ОБЗОР МЕТОДОВ, ИСПОЛЬЗУЕМЫХ В ЭЛЕКТРОННОМ СЛОВАРЕ IT ТЕРМИНОВ И СЛОВОСОЧЕТАНИЙ
Authors: Рахимова Д.Р. 
Published: October 2023

Зерттеудің мақсаты – IT терминдері мен сөз тіркестерінің электрондық сөздігінде қолданылатын әдістерге шолу жасау және сөз мағынасын сақтай отырып тәржімесін беретін әдісті таңдау. Мақалада электрондық сөздіктерде машиналық аударуда қолданылатын әдістер қарастырылады: тура аударма әдісі, жанама аударма әдісі, кері аударма әдісі – олардың ішінде тура аударма мен жанама аударма бірнеше ішкі әдістерден тұрады. Бұл әдістерден бір ғана терминологиялық сөз тіркесінің әр түрлі әдістерді қолдану арқылы, бірнеше мағыналы аудармасын ала алатынымыз көрінді. Жұмыстың ғылыми жаңалығы- қазіргі қарқынды дамып келе жатқан Ақпараттық технологиялар саласындағы терминдер мен сөз тіркестерінің электрондық сөздігінде қолданылатын әдістерді анықтау. Нәтижесінде тура аударма мен кері аударма әдістері – Ақпараттық технологияларда пайдаланылатын терминдер мен сөз тіркестерінің аудармаларының бастапқы мағынасы мен мәнін сақтайтын әдістер екендігі анықталды. Түйін сөздер: ақпараттық технологиялар, сөз тіркестері, тура аударма, жанама аударма, кері аударма, сөзбе- сөз аударма, электрондық сөздік.

Цель исследования – обзор методов, используемых в электронном словаре IT-терминов и словосочетаний, и выбор метода, обеспечивающего перевод с сохранением значения слова. В статье рассматриваются методы, используемые в машинном переводе в электронных словарях: метод буквального перевода, метод косвенного перевода, метод обратного перевода – из них буквальный перевод и косвенный перевод состоят из нескольких внутренних методов. Из этих методов видно, что только одно терминологическое словосочетание может получить многозначный перевод с использованием различных методов. Научная новизна работы заключается в определении методов, используемых в электронном словаре терминов и словосочетаний в области современных динамично развивающихся информационных технологий. В результате было установлено, что методы буквального перевода и обратного перевода – это методы, сохраняющие первоначальное значение и значение переводов терминов и словосочетаний, используемых в информационных технологиях. Ключевые слова: информационные технологии, словосочетания, буквальный перевод, косвенный перевод, обратный перевод, дословный перевод, электронный словарь.

The purpose of the study is to review the methods used in the electronic dictionary of IT terms and phrases, and to choose a method that provides translation while preserving the meaning of the word. The article discusses the methods used in machine translation in electronic dictionaries: the method of literal translation, the method of indirect translation, the method of reverse translation – of these, literal translation and indirect translation consist of several internal methods. It can be seen from these methods that only one terminological phrase can receive a multi-valued translation using various methods. The scientific novelty of the work consists in determining the methods used in the electronic dictionary of terms and phrases in the field of modern dynamically developing information technologies. As a result, it was found that the methods of literal translation and reverse translation are methods that preserve the original meaning and meaning of translations of terms and phrases used in information technology. Keywords: information technologies, phrases, direct translation, indirect translation, reverse translation, literal translation, electronic dictionary.