bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
การระบุรูปแบบและความแตกต่างดีเอ็นเอจากเลือดผสมของมนุษย์ในยุงเพื่อประยุกต์ในงานทางด้านนิติวิทยาศาสตร์
Authors:   , จึงสถาปัตย์ชัย กานต์สินี
Published: February 2025

ยุงเป็นสิ่งมีชีวิตจำพวกแมลงสามารถพบได้ทั่วโลก มีแหล่งเพาะพันธุ์ในเขตพื้นที่อาศัยของมนุษย์ การใช้ดีเอ็นเอมนุษย์จากเลือดในท้องยุงมาประยุกต์ในการหาค้นหาผู้กระทำความผิดเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่น่าสนใจ แต่โดยทั่วไปในที่เกิดเหตุมักมีบุคคลตั้งแต่สองคนขึ้นไป จึงส่งผลให้ในการศึกษาที่ผ่านมาไม่ทราบว่าสามารถแยกความแตกต่างระหว่างเลือดมนุษย์ในท้องยุงได้หรือไม่ ดังนั้นในการศึกษานี้จึงทำการศึกษาการระบุรูปแบบและความแตกต่างดีเอ็นเอผสมระหว่างบุคคล 2 คน จากตัวอย่างเลือดที่ได้จากยุงรำคาญซึ่งเป็นยุงที่พบได้มากในประเทศไทย โดยทำการศึกษาการตรวจสอบปริมาณและโพรไฟล์ของดีเอ็นเอดีเอ็นเอผสมระหว่างบุคคล 2 คน นำดีเอ็นเอที่สกัดจากเลือดของมนุษย์ในตัวอย่างยุงมาตรวจสอบปริมาณและคุณภาพของดีเอ็นเอด้วยเทคนิคพีซีอาร์ และตรวจสอบรูปแบบดีเอ็นเอของบุคคล โดยใช้ STRs ทั้งหมด 16 ตำแหน่ง ผลการศึกษาพบว่าสามารถแยกความแตกต่างของ 2 บุคคล ได้จากตัวอย่างเลือดในท้องยุงที่เก็บตั้งแต่เวลา 0 12 24 36 และ 48 ชั่วโมง โดยตัวอย่างที่เก็บที่เวลา 0 12 24 และ 36 ชั่วโมง เมื่อนำไปทำ capillary electrophoresis สามารถระบุ STR genotyping ของทั้งสองบุคคลได้ทั้ง 16 ตำแหน่ง ส่วนตัวอย่างที่เก็บที่เวลา 48 ชั่วโมง สามารถระบุ STR genotyping ได้เพียงบางตำแหน่ง ซึ่งผลการศึกษานี้จะเป็นข้อมูลเบื้องต้นสำหรับนำไปประยุกต์ในงานทางด้านนิติวิทยาศาสตร์ต่อไปได้
การทำนายความสามารถในการละลายของแก๊สไฮโดรเจนซัลไฟด์ ในการทำบริสุทธิ์แก๊สธรรมชาติ โดยโครงข่ายประสาทเทียม
Authors:   , ช่างปั้น รัชนีพร
Published: February 2025

แก๊สไฮโดรเจนซัลไฟด์เป็นแก๊สที่พบในผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและแก๊สธรรมชาติ โดยแก๊สธรรมชาติที่มีส่วนประกอบของแก๊สไฮโดรเจนซัลไฟด์ มากกว่า 4 ppm จะถูกกำหนดว่าเป็นแก๊สเปรี้ยว ซึ่งแก๊สไฮโดรเจนซัลไฟด์ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศบริเวณหอกลั่นและหอแยกแก๊ส อีกทั้ง กัดกร่อนอุปกรณ์ในกระบวนการผลิตและขนส่งแก๊สธรรมชาติได้ โดยความสามารถในการละลายของแก๊สไฮโดรเจนซัลไฟด์ในตัวทำละลายเป็นปัจจัยสำคัญในการออกแบบ พัฒนา และเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนทำบริสุทธิ์แก๊สธรรมชาติ อีกทั้ง บ่งบอกถึงข้อมูลเชิงอุณหพลศาสตร์ แก๊สไฮโดรเจนซัลไฟด์สามารถละลายได้ดีในตัวดูดซึม (absorbent) จำพวกเอมีน (เช่น MDEA EDA และ DIPA) และ ของเหลวไอออนิค (เช่น [C₂MIM][eFAP] [BMIM][Tf₂N] [DMEAH][For] และ [C₈MIM][PF₆]) อย่างไรก็ดี การทดลองหาความสามารถในการละลายของแก๊สไฮโดรเจนซัลไฟด์ในตัวดูดซึมดังกล่าวมีค่าใช้จ่ายสูง เนื่องจากต้องใช้ความดันในการดำเนินการทดลองสูง และการเลือกตัวดูดซึมที่เหมาะสมยังต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญด้านการทำบริสุทธิ์แก๊สธรรรมชาติอีกด้วย โครงการวิจัยนี้จึงนำโครงข่ายประสาทเทียมร่วมกับการรวบรวมข้อมูลด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ข้อมูล เพื่อทำนายความสามารถในการละลายของแก๊สไฮโดรเจนซัลไฟด์ในตัวดูดซึมต่าง ๆ จากการรวบรวมข้อมูลความสามารถในการละลายของแก๊สไฮโดรเจนซัลไฟด์ในตัวดูดซึม 62 ชนิด เช่น MDEA EDA DIPA [DMEAH][Ac] [BMIM][Tf₂N] และ [C₈MIM][PF₆] ที่อุณหภูมิและความดันต่าง ๆ และนำมาวิเคราะห์ด้วยฟังก์ชัน ANN ในโปรแกรม MATLAB ซึ่งกำหนดให้ข้อมูลนำเข้า คือ อุณหภูมิ ความดัน ชนิดและความเข้มข้นของตัวดูดซึม และข้อมูลส่งออก คือ ความสามารถในการละลาย (molH2S/molAbsorbent) พบว่า การวิเคราะห์ด้วย Levenberg-Marquardt algorithm โดยใช้จำนวนข้อมูล training ร้อยละ 70 จำนวนข้อมูล validating ร้อยละ 15 และจำนวนข้อมูล testing ร้อยละ 15 ของจำนวนข้อมูลทั้งหมด และใช้ 17 hidden neurons พบว่าความสามารถในการละลายที่ทำนายได้มีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (R²) = 0.9817 และ ค่าความคลาดเคลื่อนสัมพัทธ์เฉลี่ย (MSE) = 0.0138 ซึ่งได้ผลเป็นที่น่าพอใจอย่างมาก
เสถียรภาพของตัวเร่งปฏิกิริยาซีโอไลต์ในการสังเคราะห์ 5-ไฮดรอกซีเมทิลเฟอร์ฟิวรัล
Authors:   , เทียมหงษ์ ศุภวิชญ์
Published: February 2025

