bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Tożsamość miejsca w krajobrazie kulturowym miasta Poznań – odbudowa Zamku Królewskiego Przemysła II
Authors: Szumigała Paweł , Urbański Piotr
Published: June 2020

Praca omawia zagadnienia dotyczące odbudowy Zamku Królewskiego Przemysła II w Poznaniu – ważnej inwestycji w aspekcie tożsamości miejsca w krajobrazie kulturowym miasta. Podejmowane zagadnienia przedstawiono w kontekście uwarunkowań historycznych, przestrzenno-krajobrazowych i architektonicznych.
Astronomical observations in the Inca Temple of Coricancha (Cusco)? A critical review of the hypothesis
Authors: Ziółkowski Mariusz , Kościuk Jacek
Published: June 2020

Coricancha (Qurikancha, Qorikancha) was the most important temple in Cuzco, the capital of Tawantinsuyu, the Inca Empire. The Spanish Conquistadores had the opportunity to see her, and her legendary richness, in November 1533, after entering Cuzco. Coricancha was the place to worship the most sacred effigies of the Inca cult, including the figure of the Sun, called Punchao. From this early period, there are also references, unfortunately not very precise, related to a specific orientation of some elements of the temple providing reflection of the rising (or setting) sun on the aforementioned figure of Punchao. Based on these sources, and the analysis of the remains of the original Inca Coricancha, a number of hypotheses regarding the possible astronomical function of this temple were formulated. Of particular importance was the hypothesis of Zuidema and Aveni, according to which astronomical observations at Coricancha constituted the structural skeleton of a specific Inca calendar cycle of 328 days. This article presents a critical analysis of this hypothesis, based on long-term research and measurements carried out in the Coricancha by the authors of the text.
Lighting policy as an integral part of sustainable urban planning
Authors: Łopuszyńska Agata , Belof Magdalena
Published: June 2020

The aim of the paper is to describe an evolution of approaches to regulation of artificial light in urban areas and present examples of existing practices in this regard. The authors introduce the theoretical debate on the lighting pollution phenomenon and outline the contemporary arguments for lighting planning as an element of broader urban policy. Presented examples of comprehensive approaches to urban light planning have been based on the results of international inquiry curried out in 2018.
Optical properties of opaque and light-transmitting photovoltaic systems in architecture and their influence on architectural form
Authors: Brzezicki Marcin , Muszyńska-Łanowy Magdalena
Published: June 2020

Energy-harvesting systems installed on facades have an immense influence on the perception of architecture. Technologies at various stages of advancement are currently used. Apparent (clearly visible) PV elements (e.g. old-generation applied solar panels) are being replaced by technologies that integrate those systems into the building’s envelope using miniaturization, lamination and surface mounting (e.g. BIPV). In the current application of PV, three distinct trends ca be observed: (i) the integration of energy-collecting elements into the shell and (ii) their deliberate display and use as, for example, shading, cladding or other forms of decoration, or (iii) the development of “invisible” PV systems. The research question is how the development of these systems affects architecture. Does the process of integration enrich the building’s architectural expression or negatively affect the perception of the building’s transparent surfaces?
Built environment of the tall housing buildings in Poland
Authors: Gawel Dariusz
Published: June 2020

This article is a introduction of the research, about creating high-rise buildings and an attempt to summarize 70 years of shaping the built environment, created with the use of these buildings in the Polish cities. The assessment of the built environment refers to the qualitative and quantitative changes which occurred after the economic transformation period in Poland. Changing the cities by complementing them with tall buildings, caused a necessity to define their identity in a new created cultural landscape. In conclusion, the author refers to the importance of high-rise buildings in a modern city in the world.
Features of housing sanation in the historical architectural environment
Authors: Danko Kateryna , Tetyana Kashchenko
Published: June 2020

In Ukraine, one of the main problems in the field of architecture and construction is an outdated housing stock with low energy efficiency indicators. The total housing stock of Ukraine is 1031.7 million m2, of which more than 4.8 million m2 is an outdated and emergency stock, 11% of residential buildings need repairing, and 9% – reconstruction. Its significant part (72 million m2 or 23%) is morally outdated buildings of the first mass series of 1950−1960, which have a number of structural deficiencies and do not fit to current norms [11]. Most of the existing housing are in the historical environment, therefore, in addition to traditional approaches to the formation of energy-efficient housing, there are special approaches associated with a number of restrictions on the compositional, stylistic, and coloristic integrity to the architectural environment whith increasing energy efficiency of housing. This problem needs to be solved in a complex way, using thermo-modernization, thermo-reconstruction, sanation. An analysis of these approaches has shown that sanationis the most effective, as measures for the rehabilitation of multi-apartment buildings allow to increase energy efficiency of housing and preserve historical architectural heritage within the existing housing stock.
The modernization of public spaces in problematic residential areas exemplified on selected projects and realizations in the Bronowice district of Lublin
Authors: Boguszewska Kamila , Przesmycka Natalia
Published: June 2020

Tatary and Bronowice are considered to be the most dangerous and problematic districts of Lublin. The problems are exacerbated by the changing age structure of the residents – “ageing” and a high percentage of the unemployed, caused by the collapse of industry in Lublin after 1989 (URSUS), which was the main sector of employment for the residents of these districts. Apart from the problems typical for all housing estates from the communist era, e.g. lack of parking spaces, there is vandalism, alcoholism and low material status of the residents.

The development of the Tatary district after World War II was connected with the industrial district (among industrial plants, the biggest employer was the Fabryka Samochodów Ciężarowych (Heavy Goods Vehicle Factory) established in 1951, there was a slaughterhouse, and now – meat processing plants.

