Συσχέτιση των πολυμορφισμών των γονιδίων της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης CRP και της κυκλοοξυγενάσης 2 COX2 και των διαιτητικών συνηθειών με την εμφάνιση παχυσαρκίας από την παιδική ηλικία
Authors: Καραμπόλα Μαρία 
Published: September 2021

Η παχυσαρκία αποτελεί πρόβλημα για την υγεία ενηλίκων και παιδιών. Η διερεύνηση της συσχέτισης γονιδίων και διατροφής είναι ένα επιστημονικό πεδίο που μελετάται επιστάμενα με σκοπό να δοθούν απαντήσεις για την αιτιοπαθογένεια της παχυσαρκίας. Σκοπός: Η μελέτη αυτή έγινε με σκοπό να γίνει διερεύνηση σε παιδιά με αυξημένο βάρος των πολυμορφισμών των γονιδίων της CRP και της COX2 και της συσχέτισής τους με τις διαιτητικές συνήθειες για την εμφάνιση παχυσαρκίας από την παιδική ηλικία. Δείγμα και μέθοδοι: Εντάχθηκαν στην μελέτη Ν=125 άτομα που προσήλθαν στο Τακτικό Εξωτερικό Ιατρείο Λιπιδίων και Πρόληψης των Καρδιαγγειακών νοσημάτων από την παιδική ηλικία, της Β’ Πανεπιστημιακής Παιδιατρικής Κλινικής του ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ. Οι συμμετέχοντες κατατάχθηκαν σε δύο ομάδες σύμφωνα με το ΔΜΣ. Η μία ομάδα περιλάμβανε 56 παιδιά αυξημένου βάρους (παχύσαρκα και υπέρβαρα μαζί) και η άλλη 69 παιδιά φυσιολογικού βάρους (μάρτυρες). Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν 13,4, ± 1,4 SD έτη. Έγινε αιμοληψία μετά από 12ωρη νηστεία για τον προσδιορισμό TSH,σακχάρου αίματος, SGOT, SGPT και γ-GT και γενικής αίματος για τη διερεύνηση λανθάνουσας φλεγμονής. Παιδιά με μη φυσιολογικές τιμές αποκλείστηκαν από τη μελέτη. Έγινε η απομόνωση του DNA. Από το DNA που απομονώθηκε έγινε ο προσδιορισμός των πολυμορφισμών rs1205, rs1130864, rs2808630, rs3093077 του γονιδίου της CRP καθώς και ο πολυμορφισμός rs20417 της COX2. Επίσης έγινε ο προσδιορισμός των επιπέδων της hs-CRPορού. Ακολούθησε καταγραφή των σωματομετρικών χαρακτηριστικών: βάρος, ύψος, αναλογία περιφέρειας μέσης/περιφέρεια γοφών. Για την καταγραφή των διατροφικών συνηθειών των συμμετεχόντων έγινε συμπλήρωση ερωτηματολογίων από τους ίδιους και τους συνοδούς τους. Τα ερωτηματολόγια αφορούσαν: ανάκληση 2 εικοσιτετράωρων, ερωτηματολόγιο για την καταγραφή της συχνότητας της κατανάλωσης γευμάτων και διερεύνηση της προσκόλλησης στη Μεσογειακή διατροφή (δείκτης KIDMED). Όλα τα παραπάνω δεδομένα καταχωρήθηκαν στο στατιστικό πρόγραμμα SPSS, IBM 19, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για τη στατιστική επεξεργασία. Αποτελέσματα: Η συχνότητα εμφάνισης των γονότυπων του πολυμορφισμού rs1205 του γονιδίου της CRP στην ομάδα των παιδιών με αυξημένο βάρος ήταν CC: 42,8%, CT:48,2% και TT:9% και στην ομάδα των μαρτύρων ήταν CC:52,2%, CT:40,6% και TT:7,2%. Από τη σύγκριση μεταξύ των παιδιών με αυξημένο βάρος και των μαρτύρων, φερόντων το γονότυπο CC βρέθηκε πως τα παιδιά με αυξημένο βάρος είχαν διπλάσια επίπεδα hs-CRP ορού από τους μάρτυρες χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά. Ως προς την κατανάλωση πρωτεΐνης βρέθηκε πως τα παιδιά αυξημένου βάρους υπερτερούν με στατιστικά σημαντική διαφορά έναντι των μαρτύρων. Οι μάρτυρες υπερτερούν με στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς την κατανάλωση υδατανθράκων και ολικών σακχάρων έναντι των παιδιών με αυξημένο βάρος. Από τη σύγκριση μεταξύ παιδιών αυξημένου βάρους και μαρτύρων για τους φέροντες το γονότυπο CT βρέθηκε πως τα επίπεδα της hs-CRP ορού ήταν διπλάσια στα παιδιά με αυξημένο βάρος από ότι στους μάρτυρες, χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά και ανεξάρτητα από τα καταναλισκόμενα διατροφικά συστατικά. Η συχνότητα εμφάνισης των γονοτύπων του πολυμορφισμού rs1130864 του γονιδίου της CRP στην ομάδα των παιδιών με αυξημένο βάρος ήταν CC:37,5%, CT:58,9%, TT:3,6% και στους μάρτυρες CC:26%, CT:46,5% και TT:27,5%. Από τη σύγκριση μεταξύ παιδιών με αυξημένο βάρος και μαρτύρων για τους φέροντες το γονότυπο CT βρέθηκε πως τα επίπεδα της hs-CRP ορού ήταν σχεδόν διπλάσια στα παιδιά αυξημένου βάρους συγκριτικά με τους μάρτυρες και χωρίς συσχέτιση με τα καταναλισκόμενα διατροφικά συστατικά. Από τη σύγκριση μεταξύ παιδιών με αυξημένο βάρος και μαρτύρων για τους φέροντες το γονότυπο TT βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς τα επίπεδα της hs-CRP ορού, με τους μάρτυρες να