bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
MỐI LIÊN QUAN GIỮA NỒNG ĐỘ BILIRUBIN TOÀN PHẦN HUYẾT TƯƠNG VỚI TỔN THƯƠNG THẬN Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYP 2 TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN
Authors: Hằng Vũ Thị Thu , Cương Cao Xuân , Hương Bùi Thị Thu , Lan Nguyễn Thị Phương , Hà Nguyễn Thị Ngọc , Hà Phạm Thị Thu , Thành Nguyễn Trung , Yến Nguyễn Thị Hải
Published: October 2024

Nghiên cứu được tiến hành nhằm xác định mối liên quan giữa nồng độ bilirubin toàn phần huyết tương và một số xét nghiệm với tổn thương thận. Bilirubin toàn phần huyết tương với nồng độ thấp được coi là yếu tố nguy cơ gây ra các bệnh lý tổn thương thận. Nghiên cứu 320 bệnh nhân đái tháo dường typ 2 được điều trị tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, chúng tôi phân loại thành 2 nhóm có tổn thương thận và không tổn thương thận. Kết quả về nồng độ trung bình bilirubin toàn phần có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p<0,05 ở nhóm tổn thương thận (11,8±3,9 μmol/L) và nhóm không tổn thương thận (13,2±4,9 μmol/L). Kết quả cho thấy ở những bệnh nhân bị tổn thương thận do đái tháo đường typ 2 (n = 55) có sự tương quan nghịch giữa nồng độ bilirrubin toàn phần huyết tương với nồng độ Cholesterol (r = -0,8 với p<0,05) và sự tương quan thuận giữa nồng độ Protein niệu và Glucose huyết tương (r = 0,2; p = 0,001). Tuy nhiên, chúng tôi chưa tìm thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa nồng độ bilirubin toàn phần với mức lọc cầu thận. Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có thêm theo dõi dọc để xác định vai trò của bilirubin trong theo dõi đánh giá tổn thương thận.
EVALUATING THE EFFICACY OF CINNAMYL ACETATE FROM CINNAMON BARK IN PEST CONTROL ON CABBAGE FOR SAFE VEGETABLE PRODUCTION
Authors: Ngọc Ngô Thị Ánh , Quảng Nguyễn Văn , Tập Văn Hữu , Chi Vũ Đặng Linh
Published: October 2024

Nghiên cứu này nhằm mục tiêu đánh giá hiệu quả của chế phẩm cinnamyl acetate (CA) chiết xuất từ vỏ quế trong việc kiểm soát sâu bệnh trên rau cải bắp, nhằm hỗ trợ sản xuất rau an toàn. Phương pháp nghiên cứu bao gồm thí nghiệm phun chế phẩm CA lên rau cải bắp và so sánh hiệu quả với các chế phẩm trừ sâu khác, trong đó có Sokupie và các công thức đối chứng. Kết quả nghiên cứu cho thấy chế phẩm thảo dược CA đạt hiệu quả trên 89% trong việc kiểm soát sâu bướm, tương đương với chế phẩm Sokupie và vượt trội hơn các công thức đối chứng. Kết quả này chứng minh rằng thuốc trừ sâu thảo dược CA không chỉ hiệu quả mà còn là một giải pháp thay thế đáng tin cậy cho các sản phẩm trừ sâu truyền thống. Kết luận từ nghiên cứu khẳng định việc sử dụng phương pháp điều trị sâu bệnh bằng thảo dược CA trên cây bắp là một hướng đi mới và an toàn, mang lại triển vọng phát triển bền vững cho nông nghiệp trong tương lai.
ỨNG DỤNG VI SINH VẬT BẢN ĐỊA TRONG NUÔI TÔM THẺ CHÂN TRẮNG BẰNG CÔNG NGHỆ BIOFLOC Ở QUY MÔ PHÒNG THÍ NGHIỆM
Authors: Tuấn Lê Công , Thanh Lê Thị Hà
Published: October 2024

Thí nghiệm áp dụng công nghệ biofloc trong nuôi tôm thẻ chân trắng trong bể composite 1m3 sử dụng 02 tổ hợp vi sinh vật bản địa, tổ hợp 1 (TH1) gồm NQ1, NQ3, BQ1 và tổ hợp 2 (TH2) gồm NQ1, NQ3, BQ2, ghi nhận các thông số chất lượng nước thuộc ngưỡng thích hợp cho sự sinh trưởng của tôm. pH dao động từ 7,5 – 8,0, nhiệt độ của nước từ 29-34°C và độ mặn từ 19,3-20,9 ppt. Nồng độ oxy hòa tan trong nước 5,27 mg/L (TH1) và 5,14 mg/L (TH2). Hàm lượng ammonium và nitrite trong nước nằm trong mức an toàn cho sự sinh trưởng của tôm. Nồng độ NH4-N dao động từ 0,09-1,73 mg/L (TH1) và 0-1,64 mg/L (TH2), nồng độ NO2-N trong khoảng 0,06-0,95 mg/L (TH1) và 0,07-0,72 mg/L (TH2). Biofloc về mặt sinh khối tươi và sinh khối khô không có sự khác nhau giữa hai nghiệm thức (p>0,05), trung bình chung lần lượt đạt 2783,7 mg/L và 32,8 mg/L. Sau 60 ngày nuôi, tốc độ tăng trưởng trọng lượng của tôm đạt từ 0,4-0,5 g/ngày, tỷ lệ sống cao (trên 85%), hệ số chuyển đổi thức ăn trung bình là 1,3 với mật độ nuôi ban đầu là 200 con/m3. Kết quả thí nghiệm cho thấy tôm tăng trưởng tốt, kiểm soát tốt hàm lượng N vô cơ và duy trì chất lượng môi trường ao nuôi ổn định, đây là cơ sở tin cậy cho khả năng áp dụng thử nghiệm nuôi tôm thẻ chân trắng thực tế ở quy mô nông hộ tại tỉnh Quảng Trị.
NGHIÊN CỨU HOẠT ĐỘ LDH HUYẾT THANH TRONG BỆNH LÝ TIỀN SẢN GIẬT TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN
Authors: Trâm Hoàng Thị Ngọc , Mơ Nguyễn Thị , Vũ Trương Văn , Hương Nguyễn Thị
Published: October 2024

Tiền sản giật là bệnh lý từ tuần thứ 20 của thai kì với biểu hiện rối loạn tăng huyết áp và việc theo dõi thường xuyên hoạt độ LDH huyết thanh có thể mang lại những hiểu biết có giá trị về sự tiến triển và mức độ nghiêm trọng của tiền sản giật. Với mục tiêu mô tả đặc điểm lâm sàng và hoạt độ LDH ở bệnh nhân tiền sản giật tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên trong thời gian từ tháng 4 đến tháng 12 năm 2023, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu trên tổng số 60 đối tượng nghiên cứu. Bằng phương pháp mô tả cắt ngang, chúng tôi đã thu được kết quả: Tuổi mẹ trung bình là 29,1±5,9 tuổi. Nhóm tuổi thai từ 22-36 tuần chiếm 28,3%, đủ tháng chiếm 71,7%. Nhóm tiền sản giật nặng chiếm 45%, nhóm tiền sản giật nhẹ chiếm 55%. Trung bình chỉ số huyết áp là 154 ± 13 mmHg. Chỉ số LDH cao trong nhóm tiền sản giật nặng chiếm 27,3% và nhóm tiền sản giật nhẹ chiếm 25,9%. Chỉ số LDH cao trong nhóm mổ lấy thai chiếm 27,7%. Từ đó, chúng tôi đưa ra kết luận là hoạt độ LDH thay đổi nhiều trong nhóm tiền sản giật nặng hơn nhóm tiền sản giật nhẹ.
TÌNH TRẠNG THIẾU NĂNG LƯỢNG TRƯỜNG DIỄN CỦA SINH VIÊN Y KHOA TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC – ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN
Authors: Dương Trương Thị Thùy , Trà Lê Thu , Hoa Lê Thị Thanh , Thảo Dương Phương
Published: October 2024

