Историко-культурные аспекты обучения искусству керамики в до имперском и имперском Китае (на примере гончарного производства)
Authors: VY Z. 
Published: April 2023

This Article gives consideration to the development of the ceramic art during the pre-imperial and imperial era in China. It is considered through the lens of the craft teaching methods applied in the art of ceramics. The authors of the Article base on the idea that the traditional system of ceramists teaching, which dates back several millennia, was forming along with the formation of the pottery industry itself and this is well-argued on the basis of historical, art and educational research aspects. The authors of the Article are convinced that a short historical tour performed back to the origins of the pottery industry will make it possible to trace a genesis of formation and features of the ceramic art teaching during the pre-imperial and imperial periods of China. Indeed, these are the periods when the fundamentals of the entire art professional education system of China were established, and then this system was spread out for many centuries ahead. As a result of the given research we have a conclusion that during the above mentioned periods in the traditional Chinese culture there was a cult of a teacher and the entire traditional crafts teaching system, including the pottery teaching, among others, was founded on the apprenticeship principles, i.e. «an apprentice under a master craftsman» principle. Starting from the establishment of the first states in China, there a great importance was given to the development of the handicrafts, the imperial workshops were dynamically organized and they became the first breeding grounds for training the future excellent master craftsmen.

Бұл мақалада Қытайдың империяға дейінгі және империялық кезеңдеріндегі қыш өнерінің қалыптасуы мен даму ерекшеліктері қыш өнерінің мысалын қолдана отырып, қолөнерді оқыту әдісінің призмасы арқылы қарастырылады. Мақала авторлары бірнеше мыңжылдықтардан бастау алған қышшыларды оқытудың дәстүрлі жүйесі қыш өндірісінің пайда болуымен бірге қалыптасты және тарихи, өнертану және ғылыми-педагогикалық аспектілерге негізделген деген көзқараста.Авторлар қыш өндірісінің қалыптасуының бастауына қысқаша тарихи экскурс жасаудың Қытайдың империяға дейінгі және империялық кезеңдеріндегі қыш өнерін оқытудың пайда болу генезисі мен ерекшеліктерін анықтауға мүмкіндік беретініне сенімді. Шынында да, дәл осы кезеңдерде Қытайда көптеген ғасырлар бойына созылған кәсіби көркемдік білім беру жүйесінің барлық негіздері қаланды.Осы зерттеудің нәтижесі -- бұл кезеңдерде дәстүрлі қытай мәдениетінде мұғалімге табыну және дәстүрлі қолөнерді, оның ішінде қыш өнерін оқытудың бүкіл жүйесі «шебер-шәкірт» қағидаты бойынша құрылды және Қытайдың алғашқы мемлекеттерінің қалыптасу кезеңімен бірге дамып, қолөнерге үлкен мән берілді, императорлық шеберханалар белсенді түрде құрылды, бұл тамаша қолөнер шеберлерін дайындаудың алғашқы ұсталары болды.

В настоящей статье рассматриваются особенности становления и развития керамического искусства в до имперскую и имперскую эпоху Китая через призму методики обучения ремеслу, на примере искусства керамики. Здесь авторы статьи исходили от мысли о том, что традиционная система обучения керамистов, которая насчитывает несколько тысячелетий формировалась вместе со становлением самого гончарного производства и аргументировано опирается исторические, искусствоведческие и научно-педагогические аспекты. Авторы убеждены, что краткий исторический экскурс к истокам становления гончарного производства позволит проследить генезис становления и особенностей обучения искусству керамики в до имперский и имперский период Китая. Ведь, именно в эти периоды закладываются основы становления всей системы профессионального художественного образования Китая, которая растянулась на многие столетия вперед. Результатом данного исследования являет вывод о том, что в эти периоды в традиционной китайской культуре существовал культ учителя и вся система обучения традиционным ремеслам и, гончарному делу в том числе, строилась по принципу «мастер-подмастерье», а со временем становления первых государств Китая развитию ремесел придавалось огромное значение, активно создавались императорские мастерские, которые стали первыми кузницами подготовки прекрасных мастеров.