СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ ГОТОВНОСТИ СПЕЦИАЛЬНЫХ ПЕДАГОГОВ К ПСИХОЛОГО–ПЕДАГОГИЧЕСКОМУ СОПРОВОЖДЕНИЮ ДЕТЕЙ С ОГРАНИЧЕННЫМИ ВОЗМОЖНОСТЯМИ В УСЛОВИЯХ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ
Authors: Дузелбаева А.Б. , Хамитова Д.С. , Мовкебаева З.А. , Дюсенбаева Б.А. 
Published: October 2023

Мақала инклюзивті білім беру жағдайында мүмкіндігі шектеулі балаларды психологиялық- педагогикалық сүйемелдеуге арнайы педагогтардың дайындығын анықтау бойынша алынған нәтижелерді талдауға бағытталған. Арнайы педагогтардың инклюзивті дайындығы бойынша шет ел және отандық ғалымдардың теориялық зерттеулерінің талдауы негізінде инклюзивті білім беруді табысты енгізу үшін білікті арнайы педагогтардың басымды рӛлі негізделеді және жоғары оқу орнында даярлау барысында инклюзивті бағдарланған кұзыреттіліктерді қалыптастыру қажет- тіліктері анықталады. Арнайы педагогтардың мүмкіндігі шектеулі балаларды психологиялық- педагогикалық сүйемелдеуге инклюзивті дайындығының деңгейін анықтау үшін авторлармен құрастырылған гайд-сауалнама бойынша арнайы педагогтардың дайындығын жүзеге асыратын Қазақстанның бес жоғары оқу орынының дефектология бӛлімінің түлектеру арасында сауалнама ұйымдастырылды. Мақалада жоғары оқу орынындағы инклюзивті бағдарланған дайындықпен тәжірибеде жұмыс жасайтын арнайы педагогтардың қанағаттану деңгейін сипаттайтын, инклюзивті білім беру жағдайында жұмыс жасайтын түлектердің сауалнама нәтижелері кӛрсетілген. Алынған нәтижелер кейбір нәтижелерді құрастыруға және келтіруге мүмкіндік берді. Тҥйін сӛздер: арнайы педагог, дайындық, психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу, инклюзив- ті білім беру, мүмкіндігі шектеулілік.

Статья посвящена анализу выявления готовности специальных педагогов к психолого- педагогическому сопровождению детей с ограниченными возможностями в условиях инклюзивного образования. На основании проведенного анализа теоретических исследований зарубежных и отечественных ученых по инклюзивной готовности специальных педагогов обосновывается ведущая роль квалифицированных специальных педагогов в успешности внедрения инклюзивного образования и определяется необходимость формирования у них во время подготовки в вузах инклюзивно ориентированных компетенций. Для выявления уровня инклюзивной подготовки специальных педагогов к психолого-педагогическому сопровождению детей с ограниченными возможностями авторами был организован опрос выпускников дефектологических отделений пяти казахстанских вузов, осуществляющих подготовку специальных педагогов, по разработанному гайд– опроснику. В статье представлены результаты опроса выпускников, работающих в условиях инклюзивного образования, которые характеризуют уровень удовлетворенности практикующих специальных педагогов инклюзивно ориентированной подготовкой в вузе. Полученные результаты позволили разработать и представить некоторые рекомендации. Ключевые слова: специальный педагог, готовность, психолого-педагогическое сопровождение, инклюзивное образование, ограниченные возможности.

The article is devoted to the analysis of the identification of the readiness of special teachers for psychological and pedagogical support of children with disabilities in inclusive education. Based on the analysis of theoretical studies of foreign and domestic scientists on the inclusive readiness of special teachers, the leading role of qualified special teachers in the success of the introduction of inclusive education is substantiated and the need for them to form inclusive-oriented competencies during their training at universities is determined. To identify the level of inclusive training of special teachers for psychological and pedagogical support of children with disabilities, the authors organized a survey of graduates of defectological departments of five Kazakhstani universities that train special teachers, according to the developed guide questionnaire. The article presents the results of a survey of graduates working in inclusive education, which characterize the level of satisfaction of practicing special teachers with inclusive- oriented training at the university. The results obtained made it possible to develop and present some recommendations. Keywords: special teacher, readiness, psychological and pedagogical support, inclusive education, limited opportunities.