Μελέτη του TNF-α και IL-6 σε ασθενείς με βαλβιδοπάθεια
Authors: Τόλη Κωνσταντίνα 
Published: January 2014

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την κύρια αιτία νοσηρότητας και θνητότητας στις δυτικές χώρες. Τα τελευταία 50 χρόνια οι απόψεις πάνω στην αιτιολογία των βαλβιδικών παθήσεων έχουν ανατραπεί, με μείωση της επίπτωσης της βαλβιδικής νόσου ρευματικής αιτιολογίας και την αντίστοιχη αύξηση της εκφυλιστικής βαλβιδικής νόσου. Ιδιαίτερη σημασία έχει δοθεί στην πρωτογενή και δευτερογενή πρόληψη αυτών των νοσημάτων. Εκτός από τους έως τώρα γνωστούς παράγοντες κινδύνου, η έρευνα έχει στραφεί στην ανάδειξη και άλλων δεικτών που πιθανώς θα βοηθούσαν στη διαγνωστική προσπέλαση και προγνωστική ταξινόμηση των συγκεκριμένων νοσημάτων. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκονται οι δείκτες φλεγμονής. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν, η παρουσία των κυτοκινών στη φλεγμονώδη διεργασία στο βαλβιδικό ιστό, καθώς και ο συσχετισμός τους με συγκεκριμένο τύπο ιστικής βλάβης και τέλος η συσχέτιση της συγκέντρωσης των συγκεκριμένων μορίων στην ιστική βλάβη με την αντίστοιχη συγκέντρωσή τους στον ορό. Υλικό - Μέθοδοι: Στην παρούσα μελέτη συμμετείχαν 70 ασθενείς, 40 άνδρες και 30 γυναίκες, ηλικίας από 27 έως 81 ετών, που επρόκειτο να υποβληθούν σε χειρουργική αποκατάσταση βαλβίδας, είτε μιτροειδούς, είτε αορτικής. Καταγράφηκαν τα ανθρωπομετρικά στοιχεία καθώς και το ατομικό ιστορικό των ασθενών. Στην πλειοψηφία των ασθενών χρησιμοποιήθηκε δείγμα αίματος για τον προσδιορισμό του λιπιδαιμικού προφίλ, καθώς και της συγκέντρωσης προφλεγμονωδών κυτοκινών (κυρίως του ινωδογόνου, του TNFa, της IL-10και της IL-6). Έγινε παθολογοανατομική και ανοσοιστοχημική μελέτη στα παρασκευάσματα των βαλβίδων για τον προσδιορισμό της βλάβης και του βαθμού της φλεγμονής και της ασβέστωσης. Αποτελέσματα: Η ηλικία όπως αναμενόταν σχετίζεται με το ποσό της ολικής χοληστερόλης (p=0,004) και της LDL (p=0,005). Το σωματικό βάρος συσχετίσθηκε με τα επίπεδα του ινωδογόνου (p=0,001) και το βαθμό της ασβέστωσης των καρδιακών βαλβίδων (p=0,04). Η ολική χοληστερόλη σχετίζεται με το ποσό της LDL-ch (p<0,001) ενώ σημαντική είναι η σχέση της με τα επίπεδα του ινωδογόνου (p=0,037). Αρνητική είναι η σχέση ανάμεσα στην HDL-ch και τα τριγλυκερίδια, ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει η στατιστικώς σημαντική σχέση μεταξύ της HDL-ch και του βαθμού της φλεγμονής (p=0,009). Σημαντική είναι η σχέση μεταξύ του ποσού των τριγλυκεριδίων και των επιπέδου της IL-10 (p=0.041) καθώς και της IL-10 και του ινωδογόνου (p=0.011), ενώ αρνητική ήταν η συσχέτισή της με το φλεγμονώδη παράγοντα TNFa στον ορό και με το βαθμό της ασβέστωσης των καρδιακών βαλβίδων σε βαθμό στατιστικώς σημαντικό (p=0.001 και p=0,002 αντίστοιχα). Παρατηρήθηκαν στατιστικώς σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ των επιπέδων του TNFa στον ορό και του βαθμού της ασβέστωσης των βαλβίδων (p=0.001). Επιπλέον η ιστική έκφραση του TNFa στο βαλβιδικό ιστό σχετίζεται θετικά με την ιστική έκφραση της IL-6 (p=0,019), και η έκφραση και των δύο κυτοκινών εμφανίζει στατιστικώς σημαντική σχέση με το βαθμό της φλεγμονής (p=0.001) στην πάσχουσα περιοχή του βαλβιδικού ιστού. Συμπεράσματα: Η παραγωγή TNFa στον ιστό των βαλβίδων σχετίζεται τόσο με την τοπική παραγωγή Ιντερλευκίνης-6, όσο και με την έκταση των βλαβών που παρατηρούνται στον ιστό, λόγω φλεγμονής. Η τοπική παραγωγή προφλεγμονωδών παραγόντων συνδέεται άμεσα με την έκταση των βλαβών. Η παρατήρηση ότι τα επίπεδα TNFa στον ορό των ασθενών συσχετίζονται με το βαθμό της ασβεστώσεως των βαλβίδων προσφέρει την δυνατότητα χρησιμοποίησης του παράγοντα αυτού καθώς και της IL-10 για την έμμεση εκτίμηση του βαθμού φλεγμονής και ασβέστωσης των καρδιακών βαλβίδων χωρίς την ανάγκη ιστολογικής εξέτασης με αναίμακτες, μη επεμβατικές τεχνικές. Εντούτοις θα πρέπει να τονίσουμε, ότι η διαγνωστική αξία των παραμέτρων αυτών θα πρέπει να αποδειχθεί με απόλυτη ασφάλεια και να επιβεβαιωθεί, μέσα από προοπτικές, κλινικές και πειραματικές μελέτες, μεγάλης κλίμακας. Σοβαρό παραμένει ακόμα το υψηλό κόστος μέτρησης που θα επέτρεπε την χρησιμοποίησή τους σε ευρεία κλίμακα. Πιθανώς στο μέλλον, οι δείκτες αυτοί ως τυπικοί μοριακοί προσδιορισμοί, να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη μη επεμβατική διάγνωση και παρακολούθηση της εξελικτικής πορείας της βαλβιδικής νόσου, καθώς και στην αποτελεσματική φαρμακευτική αντιμετώπισή της.