Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 και συνεχής καταγραφή γλυκόζης
Authors: Μπενιουδάκης Εμμανουήλ 
Published: June 2024

Εισαγωγή: Ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 (ΣΔ1) είναι μια γενετική αυτοάνοση διαταραχή που οδηγεί σταδιακά σε πλήρη έλλειψη ινσουλίνης στον οργανισμό. Λόγω αυτής της ανεπάρκειας, είναι αναγκαία η εξωγενής χορήγηση ινσουλίνης και η υιοθέτηση εντατικής θεραπείας για την πρόληψη πιθανών μελλοντικών επιπλοκών της νόσου. Η τεχνολογική πρόοδος αποτελεί σημαντικό σύμμαχο στην καθημερινή διαχείριση του ΣΔ1. Πέραν από τη σημαντική εξέλιξη στην τεχνολογία των αντλιών ινσουλίνης, οι πρόσφατες τεχνολογικές καινοτομίες περιλαμβάνουν τη βελτιστοποίηση και τη συνεχή εξέλιξη των συσκευών συνεχούς καταγραφής γλυκόζης (ΣΚΓ), όπως μείωση του μεγέθους τους, αυξημένη ακρίβεια και προβολή των επιπέδων σακχάρου σε πραγματικό χρόνο προς τον χρήστη. Σε συνέχεια αυτών των εξελίξεων, παρατηρείται η ανάπτυξη επιπρόσθετων παραμέτρων για την αξιολόγηση της ρύθμισης του ΣΔ1. Αυτές περιλαμβάνουν τον χρόνο που τα επίπεδα γλυκόζης διατηρούνται εντός του στόχου (70 με 180 mg/dL), τον χρόνο που υπερβαίνουν τον στόχο (> 180 mg/dL), τον χρόνο που ανευρίσκονται κάτω από τον στόχο (< 70 mg/dL), καθώς και το ποσοστό του συντελεστή διακύμανσης των επιπέδων γλυκόζης. Λόγω των πρόσφατων αυτών τεχνολογικών εξελίξεων, η βιβλιογραφία που εξετάζει τη χρήση των συσκευών ΣΚΓ σε πραγματικό χρόνο, σε σχέση με τη μέθοδο θεραπείας που υιοθετείται, εμφανίζει σημαντικά περιορισμένο όγκο. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η σύγκριση των αποτελεσμάτων της αντλία ινσουλίνης, επαυξημένης με ΣΚΓ, με άτομα που εφαρμόζουν τη μέθοδο θεραπείας των πολλαπλών ημερήσιων ενέσεων σε συνδυασμό με ΣΚΓ σε πραγματικό χρόνο. Η σύγκριση θα πραγματοποιηθεί υπό το πρίσμα των ιατρικών – παθολογικών παραμέτρων, καθώς και των ψυχολογικών μεταβλητών. Υλικό-Μέθοδοι: Στη μελέτη εντάχθηκαν εθελοντικά και ανώνυμα ενήλικα άτομα με ΣΔ1, τα οποία παρακολουθούνταν από το Διαβητολογικό Κέντρο της Α’ Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής, του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου «ΑΧΕΠΑ», - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Όσον αφορά τις ιατρικές - παθολογικές παραμέτρους, συλλέχθηκαν τα ποσοστά του χρόνου εντός στόχου, του χρόνου πάνω από τον στόχο, του χρόνου κάτω από τον στόχο, καθώς και η μέση τιμή γλυκόζης του αισθητήρα και η τυπική απόκλιση αυτής, για τα τελευταία 14 ημέρες. Οι ψυχολογικές παράμετροι αξιολογήθηκαν με τα ερωτηματολόγια: World Health Organization Quality of Life-BREF Questionnaire (WHOQOL-BREF), Diabetes Quality of Life Brief Clinical Inventory (DQoL-BCI), Diabetes Distress Scale for Type 1 diabetes (T1-DDS), The Brief Illness Perception Questionnaire (B-IPQ) και Depression Anxiety and Stress Scale 42 (DASS-42). Αποτελέσματα: Στη μελέτη συμμετείχαν συνολικά 104 ενήλικα άτομα με ΣΔ1, που πληρούσαν τις προϋποθέσεις ένταξης. Από το σύνολο των συμμετεχόντων, οι 63 εφάρμοζαν ως θεραπεία την αντλία ινσουλίνης επαυξημένη με ΣΚΓ, ενώ οι υπόλοιποι 41 εφάρμοζαν ως μέθοδο θεραπείας τις πολλαπλές ημερήσιες ενέσεις σε συνδυασμό με ΣΚΓ. Η πλειοψηφία του δείγματος, αποτελούνταν από γυναίκες 70 (67.3%), ενώ 34 ήταν οι άνδρες (32.7%). Η μέση ηλικία του δείγματος ήταν 38.8 (± 11.7) χρόνια, ενώ το μέσο διάστημα διάγνωσης ήταν 21.4 (± 11.1) έτη. Τα άτομα που εφάρμοζαν σαν θεραπεία τον συνδυασμό της αντλίας ινσουλίνης με ΣΚΓ παρουσίασαν στατιστικά καλύτερα αποτελέσματα στις παθολογικές - ιατρικές παραμέτρους στον χρόνο εντός στόχου t(101) = 2,226, p = 0.028, d = 0.44, στον χρόνο κάτω από τον στόχο t(101) = -3,942, p < 0.01, d = 0.87 και στη γλυκαιμική μεταβλητότητα t(82) = -3,52, p = 0.09, d = 0.72. Αντιθέτως, στατιστικά σημαντικές διαφορές προς όφελος της ομάδας των ατόμων που χρησιμοποιούσε σαν μέθοδο θεραπείας τις πολλαπλές ημερήσιες ενέσεις σε συνδυασμό με ΣΚΓ αναδείχθηκαν στην κατηγορία «ψυχολογική υγεία «(psychological health), t(102) = -2,345, p = 0.012, d = 0.48 και στην κατηγορία «κοινωνικές σχέσεις» (social relationship), t(102) = -2,329, p = 0.017, d = 0.48, του ερωτηματολογίου WHOQOL-BREF. Επιπλέον, η πλειοψηφία των ψυχολογικών μεταβλητών συσχετίστηκε στατιστικά σημαντικά με τις παθολογικές μεταβλητές, καλύπτοντας ένα εύρος από χαμηλές έως μέτριες τιμές, οδηγώντας σε θετικές ή αρνητικές συσχετίσεις. Τέλος, μέσω της ανάλυσης παράλληλης διαμεσολάβησης αναδείχθηκε η στατιστικά σημαντική διαμεσολαβητική επίδραση του "προσωπικού ελέγχου" στη σχέση μεταξύ του "άγχους" και του "χρόνου εντός στόχου". Συμπεράσματα: Η παρούσα διδακτορική διατριβή είχε ως στόχο να διερευνήσει τις διαφορές μεταξύ των ατόμων με ΣΔ1 που χρησιμοποιούσαν τη μέθοδο θεραπείας με αντλία ινσουλίνης επαυξημένης με ΣΚΓ σε σχέση με τα άτομα που εφάρμοζαν τις πολλαπλές ημερήσιες ενέσεις σε συνδυασμό με ΣΚΓ σε πραγματικό χρόνο. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν μια υπέροχη της μεθόδου θεραπείας με αντλία ινσουλίνης επαυξημένης με ΣΚΓ, κυρίως στις ιατρικές - παθολογικές παραμέτρους, ενώ οι συμμετέχοντες στην ομάδα θεραπείας με τις πολλαπλές ημερήσιες ενέσεις με ΣΚΓ παρουσίασαν μια μικρή υπεροχή στις ψυχολογικές μεταβλητές που αξιολογήθηκαν.