Η επίδραση των επιλεκτικών και μη επιλεκτικών μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων στη μετατραυματική δημιουργία συμφύσεων των καμπτἠρων τενόντων της χειρός
Authors: Σκουτέρης Δημήτριος 
Published: September 2021

ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣΤο χέρι αποτελεί το κύριο εκτελεστικό όργανο των καθημερινών λειτουργιών,της επαγγελματικής απασχόλησης και των διαφόρων αθλητικών δραστηριοτήτων τουμέσου ανθρώπου. Κατέχοντας αυτή την ιδιαίτερη θέση, το χέρι βρίσκεται εκτεθειμένοσε πιθανούς τραυματισμούς, και παρά το γεγονός ότι στις δυτικές κοινωνίες έχειμειωθεί η βαριά βιομηχανική εργασία προς όφελος μιας κοινωνίας που βασίζεταιστην παροχή υπηρεσιών, παραδόξως, οι κακώσεις της χειρός δεν έχουν μειωθεί.Η αποκατάσταση και η σωστή λειτουργία της χειρός μετά από διατομή τωνκαμπτήρων τενόντων προϋποθέτει αφενός την συνέχεια των ίδιων των τενόντωνμέσω επανασύνδεσής τους με συρραφή σε πρώτο χρόνο και αφετέρου την διατήρησητης ικανότητάς τους να ολισθαίνουν εντός των ελύτρων τους. Ωστόσο, παρά τηνπροσεκτική χειρουργική τεχνική και την πρώιμη κινητοποίηση, η δημιουργίασυμφύσεων μεταξύ του συρραφέντος τένοντα και των παρακείμενων ιστώνπαραμένει ένα μεγάλο κλινικό πρόβλημα.Η φλεγμονώδης αντίδραση αποτελεί κοινό χαρακτηριστικό της επούλωσης τωνιστών και για αυτόν τον λόγο θεωρείται ότι τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδηφάρμακα (ΜΣΑΦ) μέσω της αντιφλεγμονώδους δράσης τους αφενός εμποδίζουν τηνεπούλωση και τη σωστή αποθεραπεία των τενόντων - όπως έχει παρατηρηθείάλλωστε στην πώρωση των καταγμάτων - αφετέρου όμως μετριάζοντας τηνφλεγμονώδη αντίδραση μπορούν να αναστείλουν τη δημιουργία των περιτενόντιωνσυμφύσεων.Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να συγκρίνει έναν από τους πιοεκλεκτικούς αναστολείς της COX-2, όπως την ετορικοξίμπη, με ένα μη εκλεκτικόΜΣΑΦ ήδη γνωστό για την επίδρασή του στους τένοντες.ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣΤο πείραμα περιέλαβε 48 άρρενες λευκούς κονίκλους New Zealand οι οποίοιυπεβλήθησαν σε χειρουργική επέμβαση διατομής και συρραφής του εν τω βάθεικαμπτήρα τένοντα του μέσου δακτύλου του δεξιού προσθίου άκρου τους και οιοποίοι χωρίστηκαν μετεγχειρητικά σε τέσσερεις φαρμακευτικές ομάδες. Στην πρώτηομάδα (ομάδα ελέγχου C) χορηγήθηκε ισοτονικό διάλυμα για τέσσερις εβδομάδες.Στην δεύτερη ομάδα (ομάδα B) χορηγήθηκε ημερήσια δόση 45mg/kg χωρισμένη σετρείς δόσεις των 15mg/kg για τέσσερις εβδομάδες. Στην τρίτη ομάδα (ομάδα Α)χορηγήθηκε ημερήσια δόση 3mg/kg ετορικοξίμπης για τέσσερις εβδομάδες, ενώ στηντέταρτη ομάδα (ομάδα ΑΑ) χορηγήθηκε η ίδια ημερήσια δόση ετορικοξίμπης αλλάμόνο για δύο εβδομάδες. Μετά την θυσία των πειραματόζωων, 6 εβδομάδες από τηνχειρουργική επέμβαση, ακολούθησε ο έλεγχος των ποιοτικών παραμέτρων πουεπηρεάζονται περισσότερο από τη δημιουργία των περιτενόντιων συμφύσεων.