bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
ỨNG DỤNG CỘNG NGHỆ GIS XÂY DỰNG BẢN ĐỒ ĐƠN VỊ ĐẤT ĐAI PHỤC VỤ ĐÁNH GIÁ ĐẤT ĐAI CHO CÂY DƯỢC LIỆU TẠI TỈNH LÀO CAI
Authors: Hải Đỗ Văn , Hùng Hoàng Văn , Hạnh Đàm Thị
Published: October 2024

Bản đồ đơn vị đất đai là cơ sở quan trọng để đánh giá thích hợp đất đai, xác định chính xác vị trí đất thích hợp cho cây trồng nông nghiệp nói chung và cây dược liệu nói riêng. Nghiên cứu của chúng tôi sử dụng công nghệ hệ thống thông tin địa lý (GIS) để xây dựng bản đồ đơn vị đất đai cho tỉnh Lào Cai. Trong nghiên cứu chúng tôi xây dựng đơn vị bản đồ đất đai dựa trên 8 tiêu chí: Loại đất; Độ dày tầng đất; Thành phần cơ giới đất; Độ pHKCl đất; Độ cao; Độ dốc; Tổng hàm lượng cacbon hữu cơ và Lượng mưa. Kết quả đã tạo ra bản đồ với 8.032 khoanh đất, tương ứng với 845 đơn vị đất đai theo 8 tiêu chí. Kết quả bản đồ đơn vị đất đai là cơ sở quan trọng để thực hiện đánh giá thích hợp đất đai trồng dược liệu, từ đó góp phần xây dựng kế hoạch và giải pháp phát triển dược liệu trên địa bàn tỉnh Lào Cai.
NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH VIÊM ÂM ĐẠO Ở PHỤ NỮ CÓ THAI ĐẾN KHÁM TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN
Authors: Hương Lương Thanh , Lan Lê Thị Hương , Hồng Hà Thị Vân , Hồng Nguyễn Thị Bích
Published: October 2024

Nghiên cứu nhằm mô tả tình hình viêm âm đạo và một số yếu tố liên quan ở phụ nữ có thai đến khám tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. Đây là một nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 375 thai phụ đến khám tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên trong thời gian từ tháng 06 năm 2023 đến tháng 12 năm 2023. Kết quả: Tỷ lệ nhiễm khuẩn âm đạo ở phụ nữ có thai là 22,9%. Tác nhân gây bệnh thường gặp nhất là nấm, viêm âm đạo do nấm đơn thuần chiếm tỷ lệ 27,9%. 45,3% thai phụ bị viêm âm đạo nhưng không có triệu chứng. Các yếu tố liên quan đến viêm âm đạo ở phụ nữ mang thai được ghi nhận trong nghiên cứu là: Tiền sử nạo hút thai (OR= 2,738; KTC 95%: 1,51-4,97), tiền sử viêm phụ khoa (OR=2,773; KTC 95%: 1,69-4,55) và thói quen thụt rửa âm đạo (OR=3,56; KTC 95%: 1,79-7,1).
ĐỊNH DANH VÀ ĐÁNH GIÁ ĐA DẠNG DI TRUYỀN CỦA LOÀI TRAI LÝ (Garcinia fagraeoides) THU THẬP TẠI THÁI NGUYÊN DỰA TRÊN CHỈ THỊ DNA
Authors: Đoàn Dương Văn , Hùng Hoàng Văn , Hiền Ngô Thị , Hằng Nguyễn Thanh , Hiền Lã Văn , Cường Dương Văn
Published: October 2024

Trai lý là một loại cây gỗ lớn thuộc họ Măng cụt (Clusiaceae), có giá trị kinh tế và thương mại, đang bị khai thác một cách không kiểm soát, dẫn đến nguy cơ bị tuyệt chủng. Tại Việt Nam, các nghiên cứu về Trai lý chủ yếu tập trung vào việc phân loại dựa trên các đặc điểm hình thái bên ngoài. Nhờ sự tiến bộ trong lĩnh vực sinh học phân tử, các nghiên cứu về đa dạng di truyền đã được tiến hành ở mức độ phân tử, kết hợp với các đặc điểm hình thái của cây. Trong nghiên cứu này, ba vùng gene matK, rbcL và ITS2 đã được khuếch đại, giải trình tự và xác định loài. Ngoài ra, các chỉ thị microsatellite cũng đã được sử dụng để đánh giá đa dạng di truyền nhằm mục đích bảo tồn nguồn gene. Kết quả từ việc xác định và đánh giá đa dạng di truyền cho thấy rằng đối tượng nghiên cứu thuộc chi Garcinia, họ Clusiaceae. Tên khoa học đã được đăng ký trên NCBI là Garcinia fagraeoides. Ngoài ra, các mồi SSR/ISSR đã chỉ ra được tính đa hình giữa các mẫu nghiên cứu. Những kết quả nghiên cứu này đã cung cấp cơ sở khoa học để lựa chọn những cây trội phục vụ công tác bảo tồn nguồn gene này.
NGHIÊN CỨU THIẾT KẾ VÀ BIỂU HIỆN GENE MÃ HÓA ENZYME PETASE TRONG E. coli
Authors: Trí Lê Minh , Hoa Đinh Thị , Hồng Lê Thị Thu , Việt Nguyễn Khánh Hoàng , Khánh Lê Duy , Thư Nguyễn Thị Tâm , Anh Tô Lan
Published: October 2024

Ô nhiễm chất thải nhựa đang ngày một gia tăng trở thành thực trạng đáng báo động trong xã hội hiện đại, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người và môi trường sống. Hiện nay, các giải pháp xử lý nhựa an toàn, bền vững, thân thiện với môi trường nhận được sự quan tâm lớn, điển hình là phương pháp phân hủy sinh học sử dụng vi sinh vật hoặc enzyme có khả năng phân hủy nhựa. Trong nghiên cứu này, chúng tôi đã thiết kế và biểu hiện thành công gene mã hóa enzyme PETase có khả năng phân hủy nhựa PET trong hệ biểu hiện E. coli. Chủng E. coli BL21 mang plasmid pET22b(+)-PETase được nuôi cấy biểu hiện trong môi trường LBA, protein ngoại bào được thu nhận sau 48 giờ cảm ứng bởi IPTG 0,1 mM trong điều kiện nhiệt độ 30°C. Kết quả kiểm tra trên màng PVDF bằng phản ứng Western-blot cho thấy PETase được biểu hiện có kích thước 30 kDa tương đương với kích thước theo lý thuyết. Enzyme PETase tái tổ hợp được thu nhận sau khi tủa muối (NH4)2SO4 có hoạt tính 10,38 U/mL khi thực hiện phản ứng phân hủy với cơ chất pNPA. Các kết quả trên cho thấy tiềm năng đầy hứa hẹn của enzyme PETase ứng dụng trong xử lý chất thải nhựa bằng phương pháp sinh học.
KIẾN THỨC, THÁI ĐỘ, THỰC HÀNH VỀ CHẾ ĐỘ ĂN HỢP LÝ CHO TRẺ CỦA BÀ MẸ CÓ CON DƯỚI 5 TUỔI TẠI PHƯỜNG ĐỒNG QUANG, THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN
Authors: Dương Trương Thị Thùy , Nam Nguyễn Duy , Hoa Lê Thị Thanh , Thu Lê Hoài
Published: October 2024

Mô tả thực trạng kiến thức, thái độ và thực hành về chế độ ăn hợp lý cho trẻ của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi tại phường Đồng Quang, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên trong năm 2023. Nghiên cứu được tiến hành với phương pháp mô tả cắt ngang trên các bà mẹ có con dưới 5 tuổi tại địa bàn nghiên cứu, sử dụng bộ câu hỏi điều tra được thiết kế sẵn để thu thập các thông tin liên quan. Tỷ lệ bà mẹ có kiến thức đúng về lựa chọn thực phẩm trong bữa ăn cho trẻ chiếm cao nhất (63,6%), tiếp theo là kiến thức về nuôi con bằng sữa mẹ (57,1%), đủ 4 nhóm thực phẩm (51,8%) và thời điểm cho trẻ ăn bổ sung (44,2%), chiếm tỷ lệ thấp nhất là kiến thức đúng về phòng chống một số bệnh lý cho trẻ (42,3%). Tỷ lệ bà mẹ có thái độ đúng về đủ 4 nhóm thực phẩm trong bữa ăn cho trẻ chiếm cao nhất (73,6%), tiếp theo là thái độ về nuôi con bằng sữa mẹ (66,3%), thời điểm cho trẻ ăn bổ sung (60,4%) và lựa chọn thực phẩm trong chế biến bữa ăn cho trẻ (50,9%), chiếm tỷ lệ thấp nhất là thái độ đúng về phòng chống một số bệnh lý cho trẻ (49,3%). Tỷ lệ bà mẹ có thực hành đúng về đủ 4 nhóm thực phẩm trong bữa ăn cho trẻ chiếm tỷ lệ cao nhất (50,5%), tiếp theo là thực hành về nuôi con bằng sữa mẹ (49,9%), lựa chọn thực phẩm trong chế biến bữa ăn cho trẻ (46,8%). Kiến thức, thái độ, thực hành về chế độ ăn hợp lý cho trẻ dưới 5 tuổi của bà mẹ tại phường Đồng Quang còn nhiều hạn chế.
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ VIÊM TAI GIỮA Ứ DỊCH BẰNG KỸ THUẬT ĐẶT ỐNG THÔNG KHÍ TẠI KHOA TAI MŨI HỌNG – BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN
Authors: Anh Nguyễn Thị Ngọc , Hoàng Nguyễn Công , Lan Lê Thị Hương
Published: October 2024

