Η κυτταροαρχιτεκτονική των διδυμίων, των γονατωδών σωμάτων, του οπτικού και του ακουστικού φλοιού και οι αλλοιώσεις τους στο γήρας και στην νόσο του Alzheimer
Authors: Μαυρουδής Ιωάννης 
Published: August 2021

Στόχος της παρούσας διατριβής ήταν η λεπτομερής περιγραφή της κυτταροαρχιτεκτονικής των άνω και κάτω διδυμίων, των έξω και έσω γονατωδών σωμάτων, του οπτικού και του ακουστικού φλοιού και των αλλοιώσεων που οι παραπάνω περιοχές υφίστανται κατά το γήρας και την νόσο του Alzheimer. Επιπλέον διερευνήθηκε η σχέση μεταξύ της εναποθέσεως γεροντικών πλακών-νευροϊνιδιακών τολυπίων και δενδριτικών-συναπτικών αλλοιώσεων στην νόσο του Alzheimer στις ίδιες περιοχές. Ελήφθησαν ιστοτεμάχια από 30 συνολικά εγκεφάλους οι οποίοι διακρίθηκαν σε τρεις επιμέρους ομάδες, ήτοι Προερχόμενοι από: Α. Νεαρούς ενήλικες, Β. Άτομα με ιστορικό ελεύθερο για νευρολογική νόσο ηλικίας άνω των 65 ετών και Γ. Πάσχοντες από την νόσο του Alzheimer. Εφαρμόστηκαν οι μέθοδοι Golgi, Nissl, Bielschowsky, Gallyas και Ερυθρού του Κονγκό για το οπτικό μικροσκόπιο, ενώ ένας αριθμός παρασκευασμάτων μελετήθηκε και στο Ηλεκτρονικό Μικροσκόπιο. Για την λεπτομερή καταγραφή των μορφομετρικών παραμέτρων του κάθε νευρώνα πραγματοποιήθηκε η χαρτογράφησή του υπό την τρισδιάσταση έννοια με τη χρήση των κατάλληλων προγραμμάτων και τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή. Κατά το γήρας παρατηρήθηκε σημαντική μείωση του και της πολυπλοκότητας μήκους του δενδριτικού πεδίου στους νευρώνες της μικροκυτταρικής μοίρας της οπτικής οδού, τους μικρού μεγέθους φλοιο-φλοιϊκούς πυραμιδικούς νευρώνες του οπτικού φλοιού και τους νευρώνες της επιπολής μοίρας των άνω διδυμίων, καθώς και των νευρώνων των στιβάδων ΙΙΙ και IV του ακουστικού φλοιού και των ευμεγεθών νευρώνων των έσω γονατωδών σωμάτων και κάτω διδυμίων. Στην νόσο του Alzheimer οι αλλοιώσεις είχαν περισσότερο διάχυτο χαρακτήρα και αφορούσαν κατά κύριο λόγο στους νευρώνες της μακροκυτταρικής μοίρας της οπτικής οδού. Η συγκέντρωση των νευροϊνιδιακών τολυπίων και γεροντικών πλακών ήταν ιδιαίτερα αυξημένη στον ακουστικό φλοιό και συγκεκριμένα στις στιβάδες ΙΙ-V, ενώ παρατηρήθηκε εξαιρετικά χαμηλή πυκνότητα στα έσω και έξω γονατώδη σώματα. Το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο αποκάλυψε διόγκωση των αστροκυτταρικών ποδίσκων και την παρουσία συνάψεων en passant στο γήρας, ενώ στην νόσο του Alzheimer παρατηρήθηκαν σημαντικές συναπτικές αλλοιώσεις και αλλοιώσεις των μιτοχονδρίων. Επομένως τα διδύμια, τα γονατώδη σώματα, ο οπτικός και ο ακουστικός φλοιός χαρακτηρίζονται νευρωνική απώλεια και σημαντικές δενδριτικές και συναπτικές αλλοιώσεις στην νόσο του Alzheimer. Κατά το γήρας η εκφύλιση είναι εκλεκτική και αφορά σε συγκεκριμένες νευρωνικές ομάδες, οι οποίες φυσιολογικά χαρακτηρίζονται από υψηλής πολυπλοκότητας δενδριτικά πεδία. Δεν υπάρχει γραμμική συσχέτιση μεταξύ της εναποθέσεως γεροντικών πλακών-νευροϊνιδιακών τολυπίων και δενδριτικών-συναπτικών στην νόσο του Alzheimer. Η χορήγηση σύνθετων αισθητικο-αισθητηριακών ερεθισμάτων μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στην συναπτογέννεση τόσο στο γήρας, όσο και στην νόσο του Alzheimer. Τέλος η τρισδιάστατη νευρωνική χαρτογράφηση μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο στην μελέτη των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων και να συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση της λειτουργίας των νευρώνων, των νευρωνικών δικτύων και του εγκεφάλου εν τω συνόλω.