Βιοµόρια από απόβλητα ελαιουργίας
Authors: Σταματάκης Γεώργιος 
Published: September 2021

Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι διττός και αφορά αρχικά τη διερεύνηση της ύπαρξης και τηςδοµής βιολογικώς δραστικών λιποειδών στα Υγρά Απόβλητα Ελαιουργίας (ΥΑΕ), και στη συνέχεια τηµελέτη των πιθανών αντιαθηρογόνων δράσεων ενός νέου λειτουργικού τροφίµου το οποίο είναιγιαούρτι 2% σε λιπαρά, εµπλουτισµένο µε το αιθανολικό εκχύλισµα από τα ΥΑΕ σε πειραµατόζωα. Ταβιολογικώς δραστικά λιποειδή αρχικά εκχυλίστηκαν από τα ΥΑΕ µε χρήση καταλλήλων διαλυτών, στησυνέχεια διαχωρίστηκαν/αναλύθηκαν µε τη χρήση HPLC. Τα κλάσµατα που συλλέχθηκανδοκιµάστηκαν σε πλυµένα αιµοπετάλια κουνελιού και το δραστικότερο από αυτά χαρακτηρίστηκε µεφασµατοµετρία µάζας. Το εκχύλισµα των ΥΑΕ προστέθηκε σε γιαούρτι 2% και µελετήθηκε ηαλληλεπίδραση των ΥΑΕ µε τους µικροοργανισµούς του γιαουρτιού, οπού διαπιστώθηκε ότι δενυπήρχε µεταβολή ούτε στο γιαούρτι ούτε στα βιολογικώς δραστικά λιποειδή. Για την in vivo µελέτητης αναστολής των αθηρωµατικών πλακών χρησιµοποιήθηκαν 30 κουνέλια Νέας Ζηλανδίας τα οποίαχωρίστηκαν σε 3 οµάδες και οι οποίες τράφηκαν για 48 ηµέρες µε αθηρογόνο δίαιτα, ενώ σε µίασυγχορηγήθηκε γιαούρτι 2% εµπλουτισµένο µε 500mg Β∆Λ/120g γιαουρτιού και στην τρίτησυγχορηγήθηκε γιαούρτι εµπορίου 2%. Για την υποστροφή των αθηρωµατικών πλακών ταπειραµατόζωα τράφηκαν µε αθηρογόνο δίαιτα για 45 ηµέρες και χωρίστηκαν σε 3 οµάδες που η µιατράφηκε µε τυπική κουνελοτροφή ΤΚ, η δεύτερη µε ΤΚ και γιαούρτι εµπλουτισµένο µε ΥΑΕ και ηΤρίτη µε ΤΚ και γιαούρτι εµπορίου 2%. Μετά το τέλος της παρέµβασης τα πειραµατόζωαευθανατώθηκαν και έγινε µορφοµετρική αξιολόγηση των αθηρωµατικών βλαβών στα αγγεία τουςύστερα από µονιµοποίηση σε παραφίνη. Επιπλέον µετρήθηκαν τα λιποειδή αίµατος, κυτταροκίνες καιτα µεταβολικά ένζυµα του PAF πριν και µετά την παρέµβαση. Τα πειραµατόζωα δεν εµφάνισανπρόβληµα στην πρόσληψη της τροφής ενισχυµένη µε γιαούρτι είτε εµπορίου ή ενισχυµένο µε ΥΑΕ καιαναπτύχθηκαν κανονικά. Στις οµάδες της αναστολής τα πειραµατόζωα της Οµάδας που τράφηκαν µεγιαούρτι και ΥΑΕ εµφάνισαν µείωση του πάχους των αθηρωµατικών πλακών σε σύγκριση µε τηνΟµάδα ελέγχου, ενώ το απλό γιαούρτι έδειξε µόνο µια τάση µείωσης τους αλλά όχι στατιστικώςσηµαντική. Τα αποτελέσµατα αυτά συµφωνούν µε τη µείωση της IL-1b στην οµάδα Β. Τα µεταβολικάένζυµα του PAF στα κύτταρα και τους ιστούς διαφοροποιούνται µε τέτοιο τρόπο που συµφωνούν µε τα ευνοϊκά αποτελέσµατα από τη χρήση του γιαουρτιού απλού ή ενισχυµένου. Όσον αφορά τηνπαρέµβαση της υποστροφής των αθηρωµατικών πλακών, η χορήγηση γιαουρτιού απλού ή ενισχυµένουµείωσε τα λιποειδή αίµατος σε πολλές περιπτώσεις στα βασικά επίπεδα πριν τη χορήγησηχοληστερόλης. Στην περίπτωση της ολικής και της LDL χοληστερόλης, το εµπλουτισµένο γιαούρτιµείωσε τις τιµές στα βασικά επίπεδα, ενώ και τα δύο γιαούρτια µείωσαν τα επίπεδα τωντριακυλογλυκερολών χαµηλότερα και από τις αρχικές τιµές. Οι αθηρωµατικές πλάκες µειώθηκανσηµαντικά στην οµάδα που τράφηκε µε εµπλουτισµένο γιαούρτι, που συµφωνεί µε τη µείωση της IL-1b κάτω και από τα αρχικά της επίπεδα σε σχέση µε την οµάδα ελέγχου αλλά και την Οµάδα πουτράφηκε µε απλό γιαούρτι. Ως προς τα ένζυµα µεταβολισµού του PAF η Lp-PLA2 αυξάνεται σε όλεςτις Οµάδες µε την πρόσληψη της αθηρογόνου δίαιτας, αλλά µειώνεται κάτω και από τα βασικά τηςεπίπεδα στο χρόνο 0 µετά την πρόσληψη των γιαουρτιών. Όπως και στην περίπτωση της αναστολήςστα κύτταρα και τους ιστούς τα µεταβολικά ένζυµα του PAF διαφοροποιούνται µε τέτοιο τρόπο πουσυµφωνούν µε τα ευνοϊκά αποτελέσµατα από τη χρήση του γιαουρτιού απλού ή ενισχυµένου.