Housing estates built within the Tatary district in 1950−1972 (ZOR Tatary and Motor) and Bronowice (ZOR Bronowice I 1954−1956 and Bronowice II and III 1956−1969) were characterised by a large share of green and recreational areas dedicated to various users. After several decades of lack of investment and with changing lifestyles and users’ needs, these spaces are among the most neglected in Lublin. Currently works related to the improvement of infrastructure in these housing estates are being undertaken such as: replacement of street lights, sidewalks, etc. District councils are working intensively to raise funds for the most urgent needs, but they are not always well thought out or designed in an appropriate way. The problem is the lack of models and often duplication of functional and aesthetic schemes, not always appropriate to the area.

The modernization of public spaces is one of the elements of revitalisation processes, in which the involvement of future users at the design stage is a necessary element. Good public spaces increase the sense of security, comfort of living and even contribute to the increase in real estate prices. This paper presents the problems posed by the design process, implementation and functioning of selected public spaces in Tatary and Bronowice districts of Lublin where community participation played a crucial role.

The article presents issues related to the design, implementation and functioning of selected public spaces in the Bronowice district, where social participation was an important factor. Challenges of public space modernization in problematic residential areas are exemplified on selected projects and realizations in the Bronowice district of the city of Lublin.
Project of revitalisation of the area next to the Potocki family Palace in Lublin
Authors: Krupiński Patryk , Pudelska Krystyna
Published: June 2020

The old baroque palace of the Potocki family is located in the heart of Lublin. In 1967 it was entered in the register of Lubelskie voivodeship under the number A/236. Nowadays, this historic building requires a thorough reconstruction and its surroundings – revitalisation. The aim of this study is to suggest a concept of land development around the palace taking into consideration the contemporary needs of its users.
Town of Zhovkva (Żółkiew) in western Ukraine – an example of urban complex built at the end of the 16th century on the concept of the renaissance “ideal town”
Authors: Bevz Mykola
Published: June 2020

The town of Zhovkva (Żółkiew) belongs to the late Renaissance foundations of private resident cities in Halychyna in the late 16th century. Urban-spatial structure of the town was designed according to the Renaissance ideal city. The city consisted of two conjugated parts: the owner’s castle and the fortified downtown. The combination of these two parts was of a specific nature – when the central square of the town is combined with the facade of the castle complex.

On the base of the historical and urban studies presented the hypothesis that town of Zhovkva (Żółkiew) is an unique example of late Renaissance urbanism. The start of town build was in 1594 according to a project based on the concept of “ideal town”. We are thinking, that the author of the project and plan of town was Paolo Clamensi – Italian architect, worked in Lviv at the end of 16th century. The towns have a well-preserved original Renaissance planning structure and a number of architectural monuments that are connected with it. Reconstruction of the original historical town plan allows us to express the hypothesis of its similarity to the projects of cities published in the treatise of the Italian architect of the 16th century Pietro Cataneo.
Architect Max Zucker – regionalist or modernist? Designs from the Prut valley in the Hutsul region
Authors: Czubiński Jacek
Published: June 2020

The article presents the little-known but extremely interesting work of architect Max Zucker in the spa towns located in the Prut valley in the Hutsul region in the inter-war period. Research results allow us to call him an author of around 20 objects. His work was connected with various stylistic tendencies: historical, classicistic, regional, modernist forms. Projects connected with modernism are particularly important. He can be considered an informal creator and a consistent implementer of the phenomenon aimed at identifying the identity of Hutsul modernist architecture.
Tracking nature – the possibilities of introducing permaculture strategies into the historical city centre of Zamość. The Courtyards
Authors: Kielin Katarzyna
Published: June 2020

The author focuses on the problem of water management in the selected areas and the most adequate, appropriate, relative SUDS solutions for the places in question. The spaces were chosen from the area which was regarded as the most problematic in ’The Local Revitalisation Program for Zamość for the period 2017 to 2023’. Justification for the chosen solutions is based on the geological conditions of the terrain, the existing stormwater management system , the extent of paved surfaces and the quality and quantity of plant cover. Proposed solutions were analysed in the spotlight of permaculture principles. The aim of the paper is to raise awareness of the concepts of SUDS and Permaculture as they complement each other and offer pro-ecological approach to water.
Search of futuristic principles for the concept of the medical center for young people
Authors: Krasylnykov Oleg , Proskuryakov Viktor , Akopyan Hayane
Published: June 2020

The article emphasizes the role of architecture in creating an atmosphere of mental comfort and its positive impact on human health. Futurological tendencies of the organization of the medical space in the medical facilities of the future are analyzed taking into account the views of students.
Allotment gardens in the Lublin downtown in the spatial and urban planning context – origins and issues concerning their preservation
Authors: Przesmycka Natalia , Strojny Rafał
Published: June 2020

Allotment gardens situated in city centers are particularly at risk of the development of buildings serving commercial (service-related or residential) purposes. The present article presents allotment gardens in the downtown of Lublin from the historical, architectural and landscape context. The analysis of urban planning determinants was undertaken for the functioning of gardens from the moment of their establishment until the present day at the example of the oldest of them – “Nasza Zdobycz nad Bystrzycą”. The article also constitutes an attempt to explain the increasing alienation of the owners of allotment gardens, progressing devastation of the area of allotment gardens as well as to present a suggestion for design application inscribing in the scope of revitalization of this area.
Evaluation of the protection status of masonry crowns and proposals for their repairs – the castle in Janowiec on the Vistula
Authors: Trochonowicz Maciej , Szostak Bartosz , Lisiecki Daniel , Królikowski Wojciech
Published: June 2020

The article deals with issues related to the conservational protection of objects in the historical ruin. The article discusses the technical condition of existing protections, their impact on the historical matter and a method for repairing damaged wall crowns.
The paradox of safety in urban space
Authors: Trammer Hubert
Published: June 2020