Sinh viên y khoa thuộc nhóm đối tượng trẻ với cường độ học tập và áp lực cao, việc duy trì thói quen ăn uống lành mạnh để có thể trạng tốt là thách thức với nhóm đối tượng này. Với mục tiêu là mô tả tình trạng thiếu năng lượng trường diễn và một số yếu tố liên quan đến tình trạng thiếu năng lượng trường diễn của sinh viên Y khoa, chúng tôi tiến hành điều tra 944 sinh viên năm nhất và năm sáu trường Đại học Y Dược Thái Nguyên. Bằng phương pháp cân, đo chiều cao, thu thập dữ liệu bằng bộ câu hỏi thiết kế sẵn, kết quả cho thấy rằng sinh viên thiếu năng lượng trường diễn (13,7%), thiếu năng lượng trường diễn độ 1 (12,1%), thiếu năng lượng trường diễn độ 2 (1,3%), thiếu năng lượng độ 3 chiếm tỷ lệ thấp nhất (0,3%). Có mối liên quan giữa tiếp cận kiến thức dinh dưỡng và số bữa ăn trong ngày với tình trạng thiếu năng lượng trường diễn (p < 0,05). Do đó chúng ta thấy tình trạng thiếu năng lượng trường diễn còn cao, việc tiếp cận dinh dưỡng là rất có ý nghĩa với sinh viên. Vì vậy cần phải có kế hoạch truyền thông dinh dưỡng đi đôi với kế hoạch khuyến kích thực hành kiến thức dinh dưỡng để nâng cao chất lượng cuộc sống của sinh viên Y khoa.
TẠO DÒNG TẾ BÀO LAI SINH KHÁNG THỂ ĐƠN DÒNG KHÁNG KHÁNG NGUYÊN TÁI TỔ HỢP DES-GAMMA-CARBOXY-PROTHOROMBIN
Authors: Thủy Võ Thị Bích , Giang Hồ Trường , Diễm Nguyễn Thị , Hợp Trần Thị , Minh Nghiêm Ngọc
Published: October 2024

Nghiên cứu nhằm tạo dòng tế bào lai sinh kháng thể đơn dòng kháng kháng nguyên tái tổ hợp Des-gamma-carboxy-prothrombin (DCP) trên chuột nhắt trắng thuần chủng BALB/c. Kháng nguyên tái tổ hợp DCP được phối trộn với chất bổ trợ FIA, tiêm vào chuột. Dung hợp tế bào lympho B được từ hạch lách và hạch bẹn của chuột vào môi trường DMEM có chất xúc tác PEG. Ngày thứ 9 nuôi cấy, tế bào đạt khoảng > 80% độ phủ bề mặt, tiến hành sàng lọc các tế bào lai có khả năng tiết kháng thể đặc hiệu với kháng nguyên tái tổ hợp, chúng tôi chọn được 2 dòng tế bào sinh kháng thể tốt nhất. Dịch báng được đánh giá kháng thể sau khi tăng số lượng tế bào và thu nhận thành công 2 dòng tế bào lai sinh kháng thể đơn dòng đặc hiệu kháng lại kháng nguyên tái tổ hợp. Kết quả hàm lượng kháng thể đơn dòng trong dịch báng thu được từ hai dòng tế bào DCP1 và DCP2 đạt nồng độ lần lượt là 2,15 (mg/ml) và 1,73 (mg/ml). Đây là bước quan trọng, hướng tới tạo kít chẩn đoán sớm ung thư biểu mô tế bào gan.
ISOLATION AND BIOACTIVE ASSAY OF γ-ORYZANOL FROM RICE BRAN (ORYZA SATIVA)
Authors: Chung Nguyễn Thành , Huy Lưu Đức , Khánh Hồ Văn , Việt Hoàng Quốc , Thảo Nguyễn Phương , Hòa Đỗ Bích , Tú Dương Ngọc
Published: October 2024

Việt Nam hiện nay là nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai trên thế giới. Cám gạo là sản phẩm phụ của quá trình xay xát gạo. Nó chiếm khoảng 14% trọng lượng hạt thóc. Trước đây, cám gạo chỉ được dùng làm thức ăn cho gia súc. Điều này mang lại giá trị kinh tế rất thấp. Gần đây, một lượng nhỏ cám gạo được sử dụng trong mỹ phẩm và thực phẩm bằng cách sử dụng nguyên cám hoặc giàu cám. Để nâng cao giá trị và ứng dụng của cám gạo, chúng tôi tiến hành nghiên cứu thành phần cám gạo của giống lúa Thái Bình. Dầu cám gạo được chiết suất bằng cách sử dụng ethyl acetate. Từ đó, một hợp chất γ-oryzanol là 24-methylenecycloartanyl ferulate (CG55) đã được tinh sạch thành công. Cấu trúc của nó đã được xác định bằng phương pháp khối phổ (MS) và cộng hưởng từ hạt nhân (NMR). Hợp chất CG55 thể hiện khả năng ức chế mạnh enzyme α-glucosidase với IC50 là 5,03 µg/mL, hoạt tính chống oxy hóa yếu và không độc.
ẢNH HƯỞNG CỦA TUỔI CÂY VÀ VỊ TRÍ TRÊN THÂN CÂY ĐẾN SỰ BIẾN ĐỘNG MỘT SỐ TÍNH CHẤT VẬT LÝ CỦA TRE NGỌT (Dendrocalamus brandisii (Munro) Kurz) TRỒNG TẠI ĐOAN HÙNG, PHÚ THỌ
Authors: Hưng Nguyễn Việt , Tuyên Nguyễn Thị , Hùng Kiên Kiên
Published: October 2024

Tuổi cây và vị trí khác nhau trên thân cây có ảnh hưởng đến tính chất vật lý của tre. Tuy nhiên, đến độ tuổi nhất định, tính chất của tre sẽ ổn định. Ở mỗi loài tre khác nhau, vị trí địa lý khác nhau, sự biến động theo những quy luật khác nhau. Nghiên cứu về loài Tre ngọt (Dendrocalamus brandisii (Munro) Kurz) được thực hiện tại Đoan Hùng, Phú Thọ. Việc lấy mẫu, tiến hành các thí nghiệm được thực hiện theo tiêu chuẩn GB/T 15780-1995. Kết quả nghiên cứu cho thấy, ở các tuổi độ ẩm thay đổi giảm dần từ gốc đến ngọn trong khoảng 90,32-149,44%, giảm dần từ tuổi 1 đến tuổi 5 (89,92-163,72%). Khối lượng riêng biến động tăng dần từ gốc đến ngọn (0,45-0,56 g/cm3), tăng dần từ tuổi 1 đến 3 và ổn định đến tuổi 5 (0,40-0,57 g/cm3). Độ co rút biến động giảm dần từ gốc đến ngọn (Xuyên tâm: 10,75-16,79%; tiếp tuyến: 6,40-9,72%), biến động giảm dần từ tuổi 1 đến tuổi 5 (Xuyên tâm: 8,97-19,65%; tiếp tuyến: 5,55-10,99%). Kết quả trên cho thấy, các tính chất vật lý của Tre ngọt thay đổi rõ theo tuổi cây và vị trí trên thân cây, tuổi cây biến động rõ hơn vị trí trên thân cây.
TIỀM NĂNG ỨNG DỤNG CỦA CÁC HỢP CHẤT CÓ HOẠT TÍNH SINH HỌC TỪ TẢO ĐỎ
Authors: Thùy Nguyễn Ngọc Trang , Trân Lê Tú , Linh Mạc Gia , Lan Đỗ Thảo , Thư Trần Thị Minh , Mến Trần Thanh
Published: October 2024

