MENOPAUZAL DÖVRDƏ YAŞLA ƏLAQƏLİ HORMONAL DƏYİŞİKLİKLƏRİN CİNSİYYƏT ORQANLARINDA TÖRƏMƏLƏRİN YARANMASININ PATOGENETİK MEXANİZMLƏRİNƏ TƏSİRİ
Authors: M.A. Qaraşova , E.M. Əliyeva , L.C. Məmmədova 
Published: October 2024

Məqalədə menopauzal dövrdə baş verən hormonal və metabolik dəyişikliklərin reproduktiv orqanların xoş və bədxassəli törəmələrinin yaranma mexanizminə təsirinin öyrənilməsinə dair tədqiqat işi haqqında məlumat əks olunub. Tədqiqatda postmenopauzal dövrdə müxtəlif lokalizasiyalı genital törəmələri olan 306 qadın daxil edilmişdir. Orta yaşı 59,3±0,4 il, menopauzal dövrün davamiyyəti 9,8 ± 0,4 il olan xəstələrdə klinik müayinələrlə yanaşı, funksional, hormonal, radioloji, morfoloji, biokimyəvi müayinələr aparılmışdır. Tədqiqat göstərmişdir ki, postmenopauza dövründə genital şişləri olan xəstələrin bədən kütləsi indeksi (BKİ) orta hesabla 30,3±0,4 kq/m2 (17-61) olub. Endometriumun xərçəngi olan qadınların 70,0%-də, endometriumun hiperplaziyası olanların 63,1%-də I-III dərəcəli piylənmə müəyyən edilmişdir. Yumurtalıq törəmələri olan qadınlarda BKİ göstəriciləri orta hesabla 27,3±2,0 kq/m2 olmuşdur. Hormonal profilin tədqiqi zamanı aşkar olunmuşdur ki, postmenopauzal dövrdə xoş və bədxassəli genital törəmələri olan qadınların əksəriyyətində estronun, prolaktinin və dehidroepiandresteron-sulfatın səviyyələri artmışdır. Bu da postmenopauzal dövrdə müxtəlif lokalizasiyalı və histoloji strukturlu genital törəmələrin yaranmasının patogenetik mexanizmlərində yaşla əlaqəli olan hormonal və metabolik dəyişikliklərin rolu olduğunu göstərir.

The article provides information about a study investigating the impact of hormonal and metabolic changes during menopause on the mechanisms of development of benign and malignant tumors in the reproductive organs. A total of 306 women with various benign and malignant genital tumors in the postmenopausal period were examined. Their average age was 59.3 ± 0.4 years, and the duration of the menopausal period was 9.8 ± 0.4 years. All patients were conducted clinical, radiological, physical, morphological and laboratory examinations. It was found that, depending on the type of tumor, 32-70% of the women included in the study had various degrees of obesity. The average BMI value was 30.3 ± 0.4%, ranged from 17-61 kg/m2. Patients with endometrial hyperplasia and endometrial cancer had obesity of various degree, 63.1% and 70% respectively. Hormone studies revealed that women with benign and malignant tumors in the postmenopausal period exhibited hyperandrogenia, hyperprolactinemia, and hyperestrogenia due to increased estrone synthesis. Thus, age-related hormonal changes can be considered a risk factor for the development of genital tumors in the postmenopausal period.

В статье представлены результаты исследования, проведенного с целью изучения влияния гормональных и метаболических изменений в менопаузальном периоде на механизмы возникновения доброкачественных и злокачественных образований репродуктивных органов. В исследование были включены 306 женщин в постменопаузальном периоде с генитальными образованиями различной локализации. Средний возраст больных составил 59,3±0,4 года, продолжительность менопаузального периода – 9,8 ± 0,4 года. Помимо клинических были проведены функциональные, гормональные, радиологические, морфологические и биохимические исследования. Исследование показало, что индекс массы тела (ИМТ) у пациенток с генитальными опухолями в постменопаузальном периоде в среднем составлял 30,3±0,4 кг/м² (17-61). У 70,0% женщин с раком эндометрия и у 63,1% женщин с гиперплазией эндометрия было выявлено ожирение I-III степени. У женщин с образованиями яичников средний показатель ИМТ составил 27,3±2,0 кг/м². При исследовании гормонального профиля было обнаружено, что у большинства женщин с доброкачественными и злокачественными новообразованиями гениталий в постменопаузальном периоде наблюдалось повышение уровней эстрона, пролактина и дегидроэпиандростерон-сульфата. Это указывает на роль возрастных гормональных и метаболических изменений в патогенетических механизмах развития опухолей репродуктивных органов различной локализации и гистологической структуры в постменопаузальном периоде.

menopause, genital tumors, hormones, obesity