Mutual penetration of pedestrian and vehicle traffic in many cases produces better effects in terms of the quality of staying in the city, and even safety, than their sharp separation. The present article discusses examples of such solutions.
Shaping of the systems of greenery in the districts of Lublin Cooperative Housing (LSM) in the context of planning and implementation of the project
Authors: Boguszewska Kamila , Przesmycka Natalia
Published: June 2020

Collective Housing districts of Lublin Cooperative Housing (LSM) were the example of model multifamily developments of the second half of the twentieth century, conceptually designed by Roman Dylewski (architect and urban planner) in the years 1956−1977. They were built in the southern part of the city, on the hills cut by dry valleys and ravines, which significantly influenced the form of the buildings and the way of shaping the architectural and landscape enclosures. The Housing district named after polish poet Adam Mickiewicz, designed by Felix Haczewski was based on the garden city concept. Famous visionary architect Oskar Hansen implemented his idea of a linear system and the principle of “absorbent background” into design of Juliusz Słowacki`s district. LSM housing districts were planned in detail, starting from the urban plan of the entire area, through architecture and meticulous arrangement of public spaces. Particular emphasis has been put on the nature of public and social activity spaces, as well as the surrounding greenery. Various species of trees, shrubs and perennials were planted as a complementary element of social space in the district, which was also a part of the city’s greenery system. Different elements of small architecture, such as: sculptures, ponds, and “rockeries” were placed there. The article aims to characterize the principles of landscape and greenery design, as an inseparable element of LSM district and its current condition. It is also interesting to study the transformation of the city sections deriving not only from the changing needs of users, but also from aesthetic preferences and the desire to follow a widely understood design trends.
Eye tracking jako metoda stwarzająca nowe możliwości w urbanistycznych badaniach eksperymentalnych
Authors: Kocki Wojciech , Kwiatkowski Bartłomiej , Borys Magdalena , Dzieńkowski Mariusz , Tuszyńska-Bogucka Wioletta , Bogucki Jacek , Pełka Jarosław
Published: June 2020

Eye tracking, a więc metoda badania aktywności okulomotorycznej wśród rozlicznych zastosowań stwarza także unikalną możliwość badań w zakresie urbanistyki eksperymentalnej. Dzięki dużej liczbie danych jakie dostarcza ta metoda przybliża ona nie tylko poznanie sposobu patrzenia na budynki i otaczającą je przestrzeń, ale także reakcji emocjonalnych, jakie budzą one w odbiorcy, przyczyniając się do tworzenia tzw. przyjaznego środowiska architektonicznego. Przy założeniu interdyscyplinarnej współpracy i dyskusji specjalistów z dziedzin psychologii, architektury oraz informatyki wydaje się, że współczesna okulografia może stać się narzędziem harmonijnie scalającym działania, w efekcie których zwiększa się zarówno wiedza, dotycząca efektu wpływu przestrzeni architektonicznej na człowieka, jak i takiego jej zaplanowania, aby aktywnie przyczyniała się ona do optymalizacji warunków życia współczesnego człowieka w oparciu o obiektywne dane.
Psychological aspects of architecture and urban planning in crime prevention
Authors: Skorupski Michał , Jabłońska Joanna
Published: June 2020

Today over a half of the world’s population lives in cities, where dense building surrounds the individual and makes architecture an integral part of one’s life. Although the influence of architecture and urban planning on human functioning and psyche seems obvious, research on this subject began to be carried out, just over half a century ago. Therefore, this article was devoted to the presentation of information on the relationship between the manner of shaping land development plans and buildings, aiming at providing the safety and comfort of urban residents. The focus was on the aspect of density and construction height, urban greenery solutions and ways of arranging space, meant to improve and humanize housing conditions, to care for the psyche and physical health of city residents.
Art in public space as a tool of social inclusion
Authors: Chęć-Małyszek Agnieszka
Published: June 2020

What would art be if it were not viewed by people and could not influence the environment? Without the audience and spectators, it would be nothing, therefore it should be accessible and “graspable” for everyone. Elements of art placed in urban space have always enriched the “urban tissue”, providing man with many positive experiences. They enter into a dialogue with the city’s inhabitants, contribute to the growth of the its potential, and at the same time, influence all the senses of human beings. Art in urban space influences the perception of its audience, encourages dialogue, and creates a platform for better understanding of people’s needs and their functioning in the public sphere. It also plays an important role in the process of socialisation of the society, regardless of where it is exhibited.
Residential buildings in healthcare resort Szczawno-Zdroj in the second-half of 20th century
Authors: Piróg Marek
Published: June 2020

The article focuses on the development of housing in Szczawno-Zdroj in the second half of the twentieth century. The image of this place was shaped for centuries as the town and the spa located in this area developed and mainly consisted of facilities associated with health resorts.

Based on an analysis of how housing developed in the discussed period, regarding both the shape of buildings and their location on the city plan, the author determines the degree to which new buildings interfere with the existing infrastructure with particular emphasis on their impact on the image of the historical part of the city which is mainly shaped by spa facilities. The study analyzed the impact of residential housing of this period on the traditional cultural landscape of Szczawno-Zdroj.
The earliest public green areas connected with Jelenia Góra, part. 2
Authors: Jagiełło Marzanna , Brzezowski Wojciech
Published: June 2020

In the third part of the 18th century the earliest public landscape gardens began to appear in the area of suburban Jelenia Góra. They were the first public parks in Silesia. When establishing them, the natural landscape features of the area were used (Karkonosze). Two of them, Hausberg and Helkon, were created at the end of the 17th century on the north-western side of the city.
Architecture of tourist and leisure facilities on the Kłodzko-Orlice borderland, on the example of Zieleniec and Lasówka
Authors: Suchodolski Jacek
Published: June 2020