ซีโอไลต์ (zeolite) เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาวิวิธพันธุ์ชนิดหนึ่งที่มีการศึกษาวิจัยอย่างแพร่หลายในการสังเคราะห์ 5-ไฮดรอกซีเมทิลเฟอร์ฟิวรัล (5- Hydroxymethylfurfural, HMF) จากกลูโคส จากงานวิจัยที่ศึกษาการดัดแปรสภาพตัวเร่งปฏิกิริยาซีโอไลต์ HUSY สำหรับการสังเคราะห์ HMF พบว่า HUSY เกรดการค้าที่มีอัตราส่วนโดยโมล SiO₂/Al₂O₃ เท่ากับ 5.5 (HUSY 5.5) ที่ผ่านการดัดแปรสภาพกรดโดยวิธีการล้างด้วยสารละลายกรดไนตริก (HNO₃) เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาที่เหมาะสม โดยให้การเปลี่ยนกลูโคส (glucose conversion) และผลได้ HMF (HMF yield) เท่ากับ 99.6% และ 65.6% ตามลำดับ แต่งานวิจัยดังกล่าวยังขาดการศึกษาเสถียรภาพของตัวเร่งปฏิกิริยา งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการฟื้นฟูสภาพและการใช้ซ้ำของตัวเร่งปฏิกิริยาซีโอไลต์ HUSY (5.5) สำหรับการสังเคราะห์ HMF จากกลูโคส ขั้นแรก ศึกษาการดัดแปรสภาพกรดของ HUSY (5.5) ด้วยสารละลาย HNO₃ ความเข้มข้น 0.1 โมลาร์ ที่อุณหภูมิ 80 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 2 ชั่วโมง และเผาที่อุณหภูมิ 500 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 6 ชั่วโมง จะได้ตัวเร่งปฏิกิริยาซีโอไลต์ HUSY ที่ดัดแปรที่ได้มาใช้ในการเร่งปฏิกิริยาการสังเคราะห์ HMF โดยใช้สารละลายกลูโคสที่มีความเข้มข้น 0.2 โมลาร์ ที่อุณหภูมิ 170 องศาเซลเซียส ความดัน 10 บาร์ เป็นเวลา 1 ชั่วโมง การศึกษาผลิตภัณฑ์ที่เกิดขึ้นในปฏิกิริยาใช้เทคนิค High performance liquid chromatography (HPLC) ตัวเร่งปฏิกิริยาที่ผ่านการใช้งานแล้ว (spent catalyst) จะผ่านกระบวนการฟื้นฟูสภาพโดยนำไปอบที่อุณหภูมิ 120 องศาเซลเซียส ข้ามคืน และเผาที่อุณหภูมิ 500 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 6 ชั่วโมง แล้วนำไปใช้ซ้ำในกระบวนการสังเคราะห์ HMF จากนั้นศึกษาลักษณะทางกายภาพและเคมีของตัวเร่งปฏิกิริยาที่ผ่านการใช้งานแต่ละครั้งด้วยเทคนิค X-ray diffraction (XRD) และ thermogravimetric analysis (TGA) พบว่าจากการใช้ซ้ำของตัวเร่งปฏิกิริยา HUSY ให้การเปลี่ยนกลูโคส และผลได้ HMF ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้พบว่าอาจมี Al₂O₃ เกิดขึ้นที่โครงร่างผลึกของซีโอไลต์ HUSY
ผลของแหล่งคาร์บอนต่อการผลิต Bacteriochlorophyll และ Carotenoid ของ Rhodopseudomonas palustris AS85
Authors:   , เลิศประสบสุข อารียา
Published: February 2025

คาร์บอนเป็นหนึ่งในปัจจัยที่สำคัญในการเจริญของสิ่งมีชีวิตแหล่งคาร์บอนที่ต่างชนิดกันส่งผลให้มีพฤติกรรมในการเจริญที่แตกต่างกัน แบคทีเรียสังเคราะห์แสงสีม่วงแดงแบบไม่สะสมกำมะถัน (Purple non-sulfur bacteria; PNSB) เป็นหนึ่งในแบคทีเรียที่มีเมแทบอลิซึมที่หลากหลายและสามารถใช้แหล่งคาร์บอนได้หลายชนิด PNSBสามารถผลิตรงควัตถุแคโรทีนอยด์และแบคเทอริโอคลอฟิลล์เมื่อเจริญแบบ photoheterotroph ในภาวะที่มีแสงและไม่มีอากาศ ปัจจัยหนึ่งที่สำคัญซึ่งส่งผลให้มีการสร้างรงควัตถุที่แตกต่างกันคือแหล่งคาร์บอน ดังนั้นในงานวิจัยนี้จึงสนใจที่จะศึกษาผลของแหล่งคาร์บอนชนิดต่างๆต่อการผลิตแบคเทอริโอคลอโรฟิลล์และแคโรทีนอยด์ของ Rhodopseudomonas palustris AS85 ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าอาหารที่ใช้ซัคซิเนตเป็นแหล่งขอคาร์บอนที่ส่งผลให้มีการเจริญของ R. palustris AS85 ที่ดีที่สุด โดยมีค่า OD₆₆₀ และ cell dry-weight สูงที่สุดเท่ากับ 7.47±0.23 และ 1.8±0.01 มก./มล. ตามลำดับ ในวันที่ 5 ของการเลี้ยงเชื้อ และเมื่อใช้อาหารที่มีอะซีเทตเป็นแหล่งของคาร์บอนและผลิตแคโรทีนอยด์และแบคเทอริโอคลอโรฟิลล์ได้สูงที่สุด โดยมีปริมาณแคโรทีนอยด์เท่ากับ 3.101±0.136 mg/g นำหนักแห้งเซลล์ดังนั้นจึงสรุปได้ว่าซัคซิเนตเป็นแหล่งคาร์บอนที่เหมาะสมต่อการเจริญและอะซีเทตเป็นแหล่งคาร์บอนที่เหมาะสมต่อการสร้างรงควัตถุของ R. palustris AS85
Effect of acids and ZSM-5 as catalyst for chitosan depolymerization process
Authors:   , Ayudhaya Thamonwan
Published: February 2025

Chitosan (CS) is a linear polysaccharide derived from chitin which is the second most abundant polysaccharide in the world. With its biocompatibility and non-toxic property, it has been used in various fields such as agriculture field, industrial field, biomedical field, or even chemical field. However, chitosan itself is a large molecule that is insoluble in water and this fact limits lots of their applications. To utilize this chitosan for the best results, there becomes to be more and more research on the conversion of chitosan into chitosan oligomers with expected molecular weights less than 3,900 Da or about 24 mer which have high anti-biomicrobial property that is suitable for advanced biomedical application. In this report, it carried out about chitosan depolymerization using two different kinds of acid including HCl and CH₃COOH along with ZSM-5 as a catalyst to achieve chitosan oligomers. The result showed that HCl showed greater results than CH₃COOH as about 30% of their depolymerized products are chitosan oligomer with molecular weight of 3800 Da which are in the range that preferred. While the appearance of ZSM-5 provided wider molecular weight distribution in both HCl and CH₃COOH condition.
The efficiency of chemical agglomeration in PM₂.₅ removal under a closed testing system
Authors:   , Choowichien Jittanan
Published: February 2025

