Η συμβολή του νυστερίου υπερήχων και της ηλεκτροθερμικής μεθόδου έμφραξης των αγγείων στην αποτροπή του υγρώματος στην τροποποιημένη ριζική μαστεκτομή
Authors: Σασοπούλου Παναγιώτα 
Published: August 2021

Εισαγωγή: Ο μαστός αποτελεί σύμβολο μητρότητας και ομορφιάς στην γυναίκα. Η συνεχώς αυξανόμενη συχνότητα του καρκινώματος τα τελευταία χρόνια στρέφει το ενδιαφέρον των επιστημόνων σε καινούργιους και πιο αποτελεσματικούς τρόπους πρώιμης διάγνωσης και αντιμετώπισης. Στις περιπτώσεις εκείνες που ενδείκνυται η τροποποιημένη ριζική μαστεκτομή, η συλλογή υγρώματος, άμεσα μετεγχειρητικά, αποτελεί μια από τις συχνότερες επιπλοκές. Η αιτία της παραγωγής υγρώματος είναι η διατομή και αφαίρεση όλου του κυτταρολιπώδη ιστού της μασχάλης, με τους επιχώριους λεμφαδένες, κατά την διάρκεια της επέμβασής των. Σκοπός: Η αφαίρεση των μασχαλιαίων λεμφαδένων κατά την χειρουργική αντιμετώπιση, δίνει την δυνατότητα για ακριβή σταδιοποίηση, βάση της οποίας καθορίζεται η συμπληρωματική θεραπεία και επιτυγχάνεται ορθότερη πρόγνωση. Η παρουσία του υγρώματος αποτελεί τόσο για την ασθενή όσο και για τον χειρουργό μια δυσάρεστη επιπλοκή που μπορεί να παρατείνει την παραμονή των παροχετεύσεων στο χειρουργικό τραύμα ή να υποβάλλει την ασθενή σε παρακεντήσεις, ακόμη και μερικές βδομάδες μετά την επέμβαση. Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας του νυστεριού υπερήχων και της ηλεκτροθερμικής μεθόδου έμφραξης των αγγείων, ως νέες μορφές ενέργειας στην αποτροπή του υγρώματος στην τροποποιημένη ριζική μαστεκτομή. Υλικό και μέθοδος: Μέσα στο πλαίσιο αυτής της μελέτης μελετήθηκαν 60 περιπτώσεις ασθενών με καρκίνωμα μαστού και χωρίστηκαν σε 3 ομάδες εκ των οποίων οι 20 αντιμετωπίσθηκαν με απλή διαθερμία, 20 με νυστέρι υπερήχων και 20 με την ηλεκτροθερμική μέθοδο έμφραξης των αγγείων. Η διαθερμία είναι μια κλασική τεχνική μέθοδος παραγωγής θερμότητας στους ιστούς με την βοήθεια ηλεκτρικού ρεύματος υψηλής συχνότητας. Οι διακυμάνσεις της θερμοκρασίας κατά την διαδικασία της τήξης των ιστών στο σημείο επαφής του ιστού με το ηλεκτρόδιο, της τάξης των 100-500°C. έχει το πλεονέκτημα ότι εκτός από την τομή δίνει και την δυνατότητα αιμόστασης. Το νυστέρι υπερήχων βασίζεται στην παραγωγή υπερηχητικών κυμάτων. Το πιεζοηλεκτρικό υλικό είναι σε θέση να μετατρέπει ένα υψηλής συχνότητας εναλλασσόμενο ηλεκτρικό σήμα σε ένα υπερήχων της ίδιας συχνότητας. Η ταχεία ταλάντωση της λεπίδας προκαλεί ανάπτυξη τριβής σε κυτταρικό επίπεδο με αποτέλεσμα να σπάζουν οι δεσμοί υδρογόνου, να μετουσιώνονται οι πρωτεΐνες και να σχηματίζεται ένα κολλώδες πήγμα που στεγανοποιεί τα μικρά αγγεία σε θερμοκρασίες μικρότερες των 100°C. Η ηλεκτροθερμική μέθοδος έμφραξης των αγγείων