Μελέτη της εξωκυττάριας άμυνας στο οξειδωτικό στρες
Authors: Χαραλαμπίδης Παύλος 
Published: January 2014

Στόχος της διατριβής είναι η μελέτη της συμβολής του εξωκυττάριου περιβάλλοντος στην προστασία του οργανισμού από βλαπτικές επιδράσεις των ελεύθερων ρίζων οξυγόνου και αζώτου στα πλαίσια του οξειδωτικού στρες . Το κύτταρο , προκειμένου να προστατευθεί έχει αναπτύξει εξελικτικά μια σειρά αμυντικών αντιοξειδωτικών μηχανισμών που περιλαμβάνουν ποικιλία χημικών μορίων και ενζυμικών συστημάτων , ενδοκυττάριων και εξωκυττάριων . Η βλαπτική επίδραση των ελευθέρων ριζών στην κυτταρική λειτουργία ασκείται μέσω της προκαλούμενης από αυτά οξείδωσης πρωτεϊνών , νουκλεϊκών οξέων και λιπιδίων . Τα παραπροϊόντα αυτής της χημικής επίθεσης εμφανίζουν μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον ως άμεσοι δείκτες της προκαλούμενης οξειδωτικής βλάβης , αλλά και ως έμμεσοι δείκτες της υπάρχουσας αντιοξειδωτικής προστασίας . Από την μελέτη των μέχρι τώρα δεδομένων στο αντικείμενο των μεθόδων ανίχνευσης της αντιοξειδώτικης ικανότητας ( κυρίως ποιοτικών ) υπάρχει έντονος προβληματισμός για την τεχνική αδυναμία των υπαρχόντων μεθόδων να ανιχνεύσουν και πόσο μάλλον να ποσοτικοποιήσουν την αντιοξειδωτική δράση πληθώρας λιποδιαλυτών ουσιών του εξωκυττάριου περιβάλλοντος , μια και οι μέθοδοι αυτές μετρούν μόνο υδατοδιαλυτές ουσίες , ενώ ανιχνεύοντας μεμονωμένα αντιοξειδωτικά σώματα δεν είναι σε θέση να απεικονίσουν τα συνεργικά φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα μεταξύ των διαφόρων επιπέδων αντιοξειδωτικής προστασίας των έμβιων οργανισμών . Στο σημείο αυτό εισάγουμε μια νέα μέθοδο μέτρησης της αντιοξειδωτικής προστασίας , ποιοτικά και ποσοτικά , η οποία επιτρέπει την μέτρηση του συνόλου της αντιοξειδωτικής δράσης των υδατοδιαλυτών και των λιποδιαλυτών ουσιών του εξωκυττάριου περιβάλλοντος . Η « μέθοδος του κυανού του CrO5® » είναι κατοχυρωμένη με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και βασίζεται στην φασματοφωτομετρική ανίχνευση της παραγωγής μιας ισχυρότατα οξειδωτικής ουσίας , του CrO5 , και της κατανάλωσής του από τα αντιοξειδωτικά του δείγματος . Η ιδιαιτερότητα της μεθόδου έγκειται στην μεγάλη ευαισθησία της , καθώς και στην ιδιότητα του CrO5 να σχηματίζεται στην υδατική φάση του διαλύματος και στην συνέχεια να διαλύεται στον οργανικό διαλύτη του διαλύματος , επιτρέποντας έτσι την συμμετοχή των αντιοξειδωτικών ουσιών και των δύο φάσεων του διαλύματος . Επομένως , το μετρούμενο αποτέλεσμα αντικατοπτρίζει πλήρως την συνολική αντιοξειδωτική δράση του δείγματος . Η καινοτόμος αυτή μεθοδολογία βρήκε εφαρμογή σε ποικίλα κλασσικά μοντέλα οξειδωτικού στρες , όπως σε εμφραγματίες ασθενείς όπου διενεργήθηκαν μετρήσεις σε ποικίλα χρονικά σημεία μετεφραγματικά , αλλά και σε επίμυες Wistar όπου μετρήθηκαν οι μεταβολές της αντιοξειδωτικής ικανότητας ( TAC ) σε συνδυασμό με ποικίλους δείκτες οξειδωτικής κατάστασης μετά από ενδοπεριτοναϊκή χορήγηση είτε όζοντος είτε μίγματος κατεχινών . Διαπιστώθηκε η ικανότητα της μεθόδου να ανιχνεύει πρώιμες μεταβολές της αντιοξειδωτικής ικανότητας των εμφραγματιών . Τα πειραματικά δεδομένα από τους επίμυες ανέδειξαν την ευελιξία της μεθόδου ως προς την ανίχνευση μεταβολών της αντιοξειδωτικής κατάστασης στα διάφορα ιστικά διαμερίσματα μετά από ποικίλα χημικά ερεθίσματα ( οξειδωτικά και μη ) , καθώς και την εγκυρότητά της καθώς τα δεδομένα αυτά συμβαδίζουν με την διεθνή βιβλιογραφία .