NOWRUZ HOLIDAY: TRADITION AND MODERNITY (ETHNOLOGICAL RESEARCH BASED ON THE WORK OF MUHAMMAD HUSEYN SHAHRIYAR)
Authors: Taghieva G.R. 
Published: January 2025

The article is dedicated to the characteristic features of the Nowruz holiday, which is part of the work of the famous poet of Azerbaijan, M.Shahriyar, the rules of customs and ceremonies related to it, and the interpretation of its status in the modern era.Purpose and mission of the study is to show that the Nowruz holiday has its own characteristics as well as a general Eastern value, that it is widely celebrated as the harbinger of the arrival of spring and that it has a humanistic character. The theoretical-methodological basis of the article written on the ideology of Azerbaijanism consists of chronological sequence, mutual and comparative analysis widely used in ethnographic research, and objective interpretation of the issue in a generalized form.  The work of M. Shahriyar, as well as data from historical and ethnographic literature materials were used in the investigation of the issue.While working on the article, comparisons were made and based on the materials, it was concluded that Novruz holiday is widespread not only among Azerbaijanis, but in the East in general.In the article, the main attention is focused on the ideas about the holiday in the poem "Heydarbabaya salam" by the famous poet of Azerbaijan, M.Shahriyar. It became known that the population of South Azerbaijan followed a number of customs related to Nowruz and held interesting ceremonies.Conclusion. The comparative analysis of the materials shows that the Nowruz holiday, which is related to agriculture and cattle breeding, is related to the historical and cultural development of our nation (including other Turkic nations) and reveals its ethnic characteristics.

Статья посвящена характеристике праздника Наурыз в творчестве известного азербайджанского поэта М. Шахрияра, правилам, обычаям и обрядам, связанным с ним, а также интерпретации его статуса в современную эпоху.Цель и миссия исследования заключаются в демонстрации уникальных особенностей и общих восточных ценностей праздника Наурыз, который широко отмечается как предвестник прихода весны и носит гуманистический характер. Теоретико-методологической основой статьи, написанной в русле идеологии азербайджанизма, являются хронологическая последовательность, взаимный и сравнительный анализ, широко используемые в этнографических исследованиях, а также объективная интерпретация проблемы в обобщенной форме. В исследовании использованы произведения М. Шахрияра, а также данные историко-этнографической литературы.Были проведены сравнительные анализы, на основании материалов сделан вывод, что праздник Наурыз распространен не только среди азербайджанцев, но и на Востоке в целом. В статье основное внимание уделено представлениям о празднике, изложенным в поэме «Heydarbabaya salam» известного азербайджанского поэта М. Шахрияра. Выяснилось, что население Южного Азербайджана соблюдало ряд обычаев, связанных с Наурызом, и проводило интересные обряды.Сравнительный анализ материалов показывает, что праздник Наурыз, связанный с земледелием и скотоводством, имеет отношение к историческому и культурному развитию нашей нации, включая другие тюркские народы, и раскрывает его этнические особенности.

Мақала белгілі Әзірбайжан ақыны М. Шәһрияр шығармашылығындағы Наурыз мерекесінің сипаттамасына, оған байланысты ережелерге, әдет-ғұрыптар мен рәсімдерге, сондай-ақ қазіргі дәуірдегі оның мәртебесіне интерпретация жасауға арналған.Зерттеудің мақсаты мен міндеті: көктем мезгілінің басты символы, гуманистік сипатқа ие Наурыз мерекесінің ерекшеліктерін және жалпы шығыстық құндылықтарды ғылыми негізде зерттеу. Әзірбайжан идеологиясы аясында жазылған мақаланың теориялық-методологиялық негізі – хронологиялық жүйелілік, өзара және салыстырмалы талдауға негізделген. Сондай - ақ, этнографиялық зерттеулерде кеңінен қолданылатын тәсілдер арқылы мәселені объективті түрде  интерпретациялар әдісі қолданылды. Зерттеуде М. Шәһриярдың шығармалары мен тарихи-этнографиялық деректер пайдаланылды.Материалдарды салыстырмалы талдау арқылы Наурыз мерекесінің тек әзербайжандар арасында ғана емес, жалпы Шығыс халықтары арасында да кеңінее таралғаны туралы қорытынды жасалды. Мақалада негізінен белгілі Әзірбайжан ақыны М. Шәһриярдың «Гейдарбабаның сәлемі» поэмасында баяндалған Наурыз мерекесі туралы түсініктерге ерекше назар аударылған. Оңтүстік Әзірбайжан халқы Наурызға байланысты бірнеше әдет-ғұрыптарды сақтағаны және қызықты рәсімдер өткізгені анықталды.Материалдарға салыстырмалы талдау жасау арқылы Наурыз мерекесінің егіншілік пен мал шаруашылығына тікелей байланысты екені және Әзірбайжан ұлтының басқа да түркі халықтарының тарихи және мәдени дамуына қатыстылығын көрсететінін және оның этникалық ерекшеліктерін аша түсетініндігі анықталды.