Ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες που εμπλέκονται στην ανάρρωση των ατόμων με κατάθλιψη μέτριας και ελαφράς μορφής
Authors: Μπαγανά Ελπίδα 
Published: August 2021

Η συναισθηματικότητα ως ρυθμιστική ψυχική διαδικασία, και ειδικά οι διαταραχές διάθεσης, απασχολούν σήμερα τους ειδικούς περισσότερο από ποτέ. Οι καταθλιπτικές διαταραχές αποτελούν ένα πραγματικό πρόβλημα της δημόσιας υγείας λόγω του πόνου του οποίου επιφέρουν, της συνδυασμένης ανικανότητας και του αυτοκτονικού δυναμικού τους. Μαζί με την προσωπική ακύρωση και τη δυσλειτουργία ολόκληρης της οικογένειας, βρίσκεται η σημαντική κοινωνική ακύρωση. Σε αυτό το σύνθετο πλαίσιο, η παρούσα εργασία προτάθηκε να αξιολογήσει τον τύπο και τη δυναμική της καταθλιπτικής διάθεσης, ειδικότερα της μέσης και ελαφράς μορφής. Ο απώτερος στόχος της αποβλέπει στην αλλαγή της οπτικής σχετικά με την εξέλιξη και την πρόγνωση της κατάθλιψης, τις πραγματικές θεραπευτικές προσεγγίσεις και ιδιαίτερα σχετικά με την αντίληψη της κοινωνικό-επαγγελματικής επανένταξης του ενήλικου καταθλιπτικού. Η μελέτη της αλληλοεπίδρασης μεταξύ της ατομικής προδιάθεσης για κατάθλιψη και της πολυπαραγοντικότητας (ψυχοκοινωνικό πλαίσιο, ηλικία έναρξης, συχνότητα επεισοδίων) καθώς και ο ρόλος της κοινωνικής υπαιτιότητας, η σημασία στην έναρξη της πάθησης, η διάρκεια και οι εκδηλώσεις της, πραγματοποιήθηκε σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα ασθενών, επιλεγμένων κατά περίπτωση, από την πτέρυγα της 1ης Κλινικής του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου “Alexandru Obregia” στο Βουκουρέστι, με διάγνωση κατάθλιψης μέσης και ελαφράς μορφής, χωρίς ψυχωτικά στοιχεία. Η περιγραφή της ομάδας γυναικών και αντρών έγινε με όρους κοινωνικό-δημογραφικών και κλινικό-εξελικτικών χαρακτηριστικών. Ως μέσα συλλογής των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν: η κλινική συνέντευξη, παρατήρηση της συμπεριφοράς, ο ιατρικός φάκελος, τα ιατροδικαστικά έγγραφα, η ψυχομετρική μέθοδος έρευνας της προσωπικότητας βάσει ερωτηματολογίου, προβολικές τεχνικές. Η επεξεργασία και η στατιστική ανάλυση των συγκεντρωθέντων δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω πολυάριθμων τεχνικών, καθορισμένες από το σύνθετο της ιατρικής θεματολογίας που μελετήθηκε: πολλαπλή λογιστική παλινδρόμηση, το τεστ της διαμέσου, διμετάβλητες συσχετίσεις, συσχέτιση Pearson, συσχέτιση Spearman, έλεγχοι «χ2» (chisquare tests) και άλλα μη παραμετρικά τεστ. Τα γενικά συμπεράσματα, έφεραν στην επιφάνεια την επίδραση της ασθένειας πάνω στην κοινωνικό-επαγγελματική ένταξη του ασθενή, τη σημαντική προσβολή της οικογενειακής λειτουργικότητας, την αμυντική συμπεριφορά του ασθενή απέναντι στην προσωπική και κοινωνική ζωή, την κατάσταση της ψυχικής υγείας και την ασθένεια, τη μείωση του σεβασμού του εαυτού. Η στάση του γενικού πληθυσμού διαφέρει ανάλογα με το φύλο: οι γυναίκες θεωρούνται ως έχουσες προδιάθεση για κατάθλιψη λόγω της παθητικής φύσεως, συχνότερα αγχώδης λόγω της ανάγκης για συναισθηματική συμπαράσταση. Οι καταθλιπτικοί άντρες θεωρούνται αδύναμοι, γεγονός που σημαίνει ότι θα αναγκαστούν να αναζητήσουν πρόσθετες εσωτερικές πηγές, για να ξεπεράσουν, καταρχήν, την ίδια δική τους χαμηλή αυτοεκτίμηση. Τα καταθλιπτικά άτομα διαθέτουν μια ελλειμματική προνοσηρή προσαρμογή, χαρακτηριζόμενη ειδικότερα, από κοινωνική απόσυρση, αποφυγή των διαπροσωπικών επαφών, μείωση των κινητηρίων και γνωστικών ικανοτήτων. Όλοι οι παραπάνω προγνωστικοί παράγοντες επηρεάζουν τη συμμόρφωση του ασθενή στη θεραπεία, με βαθιές κοινωνικό-οικονομικές επιπτώσεις. Η πρακτική αξία της παρούσης εργασίας, συνίσταται αφενός στην επαναφορά στην επικαιρότητα της έννοιας της «συναισθηματικής συνείδησης» σχετικά με την οργανική ζωή και το φαινόμενο της γνώσης, και αφετέρου στην επαναξιολόγηση του δικτύου κοινωνικόοικογενειακής υποστήριξης, το οποίο προσφέρει συγκεκριμένες σταθερές και αξιοποιήσιμες πηγές (υλικές, ψυχολογικές). Επιπλέον, η ενεργή ανάμειξη ενός παθητικού ατόμου, από την άποψη της διάθεσης, στη ψυχοθεραπευτική οδό, αποτελεί το κλειδί της επιτυχίας σε μακροπρόθεσμη βάση