Διερεύνηση προγνωστικών παραγόντων στην ανίχνευση του καρκίνου μαστού
Authors: Ανθιμίδης Γεώργιος 
Published: August 2021

Εισαγωγή: Η αναγνώριση παραγόντων υπεύθυνων για την αύξηση της πιθανότητας εμφάνισης καρκίνου του μαστού είναι ιδιαίτερα σημαντική στην κλινική πράξη. Οι έρευνες αυτών των παραγόντων κινδύνου όμως είναι περιορισμένες ανάμεσα στις λιγότερο βιομηχανικές χώρες, στις οποίες συγκαταλέγεται και η Ελλάδα.Σκοπός: Η παρούσα ερευνητική μελέτη έχει ως σκοπό να αναγνωρίσει ποιοι από τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου και σε ποιο βαθμό προβλέπουν την εμφάνιση καρκίνου του μαστού στο γυναικείο πληθυσμό της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλονίκης, με στόχο την ανάπτυξη κατάλληλων κλινικών κατευθυντήριων οδηγιών και αισίως στρατηγικών πρόληψης.Υλικό – Μέθοδος: Πρόκειται για μια προοπτικού τύπου έρευνα ασθενών-ομάδας ελέγχου μιας χρονικής περιόδου με χρήση τυποποιημένου ερωτηματολογίου στο ιατρείο μαστού της 1ης Προπαιδευτικής Χειρουργικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ και στο ιατρείο μαστού της Α΄ Χειρουργικής Κλινικής του Νοσοκομείου ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ.Η σχέση των πιθανών παραγόντων κινδύνου με την εμφάνιση καρκίνου του μαστού ελέγχεται με διαδική λογιστική παλινδρόμηση και εκφράζεται με το λόγο αναλογιών.Αποτελέσματα: Μελετήθηκαν 53 περιπτώσεις ασθενών και 131 υγιείς μάρτυρες. Από το σύνολο των παραγόντων κινδύνου που μελετήθηκαν αναδείχθηκε στατιστικώς σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στην εμφάνιση καρκίνου μαστού και την ηλικία των ατόμων, την ηλικία πρώτης τελειόμηνης τεκνοποίησης, το δείκτη μάζας σώματος, το δείκτη μάζας σώματος πριν μία πενταετία, τη μεταβολή του δείκτη μάζας σώματος από την ηλικία των 18 ετών, την ελάττωση ύψους (σε cm), την τεκνοποίηση (ως διχοτόμο μεταβλητή), την εμφάνιση εμμηνόπαυσης, την εμφάνιση οστεοπόρωσης και τη χρήση αντισυλληπτικών δισκίων.Τα πρακτικά αποτελέσματα της χρήσης ενός μαθηματικού προτύπου ανέδειξαν ότι τελικά η μόνη στατιστικά σημαντική παράμετρος για την πρόβλεψη του καρκίνου του μαστού είναι η ηλικία και η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού για μια γυναίκα μιας δεδομένης ηλικίας ετών είναι 1,113 φορές η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού μιας γυναίκας νεότερης κατά 1 έτος, όταν όλες οι άλλες παράμετροι είναι ίδιες.Όταν η στατιστική ανάλυση έγινε με προσαρμογή του δείγματος ως προς την ηλικία, δηλαδή όταν οι γυναίκες που πάσχουν από καρκίνο του μαστού (n=53) συγκρίθηκαν με γυναίκες που δεν πάσχουν από καρκίνο του μαστού (n=75), χωρίς να υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά της ηλικίας ανάμεσα στις δύο αυτές ομάδες γυναικών, αναδείχθηκε στατιστικώς σημαντική συσχέτιση μόνο ανάμεσα στην εμφάνιση καρκίνου μαστού και την ηλικία πρώτης τελειόμηνης τεκνοποίησης. Τα πρακτικά αποτελέσματα της χρήσης ενός μαθηματικού προτύπου ανέδειξαν ότι τελικά η ηλικία πρώτης τελειόμηνης τεκνοποίησης δεν είναι στατιστικά σημαντική παράμετρος για την πρόβλεψη του καρκίνου του μαστού.Συμπεράσματα: Η παρουσία ενός ή περισσότερων από τους ενοχοποιημένους παράγοντες κινδύνου δεν σημαίνει ότι μια γυναίκα θα εμφανίσει καρκίνο του μαστού. Επίσης οι περισσότερες γυναίκες που εμφανίζουν καρκίνο μαστού δεν έχουν κανέναν από τους ενοχοποιημένους παράγοντες κινδύνου, ενδεχομένως εκτός από το ότι είναι γυναίκες και μεγαλώνει η ηλικία τους με την πάροδο του χρόνου. Η απουσία των ενοχοποιημένων παραγόντων κινδύνου δεν θα πρέπει να αποτρέπει την αυξημένη επαγρύπνηση και την τακτική, συστηματική, μεθοδική και ολοκληρωμένη εκτίμηση κάθε γυναίκας με σκοπό την ανίχνευση του καρκίνου του μαστού. Κρίνεται σκόπιμο να τονιστεί η ανάγκη εκπόνησης κατάλληλων μελετών σε μεγαλύτερα δείγματα πληθυσμού και αισίως σε διαφορετικούς πληθυσμούς – στόχους που θα δώσουν περαιτέρω τεκμηριωμένες απαντήσεις στο ερευνητικό ερώτημα.