Συγκεκριμένα, μέσω της εμβιομηχανικής μελέτης που ακολούθησε μετρήθηκανα) η λειτουργική ακαμψία των τενόντων (functional stiffness) και β) το εύρος κίνησηςτων δακτύλων (R.O.M.) ενώ μέσω της ιστολογικής μελέτης μετρήθηκε γ) το μέγεθοςτων συμφύεσων σε σχέση με την περίμετρο των τενόντων.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑΣύμφωνα με τα αποτελέσματα κατόπιν στατιστικής ανάλυσης προέκυψαν κάποιαενδιαφέροντα στοιχεία:1. Οι ομάδες των κονίκλων που έλαβαν αγωγή με μη εκλεκτικά (ιβουπροφαίνη)και εκλεκτικά (ετορικοξίμπη) ΜΣΑΦ παρουσίασαν καλύτερη εμβιομηχανικήσυμπεριφορά και καλύτερα ιστολογικά αποτελέσματα σε σχέση με τους κονίκλουςτης ομάδας ελέγχου (placebo) που δεν έλαβαν καμία αγωγή.2. Οι ομάδες των κονίκλων που έλαβαν εκλεκτικό COX-2 ΜΣΑΦ (ετορικοξίμπη)είτε για 4 εβδομάδες (ομάδα Α) ή για 2 εβδομάδες (ομάδα ΑΑ) παρουσίασανβελτιωμένη εμβιομηχανική συμπεριφορά και ιστολογική εικόνα σε σχέση με τιςομάδες που είτε έλαβαν μη εκλεκτικό ΜΣΑΦ - ιβουπροφαίνη (ομάδα B) ή δενέλαβαν καμία αγωγή (ομάδα ελέγχου C).Πέρα από τις παραπάνω παρατηρήσεις που επαληθεύθηκαν στατιστικά,προέκυψε ένα επιπλέον στοιχείο:3. Η ομάδα των κονίκλων που έλαβαν ετορικοξίμπη για δύο εβδομάδες (ομάδαΑΑ) παρουσίασε βελτιωμένη εμβιομηχανική συμπεριφορά και ιστολογική εικόνα σεσχέση με την ομάδα των κονίκλων που έλαβε ετορικοξίμπη για τέσσερις εβδομάδες(ομάδα Α).ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑΣυμπερασματικά, τα εκλεκτικά για την COX-2 ΜΣΑΦ ίσως αξίζουν μια πιοπροσεκτική έρευνα όσον αφορά στην μετεγχειρητική αποκατάσταση των τενόντωνπροσπαθώντας να κατανοήσουμε καλύτερα όλους εκείνους του συμφυσιογόνουςπαράγοντες που επιδρούν στην διαδικασία της επούλωσής τους.Ειδικότερα, η χορήγηση της ετορικοξίμπης ως εκλεκτικού COX-2 αναστολέαμπορεί να βελτιώσει, υπό προϋποθέσεις, την εμβιομηχανική συμπεριφορά τωντενόντων σημειώνοντας όμως ότι τα συμπεράσματα που προκύπτουν απόπειραματικές μελέτες σε πειραματόζωα θα πρέπει να ερμηνεύονται με μεγάληπροσοχή. Τα ερωτήματα που προκύπτουν για τον ρόλο των εκλεκτικών ΜΣΑΦ απότη παρούσα μελέτη μένουν να απαντηθούν αρχικά από μεγαλύτερες in vivoπειραματικές μελέτες σε πειραματόζωα που θα προσδώσουν καλύτερη διαχωριστικήαπεικόνιση όσον αφορά στη στατιστική εφαρμογή και θα ελέγξουν την ασφάλεια τωνφαρμάκων για παρενέργειες και για τον κίνδυνο επανάρρηξης.