bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Ubezpieczenie ryzyk budowlanych
Authors: Piątkowski Patryk
Published: September 2024

W opracowaniu dokonano analizy ubezpieczenia ryzyk budowlanych. W artykule podjęto próbę scharakteryzowania umowy ubezpieczenia ryzyk budowalnych poprzez opisanie ubezpieczonych podmiotów, przedmiotu ubezpieczenia oraz zakresu ubezpieczenia ryzyk budowalnych. Na samym początku wskazano na otwarty katalog ubezpieczonych podmiotów – m.in. inwestora, głównego wykonawcę, podwykonawców oraz projektantów. Umowę ubezpieczenia opisano również przez pryzmat przedmiotu ubezpieczenia na podstawie ogólnych warunków ubezpieczenia wybranych ubezpieczycieli, z zaprezentowaniem podziału na możliwe części ubezpieczenia – tj. Sekcję I (ubezpieczenie mienia w budowie), Sekcję II (odpowiedzialność deliktowa za szkody wyrządzone w związku z prowadzeniem prac budowalnych) oraz najrzadziej występującą – Sekcję III (ubezpieczenia spodziewanego zysku przez inwestora wskutek opóźnienia powstałego wskutek szkody majątkowej). W artykule dokonano również opisu zakresu ubezpieczenia ryzyk budowlanych konstruowanego za pomocą specjalnych klauzul monachijskich, będących przedmiotem praktyki ubezpieczeniowej od kilkudziesięciu lat. Podzielono te klauzule w formie tabeli na klauzule zawężające zakres ochrony ubezpieczeniowej oraz klauzule rozszerzające ochronę ubezpieczeniową w ramach tegoż ubezpieczenia. Wskazano również na prawidłowo wyznaczony okres ubezpieczenia oraz sumy ubezpieczenia i sumy gwarancyjne wyznaczające górną granicę akcesoryjnej odpowiedzialności ubezpieczyciela. Wyrażono przy tym stanowisko o niezwykle istotnej roli jaką pełni umowa ubezpieczenia ryzyk budowlanych w procesie inwestycyjnym stanowiąc  realne zabezpieczenie interesów majątkowych podmiotów procesu inwestycyjnego oraz formę transferu finansowego możliwych powstałych szkód na lepiej wypłacalnego dłużnika – ubezpieczyciela. Celem artykułu jest analiza umowy ubezpieczenia ryzyk budowalnych - jej podmiotów, przedmiotu, zakresu ubezpieczenia kształtowanego w głównej mierze przez klauzule monachijskie oraz sumy ubezpieczenia i sumy gwarancyjnej stanowiących górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela. Dodatkowo, wartym wskazania jest na drugi cel niniejszego opracowania, jakim jest stwierdzenie, że warunki ubezpieczenia oferowane przez zakłady ubezpieczeń w podstawowym zakresie (bez uwzględnienia rozszerzeń ochrony ubezpieczeniowej z klauzul monachijskich) nie pokrywają często szerokiego wycinka ryzyka związanego z prowadzoną działalnością budowlaną, a która to stanowi istotny aspekt ryzyka działalności budowlanej. Powyższa teza została potwierdzona przykładowymi zdarzeniami szkodowymi, które nie zostałyby pokryte ochroną ubezpieczeniową przez ubezpieczyciela, bez wcześniejszego zawarcia dodatkowych klauzul rozszerzających.
Wpływ fałszywego oskarżenia na treść stosunku służbowego funkcjonariusza Policji
Authors: Grabowska Joanna
Published: September 2024

Celem pracy jest zweryfikowanie hipotezy, że  fałszywe oskarżenie funkcjonariusza Policji ma znaczący negatywny wpływ na treść jego stosunku służbowego. Stosunek służbowy, w ramach którego funkcjonariusz Policji wykonuje powierzone mu przez państwo czynności, jest stosunkiem administracyjnoprawnym. Wykonywanie czynności służbowych, wynikających z treści stosunku administracyjnoprawnego łączącego policjanta z państwem,  jest obowiązkiem każdego funkcjonariusza. W niniejszej publikacji analizie poddano znamiona przestępstwa fałszywego oskarżenia policjanta oraz możliwe skutki tego przestępstwa względem praw i obowiązków stron stosunku służbowego. Przeprowadzona analiza pozwoliła na potwierdzenie postawionej na wstępie hipotezy badawczej. Fałszywe oskarżenie policjanta może doprowadzić do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz zawieszenia go w czynnościach służbowych, co związane jest z dalszymi możliwymi i dolegliwymi dla funkcjonariusza konsekwencjami, w szczególności o charakterze finansowym. Na skutek fałszywego oskarżenia może dojść nawet do zwolnienia policjanta ze służby w Policji, chociażby ze względu na jej ważny interes.
Nadużycie prawa – element modelu prawnego nieruchomości w ochronie środowiska
Authors: Czech Ewa Katarzyna
Published: September 2024

Model prawny nieruchomości w ochronie środowiska powinien być tworzony z uwzględnieniem tych jego elementów, które wpływają na jego prawidłowość, a poprzez to na wyniki badań, w których model ten jest lub będzie wykorzystywany. Z uwagi na to konieczne jest wprowadzenie w jego ramy nadużycia prawa w ochronie nieruchomości widzianej jako element środowiska. Wykazanie tej potrzeby i zobrazowanie wskazywanego nadużycia prawa stało się celem poniższych rozważań. Model ten bowiem wymaga  ciągłej weryfikacji odpowiadającej zmianom norm prawa i ewolucji zachowań podmiotów prawa.
Crime victims’ rights in Bulgaria. Are we continuing to stay beyond time?
Authors: Chankova Dobrinka
Published: September 2024

