GÖZ ALMASI TOXUMALARINDA HİPOKSİYA İLƏ İNDUKSİYA OLUNMUŞ APOPTOZ
Authors: Мусаев П.И. , Маркитантова Ю.В. , Бабаев Х.Ф. , Рябцева А.А. , Акберова С.И. 
Published: August 2024

Представлены результаты эксперементального исследования проведенного с целью изучения влияния острой гипоксической гипоксии и острой гипобарической гипоксии на клетки тканей глаза у взрослых крыс. В каждом эксперименте с острой гипоксической гипоксии и острой гипобарической гипоксии было использовано 24 (в каждой группе по 8 животных) самцов крыс линии Wistar (в каждом эксперименте 16 глаза, всего 48 глаз), разделенных на 3 групп: I группа – интактный контроль, II группа – через 1 час после гипоксии, III группа через 3 часа после гипоксии. Идентификацию апоптотических клеток в тканях глаза проводили методом TUNEL на замороженных срезах глаза с дополнительным окрашиванием ядерным флуоресцентным красителем Hoechst 33342. Локализацию и интенсивность флуоресцентного свечения в поврежденных клетках анализировали под флуоресцентным микроскопом с использованием компьютерной программы Image J. Исследование показало, что при воздействии острой гипобарической гипоксии обнаружено избирательное первичное апоптотическое повреждение клеток конъюнктивы и переднего эпителия роговицы. А в условиях моделируемой острой гипоксической гипоксии наблюдалось апоптотическое поражение конъюнктивы, эпителия роговицы, хориоидеи и фоторецепторного слоя сетчатки. Клетки различных отделов глаза взрослых крыс характеризуются разной чувствительностью в отношении апоптотического повреждения при моделируемой острой гипоксии.

Məqalədə kəskin hipoksik hipoksiyanın və kəskin hipobarik hipoksiyanın göz toxuması hüceyrələrinə təsirini öyrənmək məqsədilə aparılmış tədqiqat işi haqqında məlumat verilmişdir. Wistar xəttindən olan erkək siçovullardan istifadə edilmişdir (hər qrupda 8 heyvan, cəmi 24 siçovul), tədqiqat obyektləri üç qrupa ayrılmışdır: I qrup – intakt (control), II qrup – hipoksiyadan 1 saat sonra, III qrup – hipoksiyadan 3 saat sonra. Göz toxumalarında apoptotik hüceyrələrin identifikasiyası dondurulmuş göz alması kəsiklərində TUNEL metodu ilə aparılaraq, sonradan Hoechst 33342 nüvə flüoressent boyası ilə əlavə boyanılmışdır. Zədələnmiş hüceyrələrdə flüoressensiyanın lokalizasiyası və intensivliyi Image J kompyuter proqramından istifadə edilərək flüoressent mikroskop altında müşahidə edilmişdir. Tədqiqat göstərmişdir ki, heyvanlar kəskin hipobarik hipoksiyaya məruz qaldıqda, yalynız konyunktiva hüceyrələrində və buynuz qişanın ön epitelində ilkin apoptotik zədələnmə törənir. Ancag modelləşdirilmiş kəskin hipoksik hipoksiya şəraitində konyunktivanın, buynuz qişa epitelinin, hemçinin xorioid və tor qişanın fotoreseptor təbəqəsinin də apoptotik zədələnməsi müşahidə edildi. Beləliklə, müxtəlif üsullarla törədilmiş hipoksiya zamanı yetkin siçovullarda gözün müxtəlif hissələrində göz toxumasının hüceyrələri apoptotik zədələnməyə fərqli həssaslıqla cavab verir.

The article provides information about the study of the effects of acute hypoxic hypoxia and acute hypobaric hypoxia on eye tissue cells in rats. In each experiment with acute hypoxic hypoxia and acute hypobaric hypoxia (24 eyes in each experiment, 48 eyes in total), 16 male Wistar rats (8 animals in each group, 24 rats in total) were used and divided into 3 groups: Group I - intact control, group II - 1 hour after hypoxia, group III - 3 hours after hypoxia. Identification of apoptotic cells in the eye's tissues was performed by the TUNEL method on frozen eye sections with additional staining with nuclear fluorescent dye Hoechst 33342. The localisation and intensity of fluorescent emission in damaged cells were analysed under a fluorescent microscope using Image J software. When exposed to acute hypobaric hypoxia, selective primary apoptotic damage to the conjunctiva cells and the cornea's anterior epithelium was found. But under conditions of simulated acute hypoxic hypoxia, apoptotic damage to the conjunctiva, corneal epithelium, choroid and photoreceptor layer of the retina was observed. Cells of different parts of the eye of adult rats are characterised by different sensitivity to apoptotic damage in acute hypoxia modelled in this study.