bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Het gebruik van beheersmodellen
Authors: Nuijten A. L. P. , Van Der Pijl G. J.
Published: October 2019

Bij de inrichting van beheersprocessen in organisaties wordt steeds meer gebruikgemaakt van beheersmodellen. Auditors op hun beurt gebruiken deze modellen als norm bij hun audits. Aan de hand van organisatiekundige literatuur wordt duidelijk gemaakt dat dergelijke modellen met wijsheid en voorzichtigheid moeten worden gehanteerd. Enkele praktijkvoorbeelden laten zien waartoe onzorgvuldig gebruik van modellen kan leiden.
Expansieprocessen in Oost-Europa: de rol van risicoperceptie
Authors: Drogendijk H. J.
Published: October 2019

Volgens velen wordt het gemakkelijker voor bedrijven om te expanderen in het buitenland. De wereld wordt steeds kleiner door processen als globalisering en de groei van informatiestromen, zo meent men, en onzekerheid door gebrek aan kennis over de lokale markt of een verkeerde inschatting van de risico’s speelt een minder grote rol in de expansieprocessen van bedrijven. Echter, uit de resultaten van onderzoek naar de expansiestrategieën van Nederlandse bedrijven in Centraal- en Oost-Europa, blijkt dat de risicoperceptie van bedrijven met betrekking tot nieuwe markten nog steeds van invloed is op de strategische keuzes die zij maken.
International Standard on Assurance Engagements
Authors: Gortemaker J. C. A.
Published: October 2019

Het heeft meerdere jaren geduurd alvorens de International Standard on Assurance Engagements (ISAE) in juni 2000 door het International Auditing Practices Committee (IAPC) kon worden uitgegeven. Vijf jaren van internationaal debat en twee conceptstandaarden zijn hieraan voorafgegaan. De vragen die rijzen zijn: waarom heeft IAPC zoveel tijd nodig gehad, wat zijn de wijzigingen die de (concept)standaarden hebben ondergaan, wat zijn de probleempunten en zijn deze inmiddels opgelost? Het is de doelstelling van deze bijdrage hierop een antwoord te geven.
De effectiviteit van de systeemgerichte aanpak in de accountantscontrole
Authors: Blokdijk Hans
Published: October 2019

Het Audit Risk Model zoals neergelegd in de regelgeving van de IFAC, levert geen deugdelijke grondslag voor de accountantsverklaring. Dit is vooral te wijten aan het gebrek aan effectiviteit van de toetsing van de werking van de interne controle. De daartoe te verrichten werkzaamheden kunnen veel beter rechtstreeks worden gericht op de selectie van gegevensgericht te onderzoeken posten. Voorgesteld wordt het controleproces anders te structureren dan in de regelgeving is vastgelegd.
Venture Capital Deal Structuring in Nederland
Authors: Grimmelt B. W. B. , Steenbeek O. W.
Published: October 2019

Dit artikel analyseert 122 deals door Nederlandse venture capital-partijen. Uit de resultaten blijkt dat de deal-structurering is in te delen in vier functies. De eerste functie is selectiemiddel van ondernemer en ondernemingsplan. De tweede functie is het verkleinen van de agency-problemen tussen ondernemer en investeerder. De derde functie is het beperken van het risico voor de investeerder. De vierde functie die aangetroffen wordt is het indammen van de dreiging van toekomstige heronderhandelingen tussen de investeerder en de ondernemer over de opbrengsten van de onderneming. Ten slotte blijkt uit het onderzoek dat de ondernemer op het gebied van deal-structurering een informatieachterstand heeft op de investeerder.
De invloed van het internet op de financiële functie
Authors: Emanuels Jim , Van Leeuwen Oscar
Published: October 2019

Welke rol krijgt de financiële afdeling in het internettijdperk? Het is een vraag die veel controllers bezighoudt, zo bleek uit een enquête bij een onlangs gehouden symposium. In dit artikel zullen wij proberen een beeld te schetsen van de verschillende aspecten van de toepassingen van internet (e-business), hoe deze doorwerken op de financieel administratieve processen en wat de veranderingen betekenen voor de rol van de controller en de toekomst van de financiële functie. Om de impact van de veranderingen goed te kunnen inschatten, is het allereerst belangrijk om te definiëren wat onder e-business wordt verstaan, alvorens we nader ingaan op de processen die er door worden geraakt.
Van Nutricia tot Numico:
Authors: Westerman Wim
Published: October 2019

In 1995 nam het toenmalige kindervoedingconcern Nutricia het niet veel kleinere, eveneens op Europese schaal werkende, in Duitsland gevestigde Milupa over. Deze acquisitie verzekerde voor lange tijd het voortbestaan van wat nu Numico heet. De financiële modellering van de overname rustte op vier peilers: 1) een uitgewogen strategische visie, 2) een gedetailleerde kennis van productieprocessen, 3) het goed doorgronden van Milupa’s boeken en 4) het weg willen werken van subjectiviteit. De financiële investeringsselectie gebeurde primair conform de financieel-economische theorie: de IRRmethode stond voorop. Daarnaast werd ook de communicatiefunctie van boekhoudkundige methoden naar financiële markten op waarde geschat. De communicatie tussen ‘de wetenschap’ en ‘de praktijk’ kan echter nog wel wat beter.
Verplichting tot voorziening
Authors: Van Der Wel Frans
Published: October 2019

Voor de jaarverslaggeving 2001 is de nieuwe Richtlijn 252 van kracht geworden; deze is gebaseerd op IAS 37. Door de nieuwe Richtlijn worden stringentere eisen gesteld aan de vorming van voorzieningen. Uit een beperkt praktijkonderzoek blijken nog geen grote effecten van de nieuwe Richtlijn. Stilgestaan wordt bij de verhouding tussen bijzondere waardeverminderingen van vaste activa en voorzieningen. Van een aantal specifieke voorzieningen worden toepassingskwesties behandeld. Mede gebaseerd op deze kwesties wordt ten slotte een beschouwing gewijd aan het verminderde belang van het matching- beginsel en het voorzichtigheidsbeginsel als gevolg van de nieuwe Richtlijn inzake voorzieningen.
Maatschappelijke verslaggeving: de internationale situatie
Authors: Kolk Ans
Published: October 2019