The aim of this study was to investigate the efficacy of biopolymers in removing PM₂.₅ via chemical agglomeration in a 6.6 m³ closed chamber system. The biopolymers used in this study are pectin, sodium alginate, and Xanthan gum. Chemical concentration and relative humidity inside the chamber were assigned to examine the effect on PM₂.₅ removal. Chemical agglomerants were prepared at two concentrations, 0.1% and 0.5% w/v for pectin and sodium alginate, and 0.05% and 0.1% w/v for Xanthan gum. The agglomeration testing was conducted under two different relative humidity conditions, i.e., 45±3% and 55±3%. An incense burning was used as a source of PM₂.₅ 10 mL of each chemical solution were applied via a hand spray. The result showed that using pectin could give the highest removal efficiency of PM₂.₅, 28.8±6.4%, which could be observed by testing at 0.5% w/v and under 45±3% RH condition. Whilst testing with sodium alginate and Xanthan gum, the highest removal efficiency of both, 22.5±3.0% and 23.1 ±2.4%, could be observed from applying 0.5% w/v under 55±3% RH and 0.05% w/v under 45±3% RH, respectively. However, there was no statistical difference in PM₂.₅ removal efficiency when compared between all testing conditions at a confidence level of 95%.
In P-minimal structures with definable Skolem functions
Authors:   , Hanmungtham Patcharapa
Published: February 2025

Let ℒ be a countable language and m be a P-minimal ℒ-structure. We show that if m admits definable Skolem function, has exchange property and is n₁-saturated and (G,.) is a group definable and n-dimensional, then there is a topology that makes (G,.) a topological group.
Catalytic conversion of glucose to ethyl lactate over zeolite
Authors:   , Maneethai Panipuk
Published: February 2025

Conversion of glucose to ethyl lactate was conducted using retro-aldol reaction using various types of catalysts. In this report conversion of glucose via retro-aldol reaction was conducted with different catalysts. Beta and other catalysts were synthesized and impregned with a direct and wet impregnation method with Niobium as metal oxide for the supported catalyst in order to increase Lewis acid. All catalysts were investigated for their identity and presence of Niobium using X-ray diffraction (XRD). The reaction was conducted mainly at 200 °C in a 25 mL Parr reactor for 1 hour. Gas chromatography (GC) was used to investigate carbon based yield of the ethyl lactate which is the main product of reactions. The result showed the reaction that conducted with impregnation zeolite uses less metal oxide than separately add metal oxide for 4.4 times and still gives higher percent of carbon based yield. As a result Nb-MCM-22 gives out 26% yield of ethyl lactate and the catalyst that gives the highest yield is Nb- Beta zeolite which gives out 32%.
Machine learning for time series forecasting : application in water surface analysis of Mun River
Authors:   , Ungpansattawong Anan
Published: February 2025

At present, the world is facing with a global warming problem. Thailand is another country that has suffered from global warming as well. One of the problems that are often seen change that is of the season's Summer temperature is higher than it used to be. The rainy season does not fall according to the season. Or when the rain became a long time, it was flooded from the drainage in time at this point, if we can predict whether the amount of water to be found this year is high or low. Therefore, the study through satellite imagery was chosen as the starting point. This study methodology is consisting of data collection, data processing 1, data processing 2, and prediction. Using the principle that if the amount of water increases and the river does not look deep, the area of the river in the satellite image will also have to increase. Therefore, the study was to create a tool that can predict the river's surface area from satellite imagery. The results obtained from this study revealed that the river's surface area could indicate an increase in water content and the forecasts yield satisfactory results.
Discovery of Natural Compounds and Derivatives with Inhibitory Activity against NS2B/NS3 Serine Protease of Zika Virus by Computational Approaches
Authors:   , Manimont Wachirapol
Published: February 2025

Zika virus (ZIKV) belongs to the Flavivirus genus primarily transmitted by Aedes mosquito. There have been reports of an association of child disorders among infected women during pregnancy. To date, there is no drug or vaccine that can directly combat ZIKV infection. Therefore, the design and development of effective drugs are extremely needed. Specifically, the targeted protein of this virus is NS2B/NS3 serine protease, which is an enzyme important for viral replication. In this study, we have used computational chemistry approaches including molecular docking and molecular dynamic (MD) simulation to screen and study binding interactions between protein and 7 groups of natural compounds at allosteric site. The groups of natural compounds include chalcone, flavonoid, iodovinyl sulfones, sulfonylated indeno quinolones, vinyl sulfones, quinolinone and nitroolefin. Moreover, binding free energy calculation based on the MM/GBSA method showed that DNO71_f belonging to flavonoid category exhibited the highest binding affinity to ZIKV protease (-17.17±1.90 kcal/mol). Therefore, the results presented here suggested that DNO71_f can be used for further design of drug that effectively inhibits the NS2B/NS3 serine protease of ZIKV.
Optimal Controls for Open Quantum Systems Using Stochastic Path Integrals
Authors:   , Kokaew Wirawat
Published: February 2025

We propose a new optimal control protocol for quantum state preparation in the presence of environmental noises based on the Most Likely Path (MLP) approach. The standard method for dealing with unknown noises in open quantum systems is via Lindblad master equation, which describes the Mean Path (MP) of noisy quantum trajectories. However, the mean path does not always faithfully represent the ensemble of trajectories, especially when the trajectory distribution is multimodal. The most likely path of quantum trajectories is extracted from stochastic path integral formulation, constructed from the joint probability of quantum statetrajectories and the noises. We study a quantum control problem of a single-qubit state preparation, controlling the qubit from an arbitrary initial state to the desired target state in the presence of a dephasing noise, where the control is the Rabi oscillation. This approach yields the analytical solution for the optimal control protocol for the Rabi drive, which is not possible using the standard MP approach. We also investigate the benefits of optimal Rabi drive by looking at the distribution of final states in the Bloch sphere; we find that the distribution of final state is concentrated around the desired target state and does not spread out over the qubit.
การสกัดอิมิดาโคลพริดด้วยวิธีการสกัดด้วยของเหลวโดยใช้ตัวทำละลายดีปยูเทคติกจากธรรมชาติ
Authors:   , ประมูลวงศ์ พณาวรรณ์
Published: February 2025