This study delves into the latest development of crime victims’ related policies and practices in Bulgaria and the protection of victims’ rights. The purpose of the article is to identify and analyse the newest achievements and to scrutinise the relevant operative legislation, commenting on both the strongand the weak points of its implementation. The central thesis is that the pro-tection of victims of crime on a national scale, although improving in the regulations, especially in recent times and for some types of victims, still lagsbehind the development of public relations, the protection provided by other countries, and in terms of transposition of the relevant European Union direc-tives, the EU Strategy on Victims’ Rights and Council of Europe acts. Theconclusions are that along with the progress in the recognition and further settlement of victims’ rights, the system ensuring victims’ participation incriminal proceedings and their support shows several imperfections that should be addressed immediately. The current legal framework should be carefully examined in light of European and global standards. The urgency of introducing restorative justice is underscored as an indisputable instrumentin favour of the victims.
Indywidualne oraz generalne aspekty prawa łaski w Polsce Ludowej w latach 1944–1956
Authors: Sobiech Jan
Published: September 2024

Instytucja prawa łaski stanowi istotny przejaw ingerencji władzy wykonawczej lub ustawodawczej w funkcjonowanie władzy sądowniczej, przede wszystkim w postaci korygowania jej orzeczeń sądowych. W zależności od rodzaju reżimu i systemu politycznego stopień tej ingerencji jest zróżnicowany. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie specyfiki funkcjonowania i stosowania prawa łaski w Polsce Ludowej doby stalinizmu (1944-1956). Zagadnienie to obejmuje bowiem zarówno kwestie dotyczące formalno-dogmatycznych aspektów ustrojowych i prawnokarnych łaski w ujęciu indywidualnym oraz generalnym, jak i przejawy ich stosowania przez władze komunistyczne. Zadaniem artykułu jest także przedstawienie rzeczywistego celu stosowania prawa łaski w tym okresie i zastanowienie się, czy instytucja ta miała głównie charakter prawno-karny, czy polityczny. Artykuł podzielony został na trzy zasadnicze części: prawo łaski w latach 1944–1952, prawo łaski na gruncie Konstytucji PRL z 1952 r. oraz procedura ułaskawieniowa na podstawie znowelizowanego k.p.k. z 1928 r. Poza rozważaniami teoretycznoprawnymi ukazane są praktyczne przejawy stosowania prawa łaski, a także istotne poglądy orzecznictwa i doktryny – zarówno na kwestie prawnokarne, jak i ustrojowe. W artykule przedstawiono i przeanalizowano najważniejsze akty prawne tamtej epoki dotyczące omawianej instytucji, a mianowicie: Mała Konstytucja z 1947 r., Konstytucja PRL z 1952 r., a także wielokrotnie nowelizowany kodeks postępowania karnego z 1928 r. Wzmiankowane zostają także kwestie dotyczące założeń, jak i funkcji aktów amnestyjnych, z których szerzej omówione zostają dwa najważniejsze: z 1945 r. i 1947 r.
Zakaz przesłuchania adwokata jako świadka w postępowaniu karnym – zarys problematyki
Authors: Wyrębski Jarosław
Published: September 2024

W polskim procesie karnym obowiązuje bezwzględny i względny zakaz dowodowy przesłuchania adwokata w charakterze świadka. Odpowiada temu wprowadzony przez ustawodawcę do postępowania karnego podział na tajemnicę obrończa i adwokacką. Powyższe założenie do chwili obecnej stanowi źródło sporu, w którym przedstawiciele samorządu adwokackiego opowiadają się za bezwzględnym i nieograniczonym charakterem tajemnicy adwokackiej. Stanowisko to ma swoje odzwierciedlenie zarówno w treści przepisów ustawy ustrojowej samorządu adwokackiego jak i Kodeksu Etyki Adwokackiej. Celem niniejszego artykułu jest odpowiedź na pytanie o trafność przyjętych regulacji w tym zakresie w ustawie karnoprocesowej. Mając na uwadze obowiązujący dualizm tajemnicy adwokackiej w przepisach procedury karnej, który jest sprzeczny z art. 6 ustawy - Prawo o adwokaturze oraz zbyt ogólne i nieprecyzyjne przesłanki merytoryczne podjęcia przez sąd decyzji procesowej o zwolnieniu adwokata z tajemnicy adwokackiej, a także procedurę pozbawioną mechanizmów należytej weryfikacji, trzeba dokonać konstatacji, że aktualne przepisy procedury karnej nie zapewniają niezbędnych gwarancji ochrony obowiązku zachowania przez adwokata zawodowej dyskrecji i wymagają pilnych zmian.
Zagadnienia intertemporalne na tle nowych rozporządzeń o wynagrodzeniach biegłych w procedurach karnej i cywilnej
Authors: Guzik-Makaruk Ewa M. , Kaszubski Michał P. , Wiszowaty Wojciech
Published: September 2024

Celem i treścią opracowania jest ocena możliwych skutków intertemporalnych dwóch rozporządzeń regulujących rozliczenia z biegłymi w obu podstawowych procedurach – karnej i cywilnej. Niezależnie od pozytywnej oceny samego faktu podjęcia działalności legislacyjnej przez prawodawcę resortowego i uregulowania kwestii niezwykle istotnych dla samych biegłych po długim okresie bezczynności, to jednak postanowienia intertemporalne obu rozporządzeń wymagają krytycznego spojrzenia z uwagi na możliwe poważne skutki dla budżetów podmiotów zasięgających opinii biegłych. Autorzy stwierdzają brak spójności i możliwe różnice interpretacyjne, które muszą być rozwiązane przez praktykę stosowania prawa, a być może niezbędne jest działanie prawodawcy. Pominięto natomiast w całości ocenę pozostałych uregulowań rozporządzeń, które zasługują na odrębną i obszerną analizę.
Pozycja procesowa organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie czasowego odebrania zwierzęcia
Authors: Rotkiewicz-Szarnowska Agnieszka
Published: September 2024

