bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
İskit Hayvan Sanatındaki Meydan Okuma: Avcılar ve Av
Authors: AKCAN Ayten
Published: September 2023

MÖ 7. ve 3. yüzyıllar boyunca Hazar bozkırları ile Altay Dağları arasında dolaşan göçebe İskitler, ikonik hayvan stili sanatlarıyla tanınmışlardır. Daha az sayıda insan figürünü tasvir eden bu sanat, hayvanları canlı stilize ederek tarihe bambaşka bir yorum getirmiştir. Fakat İskitlerin, inançları ve sanat anlayışlarını anlayabilmemiz adına yazılı kaynak bırakmamış olmaları, yerleşik yaşam şekline sahip olan Yunan ve Fars kaynaklarına başvurmamıza neden olmuştur. Bunun yanı sıra bu yazılı kaynaklarda bazı noktaların aydınlatılması için sorulan soruların cevabının tam olarak verilemediği de aşikardır. Unutulmaması gereken diğer önemli bir konuda, eski tarihlerde -ve bugünde- toplumları çözmenin, analiz etmenin ve bu kitleleri siyasal, kültürel, dinsel ya da sanatsal açıdan harekete geçiren saiklerin ne olduğunu anlamanın bazen oldukça gizemli hale gelmesi meselesidir.

İskitlerin ortaya koydukları sanat anlayışlarında hayvanları kullanarak insan hikayeleri oluşturdukları, zamanla ortaya çıkardıkları hayvan üslubundan çok bakışlı bir okuma ortamı meydana getirerek toplumları hakkında günümüze ışık tutmaya çalıştıkları anlaşılmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada, İskit sanatındaki maddi kültür unsurlarından -çoğunlukla- hayvan figürlerini baz alarak, onların inanç sistemlerinin derinliklerini ve dünyayı nasıl algıladıklarını daha iyi anlamak adına antropolojik bir perspektif çizmeye çalışacağım. Aynı zamanda İskit sanatında ortaya konan yırtıcıların, avın ve avcının arasındaki mücadelenin farklı bir bakış açısı ile yorumlanması gerekliliğinin önemi üzerinde durmaya gayret göstereceğim.
Ön Lisans Öğrencilerinin E-Posta Yazma Becerilerinin İncelenmesi
Authors: KADAN Ömer Faruk
Published: September 2023

Günümüz teknoloji dünyasında en yaygın kullanılan iletişim araçlarından biri e-postalardır. E-postanın gerektiği şekilde yazılması iletişimin sağlıklı gerçekleşebilmesi açısından önemlidir. Ön lisans öğrencileri, özellikle mezun olduktan sonra iş hayatlarında e-posta kullanma gereksinimi duymaktadır. Bu nedenle, bu çalışmada ön lisans öğrencilerinin e-posta yazma becerilerinin bazı ölçütlere göre incelenmesi ve e-posta yazma konusunda onların görüşlerinin alınması amaçlanmıştır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve içerik analizinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda seçkisiz yöntemle belirlenen 70 e-posta incelenmiştir. Bununla birlikte, 6 soruluk yapılandırılmış görüşme formu ile 21 öğrencinin e-posta yazımına ilişkin görüşleri alınmıştır. Veriler, Özçakmak ve Hakkoymaz (2017) tarafından geliştirilen E-Posta Yazma Yeterliliği Envanteri ışığında çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, öğrencilerin en fazla, uygun yazı tipi ve punto ile yazma konusunda başarılı oldukları (f=69), adını-soyadını yansıtan bir e-posta hesabı kullanma (f=62), e-postaya konu başlığı yazma (f=57), açıklamalı e-posta gönderme (f=40), dil kullanımına özen gösterme (f=37), yazım ve noktalama kurallarına dikkat etme (f=33) ve e-postayı selamlama ile başlayıp iyi dileklerle bitirme (f=30) şeklinde devam ettiği anlaşılmıştır. Öğrencilerin çoğunun önceden e-posta kullanımına yönelik eğitim almadığı (f=15), nadiren (f=7) veya bazen (f=6) e-posta kullandığı, genellikle öğretmenlerine (f=9) veya kamu kurumlarına (f=6) e-posta gönderdikleri belirlenmiştir. Ayrıca en fazla yazım dili ile ilgili dikkat edilmesi gerekenlerden bahsettikleri (f=31); gönderim sırasında dikkat edilmesi gerekenlerden ise çok fazla bahsetmedikleri (f=10), e-postayı en çok iletişim amacıyla (f=22) kullandıkları ve e-posta yazımında sorun yaşadığını ifade edenlerin (f=15) daha fazla olduğu anlaşılmıştır.
Vâsıta’nın Molla Câmî Dîvânı Şerhi
Authors: YAVUZ Seyit
Published: September 2023

Klasik Türk edebiyatı araştırmalarının önemli kollarından biri de şerhlerdir. Edebiyat tarihimizde manzum ya da mensur birçok farklı türde eser üzerine şerhler yazılmıştır. Bu eserler arasında dîvân, mesnevî, manzum sözlük, mantık, belâgat ve bazı müstakil şiirler akla ilk gelenlerdir. Şerhler kimi zaman bir eserin okuyanlar tarafından daha iyi anlaşılması, muğlak veya kapalı yanlarının açığa kavuşturulması amacıyla kimi zaman da ikinci dil öğrenimine katkı sunması için kaleme alınmışlardır. Türk edebiyatı tarihinde bilhassa Hâfız-ı Şirazî, Molla Câmî, Urfî-i Şirazî gibi ünlü Fars şairlerinin eserlerine birçok şârih tarafından şerhler kaleme alınmıştır. Vâsıta tarafından kaleme alınan şerh de Fars şair Abdurrahmân Câmî’nin Dîvân’ı üzerine yazılmıştır. Vâsıta hakkında dönemin biyografik ve tarihî kaynaklarında herhangi bir bilgiye rastlanmamaktadır. Arapça ve Farsçayı iyi bildiği, tasavvufla alakalı bazı temel konulara da hâkim olduğu şerhten hareketle tahmin edilmektedir. Bu çalışmada ilk olarak şerhlerle ilgili genel bilgi verilecek, ardından Vâsıta’nın hayatına dair değerlendirmeler aktarılacaktır. Daha sonra İstanbul Araştırmaları Enstitüsü ve Zeytinoğlu İlçe Halk Kütüphanesindeki nüshalar tanıtılacak, şârihin dil ve üslup özellikleri ile şerh metoduna dair tespitler aktarıldıktan sonra bazı şiirlerin şerhlerine yer verilecektir.
Atatürk Dönemi, Eşkıya ile Mücadele Harekâtında Jandarma
Authors: KÜSMEZ Abdullah Cüneyt
Published: September 2023

Türk milleti, varlığının ana gayesini devletin varlığı ile eş tutmuş ve kurduğu bütün devlet teşkillerinde, temel ilke olarak benimsediği “devlette devamlılık” ilkesini “dirlik ve düzenlik” düşüncesi ile yönetimi süresince hassasiyetle uygulamak gayretinde olmuştur. Bunun doğal bir sonucu olarak hükümranlık alanı içerisinde dil, din, ırk ve mezhebe mensup birçok topluluğu yönetme başarısı gösterebilmiştir. Ancak Devlet, zaman zaman tebaanın, mevcut niteliklerini öne çıkararak imtiyaz elde etmek, düzeni değiştirmek ve hatta bulunduğu bölgenin sağladığı imkânları kullanarak ayrılmak maksadıyla çıkardıkları isyan ve olaylarla mücadele etmek zorunda kalmıştır.