อิมิดาโคลพริดเป็นยาฆ่าแมลงกลุ่มนีโอนิโคทินอยด์ที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในช่วงสิบปีที่ผ่าน มา ซึ่งอิมิดาโคลพริดมีความเป็นพิษส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศและมนุษย์ได้ ดังนั้นในงานวิจัยนี้จึงได้พัฒนา วิธีการวิเคราะห์อิมิดาโคลพริดโดยเทคนิคการสกัดด้วยของเหลว โดยใช้ตัวทำละลายดีปยูเทคติกที่มี องค์ประกอบจากเมนทอลและไทมอลเป็นวัฏภาคที่ใช้สกัด และตรวจวัดอิมิดาโคลพริดด้วยวิธีการดูดกลืนแสง งานนี้ได้ศึกษาภาวะที่เหมาะสมของการสกัดได้แก่ ชนิดตัวทำละลายดีปยูเทคติกและอัตราส่วน พีเอช อัตราส่วน ของวัฏภาคน้ำต่อวัฏภาคตัวทำละลายดีปยูเทคติก เวลาที่ใช้ในการผสมและอุณหภูมิ จากผลการศึกษาพบว่า ภาวะที่ส่งผลให้มีประสิทธิภาพสูงสุดในการสกัด ได้แก่ อัตราส่วนเมนทอลต่อไทมอล เท่ากับ 1:2 พีเอชที่ เหมาะสม คือ พีเอช 6 อัตราส่วนของวัฏภาคน้ำต่อวัฏภาคตัวทำละลายดีปยูเทคติก คือ 3:1 นอกจากนี้พบว่า เวลาที่ใช้ในการเขย่าผสมวัฏภาคน้ำและวัฏภาคตัวทำละลายดีปยูเทคติกเข้าด้วยกัน คือ 3 นาที ซึ่งเป็นระยะที่ คาดว่าการสกัดเข้าสู่สมดุล และอุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการสกัด คือ 35 องศาเซลเซียส จากการศึกษาพบว่า ภายใต้ภาวะที่เหมาะสม การสกัดอิมิดาโคลพริดด้วยตัวทำละลายดีปยูเทคติก พบว่าประสิทธิภาพของการสกัด มากกว่า 80% ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงประสบความสำเร็จในการพัฒนาวิธีการสกัดด้วยของเหลว โดยใช้ตัวทำ ละลายดีปยูเทคติกที่ได้จากสารธรรมชาติที่มีราคาถูก ความเป็นพิษต่ำ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และวิธีวิเคราะห์ ที่ไม่ยุ่งยากซับซ้อน ไม่ต้องใช้เครื่องมือวิเคราะห์ที่มีราคาแพง ซึ่งแสดงถึงศักยภาพของวิธีที่จะนำไปพัฒนาและ ประยุกต์ใช้ได้กับการวิเคราะห์ทางการเกษตรและอื่น ๆ ต่อไป
ผลของชนิดและปริมาณอาหารต่อการเลือกกินของมดคันไฟ Solenopsis geminata (Hymenoptera : Formicidae)
Authors:   , หาญนอก วรมน
Published: February 2025

พฤติกรรมการกินของมดเป็นพฤติกรรมที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศบนบก มดสามารถกินอาหารได้หลากหลายประเภท โดยมดแต่ละชนิดมีการเลือกประเภทของอาหารที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ปริมาณของอาหารยังอาจมีผลต่อการเข้าเลือกอาหารมองมด ดังนั้นการศึกษานี้จึงศึกษาชนิดและปริมาณอาหารต่อการเลือกกินในมดที่ทำหน้าที่หาอาหารของมดคันไฟ Solenopsis geminata จำนวน 3 รัง ในพื้นที่อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ณ ช่วงเวลา 09.00–11.00 น. ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่มดคันไฟมีกิจกรรมสูงสุดในตอนกลางวัน อาหารที่ใช้ทดสอบมี 4 ชนิด ได้แก่ น้ำตาลทราย แป้งข้าวเจ้า ถั่วลิสงบด และน้ำมันพืช พบว่า ปริมาณอาหารที่ถูกกินและมีความถี่ของการเข้าสัมผัสอาหารของมดคันไฟไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญระหว่างอาหารที่นำมาทดสอบ การศึกษาผลของปริมาณอาหารโดยใช้ถั่วลิสงบดเป็นตัวแทน จำนวน 4 ปริมาณ ได้แก่ 4, 8, 16 และ 32 กรัม พบว่า ความถี่ของการเข้าสัมผัสไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญระหว่างถั่วลิสงบดทั้ง 4 ปริมาณ แต่เมื่อพิจารณาที่ปริมาณอาหารที่ถูกกิน พบว่ามีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ โดยมดคันไฟกินถั่วลิสงบดที่ปริมาณ 32 กรัมมากที่สุด รองลงมาได้แก่ ปริมาณที่ 16, 8 และ 4 กรัม ตามลำดับ ซึ่งนั่นหมายความว่า ปริมาณอาหารมีผลต่อการเลือกกินของมดคันไฟ S. geminata
Tecnologia de fabricação digital na produção de materiais didáticos manipuláveis
Authors: Pires Júlio César Pinheiro , Bredow Aila Dalene
Published: February 2025

Este artigo apresenta o processo de desenvolvimento de uma série de Materiais Didáticos Manipuláveis - MDM fabricados a partir de sobras de insumos de fabricação digital. Aponta também os benefícios provenientes da utilização de tais materiais em salas de aula de escolas públicas de ensino fundamental. A metodologia utilizada previu a criação de um grupo de trabalho envolvendo professores de escolas de ensino fundamental, pesquisadores de uma universidade e um aluno de um curso de graduação em Arquitetura e Urbanismo. A demanda dos materiais foi organizada pelos professores das escolas, enquanto o grupo de pesquisadores, com apoio do discente, foi responsável pela elaboração dos projetos e execução dos materiais didáticos através de processo de fabricação digital. Como resultados, foram criados diversos materiais didáticos manipuláveis e estes foram empregados nas aulas dos professores. Percebeu-se uma melhora no processo de ensino e aprendizagem pelos alunos a partir da utilização dos MDM produzidos, além da identificação de possíveis melhorias no processo de produção do material didático.
A new device for cardiopulmonary exercise testing and exercise training for wheelchair users through the IoT. Instrumentation of a wheelchair training device using IoT
Authors: Rech Charles , Venturini Simone Ferigolo , Caldeira André Francisco , Maidana Cristiano Frandalozo , Callegaro Carine Cristina , Lunkes Arthur Sandri , Almeida Mathias Verdum de , Souza Maximiliano Silveira de
Published: February 2025

Exercise training is fundamental to maintaining and improving the quality of life of wheelchair users. However, the practice of exercise training could be affected by the lack of accessibility, irregularities in the surface of the sidewalks, weather conditions and especially the lack of ergometers specifically designed for physical training of wheelchair users. The objective of this study is to develop a device capable of allowing wheelchair users access to both exercise training and cardiopulmonary exercise testing. The treadmill uses an encoder, connected to an ESP32 microcontroller to transmit the angular variation of rotation, which, after mathematical processing, displays the torque and power values ​​developed by the individual and is sent to the cloud via Internet of Things (IoT). This device could enable social inclusion of people with disabilities during exercise training in gyms, as well as measure physical performance for medical evaluation and exercise prescription.
Confecção de um aparelho de Vicat com instrumentação alternativa de baixo custo: ensaio de início de pega em pasta de cimento
Authors: Neres Matheus Amancio Correa , Boita Jocenir
Published: February 2025

