Μεταβολή της ανασταλτικής ορμόνης των πόρων του Muller στο πλάσμα κατά τον φυσικό καταμήνιο κύκλο
Authors: Τσαλίδου Μαρία 
Published: March 2021

Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της μεταβολής της ανασταλτικής ορμόνης των πόρων του Muller (AMH) στο πλάσμα κατά τον φυσικό καταμήνιο κύκλο, και της σχέσης της με άλλες ορμόνες που σχετίζονται με τη λειτουργία της ωοθήκης. Εξετάσαμε τα επίπεδα της ΑΜΗ στο πλάσμα κατά τη διάρκεια ενός φυσιολογικού καταμήνιου κύκλου σε 31 νεαρές γυναίκες 20-25 ετών με καλή ωοθηκική λειτουργία. Οι αιμοληψίες έγιναν σε συγκεκριμένες ημέρες του κύκλου για την κάθε γυναίκα, και η μέτρηση των επιπέδων της AMH, όπως και των άλλων ορμονών (οιστραδιόλης, FSH, LH, DHEAS, τεστοστερόνης και προγεστερόνης) έγινε με μια από τις πλέον σύγχρονες και αξιόπιστες μεθόδους μέτρησης (ECLIA AMH Elecsys). Καταγράφηκαν οι αντίστοιχες καμπύλες όλων των μελετώμενων ορμονών και διερευνήθηκαν πιθανές συσχετίσεις μεταξύ τους. Στατιστικά σημαντική θεωρήθηκε η πιθανότητα λάθους 5 % (p<0,05). Ελήφθησαν 7-8 δείγματα αίματος από τις περισσότερες νεαρές εθελόντριες. Βρήκαμε ότι η ΑΜΗ εμφανίζει διφασικό μοντέλο διακύμανσης με αύξηση κατά τη μέση παραγωγική (4,39±1,77 ng/mL) και ωχρινική φάση (3,95±1,46 ng/mL), και χαμηλότερη τιμή στην πρώιμη ωχρινική φάση (3,67±1,22 ng/mL). Η συγκέντρωση της στη μέση ωοθυλακική φάση είναι σημαντικά υψηλότερη από την αντίστοιχη στη μεσοωχρινική φάση (p<0,05). Παρατηρήσαμε ακόμη μια μικρότερη, μη σημαντική, αύξηση της ΑΜΗ στην όψιμη ωοθυλακική φάση του κύκλου (4,2±1,63 ng/mL). Η περαιτέρω ανάλυση των ατομικών διακυμάνσεων της ΑΜΗ σε κάθε εθελόντρια, αποκάλυψε την ύπαρξη δύο μοτίβων διακύμανσης της ΑΜΗ κατά την ωοθυλακική φάση: α) παράλληλης και β) αντίστροφης διακύμανσης της ΑΜΗ ως προς την διακύμανση της οιστραδιόλης. Mόνο οι γυναίκες με το παράλληλο μοτίβο εμφάνισαν αύξηση της ΑΜΗ στην όψιμη ωοθυλακική φάση, και ισχυρή θετική συσχέτιση με την FSH (r=0,755, p=0,03), ενώ σε γενικές γραμμές περιωρρηκτικά η επίδραση της FSH υπήρξε κατασταλτική πάνω στην ΑΜΗ ( r= -0,603, r= -0,582, r= -0,499, p<0,05 ). Η ομάδα γυναικών με το παράλληλο μοτίβο ΑΜΗ-Ε2 παρουσίασε χαμηλότερη τιμή της ΑΜΗ στην πρώιμη παραγωγική φάση, γεγονός που συνδέεται με την αρνητική συσχέτιση της ΑΜΗ με την LH στην φάση αυτή (r=-0,603, p=0,050), η οποία παρατηρήθηκε μόνο στο παράλληλο μοτίβο διακύμανσης. Η ομάδα γυναικών με το αντίστροφο μοτίβο ΑΜΗ-Ε2 παρουσίασε υψηλότερη τιμή της ΑΜΗ στην όψιμη ωχρινική φάση, γεγονός που φαίνεται να συνδέεται με την αρνητική συσχέτιση της ΑΜΗ με την τεστοστερόνη στην φάση αυτή (r=-0,845, p=0,008), η οποία παρατηρήθηκε μόνο στο αντίστροφο μοτίβο διακύμανσης. Οι διακυμάνσεις των γοναδοτροπινών, της οιστραδιόλης και της προγεστερόνης βρέθηκαν παρόμοιες με τις πρότυπες καμπύλες αυτών στο φυσικό κύκλο. Στα ανδρογόνα, παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική αύξηση στο μέσο του κύκλου για την τεστοστερόνη (p<0,05) αλλά μη σημαντική αύξηση (p>0,05) για την DHEAS. Συμπεραίνουμε οτι η ΑΜΗ παρουσιάζει μικρές αλλά σημαντικές διακυμάνσεις κατά τον φυσικό καταμήνιο κύκλο σε νεαρές γυναίκες, οι οποίες φαίνεται ότι έχουν σημαντική φυσιολογική σημασία, και ενδεχομένως θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στην κλινική πράξη. Πιθανότατα η μέτρηση της ΑΜΗ ως αξιόπιστου δείκτη εκτίμησης της ωοθηκικής δεξαμενής θα πρέπει να γίνεται δύο φορές κατά την παραγωγική φάση του κύκλου (γύρω στην 2η και την 10η ημέρα), προκειμένου να διευκρινίζεται το ατομικό μοντέλο διακύμανσης της για κάθε ασθενή.