Συσχέτιση των στάσεων των εκπαιδευτικών των διαπολιτισμικών γυμνασίων προς τους αλλόγλωσσους μαθητές τους και των πρακτικών που εφαρμόζουν κατά τη διδασκαλία της νεοελληνικής γλώσσας
Authors: Βόντσα Βασιλική 
Published: January 2014

Η παρούσα εργασία αφορά τη διαχείριση της γλωσσικής και πολιτισμικής ετερότητας του μαθητικού δυναμικού από τους φιλολόγους που διδάσκουν γλώσσα στα Διαπολιτισμικά Γυμνάσια . Διερευνώνται οι στάσεις των εκπαιδευτικών προς τους αλλόγλωσσους μαθητές τους καθώς και οι πρακτικές που χρησιμοποιούν κατά τη διεξαγωγή του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας. Αν και στα Διαπολιτισμικά Σχολεία φοιτούν πολλοί μαθητές με διαβαθμισμένη ελληνομάθεια και ποικίλες πολιτισμικές υπαγωγές, η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας γίνεται με τα ίδια Αναλυτικά Προγράμματα, τα ίδια Διδακτικά Βιβλία και την ίδια μεθοδολογία με τα υπόλοιπα σχολεία ανά βαθμίδα εκπαίδευσης σ’ ολόκληρη τη χώρα. Για το λόγο αυτό εστιάσαμε την παρούσα έρευνα στους εκπαιδευτικούς, που αναλαμβάνουν την ευθύνη της συνεκπαίδευσης των ελληνόφωνων και αλλόγλωσσων μαθητών κατά τη διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στα σχολεία αυτά.Ως ερευνητική μέθοδος για την καταγραφή και διερεύνηση των στάσεων και των πρακτικών των φιλολόγων των Διαπολιτισμικών Γυμνασίων εφαρμόστηκε η μεθοδολογική τριγωνοποίηση με στόχο το συνδυασμό των ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων. Συγκεκριμένα χρησιμοποιήθηκε Ερωτηματολόγιο, που απαντήθηκε από το σύνολο του ερευνώμενου πληθυσμού, Ημιδομημένη Συνέντευξη, για την οποία .χρησιμοποιήθηκε πολυσταδιακή δειγματοληψία δυο σταδίων και τέλος έγινε Μη Συμμετοχική Παρατήρηση, με πολυσταδιακή δειγματοληψία δυο σταδίων, τα δεδομένα της οποίας χρησιμοποιήθηκαν ως εργαλείο ελέγχου των ευρημάτων των δυο άλλων μεθόδων. Μετά τη συλλογή και την ηλεκτρονική καταγραφή των δεδομένων ακολούθησε η ταξινόμηση, η κωδικοποίηση, η ανάλυση, η επεξεργασία και η ερμηνεία των ευρημάτων, που αντιστοιχούν στις θεωρητικές υποθέσεις της έρευνας.Από τα ευρήματα της έρευνας διαπιστώνεται ότι στις στάσεις και τις πρακτικές των φιλολόγων κυριαρχεί ένα παραδοσιακό πλαίσιο οργάνωσης της διδασκαλίας, που εγγράφεται σ’ ένα μονογλωσσικά προσανατολισμένο σύστημα εκπαίδευσης ως προς τα προγράμματα σπουδών και τα σχολικά βιβλία. Δεν είναι όμως λίγες οι περιπτώσεις που επιλέγονται διδακτικοί χειρισμοί καινοτόμοι και πρωτοποριακοί με στόχο την αποτελεσματική έκβαση του μαθήματος, τη βελτίωση10της γλωσσομάθειας των μαθητών και τη σχολική τους πρόοδο. Στο λόγο των εκπαιδευτικών τονίζονται κατ’ επανάληψη οι ελλείψεις σε επίπεδο υποδομών αλλά και θεσμών και αμφισβητείται ουσιαστικά η διαπολιτισμική διάσταση των εκπαιδευτικών διαδικασιών εντός του διαπολιτισμικού σχολείου. Ωστόσο οι ίδιο οι εκπαιδευτικοί συχνά προσπαθούν να δημιουργήσουν στην πολυπολιτισμική τάξη τους ένα πλαίσιο αλληλοαποδοχής και συνεργατικότητας των συμ-μαθητών, ώστε να οικοδομηθεί σταδιακά ένα πλαίσιο κοινών αξιών εντός του οποίου οι διάφοροι πολιτισμοί να συνυπάρχουν και να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.Τα ευρήματα της έρευνας φαίνεται να επιβεβαιώνουν την κεντρική υπόθεση της έρευνας, καθώς οι εκπαιδευτικοί, μέσα στο μονογλωσσικό και μονοπολιτισμικό εκπαιδευτικό σύστημα που εργάζονται, εμφανίζουν αντιφάσεις, διαφοροποιήσεις, παλινδρομήσεις ανάμεσα στο παραδοσιακό και το καινοτόμο και, έχοντας συγκροτήσει ένα παγιωμένο σώμα εκπαιδευτικών εμπειριών και προσωπικών ιδεολογιών και αντιλήψεων, επιχειρούν να βρουν νέους τρόπους διαχείρισης της πολύγλωσσης και πολυπολιτισμικής σύνθεσης των τάξεών τους και να δημιουργήσουν μια πιο «διαπολιτισμική» οπτική της εκπαιδευτικής διαδικασίας