bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Development of a hexacopter model for transporting medicines with noise reduction
Authors: Darayev Abdumezhit , Khizirova Muhabbat , Samsonenko Anatoly , Ibekeyev Serikbek , Ilyas Daulet
Published: December 2024

The object of research is a helicopter-type copter. For the test flight of the prototype, high level of noise in the Wi-Fi block channel was noticed. To solve the problem Kalman filter was installed to the system between the antenna and microprocessor, for noise cancellation. A technical model that takes into consideration the time variation of the interference/signal ratio at the input of the UAV receiver for given trajectories and speeds of movement of objects and the source of interference has been developed that allows the delivery of medications up to 2 kg with a flight range of 5 km when exposed to interference from a moving source.
This article provides a prototype of the hexacopter design for small carriage delivery, used for medicinal transportation. During the test usage of the prototype UAV, such problems as shaking and unstable fixation of the lock mechanism holding the delivered cargo are observed and noted. The article underlines the cause of said problems as electromagnetic compatibility considerations, the methodology of debugging was to measure signals with oscilloscope and servotest, and provides the solution as application of Kalman filter for antennas. The results of the oscilloscope and spectrum analyzer during the debugging process before and after optimization by Kalman filter usage for noise filtering are shown. Signal noise can cause malfunctions of components, during signal decoding. The UAV prototype showed delayed response during test flight for approximately 0.2 s, which can be critical for flight and delivery precision. Telemetry, navigation, control, data, power supply, engine design, and software considerations are given. The results are not yet sufficient for urban usage, where EMI density is much higher, but the current developments make the suburban usage of UAVs for long range transportation
Application of thermography to detect areas of water infiltration in the dam concrete foundation
Authors: Miahkyi Oleksandr , Meshkov Sergiy , Orel Roman , Storozhenko Volodymyr
Published: December 2024

This paper introduces a methodology devised for thermographic inspection of concrete technical condition inside concrete dams. Water infiltration into a dam accelerates the processes of concrete degradation, so temperature fields provide important information about the dynamics of these processes. As a result of the thermal imaging survey of the observation gallery at a historic hydraulic structure, a formalized pattern of the temperature field inside the dam was acquired and the locations of temperature anomalies associated with infiltration were identified. At the leakage points, the water temperature differed from the concrete temperature by 1.0–2.9 °C, indicating different rates of water flow through the water wall and the gallery ceiling. The temperature of the gallery areas with increased infiltration was 1–2 °C higher than the 12.7 °C selected as the reference temperature. When recording the temperature fields, the optical axis of the thermal imager was directed along the gallery, and not perpendicular to the surfaces under study, as in construction thermography. To this end, a methodological approach was devised to eliminate distortions of the resulting thermograms caused by the curvature of the gallery and other factors. To remove images of extraneous thermal radiation sources from the thermograms and accurately identify the area under study, a method of shielding a part of the image using special masks was used. The comparative thermography method made it possible to eliminate difficulties in determining the emissivity of the gallery concrete surface. The proposed method of comparative thermography made it possible to compare the intensity of filtration processes in the dam body and to link the current state of the hydraulic structure with the history of its restoration. In general, the thermographic method makes it possible to supplement existing primary natural control with a formalized pattern of temperature field inside the dam
Assessment of digital culture in sustainable university development systems
Authors: Prokhorova Viktoriia , Mrykhina Oleksandra , Koleshchuk Orest , Stepura Tetiana , Zaitseva Anna , Slastianykova Krystyna
Published: December 2024

The object of this study is the processes of assessing digital culture, the purpose is to devise methodological foundations for assessing digital culture in the systems of sustainable development of universities. The problem of insufficient methodological support for assessing digital culture makes it impossible to effectively manage the sustainable development of the university. The study is based on the example of projects carried out by students at the Lviv Polytechnic National University's course ‘Fundamentals of Entrepreneurship and Business Planning Using IT’, which applies digital technologies based on sustainable development. For the expert evaluation of the digital culture of student projects, a system of indicators has been formed that comprehensively covers it (‘digital security’, ‘digital literacy’, ‘creativity in the digital environment’, ‘use of social networks and communications’, ‘innovation’, ‘digital rights and ethics’). The diversity of the indicators was agreed upon by establishing their significance and using the Saati pairwise comparison method. The substantiation of the digital culture indicators was implemented with the help of a mathematical model based on the matrix approach, using the methods of fuzzy set theory. The calculation of the significance of the digital culture indicators showed that the largest share is accounted for by the indicators ‘digital literacy’ (36 %), ‘digital rights and ethics’ (28 %), ‘digital security’ (16 %), ‘creativity in the digital environment’ (12 %). The lowest is ‘use of social networks and communications’ (4 per cent) and ‘innovation’ (4 per cent). In order to measure the level of digital culture, a pairwise comparison of the projects for each indicator was performed. On the basis of resulting estimates, the corresponding matrices of pairwise comparisons of projects were constructed, for each of which the measures of belonging of elements to a fuzzy set were established. The fuzzy sets were defined, which indicate the degree of certainty in the compliance of student projects with the indicators of digital culture. Based on the results of testing, the student project ‘MyNature’ satisfies the group of indicators of the level of digital culture by 71.2 %, ‘HealthyWay’ – by 53.5 %, ‘!!!Boooya’ – by 48.8 %. The other projects – FizMat:), Medix, and ‘Їііііisty!’  – 36.3 %, 36.4 %, and 42.1 %, respectively
Determining the deformation of an absolutely elastic axis of curved rods under bending
Authors: Pylypaka Serhii , Nesvidomin Victor , Volina Tetiana , Hryshchenko Iryna , Pylypaka Taras , Kremets Yaroslav , Andrukh Serhii , Savoiskyi Oleksandr , Korzh-Usenko Larysa , Semirnenko Yuriy
Published: December 2024

