Μοριακή μελέτη συσχέτισης πολυμορφισμών σε γονίδια κυτοκινών με την εμφάνιση βασικοκυτταρικού καρκινώματος στο πρόσωπο
Authors: Κορωνέλλος Νικόλαος 
Published: September 2021

Η ανάπτυξη του βασικοκυτταρικού καρκινώματος (ΒΚΚ), όπως και όλων των καρκινωμάτων, θεωρείται μια πολυπαραγοντική διαδικασία, η οποία οφείλεται κυρίως σε μεταλλάξεις σε ογκογονίδια, ογκοκατασταλτικά γονίδια και σε γονίδια επιδιόρθωσης του DNA, αλλά και σε περιβαλλοντολογικούς παράγοντες. Η διαδικασία εξέλιξης, που οδηγεί από την υπερπλασία (προκαρκινική κατάσταση) στην εμφάνιση του ΒΚΚ, πιστεύεται πως στηρίζεται στη συσσώρευση μεταλλαγών σε διάφορα γονίδια που ανήκουν σε κάποιες από τις προαναφερθείσες κατηγορίες, σε μια συγκεκριμένη ομάδα κυττάρων που θα προκαλέσουν τον πρωτογενή κακοήθη όγκο. Όμως, τα ογκογονίδια και τα ογκοκατασταλτικά γονίδια δεν είναι τα μόνα που μπορούν να οδηγήσουν στο ΒΚΚ. Πρόσφατα, έχουν συνδεθεί με την καρκινογένεση πολυμορφισμοί που επηρεάζουν την έκφραση γονιδίων, των οποίων τα πρωτεϊνικά προϊόντα μπορεί να είναι κυτοκίνες, παράγοντες που σχετίζονται με τη φλεγμονώδη αντίδραση, την ανοσολογική αντίδραση, την αγγειογένεση και τη λειτουργία του συνδετικού ιστού. Με δεδομένα τα παραπάνω, στην παρούσα διδακτορική διατριβή μελετήθηκαν λειτουργικοί μονονουκλεοτιδικοί πολυμορφισμοί στα γονίδια των κυτοκινών ιντερλευκίνη-1β (IL-1β) και ιντερλευκίνη-10 (IL-10) και στο γονίδιο του ενζύμου μετατροπής της αγγειοτενσίνης (ACE). Μέσω της σύγκρισης των συχνοτήτων των αλληλομόρφων μεταξύ ασθενών με ΒΚΚ και υγιών μαρτύρων έγινε προσπάθεια να αντληθούν πληροφορίες για τους πολυμορφισμούς αυτούς και την πιθανή παθογενετική σχέση τους με το ΒΚΚ.Από τα αποτελέσματα δεν προέκυψε κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά σχετικά με τον πολυμορφισμό +3953 C/T στο γονίδιο της ιντερλευκίνης-1β (IL-1β) ανάμεσα στους υγιείς μάρτυρες και στους ασθενείς. Είναι λοιπόν προφανές πως η ύπαρξη του πολυμορφισμού +3953 C/T στο γονίδιο της IL-1β δεν αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα για την ανάπτυξη ΒΚΚ.Σχετικά με τον πολυμορφισμό -1082 A/G στον υποκινητή του γονιδίου της ιντερλευκίνης-10 (IL-10), τα αποτελέσματα μέσω στατιστικά σημαντικής αυξημένης παρουσίας του G αλληλομόρφου, καταδεικνύουν αυξημένη ποσότητα της IL-10 στους ασθενείς με ΒΚΚ, σε σχέση με τους υγιείς μάρτυρες. Είναι λοιπόν προφανές πως στο ΒΚΚ η IL-10 συνεισφέρει θετικά στην ανάπτυξη και την προαγωγή του όγκου. Είναι αξιοσημείωτο πως μόνο οι ετεροζυγώτες για το G αλληλόμορφο βρέθηκαν να είναι στατιστικά σημαντικά περισσότεροι στους ασθενείς με ΒΚΚ και όχι οι ομοζυγώτες.Σχετικά με τον πολυμορφισμό προσθήκης/έλλειψης στο εσώνιο 16 του γονιδίου του ενζύμου μετατροπής της αγγειοτενσίνης (ACE), έγινε ξεκάθαρο ότι ο πολυμορφισμός αυτός επηρεάζει το ρυθμό μεταγραφής του συγκεκριμένου γονιδίου. Συνεπώς, οι ομοζυγώτες ΙΙ έχουν περίπου το μισό επίπεδο ACE στο πλάσμα σε σύγκριση με τους ομοζυγώτες DD, ενώ οι ετεροζυγώτες ID εκθέτουν ένα ενδιάμεσο επίπεδο. Δεδομένων αυτών, στην παρούσα διατριβή, όπου διερευνήθηκαν οι συχνότητες των γονοτύπων και των αλληλομόρφων του πολυμορφισμού I/D του ΑCE σε ασθενείς με ΒΚΚ, σε σύγκριση με υγιείς μάρτυρες, στην ομάδα των ασθενών αναδείχθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά σε σχέση με την ομάδα των υγιών μαρτύρων, η οποία αποδίδει στους ετεροζυγώτες ID μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης ΒΚΚ.