The use of english modal verbs by EFL learners in greek state schools
Authors: Μανίκα Ευαγγελία 
Published: January 2014

Τα πιο σημαντικά γλωσσικά μέσα που χρησιμοποιεί η Αγγλική γλώσσα για να δηλώσει τροπικότητα είναι τα ακόλουθα (Stephany, 1997:375): 1. Τα τροπικά ρήματα must, should, have to, will, would, can, may, might, κ.α. 2. Τροπικές εγκλίσεις όπως η προστακτική, η υποτακτική, η ευκτική, καθώς και οι υποθετικοί λόγοι. 3. Τα τροπικά επιρρήματα possibly, perhaps, maybe, probably, κ.α. Βασικός στόχος της παρούσας διατριβής είναι η μελέτη της κατηγορίας των τροπικών ρημάτων. Το γεγονός ότι αυτά τα ρήματα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της διδασκαλίας της ξένης γλώσσας στη δημόσια εκπαίδευση στην Ελλάδα καθιστά το ρόλο τους θεμελιακό στην ξενόγλωσση τάξη. Η παρούσα διατριβή ερευνά τη διαγλωσσική προσέγγιση της χρήσης των Αγγλικών τροπικών ρημάτων που διδάσκονται στα δημόσια σχολεία στην Ελλάδα, εντός του θεωρητικού πλαισίου της γνωστικής γλωσσολογικής ανάλυσης. Η ιδέα για αυτή την έρευνα γεννήθηκε με αφορμή τον εντοπισμό διαφόρων εσφαλμένων συσχετισμών μεταξύ των τροπικών ρημάτων και των σημασιών τους από τους μαθητές στην ξενόγλωσση τάξη της δευτεροβάθμιας δημόσιας εκπαίδευσης. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε ότι οι μαθητές αντιμετωπίζουν δυσκολία όταν καλούνται να συνδέσουν κάποια τροπικά ρήματα με την αντίστοιχη έννοια τους, κατά την επικοινωνιακή χρήση της γλωσσας. Το ερώτημα που προκύπτει αφορά τα αίτια των ασυμμετριών που υπάρχουν μεταξύ των τροπικών ρημάτων και των σημασιών τους στην Αγγλική και την Ελληνική, και κατά πόσο τα αίτια αυτά σχετίζονται με την Ελληνική γλώσσα και το σύστημα των εννοιών που έχουν αναπτύξει οι μαθητές στην μητρική τους γλώσσα. Ο συσχετισμός των Αγγλικών τροπικών ρημάτων με την Ελληνική γλώσσα δικαιολογεί και τον αντιπαραβολικό χαρακτήρα αυτής της έρευνας. Η ιδέα της σύγκρισης και της αντιπαραβολής εστιάζει στην ψυχολογική πραγματικότητα της παρεμβολής (Kellerman, 1995). Οι λόγοι που οδήγησαν την παρούσα έρευνα στη διαγλωσσική προσέγγιση της χρήσης των Αγγλικών τροπικών ρημάτων εντός του θεωρητικού πλαισίου της γνωστικής γλωσσολογικής ανάλυσης είναι οι ακόλουθοι: Οι συνηθισμένες ονομασίες που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν την δεοντική τροπικότητα είναι υποχρέωση, αναγκαιότητα και συμβουλή. Για τις επιστημικές σημασίες οι καθιερωμένοι όροι είναι βεβαιότητα, πιθανότητα και δυνατότητα. Αυτοί όμως οι χαρακτηρισμοί αναφέρονται στη θεώρηση των συγκεκριμένων ρημάτων ώς ξεχωριστών λεξικογραμματικών μονάδων, χωρίς η σημασία τους να αναφέρεται σε πραγματολογικούς συσχετισμούς. Η παρούσα διατριβή προτείνει μία γνωστική θεώρηση, σύμφωνα με την οποία τα τροπικά ρήματα προσεγγίζονται ώς αδιαχώριστα κι αλληλοσυνδεόμενα μέρη ενός γνωστικού συνόλου. Οι δεοντικές κι οι επιστημικές τους έννοιες ορίζονται με βάση το στοιχείο της δύναμης, το οποίο λειτουργεί ως ο κοινός εννοιολογικός κρίκος για το σύνολο των λεκτικών πράξεων των διαταγών και των συμπερασμάτων. Στο πλαίσιο αυτό προωθείται η άποψη ότι η πρωταρχική σημασία των τροπικών ρημάτων που χρησιμοποιούνται για την επίτευξη επικοινωνιακών στόχων κατά την έκφραση διαταγών και συμπερασμάτων δηλώνει διαφορετικές μορφές σχέσεων εξουσίας μεταξύ των συνομιλητών. Στη συνέχεια, αυτές οι μορφές δύναμης κι εξουσίας προεκτείνονται μεταφορικά από το φυσικό μας περιβάλλον (δεοντικές έννοιες) στο πεδίο των αφηρημένων διανοητικών διεργασιών (επιστημικές έννοιες). Αυτές οι σχέσεις εξουσίας επηρεάζονται από συγκεκριμένους παράγοντες. Οι μεν διαταγές υπόκεινται στις επιταγές του κοινωνικού πλαισίου μέσα στο οποίο κινούνται οι συνομιλητές (σχολείο, οικογένεια, εργασία, γειτονιά, φίλοι), τα δε συμπεράσματα υπόκεινται στην αλληλεπίδραση των αποδεικτικών στοιχείων και των προσδοκιών που εγείρουν αυτά σε σχέση με τη επαλήθευση των δηλώσεων. Αυτού του είδους η αλληλεπίδραση χαρακτηρίζεται από μια δύναμη η οποία κυμαίνεται από ‘υψηλή’, σε ‘μέτρια’ ή σε ‘χαμηλή’. Οι διαφορετικοί βαθμοί αυτής της δύναμης επιδρούν επίσης στις προσδοκίες του ομιλητή, ως προς τη δυνατότητα πραγματοποίησης της διαταγής ή της επαλήθευσης του συμπεράσματος. ..........