Hastane Bölüm Maliyet Analizi
Authors: Güvener Hakan , Ayhan Emine 
Published: January 2024

Sağlık kuruluşları artan sağlık hizmet maliyetlerine rağmen hastalara yüksek kalitede sağlık hizmeti sunma gayreti içerisindeyken, toplum, Sosyal Güvenlik Kurumu, özel sağlık sigorta şirketleri, sivil toplum kuruluşları, medya, rakip sağlık kuruluşları, ilaç ve tıbbi malzeme tedarik firmaları ve sendikalar gibi birçok dışsal faktörün etkisine maruz kalmaktadır. Sağlık hizmetleri sektöründe kullanılan teşhis, tetkik ve tedavi hizmetlerinin maliyetleri diğer sektörlere göre nispeten yüksektir. Günümüzde sağlık kuruluşları son teknolojik tıbbi cihazlar, ilaçlar ve yeni uygulamalar ile hastalarına en kaliteli sağlık hizmetini sunmak için yüksek harcamalar yapmaktadırlar. Sağlık hizmetleri sektöründe yer alan kuruluşlar için artan bu maliyetlerin kontrol edilmesi ve kaynakların etkin kullanılması büyük önem taşımaktadır.
Sağlık kuruluşlarında maliyet analizi yapmak; kıt ve önemli kaynakların yönetilmesine, sunulan sağlık hizmetinin verimliliğine, yöneticilerin karar verme süreçlerine, hastanenin mevcut mali durumunu görmeye ve finansal sürdürülebilirliği değerlendirmeye yardımcı olabilir. Sağlık yöneticileri maliyet analizi ile kaynakların etkin kullanılıp kullanılmadığını değerlendirme imkânı bulmaktadırlar. Böylelikle gereksiz harcamaları engelleyerek verimliliği artırılabilirler. Maliyet analizi, sunulan sağlık hizmetinin maliyetini etkileyen faktörlerin ortaya çıkarılmasını sağlayarak daha iyi sağlık hizmeti sunma yollarını bulmaya yardımcı olabilir. Analiz yapma sağlık bakım sürecini gözden geçirerek daha etkili ve verimli yöntemler belirlemeye rehberlik edebilir. Sağlık kuruluşlarında maliyet analizi yapmak, hastane yöneticilerine geleceğe dönük stratejiler geliştirmeye yardım edecek veriler sağlayabilir. Ayrıca sunulan sağlık hizmetinin fiyatlandırılmasına katkı sağlayabilir. Analiz yapmak sağlık kuruluşunun finansal durumunu anlama ve bütçe oluşturulmasına yardımcı olabilir.
Kamu ya da özel sağlık kuruluşlarında maliyet analizi yapmanın gerekliliği, hastaneye ve yöneticilerine sunduğu avantajlar göz önüne alındığında bu alanda kapsamlı bir çalışma yapmanın alana ve literatüre katkı sağlayabileceği düşünülmüştür. Hizmet sektöründe faaliyet gösteren tüm kuruluşlarda olduğu gibi hastanelerde de maliyetleri belirlemek oldukça zor ve karmaşık bir süreçtir. Alanyazında sağlık kuruluşlarında yapılmış birçok maliyet analizi çalışması olmakla birlikte maliyet analizinin her aşamasının kapsamlı bir şekilde açıklandığı çok az araştırma olduğu görülmüştür. Bu kitap, kamu hastaneleri dahil olmak üzere tüm sağlık işletmelerinde nitelikli personel, kaynak ve üst yönetimin desteği ile bir maliyet sisteminin oluşturulabileceğini ortaya koymaktadır. Kurulacak maliyet sistemine düzenli olarak veri akışını sağlayacak bir yapı ve buna entegre bilgi işlem modülünün oluşturulması, kurumun finansal yapısının takibini sağlamaya yardımcı olabilir. Bu kitabın sağlık hizmetleri sektöründe olan yöneticilere ve karar vericilere, kurumlarında maliyet analizi sistemini inşa ederken rehberlik edebileceği düşünülmektedir.
Hastane bölüm maliyet analizi kitabı üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde hastane kuruluşlarının yapısı ve özellikleri ile Türkiye’de bazı sağlık göstergeleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde maliyet muhasebesi ve hastanelerde maliyet unsurları açıklanmaya çalışılmıştır. Kitabın üçüncü bölümünde bir kamu üniversite hastanesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı’nın 2022 yılına ait bölüm maliyet analizi uygulaması yer almaktadır.