Ανοσοϊστοχημική μελέτη σε επίμυες των γονιδίων NEU και N-RAS που συσχετίζονται με τους μηχανισμούς ογκογένεσης στη στοματική κοιλότητα
Authors: Μουλαβασίλη Παναγιώτα 
Published: September 2021

Σο ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα της στοματικής κοιλότητας είναι ο έκτος πιο συχνός καρκίνος σε παγκόσμια κλίμακα και το ποσοστό της συνολικής επιβίωσης δεν έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια. Η στοματική ογκογένεση είναι μία πολυσταδιακή διαδικασία, η οποία αποδίδεται σε πολλαπλά μοριακά γεγονότα, που περιλαμβάνουν ανώμαλη έκφραση ογκογονιδίων και απενεργοποίηση ογκοκατασταλτικών γονιδίων. Η συσσώρευση αυτών των γενετικών μεταβολών φαίνεται ότι συμβάλλει στον ανεξέλεγκτο κυτταρικό πολλαπλασιασμό και την εμφάνιση διηθητικών καρκινωμάτων, μέσω διαδοχικών ιστοπαθολογικών σταδίων. Ωστόσο, η ακριβής φύση των γενετικών μεταβολών σε κάθε στάδιο της στοματικής ογκογένεσης δεν έχει καθοριστεί ακόμη. Επομένως η αποσαφήνιση των μοριακών μεταβολών των ογκογονιδίων που εμπλέκονται στη στοματική ογκογένεση θα συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση αυτής της νόσου, σε μια πιο πρώιμη διάγνωση και μια πιο επιτυχή θεραπεία. Σκοπός: Αυτή η διατριβή εκπονήθηκε με σκοπό να καθοριστεί η σταδιακή έκφραση των ογκογονιδίων neu και Ν-ras και η πιθανή συσχέτισή τους σε ένα πειραματικό πρότυπο χημικής στοματικής ογκογένεσης στον παρειακό μάρσιπο των Syrian golden hamstersΤλικό και Μέθοδος: 37 αρσενικά Syrian golden hamsters ταξινομήθηκαν σε τρεις πειραματικές ομάδες (A,B,Γ;10 πειραματόζωα η καθεμία) και μία ομάδα ελέγχου (7 πειραματόζωα). Έγιναν επαλείψεις στον αριστερό παρειακό μάρσιπο των πειραματόζωων στις ομάδες A, B και Γ τρεις φορές την εβδομάδα για 14 εβδομάδες με το καρκινογόνο 0.5% 9,10-διμέθυλ-1,2-βενζανθρακένιο (DMBA), ο οποίος αφαιρέθηκε χειρουργικά στις 10, 14 και 19 εβδομάδες αντίστοιχα. Ο αριστερός παρειακός μάρσιπος στα πειραματόζωα της ομάδας ελέγχου αφαιρέθηκε μετά από μία περίοδο 10 εβδομάδων χωρίς την εφαρμογή καρκινογόνου. Οι βιοψίες ταξινομήθηκαν ιστοπαθολογικά (φυσιολογικός βλεννογόνος, υπερκεράτωση, υπερπλασία, δυσπλασία, πρώιμη διήθηση, καλά και μέτρια διαφοροποιημένο καρκίνωμα) και εκτιμήθηκαν ανοσοϊστοχημικά με τη χρήση μονοκλωνικών αντισωμάτων, όσον αφορούσε στην έκφραση των πρωτεϊνών neu και Ν-ras . Έγινε εκτίμηση ολόκληρης της τομής και των ιστολογικών κατηγοριών που διακρίθηκαν σε κάθε τομή. Πραγματοποιήθηκε στατιστική ανάλυση σε κάθε ομάδα και σε κάθε ιστολογική κατηγορία, χρησιμοποιώντας το two-tailed Student’s test. Αποτελέσματα: Η ιστολογική κατάσταση των μακροσκοπικών βλαβών στις 3 πειραματικές ομάδες ανταποκρινόταν καλώς στην εξέλιξη του όγκου. Παρατηρήθηκε σταδιακή αύξηση της έκφρασης της erbB2 ήδη από τις υπερκερατωσικές και προκαρκινικές βλάβες. ΢τα αρχικά καρκινικά στάδια τα ποσοστά των κυττάρων με θετική χρώση erbB2 παρέμειναν σχεδόν σε σταθερά επίπεδα, ενώ στο μέτρια διαφοροποιημένο καρκίνωμα παρατηρήθηκε σημαντική μείωση. Eίναι ενδιαφέρον ότι η κυτταροπλασματική χρώση της erbB2 ήταν σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με τη μεμβρανική χρώση στα αρχικά στάδια της στοματικής ογκογένεσης, ενώ και οι δυο μειώθηκαν κατά τα όψιμα στάδια της στοματικής ογκογένεσης. Παρόμοιο πρότυπο αρχικής αύξησης και σταθεροποίησης της έκφρασης της erbB2 παρατηρήθηκε και στις πειραματικές ομάδες. Η έκφραση της πρωτεΐνης N-ras μειώθηκε σταδιακά κατά τη στοματική ογκογένεση. ΢τατιστικά σημαντικές διαφορές παρατηρήθηκαν στις δυσπλαστικές βλάβες σε σύγκριση με το φυσιολογικό βλεννογόνο, καθώς επίσης στο καλά και μέτρια διαφοροποιημένο καρκίνωμα σε σύγκριση με τις προκαρκινικές βλάβες. ΢τις πειραματικές ομάδες παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική μείωση της N-ras μόνο μεταξύ των ομάδων Β και Γ. Δεν διαπιστώθηκε συσχέτιση των προτύπων έκφρασης των erbB2 και N-ras στα διάφορα στάδια της στοματικής ογκογένεσης.΢υμπεράσματα: Παρατηρείται ισχυρή συσχέτιση της υπερέκφρασης erbB2 και της σταδιακής στοματική ογκογένεσης. Η κυτταροπλασματική έκφραση της erbB2 αυξήθηκε σταδιακά στα προκαρκινικά στάδια, ενώ παρέμεινε σταθερή στα αρχικά καρκινικά στάδια, γεγονός που υποδηλώνει ότι μπορεί να αποτελεί χρήσιμο πρώιμο προγνωστικό δείκτη. ΢ε αυτό το πειραματικό πρότυπο, καταγράφεται σταδιακή μείωση της έκφρασης της N-ras. Ένα άλλο σηματοδοτικό μονοπάτι, που δεν περιλαμβάνει την N-ras, φαίνεται να εμπλέκεται στην παθογένεια του ΑΚ΢Κ. Η έκφραση N-ras δεν επηρεάζεται από την υπερέκφραση της πρωτεΐνης erbB2 κατά την εξέλιξη του καρκίνου του στόματος. Επομένως, η οδός που εμπλέκει αυτές τις δύο πρωτεΐνες μπορεί να έχει μεταβληθεί κατά κάποιο τρόπο στον καρκίνο του στόματος.