Türk tarihinde isyanlar, çok geniş bir alanı kapsayan bir inceleme konusudur. Bu çalışmanın kapsamı, yakın dönem Türk tarihinde bir başlangıç olan ve Cumhuriyetin ilan edilmesi ile birlikte yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin ilk on beş yıllık dönemi ile sınırlı tutulmuştur. Ayrıca bu çalışmada her ne kadar bazı bölgelerde mülki ve adli tedbirlerin uygulanmasında ve asayişin temininde güçlükler yaşansa da yeni devletin otoriteyi tesis etmek ve rejimin güvenliğini sağlamak maksadıyla verdiği mücadelede, doğrudan tehdit teşkil eden eşkıyanın neden olduğu başlıca isyanlar ele alınmış ve dolaylı etki eden şekavet olayları kapsam dışı bırakılmıştır. Çalışmada, arşiv belgeleri ve dönemin harekât esaslarını ifade eden yayınlar öncelikle incelenmiştir.

Bu doğrultuda isyanları bastırmak maksadıyla dönemin mülki idareleri tarafından alınan tedbirler ve bu tedbirlerin uygulanmasında bir kolluk kuvveti olarak Jandarmanın harekât bakımından katkısını ve gayretini ortaya koymak incelemenin esas amacıdır. Böylelikle Jandarmanın, Atatürk döneminde hem yeniden teşkilatı ve mevzuatı oluşturulurken hem kolluk eğitimine devam edilirken hem de kendisine verilen mülki, adli ve askeri görevleri yerine getirilirken çıkan isyanların bastırılması için bazen müstakil bazen ordu birlikleri ile müşterek yürüttüğü harekâtın taktik ve operatif uygulamaları kolluk hizmeti içerisinde izah edilmiş olacaktır.
Bursalı Mü’minzâde Ahmed Hasîb’in Manzum Hac Menzilnâmesi
Authors: EFE Zahide
Published: September 2023

Menzilnâmeler, klasik Türk edebiyatında çeşitli vesilelerle çıkılan seyahatlerde konaklanılan mekânlar ve yerleşim yerlerinin konu edildiği edebî türdür. Edebiyatımızda bu türde yazılan eserlerin büyük çoğunluğu hac seyahati esnasında yol güzergâhında yer alan menzillerin fiziksel özellikleri ve konaklama imkânları hakkında bilgiler ihtiva eden hac menzilnâmeleridir. Manzum ve mensur şekilde karşımıza çıkan bu eserler daha çok 17. ve 18. yüzyıllarda kaleme alınmıştır. Bu mahiyetteki manzumelerden biri de 18. yüzyıl şairlerinden Bursalı Mü’minzâde Ahmed Hasîb’in Bursa ve Mekke arasındaki menziller hakkında bilgi verdiği hac menzilnâmesidir. Eserin şu an için bilinen tek nüshası, Mısır Milli Kütüphanesi Türkçe Yazmalar “Edebi Türkî 149” arşiv numaralı mecmuada kayıtlıdır. Mesnevi nazım şekliyle yazılan ve 91 beyitten müteşekkil olan metinde şair, Bursa’dan başlayarak Mekke’ye kadar hacı adaylarının uğrayacağı 78 menzilin ismini zikretmiş ve bu menziller hakkında ayrıntıya girmeden kısa bilgiler vermiştir.
Bu çalışmada öncelikle menzilnâme türü ve bu türde yazılmış olan eserlerden bahsedilmiştir. Akabinde Hasîb’in hac menzilnâmesinin şekil ve muhteva özellikleri üzerinde durularak değerlendirmelerde bulunulmuştur. Çalışmanın sonunda ise eserin çeviri yazılı metnine yer verilmiştir.
Osmanlı Kitap Kültürüne Dair Deneysel Bir Örnek: Kitap İsimleriyle Yazılmış Bir Mektup
Authors: BENLİ Şeyma
Published: September 2023

Klasikleşmiş, dolayısıyla belli kurallara, şablonlara sahip olan Osmanlı edebiyatında şair ve münşiler bu sınırlar içinde özgünlüğü yakalama gayretinde olmuşlardır. Zaman zaman dil malzemesini alışılmışın dışında kullanarak yeni içerikler, üsluplar ve teknikler geliştirmişlerdir. Deneysel edebiyat olarak adlandırılabilecek bu girişimler Osmanlı edebiyatına zenginlik ve hareket katan unsurlardandır. Bu makale, şekil olarak klasik döneme has mektup özelliği taşıyan, ancak baştan sona kitap isimleri ve nispeten daha az olmak üzere ilmî terimlerle inşa edilmiş bir mektubu ortaya çıkararak Osmanlı edebiyatının deneysel ürünlerine yeni bir örnek kazandırmayı amaçlamaktadır. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi NEKTY09652 numarada Münşeat Mecmuası adıyla kayıtlı nüshada bulunan mektubun yazarı ve muhatabı belli değildir. Fakat zikrettiği eserlerden hareketle en erken 18. yüzyılda yazıldığı anlaşılmaktadır. Bu şekilde kitap isimleri ile yazılmış şiirler veya ilmî terimlerle yazılmış mektup örnekleri bulunmakla birlikte hem kitap isimleri hem de ilmî terimleri barındıran mektup örneğine ilk kez tesadüf edilmiştir. Makalede mektubun çeviriyazımı ve modern Türkçeye çevirisi verilmiş, kitap isimleri ve terimlerin dökümü yapılmış ve yazıldığı dönemin kitap kültürüne dair bu mektubun neler söylediği tartışılmıştır.
Çağatayca Sözlüklerde Mutfak Tabirleri
Authors: KARATAŞ Ahmet
Published: September 2023

Çağatay Türkçesi, XV. yüzyıldan, XX. yüzyılın başlarına kadar doğu Türklüğünün konuşma ve yazı dili olmuştur. Çağatay Türkçesi, özellikle XV. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Ali Şir Nevāyı̇̄’nin yazdığı eserlerle klasik bir edebiyat halini almış ve tüm Türk İslâm aleminde Çağataycaya olan ilgi artmıştır. Bu da Çağatayca sözlüklerin yazılmasına öncülük etmiştir. Bununla birlikte Babur’un ana vatanından uzakta bugünkü Hindistan, Pakistan, Bangladeş, Afganistan ve İran’a kadar olan bölgede Babur İmparatorluğunu kurması, Baburlu hanedanlığının, saray bürokrasinin ve askerî görevlilerin ana dillerinden uzakta yaşamalarına sebep olmuştur. Bunun sonucunda da Hindistan ve çevresinde Türkçeyi öğretmek amacıyla pek çok sözlük ve gramer yazılmıştır.

