Προσδιορισμός των κυτταρικών στοιχείων του βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος σε εργαζομένους με έκθεση στον αμίαντο
Authors: Κοκκίνης Φοίβος-Παναγιώτης 
Published: January 2014

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ο αμίαντος αποτελεί γεωφυσικό στοιχείο με χρήσιμες φυσικο-χημικές ιδιότητες από την αρχαιότητα. Έκτοτε έως το πρόσφατο παρελθόν, τέθηκε σε εκμετάλλευση τόσο σε ερασιτεχνική, όσο και βιομηχανική κλίμακα. Η εισπνοή των ινών αμιάντου ακόμη και σε μικρές ποσότητες οδηγεί στην χρόνια παραμονή αυτών στο τραγχειοβρογχικό δένδρο και ως ξένο στοιχείο προκαλεί την προσπάθεια απoβολής του από τον οργανισμό, διαμέσου φλεγμονώδους εξεργασίας. Τελικά προκαλεί βλάβες κυρίως στον υπεζωκότα και στο πνευμονικό παρέγχυμα σε μακροχρόνια βάση, δεκαετίες μετά. ΣΚΟΠΟΣ: Η διερεύνηση και ο καθορισμός του κυτταρικού τύπου στο βρογχοκυψελιδικό έκπλυμα σε ασυμπτωματικά άτομα με μακροχρόνια επαγγελματική έκθεση στον χρυσοτίλη αμίαντο. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: Μελετήθηκαν 39 άτομα (25 άνδρες και 14 γυναίκες, με μέσο όρο ηλικίας τα 46.2 ± 4.2 έτη και εργασίας τα 23.5 ± 4 έτη) από σύνολο 200 εργαζομένων σε εργοστάσιο κατασκευής εξαρτημάτων πέδησης και συμπλεκτών αυτοκινήτων με επαγγελματική έκθεση στον χρυσοτίλη αμίαντο. Κριτήρια επιλογής: Α) Η άμεση επαφή και η καθημερινή έκθεση των εργαζομένων στον αμίαντο επί 15 τουλάχιστον χρόνια χωρίς άλλη ανάλογη έκθεση στον ελεύθερο χρόνο τους. Β) Ασυμπτωματικά άτομα, χωρίς ιστορικό από το αναπνευστικό και με αρνητική ακτινογραφία θώρακος. Από τους μελετηθέντες οι καπνιστές ήταν 14 (36%), οι πρώην καπνιστές 6 (15%) και οι μη καπνιστές 19 (49%). Όλοι υπεβλήθησαν σε βρογχοσκόπηση και λήψη βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος (ΒΕΚ) με έγχυση 200ml φυσιολογικού ορού στον μέσο λοβό. Ο μέσος όρος του αναρροφηθέντος υγρού ήταν 119.8ml. Στο ΒΕΚ αξιολογήθηκαν ο συνολικός αριθμός και η ζωτικότητα των κυττάρων, η ύπαρξη κονιοφάγων, σιδηροφάγων καθώς και τα σωμάτια αμιάντου (χρώση May-Grunwald-Giemsa). Επίσης γινόταν χρώση Ziehl-Nielsen για το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης και έλεγχος για την ύπαρξη καρκινικών κυττάρων. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η βρογχοσκόπηση ανέδειξε εικόνα χρονίας βρογχίτιδας για όλους τους εξεταζόμενους (πλην ενός) ανεξάρτητα από την καπνιστική συνήθεια. Δεν διαπιστώθηκε κακοήθεια ή φυματίωση σε κανέναν από τους εξεταζόμενους. Σωμάτια αμιάντου ανευρέθησαν σε 14 άτομα (36%), κονιοφάγα σε 37 (95%) και σιδηροφάγα σε 39 (100%). Όσοι παρουσίαζαν σωμάτια αμιάντου είχαν 3πλάσια πιθανότητα να έχουν λεμφοκυτταρικού τύπου αντίδραση ( cut off point 10%, Odds ratio = 3.2, 95%CI: 0.84 - 12.1; p = 0.09), αλλά εμφάνιζαν επίσης μεγαλύτερο ποσοστό σιδηροφάγων (29%) συγκριτικά με όσους δεν είχαν σωμάτια αμιάντου (38.4% ± 23.4, p = 0.08) . Αύξηση των ουδετεροφίλων (5.1±1.4%, φυσιολογική τιμή < 3%), σε όσους δεν παρουσίαζαν σωμάτια αμιάντου. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η μακροχρόνια έκθεση στον αμίαντο προκαλεί χρόνια φλεγμονώδη αντίδραση του πνεύμονα, χωρίς την απαραίτητη εμφάνιση σωματιδίων αμιάντου σε όλους τους εκτιθέμενους. To BAL σε ασυμπτωματικά άτομα με επαγγελματική έκθεση στον αμίαντο, είναι πιθανότερο να παρουσιάζει λεμφοκυτταρικού τύπου αντίδραση όταν συσχετίζεται με την ύπαρξη σωματιδίων αμιάντου και με αυξημένο αριθμό σιδηροφάγων. Η μη ύπαρξη σωματίων αμιάντου στο BAL, συσχετίζεται με πολυμορφοπυρηνικού τύπου αντίδραση.