Dit artikel geeft een overzicht van de internationale stand van zaken met betrekking tot de verslaggeving over maatschappelijke aspecten van ondernemen, gebaseerd op recent uitgevoerd onderzoek. De cijfermatige trends in lf landen in het afgelopen decennium tonen een duidelijke toename in het aantal gepubliceerde verslagen. Een nog sterkere stijging valt de afgelopen jaren voor de 250 grootste multinationale ondernemingen te constateren. Deze situatie vertoont een duidelijke relatie met wet-en regelgeving, en de publicatie van richtlijnen in de diverse landen. In de overheidsaandacht en de ondernemingspraktijk valt een duidelijke verbreding te zien van verslaggeving over milieu naar gecombineerde rapportages waarin sociale, maatschappelijke en soms ook financiële aspecten van de bedrijfsvoering aan de orde komen. Hoewel xterne verificatie van niet-financiële verslagen in geen enkel land verplicht is, blijkt dat ondernemingen dit toch in toenemende mate laten doen, een markt waarop de grote accountantskantoren het meest actief zijn. In de slotparagraaf wordt kort aandacht besteed aan de betekenis en waarde van de geanalyseerde ontwikkelingen.
Zelfstandig ondernemen als leerproces: leerkansen en leerstijlen als succesfactoren
Authors: Van Gelderen Marco , Jansen Paul , Van Der Sluis E. C.
Published: October 2019

Leren is een essentieel onderwerp voor starters van kleine ondernemingen. Het draagt bij tot persoonlijke ontwikkeling, maar ook tot korte-en langetermijnresultaten. Onderhavige studie onderzoekt wanneer en hoe starters van kleine ondernemingen leren. Het specificeert zowel situaties die leerkansen kunnen bieden alsook leerstijlen die deze starters kunnen gebruiken om deze kansen te benutten. In deze kwantitatieve studie onder recent gestarte zelfstandige ondernemers is onderzocht hoe leerkansen en leerstijlen zijn gerelateerd aan drie uitkomstmaatstaven; een resultaatuitkomst ( de mate waarin het doel is bereikt) , een ontwikkelingsuitkomst ( de mate waarin kennis en vaardigheden zijn ontwikkeld) en een affectieve evaluatie-uitkomst ( de mate waarin de starter tevreden is over zijn/ haar bedrijf) . Het resultaat toont aan dat leermogelijkheden en leerstijlen belangrijke succesfactoren zijn bij het starten van een eigen onderneming.
Wereldstandaard financiële verslaggeving: IFRS of US GAAP?
Authors: Vergoossen Ruud , Van Der Wel Frans
Published: October 2019

De roep om een wereldstandaard voor de financiële verslaggeving is groot. De Europese Unie heeft gekozen voor de International Financial Reporting Standards (IFRS) die in 2005 worden ingevoerd, terwijl de Verenigde Staten blijven vasthouden aan de United States Generally Accepted Accounting Principles (US GAAP). Dit artikel gaat in op de implementatie van de IFRS in de Europese Unie en de obstakels die een consistente interpretatie en toepassing van de IFRS in de weg kunnen staan. Daarna worden de IFRS vergeleken met de US GAAP en komt de positie van de IFRS in de Verenigde Staten aan de orde. In een korte slotbeschouwing wordt een drietal scenario’s geschetst om te komen tot een wereldstandaard. Het scenario waarbij de IFRS en de US GAAP naar elkaar toegroeien, lijkt, gegeven de omstandigheden, het meest realistisch en wenselijk (convergentiestrategie).
Prestatiemeting in de logistieke dienstverlening
Authors: Meijboom Bert , Saes Maurice
Published: October 2019

In dit artikel wordt uitgegaan van welbekende en uitgebreide literatuur die aanbeveelt om ‘strategie’ en ‘prestatiemeting’ in hun onderlinge samenhang te beschouwen. Deze theorie wordt beknopt besproken in het begin van het artikel. De bijdrage van dit artikel is de presentatie van een op deze theorie gebaseerd discussie-instrument om in de praktijk ‘strategisch verantwoorde prestatie-indicatoren’ te formuleren. Bovendien wordt besproken hoe dit instrument werd gebruikt in een organisatie waarvan omvang en regionale vertakking aanleiding vormden om extra zorg te besteden aan de koppeling strategie prestatie-indicatoren. De formulering van prestatie-indicatoren met de strategie als uitgangspunt bewerkstelligde de borging van de strategie in de diverse regio’s.
Het veranderende landschap in de Europese financiële sector
Authors: Van Den Bosch Frans A. J. , Flier Bert , Volberda Henk
Published: October 2019

De Europese financiële sector wordt geconfronteerd met ingrijpende veranderingen in de omgeving die van grote invloed zijn op de concurrentieverhoudingen en de manier waarop financiële dienstverlenende bedrijven hun routines, producten en diensten voortbrengen. Dit blijkt uit onderzoek naar de snelheid waarmee EU-regelgeving en technologische innovaties zich over Groot-Brittannië, Frankrijk, Italië, Nederland en Zweden hebben verspreid gedurende de periode 1990-1999. Groot-Brittannië en Nederland komen daarin naar voren als voorlopers met betrekking tot het implementeren van nieuwe regelgeving en technologieën, terwijl Italië en Frankrijk relatief laat zijn. Uit de bevindingen blijkt verder dat reguleringen en technologieën steeds sneller algemeen verspreid worden, in tegenstelling tot het vroegere proces van verspreiding van land tot land. Het veranderende landschap stelt gevestigde ondernemingen in de financiële dienstverlening daarmee voor belangrijke uitdagingen in de nabije toekomst en maakt strategische vernieuwing een noodzaak voor de gevestigde spelers in de financiële sector.
Overpeinzingen
Authors: Bindenga André
Published: October 2019

Hoe denkt een accountant die over afzienbare tijd met pensioen gaat, over de huidige stormen rond het accountantsberoep? Aangezien schrijver dezes in die situatie verkeert, kan hij ten minste drie mogelijkheden naar voren brengen.
Rationele, institutionele en irrationele factoren
Authors: Van De Ven A. C. N.
Published: October 2019