χρησιμοποιεί το κολλαγόνο και την ελαστίνη του τοιχώματος των αγγείων, των οποίων προκαλεί τήξη, με εφαρμογή κατάλληλης ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας και ανασχηματισμό του τοιχώματος με αποτέλεσμα να προκαλείται αιμόσταση και έμφραξη του αυλού των αγγείων. Για κάθε ασθενή χρησιμοποιήθηκε ένα πρωτόκολλο στο οποίο μελετήθηκαν στατιστικά οι σημαντικότεροι παράγοντες. Για την στατιστική ανάλυση χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος εκτίμησης της ελάχιστης Πιθανοφανείας των Γενικευμένων Γραμμικών Μοντέλων. Τα αποτελέσματα της μελέτης αναλύθηκαν τόσο για τη συνολική ποσότητα παραγωγής υγρώματος όσο και για τη διάρκεια παραγωγής του. Με τη χρήση της διαθερμίας κατά την διάρκεια της επέμβασης η ποσότητα του υγρώματος μετεγχειρητικά ήταν μεγαλύτερη συγκριτικά με εκείνη του νυστεριού υπερήχων, και της ηλεκτροθερμικής μεθόδου έμφραξης των αγγείων. Για τις δύο τελευταίες,' τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια. Αντίθετα, παρατηρήθηκε πως η διάρκεια των ημερών εκροής ήτανε μικρότερη με την διαθερμία. Αποτελέσματα: Ασθενείς κάτω των 50 ετών έχουν την τάση να δίνουν μεγαλύτερες ποσότητες υγρώματος (p=0,475). Ενώ με την αύξηση της ηλικίας παρατηρήθηκε μείωση της διάρκειας των ημερών εκροής του. Σε ασθενείς με μεγάλο σωματικό βάρος (>75 κιλά) παρατηρήθηκε αύξηση στις ποσότητες του υγρώματος (p=0,277) χωρίς όμως το βάρος να επηρεάζει το χρόνο διάρκειας του. Με βάση την κατάταξη των μαστών σε μεγάλους, μεσαίους και μικρούς οι μεγαλύτερες ποσότητες υγρώματος παρατηρήθηκαν στους μεγάλους μαστούς (p=0,23). Ο μεγαλύτερος αριθμός ογκιδίων σημειώθηκε στο άνω-έξω τεταρτημόριο και εμφάνισαν τις πιο υψηλές τιμές υγρώματος (p=0,02). Το μέγεθος τους δεν επηρέασε τα αποτελέσματα ως προς την ποσότητα (p=0,828) αλλά, παρατηρήθηκε αύξηση ως προς το χρόνο εκροής. Το σημείο εντόπισης του δεν έδειξε επίσης να επηρεάζει τις μέρες εκροής. Την μεγαλύτερη ποσότητα υγρώματος παρουσίασαν οι ασθενείς στις οποίες αφαιρέθηκαν περισσότεροι από 9 λεμφαδένες (p=0,001). Όσο μικρότερος ήταν ο αριθμός των αφαιρεθέντων λεμφαδένων τόσο λιγότερες οι μέρες εκροής. Συμπέρασμα: Η παρούσα έρευνα κατέδειξε αρκετά πλεονεκτήματα των νέων πηγών ενέργειας για τον τρόπο αντιμετώπισης των ιστών. Κρίνεται αναγκαία όμως η διεξαγωγή περεταίρω ερευνών, προκειμένου να μελετηθεί μεγαλύτερος αριθμός ασθενών και να αξιολογηθούν οι νέες μορφές ενέργειας, τόσο μόνες τους καθ’ όλη τη διαδικασία της τροποποιημένης ριζικής μαστεκτομής, όσο και σε περιπτώσεις όπου η χειρουργική διαδικασία θα χωρισθεί σε δύο φάσεις, χρησιμοποιώντας διαφορετική πηγή ενέργειας για την αφαίρεση μαστού και άλλη για τον μασχαλιαίο λεμφαδενικό καθαρισμό.