Głównym celem artykułu jest omówienie pozycji procesowej organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt w postępowaniu administracyjnym uregulowanym w art. 7 ustawy o ochronie zwierząt. Powyższe zagadnienie było przedmiotem rozbieżności interpretacyjnych zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych. W szczególności  rozważania odnosiły się do kwestii posiadania przez organizację społeczną interesu prawnego lub obowiązku o którym można orzec na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. W niniejszej pracy dokonano analizy przepisów zawartych w ustawie o ochronie zwierząt, wyodrębnionego na tle art. 7 ust. 3 u.o.z. orzecznictwa sądowego oraz dokonano oceny wpływu tych rozwiązań na pozycję procesową organizacji społecznej jako strony lub podmiotu na prawach strony. Przeprowadzone badania w tym zakresie objęły również uchwałę NSA dotyczącą statusu prawnego organizacji społecznej oraz wpływu tej uchwały na pozycję procesową organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie interwencyjnego odebrania zwierzęcia.
The concept of liability for the degradation of the natural environment under Article 86 of the Constitution of the Republic of Poland
Authors: Rakoczy Bartosz
Published: September 2024

The concept of liability in environmental protection is addressed in the Constitutions in various ways if at all this issue is regulated in this type of act. The Polish constitutional legislator belongs to this group of constitutional legislators who have regulated the issues of legal liability in environmental protection in a direct manner. The constitutional legislator regulated this issue in Article 86 of the Constitution of the Republic of Poland. In the system of Polish Law, legal responsibility in environmental protection has been linked to the universal duty of everyone to care for the state of the environment. The Basic Law itself defines two designations of this responsibility. Firstly, it is personal responsibility for the effects caused by oneself. Secondly, it is responsible for the deterioration of the environment. Thus, it is indicated that it is a model of individualised liability, as well as liability that results from the deterioration of the state of the environment. However, some of the institutions of the Environmental Law related to liability do not stand the test of constitutionality. It is difficult to see the deterioration of the state of the environment in the breach of reporting and information obligations. This raises the questionof the constitutionality of legal liability for the breach of these obligations. Additionally, it should be pointed out that the deterioration of the state of theenvironment must be the result of a breach of the constitutional obligation to care for the state of the environment. Such a link results from the very construction of Article 86 of the Constitution of the Republic of Poland and the conjunction “and” used by the legislator. The model of the concept of respon-sibility in the protection of the environment in the Constitution of the Republic of Poland is a model linked  to a universal duty, and not, for example, to the duties of the State or public authorities. It constitutes a modern solution making everyone aware that contemporary problems of environmental protection do not concern only the State, and that their solution should be the common domain of all subjects of the law. It also strengthens everyone’s awareness of their environmental responsibilities.
Usługa „Jakość powietrza” w aplikacji mObywatel – uwagi z perspektywy prawno-środowiskowej
Authors: Skóra Agnieszka , Skóra Marcin
Published: September 2024

Celem opracowania jest analiza usługi „Jakość powietrza”, dostępnej od września 2023 r. w aplikacji mObywatel 2.0. Artykuł jest pierwszym w literaturze prawa i w literaturze chemicznej opracowaniem dotyczącym badanego zagadnienia. Opracowanie ma charakter interdyscyplinarny, uwzględniając zarówno aspekty prawne, jak i środowiskowe, co pozwala na szerokie przedstawienie istoty i praktycznej przydatności tej usługi. Aplikacje mobilne w administracji publicznej w Polsce są stosunkowo nowym zjawiskiem. Stąd też rozważania rozpoczynają uwagi na temat ogólnych kwestii związanych z aplikacjami mobilnymi wykorzystywanymi przez organy administracji publicznej do świadczenia usług online. Następnie przedstawiono kluczowe aspekty dotyczące aplikacji mObywatel, w tym zasady umieszczania w niej usług, krąg jej użytkowników oraz procedurę dodawania nowych usług. Tło to umożliwia realizację podstawowego celu pracy, jakim jest szczegółowa charakterystyka usługi „Jakość powietrza”, także w kontekście innych mobilnych aplikacji monitorujących zanieczyszczenie powietrza. Znaczenie tej problematyki jest istotne z kilku powodów, m.in. ze względu na rewolucyjny charakter aplikacji mobilnych jako narzędzi dostępu do usług publicznych oraz planowane wprowadzenie europejskiego portfela tożsamości cyfrowej, który ma usprawnić korzystanie z usług online w całej Unii Europejskiej. Ważnym aspektem jest też rosnące znaczenie ochrony klimatu i jakości powietrza. Redukcja pyłów zawieszonych, takich jak PM10 i PM2,5, jest kluczowa dla ograniczenia skutków globalnego ocieplenia oraz poprawy zdrowia ludzkiego i ekosystemów. Poprawa jakości powietrza wspiera adaptację społeczeństw i środowisk naturalnych do zmian klimatycznych.
Samorządy zawodowe jako wspólnota osób wykonujących ten sam zawód
Authors: Smarż Joanna
Published: September 2024

W demokratycznym państwie prawa samorządy zawodowe zrzeszające osoby wykonujące zawody zaufania publicznego odgrywają istotną rolę, stanowiąc wyraz decentralizacji administracji publicznej. Przepis art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, stanowiąc podstawę tworzenia samorządów zawodowych, przyznaje im dwa rodzaje zadań tj.: reprezentację osób wykonujących dany zawód zaufania publicznego oraz sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu, w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Pomimo że ratio legis tworzenia samorządów zawodowych jest piecza, czyli nadzór nad należytym wykonywaniem zawodu przez ich członków, należy pamiętać też o drugiej grupie zadań polegających na reprezentacji swoich członków wobec osób trzecich, w tym wobec władz publicznych. Celem artykułu jest analiza zadań związanych z reprezentacją przedstawicieli zawodu zaufania publicznego, które pomijane są niejednokrotnie w literaturze. Tymczasem funkcja ta potwierdza wspólnotowy charakter samorządu, jako społeczności osób wykonujących zawód zaufania publicznego.
Relacje między prawami człowieka a administracją publiczną – wybrane aspekty
Authors: Dąbrowska Anna
Published: September 2024