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá kết quả điều trị viêm tai giữa ứ dịch bằng kỹ thuật đặt ống thông khí. Đối tượng nghiên cứu gồm 49 bệnh nhân được chẩn đoán viêm tai ứ dịch, được phẫu thuật đặt ống thông khí màng nhĩ tại khoa Tai mũi họng - Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên từ tháng 04/2023 đến tháng 02/2024. Phương pháp nghiên cứu là mô tả tiến cứu có can thiệp trước - sau. Kết quả cho thấy tỷ lệ bệnh nhân nữ chiếm 55,1%; nam chiếm 44,9%. Tuổi trung bình trong nghiên cứu là 27,8. Nhóm tuổi trên 15 chiếm 53,1%. Triệu chứng cơ năng thường gặp là ù tai chiếm 81,6%, nghe kém chiếm 46,9%. Màng nhĩ co lõm chiếm 52,9%; màng nhĩ trong, có bóng khí chiếm 58,6%. Nhĩ lượng đồ type B gặp nhiều nhất với tỷ lệ 71,4%. Sau đặt ống thông khí đa số có sự cải thiện về triệu chứng cơ năng và sức nghe. Tình trạng ống thông khí khô, thông, còn đúng vị trí gặp nhiều nhất với 85,7%. Kết quả tốt là 91,1%; kết quả trung bình là 6,3% và kết quả kém là 2,5%. Kết quả nghiên cứu cho thấy đặt ống thông khí qua nội soi mang lại hiệu quả tích cực trong điều trị bệnh lý viêm tai giữa ứ dịch.
ISOLATION OF THE SALT TOLERANT BACTERIAL STRAINS PRODUCING POLYHYDROXYALKANOATE (PHA) FROM VIETNAMESE ISLANDS
Authors: Thư Nguyễn Thị Tâm , Anh Tô Lan , Nhung Nguyễn Thị , Trí Lê Minh , Cường Phạm Kiên
Published: October 2024

PHA (polyhydroxyalkanoate) là loại polymer sinh học, do vi sinh vật sinh ra và có khả năng phân hủy hoàn toàn bởi vi sinh vật trong cả điều kiện nước ngọt, nước biển và đất. PHB (polyhydroxybutanoate) là một loại PHA mạch ngắn (có 4 nguyên tử C trong monomer) do Bacillus sinh ra. Trong nghiên cứu này, một số chủng chịu mặn có khả năng sinh tổng hợp PHA phân lập từ mẫu đất, nước thải ở Trường Sa Việt Nam được công bố. Kết quả cho thấy trong 6 chủng phân lập được thì 4 chủng thuộc chi Bacillus, 1 chủng thuộc chi Salinicola và 1 chủng thuộc chi Lactoplantibacillus. Hai chủng được nghiên cứu sâu hơn về đặc điểm sinh học là chủng Bacillus sp. BTSS23 và chủng Salinicola sp. BTST13. Chủng BTST13 có khả năng chịu mặn lên tới 18% và sinh trưởng tốt ở nồng độ NaCl 5-7%, nhiệt độ 30oC, pH 6-7. Chủng BTSS23 có khả năng chịu mặn đến 12%, sinh trưởng tốt ở nồng độ NaCl 3-5%, pH 6-7, nhiệt độ 35oC. Cả 2 chủng này đều sinh trưởng tốt nhất trên môi trường chứa nguồn C là glucose, nguồn nito là cao nấm men. Cả 2 chủng đều có khả năng sinh trưởng trên các cơ chất rẻ tiền là vỏ trấu và rơm. PHA do các chủng này sinh ra có độ tương đồng cao về phổ FTIR so với PHB (một loại PHA mạch ngắn) chuẩn.
THỰC TRẠNG VÀ KẾT QUẢ CAN THIỆP VIỆC TUÂN THỦ QUY TRÌNH THEO DÕI VÀ CHĂM SÓC SẢN PHỤ SAU MỔ LẤY THAI 6 GIỜ ĐẦU CỦA ĐIỀU DƯỠNG TẠI KHOA PHẪU THUẬT- GÂY MÊ HỒI SỨC, BỆNH VIỆN SẢN NHI BẮC GIANG
Authors: Thịnh Đào Tiến , Thảo Nguyễn Thị , Quân Đào Trọng
Published: October 2024

Một nghiên cứu mô tả kết hợp với nghiên cứu can thiệp được tiến hành nhằm mô tả thực trạng và kết quả can thiệp việc tuân thủ quy trình theo dõi và chăm sóc sản phụ sau mổ lấy thai 6 giờ đầu của điều dưỡng tại khoa Phẫu thuật-Gây mê hồi sức, Bệnh viện Sản Nhi Bắc Giang. Kết quả nghiên cứu cho thấy, chỉ có 40% họ tự giới thiệu bản thân và 35% điều dưỡng đạt cả 2 tiêu chí trên. Có 92,0% điều dưỡng đến ngay và xử trí kịp thời khi sản phụ có bất thường, 60,0% điều dưỡng đến ngay khi sản phụ cần trợ giúp, có 62,0% điều dưỡng đạt cả 4 hoạt động theo dõi sản phụ. Tỷ lệ điều dưỡng đạt tất cả các nội dung tư vấn giáo dục sức khỏe chiếm 30%. Tỷ lệ điều dưỡng thực hiện đạt quy trình chăm sóc sản phụ 6 giờ đầu sau mổ lấy thai chiếm 25%. Sau can thiệp, tỷ lệ điều dưỡng đạt các nội dung quy trình chăm sóc sản phụ trong 6 giờ đầu sau phẫu thuật lấy thai tăng lên 77,0% (p <0,001). Biện pháp can thiệp làm cải thiện rõ rệt việc thực hiện quy trình theo dõi và chăm sóc sản phụ sau mổ lấy thai 6 giờ đầu của điều dưỡng tại khoa Phẫu thuật-Gây mê hồi sức.
NƯỚC UỐNG LÊN MEN TỪ QUẢ ỔI (Psidium guajava L.) SỬ DỤNG NẤM MEN Saccharomyces cerevisiae HG1.3
Authors: Tiên Đoàn Thị Kiều , Chi Đinh Hoàng Lan , Mi Huỳnh Thị Ngọc , Ý Lâm Như
Published: October 2024

Ngày nay nước uống trái cây lên men càng được ưa chuộng do có chứa hàm lượng thấp alcohol và vẫn giữ được hương tự nhiên của trái cây, vì vậy việc nghiên cứu chế biến các loại nước uống từ trái cây lên men ngày càng được quan tâm nhiều hơn. Nghiên cứu này nhằm mục đích khảo sát các điều kiện thích hợp trong lên men nước ổi sử dụng nấm men Saccharomyces cerevisiae HG1.3. Các điều kiện được khảo sát bao gồm hàm lượng chất tan ban đầu, giá trị pH, tỷ lệ nấm men, thời gian lên men, và tỷ lệ bổ sung enzyme pectinase. Bên cạnh đó, các chỉ tiêu về hoá lý, vi sinh vật và cảm quan sản phẩm sau khi lên men cũng được thực hiện. Kết quả cho thấy với tỷ lệ 0,3% enzyme pectinase ban đầu cho hiệu suất thu hồi dịch quả là 86,7%. Thời gian lên men thích hợp là 72 giờ với 1% tỷ lệ nấm men, dịch trái được điều chỉnh về 16 °Brix, pH 4,6. Sản phẩm sau lên men có hàm lượng ethanol là 5,0% v/v và cảm quan rất đặc trưng về mùi, vị của nguyên liệu trái ổi. Ngoài ra, các chỉ tiêu vi sinh vật của sản phẩm cũng đạt yêu cầu theo quy định QCVN 6 - 3:2010/BYT của Bộ Y tế.
PHÂN LẬP VI KHUẨN NỘI SINH TỪ CÂY NHÂN TRẦN TÍA Adenosma bracteosum Bonati CÓ KHẢ NĂNG KHÁNG VI KHUẨN Aeromonas hydrophyla
Authors: Nghĩa Dương Hữu , Dũng Nguyễn Thành , Trang Phạm Thùy , Bảo Nguyễn Tống Quốc , Châu Nguyễn Thị Ngọc , Hiếu Lê Minh , Hiệp Nguyễn Hữu , Pha Nguyễn Thị , Thanh Nguyễn Hữu
Published: October 2024