Bu çalışmada Çağatayca sözlüklerdeki mutfak tabirleri tespit edilmiştir. Çalışmada, kaynak olarak Muḳaddimetü’l-Edeb, Muḥākemetü’l-Luġateyn, El-Luġātu ʿn-Nevāʾiyye ve ʿl-İstişhādātu ʿl-Caġātāʾiyye, Nisāb-ı Türkı̇̄, Neẕr-ʿAlı̇̄’nin Çağatay Türkçesi Sözlüğü, Ferāġı̇̄’nin Çağatay Türkçesi Sözlüğü, Bedāyiüʾl-Luġat, Fazlullāh Ḫan Luġatı, Zebān-ı Türkı̇̄ (Kelür-nāme), Nisāb-ı Ḳutbiyye, Ḫulāṣa-yi ʿAbbāsı̇̄, Fetḥ-ʿAlı̇̄ Ḳacar Luġatı, Luġat-ı Çaġatay ve Türkı̇̄-yi Os̠mānı̇̄ ve Üss-i Lisān-ı Türkı̇̄ adlı Çağatayca sözlükler kullanılmıştır. İlk olarak Çağatayca sözlükler ile ilgili olarak genel bilgiler verilmiştir. Daha sonra tespit edilen mutfak tabirleri ile ilgili sözlük birimler “mutfak araç gereçleri”, “tahıllar”, “meyveler”, “sebze ve bitkiler”, “baharatlar”, “yağlar”, “yiyecek ve içecekler” olarak sınıflandırılmıştır.
Altun Yaruk’ta Baskın Ekler
Authors: GÖZEL Ayşegül
Published: September 2023

Türkçede kelimenin iç yapısının unsurlarına morfem denir. Tek başına anlamı olan morfemlere kök, tek başına anlamı olmayan, ancak kökle birleştiği zaman anlamla veya çekimle ilgili işlevlere sahip olan morfemlere ise ek denir. Kökler tabi olunan morfemler olduğu için genellikle değişime uğramaz. Ekler ise tabi morfemler oldukları için köke uymak için varyantlaşır ve çok şekilli olurlar. Ancak bazen eklerin de tabanı değiştirdiği görülür. Geldiği tabanda değişiklik yaratan ek, baskın ek (dominant suffix) olarak kategorize edilir. Örneğin: alkış (< alka-ş), küsüş (< küse-ş), ülüş (< üle-ş).

Uygurca eserlerden biri olan Altun Yaruk’ta 3641 madde başı mevcuttur. Bunların da 2414’ü türemiş kelimedir. Bu yönüyle eser, Uygurca döneminin zengin ve önemli birkaç metninden biridir. Bundan dolayı Altun Yaruk üzerinde yapılacak çalışmaların sonuçları Uygurca kadar Eski Türkçe için de geçerli olacaktır.

Bu makalede Altun Yaruk’ta geçen baskın yapım ekleri tespit edilmiş, bunların hangi tür kelimelerde değişimlere neden olduğu tartışılmış, kelime kökeninde yaptığı değişiklikler ortaya konmuştur.
Bir Mecmuada Yer Alan “Didelerüm” Redifli Şiirler: Sümbül-Zâde Vehbî, Sürûrî ve Tevfîk’in Yayımlanmamış Gazelleri Üzerine
Authors: DUMAN Ali
Published: September 2023

Bu çalışmada amaç Lugat-ı Şarkiyye (632)’de yer alan şiir mecmuasını ve mecmuanın 341b-342a sayfalarında yer alan ve henüz bilinmeyen şiirleri ilim âlemine tanıtmaktır. Edebiyat ve kültür tarihimiz açısından oldukça önemli bir yere sahip olan şiir mecmuaları daha önce gün yüzüne çıkmamış şiirleri ve çeşitli vesikaları ihtiva etmeleri açısından oldukça önemlidir. Mecmuaların gün yüzüne çıkmamış şairleri ya da bilinen şairlerin gün yüzüne çıkmamış şiirlerini ihtiva ettiği de bilinmektedir. Bu bakımdan bu mecmualar özellikle edebiyat tarihi için önem arz eder. Mısır El-Ezher Şeyhliği Kütüphanesi’nde Lugat-ı Şarkiyye (الرقم الخاص) (632) özel katalog ve (8470) (الرقم العام) genel katalog numarası ile kayıtlı mecmuada yer alan “dîdelerüm” redifli şiirler ele alınmıştır.

Mecmuada Halîm Giray’ın (ö. 1824?) “dîdelerüm” redifli nev-zemin gazeline nazire yazan İhyâ (ö. 1823), Sünbül-zâde Vehbî (ö. 1809), Pertev (1807), Hâlet (ö. 1822), Surûrî ve Tevfīk gibi şairlerin nazireleri yer almaktadır. Bir araya gelerek şiir söyleşilerinin yapıldığı meclislere tanıklık eden şairler kimi zaman buradaki atmosferi yansıtıcak vesikalar kayda almıştır. Kayda geçen bu vesikalar, şairler hakkında edebiyat tarihine yansımamış bilgileri öğrenmemize de vesile olmaktadır. Bu şairlerden Sünbül-zâde Vehbî, Surûrî ve Tevfīk’in şiirlerine divanlarında ve yayımlanmış mecmualarda rastlanmamıştır. Ayrıca Surûrî ve Tevfîk adlı şairlerin mahlas benzerliğinden dolayı hangi şairler olduğu tespit edilememiştir. Başka çalışmalara katkı sunmak amacıyla bu şiirlerin çeviri yazısına metnin sonunda yer verilmiştir.
Türkçe Dersi Etkileşimli Sınıf Ortamlarında Konuşma Becerisinin Gelişimi ve Değerlendirilmesi
Authors: GARİP Soner , GÖÇER Ali
Published: September 2023

Konuşma insanların yaşamları boyunca kullanabilecekleri önemli bir dil becerisi, iletişim sürecinin temel bir ögesidir. İletişimin insanlar için hem bir ihtiyaç hem de bir zorunluluk olması bireylerin konuşma becerisinin gelişmiş olmasını gerekli kılmaktadır. Konuşma, bireysel ve toplumsal ilişkilerin doğru, etkili ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesinde kilit rol oynamaktadır. Bu bakımdan öğrenciler konuşma kazanımlarını edinmeli ve bu kazanımları işlevsel bir şekilde kullanabilmelidir. Bu çalışma öğrencilerin duygu, düşünce, hayal ve izlenimlerini ifade etmede zorlanması problemine çözüm üretmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada öğrencilerin konuşma becerilerinin geliştirilmesinde etkileşimli sınıf ortamlarının rolü araştırılmıştır. Bu kapsamda çalışma katılımcı eylem araştırmasıyla yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yoluyla belirlenen Ankara’da bulunan bir ortaokulun yedinci sınıfında öğrenim gören 11 öğrencidir. Araştırmada, araştırmacı tarafından tasarlanan ve uzman görüşü alınarak son hâli verilen eylem planları kullanılmıştır. Bu süreçte veriler gözlem, yarı yapılandırılmış görüşme, araştırmacı ve öğrenci günlüğü ile etkinlik çalışmalarında kullanılan dokümanlardan elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi tekniğine başvurulmuştur. Araştırmanın sonucunda Türkçe dersi etkileşimli sınıf ortamlarında öğrencilerin öğrenme-öğretme sürecinin aktif bir katılımcısı olarak yaparak, yaşayarak ve eğlenerek öğrendiği bu sayede konuşma becerisinin gelişmesini sağladığı sonucu elde edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin etkileşimli sınıf ortamlarında gerçekleştirilen etkinliklerde kelimeleri anlamlarına uygun olarak kullanmaya gayret ettikleri, beden dili kullanımına ve sesletime dikkat ettikleri tespit edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarından hareketle öğretmenlere öğrenme ortamında teknoloji kullanmaları, grup çalışmaları ile iş birliğine dayanan uygulamalara yer vermeleri başta olmak üzere çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Dil Bilimi ve Karşılaştırmalı Edebiyat Arasında Köprü Kurmak: Bir Disiplinler Arası İş Birliği Temrini
Authors: İSKENDER Halil
Published: September 2023