A falta de recursos de infraestrutura e de equipamentos, seja para ensino ou pesquisa, causa um impacto significativo na qualidade da educação, na formação dos professores, no acesso a materiais educativos, no ambiente de aprendizado e nas desigualdades educacionais, comprometendo assim o desenvolvimento e o sucesso do ensino e aprendizagem. Diante deste cenário cada vez mais comum, surge a necessidade do desenvolvimento de instrumentações alternativas de baixo custo, causando assim uma solução imediata para superar esta carência. No contexto de ensino-aprendizagem, este mecanismo contribui na instigação da criatividade, adaptando o ensino ao contexto local e proporcionando experiências de aprendizagem do ponto de vista prático e teórico com maior significado, pois existe a associação de teoria-prática-criatividade. A luz desse olhar, o trabalho tem como proposta fundamental a construção de um aparato experimental a baixo custo, com a função de analisar o tempo de início de pega em pastas  de cimento. Para fins de comparação do aparato experimental construído, com um equipamento comercialmente vendido, foram analisados os resultados e comparados com o da literatura, resultando em um desfecho favorável à utilização do equipamento proposto.
Comportamento vibratório de vigas Euler-Bernoulli sobre fundação elástica: condições de contorno não-clássicas, ortogonalidade e força externa
Authors: Petermann Rubiara , Copetti Rosemaira Dalcin
Published: February 2025

Neste trabalho apresentamos a teoria de vigas Euler-Bernoulli, também conhecida como teoria clássica, para uma viga sobre fundação elástica e com as condições de contorno não-clássicas. O nosso objetivo é ampliar a classe de problemas que usa a teoria da solução fundamental para obter a equação característica, as frequências naturais, os modos de vibração e a resposta forçada de problemas que envolvem vibrações. Como o problema considerado é não-clássico, devido as condições de contorno consideradas, é necessário obter uma condição de ortogonalidade que envolve a massa anexada no extremo da viga para desacoplar as equações e escrever a resposta forçada.
Circadian rhythm synchronization under the influence of pain: PIM model with memory
Authors: De Cezaro Adriano , Glaeser Stefania da Silvera , Travessini De Cezaro Fabiana
Published: February 2025

In this work, we propose and analyze the existence of synchronization/dissynchronization states of in-phase and coupled oscillators that model the influence of external factors such as pain on the biological rhythms of sleep-wakefulness and body temperature under the memory effect. We show the well-posedness of the proposed model and derive analytical solutions for the oscillator system in the synchronized state. The theoretical results are accompanied by some numerical simulations that indicate that the existence of memory contributes to the synchronization of the oscillator system.
PCA: a mathematical tool for the analysis of agricultural and livestock COREDEs in Rio Grande do Sul
Authors: Poerschke Rafael Pentiado , Lazzarin João Roberto , Tura Fernando Colman
Published: February 2025

This study aimed to reduce the original data matrix from the agricultural Regional Development Councils (COREDEs) of Rio Grande do Sul, utilizing information from the 2017 Agricultural Census. We commenced with a rigorous exposition on mathematical results underpinning Principal Components Analysis (PCA), culminating in an appliction of PCA that significantly reduced the initially collected data from 15 variables to only three components, which collectively explained approximately 87\% of the data variance. These insights have the potential to influence decision-making in agricultural policies and regional development strategies targeted at these COREDEs.
Perspektif Islam terhadap Pendidikan dan Kemasyarakatan: Sebuah Kajian Komprehensif
Authors: Ubaidah Hani Hilyati
Published: February 2025

Penelitian ini bertujuan untuk menganalisis secara lebih komprehensif terkait pendidikan dan kemasyarakatan dalam perspektif Islam. Metode yang digunakan adalah metode kualitatif dengan literature review sebagai teknik pengumpulan data, sehingga data yang digunakan berupa materi tekstual yang bersifat kredibel dan terpercaya. Hasil penelitian menunjukkan bahwa konsep pendidikan dan kemasyarakatan dalam perspektif Islam memiliki makna yang sama, yakni tidak hanya berfokus pada kehidupan duniawi, tetapi juga kehidupan akhirat. Pendidikan Islam memiliki tiga kata kunci penting yang meliputi tarbiyah (mendidik), ta’lim (berpengetahuan), dan ta’dib (moral). Ketiga istilah tersebut menggarisbawahi pentingnya hubungan multilateral antara manusia dan masyarakat, manusia dan lingkungan, serta manusia dan Tuhan. Selain itu, Islam juga memandang bahwa terdapat tiga faktor utama yang perlu diterapkan di dalam kemasyarakatan, yakni keimanan kepada Tuhan, melaksanakan amar ma’ruf (perbuatan baik), dan melaksanakan nahi mungkar (menghindari perbuatan buruk). Dengan demikian, dapat dikatakan bahwa pendidikan dan kemasyarakatan dalam perspektif Islam bersifat luas dan holistik dengan berfokus pada kehidupan duniawi dan kehidupan akhirat.
Eksplorasi Strategi Afiliasi dalam Shopee Affiliates Program
Authors: Rofifah Jihan , Saiful Hakim Muhammad , Noer Lissa Rosdiana , Wibawa Berto Mulia
Published: February 2025