Nghiên cứu này được tiến hành để đánh giá khả năng kháng khuẩn của vi khuẩn nội sinh trong cây Nhân trần tía (Adenosma bracteosum Bonati) được thu thập tại Vườn Quốc gia Lò Gò – Xa Mát, tỉnh Tây Ninh. Ba mươi sáu chủng vi khuẩn nội sinh đã được phân lập và kiểm tra khả năng kháng vi khuẩn gây bệnh Aeromonas hydrophila bằng phương pháp khuếch tán đĩa thạch. Kết quả thu được 8/36 chủng có khả năng kháng vi khuẩn A. hydrophila, trong đó chủng SB1R13.2 cho kết quả đường kính vòng kháng khuẩn tốt nhất là 18 mm. Bằng phương pháp đồng nuôi cấy môi trường lỏng, chủng SB1R13.2 được chứng minh có khả năng ức chế hoàn toàn sự phát triển của vi khuẩn A. hydrophila trong 48 giờ. Chủng vi khuẩn SB1R13.2 được định danh bằng giải trình tự gene 16S rRNA cho thấy sự tương đồng 100% với chủng Bacillus velezensis LEF MYM 5. Nghiên cứu đã chứng minh cây Nhân trần tía có chứa các chủng vi khuẩn nội sinh có khả năng kháng khuẩn tốt đối với loài vi khuẩn gây bệnh A. hydrophila và tiềm năng cho việc nghiên cứu các biện pháp kháng khuẩn tự nhiên trong tương lai.
QUALITY OF LIFE AND ASSOCIATED FACTORS AMONG KIDNEY TRANSPLANT PATIENTS IN CHO RAY HOSPITAL
Authors: Sơn Phạm Minh , Thuần Võ Hữu , Xim Vũ Thị , Minh Trương Quốc , Anh Nguyễn Thị
Published: October 2024

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá chất lượng cuộc sống (QoL) của người bệnh sau ghép thận cũng như các yếu tố liên quan tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện tại phòng khám Bệnh viện Chợ Rẫy từ tháng 5 năm 2021 đến tháng 2 năm 2022. Thang đo đánh giá chất lượng cuộc sống của người bệnh thận (KDQOL-36) được sử dụng với thang điểm 1-100. Có 400 người tham gia, trong đó có 294 nam và 106 nữ. Những người tham gia nghiên cứu ở độ tuổi 20-74 (40,25 tuổi ± 10,14). 160 người bệnh tham gia đã được ghép thận > 5 năm. Chất lượng cuộc sống của người bệnh sau ghép thận ở mức trung bình (56,59 ± 10,28). Mô hình hồi quy tuyến tính cho thấy chất lượng cuộc sống có mối quan hệ nghịch biến với tuổi (ß=-0,22, p<0,001), bệnh đi kèm (ß=-4,04, p<0,001), giới tính nữ (ß=-4,47, p<0,001). Việc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch tiêu chuẩn có mối liên quan tích cực với chất lượng cuộc sống ở người ghép thận (ß=0,09, p=0,038). Cần xây dựng các chương trình can thiệp nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân sau ghép thận.
STUDY ON THE BIOGAS POTENTIAL FROM PIG FARMS IN VIETNAM
Authors: Hà Võ Thị Lệ , Vân Hoàng Thị , Hằng Nguyễn Thị Thu
Published: October 2024

Ngành chăn nuôi lợn có tiềm năng lớn trong việc phát thải sinh khí sinh học và đóng góp quan trọng vào việc phát thải khí nhà kính trong ngành nông nghiệp tại Việt Nam. Nghiên cứu này đã được thực hiện để xác định tổng lượng CH4 và CO2 (eq) được phát thải từ các hoạt động quản lý lợn và hệ số phát thải của CH4 và CO2 (eq) tại các trang trại lợn khác nhau ở miền Bắc, Trung, và Nam, bằng phương pháp IPCC theo tier 1 và tier 2. Lượng trung bình CH4 được ước tính là 1190 ± 330 tấn/năm (tier 1) và 252 ± 40 tấn/năm (tier 2) cho quản lý lợn theo kịch bản hiện tại. Tổng lượng CH4 và CO2 (eq) đã được ước tính với các kịch bản khác nhau. Phân tích khía cạnh môi trường và kinh tế đều cho thấy rằng các trang trại lợn có tiềm năng tốt trong việc giảm phát thải khí nhà kính và có thể thu được doanh thu đáng kể thông qua việc bán điện và phân bón hữu cơ trên thị trường. Kết quả này có thể cung cấp hướng dẫn quý báu cho các nhà quyết định chính trị đầu tư vào sản xuất năng lượng sinh học từ chất thải của động vật trang trại.
TỐI ƯU HÓA QUY TRÌNH CHIẾT XUẤT POLYPHENOL, FLAVONOID VÀ ĐÁNH GIÁ HOẠT TÍNH CHỐNG OXY HÓA CỦA LÁ DÂU TẰM THU HÁI TẠI THỪA THIÊN HUẾ
Authors: Ái Nghĩa Đoàn Thị , Nhân Lê Trọng , Hoa Đặng Thị Quỳnh , Phú Trần Xuân , Thư Phạm Thị Hiền
Published: October 2024

Lá cây dâu tằm (Morus alba L.) có chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học như phenolic, alkaloid, polysacarit, vitamin. Dịch chiết giàu polyphenol và flavonoid có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo ra sản phẩm giàu hoạt tính, đặc biệt là hoạt tính chống oxy hóa. Mục tiêu của nghiên cứu nhằm chiết xuất dịch chiết giàu polyphenol, flavonoid và đánh giá hoạt tính chống oxy hóa của dịch chiết từ lá cây dâu tằm thu hái tại Thừa Thiên Huế. Phương pháp đáp ứng bề mặt (RSM) được áp dụng để kiểm tra ảnh hưởng của các yếu tố chiết xuất đến hàm lượng polyphenol (TPC) và flavonoid (TFC). Đánh giá hoạt tính chống oxy hóa in vitro bằng phương pháp bắt gốc tự do DPPH. Điều kiện tối ưu chiết xuất lá dâu tằm: nồng độ dung môi 80%; tỷ lệ dung môi/dược liệu 34 (mL/g); nhiệt độ chiết xuất 49oC; thời gian chiết xuất 49 phút. Tại điều kiện chiết tối ưu, hàm lượng TPC và TFC thu được lần lượt là 170,06 ± 1,97 (mg Gallic Acid/g chất khô) và 26,11 ± 0,49 (mg Rutin/g chất khô). Khả năng chống oxy hóa của dịch chiết ở điều kiện tối ưu có giá trị IC50 = 42,07 μg/mL.
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ CHỦNG VI SINH VẬT, ỨNG DỤNG TẠO CHẾ PHẨM KHỬ MÙI KHU CHĂN NUÔI TẬP TRUNG
Authors: Trung Nguyễn Hà , Hoàng Lê Huy , Cường Phạm Kiên , Thư Nguyễn Thị Tâm
Published: October 2024

Môi trường sống và sức khỏe của con người bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi mùi hôi sinh ra từ quá trình phân hủy chất thải gia súc, gia cầm. NH3 và H2S là 2 loại khí chính gây ra mùi hôi từ chất thải chăn nuôi. Để giảm thiểu nồng độ khí gây mùi NH3 và H2S phát sinh từ các chuồng trại chăn nuôi tập trung, nghiên cứu này đã tiến hành phân lập và tuyển chọn từ chất thải chăn nuôi lợn (phân, nước tiểu) thu được 04 chủng vi sinh vật có khả năng khử mùi NH3 và H2S bao gồm Paracoccus sp. N1, Saccharomyces sp. TB2, Bacillus sp. S3, Trichoderma sp. TB1. Các chủng này có khả năng khử mùi của NH3 từ 18,45% đến 56,44% và khử mùi H2S từ 21,98% đến 59,92%. Hỗn hợp các chủng với tỷ lệ 1:1:1:1 (v/v) ở nồng độ 108 CFU/mL có tác dụng giảm sự tạo mùi của chất thải, khí NH3 và H2S tương ứng 66,54% và 66,67% sau 24 giờ xử lý, sau 72 giờ là 78,47% và 81,58%, sau 120 giờ là 84,69% và 86,67% so với đối chứng. Kết quả này là căn cứ để ứng dụng sản xuất chế phẩm khử mùi chất thải chăn nuôi tại các khu tập trung.
ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA SPHINGOBIUM LIMNETICUM BPTC-107 CÓ KHẢ NĂNG PHÂN HỦY THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT
Authors: Tuấn Nguyễn Mạnh , Hiền Đỗ Thị , Duệ Đỗ Bích , Hưng Hoàng Văn
Published: October 2024

