Intercultural schools in Greece
Authors: Μωϋσίδης Γιάννης 
Published: February 2024

Η διατριβή αυτή εξετάζει τις αντιλήψεις μαθητών και εκπαιδευτικών γύρω από τις πρακτικές της πολιτισμικής ένταξης σε διαπολιτισμικά σχολεία στην Ελλάδα και προσδιορίζει το βαθμό που μπορούν να λειτουργήσουν ως χώροι διαπολιτισμικής ικανότητας και κριτικής πολυπολιτισμικότητας. Στοχεύει να τονίσει την ευκαιρία που έχει η Ελλάδα να προσαρμοστεί στο νέο αναδυόμενο περιβάλλον και να παρέχει διαπολιτισμική εκπαίδευση ενσωματώνοντας έναν επαναπροσδιορισμό της φύσης της κυρίαρχης κουλτούρας και να κάνει προτάσεις για το μέλλον. Συνεπώς, η έρευνα αυτή στοχεύει να καλύψει ένα κενό στη βιβλιογραφία γύρω από τo θεωρητικό υπόβαθρο της δημιουργίας των διαπολιτισμικών σχολείων στην Ελλάδα σε συσχετισμό με τις αντιλήψεις μαθητών και εκπαιδευτικών στους ακόλουθους τομείς: 1. Τις εμπειρίες τους στα διαπολιτισμικά σχολεία και πως αυτές επηρεάζουν τις αντιλήψεις τους γύρω από την ταυτότητά τους και τις ταυτότητες των άλλων. 2. Το βαθμό στον οποίο μαθητές και εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι τα διαπολιτισμικά σχολεία επιτρέπουν τη διαφορετικότητα, τον εορτασμό των πολιτισμών και τη συζήτηση των σχέσεων μεταξύ διαφορετικών κοινοτήτων με στόχο την προώθηση ενός κοσμοπολιτικού μοντέλου πολίτη. 3. Τις πεποιθήσεις τους σε σχέση με το βαθμό στον οποίο αυτά τα σχολεία μπορούν να λειτουργήσουν ως ιδρύματα υποδοχής για πρόσφυγες μαθητές, να τους εισάγουν στην ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό και να τους διδάξουν την αξία της δικής τους γλώσσας και πολιτισμού. Εξετάζεται ένα συγκεκριμένο επαγγελματικό πλαίσιο, ένα διαπολιτισμικό Λύκειο στην Ελλάδα. Πρόκειται για ποιοτική έρευνα περίπτωσης συλλογής εμπειρικών δεδομένων. Στόχος δεν ήταν η γενίκευση ερευνητικών ευρημάτων αλλά η επικέντρωση σε ένα συγκεκριμένο σύγχρονο φαινόμενο. Έχει υιοθετηθεί ένα ερμηνευτικό ερευνητικό παράδειγμα που δεν αναφέρει δηλώσεις ή γεγονότα αλλά προσπαθεί να ερμηνεύσει τον κόσμο που μελετά και επικεντρώνεται στα άτομα. Η έννοια της ταυτότητας λειτουργεί ως ο αναλυτικός φακός μέσω του οποίου διερευνώνται οι αντιλήψεις των μαθητών και των εκπαιδευτικών. Οι ερευνητικές μέθοδοι συμπεριέλαβαν ημιδομημένες συνεντεύξεις με μαθητές και εκπαιδευτικούς, συμμετοχικές παρατηρήσεις και ανάλυση νομικών κειμένων εκπαιδευτικής πολιτικής (νομοθεσία ίδρυσης διαπολιτισμικών σχολείων, το σκοπό τους και τη λειτουργία τους). Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι μαθητές φαίνεται να αποφεύγουν τους εθνικούς και θρησκευτικούς αυτοπροσδιορισμούς, προσεγγίζουν την ταυτότητα ως στοιχείο εμπλουτισμού του σχολείου τους και το προσεγγίζουν ως δημιουργικό μαθησιακό περιβάλλον. Παρουσιάζουν τους εκπαιδευτικούς τους να ενδιαφέρονται για το σχολείο και τους προσεγγίζουν ως πρότυπα. Φαίνεται επίσης να επιδοκιμάζουν την πιθανότητα να καταστούν τα διαπολιτισμικά σχολεία χώροι υποδοχής για μεγάλους αριθμούς προσφύγων/μεταναστών μαθητών στο μέλλον αλλά ζητούν αλλαγές στη λειτουργία τους. Η παροχή ψυχολογικής υποστήριξης και η δημιουργία ενός εγκάρδιου σχολικού περιβάλλοντος τίθενται σε προτεραιότητα, μεταξύ άλλων αλλαγών. Οι εκπαιδευτικοί φαίνεται να βιώνουν ένα σχολείο σε μεταβατικό στάδιο, στο οποίο ο αυξανόμενος βαθμός πολυμορφίας (πολιτισμικής, θρησκευτικής, γλωσσικής) εκλαμβάνεται ως κίνητρο για δράση, π.χ. , κατανόηση της πολυμορφίας μέσω προσπάθειας να μπουν στη θέση των άλλων μαθητών και να αντιληφθούν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν. Εμφανίζονται επίσης οι εκπαιδευτικοί να δυσκολεύονται να προσδιορίσουν την έννοια «διαπολιτισμικός» και συνεπώς την αντιλαμβάνονται ως έννοια «ομπρέλα». Ζητούν τη διαχείριση των μαθητικών ροών και την εφαρμογή συστημικών και μη-συστημικών αλλαγών που θα ευθυγραμμίσουν το χαρακτήρα του σχολείου με διαπολιτισμικές αξίες. Αυτές οι συνεισφορές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την πληροφόρηση εκπαιδευτικών, διευθυντών σχολείων, ερευνητών και πολιτικών αξιωματούχων.