bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
ค่าใช้จ่ายอาคารสำนักงาน: กรณีศึกษา อาคารเลครัชดา ออฟฟิศ คอมเพล็กซ์
Authors:   , เนียมทอง ชุติพงค์
Published: October 2023

มีวัตถุประสงค์ จะศึกษาค่าใช้จ่ายของอาคาร โดยเลือกสำนักงานเลครัชดา ออฟฟิศ คอมเพล็กซ์ ที่เป็นอาคาร 2 หลัง สูง 39 ชั้น และ 14 ชั้น พื้นที่รวมทั้งหมด 93,116.43 ตารางเมตร เป็นกรณีศึกษา เนื่องจากมีการจดทะเบียนนิติบุคคลอาคารชุด จึงมีการบันทึกค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น ในงบการเงิน พ.ศ. 2558 แสดงค่าใช้จ่ายรวม 51.1 ล้านบาท แบ่งเป็นงานบำรุงรักษาซ่อมแซมระบบต่าง ๆ 2.0 ล้านบาท ค่าซ่อมบำรุงรักษาฉุกเฉิน 0.1 ล้านบาท สัญญาบริการต่าง ๆ ประกอบด้วย บริหารอาคาร รักษาความปลอดภัย รักษาความสะอาด ดูแลสวนและไม้ประดับ กำจัดปลวกและแมลง บำรุงรักษาระบบลิฟต์และบันไดเลื่อน ระบบจอดรถ และระบบป้องกันอัคคีภัย ตรวจสอบอาคาร 25.6 ล้านบาท ค่าสาธารณูปโภค ประกอบด้วย ค่าไฟฟ้า ค่าน้ำประปา ค่าโทรศัพท์ และวัสดุสิ้นเปลืองรวม 16.9 ล้านบาท ค่าใช้จ่ายทั่วไป ประกอบด้วย ประกันภัย สวัสดิการพนักงาน พาหนะ ค่าธรรมเนียม / ดอกเบี้ยจ่าย ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ค่าใช้จ่ายในการประชุม สอบบัญชี 2.9 ล้านบาท และค่าเสื่อมราคา 3.5 ล้านบาท เมื่อพิจารณาค่าใช้จ่ายเฉพาะที่เกี่ยวกับอาคาร จะเท่ากับ 36.2 ล้านบาท แบ่งเป็น ค่าบำรุงรักษา 34.9 ล้านบาท และค่าซ่อมแซม 1.3 ล้านบาท ทั้งนี้ยังพบค่าใช้จ่ายอื่นเกี่ยวกับอาคาร ที่ไม่ได้แสดงในงบการเงิน เป็นค่าใช้จ่ายในการปรับปรุงอาคารอีก 7.1 ล้านบาท ดังนั้นค่าใช้จ่ายอาคารที่แท้จริงจึงเท่ากับ 43.3 ล้านบาท โดยมีสัดส่วนเป็นค่าบำรุงรักษาร้อยละ 81 ค่าเปลี่ยนทดแทนร้อยละ 16 และค่าซ่อมแซมร้อยละ 3 จากการศึกษาค่าใช้จ่ายตั้งแต่ พ.ศ. 2546 ที่มีค่าใช้จ่ายอาคารเพียง 27.7 ล้านบาท ทั้งพบว่าค่าใช้จ่ายอาคารเพิ่มขึ้นทุกปี โดยค่าบำรุงรักษาจะเพิ่มขึ้นเล็กน้อย ค่าซ่อมแซมแต่ละปีจะไม่แน่นอน แต่ค่าเปลี่ยนทดแทน จะขึ้นอยู่กับอายุการใช้งาน และความเสื่อมสภาพ รวมทั้งการเปลี่ยนขนาดแบบระบบประกอบอาคารและอาคาร
วัสดุปูพื้นในโรงพยาบาล: กรณีศึกษา โรงพยาบาลศิริราช
Authors:   , กิติสิน พัดยศ
Published: October 2023

พื้น เป็นส่วนหนึ่งขององค์ประกอบอาคารที่มีผู้ใช้งานเกือบตลอดเวลา ดังนั้นการเลือกวัสดุปูพื้นในโรงพยาบาลจึงต้องมีมาตรฐานในการเลือกวัสดุปูพื้นที่ต้องคำนึงถึงความทนทาน การกันเสียง ความปลอดภัย และความสะดวกในการทำความสะอาด (Medical Facilities and Health Care, 2011) โดยผู้วิจัยเลือกโรงพยาบาลศิริราชเป็นกรณีศึกษา การศึกษานี้มีจุดประสงค์เพื่อ ศึกษาสภาพวัสดุปูพื้นในแต่ละพื้นที่ใช้สอยด้วยวิธีการสำรวจ และศึกษาความสะดวกในการดูแลรักษาด้วยวิธีการสอบถามจากหัวหน้าผู้ดูแลความสะอาด โดยทำการศึกษาเฉพาะอาคารในโรงพยาบาลศิริราชที่มีพื้นที่ใช้สอยให้บริการรักษาเท่านั้นจำนวน 20 หลัง ทั้งนี้ในพื้นที่บริการรักษาแบ่งออกเป็น 4 ประเภทคือ พื้นที่การรักษาพิเศษ พื้นที่หอผู้ป่วยใน พื้นที่วินิจฉัยและรักษา และ พื้นที่สนับสนุนคลินิก จากการศึกษาในพื้นที่การใช้สอยให้บริการรักษาพบวัสดุปูพื้นทั้งหมด 5 ชนิด คือ หินแกรนิต ไม้ หินขัด กระเบื้องเซรามิค และกระเบื้องยาง โดยพื้นที่การรักษาพิเศษพบ หินขัด และกระเบื้องยาง พื้นที่หอผู้ป่วยในพบ ไม้ หินขัด กระเบื้องเซรามิค และกระเบื้องยาง พื้นที่วินิจฉัยและรักษาพบ หินแกรนิต หินขัดชนิดหล่อในที่ กระเบื้องยางชนิดม้วน พื้นที่สนับสนุนคลินิกพบ กระเบื้องเซรามิค และกระเบื้องยาง โดยวัสดุที่มีสภาพดีมากคือ หินแกรนิต วัสดุที่ภาพรวมอยู่ในสภาพที่ดีคือ ไม้ หินขัดชนิดหล่อในที่ กระเบื้องยางชนิดม้วน วัสดุที่มีสภาพปานกลาง คือ กระเบื้องยางชนิดแผ่น และวัสดุที่มีสภาพทรุดโทรมมาก คือ กระเบื้องเซรามิคในพื้นที่หอผู้ป่วยใน และหินขัดชนิดแผ่นสำเร็จรูปในพื้นที่การรักษาพิเศษ และวัสดุที่ดูแลง่าย คือ หินแกรนิต ไม้ หินขัดหล่อในที่ วัสดุที่ความสะดวกในการดูแลปานกลาง คือ กระเบื้องยางชนิดม้วน และวัสดุที่ดูแลรักษายากคือ หินขัดชนิดแผ่นสำเร็จรูป และกระเบื้องยางชนิดแผ่น ดังนั้น พื้นที่การรักษาพิเศษ ใช้วัสดุหินขัดหล่อในที่ มีสภาพดีมาก ดูแลรักษาง่าย พื้นที่หอผู้ป่วยใน ใช้วัสดุไม้ หินขัดหล่อในที่ และกระเบื้องยางชนิดม้วนมีสภาพดี ดูแลรักษาง่าย แต่การใช้กระเบื้องเซรามิคจะมีสภาพทรุดโทรมเร็ว พื้นที่วินิจฉัยและรักษา ใช้วัสดุหินแกรนิต หินขัดหล่อในที่ และกระเบื้องยางชนิดม้วน มีสภาพดีมาก ดูแลรักษาง่าย และพื้นที่สนับสนุนคลินิก ใช้วัสดุกระเบื้องเซรามิค และกระเบื้องยางชนิดม้วน มีสภาพดีมากและดูแลรักษาง่าย
ประสิทธิภาพด้านความร้อนของผนังอิฐที่มีการบังแดดด้วยตัวเอง
Authors:   , สิปปภากุล ธนาบดินทร์
Published: October 2023

การวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิภาพด้านความร้อนของผนังที่มีการบังแดดด้วยตัวเอง โดยเน้นศึกษาผลกระทบของเงาบนผนังที่มีการแปรเปลี่ยนตลอดเวลาตามองศาของแสงแดดในรูปแบบของ Dynamic Façade ซึ่งเกิดจากสัดส่วนการยื่นของก้อนอิฐและการเรียงอิฐด้วยรูปแบบที่แตกต่างกัน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลอง กำหนดให้มีการสร้างกล่องทดลองไปวางในสถานที่จริงและทำการเก็บข้อมูลโดยการวัดค่าอุณหภูมิและนำไปคำนวณหาค่าสัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อน Ueff ของผนังที่มีการบังแดดด้วยตัวเองเพื่อเพื่อสามารถนำไปใช้ในการคำนวณ OTTV ตามกฏกระทรวง ในขั้นสุดท้ายได้ศึกษาประสิทธิภาพด้านพลังงานตลอดทั้งปีของอาคารสำนักงานขนาดกลางที่มีการใช้งานในเวลากลางวัน ด้วยโปรแกรม VisualDOE 4.0

           ผลการศึกษาพบว่าผนังอิฐมีสัดส่วนการยื่นของก้อนอิฐมากจะมีค่าอุณหภูมิเฉลี่ยทั้งที่ผิวภายในและบริเวณกึ่งกลางกล่องต่ำกว่าผนังอิฐมีสัดส่วนการยื่นของก้อนอิฐน้อยหรือผนังที่ไม่มีการยื่น โดยอุณหภูมิสูงสุดที่ผิวในของผนังที่มีสัดส่วนการยื่น 45% มีค่ามากกว่าอุณหูมิสูงสุดที่ผิวในของผนังอิฐเรียบ (Basecase) เท่ากับ 4.6 ̊C ส่วนผนังอิฐที่มีสัดส่วนการยื่นเท่ากันแต่วิธีการเรียงแตกต่างกันพบว่ามีค่าอุณหภูมิเฉลี่ยทั้งที่ผิวภายในและบริเวณกึ่งกลางกล่องแตกต่างกันเพียง 0.2 ̊C ส่วนผลคำนวณค่าสัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อนพบว่าผนังที่มีสัดส่วนการยื่นมากจะมีค่า Ueff ต่ำกว่าผนังที่มีสัดส่วนการยื่นน้อย และในช่วงที่ดวงอาทิตย์ทำมุมสูงกับผนัง U-value จะมีค่าต่ำกว่าในช่วงที่ดวงอาทิตย์ทำมุมต่ำกับผนัง โดยค่า Ueff ต่ำสุดที่คำนวณได้คือผนังที่มีสัดส่วนการยื่น 45% ในวันที่ดวงอาทิตย์ทำมุม 70̊ กับผนัง คำนวณค่าได้ 1.61 W/(m2 ̊C) ซึ่งมีค่าใกล้เคียงกับอิฐมวลเบาที่มีความหนาใกล้เคียงกัน นอกจากนั้นผลการศึกษาประสิทธิภาพด้านพลังงานตลอดทั้งปีพบว่าอาคารกรณีตัวอย่างที่มีการใช้ผนังอิฐที่มีการบังแดดด้วยตัวเองมีปริมาณการใช้ไฟฟ้าในด้านการทำความเย็นลดลงร้อยละ 2.6 ต่อปี จึงสามารถสรุปได้ว่าประสิทธิภาพด้านความร้อนของผนังอิฐที่มีการบังแดดด้วยตัวเองจะขึ้นอยู่กับสัดส่วนการยื่นของก้อนอิฐและองศาแดดที่ทำมุมกับผนังในแต่ละเดือน ซึ่งเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดความแตกต่างของปริมาณเงาบนผนังจึงส่งผลต่อการถ่ายเทความร้อนเข้าสู่ผนัง โดยรูปแบบการเรียงอิฐที่แตกต่างกันในสัดส่วนการยื่นเท่ากันจะส่งผลต่อประสิทธิภาพด้านความร้อนค่อนข้างน้อย
ประสิทธิภาพการระบายอากาศในคลินิกวัณโรค กรณีศึกษาศูนย์บริการสาธารณสุขในกรุงเทพมหานคร
Authors:   , ดิเรกวัฒนชัย ณิชาภัทร
Published: October 2023

คลินิกวัณโรคเป็นสถานที่ที่มีความเสี่ยงในการแพร่กระจายเชื้อโรคทางอากาศ จากการสำรวจพบว่าส่วนใหญ่ยังมีการระบายอากาศด้วยวิธีธรรมชาติที่ไม่เหมาะสม งานวิจัยชิ้นนี้จึงมีเป้าหมายเพื่อศึกษาแนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพการระบายอากาศด้วยวิธีทางธรรมชาติในคลินิกวัณโรค โดยการจำลองการไหลของอากาศด้วยโปรแกรมพลศาสตร์ของไหล เพื่อศึกษารูปแบบการจัดพื้นที่ใช้สอย ตำแหน่งช่องเปิด การวางผังอาคาร และเมื่อมีอาคารข้างเคียงต่อประสิทธิภาพการระบายอากาศของผังคลินิกวัณโรคแบบทางเดินร่วม แบบทางเดินผสมทางเดินร่วมและเดี่ยว และแบบทางเดินเดี่ยว ในความเร็วลมภายนอก 3 ระดับที่ 0.25, 1.00, 1.75 m/s ผลการวิจัยพบว่า ส่วนใหญ่มีอัตราการแลกเปลี่ยนอากาศและอายุอากาศที่ผ่านมาตรฐานได้เมื่อมีความเร็วลมที่ 1 เมตรต่อวินาทีขึ้นไป โดยสามารถพบปัญหาเชื้อโรคไหลผ่านเจ้าหน้าที่ได้ในทุกกรณี ซึ่งผังแบบทางเดินร่วมจะมีความเสี่ยงในการติดเชื้อมากกว่าผังรูปแบบอื่น จากการทดลองปรับปรุงด้วยการจัดพื้นที่ใช้สอย พบว่าช่วยลดจำนวนตำแหน่งที่เชื้อโรคไหลผ่านพื้นที่ใช้สอยของเจ้าหน้าที่ได้และจะช่วยลดได้มากขึ้นเมื่อมีการปรับเปลี่ยนตำแหน่งช่องเปิด ซึ่งเป็นการลดอายุอากาศในผังแบบทางเดินร่วมและผังแบบผสมทางเดินร่วมและเดี่ยวได้ด้วย จากการทดลองปรับเปลี่ยนผังอาคาร พบว่าเป็นวิธีที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการระบายอากาศได้ดีที่สุด สามารถช่วยลดตำแหน่งที่เชื้อโรคไหลผ่านเจ้าหน้าที่ ลดอายุอากาศ และเพิ่มอัตราการแลกเปลี่ยนอากาศให้สามารถผ่านเกณฑ์มาตรฐานได้ในทุกกรณีเมื่อมีความเร็วลมที่ 1 เมตรต่อวินาที แต่ในกรณีที่ความเร็วลมภายนอกมีระดับต่ำ จำเป็นต้องมีการเสริมการระบายอากาศด้วยวิธีกล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่มีอาคารข้างเคียงที่ทำให้อัตราการแลกเปลี่ยนอากาศลดลง และอายุอากาศเพิ่มขึ้นอย่างมาก ดังนั้น ในการออกแบบคลินิกวัณโรค นอกจากจะคำนึงถึงการออกแบบในระดับตัวอาคารแล้ว ยังควรคำนึงถึงระดับการวางผังให้สอดคล้องกับพื้นที่โดยรอบ โดยหันอาคารด้านที่มีจำนวนช่องเปิดมากออกจากด้านที่มีอาคารข้างเคียง หรือหากอาคารข้างเคียงสร้างขึ้นมาภายหลังให้ย้ายคลินิกวัณโรคไปยังด้านที่เป็นพื้นที่เปิดโล่งเพื่อลดความเสี่ยงในการแพร่กระจายเชื้อโรคต่อไป
มิติศักดิ์สิทธิ์ในสถาปัตยกรรมทางศาสนา: กรณีศึกษาวัดคาทอลิกที่มีลักษณะของการนำความเชื่อเข้าสู่วัฒนธรรมในประเทศไทย
Authors:   , ชัยประสิทธิ์ กิตติธัช
Published: October 2023

การศึกษาเพื่อทำความเข้าใจ มิติศักดิ์สิทธิ์ที่ปรากฏในสถาปัตยกรรมทางศาสนา โดยเริ่มต้นศึกษาจากนิยาม ความหมาย และองค์ประกอบของความศักดิ์สิทธิ์ ก่อนจะนำไปสู่ระเบียบวิธีการศึกษาที่ประกอบด้วย 1.ความหมายของการดำรงอยู่ของจักรวาลและมนุษย์ในจักรวาลที่ถูกเผยแสดงผ่านระบบสัญลักษณ์ในตำนานระดับต้นแบบ (Archetype) ซึ่งเป็นที่มาของการเกิดมิติศักดิ์สิทธิ์ 2.ความศักดิ์สิทธิ์ในฐานะองค์ประกอบด้านอารมณ์ความรู้สึกที่นำไปสู่สุนทรียภาพในเชิงศิลปะ-สถาปัตยกรรม 3.ระเบียบวิธีการศึกษาสถาปัตยกรรมทางศาสนา ผ่านมุมมองเชิงปรากฏการณ์ศาสตร์ ซึ่งจะช่วยทำให้เห็นถึงการเกิดขึ้นของมิติศักดิ์สิทธิ์ผ่านองค์ประกอบ 3 ประการอันได้แก่ จุดศูนย์กลางแห่งความศักดิ์สิทธิ์ เส้นทางแห่งความศักดิ์สิทธิ์ ปริมณฑลและจุดแบ่งแยกพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ ก่อนที่สุดท้ายจะสร้างเป็น "ทฤษฎีการเปลี่ยนสภาวะจิตเข้าสู่ความศักดิ์สิทธิ์" (Theory of Spiritual Transformation toward Sacredness) และนำทฤษฎีดังกล่าวมาวิเคราะห์กรณีศึกษาวัดคาทอลิกที่มีลักษณะการนำความเชื่อเข้าสู่วัฒนธรรมในประเทศไทย ซึ่งแสดงให้เห็นถึง ความเป็นบริบทของท้องถิ่น ที่เข้ามาช่วยสร้างรูปทรงทางกายภาพที่มีอัตลักษณ์เฉพาะตัวในแต่ละกรณีศึกษา จนนำไปสู่ข้อสรุปที่ว่าการศึกษามิติศักดิ์สิทธิ์ในสถาปัตยกรรมทางศาสนา ควรจะต้องวิเคราะห์ผ่านการทฤษฎีการเปลี่ยนสภาวะจิต และการสร้างรูปของความเป็นบริบทท้องถิ่น ซึ่งช่วยแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบสถาปัตยกรรมและการเกิดขึ้นของมิติศักดิ์สิทธิ์ (ที่มีสภาวะเป็นนามธรรม) ได้อย่างชัดเจนและมีระบบระเบียบ และน่าจะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษา วิจัย ออกแบบ ปรับปรุง สถาปัตยกรรมทางศาสนาต่อไปในภายภาคหน้า
สถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลตะวันตกในประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
Authors:   , อ่อนมาวง ธนูเพชร
Published: October 2023

ในประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว สปป.ลาว มีอาคารสิ่งก่อสร้างมากมายหลายรูปแบบทั้ง ลาวเดิม อาณานิคม ลาวอาณานิคม ลาวประยุกต์ ทันสมัย และผสม งานวิจัยส่วนใหญ่จะศึกษาเกี่ยวกับสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นที่หมายถึง ลาวเดิมและลาวประยุกต์ ที่ส่วนงานวิจัยเกี่ยวกับสถาปัตยกรรมที่มีรูปแบบ ลาวอาณานิคม และอาณานิคม มีเฉพาะในพื้นที่ที่เป็นเขตอนุรักษ์ จึงมีวัตถุประสงค์จะสำรวจอาคารที่มีรูปแบบลาวอาณานิคม อาณานิคม และลาวประยุกต์ โดยรวมเรียกว่าสถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลตะวันตก จากการศึกษาพบ สถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลตะวันตก รวม 267 หลัง ใน 13 แขวง 18 เมือง 38 บ้าน ประกอบด้วยอาคารเดี่ยว 134 หลัง อาคารแถว 87 หลัง และอื่นๆเช่น อาคารขนาดใหญ่ และอาคารแฝดรวม 46 หลัง ทั้งนี้แบ่งเป็นอาคารสถาบัน 80 หลัง บ้านพักอาศัย 54 หลัง ธุรกิจการค้า 106 หลัง และศาสนคาร 27 หลัง ส่วนผู้ครอบครองนั้น ราชการเป็นเจ้าของ 36 หลัง บุคคล หน่วยงานเอกชน และองค์กรทางศาสนาเป็นเจ้าของ 159 44 และ28 หลัง ตามลำดับ สถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลตะวันตก ที่มีรูปแบบอาณานิคมมีจำนวน 173 หลัง พบในแขวงหลวงพระบาง 44 หลัง จำปาศักดิ์ 40 หลัง นครหลวงเวียงจันทน์ 36 หลัง สุวรรณเขต 22 หลัง และพื้นที่อื่นๆ แบ่งเป็นประเภทอาคารสถาบัน 59 หลัง บ้านพักอาศัย 29 หลัง ธุรกิจการค้า 78 หลัง และศาสนคาร 7 หลัง อาคารส่วนใหญ่มีสภาพดี หรือต้องซ่อมแซม อย่างละ 91 หลัง อาคารที่มีสภาพทรุดโทรมมากมีเพียง 12 หลัง สถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลตะวันตก ที่มีรูปแบบลาวอาณานิคม สำรวจพบ 80 หลัง พบในแขวงพบในแขวงหลวงพระบาง 31 หลัง จำปาศักดิ์ 22 หลัง นครหลวงเวียงจันทน์ 13 หลัง และพื้นที่อื่นๆ 14 หลัง แบ่งประเภทอาคารเป็นสถาบัน 17 หลัง บ้านพักอาศัย 23 หลัง ธุรกิจการค้า 22 หลัง ศาสนคาร 18 หลัง สภาพดี 46 หลัง ต้องซ่อมแซม 31 หลัง และทรุดโทรมมาก 3 หลัง สถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลตะวันตก ที่มีรูปแบบลาวประยุกต์ มีจำนวน 14 หลัง พบในแขวงหลวงพระบาง 6 หลัง เวียงจันทน์ 3 หลัง นครหลวงเวียงจันทน์ 1 หลัง สุวรรณเขต 3 หลัง และจำปาศักดิ์ 1 หลัง แบ่งเป็นประเภทอาคารสถาบัน 4 หลัง บ้านพักอาศัย 2 หลัง ธุรกิจการค้า 6 หลัง และศาสนคาร 2 หลัง อาคารที่พบมีสภาพดี 9 หลัง ต้องซ่อมแซม 5 หลัง การศึกษาครั้งนี้ยังพบว่า สถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลตะวันตกที่ต้องซ่อมแซมนั้น ส่วนมากจะเป็นของหน่วยงานราชการและเอกชน ถ้าเป็นอาคารส่วนบุคคลและองค์กรทางศาสนาจะมีสภาพดี อีกทั้งมีข้อเสนอให้คงสภาพและคงการใช้ 149 หลัง ส่วนที่เหลือคงสภาพและเปลี่ยนการใช้ 2 หลัง เปลี่ยนสภาพและคงการใช้ 90 หลัง และเปลี่ยนสภาพและการใช้ 26 หลัง สถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลตะวันตกที่พบ ส่วนใหญ่จะอยู่ริมแม่น้ำสายหลัก ซึ่งเคยเป็นเมืองเก่าในสมัยที่ฝรั่งเศสปกครอง ส่วนในเมืองอื่นๆจะพบน้อย เนื่องจากถูกทำลายระหว่างสงคราม ทั้งนี้สถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลตะวันตก ที่มีรูปแบบอาณานิคมนั้น มีรูปแบบตามสถาปัตยกรรมฝรั่งเศส ในเวียดนามและกัมพูชา ส่วนใหญ่เป็นอาคารสถาบันและธุรกิจการค้า ส่วนสถาปัตยกรรมที่มีรูปแบบลาวอาณานิคม จะเป็นแบบผสมระหว่างสถาปัตยกรรมฝรั่งเศส กับองค์ประกอบของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ส่วนใหญ่เป็นศาสนคารและบ้านพักอาศัย ส่วนสถาปัตยกรรมที่มีรูปแบบลาวประยุกต์จะเป็นแบบผสมเช่นกัน แต่เป็นแบบสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ผสมกับองค์ประกอบของสถาปัตยกรรมฝรั่งเศส แต่เนื่องจากวัสดุก่อสร้างเป็นไม้ส่วนใหญ่มีสภาพทรุดโทรม
การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากวัสดุและการใช้งานของอาคารพักอาศัยต้นแบบในโครงการบ้านประชารัฐ การเคหะแห่งชาติ
Authors:   , รุ่งเรืองธนาผล ณัฎฐ์วิภา
Published: October 2023

งานวิจัยนี้ศึกษาปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่ปล่อยออกมาจากอาคารพักอาศัยต้นแบบในโครงการบ้านประชารัฐ การเคหะแห่งชาติ โดยใช้วิธีการคำนวณปริมาณก๊าซเรือนกระจกจากคู่มือ IPCC (2006) ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การปรับเปลี่ยนวัสดุกรอบอาคาร มีผลต่อการใช้พลังงานในการทำความเย็นของอาคาร เมื่อปรับเปลี่ยนวัสดุกรอบอาคารให้มีประสิทธิภาพดีขึ้น ค่าการใช้พลังงานในการทำความเย็นก็จะลดลงด้วย ซึ่งการปรับเปลี่ยนวัสดุนี้ยังมีความสัมพันธ์กับปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยรวมของอาคารอีกด้วย เพื่อให้ได้ผลการจำลองการใช้พลังงานที่สมบูรณ์และถูกต้องกับสภาพภูมิอากาศในปัจจุบัน จึงนำไฟล์ข้อมูลอากาศของกรุงเทพที่เป็นไปตามการคาดคะเนผลกระทบจากภาวะโลกร้อนในอนาคตเข้ามาใช้ในการคำนวณ จากการทดลองพบว่าการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เกิดขึ้นจากวัสดุกรอบอาคารและก๊าซเรือนกระจกที่เกิดขึ้นจากการใช้พลังงานในการทำความเย็นของอาคารนั้น เมื่อมีการปรับเปลี่ยนวัสดุกรอบอาคารเป็นคอนกรีตมวลเบา หลังคากระเบื้องดินเผา กระจกตัดแสง และเพิ่มฉนวนเยื่อกระดาษหนา 2 นิ้ว เหนือฝ้าเพดาน โดยบ้านเดี่ยว 2 ชั้น บ้านแฝด 2 ชั้น ทาวน์เฮ้าส์ 2 ชั้น และคอนโด 4 ชั้น จะมีมูลค่าการก่อสร้างเพิ่มขึ้นจากอาคารกรณีศึกษาคิดเป็นร้อยละ 20, 9, 12 และ 6 เมื่อปรับเปลี่ยนวัสดุแล้วสามารถลดค่าไฟลงได้ร้อยละ 54, 38, 30 และ 26 และมีค่าความคุ้มทุนในการลงทุนการก่อสร้างใน 6 ปี, 3 ปี, 5 ปี และ 3 ปี รวมถึงมีค่าประสิทธิผลเชิงนิเวศเศรษฐกิจเพิ่มขึ้น 6 เท่า, 4 เท่า, 1.4 เท่า และ 1 เท่า ทั้งนี้ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในภาพรวมสามารถลดลงคิดเป็นร้อยละ 14, 14, 11 และ 7 ต่อปีตามลำดับ ซึ่งถือได้ว่าเป็นชุดทางเลือกการเปลี่ยนวัสดุกรอบอาคารที่ลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เหมาะสมกับอาคารผู้มีรายได้น้อยและคุ้มค่าการลงทุนที่สุด
การจัดการงานดินโครงการก่อสร้างอาคารหน่วยงานของรัฐในเขตกรุงเทพมหานคร
Authors:   , ตั้งปอง ธนพร
Published: October 2023

งานวิจัยนี้ มีจุดประสงค์ในการศึกษาแนวทางการจัดการงานดินในโครงการก่อสร้างอาคารหน่วยงานของรัฐ โดยรวบรวมการจัดการงานดินของโครงการกรณีศึกษาตามสัญญาจ้าง มาวิเคราะห์ปัญหาจากการจัดการงานดินที่มีผลกระทบต่อโครงการ เพื่อรวบรวมสรุปแนวทางการจัดการงานดินที่จะเกิดประโยชน์สำหรับหน่วยงานของรัฐ งานวิจัยชิ้นนี้ ดำเนินการรวบรวมข้อมูลเอกสารโครงการก่อสร้างอาคารที่เป็นหน่วยงานของรัฐที่มีปริมาณดินไม่ต่ำกว่า 10,000 ลูกบาศก์เมตร (คิว) ในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 20 โครงการ ด้วยวิธีสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่าง ถึงข้อกำหนดในสัญญาและปัญหาการจัดการงานดินที่มีผลต่อความล่าช้าของโครงการ โดยหลังจากการศึกษาเปรียบเทียบข้อมูลกรณีศึกษา สามารถแบ่งการจัดการงานดินได้ตามการใช้ที่ดิน ได้แก่ ที่ราชพัสดุ,ที่ดินทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์และที่ดินสภากาชาดไทย จากที่ดินทั้งหมดสรุปได้ว่าที่ราชพัสดุเป็นที่ดินส่วนใหญ่ที่มีระเบียบที่หน่วยงานของรัฐใช้ยึดถือปฏิบัติและมีผลบังคับใช้หลังปี พ.ศ.2545 โดยมีใจความระบุให้หน่วยงานที่ใช้ที่ดินนำดินที่ได้จากที่ราชพัสดุไปใช้เพื่อการบริจาคหรือจำหน่าย จากการศึกษามีทั้งโครงการที่ดำเนินการตามระเบียบและโครงการที่ไม่ดำเนินการตามระเบียบ อย่างไรก็ตามหน่วยงานที่ดำเนินการตามระเบียบ มีการจัดการงานดินด้วยวิธีบริจาคเป็นหลัก ด้วยรูปแบบการเขียนข้อกำหนดในสัญญาจ้างที่แตกต่างกัน ได้แก่ การกำหนดระยะทางในการขนดินแต่ไม่ระบุสถานที่รับดิน ,การกำหนดระยะทางและสถานที่รับดิน, การไม่กำหนดระยะทางและกำหนดสถานที่รับดินภายหลัง และรูปแบบที่ระบุให้สิทธิแก่ผู้รับจ้างดำเนินการ จากรูปแบบสัญญาจ้างดังกล่าว มีผลทำให้บางโครงการ ผู้รับจ้างสามารถดำเนินการตามสัญญาและไม่พบปัญหาความล่าช้าจากงานดิน แต่บางโครงการ ผู้รับจ้างไม่สามารถจัดการงานดินตามสัญญาได้ ทำให้งานดินเป็นปัญหาที่มีผลต่อความล่าช้าของโครงการ ผลจากการศึกษาแสดงให้เห็นว่า ความล่าช้าในการจัดการงานดิน ทำให้ผู้รับจ้างใช้เป็นข้ออ้างในการงดและลดค่าปรับหรือการขอขยายเวลาอันมีเหตุมาจากข้อบกพร่องของหน่วยงานรัฐที่มีสาเหตุมาจากสัญญาซึ่งปัญหางานดินที่ทำให้รัฐเสียประโยชน์ ดังนั้นงานวิจัยชิ้นนี้จึงสรุปแนวทางการจัดการงานดินที่เป็นประโยชน์สำหรับการบริหารโครงการก่อสร้างอาคารหน่วยงานของรัฐ
การเปรียบเทียบวิธีคัดกรองตัวแปรสำหรับข้อมูลที่มีมิติสูง
Authors:   , เล็กตระกูลชัย ทวีศักดิ์
Published: October 2023

งานวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบวิธีคัดกรองตัวแปรอิสระจากวิธีการวิเคราะห์การถดถอยพหุเชิงเส้น วิธีลาสโซ วิธีการกรองตัวแปรที่เป็นอิสระโดยการคงตัวแปรที่สำคัญ วิธีการกรองตัวแปรที่เป็นอิสระโดยการคงตัวแปรที่สำคัญด้วยค่าความสัมพันธ์ของระยะห่าง และวิธีการกรองตัวแปรด้วยการถดถอยริดจ์แบบวนซ้ำ สำหรับข้อมูลที่มีมิติสูง โดยการจำลองข้อมูลที่มีขอบเขตต่างๆ กัน โดยที่กำหนดจำนวนตัวแปรอิสระเป็น 1000 , 2000 และ 4000 ซึ่งความสัมพันธ์ของตัวแปรอิสระเป็น 0.5 และ 0.9 ทั้งนี้จะใช้ค่าความถูกต้องในการคัดกรองตัวแปร ค่าเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานของจำนวนตัวแปรอิสระที่น้อยที่สุดของเซตตัวแปรอิสระที่ผ่านการคัดกรอง ที่ทำให้เซตตัวแปรอิสระที่แท้จริงเป็นสับเซตของเซตตัวแปรอิสระที่ผ่านการคัดกรอง เป็นเครื่องมือในการเปรียบเทียบและวัดประสิทธิภาพ จากการศึกษาภายใต้ขอบเขตดังกล่าวผลปรากฏว่าวิธีลาสโซ สามารถคัดกรองตัวแปรได้มีประสิทธิภาพมากที่สุด รองลงมาคือวิธีการวิเคราะห์การถดถอยพหุเชิงเส้น วิธีการกรองตัวแปรที่เป็นอิสระโดยการคงตัวแปรที่สำคัญกับวิธีการกรองตัวแปรที่เป็นอิสระโดยการคงตัวแปรที่สำคัญด้วยค่าความสัมพันธ์ของระยะห่างมีความสามารถเท่าเทียมกัน และวิธีการกรองตัวแปรด้วยการถดถอยริดจ์แบบวนซ้ำเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพที่น้อยที่สุด
การพัฒนาตัวบ่งชี้ความเป็นครูมืออาชีพ
Authors:   , สิงหเดชาสิทธิ์ สิดารัศมิ์
Published: October 2023

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาตัวบ่งชี้ความเป็นครูมืออาชีพ 2) ทดสอบความสอดคล้องของโมเดลการวัดความเป็นครูมืออาชีพที่สร้างและพัฒนาขึ้นกับข้อมูลเชิงประจักษ์ ตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้คือครูสังกัดสำนักงานคณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ(สพฐ.) จากทั่วประเทศจำนวน 847 คน ได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือเป็นแบบสอบถามการพัฒนาตัวบ่งชี้ความเป็นครูมืออาชีพ จำนวน 98 ข้อ มีค่าดัชนี IOC ตั้งแต่ 0.60 - 1.00 และ ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาค (Cronbach’s alpha coefficient) มีค่าตั้งแต่ 0.553 - 0.924 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติบรรยาย การวิเคราะห์สหสัมพันธ์เพียร์สันด้วยโปรแกรม SPSS และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันอันดับสองด้วยโปรแกรม LISREL ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1) ผลการพัฒนาตัวบ่งชี้ความเป็นครูมืออาชีพประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก 4 องค์ประกอบ 16 ตัวบ่งชี้ ดังนี้ องค์ประกอบที่ 1 ด้านเป็นครูต้องรู้คิด ประกอบด้วย 4 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ ความรู้ด้านวิชาครู ความรู้ด้านการสอนเนื้อหา ความรู้ด้านเทคโนโลยีกับการสอน และความรู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง องค์ประกอบที่ 2 ด้านเป็นแบบอย่างการเรียนรู้เพื่อพัฒนาการสอน ประกอบด้วย 4 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ ทักษะการคิดขั้นสูง ทักษะการจัดการเรียนรู้ ทักษะการใช้เทคโนโลยีในการจัดการเรียนรู้ และทักษะการวิพากษ์ผลงานผู้เรียน องค์ประกอบที่ 3 ด้านเป็นแบบอย่างครูดี ประกอบด้วย 4 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ ความตั้งใจสอน ประพฤติตนเป็นแบบอย่างที่ดี ความยุติธรรม และฆราวาสธรรม 4 องค์ประกอบที่ 4 ด้านเป็นผู้เรียนรู้ไม่หยุดเพื่อพัฒนาตนเอง ประกอบด้วย 4 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ รู้จักตนเอง ใฝ่รู้เท่าทันโลก มุ่งมั่นพัฒนา และสร้างสรรค์นวัตกรรม 2) ผลการตรวจสอบความตรงของโมเดลความเป็นครูมืออาชีพด้วยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันอันดับสอง พบว่า โมเดลมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (chi-square = 30.82; df = 21; p = .08; RMAEA = .02; RMR = .03; GFI = 1.00; AGFI = .98)
การกำหนดขนาดตัวอย่างแบบมอนติคาร์โลในโมเดลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันสำหรับข้อมูลที่ไม่มีการแจกแจงปกติ
Authors:   , คงเจริญ ยมล
Published: October 2023

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์คือ (1) เพื่อพัฒนาวิธีการกำหนดขนาดตัวอย่างแบบมอนติคาร์โลในโมเดลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันเมื่อข้อมูลไม่มีการแจกแจงปกติ (2) เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของวิธีการกำหนดขนาดตัวอย่าง 4 วิธี ได้แก่ วิธีการกำหนดขนาดตัวอย่างแบบมอนติคาร์โล วิธีการกำหนดขนาดตัวอย่างด้วยกฎเกณฑ์อย่างง่าย วิธีการกำหนดขนาดตัวอย่างตามแนวคิดของ Soper และวิธีการกำหนดขนาดตัวอย่างด้วยอำนาจการทดสอบสมมติฐานของการตรวจสอบความสอดคล้องเชิงประจักษ์ของโมเดล จำลองข้อมูลด้วยเทคนิคมอนติคาร์โลจำนวน 12 สถานการณ์ (1) ระดับของการระบุพารามิเตอร์น้ำหนักองค์ประกอบในโมเดลผิดพลาด 3 ระดับ คือ ต่ำ (RMSEA=.02) ปานกลาง (RMSEA=.04) และสูง (RMSEA=.06) และ (2) ความโด่ง 4 ระดับของการแจกแจงความน่าจะเป็นของตัวแปร คือ แบนราบกว่าปกติระดับน้อย (ku=-1) ปกติ (ku=0) โด่งกว่าปกติระดับน้อย (ku=1) และโด่งกว่าปกติระดับมาก (ku=2) ประสิทธิภาพของวิธีการกำหนดขนาดตัวอย่างพิจารณา 2 ด้านประกอบด้วย ประสิทธิภาพด้านการประมาณค่าพารามิเตอร์ และ ประสิทธิภาพด้านการตรวจสอบความสอดคล้องเชิงประจักษ์ด้วยอำนาจการทดสอบ ผลการวิจัย พบว่า (1) วิธีการกำหนดขนาดตัวอย่างแบบมอนติคาร์โลที่พัฒนาขึ้นมี 6 ขั้นตอนดังต่อไปนี้ 1) การกำหนดโมเดลการวิจัย 2) ตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลการวิจัยกับข้อมูลเชิงประจักษ์ที่ทำการเก็บมาได้ โดยพิจารณาจากดัชนี RMSEA ให้มีค่าเท่ากับ .000 เรียกโมเดลนี้ว่า โมเดลประชากรโดยประมาณ 3) จำลองข้อมูลในการวิเคราะห์ รวม 12 สถานการณ์ 4) วิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน แล้วบันทึกค่า ขนาดตัวอย่าง ค่าความเอนเอียงสัมพัทธ์ ค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานแบบมอนติคาร์โลและอำนาจการทดสอบสมมติฐานของสถิติทดสอบไคสแควร์ 5) นำค่าบันทึกที่ได้มาเปรียบเทียบกับเกณฑ์ โดยที่ค่าความเอนเอียงสัมพัทธ์และค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานแบบมอนติคาร์โลมีค่าไม่เกิน 10% หรือ อำนาจการทดสอบสมมติฐานของสถิติทดสอบไคสแควร์มีค่าไม่ต่ำกว่า .8 และ 6 ) จะได้ขนาดตัวอย่างที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ (2) สำหรับการระบุโมเดลผิดพลาดทุกระดับ การกำหนดขนาดตัวอย่าแบบมอนติคาร์โลมีประสิทธิภาพสูงสุด กรณีมีการระบุโมเดลผิดพลาดระดับปานกลางกับสูง การกำหนดขนาดตัวอย่างที่ดีที่สุดคือ การกำหนดขนาดตัวอย่างด้วยกฎเกณฑ์อย่างง่าย และกรณีมีการระบุโมเดลผิดพลาดระดับสูง การกำหนดขนาดตัวอย่างที่เหมาะสมที่สุดคือวิธีการกำหนดขนาดตัวอย่างด้วยกฎเกณฑ์อย่างง่าย และพบว่า RML เป็นวิธีประมาณค่าที่มีประสิทธิภาพดีที่สุด
ประสิทธิภาพของการประมาณค่าพารามิเตอร์และดัชนีวัดความสอดคล้องเชิงประจักษ์ในการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันภายใต้โมเดลระบุผิดพลาดและตัวแปรสังเกตได้มีการแจกแจงไม่ปกติ
Authors:   , นันทนาดิศัย กันตินันท์
Published: October 2023

