bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ЦЕНТРОВ ГОСУДАРСТВЕННЫХ УСЛУГ В ФОРМИРОВАНИИ ПОЛОЖИТЕЛЬНОГО ОБРАЗА ВЛАСТИ У ГРАЖДАН
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Ш  А Кодирова
Published: March 2023

Данная статья посвящена комплексному анализу предоставляемых государственных услуг на основе проведенного эмпирического исследования в пилотном регионе, изучения правовых основ деятельности центров государственных услуг и их влияние на формирование образа государственной власти в сознании граждан. Далее, на основе изучения опыта зарубежных стран были разработаны рекомендации для повышения эффективности работы Центров оказания государственных услуг.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA MEHNAT MIGRATSIYASI MUAMMOLARI VA MIGRATSIYA ASOSIDA PUL O‘TKAZMALARI STATISTIK TAHLILI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, O  M Ro‘zibayev
Published: March 2023

Maqolada XX asrning oxiri va keyingi yillarda O‘zbekiston Respublikasida mehnat migratsiyasi muammolari va migratsiya asosida pul o‘tkazmalari statistik tahlili haqidagi ma’lumotlar berilib, diagrammalarda ko‘rsatilib o‘tilgan. Shuningdek, migratsion munosabatlarda yuzaga kelgan ijobiy sabablar va salbiy oqibatlar haqida so‘z yuritilib, migratsion yondashuvlarga alohida e’tibor qaratilib o‘tilgan va hozirgi kunga qadar bu sohadagi kamchilik va muammolarni bartaraf etishga qaratilgan say-harakatlar, qabul qilingan qonun va qonunosti hujjatlarining amaliyotga joriy etilishi va samarasi ko‘rsatib o‘tilgan
TALABALARGA LOYIHALASH ELIMENTLARINI O’RGATISH ORQALI ULARNING IJODKORLIK QOBILYATLARINI RIVOJLANTIRISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Sh U Jumayev
Published: March 2023

Ushbu maqolada chizmachilik fanidan talabalarning ijodkorlik qobilyatlarini rivojlantirishda loyihalash elimentlaridan foydalanish usullari bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan
MAXSUS FANLARDAN MASHG’ULOTLARNI MUAMMOLI O’QITISH TЕXNOLOGIYASI ASOSIDA TASHKIL ETISHNING ILMIY-AMALIY ASOSLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, L P Uzoqova , M J Turdieva
Published: March 2023

Ushbu maqolada mutaxassislik fanlaridan mashg‘ulotlarni muammoli o‘qitish texnologiyasi asosida tashkil etishning ilmiy, amaliy asoslari hamda mohiyati va mazmuni taqdim etilgan
O‘QITISH JARAYONIDA INTEGRATSIYALASHGAN TEXNOLOGIYANI QO‘LLASH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, S o ‘ f i b o e v a G
Published: March 2023

Ushbu maqola boshlang‘ich sinflarda o‘quv-tarbiyaviy ishlarining mazmunini zamonaviy talablar darajasida takomillashtirish to‘g‘risida bo‘lib, unda o‘quvchilarni o‘quv jarayonining faol ishtirokchilariga aylantiradigan, o‘quv vaqtini oqilona ishlatishga hissa qo‘shadigan va, eng muhimi, o‘quvchilarning bilimini chuqurlashtiradigan, o‘quv materiallarini yuqori darajada o‘zlashtirishni ta’minlaydigan, ta’lim mazmunini yaxshilash uchun qulay shart-sharoit yaratadigan integratsiyalashgan ta’lim texnologiyalaridan foydalanish xususiyatlari yoritilgan.
MALAKA OSHIRISH JARAYONIDA “TARBIYA” FANI O’QITUVCHILARINING IJTIMOIY KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, T Nazarova Z
Published: March 2023

Ushbu maqolada “Tarbiya” fani o‘qituvchilarining ijtimoiy kompetensiyalarini 

rivojlantirish yo‘llari, “Uzluksiz ma’naviy tarbiya konsepsiyasi”ning maqsad va vazifalari haqida 

ma’lumotlar berilgan.
GLOBALLASHUV JARAYONIDA YOSHLARNI MILLIY VA UMUMINSONIY QADRIYATLAR ASOSIDA TARBIYALASH MUAMMOLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M Mamatov Z
Published: March 2023

ilmiy maqolada globallashuv fenomeni va uning yoshlar ma’naviyatiga

ta’siri masalalari tahlil etiladi. Bugungi kunda paydo bo‘layotgan turli yot g‘oyalar,

“ommaviy madaniyat” va boshqa turdagi mafkuralar yoyilishi sharoitida yoshlarni qo‘llabquvvatlash,

ularni milliy va umuminsoniy qadriyatlar negizida tarbiyalash masalalari

yoritilgan.
NIKOLLO MАKIАVELLI VА MUXАMMАD QOZINING SIYOSIY QАRАSHLАRI (QIYOSIY TAHLIL)
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Sh Negmatova S h
Published: March 2023

Ushbu maqolada Sharq va G'arb falsafasidagi yorqin namoyondalari Nikollo

Makiavelli va Muhammad Qozining siyosiy qarashlari tanqidiy, qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Bunda

Sharq va G'arb falsafasidagi tafovutlar, aynanlik, yaqinlik tomonlari ta'kidlanadi. Bu esa siyosiy

boshqaruv, siyosiy ong, siyosiy madaniyatni shakllantirishda muhim g'oyaviy zamin bo'lib xizmat

qiladi.
XIX ASRNING IKKINCHI YARMI – XX ASR BOSHLARIDA ROSSIYA IMPERIYASI TOMONIDAN AHOLINI KO'CHIRISH SIYOSATIDA TRANSFORMATSION JARAYONLAR
Authors:   Samarqand davlat universiteti, V Temirova S h
Published: March 2023

Mazkur maqolada Rossiya imperiyasining XIX asrning ikkinchi yarmi – XX asr

boshlaridagi mustamlaka siyosatining o'ziga xos qismi bo'lgan ko'chirish siyosatining maqsadi, bunda

ko'chirish siyosatining ijtimoiy, iqtisodiy va etnik jarayonlardagi transformatsion jihatlar tahlil

qilingan. Mavzu doirasida masalalaning asosiy jihatlari ilmiy adabiyotlar, tarixiy manba va xorijda

nashr etilgan ilmiy ishlar tahlili orqali olib borilgan.
KIMYOVIY MASALALARNI O‘ZIGA XOS TOMONLARI VA ULARNI YECHISHDA MATEMATIK USULLARDAN FOYDALANISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, V Tashmatova R , Q Muhamadiyev N , Q  Muhamadiyeva X , M  Tug‘izov Y U , A S a m i y e v   A
Published: March 2023

Maqolada kimyoviy masalalarni yechishning o‘ziga xos tomonlari va ularni yechishda matematik usullardan foydalanish bo‘yicha ma’lumotlar o‘rin olgan bo‘lib, unda kimyo fanlarida masalalar yechishning o‘qitish tizimidagi o‘rni, kimyo darslarini o‘tishda fanlararo aloqalar va ulardan kimyodan masalalar yechishda foydalanish masalalari bayon etilgan. Kimyoga doir masalalarni yechishda tenglamalar sistemasidan foydalanishga doir misollar keltirilgan.
“TEMUR TUZUKLARI”DA AXLOQIY ME'YORLAR TALQINI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, X u d a y q u l o v D
Published: March 2023

Inson hayotida axloqiy me’yorlar muhim ahamiyatga ega. Garchand, axloqiy

me’yorlar sodda, umumlashmagan, tor qamrovli bo`lsada, ularni kundalik hayotimizda ma’lum

axloqshunoslik tushunchalarini va axloqiy tamoyillarning amalga oshish mexanizmlari ham deyish

mumkin, ular axloqiy talablarning eng oddiy, lekin keng tarqalgan shakli sifatida ro`yobga chiqadi.

