Μελέτη της έκφρασης, της ρύθμισης και του βιολογικού ρόλου των μορίων συνάφειας σε κοκκώδη κύτταρα της ανθρώπινης ωοθήκης
Authors: Ρολάκη Αλεξάνδρα 
Published: January 2014

Ο σχηματισμός του ωχρού σωματίου (CL) αποτελεί βασική λειτουργία για την επιτυχή έκβαση της εγκυμοσύνης. Την φάση της ωοθυλακιορρηξίας, ακολουθεί η ανάπτυξη του CL από τα υπολείμματα του ρηχθέντος θυλακίου, μία διαδικασία που ελέγχεται από τις ωχρινοποιητικές ορμόνες. Κατά την φάση αυτή, τα κύτταρα που συνιστούν το ωχρό σωμάτιο υφίστανται έντονες τροποποιήσεις, που απαιτούν πολύπλοκες αλληλεπιδράσεις μεταξύ του κυττάρου και του εξωκυττάριου χώρου, η πλειονότητα των οποίων παραμένει ασαφής. Τα μόρια συνάφειας, και ιδιαίτερα οι ιντεγκρίνες, διαδραματίζουν εξέχοντα ρόλο σε φυσιολογικές λειτουργίες ενός μεγάλου αριθμού διαφορετικών συστημάτων. Η πρόσδεση των ιντεγκρινικών υποδοχέων στους αντίστοιχους εξωκυττάριους προσδέτες τους έχει ήδη αποδειχτεί ότι προάγει την κυτταρική κίνηση, τον πολλαπλασιαμό και την απόπτωση, σε πολλούς διαφορετικούς κυτταρικούς τύπους. Επιπροσθέτως, οι ιντεγκρίνες συμμετέχουν σε αρκετές σημαντικές λειτουργίες του αναπαραγωγικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένης της γονιμοποίησης, της εμφύτευσης του εμβρύου και της αναδιάταξης του πλακούντα. Πιο πρόσφατες μελέτες υποστηρίζουν ότι η ιντεγκρινική δραστηριότητα ελέγχεται, σε πολλές περιπτώσεις, από την ωχρινοποιητική ορμόνη, χοριακή γοναδοτροπίνη (hCG), καθώς και από τον μιτογενετικό παράγοντα (VEGF). Στα πλαίσια διερεύνησης του ρόλου των κυτταρικών αλληλεπιδράσεων με τα μόρια του εξωκυττάριου χώρου στην διαδικασία δημιουργίας του CL, μελετήσαμε την έκφραση μία εξωκυττάριας πρωτεΐνης, της φιμπρονεκτίνης (FN) και επιλεγμένων FN- προσδενόμενων ιντεγκρινών σε ωχρινοποιημένα κοκκώδη κύτταρα (GCs). Επιπλέον, ερευνήσαμε πιθανή ρύθμιση της έκφρασης αυτής από την hCG, καθώς και την ενδεχόμενη συμμετοχή του VEGF παράγοντα στην ίδια διαδικασία. Βασιζόμενοι στα προκύπτοντα αποτελέσματα, επεκτείναμε την έρευνά μας, μελετώντας τον ρόλο των προαναφερόμενων ιντεγκρινών στις διαδικασίες προσκόλλησης, μετανάστευσης και απόπτωσης των ωχρινοποιημένων GCs. Στην παρούσα εργασία αποδείχτηκε ότι η FN ανιχνεύεται στον εξωκυττάριο χώρο των ωχρινοποιημένων GCs, ενώ ταυτόχρονα, οι FN-προσδενόμενες ιντεγκρίνες και ο υποδοχέας του VEGF (Flt-1) εκφράζονται στην κυτταρική τους επιφάνεια, μόνο στα πρώτα στάδια της ωχρινικής φάσης. Η έκφραση αυτή μειώνεται σημαντικά στα τελευταία στάδια της ωχρινικής φάσης, ταυτόχρονα με την ωχρινολυτική διαδικασία. IX Επιπλέον, βρέθηκε ότι τα GCs εκκρίνουν FN, μία λειτουργία που επηρεάζεται από την hCG. Η ορμόνη αυτή αυξάνει και την έκφραση των α5β1 και αvβ3 ιντεγκρινών, με ταυτόχρονη αύξηση της συγκέντρωσης της FN, που δεσμεύεται στην κυτταρική επιφάνεια. Επανάληψη των αποτελεσμάτων παρατηρήθηκε και μετά από διέγερση των κυττάρων με VEGF, ενώ η προσθήκη αντι-VEGF αντισώματος οδηγούσε σε αναστολή της hCG-επαγόμενης αύξησης της έκφρασης. Εν συνεχεία, βρέθηκε ότι οι α5β1 και αvβ3 ιντεγκρίνες ελέγχουν την κυτταρική σύνδεση με την FN του εξωκυττάριου χώρου, μία δυνατότητα που προωθεί την κυτταρική μετανάστευση και αναστέλλει την απόπτωση. Συμπερασματικά, στην συγκεκριμένη εργασία παρουσιάζονται νέα δεδομένα για την συμμετοχή των ιντεγκρινών στις διαδικασίες προσκόλλησης, μετανάστευσης και απόπτωσης των ωχρινοποιημένων GCs ανθρώπινης ωοθήκης, καθώς και για την ρύθμιση των επιδράσεων αυτών από την hCG και τον VEGF. Τα αποτελέσματά μας επομένως, υποδεικνύουν τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν τα προαναφερόμενα μόρια στην διαδικασία της δημιουργίας και διατήρησης του CL.