Mục tiêu của nghiên cứu này nhằm định danh phân tử và xác định các đặc điểm nuôi cấy, cũng như khả năng sinh trưởng trong môi trường có bổ sung các loại thuốc bảo vệ thực vật của chủng BPTC-107. Kết quả so sánh và phân tích trình tự gen 16S rRNA cho thấy chủng BPTC-107 là loài Sphingobium limneticum. Chủng BPTC-107 có khả năng sinh trong các môi trường Tryptone Soya Broth, R2A và Nutrient Broth (môi trường Tryptone Soya Broth là môi trường tối ưu), sinh trưởng trong khoảng nhiệt độ 15-40oC (25-30oC là nhiệt độ tối ưu); chủng BPTC có khả năng sinh trưởng pH từ 4-8 (pH 7 là tối ưu). Chủng BPTC-107 có khả năng sử dụng các nguồn đường bao gồm D-saccharose, D-maltose, L-rhamnose, D-manitol, D-glucose và 3-hydroxybenzoic acid cho sinh trưởng. Alkaline phosphatase, valine arylamidase, leucine arylamidase, α-galactosidase và lipase (C14) là những enzyme được sản sinh bởi chủng BPTC-107. Hơn nữa, chủng BPTC-107 có khả năng sinh trưởng trong môi trường khoáng chất (MSM) có bổ sung thuốc bảo vệ thực vật ở nồng độ 10, 50 và 100 với giá trị OD tương ứng là 0,08 ± 0,03; 0,15 ± 0,03 và 0,10 ± 0,02 (trong đó 50 mg/l là nồng độ thích hợp cho sinh trưởng).
ĐẶC ĐIỂM BỆNH VIÊM KHỚP TỰ PHÁT THIẾU NIÊN THỂ VIÊM ĐA KHỚP TẠI BỆNH VIỆN NHI TRUNG ƯƠNG
Authors: Yến Trần Thị Hải , Chi Lê Quỳnh
Published: October 2024

Nghiên cứu nhằm mô tả một số đặc điểm về lâm sàng của các bệnh nhi mắc viêm khớp thiếu niên tự phát thể viêm đa khớp tại Bệnh viện Nhi Trung ương trong giai đoạn 2020-2023. Phương pháp nghiên cứu mô tả kết hợp hồi cứu và tiến cứu trên 36 bệnh nhân được chẩn đoán viêm khớp thiếu niên tự phát thể viêm đa khớp lần đầu tại Bệnh viện Nhi Trung ương trong giai đoạn trên. Kết quả nghiên cứu cho thấy tuổi khởi bệnh khác nhau ở hai thể RF+ và RF-, tỷ lệ nam:nữ là 1:1,77. Các trường hợp bệnh được chẩn đoán trong khoảng 6 tuần – 6 tháng từ khi phát hiện bệnh chiếm tỷ lệ 58,3%. Sốt là triệu chứng hay gặp nhất trong số các triệu chứng toàn thân (38,9%). 100% bệnh nhân có triệu chứng đau khi vận động và thăm khám khớp. Các triệu chứng khác hay gặp là giới hạn vận động (97,2%) và nóng tại khớp (94,4%). Tỷ lệ khớp viêm đối xứng của hai thể RF+ và RF- lần lượt là 100% và 77,4%. Tại thời điểm chẩn đoán, giá trị trung vị của số khớp viêm tiến triển là 9 (dao động 5-60) khớp. Điểm VAS trung vị là 6 (dao động 4-9 điểm) do bác sĩ đánh giá và 6 (dao động 4-10) do người nhà/ bệnh nhân đánh giá.
DEVELOPMENT OF SPECIES-SPECIFIC PRIMERS FOR THE IDENTIFICATION OF Colletotrichum musae IN BANANAS
Authors: Vy Phan Vương Ái , Minh Nguyễn Lam , Liên Nguyễn Thị
Published: October 2024

Chuối (Musa spp.) là cây trồng quan trọng, có giá trị kinh tế, dinh dưỡng cao và rất dễ mắc bệnh, đặc biệt là bệnh thán thư gây ra bởinấm Colletotrichum spp. Trong đó, nấm Colletotrichum musae là tác nhân gây bệnh thán thư phổ biến nhất trên cây chuối dẫn đến những thiệt hại nặng nề. Vì vậy, việc nhận diện C. musae hiện nay nhận được rất nhiều sự quan tâm. Trong nghiên cứu này, các chủng Colletotrichum spp. được phân lập từ vết bệnh thán thư trên các giống chuối khác nhau được thu thập ở Việt Nam như thành phố Cần Thơ, thành phố Đà Lạt, tỉnh Hậu Giang, Sóc Trăng và Vĩnh Long. Khả năng gây bệnh của các chủng nấm đã được thử nghiệm trên 3 giống chuối phổ biến ở Việt Nam (chuối Già, chuối Xiêm và chuối Cau). Để xác định chính xác C. musae gây bệnh thán thư trên chuối, cặp mồi đặc hiệu để nhận diện nấm Colletotrichum musae đã được thiết kế dựa trên vùng gen glyceraldehyd-3-phosphate dehydrogenase (GADPH). Trong nghiên cứu này, 11 chủng Colletotrichum spp. đã được phân lập. Chủng G2 có khả năng gây bệnh cao nhất (đường kính vết bệnh: 19,33 mm) trong khi chủng CA có khả năng gây bệnh thấp nhất (đường kính vết bệnh: 7,44 mm). Cặp mồi được thiết kế CM1 (5' CCGCTGTAATCTACATCTC 3') và CM2 (5' CTGATATGAGTGATAGCATGTA 3') khuếch đại đoạn DNA có kích thước 115 bp. Dựa trên kết quả PCR khi sử dụng cặp mồi được thiết kế có 6/11 chủng nấm được xác định là C. musae, các chủng này có khả năng gây bệnh cao nhất trong thử nghiệm lây bệnh nhân tạo, đặc biệt là chủng G2.
THỰC TRẠNG CHẢY MÁU SAU ĐẺ TẠI BỆNH VIỆN PHỤ SẢN HÀ NỘI NĂM 2022
Authors: Thủy Nguyễn Thu , Ánh Nguyễn Duy
Published: October 2024

Chảy máu sau đẻ là một trong 5 tai biến sản khoa, đứng đầu trong các nguyên nhân gây tử vong mẹ. Đây là biến chứng nguy hiểm có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, nếu không kịp thời xử trí và hồi sức tốt, sản phụ sẽ tử vong rất nhanh. Với mục tiêu xác định tỉ lệ và một số nguyên nhân thường gặp của chảy máu sau đẻ ở các sản phụ đến sinh tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội năm 2022, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu trên tổng số 101 đối tượng nghiên cứu. Bằng phương pháp mô tả cắt ngang chúng tôi đã thu được kết quả: Tỉ lệ chảy máu sau đẻ năm 2022 tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội là 0,38%. Tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu là 31,89 ± 6,04. Nhóm sản phụ đẻ ≥3 lần chiếm 30,7%, có tiền sử nạo, hút, sẩy thai chiếm 19,8%. Tỉ lệ chảy máu sau đẻ trong nhóm mổ lấy thai chiếm 60,4%. Thời điểm phát hiện chảy máu sau đẻ trong 2 giờ đầu sau đẻ chiếm 78,1%. Nguyên nhân chảy máu sau đẻ do bất thường vị trí rau bám, rau sổ chiếm tỉ lệ cao nhất (77,2%). Tỉ lệ chảy máu sau đẻ do nguyên nhân đờ tử cung chiếm 21,8%, do rau tiền đạo chiếm 64,4%.
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỤ TINH ỐNG NGHIỆM CÁC BỆNH NHÂN ĐƯỢC KÍCH THÍCH BUỒNG TRỨNG BẰNG CORIFOLLITROPIN ALFA
Authors: Thành Nguyễn Xuân , Hợi Nguyễn Xuân
Published: October 2024