Het toenemende gebruik van standaardinstrumenten en de aanhoudende signalen van teleurstellende resultaten van de toepassing van veel nieuwe managementtechnieken maken inzicht in het verloop van het adoptieproces van beheersinstrumenten zeer relevant. In de theorievorming over adoptie van instrumenten voor de beheersing van organisaties worden schijnbaar tegenstrijdige verklaringen gegeven. Zo wordt uit de transactiekostenbenadering afgeleid dat de keuze wordt bepaald door het relatieve efficiencyvoordeel en uit de institutionele benadering valt af te leiden dat imitatie of bijvoorbeeld dwang de adoptie van beheersingsinstrumenten zal bepalen. In dit artikel wordt een theoretisch raamwerk geconstrueerd voor het verloop van adoptieprocessen van beheersingsinstrumenten, waarin de verschillende verklaringen worden geïntegreerd.
Hebzucht aan de top, corporate governance, controllers en de accountant
Authors: Van Leeuwen Oscar
Published: October 2019

Onze economie is voor een groot deel gebaseerd op hebzucht. ‘Greed is good, greed is right, greed works’, aldus Gordon Gekko (Michael Douglas) in the film Wallstreet. Het verdienen van meer geld stimuleert ons tot grotere prestaties. Zeker als de beloning wordt gekoppeld aan de te leveren prestaties, zo is de filosofie. Het principe van prestatiebeloningen wordt binnen organisaties ook in Nederland steeds meer toegepast. Ook voor het topmanagement. Aan bestuurders van onze organisaties worden veelal prestatiebeloningen in de vorm van opties of aandelen toegekend. Dit is immers in het belang van iedereen: als het topmanagement wil dat hun inkomen toeneemt, moet men ervoor zorgen dat de beurskoers stijgt. De bestuurders van een bedrijf die voorzien zijn van een bonusregeling – liefst in de vorm van opties – zullen immers hun uiterste best doen de beurskoers zoveel mogelijk te laten stijgen, want dan verdienen zij het meest. Het scheppen van ‘aandeelhouderswaarde’ is dan immers in hun eigen belang.
De ontwikkeling van de controller in Nederland
Authors: Moen Eric , Riedijk Femke , Tillema Mevr. S.
Published: October 2019

De afgelopen jaren wordt in de literatuur veel aandacht besteed aan de veranderende rol en functie van de controller. Opvallend is dat hierbij voornamelijk wordt ingegaan op visies ten aanzien van de gewenste of verwachte rol en functie van de controller in de toekomst. Er is echter betrekkelijk weinig aandacht voor de vraag of de in de literatuur gesuggereerde ontwikkeling in de praktijk ook daadwerkelijk plaatsvindt. Op basis van een door de auteurs uitgevoerd praktijkonderzoek bij verschillende organisatietypen, wordt geconcludeerd dat de rol van de controller in de Nederlandse praktijk zich voorlopig niet in die mate heeft ontwikkeld als in de literatuur wordt gesuggereerd.
Corporate governance, rationaliteit en implementatie
Authors: Postma Theo
Published: October 2019

Corporate governance trekt in Nederland en daarbuiten al enige tijd veel belangstelling. Diverse nationale en internationale commissies stellen regels op in aanvulling op bestaande wet- en regelgeving. In dit verband wordt gesproken van procedurele rationaliteit. Wat opvalt is dat er weinig rekening wordt gehouden met issues als machtsposities, eigen belang, onderhandelingen en (in)formele netwerken. Een verband wordt daartoe gelegd met het begrip politieke rationaliteit. Aandacht voor beide vormen van rationaliteit biedt perspectief om geconstateerde problemen met betrekking tot de implementatie van aanbevelingen op het gebied van corporate governance tegen te gaan c.q. te voorkomen.
Beyond Generics
Authors: Van Helden Jan
Published: October 2019

Op 25 oktober 2001 heeft Roland Speklé zijn proefschrift verdedigd aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam. Het is een dun boekje geworden: afgezien van de literatuurlijst en een Nederlandse samenvatting, bevat het slechts 112 bladzijden. Maar wat de lezer geboden wordt, staat als een huis. Bestaan bedrijfseconomische dissertaties vrijwel zonder uitzondering uit een theoretische verkenning en een daarop aansluitend empirisch onderzoek, het proefschrift van Speklé is volledig theoretisch. Maar het is meer dan een literatuuroverzicht, het probeert ook een nieuwe theorie te ontwikkelen. En dat nota bene op een vrijwel platgetreden terrein: de theorie van de management control. Wie had gedacht daarop nog een nieuw licht te kunnen laten schijnen?
Accountant en machtsverhoudingen in ondernemingsland
Authors: Boot Arnoud W. A. , Soeting R.
Published: October 2019

Na de uit Amerika overgewaaide vertrouwenscrisis in ondernemingsland, waarbij mede de accountantsstand ernstig werd beschadigd, ontstond een omvangrijke stroom van publicaties omtrent mogelijke oorzaken en gevolgen. In dit artikel wordt de rol van de accountant, in samenhang met machtsverhoudingen bij de te controleren huishouding aan een beschouwing onderworpen.
Beter inzicht met de bedrijfswaarde
Authors: Gruis V. H.
Published: October 2019

Sinds de verzelfstandiging van woningcorporaties begin jaren negentig is er een discussie gaande over de ﬁnanciële verslaggeving van woningcorporaties en in het bijzonder over de wijze waarop zij hun woningen moeten waarderen op de balans. Hoewel in de praktijk de waarde op basis van de historische kostprijs nog steeds het meest wordt gebruikt, zijn veel auteurs het erover eens dat corporaties hun bezit tegen bedrijfswaarde zouden moeten waarderen. Waardering tegen bedrijfswaarde leidt evenwel tot een aantal speciﬁeke vragen over de balansstructuur, met name over de wijze waarop overheadkosten, waarderingsrisico’s en restwaarden op de balans tot uitdrukking moeten worden gebracht. In dit artikel worden deze vragen besproken en wordt een alternatieve structuur voor de balans van woningcorporaties voorgesteld, waarmee een beter inzicht kan worden geboden in hun ﬁnanciële positie.
Zijn niet-ﬁnanciële maatstaven betere voorspellers
Authors: Wiersma E.
Published: October 2019

In dit artikel wordt onderzocht of niet-ﬁnanciële maatstaven betere voorspellers zijn voor toekomstige ﬁnanciële prestaties dan huidige ﬁnanciële maatstaven. Dit onderzoek vindt plaats op basis van een dataset die is verzameld bij een grote Nederlandse logistieke onderneming. De resultaten tonen aan dat in deze bedrijfscontext de niet-ﬁnanciële maatstaven niet betere voorspellers zijn voor toekomstige ﬁnanciële prestaties dan huidige ﬁnanciële maatstaven. De niet-ﬁnanciële maatstaven dragen echter wel additioneel bij aan de voorspelling van toekomstige ﬁnanciële prestaties wanneer gecontroleerd wordt voor de huidige ﬁnanciële maatstaven.
Kwaliteit van externe jaarverslaggeving in een ongereguleerde omgeving
Authors: Feenstra B.
Published: October 2019