Bu çalışma, dil bilimi ve karşılaştırmalı edebiyat alanları arasında var olan girift ve çok yönlü bağı tedkik eden analitik bir keşif denemesinden ibarettir. Çalışma, bu iki ayrı fakat derinden bağlantılı araştırma sahasının mezcedilmesinden neşet eden ortak zenginliğine ışık tutmaya çalışmaktadır. Bu makalede ilk olarak, dilin yapı özelliklerine, anlam muhtevasına ve bağlam tahliline odaklanan dil bilimi ile kültürler, dönemler ve türler üzerinden edebi metinleri tahlil eden karşılaştırmalı edebiyata dair kapsamlı ve kuşatıcı bir bakış sunulmaktadır. Araştırma ilerledikçe, her iki disiplinin ortak endişeleri ve bambaşka görünen ancak uyumlu bir şekilde birbirlerini tamamlayan yöntemleri su yüzüne çıkmaktadır. Bu araştırmanın özünde, tercümenin birleştirici bir merci olarak işgal ettiği hayati mevki, dil çeşitliliğinin edebi yorumlama üzerindeki hassas etkisi ve dil yapıları ile edebi tezahürlere has sosyokültürel meselelerin titizlikle incelenmesi yer almaktadır. Çalışma, disiplinler arası iş birliğinin; yeni bakış açılarının, öncü yöntemlerin ve insan iletişim ve ifade yeteneğinin daha bütünlüklü ve incelikli bir şekilde anlaşılmasını sağlama ihtimalinin üzerinde teferruatıyla durarak mezkûr iş birliğinin derinlikli ve şümullü yararlarının tasrih edilmesi ile nihayetlenmektedir.
Arap Seyyahların Seyahatnamelerindeki Gastronomik Unsurlar
Authors: ÜNALAN İbrahim
Published: September 2023

Seyahatnameler, seyyahların gezip gördükleri yerler hakkında çeşitli bilgiler verdikleri edebî eserlerdir. Tarih, coğrafya ve edebiyat gibi alanlara kaynaklık eden seyahatnameler, gastronomik çalışmalar için de son derece önemlidir. Farklı yüzyıllarda aynı veya başka coğrafyalara seyahat eden seyyahlar; tattıkları lezzetleri, yemek ve yiyecekle ilgili şahit oldukları olayları ve ilginç buldukları durumları olumlu veya olumsuz şekilde seyahat kitaplarında dile getirmişlerdir. Ayrıca seyahatnamelerde pişirme usullerinden, yemek ve yiyecek yapımıyla ilgili yöntemlerden, saklamada ve serviste kullanılan malzemelerden, yemekle ilgili mesleklerden ve yemek yenilecek mekânlardan söz etmişlerdir. Bazı seyyahlar, alışılagelen yemekleri, pişirme tekniklerini ve sofra alışkanlıklarını kendi kültürleriyle karşılaştırarak vermişlerdir. Seyahatnamelerde geçen bu tür gastronomik unsurlar, seyahatnamenin yazıldığı dönemin ve geçen coğrafyanın yemek ve mutfak anlayışını da yansıtmaktadır. Gastronomik unsurların yer aldığı seyahatnamelere İbn Fadlan’ın er-Risâle, İbn Battûta’nın er-Rıhle, el-Gırnâtî’nin Tuhfetu’l-Elbâb ve Nuhbetu’l-A‘câb, Bedreddin el-Gazzî’nin el-Metali‘u’l-Bedriyye fi’l-Menâzili’r-Rûmiyye, Ahmed Fâris eş-Şidyâk’ın el-Vâsıta ilâ Ahvâli Malta, Kutbeddin el-Mekkî’nin el-Fevâ’idu’s-Seniyye fi’r-Rihleti’l-Medeniyye, İbrahim el-Hıyârî’nin Tuhfetu’l-Udebâ’ ve Selvetu’l-Gurabâ’, el-Ayyâşî’nin er-Rihletu’l-Ayyâşiyye ve Abdulganî en-Nâblusî’nin el-Hakîka ve’l-Mecâz fî Rihle Bilâdi’ş-Şâm ve Mısr ve’l-Hicâz isimli seyahatnameleri örnek olarak verilebilir. Bu seyyahlar seyahatnamelerinde seyahat ettikleri yerlerin yemek kültüründen, orada yetişen meyve ve sebzelerden, şehrin veya bölgenin geleneksel lezzetlerinden, yemek yeme usulü ve âdetlerinden söz etmişlerdir. Ayrıca yemek ve yiyecekle ilgili ilginç durumlara yer vermişlerdir.

Bu çalışmada bahsi geçen seyyahların seyahatnamelerinde geçen gastronomik unsurlara yer verilmiştir. Buna bağlı olarak seyyahların seyahat ettikleri yüzyılda ve yerde hangi tür yiyeceklerin tüketildiği, bunların hazırlama ve saklama teknikleri, seyyahların garip buldukları besinler ve âdetler bu çalışmada değerlendirilmiştir.
XVIII. Yüzyıl Şairi İbrahim Tırsî Divanı’nda Eğlence Unsurları
Authors: NAYİR EKİNCİ Hilal
Published: September 2023

Osmanlı Devleti’nde şenliklerde, ziyafetlerde, musiki fasıllarında rakkas, hokkabaz, vd. eğlence ile ilişkilendirilebilecek hemen her meslek erbabının yer aldığı bilinmektedir. Şairler bu meclislerde okudukları gazeller ve kasidelerle insanların hoşça vakit geçirmelerine katkıda bulunmuşlardır. Eğlenmeyi seven ve şiirlerinde eğlenceyi merkeze alan bazı klasik Türk şairleri, dönemin gözde mekânlarındaki işret meclislerine, kış eğlencelerinin dikkat çeken helva sohbetlerine, çerağanlarına şiirlerinde sıklıkla yer verirler. Osmanlı döneminde eğlence kültürünün önemli parçaları sayılabilecek bu etkinlikler dönemin şairlerince farklı benzetmelerle ele alınır.