Tảo biển gần đây được sử dụng ngày càng phổ biến trong ngành thực phẩm, mỹ phẩm và dược phẩm. Tảo đỏ (Rhodophyta) là nhóm tảo biển lớn nhất, gồm khoảng 6000 loài khác nhau, chúng là nguồn cung cấp các hợp chất có hoạt tính sinh học tiềm năng. Tuy nhiên, thông tin về các nghiên cứu liên quan vẫn còn hạn chế. Bài tổng quan này nhằm mô tả thành phần cơ bản của tảo đỏ và các đặc tính sinh học được nghiên cứu nhiều nhất của chúng để mở đường cho việc sử dụng rộng rãi nguồn tài nguyên này. Bài báo được thực hiện bằng cách tìm kiếm và chọn lọc những tài liệu tham khảo liên quan đến nội dung quan tâm với các công cụ tìm kiếm phổ biến như Google Scholar, PubMed,... Thông tin tổng quan cho thấy polysaccharide sunfate như agar và carrageenan, là những hợp chất được khai thác nhiều nhất của tảo đỏ. Một số phân tử tiềm năng khác là acid béo thiết yếu, phycobiliprotein, vitamin, khoáng chất và các chất chuyển hóa thứ cấp khác. Các hợp chất này đã được chứng minh là có hoạt tính sinh học như đặc tính chống oxy hóa, chống viêm, chống ung thư và kháng khuẩn.
ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỘ MẶN VÀ MÀU SẮC BỂ LÊN SINH TRƯỞNG VÀ TỶ LỆ SỐNG CỦA CÁ NGỰA ĐEN (Hippocampus kuda Bleeker, 1852) GIAI ĐOẠN GIỐNG
Authors: Tứ Phạm Minh , Út Vũ Ngọc , Huyền Hồng Mộng
Published: October 2024

Cá ngựa đen (Hippocampus kuda Bleeker, 1852) có giá trị về dược phẩm, kinh tế và đa dạng sinh học nên được IUCN (International Union for Conservation of Nature) xếp vào bậc VU (loài sắp nguy cấp). Vì vậy, cá ngựa đen cần được bảo vệ, bảo tồn và phát triển. Nuôi trồng thủy sản là một trong những chiến lược đầy hứa hẹn để phát triển quần thể cá ngựa đen. Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá khả năng sinh trưởng của chúng trong điều kiện nuôi nhốt, đây là bước quan trọng trong nỗ lực nhân giống và nuôi trồng đối tượng này. Cá bột 1 ngày tuổi được nuôi trong bể với nhiều màu sắc khác nhau gồm đỏ, đen, xanh dương, trắng và vàng. Hơn nữa, cá con cũng được nuôi ở các độ mặn khác nhau là 15 ppt; 20 ppt, 25 ppt và 30 ppt. Kết quả cho thấy tỷ lệ sống của cá con ở các bể màu tối như đỏ, xanh dương và đen (40 - 41,67%) cao hơn rõ rệt so với bể màu sáng (p<0,05). Mặt khác, cá ngựa đen không có sự khác biệt đáng kể về tỷ lệ sống và tăng trưởng bình thường khi nuôi ở các độ mặn khác nhau, do vậy độ mặn từ 15 ppt đến 30 ppt thích hợp cho việc nuôi cá ngựa đen giống. Kết quả nghiên cứu này có cơ sở khoa học, góp phần chung vào việc thuần hóa và sản xuất cá ngựa đen trong điều kiện nuôi nhốt. Đây cũng là một trong những bước đầu trong việc bảo tồn và phát triển loài này.
KHẢO SÁT THÀNH PHẦN HOÁ HỌC VÀ HOẠT TÍNH KHÁNG VI SINH VẬT CỦA LOÀI THU HẢI ĐƯỜNG LANGBIANG (Begonia langbianensis Baker F.)
Authors: Ngọc Nguyễn Văn , Dương Đỗ Văn , Bình Hoàng Thị
Published: October 2024

Thu hải đường langbiang (B. langbiangensis) thuộc chi Begonia, họ Begoniaceae, có nguồn gốc từ núi Langbiang tỉnh Lâm Đồng. Cho đến nay, chưa có nhiều nghiên cứu về loài này, đặc biệt là các nghiên cứu về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của nó. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá sơ bộ thành phần hóa học và hoạt tính kháng khuẩn của dịch chiết thu được từ lá, thân và rễ của loài Thu hải đường langbiang. Dung môi ethanol được dùng để tách chiết hợp chất từ lá, thân, rễ của loài này và thu được các dịch chiết. Các dịch chiết được sử dụng cho các nghiên cứu về hóa chất thực vật và kháng khuẩn. Các phương pháp định tính các hợp chất trong dịch chiết được thực hiện theo Harborne. Kết quả định tính cho thấy có sự hiện diện của alkaloid, coumarin, steroid, tannin, saponin, flavonoid, glycoside và phenolic trong cả 3 dịch chiết. Kết quả đánh giá hoạt tính kháng 3 chủng vi sinh vật Staphylococcus aureus, Escherichia coli và Candida albicans bằng phương pháp khuếch tán đĩa giấy cho thấy dịch chiết từ các bộ phận khác nhau của loài này có khả năng kháng các chủng vi sinh vật này ở các nồng độ khác nhau.
KHẢO SÁT HOẠT TÍNH KHÁNG NẤM DA IN VITRO CỦA TINH DẦU NGHỆ
Authors: Bắc Nguyễn Vũ Giang , Nga Nguyễn Đinh , Hóa Võ Thanh , Vinh Nguyễn Phước
Published: October 2024

