ОСТРЫЕ ЭФФЕКТЫ НОВЫХ ПСИХОАКТИВНЫХ ВЕЩЕСТВ В КЛИНИЧЕСКОЙ ПРАКТИКЕ. ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ
Authors: М.В. Прилуцкая , С.Н. Молчанов 
Published: November 2024

Актуальность. Hовые психоактивные вещества (НПВ) представляют собой новую наркотическую угрозу, появившуюся на мировой арене в середине 2000-х годов. Возрастающее число литературных данных свидетельствует о пагубности данного класса психоактивных веществ. Цель: анализ литературных данных и структурирование клинических симптомов, возникающих при интоксикации конкретными НПВ. Стратегия поиска. В рамках настоящей статьи проведен анализ 92 англо- и русскоязычных публикаций из баз данных PubMed, Google Scholar, «e-library» и «Cyberleninka», описывающих острые клинические симптомы интоксикации НПВ. В поиск были включены оригинальные полнотекстовые статьи за последние 10 лет, описывающие клинические аспекты острой интоксикации НПВ. Из анализа были исключены литературные обзоры и информационные письма, а также описания токсикодинамических аспектов НПВ. Результаты. Приведена структурная таблица, которая раскрывает наиболее типичные токсические эффекты у конкретных НПВ и может быть использована в клинической практике врачей-наркологов, психиатров и токсикологов. Выводы: публикации, посвященные клиническим аспектам острой интоксикации НПВ, носят характер описания случаев/серии случаев. Разнообразие токсических эффектов представляет собой актуальную проблему для клиницистов, так как в ряде наблюдений сопряжено с тяжелыми полиорганными осложнениями вплоть до смертельных исходов.

Background. Novel psychoactive substances (NPS) present a new drug threat emerged on the world stage in the middle 2000s. An increasing number of literature data demonstrate the harmful nature of this class of psychoactive substances. The aim: the analysis of literature data and the structuring of clinical symptoms caused by particular NPS. Search strategy. Within the framework of the paper the authors carry our an analysis of 94 Russian- and English-language publications describing acute clinical symptoms of NPS intoxication and retrieved from PubMed, Google Scholar, «e-library» and «CyberLeninka» databases. The search process covered original full-text articles over the past 10 years, describing the clinical aspects of acute intoxication of NPS. Literary reviews, information letters and descriptions of the toxicodynamic aspects of the NPS were excluded from the analysis. Results. The paper presents the table that structures the most typical toxic effects of particular NPS and could be useful for clinical practice of drug addiction psychiatrists and toxicologists. Conclusions: publications on the clinical aspects of acute intoxication of the NIP cover description of cases/ series of cases. A variety of toxic effects is an actual problem for clinicians, since in a number of cases it is associated with severe multi-organ complications up to fatalities.

Кіріспе. Жаңа психобелсенді заттар (ЖПЗ) әлемдік аренада 2000 жылдардың ортасында пайда болған жаңа есірткі қауіп-қатерін көрсетеді. Көптеген әдеби деректер жаңа психобелсенді заттардың осы классының зияндылығын дәлелдейді. Мақсаты: ЖПЗ-нан туындайтын уланудың әдеби деректерін талдау жәнеклиникалық симптомдарын құрылымдау. Іздеу стратегиясы. Осы мақала шеңберінде ЖПЗ уланудың өткір клиникалық белгілерін сипаттайтын PubMed, GoogleScholar, «e-library» и «cyberleninka» мәліметтер базасындағы ағылшын-орыс басылымдарының 92 талдауы өткізілді. Іздеу үшін соңғы 10 жылда ЖПЗ жіті уланудың клиникалық аспектілерін сипаттайтын бірегей толық мәтінді мақалалар енгізілген. Талдаудан әдеби шолулар, ақпараттық хаттар, сондай-ақ ЖПБЗ токсикодинамических аспектілерінің сипаттамалары алынып тасталған. Нәтижелер. Нақты ЖПЗ улағыш әсерлерін суреттейтін, құрылымдық кесте өткізіліп, клиникалық тәжірибеде нарколог дәрігерлер, психиатрлар және токсикологтар қолдана алады. Қорытынды: ЖПЗ жіті уланудың клиникалық аспектілеріне арналған жарияланымдар, улану жағдайлары/сериялы жағдайларының сипаттамасын қамтиды. Алуан уытты әсерлер, клиникалық дәрігерлер үшін өзекті мәселені білдіреді, себебі бірқатар байқаулар негізінде полиорганның ауыр асқынуларына, сонымен қатар өлім жағдайларына дейін ұласады.