De kwaliteit van de externe ﬁnanciële verslaggeving staat de laatste jaren in toenemende mate in de belangstelling. Ook in Nederland valt er regelmatig kritiek te horen en wordt er getwijfeld aan de kwaliteit en de relevantie van de ﬁnanciële verslaggeving van ondernemingen. Meer en vooral strengere regelgeving wordt internationaal gezien als een goede remedie om recente gevallen van ‘bad practice’ in de toekomst te voorkomen en een goede kwaliteit van de verslaggeving te waarborgen. Kwalitatief goede regelgeving biedt echter geen garantie voor een goede kwaliteit van externe verslaggeving. Onderzoek op het gebied van de effecten van regelgeving op de kwaliteit van de ﬁnanciële verslaggeving is schaars, onder andere omdat er nog maar weinig landen zijn waar sprake is van een ongereguleerde verslaggevingpraktijk. Aruba, als zelfstandig land binnen het Koninkrijk, is een van de uitzonderingen op deze regel. Dit artikel beschrijft de resultaten van een empirisch onderzoek naar de kwaliteit van Arubaanse jaarstukken waarbij aan de hand van een vergelijking met de resultaten van vergelijkbaar Nederlands onderzoek tevens enig inzicht wordt gegeven inde effecten van regelgeving op de kwaliteit van deze verslaggeving.
Prestatiebeloning van topbestuurders
Authors: De Loo I. , Spekreijse H. , Van De Wetering H.
Published: October 2019

De laatste tijd is veel rumoer ontstaan over de – volgens sommigen – exorbitante beloningen die dikwijls aan topbestuurders van Nederlandse ondernemingen worden verstrekt. In dit artikel wordt betoogd dat dergelijke kritiek kan worden genuanceerd indien de beloningssystemen op een economisch gerechtvaardigde manier worden ingericht. Van economische rechtvaardiging blijkt sprake te zijn als de bouwstenen van deze systemen, de prestatiestandaarden, de prestatiemaatstaven en de beloningsvormen, zodanig worden gekozen dat zij aantoonbaar bijdragen aan de waardemaximalisatie van de onderneming. Casestudyonderzoek bij een viertal beursgenoteerde ondernemingen wijst echter uit dat prestatiebeloningsstructuren in Nederland slechts zeer beperkt economisch gerechtvaardigd zijn ingericht.
De kwaliteit van corporate governance en de kosten van vreemd vermogen
Authors: Blom J. J. A. , Schauten M. B. J.
Published: October 2019

Er bestaat een verband tussen de kwaliteit van de corporate governance van ondernemingen en de kosten van vreemd vermogen. Het geëiste rendement door vreemd vermogenverschaffers wordt bepaald door het gepercipieerde risicoproﬁel van de desbetreffende onderneming. Dit onderzoek is gebaseerd op de gedachte dat de kwaliteit van de corporate governance van een onderneming medebepalend is voor het door vreemd vermogenverschaffers gepercipieerde risico. Een hogere kwaliteit van de corporate governance van een onderneming zou een lagere kostenvoet voor het vreemd vermogen impliceren. De resultaten van het uitgevoerde onderzoek steunen deze gedachte. De kwaliteit van de corporate governance wordt gemeten aan de hand van de Deminor rating. De yield op de dag van de obligatie-uitgifte is de maatstaf voor de kosten van vreemd vermogen. Ondernemingen met de hoogste corporate governance-score in het onderzoek emitteren vreemd vermogen met een yield die ongeveer 1,4% lager is dan ondernemingen met de laagste score.
Voetangels en klemmen bij prestatiebekostiging wetenschappelijk onderzoek
Authors: Van Helden G. J.
Published: October 2019

‘Betaal universiteiten naar prestaties’ kopt Het Financieele Dagblad op 2 september 2003. Deze kop verwijst naar de rede die premier Balkenende hield ter gelegenheid van de opening van het academische jaar aan de Universiteit Leiden. Het Financieele Dagblad schrijft over de rede van de premier onder meer: ‘De huidige basis voor financiering van onderzoek – een vaste verdeelsleutel die voor ruim 80% historisch is bepaald – zou daarmee komen te vervallen.’ En de slagzinvaardige premier citerend: ‘Willen we de sterren echt laten stralen, dan is het onvermijdelijk dat we in de eerste geldstroom een relatie gaan leggen tussen kwaliteit, prestaties en bekostiging.’ De eerste geldstroom bestaat voor een kleine € 2 miljard uit onderzoeksgelden, zonder dat de overheid zich met de verdeling van dit geld bemoeit. De VSNU, de koepel van de universiteiten, reageert op de rede van de premier met een enerzijdsanderzijds- redenering: het is goed dat universiteiten zich explicieter moeten verantwoorden over de besteding van onderzoeksmiddelen uit de eerste geldstroom, maar met de verdeling van onderzoeksgelden over de universiteiten moet de overheid zich niet bemoeien. De VSNU verwijst daarbij naar het systeem van onderzoeks visitaties, waarbij commissies van internationaal vermaarde wetenschappers het onderzoek binnen een bepaalde discipline beoordelen.
Invloed en leren bij het milieumanagement van ondernemingen
Authors: Wijen F. H.
Published: October 2019

Dit artikel analyseert interacties tussen invloeden van belanghebbenden en leerprocessen binnen organisaties, toegepast op milieumanagement. Uit het literatuuroverzicht, waarin aandacht voor typologieën, processen, actoren en dynamische ontwikkelingen, worden twee stellingen afgeleid. Deze worden getoetst aan de hand van longitudinale gevalstudies. Hieruit blijkt dat effectief leren het samenvallen vereist van minimaal drie kritische leerrollen, waarbij invloedrijke actoren nieuwe kennis genereren, verspreiden, toepassen en beschermen. Tevens toont de studie dat organisaties, naarmate ze meer leren, neigen tot een blikveldvernauwing van hun relaties met belanghebbenden, tenzij discontinuïteiten optreden. Deze bevindingen hebben belangrijke implicaties voor academici, ambtenaren en ondernemers.
Bevorderen van prestatiegericht gedrag
Authors: De Waal A. A.
Published: October 2019

