Retail logistics costs and policy impact
Authors: Παπουτσής Κωνσταντίνος 
Published: September 2021

Οι πολιτικές για τις μεταφορές εμπορευμάτων επιφέρουν έχουν ως αποτέλεσμα σημαντικές επιπτώσεις στο κόστος των εφοδιαστικών αλυσίδων και εν προκειμένω στις κατά μέρους δραστηριότητες όπως μεταφορικές υπηρεσίες, διαχείριση εμπορευμάτων, κ.α. Ειδικά για τον τομέα λιανικής που απαιτείται μεγαλύτερη ικανότητα ανταπόκρισης οι επιπτώσεις είναι ακόμα πιο απτές. Επιπλέον, οι τοπικές κοινότητες ως δέκτες επηρεάζονται από τον ατμοσφαιρική ρύπανση, την ηχητική όχληση, και από άλλες παράπλευρες επιπτώσεις που φέρουν οι αστικές οικονομικές δραστηριότητες. Ως εκ τούτου, οι πολιτικοί φορείς έχουν - μεταξύ άλλων - το ρόλο προάσπισης της κοινωνίας έναντι αυτών των επιπτώσεων. Συνεπώς, είναι αντιληπτό ότι η κοινωνία ως σύνολο πρέπει να αποζημιώνεται και οι λιανέμποροι οφείλουν να επωμίζονται αυτό το κόστος. Από την άλλη μεριά, οι οικονομικοί φορείς που είναι υπεύθυνοι για την οικονομική δραστηριότητα έχουν στόχο να περιορίζουν τα (επιπλέον) κόστη και συνήθως μοχλεύεται η καινοτομία ως στρατηγική για το σκοπό αυτό. Ο κύριος σκοπός της διατριβής αυτής είναι να παρουσιάσει μια ολιστική προσέγγιση ως προς τον εντοπισμό και την εκτίμηση του συνολικού κόστους που επωμίζονται οι έμποροι λιανικής, καθώς προμηθεύουν την αγορά με τα προϊόντα τους, ενσωματώνοντας το κόστος εφαρμογής των δημοσίων πολιτικών. Η εργασία περιλαμβάνει την ανάπτυξη μοντέλου κόστους της λιανικής εφοδιαστικής, εστιάζοντας στο αστικό πεδίο δραστηριοτήτων, καθώς και την εκτίμηση των επιπτώσεων των πολιτικών και της εφαρμοσμένης καινοτομίας στο συνολικό κόστος και την αειφορία της επιχείρησης. Αυτό επιτυγχάνεται με την εφαρμογή της μεθόδου ABC, εντοπίζοντας τις δραστηριότητες logistics και τους πόρους που χρειάζονται για να εκτελεσθούν καθώς και ενσωματώνοντας το κόστος εφαρμογής δημοσίων πολιτικών στην ανάλυση αυτή. Η προσέγγιση λαμβάνει υπόψη την προοπτική εσωτερίκευσης τους εξωτερικού κόστους καθώς και το έμμεσο κόστος της καθυστέρησης διακίνησης και παράδοσης των ευαίσθητων προϊόντων. Για την κατανόηση του πραγματικού κόστους της διακίνησης και παράδοσης των προϊόντων, το μοντέλο κόστους εφαρμόζεται στο επιχειρησιακό σχέδιο μια εταιρείας λιανικής που διακινεί τρόφιμα στην πόλη της Αμβέρσας στο Βέλγιο. Επιπλέον της υπάρχουσας κατάστασης εξετάζονται τρία διαφορετικά σενάρια διακίνησης και παράδοσης: α) αστικά κέντρα ενοποίησης εμπορευμάτων, β) tethering (αποκεντρωμένο απόθεμα), γ) χρήση δημοσίων μέσων μεταφορών. Σκοπός είναι η διερεύνηση του συνολικού κόστους των πολιτικών εμπορευματικών μεταφορών στις αλυσίδες εφοδιασμού των λιανοπωλητών. Το σενάριο α) εξασφαλίζει σημαντική εξοικονόμηση κόστους αλλά αυτό υπόκειται σε όσο το δυνατό πιο καλά συντονισμένη αποστολή και συνεργασία μεταξύ των ενδιαφερομένων. Το εξωτερικό κόστος αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αειφορίας και ως εκ τούτου πραγματοποιείται ανάλυση περιβαλλοντικής βιωσιμότητας μεταξύ σεναρίων η οποία περιλαμβάνει όχι μόνο το επίπεδο εξυπηρέτησης αλλά και κοινωνικές προεκτάσεις της διακίνησης και παράδοσης προϊόντων εντός πόλεως. Από αυτή την άποψη, το σενάριο β) είναι το πιο περιβαλλοντικά βιώσιμο σενάριο λόγω της (πιο σύντομης) απόστασης που καλύπτεται από τα φορτηγά σε μία διαδρομή. Η διατριβή διερευνά και τις προοπτικές των λιανικών εφοδιαστικών αλυσίδων από διάφορες οπτικές γωνίες: από τη χάραξη δημοσίων πολιτικών όσο και από βιομηχανία και οικονομική δραστηριότητα του ιδιωτικού τομέα. Απεικονίζει τη δυναμική και τους οδηγούς ενός βασικού τομέα και αποκαλύπτει ομοιότητες μεταξύ διαφορετικών οικονομικών τομέων έτσι ώστε το αποτέλεσμα που παράγεται να μπορεί να αξιοποιηθεί από διάφορους εμπλεκόμενους φορείς προς τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας. Το πιθανό περιθώριο για την υλοποίηση καινοτόμων λύσεων σχηματίζεται ποσοτικοποιώντας το κόστος των καινοτόμων σεναρίων για τους λιανοπωλητές. Τέλος, αποκρυσταλλώνεται ο τρόπος με τον οποίο η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» συνδυάζεται με το κόστος λιανικής εφοδιαστικής.