Η επίδραση της χρόνιας αύξησης της ενδοκοιλιακής πίεσης στο ήπαρ
Authors: Μιχαλόπουλος Νικόλαος 
Published: September 2021

Εισαγωγή. Σκοπός της πειραματικής αυτής εργασίας είναι η αναγνώριση των μορφολογικών, βιοχημικών, ενζυματικών και ιστοπαθολογικών μεταβολών του ήπατος που προκαλεί η χρόνια αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης (ΧΑΕΠ), ώστε η γνώση και κατανόησή τους να αποτελέσουν βήμα στην αντιμετώπιση των παθολογικών καταστάσεων που σχετίζονται με αυτή. Υλικό και Μέθοδοι. Για το σκοπό της εργασίας, χρησιμοποιήθηκαν 45 αρσενικά ενήλικα κουνέλια του είδους Oryctolagus cuniculus, της ράτσας New Zealand, βάρους 3-3.5 kg. Τα ζώα διαιρέθηκαν σε τρείς ομάδες: Η ομάδα Α, ομάδα ελέγχου, περιέλαβε 15 κουνέλια στα οποία τοποθετήθηκαν ενδοκοιλιακοί αεροθάλαμοι τελείως κενοί. Την ομάδα Β, ομάδα μελέτης, αποτέλεσαν 15 κουνέλια στα οποία τοποθετήθηκαν ενδοκοιλιακοί αεροθάλαμοι, οι οποίοι πληρώθηκαν με φυσιολογικό ορό δημιουργώντας σταθερή ενδοκοιλιακή πίεση 16 cmH2O για 60 ημέρες. Η ομάδα Γ, ομάδα σύγκρισης, περιέλαβε 15 κουνέλια στους ενδοκοιλιακούς αεροθαλάμους των οποίων τοποθετήθηκαν τεμάχια μολύβδου βάρους ίσου με το μέσο βάρος του ορού πλήρωσης των ζώων της ομάδας Β. Μετά την παρέλευση των 60 ημερών τα κουνέλια υπό γενική αναισθησία θυσιάζονταν και από τη κάτω κοίλη φλέβα γινόταν αιμοληψία για τον προσδιορισμό των βιοχημικών παραμέτρων στον ορό του πλάσματος (SGOT, SGPT, ALP, γ-GT, LDH, χολερυθρίνη, φεριτίνη). Στη συνέχεια γινόταν αφαίρεση en block του ήπατος και από το δεξιό λοβό γινόταν λήψη ιστοτεμαχίων για ιστοπαθολογική εξέταση. Tα παρασκευάσματα ελέγχονταν για την παρουσία φλεγμονής στα πυλαία κολπώδη τριχοειδή, ενδολοβιακής φλεγμονής, κολποειδική διάτασης, κολποειδικής και κεντρολοβιακής υπεραιμίας, παρουσία τοπικών λυτικών νεκρώσεων, ηωσινοφιλικής διήθησης, υπερπλασίας των κυττάρων Kuppfer και μεταβολές στην αγγείωση με παρουσία εκφύλισης. Το υπόλοιπο ήπαρ χρησιμοποιούνταν για τη βιοχημική ανάλυση (ισορροπία οξειδωτικών – αντιοξειδωτικών ενζύμων, καταλάση, οξειδάση της NADPH, υπεροξειδάση της δισμουτάσης, υπεροξειδάση των λιπιδίων, γλουταθειόνη, υπεροξειδάση της γλουταθειόνης, οξειδάση της ξανθίνης). Αποτελέσματα. Από τις βιοχημικές δοκιμασίες στον ορό του πλάσματος προέκυψε στατιστικά σημαντική διαφορά μόνο για την ALP (p=0,00). Από τη βιοχημική μελέτη ιστοτεμαχίων ήπατος των ομάδων Α, Β και Γ, διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στην ισορροπία οξειδωτικών – αντιοξειδωτικών ενζύμων (p=0,039), στη δραστηριότητα της καταλάσης (p=0,006), της υπεροξειδάσης των λιπιδίων (p=0,000) και της γλουταθειόνης (p=0,000). Από την ιστοπαθολογική εξέταση προέκυψε στατιστικά σημαντική διαφορά στην κολποειδική διάταση (p=0,017), στις τοπικές λυτικές νεκρώσεις, στη διάταση και υπεραιμία της κεντρικής φλέβας (p=0,009) και στην εκφύλιση πέριξ αυτής (p=0,002). Συμπεράσματα. Η στατιστικά σημαντική διαφορά στις τιμές της ALP στην ομάδα Β, σημαίνει επιβαρύνση της αποχετευτικής λειτουργίας του ήπατος, ενώ τα φυσιολογικά επίπεδα των τιμών των τρανσαμινασών και της χολερυθρίνης δείχνουν ότι η λειτουργία του ηπατοκυττάρου αντιρροπείται πλήρως. Η ανεύρεση στατιστικά σημαντικής διαφοράς στην ισορροπία οξειδωτικών – αντιοξειδωτικών ενζύμων, καταλάσης, υπεροξειδάσης των λιπιδίων και γλουταθείονης επιβεβαιώνουν την ύπαρξη οξειδωτικού stress στο ηπατοκύτταρο. Οι ιστοπαθολογικές μεταβολές που παρατηρήθηκαν (κολποειδική διάταση, τοπικές λυτικές νεκρώσεις, διάταση και υπεραιμία της κεντρικής φλέβας, παρουσία εκφύλισης ηπατοκυττάρων) στην ομάδα Β οφείλονταν, πιθανότατα, στην προσπάθεια προσαρμογής του ηπατοκυττάρου στη χρόνια ισχαιμία που προκαλεί η ΧΑΕΠ. Με τις επιφυλάξεις που υπάρχουν πάντα από τη μεταφορά των πειραματικών ευρημάτων στην κλινική πράξη μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ΧΑΕΠ προκαλεί δομικές και λειτουργικές μεταβολές στο ήπαρ μέσω ποικίλων ενζυματικών και βιοχημικών μηχανισμών, που έχουν ως τελικό αποτέλεσμα την προσαρμογή του οργάνου στις νέες συνθήκες λειτουργίας του.