Shopee Indonesia menjadi e-commerce yang menduduki peringkat teratas dalam kategori belanja di PlayStore dan AppStore. Untuk memperluas jaringan bisnisnya, Shopee menciptakan program Shopee Affiliate Program. Di Indonesia affiliate marketing baru ramai dibicarakan pada akhir tahun 2020, saat Shopee merilis Shopee Affiliates Program. Shopee Affiliates Program merupakan kegiatan pemasaran yang menghubungkan Shopee Seller, afiliasi dan pelanggan. Kegiatan pengiklanan para afiliasi tidak terlepas dari digital marketing. Digital marketing yang diterapkan dalam program ini berupa content marketing dan influecer marketing  Tujuan penelitian ini adalah untuk mengetahui strategi afiliasi dalam Shopee Affiliates Program. Penelitian ini merupakan penelitian eksplorasi kualitatif yang menggunakan metode penelitian in-depth interview kepada 10 afiliasi dan seorang expert dalam digital merketing mengingat keterbatasan penelitian terdahulu mengenai Affiliates Program. Penelitian ini akan berfokus kepada tiga analisis utama yaitu analisis personal preference seorang afiliasi dalam memilih produk, analisis content marketing dan analisis influencer marketing yang mereka lakukan. Urgensitas dilakukannya penelitian ini karena program afiliasi sudah dilakukan oleh beberapa platform, sementara penelitian mengenai affiliate marketing di Indonesia masih sangat terbatas. Hasil penelitian ini menunjukkan bahwa dalam memilih produk afiliasi mempertimbangkan komisi, reward, dan penilaian pembeli. Selain itu afiliasi juga memilih produk yang mereka pakai dan gunakan. Konten yang populer untuk mengiklankan produk afiliasi adalah konten yang merekomendasikan produk, review produk dan unboxing produk. Selain itu, setiap platform seperti Tiktok, Instagram dan Twitter memiliki perlakuan yang berbeda terkait followers. Sehingga dalam Tiktok akun non-influencer bisa menjangkau lebih banyak audiensi. Penelitian ini dapat menjadi kebaruan dalam ilmu marketing mengenai affiliate marketing. Hasil penelitian ini diharapkan menjadi implikasi manajerial bagi Shopee, Shopee Seller yang ingin memperluas jangkauan produk dan meningkatkan penjualan serta untuk mereka yang ingin mendaftar menjadi seorang afiliasi Shopee.
Analisis Aliran Komunikasi dalam Mendukung Kinerja Pegawai: Studi Kasus Pada Organisasi Non-Profit
Authors: Handayani Oktavia Dwi , Putri Yuliani Rachma
Published: February 2025

Komunikasi merupakan satu hal terpenting bagi keberlangsungan suatu organisasi maupun perusahaan. Menyadari hal tersebut Unit Pascasarjana dan kelas internasional Universitas Telkom melakukan berbagai upaya untuk mendukung kinerja pegawainya salah satunya yaitu Aliran komunikasi dalam suatu organisasi dapat menjadi faktor penting dalam keberlangsungan komunikasi organisasi untuk menciptakan hubungan antar struktural dalam sebuah organisasi. Penelitian ini bertujuan guna mengetahui bagaimana Aliran komunikasi organisasi serta kontribusinya terhadap kinerja yang dirasakan oleh pegawai pada unit Unit Pascasarjana dan kelas internasional Universitas Telkom. Pendekatan kualitatif deskriptif diterapkan dalam studi ini. Sumber data penelitian didapatkan melalui observasi dan wawancara mendalam. Hasil penelitian ini mengungkapkan bila aliran komunikasi yang terbentuk di unit pascasarjana dan kelas internasional baik itu komunikasi kebawah, komunikasi keatas dan komunikasi lateral dapat berkontribusi mendukung kinerja pegawai.
Design and Interface Development in Electrical Vehicle Powerline Communication
Authors: Afifa Augusta Raihany , Purnama Irwan , Rusdinar Angga
Published: February 2025

The adoption of Electric Vehicles (EVs) is growing globally due to efficiency, technological advancements, and environmental benefits, though fossil-fueled vehicles still dominate Indonesia. Supported by government initiatives, Indonesia is transitioning to EVs, aiming for Net Zero Emissions by 2060. CAN-Bus technology is Critical to EV operation, enabling efficient communication between vehicle components. Integrating power line communication (PLC) with CAN-Bus, using existing electrical grids, enhances real-time monitoring and control, and companies like Continental Engineering Services are advancing gateway technologies for EV and charging station communication. This research proposes developing an Electrical Vehicle Power Line Communication (EVPLC) system to bridge this communication gap, supporting Indonesia's clean energy goals and EV adoption. Additionally, the project emphasizes the importance of effective design using Fusion 360 software and a user-friendly Human-Machine Interface (HMI) with Nextion. Combining these tools enhances the efficiency and accessibility of EV charging stations, contributing to a more robust and user-friendly EV ecosystem.
The Potential Integration of Informal to Formal Workers in Muara Fajar Landfill (TPA) Pekanbaru with the Circular Economy Concept
Authors: Syahputra Rizky , Andari Kristanto Gabriel , Viandila Dahlan Astryd
Published: February 2025

Waste is a serious problem in developing countries due to infrastructure limitations, one of which is the city of Pekanbaru. The existence of the landfill triggered the arrival of informal workers such as scavengers to collect waste as recycled product materials. Most scavengers live below the poverty line, even though scavengers have a role in restraining the waste generation rate in landfills. This study aims to analyze the potential integration of scavengers in the Muara Fajar Landfill Area with formal workers using integrated waste management, "Clean Pekanbaru Movement." The research was conducted using observation methods, interviews, and questionnaires filled out by scavenger and collector respondents in the landfill area. The recycling rate (RR) of the Muara Fajar landfill area is 1.08%, and the average individual RR of 150 scavengers is 0.72%. The proposed integrated waste management concept is the "Clean Pekanbaru Movement," which manages the Muara Fajar landfill area and acts as a recycling industry player. The study results show that the recycling rate at the Muara Fajar landfill only reaches 1.08%, while the average individual scavenger only reaches 0.72%. The Pekanbaru Clean Movement model is proposed as a solution that integrates scavengers into a formal waste management system with regulatory support and the recycling industry. As many as 82% of respondents are willing to participate in this program for a fixed income and better social security. This study concludes that the potential for waste generation because of recyclable materials is still huge, and the potential for integration is very possible at the Muara Fajar Landfill, Pekanbaru. Implementing this program can improve the social welfare of scavengers and reduce the environmental impact due to the open waste disposal system.
Langage de la mort dans le processus de légitimation de l’Etat africain
Authors: Birama Diop
Published: February 2025

The legitimacy of power depends largely on a group’s perception
and vision at a given time. It evolves with social structures and over
time. In Africa, where social values are largely internalised by the people,
acceptance of or support for political power depends on the way in which
they appropriate and interpret social values. This means that it is essential
for those in positions of political power to respect moral and cultural beliefs,
or to establish them as a mode of governance, at least in appearance, if the
people are to recognise themselves in them.
CITIZENS’ APPEALS WITHIN THE SYSTEM
OF DOCUMENTATION MANAGEMENT
OF THE EXECUTIVE AUTHORITIES IN 1960s — 1970s
Authors: Popova Olga D.
Published: February 2025

The article studies complexes of documents that were compiled in the Executive Authorities’ Archives and that are connected with citizens’ appeals to different authorities. The author reveals that it was the local executive bodies that chiefly processed citizens’ appeals, most of which were returned to the Executive Committee for them to be finally solved. Such applications concerned first of all citizens’ particular daily needs, such as electricity and food products supply, public utilities. The data collected from the Krasnodar Region Archive, The Nizhny Novgorod Region Archive and The Saint Petersburg Archive allow considering what constitutes the principal sources of the documents on the history of everyday life. The important information can be found in the complexes of documents, each of which concerns a particular type of letter, such as covering letters from an editorial office or the central governmental body, and explanatory letters of local governmental bodies. Such complexes make it possible to trace the mechanism of the interaction between government and society, to single out the participants of this dialogue and its duration. The mentioned documents show that citizens’ appeals to different authorities can reveal the mosaic pattern of the social space in 1960—1970s, moreover it ascertains how much time it took to solve everyday problems and why people had to knock on every door to get their simple needs satisfied.
MEANS OF EXPLICATING THE STRATEGY
OF MANIPULATING INFORMATION
IN AMERICAN ELECTORAL DISCOURSE
Authors: Zhigulin Denis P.
Published: February 2025

