Μοριακή επιδημιολογία κλινικών στελεχών καμπυλοβακτηριδίων και στελεχών που απομονώνονται από ζώα, πτηνά και τροφές
Authors: Μαρίνου Ιωάννα 
Published: July 2014

Οι λοιμώξεις από Campylobacter αποτελούν ένα τροφιμογενές νόσημα με υψηλή συχνότητα στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο. Το 2007, οι λοιμώξεις από καμπυλοβακτηρίδια αποτελούσαν το συχνότερα δηλούμενο βακτηριακό αίτιο της οξείας γαστρεντερίτιδας σε αρκετά κράτη της Ευρωπαικής Ένωσης , ξεπερνώντας τη σαλμονέλλα, ενώ στις ΗΠΑ αφορούσαν το ένα τρίτο των επιβεβαιωμένων τροφιμογενών λοιμώξεων. Η κατανάλωση κρέατος από κοτόπουλα φαίνεται να αποτελεί την κυριότερη πηγή μετάδοσης καμπυλοβακτηριδίων στον άνθρωπο. Παράλληλα, σε πολλές χώρες καταγράφονται υψηλά ποσοστά αντοχής στελεχών καμπυλοβακτηριδίων στα αντιβιοτικά, τόσο από κλινικά δείγματα όσο και από δείγματα πουλερικών.Η παρούσα διδακτορική διατριβή επιχειρεί να προσεγγίσει το πολύπλοκο αυτό θέμα και να καταγράψει για πρώτη φορά στον ελλαδικό χώρο δεδομένα που αφορούν στη συχνότητα απομόνωσης αλλά και αντοχής στελεχών Campylobacter που απομονώνονται από πουλερικά.Δυστυχώς στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμη σύστημα καταγραφής και επιτήρησης των στελεχών καμπυλοβακτηριδίων που απομονώνονται τόσο από την ενσταβλισμένη πτηνοτροφία και κτηνοτροφία όσο και από τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Επίσης, οι πληροφορίες σχετικά με τη χρήση αντιμικροβιακών ουσιών στους παραπάνω χώρους είναι ελλιπείς. Έτσι, η παρούσα μελέτη προσπάθησε να καλύψει τα παραπάνω κενά σε ένα συγκεκριμένο γεωγραφικό διαμέρισμα του ελλαδικού χώρου με την ελπίδα να αποτελέσει τη βάση για ένα ολοκληρωμένο και γενικευμένο σύστημα καταγραφής και επιτήρησης των στελεχών καμπυλοβακτηριδίων και των αντοχών τους στα αντιμικροβιακά φάρμακα.Κατά τη διάρκεια της μελέτης συλλέξαμε 1680 δείγματα: 1100 δείγματα από φρέσκα κόπρανα πουλερικών , προερχόμενα από 5 μεγάλες πτηνοτροφικές μονάδες των νομών Αττικής, Βοιωτίας, Εύβοιας και από αγροκτήματα του νομού Αιτωλοακαρνανίας. 180 δείγματα από νωπά κοτόπουλα, προερχόμενα από Νοσοκομείο της Αθήνας150 δείγματα από σφάγια πουλερικών, προερχόμενα από σφαγείο του νομού Εύβοιας100 δείγματα από φρέσκα κόπρανα χοίρων, προερχόμενα από μονάδα εκτροφής χοίρων του νομού Εύβοιας150 δείγματα από φρέσκα κόπρανα περιστεριώνΑπό τα παραπάνω δείγματα απομονώθηκαν 28 στελέχη Campylobacter spp. και η ανάλυση της αλληλουχίας του 16SrRNA γονιδίου ταυτοποίησε : 19 στελέχη ως C. coli, 14 προερχόμενα από τα πτηνοτροφεία, 4 προερχόμενα από τα οικόσιτα πολερικά και ένα από τα δείγματα περιστεριών. 3 στελέχη ως C. jejuni subsp. doylei, προερχόμενα δύο από την ίδια πτηνοτροφική μονάδα και ένα από τα οικόσιτα πουλερικά. δύο στελέχη ως C. lari subsp. lari, προερχόμενα από τα δείγματα περιστεριών. δύο στελέχη ως C. fetus subsp. venerealis, προερχόμενα από τα οικόσιτα πουλερικά . δύο στελέχη ως C. fetus subsp. fetus, προερχόμενα ένα από τα οικόσιτα πουλερικά και ένα από τα περιστέρια. Δεν απομονώθηκε κανένα στέλεχος C. jejuni subsp. jejuni.Όσον αφορά στην αντοχή στα αντιμικροβιακά φάρμακα, παρατηρήθηκε ένα υψηλό ποσοστό αντοχής των στελεχών Campylobacter coli που απομονώθηκαν από τα πτηνοτροφεία στην ερυθρομυκίνη και την αμπικιλλίνη (92.85%) ενώ κανένα στέλεχος δεν ήταν ανθεκτικό στις κινολόνες.Σύμφωνα με τη στατιστική επεξεργασία των δεδομένων της μελέτης, παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ( p-value <0.05% ) μεταξύ των στελεχών καμπυλοβακτηριδίων που απομονώθηκαν από τις πτηνοτροφικές μονάδες σε σχέση με τα στελέχη καμπυλοβακτηριδίων που απομονώθηκαν από τις μονάδες εκτροφής χοίρων και τις μονάδες σφαγείων. Στατιστικά σημαντική ήταν επίσης και η διαφορά που παρατηρήθηκε μεταξύ των απομονωθέντων στελεχών C. coli στο σύνολο των πτηνοτροφικών μονάδων , των μονάδων εκτροφής χοίρων και των μονάδων σφαγείων σε σχέση με των απομονωθέντα στελέχη C. jejuni subsp. doylei στις αντίστοιχες μονάδες.