Celem artykułu jest zbadanie teoretycznych podstaw relacji między prawami człowieka a administracją publiczną oraz omówienie wybranych aspektów tej relacji. Punktem wyjścia czynionych rozważań jest założenie, że ochrona praw człowieka jest fundamentem demokratycznego państwa prawa, a administracja publiczna odgrywa w tych działaniach kluczową rolę poprzez tworzenie, wdrażanie i egzekwowanie przepisów prawa, zapewniając ich legalność i przejrzystość. Autorka omawia wpływ praw człowieka na politykę publiczną i konieczność zachowania zgodności przepisów z międzynarodowymi standardami. Podkreśla także znaczenie edukacji i kultury w promowaniu praw człowieka oraz rolę administracji w szkoleniu urzędników i budowaniu współpracy z organizacjami pozarządowymi. Zwraca uwagę na fakt, że kontrola administracyjna jest kluczowa w monitorowaniu przestrzegania praw człowieka, wskazuje również, że poszanowanie tych praw przez administrację publiczną jest priorytetem w procesie budowania zaufania społecznego, legitymacji demokratycznej oraz zrównoważonego rozwoju. Przestrzeganie praw człowieka przyczynia się do podwyższenia poziomu edukacji, zdrowia i dobrobytu obywateli oraz stabilności społecznej i gospodarczej.
Prawo do zdrowia. Analiza rozwiązań e-health w Polsce
Authors: Wrześniewska-Wal Iwona
Published: September 2024

Budowanie zrównoważonych i odpornych na kryzysy systemów ochrony zdrowia stanowi obecnie jeden z ważniejszych priorytetów polityki Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz Unii Europejskiej. Plany w tym zakresie obejmują zastosowanie systemów e-health wykorzystujących najnowocześniejsze technologie. Celem artykułu jest przedstawienie problematyki realizacji prawa do ochrony zdrowia na przykładzie rozwoju nowoczesnych technologii e-health w Polsce. Następnie ocena e-health jako narzędzia podnoszącego jakość i dostępność usług medycznych. Ponadto wskazanie tych obszarów, które wymagają pilnych zmian legislacyjnych na przykładzie teleporady, opieki farmaceutycznej i e-patomorfologii. Pozytywnie oceniając dotychczasowy rozwój systemów informatyczne e-health w Polsce, należy pamiętać, że celem ustawodawcy powinno być nie tylko poprawa efektywności administracyjnej i organizacyjnej, ale taki rozwój systemów e-health, który będzie realnym wsparcie procesu diagnostyki i leczenia dla pacjentów i osób wykonujących zawody medyczne.
Zmiany w zakresie stosowania środka poprawczego w ustawie z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Wybrane problemy teoretyczne i praktyczne
Authors: Kotowska Monika
Published: September 2024

Umieszczenie w zakładzie poprawczym jest najsurowszym środkiem stosowanym wobec nieletnich. Autorka analizuje problematykę stosowania środka poprawczego w ustawie o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich jako aktu włączonego w ostatnim czasie do polskiego porządku prawnego. Celem opracowania jest omówienie zmian ustawowych w zakresie środka wychowawczego w postaci umieszczenia w zakładzie poprawczym oraz próba oceny skutków praktycznych, jakie wynikły z dwóch lat obowiązywania nowej ustawy. W artykule w pierwszej kolejności omówiono charakter środka w postaci umieszczenia nieletniego w zakładzie poprawczym a następnie przeanalizowano zmiany ustawowe w zakresie jego stosowania oraz teoretyczne i praktyczne implikacje z tym związane. Opracowanie kończy podsumowanie wraz z wnioskami.
„Zbrodnie wrześniowe” 1939 r. i „dekret sierpniowy” 1944 r. – refleksje rocznicowe na podstawie orzeczeń niemieckich i polskich sądów specjalnych
Authors: Kulesza Witold , Kulesza Jan
Published: September 2024

Od 1 września 1939 r. upłynęło 85 lat, a od ogłoszenia tzw. dekretu sierpniowego z 1944 r., na którego podstawie sprawcy nazistowskich zbrodni wojennych, przeciwko ludzkości i ludobójstwa stanęli przed polskimi sądami, minęło lat 80. Historyczne rocznice rodzą potrzebę zarysowania odmienności w rozumieniu, w Polsce i w Niemczech, terminu „zbrodnie wrześniowe - Septemberdelikte”. Celowe wydaje się spojrzenie na nie z perspektywy prawnej ukazującej działalność niemieckich sądów specjalnych, karzących Polaków za Septemberdelikte i powojennych polskich specjalnych sądów karnych, które osądziły Volksdeutschy, jako sprawców wrześniowych zbrodni. Paradoks historii polega na tym, że pojęciem Septemberdelikte w niemieckim piśmiennictwie historycznoprawnym obejmuje się czyny Polaków skierowane przeciwko Niemcom, dokonane w pierwszych dniach napaści III Rzeszy na Polskę. Natomiast z polskiego historyczno-prawnego punktu widzenia, przestępstwa we wrześniu 1939 r. to zbrodnie niemieckie na mieszkańcach zaatakowanego polskiego państwa. Przeprowadzona w artykule analiza prowadzi do wniosku, że polskie specjalne sądy karne powołane do osądzenia zbrodni najeźdźcy i okupanta wymierzały na podstawie dekretu sierpniowego sprawiedliwość sprawcom w sposób, który z perspektywy współczesności zasługuje na ocenę jako zgodny z zasadami państwa prawnego pomimo, że Polska wówczas takim państwem nie była. Natomiast zreferowane w artykule skazania Polaków przez niemieckie sądy specjalne za Septemberdelikte były sądowymi morderstwami, za których dokonanie niemieccy juryści nie ponieśli odpowiedzialności karnej.
Przepadek pojazdu mechanicznego jako środek reakcji państwa za naruszenie przepisów drogowych
Authors: Chodorowska Anna Ewa
Published: September 2024