The object of this study is the deformation of an elastic axis with a large deflection of a cantilever clamped absolutely elastic rod under the action of an applied concentrated force. The rod in the free state can have a rectilinear or curved elastic axis. This fact implies a difference in the analytical description of the bending process. However, there is a factor by which some similarity can be found between the bending of rectilinear and curved rods. This factor is the curvature of the elastic axis of the rod in a free state. According to this feature, they can be divided into rods of constant and variable curvature of the elastic axis. The former include rectilinear rods and those that in the free state have the shape of an arc of a circle, and the latter – rods with a variable curvature of the elastic axis. There is a difference between the bending of these groups of rods: in the first case, the deformation of the elastic axis of the rod during its bending will be the same regardless of which end will be cantilever pinched.
A distinctive feature of the current research is that the bending of rods with variable curvature of the elastic axis was carried out by alternate pinching of their opposite ends. Moreover, the rods of constant and variable curvature were of the same length s=0.314 m, the same cross-section of 0.005×0.02 m. That has made it possible to visually show the difference between the shape of the elastic axis of the bent rod under the action of the same force when the pinch end is changed. When attached to the rods of the working bodies of agricultural machines, pulsating dynamic loads are smoothed out due to their elasticity. It is important for practice to be able to calculate the value of their deviation, which should be within the given limits.
The results are explained by the fact that in the analytical description of the shape of the elastic axis of a curved rod, a technique was proposed in which the length of the axis can start counting both from one end and from the opposite end
Design of an intelligent system for enhancing urban social resilience
Authors: Lipianina-Honcharenko Khrystyna , Komar Myroslav , Madarash Roman , Novosad Stanislav , Zhabiuk Volodymyr , Mykhalchuk Nazar , Koshytskii Kostiantyn , Lendiuk Dmytro , Melnyk Nazar , Telikhovskyi Oles
Published: December 2024

This paper considers a comprehensive approach to the use of intelligent systems in the context of smart cities, which is aimed at increasing their social sustainability under the conditions of growing urbanization and globalization.
Cities face challenges related to the need to optimize the management of urban resources and improve the quality of life of residents, which requires innovative approaches to planning and the use of advanced technologies.
The proposed intelligent system architecture, integrating six modules such as quality of life modeling, socio-economic analysis, intelligent tourism, environmental monitoring, legal interpretation, and misinformation detection, has demonstrated a 25–40 % performance improvement depending on the module.
The effectiveness of the proposed system is explained by the use of advanced algorithms of machine learning and data analysis, which makes it possible to reduce the time of solving critical tasks and increase the adaptability of the city infrastructure to future challenges.
Owing to the integration of intelligent systems into city management, cities gain the ability to respond more effectively to current and projected social and environmental challenges, significantly improving the quality of life and environmental sustainability.
The proposed system could be implemented in cities of different sizes and configurations, contributing to long-term socio-economic development and environmental sustainability. Effective implementation of the system reduces city management costs by up to 30 %, while reducing CO2 emissions by 10–15 %, which is important in the context of combating climate change
Detection of fire by comparison of sampling coefficients of variation of current measurements of dangerous parameters of the gas environment
Authors: Tolok Igor , Pospelov Boris , Rybka Evgenіy , Iatsyshyn Andrii , Kozar Yurii , Krainiukov Olekcii , Morozov Ihor , Bezuhla Yuliia , Kravtsov Mikhail , Salamatina Olga
Published: December 2024

The object of this study is the selective coefficient of variation of dangerous parameters of the gas environment, which are caused by the general aggregates of reliable absence or occurrence of ignition of materials. The method of prompt detection of fires based on the comparison of the sample coefficients of variation of the hazardous parameters of the gas environment of the specified general populations and the verification for each moment of time of the result of the comparison of the sample coefficients of variation and exceeding the current threshold is theoretically substantiated. At the same time, the value of the current threshold is calculated taking into account the given probability of false detection of ignition and the current error of the result of comparing the sample coefficients of variation. This method makes it possible to ensure the maximum current probability of correct ignition detection. Experiments were conducted to verify the performance of the proposed method. The obtained results in general indicate the efficiency of the method. It was established that the result of the comparison of the sample coefficients of variation of the hazardous parameters of the gas environment, which correspond to the specified general populations for carbon monoxide at the time of ignition of alcohol, paper, wood, and textiles, is 0.47, 0.14, 0.2, and 0.001, respectively. For the temperature, the results of the comparison of the sample coefficients of variation during the ignition of similar materials are 0.12, 0.13, 0.015 and 0.045, respectively. At the same time, for prompt detection of fires based on the proposed method, it is necessary to preferably use the concentration of carbon monoxide and the temperature of the gas environment as dangerous parameters of the gas environment. The practical importance of the research is the use of selective coefficients of hazardous parameters of the gas environment for the detection of material fires in real time
Determining the efficiency of restored photovoltaic modules under natural lighting conditions
Authors: Shvedchykova Iryna , Trykhlieb Andrii , Trykhlieb Serhii , Demishonkova Svitlana , Pavlenko Volodymyr
Published: December 2024

The object of this study is thin-film photovoltaic modules without physical damage, manufactured by CIGS technology, affected by potential-induced degradation, after restoration. The possibility of improving the efficiency of the array of restored photovoltaic modules of the Q.SMART UF L 105 type has been established experimentally, under natural lighting conditions, up to 50 % and higher with respect to the new reference photovoltaic panel. An expression for evaluating the efficiency of restored photovoltaic panels has been derived. It is proposed to use a relative indicator – the efficiency index, which is calculated based on the specific generation data of photovoltaic modules. During the experiment, photovoltaic panels were connected to the OpenSCADA dispatch control and data collection system. Experimental studies were carried out in the autumn-winter period under three weather scenarios: clear day, variable cloudiness, continuous cloudiness. The specific monthly generation of photovoltaic modules was defined as the amount of energy produced during the month per unit of power, which is 100 W. During the experiment, minute and hourly fluctuations in the generation of photovoltaic modules were recorded. Based on the results of calculating the efficiency index, it was concluded that the generation of electrical energy by exhausted photovoltaic modules after restoration under real operating conditions allows for the possibility of their secondary application.
The results of the research could be used as a basis for evaluating the efficiency of restored photovoltaic modules while the resulting statistical data on their performance could be used to devise rules and standards for the secondary application of exhausted photovoltaic panels
Determining the stability of a fire truck tanker against overturning while driving through crossed forest terrain
Authors: Almazov Kamran , Pozdieiev Serhii , Tarasenko Olexandr , Kulitsa Oleh , Kalinovskiy Andrii , Chornomaz Ivan
Published: December 2024