The article examines the use of linguistic manipulation techniques by Joe Biden and Donald Trump during the political debates of the 2020 U.S. presidential election campaign. The strategy of manipulative influence on the mass audience through presenting information in a manner advantageous to the speaker is understood as one of the key strategies of agonistic discourse, which implies a competitive nature of communication. Five linguistic tactics used to implement this strategy are identified and analyzed, namely evasion of an answer, question substitution, speculation, generalization, and clarification. The persuasive potential of relevant linguistic units functioning as explicit markers of the identified speech tactics is interpreted. The universal nature of the strategy of information manipulation within the context of presidential campaign discourse is noted.
ENSURING THE PSYCHOLOGICAL HEALTH
OF MILITARY PERSONNEL IN EXTREME SITUATIONS
Authors: Simaeva Irina N. , Pukhova Natalia M.
Published: February 2025

The relevance of this topic is determined by the increasing number of so-called combatants (participants in hostilities, including both military personnel and civilians) due to the emergence of localized armed conflicts, which flare up and subside globally, and the resulting need to establish unified standards for professional support for individuals affected by the psychological trauma of such situations. The article addresses the problems and objectives of psychological support for military personnel to mitigate the impact of life and health threats on their psyche. The results of an empirical study on signs of traumatic stress among 110 military personnel with professional experience in life-threatening situations are presented. The study highlights the intensity of various factors of post-traumatic stress disorder (PTSD) in the cognitive, emotional-volitional, need-motivational, and behavioral spheres of the military personnel’s psyche. Through a differentiated analysis of cognitive and personality changes, structural targets for psychological intervention are identified, and vectors for psychological training are defined. These include preparation for life-threatening situations, psychological support during combat, and the prevention of post-traumatic syndrome in military personnel after their participation in hostilities. A developed and practically tested algorithm for an individualized and differentiated approach to the psychoprophylaxis of combat stress is presented.
Re-Curating the Gump South Pacific Field Station
Authors: Habermann Ted
Published: February 2025

Identifying researchers and their affiliated organizations uniquely and unambiguously facilitates connecting contributions these researchers have made to the growing understanding of the Mo’orea Ecosystem and others like it around the world.
PENINGKATAN KESADARAN MELALUI PENDEKATAN EDUKASI DALAM PENCEGAHAN ANEMIA PADA IBU HAMIL DI PRAKTIK BIDAN EKA KOTA MEDAN TAHUN 2024
Authors: Sari Febriana , Sinaga Ribur , Sinuhaji Lidya Natalia Br , Marliani Marliani
Published: February 2025

Tujuan dari pengabdian masyarakat ini adalah untuk memberikan edukasi sehubungan dengan penambahan nutrisi guna menurunkan anemia pada ibu hamil. Metode yang digunakan dalam kegiatan ini meliputi tiga tahap, yaitu persiapan, pelaksanaan, dan evaluasi. Edukasi dilakukan dalam bentuk penyuluhan dan diskusi interaktif kepada 20 ibu hamil di Praktik Bidan Eka, Kota Medan, pada Oktober 2024. Hasil kegiatan menunjukkan adanya peningkatan signifikan dalam tingkat pemahaman peserta mengenai anemia setelah sesi edukasi. Pretest menunjukkan rata-rata skor 40, sementara hasil posttest meningkat setelah diberikan edukasi. Selain itu, ibu hamil menunjukkan antusiasme tinggi dengan aktif bertanya dan berdiskusi mengenai konsumsi tablet Fe serta pola makan yang tepat untuk mencegah anemia. Edukasi ini juga melibatkan simulasi pemilihan makanan kaya zat besi dan cara mengonsumsi tablet Fe dengan benar. Selain memberikan manfaat bagi ibu hamil, kegiatan ini turut memberdayakan kader kesehatan sebagai agen informasi di masyarakat. Simpulan, edukasi berbasis ANC efektif dalam meningkatkan kesadaran ibu hamil terhadap pencegahan anemia, yang diharapkan dapat berkontribusi dalam menurunkan angka kejadian anemia pada ibu hamil. Diperlukan pemantauan jangka panjang dan edukasi berkelanjutan untuk memastikan perubahan perilaku yang lebih optimal dalam pencegahan anemia.
Kata Kunci: Anemia, Ibu Hamil, Edukasi Kesehatan, Pencegahan, Tablet Fe
PROSVJETITELJ I ČOVJEK INSTITUCIJA
Authors: Nurić Šaban
Published: February 2025

Akademik prof. dr Velimir Sotirović je roĊen 27. septembra 1936. godine u selu Klenike, Opština Bujanovac, Republika Srbija. Osnovnu školu je završio 1950. godine u Karavukovu. Petogodišnju Uĉiteljsku školu je završio 1955. godine odliĉnim uspjehom u Vranju i Somboru.
Akademik prof. dr Velimir Sotirović je nakon završetka uĉiteljske škole poloţio uĉiteljski Struĉni ispit u
Novom Sadu 1955, godine.
Od prvog dana uĉiteljskog rada u Karavukovu, opština Odţaci uspješno je studirao istoriju na Višoj pedagoškoj školi u Novom Sadu. MeĊutim ljubav za matematiku ga je prevela na studije matematike i fizike, takoĊer na Višoj pedagoškoj školi u Novom Sadu. Iste je završio kao prvi i najbolji u generaciji 1960. godine a 1967. na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu je stekao zvanje – Profesor matematike.
Godine 1984. je na Pedagoško – Tehniĉkom fakultetu u Zrenjaninu odbranio doktorsku disertaciju pod nazivom Ostvarivanje informativnih sadržaja u nastavi matematike u osnovnom i zajedničkom srednjem vaspitanju i obrazovanju, i stekao zvanje doktora Pedagoško – tehniĉkih nauka.
Na univerzitetu “Lomonosov” u Moskvi je bio na specijalizaciji 1967/68 godine i u tom periodu bio gost u “Sunĉanom gradu” u zaleĊu Moskve, (grad intelektualni i nauĉni incubator) gdje su se školovali i radili najumniji ljudi tadašnjeg SSSR-a. TakoĊer je na Tehniĉkom univerzitetu u Minhenu (Njemaĉka) u svojstvu nauĉnog saradnika i istraţivaĉa gostovao jednu školsku godinu. Godine 1985. akademik dr Velimir Sotirović je izabran u zvanje docenta a 1990. godine u zvanje vanrednog profesora i u zvanje redovnog profesora 1991. na Univerzitetu u Novom Sadu. Dvije godine je bio prorektor kao i vršilac duţnosti rektora Univerziteta u Novom Sadu. Duţnost Ministra nauĉnog i tehnološkog razvoja u AP Vojvodina je vrlo uspješno obavljao jedan izborni mandate. Poslije petooktobarskih promjena u Republici Srbiji 2000-e je ponovo izabran za Dekana Tehniĉkog fakulteta “Mihajlo Pupin” u Zrenjaninu. Vršeći tu funkciju u duţem periodu, uspio je da od relativno provincijske visokoškolske ustanove napravi struĉni, obrazovni i nauĉni brend prepoznatljiv u regiji i šire.
U oblasti matematike, informatike i metodološko nauĉno-teorijskoj oblasti je do sada sam ili sa saradnicima objavio više od 588 knjiga, istraţivanja, nauĉnih i struĉnih radova, monografija i udţbenika za sve nivoe obrazovanja; od predškolskog obrazovanja do doktorskih studija
SPECIAL FORMS OF CONTROL OF STATE ADMINISTRATION IN BOSNIA AND HERZEGOVINA
Authors: Novaković Filip
Published: February 2025