18. yüzyıl divan şairlerinden İbrahim Tırsî, Hevâyî tarzını devam ettiren hemen her şeyi alaycı bir dille anlatan bir hezl şairi olarak nitelendirilir. Şiirlerinde gündelik hayatın neredeyse her alanından örnekler bulunur. Dönemin eğlence anlayışına dair birçok unsur divanından tespit edilebilir. Tırsî, günlük hayattan ve sosyal çevresinden yararlanarak derlediği birçok unsuru alaycı yaklaşımıyla ele almış, bu sırada eğlenmeyi ve eğlendirmeyi hedeflemiştir. Çalışmada Tırsî’nin hayatı ve şairliği üzerinde durulmuş, eğlence redifli şiiri incelenmiştir. Divanındaki eğlence unsurları belirlenerek eğlencelerde yer alan oyuncular tespit edilmek istenmiş, eğlencelerde şairliği dışında farklı mesleklerle iştigal eden Tırsî’nin gözünden dönem eğlenceleri değerlendirilmiştir.
Mukaddimetü’l-Edeb’den (Yozgat Nüshası) Harezm Türkçesi Söz Varlığına Katkılar: Yansıma Fiiller
Authors: CİHAN Serkan
Published: September 2023

Yansıma kavramı, dilimizde olduğu kadar dünya dilleri için de önemli bir araştırma konusu olmuş ve yansıma kelimeler, bir dilin ifadeyi aktarmadaki ilk aşaması olarak kabul edilmiştir. Literatürde imitative word, rebound, reflex, onomatopoetic word, reverberation, echo word, echoism, mimetic word şeklinde birçok kavramla ifade edilen yansıma kelimeler, Türkçenin söz varlığında yüzyıllar boyunca kullanılagelmiştir. Zamanla işlevleri ve dile katkısı zenginleşerek devam etmiş ve kullanımını sürdürmüştür. Doğadaki canlı ve cansız her varlığın ses taklitlerinin bir kelime karşılığı olduğu düşünüldüğünde, yansıma kelimelerin bir dilin söz varlığında ne kadar önemli bir yer tuttuğunu anlamak daha kolay olacaktır. Bir de bu sesler vasıtasıyla türetilen kelimeler düşünüldüğünde bu sayı daha da artacaktır. Çalışmamızın konusu, Türkçenin en eski sözlüklerinden biri olan Mukaddimetü’l-Edeb’in Yozgat nüshasında geçen ve Harezm Türkçesi söz varlığında bulunmayan yansıma fiiller olacaktır. Bir dilin söz varlığının tespitinde, o dönemin sözlüklerinin büyük önemi vardır. Harezm Türkçesi döneminin en kapsamlı sözlüğü olan Mukaddimetü’l-Edeb, dönemin söz varlığını ortaya koyma bağlamında büyük öneme sahiptir. Eserde geçen yansıma fiiller incelendiğine on iki fiilin dönemin söz varlığında bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu yansıma fiillerden sadece ikisi yalın hâlde bulunmaktadır, diğer on fiil ise türemiştir. Çalışmada bu on iki fiil incelenecek, yansıma fiillerin işlevi, türeyiş biçimleri ve anlam özellikleri ortaya konulmaya çalışılacaktır.
15 Temmuz’u Konu Alan Bir Dönem Romanı Olarak Bahadır Yenişehirlioğlu’nun Kara Güneş Adlı Eseri
Authors: GÜRMAN ŞAHİN Asuman
Published: September 2023

Fransız İhtilalinden sonra Avrupa’da uyanmaya başlayan tarih bilinci, yazarlara yeni bir tür olan tarihî romanın kapısını aralamıştır. Batı tarzında yazılmış tarihî romanın Türk edebiyatına yansıması ise tam olarak Namık Kemal ve Ahmet Mithat Efendi’nin kaleme aldığı eserleri ile XIX. yüzyıla tekabül etmiş ve Türk tarihinin zengin bir kaynağa sahip olması hasebiyle günümüze kadar pek çok tarihî roman kaleme alınmıştır. Ancak tarihî roman ile dönem/çağ romanının sınırları zaman zaman birbirine karıştırılmıştır. Esasında tarihî roman türünün alt kategorisinde değerlendirilen ya da değerlendirilmesi gereken dönem/çağ romanı, belli özellikleriyle birbirlerinden farklılık gösteren bir türdür. Türk edebiyatı literatüründe de bu kavram ile ilgili yapılmış açıklama ve tanımlamaların dışında bütüncül çalışmalar oldukça sınırlıdır. Yapılan taramalar neticesinde dönem/çağ romanına yalnızca teorik yaklaşan, kavramın tanımından gösterdiği özelliklere ve tarihî romandan ayrıldığı noktalara işaret eden birkaç müstakil çalışma tespit edilmiştir. Makalenin yazılışındaki amaç, bu müstakil çalışmaları merkeze alarak, tarihî romandan ayrılan dönem romanı türü üzerinde durmak ve sözü edilen türe örnek gösterilebilecek Bahadır Yenişehirlioğlu’nun Kara Güneş adlı eserini inceleyerek literatüre kazandırmaktır. Bu romanın tercih edilmesinin sebebi, 100. yılının kutlanılmakta olduğu Türkiye Cumhuriyeti devletinin millet iradesine dayalı varlığını ortadan kaldırmaya yönelik 15 Temmuz 2016 kalkışmasını ve bu olayın failleri FETÖ terör örgütünün yapılanmasını ilk kez ele alan “dönem romanı” türünün önemli bir örneği olmasıdır.
Cumhuriyetin İlk Yıllarında Fikri Dergiler ve Felsefi Kültür
Authors: KAHRAMAN Hilal
Published: September 2023

Dergiler içeriği, sayfa yapısı, sayfa sayısı ve düzeni açısından gazetelerden ve kitaplardan farklı, belli zaman aralıklarıyla yayımlanan süreli yayınlardır. Düşünce, sosyal hayat, siyasi oluşum, eğitim, sanat, ekonomi, bilimsel gelişim ve kültürel yaşam gibi toplumun sistemleşmekte olan temel dinamiklerinin değiştirilmesinin ve topluma yayılmasının etkili ve önemli bir parçası olmuşlardır. Aynı zamanda toplumun tarihsel, siyasal ve benzer çeşitli unsurları aracılığıyla içerikleri ve çeşitli özellikleri şekillenmeye, gelişmeye devam etmekte olan dergiler, yayımlandıkları yılların düşünsel eğiliminin, felsefi kültürünün anlaşılması konusunda yol gösteren tarihsel belgelerdir. Özellikle felsefe ve fikir dergileri düşüncelerin, yaklaşımların ilk yansımalarının görülebildiği, bu fikir ve yaklaşımların gelişiminin ve olgunlaşmasının da kendileri aracılığıyla gerçekleştiği bir yapı sergilemektedirler. Bu durum Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde var olan ve sonrasında Cumhuriyet döneminde de devam eden fikir hareketleri ve eğilimlerinin neler olduğunu anlamamızı sağlayan felsefe ve fikir dergileri için de geçerlidir. Tanzimat Fermanı sonrası başlayan fikir alanındaki gelişmeler ile birlikte felsefi faaliyetlerin I. ve özellikle II. Meşrutiyetin ilanı sonrası çok hızlı bir şekilde artması fikri dergilerin çıkmasında etkili olmuştur. Birçok felsefi akım ve filozofların fikirleri dergilerde konu edilmiş ve felsefi tartışmalar yapılmıştır. Millî Mücadele’yle birlikte çıkan dergi sayısı ciddi oranda azalsa da Cumhuriyetin ilanıyla birlikte yeniden artış göstermiştir. Bu dönemde felsefi kültür oluşturma çabası yayın hayatına devam eden ya da yeni çıkmış olan fikri dergilerle devam etmektedir. Bu çalışmayla 29 Ekim 1923 sonrasında Cumhuriyetin ilk yıllarında çıkan dergiler aracılığıyla Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun toplumsal ve entelektüel arka planını anlamak, ilk fikir eğilimlerinin ve düşünce yapısının nasıl şekillendiğini irdelemek, mevcut felsefi kültürü incelemek amaçlanmaktadır.
Lise Öğrencilerinde Gelecek Vizyonlarının Yordanmasında Yaşam Doyumu ve Akılcı Olmayan İnançların Rolü
Authors: DEMİR Sezai , ÇOLAKKADIOĞLU Oğuzhan
Published: September 2023

