Ψυχολογικά και ψυχοπαθολογικά χαρακτηριστικά παιδιών και εφήβων με επιληψία που ζουν στην περιοχή της Θράκης
Authors: Σερντάρη Ασπασία 
Published: January 2014

Η εμφάνιση ενός χρόνιου νοσήματος στην παιδική ηλικία μπορεί να επηρεάζει καθοριστικά την αναπτυξιακή πορεία του ατόμου. Το παιδί ακο- λουθεί μία ιδιαίτερη διαδικασία κατανόησης και προσαρμογής, η οποία φαί- νεται να εξαρτάται από πολλούς παράγοντες αλλά και από τα ιδιαίτερα χαρα- κτηριστικά της νόσου, με αποτέλεσμα σε κάποιες περιπτώσεις την εμφάνιση ψυχοπαθολογίας. Η επιληψία υπολογίζεται ότι αφορά περίπου 5/1000 παιδιά. Ιδιαιτερό- τητες σε σχέση με άλλες χρόνιες νοσολογικές καταστάσεις αποτελούν το ότι εμφανίζει πολλούς τύπους με διαφορετική υποκείμενη αιτιολογία, διαφορετική συχνότητα και βαρύτητα, διαφορετικές θεραπευτικές στρατηγικές, διαφορετική εξέλιξη, το ότι στην πλειονότητα των περιστατικών ξεκινά στην παιδική και εφηβική ηλικία και το ότι αφορά εξ’ορισμού το κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ). Σκοπός της μελέτης ήταν α) η αξιολόγηση της παρακολούθησης στο σχολείο παιδιών και εφήβων με επιληψία, η αξιολόγηση της συμμετοχής τους σε δραστηριότητες και η αξιολόγηση του βαθμού ενημέρωσης του σχολείου και των συνομηλίκων, β) η ανίχνευση και καταγραφή συνοδού ψυχο- παθολογίας, γ) η αξιολόγηση των δυναμικών της οικογένειας με την κατα- γραφή στοιχείων σχετικά με την υπερπροστατευτικότητα, το στίγμα και την ποιότητα ζωής, δ) η ανίχνευση των παραγόντων (δημογραφικά στοιχεία - χαρακτηριστικά της νόσου- πολιτισμικά στοιχεία ) που μπορεί να σχετίζονται με τα προηγούμενα και ε) η σύγκριση των επιμέρους χαρακτηριστικών των παιδιών με επιληψία, τα οποία ανήκουν σε διαφορετικές πολιτισμικές κοινότητες (Χριστιανική –Μουσουλμανική ) στην περιοχή της Θράκης. Στη μελέτη συμπεριελήφθησαν παιδιά και έφηβοι με επιληψία ηλικίας 1-18 ετών, που εξετάσθηκαν στα εξωτερικά ιατρεία της Παιδιατρικής και της Παιδοψυχιατρικής Κλινικής και στο Ειδικό Ιατρείο Επιληψίας της Νευρο- λογικής Κλινικής του @ημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης στο Πανεπιστη- μιακό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης. Καταγράφηκαν τα δημογραφικά στοιχεία, τα χαρακτηριστικά της νόσου (ηλικία έναρξης, τύπος κρίσεων, συχνότητα, τύπος φαρμακευτικής αγωγής), οι απουσίες από το σχολείο, η συμμετοχή σε αθλοπαιδιές, η ενημέρωση του σχολείου και η ενημέρωση των συνομηλίκων. Υπολογίσθηκε ο @είκτης Βαρύτητας Νόσου για κάθε περιστατικό με βάση τα στοιχεία που καταγράφηκαν για τα χαρακτηριστικά της νόσου. Τα παιδιά – έφηβοι, καθώς και οι γονείς- κηδεμόνες τους, υποβλήθηκαν σε ημιδομημένη συνέντευξη με στόχο την ανίχνευση ψυχοπαθολογίας, την αξιολόγηση των δυναμικών στην οικογένεια και την υποκειμενική τους αξιολόγηση για την ποιότητα της ζωής τους. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων έγινε με τη χρήση του στατιστικού πακέτου "Statistical Package for the Social Sciences" (SPSSChicago, IL, USA). Τα στοιχεία σχετικά με την συμμετοχή στο σχολείο, την ενημέρωση, την ψυχοπαθολογία, την υπερπροστατευτικότητα, το στίγμα και την αυτοεκτίμηση της ποιότητας ζωής χαρακτηρίσθηκαν ως εξαρτημένες μεταβλητές και συσχετίσθηκαν με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε ο έλεγχος χ2. Στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε υπόδειγμα πολυπαραγοντικής λογιστικής παλινδρόμησης για την μελέτη εκείνων των μεταβλητών που σχετίζονται ανεξάρτητα με τις εξαρτημένες μεταβλητές. Για τη σύγκριση των χαρακτηριστι- κών μεταξύ των ομάδων Χριστιανών –Μουσουλμάνων χρησιμοποιήθηκαν το Student’s t-test, το Mann-Whitney test και ο έλεγχος χ2. Η ταξινόμηση των μεταβλητών που διαφέρουν μεταξύ των δύο ομάδων έγινε με τη χρήση της διακρίνουσας ανάλυσης. @ιαπιστώθηκε ότι το σύνολο των παιδιών είχαν χάσει τουλάχιστο μία ημέρα σχολείου εξαιτίας της επιληψίας. Οι πολλές απουσίες σχετίζονταν σημαντικά με μικρότερη διάρκεια και μεγαλύτερη βαρύτητα της νόσου, με χειρότερη γνώση για τη νόσο, με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο, με μεγαλύτερο φόβο των γονέων για τη νόσο και με υπερπροστατευτικό περιβάλλον. Η μη συμμετοχή σε αθλοπαιδιές και δραστηριότητες σχετίσθηκε με ηλικία μεγαλύτερη των 12 ετών, γενικευμένες κρίσεις, φόβο των γονέων για τη νόσο, υπερπροστατευτικό περιβάλλον και αυξημένη υποκειμενική αίσθηση του στίγματος. ......................................