Μελέτη της αντικαρκινικής δράσης και του μηχανισμού της κουρκουμίνης στο γλοιοβλάστωμα
Authors: Ζώη Βασιλική 
Published: July 2023

Το γλοιοβλάστωμα είναι ένας από τους πιο θανατηφόρους όγκους του κενρικού νευρικού συστήματος, με μέση επιβίωση των ασθενών περίπου 15 μήνες μετά τη διάγνωση. Οι τρέχουσες θεραπευτικές επιλογές που βασίζονται στην χειρουργική εκτομή, ακολουθούμενη από συνδυασμό χημειοθεραπείας και ακτινοθεραπείας δεν αυξάνουν σημαντικά την επιβίωση των ασθενών. Για το λόγο αυτό, η ανάγκη εύρεσης νέων ασφαλών και αποτελεσματικών αντιγλοιωματικών παραγόντων κρίνεται απαραίτητη. Στο πλαίσιο αυτό, πολλές σύγχρονες ερευνητικές προσπάθειες έχουν στραφεί στην μελέτη φυτικών εκχυλισμάτων ή μορίων που απομονώνονται από φυτά. Η κουρκουμίνη είναι μια πολυφαινόλη που απομονώνεται από το φυτό Curcuma longa και έχει επιδείξει σημαντικές αντικαρκινικές ιδιότητες σε διάφορους τύπους νεοπλασιών. Στην παρούσα μελέτη, διερευνήθηκε η αντιγλοιωματική δράση της κουρκουμίνης και ο μηχανισμός αυτής σε 2 κυτταρικές σειρές ανθρώπινου γλοιοβλαστώματος in vitro, είτε ως μονοθεραπεία, είτε συνδυαστικά με τρέχουσες θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως είναι η ακτινοθεραπεία και η χημειοθεραπεία με τον εγκεκριμένο για γλοιοβλάστωμα αλκυλιωτικό παράγοντα τεμοζολομίδη. Για το σκοπό αυτό, αξιολογήθηκε η επίδραση της κουρκουμίνης στον κυτταρικό πολλαπλασιασμό με τη δοκιμασία κυτταροτοξικότητας μεθυλ-τριαζολυλ-τετραζολίου(ΜΤΤ), τη χρωστική μικροσκοπίου-Trypan Blue Exclusion Assay και τη χρώση μεκρυσταλλικό ιώδες (Crystal Violet). Επιπλέον, διερευνήθηκε η δράση της στον κυτταρικό κύκλο με κυτταρομετρία ροής και η επίδραση στην μεταναστευτική ικανότητα των κυττάρων με την τεχνική της προσωμοίωσης τραύματος δι’ αμυχής. Ο έλεγχος της ύπαρξης ή όχι συνέργειας μεταξή κουρκουμίνης και ακτινοθεραπείας ή κουρκουμίνης και τεμοζολομίδης αξιολογήθηκε με την τεχνική Trypan Blue και το λογισμικό CompuSyn (με χρήση του Δείκτη Συνδυασμού CI). Η επίδραση της κουρκουμίνης στην έκφραση της προαποπτωτικής πρωτείνης Bcl2, καθώς και της προ-κασπάσης 3 αξιολογήθηκε με ανοσοαποτύπωση κατά Western blot. Τέλος, πραγματοποιήθηκε δοκιμασία τοξικότηταςτης κουρκουμίνης σε μοντέλο ιχθύος ζέβρα (zebrafish). Με βάση τα αποτελέσματα της παρούσας διατριβής, η κουρκουμίνη ανέστειλλε σημαντικά τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό και στις 2 κυτταρικές σειρές και προκάλεσε δοσο-εξαρτώμενη παύση του κυτταρικού κύκλου στη φάση G2/M. Η κουρκουμίνη επίσης, ανέστειλε τη μετανάστευση των κυττάρων και στις δύο σειρές, μείωσε τα επίπεδα της πρωτείνης Bcl2, καθώς και της προ-κασπάσης 3, υποδεικνύοντας ότι η δράση της σχετίζεται με επαγωγή της απόπτωσης. Επιπλέον, η προκατεργασία των κυττάρων με αυξανόμενες συγκεντρώσεις κουρκουμίνης πριν από την έκθεση σε ακτινοβολία μείωσε τη βιωσιμότητα των κυττάρων σε υψηλότερο βαθμό από τη μονοθεραπεία με κουρκουμίνη ή ακτινοβολία (συνεργική δράση). Η συγχορήγηση κουρκουμίνης και τεμοζολομίδης εμφάνισε επίσης συνεργική δράση στους περισσότερους συνδυασμούς. Τέλος, σε in vivo μοντέλο zebrafish, η μέση θανατηφόρος συγκέντρωση (LC50) της κουρκουμίνης ήταν χαμηλότερη από τις τιμές IC50 για τις 2 κυτταρικές σειρές, επομένως η κουρκουμίνη εμφανίζει μεγαλύτερη εκλεκτικότητα προς τα καρκινικά κύτταρα. Τα αποτελέσματά μας καταδεικνύουν ότι η κουρκουμίνη είναι ένας πολλά υποσχόμενος αντιγλοιωματικός παράγοντας που μπορεί να ευαισθητοποίησει τα κύτταρα του γλοιοβλαστώματος στη δράση της ακτινοθεραπείας και της χημειοθεραπείας