Axloqiy me’yorlar va ularning xususiyatlari, ilmiy asoslangan mezonlari falsafiy adabiyotlarda kam

uchraydi. Amir Temur “Temur tuzuklari”kitobida halollik, insoflilik, fidoiylik, sadoqat kabi axloqiy

me’yorlarning ilmiy-nazariy asoslari tahlil qilingan.
ОНЛАЙН-УРОКИ В УСЛОВИЯХ ПАНДЕМИИ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Ю Мирфайзиева К , А Хайдарова И
Published: March 2023

В данной статье говорится о современных интерактивных педагогических

технологиях, об онлайн-уроках, что такое онлайн - обучение и рассматриваются проблемы и

преимущества данного вида обучения, о смешанном подходе к обучению с использованием как

офлайн, так и онлайн-методов.
ВНЕШНЯЯ ПОЛИТИКА ВЕЛИКОБРИТАНИИ В ЦЕНТРАЛЬНОЙ АЗИИ В ТОРГОВО- ЭКОНОМИЧЕСКОЙ СФЕРЕ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, А Азимбаева Ш
Published: March 2023

В данной статье рассмотрены основные параметры торгово-экономических отношений Великобритании со странами Центральноазиатского региона. В сравнительном ключе проанализированы динамика торговых связей Великобритании с пятью странами ЦА, факторы, повлиявшие на рост и спад двусторонних экономических проектов и торговая политика Великобритании в региональном многостороннем контексте.
TURK XOQONLIGI DAVRIDA KESH HUDUDIDA KECHGAN SIYOSIY VAZIYATIDAGI AYRIM MASALALAR
Authors:   Samarqand davlat universiteti, B a r a t o v H
Published: March 2023

Ushbu maqolada Turk xoqonligi hukmronligi davridagi Keshning siyosiy tarixi

tahlil qilindi. Maqola doirasida xorijiy va mahalliy adabiyotlar va manbalar tahlili asosida Kesh

mintaqasida kechgan VI-VII asrlardagi siyosiy jarayonlardagi ayrim o’zgarishlar o’rganildi. Maqolada

muammolarni kompleks umumlashtirish, tarixiy-qiyosiy tahlil va davrlashtirish tamoyillari asosida

Keshning xoqonlik davridagi siyosiy-iqtisodiy munosabatlari tadqiq etildi. Shuningda tadqiqotda

Sug’d konfediratsiyasi tarkibida markaziy Sug’dda kechgan jarayonlarning Kesh vohasidagi siyosiy

jarayonlarga ta`siri tahlil etildi.
LEKSIK IFODA VOSITALARI VA STILISTIK USULLAR DIFFERENSIATSIYA MUAMMOSI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, N Alibekova G , T Xushiyeva N
Published: March 2023

Maqolada litotaning nutqda qo’llanilishi, uning lingvospetsifik xususiyatlari

nafaqat o’zbek tilshunosligi uchun, balki uning tarixi, zamonaviy etnolingvistika uchun ham

dolzarbligi va nutqning stilistik resurslari va ularning litota vositalar asosida shakllanishi fan va

texnikaning jadal rivojlangan sharoitida jamiyat vakillari o’rtasidagi ijtimoiy munosabatlarni

o`rganiladi. Ushbu maqolada litotaning paydo bo’lishi, uning yondosh va uyqash lisoniy hodisalar

bilan o’zaro aloqalari misollarida o’rganilgan.
OLIY TA’LIMDA TA’LIM SIFATINI TA’MINLASH VA NAZORAT QILISH MUAMMOLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A  Elmuradova S , M Eshbo‘riev R , SH Sayfiev S h
Published: March 2023

Mazkur maqolada Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini ta’minlash

muammolari tadqiq etilgan bo‘lib, ta’lim sifatini taminlashda oliy ta’lim muassasasi, pedagog,

bitruvchi talaba va istemolchining vazifalari va ularga qo‘yiladigan asosiy talablar o‘rganilgan.

Shuningdek ta’lim sifatini ta’minlashda rivojlangan xorijiy mamlakatlar va Yevropa Agentliklarining

tajribalari qiyosiy tahlil qilingan.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR KREATIV TAFAKKURINI SHAKLLANTIRISHDA DIDAKTIK O’YINLARDAN FOYDALANISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, N Karimqulova F
Published: March 2023

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalar kreativ tafakkurini

shakllantirishda didaktik o’yinlardan foydalanish haqida so’z yuritiladi.Shu bilan bir qatorda didaktika

tushunchasiga ta’rif berilib, o’yinlar va didaktik o’yinlar orasidagi farqlar ochib beriladi.Didaktik

o’yinning asosiy farqli jihati qoidalarning mavjudligi va bu qoidalar tarkibi keltirib o’tilgan.Bundan

tashqari didaktik o’yinning buyum va o’yinchoqlar bilan o’ynaladigan , stol-bosma, og’zaki so’z o’yin

turlariga ham alohida to’xtalib o’tilgan bo’lib, ularning har biriga qanday ko’rinishdagi o’yinlar kirishi

haqida ham batafsil ma’lumot berilgan.Maqolada didaktik o’yinlarni qay tartibda olib borish va uning

bosqichlari to’g’risida manba keltirilib , bu orqali didaktik o’yinni qay tartib amalga oshirish bo’yicha

nazariy tushuncha olish mumkin.
IKKILAMCHI NOMINATSIYA VOSITALARINING DERIVATSION MOHIYATI VA ILMIY TALQINLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Rahimov A
Published: March 2023

Jahon tilshunosligida sistem-struktur tilshunoslikdan keyin yuzaga kela boshlagan

generativ nazariya, psixolingvistika, lingvokognitologiya, lingvokulturologiya, pragmalingvistika va

kompyuter lingvistikasi singari zamonaviy yo‘nalishlarda ishlab chiqilgan antropotsentrik tamoyillar

va tadqiqot usullari til yoki nutq birliklarini lingvistik tahlil qilish orqali inson lisoniy faoliyati haqida

to‘laqonli tasavvur hosil qilib bo‘lmasligini ko‘rsatmoqda. Ushbu yondashuvlarga ko‘ra, til faoliyatini

antropotsentrik talqin qilishning muhim shartlaridan biri insonshunoslik fanlarida qo‘lga kiritilgan

natija va yutuqlarni lisoniy faoliyat tadqiqiga jalb etgan holda, mazkur faoliyatning samarali

kechishini ta’minlaydigan vositalarni o‘rganish bilan bog‘liqdir.
JAVLON JOVLIYEVNING “QO‘RQMA” ROMANIDA BADIIY XARAKTER IFODASI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, S h a m s i d d i n o v B
Published: March 2023

Mazkur maqolada o‘zbek adabiyotidagi roman janrining yangi va o‘ziga xos

namunasi bo‘lgan “Qo‘rqma” romani, asarning janr xususiyatlari, badiiylik darajasi hamda

ifodalangan xarakter ifodasi tadqiq etilgan. Asar syujetini tashkil etuvchi obrazlar hamda ulardagi

ramziylik hamda tarixiylik adabiyotshunoslik nuqtai nazaridan yoritib berilgan. Romandagi inson

konseptining o‘ziga xos ifodasi tahlil qilingan.кили
TADBIRKORLIK FAOLIYATIDA SHAXSLARARO MUNOSABATLARGA TA’SIR KO’RSATUVCHI OMILLAR, MEXANIZMLAR VA JIHATLARNING IJTIMOIYPSIXOLOGIK TAHLILI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, X a l i m o v a M
Published: March 2023