On the Kłodzko-Orlice borderland on the Dzika Orlica river, regional architecture had a great influence on the form and character of the tourist and recreation facilities built there until 1945. After the Second World War many of these buildings ceased to exist. The new ones do not refer to the rich heritage of the region, as evidenced by the architecture and construction details of guest houses, holiday homes, villas or inns in Zieleniec and Lasówka the best developing locations of the region today, but largely devoid of regional character.
Współczesne modernizacje zabytkowych zespołów koszarowych – analiza wybranych realizacji na terenie Polski
Authors: Gawryluk Dorota
Published: June 2020

W artykule zaprezentowano przykłady zrealizowanych w Polsce modernizacji zabytkowych zespołów koszarowych. Zaprezentowano przykłady dawnych zespołów powojskowych, których funkcja została współcześnie zmieniona. Podjęto próbę uporządkowania w/w estetycznych działań projektowych, prowadzonych w ostatnich dekadach na dwie zasadnicze grupy: inspirowanych kontekstem historycznym i wpisujących się weń oraz wybijających się z zabytkowego tła nowoczesną formą akcentów i detali.
Losy wybranych kaplic grobowych towarzyszących założeniom rezydencjonalnym na terenie województwa lubelskiego
Authors: Boguszewska Kamila Lucyna
Published: June 2020

Zespoły rezydencjonalne wraz z folwarkami miały za zadanie tworzenie spójnych, samowystarczalnych układów. Budynkowi pałacu bądź dworu zawsze towarzyszył rozległy park w którym właściciele wznosili różnego rodzaju obiekty małej architektury. Część stanowiły obiekty sakralne takie jak: kaplice parkowe, kapliczki, krzyże czy grobowce.

W artykule Autor szczegółowo przedstawia historię trzech wybranych kaplice grobowych z terenu województwa lubelskiego (kaplica w Neplach, Trawnikach, Stryjowie). W pracy przeanalizowana zostanie ich lokalizacja w zespole parkowym, forma architektoniczna oraz obecne wykorzystanie na tle ogólnej charakterystyki kaplic grobowych Lubelszczyzny.
Zapomniany dwór Gorajskich przy ul. Bernardyńskiej 12 w Lublinie
Authors: Janus Krzysztof
Published: June 2020

W pracy opisano skomplikowaną i bujną historię budynku dawnego dworu Gorajskich przy ul. Bernardyńskiej 12 w Lublinie. Uwzględniono powszechnie znane fakty i dokumenty historyczne z życia budynku jak i te dopiero poznane. Przy uwzględnieniu istniejących prac badawczych i projektów oraz oględzin i badań własnych udało się wykonać analizę architektoniczną, z wykonaniem rozwarstwienia i określenia faz przekształceń budynku. Praca ta pozwoliła na umieszczenie dworu Gorajskich jako jednego z zapomnianych ale ciągle zachowanych dworów magnackich powstałych w XVII wieku na lubelskim Żmigrodzie.
Храмовая архитектура Волыни в составе российской империи (1795−1914 гг.)
Authors: Rychkov Petro
Published: June 2020

В статье предпринята попытка проследить основные направления развития храмовой архитектуры на территории Волынской губернии в составе Российской империи. Этот период в целом характеризувався постепенным усилением Русской Православной Церкви и вытеснением двух других христианских конфессий: греко-католической (униатской) и римско-католической. На этом фоне в церковной архитектуре прослеживаются стилистические течения, основанные на различных творческих парадигмах: классицизма (первая треть XIX века), романтизма, неоготики, византийского стиля, неорусского историзма, модерна, а также их морфологических взаимовлияний.
Pojemniki i rośliny kubłowe w historycznych parkach i ogrodach
Authors: Laskowska Halina , Dudkiewicz Margot , Szot Paweł
Published: June 2020

Pojemniki są ważnym elementem wyposażenia zabytkowego ogrodu. Kwiaty były uprawiane w donicach i misach już w czasach Homera. W ogrodach historycznych XVII, XVIII i XIX wieku pojemniki ustawiano w punktach, które chciano podkreślić, formowano z nich rzędy i rytmiczne kompozycje. Donice ustawiano nad brzegami zbiorników wodnych, na balustradach, tarasach i schodach.
Ogrody islamu na przykładzie założeń ogrodowych Andaluzji
Authors: Boguszewska Kamila Lucyna
Published: June 2020

Kultura południa Hiszpanii oparta została na zdobyczach cywilizacyjnych chrześcijan, wandalów i imperium muzułmańskiego. Stanowi ona przykład współistnienia różnych kultur i wierzeń. Okres jej największego rozwoju datowany jest na czas panowania kalifa Abd ar-Rahmana i jego następcy Hakma II, jednak najsłynniejsze obiekty, będące najlepiej zachowanymi przykładami architektury i sztuki ogrodowej Islamu, powstały w wieku XIV, kiedy to następował powolny upadek emiratu ze stolicą w Grenadzie. Wówczas wzniesione zostały takie zespoły pałacowo – parkowe jak Alhambra i letni pałac Generalife.

