Ανοσοϊστοχημική διερεύνηση της p53/PUMA κυτταρικής οδού σε ασθενείς με αδενοκαρκίνωμα παχέος εντέρου σταδίου ΙΙ η ΙΙΙ κατά ΤΝΜ
Authors: Μέκρας Αλέξανδρος 
Published: August 2021

ΣΚΟΠΟΣ: Η ανοσοϊστοχημική (ΑΙΧ) διερεύνηση, σε ασθενείς με καρκίνο παχέος εντέρου σταδίου ΙΙ και ΙΙΙ κατά ΤΝΜ, μιας σειράς πρωτεϊνών που λαμβάνουν μέρος στην PUMA/p53 αποπτωτική οδό, η αξιολόγηση της σχέσης τους με τα κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστικά των ασθενών και η μελέτη της προγνωστικής τους αξίας.ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ: 130 ασθενείς υποβλήθηκαν σε επέμβαση για χειρουργήσιμο αδενοκαρκίνωμα παχέος εντέρου σταδίου ΙΙ και ΙΙΙ. Σε ιστούς από κύβους παραφίνης με τεμάχια όγκου, φυσιολογικού ιστού και μεταστατικού λεμφαδένα μελετήθηκαν με την χρήση ΑΙΧ οι πρωτεΐνες PUMA, p53, Ki-67, BAD, BID, Bcl2 και Mdm2. Οι ανοσοχρώσεις αξιολογήθηκαν με το HistoScore. Για τις συσχετίσεις χρησιμοποιήθηκαν κατά περίπτωση οι αντίστοιχες στατιστικές δοκιμασίες. Oι επιβιώσεις εκτιμήθηκαν με τις καμπύλες Kaplan-Meier, ενώ πραγματοποιήθηκε μονοπαραγοντική και πολυπαραγοντική ανάλυση.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Από τους ασθενείς, 39 εμφάνισαν καρκίνο στο δεξιό κόλον, 52 στο αριστερό κόλον και 39 στο ορθό. Σε 88 χορηγήθηκε χημειοθεραπεία, ενώ σε 40 καμία. Ο διάμεσος χρόνος παρακολούθησης ήταν 54 μήνες (εύρος: 1-81), η 3-ετής επιβίωση (CSS) ήταν 70.8%, ενώ η DFS 67%. Η πλειοψηφία των νεοπλασμάτων ήταν μέτριας διαφοροποίησης, 50% ήταν σταδίου C κατά Astler Coller, 30% είχαν λεμφαγγειακή διήθηση, ενώ 50% δεν εμφάνισε λεμφαδενικές μεταστάσεις. Θετικές συσχετίσεις αναδείχθηκαν μεταξύ των δεικτών ΒAD/ BID, PUMA/ ΒAD, PUMA/ Ki-67 και p53/Mdm2. Παρατηρήθηκε υπερέκφραση των πρωτεϊνών στον νεοπλασματικό σε σχέση με τον φυσιολογικό ιστό με εξαίρεση την Bcl-2 όπου παρατηρήθηκε το αντίθετο. Συσχετίσεις αναδείχθηκαν μεταξύ Bcl-2 και ιστολογικής διαφοροποίησης, BAD και εντόπισης του όγκου, p53 και αριθμού διηθημένων λεμφαδένων, BID/Mdm2 και μέγιστης διάμετρου όγκου και τέλος της Ki-67 με τα βλεννώδη αδενοκαρκινώματα. Στατιστικά σημαντικά μικρότερη επιβίωση (CSS), (DFS) και (OS) εμφάνισαν οι ασθενείς με λεμφαγγειακή διήθηση και με στάδιο Ν2. Επιπλέον, μικρότερη CSS είχαν οι ασθενείς με χαμηλή διαφοροποίηση του όγκου, ενώ σημαντικά μικρότερη OS, παρατηρήθηκε σε όσους δεν έλαβαν χημειοθεραπεία, σε ηλικίες ≥ 65 έτη, στους ασθενείς σταδίου ΙΙΙC καθώς και με εντόπιση στο δεξιό κόλον. Ως ανεξάρτητοι δυσμενείς προγνωστικοί δείκτες τόσο για το DFS όσο και για το CSS αναδείχθηκαν η λεμφαγγειακή διήθηση, το στάδιο Ν2 και η υπερέκφραση του Ki-67. Επιπλέον για την DFS ανεξάρτητος δυσμενής προγνωστικός δείκτης αναδείχθηκε η υψηλή έκφραση της BAD. Για την ΟS, αναδείχθηκαν ως ανεξάρτητοι δυσμενείς προγνωστικοί δείκτες το στάδιο Ν2, η εντόπιση στο ορθό και δεξιό κόλον, η μη λήψη χημειοθεραπείας και η υπερέκφραση των πρωτεϊνών p53, Mdm2 και Ki-67. Ανεξάρτητος δυσμενής προγνωστικός δείκτης αναδείχθηκε ο συνδυασμός της υπερέκφρασης της PUMA με υποέκφραση της p53 στην ΟS και στην CSS.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στην έκφραση των δεικτών μεταξύ νεοπλασματικού και φυσιολογικού ιστού και σημαντικές συσχετίσεις των δεικτών με τα κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστικά των ασθενών. Η υπερέκφραση των BAD και Κi-67, η λεμφαδενική μετάσταση και η λεμφαγγειακή διήθηση αναδείχθηκαν ανεξάρτητοι δυσμενείς προγνωστικοί δείκτες στην DFS. Ευνοϊκοί προγνωστικοί δείκτες για την ΟS αναδείχθηκαν η απουσία λεμφαδενικής μετάστασης, η εντόπιση στο αριστερό κόλον, η λήψη χημειοθεραπείας και η υποέκφραση των p53 και Mdm2. Ο συνδυασμός υπερέκφρασης της PUMA με υποέκφραση της p53 και η υπερέκφραση της Κi-67, αποτέλεσαν δυσμενείς προγνωστικούς δείκτες για την OS και την CSS.