Ushbu maqolada tadbirkorlik faoliyatiga turtki bo’ladigan sabablar qatoriga

shaxsning o’zini ko’rsatishga, xalqning moliyaviy resurslaridan bir qismini, qo’shimcha mehnat va

boshqa resurslarni xo’jalik jarayoniga jalb qilishga imkon borligi, fuqarolarning qonuniy ravishda o’z

daromadlarini oshirishga, qo’shimcha daromad keltiruvchi faoliyat turi bilan astoydil shug’ullanishga

imkon beradigan omillar yoritilgan.
«ОСОБЕННОСТИ РЕПРЕЗЕНТАЦИИ КОНЦЕПТА «ЧУЖОЙ» В ПРОИЗВЕДЕНИИ Б.ПИЛЬНЯКА «РАССКАЗ О ТОМ, КАК СОЗДАЮТСЯ РАССКАЗЫ»
Authors:   Samarqand davlat universiteti, O Белякова C
Published: March 2023

В статье рассматривается репрезентация концепта «чужой» в контексте

двух ментальностей (русской и японской). Репрезентация концепта представлена в рассказе в

виде контрастного понимания героиней коммуникативных ритуалов, стереотипов. Бинарная

оппозиция концептов «свой -чужой» включает также динамику развития внутри контекстов:

«чужой-Другой». «Помимо параметров «чужеродности» анализируются индексы

новербального статуса.
MINKOVSKIY YIG‘INDISINI VA AYIRMASINI HISOBLASHGA DOIR BA’ZI QONUNIYATLAR HAQIDA
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M Sh Mamatov , J Т Nuritdinov
Published: March 2023

Ushbu maqolada to‘plamlar ustida Minkovskiy geometrik ayirmasi va yig‘indisinining differensial o‘yinlarni o‘rganishda qo‘llaniladigan xossalari o‘rganilgan. Ayrim teoremalar va ularning isbotlari keltirilgan. Maqola yakunida chiziqli tenglamalar bilan yoziladigan differensial o‘yin qaralgan.
PANJARADAGI BIR ZARRACHALI SISTEMA ENERGIYASI TAQSIMOTINING BA’ZI XOSSALARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, J I Abdullayev , A M Toshturdiyev
Published: March 2023

Ushbu ishda bir o‘lchamli panjarada erkin harakatlanayotgan zarracha energiyasining taqsimoti o‘rganilgan. Kanonik bazis ????, ?? ∈ ℤ holatlarda energiyaning taqsimoti bir xil taqsimlanganligi ko‘rsatilgan. Energiya taqsimotining kanonik bazis holatlardagi o‘rta qiymati va dispersiyasi hisoblangan.
ЕДИНСТВЕНОСТЬ РЕШЕНИЯ ЗАДАЧА ИНТЕГРАЛЬНОЙ ГЕОМЕТРИИ ВОЛЬТЕРРОВСКОГО ТИПА С ВЕСОВОЙ ФУНКЦИЕЙ СПЕЦИАЛЬНОГО ВИДА
Authors:   Samarqand davlat universiteti, З Х Очилов
Published: March 2023

В работе рассматривается новый класс задач интегральной геометрии вольтерровского типа с весовой функцией специального вида. Доказано теорема единственности решения, получены оценки устойчивости и формула обращения в пространствах Соболева, тем самым показана слабая некорректность решения задачa интегральной геометрии
ИЗОСПЕКТРАЛЬНЫЕ ОПЕРАТОРЫ ШТУРМА-ЛИУВИЛЛЯ НА КОНЕЧНОМ ОТРЕЗКЕ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, О Э Мирзаев , Ф М Муродов
Published: March 2023

В настоящей работе излагается алгоритм построения семейства разных краевых задач Штурма – Лиувилля с одинаковым спектром.
ПРИБЛИЖЕННЫЕ УРАВНЕНИЯ КРУТИЛЬНЫХ КОЛЕБАНИЙ ТРЕХСЛОЙНОЙ ЦИЛИНДРИЧЕСКОЙ ВЯЗКОУПРУГОЙ ОБОЛОЧКИ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Б Ф Ялгашев , Ф У Косимова
Published: March 2023

В работе приведены приближенные уравнения крутильных колебаний круговых цилиндрических слоистых оболочек и стержней, вытекающих из общих уравнений, ранее полученных авторами. Рассмотрен случай нулевого приближения в бесконечных суммах, входящих в структуру уравнений колебания. Выведены также приближенные уравнения колебания трехслойной вязкоупругой оболочки с тонким срединным слоем, трехслойной вязкоупругой оболочки, коэффициенты Пуассона слоев которой постоянны, а также упругой трехслойной оболочки. Для удобства применения при решении задач инженерной практики, полученные уравнения приведены в безразмерных координатах. Для сравнительного анализа получены также, как частный случай, приближенные уравнения однородной круговой цилиндрической вязкоупругой оболочки и сравнены с известными результатами других авторов.
AHOLINING IJTIMOIY HOLATI VA BANDLIGINI MONITORING QILISh JARAYONINING MATEMATIK MODELLASHTIRISH VA BASHORAT QILISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M  Q Nurmamatov
Published: March 2023

Mazkur tadqiqot ishida Respublika aholisining ijtimoiy holati va bandligini monitoring qilish asosida uni bashoratlashni avtomatlashtirish mexanzimlari tadqiq etildi. Taqdqiqot ishida aholining ijtimoiy holati va bandligini monitoring qilish aosida boashoratlash jarayonlarini matematik modellari ishlab chiqildi. Eksprement tajribasi Samarqand viloyati misolida amalga oshirilgan va tizimli tahli qilingan. Matematik modellar asosida yaratilgan axborot tizimi yordamida aholining ijtimoiy holati va bandligini real vaqt kesimida monitoring qilib kelajakdagi holatini bashoratlash imkoniyati yaratiladi.
V*V669 Cyg TO‘SILUVCHAN ZICH QO‘SHALOQ O‘ZGARUVCHAN YULDUZINING FOTOMETRIK TADQIQI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, X a m r a k u l o v F , J u r a y e v B , A l i m o v T , E r g a s h e v S , K u l m u r a d o v A
Published: March 2023

Ushbu maqolada V* V669 Cyg to‘siluvchan zich qo‘shaloq o‘zgaruvchan yulduzining 2019 yil avgust oyidagi kuzatuv natijalari IRAF dasturlar paketi yordamida birlamchi qayta ishlandi va VAST dasturi bilan fotometrik tahlil qilindi. Olingan fotometrik tahlil natijalari WinEfk yordamchi dastur yordamida davri, ko‘rinma yulduz kattaligi va tebranish fazasi aniqlandi.
QO‘QON VOHASI LANDSHAFTLARIDAN FOYDALANISHNI EKOLOGIK OPTIMALLASHTIRISH MASALALARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, I K Mirzaxmedov
Published: March 2023

Mazkur maqolada Qo‘qon vohasi landshaftlaridan samarali foydalanish va uni ekologik optimallashtirish masalalari yoritilgan. SHuningdek, inson xo‘jalik faoliyati natijasida o‘zgarib borayotgan landshaft muammolari, ularni oldini olish bo‘yicha tavsiya va takliflar berilgan.
ИМОБИЛИЗОВАННЫЙ ФЕНИЛФЛУОРОН КАК ЧУВСТВИТЕЛЬНЫЙ СЛОЙ ОПТИЧЕСКОГО СЕНСОРА НА ИОНЫ ВАНАДИЯ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Б Р а х и м о в   С , А Э р м а т о в а   О , Ш Ж у м а е в а   Э , А С м а н о в а   З , У Р у з м е т о в   У
Published: March 2023