Bu çalışmanın amacı lise öğrencilerinde gelecek vizyonlarının yordanmasında öğrencilerin yaşam doyumu ve akılcı olmayan inançlarının incelenmesidir. Bu amaçla veri toplamak için Yaşam Doyumu, Akılcı Olmayan İnançlar ve Gelecek Vizyonları Ölçeği kullanılmıştır. Bu araştırmada ayrıca her ölçme aracının güvenirlik sonuçları için analizler yapılmıştır. Yapılan güvenirlik analizi sonucunda Cronbach Alfa katsayıları, Gelecek Vizyonları Ölçeği için toplam .86, Yaşam Doyumu Ölçeği için .84 ve Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği için .87 olarak bulunmuştur. Araştırma için Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi (HMKÜ), Sosyal ve Beşerî Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’ndan ve Hatay İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nden gerekli izinler alınmıştır. Araştırmaya Hatay il merkezindeki liselere devam eden her sınıf düzeyinden 328’i (%54.44) kız, 243’ü (%42.55) ise erkek toplam 571 gönüllü öğrenci katılmıştır. Verilerin analizinde değişkenler arası ilişkileri belirlenmesi için korelasyon, bağımsız değişken olan yaşam doyumu ve akılcı olmayan inançların gelecek vizyonları üzerindeki yordayıcılık rolünün belirlenmesi için regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre yaşam doyumu ile akılcı olmayan inançlar arasında negatif, yaşam doyumları ile gelecek vizyonları arasında pozitif, akılcı olmayan inançlar ile gelecek vizyonları arasında negatif yönlü istatiksel düzeyde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Standartize edilmiş regresyon katsayısına göre ergenlerin gelecek vizyonlarının yaşam doyumu tarafından pozitif yönde (.331) ve akılcı olmayan inançlar tarafından ise negatif yönde (-.280) anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulguları ilgili çalışmalar ele alınarak tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.
Memlûk Kıpçak Türkçesinin Bir Alt Diyalektinin Yeni Tasarımı: Mısır Oğuzcası
Authors: UZUNKAYA Uğur
Published: September 2023

Tarihî Kıpçak Türkçesinin bilinen üç alt dönemi vardır: Kuman Kıpçakçası (14. yüzyıl), Ermeni Kıpçakçası (1559-1664) ve Memlûk Kıpçakçası (1250-1517). Bu çevrelerde yer alan eserler; türleri, konuları, dil bilgisi özellikleri ve söz varlığı bakımından kimi zaman birbirlerinden farklılık arz etmektedir. Memlûk Kıpçakçası, Tarihî Kıpçak Türkçesinin Mısır ve Suriye çevresinde kaleme alınan önemli bir kolunu teşkil etmektedir. Araştırmacılar bu dönemi kendi içerisinde üç alt döneme ayırır: Asıl Memlûk Kıpçakçası, Oğuz-Kıpçak karışık diyalekti ve Osmanlı Türkçesi. Literatürde ilk iki dönem ayrıntılı bir biçimde izah edilebilmiş ve dil özellikleri ile temsilcileri belirlenebilmiş iken, son dönem için kapsamlı ve bütüncül bir çalışma yapılmamıştır. Bu yazıda, şimdiye kadar Osmanlı Türkçesinin bir devamı sayılan ancak ne Osmanlı Türkçesi dil bilgisi çalışmaları içerisinde ne de Osmanlı Türkçesi edebiyat tarihlerinde anılan Memlûk sarayı etrafında şiir yazmış Sultan Kayıtbay, Sultan Muhammed b. Kayıtbay, Kansu Gavrî, Yaş Bek ve Nâsır’ın Türkçe manzumeleri temelinde dil bilgisi incelemesi yapılacaktır. Bu incelemeyi imlâ, ses ve şekil bilgisi hususiyetleri oluşturmaktadır. Çalışma, temelde Osmanlı Türkçesinin bir uzantısı sayılan bu dönemin söz konusu dönemden farklılıkları ile benzerliklerini ve ayrıntılı bir dil incelemesini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Okul Yöneticilerinin Eğitim Programlarına İlişkin Anlamlandırmaları: Bir Transandantal Fenomenoloji Çalışması
Authors: TÜRE Ersin
Published: September 2023

Okul yöneticilerinin liderlik rollerinden biri olan öğretim liderliği rolünün, günümüz eğitim sisteminde önemli yere sahip olduğu görülmektedir. Bu çalışmada, okul yöneticilerinin öğretim liderliği bağlamında, öğretim programlarına ilişkin algıları, görüşleri ve rolleri konu edinilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Husserl’in fenomenoloji yaklaşımının yöntemsel olanakları ile okul yöneticilerinin gündelik hayatlarında öğretim programlarını anlamlandırmalarına yönelik tartışma alanı yaratmaktır. Okul yöneticilerinin gündelik hayat deneyimleri üzerinden öğretim programlarına ilişkin anlamlandırmalarını tartışmayı amaçlayan bu çalışmanın yöntemi nitel araştırma yaklaşımlarında yer alan trasandantal (fenomenoloji) görüngü bilim üzerine kurulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu, Erzincan il merkezinde görev yapmakta olan ilkokul ve ortaokul yöneticileri oluşturmaktadır. Araştırmada veriler görüşme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, okul yöneticisi ile aynı branştan olmayan öğretmenler arasındaki etkileşim süresinin, aynı branştan olanlara göre daha az olduğu, ilkokul ve ortaokulda görev yapan yöneticiler arasında öğretim programını uygulama mahremiyetinin ortak bir öz oluşturduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin öğretim programını ve ders planlarını sosyal paylaşım platformları ve bilgi iletişim teknolojileri aracılığıyla hazır olarak aldıkları sonucuna ulaşılmıştır.
Türkiye ve İran 4. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Toplumsal Cinsiyet
Authors: SUBAŞI Yakup
Published: September 2023