Nghiên cứu nhằm đánh giá kết quả thụ tinh ống nghiệm các bệnh nhân được kích thích buồng trứng bằng corifollitropin alfa. Bằng việc sử dụng phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang hồi cứu trên 121 bệnh nhân có chỉ định làm IVF được kích thích buồng trứng bằng corifollitropin alfa tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương từ năm 2016 đến 2018. Kết quả nghiên cứu cho thấy tuổi trung bình của nhóm đối tượng nghiên cứu 29,63±3,93 với thời gian vô sinh gần 4 năm. Kết quả tạo phôi khi kích thích buồng trứng bằng corifollitropin alfa cao: số phôi thu 9,75 ± 4,63 phôi; số phôi tốt trung bình 7,38±4,37; số phôi trữ đông trung bình là 5,91±4,10 phôi; số phôi chuyển trung bình là 3,12±0,65 phôi. Tỷ lệ có thai lâm sàng và thai sinh sống khi kích thích buồng trứng bằng corifollitropin alfa lần lượt là 31,4% và 19,0% trong lần chuyển phôi đầu tiên. Thụ tinh trong ống nghiệm bằng phác đồ Corifollitropin alfa hiệu quả, cho kết quả tốt về tỷ lệ thụ tinh, tỷ lệ thai lâm sàng và tỷ lệ thai sinh sống.
NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG ỨC CHẾ ENZYM ALPHA-GLUCOSIDASE VÀ ENZYM ALPHA-AMYLASE CỦA DỊCH CHIẾT LÁ DÂM BỤT (Hibiscus rosa-sinensis L.)
Authors: Mỹ Võ Thị Ngọc , Linh Nguyễn Thị Yến , Nga Nguyễn Thị Thanh , Thủy Lê Thu
Published: October 2024

Nghiên cứu này khảo sát khả năng ức chế enzym α-glucosidase và enzym α-amylase của cao chiết lá Dâm bụt định hướng sản phẩm hỗ trợ hạ đường huyết. Cao chiết ethanol 70% và cao chiết nước của lá Dâm bụt được sử dụng để khảo sát hoạt tính ức chế enzym so với chứng dương là acarbose. Tác động ức chế α-glucosidase được xác định ở bước sóng λ = 405 nm dựa vào p-nitrophenol tạo thành từ pPNG trong phản ứng. Tác động ức chế α-amylase được xác định ở bước sóng λ = 660 nm dựa vào sự chênh lệch lượng tinh bột ban đầu và lượng tinh bột còn lại sau phản ứng. Đối với hoạt tính ức chế α-glucosidase cho kết quả IC50 của cao nước và cao ethanol 70% lần lượt là 1,42 ± 0,04 mg/ml và 1,19 ± 0,03 mg/ml cao hơn 2,68 và 2,25 lần so với đối chứng acarbose là 0,53 ± 0,01 mg/ml. Đối với hoạt tính ức chế α-amylase cho kết quả IC50 của cao nước và cao ethanol 70% là 1,11 ± 0,02 mg/ml và 0,93 ± 0,01 mg/ml cao hơn 2,92 và 2,45 lần so với đối chứng acarbose là 0,38 ± 0,02 mg/ml. Kết quả chứng minh cao ethanol 70% và cao nước lá Dâm bụt có khả năng ức chế tốt trên cả hai enzym α-glucosidase và α-amylase. Nghiên cứu mở ra tiềm năng trong việc phát triển các sản phẩm hỗ trợ điều trị đái tháo đường.
THIẾT KẾ VECTOR BIỂU HIỆN KHÁNG NGUYÊN CD2V CỦA VIRUS TẢ LỢN CHÂU PHI TRÊN HỆ THỐNG BACULOVIRUS– TẾ BÀO CÔN TRÙNG SỬ DỤNG KIT GÂY ĐỘT BIẾN ĐỊNH HƯỚNG Q5
Authors: Giang Nguyễn Thu , Lân Trần Ngọc , Hiền Nguyễn Thị Thu , Thanh Lê Thị , Ngọc Phạm Bích
Published: October 2024

Virus tả lợn Châu Phi (ASFV) là nguyên nhân gây ra tả lợn Châu Phi - một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất ở lợn với tỷ lệ tử vong 100%. Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có vắc xin được cấp phép cho phòng, chống ASFV. CD2v, một glycoprotein ở lớp vỏ ngoài của ASFV, đóng vai trò quan trọng trong quá trình lây nhiễm virus và giảm miễn dịch ở vật chủ, là kháng nguyên tiềm năng để phát triển vắc xin tiểu đơn vị phòng ASFV. Trong nghiên cứu này, trình tự CD2v của chủng VNUAHY-ASFV/Vietnam2019 được tối ưu mã cho biểu hiện trên hệ thống baclovirus - tế bào côn trùng và đặt tổng hợp nhân tạo trong vector pUC57. Toàn bộ cấu trúc CD2vFull-Foldon-His được cắt nối vào vector pLIB để tạo vector tái tổ hợp pLIB-CD2vFull-Foldon-His. Vector pLIB-CD2vFull-Foldon-His được dùng làm khuôn để thiết kế vector pLIB-CD2vED-Foldon-His mang trình tự biểu hiện vùng ngoại bào của CD2v dạng trimer bằng kit gây đột biến định hướng Q5 dựa trên phản ứng PCR với enzyme Polymerase ADN Q5 High-Fidelity. Vector pLIB-CD2vED-Foldon-His được dùng để thiết kế vector pLIB-CD2vED-His cho biểu hiện CD2vED dạng monomer bằng bộ kit Q5. Hai vector pLIB-CD2vED-Foldon-His và pLIB-CD2vED-His được biến nạp vào E. coli DH10Bac để tạo bacmid tái tổ hợp cho biểu hiện kháng nguyên CD2v trên hệ thống baculovirus - tế bào côn trùng, định hướng sản xuất vắc xin phòng ASF.
ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI, GIẢI PHẪU VÀ VÙNG GENE matK CỦA CÂY MUỒNG HOÀNG YẾN (Cassia fistula L.)
Authors: Thuỷ Vũ Thị Thu , Viengdavanh Xyphanboun , Hồng Trần Thị , Ngà Nguyễn Thị Thu , Thu Lò Thị Mai , Mậu Chu Hoàng
Published: October 2024

Mục tiêu của nghiên cứu này là định danh mẫu cây muồng Hoàng yến thu tại Thái Nguyên dựa trên phương pháp phân tích hình thái, giải phẫu và sự hỗ trợ của mã vạch DNA lục lạp. Mẫu cây muồng Hoàng yến thu tại Thái Nguyên có thân gỗ, cao đến 15 m, nhiều cành; lá kép, dài 20-40 cm, hình trứng hoặc hình trứng – thuôn, chóp lá nhọn. Cụm hoa mọc ở nách lá, dài 20-60 cm, gồm nhiều hoa; cuống hoa mảnh, dài 3-5 cm; đài hoa hình trứng hẹp, gập cong lại khi hoa đã nở. Cánh hoa màu vàng, hình trứng rộng, không đều, gốc cánh hoa có cuống ngắn. Nhị 10, gồm 3 nhị dài 3-4 cm với chỉ nhị cong vượt quá cánh hoa, bao phấn dài cỡ 5 mm; bốn nhị ngắn dài 6-10 mm với chỉ nhị thẳng; các nhị còn lại tiêu giảm chỉ còn các bao phấn nhỏ. Bầu nhuỵ có cuống, cong hình lưỡi liềm, núm nhụy nhỏ. Quả dạng hạt đậu, chín có màu nâu đen, dài 30-60 cm, đường kính 2-2,5 cm. Mỗi quả nhiều hạt, ngăn cách nhau bởi vách ngăn. Hạt hình bầu dục, dẹt, màu nâu bóng. Tiêu bản vi phẫu của lá và thân cây muồng Hoàng yến phát hiện rõ các phần: biểu bì, mô dày, mô mềm, mô cứng, libe, gỗ, ruột. Vùng gene matK được khuếch đại bằng phản ứng PCR từ lá non của cây muồng Hoàng yến có kích thước 816 nucleotide. Phân tích phát sinh loài dựa trên trình tự vùng gene matK cho thấy mẫu muồng Hoàng yến thu tại Thái Nguyên cùng nhóm với loài C. fistula (mã số MG737426.1 trên GenBank), hệ số bootrapt là 98%. Kết hợp dữ liệu hình thái, giải phẫu và trình tự vùng gene matK có thể thấy mẫu muồng Hoàng yến thu tại Thái Nguyên thuộc loài C. fistula.
NGHIÊN CỨU ĐỘC TÍNH CẤP VÀ TÁC ĐỘNG TRỊ TIÊU CHẢY TỪ CAO CHIẾT NƯỚC QUẢ ĐIỀU Anacardium Occidentale L., Anacardiaceae
Authors: Trang Nguyễn Thị Thùy , Trúc Lê Thị Thảo , Minh Nguyễn Thị , Nhi Mai Huỳnh Thảo , Thảo Nguyễn Yên
Published: October 2024