Исследована возможность иммобилизации фенилфлуорона на различных сорбентах. Изучены аналитические свойства фенилфлуорона, иммобилизованного на ППМ-1. Система фенилфлуорон – ППМ-1 предложена в качестве чувствительного cлоя оптического датчика для количественного определения ванадия (V) в проточном режиме в пищевых продуктах. Разработанная методика характеризуется точностью и воспроизводимостью. Sr не превышает 0.09. предел обнаружения ванадия составляет 0,015 мкг/мл.
СИНТЕЗ, СТРУКТУРА И ФИЗИКО-ХИМИЧЕСКОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ КОМПЛЕКСА ТЕТРА-Μ-АЦЕТАТО-БИС[(5-АМИНО-2-МЕТИЛСУЛЬФОНИЛ-1,3,4-ТИАДИАЗОЛ КN1 )МЕДИ(II)]
Authors:   Samarqand davlat universiteti, С Т о р а м б е т о в   Б , А К а д и р о в а   Ш , К А б с о а т о в   Ю , М А ш у р о в   Ж , А П а р п и е в   Н
Published: March 2023

. В настоящее работе приведены результаты посвященные синтезу, изучению строения и свойств нового двухъядерного комплекса ацетата меди с 2-метилтио-5-амино-1,3,4- тиадиазолом. Методами ИК-спектроскопии, дериватографического и рентгеноструктурного анализов изучено строение и свойства полученного комплекса. Кристалл обладает триклинной сингонией, Р1 пространственной группой. Полученный комплекс является двухъядерным связанный четырьмя ацетатными ацидолигандами, каждый атом Cu имеет квадратнопирамидальную конфигурацию.
NUROTА TOGʼLАRI QORINOYOQLI QURUQLIK MOLLYUSKАLАRI (MOLLUSCA, GASTROPODA, PULMONATA) NING TАKSONOMIK TАRKIBI, BIOEKOLOGIK XUSUSIYATLАRI, MINTАQАLАRАRO TАRQАLISHI VА POPULYATSIYADАGI ZICHLIGI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, I Izzatullaev Z , А Qudratov J
Published: March 2023

Ilk bor Nurota togʼlari qorinoyoqli quruqlik mollyuskalarining faunasi oʼrganilib, taksonomik tarkibi tuzilgan. Ushbu hududda bu mollyusklarning 17 oila, 23 avlodga mansub 39 turining yashashi aniqlangan, turlarning bioekologik xususiyatlari, balandlik mintaqalari boʼyicha tarqalishi va populyatsiyadagi zichligi tahlil qilingan.
КРАЕВЫЕ ЗАДАЧИ ДЛЯ ОДНОГО КЛАССА УРАВНЕНИЯ ТРЕТЬЕГО ПОРЯДКА С ЭЛЛИПТИКО-ГИПЕРБОЛИЧЕСКОГО ОПЕРАТОРОМ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, И  Исломов Б , З Усмонов Б
Published: March 2023

В данной статье предлагается метод решения задач для уравнения третьего порядка эллиптико-гиперболического типа путем сведения к обратным задачам для дифференциального уравнения смешанного типа второго порядка с неизвестными правыми частями. С помощью энергетического тождества для уравнения третьего порядка доказана единственность поставленных задач. Существование решения задачи доказывается методом обратных задач
PERIODIC SOLUTIONS OF DIFFERENTIAL EQUATION WITH PIECEWISE CONSTANT ARGUMENT
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A  Radjabov T
Published: March 2023

In this paper, differential equations with piecewise constant arguments are studied. The problem of finding the periodic solution of differential equations with piecewise constant arguments (DEPCA) is brought to the solution of the system of algebraic equations. The periodic solution over time using the periodic solution of differential equations with piecewise constant arguments is given.
К-ЗНАЧНЫЕ ФУНКЦИИ, КОРРЕКТИРУЮЩИЕ ЭВРИСТИЧЕСКИЕ АЛГОРИТМЫ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Э У р у н б а е в
Published: March 2023

When solving a wide class of practical problems, algorithms are often used that make mistakes in calculating elementary properties or refusal to solve problems. In such cases, to solve the same problem, several incorrect algorithms are usually used, and then a correcting function is constructed [1, 2]. Since the result of calculating an elementary property can be either 0 - refusal to calculate, or 1 - the property is satisfied, or 2 - the property is not satisfied, then the correcting function is a function of three-valued logic. For meaningful reasons, not many corrective functions should be constrained
ON SUMS OF RANDOM VARIABLES OF A SPECIAL FORM AND THEIR ASYMPTOTIC BEHAVIORS
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Imomov A , A Nazarov Z
Published: March 2023

In this paper, we will consider some functionals of the sums of independent identically distributed random variables. In connection with the application in various probabilistic models, we are interested in the fulfillment of the law of large numbers and the central limit theorem for these sums
KOMPLEKS ALMASHTIRISHLAR, BELGILASHLAR VA YORDAMCHI FUNKSIYA KIRITISH USULLARI ORQALI HAL ETILADIGAN MASALALAR
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Davlat Utkirxon o’g’li K a m o l i d d i n o v
Published: March 2023

Matematikaning turli yo’nalishlarida masalaga nostandart yondashuv, belgilashlar kiritgan holda sodda holatga keltirish va masala shartlarini qanoatlantiruvchi yordamchi funksiyalar qurish masala yechishni birmuncha qulaylashtiradi. Biz ushbu maqolada matematika bo’yicha o’tkazilgan nufuzli olimpiadalarda taklif etilgan masalalarni hal etish mobaynida yuqorida ta’kidlab o’tilgan usullarini qo’llash imkoniyatlarimizni ko’rib chiqamiz.
SUG’ORISHDA ISHLATILADIGAN SUV MANBALARINING ANALITIK VA RADIOAKTIVLIK XUSUSIYATLARINI BAHOLASH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, E Ruziyev J , A Abduraxmanov E , B Axmedov B , A Ruziyev E , B Nurmurodov A
Published: March 2023

Ishda sug’orishda foydalaniladigan yer usti daryo va ariqlar oqova suvlarining

hamda analitik nazoratga olingan yer osti suvlarining mahsulot sifati va miqdoriga ta’sirini hamda shu

suvlarning radioaktivlik xususiyatlari baholangan. Analizlar kimyoviy, elektrokimyoviy va

spektrometrik-radiometrik usullarda amalga oshirilgan.
OXIDIZED CELLULOSE WITH HEMOSTATIC PROPERTIES
Authors:   Samarqand davlat universiteti, J Kholturayev B , A Atakhanov A , A Sarymsakov A
Published: March 2023

Conditions and method for oxidized cotton cellulose obtaining with hemostatic

properties have been investigated. Oxidation of cellulose performed by treating of sodium hypochlorite

and hydrogen peroxide solutions with various concentrations in different temperature and duration of

reaction. Oxidized cellulose samples with different contents of carboxyl groups were obtained. Those

samples are characterized by physicochemical methods, as IR-spectroscopy, conductometric titration

and optical microscopy. The obtained hemostatic composition was contributed to stopping bleeding

from parenchymal organs at contents of 33.40% oxycellulose, 62.17% H-carboxymethylcellulose and

4.43% nanocellulose.
ON ONE OF THE FAMILY OF EVOLUTION OPERATORS
Authors:   Samarqand davlat universiteti, T Absalamov A , A Ziyadinov B
Published: March 2023

In this paper we study dynamical systems generated by a gonosomal evolution

operator of a bisexual population. We find explicitly all (uncountable set) of fixed points of the

operator. It is shown that each fixed point has eigenvalues less or equal to 1. Moreover, we show that

each trajectory converges to a fixed point, i.e. the operator is reqular. There are uncountable family of

invariant sets each of which consisting unique fixed point. Thus there is one-to-one correspondence

between such invariant sets and the set of fixed points. Any trajectory started at a point of the invariant

set converges to the corresponding fixed point.
СПЕКТРАЛЬНЫЕ СВОЙСТВА ОПЕРАТОРА ДИРАКА С ПЕРИОДИЧЕСКИМ ПОТЕНЦИАЛОМ НА ВСЕЙ ПРЯМОЙ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, М Ибрагимов А , Б Неъматов А
Published: March 2023

В статье для оператора Дирака с периодическим потенциалом на всей

прямой выведен аналог системы уравнений Дубровина-Трубовица, доказана теорема

существования и единственности решения задачи Коши для системы уравнений Дубровина-

Трубовица, получена связь между аналитичностью коэффициентов и порядком убывания длин

лакун оператора Дирака.
ЧИСЛЕННОЕ РЕШЕНИЕ ОСЕСИММЕТРИЧНОЙ ЗАДАЧИ ФИЛЬТРАЦИИ СУСПЕНЗИЙ С ОБРАЗОВАНИЕМ УПРУГО - ПЛАСТИЧЕСКОГО КЕЙК-СЛОЯ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Х Хужаёров Б , Ж Сайдуллаев У , Э Шадманов И
Published: March 2023

В работе численно решена осесимметричная задача фильтрации суспензий

с образованием упруго - пластического кейк слоя. Изучено влияние различных параметров

модели на компрессионное давление и давление жидкости вдоль кейк слоя, а также на рост его

толщины.
НЕЙТРОННО-АКТИВАЦИОННЫЙ И ГАММА-СПЕКТРОСКОПИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ ПРИ ИССЛЕДОВАНИИ НЕКОТОРЫХ ОБЪЕКТОВ АРХЕОМЕТАЛЛУРГИИ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, А Шаронов И , С Алибеков А , А Ахмедов Я , И Салимов М , Н Сандибоев А , Х о л м а т о в А
Published: March 2023

Рассмотрено применение методов нейтронно-активационного и гамма-

спектроскопического анализа при исследовании металлургических шлаков, криц и глинистых

материалов в древних металлургических печах. Показано, что использованные методы

позволяют идентифицировать неизвестные археометаллургические артефакты. Методом

нейтронно-активационного анализа определен элементный состав артефактов.
ZOL-GEL USULIDA Li+ UCHUN LiMn2O4 SHPINEL TUZILISHLI ADSORBENTLARNI SINTEZ QILISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Begimqulova S h , I v a n e s A , N Ruzimurodov O , M Nasimov A , E  Mirzayev S h
Published: March 2023

Ushbu ishda zol-gel usulida LiMn2O4 ni shpinellari sintez qilindi. Zol-gel sintezi

uchun maqbul sharoitlar: Li/Mn nisbati, pH, metall tuzlari konsentratsiyasi, prekursorlar, gidrogelning

o‘tish jarayonlari va boshqalar oʻrganildi. Shpinel tuzilishli LiMn2O4 adsorbentlarning kristall tuzilishi

XRD bilan tavsiflangan.
КОМПЬЮТЕРНОЕ МОДЕЛИРОВАНИЕ СИНТЕЗА 4´,4´´-ДИ-(1-МЕТИЛ-1-ГИДРОКСИ-2-ФЕНИЛЭТИНИЛ)-ДИБЕНЗО-18-КРАУН-6
Authors:   Samarqand davlat universiteti, К Козинская Л , Х Мирхамитова Д
Published: March 2023

Методом наименьших квадратов компьютерного моделирования

определены оптимальные условия синтеза 4´,4´´-ди-(1-метил-1-гидрокси-2-фенилэтинил)-

дибензо-18-краун-6. В программе STAT получены иконограммы синтеза и зависимостей

скорости образования 4´,4´´-ди-(1-метил-1-гидрокси-2-фенилэтинил)-дибензо-18-краун-6 от

температуры и продолжительности реакции, определены соответствующие аналитические

зависимости. Проведена математическая обработка результатов синтеза 4´,4´´-ди-(1-метил-1-

гидрокси-2-фенилэтинил)-дибензо-18-краун-6, составлена система линейных уравнений

матричным способом. Определены средняя скорость реакции, оптимум математической

модели, сопоставлены экспериментальные и расчетные данные выходов 4´,4´´-ди-(1-метил-1-

гидрокси-2-фенилэтинил)-дибензо-18-краун-6.
SALITSIL KISLOTANING AMID HAMDA DIAMID HOSILASI SINTEZI VA XOSSALARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, N Niyazov L , К  Brel А
Published: March 2023

Salitsil kislota va aminokislota asosida amid hamda diamidlar sintez qilingan.

Sintez qilingan hosilalarning fizik-kimyoviy xossalari o‘rganilgan. Moddalarning potensial biologik

aktivligi va farmakologik xossalari PassOnline dasturi yordamida tadqiq qilingan. Sintez qilingan

molekulalarda turli funksional guruhlar mavjudligi hisobiga yangi xossaga ega kompleks birikmalar

sintez qilish imkonini borligi ko‘rsatilgan. Moddalar potensial biologik aktivlikka ega ekanligi

aniqlangan.
KIMYO DARSLARIDA KOMPYUTER TEXNOLOGIYASIDAN FOYDALANISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, V Tashmatova R , X Ruziyev I
Published: March 2023

Ushbu maqolada kimyo darslarini o‘tishda kompyuter texnologiyasidan

foydalanishning an’anaviy kimyo darslariga nisbatan afzallik tomonlari haqidagi ma’lumotlar

ko‘rsatilgan.Talabalarga fizik va kolloid kimyo fanidan kompyuterdan foydalanib o‘tilgan dars

natijalari hamda ularning tahlili haqidagi fikrlar bayon etilgan
ROSSIYA IMPERIYASI MA’MURLIGI DAVRIDA TURKISTON OʻLKASIDA SUV XOʻJALIGI BOSHQARUV TIZIMI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, O  O Zaripov
Published: March 2023

Maqolada Rossiya Imperiyasi hukmronligi davrida Turkiston oʻlkasining suv

xoʻjaligida ma’muriy boshqaruv tizim shakli, tuzulishi va uning huquqiy maqomi muhokama qilingan.

