Predicting the impact of groups of interest on the Greek economy using soft computing
Authors: Παπαδάκης Χαράλαμπος 
Published: February 2023

Η παρούσα διδακτορική διατριβή μελετά την επίδραση των ομάδων συμφερόντων στην ελληνική οικονομία, χρησιμοποιώντας την εύκαμπτη πληροφορική. Ο πρώτος κύριος στόχος της, είναι να επισημανθούν οι οικονομικές μεταβλητές που είναι κατάλληλες για την περιγραφή της δράσης των ομάδων συμφερόντων όσον αφορά την Ελλάδα. Οι επιπτώσεις των ομάδων συμφερόντων είναι το μακροσκοπικό αποτέλεσμα των αλληλοεπιδράσεων πολλών παραγόντων που δρουν σε μικροσκοπικό επίπεδο και με την βοήθεια μοντέλων από την επιστήμη της Φυσικής μπορούν να διερευνηθούν και να αναλυθούν. Ο δεύτερος κύριος στόχος της διατριβής είναι η εφαρμογή ενός σύγχρονου μοντέλου πρόβλεψης, το οποίο χρησιμοποιώντας μεταβλητές εισόδου και εξόδου θα μπορεί να κάνει μια αξιόπιστη πρόβλεψη των τιμών των μεταβλητών εξόδου.Υπάρχουν σημαντικές αναφορές και ενδείξεις στη σύγχρονη βιβλιογραφία για τη δράση ομάδων ειδικών συμφερόντων στην Ελλάδα κυρίως μετά την πτώση της διδακτορίας το 1974. Με βάση τη θεωρία του Olson όπως περιγράφεται στο βιβλίο του «Η Άνοδος και Πτώση των Εθνών» (1982), έχουν αναπτυχθεί αναλυτικά οι επιπτώσεις της δράσης των ομάδων ειδικού ενδιαφέροντος σε μια χώρα, όμως η παρούσα μελέτη εστιάζει στην επίδραση των ομάδων συμφερόντων στον οικονομικό τομέα. Με μια ενδελεχή βιβλιογραφική έρευνα καταγράφονται όλες οι μεταβλητές που έχουν χρησιμοποιηθεί στην έρευνα για τον διεθνή αντίκτυπο των ομάδων συμφερόντων. Έχοντας συγκεντρώσει τα δεδομένα που αφορούν την Ελλάδα έγινε η απαραίτητη κανονικοποίηση των δεδομένων όπου χρειαζόταν και στη συνέχεια ολοκληρώθηκε το πρώτο βήμα που ήταν ο έλεγχος συσχέτισης των μεταβλητών.Ακολουθήθηκε η μεθοδολογία της Ανάλυσης Κυρίων Συνιστωσών προκειμένου να προκύψουν οι λιγότερες δυνατές μεταβλητές για τη μελέτη σχετικά με τον οικονομικό αντίκτυπο των ομάδων συμφερόντων. Οι μεταβλητές που προέκυψαν είναι ο ρυθμός αύξησης του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος και η Τελική Καταναλωτική Δαπάνη ως μεταβλητές εισόδου, και η Εργατική Παραγωγικότητα ως μεταβλητή εξόδου. Μετά την επιλογή των κατάλληλων μεταβλητών εισόδου και εξόδου επιλέχθηκε ως το καταλληλότερο μοντέλο πρόβλεψης εύκαμπτης πληροφορικής, το προσαρμοστικό νευρο-ασαφές σύστημα (Adaptive Neural Fuzzy Inference System, ANFIS), προκειμένου να προβλεφθεί ο αντίκτυπος των ομάδων ειδικών συμφερόντων στην ελληνική οικονομία.Το ANFIS είναι ένα υβριδικό μοντέλο που συνδυάζει τα πλεονεκτήματα των νευρωνικών δικτύων και της ασαφούς λογικής. Η ασαφής λογική είναι μία προηγμένη θεωρία η οποία αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα των σύγχρονων μοντέλων της τεχνητής νοημοσύνης. Η ασαφής λογική βασιζόμενη στη θεωρία των ασαφών συνόλων δίνει σημαντικές λύσεις σε προβλήματα αβεβαιότητας όπως εμφανίζονται σε μοντέλα προβλέψεων σύνθετων οικονομικών φαινομένων, χρησιμοποιώντας μοντέλα φιλτραρίσματος, μοντέλα εκπαίδευσης, στοχαστικά στοιχεία και στοιχεία μη γραμμικής δυναμικής όπως έχουν αναπτυχθεί από την επιστήμη της Φυσικής. Δοκιμάζοντας όλες τις διαφορετικές πιθανές διαμορφώσεις του μοντέλου ANFIS, χρησιμοποιώντας πολλές διαφορετικές συναρτήσεις συμπερασμού, το μέγεθος του βήματος, τον αριθμό των κανόνων ασαφούς λογικής, καταγράφηκαν όλα τα αποτελέσματα που προέκυψαν. Για κάθε αποτέλεσμα, έγινε η απαιτούμενη αξιολόγηση, η οποία έχει ως βασικό κριτήριο τα χαμηλά αριθμητικά λάθη του μοντέλου. Τα βέλτιστα αποτελέσματα που προέκυψαν από το μοντέλο πρόβλεψης ANFIS παρουσιάζονται αναλυτικά μαζί με τους κανόνες της ασαφούς λογικής και τα αντίστοιχα διαγράμματα. Τα διαγράμματα πρόβλεψης της μεταβλητής παραγωγής του μοντέλου ANFIS είναι άκρως ικανοποιητικά και σε συνδυασμό με τα χαμηλά αριθμητικά σφάλματα αξιολόγησης επιβεβαιώνουν αξιόπιστα την επίδραση των ομάδων συμφερόντων στην ελληνική οικονομία.