Μελέτη και βιολογική αξιολόγηση ραδιοεπισημασμένων πεπτιδικών παραγώγων μπομπεσίνης
Authors: Γουρνή Ελένη 
Published: January 2014

Η μπομπεσίνη (BN) είναι ένα δεκατετραπεπτίδιο που παρουσιάζει μεγάλη συγγένεια και εξειδίκευση για τους υποδοχείς του πεπτιδίου απελευθέρωσης της γαστρίνης (GRP). Υποδοχείς ειδικοί για την μπομπεσίνη εκφράζονται σε πολλούς ανθρώπινους καρκινικούς όγκους, όπως για παράδειγμα σε καρκίνο του προστάτη, του παχέος εντέρου, του μαστού, των πνευμόνων, καθώς και σε καρκίνο του παγκρέατος. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη δυο νέων πεπτιδικών παραγώγων της μπομπεσίνης επισημασμένων με 99mTc. Η αμινοξική αλληλουχία των νέων αυτών πεπτιδικών παραγώγων είναι: Gly-Gly-Cys-Aca-BN[2-14], (BN1.1) και Gly-Gly-Cys-Aca-BN[7-14] (BN1.1p), όπου Aca: το 6-άμινο εξανονοϊκο οξύ. Το πυρογλουταμικό οξύ στο μόριο της μπομπεσίνης έχει αντικατασταθεί και στις δυο περιπτώσεις από την αλληλουχία αμινοξέων Gly-Gly-Cys-Aca, η οποία διαθέτει κατάλληλα άτομα δότες για την σύμπλεξη με ραδιομέταλλα. Η σύνθεση των νέων πεπτιδικών παραγώγων πραγματοποιήθηκε σε στερεά φάση (SPPS) και ο καθαρισμός-χαρακτηρισμός τους έγινε με αναλυτικές μεθόδους. Ο σχηματισμός των συμπλόκων 185/187Re-BN-1.1 και 185/187Re-BN-1.1p έγινε μέσω του προδρόμου συμπλόκου γλυκονικό-ρήνιο και ο χαρακτηρισμός του πραγματοποιήθηκε με αναλυτικές μεθόδους. Η επισήμανση τους με 99mTc έγινε μέσω του προδρόμου συμπλόκου γλυκονικό-99mTc και οδήγησε στο σχηματισμό ενός μόνο επισημασμένου παραγώγου, σε κάθε περίπτωση, με ποσοστό επισήμανσης >98%. Η σταθερότητα των επισημασμένων προϊόντων εξετάσθηκε με την πάροδο του χρόνου, καθώς και σε παρουσία ανθρώπινου πλάσματος. Μεταβολικές μελέτες πραγματοποιήθηκαν σε ομογενοποίημα νεφρών και ήπατος. Τα 99mTc-BN1.1 και 99mTc-BN1.1p είναι πρακτικά σταθερά με τον χρόνο, καθώς και σε παρουσία ανθρώπινου πλάσματος, ενώ αποικοδομούνται ταχύτατα σε ομογενοποίημα νεφρών και ήπατος. Υπολογίστηκαν οι τιμές IC50 των νέων πεπτιδίων, καθώς και των συμπλόκων τους με 185/187Re, συγκριτικά με την Tyr4-BN. Τόσο τα πεπτίδια όσο και τα σύμπλοκά τους με 185/187Re παρουσιάζουν μεγάλη συγγένεια για τους υποδοχείς της μπομπεσίνης. Πραγματοποιήθηκαν μελέτες εσωτερικοποίησης και ελευθέρωσης του 99mTc, χρησιμοποιώντας την καρκινική σειρά PC-3, στους 37 0C. Ο βαθμός εσωτερικοποίησης των επισημασμένων πεπτιδίων στα καρκινικά κύτταρα εξαρτάται από τον χρόνο. Παρόλο που τα επισημασμένα πεπτίδια εσωτερικοποιούνται σε μεγάλο ποσοστό δεν παρατηρείται διατήρηση της ραδιενέργειας μέσα στα καρκινικά κύτταρα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Μελέτες βιοκατανομής των επισημασμένων πεπτιδίων πραγματοποιήθηκαν σε φυσιολογικά πειραματόζωα και παθολογικά πρότυπα καρκίνου του προστάτη. Σημαντικό ποσοστό πρόσληψης της ραδιενέργειας παρατηρείται στο πάγκρεας των φυσιολογικών πειραματόζωων. Πειράματα ταυτόχρονης χορήγησης φυσικής μπομπεσίνης και 99mTc-BN1.1 και 99mTc-BN1.1p επιβεβαίωσαν την εξειδίκευση των ραδιοπεπτιδίων για τους υποδοχείς του GRP. Η αποβολή έγινε κυρίως από το ουροποιητικό σύστημα για το 99mTc-BN1.1, ενώ από το ηπατοχολοκό στην περίπτωση του 99mTc-BN1.1p. Ικανοποιητικές απεικονίσεις των όγκων λήφθηκαν και στις δυο περιπτώσεις των επισημασμένων πεπτιδίων. Τα παραπάνω αρχικά αποτελέσματα δείχνουν ότι τα δυο αυτά νέα παράγωγα της μπομπεσίνης είναι πολλά υποσχόμενα ως διαγνωστικά ραδιοφάρμακα.