Tiêu chảy và tăng hoạt động ruột là các rối loạn nhu động thường gặp ở đường tiêu hóa, gây ra bệnh tật và tử vong, đặc biệt ở trẻ em dưới 5 tuổi tại các nước đang phát triển. Anacardium occidentale (Ao) – cây điều là cây trồng phổ biến Việt Nam, đặc biệt là các tỉnh vùng Đông Nam Bộ. Trong dân gian, điều là một trong những loại dược liệu được sử dụng để kiểm soát bệnh tiêu chảy ở Châu Phi, đặc biệt là ở Nigeria. Tuy nhiên, các công trình công bố về đặc tính chống tiêu chảy của điều đều chủ yếu trên các bộ phận như lá, gôm, vỏ thân và nhân chứ chưa có công trình nghiên cứu trên quả. Nghiên cứu khảo sát độc tính cấp và tác động điều trị tiêu chảy của dịch chiết quả điều trên mô hình gây tiêu chảy bằng dầu thầu dầu. Kết quả nghiên cứu cho thấy cao chiết nước quả điều được xếp vào phân loại 6 – chất gần như không có độc tính. Đồng thời, dịch chiết nước quả điều liều 250 mg/kg và 500 mg/kg giảm số lần đi đại tiện, giảm số lần đi phân ướt, hạn chế giảm khối lượng tương đương với loperamid liều 4 mg/kg. Cao chiết nước quả điều liều 250 mg/kg và 500 mg/kg có tác động ức chế tiêu chảy tương đương với loperamid 4 mg/kg.
THỰC TRẠNG TUÂN THỦ VỆ SINH TAY THƯỜNG QUY CỦA NHÂN VIÊN Y TẾ TẠI BỆNH VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÁI NGUYÊN
Authors: Đạt Triệu Quốc , Mạnh Nguyễn Quang , Hoàng Trần Thế , Thủy Cao Thị , Kiên Hoàng Trung
Published: October 2024

Mục tiêu nghiên cứu là mô tả thực trạng tuân thủ vệ sinh tay thường quy của nhân viên y tế tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Thái Nguyên năm 2022. Phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện ở 90 nhân viên y tế trong thời gian từ tháng 6/2022 – 6/2023. Kết quả nghiên cứu cho thấy độ tuổi trung bình là 39,01±7,5, nữ giới chiếm 68,9%. Trong tổng số 448 cơ hội vệ sinh tay được quan sát, có 216 cơ hội được nhân viên y tế thực hiện, chiếm tỉ lệ 48,2%. Trong 216 lần vệ sinh tay được thực hiện có 120 cơ hội thực hiện đúng 6 bước vệ sinh tay thường quy chiếm 55,6%. Tỉ lệ thực hiện vệ sinh tay ở thời điểm trước khi làm thủ thuật vô khuẩn là 76,1%; ở thời điểm sau khi tiếp xúc với người bệnh là 51,1% và ở thời điểm sau khi tiếp xúc với đồ dùng, bề mặt vùng xung quanh người bệnh là 16,7%. Tỉ lệ nhân viên y tế thực hiện 3 cơ hội vệ sinh tay chiếm 31,1%; thực hiện 4 cơ hội là 16,7%; thực hiện cả 5 cơ hội là 7,8%. Tỉ lệ tuân thủ vệ sinh tay thường quy là 26,8%; tuân thủ sai và không tuân thủ là 73,2%. Tỉ lệ tuân thủ vệ sinh tay thường quy của nhân viên y tế tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Thái Nguyên chưa cao.
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ CHỦNG VI KHUẨN CÓ KHẢ NĂNG KHỬ MÙI CHẤT THẢI VỆ SINH
Authors: Thư Nguyễn Thị Tâm , Hà Bùi Thị Thu , Cường Phạm Kiên
Published: October 2024

Chất thải vệ sinh chứa hàm lượng cao các chất protein, tinh bột và cellulose là sản phẩm của quá trình trao đổi chất của cơ thể. Các chất này khi bị phân hủy sẽ sinh ra mùi H2S, NH3 gây ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe con người, đặc biệt trong điều kiện huấn luyện dã ngoại. Có nhiều nghiên cứu đã đánh giá hiệu quả khử mùi của các chủng vi sinh vật ứng dụng khử mùi chất thải chăn nuôi. Nghiên cứu này trình bày một số kết quả nghiên cứu tuyển chọn các chủng vi sinh vật có khả năng khử mùi H2S, NH3 và có hoạt tính phân hủy các hợp chất hữu cơ để làm nguồn nguyên liệu tạo chế phẩm khử mùi. Kết quả đã tuyển chọn được 5 chủng có khả năng oxy hóa amonia và thiosulfate cũng như phân hủy protein, tinh bột và cellulose ở các mức độ khác nhau. Trong 5 chủng tuyển chọn được có 4 chủng thuộc chi Bacillus và 1 chủng thuộc chi Pseudomonas. Cả 5 chủng này có khả năng khử mùi H2S và NH3 ở mẫu giả định với các hiệu suất khác nhau, từ 28-42% đối với khí NH3 với nồng độ ban đầu 736 mg/m3 và từ 32-55% đối với khí H2S với nồng độ ban đầu là 108,5 mg/m3.
THÀNH PHẦN VÀ HOẠT TÍNH SINH HỌC CAO CHIẾT LIỄU THU TẠI TỈNH BẮC KẠN
Authors: Hiệp Hoàng Phú , Chuyên Phạm Hồng , Trung Từ Quang , Cường Nguyễn Mạnh , Tuyết Vũ Thanh , Lượng Vũ Trọng , Khang Phạm Văn
Published: October 2024

Cây Liễu (Salix babylonica) đã được người cổ đại sử dụng làm thuốc giảm đau, hạ sốt và chống viêm. Trong vỏ và lá của cây Liễu chứa nhiều chất hữu cơ khác nhau, đặc biệt là salicin, một chất tương tự như aspirin (acetylsalicylic acid), có tác dụng như thuốc giảm đau. Mục đích của nghiên cứu này là phân tích thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của chiết xuất lá Liễu thu tại tỉnh Bắc Kạn. Thành phần hóa học được xác định bằng phương pháp GC/MS. Bên cạnh đó, hoạt tính chống oxy hóa của các mẫu được xác định bằng phương pháp DPPH và hoạt tính kháng khuẩn khảo sát bằng phương pháp khuếch tán đĩa thạch. Theo kết quả GC/MS, trong dịch chiết Liễu có 26 hợp chất, với 7 thành phần chính (chiếm 68,57% tổng thành phần). Chiết xuất ethanol từ lá Liễu có hoạt tính kháng khuẩn tốt đối với 5 chủng được thử nghiệm, với hoạt tính cao nhất được quan sát thấy đối với chủng B. subtilis. Chiết xuất ethanol từ lá Liễu có hoạt tính ức chế sự phát triển của 3 chủng nấm thử nghiệm, trong đó tốt nhất là chủng nấm A. Flavus. Ngoài ra, hoạt tính chống oxy hóa của chiết xuất ethanol Willow là 5,36 µg/mL.
TU CHỈNH GIỐNG ỐC CẠN PLATYRHAPHE MÖLLENDORFF, 1890 (GASTROPODA: CYCLOPHORIDAE) TẠI VIỆT NAM
Authors: Sáng Đỗ Đức , Sơn Nguyễn Thanh , Lan Đỗ Hải , Yến Lưu Hoàng
Published: October 2024

Giống ốc cạn có nắp miệng Platyrhaphe Möllendorff, 1890 thuộc họ Ốc miệng tròn (Cyclophoridae) có phạm vi phân bố rộng ở khu vực Đông Nam Á, Trung Quốc và Nhật Bản. Các loài thuộc giống này đa dạng và phong phú ở những vùng núi đá vôi. Trong nghiên cứu này, bốn loài thuộc giống Platyrhaphe được phát hiện tại Việt Nam, trong đó ba loài là đặc hữu, gồm P. conula, P. leucacme và P. vatheleti. Thêm nữa, đây cũng là lần đầu tiên dẫn liệu về cấu trúc nắp miệng của giống Platyrhaphe tại Việt Nam được cung cấp. Giống Platyrhaphe được đặc trưng bởi cấu trúc vỏ xoắn phải, kích thước dao động từ nhỏ đến trung bình, hình nón với tháp ốc nhô cao, xuất hiện nhiều gờ xuyên tâm trên bề mặt vỏ; miệng vỏ tròn, vành miệng thường đơn và không mở rộng; lỗ rốn rộng và sâu, lộ rõ các vòng xoắn; nắp miệng dày, dạng kép với hai lớp tách biệt, trong đó lớp ngoài vôi hóa dày hơn lớp sừng bên trong, mặt ngoài gồm nhiều vòng xoắn đá vôi ngược chiều kim đồng hồ; nhân trung tâm lớn, tròn và lõm sâu.
CEROPEGIA TRICHANTHA Hemsl. (APOCYNACEAE, ASCLEPIADOIDEAE), A NEWLY RECORDED SPECIES FOR FLORA OF VIETNAM
Authors: Bách Trần Thế , Hân Lê Ngọc , Thanh Bùi Văn , Phương Vũ Hà , Hà Bùi Thu , Thảo Cao Thị Phương , Thường Sỹ Danh
Published: October 2024