Hoe kan prestatiegericht gedrag in een organisatie worden bevorderd? Om deze vraag te beantwoorden is onderzocht welke factoren bepalend zijn voor een dergelijk gedrag en welke rol het prestatiemanagementsysteem van een organisatie, zoals de balanced scorecard, daarbij speelt. In de ‘prestatiegerichte organisatie’, waar voldoende aandacht wordt besteed aan gedragsfactoren, worden betere resultaten behaald doordat organisatieleden op een prestatiegerichte wijze handelen. Dit artikel beschrijft hoe een organisatie kan identiﬁceren, gebruikmakend van de gedragsfactoren, of zij voldoende prestatiegericht is en hoe deze prestatiegerichtheid zou kunnen worden verbeterd.
Prestatiemeting in de particuliere non-proﬁtsector
Authors: Jansen E. P.
Published: October 2019

Regelmatig komen non-profitorganisaties negatief in het nieuws, omdat er twijfels bestaan over de mate waarin de door hen bestede gelden daadwerkelijk aan de doelstelling ten goede zijn gekomen. Dat is niet verwonderlijk: overtuigend verantwoording afleggen over het soort door deze organisaties geleverde prestaties is nogal ingewikkeld. In dit artikel wordt ingegaan op Plan (het voormalige Foster Parents), een organisatie die veel publieke steun heeft verloren. Het artikel bevat een analyse van de over prestaties afgelegde externe verantwoording en mondt uit in enkele aanbevelingen.
Verslaggeving over risico’s
Authors: Meijer Jan-Willem
Published: October 2019

Voor de acceptatie van risicoverslaggeving is het noodzakelijk te komen tot een systeem van uitgangspunten waarop risicoverslaggeving kan worden gebaseerd. Dit artikel behandelt daarom een aantal onderwerpen die van belang zijn voor risicoverslaggeving en neemt de inhoud van deze onderwerpen in overweging bij het opstellen van een systeem voor risicoverslaggeving.
Nederland degradeert
Authors: Van Den Bosch Frans A. J. , Volberda Henk
Published: October 2019

Het Global Competitiveness Report publiceert jaarlijks één van de meest bekende ranglijsten van het concurrentie- en economische groeivermogen van landen. Terwijl Nederland wereldwijd in 2000 nog op de derde plaats en in 2001 op de achtste plaats stond, duikelt ons land in het meest recente Report uit de top tien en komt nu op de vijftiende plaats! Wat zijn hiervan de oorzaken? Dit artikel beoogt hiervoor een aanzet tot verklaring te geven. Op basis daarvan doen wij aanbevelingen. Nederland veronachtzaamt momenteel dat het van levensbelang is om te investeren in kennis, innovatie en strategische vernieuwing.
De relatie tussen waardecreatie en koersontwikkeling voor Nederlandse ondernemingen
Authors: Eijgenhuijsen H. G. , Rijken H. A. , Roelofs S. H.
Published: October 2019

Waardecreatie vindt plaats wanneer verwachtingen worden overtroffen. Op basis van deze gedachte is een empirisch onderzoek naar de relatie tussen waardecreatie en koersontwikkeling voor Nederlandse ondernemingen ingericht en uitgevoerd. De resultaten laten zien dat de verandering in nettowinst, als alternatieve benadering voor waardecreatie, veel beter correleert met het koersrendement dan EVA. Indien de vermogenskosten worden berekend op basis van marktwaarde heeft EVA alleen in de jaren tachtig, vóór introductie van het EVA-concept door Bennett Stewart (1991), een signiﬁcante toegevoegde waarde gehad.
Human resource management en work systems
Authors: Boselie Paul
Published: October 2019

Human resource management (HRM) houdt zich meer en meer bezig met de meerwaarde van medewerkers voor een organisatie, getuige de vele publicaties op het gebied van (strategisch) HRM van de afgelopen tien jaar (Osterman, 1994; Huselid, 1995; Wright en Snell, 1998). Dit artikel geeft een theoretisch overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen in de afgelopen jaren op het gebied van strategisch management en management control binnen de context van human resource management. Deze input vormt een opmaat voor de discussie omtrent nieuwe vormen van ‘work systems’ in organisaties.
Nederlandse aandelenkoersen geanalyseerd
Authors: Keus J.
Published: October 2019

Dit artikel gaat over de koersontwikkeling van Nederlandse aandelen. Getracht is een verklaring te vinden voor de grote koersveranderingen vanaf het jaar 1980. Daartoe is een theoretische koersindex berekend. Deze koersindex blijkt de ontwikkeling van de CBS koersindex in belangrijke mate te kunnen verklaren. Het onderzoek leert verder dat de koersstijging in de beschouwde periode voor een niet onbelangrijk deel wordt verklaard door de gedaalde rentestand. Daarom is het gewenst dat men zich in het bedrijfsleven voortdurend realiseert wat de invloed is van de rentestand op de koersvorming van aandelen. Zo lijken in het recente verleden bestuurders via optieregelingen extra te zijn beloond omdat de rentestand daalde. De keerzijde is wrang als goed presterende bestuurders door een rentestijging hun opties waardeloos zien worden. Een kritische heroverweging van optieregelingen is daarom gewenst.
Thema: Toezicht op het accountantsberoep
Authors: Vergoossen Ruud , Wallage Philip
Published: October 2019

Het toezicht op het accountantsberoep wordt momenteel wereldwijd aangescherpt. Dit is met name een gevolg van de financiële debacles in de afgelopen jaren, zoals die bij Enron, Worldcom, Parmalat en Ahold. Het vertrouwen van het beleggende publiek in de integere en transparante werking van de kapitaalmarkten is danig geschonden. De accountant belast met de controle van de financiële verslaggeving speelt een belangrijke rol bij de goede werking van de kapitaalmarkten. Het publiek en de politiek zijn gaan aandringen op onafhankelijk toezicht op het accountantsberoep. In de Verenigde Staten werd deze roep in 2002 beantwoord door het uitvaardigen van de Sarbanes-Oxley Act. Op grond van deze wet is een nieuwe toezichthouder op het accountantsberoep, de Public Company Accounting Oversight Board, opgericht. Daarmee is in de Verenigde Staten een einde gekomen aan (elke vorm van) zelfregulering door het accountantsberoep.
De implicaties van ASP voor bedrijfsvoering en accountant
Authors: Bottemanne G. H. , Van Eijk R. J. , Jonkers H.
Published: October 2019