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของวิธีประมาณค่าพารามิเตอร์ และประสิทธิภาพของดัชนีวัดความสอดคล้องเชิงประจักษ์ในโมเดลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน ภายใต้สถานการณ์ที่ไม่มีการระบุโมเดลผิดพลาด และมีการระบุโมเดลผิดพลาด และตัวแปรสังเกตได้มีการแจกแจงไม่ปกติ ข้อมูลที่ใช้ในการวิจัยได้จากการจำลองด้วยเทคนิคมอนติคาร์โล ภายใต้ 576 เงื่อนไขการจำลองจาก 5 ปัจจัย ประกอบด้วย (1) ประเภทของพารามิเตอร์ที่ระบุผิดพลาด 3 ประเภท ได้แก่ พารามิเตอร์ความแปรปรวนร่วมระหว่างตัวแปรแฝง พารามิเตอร์น้ำหนักองค์ประกอบ และพารามิเตอร์ความแปรปรวนร่วมระหว่างความคลาดเคลื่อน (2) ระดับของการระบุโมเดลผิดพลาด 4 ระดับ ได้แก่ ระบุไม่ผิดพลาด (RMSEA=.000) ระดับน้อย (RMSEA=.002) ปานกลาง (RMSEA=.004) และมาก (RMSEA=.006) (3) รูปทรงการแจกแจงของตัวแปรสังเกตได้ 3 รูปแบบ ได้แก่ แบนราบกว่าปกติน้อย (ku=-1) โด่งกว่าปกติน้อย (ku=1) และโด่งกว่าปกติมาก (ku=2) (4) ขนาดตัวอย่าง 4 ระดับ ได้แก่ 200, 400, 600 และ800 (5) วิธีการประมาณค่าพารามิเตอร์ 4 วิธี ได้แก่ วิธีภาวะความควรจะเป็นสูงสุด (ML) วิธีภาวะความควรจะเป็นสูงสุดที่มีความแกร่ง (RML) วิธีกำลังสองน้อยสุดทั่วไป (GLS) และวิธีกำลังสองน้อยสุดถ่วงน้ำหนัก (WLS) โดยแต่ละเงี่อนไขการจำลองจะทำซ้ำ 1000 รอบ โดยใช้ค่าความไว (sensitivity) ค่าความเอนเอียงสัมพัทธ์ (relative bias: RB) สัมประสิทธิ์การแปรผัน (coefficient of variation : CV) ความคลาดเคลื่อนประเภทที่ 1 (Type I error) และอำนาจการทดสอบสมมติฐาน (power of the test) เป็นเกณฑ์การเปรียบเทียบประสิทธิภาพของวิธีการประมาณค่าพารามิเตอร์ และประสิทธิภาพของดัชนีวัดความสอดคล้องเชิงประจักษ์ ผลการวิจัยพบว่า (1) วิธี ML และ RML มีประสิทธิภาพด้านความเอนเอียงสัมพัทธ์ดีที่สุด และมีประสิทธิภาพไม่แตกต่างกัน แต่วิธี RML จะมีประสิทธิภาพด้านสัมประสิทธิ์การแปรผันดีกว่าวิธี ML GLS และ WLS ทั้งในกรณีที่ไม่มีการระบุโมเดลผิดพลาด โดยที่ปัจจัยระดับของการระบุโมเดลผิดพลาดส่งผลต่อความเอนเอียงสัมพัทธ์มากที่สุด และปัจจัยประเภทของพารามิเตอร์ส่งผลต่อสัมประสิทธิ์การแปรผันมากที่สุด (2) ดัชนี p-value, CFI, GAMMA, MC, RMSEA เเละ TLI เป็นดัชนีที่มีความไวต่อการระบุโมเดลผิดพลาดระดับมาก และมีความไวต่อปัจจัยแทรกซ้อนอื่นๆในระดับน้อยถึงปานกลาง โดยในกรณีที่ไม่มีการระบุโมเดลผิดพลาด ดัชนี GAMMA ที่ได้จากทุกวิธีประมาณค่า สามารถควบคุมการเกิดความคลาดเคลื่อนประเภทที่ 1 ได้ทุกกรณี และกรณีที่โมเดลระบุผิดพลาด ดัชนี p-value ที่ได้จากวิธี ML และ RML ดัชนี CFI เเละ TLI ที่ได้จากวิธี GLS และ WLS มีอำนาจการทดสอบสูงกว่าร้อยละ 80 มากกรณีกว่าดัชนีอื่นๆ
การระบุเพศและอาณาเขตที่อยู่อาศัยของนกเค้ากู่ Otus lettia (Hodgson, 1836) ที่เกาะแสมสาร จังหวัดชลบุรี
Authors:   , แสนสุข ศักรินทร์
Published: October 2023

การศึกษาทางสัณฐานวิทยาของนกเค้ากู่จากตัวอย่างพิพิธภัณฑ์จำนวน 48 ตัว (เพศผู้ 30 ตัวและเพศเมีย 18 ตัว) พบลักษณะที่มีความแตกต่างกันระหว่างเพศ 3 ลักษณะคือ ความยาวปีก (WL) ความยาวนิ้วที่ 2 (2DL) และความยาวกรงเล็บที่ 2 (2CL) ซึ่งสามารถนำไปใช้สร้างสมการทำนายเพศที่มีความถูกต้อง 66.7-79.2% และการศึกษาอาณาเขตที่อยู่อาศัยของนกเค้ากู่บนเกาะแสมสาร ตั้งแต่เดือนเมษายน 2558 ถึง เดือนพฤษภาคม 2559 โดยการติดตัวส่งสัญญาณวิทยุนกเค้ากู่ตัวเต็มวัยจำนวน 2 ตัว และนกเค้ากู่วัยอ่อนจำนวน 1 ตัว พบว่าในระยะเวลา 1 ปี นกเค้ากู่ตัวเต็มวัยมีขนาดอาณาเขตที่อยู่อาศัย (100% MCP และ 95% AK) มีค่าเท่ากับ 0.0371-0.0482 และ 0.0198-0.0242 ตารางกิโลเมตร ตามลำดับ และมีขนาด core area (75% AK และ 50% AK) มีค่าเท่ากับ 0.0029-0.0082 และ 0.0006-0.0035 ตารางกิโลเมตร ตามลำดับ แม้ว่านกเค้ากู่มีการใช้พื้นที่อยู่ในบริเวณเดียวกันตลอดทั้งปี ในช่วงฤดูผสมพันธุ์ (เดือนมกราคม-เมษายน; 100% MCP, 75% AK และ 50% AK มีค่าเท่ากับ 0.0221-0.0260, 0.0107-0.0122 และ 0.0044-0.0050 ตารางกิโลเมตร ตามลำดับ) นกเค้ากู่จะมีขนาดอาณาเขตที่อยู่อาศัยเล็กกว่าและมีขนาด core area ใหญ่กว่าในช่วงนอกฤดูผสมพันธุ์ (เดือนพฤษภาคม-ธันวาคม; 100% MCP, 95% AK, 75% AK และ 50% AK มีค่าเท่ากับ 0.0344-0.0361, 0.0162-0.0214, 0.0024-0.0051 และ 0.0005-0.0014 ตารางกิโลเมตร ตามลำดับ) สำหรับนกเค้ากู่วัยอ่อนจะยังไม่มีอาณาเขตที่อยู่อาศัยที่ชัดเจน และมีขนาดอาณาเขตที่อยู่อาศัยและ core area สำหรับการเกาะพัก/เกาะนอนในเวลากลางวัน (100% MCP, 75% AK และ 50% AK มีค่าเท่ากับ 0.0449-0.0488, 0.0403 และ 0.0180 ตารางกิโลเมตร ตามลำดับ) ใหญ่กว่านกเค้ากู่ตัวเต็มวัย (100% MCP, 75% AK และ 50% AK มีค่าเท่ากับ 0.0117-0.0146, 0.0006-0.0007 และ 0.0003 ตารางกิโลเมตร ตามลำดับ) แต่นกเค้ากู่วัยอ่อนระยะที่ 2 จะมีขนาดอาณาเขตที่อยู่อาศัยและ core area ในเวลากลางคืนใกล้เคียงกับนกเค้ากู่ตัวเต็มวัย (100% MCP, 95% AK, 75% AK และ 50% AK มีค่าเท่ากับ 0.0367-0.0481, 0.0282-0.0370, 0.0101-0.0115 และ 0.0036-0.0050 ตารางกิโลเมตร ตามลำดับ) ต่างจากนกเค้ากู่วัยอ่อนระยะที่ 1 ซึ่งใช้พื้นที่ขนาดใหญ่กว่า จากการศึกษาอาหารหรือเหยื่อของนกเค้ากู่จากก้อนสำรอก และกล้องดักถ่ายภาพ พบว่าเหยื่อส่วนใหญ่เป็นแมลงใน 5 อันดับ ได้แก่ อันดับ Hemiptera, Orthoptera, Blattodea, Coleoptera และ Lepidoptera และยังมีสัตว์ขาข้อ ได้แก่ ตะขาบ (อันดับ Scolopendromorpha) และยังพบว่านกเค้ากู่จะนำเหยื่อกลับมาป้อนลูกนกที่รังบ่อยในช่วงเวลาหัวค่ำ (20:01-21:00 น.) และเช้ามืด (3:01-4:00 น.)
อนุกรมวิธานของแตนเบียนวงศ์ Braconidae (Hymenoptera: Ichneumonoidea) ที่ออกหากินเวลากลางวันบริเวณหมู่เกาะแสมสาร จังหวัดชลบุรี
Authors:   , กิติทรัพย์กาญจนา วิภาวี
Published: October 2023

แตนเบียนวงศ์ Braconidae (Hymenoptera: Ichneumonoidea) มีความหลากหลายสูงทั้งวิถีการดำรงชีวิตและลักษณะทางสัณฐานภายนอก ลักษณะเฉพาะของแตนเบียนวงศ์นี้ คือ (1) ปีกคู่หน้าไม่มีเส้นปีก 2m-cu และส่วนมากมีเส้นปีก 1/Rs+M (2) ปีกคู่หลังมีเส้นปีก 1r-m ปัจจุบันมีรายงานแตนเบียนวงศ์ Braconidae มากกว่า 17,000 ชนิด ใน 1,000 สกุล ทั่วโลก นักวิทยาศาสตร์คาดการณ์ว่าน่าจะมีแตนเบียนวงศ์นี้อย่างน้อย 60,000 ชนิด ทั่วโลก ความรู้เกี่ยวกับความหลากหลายและชีววิทยาของแตนเบียนวงศ์ Braconidae ยังมีอยู่จำกัด โดยเฉพาะในประเทศเขตร้อนรวมถึงประเทศไทย ดังนั้นงานวิจัยนี้ศึกษาอนุกรมวิธานของแตนเบียนวงศ์ Braconidae ที่ออกหากินเวลากลางวันบริเวณเกาะแสมสารและพื้นที่ข้างเคียง อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ซึ่งเป็นพื้นที่ภายใต้โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช อันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (อพ.สธ.) เนื่องจากยังไม่เคยมีผู้ศึกษาแตนเบียนวงศ์ Braconidae ที่ออกหากินเวลากลางวันในบริเวณนี้มาก่อน พื้นที่ศึกษาแบ่งเป็น 2 บริเวณคือ พื้นที่ชายฝั่ง (เขาหมาจอ) และพื้นที่เกาะ (เกาะแสมสารและเกาะจวง)  ทำการเก็บตัวอย่างทั้งหมด 7 ครั้ง ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2557 - พฤศจิกายน 2558 โดยใช้กับดัก 3 ชนิด คือ กับดัก Malaise ถาดเหลืองดักแมลง และสวิงจับแมลง ได้ตัวอย่างแตนเบียนทั้งหมด 1,345 ตัวอย่าง แบ่งเป็นตัวอย่างจากเขาหมาจอ เกาะแสมสาร และเกาะจวง 75, 722 และ 528 ตัวอย่าง ตามลำดับ จำแนกได้เป็น 15 วงศ์ย่อย 25 สกุล 33 ชนิดที่ยังวินิจฉัยชนิดไม่ได้ จาก 86 morphospecies โดยเก็บตัวอย่างจากเกาะแสมสารได้จำนวนและความหลากชนิดมากที่สุด วงศ์ย่อยที่พบมากที่สุด คือ Cheloninae (คิดเป็นร้อยละ 47 จากจำนวนตัวอย่างแตนเบียนทั้งหมด) และจากการประมาณวิเคราะห์ค่าทางสถิติโดยใช้  Chao-1 estimator พบว่าพื้นที่ศึกษาน่าจะมีแตนเบียนวงศ์ Braconidae อยู่ 111 ชนิด
ผลของปัจจัยทางกายภาพและเคมีต่อการเจริญเติบโตของเชื้อมาลาเรีย Plasmodium falciparum ระหว่างการเพาะเลี้ยงในหลอดทดลอง
Authors:   , อรุณฤกษ์ดีวงศ์ กนกวรรณ
Published: October 2023

