Η επίδραση των μεθόδων αιμοκάθαρσης (κλασσική αιμοκάθαρση και αιμοδιήθηση) στην αποκατάσταση των ασθενών με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια
Authors: Μουρβάτη Ευθυμία 
Published: August 2021

Η Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια (ΧΝΑ) αποτελεί ένα κλινικό σύνδρομο το οποίο ενώ στα αρχικά στάδια αντιμετωπίζεται συντηρητικά, στο τελικό στάδιο (GFR < 5 ml/min) είναι απαραίτητη η υποκατάσταση της νεφρικής λειτουργίας με τεχνητά μέσα. Ωστόσο, τα κλινικά προβλήματα των ασθενών εξακολουθούν να υφίστανται, διότι με την αιμοκάθαρση δεν επιτυγχάνεται η απομάκρυνση των μεταβολικών προϊόντων στον ίδιο βαθμό με την αποβολή από τους υγιείς νεφρούς, ενώ είναι ανέφικτη η αντικατάσταση της ενδοκρινικής και μεταβολικής λειτουργίας των νεφρών με τα τεχνητά μέσα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την εμφάνιση των επιπλοκών της αιμοκάθαρσης οι οποίες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη φυσική και ψυχική αποκατάσταση των ασθενών. Η πολυνευροπάθεια, η νεφρική οστεοδυστροφία, η μυοκαρδιοπάθεια και η ψυχολογική επιβάρυνσηαποτελούν τις κύριες επιπλοκές της μακροχρόνιας υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας. Η αιμοκάθαρση παραμένει και σήμερα, η επικρατέστερη μέθοδος αντιμετώπισης του τελικού σταδίου της ΧΝΑ. Η τεχνολογική εξέλιξη οδήγησε στη διαμόρφωση διαφόρων μεθόδων και τεχνικών με απώτερο σκοπό την καλύτερη αντιμετώπιση των ασθενών. Οι μέθοδοι οι οποίες έχουν αναπτυχθεί μέχρι σήμερα είναι: ■ Η κλασσική αιμοκάθαρση ■ Η κλασσική αιμοδιήθηση ■ Οι συνδυασμοί της κλασσικής αιμοκάθαρσης και αιμοδιήθησης ■ Οι παραλλαγές της κλασσικής αιμοκάθαρσης. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνηθεί η επίδραση δύο διαφορετικών μεθόδων αιμοκάθαρσης στην εμφάνιση ή/και τη βαρύτητα αυτών των επιπλοκών, καθώς η παρουσία τους σχετίζεται με τηνπληρέστερη επανένταξη των ασθενών με νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου στο κοινωνικό σύνολο. Η μελέτη περιελάμβανε δεκαεπτά ασθενείς σε πρόγραμμα χρόνιας εξωνεφρικής κάθαρσης, μέσης ηλικίας 49 ± 11 ετών και μέσης διάρκειας στην αιμοκάθαρση 57,8 ± 53,9 μήνες. Οι ασθενείς ανάλογα με το είδος της αιμοκάθαρσης χωρίσθηκαν σε δύο ομάδες: (a) στην ομάδα A με εννέα ασθενείς υπό κλασσική αιμοκάθαρση, μέσης ηλικίας 44,2 ± 12,53 ετών και μέσης διάρκειας στην αιμοκάθαρση 18,67 ± 4,33 μηνών. (Β) στην ομάδα Β, με οκτώ ασθενείς υπό αιμοδιήθηση, μέσης ηλικίας 55,25 ± 5,23 ετών και μέσης διάρκειας στην αιμοδιήθηση 24 ± Ί,65 μηνών. Οι ασθενείς υποβλήθηκαν τρεις φορές, με μεσοδιαστήματα δώδεκα μηνών στους ακόλουθους ελέγχους: 1. Ηλεκτροφυσιολογικό έλεγχο, για την εκτίμηση της πολυνευροπάθειας. Ο έλεγχος περιελάμβανε την καταγραφή φλοιϊκών σωματοαισθητικών προκλητών δυναμικών, μετά από ερεθισμό περιφερικά του μέσου και περονιαίου νεύρου και την λήψη ηλεκτρονευρογραφήματος. Έγιναν μετρήσεις του τελικού λανθάνοντα χρόνο (TAX) των αισθητικών ινών του μέσου, ωλένιου και γαστροκνημιαίου νεύρου, καθώς επίσης του τελικού λανθάνοντα χρόνου (TAX) και της περιφερικής ταχύτητας αγωγής των κινητικών ινών του μέσου και περονιαίου νεύρου. 2. Μέτρηση της οστικής πυκνότητας της οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης (ΟΜΣΣ) με την τεχνική της διπλής φωτονιακής δέσμηςακτινών X (Dual Energy X -Ray Absorptiometry - DEXA). 3. Υπερηχογραφικό έλεγχο της καρδιάς για την εκτίμηση της καρδιακής λειτουργίας 4. Εκτίμηση της ποιότητας ζωής και της ψυχολογικής κατάστασης των ασθενών με ειδικά ερωτηματολόγια - κλίμακες (Health Questionnaire, Nottingham - Health Profile, Hamilton, Standardized Psychiatric Index). Οι μετρήσεις της μελέτης, έδειξαν ότι:AJ οι ασθενείς της ομάδας A (κλασσική αιμοκάθαρση) παρουσίασαν: ■ Σημαντική μείωση της οστικής πυκνότητας της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης ■ Σημαντική αύξηση της μάζας και του δείκτη της μάζας της αριστεράς κοιλίας, του μεσοκοιλιακού διαφράγματος της καρδιάς, του οπισθίου τοιχώματος της αριστερός κοιλίας, καθώς επίσης επιδείνωση της διαστολικής λειτουργίας.■ Επιδείνωση της κινητικής και αισθητικής αγωγιμότητας των άνω και κάτω άκρων. ■ Επιδείνωση του δείκτη της συναισθηματικής κατάστασης και των υπολοίπων δεικτών, τόσο της υποκειμενικής, όσο και της αντικειμενικής εκτίμησης της ποιότητας ζωής. Β/ αντίθετα, οι ασθενείς της ομάδας Β (αιμοδιήθηση) εμφάνισαν: ■ Βελτίωση της οστικής πυκνότητας της Ο.Μ.Σ.Σ. ■ Σταθερότητα ως προς την λειτουργικότητα και την μορφολογία της καρδιάς. ■ Βελτίωση της κινητικής και αισθητικής αγωγιμότητας των άνω και κάτω άκρων. ■ Μη σημαντική μεταβολή της ψυχολογικής κατάστασης και της ποιότητας ζωής των ασθενών. Από την ανάλυση των παραπάνω αποτελεσμάτων συμπεραίνεται ότι η αιμοδιήθηση επιδρά ευνοϊκά στον οστικό μεταβολισμό, στη σταθερότητα του καρδιαγγειακού συστήματος, στη λειτουργία του περιφερικού νευρικού συστήματος και στην ποιότητα ζωής των αιμοκαθαιρόμενων ασθενών. Η τελευταία έχει ιδιαίτερη σημασία εφόσονμε τη χρόνια περιοδική αιμοκάθαρση, φαίνεται εφικτός ο επιθυμητός συνδυασμός της συμπτωματικής οργανικής βελτίωσης με το ψυχολογικό και κοινωνικό «καλώς έχειν» του ασθενούς.