Application Service Providing (ASP), het op huurbasis aanbieden van software op afstand via bijvoorbeeld het internet, heeft het stadium bereikt dat het een serieuze optie wordt voor kleine en middelgrote ondernemers. Door hun brede inzetbaarheid en modulaire opbouw zijn applicaties voor de financiële administratie erg geschikt voor het ASP-model. In tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd, is kostenbesparing in dit geval niet de belangrijkste reden om voor ASP te kiezen. Andere voordelen, zoals toegang tot de administratie vanuit meerdere locaties en nieuwe mogelijkheden tot samenwerking, spelen een grotere rol. ASP kan gevolgen hebben voor de bedrijfsvoering van een onderneming in het algemeen, en voor de samenwerking met de accountant in het bijzonder. Accountants ontdekken nieuwe vormen van dienstverlening gebaseerd op ASP, zoals het assisteren bij de ﬁnanciële administratie op afstand. Daarnaast ontstaan er modellen waarbij de accountant fungeert als intermediair tussen ondernemer en de ASP.
Management van legitimiteit
Authors: Van Der Steen M. P.
Published: October 2019

Dit artikel pleit voor een nadere beschouwing van de control-cyclus in het algemeen, en prestatiemeting in het bijzonder, op basis van de bijdrage die zij leveren aan het verbeteren van de legitimiteit van een organisatie in de maatschappij. Ter illustratie gebruikt het artikel de Rabobank, die zich als coöperatie beroept op verschillende bronnen van legitimiteit van leden, klanten, raden van toezicht, besturen en toezichthouders. Expliciete beoordeling van prestatiemeting volgens deze bronnen van legitimiteit, levert sturing op die direct is gekoppeld aan het basaal bestaansrecht van de organisatie. Deze beoordeling is met name relevant voor controllers, daar zij hiermee kunnen bijdragen aan het voorkómen van ‘management myopie’ door in het prestatiemeetsysteem aandacht te besteden aan de verschillende bronnen van legitimiteit. Dit helpt hen de signalen van vele belanghebbenden te structureren en te prioriteren.
Technologie en de nabijheid van kredietverlening
Authors: Ongena S. R. G.
Published: October 2019

Dramatische ontwikkelingen in de laatste decennia in informatie- en communicatietechnologie (boven op de voortschrijdende de regulering van de financiële markten in Europa) hebben volgens velen de ‘tirannie van de afstand’, die de relatie tussen banken en cliëntfirma’s beheerste, volledig onderuit gehaald. Bankiers, consultants en financiële journalisten bijvoorbeeld hebben het voortdurend over een wereld waar individuele klanten en bedrijven toegang hebben tot bankproducten ‘op elke hoek van de straat’ (via internet, niet via kantoren) en ‘op elk uur van de dag’.
Economie voorbij
Authors: Vosselman Ed
Published: October 2019

Van oorsprong heeft de economische wetenschap een belangrijke bijdrage geleverd aan de kennisproductie in de wetenschappelijke ‘management accounting’-discipline. Die bijdrage concentreert zich op de betekenis van ‘accounting’ bij besluitvorming van individuele managers en bij beïnvloeding van het gedrag van managers (control). Omdat het economisch perspectief haar grenzen kent, hebben ook andere (sociale) disciplines een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van kennis, waardoor het vakgebied ‘management accounting’ zich interdisciplinair heeft ontwikkeld. Dit artikel bevat een pleidooi voor een voortzetting van de interdisciplinaire route naar een verdere verzelfstandiging. Daarmee distantieert het zich van een ‘economisch reveil’ waartoe Zimmerman (2001) oproept en opent het een weg naar een betere interactie tussen wetenschappers en practici bij het bedrijfsleven en de overheid. Vooral in het laatste schuilt het belang van dit artikel voor de praktijk.
Impairment en de controlerend accountant
Authors: Bindenga André
Published: October 2019

In dit artikel wordt behandeld welke aspecten voor de controlerend accountant zijn verbonden aan impairment van activa. Daartoe zal een onderscheid worden gemaakt tussen de situatie waarbij de ondernemingsleiding van oordeel is dat impairment noodzakelijk is en de situatie dat de accountant alleen dit oordeel heeft. Daarna wordt met name ingegaan op impairment van materiële vaste activa en goodwill. Tot slot wordt de aanpak van de controle gereleveerd.
Integriteitklimaat als auditobject
Authors: De Groot R. , Kaptein Muel , Rozekrans R.
Published: October 2019

In dit artikel wordt bepleit om het integriteitklimaat van een organisatie als vast element in de controle van de jaarrekening en de controle van Internal Control over Financial Reporting (ICFR) te betrekken. Het integriteitklimaat is immers een belangrijke bepalende factor voor de effectiviteit van de getroffen controlemaatregelen. Bovendien beperkt een integer organisatieklimaat de kans op verslaggevingfraude daar waar controlemaatregelen ontbreken of ontoereikend zijn. Zeven generieke dimensies van het integriteitklimaat worden geschetst. Naast interviews is een enquête een geschikte methodiek om het integriteitklimaat te meten. Accountants dienen de validiteit van een dergelijke meting en de interpretatie ervan door het management te kunnen toetsen.
Is het huidige stelsel van kwaliteitstoetsing nog levensvatbaar?
Authors: Majoor G. C. M. , Wallage Philip
Published: October 2019

In dit artikel staat de vraag centraal of het huidige stelsel van kwaliteitstoetsing, zoals dat in Nederland door het accountantsberoep vorm is gegeven, een belangrijke functie vervult in de bewaking van de kwaliteit van de beroepsuitoefening. Door de toenemende aandacht vanuit de maatschappij voor het accountantsberoep en de aanstaande benoeming van een nieuwe toezichthouder, Autoriteit Financiële Markten (AFM), kan de vraag worden gesteld of het stelsel van kwaliteitstoetsing robuust genoeg is en voldoet aan de nieuwe eisen om een blijvende functie van betekenis te vervullen in de bewaking van de kwaliteit van de beroepsuitoefening. Nieuwe eisen die vooral te maken hebben met nieuwe regelgeving, maatschappelijke ntwikkelingen en toekomstige samenwerking met de AFM. Wij komen tot de conclusie dat het huidige stelsel van kwaliteitstoetsing tegen de achtergrond van deze nieuwe eisen wel enige aanpassing behoeft om ook in de nieuwe verhoudingen een blijvende rol van betekenis te kunnen vervullen. Met name voor wat betreft de transparantie van de uitkomsten en de adequaatheid van de sanctionerende maatregelen.
Benchmarking en prestatieverbetering in de publieke sector
Authors: Brouwer N. , Van Helden G. J.
Published: October 2019

