Σύγκριση θεραπευτικών μεθόδων καρκινοποίησης πεδίου για την πρόληψη μη μελανωτικών καρκίνων του δέρματος
Authors: Βράνη Φωτεινή 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Η έννοια της καρκινοποίησης πεδίου στην Δερματολογία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στους NMSC που αντιπροσωπεύουν τον πιο συχνό δερματικό όγκο αλλά και τον πιο συχνό καρκίνο στους ανθρώπους. Η καρκινοποίηση πεδίου αναφέρεται στην παρουσία πρώιμων μη κλινικά ορατών βλαβών σε δέρμα που έχει υποστεί ηλιακή βλάβη και περιβάλλεται από πολλαπλές κλινικά ορατές ΑΚ καθώς και άλλες βλάβες που προκαλούνται από την έκθεση στην UV ακτινοβολία. Η παρούσα μελέτη, με τις 3 επιμέρους ενότητές της, είναι η πρώτη μελέτη τόσο στην Ελλάδα όσο και στο διεθνή χώρο, με αντικείμενο τη διερεύνηση και σύγκριση αποτελεσματικών θεραπευτικών πρωτοκόλλων PDT τόσο για την πρόληψη εμφάνισης NMSC όσο και για τη διατήρηση της προφυλακτικής δράσης της μεθόδου. 1η ΟΜΑΔΑ ΑΣΘΕΝΩΝ. Σκοπός: η σύγκριση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας της PDT στην εμφάνιση καρκίνου του δέρματος με εκείνη της κρέμας IMIQ 5% σε ασθενείς με βλάβες καρκινοποίησης πεδίου. Υλικά και μέθοδοι: Ασθενείς με καρκινοποιημένα πεδία έκτασης 50 cm2 του προσώπου και του τριχωτού κεφαλής τυχαιοποιήθηκαν για θεραπεία με δύο συνεδρίες MAL-PDT με μεσοδιάστημα μιας εβδομάδας στο ένα πεδίο και εφαρμογή IMIQ 5% τρεις φορές/ εβδομάδα για δύο κύκλους θεραπείας των τεσσάρων εβδομάδων με μεσοδιάστημα δύο εβδομάδων στο αντιδιαμετρικό πεδίο. Ως κύριο καταληκτικό σημείο της μελέτης ορίσθηκε ο αριθμός των νέων βλαβών σε κάθε θεραπευτικό πεδίο σε χρονικό διάστημα 12μηνών. Ως δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία της μελέτης ορίσθηκαν η ασφάλεια των θεραπευτικών μεθόδων και η προτίμηση των ασθενών. Αποτελέσματα: Σαράντα τέσσερις ασθενείς ολοκλήρωσαν τη μελέτη. Η ΜAL-PDT και η IMIQ 5% παρουσίασαν παρόμοια αποτελεσματικότητα αναφορικά με την εμφάνιση νέων ΑΚ, καθώς δεν σημειώθηκε στατιστικώς σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο πεδίων σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή της παρακολούθησης. Αναφορικά με το μέσο χρόνο εμφάνισης νέων βλαβών στα πεδία αυτός ήταν 9.56 ± 2.73 μήνες ( 95% CI 8.10-11.01) για το πεδίο της PDT και 10.09 ± 1.97 μήνες (95% CI 8.38+-10.36) για το πεδίο της ιμικουϊμόδης. Σε όρους ανοχής και ασφάλειας και οι δύο θεραπευτικοί χειρισμοί ήταν ασφαλείς και καλά ανεκτοί από τους ασθενείς. Οι ασθενείς προτίμησαν την MAL-PDT ως προς τη θεραπευτική διαδικασία, την αξιολόγηση του αποτελέσματος και την επιλογή ως μελλοντική θεραπεία. Συμπεράσματα: Με βάση τα αποτελέσματά μας καταδεικνύεται παρόμοια αποτελεσματικότητα των δύο θεραπευτικών χειρισμών στην πρόληψη εμφάνισης νέων ΑΚ σε ασθενείς με καρκινοποιημένα πεδία. 