Analysis and visualization of learning interactions in collaborative web environments
Authors: Μιχαηλίδης Νικόλαος 
Published: April 2021

Η επίδραση των συνεργατικών περιβαλλόντων διαδικτύου συνεχίζει να αυξάνεται σε διάφορους τομείς σπουδών, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης. Παρόλο που υπάρχουν πολλά διαθέσιμα συνεργατικά περιβάλλοντα διαδικτύου, η χρήση των εκπαιδευτικών ιστολογίων στο πλαίσιο της Συνεργατικής Μάθησης Υποστηριζόμενη από Υπολογιστή (ΣΜΥΥ) προτιμάται ακόμα και σήμερα από μεγάλο αριθμό καθηγητών, καθώς επιτρέπουν την ασύγχρονη επικοινωνία σε μορφή κειμένου, έτσι ώστε να υποστηριχθούν αποτελεσματικά οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις των μαθητών. Παρ 'όλα αυτά, εάν οι μαθητές δεν είναι ικανοί στη ρύθμιση της μάθησής τους, τα διαδικτυακά συνεργατικά περιβάλλοντα ιστολογίων μπορούν ακόμα και να τους μπερδέψουν ή/και να τους αποπροσανατολίσουν. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ενημερότητα και η μεταγνώση μπορούν να υποστηρίξουν τη ρύθμιση και τον έλεγχο των ενεργειών των μαθητών κατά τη διάρκεια συνεργατικών δραστηριοτήτων ιστολογίου. Η ενημερότητα και η μεταγνώση μπορούν να διερευνηθούν περαιτέρω μέσω της έρευνας στον τομέα της Ανάλυσης Αλληλεπιδράσεων με βάση τον υπολογιστή, που μπορεί να θεωρηθεί ως μία από τις κατευθύνσεις του σύγχρονου ερευνητικού πεδίου της Μαθησιακής Αναλυτικής. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε ένα πρωτότυπο εργαλείο Ανάλυσης Αλληλεπιδράσεων για συνεργατικά περιβάλλοντα ιστολογίων που ονομάζεται GIANT (Graphical Interaction ANalysis Toolkit). Το GIANT αναλύει και απεικονίζει γραφικά, σε πραγματικό χρόνο, τις πολύπλοκες αλληλεπιδράσεις που λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια συνεργατικών δραστηριοτήτων ιστολογίων, εφαρμόζοντας τεχνικές Ανάλυσης Αλληλεπιδράσεων που λαμβάνουν υπόψη ποσοτικά δεδομένα χρήσης. Το εργαλείο σχεδιάστηκε για να επιτρέπει τόσο τους μαθητές όσο και τους καθηγητές, να χρησιμοποιούν τους αυτόματα παραγόμενους οπτικοποιημένους δείκτες Ανάλυσης Αλληλεπιδράσεων, ώστε να υποστηρίζουν την παρακολούθηση, την ενημερότητα και την (αυτο)ρύθμιση τους, κατά τη διάρκεια μιας συνεργατικής δραστηριότητας μάθησης. Η παρούσα διατριβή στοχεύει στη διευκόλυνση της υιοθέτησης του εργαλείου GIANT για την υποστήριξη δραστηριοτήτων σε συνεργατικά περιβάλλοντα ιστολογίου, καθώς και στην έρευνα και την παροχή περαιτέρω πληροφοριών σχετικά με την απήχηση των οπτικοποιημένων δεικτών Ανάλυσης Αλληλεπιδράσεων του GIANT σε διάφορες εκπαιδευτικές συνθήκες που απαιτούν εμπειρικά ερευνητικά δεδομένα. Τα αποτελέσματα των ερευνών της διατριβής κρίνονται θετικά, και συμβατά με τα αποτελέσματα προηγούμενων σχετικών ερευνών για την υποστήριξη των εργαλείων Ανάλυσης Αλληλεπιδράσεων σε διαδικτυακές συνεργατικές δραστηριότητες. Επίσης δείχνουν ότι οι οπτικοποιημένοι δείκτες Ανάλυσης Αλληλεπιδράσεων του GIANT επηρεάζουν προφανώς τη συμπεριφορά των μαθητών, καθώς λειτουργούν ως ένα επιπλέον κίνητρο που αυξάνει το ποσοστό συμμετοχής τους στις δραστηριότητες. Επιπλέον, η συνεργασία και ο διάλογος βελτιώνονται, λόγω της αύξησης της συμμετοχής, ενώ οι μαθητές φαίνεται να κατανοούν καλύτερα τη δομή και τους στόχους των συνεργατικών δραστηριοτήτων ιστολογίων. Το πιο σημαντικό όμως, είναι ότι υπάρχουν στοιχεία ότι οι οπτικοποιημένοι δείκτες Ανάλυσης Αλληλεπιδράσεων που παρουσιάζονται στους μαθητές ως δυναμικά παραγόμενες πληροφορίες ανατροφοδότησης, τους βοηθούν να προβληματιστούν σχετικά με τη δραστηριότητά τους, καθώς και τη συνολική δραστηριότητα, επιτρέποντάς τους να αυτορρυθμίσουν τις ενέργειες και τη συμπεριφορά τους. Από την άλλη πλευρά, τα εμπειρικά δεδομένα από τα ερευνητικά ερωτηματολόγια που χρησιμοποιήθηκαν, καθώς και οι απαντήσεις των καθηγητών κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων, έδειξαν ότι οι καθηγητές όχι μόνο θεώρησαν το εργαλείο GIANT ικανοποιητικό όσον αφορά τη χρήση του και την ευκολία στον έλεγχό του, αλλά αποδείχθηκε επίσης χρήσιμο και αξιόπιστο για την αξιολόγηση και αυτόματη βαθμολόγηση της συνεισφοράς των μαθητών στο τέλος κάθε συνεργατικής δραστηριότητας.