Μελέτη των μεταβολών των κιρκαδιανών ρυθμών της θερμοκρασίας και της μελατονίνης σε βαρέως πάσχοντες ασθενείς με σήψη και σηπτικό shock
Authors: Σερταρίδου Ελένη 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Η σήψη έχει φανεί πως διαταράσσει τους κιρκάδιους ρυθμούς. Μάλιστα, σε πολλές πειραματικές μελέτες ο χρόνος εγκατάστασης της σήψης έχει συσχετισθεί με διαφορετικά κιρκαδιανά πρότυπα διακύμανσης. Τα επίπεδα της μελατονίνης στο αίμα, της 6-σουλφατοξυμελατονίνης (aMT6s) και της κορτιζόλης στα ούρα, καθώς επίσης και η θερμοκρασία του σώματος αποτελούν βιοδείκτες κιρκαδιανής ρυθμικότητας. Οι βαρέως πάσχοντες ασθενείς της ΜΕΘ και οι πάσχοντες από σηπτική καταπληξία βιώνουν σοβαρή κιρκαδιανή απορύθμιση. Υλικό - Μέθοδος: Σε αυτή την προοπτική μελέτη παρατήρησης συμπεριλήφθηκαν 26 ασθενείς, που χωρίσθηκαν σε δύο ομάδες: στην ομάδα A (N=15) περιλήφθηκαν άτομα με σηπτική καταπληξία τη στιγμή της εισαγωγής τους στην ΜΕΘ και στην ομάδα B (N= 11) άτομα που ανέπτυξαν σηπτικό shock κατά την διάρκεια νοσηλείας τους στην ΜΕΘ, όπου εισήχθηκαν για άλλο λόγο εκτός από σήψη.Τα επίπεδα της aMT6s και της κορτιζόλης προσδιορίσθηκαν σε δείγματα ούρων που λήφθηκαν σε μεσοδιαστήματα 4 ωρών, στη διάρκεια ενός 24-ώρου. Δύο σειρές δειγμάτων λήφθηκαν από τους ασθενείς της ομάδας A (κατά την είσοδο/σηπτικό shock και στην έξοδο) και τρεις σειρές δειγμάτων από την ομάδα B (στην είσοδο, κατά το σηπτικό shock και στην έξοδο). Η θερμοκρασία της ουροδόχου κύστης καταγράφονταν κάθε ώρα στα ίδια χρονικά διαστήματα που γινόταν η δειγματοληψία των ούρων. Με συνημιτονοειδή ανάλυση (Cosinor analysis) των δεδομένων προσδιορίσθηκαν ο mesor (μέση τιμή), η amplitude (διαφορά της μέσης και της μέγιστης τιμής) και η acrophase (χρόνος εμφάνισης της μέγιστης τιμής) των κιρκαδιανών ρυθμών όλων των μεταβλητών που μετρήθηκαν.Αποτελέσματα: Η κιρκαδιανή ρυθμικότητα της θερμοκρασίας διατηρήθηκε και στις δύο ομάδες ασθενών. Στην ομάδα A, η amplitude της aMT6s κατά την είσοδο (σηπτικό shock) ήταν ελαττωμένη σε σχέση με την έξοδο (437.2±309.2 αντί 674.1±657.6 ng/4h, p<0.05). Η μέγιστη τιμή επιτεύχθηκε νωρίτερα (10:00 μ.μ. αντί 07:00 π.μ, p<0.05) και σχετίσθηκε με υψηλότερο APACHE II score και μεγαλύτερη διάρκεια νοσηλείας στην ΜΕΘ. Στην ομάδα Β, οι μέσες τιμές της aMT6s ήταν σημαντικά αυξημένες κατά την διάρκεια του σηπτικού shock (2492.2± 1709.1 ng/4h) σε σύγκριση τόσο με την είσοδο (895.4±715.5 ng/4h) όσο και με την έξοδο (1308.6± 1214.4 ng/4h, p<0.05 για όλες τις συγκρίσεις). Η amplitude της aMT6s ήταν επίσης αυξημένη κατά το σηπτικό shock (794.8±431.8 ng/4h) σε σχέση με την είσοδο (293.1±275.9 ng/4h, p<0.05).4Αναφορικά με την ρυθμικότητα της κορτιζόλης στην ομάδα A, η amplitude στο σηπτικό shock ήταν αυξημένη συγκριτικά με την έξοδο (13.3±31 ng/4h αντί 8.7±21.2 ng/4h p<0.05) και σχετίσθηκε με μειωμένη διάρκεια παραμονής στο νοσοκομείο. Στην ομάδα B, η μέση τιμή της κορτιζόλης και η amplitude κατά το σηπτικό shock (10±5.3 και 3±1.8 ng/4h, αντίστοιχα) ήταν σημαντικά μειωμένη σε σχέση τόσο με την είσοδο (30±57.9 και 12.3±27.3 ng/4h) όσο και με την έξοδο (14.4±20.7 και 6.6±8.7 ng/4h, p<0.05 για όλες τις συγκρίσεις) και σχετίσθηκε με υψηλότερο SOFA score και μεγαλύτερη διάρκεια νοσηλείας στην ΜΕΘ και στο νοσοκομείο. Συμπεράσματα: Η σηπτική καταπληξία προκαλεί αντίστροφες αλλαγές στην κιρκαδιανή διακύμανση της aMT6s και της κορτιζόλης σε διάφορες ομάδες ασθενών, ανάλογα με την ώρα έναρξης. Η μειωμένη ρυθμικότητα σχετίσθηκε με την βαρύτητα της νόσου και με παράταση της νοσηλεία στην ΜΕΘ.