The thematic conception of the work consists of legal issues of special forms of control of state administrative in Bosnia and Herzegovina (at the state level, the level of federal units and districts). The paper analyzes the structure of bodies that perform this type of control, starting with the ombudsman institutions (Ombudsman for Human Rights of Bosnia and Herzegovina, Ombudsman for Children of Republika Srpska), and with special reference to the institutions of auditors (of which there are four in Bosnia and Herzegovina). The author will present the organization of these institutions, the election of their members (ombudsmen and auditors), the way they act, and the possibilities they have, as well as the legal mechanisms they can use to protect both citizens and the public interest.
RAČUNALNE MREŽE
Authors: Mijatović Marijan
Published: February 2025

Računala povezujemo u mrežu kako bismo mogli izmjenjivati podatke koji se nalaze u njihovim radnim memorijama. Prijenos podataka (nizova bitova) može se obavljati elektroničkim signalima, a veze mogu biti žičane i bežične. Bitovi se šalju jedan za drugim (slijedno) odgovarajućom brzinom, a pretvorbu iz digitalnog oblika signala u analogni oblik signala i obrnuto obavljaju modemi. Računala mogu biti povezana u lokalnu mrežu i u rasprostranjenu mrežu. U mreži računala razlikujemo računala, klijente i računala poslužitelje.
Svako računalo spojeno na mrežu ima svoj jedinstveni broj (adresu) iz koje se može prepoznati na kojem je kontinentu, u kojoj državi i na koji je poslužitelj povezano. Podaci se u mreži šalju u skladu s prije dogovorenim protokolima, i to u obliku paketa.
KREDITNI POTENCIJAL I KREDITNA POLITIKA KAO RESURSI KOMERCIJALNE BANKE SA ASPEKTA PLASMANA
Authors: Kajtazović Ibrahim , Čović Esad
Published: February 2025

Kreditni potencijal banke jedan je od nabitnijih faktora finansijskog potencijala banke i predstavlja najveći mogući iznos koji banka plasira svojim komitentima putem kredita. U zavisnosti od veličine banke, odnosno njenog kreditnog potencijala (finansijskog) potencijala, određuje se i geografsko područje njenih plasmana. Tako velike banke imaju veliko geografsko područje, a male banke imaju malo geografsko područje plasmana svojih resursa. Kreditna politika proizilazi iz ciljeva poslovne politike. Kreditna politika obično se definiše kao skup principa kojima se rukovode menadžerske strukture  banke  pri odlučivanju o plasmanu kreditnog potencijala, a cilj ove politike jeste da se ostvari programirana stopa dobiti uz prihvatljiv nivo rizika. Nakon toga svaka banka dekomponira ovaj (sintetički) cilj po filijalama, sektorima privrede i stanovništva, te sa stanovišta roka, gdje se kreditna politika dalje dijeli na kratkoročne i dugoročne plasmane (po sektorima i filijalama).
The Effect of Nitrogen Dioxide and Sulphur Dioxide on Brain and Total Lipid Content of Albino Rat
Authors: Madhuri Yadav  , Smriti Kamal
Published: February 2025

The present work was undertaken to investigate the combined effect of nitrogen dioxide and sulphur dioxide on food consumption, body weight, brain weight, and brain total lipid content in albino rats for 15 and 30 days. Combined gas exposure with nitrogen dioxide and sulphur dioxide resulted in a significant reduction of food consumption (p<0.001), body weight (p<0.01), and brain total lipid (p<0.001) in comparison to control rats. The decrease in food consumption, body weight, brain weight, and brain total lipid content in albino rats after combined exposure to nitrogen dioxide and sulphur dioxide is the result of the inflammatory action of toxic gases.
Un inventario de las aves de la región de Inírida, Guainía, Colombia
Authors: Stiles F. Gary , Beckers Jurgen
Published: February 2025

The avifauna of the Colombian side of the Orinoco River is among the least well known of the Orinoquia
of Colombia. By contrast, that of the Venezuelan side has received more study, being much more
accessible by land and river travel. In distribution maps of Colombian birds, the result has been a large
gap (or a question mark) towards the Orinoco for many species, but with records across the river in
Venezuela. The region of Inírida is particularly strategic due to its proximity to four important rivers: the
Guaviare, Inírida, Atabapo and Orinoco Rivers, which provide a wide variety of habitats, and because it
represents a zone of contact between the Amazonian and Guianan avifaunas. Here we present the first
detailed inventory of the birds of Inírida of 436 species, including 237 documented by photographs or
specimens. These include the first documented records for Colombia of Thripophaga cherriei and
Perissocephalus tricolor and a first sight record of Ortalis motmot. Over 100 of the species recorded
present significant extensions of their known distributions within Colombia, although nearly all of these
had been recorded from adjacent Venezuela. Evidently the Orinoco does not represent a barrier for the
majority of species, although a few species are endemic to its banks. Most of the extensions we recorded
were of Amazonian species, northwards from Vaupés and extreme southern Guainía or from Guaviare,
 
highlighting the importance of the bands of forest along the Atabapo, Orinoco and Guaviare rivers; ten of
these species have yet to be recorded in Venezuela. Many others were eastward extensions from the
foothills of the Colombian Eastern Andes, Macarena or Chiribiquete and the eastern Llanos. A recent
rapid inventory of the birds of the Estrella Fluvial added ca. 30 species to our list, with several more
requiring further documentation, giving a total of ca. 466 species for the Inírida region. Data from several
nearby sites could add 30-50 species, hence we conclude that the present regional inventory may be ca.
90% complete. The conservation of this region should be of high priority, especially from the pending
threat of large-scale mining. The declaration of the “Estrella Fluvial of Inírida” as an internationally
recognized Ramsar site is an important step, but illegal mining already exists on the southern border of
this area and effective protection measures are needed.