IMMUNOPATHOGENETIC BASES OF SEVERITY OF COVID-19. LITERATURE REVIEW
Authors: A.A. Yessenbayeva , Zh.B. Mussazhanova , M.S. Kazymov , B.A. Apsalikov , D.N. Saidualiev , G.M. Shalgumbayeva , Zh.U. Kozykenova , A.S. Krykpayeva , M.O. Khamitova , M.R. Massabayeva 
Published: October 2024

Relevance. The outbreak of COVID-19 began in late 2019 in Hubei Province, China. Already in the first quarter of 2020, the disease spread around the world. On March 11, 2020, WHO declared a COVID-19 pandemic. The first cases of the disease in Kazakhstan were registered in March 2020. The aim of the study: a systematic search for scientific information about the socially significant disease COVID-19 and its immunopathogenetic basis for the severity of the course. Search strategy: Research publications were searched in PubMed, ResearchGate, GoogleScholar databases. A total of 325 literary sources were found, of which 89 were selected for analysis. Results: To date, clinical experience suggests a wide range of clinical manifestations of COVID-19 from asymptomatic to severe disease with poor survival associated with an aggressive inflammatory response. There is clinical evidence that suggests that cytokine storm is associated with the severity of COVID-19 and is also the leading cause of death. Hyperactivation of the immune system during COVID-19 leads to a sharp increase in the levels of pro-inflammatory cytokines - a cytokine storm that is characterized by systemic inflammation, hyperferritinemia, acute respiratory distress syndrome, systemic inflammatory response syndrome, hemodynamic disturbances, thrombosis, disseminated intravascular coagulation, lung damage and others. organs, multiple organ failure with a poor prognosis. Conclusion. The cytokine storm caused by SARS-CoV-2 infection is a central mediator of lung damage and, as a result, can cause life-threatening complications. We present several leukocyte and cytokine changes that may help determine the progression and severity of COVID-19 from early to advanced in both mild and severe cases.

Актуальность. Вспышка болезни COVID-19 началась в конце 2019 года, в провинции Хубэй, Китай. Уже в первом квартале 2020 года болезнь распространилась по всему миру. 11 марта 2020 года ВОЗ объявила о пандемии COVID-19. Первые случаи заболевания на территории Казахстана были зарегистрированы в марте 2020 года. Целью исследования: систематический поиск научной информации о социально значимом заболевании COVID-19 и его иммнопатогенетические основы тяжести течения. Стратегия поиска: Поиск научных публикаций проводился в базах данных PubMed, ResearchGate, GoogleScholar. Всего было найдено 325 литературных источника, из которых для анализа были отобраны 89. Результаты: К настоящему времени клинический опыт свидетельствует о широком спектре клинических проявлений COVID-19 от бессимптомной до тяжелой формы заболевания с низкой выживаемостью, связанной с агрессивной воспалительной реакцией. Имеются клинические данные, которые свидетельствует о том, что цитокиновый шторм связан с тяжестью COVID-19, а также является главной причиной смерти. Гиперактивация иммунной системы во время COVID-19 приводит к резкому повышению уровней провоспалительных цитокинов - цитокиновому шторму, который характеризуется системным воспалением, гиперферритинемией, острым респираторным дистресс-синдромом, синдромом системного воспалительного ответа, нарушением гемодинамики, тромбозом, диссеминированным внутрисосудистым свертыванием, повреждением легких и других органов, полиорганной недостаточностью с неблагоприятным прогнозом. Вывод. Цитокиновый шторм, вызванный инфекцией SARS-CoV-2, является центральным медиатором повреждения легких и, как следствие может вызывать развитие осложнений, угрожающих жизни человека. Мы представляем несколько изменений лейкоцитов и цитокинов, которые могут помочь определить прогрессирование и тяжесть течения COVID-19 от начальной до поздней стадии, как в легких, так и в тяжелых случаях.

Кіріспе: COVID-19 індеті 2019 жылдың соңында Қытайдың Хубэй провинциясында басталды. 2020 жылдың бірінші тоқсанында ауру бүкіл әлемге тарады. 2020 жылдың 11 наурызында ДДҰ COVID-19 пандемиясын жариялады. Қазақстанда аурудың бірінші жағдайлары 2020 жылдың наурыз айында тіркелген. Мақсаты: Әлеуметтік маңызы бар COVID-19 ауруы оның иммунопатогенетикалық негіздерінің ауырлығы туралы ғылыми ақпаратты жүйелі іздеу. Іздеу стратегиясы: Мақалаларды іріктеу PubMed, ResearchGate, Google Scholar электрондық деректер базасында жүргізілді. Барлығы 325 әдеби дереккөз табылып, оның 89-ы талдауға іріктеліп алынды. Нәтижесі: Бүгінгі күні COVID-19 клиникалық тәжірибеде клиникалық көріністерінің кең ауқымын көрсетеді, бейсимптомдық формадан ,ауыр ағымына дейін. агрессивті қабыну реакциясына байланысты. COVID-19 ауырлығы цитокиндік дауылмен байланысты екенін және өлімнің басты себебі болуының көрсететін клиникалық дәлелдер бар. COVID-19 ауруы кезінде иммундық жүйенің гиперактивациясы қабынуға қарсы цитокиндер деңгейінің күрт артуына әкеледі – цитокиндік дауыл сипатталады жүйелі қабынумен, гиперферритинемиямен, жедел респираторлық дистресс-синдроммен, жүйелі қабыну реакция синдромымен, гемодинамикалық бұзылулармен, тромбозбен, диссеминирленген тамырішілік коагуляция, өкпенің зақымдануы және т.б. көптеген мүшелердің жеткіліксіздігімен, өмірге қауіп төндіретін болжамы нашар. Қорытынды: SARS-CoV-2 инфекциясынан туындаған цитокиндік дауыл өкпе жарақатының орталық медиаторы болып табылады және нәтижесінде өмірге қауіп төндіретін асқынуларды тудыруы мүмкін. Біз лейкоциттердің және цитокиндердің бірнеше өзгерістерін ұсынамыз, олар жеңіл және ауыр жағдайларда COVID-19-ның ертеден жоғары деңгейге дейін дамуы мен ауырлығын анықтауға көмектеседі.