Εκτίμηση επικινδυνότητας βραχοκαταπτώσεων στον αρχαιολογικό χώρο Δελφών
Authors: Δεβλιώτη Κυριακή 
Published: September 2024

Οι Μνημειακοί Χώροι, ιδίως κοντά σε μεγάλους ορεινούς όγκους, έρχονται αντιμέτωποι με φαινόμενα βραχοκαταπτώσεων. Ανάλογη περίπτωση αποτελεί και η περιοχή έρευνας. Στην παρούσα διδακτορική διατριβή αναπτύσσεται και εφαρμόζεται μεθοδολογία εκτίμησης και ανάλυσης της επικινδυνότητας (Hazard) στον Αρχαιολογικό Χώρο των Δελφών, η οποία πραγματοποιήθηκε μέσα από τρισδιάστατη (3D) τροχομετρική ανάλυση, βασισμένη στην τεχνολογία μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων (ΣΜηΕΑ) (UAV). Τα στάδια της μεθοδολογίας, τα οποία αναπτύχθηκαν είναι τα ακόλουθα: α) καταγραφή της περιοχής έρευνας, με λήψη δεδομένων από πτήση με UAV, β) επεξεργασία των πρωτογενών τρισδιάστατων (3D) νεφών σημείων, δημιουργία πολύ υψηλής ανάλυσης δεδομένων και τρισδιάστατων μοντέλων (ορθοφωτογραφία, ψηφιακό μοντέλο εδάφους) και εξαγωγή των στοιχείων προσανατολισμού των ασυνεχειών (γωνία κλίσης, διεύθυνση κλίσης) και της απόστασης μεταξύ των επιφανειών των ασυνεχειών των ίδιων οικογενειών (spacing), σε εμμένουσα, και μη, κατάσταση, γ) χαρτογράφηση της συνολικής έκτασης του ασβεστολιθικού πρανούς, ανάντη του Μνημειακού Χώρου και εκτίμηση της επιδεκτικότητας (susceptibility) των βραχοκαταπτώσεων, με τη χρήση του ενιαίου τρισδιάστατου μοντέλου νέφους σημείων (3D point cloud) της περιοχής έρευνας, από τη λήψη πολλαπλών αεροφωτογραφιών με UAV. Συγκεκριμένα πραγματοποιήθηκε χαρτογράφηση και υπολογισμός του όγκου (m3) των βραχωδών τεμαχών, στην επιφάνεια του βραχώδους πρανούς, από προηγούμενα φαινόμενα αστοχίας. Συνολικά αναγνωρίστηκαν 119 μπλοκ (scars) επάνω στην επιφάνεια του ασβεστολιθικού πρανούς και υπολογίστηκε η μέση τιμή αποκολλημένου βραχώδους υλικού. Παράλληλα μετρήθηκαν οι όγκοι (m3) των μπλοκ που έχουν αστοχήσει, λαμβάνοντας υπόψη το φαινόμενο του κερματισμού (fragmentation), από τη στιγμή της αποκόλλησής τους από το πρανές, μέχρι την τελική θέση απόθεσή τους, δ) εκτίμηση της επικινδυνότητας (Hazard) βραχοκαταπτώσεων, με πραγματοποίηση τρισδιάστατων τροχομετρικών αναλύσεων, με σεισμικές συνθήκες και υπολογισμό της μέγιστης ταχύτητας εδαφικής κίνησής PGV (m/s). Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκαν τροχιακές αναλύσεις προσομοίωσης, από τέσσερις θέσεις-ζώνες εκκίνησης πιθανής βραχοκατάπτωσης, οι οποίες καλύπτουν το σύνολο του Αρχαιολογικού Χώρου. Δημιουργήθηκαν, επομένως, τα εξής σενάρια: 1) σεισμικές και 2) ασεισμικές συνθήκες και διαφορετική μέση διάμετρο (d) βραχωδών τεμαχών για κάθε θέση και τα αποτελέσματα αποτυπώθηκαν σε τρισδιάστατους φακέλους και χάρτες. Παράλληλα, αξιολογήθηκαν οι μεταβολές των τιμών της έντασης (kJ), σε τρισδιάστατο περιβάλλον (3D) και σε δισδιάστατο περιβάλλον (2D), και για τις τέσσερις επιλεγμένες θέσεις. παρουσιάζοντας παρόμοια εικόνα διακύμανσης τιμών ε) ποιοτική αξιολόγηση του βαθμού διακινδύνευσης (Risk), με παράλληλη αξιολόγηση της πιθανότητας διάδοσης (Ppropag) και τα σημεία τερματισμού τους μέσα στον Μνημειακό Χώρο (stop points). Η παραπάνω αξιολόγηση επιτεύχθηκε με τη δημιουργία πινάκων (Risk matrix) και χαρτών χωρικής κατανομής, σε περιβάλλον ArcGIS, τόσο για τις Άμεσες Υλικές, όσο και για τις Άμεσες Άυλες απώλειες. Η παρούσα διδακτορική διατριβή στοχεύει στην ανάπτυξη μιας λεπτομερούς μεθοδολογίας εκτίμησης της επικινδυνότητας (Hazard) και ποιοτικής αξιολόγησης της διακινδύνευσης (Risk) στον Αρχαιολογικό Χώρο των Δελφών, τα αποτελέσματα της οποίας μπορούν να αξιοποιηθούν για την πρόταση ορθών παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των καταπτώσεων βράχων στον Μνημειακό Χώρο.