Δημόσιες συμβάσεις και ανταγωνισμός στην οδηγία 2014/24/ΕΕ
Authors: Πετροπούλου Μαρία-Ιωάννα 
Published: September 2021

Η διατριβή διαρθρώνεται σε δύο Μέρη. Ειδικότερα, στο Πρώτο Κεφάλαιο του Πρώτου Μέρους αναλύεται το «Έγγραφο καθοδήγησης για επαγγελματίες για την αποφυγή των συχνότερων σφαλμάτων κατά τις δημόσιες συμβάσεις» που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Φεβρουάριο του έτους 2018. Σύμφωνα με το έγγραφο αυτό τα κύρια στάδια της διαδικασίας ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων είναι η προετοιμασία και ο σχεδιασμός, η δημοσίευση και η διαφάνεια, η υποβολή προσφορών και επιλογή προσφερόντων, η αξιολόγηση των προσφορών και ανάθεση της δημόσιας σύμβασης και τέλος η εκτέλεση της δημόσιας σύμβασης. Υιοθετήθηκε η άποψη ότι κατά τον σχεδιασμό και την προετοιμασία της δημόσιας σύμβασης θα πρέπει να πραγματοποιείται μία ανάλυση της αγοράς, να ορίζεται επακριβώς το αντικείμενο της δημόσιας σύμβασης και να επιλέγεται η απολύτως απαραίτητη διαδικασία ανάθεσης της δημόσιας σύμβασης. Συμπερασματικά, οι αναθέτουσες αρχές οφείλουν για λόγους οικονομικής αποτελεσματικότητας κατά τον σχεδιασμό των δημοσίων συμβάσεων να αποφεύγουν πρακτικές που έχουν επιπτώσεις στον ανταγωνισμό και να περιορίζουν τις αρνητικές συνέπειες στην αγορά.Στο Δεύτερο Κεφάλαιο του Πρώτου Μέρους αναλύονται οι αρχές των δικαίων των δημοσίων συμβάσεων και του ανταγωνισμού και προτείνεται ότι συνδετικός κρίκος των δύο δικαίων πρέπει να είναι η οικονομική αποτελεσματικότητα, η εξασφάλιση περιορισμού των αποτυχιών της αγοράς και η αρχή του ανταγωνισμού, όπως αυτή ρητώς ενσωματώθηκε στο άρθρο 18 παρ. 1 της Οδηγίας 20414/24/ΕΕ. Στο Τρίτο και Τέταρτο Κεφάλαιο αναλύονται μέσω της νομολογίας του ΔΕΕ οι αρχές της διαφάνειας και της ισότητας στις δημόσιες συμβάσεις σε σχέση με την αρχή του ανταγωνισμού. Προτείνεται η άποψη να προσανατολίζεται η αρχή της διαφάνειας προς τις απαιτήσεις της αρχής του ανταγωνισμού και να αποφεύγονται πρακτικές που έχουν τεράστιο διοικητικό κόστος.Το Πρώτο Κεφάλαιο του Δευτέρου Μέρους επικεντρώνεται σε ειδικότερα ζητήματα του ανταγωνισμού και ειδικότερα στην ερμηνεία της αρχής του ανταγωνισμού στο άρθρο 18 παρ. 1 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ προκειμένου να προάγεται αυτός και να μην επιλέγονται κανόνες δημοσίων συμβάσεων που να εμποδίζουν, περιορίζουν ή στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό. Στο Δεύτερο Κεφάλαιο του Δευτέρου Μέρους διαπιστώνεται ότι η διάδραση των δύο δίκαιων στην προσπάθεια καταπολέμησης της νόθευσης του ανταγωνισμού στις δημόσιες συμβάσεις είναι θετική, λόγω των εδαφίων γ και δ της παραγράφου 4 του άρθρου 57 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ. Αντιθέτως στο Τρίτο Κεφάλαιο του Δευτέρου Μέρους διαπιστώνεται ότι λόγω της διαφοροποίησης του ΔΕΕ στην έννοια της «επιχείρησης» στο χώρο των δημοσίων συμβάσεων από αυτήν του ανταγωνισμού, η σχέση των δύο δικαίων είναι αρνητική. Στο Τέταρτο Κεφάλαιο του Δευτέρου Μέρους αναλύεται το βασικό ζήτημα της σχέσης των εποπτικών αρχών με τις αναθέτουσες αρχές, αλλά και των ερευνητικών αρχών μεταξύ τους. Αντικείμενο της ανάλυσης απετέλεσε η ερμηνεία της έννοιας των «ερευνητικών αρχών» του άρθρου 57 παρ. 6 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ και αν αυτή περιλαμβάνει και την ίδια την αναθέτουσα αρχή. Στο ζήτημα αυτό το ΔΕΕ, θεωρεί πως βάσει των ρητών προϋποθέσεων του άρθρου 57 παρ.6 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ είναι απαραίτητο να ορίζεται το σημείο που εκτείνεται το καθήκον συνεργασίας κατά την αποσαφήνιση των πραγματικών περιστατικών.Τέλος, το Πέμπτο Κεφάλαιο του Δευτέρου Μέρους καταδεικνύει ότι οι τεχνικές συγκέντρωσης δημοσίων συμβάσεων έχουν αυξηθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία λόγω τεσσάρων βασικών παραγόντων που είναι το πολιτιστικό περιβάλλον, η επίδραση της δημοσιονομικής λιτότητας, τα επίπεδα τυποποίησης και ομοιογένειας των αγορασθέντων προϊόντων και υπηρεσιών και ο βαθμός επαγγελματικής κατάρτισης των υπαλλήλων των αναθετουσών αρχών που πραγματοποιούν δημόσιες συμβάσεις.