Celem artykułu jest omówienie przepadku pojazdu mechanicznego (art. 44b Kodeksu karnego), wprowadzony przez nowelizację Kodeksu karnego z dnia 7 lipca 2022 r. Ustawa przewiduje, orzeczenie tego przepadku obligatoryjne w dwóch przypadkach, tj. w razie popełnienia przestępstwa z art. 178a lub art. 178 § 3 KK, przy czym w tym pierwszym przypadku sąd ma możliwość odstąpienia od jego orzeczenia. Uchwalone rozwiązania budzą uzasadnione wątpliwości co do ich celowości i proporcjonalności.
Aksjologia samorządowych instytucji oszczędnościowo-kredytowych – czy to jeszcze ma sens?
Authors: Ruczkowski Piotr
Published: September 2024

Podstawowym celem opracowania było przybliżenie idei (wartości) towarzyszących zakładaniu i działalności samorządowych instytucji oszczędnościowo-kredytowych, a mianowicie komunalnych kas oszczędności (KKO) oraz gminnych kas wiejskich pożyczkowo-oszczędnościowych (GKWPO). Genezą instytucje te sięgają okresu zaborów, natomiast w Polsce międzywojennej KKO były tworzone przez samorząd miejski, powiatowy, wojewódzki, a także przez powoływane w tym celu związki międzykomunalne. Z kolei GKWPO były tworzone przez samorząd gmin wiejskich w województwach centralnej i wschodniej Polski, tj. na obszarze byłej kongresówki. Po wojnie zasadniczo odrodziły się tylko KKO (GKWPO nie wznowiły działalności), ale nie na długo, bo w następstwie reformy bankowej z przełomu lat 40. i 50. XX w., instytucje te zostały zlikwidowane. Co miało również związek z odejściem od idei, a następnie ze zniesieniem, tradycyjnie rozumianego samorządu terytorialnego. Zaufanie, bezpieczeństwo, transparentność w działaniu, prosta i przejrzysta struktura organizacyjna, powiązanie z samorządem terytorialnym jako podmiotem założycielskim i jednocześnie ponoszącym odpowiedzialność za zgromadzone w kasach wkłady (z możliwością rozszerzenia tej odpowiedzialności również na inne zobowiązania kas), oparcie na odrębnych regulacjach prawnych, stanowią ich podstawowe cechy (wartości), które jednocześnie zadecydowały o olbrzymim sukcesie gospodarczym tych instytucji.
Renta planistyczna jako jeden z instrumentów gospodarowania przestrzenią
Authors: Pracka Małgorzata
Published: September 2024

Aktywność planistyczna gminy niesie ze sobą przeróżne skutki. Jednym ze skutków uchwalenia planu miejscowego jest wzrost wartości nieruchomości, co niewątpliwie przyczynia się do ukształtowania korzystnej sytuacji prawnej po stronie właścicieli.  Ustawodawca dostrzegając ten wpływ wprowadził instrument renty planistycznej, której założeniem jest partycypacja gminy w korzyściach, jakie osiągnął właściciel nieruchomości w związku z uchwaleniem przez gminę planu miejscowego.  Możliwość naliczenia opłaty została powiązana z materialnoprawnymi przesłankami, po spełnieniu których zaistnieje obowiązek jej pobrania. Publicznoprawny wymiar renty planistycznej, jej ustawowe założenia, a także konfliktogenny charakter sprawia, że zdefiniowanie ustawowych ram do ustalenia renty planistycznej wymaga dokonania analizy, w ramach której zinterpretowane zostaną determinanty jej nałożenia przez gminę, która działać musi w granicach i na podstawie obowiązującego prawa. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie formalnoprawnych założeń naliczenia przez gminę renty planistycznej jako jednego z instrumentów gospodarowania przestrzenią mającego wpływ na zakres uprawnień właściciela nieruchomości. Pojawiające się problemy interpretacyjne przy stosowaniu tegoż administracyjnoprawnego instrumentu wymagają pogłębionej analizy celem zminimalizowania ryzyka zaskarżalności decyzji wydawanych w tym zakresie.
Prawo dostępu do technologii osób z niepełnosprawnościami jako prawo podmiotowe
Authors: Milczarek Ewa
Published: September 2024

Intensywny rozwój technologii daje szanse osobom z niepełnosprawnościami na poprawę jakości swojego życia. Dostęp do technologii jest jednak kosztowny, a przez to ograniczony. Zapewnienie technologii jest istotnym narzędziem polityki inkluzyjnej. Na tym tle kształtuje się pytanie, czy dostęp do takiej technologii jest prawem osoby z niepełnosprawnością?
W tym kontekście, celem badawczym artykułu jest odpowiedź na pytanie: czy doszło do wykształcenia prawa podmiotowego dostępu do technologii. W pracy przebadano również granice tego prawa wskazując jego zakres przedmiotowy i podmiotowy. Metodami badawczymi wykorzystanymi w pracy jest metoda dogmatycznoprawna oraz topiczna teoria argumentacji prawniczej. Jednocześnie doprecyzować należy, że obszarem dla prowadzonych badań jest prawo międzynarodowe.
Autorka wykazuje, że osoby z niepełnosprawnościami mają prawo domagać się dostępu do technologii wspomagających, ale ograniczone jest to do sytuacji, gdzie technologia jest niezbędna do pełnego korzystania z praw człowieka. Granice tego prawa podmiotowego są określone przez kryteria subiektywne (indywidualne cechy osoby niepełnosprawnej) i kryteria obiektywne (zasady polityki i infrastruktury kraju).
Wnioski przeprowadzonej analizy potwierdzają, że dostęp do technologii wspomagających jest istotnym prawem człowieka dla osób z niepełnosprawnościami, a państwo ma pozytywny obowiązek zapewnienia odpowiednich środków umożliwiających jego realizację. Wspomina się o konieczności aktywnej roli państwa oraz działań integracyjnych mających poprawić dostępność technologii dla osób z niepełnosprawnościami.
Działalność gospodarcza o charakterze uzupełniającym na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług – uwagi na tle orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących podmiotów otrzymujących dotacje rolnośrodowiskowe
Authors: Skalimowski Piotr
Published: September 2024