υπερέχουν. Στατιστικά σημαντική διαφορά βρέθηκε και ως προς την κατανάλωση υδατανθράκων με τους μάρτυρες να υπερτερούν. Η συχνότητα εμφάνισης των γονότυπων του πολυμορφισμού rs2808630 του γονιδίου της CRP για την ομάδα των παιδιών με αυξημένο βάρος ήταν TT:54,5%, CT:40%, CC:5,5% και για τους μάρτυρες TT:47,1%, CT:45,8% και CC:7,1%. Για τους φέροντες το γονότυπο CT, από τη σύγκριση μεταξύ παιδιών με αυξημένο βάρος και μαρτύρων βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς τα επίπεδα της hs-CRP ορού με τα παιδιά αυξημένου βάρους να υπερτερούν έχοντας σχεδόν διπλάσιες τιμές. Ως προς τα καταναλισκόμενα διατροφικά συστατικά βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς την κατανάλωση ενέργειας και πρωτεΐνης όπου υπερτερούν τα παιδιά αυξημένου βάρους. Οι μάρτυρες υπερτερούν ως προς την κατανάλωση υδατανθράκων, φυτικών ινών και σακχάρων με στατιστικά σημαντική διαφορά. Από τη σύγκριση μεταξύ παιδιών με αυξημένο βάρος και των μαρτύρων, φερόντων τον γονότυπο ΤΤ, τα επίπεδα hs-CRP ορού είναι σχεδόν ίδια. Ως προς τα καταναλισκόμενα διατροφικά συστατικά βρέθηκε πως τα παιδιά αυξημένου βάρους υπερτερούν με στατιστικά σημαντική διαφορά στην κατανάλωση πρωτεΐνης, ενώ οι μάρτυρες ως προς την κατανάλωση σακχάρων. Η συχνότητα εμφάνισης των γονότυπων του πολυμορφισμού rs3093077 του γονιδίου της CRP για παιδιά με αυξημένο βάρος ήταν TT:82,1%, GT:17,9%, GG:0% και στην ομάδα των μαρτύρων ήταν TT:82,6%, GT:17,4% και GG:0%. Για τους φέροντες το γονότυπο TT, από τη σύγκριση μεταξύ παιδιών με αυξημένο βάρος και μαρτύρων, δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς τα επίπεδα της hs-CRP ορού, αλλά τα παιδιά με αυξημένο βάρος είχαν τις διπλάσιες τιμές από ότι οι μάρτυρες. Από τη σύγκριση μεταξύ παιδιών με αυξημένο βάρος και μαρτύρων ως προς τα καταναλισκόμενα διατροφικά συστατικά βρέθηκε πως τα παιδιά με αυξημένο βάρος υπερτερούν με στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς την κατανάλωση πρωτεΐνης, και οι μάρτυρες υπερτερούν με στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς την κατανάλωση σακχάρων. Η συχνότητα εμφάνισης των γονοτύπων του πολυμορφισμού rs20417 του γονιδίου COX2 για την ομάδα των παιδιών αυξημένου βάρους ήταν GG: 64,3%, GC:35,7%, CC:0% και για την ομάδα των μαρτύρων ήταν GG:56,5%, GC:36,2% και CC:7,3%. Από τη σύγκριση μεταξύ παιδιών με αυξημένο βάρος και μαρτύρων, φερόντων τον γονότυπο GC, βρέθηκε πως οι τιμές της hs-CRP ορού ήταν διπλάσιες στα παιδιά με αυξημένο βάρος χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά και ανεξάρτητη από τα καταναλισκόμενα διατροφικά συστατικά. Από τη σύγκριση μεταξύ παιδιών με αυξημένο βάρος και μαρτύρων ως προς τα καταναλισκόμενα διατροφικά συστατικά βρέθηκε πως η ομάδα των παιδιών με αυξημένο βάρος υπερτερεί με στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς την κατανάλωση ενέργειας και πρωτεΐνης ενώ οι μάρτυρες υπερτερούν με στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς την κατανάλωση σακχάρων. Από τη σύγκριση μεταξύ παιδιών με αυξημένο βάρος και μαρτύρων καθώς και παχύσαρκων με υπέρβαρα παιδιά ως προς τη συχνότητα κατανάλωσης των γευμάτων δεν προέκυψε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά. Από τη σύγκριση μεταξύ παιδιών αυξημένου βάρους και μαρτύρων ως προς τα επίπεδα της hs-CRP προέκυψε στατιστικά σημαντική διαφορά με τα παιδιά αυξημένου βάρους να υπερτερούν έναντι των μαρτύρων. Από τη διερεύνηση της συσχέτισης που έγινε μεταξύ των επιπέδων hs-CRP ορού και των καταναλισκόμενων διατροφικών συστατικών δεν προέκυψε καμία ισχυρή και στατιστικά σημαντική συσχέτιση. Συμπεράσματα: Παρατηρείται στατιστικά σημαντική διαφορά, με μεγαλύτερη τιμή στα επίπεδα της hs-CRP ορού στα παιδιά με αυξημένο βάρος έναντι των μαρτύρων χωρίς στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τους διατροφικούς παράγοντες που μελετήθηκαν. Yπάρχουν γονότυποι σε όλους τους πολυμορφισμούς που σχετίζονται με αύξηση των επιπέδων της hs-CRP ορού στα παιδιά αυξημένου βάρους έναντι των μαρτύρων. Από τη σύγκριση της συχνότητας κατανάλωσης γευμάτων δεν προέκυψαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ παιδιών με αυξημένο βάρος και μαρτύρων, ούτε και μεταξύ υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών.