Қазіргі кезеңде мектеп жасына дейінгі балаларды сауаттылыққа үйрету
Authors: САРЖАНОВА А.Н. 
Published: October 2023

В статье рассматриваются проблемы обучения грамоте дошкольников на современном этапе. Авторы придерживаются мнения о том, что обучение грамоте должно осуществляться в нескольких направлени- ях: развитие устной речи ребенка (фонематический слух, владение звуковым анализом), развитие психи- ческих процессов (память, мышление, внимание), развитие мелкой моторики. Содержание данных на- правлений основывается на принципе преемственности обучения. Рассматриваются вопросы развития фонематического слуха дошкольников, отработка звукопроизношения, отработка звукового анализа, а также работа над лингвистическими понятиями. Приведены примеры методических приемов, использу- емых на занятиях по основам грамоты с дошкольниками, а также упражнения на развитие психических процессов. Представлены результаты анкетирования с выявленным рядом методических проблем про- цесса обучения грамоте дошкольников. Обращено внимание на подготовку воспитателей: изучение в вузе дисциплин должно иметь внутримодульную и межмодульную связь, а изучение методических дис- циплин проходить с элементами дуального обучения. Ключевые слова: обучение грамоте, дошкольная подготовка, преемственность в обучении грамоте, психические процессы, фонематический слух, звуковой анализ слов.

Мақалада қазіргі кезеңде мектеп жасына дейінгі балаларды сауаттылыққа үйрету мәселелері қарастырылады. Авторлар сауаттылыққа үйрету бірнеше бағытта жүргізілуі керек деген пікірді ұстанады: баланың ауызша сөйлеуін дамыту (фонемалық есту, дыбыстық талдауды меңгеру), психикалық процестерді дамыту (есте сақтау, ойлау, зейін), ұсақ моториканы дамыту. Осы бағыттардың мазмұны оқытудың сабақтастығы қағидатына негізделеді. Мектеп жасына дейінгі балалардың фонемалық есту қабілетін дамыту, дыбысты айтуды дамыту, дыбыстық талдауды дамыту, сондай-ақ лингвистикалық ұғымдармен жұмыс істеу мәселелері қарастырылады. Мектеп жасына дейінгі балалармен сауаттылық негіздері бойынша сабақтарда қолданылатын әдістемелік тәсілдерге мысалдар, сондай-ақ психикалық процестерді дамытуға арналған жаттығулар келтірілген. Мектеп жасына дейінгі балаларды сауаттылыққа үйрету процесінің бірқатар әдістемелік мәселелері анықталған сауалнама нәтижелері ұсынылған. Тәрбиешілерді дайындауға назар аударылды: ЖОО-да пәндерді оқу модульішілік және модульаралық байланысқа ие болуы керек, ал әдістемелік пәндерді оқу дуальді оқыту элементтерімен өтуі керек. Түйінді сөздер: сауаттылыққа үйрету, мектепке дейінгі дайындық, сауаттылыққа үйретудегі сабақ- тастық, психикалық процестер, фонемалық есту, сөздерді дыбыстық талдау.

The article deals with the problems of teaching literacy to preschoolers at the present stage. The authors are of the opinion that literacy training should be carried out in several directions: the development of the child’s oral speech (phonemic hearing, sound analysis), the development of mental processes (memory, thinking, attention), the development of fine motor skills. The content of these areas is based on the principle of continuity of education. The issues of the development of phonemic hearing of preschoolers, the development of sound pronunciation, the development of sound analysis, as well as work on linguistic concepts are considered. Examples of teaching methods used in classes on the basics of literacy with preschoolers, as well as exercises for the development of mental processes are given. The results of the survey are presented with a number of methodological problems identified in the process of teaching literacy to preschoolers. Attention is paid to the training of educators: the study of disciplines at the university should have an intra-module and inter-module connection, and the study of methodological disciplines should take place with elements of dual education. Keywords: literacy, preschool education, continuity in literacy, mental processes, phonemic hearing, sound analysis of words.