Celem artykułu jest zaprezentowanie najważniejszych osiągnięć arabskiej sztuki ogrodowej południa Hiszpanii. Autorka omawia wybrane założenia ogrodowe Andaluzji opisując ich historię, kompozycję i zastosowaną roślinność ze szczególnym podkreśleniem jej symboliki.
Natural materiality: water as an active element of the gardens by Denis McClair at Volhynia
Authors: Rychkov Petro , Lushnikova Nataliya
Published: June 2020

The paper gives coverage to peculiarities of water elements application in landscape compositions created in 19th century by gardener of Dionizy Mikler (Denis McClair) at Volhynia. Being an ambassador of English landscape garden style in this region D. Mikler seamlessly integrated picturesque natural and artificial water components in the garden structure. There are considered the role and ways of interaction of water elements with the landscape compositions by giving examples of Polish landowner´s residences in Gorodok, Mizoch, Mlyniv and Shpaniv.
Functional and spatial tansformations and contemporary role of educational garden on the example of school garden in Sobieszyn
Authors: Pudelska Krystyna , Rojek Kamila
Published: June 2020

An important task for present and future generations is the protection of the national cultural resources. The most attractive architectural objects of historic value include palaces, manors, castles and monasteries. Less attention is paid to educational areas, which apart from the main educational and didactic goal (positive influence on the young person’s mind, shaping his personality, social integration) have a great influence on his health, the quality of his life and the shape of his environment. The example of this is the park next to the school complex in Sobieszyn, located in Lublin Voivodeship, Ułęż County. The school complex with its surrounding park established at the end of the 19th century was given by a will of the Count Kajetan Kanty Kicki, Gozdawa coat of arms, a philantropist and a contemporary owner of Sobieszyn. Localisation of the school, far away from the centre of the village, on the slope of one of the right side tributaries of the Wieprz River – Świnka, makes it an extraordinary place, emphasising the nature values that surround it. Nowadays, the building is still a school- Kajetan Kicki Agriculture School in Sobieszyn.
Ground fortifications in the development of the park behind the marine school in Darłowo
Authors: Szumigała Paweł , Urbański Piotr , Markowski Krzysztof , Sosnowska Sylwia
Published: June 2020

The article presents problems related with designing public space, i.e. recreational areas and park green space in the context of existing fortifications with a case study of the town of Darłowo. It shows examples of the development of historical areas of ground fortifications as part of the project ‘A Plan of Development of the Park Behind the Marine School in Darłowo’. The article also discusses selected issues related with the composition, spatial functionality, landscape and execution of the plan, included in the park design documentation. It presents the results of design work, which was used to prepare complex technical documentation. This study includes the arrangements thatcan be used to make a town park with scenic values which will be similar a natural scenery.
Jak ocenić współczesne mieszkanie? Próba zdefiniowania kryteriów wartościujących jakość użytkową współczesnych polskich mieszkań
Authors: Kłopotowski Maciej
Published: June 2020

W artykule zaprezentowano aktualny problem – oceny jakości użytkowej współczesnych mieszkań. Problematyka ta została naświetlona na tle doświadczeń projektowych i realizacyjnych ostatnich kilkudziesięciu lat. Wobec braku zobiektywizowanych metod oceny oraz wartościowania omawianych zagadnień autor wskazuje kryteria mogące stać się podstawą takich probierzy i ocen.
Atrium – pokój bez sufitu
Authors: Matys Wojciech
Published: June 2020

Atrium jest przestrzenią specyficzną. Niewielkich rozmiarów, otoczoną wysokimi przegrodami w postaci ścian i ogrodzeń. Przez to zamkniętą. Tylko na zewnątrz, bo otwartą do wnętrza domu jako dodatkowy pokój letni, bez sufitu. Funkcja podobna do przestrzeni zewnętrznej przy domku wolno stojącym, tylko w mniejszej skali, z większą dbałością o detal, materiał, estetykę. Wymaga szczegółowej i skomplikowanej analizy nasłonecznienia, warunków gruntowych, zagadnień wilgotnościowych i termicznych oraz doboru odpowiednich elementów zagospodarowania terenu. Przemyślane i dobrze wykonane atrium zapewnia wygodę, wypoczynek, intymność i bezpieczeństwo.
Ergonomia mieszkania – czynniki wpływające na wielkość pomieszczeń
Authors: Niebrzydowski Wojciech
Published: June 2020

Jednym z najważniejszych problemów dotyczących projektowania mieszkań jest prawidłowe określenie wielkości poszczególnych wnętrz. Badania ergonomiczne wskazują na trzy podstawowe czynniki, od których uzależnione są wymiary pomieszczeń. Są to: przestrzeń zajęta przez elementy wyposażenia, przestrzeń wymagana ze względów psychologicznych oraz przestrzeń ruchowa człowieka. Szczególnie istotne są analizy dotyczące przestrzeni ruchowej, na którą składają się anatomiczne wymiary człowieka, przestrzeń niezbędna do korzystania z wyposażenia mieszkania oraz trakty komunikacyjne, po których porusza się człowiek.
Eksperymentalne domy jednorodzinne lat 60’ i 70’ XX wieku w Polsce
Authors: Napieralska Zuzanna
Published: June 2020

W artykule przedstawiono przykłady architektury eksperymentalnej w zakresie budownictwa jednorodzinnego na przełomie lat 60’ i 70’ XX w. Realizacje te były odpowiedzią na ograniczenia normatywne dotyczące powierzchni użytkowej domów jednorodzinnych, braki w dostępności materiałów budowlanych oraz potrzebę intensyfikacji zabudowy. Przedstawiono dwa przykłady realizacji domów kopułowych o różnej konstrukcji oraz dwa przykłady mini osiedli w zabudowie atrialnej.
Sposób postrzegania sacrum w architekturze współczesnej
Authors: Dmitruk Michał
Published: June 2020