Rossiya hukumatining irrigasiya tizimida oʻlkada mavjud an’anaviy boshqaruv tizimni saqlagan holda

uning yuqori tizimida rus vakillaridan boʻlgan mutaxassislarni qoʻyilganligi, tizimdagi lavozimlar, ularning

vazifalari mazkur davr qonunlari hamda mutaxassislari yozgan asarlar yordamida toʻliq tahlil qilingan.
MUSTAQILLIK DAVRI YANGI MILLIY - FALSAFIY TAFAKKUR RIVOJLANISHNING XUSUSIYATLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, X  E Boboqulova
Published: March 2023

Mustaqillik yillarida yangi milliy falsafiy tafakkur rivojlanishning mazmunmohiyatini

o‘rganishda uning umumnazariy qonun va tushunchalariga asoslanib,uning xususiyatlari

barqarorlik va o‘zgarishlar, tadrijiylik va taraqqiyot, sabab va oqibat, inkor va vorislik kabi umumiy

kategoriyalar ahamiyatini tahlil etdik
NOORGANIK KIMYONI OʻQITISHDA TARIXIY MATERIALLARDAN FOYDALANISHNING DIDAKTIK ASOSLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, H T Omonov , I B Egamberdiyev
Published: March 2023

Kimyoni oʻqitishda “Anorganik kimyo” kursida tarixiy materiallardan

foydalanishning didaktik asoslari,tarixiylik tomaillarini oʻrgatish,bilan birgalikda pedagogik

texnologiyalar haqida fikr yuritilgan. Olib borilayotgan islohotlar samarasini ya’nada oshirish, davlat

va jamiyatning har tomonlama jadal rivojlanishi uchun ta’lim sohasida tub islohotlarni amalga

oshirish uchun zamin yaratdi
KASBIY FAOLIYAT KO‘NIKMALARNI SHAKLLANTIRISH SHARTLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, N  N Tolibov
Published: March 2023

Ushbu maqola uchuvchilar bilan trenajyor tayyorgarligini tashkil etish jarayonida

kasbiy faoliyat ko‘nikmalarini shakillantirish orqali kafolatlangan yuqori natijaga erishish mumkinligi

va kamchiliklarni bartaraf etish yo‘llari yoritilgan.
BO‘LAJAK INGLIZ TILI O‘QITUVCHILARINING INNOVATSION FAOLIYATINI TASHKIL ETISHNING NAZARIY-METODIK ASOSLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, O  I Yadgarova
Published: March 2023

Ta’limning barcha bosqichlarida xalqaro andozalarga to‘liq javob beradigan

innovatsion-pedagogik texnologiyalarni joriy etilish bugungi kunda Respublikamiz ta’lim tizimi oldida

turgan ulkan vazifalardan biridir. Mazkur maqolada bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarining innovatsion

faoliyatini tashkil etishning ayrim nazariy-metodik asoslari, innovatsiya va innovatsion faoliyat

mazmunining tahlili, bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarini innovatsion faoliyatga tayyorlash yo‘nalishlari,

psixologik-pedagogik shart-sharoitlari bayon etilgan. Shuningdek, xorijiy tillarni o‘qitishga doir AQSH

ta’lim tizimida qo‘llaniladigan innovatsion metodlar ilova qilingan
YOSHLAR O’RTASIDA SOG’LOM TURMUSH TARZI PSIXOLOGIYASINI SHAKLLANTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK MASALALARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A I Saidov
Published: March 2023

Ushbu maqolada sog’lom turmush tarzining psixologik muammolari, ularning

shakllanishi, shuningdek ushbu muammolarni hal etishning imkoniyatlari va ijtimoiy psixologik

yo’llari o’rganilgan. Shaxsning sog’lom turmush tarzi bilan bog’liq tadqiqotlarning ilmiy-amaliy

natijalari yoritilgan.
TАRIXIY DRАMА VА XАRАKTER
Authors:   Samarqand davlat universiteti, S o l i e v А
Published: March 2023

Mazkur maqolada Usmon Аzimning “Kunduzsiz kechalar” dramasi misolida taniqli

yozuvchi Аbdulhamid Choʼlponning xarakteri ifodasigina emas, oʼtgan asrning 30-yillaridagi mashʼum qatogʼon

davr ham tahlil etilgan.
O‘ZBEK VA NEMIS TILLARIDA «AYOL» VA «ERKAK» TUSHUNCHALARINING GENDER FARQLARI, STEREOTIPLARI O‘ZBEK VA NEMIS XALQ MAQOLLARI MISOLIDA
Authors:   Samarqand davlat universiteti, B  Q Jo’raxolova
Published: March 2023

Bugungi kunda gender tilshunosligida ko‘plab tadqiqotlar olib borilayotganini

ko‘rishimiz mumkin. Jumladan, maqolada o‘zbek va nemis tillarida “ayol” va “erkak” tushunchalarining

genderlik xususiyatlari va farqlari keng yoritib beriladi. Ushbu maqolada gender tadqiqotlarining qisqacha

tarixi, bugungi kundagi roli, rivojlanish bosqichlari, gender stereotiplarining keng qo‘llanilishi, ayol va

erkak tushunchalariga doir nemis va o‘zbek xalq maqollari misolida tushuntirib beriladi. Maqollar

yordamida har ikki jins vakillarining his-tuyg‘ulari, shaxslararo o‘zaro munosabatlari, xulq-atvori, axloqodobiga

tegishli bo‘lgan barcha hislatlar genderlik tadqiqotlari yuzasidan tahlil qilinadi. Bundan tashqari

maqolada feminist olimlarning gender tushunchasini farqlashning ijtimoiy jihatlariga ham to‘xtalib o‘tiladi:

ya’ni, “ayol” va “erkak” ning ijtimoiy o‘xshashlik va farqli jihatlari o‘zaro solishtiriladi. Bunda o‘zbek va

nemis tillaridagi gender tushunchalar, turli qarashlar va fikrlar o‘rganib chiqiladi.
SAID AL-XARASHIYNING MOVAROUNNAHRDAGI FAOLIYATI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Ungalov A
Published: March 2023

Mazkur maqolada Said al-Xarashiyning Movarounnahrdagi faoliyati, Arab xalifaligiga qarshi yuzaga kelgan qo‘zg‘olon va qarshilik ko‘rsatish harakatlari, Devashtichning antiarab kaolitsiyani shakllantirish borasidagi ishlari, Turk xoqonligi va voha hokimliklarining arablarga qarshi ittifoqi yoritilgan.
TA’LIMNING KREDIT TEXNOLOGIYASI SHAROITIDA MODULLI TA’LIM TAMOYILLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, S U m a r o v   I , S E r g a s h o v   Y
Published: March 2023

Muallif tomonidan modulli ta’lim nazariyasi umumiy didaktika bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan o‘ziga xos tamoyillarga asoslanganligi, modulli ta’limning umumiy yo‘nalishi, uning maqsadlari, mazmuni va tashkil etish metodikasi ochib berilgan.
QISHLOQ JOYLARDA BANDLIKKA KOʼMAKLASHUVCHI DAVLAT TASHKILOTLARI FAOLIYATINI TARTIBGA SOLISHNING SAMARALI TASHKILIY-IQTISODIY MEXANIZMLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, F  Shukurov F
Published: March 2023

Ushbu maqolada qishloq joylarda ish bilan bandlikni davlat tomonidan tartibga solish

tamoyillari aniqlanib, bandlikka koʼmaklashish markazlari faoliyatining asosiy yoʼnalishlari hamda qishloq mehnat

bozorini tartibga solishning samarali tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlari tadqiq etilgan.
TALABALARDA MILLATLARARO MULOQOT MADANIYATINI SHAKLLANTIRISH (INGLIZ TILI MISOLIDA)
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Azimova M
Published: March 2023

Ushbu maqolada ingliz tilini o`qitishda talabalarda millatlararo muloqot

madaniyatini shakllantirish muhim masalalardan biri sifatida ilgari suriladi. Ma'lumki, chet

tilini o'qitishda nafaqat o'quvchilarning til ko'nikmalarini, balki ularning madaniyatlararo

muloqot qobiliyatini ham rivojlantirish muhimdir. Madaniyatlararo aloqa, xalqaro madaniy

kompetensiya, madaniyatlar o'rtasidagi farqlar tillarni o'rganish va o'qitishda muhim rol

o'ynaydi va madaniyatlararo muloqotning lingvistik jihatlari (dunyoqarashi, marosimlari, urf

odatlari, inson tili, tabular, stereotiplar, jamiyatning multikulturalizmdagi o'rni, imidj,

ramzlar) muloqotda madaniy jihatdan mos xususiyatlardan foydalanish (salomlashish,

xushmuomalalikni ifoda etish usullari, murojaat qilish usullari, iboralar va boshqalar) dan

foydalanish, shuningdek til madaniyati va boshqa jihatlarini o'rganish maqsadga muvofiqdir.