Chi Ceropegia gồm 170-244 loài, phân bố chủ yếu ở Châu Phi, vùng nhiệt đới Châu Á và Châu Đại Dương. Ở Việt Nam, chi Ceropegia gồm 5 loài. Trong quá trình điều tra thực địa tại Huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La, loài Ceropegia trichantha Hemsl. – loài bổ sung mới cho hệ thực vật Việt Nam đã được định danh dựa trên phương pháp hình thái so sánh. Loài C. trichantha có đặc điểm hình thái giống với loài C. dryophila. Hai loài này có thể dễ dàng phân biệt: ở C. trichantha, cuống cụm hoa dài 14-35 mm, trong khi C. dryophila có cuống dài 0-8 mm. Đặc điểm phân biệt khác là sự có mặt của màu xanh lục ở tràng hoa của C. trichantha (so với không có ở C. dryophila). Trong bài báo này, các thông tin về loài C. trichantha đã được liệt kê và mô tả bao gồm: khóa định loại giữa loài C. trichantha Hemsl. với các loài khác của chi Ceropegia ở Việt Nam (C. dryophila, C. cordata, C. candelabrum, C. vietnamensis and C. obtusa); synonyms; mô tả loài; mẫu type; phân bố; sinh thái; mùa hoa và mùa quả; mẫu nghiên cứu và đánh giá tình trạng bảo tồn.
CHANGES IN PLASMA EBV DNA IN NASOPHARYNGEAL CARCINOMA PATIENTS TREATED WITH CONCURRENT CHEMORADIOTHERAPY AT THAI NGUYEN NATIONAL HOSPITAL
Authors: Ngọc Trần Bảo , Phượng Trần Thị Kim , Doanh Vi Trần , Hoa Nguyễn Thị , Dung Hoàng Kim
Published: October 2024

Virus Epstein-Barr (EBV) là yếu tố nguy cơ chính gây ung thư vòm mũi họng và tải lượng của nó có nhiều mối liên quan trong sàng lọc, phát hiện sớm cũng như theo dõi đáp ứng điều trị. Mục tiêu nhằm xác định sự thay đổi nồng độ EBV huyết tương ở bệnh nhân NPC được hóa xạ trị đồng thời tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. Bằng phương pháp mô tả cắt ngang 57 bệnh nhân ung thư vòm được đo tải lượng EBV và hóa xạ trị đồng thời từ 01/2022 đến 12/2023. Kết quả thu được: Tuổi trung bình 52,4; tỷ lệ nam/nữ là 2,2/1. 54,4% T3, T4; 14,0% không thấy di căn hạch. 63,2% giai đoạn III. 37,7% dương tính EBV trước điều trị (khoảng từ 0-8.960.000 bản sao/ml). Nồng độ EBV tăng cao có ý nghĩa với các bệnh nhân N0 và có xu hướng cao ở kích thước u T3, T4; giai đoạn III, IVA và nhóm cao tuổi. Sau điều trị, 95,3% âm tính với EBV. Tải lượng EBV cao có vẻ liên quan đáp ứng hoàn toàn với điều trị. Như vậy, tải lượng EBV huyết tương có liên quan tới đặc điểm lâm sàng và kết quả điều trị ung thư vòm mũi họng.
QUẢN LÝ ĐƯỜNG THỞ KHÓ DỰ ĐOÁN TRƯỚC – VAI TRÒ CỦA ĐẶT NỘI KHÍ QUẢN TỈNH BẰNG ỐNG NỘI SOI MỀM
Authors: Lan Phạm Thị , Dũng Đặng Quang , Nga Đỗ Thị
Published: October 2024

Bài báo trình bày một trường hợp kiểm soát đường thở khó có dự đoán trước bằng đặt ống nội khí quản tỉnh sử dụng ống nội soi mềm. Nghiên cứu sử dụng phương pháp báo cáo trường hợp lâm sàng. Bệnh nhân nữ 44 tuổi, ASA I, cao 158 cm, nặng 60 kg. Bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật chuyển vạt thượng đòn che phủ khuyết hổng sau cắt bỏ sẹo dính cằm cổ do bỏng ga 20 năm trước. Sau khi khám, đánh giá cho thấy bệnh nhân có đường thở khó gồm thông khí qua mask mặt khó, soi thanh quản khó, đặt nội khí quản khó, thông khí bằng dụng cụ trên thanh môn khó, xâm nhập đường thở qua lối cổ trước khó. Kết quả bệnh nhân được kiểm soát đường thở khó thành công bằng đặt ống nội khí quản tỉnh sử dụng ống nội soi mềm. Kết quả nghiên cứu cho thấy đặt nội khí quản tỉnh bằng ống nội soi mềm là phương pháp có giá trị và an toàn để kiểm soát đường thở khó có dự đoán trước.
KHẢO SÁT HOẠT TÍNH KHÁNG OXY HÓA, KHÁNG VIÊM VÀ KHÁNG KHUẨN CỦA CÂY MÀN MÀN TÍM (Cleome chelidonii)
Authors: Linh Trần Chí , Nhung Trần Thị Hồng , Thiên Trần Thị Như , Đức Chống Kim Thiên , Thảo Trương Thị Phương , Định Phan Kim , Tuân Nguyễn Trọng , Duy Tô Hoàng , Ngân Phan Ngọc Thùy , Trang Đái Thị Xuân
Published: October 2024

Nghiên cứu được thực hiện để xác định hóa thực vật và hoạt tính sinh học của các cao chiết từ cây màn màn tím (thân, lá và thân lá). Hoạt tính kháng oxy hóa được xác định dựa vào hoạt động trung hòa hoặc ức chế các gốc tự do phi sinh học. Hoạt tính kháng viêm được xác định dựa trên khả năng bảo vệ màng tế bào hồng cầu và ức chế sự biến tính protein. Hoạt tính kháng khuẩn được xác định dựa vào đường kính vòng kháng khuẩn, nồng độ ức chế tối thiểu, nồng độ diệt khuẩn tối thiểu. Các cao màn màn tím có hoạt tính kháng oxy hóa, kháng viêm với giá trị EC50 dao động từ 14,05±0,14 đến 91,21±5,05 µg/mL. Các cao màm màn tím ức chế vi khuẩn Gram dương hiệu quả hơn Gram âm, nồng độ diệt khuẩn tối thiểu dao động từ 25 đến 200 µg/mL. Hoạt động kháng oxy hóa, kháng viêm và kháng khuẩn của màn màn tím có liên quan đến hàm lượng polyphenol, flavonoid và alkaloid. Kết quả này cho thấy tiềm năng sử dụng cao màn màn tím như chất kháng oxy hóa, kháng viêm, kháng khuẩn tự nhiên.
BÁO CÁO BIỂU HIỆN VÀ TINH SẠCH KHÁNG NGUYÊN PHI CẤU TRÚC 1 (NS1) CỦA ZIKA Ở ESCHERICHIA COLI
Authors: Nguyên Cù Lê , Đạt Đặng Tuấn , Lan Trương Thị Phương , Lương Nguyễn Ngọc
Published: October 2024

Virus Zika là tác nhân gây dịch sốt Zika, với biến chứng nguy hiểm là bệnh đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh. Tại Việt Nam, virus Zika được xem là bản địa và có sự phân bố chồng lấp với một số virus thuộc chi Flavivirus khác như virus gây viêm não Nhật Bản và virus gây sốt xuất huyết dengue. Chính vì vậy cần làm rõ tình hình dịch tễ học ở các khu vực chồng lấp này để có biện pháp dự phòng và dự báo hiệu quả. Khu vực Tây Nguyên và Nam Trung Bộ có cả ba loại Flavivirus nêu trên lưu hành, do đó việc tạo ra các kháng nguyên phục vụ chẩn đoán dịch tễ huyết thanh là một nhu cầu cấp bách. Bài báo này trình bày kết quả tổng hợp gen mã hoá protein phi cấu trúc 1 (NS1) của chủng virus Zika được báo cáo nhiều nhất trên toàn cầu và sự biểu hiện của protein NS1 ở các chủng Escherichia coli khác nhau. Qua khảo sát, hệ thống biểu hiện BL21 De3 RIPL/pColdII cho lượng protein tái tổ hợp lên đến 3 mg/L nuôi cấy. Protein NS1 của virus Zika tái tổ hợp được tinh sạch đến độ tinh khiết >95%, có thể sử dụng làm kháng nguyên trong chẩn đoán phân biệt Flavivirus tại Việt Nam.
NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG ỨC CHẾ SẢN SINH MELANIN CỦA CAO CHIẾT VÀ THỬ NGHIỆM BÀO CHẾ SERUM CHĂM SÓC NÁM DA TRONG QUY MÔ PHÒNG THÍ NGHIỆM TỪ CÂY CỎ SỮA LÁ NHỎ (Euphorbia thymifolia L.)
Authors: Hậu Nguyễn Thị Thu , Bá Huỳnh Văn , Yến Huỳnh Kim , Yến Vũ Thị , Huyền Hồng Mộng , Võ Danh Minh , Như Huỳnh , Vandy Vun , Ngọc Nguyễn Thị Bích , Minh Khưu Ái
Published: October 2024

