СОВРЕМЕННЫЕ ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ СТРАТЕГИИ РАЗРЕШЕНИЯ КОНФЛИКТОВ, ПУТЕМ ТРАНСФОРМАЦИИ ОТНОШЕНИЯ К ОБЪЕКТУ
Authors: Алимбекова С.Ш. 
Published: November 2023

Мақалада шиеленістерді шешуді нысанаға қатынасты трансформациялау жолымен жүзеге асыру ерекшелігі қарастырылады. Тұлғааралық қақтығыстардағы шиеленістерді шешудің заманауи психологиялық стратегиялары зерттелді. Өзара қарым-қатынас үрдісінде орын алған келеңсіздікке өзіндік қатынасты өзгертудің психологиялық тактикалары құрастырылды. Осы мақсатта, өзара қақтығыстар психологиялық қатынас теориясы аясында қарастырылды. Адамдар арасындағы алауыздықты тұсаулау үшін, оның себептерін анықтау факторы ұсынылды: өзара түсінісу, тіл табысу, бір-бірін қабылдау, құрметтеу, бағалау, құнды сабақ ретінде қарау тәжірибесі. Субъективті факторларды талдау – себеп-салдарлық байланыстарды орнатуға ықпал етеді. Бұл – қақтығыс түйінін тарқату және оны реттеу сынды психологиялық тетіктерді саралауға жол ашады. Шиеленістерді жағдайға қатынасты өзгерту арқылы шешу, орын алған жайтқа адамдардың кеңінен қарауын қажет етеді. Бұл – жеке жауапкершілік пен жоғары саналылықты басшылыққа алатын күрделі үрдіс. Мұндай қатынас тұлғааралық қақтығыстармен қатар, әлеуметтік топтар арасындағы шиеленістерді де шешуге көмектеседі. Әлеуметтік ортаның табыстылығы ұжымның ауызбірлігіне байланысты. Ал, ынтымақтастықтың құлдырауы нәтижеліліктің төмендеуіне әкеп соғатыны анық. Сондықтан, зерттеу барысында келеңсіздікті игілікке ауыстыру (трансформациялау) және оң қатынас орнықтыруға ұмтылудың практикалық тәсілі ретінде «түсіну – қабылдау – мойындау – ынтымақтасу» төрттік алгоритмі қолданылды. Шиеленістерді осылайша қақтығыс түйінін тарқату арқылы шешу өзара қарым-қатынас үрдісінің сапалық жаңғыруына әкеледі. Түпкі мақсаты ұлт сапасын арттыруға бағытталған, әлеуметтік-мәдени сипаттағы осы психологиялық зерттеудің стратегиялық әлеуеті зор. Өйткені, тең мүмкіндік пен ортақ қолжетімдік қағидасына негізделе құрылған зерттеу болжамы, түрлі топтар мен адамдар арасындағы рухани-танымдық даму алшақтықтарын барынша азайтуды көздейді. Тәжірибеде стандартталған кейстерді талдау мысалында жүргізілген психологиялық зерттеу нәтижелері, заманауи трансформациялық стратегиялар әзірлеуге негіз болады. Түйінді сөздер: шиеленістерді шешу, тұлғааралық қақтығыс, нысанаға қатынас, тіл табысу, түсінісу, қабылдау, бағалау.

В статье рассматриваются особенности осуществления разрешения конфликтов путем трансформации отношения к объекту. Изучены современные психологические стратегии разрешения конфликтов в межличностных отношениях. Научной новизной данного труда является исследование межличностного конфликта, в рамках теории психологической относительности. В ходе исследования разработан практический инструментарий – психологические тактики изменения личностного (субъективного) отношения на негативные моменты, происходящие в процессе взаимоотношений. Для выявления разобщенности между людьми была предложена диагностика причин: восприятия, понимания, отношения. Отсутствие взаимоуважения и дружелюбия рассмотрено как прохождение личной трансформации и ценный урок для разбора отношении. Анализ субъективных факторов в межличностном отношении способствует установлению причинно-следственных связей, что позволяет дифференцировать психологические механизмы урегулирования конфликта. Разрешение конфликтов путем изменения отношения к ситуации, требует от участников широкого рассмотрения происходящего. Это сложный процесс, который определяется личной ответственностью и высокой осознанностью. Такие отношения, наряду с межличностными конфликтами, также помогают разрешить напряженность между социальными группами. Успех социальной среды зависит от сплоченности коллектива. Очевидно, что снижение сотрудничества приведет к упадку результативности. Поэтому в исследовании нами использовался четвертичный алгоритм – «понимание – восприятие – признание – сотрудничество», как действенный способ трансформирования негатива или безразличия во благо, и стремление к установлению позитивного отношения. Таким образом, разрешение конфликтов посредством изменения отношении, способствует к качественной модернизации процесса взаимоотношений. Настоящее исследование носит еще и социально-культурный характер, конечная цель которого направлена на повышение качества нации. Так как оно направлено на минимизацию разрыва в духовно-когнитивном развитии субъектов и групп. Результаты психологического исследования, проведенного на примере анализа стандартизированных кейсов на практике, послужат основой для разработки современных трансформационных стратегий. Ключевые слова: разрешение конфликтов, взаимоотношение, обесценивание, отношение к объекту, общение, понимание, восприятие.

The article discusses the features of conflict resolution by transforming the attitude to the object. Modern psychological strategies of conflict resolution in interpersonal relationships are studied. The scientific novelty of this work is the study of interpersonal conflict, within the framework of the theory of psychological relativity. In the course of the research, practical tools have been developed – psychological tactics for changing personal (subjective) attitudes to negative moments occurring in the process of relationships. To identify the disunity between people, a diagnosis of the causes was proposed: perception, understanding, relationship. The lack of mutual respect and friendliness is considered as the passage of personal transformation and a valuable lesson for the analysis of the relationship. The analysis of subjective factors in interpersonal relations contributes to the establishment of cause-and-effect relationships, which makes it possible to differentiate the psychological mechanisms of conflict resolution. Conflict resolution by changing attitudes to the situation requires participants to consider what is happening broadly. This is a complex process, which is determined by personal responsibility and high awareness. Such relationships, along with interpersonal conflicts, also help resolve tensions between social groups. The success of the social environment depends on the cohesion of the team. It is obvious that a decrease in cooperation will lead to a decline in performance. Therefore, in the study we used a quaternary algorithm – "understanding – perception – recognition – cooperation", as an effective way to transform negativity or indifference for good, and the desire to establish a positive attitude. Thus, conflict resolution by changing attitudes contributes to the qualitative modernization of the relationship process. The present study is also socio-cultural in nature, the ultimate goal of which is aimed at improving the quality of the nation. Since it is aimed at minimizing the gap in the spiritual and cognitive development of subjects and groups. The results of psychological research conducted on the example of the analysis of standardized cases in practice will serve as the basis for the development of modern transformational strategies. Key words: conflict resolution, relationship, devaluation, attitude to the object, communication, understanding, perception.