АНТИБИОТИКОРЕЗИСТЕНТНОСТЬ ШИГЕЛЛ НА СОВРЕМЕННОМ ЭТАПЕ
Authors: Ш.А. Кулжанова , Г.О. Туребаева 
Published: November 2024

Введение. Одна из больших проблем практического здравоохранения на современном этапе – это рост антибиотикорезистентности шигелл к тем антибактериальным препаратам, которые широко сегодня используются в их лечении. Цель исследования: изучить чувствительность штаммов Shigella spp., выделенных из кишечника больных острой дизентерией, к широко используемым в клинической практике антимикробным препаратам. Материалы и методы. Проведен ретроспективный анализ 236 медицинских карт пациентов с диагнозом острой дизентерии, пролеченных на базе Городской инфекционной больница г. Астана за период 2014-2016 годы. Чувствительность шигелл к антибактериальным препаратам определяли в соответствии с руководством Clinical and Laboratory Standards Institute (CLSI, 2010) [9]. Степень дисбактериоза кишечника определялась в соответствии с классификацией Н.М. Грачевой [1, 3]. Статистическая обработка полученных данных проводилась с помощью программы SPSS 12.0.2 для Windows. Результаты. В этиологической структуре шигеллезов на современном этапе доминируют Sh.flexneri 2а, 2в,1в, Shigella Sonnei 2е и 2д. Доксициклин, триметоприм, ампициллин, тетрациклины, гентамицин и хлорамфеникол не могут являться препаратами стартовой терапии шигеллезов из-за развившегося за последние годы достаточно высокого уровня резистентности к ним шигелл. Кроме того, в настоящее время отмечается тенденция к выработке резистентности шигелл к фторхинолоновым препаратам (ципрофлоксацину) и цефалоспоринам (цефотаксиму, цефтриаксону), широко используемых в терапии данного заболевания. У больных шигеллезами наблюдаются субкомпенсированные и декомпенсированные нарушения в микрофлоре кишечника, которые усугубляются под влиянием антибактериальных препаратов. Заключение: Развитие тенденции к выработке резистентности возбудителей шигеллезов к ципрофлоксацину и цефалоспоринам (цефтриаксону, цефотаксиму) на современном этапе требуют надзора за резистентностью шигелл к этим антибиотикам, что послужит основанием для принятия своевременных мер по коррекции антимикробной терапии, рациональному выбору антибактериальных препаратов.

Introduction. One of the major problems of practical public health at the present stage is the growth of Shigella's high antibiotic resistance to those antibacterial drugs that are widely used today in their treatment. Objective: to study the sensitivity of the Shigella spp. strains isolated from the intestines of patients with acute dysentery to antimicrobials widely used in clinical practice. Materials and methods. A retrospective analysis of 236 medical records of patients with a diagnosis of acute dysentery treated on the basis of the Astana City Infectious Diseases Hospital for the period 2014-2016 was carried out. The sensitivity of Shigella to antibacterial drugs was determined in accordance with the guidelines of the Clinical Laboratory Standards Institute (CLSI, 2010) [9]. The degree of intestinal dysbiosis was determined in accordance with the classification of NM Gracheva and others [1, 3]. Statistic analysis of getting information was carried with SPSS program 12.0.2 for Windows. Results. At the present stage, Sh.flexneri 2а, 2в, 1в, Shigella Sonnei 2е and 2d dominate in the etiological structure of shigellosis. Doxycycline, trimethoprim, ampicillin, tetracyclines, gentamicin and chloramphenicol cannot be used as starting therapy for shigellosis because of the fairly high level of resistance to them for shigella that has developed in recent years. In addition, currently there is a tendency to develop resistance of shigella to fluoroquinolone drugs (ciprofloxacin) and cephalosporins (cefotaxime, ceftriaxone), which are widely used in the treatment of this disease. In patients with shigellosis, subcompensated and decompensated disorders in the intestinal microflora are observed, which are aggravated under the influence of antibacterial drugs. Conclusion: The development of a tendency to develop resistance of shigellosis pathogens to ciprofloxacin and cephalosporins (ceftriaxone, cefotaxime) at the present stage requires the supervision of the resistance of shigella to these antibiotics, which will serve as a basis for taking timely measures for antimicrobial therapy, rational choice of antimicrobial therapy.

Кіріспе. Қазіргі кезеңдегі практикалық денсаулық сақтаудың негізгі проблемаларының бірі - шигеланың емдеуде кеңінен қолданылатын антибактериалды препараттарға жоғары антибиотикалық төзімділігінің өсуі. Мақсаты: жедел дизентериямен ауыратын науқастардың шигела микробы изоляттарды клиникалық тәжірибеде кеңінен қолданылатын антибактериалды препараттарға сезімталдығын зерттеу. Материалдары және әдістері. 2014-2016 жылдар арасында Астана қалалық жұқпалы аурулар ауруханасында емделіп шыққан жедел дизентерия диагнозымен ауыратын 236 пациенттің медициналық карталарына ретроспективті талдау жүргізілді. Шигеллалардың антибактериалды препараттарға сезімталдығы Клиникалық зертханалық стандарттар институты (Clinical Laboratory Standards Institute, 2010) нұсқаулығына сәйкес анықталды [9]. Ішек дисбактериозының дәрежесі М.Н. Грачеваның жіктелуіне сәйкес анықталды [1, 3]. Деректерді статистикалық өндеу Windows-қа арналған SPSS 12.0.2 программа бойынша жасалды. Нәтижелері. Қазіргі кезеңде шигеллездердің этиологиялық құрылымында Sh.flexneri 2а, 2в,1в, Shigella Sonnei 2е, 2д басым. Доксициклин, триметоприм, ампициллин, тетрациклин, гентамицин және хлорамфеникол соңғы жылдары дамығандықтан шигеллездердің бастапқы терапиясының препараттары бола алмайды. Сонымен қатар, қазіргі уақытта осы ауруды емдеуде кеңінен қолданылатын фторхинолонды препаратқа (ципрофлоксацинге) және цефалоспоринге (цефотаксимға, цефтриаксонға) шигеллалардың резистенттілігін өңдеу үрдісі байқалады. Шигеллезбен ауыратын науқастарда ішек микрофлорасында субкомпенсирленген және декомпенсирленген бұзылулар байқалады, олар антибактериалды препараттардың әсерімен күрделенеді. Қорытынды: Ципрофлоксацин мен цефалоспориндерге (цефтриаксонға, цефотаксимға) шигеллез қоздырғыштарының резистенттілігін әзірлеу үрдісінің дамуы қазіргі кезеңде осы антибиотиктерге шигеллалардың резистенттілігін қадағалауды талап етеді, бұл микробқа қарсы терапияны түзету, антибактериалды препараттарды ұтымды таңдау бойынша уақтылы шаралар қабылдауға негіз болады.