МОҢҒОЛДАР КЕЗІҢІНДЕ ҚЫТАЙДА КОММЕРЦИЯЛЫҚ КЕЛІСІМДЕРДІҢ, ИМПОРТ ЖӘНЕ ЭКСПОРТТЫҢ СИПАТЫ
Authors: Bedelova G.S. 
Published: November 2023

In this article were considered the issues of trade, commodity exchange and the trend of economic growth during the Southern Song and Yuan Dynasty, based on Western and Eastern sources. Authors in the process of writing the article come to these such kind of number of assumptions and conclusions. With the coming to power of the Mongols, their ties with the Asian region strengthened. The complex system was formed with a gradation of duties and fees depending on the type of goods. During the Southern Song and Yuan dynasties, China actively traded with its neighbors, exported silk, porcelain and other medicinal plants. During the Southern Song Dynasty it was exported the copper. In the period of the Yuan Dynasty horses were exported from Yunnan, as well as camphor, ivory, precious woods, tortoise shell, cotton, precious stones, incense, glass and spices were imported during the Southern Song, under the Mongols, the main items on this list were preserved, and the horse trade intensified. At the result authors concluded that the coming to power of the Yuan dynasty had a positive impact on the trade situation in the region. Кeywords: commercial transactions, Mongol Empire, import, export, price evolution.

Мақала XIII ғасырдағы сауда тарихы, тауар алмасу және аймақтың экономикалық даму тенденциялары туралы, Оңтүстік Сун әулетінің құлауынан Юань әулетінің негізін қалаушы Құбылайдың билікке келуіне дейінгі кезеңнің құнды дереккөздері болып табылатын батыс және шығыс деректері негізінде жазылды. Автор мақаланы жазу барысында, бірқатар болжамдар мен тұжырымдарға келеді: моңғолдардың билікке келуімен Азия аймағымен байланыс күшейе түскендігі, тауарлардың түріне байланысты баж салығының, алымдардың градациясымен күрделі жүйе құрылғандығы, Оңтүстік Сун мен Юань кезеңінде Қытай көршілерімен белсенді сауда жасап, жібек, фарфор және басқа да дәрілік өсімдіктерді экспорттағанын, Оңтүстік Сун тұсында мыс экспортталғандығы, Юань кезеңінде – юньнаннан жылқылар шығарылғандығы, сондай-ақ Оңтүстік Сун кезінде камфора, піл сүйегі, құнды ағаш түрлері, тасбақа қабығы, мақта, асыл тастар, хош иісті зат, шыны және дәмдеуіштер әкелінгендігі және моңғолдар кезінде бұл тізімнің негізгі тармақтары сақталып, жылқы саудасы күшейе түскендігі айтылады. Яғни, Юань әулетінің билікке келуі аймақтағы сауда жағдайына оң әсер еткендігі тұжырымдалады. Кілт сөздер: коммерциялық келісімдер, моңғол империясы, импорт, экспорт, баға эволюциясы.

В статье рассматривается торговля, товарообмен и тенденция экономического роста периода династии Южная Сун и Юань, на основе западных и восточных источников. В ходе написания статьи автор приходит к ряду предположений и выводов: с приходом к власти монголов усилились связи с Азиатским регионом, сложилась сложная система с градацией пошлин, сборов в зависимости от вида товаров, в период династии Южная Сун и Юань Китай активно торговал с соседями, экспортировал шелк, фарфор и другие лекарственные растения, при династии Южная Сун экспортировалась медь, в период династии Юань из Юньнани вывозились лошади, а также камфора, слоновая кость, ценные породы дерева, панцирь черепахи, хлопок, драгоценные камни, ладан, стекло и специи были импортированы во время Южного Сун, при монголах основные пункты этого списка сохранялись, а торговля лошадьми усилилась. То есть предполагается, что приход к власти династии Юань положительно повлиял на торговую ситуацию в регионе. Ключевые слова: коммерческие сделки, Монгольская империя, импорт, экспорт, эволюция цен.