XIX ҒАСЫРДЫҢ АЯҒЫНДАҒЫ СЕМЕЙ АЙМАҒЫНЫҢ МӘДЕНИ ДАМУЫНЫҢ НЕГІЗГІ ФАКТОРЛАРЫ
Authors: Акпарова К.Ш. 
Published: September 2023

В настоящее время перед исторической наукой стоят важные проблемы, решение которых предполагает исследование узловых вопросов культурного развития Республики Казахстан. Обширная территория Казахстана, различные природно-климатические, естественно-географические и другие условия обеспечили неоднородность и специфику культурного развития его отдельных регионов. В этой связи особую актуальность приобретает исследование проблем региональной истории развития Казахстана, показанной на примере г.Семипалатинска, которая позволяет проследить динамику процессов во взаимосвязи объективных причин и последствий, как целостную систему во всей её сложности и многогранности.Таким образом, культурно-просветительная работа носила эффективный характер, обеспечивая большой процент охватываемого населения. Если учесть, что сюда входили театры, кино, музыка и т.д., вызывавшие всеобщий интерес, становится понятным и постоянный рост, продуктивность деятельности культурно-просветительных учреждений. Несмотря на существовавшие трудности, важная роль отводилась просветительным заведениям, возникавшим среди национальных меньшинств. По мере возможности обеспечивалось их функционирование на родном языке, с соответствующей литературой, подготовка к поступлению их представителей в ВУЗы страны.Тема нашего исследования затрагивает вопросы культурного преобразования в г. Семипалатинскев период конца XIXвека.

Қазіргі уақытта тарих ғылымының алдында маңызды проблемалар тұр, оларды шешу Қазақстан Республикасының мәдени дамуының түйінді мәселелерін зерттеуді көздейді. Қазақстанның ауқымды аумағы, әртүрлі табиғи-климаттық, табиғи-географиялық және басқа да жағдайлар оның жекелеген өңір - Абай атындағы ҚазҰПУ-нің ХАБАРШЫСЫ, «Тарих және саяси-әлеуметтік ғылымдар» сериясы, No1(72), 2022ж.8лерінің әртектілігін және мәдени даму ерекшелігін қамтамасыз етті. Осыған байланысты Семей қаласының үлгісінде көрсетілген Қазақстанның өңірлік даму тарихының проблемаларын зерттеу ерекше өзекті-лікке ие болады, ол процестердің динамикасын объективті себептер мен салдардың өзара байланысында, оның барлық күрделілігі мен көп қырлылығындағы тұтас жүйе ретінде бақылауға мүмкіндік береді.Осылайша, мәдени-ағарту жұмыстары тиімді сипатта болып, қамтылған халықтың үлкен пайызын қамтамасыз етті. Егер бұған театрлар, кино, музыка және т.б. кіргенін ескерсек, жалпыға бірдей қызығу-шылық тудырса, мәдени-ағарту мекемелерінің тұрақты өсуі, өнімділігі айқын болады. Қиындықтарға қарамастан, ұлттық азшылықтар арасында пайда болған білім беру мекемелеріне маңызды рөл берілді. Мүмкіндігінше олардың ана тілінде, тиісті әдебиеттермен жұмыс істеуі, олардың өкілдерін елдің жоғары оқу орындарына түсуге дайындау қамтамасыз етілді.Біздің зерттеуіміздің тақырыбы XIX ғасырдың аяғындағы Семей қаласындағы мәдени қайта құру мәселелерін қозғайды.

Currently, historical science faces important problems, the solution of which involves the study of the key issues of cultural development of the Republic of Kazakhstan. The vast territory of Kazakhstan, various natural-climatic, natural-geographical and other conditions have ensured the heterogeneity and specificity of the cultural development of its individual regions. In this regard, the study of the problems of the regional history of the development of Kazakhstan, shown by the example of Semipalatinsk, which allows us to trace the dynamics of processes in the interrelation of objective causes and consequences, as an integral system in all its complexity and versatility.Thus, cultural and educational work was effective, providing a large percentage of the covered population. If we take into account that this included theaters, cinema, music, etc., which aroused universal interest, it also becomes clear that the constant growth and productivity of the activities of cultural and educational institutions. Despite the difficulties that existed, an important role was assigned to educational institutions that arose among national minorities. As far as possible, their functioning was ensured in their native language, with appropriate literature, and preparation for admission of their representatives to universities in the country.The topic of our research touches upon the issues of cultural transformation in Semipalatinsk during the late XIX century.