The object of this study is to consider dynamic processes in the tank of a fire truck with different levels of water filling. The task to be solved is to determine the data on the fluctuation of the center of mass of a dynamic system, which consists of the water tank of a fire truck tanker truck, when it moves through rough forest terrain at different speeds. The data make it possible to predict the danger of a fire truck tipping over. In the process of solving the task, an estimation model of a fire truck tanker truck was built together with a water tank, using the LS-Dyna dynamic systems simulation software package. In order to reproduce the dynamic impact on the fire truck tanker with the water capacity exerted by the relief of the rugged forest area, the time dependences of the angles of current position of the fire truck tanker – roll angle, yaw, and pitch – were established. The resulting dependences were used as boundary conditions to reproduce the dynamic influence of the terrain. The turning angles of the water tank of a fire truck were determined depending on the unevenness of the terrain, the geometry of which was calculated by a pseudo-random number generator. Using the explicit method for integrating the dynamics equations, implemented in the code of the LS-Dyna software package, the patterns of fluctuations of the center of mass of the water tank of the fire truck tanker depending on the level of filling and speed of movement were defined.
Using results from the mathematical modeling of dynamic processes in the fire truck tanker, a numerical algorithm was developed for this fire truck tanker to maintain its stability against overturning. Therefore, the results of this study have a direct practical application in the field of fire truck tanker design safety and could be used to improve and devise new technologies in this field
Optimization of management processes in central government bodies through the integration of artificial intelligence
Authors: Bashuk Alla , Chechel Oleh
Published: December 2024

The primary object of analysis in this study is the impact of artificial intelligence (AI) on various departments of a district state administration. The problem addressed by the research was to evaluate the key benefits and challenges of using AI to optimize management processes. The results demonstrated a significant increase in the efficiency of handling citizen inquiries, reducing the processing time from seven days to two days, indicating the high productivity of the implemented systems.
These results can be explained by the application of automating routine tasks and optimizing workflows, which lead to the rapid processing of inquiries and reduction of administrative burdens. Moreover, the increased internal consistency of the data, confirmed by Cronbach's alpha, indicates the reliability of the metrics and assessment tools used.
The distinctive features of the results, such as high transparency and efficiency of processes, became possible through the integration of the latest AI technologies, which helped solve the identified problem. These features allow AI to serve as an important tool in public administration reform.
The scope of practical application of the results includes the use of AI to enhance the quality of public services and optimize internal processes in public administration. Owing to the implementation of best practices in data management and cybersecurity, departments can achieve better interaction and efficiency, promoting the development of a transparent and effective management system.
The practical application of the proposed innovations could significantly improve the quality of interaction with citizens, ensuring greater satisfaction with services and compliance with modern efficiency requirements
Devising a method for determining the coordinates of an unmanned aerial vechicle via a network of portable spectrum analyzers
Authors: Khudov Hennadii , Makoveichuk Oleksandr , Kostyria Oleksandr , Butko Ihor , Poliakov Andrii , Kozhushko Yaroslav , Yarovyi Serhii , Serdiuk Oleksii , Mynko Petro , Khudov Rostyslav
Published: December 2024

The object of this study is the process of determining the coordinates of unmanned aerial vehicles. The study hypothesis assumed that the use of a network of portable spectrum analyzers could make it possible to detect the signals of the on-board systems of an unmanned aerial vehicle and reduce the mean square error in determining its coordinates.
A method for determining the coordinates of an unmanned aerial vehicle using a network of portable spectrum analyzers has been improved, which, unlike known ones, allows for the following:
– using signals of on-board equipment of an unmanned aerial vehicle;
– using a network of portable spectrum analyzers;
– application of both the triangulation and the difference-ranging method for determining the coordinates of an unmanned aerial vehicle by a network of portable spectrum analyzers;
– carrying out spectral analysis of the signals of the on-board systems of the unmanned aerial vehicle (carried out additionally if necessary).
Experimental studies have shown the capabilities of a portable spectrum analyzer to receive signals and display their spectra and spectrograms.
The accuracy in determining the coordinates of an unmanned aerial vehicle by a network of portable spectrum analyzers was evaluated. It has been established:
– the use of a network of portable spectrum analyzers significantly reduces the root mean square error in measuring the coordinates of an unmanned aerial vehicle by approximately 50 % compared to the error of one portable spectrum analyzer;
– as the distance from the network elements of portable spectrum analyzers increases, the mean square error increases.
– the use of a network of portable spectrum analyzers reduces the root mean square error in determining the coordinates of an unmanned aerial vehicle by an average of 2.29–2.62 times compared to the radar P-19MA, depending on the range
Development of a new method for stone coal converting into a liquid high-temperature heat carrier based on energy factors
Authors: Glikina Irene , Zubtsov Yevhen
Published: December 2024