Plasmodium falciparum เป็นเชื้อมาลาเรียที่มีความรุนแรงมากที่สุด แม้ว่าเทคนิคในการเพาะเลี้ยงเชื้อ P. falciparum ได้ถูกคิดค้นมาร่วม 40 ปี แต่ความรู้เกี่ยวกับผลกระทบของปัจจัยทางกายภาพและเคมีต่อการเจริญเติบโตของเชื้อมาลาเรียในหลอดทดลองมีไม่มากนัก การศึกษาในครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของอุณหภูมิ ความเป็นกรด – ด่างของอาหารเลี้ยงเชื้อ การลดปริมาณแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์และสารเคมีต่าง ๆ ต่อการเจริญเติบโตและการพัฒนาของเชื้อมาลาเรีย P. falciparum จำนวน 3 สายพันธุ์ ได้แก่ K1CB1, T9/94RC17 และ 3D7 ในหลอดทดลอง การประเมินผลใช้วิธีการนับจำนวนและดูรูปร่างของเชื้อมาลาเรียระยะวงแหวนและไม่ใช่วงแหวนในฟิล์มเลือดบางด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสง ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าเชื้อมาลาเรียตอบสนองต่อปัจจัยทางกายภาพและปัจจัยทางเคมีที่ใช้ทดสอบแตกต่างกัน โดยพบว่าเชื้อมาลาเรียสามารถอยู่รอดได้ที่อุณหภูมิ 34 องศาเซลเซียส แต่มีค่า % parasitaemia ต่ำกว่าชุดควบคุม (ที่อุณหภูมิ 37 องศาเซลเซียส) โดยสามารถตรวจพบเชื้อมาลาเรียในระยะวงแหวนเมื่อเพาะเลี้ยงที่อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส ในขณะที่ประชากรส่วนใหญ่ของเชื้อมาลาเรียที่เพาะเลี้ยงในอุณหภูมิ 40 องศาเซลเซียสและในบรรยากาศปกติ (สภาวะที่มีแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ต่ำ) เป็นเชื้อในระยะไม่ใช่วงแหวน เชื้อมาลาเรียยังสามารถเจริญในอาหารเลี้ยงเชื้อที่มีค่า pH 7.3 ได้ดีกว่ากลุ่มควบคุม (pH 7.0) ส่วนผลจากการทดสอบปัจจัยทางเคมีพบว่า เพนิซิลลิน ลินโคมัยซิน กลูโคส วิตามินซี โซเดียมคลอไรด์ และแคลเซียมคลอไรด์ มีผลต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาการของเชื้อมาลาเรียแตกต่างกันไป ผลของการทดลองครั้งนี้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาเทคนิคการเลี้ยงเชื้อมาลาเรีย การคัดเลือกระยะของเชื้อมาลาเรียและการพัฒนายาต้านมาลาเรียในอนาคต
ภาวะความเครียดจากการทำงานของพนักงานบริษัทนำเข้าเหล็กในเขตกรุงเทพมหานคร
Authors:   , ชัชราภรณ์ นฤตวัน
Published: October 2023

เหตุผลของการทำวิจัย : ความเครียดเป็นปฏิกิริยาของร่างกายและจิตใจที่ตอบสนองต่อภาวะหรือการกระทำใดๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน ความเครียดที่เกิดขึ้นอาจมีทั้งประโยชน์และโทษ ความเครียดที่ไม่รุนแรงเป็นสิ่งกระตุ้นให้พัฒนาตนเองให้เจริญก้าวหน้า แต่ความเครียดที่รุนแรงมากอาจส่งผลเสียมากกว่าผลดี และทำให้ประสิทธิภาพในการทำงานลดลง จึงต้องมีการปรับปรุงและช่วยเหลือความเครียดจากการทำงานของพนักงาน ทั้งนี้บุคลากรหรือพนักงานต่างมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนองค์กรด้วยกันทั้งสิ้น เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดตามเป้าหมายขององค์กร วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาภาวะความเครียดจากการทำงานของพนักงานบริษัทนำเข้าเหล็กในเขตกรุงเทพมหานคร และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะความเครียดจากการทำงานของพนักงานบริษัทนำเข้าเหล็กในเขตกรุงเทพมหานคร วิธีการศึกษา : เก็บรวบรวมข้อมูลจากพนักงานบริษัทนำเข้าเหล็กในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 370 ราย โดยใช้แบบสอบถามข้อมูลปัจจัยส่วนบุคคล แบบสอบถามข้อมูลปัจจัยด้านองค์กร และแบบสอบถามข้อมูลปัจจัยด้านภาวะความเครียดจากการทำงาน (Thai JCQ 54 ข้อคำถาม) และใช้สถิติเชิงพรรณนา Independent sample t-test, One way ANOVA, Pearson’s Correlation Coefficiency สถิติถดถอยพหุคูณ (Multiple Liner Regression) ด้วยวิธี stepwise ผลการศึกษา : พบว่าภาวะความเครียดจากการทำงานของกลุ่มตัวอย่าง ด้านความเครียดจากภาระงาน ร้อยละ 76.8 ด้านความเครียดจาการทำงานหนัก ร้อยละ 52.2 ด้านความมั่นคงของงาน ร้อยละ 82.2 และด้านปัจจัยเสี่ยงในการทำงาน ร้อยละ 54.9 จัดอยู่ในระดับปานกลาง ส่วนด้านความอิสระในการตัดสินใจ ร้อยละ 64.6 และด้านแรงสนับสนุนทางสังคม ร้อยละ 53.5 จัดอยู่ในระดับสูง ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะความเครียดจากการทำงานด้านปัจจัยเสี่ยงในการทำงาน ได้แก่ อายุ อายุงาน ประสบการณ์ทำงาน รายได้เฉลี่ย นโยบายการบริการงาน สัมพันธภาพกับบุคคลอื่นในการปฏิบัติงาน ค่าตอบแทน สวัสดิการ ความสำเร็จและความก้าวหน้าในหน้าที่การงาน เมื่อวิเคราะห์สถิติการถดถอยแบบพหุคูณเป็นรายด้าน ปัจจัยทำนายการเกิดภาวะความเครียดจากการทำงานด้านปัจจัยเสี่ยงในการทำงาน ได้แก่ สถานภาพสมรส (p<0.001) ตำแหน่งงานวิศวกร (p<0.001) การทำงานล่วงเวลา (p = .029) ความไม่เพียงพอของรายได้ (p<0.001) สัมพันธภาพกับบุคคลอื่นในการปฏิบัติงาน (p = .002) เพศชาย (p = .001) และประสบการณ์ทำงาน (p = .002) สรุป : ในการศึกษาครั้งนี้พบว่าระดับภาวะความเครียดจากการทำงานของพนักงานบริษัทนำเข้าเหล็กในเขตกรุงเทพมหานครอยู่ในระดับปานกลาง อย่างไรก็ตามการตระหนักและให้ความสำคัญกับปัจจัยด้านองค์กรและปัจจัยส่วนบุคคลที่เกี่ยวข้อง น่าจะมีส่วนช่วยลดความเครียด และให้พนักงานสามารถจัดการกับความเครียดจากการทำงานในองค์กร เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเครียดระดับสูง ซึ่งอาจก่อให้เกิดผลเสียต่อสุขภาพด้านร่างกายและจิตใจ รวมทั้งก่อให้เกิดผลเสียต่อประสิทธิภาพการทำงานของพนักงาน
การเติบโตทางจิตวิญญาณภายหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญในผู้รอดชีวิตจากโรคมะเร็งระบบโลหิตวิทยา
Authors:   , ถวัลย์กิจดำรงค์ วรัญญา
Published: October 2023

เหตุผลของงานวิจัย: โรคมะเร็งจัดเป็นสาเหตุของอัตราการตายจากโรคไม่ติดต่อมากเป็นอันดับต้นๆ ของโลก และได้รับการพิจารณาว่าเป็นปัญหาสาธารณสุขโลก ถึงแม้ว่าผู้ป่วยโรคมะเร็งอาจจะได้รับการรักษาให้อาการสงบได้มากขึ้น แต่การได้รับวินิจฉัยว่าเป็นโรคมะเร็งนั้นยังคงสร้างความบอบช้ำทางจิตใจหรือจิตวิญญาณแก่ผู้ป่วยอย่างมาก ซึ่งไม่ค้นพบการศึกษาเรื่องการเติบโตด้านจิตวิญญาณหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญในบริบททางการแพทย์ของประเทศไทย วัตถุประสงค์: เพื่อให้ทราบถึงประสบการณ์ที่ทำให้เกิดการเติบโตทางจิตวิญญาณของผู้ที่หายป่วยจากโรคมะเร็งระบบโลหิตวิทยา วิธีการทำวิจัย: การศึกษาเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลในผู้ที่อาการสงบจากโรคมะเร็งระบบโลหิตวิทยามาแล้วเป็นเวลาอย่าง 2 ปีขึ้นไป จำนวน 15 ราย ที่คลินิกโลหิตวิทยา ฝ่ายอายุรศาสตร์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย โดยใช้วิธีการเก็บข้อมูลโดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกมุ่งประเด็นไปที่การเติบโตทางจิตวิญญาณภายหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญ และวิเคราะห์โดยการเปรียบเทียบข้อมูล ผลการศึกษา: ผู้ป่วยมีประสบการณ์ที่ทำให้เกิดการเติบโตทางจิตวิญญาณทั้งในระหว่างการรักษาและหลังการรักษา ได้แก่ วิธีคิดสร้างเป้าหมายเพื่อต่อสู้กับโรคมะเร็ง การได้รับความช่วยเหลือจากบุคคลอื่น และการมีศาสนาเป็นที่พึ่ง ซึ่งส่งผลให้ผู้ป่วยมีการเปลี่ยนแปลงภายในตนเองโดยมีการตระหนักถึงการดำรงอยู่ของชีวิต เช่น ความจริงของชีวิต คุณค่าของชีวิต ความเข้มแข็งในตนเอง ความพึงพอใจในชีวิต และการเติมเต็มประสบการณ์ให้แก่ชีวิต ผู้ป่วยมีการเปลี่ยนแปลงทางด้านสัมพันธภาพโดยมีความรู้สึกซาบซึ้งในบุญคุณ ความเห็นอกเห็นใจและมีการช่วยเหลือผู้อื่น นอกจากนั้นยังมีความสนใจในศาสนามากขึ้นทั้งในด้านหลักคำสอนและการปฏิบัติ สรุป: การเติบโตทางจิตวิญญาณเป็นผลมาจากการใคร่ครวญถึงความเจ็บป่วยอย่างลึกซึ้งว่าเป็นเหตุการณ์ปกติที่สามารถเกิดขึ้นได้ในชีวิตมนุษย์ ซึ่งส่งผลให้ผู้ป่วยเกิดการเรียนรู้ที่จะเผชิญกับสถานการณ์ต่างๆ ได้อย่างสงบสุข หากบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขมีความสนใจและเข้าใจการดูแลผู้ป่วยด้วยกระบวนทัศน์แบบองค์รวมจะสามารถประคับประคอง เยียวยาและฟื้นฟูจิตใจให้แก่ผู้ป่วยได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ผลของการนวดไทยต่อการลดภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุ ในศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุบ้านบางละมุง จังหวัดชลบุรี
Authors:   , คลังศรี ภัทรสุดา
Published: October 2023

การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงทดลอง โดยแบ่งผู้เข้าร่วมงานวิจัยออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่ม ทดลอง และกลุ่มควบคุม และทำการประเมินก่อน และหลังการให้ Intervention เพื่อศึกษาผลของการนวดไทยต่อการลดภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุในศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุบ้านบางละมุง จังหวัดชลบุรี โดยเปรียบเทียบผลของการนวดไทยก่อน และหลังการรักษา และเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม ผู้สูงอายุที่มีภาวะซึมเศร้า ที่พักอาศัยอยู่ในศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุบ้านบางละมุง จังหวัดชลบุรี รวมทั้งสิ้น 45 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลองจำนวน 23 ราย และกลุ่มควบคุมจำนวน 22 ราย เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วยแบบสอบถามเกี่ยวกับข้อมูลพื้นฐานทั่วไปและข้อมูลส่วนบุคคล, แบบประเมินความเศร้าในผู้สูงอายุของไทย, แบบบันทึกสัญญาณชีพ มาตรวัดภาวะซึมเศร้า, โปรแกรมการนวดไทย และเครื่องวัดสัญญาณชีพ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติ Paired-sample T test และWilcoxon signed-rank test ผลการศึกษาพบว่า ผู้สูงอายุในศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุบ้านบางละมุง จังหวัดชลบุรี มีภาวะซึมเศร้าระดับปานกลางมากที่สุดร้อยละ 52.9 ทั้งกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม หลังการบำบัดพบว่า การนวดไทย 4 ครั้ง ติดต่อกัน (วันเว้นวัน) สามารถช่วยลดภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุได้ ในกลุ่มทดลองมีภาวะซึมเศร้าลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ P < 0.01 และระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุมมีความแตกต่างของภาวะซึมเศร้าหลังการบำบัดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ P < 0.01
การบำบัดด้วยแสงจ้าเพื่อป้องกันภาวะสับสนในผู้ป่วยไอซียูศัลยกรรมโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย
Authors:   , โพธาราเจริญ ศิริมาศ
Published: October 2023

การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลอง (Experimental Research) แบบ Randomized Control Study มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการบำบัดด้วยแสงจ้าในผู้ป่วยหลังผ่าตัดที่เข้ารับการรักษาแผนกไอซียูศัลยกรรม โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์สภากาชาดไทยในการลดการเกิดภาวะสับสนเฉียบพลันและต่อปัญหาการนอนหลับ กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยภายหลังการผ่าตัดที่เข้ารับการรักษาในแผนกผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรม โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์สภากาชาดไทย จำนวน 61 คน เก็บข้อมูลระหว่างเดือนกันยายน 2559-กุมภาพันธ์ 2560 เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมิน APACHE II Score แบบประเมินภาวะสับสนเฉียบพลันในผู้ป่วยวิกฤต (CAM-ICU) และแบบประเมินอาการนอนไม่หลับ (ISI) กลุ่มทดลองได้รับ Bright Light Therapy ที่มีความสว่าง 5,000 ลักซ์ เป็นเวลา 2 ชั่วโมงในเวลา 09.00-11.00น. ติดต่อกัน 3 วันภายหลังจากผู้ป่วยเข้ารับการรักษาในแผนกผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรมภายใน 24 ชั่วโมง กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลเช่นเดียวกับกลุ่มทดลองและได้รับแสงที่มีความสว่าง 500 ลักซ์ (แสงสว่างภายในหอผู้ป่วย) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรม SPSS version 22 เพื่อหาสถิติเชิงพรรณนา ANOVA Chi-square และวิเคราะห์ผลของ BLT ต่อการนอน ด้วย Generalized Estimating Equation (GEE) ผลการศึกษาพบว่าการบำบัดด้วยแสงจ้ามีผลทำให้การเกิดภาวะสับสนเฉียบพลันลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.27 เท่า (95%CI = 0.07-0.98 , p = 0.047) เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้รับแสงจ้า ระดับ Hematocrit มีผลทำให้การเกิดภาวะสับสนเฉียบพลันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.87 เท่า (95%CI = 0.78-0.97 , p = 0.014) ค่าคะแนน APACHE II score มีผลทำให้การเกิดภาวะสับสนเฉียบพลันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 1.08 เท่า (95%CI = 1.05-1.25 , p < 0.001) ค่าคะแนน Insomnia Severity Index มีผลทำให้การเกิดภาวะสับสนเฉียบพลันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 1.13 เท่า (95%CI = 1.02-1.26 , p = 0.021) และทำให้คะแนนการนอนไม่หลับลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.79 เท่า (95%CI = 0.64-0.98 , p = 0.034) เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้รับแสงจ้า และพบว่าจำนวนวันที่ได้รับแสงจ้ามีผลทำให้คะแนนการนอนไม่หลับลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.81 เท่า (95%CI = 0.67-0.97 , p = 0.029) เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้รับแสงจ้า
สุขภาพจิตและกลไกทางจิตของพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน บริษัทการบินไทย จำกัด (มหาชน)
Authors:   , พวงสอน พลเลิศ
Published: October 2023

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนา ณ ช่วงเวลาใดช่วงเวลาหนึ่ง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะสุขภาพจิต กลไกทางจิต และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพจิตของพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน บริษัทการบินไทย จำกัด (มหาชน) ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งประเภทของตัวอย่าง และวิธีการสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 260 คน เครื่องมือที่ใช้เก็บข้อมูลประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามปัจจัยการทำงาน แบบสอบถามปัจจัยทางจิตสังคม แบบประเมินกลไกทางจิต (DSQ-60) และแบบประเมินสุขภาพจิตคนไทย (TMHI-55) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์ไค สแควร์ ค่าความเสี่ยง และช่วงความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95 การทดสอบค่าที การวิเคราะห์สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และสถิติถดถอยพหุคูณด้วยแบบจำลองลอจิสติก ผลการศึกษาพบว่า ภาวะสุขภาพจิต พบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ มีภาวะสุขภาพจิตเท่ากับคนทั่วไป (ร้อยละ 52.3) ภาวะสุขภาพจิตดีกว่าคนทั่วไป (ร้อยละ 25.6) และภาวะสุขภาพจิตต่ำกว่าคนทั่วไป (ร้อยละ 22.1) ส่วนใหญ่ใช้กลไกทางจิตในด้าน Adaptive defense มากที่สุด (ร้อยละ 83.7) เมื่อวิเคราะห์สถิติถดถอยพหุคูณ พบว่า ปัจจัยเสี่ยงต่อภาวะสุขภาพจิตในระดับต่ำกว่าคนทั่วไป ได้แก่ ความพึงพอใจต่อผลการปฏิบัติงาน ในระดับไม่พึงพอใจเลยหรือพึงพอใจน้อย (ORadj = 2.86 : 95%CI = 1.19-6.85) การใช้กลไกทางจิตด้าน Affect regulating defense (ORadj = 6.92 : 95%CI = 2.85-16.81) และการมีปัญหากับเพื่อนร่วมงาน/หัวหน้างาน (ORadj = 2.22 : 95%CI = 1.06-4.64)
ความเครียดจากการทำงานและปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเครียดของพยาบาลวิชาชีพ แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร
Authors:   , ทองแก้ว ธัญยธรณ์
Published: October 2023

เหตุผลของการทำวิจัย : มีการศึกษาพบว่าความเครียดจากการทำงานส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของพยาบาลวิชาชีพและเป็นสาเหตุที่ทำให้พยาบาลลาออกเป็นจำนวนมาก การศึกษาถึงระดับความเครียดและปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเครียดจากการทำงานด้านต่างๆ อาจใช้เป็นแนวทางป้องกันหรือแก้ไขเพื่อให้พยาบาลวิชาชีพทำงานได้อย่างมีความสุขและมีประสิทธิภาพมากขึ้น วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาถึงระดับความเครียดจากการทำงานและปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเครียดของพยาบาลวิชาชีพ แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร รูปแบบการวิจัย : การศึกษาวิจัยเชิงพรรณา ณ จุดเวลาใดเวลาหนึ่ง สถานที่ทำการศึกษา : แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร ตัวอย่างและวิธีการศึกษา : เก็บข้อมูลจากพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานประจำของแผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร ในปี 2559 จำนวน 77 คน โดยใช้แบบสอบถามแบบตอบด้วยตนเองซึ่งประกอบด้วย 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบสอบถามสุขภาพทั่วไป (General Health questionnaire) 3) แบบสอบถามปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเครียดด้านการทำงาน สถิติที่ใช้ได้แก่ Chi- square และ Fisher’s Exact Test เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระดับความเครียด และใช้ Multivariate Analysis เพื่อหาปัจจัยทำนายระดับความเครียดจากการทำงาน ผลการศึกษา : พบว่าร้อยละ 51.9 ของกลุ่มตัวอย่างมีระดับความเครียดที่เกิดจากปัจจัยด้านการทำงานระดับน้อยหรือไม่รุนแรง ส่วนกลุ่มที่เกิดความเครียดอยู่ในระดับมากหรือค่อนข้างรุนแรง พบร้อยละ 3.9 โดยปัจจัยที่สัมพันธ์กับระดับความเครียด ได้แก่ ความเพียงพอของรายได้และภาวะสุขภาพจิต และพบว่าปัจจัยที่อธิบายระดับความเครียดของพยาบาลวิชาชีพ คือ ภาวะสุขภาพจิต สรุป : ความเครียดและปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเครียดในการศึกษาครั้งนี้ใกล้เคียงกับการศึกษาอื่นๆ การทราบปัจจัยดังกล่าวจะช่วยให้ผู้ที่เกี่ยวข้องตระหนักและใช้เป็นแนวทาง ป้องกัน แก้ไข หรือให้คำปรึกษาเพื่อช่วยลดปัญหาที่ก่อให้เกิดความเครียดซึ่งอาจส่งผลต่อการปฏิบัติงานต่อไป
การเห็นคุณค่าในตนเองกับการให้นมแม่ในมารดาหลังคลอด โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
Authors:   , ขำเกิด จุฬาลักษณ์
Published: October 2023

เหตุผลของการทำวิจัย : การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างสม่ำเสมอในช่วงทารกแรกคลอดจนถึง 6 เดือน ได้รับการกระตุ้นและส่งเสริมให้เป็นนโยบายระดับชาติ ซึ่งอาจทำให้มารดาที่ไม่สามารถให้นมแม่ได้สำเร็จรู้สึกว่าตนเองไม่สามารถปฏิบัติตามที่คาดหวังไว้ได้ จนนำไปสู่ภาวะซึมเศร้าและการเห็นคุณค่าในตนเองต่ำ อย่างไรก็ตามการศึกษาการเห็นคุณค่าในตนเองกับการให้นมแม่ในมารดาหลังคลอดในประเทศไทยยังไม่ได้มีการศึกษา วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาระดับการเห็นคุณค่าในตนเองในมารดาหลังคลอด การให้นมแม่ในมารดาหลังคลอด และความเกี่ยวข้องระหว่างระดับการเห็นคุณค่าในตนเองกับการให้นมแม่ในมารดาหลังคลอด โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ วิธีการศึกษา : เก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้ป่วยที่มารับบริการที่คลินิกวางแผนครอบครัว จำนวน 171 คน ในช่วง 4-6 สัปดาห์หลังคลอด ที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป โดยใช้แบบสอบถามแบบตอบด้วยตนเอง ประกอบด้วย 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 2) ข้อมูลเกี่ยวกับนมแม่ 3) แบบสอบถามการเห็นคุณค่าในตนเอง The Rosenberg’s Self Esteem Scale (RSE) 4) แบบวัดภาวะซึมเศร้า Edinburgh Postnatal Depression Scale (EPDS) 5) แบบสอบถามแรงสนับสนุนทางสังคม Personal Resource Questionnaire (PRQ-part II) 6) แบบประเมินสัมพันธภาพระหว่างคู่สมรส Dyadic Adjustment scale (DAS) โดยใช้ Univariate Analysis ได้แก่ Chi-square, T-Test เพื่อหาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเห็นคุณค่าในตนเอง และใช้ logistic regression เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายการเห็นคุณค่าในตนเองของมารดาหลังคลอด ผลการศึกษา : ผลการศึกษาพบว่ามารดาส่วนใหญ่มีการเห็นคุณค่าในตนเองอยู่ในระดับปานกลางร้อยละ 65.5 ระดับสูงร้อยละ 22.2 และระดับต่ำร้อยละ 12.3 โดยมีการเห็นคุณค่าในตนเองคิดเป็นค่าเฉลี่ยเท่ากับ 32.187 คะแนน และในมารดาหลังคลอดส่วนใหญ่ให้นมแม่ล้วนร้อยละ 51.5 นมแม่ร่วมกับนมชงร้อยละ 43.3 นมชงล้วนร้อยละ 5.3 ซึ่งปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเห็นคุณค่าตนเองต่ำ ได้แก่ จำนวนสมาชิกในบ้าน>5 คน, ลำดับบุตรตั้งแต่คนที่ 4, อายุที่มีประจำเดือนครั้งแรก (≤15ปี), เลี้ยงทารกด้วยนมผสมล้วน,มีอาการเวียนศีรษะในไตรมาสแรก, ไม่มีอาการคัดตึง/เจ็บเต้านมในไตรมาสที่2, ไม่มีอาการปวดเมื่อยตามตัวในไตรมาสที่2, ไม่มีอาการปวดหลังในไตรมาสที่3, ไม่มีอาการคัดตึงเต้านมในปัจจุบัน, มีภาวะซึมเศร้า, แรงสนับสนุนทางสังคมระดับต่ำ-ปานกลาง, สัมพันธภาพระหว่างคู่สมรสระดับต่ำ-ปานกลาง สรุป : การเห็นคุณค่าในตนเองของมารดาหลังคลอดมีคะแนนเฉลี่ยสูงกว่าในการศึกษาอื่น และพบว่าส่วนใหญ่เลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ส่วนปัจจัยที่เกี่ยวข้องในการศึกษาครั้งนี้ใกล้เคียงกับการศึกษาอื่นๆในมารดาหลังคลอดทั่วไป การทราบถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้องจะช่วยให้บุคลากรทางการแพทย์สามารถวางแผนการดูแล และให้ความช่วยเหลือได้อย่างเหมาะสมต่อไป
การรับรู้ตราบาปในผู้ที่เป็นโรคสมองเสื่อมระยะแรกและผู้ดูแล ในโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
Authors:   , อาทะวิมล นาถชนิกา
Published: October 2023

เหตุผลการทำวิจัย : โรคสมองเสื่อมเป็นโรคที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ ซึ่งการที่ผู้ป่วยและผู้ดูแลขาดความเข้าใจเกี่ยวกับโรคอาจก่อให้เกิดตราบาป ในผู้ป่วยและผู้ดูแล วัตถุประสงค์ของการวิจัย : ศึกษาการรับรู้ตราบาปและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการรับรู้ตราบาปที่เกิดขึ้นในผู้ที่เป็นโรคสมองเสื่อมระยะแรกและผู้ดูแลที่เข้ามารับการรักษา ณ คลินิกโรคสมองเสื่อม โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ รูปแบบการวิจัย : รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงพรรณนา ณ จุดเวลาใดเวลาหนึ่ง ตัวอย่างและวิธีการศึกษา : กลุ่มตัวอย่าง ทั้งหมด 97 คนได้แก่ผู้ที่เป็นโรคสมองเสื่อมระยะแรกที่ได้รับการวินิจฉัยจากจิตแพทย์หรือประสาทแพทย์ว่าเป็นโรคสมองเสื่อมชนิดAD VAD AD with CVD MCI และ mixed dementiaที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปี ขึ้นไป มีผู้ดูแลซึ่งอยู่ดูแลไม่น้อยกว่า 3 ชั่วโมงต่อวันและดูแลมานานไม่น้อยกว่า 1 เดือน โดยใช้แบบสอบถามเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคล, แบบวัด stigma impact scale (SIS) แบบวัดความรู้สึกเป็นภาระของผู้ดูแล (Zarit Burden Interview Thai vertion) แบบประเมิน NPI-Q แบบประเมินความรู้เกี่ยวกับโรคอัลไซเมอร์ โดยวิเคราะห์ทางสถิติของค่าการรับรู้ตราบาปเป็นค่าเฉลี่ย ค่าสัดส่วน และร้อยละและหาปัจจัยที่เกี่ยวข้องโดยการทดสอบด้วย t-test และOne-way ANOVA แล้วทำการวิเคราะห์เพื่อหาปัจจัยทำนายด้วยวิธี linear regression analysis ผลการศึกษา : พบว่าผู้ป่วยและผู้ดูแลส่วนใหญ่มีการรับรู้ตราบาปในระดับต่ำ คิดเป็นร้อยละ 92.8 และ 89.7 ตามลำดับ ปัจจัยที่มีความ เกี่ยวข้องกับการรับรู้ตราบาปของผู้ป่วย ได้แก่ อายุ ระดับการศึกษา ประวัติการมีโรคสมองเสื่อมในครอบครัว คะแนนจากแบบวัด NPI-Q ความรู้สึกเป็นภาระของผู้ดูแล และปัจจัยที่เกี่ยวข้องในผู้ดูแล ได้แก่ อายุ ระดับการศึกษา ความรู้สึกเป็นภาระของผู้ดูแล และความเพียงพอของรายได้ และปัจจัยที่สามารถทำนายการรับรู้ตราบาปในผู้ป่วยได้แก่อายุและประวัติการมีโรคสมองเสื่อมในครอบครัว และปัจจัยทำนายของผู้ดูแลได้แก่ความความรู้สึกเป็นภาระในระดับสูง สรุปผลการศึกษา : การรับรู้ตราบาปของผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมระยะแรกและผู้ดูแลส่วนใหญ่อยู่ในระดับต่ำ โดยเกี่ยวข้องกับอายุการมีประวัติครอบครัว อายุ และความรู้สึกเป็นภาระของผู้ดูแล
ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดและคุณภาพชีวิตของหญิงหลังคลอดบุตรที่ได้รับการตรวจปัสสาวะในการรับควันบุหรี่มือสองระหว่างตั้งครรภ์
Authors:   , ทรัพย์เจริญ วรัญญา
Published: October 2023

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนา ณ ช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง (Cross-sectional descriptive study) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะซึมเศร้าหลังคลอดและคุณภาพชีวิตของหญิงหลังคลอดบุตรที่ได้รับการตรวจปัสสาวะในการรับควันบุหรี่มือสองระหว่างตั้งครรภ์ ตลอดจนศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะซึมเศร้าหลังคลอดและคุณภาพชีวิต ของหญิงหลังคลอดบุตร ที่มารับบริการตรวจรักษาหลังคลอดในช่วง 6 สัปดาห์หลังคลอดที่แผนกสูติ-นรีเวชกรรม โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่เคยได้รับการตรวจปัสสาวะในการได้รับควันบุหรี่มือสองระหว่างการตั้งครรภ์ จำนวนทั้งสิ้น 106 ราย โดยใช้เครื่องมือได้แก่ 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล (ข้อมูลทั่วไป ข้อมูลด้านสุขภาพ การตั้งครรภ์และการคลอด และข้อมูลด้านการได้รับควันบุหรี่มือสอง) 2) เครื่องชี้วัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุดย่อฉบับภาษาไทย 3) แบบสอบถามภาวะซึมเศร้าหลังคลอดฉบับภาษาไทย ใช้จุดตัดคะแนนที่ 11 4) แบบสอบถามแรงสนับสนุนทางสังคม 5) แบบบันทึกข้อมูลด้านทารกโดยผู้วิจัยเป็นผู้บันทึก และ 6) ชุดตรวจ Direct Barbituric Acid (DBA) Method วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ Descriptive Statistics, Chi-square Test, Independent sample t-test One-way ANOVA, Pearson’s correlation coefficient และ Multiple Linear Regression Analysis ผลการศึกษาพบหญิงหลังคลอดที่มีภาวะซึมเศร้าหลังคลอดร้อยละ 5.7 และมีคุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ในระดับที่ดี (ร้อยละ 68.9) เมื่อแบ่งรายด้านพบว่า คุณภาพชีวิตด้านสุขภาพกาย ด้านจิตใจ และด้านสัมพันธภาพทางสังคมอยู่ในระดับคุณภาพชีวิตที่ดี (ร้อยละ 63.2 ร้อยละ 76.4 และร้อยละ 52.8 ตามลำดับ) และคุณภาพชีวิตด้านสิ่งแวดล้อมอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 50.0) โดยปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าหลังคลอดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ รายได้ตนเอง ความเพียงพอของรายได้ ความพร้อมในการมีบุตรครั้งนี้ ระยะเวลาโดยรวมที่ได้รับควันบุหรี่ การทราบถึงอันตรายที่เกิดจากการได้รับควันบุหรี่ แรงสนับสนุนทางสังคมและคุณภาพชีวิต ส่วนปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตโดยรวมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ความเพียงพอของรายได้ การทราบถึงอันตรายที่เกิดจากการได้รับควันบุหรี่ ความถี่ของการได้รับควันบุหรี่ และแรงสนับสนุนทางสังคม สำหรับปัจจัยทำนายภาวะซึมเศร้าหลังคลอด ได้แก่ ความเพียงพอของรายได้ และแรงสนับสนุนทางสังคม โดยทั้ง 2 ตัวแปร สามารถร่วมกันทำนายภาวะซึมเศร้าหลังคลอดได้ร้อยละ 17.8 ส่วนปัจจัยทำนายคุณภาพชีวิต ได้แก่ แรงสนับสนุนทางสังคม และภาวะซึมเศร้าหลังคลอด โดยทั้ง 2 ตัวแปร สามารถร่วมกันทำนายภาวะซึมเศร้าหลังคลอดได้ร้อยละ 55.3