ФАКТОРЫ АДДИКТИВНОЙ ПРЕДРАСПОЛОЖЕННОСТИ У СТУДЕНТОВ ПЕРВОГО КУРСА ГОСУДАРСТВЕННОГО МЕДИЦИНСКОГО УНИВЕРСИТЕТА ГОРОДА СЕМЕЙ
Authors: Г.К. Алтыбаева , Н.Н. Оспанова , Т.М. Молдагалиев , Ж.Ж. Сарсембина , Н.Ж. Сексенбаев , С.В. Докенова 
Published: November 2024

Введение: Обучение в медицинском высшем учебном заведении связано с напряженной адаптацией, что ведет к изменению в психическом статусе студентов. Последствием этому может стать уязвимость к аддикциям и возможное развитие зависимого поведения. Цель исследования: определить распространенности рисков зависимости среди студентов Государственного медицинского университета города Семей (ГМУ г.Семей) в том числе в контексте взаимосвязанных с ними социально-психологических факторов. Материалы и методы. Проведена одномоментная кросс-секционная оценка с помощью анкетирования 643 студентов первого курса ГМУ г. Семей. Выборка сформирована сплошным методов. Использован социологический, психометрический и статистические методы. В качестве оценочных инструментов использована шкала Бека, шкала суицидальности Пейкеля и опросник Лозовой. Статистический метод включал в себя описательную статистику с расчетом средней и стандартного отклонения для количественных переменных, долей - для качественных переменных. Сравнительная статистика осуществлена с помощью таблиц сопряженности. Корреляционный анализ проводится с помощью расчета коэффициента Спирмена. Логистическая регрессия использована для оценки влияния а социально-психологических факторов на риск развития аддикции. Результаты. Даны характеристики демографического портрета учащихся. 14% опрошенных сообщили о симптомах депрессии. Различий по депрессивным симптомам между девушками и юношами не установлены. Признаки аддиктивной предрасположенности выявлены одновременно в отношении поведенческих и химических зависимостей. Среди поведенческих зависимостей чаще всего встречались: зависимость от здорового образа жизни (81%), любовная (66,8%), пищевая (62,2%) и религиозная зависимость (61,9%). Уязвимость по алкоголизму была на уровне 2,3%, по наркомании - 2,6%. Обнаружены взаимосвязи определенных зависимостей и пола опрашиваемых. В рамках регрессионного анализа выделены конкретные предикторы, которые имели взаимосвязь с рисками зависимостей. Выводы. Необходимо усилить скрининговые мероприятия и внедрить интервенционные технологии по профилактике конкретных рисков аддикций, в том числе, в контексте ключевых взаимосвязанных факторов у студентов медицинских ВУЗов.

Introduction: Training in a medical university is associated with a tense adaptation, which leads to a change in the mental status of students. This may result in vulnerability to addictions and the possible development of dependent behavior. The aim of the study was to determine the prevalence of the addiction risk in students of the Semey State Medical University of (SSMU), as well as in the context of interrelated socio-psychological factors. Materials and methods: A one-stage cross-sectional evaluation was carried out using a questionnaire of 643 first-year students of the Semey State Medical University. The sample was non-random. Sociological, psychometric and statistical methods were used. As assessment tools, the Beck scale, the Peikel’ suicide rate scale and the Lozovoy questionnaire were applied. The statistical method included descriptive statistics with the calculation of mean and standard deviation for quantitative variables, and frequencies for qualitative variables. Comparative statistics are carried out using the contingency tables. Correlation analysis is carried out using the Spearman coefficient calculation. Logistic regression is used to assess the impact of socio-psychological factors on the risk of addiction development. Results: The characteristics of the demographic profile of students are given. 14% of the respondents reported symptoms of depression. Differences in depressive symptoms between girls and boys are not observed. Signs of addictive predisposition are revealed in relation to both behavioral and chemical dependencies. The following were mostly observed in behavioral addictions: dependence on healthy lifestile (81%), love (66.8%), food (62.2%) and religious dependence (61.9%). Vulnerability to alcohol disease was at 2.3%, for drug addiction - 2.6%. The relationships of certain dependencies and the gender of the respondents were found. Within the framework of the regression analysis, specific predictors were identified related to dependency risks. Conclusions: It is necessary to strengthen screening activities and introduce intervention technologies to prevent specific risks of addictions, as well as in the context of key interrelated factors among students of medical universities.

Кіріспе: Медициналық жоғары оқу орнында оқу студенттердің шиеленіскен бейімделуінің қиындауына байланысты психикалық жағдайының өзгеруіне әкеледі. Осының салдары аддикцияларға осалдық және тәуелді мінез-құлықтың дамуына ықтимал болуы мүмкін. Зерттеу мақсаты: Семей қаласының мемлекеттік медицина университетінің (Семей қ.ММУ) студенттері арасында тәуелділік қауіп-қатер таралуын, оның ішінде олармен өзара байланысты әлеуметтік-психологиялық факторлар контекстінде анықтау. Материалдар мен әдістер: Семей қ.ММУ-нің бірінші курсының 643 студенттерінен сауалнама көмегімен бірмезетті кросс-секционды бағалау өткзілді. Іріктеу тұтас әдістермен құрылған. Әлеуметтік, психометриялық және статистикалық әдістер қолданылды. Бағалау құралдары ретінде Бек шкаласы, Пейкельдің суицидтік шкаласы және Лозованың сауалнамасы қолданылды. Статистикалық әдіс суреттейтін статистика алынды, яғни сандық айнымалы үшін орта және стандартты ауытқу әдісі, ал бөлікті сапалық айнымалы алынды.Салыстырмалы статистика жұптастыру таблицасы арқылы жасалынды. Корреляциялық талдау анализ Спирмен коэффициент көмегімен жасалынды. Логистикалық регрессияны аддикцияның даму қаупіне әлеуметтік-психологиялық факторлардың әсерін анықтау үшін қолданылды. Нәтижелер. Оқушылардың демографиялық портретіне сипаттама берілді. Сұралғандардың 14% депрессия белгілері туралы хабарлады. Қыздар мен ұлдар арасында депрессивті симптомдар бойынша айырмашылық анықталған жоқ. Аддиктивті бейімділік белгілері мінез-құлық және химиялық тәуелділіктерге қатысты бір мезгілде анықталған. Мінез-құлықтық тәуелділіктер арасында жиі кездеседі: салауатты өмір салтына тәуелділік (81%), махаббаттық (66,8%), тағамдық(62,2%) және діни тәуелділік(61,9%). Алкоголизм бойынша осалдық 2,3%, нашақорлықбойынша - 2,6% деңгейінде болды. Белгілі бір тәуелділіктер мен сұралғандардың жынысының өзара байланысы анықталды. Регрессиялық талдау шеңберінде тәуелділік қауіп-қатерімен өзара байланысы бар нақты предикторлар айқындалды. Қорытынды.Скринингтік іс-шараларды күшейту және аддикциялардың нақты тәуекелдерінің алдын алу бойынша интервенциялық технологияларды енгізу, оның ішінде медициналық жоғары оқу орындарының студенттерінде негізгі өзара байланысты факторлар контекстінде енгізу.