabling insurance companies to improve customer experience, reduce operational costs and personalize offers. However, digitization also brings challenges such as data security, regulatory requirements and resistance to change. Prospects for future development include further integration of advanced technologies, development of new business models and increased use of big data analytics. This paper concludes that insurance companies in Serbia that successfully overcome these challenges and take advantage of digitalization opportunities will be in the best position for long-term success in an increasingly digital business environment.
Current state and perspectives of digital marketing in the era of artificial intelligence
Authors: Cogoljević Maja , Njegić Katarina , Cogoljević Vladan
Published: December 2024

This paper explores the role and impact of artificial intelligence (AI) in the field of digital marketing, analyzing current applications, benefits, challenges and future trends. In an era of rapid digital transformation, the integration of AI technologies into marketing strategies represents a paradigm shift that fundamentally changes the way organizations approach targeting, engaging and understanding their target groups. The research covers a wide range of applications of AI in digital marketing, including content personalization, predictive analytics, campaign optimization, process automation and customer experience improvement. Special attention is paid to the analysis of the advantages that AI brings, such as increased efficiency, better understanding of consumers and reduction of operating costs. The paper also addresses the ethical challenges and privacy issues arising from the increasing use of AI in marketing activities, emphasizing the need for a balanced approach that maximizes the benefits of the technology while respecting the rights and expectations of consumers. Finally, the paper provides a look into the future, exploring foreseen trends and potential new applications of AI in digital marketing, including the development of autonomous marketing systems, advanced hyperpersonalization, and integration with other emerging technologies.
Thinking fast and global: The role of heuristics in international SME decision-making
Authors: Lahjiri Mouad , Benhida Zakia
Published: December 2024

This systematic review investigates the use of heuristics in the internationalization process of SMEs. By asking this open-ended question: "How do SMEs use heuristics during the internationalization process?" This study seeks to understand how these firms employ heuristics, the areas in which heuristics are applied, and how decision-makers handle uncertainty in the context of internationalization. This review analyzes eleven relevant works, drawn from scientific databases (Scopus, Web of science) and the snowball sampling. Thematic and descriptive analyses are conducted to identify trends, difficulties, and outcomes related to the use of heuristics in SME internationalization. While highlighting the scarcity of interdisciplinary research, the review emphasizes the potential of heuristics for mitigating uncertainty. Interestingly, the research suggests a clear distinction between heuristics and judgment-based decisions. This initial exploration identifies a critical gap: limited research on different types of heuristics and their impact on SME decision-making in the international context. Additionally, the need to compare heuristics used in international business with those identified in psychology is stressed to avoid redundant terminology. Claiming to be the first of its kind, this review clarifies our understanding of heuristics in SME internationalization and opens doors for future investigations into this under-explored but potentially valuable area.
Determinants of the saving habits of women employees in Ethiopia: A case of the Wolaita Zone, Southern region
Authors: Negatu Negalign , Moges Frew , Metcalfe Beverly , Leza Tekle , Gecho Yishak , Senapathy Marisennayya
Published: December 2024

This study aims to identify the determinants of saving habits of women employees in Ethiopia: A Case Study of the Southern region of the Wolaita Zone. To achieve general and specific objectives, the study identified socio-demographic, socio-economic, and institutional factors that affect the saving habits of women employees in the study area. This study used a descriptive research design and a quantitative research approach. The primary data sources were collected from women employees in the Wolaita Zonal Office. However, the sample size used for this study is 113 employees of the Wolaita Zone Office. For data analysis, descriptive statistics and multiple regression models were used. To increase the saving habits of women employees in the study area, this study suggested that government bodies, formal financial institutions, and non-government organizations should encourage the saving habits of women employees by facilitating training for employees to develop knowledge and awareness about saving money and other financial resource utilization to improve the wealth and living standards of women employees.
Support for entrepreneurial process
Authors: Nikitović Zorana , Lapčević Goran , Krstić Milan
Published: December 2024

The entrepreneurial venture is a high-risk endeavor but an effective generator of economic activity that is realized through the entrepreneurial process, whose success depends not only on the abilities and personal commitment of the entrepreneur, but also on the level and adequacy of support provided to them. In this regard, the focus of research in this paper is on supporting the entrepreneurial process. The paper starts from the assumed general Model of Entrepreneurial Process Support, which consists of the entrepreneurial process and support. The entrepreneurial process is represented by its structure (periods, parts, and phases), while support is represented by various forms of financial and nonfinancial assistance. Thus, the key forms of support are first identified based on the structure of the entrepreneurial process, such as workshops, events, announcements, consulting, mentoring, software systems, incubation, networking, and similar activities, and they are then systematized according to the parts of the entrepreneurial process. The resulting structure of support for the entrepreneurial process can be used to determine the most appropriate forms of support in each specific entrepreneurial process, thereby reducing the risk of entrepreneurial venture failure to a reasonable level.
Analysis of public debt dynamics of the Republic of Serbia in the period 2012-2023
Authors: Petronijević Jovan , Dimitrov Nikolina , Đalić Tamara
Published: December 2024

This paper examines the public debt dynamics of the Republic of Serbia from 2012 to 2023, a period characterized by significant economic reforms and global challenges. The study analyzes the evolving nature of Serbia's public debt, focusing on its composition, drivers, and impact on the country's economic landscape. Using data from the Ministry of Finance, the National Bank of Serbia, and international financial institutions, we investigate the interplay between public debt, fiscal policies, and macroeconomic indicators. The research reveals distinct phases in Serbia's debt trajectory: a sharp increase from 2012 to 2016, followed by a period of consolidation and reduction until 2019, and then a pandemic-induced surge in 2020 with subsequent stabilization efforts. We examine the effectiveness of fiscal consolidation measures, structural reforms, and their role in debt reduction. The study also assesses the changing structure of public debt, including its currency composition and maturity profile, and how these factors influence Serbia's fiscal vulnerability. Furthermore, we evaluate the sustainability of current debt levels in the context of Serbia's economic growth prospects and global economic uncertainties. This analysis provides valuable insights into the challenges and strategies of public debt management in emerging economies, offering lessons for policymakers and contributing to the broader discourse on fiscal sustainability in transitional economies.
Belt and Road Initiative in Serbia: An impact on entrepreneurship development
Authors: Radović-Marković Mirjana , Vučeković Miloš
Published: December 2024

Belt and Road Initiative' (BRI) is a major global initiative with severe economic impact , geopolitical, environmental and social implications. The Belt and Road Initiative is a very ambitious project started by the Chinese Government with a partnership of 152 countries .Our study is based on a review of existing literature, our own research and GEM data. Also, our research on Serbia showed that impact of China is rather on the recovery of the country than geopolitics. In addition, the impact of the BRI on entrepreneurship in Asia is complex and multifaceted. While the initiative has the potential to create significant opportunities for entrepreneurs, it also poses some challenges and risks that need to be carefully managed. In any case, the Belt and Road Initiative can provide a significant opportunity for entrepreneurs to expand their businesses, promote innovation, and contribute to economic growth in participating countries.