Διερεύνηση του χρόνιου βήχα στον παιδικό πληθυσμό
Authors: Βελισσαρίου Ιωάννα 
Published: August 2021

Ο χρόνιος και ο υποτροπιάζων βήχας είναι ένα σύμπτωμα που προκαλεί σημαντικού βαθμού ενόχληση στον ασθενή και στο περιβάλλον του. Ειδικά στα παιδιά, η συχνότητα και η αιτιολογία του είναι ασαφώς καθορισμένες, με αποτέλεσμα την προβληματική αντιμετώπισή του στην κλινική ιατρική πράξη.Χρόνιος ορίζεται ο βήχας που διαρκεί διάστημα μεγαλύτερο των 3 εβδομάδων, ενώ υποτροπιάζων ορίζεται ο βήχας που διαρκεί 2 τουλάχιστον εβδομάδες και επανεμφανίζεται 3 τουλάχιστον φορές σε διάστημα ενός έτους.Στόχος της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση των αιτιών του υποτροπιάζοντος και χρόνιου βήχα σε παιδιά από 2 ετών και άνω, καθώς και η αξιολόγηση των πνευμονικών λειτουργιών τους με μεθόδους όπως η ταλαντοσιμετρία, η σπιρομέτρηση και η δοκιμασία βρογχικής πρόκλησης αδενοσίνης, με σκοπό τη σύγκριση των χαρακτήρων του μεταλοιμώδους βήχα με το άσθμα και την παρακολούθηση της φυσικής πορείας του χρόνιου βήχα σε σχέση με τα χορηγούμενα θεραπευτικά σχήματα.Συνολικά, στη μελέτη εντάχθηκαν 67 παιδιά με συμπτωματολογία χρόνιου ή υποτροπιάζοντος βήχα (53 κάτω των 10 ετών και 14 άνω των 10 ετών με μέση ηλικία τα 7 χρόνια, 32 αγόρια και 35 κορίτσια), καθώς και 35 υγιείς μάρτυρες με ανάλογα προς τα περιστατικά ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά, φύλο, ηλικία, κοινωνικοοικονομικό επίπεδο και ατοπία, προκειμένου να γίνει σύγκριση των τιμών της ταλαντοσιμετρίας.Τα περιστατικά διαχωρίστηκαν, βάση της ηλικίας τους, σε δύο ομάδες και ακολούθησαν δύο διαφορετικούς αλγόριθμους, όσον αφορά τη διερεύνηση, αλλά και την αντιμετώπισή τους. Έτσι, τα παιδιά κάτω των 10 ετών, μετά τη λήψη πλήρους ιστορικού και την αντικειμενική τους εξέταση, υποβάλλονταν σε ακτινογραφία θώρακα, λήψη περιφερικού αίματος για προσδιορισμό της γενικής αίματος, της CRP και των αντισωμάτων ορού για M.pneumoniae και C.pneumoniae, λήψη ρινικού εκκρίματος ώστε να ελεγχθεί η παρουσία ιών και βακτηρίων με τη μέθοδο της PCR, δερματικές δοκιμασίες νυγμού σε 8 κοινά αλλεργιογόνα, και έλεγχο της λειτουργικότητας των πνευμόνων τους με τη μέθοδο της ταλαντοσιμετρίας πριν και μετά από βρογχοδιαστολή. Οι ασθενείς ελάμβαναν αντιασθματική αγωγή και επανεκτιμούνταν σε 2-3 εβδομάδες. Σε περίπτωση επιμονής του βήχα, γινόταν απλή ακτινογραφία παραρρινίων κόλπων, με σκοπό τη διάγνωση τυχόνπαραρρινοκολπίτιδας/ρινίτιδας και γινόταν ανάλογη τροποποίηση της αγωγής. Δύο με τρεις εβδομάδες αργότερα, σε επανεξέταση του ασθενούς και επί αποτυχίας και του δεύτερου σχήματος, η διερεύνηση συνεχιζόταν εξατομικευμένη και κατευθυνόμενη βάση των συμπτωμάτων του εκάστοτε παιδιού. Σε περιπτώσειςμυκοπλασματικής/χλαμυδιακής λοίμωξης, η αγωγή προσαρμοζόταν με την προσθήκη κλαριθρομυκίνης. Ο δεύτερος αλγόριθμος αφορούσε τα παιδιά άνω των 10 ετών και ταυτιζόταν με τον πρώτο, εκτός από τον έλεγχο των πνευμονικών λειτουργιών. Στα παιδιά αυτά, εκτός από ταλαντοσιμετρία, γινόταν και σπιρομέτρηση πριν και μετά από βρογχοδιαστολή, καθώς και βρογχική πρόκληση αδενοσίνης.Ο βήχας υποχώρησε σε άλλοτε άλλο χρόνο και με άλλοτε άλλη θεραπευτική αγωγή και στα 67 περιστατικά της μελέτης. Η αιτιολογική και θεραπευτική διερεύνηση των περιστατικών κατέληξε στις παρακάτω διαγνώσεις: άσθμα 29 παιδιά (43,2%), παραρρινοκολπίτιδα/ρινίτιδα 24 παιδιά (35,8%), μυκοπλασματική/χλαμυδιακή λοίμωξη 23 παιδιά (34,3%), υπερτροφία αδενοειδών εκβλαστήσεων 2 παιδιά (3%), ψυχογενής βήχας 2 παιδιά (3%) και γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση 1 παιδί (1,5%). Σε 16 παιδιά (23,8%) ανευρέθηκαν περισσότερες από μία αιτίες για το βήχα τους.Από τη χρήση της ταλαντοσιμετρίας στον πληθυσμό αυτό παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική μείωση των αντιστάσεων, R (5 Hz) και R (20 Hz), καθώς και της αδράνειας Ζ (5 Hz) μετά τη βρογχοδιαστολή (ρ<0.0001). Επίσης, όσο υψηλότερες