Tinh dầu nghệ là một tinh dầu được sử dụng phổ biến bởi người dân Việt Nam cho một số hoạt tính kháng vi sinh vật. Tuy nhiên, hiện nay số nghiên cứu về hoạt tính kháng nấm của nó, đặc biệt là đối với các chủng nấm da được ly trích từ môi trường lâm sàng. Nghiên cứu này nhằm xác định và so sánh khả năng kháng nấm da của tinh dầu nghệ và ketoconazol thông qua phương pháp pha loãng. Đồng thời, cũng khảo sát hoạt tính kháng nấm tương hỗ của tinh dầu nghệ với các chất kháng nấm khác thông qua phương pháp khuếch tán và pha loãng theo hình bàn cờ. Một mặt, kết quả cho thấy tinh dầu nghệ có tác dụng kháng nấm có ý nghĩa đối với cả chủng nấm da đối chiếu và các chủng nấm da được ly trích từ môi trường lâm sàng. Trong khi đó, tác dụng kháng nấm của ketoconazol có biến động và tùy thuộc lớn vào loại nấm thử nghiệm. Mặt khác, chỉ số FIC < 1 của tất cả các phối hợp cho thấy rằng tinh dầu nghệ có khả năng tăng cường hoạt tính kháng nấm da của ketoconazol và terbinafin đối với tất cả các chủng nấm thử nghiệm. Các kết quả này cho thấy tiềm năng ứng dụng của tinh dầu nghệ trong các sản phẩm điều trị nấm da, nhất là khi được kết hợp với các chất kháng nấm khác như ketoconazol và terbinafin.
MOLECULAR PHYLOGENETIC RELATIONSHIP OF SOME CURCUMA SPECIES (ZINGIBERACEAE) IN VIETNAM
Authors: Toàn Lê Chí
Published: October 2024

Chi nghệ Curcuma L. là một trong những thành viên lớn nhất của họ Gừng Zingiberaceae với khoảng 120 loài. Các loài Curcuma có vai trò quan trọng về kinh tế, dược liệu, cảnh quan và văn hóa. Một số nghiên cứu nhằm tìm hiểu sự đa dạng thành phần loài và mối quan hệ phát sinh của Curcuma đã được tiến hành, tuy vậy mối quan hệ phát sinh loài của Curcuma ở Việt Nam vẫn chưa được làm rõ. Nghiên cứu này dựa trên việc lấy mẫu phân loại toàn diện của Curcuma và dữ liệu phân tử từ 4 vùng DNA (ITS, matK, psbA-trnH và trnL-F) đã ủng hộ nghệ là nhóm đơn phát sinh. Ba nhánh phát sinh chính tương ứng với ba phân chi của Curcuma đã được ghi nhận. Các loài Curcuma ghi nhận ở Việt Nam có mặt ở cả 3 phân chi, nhưng dường như tập trung chủ yếu tại phân chi Ecomata. Mối quan hệ phát sinh loài của Curcuma ở Việt Nam được hỗ trợ tốt và rõ ràng bởi dữ liệu phân tử.
KHẢO SÁT THÀNH PHẦN HOÁ HỌC VÀ HÀM LƯỢNG POLYPHENOL TỔNG SỐ CÓ TRONG LÁ BA LOÀI QUERCUS Ở LÂM ĐỒNG
Authors: Ngọc Nguyễn Văn , Thuý Đỗ Trần Thẩm , Bình Hoàng Thị
Published: October 2024

Quercus L. là chi lớn nhất trong họ dẻ với hơn 500 loài phân bố rộng khắp Châu Âu, Bắc Mỹ, Địa Trung Hải, các khu rừng rụng lá ôn đới ở Đông Á và các khu rừng nhiệt đới trên núi ở Đông Nam Á. Nghiên cứu này nhằm khảo sát thành phần hóa học và đánh giá hàm lượng polyphenolic tổng số trong dịch chiết metanol từ lá của ba loài Quercus henferiana, Quercus bidoupensis và Quercus lanata. Sử dụng phương pháp định tính thành phần hoá học và định lượng polyphenol của dịch chiết đã xác định được lá của cả 3 loài Quercus đều có các hợp chất anthraglycoside, đường khử, flavonoid, sesquiterpene lactone và tannin. Hàm lượng phenol tổng số ở lá của Q. bidoupensis, Q. helferiana và Q. lanata lần lượt là 58,3478 (mgGAE/g), 81,4136 (mgGAE/g) và 18,5381 (mgGAE/g). Kết quả này là báo cáo đầu tiên về thành phần hoá học của ba loài Q. bidoupensis, Q. henferiana và Q. lanata và là dữ liệu khoa học hữu ích để có thể sử dụng các loài Quercus trong ngành dược phẩm và các lĩnh vực khác nhau của đời sống.
THÀNH PHẦN HOÁ HỌC VÀ HOẠT TÍNH KHÁNG KHUẨNTỪ TINH DẦU LOÀI SA NHÂN QUẢ CÓ MỎ (Amomum muricarpum)
Authors: Tuấn Đoàn Quốc , Châu Nguyễn Hoài Bảo , Phú Nguyễn Đình Quỳnh , Thư Phạm Thị Hiền
Published: October 2024

Sa nhân quả có mỏ (Amomum muricapum) là loài mới phát hiện ở Việt Nam trong thời gian gần đây nên số lượng nghiên cứu về thành phần hoá học có trong tinh dầu còn hạn chế. Do vậy mà nghiên cứu này thực hiện với mục tiêu đánh giá thành phần hoá học và hoạt tính sinh học của loài sa nhân quả có mỏ thu hái tại tỉnh Thừa Thiên Huế. Bằng phương pháp sắc ký khí ghép nối khối phổ (GC-MS), nghiên cứu đã xác định được 54 thành phần hoá học có trong tinh dầu rễ củ và 54 thành phần có trong tinh dầu lá của cây Sa nhân quả có mỏ. Các monoterpen hydrocarbon là nhóm chất chính có trong tinh dầu của rễ củ (47,0%) và lá (39,9%). Trong đó, α-Pinene là thành phần chính có trong cả hai tinh dầu (28,8% ở rễ củ và 27,8% ở lá). Ngoài ra, trong tinh dầu của rễ củ còn một số thành phần đáng kể như β-Phellandrene (5,9%), bicyclogermacrene (4,7%) và endo-Fenchyl acetate (4%). Trong khi đó, cấu tử chính có trong tinh dầu của lá là curzerene (7,9%), Spathulenol (6,1%) và (E)-β-Ocimene (4,8%). Tinh dầu lá và rễ củ của Sa nhân quả có mỏ cho thấy hoạt tính kháng khuẩn tương đương, với tác dụng ức chế S.aureus ATCC 6538, B. pumilus ATCC 14884 và E. coli ATCC 8739 ở giá trị MIC lần lượt là 62,5 µg/mL, 125 µg/mL và 125 µg/mL.
STUDY ON ISOLATION AND STRUCTURAL DETERMINATION OF STEROIDAL SAPONIN FROM THE LEAVES OF Dracaena fragrans
Authors: Hùng Nguyễn Đức , Tân Từ Quang , Mậu Chu Hoàng
Published: October 2024

