Η εργασιακή ένταξη των ατόμων με οπτική αναπηρία
Authors: Παπακωνσταντίνου Δόξα 
Published: August 2021

Η παρούσα διδακτορική διατριβή έχει ως αντικείμενο τη διερεύνηση του θέματος της εργασιακής ένταξης των ατόμων με οπτική αναπηρία. Επιλέχθηκε το ζήτημα της εργασίας των ατόμων αυτών, καθώς αποτελεί καταλυτικής σημασίας παράγοντα για την επίτευξη της πλήρους κοινωνικής ενσωμάτωσής τους, ο οποίος, φαίνεται να πλήττεται σημαντικά από τα υφιστάμενα ακόμη αρνητικά κοινωνικά στερεότυπα αναφορικά με το τι εστί και το τι συνεπάγεται μια αναπηρία, όπως η οπτική.Στο πλαίσιο της διατριβής επιτεύχθηκαν οι ακόλουθοι στόχοι: α) Δόθηκαν επίσημα στατιστικά στοιχεία για τα ποσοστά απασχόλησης και ανεργίας των ατόμων με οπτική αναπηρία στην Ελλάδα σε σύγκριση με αντίστοιχα στατιστικά στοιχεία άλλων χωρών, β) Εξετάσθηκαν οι ικανότητες και τα επαγγελματικά ενδιαφέροντα των ατόμων με οπτική αναπηρία, μέσω της διενέργειας του διεθνούς σταθμισμένου Ερωτηματολογίου Αυτοκατευθυνόμενης Διερεύνησης Επαγγελματικών Ενδιαφερόντων και Προτιμήσεων του Holland (SDS Form R, του 1994), γ) Κατεγράφησαν οι στάσεις και οι πεποιθήσεις των εργοδοτών του ιδιωτικού τομέα αναφορικά με την πρόσληψη ατόμων με οπτική αναπηρία, μέσω ενός ερωτηματολογίου 28 ερωτήσεων, και, εν συνεχεία, εξετάσθηκε η διαμόρφωση των στάσεων αυτών μετά την εφαρμογή συντόμου προγράμματος ενημέρωσης των ιδίων, δ) Αναλύθηκε η εργασιακή κοινωνική στήριξη, την οποία λαμβάνουν τα άτομα με οπτική αναπηρία από τους εργοδότες και τους συναδέλφους τους, καθώς και ο βαθμός ικανοποίησης που αντλούν από αυτήν, μέσω ενός πιλοτικού ερωτηματολογίου 27 ερωτήσεων και μίας σε βάθος συνέντευξης, και ε) Διερευνήθηκε το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο της χώρας μας, τονίσθηκαν τα κενά/ προβληματικά σημεία της σχετικής νομοθεσίας και υπεβλήθησαν προτάσεις, μέσα και από παραδείγματα θετικών δράσεων λοιπών χωρών, για τη συμπλήρωση ή τη διόρθωση αυτών.Από τα αποτελέσματα των παραπάνω ερευνών, προέκυψαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: α) Επιβεβαιώθηκε το πρόβλημα απασχόλησης των ατόμων με οπτική αναπηρία μέσω των στατιστικών δεδομένων, τόσο σε εθνικό, όσο και σε διεθνές επίπεδο, β) Παρουσιάσθηκε το εύρος των επαγγελματικών επιλογών που διαθέτουν τα άτομα με οπτική αναπηρία, καθώς και η απόκλιση ανάμεσα στα επαγγέλματα που θα επιθυμούσαν να ασκήσουν και στα επαγγέλματα που ήδη ασκούν, γ) Σημειώθηκε η αρνητική στάση των εργοδοτών ως προς την πρόθεσή τους να προσλάβουν άτομα με οπτική αναπηρία στην επιχείρησή τους ή να δεχθούν ακόμη και εθελοντική εργασία από μέρους τους, στάση, η οποία μεταβλήθηκε μετά την εφαρμογή συντόμου προγράμματος ενημέρωσης των ιδίων, φανερώνοντας τον καταλυτικό ρόλο της ενημέρωσης στο ζήτημα της εργασιακή ένταξης των ατόμων με οπτική αναπηρία, δ) Κατεγράφησαν οι μορφές της εργασιακής κοινωνικής στήριξης που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι με οπτική αναπηρία, και ε) Αναλύθηκαν οι δύο βασικοί νόμοι, που αφορούν στην εργασιακή ένταξη των ατόμων με αναπηρία, ήτοι ο Ν.2643/1998 (ΦΕΚ Α’ 220) και ο Ν. 3304/2005 (ΦΕΚ Α’ 16), σημειώθηκαν τα κενά/ προβληματικά σημεία των νόμων και υπεβλήθησαν σχετικές προτάσεις.Συνολικά, στο πλαίσιο της διδακτορικής διατριβής κατεβλήθη προσπάθεια, ώστε να εντοπισθούν οι λόγοι για τους οποίους δυσχεραίνεται η επαγγελματική ενσωμάτωση των ατόμων με οπτική αναπηρία και μέσω του συνδυασμού των πορισμάτων των επιμέρους ερευνών και των υποβαλλομένων προτάσεων, να σημειωθεί ένα ακόμη βήμα προς τη βελτίωση της υπάρχουσας κατάστασης και την απρόσκοπτη ενσωμάτωση των ατόμων αυτών στην αγορά εργασίας χωρίς διακρίσεις εις βάρος τους.