G'arbiy odob-axloq qoidalarini o'qitishda o'quvchilarning madaniyatlararo muloqot

kompetensiyalarini rivojlantirish muhim va bu qoidalarini o'qitishda o'quvchilarning

madaniyatlararo muloqot kompetentsiyalarini rivojlantirish muhim ahamiyat kasb etadi.

Ushbu maqolada ingliz tilini o`qitishda talabalarda millatlararo muloqot

madaniyatini shakllantirish muhim masalalardan biri sifatida ilgari suriladi. Ma'lumki, chet

tilini o'qitishda nafaqat o'quvchilarning til ko'nikmalarini, balki ularning madaniyatlararo

muloqot qobiliyatini ham rivojlantirish muhimdir. Madaniyatlararo aloqa, xalqaro madaniy

kompetensiya, madaniyatlar o'rtasidagi farqlar tillarni o'rganish va o'qitishda muhim rol

o'ynaydi va madaniyatlararo muloqotning lingvistik jihatlari (dunyoqarashi, marosimlari, urf

odatlari, inson tili, tabular, stereotiplar, jamiyatning multikulturalizmdagi o'rni, imidj,

ramzlar) muloqotda madaniy jihatdan mos xususiyatlardan foydalanish (salomlashish,

xushmuomalalikni ifoda etish usullari, murojaat qilish usullari, iboralar va boshqalar) dan

foydalanish, shuningdek til madaniyati va boshqa jihatlarini o'rganish maqsadga muvofiqdir.

G'arbiy odob-axloq qoidalarini o'qitishda o'quvchilarning madaniyatlararo muloqot

kompetensiyalarini rivojlantirish muhim va bu qoidalarini o'qitishda o'quvchilarning

madaniyatlararo muloqot kompetentsiyalarini rivojlantirish muhim ahamiyat kasb etadi.
TA’LIMNI STRATEGIK RIVOJLANTIRISHDA FAN-TA’LIM KLASTERLARINING O’RNI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Sh Usmonov B , К Кodirov M , X Umarov Z
Published: March 2023

Mazkur maqolada yangi iqtisodiyotni yoki bilimga asoslangan

iqtisodiyotni yaratishda fan-ta’lim klasterlarining o’rni ko’rsatib berilgan. Ta’lim, fan va

ishlab chiqarish sohalarining ilmiy-texnik potensiallarining integrasiyalashuvi innovasion

mahsulot yaratilishini hamda intellektual mehnat bozorida kadrlarning raqobatbardoshligini

kafolatlashi xorijiy mamlakatlar misolida qarab chiqilgan.
BO’LG’USI TASVIRIY SAN’AT O‘QITUVCHILARINI INNOVATSION FAOLIYATGA TAYYORLASHNING AYRIM MASALALARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, B Muranov S , Q Narziyeva K
Published: March 2023

Ushbu maqolada bo‘lg‘usi bakalavr va magistrantlarni, talabalarni

oliy o‘quv yurtlarida kasbiy pedagogik tayyorgarliklarining ba’zi tomonlari yoritiladi.

Tasviriy san’at o‘qituvchilari misolida pedagogik faoliyatda uchraydigan o‘quv, ilmiy,

tadqiqot, metodik, tashkiliy-uslubiy, ma’naviy-ma’rifiy talablarning namoyon bo‘lishi va

ularga nisbatan tayyorgarlikning kelib chiqishi ham keltiriladi. Shu bilan birga bo’lg’usi

tasviriy va amaliy san’at hamda texnologiya fanlari o’qituvchilarini innovasiyalar va

innovatsiyon texnologiyalar bilan faoliyat olib borishga tayyorlashning ba’zi bir masalalari

ko’rsatib o’tilgan. Bugungi kun ta’lim tizimida dolzarb masala bolgan innovatsiyon

texnologiyalar orqali kreativ fikrlashga erishish maqsadi ko’zda tutilgan.
“BOBURNOMA”DA BOBUR ADABIY MUHITI TASHAKKULI TASVIRI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Y Хоliqulоva G
Published: March 2023

Zahiriddin Muhammad Bobur Hindistonni egallagach, iqtisodiy, ijtimoiysiyosiy,

madaniy sohalarda katta islohatlar, o‘zgarishlar olib bordi. Buning natijasida Bobur saroyida

o‘ziga xos adabiy muhit shakllandi va Hindistonda turkiy tildagi adabiyotning tamal toshi qo‘yildi. Bu

jarayonning qisqa muddatda, yaʼni to‘rt yilga yaqin vaqt ichida sodir bo‘lishining asosiy sababi

Boburning ijodkorligi, adabiyot, madaniyat homiysi ekanligidir. U doimo o‘z atrofiga ijod ahli, sanʼat

vakillarini birlashtirgan, ularni qo‘llab-quvvatlagan, ona yurti Movarounnahr bilan muntazam adabiy

aloqalar olib borishga harakat qildi. Bobur tomonidan tashakkul topgan adabiy muhit, anʼanalar

boburiyzoda hukmdorlar tomonidan davom ettirildi, rivojlandi. Maqolada mana shu masala

“Boburnoma” asosida yoritildi
УЧЁТ ФАКТОРА СОЦИАЛЬНОЙ НАПРАВЛЕННОСТИ ПРАГМАТИЧЕСКОЙ КОМПЕТЕНЦИИ ПРИ ОБУЧЕНИИ ИНОСТРАННОМУ ЯЗЫКУ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Р Шамсутдинова Л
Published: March 2023

В статье рассматривается общее положение прагматики, а также

анализируются часто используемые определения в лингводидактике, предложенные ведущими

учеными в направлении данного исследования. Целью данной статьи является необходимость в

определении ключевых аспектов и характерных особенностей прагматической компетенции.

Будучи актуальной областью исследования в методике преподавания иностранного языка

прагматическую компетенцию следует рассматривать в двух субкомпонентах:

прагмалингвистика и социопрагматика. Поскольку прагматическая компетенция охватывает не

только лингвистическую составляющую, но и социальные, культурные аспекты в изучаемом

языке.
МОДЕЛИРОВАНИЕ ДАВЛЕНИЯ НА ПЛУНЖЕР ПРИ ЭКСПЛУАТАЦИИ СКВАЖИН, ДОБЫВАЮЩИХ НЕНЬЮТОНОВСКИЕ НЕФТИ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Г а й б у л о в Ю , С  ДЖаббаров М
Published: March 2023

В статье рассматривается математическое моделирование давления на плунжер при эксплуатации нефтяных скважин с глубинными насосами. Численными экспериментами изучено влияние вязкоупругих свойств, нефти и плотности нефти на изменение полного давления на плунжер
О РАДИАЦИОННОМ ЭКСПРЕСС-АНАЛИЗЕ СТРОИТЕЛЬНЫХ МАТЕРИАЛОВ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Н С а ф а р о в   А , К М у х а м е д о в   А , А Ш а р о н о в   И , Н А з и м о в   А , А С а ф а р о в   А , И С а л и м о в   М , И Р а ж а б б о е в   Б
Published: March 2023

Выполнены измерения радиоактивности дозообразующих радионуклидов радия Rа-226, тория Тh-232 и калия К-40 в пробах строительных материалов и изделий, сделанные с различной временной выдержкой проб. Определены эффективные удельные активности проб и возможные значения корректирующих коэффициентов к активности Ra-226 для учета радиоактивного равновесия, позволяющие делать ускоренный радиологический анализ строительных материалов
BULOQ SUVLARIDA RADON-222 MIQDORINI SSINTILLYATSION GAMMA-SPEKTROMETRIYA USULI YORDAMIDA ANIQLASH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, U Tuxtayev U , N Nurmurodov L , A Umirzakov E , S Tog‘ayev B , L Fayzullayeva M
Published: March 2023

