Κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες των καταγμάτων του ισχίου
Authors: Παπακωνσταντίνου Βασιλική 
Published: January 2014

Ένα από τα πιο κρίσιμα προβλήματα που αντιμετωπίζει τις τελευταίες δεκαετίες ο τομέας της υγείας είναι το συνεχώς αυξανόμενο κόστος των υπηρεσιών υγείας, σε συνδυασμό με την έλλειψη αποτελεσματικότητας αλλά και αποδοτικότητας στη χρήση των πόρων. Η διενέργεια κοινωνικοοικονομικών μελετών συντελεί στην αποτύπωση των συνεπειών από τη διαχείριση των νοσημάτων. Στο χώρο της ορθοπεδικής χειρουργικής, νέες τεχνολογίες κάνουν συνεχώς την εμφάνισή τους, οι οποίες τις περισσότερες φορές, κοστίζουν πολύ περισσότερο από τις ισχύουσες, ενώ η αποτελεσματικότητά τους στερείται επαρκούς τεκμηρίωσης. Μία τέτοια περίπτωση αποτελεί και η εφαρμογή προσθετικής αρθροπλαστικής, η οποία άρχισε να χρησιμοποιείται τα τελευταία χρόνια σε ηλικιωμένους ασθενείς με συντριπτικά ασταθές διατροχαντήριο κάταγμα. Αντικείμενο μελέτης είναι η οικονομική αποτίμηση του κόστους με το οποίο επιβαρύνεται ο υγειονομικός τομέας, καθώς και ο ευρύτερα κοινωνικός από τη διαχείριση ηλικιωμένων ασθενών με κάταγμα ισχίου, τόσο κατά τη νοσοκομειακή τους αντιμετώπιση όσο και κατά τη διάρκεια ενός χρόνου μετά το κάταγμα. Επιπλέον, επιχειρείται η σύγκριση του κόστους και της αποτελεσματικότητας των δύο εναλλακτικών επεμβατικών τεχνικών, της ήλωσης και της προσθετικής ημιαρθροπλαστικής, που εφαρμόζονται στην περίπτωση ηλικιωμένων ασθενών με ασταθές διατροχαντήριο κάταγμα. Μεθοδολογία: Η ανάλυση διεξήχθη μέσα από την κοινωνικοοικονομική οπτική γωνία και συμπεριέλαβε τον υπολογισμό του νοσοκομειακού κόστους για την επεμβατική αντιμετώπιση των ασθενών με κάταγμα ισχίου, καθώς και του επιπλέον άμεσου κόστους, υγειονομικού και μη, σε διάστημα ενός έτους μετά την επέμβαση. Το κόστος αυτό υπολογίστηκε ανά ασθενή με διαφορετικό είδος κατάγματος, υποκεφαλικό και διατροχαντήριο, καθώς και ανά είδος επεμβατικής τεχνικής που εφαρμόστηκε σε κάθε περίπτωση. Παράλληλα με τα στοιχεία κόστους συλλέχθηκαν πληροφορίες αναφορικά με την αποτελεσματικότητα της διαχείρισης των καταγματιών και οι οποίες σχετίζονται με τη θνησιμότητα των ασθενών, τη συχνότητα εμφάνισης επιπλοκών, καθώς και την ανάκτηση της κινητικότητάς τους και των ικανοτήτων τους για εκτέλεση δραστηριοτήτων καθημερινής ζωής. Τον μελετώμενο πληθυσμό αποτέλεσαν ηλικιωμένοι ασθενείς, οι οποίοι κατά το διάστημα 1/3/2001 έως 28/2/2002 υπέστησαν υποκεφαλικό ή διατροχαντήριο κάταγμα ισχίου, εισήχθησαν σε ορθοπεδικές κλινικές δύο δημόσιων νοσοκομείων των Αθηνών και παρακολουθηθήκαν για ένα έτος μετά την επέμβαση μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας. Αποτελέσματα - Το νοσοκομειακό κόστος της επεμβατικής αντιμετώπισης των ασθενών με κάταγμα ισχίου, ανέρχεται από 2.022 ευρώ έως 4.064 ευρώ ανά ανεπίπλεκτο περιστατικό ανάλογα με τον τύπο επέμβασης (τιμές 2004), ενώ εξίσου σημαντικό είναι και το ύψος του κόστους, υγειονομικού και μη, που σημειώνεται κατά τη διάρκεια ενός έτους μετά την επέμβαση και κυμαίνεται από 1.859 ευρώ έως 4.437 ανά ασθενή, ανάλογα με τον τύπο κατάγματος και επέμβασης. - Αναφορικά με τα αποτελέσματα της διαχείρισής τους, βρέθηκε ότι η ενδονοσοκομειακή θνητότητα κυμάνθηκε σε ποσοστό 3,9% επί του συνόλου των ασθενών, ενώ η θνησιμότητα ένα έτος μετά υπολογίστηκε σε 19,6%. Σημαντικό εύρημα αποτελεί ο υπολογισμός της υπερβάλλουσας θνησιμότητας (excess mortality) εξαιτίας του κατάγματος ισχίου, η οποία εκτιμήθηκε ότι στους άνδρες υπερβαίνει κατά 2,65 φορές (ή 265%) αυτή του γενικού πληθυσμού αντίστοιχης ηλικίας και φύλου για το έτος 2001, ενώ στις γυναίκες με κάταγμα η θνησιμότητα ήταν 2,58 φορές (ή 258%) υψηλότερη απ’ ότι αναμενόταν. - Όσον αφορά την ανάκτηση του επιπέδου κινητικότητας, δώδεκα μήνες μετά την επέμβαση το 64% περίπου των ασθενών κατάφερε να ανακτήσει την κινητικότητά του στο επίπεδο προ του κατάγματος, χωρίς να παρατηρείται στατιστικά σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ ομάδων ασθενών με διαφορετικό είδος κατάγματος. ..............