Nghiên cứu được thực hiện nhằm khảo sát khả năng ức chế sự sản sinh melanin của cao ethanol Cỏ sữa lá nhỏ (Euphorbia thymifolia L.), hướng tới thử nghiệm bào chế serum chăm sóc nám da trong quy mô phòng thí nghiệm. Cao ethanol Cỏ sữa (ở các nồng độ khác nhau) được thêm vào môi trường nuôi cấy tế bào hắc tố B16F10 để kiểm tra sự ức chế sản sinh melanin. Cao Cỏ sữa (nồng độ tối ưu trong thí nghiệm ức chế sản sinh melanin) được thử nghiệm bào chế serum chăm sóc nám da, kiểm tra sự gây độc tế bào của serum trước khi được các tình nguyện viên đánh giá. Kết quả nghiên cứu cho thấy, cao ethanol cỏ sữa ức chế sự sản sinh melanin trên dòng tế bào B16F10 đạt 26,35% ở nồng độ 20 µg/mL, serum sau bào chế có pH là 6,17 ± 0,36, có sự đồng nhất cao. Serum không gây độc tế bào hắc tố (giá trị IC50 của serum lớn hơn 100 µg/mL). Nghiên cứu đã bước đầu cho thấy, cao ethanol cỏ sữa lá nhỏ cho kết quả ức chế sự sản sinh melanin trên tế bào hắc tố, là nguồn nguyên liệu tiềm năng cho ngành dược phẩm và mỹ phẩm làm trắng da.
PHÂN LẬP VÀ TUYỂN CHỌN VI KHUẨN Bacillus CÓ KHẢ NĂNG ỨC CHẾ NẤM Fusarium sp. GÂY BỆNH THỐI TRÊN TRÁI CAM XOÀN SAU THU HOẠCH
Authors: Gấm Nguyễn Thị Hồng , Thi Quách Văn Cao , Trực Nguyễn Trung
Published: October 2024

Bệnh thối do nấm Fusarium sp. gây ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng trái cam. Huyện Trà Ôn tỉnh Vĩnh Long là địa phương có diện tích trồng cam Xoàn lớn và chịu nhiều tổn thất do nấm Fusarium sp. gây ra. Nghiên cứu nhằm phân lập vi khuẩn Bacillus có khả năng đối kháng nấm Fusarium sp. gây bệnh thối trên trái cam Xoàn sau thu hoạch. Kết quả phân lập được 14 chủng vi khuẩn Bacillus từ đất vùng rễ cây cam. Khảo sát khả năng đối kháng được thực hiện bằng phương pháp đối kháng sợi nấm và bào tử. Kết quả có 11/14 chủng vi khuẩn Bacillus thể hiện khả năng đối kháng chủng nấm C7, trong đó chủng BDC4_V có khả năng đối kháng cao nhất là 38,85% và đường kính vòng kháng nấm là 1,82 cm. Kết quả định danh cho thấy chủng BDC4_V tương đồng 100% với chủng B. cereus.
ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG ỨC CHẾ THẦN KINH VÀ GIẢM ĐAU CỦA CAO CHIẾT HOA SỨ TRẮNG (PLUMERIA OBTUSA L. APOCYNACEAE)
Authors: Hà Võ Thị Thu , Linh Dương Thị Ngọc , Nhật Võ Hiền , Khang Lê Anh , Trâm Nguyễn Ngọc , Hiền Nguyễn Thị Thu
Published: October 2024

Hoa Sứ trắng (Plumeria obtusa L. Apocynaceae) là một loài cây thân gỗ với hoa đẹp và thơm. Theo kinh nghiệm dân gian, hoa Sứ trắng được dùng để chữa mất ngủ, bong gân hay viêm khớp. Nghiên cứu được thực hiện nhằm mục tiêu khảo sát tác động ức chế thần kinh và giảm đau của cao chiết hoa Sứ trắng trên chuột nhắt trắng. Hoa Sứ trắng được lấy từ thành phố Hồ Chí Minh, sau đó chiết với cồn 90% bằng phương pháp ngấm kiệt. Tác động ức chế thần kinh và giảm đau được thực hiện theo phương pháp Rota-Rod và mô hình nhúng đuôi trong nước nóng. Nghiên cứu cho thấy cao chiết hoa Sứ trắng ở liều 250 mg/kg và 500 mg/kg làm giảm khoảng thời gian chuột bám trên trục quay của máy Rota – Rod. Tiềm thời giật đuôi của chuột được ghi nhận ở thời điểm 30, 60 và 90 phút sau khi dùng thuốc. Kết quả cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa lô thử và lô chứng. Như vậy cao chiết hoa Sứ trắng có tác dụng ức chế thần kinh và tác dụng giảm đau trên mô hình động vật thử nghiệm.
NGHIÊN CỨU PHÂN LẬP MỘT SỐ HỢP CHẤT ACID PHENOL TỪ RỄ SÀI HỒ NAM (PLUCHEA PTEROPODA HEMSL.)
Authors: Nguyệt Nguyễn Thị Ánh , Thạnh Thi Đại , Chi Lữ Thị Kim
Published: October 2024

Rễ và lá của Pluchea pteropoda Hemsl., Compositae đã được sử dụng làm phương thuốc cổ truyền như điều trị cảm cúm, sốt, nhức đầu và đau ngực. Thành phần hóa học kém phân cực của loài này đã được nghiên cứu trước đây nhưng chưa được nghiên cứu ở các phân đoạn phân cực. Vì vậy, mục tiêu của bài báo này là nghiên cứu một số hợp chất phenol từ rễ cây P. pteropoda, là bước đầu cho các nghiên cứu tiếp theo về đánh giá sinh học và chuẩn hóa dược liệu, góp phần nâng cao tiêu chuẩn chất lượng của dược liệu rễ Sài hồ nam trong Dược điển Việt Nam. Rễ Sài hồ nam khô (5,0 kg) được chiết xuất bằng phương pháp ngấm kiệt với 96% ethanol, sau đó lắc phân phối lỏng - lỏng lần lượt với dichloromethan và ethyl acetat. Từ 26,14 g cao chiết ethyl acetat, hai hợp chất tinh khiết được phân lập bằng sắc ký cột chân không (VLC), cột Sephadex LH-20 và HPLC bán điều chế. Cấu trúc hóa học của các chất phân lập được xác định là acid chlorogenic (1) và acid 3,4,5-tricaffeoylquinic (2) bằng phổ HRMS và NMR. Cả hai hợp chất này lần đầu tiên được phân lập từ loài P. pteropoda.
KNEMA GLOBULARIA (LAM.) WARB. – BOTANY AND ITS ESSENTIAL OILS
Authors: Hướng Bùi Văn , Hài Đỗ Văn , Đăng Nguyễn Hải , Anh Lưu Đàm Ngọc
Published: October 2024

Máu chó lá nhỏ (Knema globularia (Lam.) Warb.) thuộc họ Máu chó (Myristicaceae), phân bố chủ yếu ở khu vực Đông Nam Á. Bài báo này cung cấp chi tiết các thông tin về đặc điểm hình thái của loài, dạng sống, sinh thái và vùng phân bố cùng ảnh màu. Bên cạnh đó, tinh dầu được chiết từ lá và vỏ quả của loài này bằng phương pháp lôi cuốn hơi nước và phân tích sắc ký khí khối phổ (GC-MS). Hàm lượng tinh dầu thu được là 0.07% từ lá và 0.05% từ vỏ quả. Tổng 56 thành phần trong tinh dầu đã được xác định chiếm 98.62% trong tinh dầu lá và 98.91% trong tinh dầu vỏ quả. Các thành phần chính từ tinh dầu lá và vỏ quả có sự khác nhau. Các thành phần β-Caryophyllene (76.06%) và α-Caryophyllene (10.56%) là các thành phần chính cao nhất được tìm thấy trong tinh dầu lá. Trong khi đó, tinh dầu từ vỏ quả có sự khác với lá, các thành phần trans-β-Ocimene (45.19%), β-Caryophyllene (18.45%), α-Pinene (5.35%) và β-Pinene (4.4%) là các thành phần chính.