Διατατική οστεογένεση του μέσου τριτημορίου του προσώπου
Authors: Παπαδάκη Μαρία 
Published: January 2014

Η Διατατική Οστεογένεση (ΔΟ) αποτελεί ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική με την οποία επιτυγχάνεται δημιουργία οστού. Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου περιλαμβάνουν μεγάλης έκτασης οστικές μετακινήσεις προς τα πρόσω, ταυτόχρονη ιστογένεση μαλακών μορίων και μειωμένο κίνδυνο βλάβης σε γειτνιάζοντα νεύρα και οδοντικά σπέρματα. Κύριος περιορισμός της ΔΟ είναι τα μακράς διάρκειας θεραπευτικά πρωτόκολλα. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η ανάπτυξη ενός πειραματικού μοντέλου σε χοιρίδια για ΔΟ της άνω γνάθου και η καταγραφή της αλληλουχίας των γεγονότων σε μικροσκοπικό επίπεδο που οδηγούν στη δημιουργία οστού μετά από ΔΟ της άνω γνάθου. Εννέα χοιρίδια της φυλής Yucatan ηλικίας 5 μηνών με μεικτούς οδοντικούς φραγμούς, χρησιμοποιήθηκαν στην μελέτη. Όλα τα πειραματόζωα υποβλήθηκαν σε αμφοτερόπλευρη ΔΟ της άνω γνάθου στο Le Fort I επίπεδο. Υπό γενική αναισθησία, τελέστηκε τροποποιημένη Le Fort I οστεοτομία με το οπίσθιο όριο να περατώνεται κάθετα μεταξύ 1ου και 2ου γομφίου. Χρησιμοποιήθηκε μια ειδικά σχεδιασμένη ενδοστοματική διατατική συσκευή. Το πρωτόκολλο που ακολουθήθηκε περιελάμβανε μηδενική λανθάνουσα περίοδο, 12 ημέρες διατατική περίοδο με ταχύτητα διάτασης 1mm/ημέρα και 24 ημέρες περίοδο ακινητοποίησης. Η άνω γνάθος λήφθηκε μετά την θανάτωση των χοιριδίων στο τέλος της διατατικής περιόδου σε 3 πειραματόζωα, στο μέσο της περιόδου ακινητοποίησης σε 3 πειραματόζωα και στο τέλος της περιόδου ακινητοποίησης σε 3 πειραματόζωα. Οι γνάθοι εξετάστηκαν κλινικά και ακτινογραφικά μετά τον τεμαχισμό τους μεταξύ των κεντρικών τομέων (ημιγνάθοι). Κάθε ημιγνάθος διαιρέθηκε σε 2 τμήματα: το πρόσθιο που περιλάμβανε το απιοειδές στόμιο και το οπίσθιο που περιλάμβανε την ζυγωματική αντηρίδα. Συνολικά μελετήθηκαν 12 ιστοτεμάχια από κάθε ομάδα. Όλα τα οστικά τεμάχια (ν=36) μονιμοποιήθηκαν, αφαλατώθηκαν και παραφινώθηκαν. Ακολούθησε τομή των παραφινωμένων τεμαχίων σε μικροτομές πάχους 5μm σε οβελιαίο και στεφανιαίο επίπεδο. Οι ιστικές τομές χρωματίστηκαν με Αιματοξυλίνη-Ηωσίνη, TRAP (οστεοκλάστες), κολλαγόνο ΙΙ (χόνδρος), CD34 (ενδοθηλιακά κύτταρα), και PCNA (πολλαπλασιαζόμενα κύτταρα). Οι ιστικές τομές εξετάστηκαν με οπτικό μικροσκόπιο και μικροσκόπιο φθορισμού σε μεγεθύνσεις x20, x40, x100, x200 και φωτογραφήθηκαν. Οι χρωσμένες με Αιματοξυλίνη-Ηωσίνη ιστικές τομές χρησιμοποιήθηκαν για ιστομορφομετρική ανάλυση, ώστε να καθοριστεί η επι τοις εκατό αναλογία του ινώδους ιστού, των πολλαπλασιαζόμενων κυττάρων, των οστεοβλαστών, των αγγείων, του ώριμου και του ανώριμου νέου οστού σε όλες τις ομάδες μελέτης. Στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων έγινε με την μέθοδο t-test. Τα αποτελέσματα της μελέτης κατέδειξαν τα ακόλουθα. Τα χοιρίδια ανέχθηκαν την επέμβαση και τη διαδικασία της ΔΟ χωρίς επιπλοκές, όπως η λοίμωξη και η χαλάρωση των διατατήρων. Στο τέλος της περιόδου ακινητοποίησης, το διάστημα μεταξύ των οστικών κολοβωμάτων είχε πληρωθεί από νέο οστό σε όλα τα παρασκευάσματα. Στο τέλος της διατατικής περιόδου περισσότερα οστεοπαραγωγά κύτταρα απαντήθηκαν στην περιφέρεια κοντά στα όρια της οστεοτομίας και λιγότερα στο κέντρο του νεοσχηματιζόμενου ιστού. Επίσης, διαπιστώθηκε έντονη μιτωτική δραστηριότητα των οστεοβλάστων και σχηματισμός νέων οστικών δοκίδων. Κολλαγόνες ίνες, αγγεία, νέες οστικές δοκίδες και κύτταρα πορεύονταν παράλληλα προς την φορά της διάτασης. Ο ινώδης ιστός ελαττώθηκε σταδιακά από το τέλος της περιόδου διάτασης ως το τέλος της περιόδου ακινητοποίησης. Ο δείκτης PCNA και τα νέα αγγεία βρέθηκαν υψηλότερα στο τέλος της διατατικής περιόδου, ενώ οι οστεοκλάστες περισσότεροι στο τέλος της περιόδου ακινητοποίησης. Δεν διαπιστώθηκε χονδρικός ιστός σε καμμία ομάδα μελέτης. Ο σχηματισμός οστίτη ιστού βρέθηκε περισσότερο εκσεσημασμένος στις πρόσθιες περιοχές της άνω γνάθου σε σύγκριση με τις οπίσθιες. Όπως και στην κάτω γνάθο, η υμενογενής οστεογένεση φαίνεται να είναι ο κύριος μηχανισμός σχηματισμού οστού στην άνω γνάθο μετά από ΔΟ: σχηματισμός ινώδους ιστού και εμφάνιση προ-οστεοβλαστών και οστεοβλαστών, προοδευτική ελάττωση του ινώδους ιστού και αντικατάστασή του τελικά από οστό. Η ΔΟ δύναται να πραγματοποιηθεί επιτυχώς στην άνω γνάθο με ΔΟ μηδενικής λανθάνουσας περίοδος