Od świtu ludzkości, czasów organizowania się i gromadzenia wspólnot osadniczych, poprzez czasy formowania się pierwszych miast, towarzyszyła człowiekowi wiara w różnorodne bóstwa. Wraz z rozwojem kulturowym i społecznym także systemy wierzeń ulegały ujednolicaniu, kodyfikacji i przyciągały coraz większą liczbę wiernych, stając się czynnikiem społeczno-politycznym wpływającym istotnie na kształt i kierunki rozwoju młodych cywilizacji. Wraz ze wzrostem znaczenia nowych idei, organizacji przez nie przestrzeni sacrum i formalizacji za­chowań, zaczęto kult „przekuwać w kamień”. Analizując architekturę sakralną każdej epoki i studiując jej historię, można zaobserwować jak zmieniała się sinusoida stosunków społecznych pomiędzy tolerancją i religijnym współistnieniem z jednej strony, a nienawiścią i dążeniem do dominacji z drugiej. We współczesnym, bardzo zróżnicowanym, pełnym mnogości wyznań i różnic kulturowych świecie, architekci stają przed wyzwaniem w jaki sposób kształtować architekturę sakralną aby służyła pokojowej koegzystencji, akceptowaniu różnic, nie będąc jednocześnie zarzewiem konfliktów, wzajemnych roszczeń i pretensji.
Mieszkalnictwo w dydaktyce
Authors: Kłopotowska Agnieszka , Kłopotowski Maciej
Published: June 2020

Na Wydziale Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej nauczanie projektowania obiektów – miejsc zamieszkania stanowi wieloetapowy proces dydaktyczny, obejmujący trzy podstawowe zadania projektowe (mieszkanie, dom, budynek wielorodzinny). Przy ich realizacji każdorazowo poszerzany jest zakres problemowy, sto­pień opracowania technicznego oraz graficznego projektu. Obiekty mieszkalne (o zróżnicowanej funkcji i wielkości) są również często wybieranym tematem prac dyplomowych na poziomie inżynierskim i magisterskim. Poniżej przed­stawiono metodologię nauczania tych zagadnień w Politechnice Lubelskiej.
Reklama w sztuce, sztuka w reklamie a przestrzeń publiczna
Authors: Chęć-Małyszek Agnieszka
Published: June 2020

Dawniej reklama była prymitywnym porozumieniem producenta i konsumenta. Od początku XX wieku reklama rozpowszechniła się na skalę masową. Powszechność wpływu reklamy na życie człowieka nabrała socjokulturowego wymiaru. Mówi się już nie tylko o tym, że reklama zmienia życie człowieka ale również, że kształtuje jego osobowość. Celem reklamy jest zazwyczaj przekazywanie informacji o produkcie, przekonywanie odbiorców o jego zaletach, wywoływanie zainteresowania i pobudzanie pragnienia posiadania towaru. Stosując jednak reklamę, należy pamiętać o fakcie dwoistej jej natury: z jednej strony ma ona charakter sztuki kreatywnej, z drugiej strony chodzi o jej skuteczność i efektywność oddziaływania. Poniższy artykuł jest próbą ukazania cienkiej granicy pomi ędzy tym co uznawana jest za działo sztuki a tym co jest komercją. Jest przedstawieniem zmian jakie zaszły w sztuce, które przyczyniły się do zatarcia granic pomiędzy tym co twórcze i odtwórczy, tym co publicznea tym co nią nie jest.
Fizyczna przestrzeń szkoły – współczesne kierunki projektowe
Authors: Kocki Wojciech , Bogucki Jacek , Kwiatkowski Bartłomiej
Published: June 2020

Współczesne kierunki projektowe obiektów szkolnych znacząco zmieniły się od lat osiemdziesiątych uwzględniając sposób użytkowania oraz poszukiwanie wartości dodanych, niezwiązanych bezpośrednio z nauką ale stwarzających pretekst do przebywania w przestrzeni obiektu i indywidualizowania jej w zależności od potrzeb. Duże znaczenie dla projektantów mają osiągniecia naukowe psychologii środowiskowej badającej kształtowanie przestrzeni i jej interakcje z człowiekiem.
Pokoje wyciszeń – współczesne tendencje projektowania
Authors: Kwiatkowski Bartłomiej
Published: June 2020

W ciągu ostatniej dekady znacznie wzrosła ilość osób ze zdiagnozowanym „spektrum zaburzeń autystycznych”. Na podstawie szacunkowych danych można określić, iż w Polsce jest ponad 30 tys. osób chorych na autyzm, w związku z powyższym liczba osób, których dotyczy ten problem wynosi ponad 100 tys. w Polsce. Rosnące zapotrzebowanie na obiekty i przestrzenie publiczne dostosowane dla potrzeb tej grupy osób wymaga usystematyzowania wiedzy zakresie projektowania architektonicznego uwzględniającego wymagania osób ze spectrum zabużeń autystycznych. W artykule przedstawiono podstawowe zasady kształtowania tzw. „Pokoi wyciszeń” coraz częściej lokalizowanych w obiektach użyteczności publicznej.
Library as the heart of a school. The project of Phillips Exeter Academy Library, 1965−72
Authors: Pieczara Marta
Published: June 2020

Designed by the architect Louis I. Kahn, the Phillips Exeter Academy Library is renowned mostly for the quality of its inner spaces. Particularly, the image of the building’s central void with its large circular openings giving an insight onto the bookshelves has almost become an archetype of the library. Following the building’s design process, however, we will learn how many tangible factors participated in the actual shaping of its architecture. The uniqueness of this project relies not only on embodying the idea of the library as institution, but also on the compromises the architect took as well as on the building’s adjustment to its environmental setting.
Placemaking de Louis I. Kahn
Authors: Pieczara Marta
Published: June 2020

Défini comme «la fabrication des lieux», le placemaking repose non pas seulement sur un vocabulaire architectural recherché, mais aussi sur une union harmonieuse de l’architecture et du site. Pour Louis I. Kahn, le rôle que le territoire joue dans ses projets contribue aussi au développement de sa méthode. Les différents endroits dans lesquels il construit lui offrent une source des réflexions générales. Tout au long de sa carrière, Kahn élabore une série de principes que nous pouvons définir comme ses «outils» du placemaking et qui sont inhérents à sa méthode.
Kompozycja architektoniczna w dydaktyce
Authors: Pytlarz Elżbieta
Published: June 2020

