ТҮРК ФОЛЬКЛОРУНДА БЕШИК ЫРЛАРЫ АРКЫЛУУ ТАРБИЯ БЕРҮҮ
Authors: Сатыжыоглу Х. 
Published: December 2024

Бешик ырлары - адамдар өмүрүндө алгачкы жолу угуп, андан соң анын таасири астында дагы бир канча убакыт бою калган адабий жанрдын бир түрү. Бешик ырлары - кичинекей балдарды уктатып жатканда акырын ырдалуучу элдик ырдын бир түрү гана болбостон, коомдун маданий коддорун жана баалуулуктарын камтыган фольклордук жанр. Бул ырчы менен угармандын ортосунда кайталангыс байланыш түзүү менен бирге, адамды келечекте жашай турган коомунда жашоого даярдоонун эң маанилүү куралдарынын бири. Адам өмүрүндө алгачкы сөз менен эне тилин, коомдук тыюулар жана баалуулуктар, табияттын маңызы сыяктуу түшүнүктөрдү өздөштүрүп, эмгек турмушундагы түшүнүктөр менен таанышат - ошонун бардыгы бешик ырлары аркылуу ишке ашырылат. Бешик ырлары улуттук жана жалпы адамзаттык баалуулуктарды коомдун жаңы мүчөлөрүнө жеткирүүгө умтулат; музыкалык-эстетикалык кызыкчылыкты гана көздөбөстөн, коомго пайдалуу инсандарды тарбиялоо максаттарын дагы коет. Кеңири ааламдашуу жүрүп жаткан азыркы дүйнөдө жергиликтүү маданияттар тездик менен жок болуп баратат, ошондуктан бул макалада бешик ырларын илимий чечмелөө фольклордук көз караштан гана эмес, ошондой эле педагогика, социология жана психология тарабынан да изилденүүсү кажет.

Колыбельные - это литературный жанр, с которым люди сталкиваются впервые в жизни и под влиянием которого остаются еще какое-то время. Колыбельные - это не просто разновидность народной песни, которую негромко поют, укладывая спать маленьких детей, а фольклорный жанр, содержащий в себе культурные коды и ценности общества, из которого он возник. Помимо установления уникальной связи между поющим и слушателем, это один из важнейших инструментов подготовки человека к жизни в обществе, в котором он будет жить в будущем. Человек с первыми словами в своей жизни изучает родной язык, такие понятия, как социальные табу и ценности, сущности в природе, знакомится с понятиями о трудовой жизни - и все это посредством колыбельных. Колыбельные стремятся передать национальные и общечеловеческие ценности новым членам общества; преследуя при этом не только музыкально-эстетические интересы, но и ставя цели воспитать полезные для общества личности. В современном мире, где происходит повсеместная глобализация, локальные культуры быстро исчезают, поэтому в данной статье научная трактовка колыбельных осуществляется не только с точки зрения фольклора, но и с точки зрения педагогики, социологии и психологии.

Lullabies are a literary genre that people encounter for the first time in their lives and under the influence of which they remain for some time. Lullabies are not just a kind of folk song that is sung softly when putting small children to bed, but a folklore genre that contains the cultural codes and values of the society from which it arose. In addition to establishing a unique connection between the singer and the listener, this is one of the most important tools for preparing a person for life in the society in which he will live in the future. A person with the first words in his life learns his native language, such concepts as social taboos and values, essences in nature, gets acquainted with the concepts of working life and all this through lullabies. Lullabies seek to convey national and universal values to new members of society; while pursuing not only musical and aesthetic interests, but also setting goals to educate individuals useful to society. In the modern world, where widespread globalization is taking place, local cultures are rapidly disappearing, therefore, in this article, the scientific interpretation of lullabies is carried out not only from the point of view of folklore, but also from the point of view of pedagogy, sociology and psychology.