The object of this study is coal processing with synthesis gas as the target product. The experimental technology employs a reactor with a liquid high-temperature heat carrier. The technological advancement allows ecological and safe transformation of hard raw material – hard coal.
Hard, brown, and salty coal contains quite a lot of mineral impurities. Thermodynamic analysis of chemical transformations of coal according to its content has been carried out. The analysis was performed under the conditions of the new technology. The technology makes it possible to work simultaneously with solid, liquid, and gas structures. The main technological parameters are considered to be atmospheric pressure, temperature from 1073 to 1373 K, composition and height of the heat carrier in the reactor. The optimal temperature conditions for the process in the melt were revealed. The research was related to the characteristics and properties of liquid high-temperature heat carrier. Two types of laboratory reactors were studied. The composition and volume of the liquid heat carrier contributes to a stable and balanced progress of the target process. The proposed scheme of a reactor with a liquid high-temperature heat carrier for the coal gasification process allows for an environmentally friendly process. The designed scheme contains three zones of the process: conversion, oxidation, and post-oxidation. The reactor scheme is quite simple in structure. The technology in liquid high-temperature heat carrier involves one heat carrier for three reactor zones. The target product of processing is synthesis gas. Synthesis gas can be used directly as a target product with hydrogen being an alternative energy source. Synthesis gas as a raw material can be used to obtain hydrocarbons, separate use of substances for various industries and transformation into various compounds of organic and inorganic synthesis
Determining the physical-chemical parametere of fuel mixtures of natural gas with hydrogen in gas networks
Authors: Franchuk Yuriі , Kosilov Volodymyr , Kovalchuk Yuliia
Published: December 2024

The object of this study is a gas mixture of natural gas and hydrogen.
The physical and chemical parameters of fuel mixtures of natural gas with hydrogen have been investigated with the aim of further regulating the hydrogen content in the gas transmission system in accordance with the state standards of Ukraine and the European Union. The task addressed was the safe use of green hydrogen in a mixture with natural gas.
 The permissible hydrogen content in municipal network gas was established at 7 mol %, which would allow efficient and safe use of existing gas transmission systems. Currently, a 4 % increase in pressure is recommended for low-pressure networks. This is because the calorific value of natural gas is regulated by the Code of Gas Transmission and Distribution Systems and must be within certain limits, and compliance with this particular hydrogen content in natural gas allows this indicator to be kept within the normal range. The 4 % increase in pressure is due to the preservation of the thermal power of gas burners when one gaseous fuel is replaced by another.
The content of the mixture of combustible gases at the lower and upper flash points was analyzed. It was found that at 7 % hydrogen content, the flash point range is 5.07–16.75 vol %, which is within the permissible range of 5–15 vol %. With an increase in the hydrogen content of the gas, an explosion may occur in a wider range of concentrations and require additional safety measures.
The defined hydrogen limit does not affect the explosiveness of network gas and ensures the safety of its use since the lower concentration limit of flammability (in terms of methane) in a mixture with air in volume percentage is 4.4, and the upper limit is 17.0 vol % according to Annex 2 of the technical regulations
Possibilities of integrating artificial intelligence technologies into the system of accounting and analytical support to public sector entitie
Authors: Larikova Tetiana , Ivankov Pavlo , Novichenko Liudmyla , Khrystyna Kydysiuk
Published: December 2024

The object of this study is artificial intelligence technologies in the system of accounting and analytical support to public sector entities.
This paper addresses the task related to the possibility of integrating artificial intelligence technologies into the accounting and analytical support system of public sector entities. The key differences between conventional accounting automation and artificial intelligence technologies in the system of accounting and analytical support have been determined. Analysis of investment volumes for the introduction of artificial intelligence, including in the accounting system, was carried out. It was established that according to forecasts for 2025 the amount of investment in the field of artificial intelligence for the automation of accounting and reporting will grow actively: in the USA (USD 45–50 billion), China (USD 30–35 billion), Germany (USD 15–18 billion), Japan (USD 13–15 billion), Great Britain (USD 12–15 billion). Analysis of the characteristics and cost of integrating modern artificial intelligence technologies into the system of accounting and analytical support was carried out. Zoho Books AI cloud technology, which in terms of cost and properties is most suitable for integration into the system of accounting and analytical support of public sector entities, has been identified as recommended. The key factors of the impact of artificial intelligence on the automation of the accounting and analytical support system, which lead to saving time on document processing, reporting and data analysis, have been determined. Based on the calculation results, it was determined that as a result of the integration of Zoho Books AI technology into the accounting and analytical support system, time will be reduced by 2164 hours/year, which will lead to the optimization of public funds
CIDADE E PODER LOCAL NO MUNICÍPIO DE DEPUTADO IRAPUAN PINHEIRO - CEARÁ - BRASIL
Authors: Maciel Jonas Lima , Lima Nogueira Cleiton Marinho
Published: December 2024

Esse trabalho objetiva fazer uma análise do território de Deputado Irapuan Pinheiro-CE. A discussão começa com a ocupação do povoado de São Bernardo, onde, até então,  inexistiam direitos e instituições no território, causando insatisfação popular e, consequentemente, a emancipação política do distrito em 1988. Essa pesquisa inclui, também, uma abordagem sobre os acordos necessários para que o processo emancipacionista obtivesse êxito, incluindo relações entre políticos estaduais, lideranças locais e sociedade civil.  Ademais, a discussão do espaço pós-emancipação também se faz presente, tendo como foco o poder local, sobretudo,  os agentes que atuaram no processo de emancipação e nas décadas subsequentes, desencadeando inúmeras transformações sociais e metamorfoses espaciais que resultaram na aquisição de cidadania com a descentralização política. Os procedimentos metodológicos incluíram: 1) revisão bibliográfica sobre a rede urbana cearense, pequenas cidades, história e geografia local e criação de municípios; 2) análise de documentos históricos, religiosos, escritos e iconográficos; 3) entrevistas com antigos moradores, políticos e ex-políticos da região Sertão Central do Ceará e munícipes; 4) levantamento de dados estatísticos; 5) visitas de campo; 6) produção de mapas com os dados coletados. Tais procedimentos, devidamente confrontados e suplementados, permitem uma análise ampla desses processos. Nesse sentido, a pesquisa concluiu que com a emancipação do município ocorreram inúmeras melhorias relacionadas à aquisição da cidadania. No entanto, concomitantemente a isso, percebe-se um município dependente de receitas externas, do setor público e dos municípios vizinhos com práticas de clientelismo político, impedindo, assim, a cidadania plena por parte dos munícipes irapuenses.
AS GEOCIÊNCIAS NA BASE NACIONAL COMUM CURRICULAR
Authors: Negreiros Ana Raquel Alves de , Reis Deyse Almeida dos
Published: December 2024