Przedmiotowe opracowanie stanowi analizę dwóch odmiennych stanowisk w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zarysowały się na kanwie spraw podatkowych podmiotów prowadzących działalność rolniczą, które jednocześnie działalność tę realizowały i podporządkowały przyjętym przez siebie programom rolnośrodowiskowym.
            Celem artykułu jest zbadanie, czy na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług przesądzające znaczenie dla uznania statusu podatnika ma podjęcie działalności gospodarczej bez względu na jej rezultat, jak wynika to z językowej wykładni art. 15 ust. 1 u.p.t.u., czy też należy raczej badać jaki jest faktyczny charakter wykonanych czynności i kompleksowa ocena podejmowanych przez podatnika działań.
            Analiza ustawy o podatku od towarów i usług, Dyrektywy 2006/112/WE oraz orzecznictwa TSUE przemawia za stwierdzeniem, że prowadzenie działalności gospodarczej jedynie tytułem uzupełniającym (dodatkowym) w stosunku do wykonywanej jednocześnie, w ramach tych samych czynności, wiodącej działalności leżącej poza systemem VAT nie neguje statusu podatnika w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Zarówno cel, zamiar jak i rezultaty podjętych czynności nie mają wpływu na ocenę podatkowego charakteru działalności gospodarczej, co wynika z literalnej wykładni art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u., oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Child Abuse in Pakistan: A Sociological Examination of Contributing Factors
Authors: Ali Muhammad Vaqas , Athar Shamaila , Rasheed Shahid
Published: September 2024

The study explores phenomenon of child abuse in Pakistan. It focuses on various kind of abuse like emotional, sexual and physical. Regardless of the presence of legal frameworks it remains a significant problem influenced by poverty, lack of education and cultural norms normalizing abusive behavior. The study employs sociological theories, like the cycle of violence, social situation theory, and cultural model, to understand complex roots of child abuse. It highlights how social forces, including household size, gender norms, and parental education levels, contribute to prevalence of abuse. Using data from the Multiple Indicator Cluster Survey (MICS) Punjab (2017-2018) a logistic regression analysis was conducted to identify correlates of psychological, moderate physical, and severe physical abuse among children aged 5 to 14 years. The findings indicate that boys as compared to girls are more likely to experience abuse, wealth status negatively correlates with abuse, and household size positively correlates with abuse.
Decision tree based algorithms for Indonesian Language Sign System (SIBI) recognition
Authors: Nugraha Agil Zaidan , Salsabila Reni Fatrisna , Handayani Anik Nur , Wibawa Aji Prasetya , Hitipeuw Emanuel , Arai Kohei
Published: September 2024

Indonesian Sign Language System (SIBI) recognition plays a crucial role in improving effective communication for individuals with hearing loss in Indonesia. To support automatic SIBI recognition, this research presents a performance analysis of two main algorithms, namely Decision Tree and C4.5, in the context of the SIBI recognition task. This research utilizes a rich SIBI dataset that includes a variety of SIBI signs used in everyday communication. Data pre-processing, model construction with both algorithms, and model performance evaluation using accuracy, precision, recall, and F1-score metrics are all part of the study. Regarding SIBI recognition accuracy, the experimental results demonstrate that the Decision Tree performs better than Decision Tree. The Decision Tree also makes models that are easier to understand, which is important for making communication systems based on SIBI.
Hipertensión Pulmonar Secundaria a Tromboembolismo Pulmonar Crónico
Authors: Navarrete Carrera Iván , Navarrete Pérez Juan
Published: September 2024

La Hipertensión Pulmonar Tromboembólica Crónica (HPTEC) pertenece  al Grupo IV en la clasificación etiológica de Hipertensión Pulmonar (HP), aunque se desconoce la incidencia de esta patología, se estima que oscila  entre el 1 y el 5 por ciento entre los supervivientes de una embolia pulmonar aguda (EPA).La HPTEC actualmente se encuentra infradiagnosticada, por su cuadro clínico inespecífico (como ejemplo, pacientes sin antecedentes  patológicos de EPA), además de la necesidad de un estudio diagnóstico escalonado y complejo. Se describe el caso de una paciente de 76 años, con episodios de disnea y cansancio recurrentes, que es diagnosticada de HPTEC por su condición clínica, estudios complementarios y de radiodiagnóstico.
Obesidad, un factor desencadenante para el desarrollo de cáncer en adultos. Una revisión de literatura.
Authors: Paredes Valdivieso Alexandra Maribel , Calderón Guaraca Prissila Banesa , Orellana Barros Marco Rubén
Published: September 2024

Antecedentes: La obesidad es una enfermedad crónica no transmisible que se propaga cada vez más. Objetivo: Establecer una relación entre la obesidad y el desarrollo de ciertos tipos de cáncer en adultos. Metodología: El presente es un trabajo de búsqueda bibliográfica que alcanzó un nivel exploratorio. Se trabajó con términos Decs/Mesh, usando operadores booleanos. Las bases de datos seleccionadas fueron Pubmed y Scielo, se aplicaron las búsquedas en inglés y español, adicionalmente se agregaron como filtro, artículos escritos en los últimos 5 años. Resultados: La búsqueda arrojo un total de 625 resultados de los cuales se incluyeron 26 para el análisis, los cuales cumplían criterios de inclusión. Hay evidencia suficiente de una asociación causal entre la obesidad y el riesgo de 13 cánceres: mama, colon y recto, cuerpo del útero, esófago, vesícula biliar, riñón, hígado, meningioma, mieloma múltiple, ovario, páncreas, estómago y tiroides. Conclusiones: El cáncer es una causa frecuente de morbilidad y mortalidad. Hay muchos factores de riesgo para el desarrollo de tumores, entre ellos la obesidad.
Caracterización Clínica y Epidemiológica de los Pacientes con COVID-19 en un centro ambulatorio de Quito
Authors: Romero Bedoya Jennifer , Quevedo Bastidas Inti , Morales Viteri Diego
Published: September 2024