Ders kitapları, resmî ideolojilerin somut ve geniş bir alanda değerlendirilmesini mümkün kılar. Ders kitapları arasında sahip olduğu içeriğinden dolayı kimlik ve kişilik belirlemesiyle ön plana çıkan Sosyal Bilgiler Ders kitabı resmî ideolojinin en iyi anlaşılacağı ders kitaplarından biridir. Resmî ideolojinin oluşturmak veya devam ettirmek istediği toplumsal cinsiyet rollerini ders kitapları aracılığıyla tespit etmek mümkündür. Bu çalışmanın amacı Türkiye ve İran ders kitaplarındaki görsellerde toplumsal cinsiyet durumunu ortaya koymaktır. Bu amaç ile iki ülkede devlete ait resmî okullarda okutulan güncel 4. sınıf Sosyal Bilgiler Ders kitaplarında kullanılan görseller incelenmiştir. Nitel araştırma gelenekleri ile yapılan çalışmada veriler doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Doküman incelemesiyle elde edilen veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular, kadın ve erkek figürünün, (1) gösterilme sıklığı, (2) gösterildiği meslekler ve (3) eylemler olmak üzere üç kategori altında toplanmıştır. Çalışmada ulaşılan sonuçlara göre, Türkiye ve İran ders kitaplarındaki görsellerde erkek figürünün, gösterilme yoğunluğu, gösterildiği meslek ve eylemler açısından kadın figüründen daha fazla temsil edildiği diğer bir ifade ile geleneksel toplumsal cinsiyet rollerine uygun olarak verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Her iki kitapta erkek lehine ortaya çıkan sonuçlar ile beraber ders kitaplarında geleneksel aile özelliklerinin yanında modern aile özelliklerine de yer verildiği, toplumda erkeklere atfedilen bazı meslekler ile kadınların da gösterildiği, toplumda kadınlara atfedilen bazı eylemler ile erkeklerin de temsil edildiği saptanmıştır. Çalışmada kitaplardaki görsellerde ortaya çıkan bu değişimlerin kitaplardaki metinler açısından nasıl olduğunun araştırılması önerilmektedir.
Halk Şairlerinin Şiirlerinde Geçen İkilemelerin Anlam Bağlamında Değerlendirilmesi: Karacaoğlan ve Dadaloğlu Örneği
Authors: ÖZGÜR Uğur
Published: September 2023

Türkçenin söz varlığı içerisinde önemli bir yere sahip olan ikilemeler, Türk dilinin her döneminde görülmektedir. Anlamı güçlendirmek, pekiştirmek gibi amaçlarla hem düzyazıda hem de şiirlerde ikilemelere sıklıkla başvurulmaktadır. Genellikle aynı kelimenin eş ya da yakın, zıt veya sesleri birbirini çağrıştıran kelimelerin yan yana kullanılmasıyla oluşturulan kelime grupları olarak tanımlanan ikilemeler, dilbilgisi kitaplarında genellikle “tekrar grubu” başlığı altında verilmektedir. Dilin kelime hazinesini oluşturan ikilemeler hakkında araştırmacılar tarafından hazırlanan/sunulan tezler, makaleler, bildiriler ve kitaplar bulunmaktadır. Yapılan çalışmalarda ikilemeler, genellikle biçim/yapı/görev bakımından değerlendirilmiştir. Birkaç çalışma hariç ikilemelerin anlamı ve cümleye yapmış olduğu katkı üzerinde etraflıca durulmamıştır. İkilemeyle ilgili yapılan tanımlarda anlam bakımından “güçlendirme” ve “pekiştirme” yaptığı vurgusu üzerinde durulmuştur. Cümle bağlamında değerlendirildiği zaman ikilemelerin güçlendirme, pekiştirme, abartma, devamlılık/süreklilik, birlik/bütünlük, her yer/herkes, yaklaşıklık vb. anlamlar kattığı görülmektedir. Bu noktalardan hareketle Türk dilinin her döneminde kullanılan ikilemelerin halk şairlerinin şiirlerinde de kullanıldığını ortaya koymak ve bu ikilemelerin kullanıldığı cümlelere hangi anlamlar kazandırdığını tespit etmek amacıyla, halk şairlerinin şiirleri taranmış ve bu şiirlerde geçen ikilemeler tespit edilmiştir. Tespit edilen ikilemeler anlam bakımından gruplandırılmış ve metin içindeki kullanımlarıyla birlikte verilmiştir. Metin içindeki kullanımlarıyla verilen ikileme örneklerinin anlam bakımından güçlendirme ve pekiştirmenin yanında abartma, devamlılık/süreklilik, birlik/bütünlük, her yer/herkes, yaklaşıklık, tahmin, çoğaltma, sıralama gibi anlamlar kattığı görülmüştür.
Osmanlı- Romanya İlişkilerinde Nişan ve Hediyeler: Sultan II. Abdülhamit’in Romanya Kralı I. Carol’a Gönderdiği Bir Hediyenin Takdimi
Authors: SANSAR Mehmet Fatih
Published: September 2023

Tarih boyunca devletlerarası ilişkilerde hediye, nişan ve madalyalar önemli bir rol oynamıştır. Hediye verilmesi dostane ilişkileri sürdürmek amaçlı olabileceği gibi, diğer devletin üstünlüğünü kabul etmek veya barış sağlamak amaçlı da kullanılmıştır. Nişân verme geleneği daha geç dönemlerde ortaya çıkmış olsa da özellikle 19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin dış ilişkilerinde öne çıkan bir diplomatik araç haline gelmiştir. Sultan II. Abdülhamit dış politikasında muhatap devletlere nişân ve hediye gönderme siyasetini etkili şekilde kullanmıştır.

Romanya’nın bağımsızlığını kazanmasından sonra, Osmanlı Devleti ile Romanya arasında dostluk dönemi başlamıştır. Bu süreçte padişah ve kral arasında karşılıklı nişân erdikleri ve hediye gönderdikleri görülmektedir. Sultan II. Abdülhamit başta Romanya Kralı ve Kraliçesi olmak üzere birçok Romanya Devlet adamına nişân taltif etmiştir. Aynı şekilde Romanya Kralı I. Carol da Padişah ve birçok Osmanlı yöneticilerine nişân vermiştir. Ayrıca Sultan II. Abdülhamit, Romanya Kralı I. Carol’a iki cins Arap atını hediye olarak göndermiştir. Kral ise birkaç yıl sonra dokuz adet iyi cins çoban köpeğini İstanbul’a göndermiştir.