Ushbu ishda Samarqand viloyati, Nurobod tumani Uyrug‘ul, Mehnatkash va Sarikul qishloqlaridan olingan buloq suvlari tarkibidagi radonning solishtirma aktivligi NaI(Tl) – kristalli ssintillyatsion gamma-spektrometrik usulda o‘rganiladi. Har bir suv namunasining gamma spektri 1800 sekund davomida o‘lchami 63x63 mm bo‘lgan NaI(Tl) – kristalli ssinsillyatsion gamma-spektrometrda o‘lchandi. Detektorning energiya bo‘yicha ajrata olish qobiliyati Cs137 radionuklidning 661 keV energiyali gamma – chizig‘ida 10%.
ZOL-GEL TEXNOLOGIYASI ASOSIDA TETRAETOKSISILAN VA AYRIM METALL OKSIDLARIDAN SORBENTLAR OLISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, R U z o q o v   J , Q M u x a m a d i y e v   N , M Z u f a r o v   A
Published: March 2023

Zol-gel texnologiyasi asosida kislotali muhitda turli haroratlarda tetraetoksisilan va

ayrim metall oksidlaridan sorbent namunalari olindi. Olingan sorbentlarda benzol bug‘i adsorbsiyasi orqali

solishtirma sirt yuzasi, g‘ovaklarning hajmi va o’rtacha diametri hisoblab topildi. Unga ko’ra

sorbentlarning solishtirma sirt yuzasi 700-900 m2/g, g’ovaklarning hajmi 0,60-0,90 sm3/g, g’ovaklarning

o’rtacha diametri esa 1,3-6,5 nm ekanligi aniqlandi. Shuningdek, sorbentlarning fazaviy tarkibi rentgen

difraktometr XRD va IQ spektroskopiya usullarida, tekstur xususiyatlari esa skanerlovchi elektron

mikroskopiya usullari yordamida o’rganildi.
POLIOKSIDLI KATALIZATORLAR SINTEZI VA UNING XARAKTERISTIKALARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M S a i d o v   X , M S a y i t q u l o v   S h , Q M u x a m a d i y e v   N
Published: March 2023

Ishda yengil uglevodorod (C1–C4) larning konversiyasi uchun cho’ktirish, “zol–gel”

usullaridan foydalanib, katalizatorlar sintezi amalga oshirilgan. Sintez jarayonida qo’zg’almas faza sifatida

mahalliy xom–ashyo bentonitdan olingan nanoo’lchamli, mezog’ovakli Al2O3 ishlatilgan. Olingan

katalizatorlarning element tarkibi Ni, Zr, V, Cr, Al, O, Ti, Mg lardan, fazaviy tarkibi esa TiO2, MgO, NiO,

Cr2O3, Al1,67O3, NiO, TiO2, Al2O3, Zr3NiO lardan iborat ekanligi aniqlandi.

Shuningdek, katalizatorlarning sorbsion xarakteristikalari geksan va benzol bug’larining

adsorbsiyasi orqali o’rganilgan. Olingan katalizatorlarning solishtirma sirt yuzasi 165–210 m2/g oraliqda,

g’ovaklarning o’rtacha o’lchami 1,80–2,00 nm, g’ovaklarning solishtirma hajmi ham 0,71–0,87 sm3/g

hamda monoqavat sig’imi (αm, mol/kg) 3,72  1,08 dan 2,48  2,18 gacha oraliqda ekanligi aniqlangan
АМПЕРОМЕТРИЧЕСКОЕ ТИТРОВАНИЕ БЛАГОРОДНЫХ МЕТАЛЛОВ РАСТВОРАМИ АЗОТНО-СЕРОСОДЕРЖАЩИХ РЕАГЕНТОВ В НЕВОДНЫХ И СМЕШАННЫХ СРЕДАХ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Б Р а х м а т о в   Х , Д Д ж у р а е в а   Ш , З Я х ш и е в а   З , М Н а с и м о в   А
Published: March 2023

В статье показана условии и возможность амперометрического титрования

ионов благородных металлов с растворами 4-метоксифенилкарбоксиметил-диэтилдитиокарбамата

(МФКМДЭТК) и 4-метоксифенилкарбоксиметилдиэтилдитио-карбамата (МФКМДФТК)в неводных

и смешанных средах (уксусная кислота, н-пропанол, ДМФА, ДМСО) и их смеси с фоновыми

электролитами, имеющих разними кислотно-основными свойствами. Предложено методики

амперометрические титрование микрограмм количеств ионов благородных металлов в присутствии

содержащих посторонних ионов
VOLATILE CHEMICAL COMPOSITION AND ANTIMICROBIAL ACTIVITY OF ENDOPHYTIC FUNGUS SCHIZOPHYLLUM COMMUNE ISOLATED FROM VERNONIA ANTHELMINTICA ROOT
Authors:   Samarqand davlat universiteti, N R u s t a m o v a , Y i l i A b u l i m i t i , A i s a H a j i   A
Published: March 2023

The endophytic fungus Schizophyllum commune XJA1 isolated root of medicinal plant

Vernonia anthelmintica herb. The volatile chemical composition of dichloromethane and petroleum ether

extracts of endophytic fungus S. commune XJA1 identified by GC-MS analysis. In total 26 non-polar

compounds dichloromethane and 22 volatile compounds petroleum ether extracts of fungal strain S.

commune for first time. Moreover tested antimicrobial activity of dichloromethane and petroleum ether

extracts of fungus.
ALGOFLORA OF THE AKDARYA RESERVOIR AND FEATURES FORMATION OF ALGOFLORA WITH RELATIONSHIP TO ECOLOGICAL FACTORS
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Sh S h e r n a z a r o v   S h , Sh T a s h p u l a t o v   Y
Published: March 2023

In the algoflora of the Akdarya reservoir, 83 species have been identified that belong to

4 divisions (Cyanoprocariota, Bacillariophyta, Euglenophyta, Chlorophyta). Algoflora is very abundant in

the autumn period of the year, at this time there are 32 species and varieties, they make up 42.25%. The

diversity of the species composition of algae in different periods of the year depends on temperature, water

salinity and other factors
IQLIM O‘ZGARISHINING QASHQADARYO XAVZASI SUV RESURSLARIGA TA’SIRINI BAHOLASH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, XXX A x m e d o v a   T , XXX G a f u r o v   A , XXX X u d o y s h u k u r o v   Q , XXX R a d j a b o v   A
Published: March 2023

tadqiqot ishida Qashqadaryo havzasidagi suv resurslarini bashorat qilish daryolari

gidrologik rejimining to‘yinish turiga bog‘liqlik masalari ko‘rib chiqilgan. Xududning kelgusida xalq

xo‘jaligi faoliyatida samarali qarorlar qabul qilish uchun ma’lumotlar sifatini va ulardan foydalanish

imkoniyatini oshirish masalalari yoritilgan
DELTA LANDSHAFTLARINING TABAQALANISHI VA STRUKTURASINI O‘RGANISHDA RELEF PLASTIKASI USULINING QO‘LLANILISHI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, B X u r s a n o v   D
Published: March 2023

Mazkur maqolada landshaftlarni, jumladan, delta landshaftlarining tabaqalanishi

hamda strukturasini o‘rganishda relef plastikasi metodidan foydalanish va uning afzallik tomonlari bayon

qilingan.