Study of complex systems with tools of network theory
Authors: Σπυρόπουλος Αλέξανδρος 
Published: May 2024

Στὴν παρούσα διατριβὴ μὲ τίτλο «Μελέτη Πολυπόκων Συστημάτων μὲ τὰ Ἐργαλεῖα τῆς Θεωρίας Δικτύων: Ἐφαρμογὴ στὴν Ἀνάλυση Δικτύων Τρομοκρατικῶν Ὀργανώσεων», τὰ δίκτυα τρομοκρατικῶν ὀργανώσεων μελετῶνται μέσῳ τῆς ἐφαρμογῆς μαθηματικῶν ἐργαλείων καὶ τῆς θεωρίας δικτύων. Ἡ μελέτη αὕτη ἀναλύει τέσσερα κρίσιμα ἐρωτήματα: (Ἐ1) τὴν ἐφαρμογὴ ἐργαλείων θεωρίας δικτύων γιὰ τὴν ἀναγνώριση διαφορετικῶν ῥόλων ἐντὸς τῶν τρομοκρατικῶν ὀργανώσεων, (Ἐ2) τὴ σχέση μεταξὺ αὐτῶν τῶν ῥόλων καὶ τῆς ἀναπτύξεως τρομοκρατικῶν δραστηριοτήτων, (Ἐ3) τὴν ἀναγνώριση δεικτῶν ποὺ σηματοδοτοῦν πρώϊμες προειδοποιήσεις γιὰ ἐπικείμενες τρομοκρατικὲς ἐνεργείας, καὶ τέλος, (Ἐ4) τὴν διαμόρφωση στρατηγικῶν γιὰ τὴ διάσπαση τρομοκρατικῶν δικτύων πρὶν ἀπὸ τὴ δράση τους. Χρησιμοποιόντας δεδομένα ἀπὸ τέσσερις πραγματικὰς τρομοκρατικὰς ὀργανώσεις (φυσικὲς ἀλληλεπιδράσεις πρόσωπο με πρόσωπο), ἡ διατριβὴ ἀποκαλύπτει διακριτοῦς ῥόλους μελῶν μέσῳ τῶν τιμῶν ἐπιλεγμένων κεντρικοτήτων (βαθμοῦ, ἐνδιάμεσης καὶ συντελεστοῦ συσταδοποίησης). Βρέθηκε ὅτι ἡ ἐμφάνιση αὐτῶν τῶν ῥόλων συνδέεται μὲ τὴν ἐκτέλεση τρομοκρατικῶν ἐπιθέσεων, ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὴν παρακολούθηση διακυμάνσεων σὲ καθολικοὺς δείκτες ὅπως οἱ κεντρικότητα βαθμοῦ, ἐνδιάμεσης καὶ συντελεστοῦ συσταδοποίησης, πυκνότητα, ἰδιότητες μικροῦ κόσμου, ἐντροπίες τῶν κεντρικοτήτων, καθὼς καὶ οἱ μέσοι ὅροι καὶ οἱ τυπικὲς ἀποκλίσεις τῶν κεντρικοτήτων. Ἡ μελέτη ἀναλύει ἐπίσης πρώϊμα σημάδια ἐπικείμενων τρομοκρατικῶν πράξεων μέσω τοῦ ἐξελικτικοῦ μοτίβου τῶν τιμῶν τῶν ἐντροπιῶν τῶν ἐπιλεγμένων κεντρικοτήτων καὶ τῆς ἐνδιάμεσης κεντρικότητας. Τὰ ἀποτελέσματα αὐτὰ ἔχουν ἐπιβεβαιωθεῖ σὲ ὅλα τὰ τέσσερα τρομοκρατικὰ δίκτυα καὶ προσφέρουν πολύτιμη βοήθεια στὶς ἀρχὲς ἐπιβολῆς τοῦ νόμου