Artykuł jest prezentacją programu nauczania przedmiotu „Podstawy projektowania architektonicznego – kompozycje” studentów pierwszego roku kierunku architektura Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej. Przykładowe prace studenckie zamieszczone w tekście są ilustracją wyników procesu dydaktycznego.
Cztery obiekty reprezentujące dwa kierunki spojrzenie na architekturę polską XXI wieku
Authors: Trammer Hubert
Published: June 2020

W niniejszej publikacji cztery dzieła architektury powstałe w Polsce w XXI wieku zostały zestawione parami w dwa kierunki w architekturze dobrane pod kątem zbiorów łączących je cech. Główny temat publikacji uzupełniają wstępne rozważania na temat możliwych pól analizy architektury powstającej w Polsce w XXI wieku.
Metody kreowania tymczasowych przestrzeni publicznych
Authors: Przesmycka Natalia
Published: June 2020

Tymczasowe zagospodarowanie lub wykreowanie przestrzeni publicznych staje się coraz bardziej powszechnym zjawiskiem, występującym zwłaszcza w dużych miastach. Jest to zjawisko pozostające niejako poza głównym nurtem zainteresowaniem badaczy urbanistyki współczesnych miast, jednak będące jednym z podstawowych elementów polityki miejskiej. Tymczasowe zagospodarowanie przestrzeni publicznych może mieć różne przyczyny: brak środków na docelowe zagospodarowanie, chęć spróbowania czy dany rodzaj funkcji sprawdzi się w wybranej lokalizacji, czy oddolne nie zawsze legalne działanie społeczne, wynikające z bieżących potrzeb mieszkańców lub użytkowników. Niektóre przestrzenie publiczne zagospodarowane tymczasowo pozostają w swojej formie i funkcji na dłużej, inne są demontowane lub po prostu się zużywają. W niniejszym artykule przedstawiono wybrane przykłady tymczasowych przestrzeni publicznych z europejskich miast.
Testing habitability for sustainable building design
Authors: Cubillos-González Rolando-Arturo
Published: June 2020

This paper studied the concept of the habitability of buildings as a sustainability factor in the living envi­ronment, particularly in the city of Bogotá. The habitability factor stems from the relationship between human beings, the cultural dimension and the environment. Thus, we can say that the habitability factor is an important element in the building design process. Currently in Bogotá there are buildings that do not meet the requirements of the population. In Bogotá only 40% of buildings are of a good quality and a great number of newly produced buildings have made for lower quality living spaces. Consequently, it is important to give an adequate response to these kinds of demands. For thase reasons, this study created a model to evaluate the habitability factor of buildings. This model gives some guidelines for designing sustainable buildings and implementing stategies to design a better urban habitat. Finally, the Habitability model was tested as a pilot in the Primero de Mayo neighbourhood, which is located in the fourth district of Bogotá. The neighbourhood was classified as a cultural heritage site by city hall.
Disability vs spatial planning and landscaping – selected examples
Authors: Szumigała Paweł , Urbański Piotr
Published: June 2020

The article presents issues related to designing recreational and green areas and spatial planning of public areas in the context of physical disability. It gives exemplary proposals of public space development and spatial solutions for people with disabilities. It also discusses issues related to the designing and construction of selected items of landscape architecture for physically disabled people, which were created as part of the education of landscape architects.
Zagadnienia przystosowania rozwiązań projektowych do potrzeb osób niepełnosprawnych oraz seniorów w nauczaniu projektowania urbanistycznego
Authors: Siestrzewitowska Marzena Joanna
Published: June 2020

Artykuł przedstawia założenia programowe przedmiotu Projektowanie urbanistyczne związane z przystosowaniem rozwiązań projektowych dla osób niepełnosprawnych oraz seniorów. Omówiono w nim kolejno: cele przedmiotu, oczekiwane efekty kształcenia, a następnie treści merytoryczne zagadnienia przystosowania przestrzeni otwartych do potrzeb grup o różnych rodzajach niepełnosprawności: osób na wózkach inwalidzkich, głuchych i niedosłyszących, niewidomych, niedowidzących oraz starszych. Dla realizacji tych potrzeb duże znaczenie ma szata informacyjna zespołów urbanistycznych oraz układ socjometryczny jednostki mieszkaniowej, zaprojektowane w sposób wyzwalający w użytkownikach przestrzeni wzajemne uczucia empatii i aprobaty. W dalszej części przedstawiono wymagania formalne, które powinien zawierać każdy projekt wykonywany na przedmiocie z zakresu tej tematyki – tj. rodzaje obowiązkowych przedstawień graficznych wraz z przykładami z semestralnych projektów studenckich.
Wielokryterialna analiza porównawcza – narzędzie do oceny jakości użytkowej mieszkań
Authors: Jezierski Walery , Kłopotowski Maciej , Gromadzka Anna
Published: June 2020

Wybór (zakup) mieszkania to wieloetapowa, skomplikowana decyzja, na którą wpływa wiele trudno uchwytnych czynników. Metody matematyczne pozwalają na budowę narzędzia pomiarowego pozwalającego na zobiektywizowanie tych procesów. Wymaga to wyodrębnienia cech mających wpływ na podejmowanie decyzji przez określone grupy użytkowników oraz określenia ich wag w tym procesie.
Ewolucja struktur miejskich na przykładzie Barcelony
Authors: Kocki Wojciech , Kwiatkowski Bartłomiej
Published: June 2020