Benchmarking wordt geacht bij te dragen aan verbeteringen in de bedrijfsvoering, maar ook andere factoren zijn daarop van invloed. Zo kan, naast druk vanuit de omgeving (zoals wetgeving en verwachtingen van belanghebbenden), de interactie tussen de organisaties binnen de sector en daarbuiten van belang zijn. Ook interne factoren, zoals de ambitie, structuur en cultuur van de organisatie, kunnen een rol spelen. Of en in welke mate genoemde factoren van invloed zijn op verbeteringsprocessen binnen de Nederlandse waterschappen, is onderzocht aan de hand van de bedrijfsvergelijking zuiveringsbeheer (BVZ). Hierbij is inzicht verkregen in de verbeteringsgezindheid en verbeteringsmogelijkheden van waterschappen en in de rol die de BVZ daarbij speelt. Uit het onderzoek komt naar voren dat enerzijds een verbetering van het gemiddelde prestatieniveau van enkele belangrijke indicatoren heeft plaatsgevonden en dat de waterschappen de bedrijfsvergelijking hebben aangegrepen om na te denken over initiatieven tot prestatieverbetering, maar dat anderzijds geen overtuigende relatie is aan te geven tussen benchmarking en prestatieverbetering.
Span of control van afdelingsmanagers in ziekenhuizen
Authors: Algra P. R.
Published: October 2019

De span of control van afdelingsmanagers verschilt gemiddeld een factor twee tussen verschillende medische afdelingen van drie vergelijkbare, grote algemene ziekenhuizen. Het verschil is terug te voeren op het type afdeling. De span of control kan volgens de organisatietheorie afhangen van vier clusters van oorzaken: de invloed van de manager, de afdelingsorganisatie, de kenmerken van de ondergeschikten en de aard van het werk. Deze factoren verschillen echter niet zodanig in de onderzochte ziekenhuizen, dat zij een bevredigende verklaring kunnen bieden voor het gevonden verschil in span of control. De taakopvatting en professionele doelstellingen van de afdelingshoofden bieden hiervoor een beter aanknopingspunt. Wij noemen dit een bedrijfspolitieke verklaring.
Hedgefondsen, Prestaties uit het verleden bieden verwachtingen voor de toekomst
Authors: Ter Horst J. R. , Verbeek M.
Published: October 2019

De populariteit van hedgefondsen is aan het einde van de jaren negentig sterk toegenomen. De voornaamste reden hiervoor is dat hedgefondsen zowel in stijgende als dalende markten een positief rendement proberen te realiseren. Dit geeft interessante diversificatiemogelijkheden voor bijvoorbeeld pensioenfondsen, die het risico van hun bestaande beleggingsportefeuilles weten te reduceren door gedeeltelijk te beleggen in hedgefondsen. In dit artikel onderzoeken we de vraag of er sprake is van persistentie in de prestaties van hedgefondsen. In tegenstelling tot wat vaak bij traditionele beleggingsfondsen wordt gevonden, blijkt er volgens ons onderzoek in de periode 1994–2000 bij hedgefondsen wel sprake te zijn van persistentie. Een strategie waarbij in de beste 10% hedgefondsen van het afgelopen kwartaal wordt belegd, zou tot een jaarlijks rendement hebben geleid dat 12% hoger is in vergelijking met de slechtste 10% hedgefondsen van het afgelopen kwartaal. Dit impliceert dat prestaties uit het verleden een belangrijke leidraad kunnen zijn bij de selectie van hedgefondsen, en dat dit tot een beter beleggingsrendement van bijvoorbeeld pensioenfondsen kan leiden.
De enkelvoudige en de geconsolideerde jaarrekening
Authors: Van Der Zanden P. M.
Published: October 2019

De vraag welke entiteiten in een geconsolideerde jaarrekening moeten worden opgenomen hangt af van het doel van de verslaggeving en de wijze waarop tegen het functioneren van entiteiten in het economisch verkeer wordt aangekeken. Zowel het eerste als het tweede aspect wordt (mede) door culturele invloeden bepaald. Deze culturele aspecten zijn terug te vinden in bijvoorbeeld het vennootschapsrecht van een land of continent. Zo wordt in de Angelsaksische wereld over het algemeen met betrekking tot de rechtspersoon een instrumentele opvatting aangehangen. De aandeelhouders worden gezien als ‘eigenaren’ van de activa en passiva van de rechtspersoon. De bestuurders zijn ‘agenten’ die het belang van de aandeelhouders behoren te dienen. In een (deel van) Continentaal Europa wordt de institutionele visie aangehangen. De rechtspersoon is een instituut. Eigendom van een instituut bestaat niet, wel zeggenschap over bepaalde besluiten en rechten (en plichten) jegens het instituut. Het bestuur dient alle betrokken belangen bij zijn besluitvorming af te wegen. Deze verschillen leiden tot afwijkende opvattingen omtrent het doel van verslaggeving. In het eerste geval informatie voor aandeelhouders, in het tweede verantwoording jegens alle betrokkenen. Ook beïnvloedt het de grondslag voor het opnemen van entiteiten in een geconsolideerde jaarrekening, te weten het hebben van de zeggenschap/eigendom respectievelijk het uitoefenen van de zeggenschap. Onder invloed van de globalisering van de verslaggevingsregels lijkt een verschuiving op te treden van de institutionele naar de instrumentele opvatting. Door het feit dat de verslaggeving verschuift van de institutionele naar de instrumentele opvatting, terwijl de rest van het vennootschapsrecht vooralsnog grotendeels door de institutionele visie wordt beheerst, ontstaan spanningen. De gevolgen hiervan strekken zich ook uit tot de verhouding tussen de enkelvoudige en de geconsolideerde jaarrekening.
Goedkeuring van IFRS voor toepassing in Europa
Authors: Van Helleman J.
Published: October 2019