γιὰ τὴν ταυτοποίηση τῶν ῥόλων τῶν μελῶν τῶν τρομοκρατικῶν ὀργανώσεων καὶ τὴν πρόληψη ἐπικείμενων τρομοκρατικῶν ἐπιθέσεων. Ἡ διατριβὴ ἐξετάζει ἐπίσης διάφορες στρατηγικὰς ἀφαίρεσης κόμβων, ἀξιολογῶντας τὴν ἐπίδραση κάθε στρατηγικῆς μὲ βάση τὴν 'Διαλειτουργικότητα', ὀριζομένη ἀπὸ τὸ μέγεθος τῆς γιγάντιας συνιστώσας. Ἡ ἀνάλυση ἀποκαλύπτει ὅτι ἡ ἀφαίρεση κόμβων μὲ βάση τὴν ὑψηλὴ ἐπαναυπολογισμένη ἐνδιάμεση κεντρικότητα εἶναι ἡ πιο καταστροφικὴ. Αὕτη ἡ διορατικότητα μπορεῖ νὰ βοηθήσει τὶς ἀρχὲς ἐπιβολῆς τοῦ νόμου νὰ ἀναπτύξουν πιο ἀποτελεσματικὲς στρατηγικὲς παρέμβασης γιὰ τὴν πρόληψη ἐπικείμενων τρομοκρατικῶν ἐπιθέσεων σὲ πρώϊμο στάδιο. Συνολικῶς, αὕτη ἡ διατριβὴ προσφέρει σημαντικὰς προσεγγίσεις καὶ πρακτικὲς ἐφαρμογὲς γιὰ τὶς ἀρχὲς ἐπιβολῆς τοῦ νόμου, παρέχοντας μία ἰσχυρὴ βάση γιὰ περαιτέρῳ ἔρευναν στον τομέα τῆς ἀνάλυσης τῶν τρομοκρατικῶν δικτύων χρησιμοποιώντας τὴν θεωρίαν δικτύων καὶ μαθηματικὰ ἐργαλεῖα. Ἡ μελέτη αὕτη ἀποτελεῖ ἕνα βῆμα πρὸς τὴν ἐμβάθυνση τῆς κατανόησης τῆς δομῆς καὶ λειτουργίας τῶν τρομοκρατικῶν δικτύων, καθὼς καὶ πρὸς τὴν ἀνάπτυξη πιο ἀποτελεσματικῶν μεθόδων γιὰ τὴν πρόληψη καὶ τὴν καταπολέμηση τοῦ τρομοκρατικοῦ φαινομένου.Τὰ ευρήματα τῆς διατριβῆς διαδόθηκαν ἐκτενῶς στὴν διεθνῆ ἐπιστημονικὴ κοινότητα μέσῳ ἐννέα σημαντικῶν δημοσιεύσεων. Αὐτὲς παρουσιάσθηκαν σὲ διεθνῶς ἀναγνωρισμένα ἐπιστημονικὰ περιοδικά, τὰ ὁποῖα εἶναι καταχωρημένα στὸ Scopus καὶ ὑποβλήθηκαν σὲ αὐστηρὴν κριτικὴ ἀξιολόγηση. Ἐπιπλέον, παρουσιάσθηκαν σὲ διάφορα διεθνῆ καὶ ἐθνικὰ ἐπιστημονικὰ συνέδρια, ὑποβληθέντα ἐπίσης σὲ κριτικὴ ἀξιολόγηση, μὲ τὰ πρακτικὰ τους νὰ δημοσιεύονται στὴ συνέχεια. Μία πλήρης ἀναλυτικὴ παρουσίαση αὐτῶν τῶν ἐννέα δημοσιεύσεων παρουσιάζεται στὸ Παράρτημα Β, μὲ τίτλο «Δημοσιεύσεις σὲ Ἐπιστημονικὰ Περιοδικά, Διεθνῆ καὶ Ἐθνικὰ Συνέδρια μὲ Κριτικὴ Ἀξιολόγηση», τὸ ὁποῖον βρίσκεται στὴν σελίδα 149.