Introducción: Se presentan las características clínicas y epidemiológicasde los pacientes diagnosticados con COVID-19 en el centro ambulatorioEl Batán, de enero-marzo de 2021. Objetivo: Describir las característicasclínicas y epidemiológicas de los pacientes diagnosticados y atendidos conCOVID-19. Métodos: Estudio observacional, transversal, donde de tomaron431 casos que dieron positivo para COVID-19. Resultados: De 431 casospositivos, el 52.9 % fueron hombres y la edad media fue de 40.3 años. Lamayoría de los casos fueron de 26 a 45 años, siendo el personal administrativoy de atención al público los más afectados ocupacionalmente. Se observaroncomorbilidades como hipertensión arterial, diabetes, hipotiroidismo ygastritis, además de condiciones más graves como cáncer, cardiopatíaisquémica y VIH en algunos pacientes. Los síntomas más frecuentes fuerontos, odinofagia y anosmia-hiposmia. Conclusiones: Se determinó que el48.5 % de los pacientes tenían un riesgo clínico bajo, el 33.2 % un riesgomoderado y el 18.3 % un riesgo alto de agravamiento. Los factores queaumentaron el riesgo de presentar un cuadro clínico grave incluyeron sermujer, tener entre 20 y 39 años, ser personal sanitario, tener entre 40 y 64años o más de 65 años, ser hombre jubilado y tener comorbilidades comodiabetes, hipertensión arterial e insuficiencia cardiaca.
Impacto de la altitud en la aparición y progresión del cáncer de piel: Consideracines para zonas geográficas de gran altitud
Authors: Álvarez Guachichulca Javier Santiago , Jaramillo Aguilar Damary S. , Sisalima Daniela Zhapán , Domínguez Ortega Sara , Segura Sangucho María Belén
Published: September 2024

Fundamentos: el cáncer de piel representa una carga significativa de enfermedad a nivel mundial. Pocos estudios han abordado la asociación del cáncer de piel con la exposición crónica a la altitud. El objetivo de esta revisión narrativa de la literatura fue describir cuál es el efecto de la altitud en la aparición y progresión del cáncer de piel y plantear recomendaciones de fotoprotección para dichas zonas geográficas. Métodos: se realizó una búsqueda bibliográfica exhaustiva en PubMed, Scopus, SciELO y LILACS, en español e inglés, de investigaciones publicadas desde 2019 hasta 2024. Se seleccionaron 48 trabajos, y se incluyeron otras aportaciones relevantes. Resultados: la altitud se ha identificado como un factor que influye en la exposición a la radiación ultravioleta y, por tanto, en la aparición y progresión del cáncer de piel. Sin embargo, esta relación es compleja y contradictoria dada la influencia de otros factores extrínsecos, intrínsecos y mecanismos de adaptación. Algunos estudios han observado un aumento del riesgo, incidencia y mortalidad del cáncer de piel a mayor altitud. No obstante, otros estudios han encontrado resultados diferentes. Las medidas de protección y iD DOI: 2 Revista científica INSPILIP - Volumen 8 - Número 26 - Septiembre - Diciembre 2024 https://www.inspilip.gob.ec Código ISSN 2588-0551 prevención contra el cáncer de piel en áreas de alta altitud no difieren de las recomendadas para otras zonas, pero se recomienda hacer mayor énfasis en estas.
Conclusiones: es necesario realizar más investigación para comprender la relación entre altitud y cáncer de piel. Se recomienda incluir la altitud como variable en los estudios epidemiológicos para mejorar las estrategias preventivas y terapéuticas en áreas de alta altitud geográfica.
The study of temperature properties of I.H.P. structure and its application for filters on surface acoustic waves
Authors: Koigerov А. S. , Balysheva O. L.
Published: September 2024

The results of investigation of temperature properties of I.H.P.-structures on multilayer lithium tantalate/silicon dioxide film/silicon substrate used to improve the characteristics of surface acoustic wave devices are presented. Finite element modeling of the test structures was performed in COMSOL software and the temperature frequency coefficient was calculated. A comparison of the calculated transmission coefficient of a resonator filter on a conventional 36°YX-cut lithium tantalate monocrystal substrate and an I.H.P.-filter at different temperature values is presented. The possibility of minimizing the temperature coefficient of frequency by selecting the thickness of the substrate layers is shown. Comparison of the obtained results with the known data showed good agreement. The practical significance consists in the use of modeling results and calculated parameters in the development of various classes of devices on multilayer substrates, including those with I.H.P.-structures.
Hyperspectral X-ray imaging for nanometrology
Authors: Safonov А. I. , Nikolaev K. V. , Yakunin S. N.
Published: September 2024

A tool for X-ray hyperspectral imaging has been developed. It is based on a conventional CCD driven by an algorithm that allows resolution in both energy and position. A new algorithm has been developed that allows the real-time analysis of single photon events. The factors influencing the energy resolution, the formation of artifacts in the energy spectra, and the counting efficiency are analyzed. Furthermore, a method for achieving sub-pixel precision using the singular value decomposition is suggested. The algorithm has been tested on synthetic data and in a live experiment with the registration of X-ray fluorescence emission from a thin film structure. Applying hyperspectral imaging to grazing emission X-ray fluorescence opens up new possibilities in nanometrology.
Indication of radioactive contamination of forest ecosystems in the zone of the east Ural radioactive trace using methods of quantitative wood anatomy
Authors: Kukarskih V. V. , Komarova A. V. , Vakhrusheva A. D. , Arzac A. , Modorov M. V.
Published: September 2024

The anatomical structure of the annual rings of Scots pine, formed before and after the Kyshtym accident, is analyzed. In trees growing closer to the central axis of the East Ural radioactive trace (EURT), a decrease in the number of cells in the annual ring, as well as a decrease in the diameter of the lumens and the thickness of the cell walls, was noted. It is assumed that radiation-induced damage to the photo-assimilation apparatus of trees led to disturbances in physiological processes that were reflected in the anatomical structure of wood.
Tree stand structure in the forest–mountain steppe transition zone on the slopes of the Kraka massif (Southern Urals) and its determining factors
Authors: Gaisin I. K. , Moiseev P. A. , Vorobyov I. B. , Konstantinov A. A.
Published: September 2024