Saponin là một hợp chất hóa học có thể tìm thấy ở hầu hết các bộ phận của cây. Một số saponin như protodioscin và protodioscin đã được lựa chọn cho chương trình sàng lọc thuốc chống ung thư của Viện Ung thư Quốc gia. Hiện nay, các công ty dược phẩm trên thế giới đang tập trung tìm kiếm các loại thuốc mới có nguồn gốc từ thực vật, đồng thời tìm cách phân lập các hợp chất đơn lẻ nhằm loại bỏ các hợp chất độc hại ra khỏi nguyên liệu ban đầu và thu thập các hợp chất có hoạt tính sinh học trong đó có saponin. Trong nghiên cứu này, saponin steroid với aglycone spirostanol đã được phân lập từ lá Dracaena fragrans. Cấu trúc hóa học của hợp chất này được đặc trưng là spirost-5,25(27)-dien-1β,3β-diol-1-O-α-L-rhamnopyranosy-(1→2)-[β-D-xylopyranosyl-(1→3)]-α-L-arabinopyranoside, trước đây được phân lập từ thân cây Nolina recurvata thuộc chi Nolina, họ Asparagaceae phân bố ở Nhật Bản. Tổng quan về hợp chất saponin phân lập từ chi Dracaena cũng như hoạt tính sinh học của chúng đã được thảo luận và có thể được sử dụng để thực hiện thêm các thí nghiệm về hoạt tính sinh học của spirost-5,25(27)-dien-1β,3β-diol- 1-O-α-L-rhamnopyranosy-(1→2)-[β-D-xylopyranosyl-(1→3)]-α-L-arabinopyranoside, nhằm hoàn thiện cơ sở dữ liệu về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của loài D. fragrans và chi Dracaena.
KHẢO SÁT TÌNH HÌNH SỬ DỤNG KHÁNG SINH ĐIỀU TRỊ VIÊM PHỔI CỘNG ĐỒNG TRÊN BỆNH NHÂN UNG THƯ PHỔI KHÔNG TẾ BÀO NHỎ TẠI BỆNH VIỆN UNG BƯỚU NGHỆ AN
Authors: Cần Nguyễn Thị , Chi Lê Thị Lan , Toàn Nguyễn Khánh
Published: October 2024

Chúng tôi khảo sát tình hình sử dụng kháng sinh điều trị viêm phổi cộng đồng trên bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ. Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 104 bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ được chẩn đoán viêm phổi cộng đồng từ tháng 12/2022 đến tháng 02/2023 tại Bệnh viện Ung bướu Nghệ An. Kết quả cho thấy 80,77% bệnh nhân sử dụng kháng sinh tại nhà trước khi nhập viện. 100% bệnh nhân được kê đơn sử dụng kháng sinh sau khi nhập viện: 55,77% được chỉ định dùng phác đồ đơn độc; 36,54% chỉ định phối hợp 2 loại kháng sinh và 7,69% chỉ định dùng phác đồ phối hợp 3 loại kháng sinh ngay từ ban đầu. Trong phác đồ đơn độc: kháng sinh sử dụng nhiều nhất là combikit (Ticarcilin và Acid clavulanic) chiếm 41,37%. Có 92,31% được chỉ định liều kháng sinh hợp lý. Thời gian sử dụng kháng sinh hợp lý chiếm 91,35%. Tỷ lệ không tương tác thuốc chiếm 94,23%; 4,81% tương tác trung bình và 0,96% tương tác nghiêm trọng. Điều trị thành công chiếm 91,35%.
ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI, VI PHẪU VÀ ĐẶC ĐIỂM SOI BỘT LOÀI VIỄN CHÍ POLYGALA TENUIFOLIA WILLD.
Authors: Thu Nguyễn Thị , Vân Nguyễn Thị Thu , Thúy Nguyễn Thị , Lân Trần Ngọc
Published: October 2024

Polygala là chi tiêu biểu nhất của họ Viễn chí (Polygalaceae). Loài Viễn chí Polygala tenuifolia là một trong số 8 loài trong chi đã được nghiên cứu thành phần hóa học, hoạt chất để sử dụng trong y học cổ truyền. Rễ của Polygala tenuifolia có khả năng chống lại tình trạng chết thần kinh, chống viêm và chống suy giảm nhận thức ở bệnh Alzheimer. Trong phạm vi bài báo này, nhóm nghiên cứu thực hiện mô tả đặc điểm hình thái, vi phẫu, soi bột của loài Polygala tenuifolia được thu thập tại tỉnh Thanh Hóa. Viễn chí Polygala tenuifolia  có dạng thân thảo, tròn, cao khoảng 20-30 cm, bề mặt thân có lông ngắn. Lá đơn mọc so le; cụm hoa dạng chùm, mọc ở đầu cành; đài 5, tràng 3, bộ nhị 8, quả hình tim, mỗi quả mang 2 hạt hình trứng, màu nâu đen. Vi phẫu rễ có tiết diện tròn, cấu tạo từ ngoài vào trong gồm các lớp bần, mô dày, mô mềm, libe thứ cấp, mạch gỗ thứ cấp và sợi gỗ. Bột rễ màu nâu nhạt, có mùi thơm. Các đặc điểm hình thái và giải phẫu của Viễn chí Polygala tenuifolia giúp nhận diện loài chính xác.
XÁC ĐỊNH MỨC ĐỘ TỐI ƯU CỦA ACID AMIN CÓ CHỨA LƯU HUỲNH CHO GÀ THỊT TĂNG TRƯỞNG CHẬM TỪ 4 ĐẾN 6 TUẦN TUỔI
Authors: Định Trần Hồng , Vui Nguyễn Văn
Published: October 2024

Nghiên cứu này nhằm mục đích xác định mức độ tối ưu của acid amin có chứa lưu huỳnh cho gà thịt tăng trưởng chậm từ 4 đến 6 tuần tuổi dựa trên năng suất tăng trưởng như tăng khối lượng cơ thể và hệ số chuyển hóa thức ăn. Tổng số 480 gà thịt sinh trưởng chậm 22 ngày tuổi với tỷ lệ trống mái bằng nhau được bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên vào 5 nghiệm thức khẩu phần và 6 lần lặp lại cho mỗi nghiệm thức. Mức độ acid amin có chứa lưu huỳnh tối ưu cho gà thí nghiệm được xác định bằng cách sử dụng phân tích hồi quy đường đứt đoạn. Các nghiệm thức khẩu phần chứa 0,66, 0,74, 0,82, 0,90 và 0,98% acid amin có chứa lưu huỳnh. Số liệu cho thấy rõ ràng rằng gà thí nghiệm phản ứng đáng kể (P<0,05) với các mức độ acid amin có chứa lưu huỳnh trong khẩu phần đối với tăng khối lượng cơ thể, hệ số chuyển hóa thức ăn nhưng không có sự khác biệt đáng kể về lượng thức ăn ăn vào (P>0,05) giữa các nghiệm thức. Nghiên cứu này cho thấy mức độ tối ưu của acid amin có chứa lưu huỳnh cho gà thí nghiệm lần lượt là 0,82 và 0,84% đối với tăng khối lượng cơ thể và hệ số chuyển hóa thức ăn. Nhu cầu acid amin có chứa lưu huỳnh cho gà thịt tăng trưởng chậm từ 4 đến 6 tuần tuổi là 0,83% dựa trên trung bình các chỉ tiêu được đo lường.
HOẠT TÍNH KHÁNG KHUẨN, CHỐNG OXY HOÁ VÀ GÂY ĐỘC TẾ BÀO CỦA DỊCH CHIẾT LÁ CÂY PHAEANTHUS VIETNAMENSIS BAN ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG Y HỌC TRUYỀN THỐNG CỦA VIỆT NAM
Authors: Huy Nguyễn Quang , Long Vũ Đặng Hải , Hằng Lê Thị Thu
Published: October 2024

