ҚАЗАҚСТАННЫҢ АЛҒАШҚЫ МЕДИЦИНАЛЫҚ-САНИТАРЛЫҚ КӨМЕК ЖҮЙЕСІНДЕГІ СОЗЫЛМАЛЫ ЖҰҚПАЛЫ ЕМЕС АУРУЫ БАР НАУҚАСТАРДЫ ДИСПАНСЕРЛІК БАҚЫЛАУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ БОЙЫНША ҚОЛДАНЫСТАҒЫ НОРМАТИВТІК-ҚҰҚЫҚТЫҚ БАЗАСЫН ЗЕРДЕЛЕУ
Authors: Л.Ж. Орақбай , С.С. Молдамырза , А.Н. Адилханова 
Published: November 2024

Диспансерлік бақылау науқастардың денсаулық жағдайын бағалау мақсатында жүргізілетін (денсаулық тобын және диспансерлік бақылау тобын айқындауды қоса алғанда) және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тұрғындардың белгілі бір топтарына қатысты жүзеге асырылатын профилактикалық медициналық тексерулердің қосымша әдістерін қамтитын іс-шаралар кешенін қамтиды. Зерттеудің мақсаты: созылмалы жұқпалы емес ауруы бар науқастарды профилактикалық медициналық тексеруден өткізу, диспансерлік бақылауды ұйымдастыру және алғашқы медициналық-санитарлық көмек жүйесіндегі қолданыстағы нормативтік-құқықтық базаны зерделеу. Әдістері: Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің. Созылмалы аурулары бар адамдарға медициналық көмек көрсетуді ұйымдастыру, байқаудың мерзімділігі мен мерзімдерін, диагностикалық зерттеулердің міндетті минимумы мен еселігі қағидаларын бекіту туралы: 2020 жылғы 23 қазандағы № ҚР ДСМ-149/2020 бұйрығына сәйкес, медициналық-санитариялық алғашқы көмек ұйымдарында динамикалық байқауға жататын аурулардың тізбесі 3 нозология бойынша: артериялық гипертензия, қант диабеті және созылмалы жүрек жетіспеушілігі бойынша талданды. Нәтижесі. Алғашқы медициналық-санитарлық көмек жүйесіндегі қолданыстағы нормативтік-құқықтық базаны зерделеу және бағалау кезінде және МӘМС жүйесіндегі сақтандрылмаған диспансерлік науқастардың МАСК бағалау кезінде, науқстарға медициналық көмек тізбесі жеткіліксіз екені анықталды. Қорытынды. Ауру құрылымында ең үлкен үлес салмағы жүрек-қан тамыр жүйесімен мен эндокриндік жүйенің аурулары болғандықтан, МӘМС жүйесіне сақтандырылмаған науқастарға медциналық көмек жетіспеушілігі анықталды. Зерттеу кезіндегі бағдарламаны енгізу оң нәтижесіне байланысты ауруларды басқару бағдарламасына қатысатын пациенттерді іріктеу критерийлерін және динамикалық байқауға жататын аурулардың тізбесін кеңейту қажет етілді.

Dispenserisation is a set of measures, including preventive medical examination and additional methods of examinations, conducted for the purpose of assessing the state of health (including determination of health group and group of dispensary observation) and carried out in respect of certain population groups in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan. Purpose of the study: to analyze of the current regulatory and legal framework of Kazakhstan in the system of primary health care, organization of surveillance and preventive medical examinations or dispensary examination of patients with chronic non-infectious diseases. Methods. According to the Order of the Minister of Health of the Republic of Kazakhstan from October 23, 2020 № KP DSM-149/2020 "On approval of the rules of organization of medical care for persons with chronic diseases, periodicity and terms of observation, mandatory minimum and multiplicity of diagnostic studies", the list of diseases subject to dynamic observation in primary health care organizations was analyzed for 3 nosology’s: arterial hypertension, diabetes mellitus and chronic heart failure. Results. During the study and assessment of the existing regulatory framework in the primary health care system and the assessment of insured dispensary patients in the COMS system, it was determined that the list of medical care for patients is insufficient. Conclusion. Due to the fact that the largest share in the morbidity structure is occupied by diseases of the cardiovascular system and endocrine system, the lack of medical care for patients not insured by the health care system has been revealed. Due to the positive results of the implementation of the disease management programme during the study, it was necessary to expand the criteria for selecting patients participating in the disease management programme and the list of diseases subject to dynamic monitoring.

Диспансеризация представляет собой комплекс мероприятий, включающий в себя профилактический медицинский осмотр и дополнительные методы обследований, проводимых в целях оценки состояния здоровья (включая определение группы здоровья и группы диспансерного наблюдения) и осуществляемых в отношении определенных групп населения в соответствии с законодательством Республики Казахстан. Цель исследования: анализ действующей нормативно-правовой базы Казахстана в системе первичной медико-санитарной помощи, организации наблюдения и проведения профилактических медицинских осмотров или диспансеризации больных с хроническими неинфекционными заболеваниями. Методы. Согласно Приказа Министра здравоохранения Республики Казахстан от 23 октября 2020 года № ҚР ДСМ-149/2020 «Об утверждении правил организации оказания медицинской помощи лицам с хроническими заболеваниями, периодичности и сроков наблюдения, обязательного минимума и кратности диагностических исследований», перечень заболеваний, подлежащих динамическому наблюдению в организациях первичной медико-санитарной помощи проанализирован по 3 нозологиям: артериальная гипертензия, сахарный диабет и хроническая сердечная недостаточность. Результаты. В ходе изучения и оценки существующей нормативно-правовой базы в системе первичной медико-санитарной помощи и при оценке застрахованных диспансерных больных в системе КОМС было определено, что перечень медицинской помощи пациентам является недостаточным. Выводы. В связи с тем, что наибольший удельный вес в структуре заболеваемости занимают заболевания сердечно-сосудистой системы и эндокринной системы, выявлен недостаток медицинской помощи пациентам, не застрахованным системой здравоохранения. В связи с положительными результатами реализации программы управления заболеванием в ходе исследования была необходимость расширить критерии отбора пациентов, участвующих в программе управления заболеванием и перечень заболеваний, подлежащих динамическому наблюдению.