Bu çalışmada II. Abdülhamit’in dış politikasında nişan ve hediyenin nasıl etkili bir şekilde kullanıldığını, Romanya örneği üzerinden ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Ayrıca Romanya kralına gönderilen bir hediyenin takdimi merasimi örneği incelenecektir.
Mapping Socio-Economic Vulnerability to Rob Flood Hazards in Coastal Cities, North Pekalongan District, Pekalongan City
Authors: Mukhtar Denis Said , Zuhdi Ahmad
Published: September 2023

Climate change brings danger to several areas, especially in coastal urban areas. One of them is the tidal flood which experienced inundation. Tidal floods pose a serious threat to the sustainability of social life and economic growth. Assessment of social and economic vulnerabilities is needed to overcome the risk of disaster hazards due to climate change in the form of coastal tidal floods in cities. This research is expected to be able to describe socio-economic vulnerability through the variables of population density, age, gender, occupation, and level of education to tidal floods that have occurred in 42% of the area. The research method used is quantitative analysis, scoring, and geographic information system modeling with village analysis units. The results showed that Panjang Baru Village was the most vulnerable area because of the high density and low-income levels of the people, most of whom were fishermen and farmers households. It also indicates the contribution of population density, level of education, and employment to the level of vulnerability. This study states that the socio-economic aspect is an important factor that must be considered for the sustainability of life and community adaptation to the threat of climate change, especially tidal floods.
Comparative Study of Performance between International Roughness Index (IRI), Pavement Condition Index (PCI), and Bina Marga Method on Roadways
Authors: H St Maryam , Bulgis Bulgis , Madami Rustam
Published: September 2023

In this research, a comparative study is conducted between the International Roughness Index (IRI), Pavement Condition Index (PCI), and Bina Marga method on roadways with a flexible pavement structure. The objective is to compare the results of road damage evaluation using these three methods and formulate appropriate treatment programs. The research findings indicate that overall, the IRI method provides an overview of the road surface roughness level. The majority of the analyzed data falls under the "Moderate" category with a value of 7.2. The PCI method measures the physical condition of the road infrastructure, which is categorized as "Fair" with a value of 41.2. On the other hand, the Bina Marga method assesses the type of road maintenance, which is categorized as "Routine Maintenance" with a value of 6.8. Enhancing road maintenance practices is necessary to address minor damages such as small cracks or surface irregularities that affect road user comfort.
The Museum as a Learning and Teaching Resource in High School Teaching
Authors: Manko Anida
Published: September 2023

Higher education, compliant with the new trends, expects students to have a more active and individual engagement in the learning process. Collaborative learning, research-based teaching and learning, and constructive approach are being promoted. Students are expected to demonstrate critical thinking, creativity, and resourcefulness to be qualified for the labor market as well as lifelong learning. The education process at higher education institutions is enriched with collaborations with important institutions that serve as a teaching base aiming to create diverse learning and teaching opportunities. This paper aims to investigate students' opinions about using resources of the University of Sarajevo's teaching base – a museum. Students are asked about the museum as a learning place, their experiences when visiting a museum, and the reasons and frequency of their museum visits. The question is if the students visit museums to explore certain topics for assignments during their studies and how they perceive such forms of learning. 65 students of the University of Sarajevo participated in the research. The results point to the importance of generating a new audience for museums, maintaining the existing one by creating stimulating activities, and designing such a teaching process that would prompt students to return to, explore and learn in museums.
Artlang and Idioms: Idiolang
Authors: Hodžić-Čavkić Azra
Published: September 2023

The premise of the existence of artificial languages is the intention of their creators. Given that language presupposes culture as a certain type of systematic relationship of a community to the objective world, and that idioms are translators of culture, it should be assumed that even in artificial languages we can encounter idioms as units that additionally cohere the existence of the artificial culture. Therefore, in this paper, we will talk about the artlang of Herbert's novels and it will be shown that we must speak of a special type of artlang, which in this paper we call idiolang, since idioms appear as the most common part of the Dune language. They are a result of the writer's focus on culture. Idioms serve as reliable indicators of the authentical fictional culture and signs of social coordination.
Interdisciplinarity as a Rhetorical and Epistemological Practice: Erasing Boundaries Between Humanities and Social Sciences or the Need for Unity of Knowledge?
Authors: Rebihić Nehrudin , Mahmutović Mirza
Published: September 2023

The paper discusses the concept of interdisciplinarity from the perspective of humanities and social sciences. As both an idea and practice, interdisciplinarity is understood within the context of the complex dynamics of creating and reshaping institutional arrangements that regulate the processes of knowledge production, distribution, and instrumentalization in Western society, with universities, research centers, and departments at its core, organized according to separate academic disciplines. The paper questions the understanding of disciplines as closed, homogeneous, and static structures of knowledge organization. Instead, it reflects on the complex, multiple, and topological relationships of mutual interpenetration and constitution of disciplines, emphasizing their inherent hybridity, especially within the context of the synoptic identity of humanities disciplines. Furthermore, the paper highlights the moral assumptions underlying interdisciplinary research initiatives. The productivity of the conceptual framework concerning the centralistic, pluralistic, and integralistic models of interdisciplinarity is highlighted in analyzing the possibilities and outcomes of interdisciplinary approaches in social and humanities studies.
Proliferation of the Subject of Christ Cleansing the Temple in 16th Century Painting: The Urban-Sociological Context
Authors: Mehmedović Džana
Published: September 2023

This paper aims to provide the urban-sociological context for the significant proliferation of the topic of Christ Cleansing the Temple in 16th-century painting. Widely accepted interpretations of this phenomenon consider it exclusively in the context of the Counter-Reformation, i.e. the Catholic Revival, considering the topic to be a symbol of the rejection of Protestant dogma or, otherwise, the Church's struggle against the demoralization of its clerics. The Counter-Reformation context is indisputably significant. However, certain socioeconomic processes that mark the 16th century, such as the development of protocapitalism in Italy, i.e. the establishment of year-round trade in the city and the emergence of a new, politically and economically dominant class of merchants and bankers, also emerge as an aspect worth examining. French sociologist Henri Lefebvre considered the 16th century to be a turning point in the development of urban forms and pointed out the connection between this biblical story and the disdain for the restructuring of the city which was due to those changes. Owing to his theses on the production of space, we will observe a dual involvement of the Church in the motions of inhibition and initiation of processes which, by producing a new type of space, disrupt the balance that ensured its material and symbolic power.
Poetry and Dramatic Work of Alija Nametak
Authors: Rebihić Nehrudin
Published: September 2023

In the Bosnian-Herzegovinian literary field, Alija Nametak established himself as a storyteller and novelist, but not as a poet and playwright. In this paper, for the first time, the poetic and stylistic-formational features of Nametak's poetry published from 1925 to 1932 in the magazines Jugoslovenska njiva, Književnik and Novi Behar are fully presented. His youthful poetry, stratified into an intimate and social thematic-motive register, flirts with contemporary modernist and avant-garde poetic tendencies, which we find in the poetry of Muse Ćazim Ćatić and Hamza Huma. The second part of the paper deals with his dramatic work: from historical drama (Narodna vlada), to comedy (Omer za naćvama and Abdullah-paša u kasabi), all the way to the holy-historical legend (Jusuf and Zulejha). Except for the last play, which remained in the manuscript legacy, in all the others there is a critical attitude towards certain social deviations. While in the drama Narodna vlada Nametak develops a patriotic discourse as a form of anti-colonial resistance, in the comedies Omer za naćvama and Abdullah Paša u kasabi, in the spirit of folk and palanquin carnival culture, he undermines primitivism and stereotyped roles in society. In the drama Jusuf and Zulejha staged the Qur’anic-Biblical historical story about Yusuf a.s. (Joseph.) As a folklorist, Nametak introduced various elements from folk life and customs into the drama, not only to create a context for shaping the character of his characters but also to use their potential for popular, carnival, and subversive distortion of established social and cultural norms and patterns. The poetry and drama of Alija Nametka, in a literary-historical sense, are significant because they reveal this writer to us as the protagonist of a multiple literary identity – it is a kind of identity of resistance which, apart from the already established religious and ethnic one, is realized in the social and feminist dimension as well.