As Geociências têm grande importância na formação cidadã ao lidarem com a compreensão não somente dos eventos terrestres, mas também dos seus processos, possibilitando a agregação de conhecimento aos saberes cotidianos, com grande importância na informação e sensibilização da sociedade quanto ao funcionamento e evolução do Sistema Terra e à preservação e conservação ambiental. O currículo da Educação Básica Brasileira é norteado pela Base Nacional Comum Curricular, documento que estabelece habilidades gerais e específicas que deverão ser desenvolvidas em todas as etapas de ensino. Para identificar a presença das Geociências nos Anos Iniciais do Ensino Fundamental, realizou-se a investigação quantitativa e qualitativa de tal conteúdo. Foram identificadas 61 habilidades, o que corresponde a 11,21% do total de habilidades propostas pela BNCC, as quais estão presentes nos componentes curriculares História, Matemática, Geografia e Ciência, com maior concentração nos dois últimos. As habilidades foram categorizadas e analisadas quanto ao seu conteúdo.
Vaginal Stenosis due to Chemical Vaginitis after Using Jamu Sticks: A Case Report
Authors: Choi Jeong In
Published: December 2024

Jamu sticks are used in some Southeast Asian cultures especially Indonesia for vaginal health and tightening. However, there is no scientific evidence supporting the safety or effectiveness of Jamu sticks for vaginal tightening or health. Chemical reactions caused by these foreign substances can lead chemical vaginitis, increasing the risk of secondary infection through the disrupted vaginal wall. I report a case of a patient successfully treated for vaginal stenosis due to chemical vaginitis caused by Jamu sticks experienced in our hospital and advise caution against indiscriminate folk remedies.
1979-1989 Sovyet-Afgan Savaşının Dönemin Türk Şiirindeki Yansımaları
Authors: Andı M. Fatih , Belviranlı Semiha Muhterem
Published: December 2024

Bireysel ve toplumsal hafızada derin ve kalıcı izler bırakan savaşlar sırasında meydana
gelen sosyo-ekonomik, siyasal ve kültürel değişimler edebiyatı da etkiler. Bu bakımdan
edebi eserler toplumların var olma süreçlerinde meydana gelen olgu ve olayların
yansımalarını gösteren kaynaklardandır. 1979 yılında Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı
işgali ile başlayan ve yaklaşık dokuz yıl süren Afganistan Savaşı, Türk yazar ve şairler
arasında da yankı bularak edebi eserlere yansımıştır. Savaş sırasında yaşanan korku,
travma, acı ve kahramanlıklar şairler tarafından işlenerek dönemin edebiyatında yerini
almıştır. Bu çalışmada Sovyet güçlerinin Afganistan’da gerçekleştirdiği zulmün çocuk
dünyasındaki izdüşümü, Türk edebiyatının önde gelen dergilerinden olan Mavera dergisine yansıyan şiir örnekleri üzerinden incelenmiştir. Güncel siyasi meseleler ışığında
kaleme alınan şiirlerin bir kısmında dramatik savaş sahneleri içerisinde acı çeken “çocuk”
tasviri yapılırken diğer kısmında kendisine yüklenen derin mana, mesaj ve sorumluluk ile
birlikte yüceltilen bir “çocuk” motifi yer almıştır. Bu şiirlerde mesaj ve söylemin sanatsal
kaygının önüne geçtiği görülmüştür.
Osmanlı Türkçesinde Bir Aslına Çeviri Örneği: François Coppée’nin La Tête de la Sultane Başlıklı Manzumesi ve Hikâye-i Feth Başlıklı Çevirisi
Authors: Bozkurt Eshabil
Published: December 2024

Bu makalede François Coppée’nin La Tête de la Sultane başlıklı manzumesi ve
Hüseyin Nâzım’ın Hikâye-i Feth başlığıyla Osmanlı Türkçesine çevirisi, Sündüz Öztürk
Kasar tarafından ileri sürülen “özde çeviri” ve “aslına çeviri” kavramları bağlamında
incelenmiştir. İncelenmek üzere adı geçen eserlerin seçilme nedeni, manzumenin ve
çevirisinin belirtilen kavramlar bağlamında incelenmemiş olmasıdır. Bu kavramlardan
hareketle Coppée’nin Fransızca manzumesi, üretildiği kültürde özgün bir eser olarak
kabul edilse de -Osmanlı tarihine ait bir olayı ve Osmanlı kültürüne ait özellikleri içerdiği
için- eserin oluşturulma sürecinde zihinsel bir çeviri sürecinden geçtiğini söylemek
mümkündür. Yapılan incelemede özde çeviri şairinin, manzumesini nasıl bir zihinsel
çeviri işleminden geçirdiği, aslına çeviri yapan çevirmenin de özde çevirinin hangi
kısımlarını değiştirerek ve hangi kısımlarını çevirmeyip atarak aslına çeviri yaptığı tespit
edilmiştir. Coppée’nin anlattığı bazı olayların Türk kültürüne uymadığı ve dolayısıyla da
Nâzım tarafından bu kısımların çevrilmediği ortaya konmuştur.
Psikanalitik Edebiyat Kuramı Çerçevesinde Çamlıca’daki Eniştemiz Romanı
Authors: Öztürkçü İbrahim
Published: December 2024

Sigmund Freud’un teorilerine dayanan psikanaliz, bilinçdışı fantazmaları esas alan
disiplinlerarası bir dilim dalıdır. Bireyin ruh sağlığını, bilinç ve bilinçdışı düzeyinde
zihinsel süreçlerini inceleyen bu psikoterapi yöntemi, bazı semptomlardan yola çıkarak
yazara ve eserine dair yeni yaklaşımlar sergilemeyi amaçlar. Dünya edebiyatlarında da
örnekleri görünen psikanalitik sanat ve edebiyat eleştirisi, son yıllarda ülkemizde önemli
bir araştırma sahası hâline gelmiştir. Türk edebiyatında daha önce birçok şair ve yazarın
eserlerine uygulanan bu edebiyat kuramına Abdülhak Şinasi Hisar’ın eserleri de ideal
bir örnek niteliğindedir. Yazarın psiko-biyografisindeki yalnızlığı, kendisini toplumdan,
dost çevresinden soyutlayan tavrı, neredeyse tüm hayatına hâkim olan mikrop hastalığı
korkusu, teşrifat ve nezaket düşkünlüğü, evlilik/kadın fobisi, yemek konusundaki aşırı
titizliği gibi birçok unsur, yazarın başta Çamlıca’daki Eniştemiz olmak üzere diğer
romanlarına sirayet etmiş psikolojik bulgulardır. Bir kısmı, fobik ve depresif noktalara
varan bu takıntılara yazarın roman kahramanlarından Hacı Vamık Efendi’de belirgin
bir şekilde rastlarız. Bu çalışmada öncelikle psikanalitik edebiyat kuramının uygulama
biçimleri ve çeşitleri hakkında bilgi verilerek teorik çerçeve belirlenecektir. Ardından
Çamlıca’daki Eniştemiz romanındaki psikolojik bulgulardan, dostlarının ve tanıkların beyanatlarından yola çıkarak yazarın bazı tuhaf huylarının eserine ve roman kahramanına
yansıma şekilleri psikanalitik açıdan tahlil edilecektir.
Kültür Farklılıkları Üzerinden Arapça’da Çeviri Sorunları
Authors: Seyidov Rashad
Published: December 2024

Çeviri, insanlık tarihinde toplumların bilimsel, kültürel, edebî ve diplomatik ihtiyaçlarını
karşılamak için kullandığı önemli bir araç olmuştur. Farklı toplumlar ve diller arasındaki
etkileşim, bilgi ve zenginliğin aktarımını sağlama gayesinde olan çeviri ilmi, her
dönemde kaçınılmaz bir ihtiyaç ve kültürel bilgi alışverişi dâhilinde önemli olmuştur. Bu
nedenle, çevirmenlerin sürekli olarak gerekli becerilere sahip olmaları ve çeviri sürecinde
karşılaştıkları zorlukları aşmaya çalışmaları önemlidir. Bu çaba, daha etkili ve doğru çevirilerin
yapılmasını sağlayacaktır. Çeviri sürecinde karşılaşılan yapısal zorlukların başında
okuma zorlukları gelmektedir. Özellikle Arapça gibi dillerde hareke işaretlerinin sınırlı
kullanımı, doğru okumayı ve anlamayı zorlaştırabilir. Ayrıca dilbilgisi kaynaklı zorluklar
da çeviri sürecini etkilemektedir. Çeviri sırasında dil ve kültür arasındaki farklılıklar, tam
bir eşdeğer çeviri yapmayı zorlaştırabilir. Bu noktada, çevirmenin hem kaynak hem de
hedef dilin yapılarına ve kültürel özelliklerine hâkim olması önemlidir. Kültür farklılıkları,
dil ve iletişim alanında önem arz etmekte olup; özellikle tercümanlık süreçlerinde
büyük bir etkiye sahiptir. Arapça tercümanlık, Arap dünyasıyla diğer kültürler arasında
köprüler kurarak iletişimi sağlayan önemli bir disiplindir. Arap kültürünün çeşitli ve köklü olması bağlamında tercüme hususunda sıkıntıların yaşandığı, tam anlamıyla kültürün
aktarımı sağlanamadığı görülmektedir. Bu çalışmada, çevirmenlerin kültür farklılığı
bazında deneyimlediği zorluklara odaklanılmıştır.
Kanûnü’l Mes’ûdî’de Meridyen Belirleme Yöntemleri ve Hint Dairesi
Authors: Geyik Hale
Published: December 2024

Ebu’l Reyhân Muhammed bin Ahmed el-Bîrûnî, 11. yüzyılın en önemli matematik
ve astronomi bilginlerindendir. Kânûnü’l Mesûdî fi’l-Hey’e ve’l-Nucûm kitabı döneminin
kuramsal astronomi konuları, astronomi cetvelleri ve astrolojik yöntemlerini anlattığı
eseridir. Bu makalenin konusu Kânûnü’l Mes’ûdî’deki günortası/boylam (nısfün’nehâr)
belirleme yöntemleri ve buna bağlı olarak Hint Dairesinin anlatıldığı bölümün
incelenmesidir. Makalede söz konusu bölüm tahkikli metin oluşturularak Türkçeye
çevrilmiş, yöntemin prensipleri analiz edilmiş ve matematiksel yorumu yapılmıştır. E.
S. Kenndy’nin, Bîrûnî’nin anlattığı yöntemlerden sadece sonuncusu hakkında kısa bir
çalışması bulunmaktadır. Makalemizde Bîrûnî’nin analiz ederek anlattığı yöntemlerin
tümü açıklanmıştır. İki bölümden oluşan makalenin ilk bölümünde Hint dairesinin iz
sürümü yapılmıştır. Batlamyus’ta görülmeyen Hint Dairesinin Siddhantalarda ve ardından
İslam Dünyası zîcleri ve (hey’e) kuramsal astronomi eserleri içeriğindeki tarihsel gelişimi
incelenmiştir. Yapılan bu iz sürümünde ayrıca Bîrûnî’nin Hint Dairesi kavramını literatüre
kazandıran kişi olma olasılığı sorgulanmıştır. Bu kavramsallaştırma çabasına bağlı
olarak, Bîrûnî’nin çalışmalarındaki öğretici metodu ve kavramsallaştırma konusundaki
özenli gayreti meridyen belirleme konusu merkeze alınarak ve diğer kitaplarından
örnekler verilerek ortaya konmuştur. İkinci bölümde ise Kânûnü’l Mesûdî’de yer alan
kısmın çevirisi ve şekillerin güncel çizimleri yapılarak yorumlanmıştır. Makalede ayrıca
Kânûnü’l Mesûdî’nin farklı yazmaları incelenerek anlatılan geometrik modelin İstanbul
enlemine göre yeni bir çizimi yapılmıştır. Söz konusu çizimler eserin farklı yazmaları
karşılaştırılarak, Oxford Bodleain 516 ve Velüyüddin Efendi 2277 kopyaları temel
alınarak oluşturulmuştur. Çeviri ve kritik metin ise kitabın basılı Haydarabat1 basılı metni, Oxford Bodleain 516, Veliyüddün 2277, Berlin 1613 ve Kandilli 364 yazma nüshaları
karşılaştırılarak yapılmıştır.
İklim Değişikliği ve Göç: Oğuzların Mâverâünnehir ve İran’a Göçleri
Authors: Küçükbekir Esin , Sedghi Naser
Published: December 2024

Oğuzların Mâverâünnehir’e göç sebepleri, siyasi tarih anlatılarında genellikle
Oğuz Yabgusu ile aralarındaki siyasi çekişme olarak belirtilir. Bunun yanı sıra, göçün
sebepleri arasında otlak yetersizliği ve yer darlığı da önemli rol oynar. Ancak, siyasi
çekişmeler genellikle öne çıkarılırken, otlak yetersizliğinin tam olarak iklim kaynaklı
mı olduğu konusunda net bilgiler bulunmamaktadır. Bu makalede, Oğuz Türklerinin
göçü konusunda bazı araştırmacılar arasındaki tartışmalar ele alınmakta ve bu göç
olayında iklim değişikliğinin rolü olup olmadığını tartışan bahse konu araştırmacıların
argümanları incelenmektedir. Bazı tarihçiler Oğuz göçlerinin öncelikli olarak iklim
faktörüyle tetiklendiğini savunmaktadırlar. Bu görüşe göre, Orta Asya’daki önemli iklim
değişiklikleri, Oğuzları daha yaşanabilir bölgelere, yani Mâverâünnehir ve İran’a göç
etmeye zorlamıştır. Diğer taraftan bazı tarihçiler ise bu görüşü reddederek göçleri siyasi ve
insan faktörüne, örneğin çatışmalara, istilalara ve dönemin sosyo-ekonomik koşullarına
bağlamaktadır. Bu makalenin temel amacı, kesin bir yanıt vermek yerine, Oğuz göçü
bağlamında iklimin tarihi göçler üzerindeki potansiyel etkisine dikkat çekmektir. Tarihi kaynakların sınırlamaları ve bu kaynakların detaylı bir şekilde incelenmemesi nedeniyle,
bu makale tartışmayı kesin olarak çözmeyi hedeflememektedir. Bunun yerine, iklimin
tarih araştırmalarında siyasi ve ekonomik unsurların yanı sıra önemli bir faktör olarak ele
alınması gerektiği ve göçün nedenleri arasında iklimin daha belirgin bir argüman olarak
sunulması amaçlanmaktadır.
İki Dil ve Kültür Arasında Bir İsim: Şemsettin Sami
Authors: Sezer Uğur
Published: December 2024

Arnavut kökenli olmasının yanı sıra Osmanlı Devleti’nin bir memuru olarak
ömrünün büyük kısmını İstanbul’da geçiren Şemsettin Sami (1850-1904) yaşadığı
dönem, yaptığı bilimsel çalışmalar ve faaliyetleri ile iki dil ve kültür sahasında önemli
faaliyetlerde bulunmuştur. Büyük bir yazar olan Şemsettin Sami dil bilimci, oyun yazarı
ve gazetecilik gibi çok yönlü entelektüel bir kimliğe sahiptir. Vefatının ardından yüz
yirmi yıl geçmiş olmasına rağmen eserleri hâlâ önemini korumaktadır. Çalışmalarının
büyüklüğü sayesinde hem Albanoloji hem de Türkoloji sahasındaki yazarların kendisine
yakınlık duyduğu ve sahiplendiği bir bilim insanı olmuştur. Bununla beraber kendisi
hakkında Arnavut akademisinde yapılan çalışmalarda çoğunlukla Arnavut diline ve
kültürüne, Türk akademisinde ise Türk diline ve kültürüne yapmış olduğu katkılar üzerine
odaklanılmıştır. Bu nedenle hakkında yapılan çalışmaların çoğunda faaliyetlerinin
bir tarafı öne çıkarılırken bir tarafı ise genellikle ihmal edilmiştir. Bu büyük yazarın
çalışmalarına bütüncül bakmak ve çalışmalarının ele alındığı dönemin tarihî, siyasi ve
sosyolojik yapısını incelemek gerekmektedir. Bu itibarla makalede Şemsettin Sami’nin
Arnavutça ve Türkçe çalışmalarına ve faaliyetlerine bütüncül olarak odaklanılmaya
çalışılmıştır. Böylece Şemsettin Sami’nin Arnavut dili ve kültürü ile Türk dili ve kültürüne
dair katkıları incelenmiştir.
Psikoterapi Sürecinde Bir Zorluk Olarak Terapötik İttifaktaki Kırılmalar
Authors: Ertürk Hamza , Saygılı Sefa
Published: December 2024

Bu makalede psikoterapi sürecinde bir zorluk olarak ortaya çıkan terapötik
ittifaktaki kırılmalar konusu incelenecektir. Terapi sürecinde terapi ilişkisi, tedavi
sonucu, terapinin etkililiği ve terapinin bırakılması gibi sonuçlarda önemli bir faktör
olarak karşımıza çıkmaktadır. Terapötik ittifakta yaşanan kırılmalar fark edilmediği
ve üzerinde çalışılmadığı durumlarda terapinin etkililiği üzerinde olumsuz sonuçlara
yol açabileceği ve terapinin bırakılmasına sebep olabildiği bilinmektedir. Terapötik
ittifaktaki kırılmalar her seans ortaya çıkabilecek bir durumdur. Terapötik kırılmalar
her durumda olumsuz sonuçlara yol açmasa da terapi sürecinde fark edilmediğinde
büyüyerek, danışan ve terapist arasında ilişkinin bozulmasına ve sonrasında da terapinin
yarıda bırakılmasına yol açabilmektedir. Ayrıca terapötik ittifaktaki kırılmalar, danışan ve terapist arasında oluşan ilişki biçimi, danışanın gerçek yaşamındaki ilişkilerine ve uyum
bozucu şemalarının varlığına işaret etmesi sebebiyle de terapi için çok sağlam bir bilgi
kaynağı oluşturmaktadır. Bu makalede terapi ilişkisi, terapötik ittifaktaki kırılmalar, bu
kavramların psikoterapi süreç araştırmalarında ülkemizde ve dünyada nasıl çalışıldığı
incelenmiştir. Terapötik ittifaktaki kırılmalar ele almaya cesaret ettiğimizde kusursuz bir
terapi anlayışından, hata yapmayı kabullenen, terapinin de keşfetmeye açık öğretici süreç
olduğunu kabullenen daha sağlıklı dönüştürücü güce sahip bir terapist danışan ilişkisine
yol almış oluruz. Bu yol bize terapist ve danışan arasında şeffaf, kabullenici ve nezaketli
doğrusal bir ilişkinin olabileceğini gösterecektir.
Doğum Sonrası Depresyonda Psikolojik Müdahalelere Yönelik Bir Derleme
Authors: Yumuşak Fatıma Nurefşan , Saltukoglu Gaye
Published: December 2024

Doğum sonrası depresyon, doğumdan sonra ortaya çıkan ve beraberinde depresyona
benzer bir örüntü gösteren psikolojik bir süreçtir. Bu süreç sadece doğum sonrası
depresyonu yaşayan kadınlarla kısıtlı kalmamakta beraberinde bebeği, eşi, aileyi ve
hatta toplumu da etkileyebilecek nitelikte olumsuz sonuçlara sebep olabilmektedir. Bahsi
geçen kritik durumlardan dolayı doğum sonrası depresyon için psikolojik müdahalelerin
olduğu ve bu müdahalelerin kullanımının artması gerektiği temel varsayımı ile bu
çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaya dahil edilen araştırmalarda yürütücü kişilerin ruh
sağlığı alanında çalışan kişiler olmasına ve araştırmaların örnekleminin ilaç tedavisi
almayan katılımcılardan oluşmasına dikkat edilmiştir. Bu kriterler göz önüne alındığında
Kişilerarası Terapi, Bilişsel Davranışçı Terapi, Mindfulness Temelli Terapi, Psikodinamik
Terapi ve Kabul ve Kararlılık Terapisi ile yapılan psikolojik müdahalelerin olduğu görülmüştür. Alanyazındaki çalışmalar bir araya getirildiğinde doğum sonrası depresyona
yönelik yapılan psikolojik müdahalelerin depresyon belirtilerini azalttığını ve bu durumu
yaşayan kadınlar için oldukça etkili yöntemler olduğu görülmektedir. Bu derleme, doğum
sonrası depresyonu olan kadınlarla çalışırken etkili olan psikolojik yöntemleri göstermesi
sebebiyle hem alanyazına katkı sağlayacak hem de bu sorunu yaşayan kadınlara çözüm
yolları sunacaktır. Öte yandan, bu kapsamda yapılan çalışmaların kısıtlı olması ise
konunun daha derin ve ayrıntılı incelenmesi gerektiğini kanıtlar niteliktedir.
Kadıköy Hasan Paşa Camii’nin Restorasyonunda Ortaya Çıkarılan Kalem İşi Süslemeler
Authors: Sarımeşe Fatih
Published: December 2024

1881-1903 yılları arasında Bahriye Nazırlığı görevini yürüten Hasan Hüsnü Paşa’nın
H. 1317/M. 1899-1900 yılında Kadıköy’de inşa ettirdiği Hasan Paşa Camii, sıbyan
mektebi, sebil, çeşme ve dükkândan oluşan küçük ölçekli bir külliyenin merkez yapısıdır.
Minaresi son dönem Osmanlı minareleri içinde önemli bir yere sahiptir. Şerefe altındaki
akantus yapraklı düzenlemeleri antik dönem korint sütun başlıklarını hatırlatmaktadır.
Ampir üslupta inşa edilen caminin kalem işi süslemeleri harim beden duvarlarının
üst bölümlerinde sıva üzerine ve üst örtü sisteminde tuval üzerine işlenmiş motiflerden
oluşmaktaydı. Son restorasyon çalışmalarında caminin özgün kalem işi süslemeleri
olduğu değerlendirilebilecek kompozisyonlar ortaya çıkarılmıştır. Başarılı bir şekilde
yapılan raspa çalışmalarıyla caminin özgün kalem işi süslemeleri bulunmuştur. Camide
1961 yılında minarede yenileme, 1993 yılında ise harim ve son cemaat biriminde mekânı
genişletme müdahalelerinin yapıldığı bilinmektedir. Orijinal kalem işi süslemelerin bu
müdahalelerin yapıldığı dönemlerde kapatılmış olma olasılığı oldukça yüksektir. Ortaya çıkarılan kompozisyonlarda rumiler, palmetler ve kıvrık dal motifleri, kalıp yardımıyla
baskı tekniğinde işlenen yıldız ve geometrik bezemeler Oryantalist ve Ulusal Mimarlık
üsluplarını yansıtırken, mihrap nişinde ortaya çıkarılan perde motifi Barok ve Ampir
üslubu hatırlatmaktadır. Bu karma kullanım, yapıda genel hatlarıyla Eklektik (karma)
üslubun etkili olduğunu göstermektedir.
Bu çalışmada Hasan Paşa Camii’nin ortaya çıkan kalem işi süslemeleri, motif, üslup
ve renk ve hâkim üslup açısından değerlendirilmiştir.