De vanaf 2005 verplichte toepassing van IFRS in Europa heeft betrekking op door de Europese Commissie goedgekeurde internationale standaarden. Voor de goedkeuring is een gecompliceerde procedure in het leven geroepen. In dit artikel wordt geanalyseerd hoe het zogenaamde goedkeuringsmechanisme in de aanloop naar 2005 heeft gefunctioneerd en in hoeverre er afwijkingen zijn ontstaan tussen de oorspronkelijke en goedgekeurde IFRS-standaarden.
Kanttekeningen bij de modernisering van het Nederlandse jaarrekeningenrecht
Authors: Van Geffen C. J. A.
Published: October 2019

Het Nederlandse jaarrekeningenrecht wordt ingrijpend gemoderniseerd. De wijzigingen die de afgelopen jaren in Europese wetgeving werden aangebracht, bekend als de IAS-verordening, IAS-39 richtlijn en Moderniseringsrichtlijn, worden geïmplementeerd in het Burgerlijk Wetboek. Deze wijzigingen, die met ingang van boekjaar 2005 van toepassing zijn, hebben onder andere betrekking op het (vrijwillig) gebruik van IFRS, financiële instrumenten, waardering op actuele waarde en de geconsolideerde jaarrekening. In dit artikel worden de door de Nederlandse wetgever in de loop van het wetgevingsproces gemaakte beleidskeuzen en consequenties van de nieuwe wettelijke bepalingen besproken.
Garantievermogen in de jaarrekening
Authors: Kamp B.
Published: October 2019

De laatste jaren staan nieuwe winstbegrippen zoals EBITDA sterk in de belangstelling. Aanvankelijk toegejuicht om zo de meest relevante resultaatposten te benadrukken, later juist bekritiseerd vanwege een onvolledige voorstelling van de winstgevendheid. De balans is eigenlijk grotendeels in de luwte gebleven, hoewel ook daar in de praktijk nieuwe tussentellingen zijn bedacht. In dit artikel wordt ingegaan op een dergelijk kengetal, het garantievermogen.
Het 'in control statement'
Authors: Sampers P. A. M.
Published: October 2019

Voor boekjaren die aanvangen na 1 januari 2004 zijn Nederlandse beursfondsen verplicht een verklaring over het adequaat en effectief zijn van het interne risicobeheersings- en controlesysteem in het jaarverslag op te nemen in het kader van de Code Tabaksblat. In dit artikel wordt ingegaan op de mogelijke inhoud van een dergelijke verklaring. Daarbij wordt gebruikgemaakt van criteria die ontleend zijn aan internationale best practice. De inhoud van een dergelijke verklaring dient afgestemd te zijn op de feitelijke bedrijfssituatie en dient gedifferentieerd in te gaan op de verschillende doelstellingen van interne beheersing. Aan de hand van het COSO-raamwerk voor interne beheersing worden deze doelstellingen beschreven en vervolgens vertaald naar de inhoud van een door de ondernemingsleiding af te geven bestuursverklaring inzake interne beheersing (hierna: interne beheersingsverklaring), die ook wel wordt aangeduid als het ‘in control statement’.
Brancheorganisaties en hun leden: een te verklaren liefde?
Authors: Holleman J. , Masurel E. , Veenstra J.
Published: October 2019

Brancheorganisaties zijn van oudsher van groot belang voor het MKB. In dit artikel wordt een model geïntroduceerd, dat de 'aanbieder' (de brancheorganisatie) kan gebruiken om marktonderzoek te verrichten onder ‘klanten’ en ‘niet-klanten’ (leden en niet-leden). Hierin komen bedrijfs-, demografische, organisatorische en psychologische kenmerken van leden en niet-leden aan de orde. Met extra kennis van de verschillen tussen leden en niet-leden kan de brancheorganisatie beter bestuderen in hoeverre aanpassing van haar beleid een optie is, teneinde niet-leden te converteren naar leden (met het oog op ledenwerving maar ook op ledenbehoud). Het model is toegepast in de grafimediabranche, waarin brancheorganisaties en het MKB traditioneel van groot belang zijn. Concreet gaat het om onderzoek dat is verricht in de zeefdruk- en signbranche, waarbij de brancheorganisatie ZSO een belangrijke rol speelde. Het aantal leden van deze brancheorganisatie is in de afgelopen jaren sterk teruggelopen. Het onderzoeksmodel kan ook worden toegepast op andersoortige organisaties, zoals franchiseorganisaties en winkeliersverenigingen. Uit dit specifieke, in de grafimediabranche verrichte onderzoek blijkt dat verschillen tussen leden en niet-leden minder groot zijn dan verwacht. Grofweg komt het er op neer dat niet-leden meer solitair opereren, en met meer onzekerheden worden geconfronteerd. Leden van de brancheorganisatie daarentegen treden meer in groepsverband op en hebben meer vertrouwen in de toekomst. Met deze extra kennis van de verschillen tussen leden en niet-leden kan de brancheorganisatie beter bestuderen in hoeverre aanpassing van haar beleid een optie is.
Beheersing van transactionele relaties
Authors: Van Der Meer-Kooistra Jeltje , Vosselman Ed
Published: October 2019

In dit artikel ontwikkelen we een model voor de beheersing van transactionele relaties tussen ondernemingen. Daarbij baseren we ons op concepten van de transactiekostentheorie en op relationele aspecten ontleend aan sociologische benaderingen. In het model houden we niet alleen rekening met de kenmerken van de transactie, maar ook met de context waarin de transactie plaatsvindt en de relatie tussen de partijen. Op grond hiervan onderscheiden we drie verschillende beheersingspatronen. Het model biedt een bruikbaar instrument om door het management en de controller te worden toegepast bij de inrichting van beheersingssystemen voor transactionele relaties.
Het effect van interorganisationeel vertrouwen op tevredenheid met bedrijfsallianties
Authors: De Jong Gjalt , Woolthuis R. K. W. Klein
Published: October 2019

In dit artikel worden de determinanten en de gevolgen van interorganisationeel vertrouwen onderzocht, dat wil zeggen, het vertrouwen van een manager in een partnerorganisatie als geheel. Een gemeenschappelijk verleden, openheid binnen de relatie en een gedetailleerd contract gelden als belangrijke theoretische voorwaarden voor interorganisa tioneel vertrouwen. We bepalen de prestaties van een hightech-alliantie in termen van tevredenheid. We toetsen onze pro posities aan gegevens uit een veldonderzoek onder 391 Neder landse hightech-bedrijven. Onze empirische resultaten laten zien dat interorganisationeel vertrouwen inderdaad tot meer tevredenheid met de alliantie leidt en dat dit vertrouwen met name ontwikkeld wordt door een gemeenschappelijk verleden en openheid.