Unikatowy układ urbanistyczny miasta Barcelona położonego w Hiszpanii stwarza możliwości nieustannej adaptacji obecnej tkanki miejskiej w taki sposób aby sprostać oczekiwaniom mieszkańców. Ciągła ewolucja funkcjonalna przestrzeni zawartych pomiędzy modularnym układem kamienic mieszkalnych stwarza wyzwania dla projektantów. Na przykładzie jednego z powtarzających się skrzyżowań przeanalizowano przeznaczenie funkcjonalne oraz obecne jego zagospodarowanie włącznie z przestrzenią publiczną, ruchem samochodowym, pieszym oraz rowerowym. Pierwotny plan Ildefons’a Cerda’y jest systematycznie przekształcany w celu jeszcze lepszego zagospodarowania przestrzeni miejskich.
Rola wyobraźni w procesie twórczym a zagrożenia współczesnego świata
Authors: Dąbrowski Mariusz , Chęć-Małyszek Agnieszka
Published: June 2020

We wszystkich obszarach aktywności twórczej wyobraźnia, jest niezbędnym elementem w życiu i funkcjonowaniu człowieka. W wielu sytuacjach życiowych jest ona nieodłącznym elementem wykorzystywanym w sposób mniej lub bardziej świadomy. Pozwala tworzyć wyobrażenia, które nie mają odpowiedników w żadnym z wrażeń, stanowiąc podstawę twórczości wszelkiej aktywności człowieka. Wyobraźnia jest naturalnym przedłużeniem wzroku, specyficzną zdolnością do wywoływania obrazów, pobudzającą do twórczego myślenia i działania. W dzisiejszych czasach człowiek nieustannie bombardowany jest coraz większą ilością dźwięków i obrazów, które „zagłuszają” naturalny rozwój wyobraźni. Szybki postęp technologiczny, którego jesteśmy świadkami, nie pozostaje bez wpływu na rozwój twórczego myślenia, tworzy bariery ograniczające człowieka.
Modernizacja zabytkowego zespołu dworsko-pałacowego w Cianowicach
Authors: Gil-Mastalerczyk Joanna , Gil Regina
Published: June 2020

Zabytkowe założenie architektoniczno-ogrodowe w Cianowicach pod Krakowem, jako wielkie dobro przekazane przez poprzednie pokolenia, stało się potwierdzeniem, że niezależnie od stopnia zachowania zabytku, poprzez właściwą ingerencję z użyciem środków współczesnych i wprowadzeniem nowej substancji, możliwe jest przywrócenie ważnego znaczenia obiektowi i miejscu. Pozwoliło to na nowo odkryć cenne dziedzictwo historyczne. Przywrócona na nowo funkcja, stała się narzędziem do tego, by zabytek mógł funkcjonować i efektywnie oddziaływać na otoczenie, społeczność – w dobie postępującego na świecie szybkiego rozwoju cywilizacyjnego, niosącego za sobą zagrożenia prowadzące do degradacji krajobrazu kulturowego, w tym zabytkowych założeń dworsko-parkowych.
Systematyka obiektów architektury krajobrazu we współczesnym mieście
Authors: Kłopotowski Maciej
Published: June 2020

Od kilkudziesięciu lat trwają prace mające na celu systematyzowanie obiektów architektury krajobrazu oraz prowadzenie ich klasyfikacji. Autor w swych badaniach również podejmuje tę problematykę. Prowadzi swe prace na tle uwarunkowań historycznych, w tym wiedzy i praktyki projektowej. Za podstawę (punkt wyjścia) prac systematyzujących zagadnienia teorii, odmiennie od działań dotychczasowych, przyjmuje obszar planowania przestrzennego. Wprowadzone kolejne (dwustopniowe) podziały terenów zieleni kończy przyporządkowaniem im konkretnych obiektów architektury krajobrazu. W dalszej kolejności zestawia je z uwarunkowaniami lokalizacyjnymi, określając ich położenie w określonej strefie miasta.
Miasteczka Tyzenhauzowskie – świadectwo kultury przestrzennej końca XVIII w. we współczesnym krajobrazie miejscowości (Krynki, Dąbrowa Białostocka, Sokółka)
Authors: Gawryluk Dorota
Published: June 2020

Działalność Antoniego Tyzenhauza (podskarbiego litewskiego z czasów Stanisława Augusta oraz starosty grodzieńskiego) pod koniec XVIII w. miała na celu aktywizację gospodarczą płn-wsch. części Rzeczpospolitej. Z jego inicjatywy powstało około 50 manufatur w różnych miejscowościach w regionie Grodna. W stosunku do wybranych miasteczek (m.in. Krynek, Dąbrowy Białostockiej i Sokółki) efektem działalności Tyzenhauza była także zmiana ich formy przestrzennej. Miasteczka zyskały regularne plany o geometrycznej kompozycji urbanistycznej. Dominanty architektoniczne, wpisane w ich strukturę potwierdzały klasyczną kompozycję przestrzenną. Kultura przestrzenna planów końca XVIII w., pomimo burzliwych losów miasteczek, przetrwała i stanowi istotną cechę ich współczesnej tożsamości. Artykuł jest poświęcony zachowaniu czytelności kompozycji architektoniczno-urbanistycznej końca XVIII w. we współczesnym krajobrazie Krynek, Dąbrowy Białostockiej i Sokółki.
Kościół św. Mikołaja na Czwartku w świetle źródeł historycznych
Authors: Janus Krzysztof
Published: June 2020

W pracy opisano historię budynku kościoła św. Mikołaja na Czwartku przy ul. ks. Michała Słowikowskiego 1 w Lublinie. Opracowanie to nie uwzględnia przypuszczeń, analiz, hipotez co do powstania kościoła ale odnosi się do dostępnych danych historycznych, planów, map, itp. W połączeniu z danymi badawczymi, które zostaną przedstawione w kolejnej części artykułu stało się możliwe uporządkowanie i usystematyzowanie wiedzy na temat kościoła, okresu jego powstania, faz przekształceń, czy określenie stopnia zachowania substancji zabytkowej.