2η ΟΜΑΔΑ ΑΣΘΕΝΩΝ. Σκοπός: η σύγκριση αποτελεσματικότητας και ασφάλειας της συμβατικής PDT με εκείνη της AFXL-PDT με κλειστή περίδεση μίας ώρας στην πρόληψη εμφάνισης νέων NMSC και η αξιολόγηση θεραπευτικού πρωτοκόλλου μικρότερης χρονικής διάρκειας. Υλικά και μέθοδοι: Πενήντα ασθενείς εισήχθησαν με δύο συμμετρικά, αντιδιαμετρικά και καρκινοποιημένα πεδία έκτασης 50cm2 του προσώπου και του τριχωτού κεφαλής. Στο πεδίο που βάσει τυχαιοποίησης λάμβανε AFXL υποβοηθούμενη PDT διενεργούνταν μία συνεδρία fractional CO2 laser πριν την PDT. Αμέσως μετά εφαρμοζόταν και στα δύο πεδία MAL-PDT με διάρκεια κλειστής περίδεσης μόνο 1 ώρα στην περιοχή θεραπείας με AFXL υποβοηθούμενη PDT και 3 ώρες στην περιοχή της συμβατικής PDT. Σε όλους τους ασθενείς διενεργήθηκαν δύο συνεδρίες PDT με μεσοδιάστημα μίας εβδομάδας. Οι ασθενείς αξιολογήθηκαν στους 3,6,9 και 12 μήνες για την εμφάνιση νέων NMSCs. Αποτελέσματα: Σαράντα δύο ασθενείς ολοκλήρωσαν τη μελέτη. Δεν σημειώθηκε στατιστικώς σημαντική διαφορά μεταξύ του συνολικού αριθμού των νέων ΑΚ σε οποιοδήποτε χρονικό διάστημα της παρακολούθησης. Αναφορικά με το μέσο χρόνο εμφάνισης νέων βλαβών στα πεδία αυτός ήταν 9.55± 3.02 μήνες ( 95% CI : 8.63-10,49) για το πεδίο της AFXL- PDT και 9.68 ± 2.84 μήνες (95% CI: 8.77+-10.58) για το πεδίο της συμβατικής PDT. Και οι δύο θεραπείες ήταν ασφαλείς και καλά ανεκτές. Συμπεράσματα: Η προετοιμασία του πεδίου με AFXL φαίνεται μια καλή στρατηγική για να μειώσει το χρόνο της θεραπευτικής διαδικασίας με PDT τόσο για τον ίδιο τον ασθενή όσο και για το θεράποντα ιατρό. 3η ΟΜΑΔΑ ΑΣΘΕΝΩΝ. Σκοπός: ο καθορισμός του βέλτιστου θεραπευτικού πρωτοκόλλου επανάληψης συμβατικής PDT για την πρόληψη των NMSCs. Υλικά και μέθοδοι: Ασθενείς με βλάβες καρκινοποίησης πεδίου προσώπου ή τριχωτού κεφαλής τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν επαναληπτικό κύκλο PDT στους 6 και στους 9 μήνες μετά τον αρχικό κύκλο PDT. Οι κύκλοι περιλάμβαναν 2 συνεδρίες MAL-PDT με μεσοδιάστημα μιας εβδομάδας. Η ακτινοβόληση πραγματοποιήθηκε με ορατό, κόκκινο φως με λάμπα LED και δόση 37J/cm2. Οι ασθενείς παρακολουθήθηκαν στους 3,6,9 και 12 μήνες ως προς την εμφάνιση νέων NMSCs. Αποτελέσματα: Είκοσι έξι ασθενείς ολοκλήρωσαν τη μελέτη. Δεν παρατηρήθηκε στατιστικώς σημαντική διαφορά τόσο ως προς τον συνολικό αριθμό των νέων ΑΚ σε οποιαδήποτε χρονικό σημείο της παρακολούθησης όσο ως προς τον μέσο χρόνο εμφάνισης νέων βλαβών στα πεδία με 10.125 ± 2.66 μήνες (95% CI 8.71–11.54) στους 6 μήνες και 10.105 ± 2.49 μήνες (95% CI 8.90–11.31). Συμπεράσματα: Με βάση τα δεδομένα μας καταδεικνύεται ότι η εφαρμογή επαναληπτικού κύκλου στους 6 και στους 9 μήνες έχει την παρόμοια αποτελεσματικότητα ως προς ως προς την πρόληψη εμφάνισης νέων NMSC. Το χρονικό διάστημα των 9 μηνών αποτελεί το βέλτιστο διάστημα παρέμβασης με μειωμένο κόστος.