Ground-based laser surveys of the upper parts (from the ridge crests to the border of closed forests) of six steppe slopes of the mountains of the Southern and Northern Kraka massifs (Southern Urals) on a total area of 20.82 hectares were carried out. As a result, 3584 trees were identified in all studied areas, their morphometric parameters (crown height and size) and exact geographical position were assessed with an accuracy of 3–10 cm. It was shown that the closure and density of tree stands are extremely low in the upper third of the surveyed altitudinal profiles, and a local increase in these indicators is observed only on some slopes. It is also widely noted that these characteristics of forest stands increase sharply at a distance of about 2/3rd of the length of the profiles from the ridge crests. Measurements of the depth of the soil layer showed that the soils in the upper parts of the slopes are thin (on average 7–12 cm), and their average depth reaches 29 cm only on some slopes in places where the density of forest stands increases. Soil depth on sections of profiles remote from the ridge crests 1/4th to 2/3rd of their length gradually increases and reaches average values of 20–30 cm. We associate both local and stable (in the lower part) increase in the density of forest stands in the forest–mountain steppe transition zone with the increase in the thickness of the soil layer and the volume of moisture retained by it.
Effect of chemical pollution on the fertility of male rodents from natural populations: сomparing the response of sperm morphology, motility, and concentration
Authors: Smirnov G. Yu. , Davydova Yu. A.
Published: September 2024

The results of studies of epididymal spermatozoa of three species of rodents (bank vole Clethrionomys glareolus, northern red-backed vole Cl. rutilus, and herb field mouse Sylvaemus uralensis) living under long-term exposure to atmospheric emissions from two large copper smelters in the Middle Urals are summarized (Middle Ural and Kirovgrad copper smelters). The impact of pollution (including at the individual level on the accumulation of Cu, Zn, Pb, and Cd in the liver) was assessed for indicators characterizing the quality of sperm from different aspects: morphology (proportion of cells with head and tail defects), motility (proportion of motile cells, velocity, and straightness of movement) and concentration. Sperm motility responds to pollution: in impact zones, the proportion of motile cells and their velocity were lower than in background zones. The occurrence of abnormal cells and sperm concentration were not statistically significantly different between impact and background zones. The reaction of sperm to chemical pollution is species-specific: voles react more strongly than the herb field mouse. The consistency of changes in sperm parameters (in the direction of their deterioration) in response to increased pollution was found only in the bank vole. Effect sizes for sperm parameters are much smaller compared to those for liver Cd accumulation and animal abundance. In general, the reaction of sperm to pollution turned out to be weak, none of the studied indicators can be a reliable marker of industrial pollution.
Circular Economy: A Network Analysis of the Solid Waste Collection in the City of Rome (Italy)
Authors: Tosato Giorgio , Medici Franco
Published: September 2024

Solid waste management represents a complex issue involving political, socioeconomic, institutional, urbanistic and environmental aspects. Separate collection of waste in the Municipality of Rome is a matter of particular interest due to the size of the city (with an urban area of 1,287 km²) and the considerable amount of waste produced (approximately 1,690,000 tons/year). In this context, this paper proposes an in-depth analysis with the aim of optimizing the delivery of waste to collection centres. The optimization focuses on several key elements, including the strategic distribution of collection centres within the city to make them easily accessible, particularly in densely populated areas or where waste production is higher.
Based on the data provided by the Municipality of Rome, the waste materials that should be advantageously recycled as part of the Life Cycle Assessment (LCA) have also been identified. This comprehensive approach can improve the city’s waste management system, promoting the efficient use of resources and reducing environmental impact for greater urban sustainability.
Finite-element analysis of contact characteristics and friction modes of the "valve-guide" of the internal combustion engine
Authors: Holenko K.E. , Vychavka A.A. , Dykha M.O. , Dytyniuk V.O.
Published: September 2024

Modeling the performance of the "valve-guide" engine pair using modern software is an effective tool both for identifying weak points in the design and for predicting the behavior of the friction unit in operation. In this study, the method of finite element analysis was chosen as a tool to study the contact and antifriction parameters of the friction pair of the internal combustion engine "directional valve". Using the FEM application program, the raw data on the material, surface dimensions, loads, and motion kinematics are described. Based on the constructed finite-element model of the "valve-guide" conjugation, an analysis of the influence of determining tribological factors: sliding speed in contact, temperature, skew angle, friction coefficient on contact stresses both for each part of the friction pair and in the process of contact interaction was carried out. A consolidated matrix of the results of the numerical experiment was built, and the conclusions regarding the influence of each factor on the tribological characteristics were substantiated. Algorithms of influence on the design, technological and operational factors for prolonging the resource of the friction pair of the internal combustion engine  "valve-guide" are outlined
The patterns of changes in the degree of lubrication of the crankshaft bearings of car engines depending on the parameters of the load-speed modes of operation
Authors: Gypka A. , Aulin V. , Lyashuk O. , Hrynkiv A. , Hud V.
Published: September 2024

The practice of operating machines and mechanisms indicates that bearing wear is one of the main reasons for limiting their durability. This especially applies to the sliding bearings of crankshafts of car engines, where the intensity of wear of their working surfaces significantly depends on the properties of the lubricant. An experimental study of the wear resistance of the sliding bearings of the crankshafts of car engines was carried out on the KI-5543 model break-in and braking stand. In experimental studies, BELZONA Super E-Metal insulating material was used to provide electrical isolation of the main and connecting rod bearings of the crankshaft from the cylinder block of the car engine. The experimental dependencies of the values of the criteria characterizing the degree of lubrication of the friction surfaces on the parameters of the load-speed modes (the moment of the applied force and the frequency of rotation of the crankshaft) were obtained. The ranges of values of the investigated parameters, in which the effective operation of the sliding bearings of the crankshaft of car engines is implemented, have been revealed.
Matching Design to Desire: Developing the Next Generation of Contraceptives
Authors: Begg Lorna , Mathur Sanyukta
Published: September 2024

This blog is part of a series in partnership with Population Council, Reproductive Health Supplies Coalition (RHSC), and Population Services International (PSI), to recognize World Contraception Day 2024.