Επίδραση του εμβιομηχανικού συστήματος δρομέα-υποδήματος, στην εμφάνιση προφλεγμονωδών κυτταροκινών και κατ' επέκταση, του κινδύνου τραυματισμού του αθλούμενου
Authors: Παπαγιαννάκη Μαρία 
Published: February 2024

Τα κρουστικά φορτία που διαδίδονται μέσω του μυοσκελετικού συστήματος δρομέων κατά την φάση στήριξης κάθε διασκελισμού, σε συνδυασμό με την περιοδικότητα τους, ευθύνεται για μια σειρά τραυματισμών και χρόνιων παθήσεων που εντείνονται σημαντικά για δρομείς μεγάλων αποστάσεων. Ένας συνήθης πρόδρομος τέτοιων κακώσεων, είναι η εμφάνιση φλεγμονών στις αρθρώσεις των δρομέων. Δεδομένο ότι η εξομάλυνση των κρουστικών αυτών φορτίων, επιχειρείται συνήθως μέσω της χρήσης τεχνικών υποδημάτων, αποσκοπείται στα πλαίσια της παρούσας διατριβής, η συστηματική διερεύνηση του εμβιομηχανικού συστήματος δρομέα-υποδήματος. Στόχος είναι η αποτίμηση της επίδρασης των υποδημάτων στην εμφάνιση προφλεγμονωδών κυτταροκινών και κατ’ επέκταση, του κίνδυνου τραυματισμού του αθλούμενου. Η ερευνητικές υποθέσεις είναι, πως: α) το βάρος του δρομέα σχετίζεται με την ικανότητα απόσβεσης του υποδήματος, β) η χρήση «κατάλληλου» υποδήματος μπορεί να παρατείνει την μέγιστη προβλεπόμενη διάρκεια άθλησης χωρίς την εμφάνιση αντίστοιχων κακώσεων και γ) η επιλογή κατάλληλου υποδήματος μπορεί να γίνει είτε βάσει πειραματικών δεδομένων είτε με την βοήθεια ενός μοντέλου πρόβλεψης. Η διατριβή επιμερίζεται, προς επίτευξη αυτού, σε 3 διακριτά σκέλη: α) Σύνδεση της στιβαρότητας του υποδήματος με τα ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά του δρομέα, β) Συσχέτιση των επιπέδων κυτταροκινών που ανιχνεύονται στο πλάσμα αίματος αθλητών, με την στιβαρότητα του υποδήματος τους και γ) Χρήση της μεθόδου των πεπερασμένων στοιχείων για την αξιολόγησης της παρεχόμενης απόσβεσης σε διαφορετικούς τύπους βάδισης. Τα αποτελέσματα της εργασίας έδειξαν την IL-6 ως την μόνη από τις εξεταζόμενες κυτταροκίνες, που συσχετίζονται με την στιβαρότητα του χρησιμοποιούμενου υποδήματος, παρουσιάζοντας έναν συντελεστή συνδιακύμανσης Pearson’s r(4)= 0.82. Βάσει αυτού αναδείχθηκε μια στατιστικά σημαντική εξάρτηση των δύο μεταβλητών με p=0.044 (< alpha = .05), με την μέση αύξηση της, κατά την επίπονη άσκηση, να προσδιορίζεται στο 274%. Σε αντίθεση με αυτό, η στατιστική σημαντικότητα των IL-2 και TNFα διαμορφώνεται σε p = 0.798 και 0.738 αντίστοιχα. Η αδυναμία συσχέτισης του TNFa και της IL-2 με την στιβαρότητα του υποδήματος, ενδέχεται να οφείλεται στο γεγονός πως η έκκριση κυτταροκινών δεν σχετίζεται με την ένταση της άσκησης, αλλά με την διάρκεια αυτής. Προηγούμενες εργασίες δείξανε πως η αύξηση TNFa και IL-2, παρατηρείται μετά από μεγαλύτερο χρόνο προπόνησης των αθλητών. Στις περιπτώσεις αυτές καταγράφηκαν ωστόσο τραυματισμοί και για αυτό επιλέχθηκε εδώ, μικρότερος χρόνος άσκησης, προς αποφυγή επιπλοκών στους αθλητές. Τα αποτελέσματα της εργασίας συνάδουν με την βιβλιογραφία, όπου διατυπώνεται πως η παραγωγή IL-6, κατά την μεγάλης διάρκειας άσκηση, είναι εντονότερη από κάθε άλλη κυτταροκίνη. Αυτό, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η αύξηση της IL-6 λειτουργεί ανασταλτικά στην αύξηση του TNFa, εξηγεί την υστέρηση στατιστικά σημαντικής μεταβολής του TNFa. Αν και ιδιαίτερα πολυπαραμετρικό, το εμβιομηχανικό σύστημα δρομέα-υποδήματος επιβεβαιώθηκε πως μπορεί να μεταβάλλει σημαντικά τα αναπτυσσόμενα κρουστικά φορτία που αναπτύσσονται κατά το τρέξιμο και κατά συνέπια να επηρεάσει τον κίνδυνο εμφάνισης τραυματισμού. Αυτό επιβεβαιώνεται και από επιδημιολογικές μελέτες που τονίζουν πως η λανθασμένη χρήση αθλητικού υποδήματος, σχετίζεται άμεσα με την πιθανότητα τραυματισμού δρομέων. Συμπερασματικά και με βάση τα αποτελέσματα της διατριβής, θα μπορούσε να στοιχειοθετεί η επιλογή κατάλληλου υποδήματος μπορεί να γίνει τόσο πειραματικά όσο και με υπολογιστικές μεθόδους, με κριτήριο την ανοιγμένη στο βάρος του αθλητή στιβαρότητα του υποδήματος.