Phaeanthus vietnamensis được sử dụng khá phổ biến trong y học truyền thống của Việt Nam, nhưng hoạt tính sinh học của chúng chưa được nghiên cứu đầy đủ. Nghiên cứu này xác định hoạt tính kháng khuẩn của dịch chiết bằng các phương pháp khuếch tán và nồng độ ức chế tối thiểu (MIC) với chín chủng vi sinh gây bệnh ở người. Thành phần flavonoid và phenolic trong dịch chiết metanol được xác định. Hoạt tính chống oxy hoá của dịch chiết được đánh giá bằng phương pháp DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl). Khả năng gây độc tế bào được xác định bằng phương pháp MTT (methylthiazol tetrazolium). Dịch chiết metanol có hoạt tính kháng khuẩn tốt nhất, ức chế tất cả chín loài vi sinh vật với đường kính vòng ức chế 1,8 – 30,1 mm. MIC được xác định từ 0,1 đến 0,8 mg/mL đối với chủng vi khuẩn đa kháng thuốc Staphylococcus aureus kháng methicilin và Enterococcus faecalis kháng vancomycin từ 0,1 đến 0,8 mg/mL. Thành phần phenolic và flavonoid của dịch chiết lần lượt là 3,4 ± 0,58 mg GAE/g và 0,71 ± 0,33 mg QUE/g. Dịch chiết có hoạt tính chống oxy hoá với IC50 = 62,3 µg/mL. Tuy nhiên, dịch chiết lá P. vietnamensis có hoạt tính gây độc các dòng tế bào ung thư HELA và DU145 ở mức thấp (IC50 > 50 µg/mL). P. vietnamensis là nguồn nguyên liệu tiềm năng để phân lập các hợp chất kháng vi khuẩn đa kháng thuốc.uồn nguyên liệu tiềm năng để phân lập các hợp chất có hoạt tính kháng khuẩn chống lại vi khuẩn đa kháng thuốc thuộc nhóm Gram dương cũng như các hợp chất sinh học có giá trị khác trong y dược.
Effect of Transition Shock on Intention to Stay in Newly Graduated Nurses : The Mediating Effect of Positive Psychological Capital
Authors: Kam Hyuna , Kim Chanhee , Yoon Yeonok , Shin Heeyoung , Lee Junghwa , Kim Myoungohk
Published: October 2024

Purpose : This study was conducted to identify the relationship between transition shock and intention to stay among newly graduated nurses and the mediating effect of positive psychological capital. Methods: This was a cross-sectional study that included a total of 155 newly graduated nurses at one hospital, recruited from June to September 2023. The data were analyzed using SPSS 27.0 and SPSS PROCESS macro model 4. Results: There were significant relationships between transition shock and intention to stay (r=-.47, p ＜.001), transition shock and positive psychological capital (r=-.64, p ＜.001), and positive psychological capital and intention to stay (r=.51, p ＜.001). Positive psychological capital showed a mediating effect in the relationship between transition shock and intention to stay among newly graduated nurses.Conclusion: These results indicated that transition shock directly affected newly graduated nurses’ intention to stay, indirectly affecting it through positive psychological capital. Therefore, programs and strategies to reduce transition shock and increase positive psychological capital are needed in order to improve newly graduated nurses’ intention to stay.
X-ray diagnosis of acute destructive pneumonia in a 1.5-year-old child. case report.
Authors: M.R. Madiyeva , D.M. Smagulova , A.A. Baibolova
Published: October 2024

This article presents a case of acute destructive pneumonia, diagnosed on the basis of radiological data (X-Ray), which is still the "gold standard" for lung diseases. X-ray method plays an important role both in the diagnosis and treatment of pneumonia complications in children. The severity of pneumonia is associated with anemia, which often accompanies acute and chronic diseases. We present the role of computed tomography in the diagnosis of complications and the spread of the pathological process. We also describe specific features, clinical signs and changes in the course of disease.

В данной статье представлен клинический случай острой деструктивной пневмонии, диагностика которого основывается на рентгенологическом методе, до сих пор являющимся «золотым стандартом» при заболеваниях легких. Рентгенологический метод играет важную роль как в диагностике, так и в лечении осложнений пневмонии у детей. Тяжесть течения пневмоний ассоциируется с анемией, которая часто сопровождает острые и хронические заболевания. Показана роль компьютерной томографии для диагностики осложнений и объема патологического процесса. Отмечены особенности течения, клиники и динамики развития заболевания.

Бұл мақалада өкпе ауруларының әліде «алтын стандарты» болып табылатын диагностикасы рентгендік әдіске негізделген жедел деструктивті пневмонияның клиникалық жағдайы келтірілген. Балалардағы пневмонияның асқынуын диагностикалаудада, емдеуде де рентгендік әдіс маңызды рөл атқарады. Пневмония ағымының ауырлығы анемиямен байланысты, ол жиі жедел және созылмалы ауларымен бірге жүреді. Асқынуларды диагностикалауда және патологиялық процестін көлемін анықтау үшін компьютерлік томографияның рөлі көрсетілген. Ауру ағымының ерекшеліктері, клиникасы және даму динамикалары атап өтіледі.
CLINICAL CASE OF DIFFICULTY IN THE DIAGNOSIS OF PULMONARY SARCOIDOSIS IN ADOLESCENTS
Authors: M.M. Tussupbekova , L.M. Stabayeva , B.A. Ibraimov , R.A. Bakenova , G.N. Imanbayeva , R.Zh. Nygyzbayeva
Published: October 2024

Relevance: Currently, there is an increase in the incidence and prevalence of sarcoidosis worldwide. This pathology has a variable course and damage to relatively young people all over the world. The disease is extremely heterogeneous with an unpredictable clinical course. Objective. To study the diagnostic significance of CD68 immunophenotyping based on lung biopsy materials in pulmonary sarcoidosis. Materials and methods: The article included the interesting clinical example, in which the diagnosis was difficult in spite of sufficient illustration of the stages of pulmonary sarcoidosis course. Conclusion: The obtained data of morphological and immunohistochemical studies have practical interest in cases of difficulty in the differential diagnosis of lung tuberculosis and sarcoidosis in order to clinical diagnosis verification.

Актуальность: В настоящее время во всем мире наблюдается рост заболеваемости и распространенности саркоидоза. Саркоидоз - это системное гранулематозное заболевание легких неизвестного происхождения, одна из актуальных проблем современной медицины, проявляющейся поражением различных органов и систем, вариабельным течением и поражением относительно молодых людей во всем мире. Болезнь чрезвычайно гетерогенна с непредсказуемым клиническим течением. Цель: Изучить диагностическую значимость CD68-иммунофенотипирования по материалам биопсии легких при саркоидозелегких. Материалы и методы: Приведенинтересный клинический пример, в котором, при достаточной иллюстрации этапов течения саркоидоза легких постановка диагноза была затруднена. Выводы: Полученные данные морфологических и иммуно-гистохимических исследований представляют практический интерес в случаях трудности дифференциальной диагностики туберкулеза и саркоидоза легких с целью верификации клинического диагноза.

Өзектілігі: Қазіргі уақытта бүкіл әлемде саркоидоздың таралуы мен таралуы байқалады. Саркоидоз-бұл белгісіз шығу тегі бар жүйелі грануломатозды өкпе ауруы, қазіргі медицинаның өзекті мәселелерінің бірі, әртүрлі органдар мен жүйелердің зақымдалуымен, өзгермелі ағыммен және бүкіл әлемдегі жас адамдардың зақымдалуымен көрінеді. Ауру күтпеген клиникалық ағыммен өте гетерогенді. Мақсаты. Өкпенің саркоидозындағы өкпе биопсиясының материалдары бойынша CD68-иммунофенотиптеудің диагностикалық маңыздылығын зерттеу. Әдістер мен құралдар: Қызықты клиникалық мысал келтірілген, онда өкпе саркоидозының кезеңдерін жеткілікті суреттеу арқылы диагноз қою қиын болды. Қорытынды: Морфологиялық және иммуногистохимиялық зерттеулерден алынған деректер клиникалық диагнозды верификациялау мақсатында өкпе туберкулезі мен саркоидозын дифференциалды диагностикалау қиын болған жағдайларда практикалық қызығушылық тудырады
COVID-19-ASSOCIATED IGA VASCULITIS: A CASE REPORT
Authors: A. Messova , L. Pivina , M. Sanbayev , Zh. Beshimbayeva , E. Burkutov , U. Jamedinova , S.M. Zhussupov
Published: October 2024

We report a case of COVID-19-related IgA vasculitis (IgAV) in adult with cutaneous and gastrointestinal manifestations. IgA vasculitis (IgAV) is a systemic, immune complex-mediated, small-vessel vasculitis that typically occurs in children, however adults can also be a target of it. IgAV is more common in children after viral infections but has not yet been identified as a result of COVID-19 infection. Since the main pathogenetic mechanism of this infection is vascular damage, it is likely that vasculitis associated with COVID-19 can be a serious problem, especially in the elderly.

В статье описан клинический случай иммуноглобулин А васкулита ассоциированного с COVID-19, у взрослого с кожными и желудочно-кишечными проявлениями. IgA-васкулит представляет собой системный опосредованный иммунными комплексами васкулит мелких сосудов, который обычно возникает у детей, также встречается у взрослых. IgA-васкулит чаще встречается у детей после вирусных инфекций, но нет достаточных данных указывающих, что COVID-19 может вызывать данное заболевание. Поскольку основным патогенетическим механизмом этой инфекции является повреждение сосудов, вполне вероятно, что васкулит, связанный с COVID-19, может представлять серьезную проблему, особенно у пожилых людей.

Мақалада тері және асқазан-ішек жолдарының зақымдануы бар COVID-19 инфекциясымен шақырылған иммуноглобулин А васкулитімен науқас сипатталған. IgA васкулиті – бұл әдетте балаларда кездесетін, бірақ ересектерде де болатын жүйелік иммундық кешен арқылы жүретін ұсақ тамырларды зақымдайтын васкулит. Кейбір вирустық инфекциялардан кейін IgA васкулиті балаларда жиі кездеседі, бірақ COVID-19 ауруды тудыруы мүмкін екенін көрсететін дәлелдер жеткіліксіз. Бұл инфекцияның негізгі патогенетикалық механизмі қан тамырларының зақымдануы болғандықтан, COVID-19-бен байланысты васкулит, әсіресе егде жастағы адамдарда маңызды мәселе болуы мүмкін.
ADRENAL INJURY IN PATIENT AFTER BLUNT ABDOMINAL TRAUMA CASE REPORT
Authors: N. Kavak , A. Seki , C. Kavalcı
Published: October 2024

Aim: Isolated adrenal injury due to adrenal trauma is observed extremely rarely. In this study, a case with adrenal hematoma after blunt trauma has been examined. Conclusion: Adrenal injury without specific symptoms or signs in trauma patients in the emergency department can be easily overlooked. The most important radiological imaging method in the diagnosis and follow-up of these patients is computed tomography.

Цель. Изолированное повреждение надпочечников вследствие травмы надпочечников наблюдается крайне редко. В данном исследовании рассмотрен случай гематомы надпочечника после тупой травмы. Заключение. Повреждение надпочечников без специфических симптомов или признаков у пациентов с травмами в отделении неотложной помощи можно легко не заметить. Важнейшим рентгенологическим методом визуализации в диагностике и динамическом наблюдении этих больных является компьютерная томография.

Мақсаты. Бүйрек үсті безінің жарақатына байланысты оқшауланған бүйрек үсті зақымдануы өте сирек кездеседі. Бұл зерттеу тұйық жарақаттан кейін бүйрек үсті безінің гематомасын қарастырады. Қорытынды. Жедел жәрдем бөлімінде жарақаттары бар пациенттерде ерекше белгілері бар немесе белгілері жоқ бүйрек үсті бездерінің зақымдануын оңай байқауға болмайды. Бұл науқастарды диагностикалау мен динамикалық бақылаудағы визуализацияның маңызды рентгендік әдісі-компьютерлік томография.
D.S. MEREZHKOVSKY ASSESSED BY I.A. ILYIN
Authors: Е.А. Муртузалиева
Published: October 2024

Объектом анализа в статье являются оценки романного творчества Д.С. Мережковского, высказанные в работе И.А. Ильина «Мережковский-художник». Выявлена специфика работы Ильина-философа в качестве литературного критика, оценена степень глубины анализа и его научная объективность. Также в статье рассмотрены методологические приемы критика, основывающиеся на сравнительно-историческом методе, учитывающие работу над художественными образами, формальный и психологический методы исследования.

The object of analysis in the article is the assessments of the novel work of D.S. Merezhkovsky, expressed in the work of I.A. Ilyin «Merezhkovsky-artist». The specifics of Ilyin the philosopher's work as a literary critic were revealed, the degree of depth of analysis and its scientific objectivity were assessed. The article also considers methodological methods of criticism based on a comparative historical method, taking into account work on artistic images, formal and psychological methods of research.
TogetherText. Prozessual erzeugte Texte im Gegenwartstheater
Authors: Schäfer Martin Jörg
Published: October 2024

Im 21. Jahrhundert sind Theaterformen weit verbreitet, in denen Sprechtexte, Redeweisen und Skripte in gemeinsamen (Proben-)Prozessen entstehen: in einem Team von Kunstschaffenden oder unter Mitwirkung des Publikums. „TogetherText“ bezeichnet kooperative und prozessuale Verfahren der szenischen Texterzeugung und ihre Konsequenzen für Sprache, (Bühnen-)Raum, Zuschausituation, Theaterinstitution und deren Analyse. Hier stellen sich Fragen nach flachen Hierarchien und Entscheidungsbefugnissen, alltäglichem Sprachgebrauch und Ästhetisierung des Textmaterials, der Zusammenarbeit von Profis und Laien oder des Urheberrechts und der Nachspielbarkeit. Der Band konturiert die entsprechenden Problemfelder, versammelt künstlerische Strategien und liefert Vorschläge für ein analytisches Instrumentarium.
Arte, comunicación y paisaje en sociedades de cazadores-recolectores del sur de la Meseta Central de Santa Cruz
Authors:   , González Dubox Raúl Eduardo
Published: October 2024

El presente trabajo de investigación caracteriza la relación entre el arte rupestre de la localidad arqueológica La María y las prácticas de comunicación y circulación de información de las poblaciones pasadas de cazadores-recolectores. El repertorio, compuesto de 1590 motivos distribuidos en los 29 sitios arqueologicos que conforman el sector La María Quebrada, fue abordado en su dimensión temporal y espacial, indagando en los cambios y continuidades en ambos ejes. Las hipótesis generaron expectativas en torno a los diferentes usos del espacio y el correlato material esperado en las manifestaciones rupestres y los diferentes contextos de riesgo e incertidumbre y la información inscripta en los repertorios. Los resultados señalaron un rol activo del arte rupestre en la jerarquización del espacio y en la función de soporte para almacenamiento y circulación de información.
AN ATYPICAL CASE OF INFECTIOUS MONONUCLEOSIS – CASE REPORT
Authors: Opala Dominika , Staszczyk Izabela , Drabik Aleksandra , Szczotka Dominika , Zajdel Elżbieta , Pawłowska Agata , Rabenda Michał
Published: October 2024

Aims: Infectious mononucleosis, caused by the Epstein-Barr virus (EBV), typically presents with fever, exudative pharyngitis and lymphadenopathy. However, atypical presentations can complicate diagnosis and treatment. The objective of this paper is to illustrate the atypical progression of infectious mononucleosis and to delineate the differential diagnosis that should be considered. Additionally, it outlines the therapeutic approaches for managing symptoms associated with the disease. Case Description: A 25-year-old woman presented at a GP's office with eyelid edema, fever, and significant weight loss. Initial tests and treatments were inconclusive, leading to further investigations. Despite typical treatment for viral infections, the patient’s condition worsened, displaying dyspnoea, acute hepatitis, rash, significantly elevated ESR, hemolytic anemia, leukopenia, and thrombocytopenia. Hospitalization was required for comprehensive care, including steroid therapy and fluid management. Conclusions: This case highlights the diagnostic challenges posed by atypical presentations of infectious mononucleosis and underscores the importance of considering EBV infection in the differential diagnosis. Early recognition and appropriate management are crucial for optimal patient outcomes.
Nonlinear oscillations: numerical polyharmonic simulating
Authors: Glukhivskyi L. Yo.
Published: October 2024

The book describes the basics of the differential harmonic method, which belongs to the class of methods for numerical modeling of nonlinear oscillations, that is, periodic processes, in systems of one or another physical nature, the variables of which are connected by nonlinear connections.The method is based on finding periodic solutions of systems of nonlinear differential equations with their approximation by Fourier series and taking into account the required number of higher harmonics. The basic software of the differential harmonic method, developed in the FORTRAN-90 language, is described. It consists of 24 software modules. When modeling a specific nonlinear oscillation, it is necessary to develop three more modules, the development principle of which is given. Ten examples of computer modeling of various types of nonlinear oscillations are given, in particular: forced, parametric and free. The book is intended for specialists in the field of computer modeling and analysis of periodic processes in nonlinear systems of mechanics, electrical engineering, automatic control, radio physics, acoustics, etc., and can also be used as a study guide for graduate students and doctoral students in the relevant sciences.
Aydın Fatma Hanım Sıbyan Mektebi: Osmanlı Modernleşmesinin Eğitimde Mekâna Yansıması
Authors: Dere Murat Erdal
Published: October 2024

Mensup olunan medeniyetler kendi varlık değerlerini gelecek kuşaklara aktarmak için dönemine göre farklı yaklaşımlar sergilemişlerdir. Her dönem eğitime bağlı bulunulan medeniyetin mensubiyetlerine göre ve ilişkili oldukları diğer kültürlerle etkileşim içinde olmuşlardır. Döneminde her ne kadar etkileşim olsa da medeniyet mensupları yine de kendilerine özgü öğretim metotları geliştirerek modern çağ olarak adlandırılan 19. yüzyıla dek ulaşmışlardır.
Coğrafyamızda hüküm sürmüş Osmanlılarda son dönemlerinde batılılardan etkilenmiş cami merkezli eğitimden kısmen vazgeçerek kurumsal olarak okul ve örgün eğitim metodunu benimsemiştir. Bu metodu yaygınlaştırmak için şehirlerin mahallelerine dek başlangıç seviyesi öğretim kurumları kurmuşlar ve diğer Türk devletlerinde olduğu gibi buna sıbyan mektebi demişlerdir.
Eğitim metoduyla kurgulanan mekânsal düzenleme arasındaki ilişki bilinen bir durumdur ve medeniyetlerin tavrı bu uyumu beraberinde getirmiştir. Modern dünyada ise tek tipleşme ve özünde aynı, detayında ise farklı okul tipolojilerini ortaya çıkarmıştır. Bu kapsamda tarihi eğitim kurumlarının özelde de çalışma konusu Fatma Hanım Sıbyan Mektebinde belgelenerek kayıt altına alınmış, mekân-işlev kurgusu ve ilişkisi mimari olarak değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeye esas yapının yerinde rölövesi alınmış, çalışma konusu yapıya ilişkin arşiv çalışması yapılmış ve bulunan belgeler bu çalışmayla kıymetlendirilmiştir.
Günümüzde çalışma konusu yapı restore edilmiş lakin işlev verilemediği için âtıl bir durumda bırakılmıştır. Geleneksel mekânsal düzenlemeyi günümüzün şartlarıyla uyumlu işlev verilmesi bu konuda duyarlılık oluşturmak ve koruma-kullanma dengesine uygun işlev geliştirilmesinin yanında bu eserlerin kültür hayatımıza faal olarak katılması için toplumsal duyarlılık sağlanması amaçlanmıştır.
Evaluation of biocompatibility and osteoconductivity of a hybrid cell-tissue graft for bone regenerative medicine
Authors: Danilkovich Nataliya N. , Kosmacheva Svetlana M. , Ionova Aleksandra G. , Krivorot Kirill A. , Mazurenko Andrei N. , Alekseev Denis G.
Published: October 2024

Aim – to evaluate in vitro the biocompatibility and osteoconductivity of a hybrid graft based on a bioorganic matrix, human bone marrow mesenchymal stromal cells (BM-MSC) and osteogenic growth factors.
Material and methods. Bioorganic matrices were studied for biocompatibility with human BM-MSC culture used in traumatology and orthopedics. For promoted osteogenic differentiation of BM-MSCs, allogeneic plasma enriched with soluble platelet factors was used. The osteogenic potential of BM-MSCs by the synthesis of mRNAs of early (transcription factor 2 (Run X2), alkaline phosphatase (ALP)) and late genes (osteopontin (OSP)) of osteogenesis was analyzed. The properties of cell adhesion and proliferation of MSCs in the conditions of a three-dimensional hybrid graft by the MTT test and fluorescence microscopy were assessed.
Results. The biocompatibility of the studied bioorganic matrices with human BM-MSCs was established. The collagen matrix promoted rapid cell adhesion and proliferation between the scaffold fibrils. It has also been established that allogeneic platelet-rich plasma affects the osteogenic differentiation of human BM-MSCs in vitro, increasing the expression of marker genes RunX2, ALP, OSP. When modeling a hybrid graft in vitro, the formation of a tight contact between the alloimplant and collagen biopolymer using MSCs was shown.
Conclusion. The biological properties of the developed hybrid cell-tissue graft characterize its biocompatibility and osteoconductivity of its constituent components, which makes it promising for use in regenerative medicine, especially in reconstructive surgery of bone defects.
UNICORNS IN ONCOLOGY: VALUE CREATION AND ALLOCATION
Authors: THIELSCHER Christian
Published: October 2024

Unicorns in oncology create enormous value (over $60 billion). However, little is known about their economics. All 117 unicorns in the field of medicine and healthcare were analyzed to determine the extent to which they are oncologically significant. For the selected companies–those active in the field of oncology– location, business model, and value distribution were modeled. Twenty-two of the 117 highest-valued medical unicorns also, or predominantly, focus on oncology. With three exceptions, all are based in the USA. Their valuations range from $1.0 to $8.1 billion. By analyzing their business models further, we found eight different product/service offerings. The value added and its distribution are as follows: 60% to investors, 27% to sunk costs, 13% to management, and 1% to data providers. Oncological health tech unicorns create enormous value, but whether this value creation flows into the care system or is extracted from it is an open question.