Διαταραχές λιπιδίων και λιποπρωτεϊνών σε ασθενείς με κακοήθη νεοπλάσματα μαστού κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας
Authors: Αλιμπέρτη Αικατερίνη 
Published: January 2023

Εισαγωγή: Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί ένα μείζον πρόβλημα της δημόσιας υγείας και τον συνηθέστερα απαντώμενο καρκίνο στις γυναίκες. Οι εξελίξεις στη θεραπεία της νόσου επιφέρουν βελτιωμένες εκβάσεις και αυξημένη επιβίωση των ασθενών. Η χημειοθεραπεία, παρόλο που είναι απαραίτητη για τη βελτίωση της επιβίωσης χωρίς νόσο, καθώς και της συνολικής επιβίωσης των ασθενών, σχετίζεται με μακροχρόνιες παρενέργειες, συμπεριλαμβανομένων των καρδιαγγειακών νόσων. Οι καρδιαγγειακές νόσοι αποτελούν κοινές επιπλοκές μετά τη χημειοθεραπεία, τόσο λόγω της άμεσης καρδιοτοξικότητας των χημειοθεραπευτικών φαρμάκων όσο και λόγω της επίδρασης αυτών στα επίπεδα των λιπιδίων.Σκοπός: Η παρακολούθηση της μεταβολής του λιπιδαιμικού profile σε ασθενείς με καρκίνο μαστού κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας σε σχέση με την ανταπόκριση της αγωγής.Μεθοδολογία: Πρόκειται για προοπτική μελέτη στην οποία συμμετείχαν 50 ασθενείς με καρκίνο του μαστού ανεξαρτήτου σταδίου από τις 29/03/2018 μέχρι τις 07/08/2020. Πραγματοποιήθηκαν τρεις μετρήσεις και απεστάλη βιοχημικός-λιπιδικός αιματολογικός έλεγχος: γλυκόζη, ολική χοληστερόλη, τριγλυκερίδια, HDL, LDL, λιπιδίων ορού, αλβουμίνης, σφαιρίνης, ApoA, ApoB και Lp(a), προ της έναρξης της χημειοθεραπείας, κατά την έναρξη της χημειοθεραπείας και κατά την τελευταία χημειοθεραπεία του πρώτου σχήματος. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων έγινε μέσω του στατιστικού προγράμματος SPSS 22.0. Το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας τέθηκε στο 0,05.Αποτελέσματα: Η μέση ηλικία των ασθενών με καρκίνο του μαστού ήταν τα 60,4 έτη (SD=11,3 έτη) και ο μέσος δείκτης μάζας σώματος 29,5 μονάδες (SD=5,5 μονάδες). Επίσης, το 16% των συμμετεχουσών είχαν φυσιολογικό ΔΜΣ, το 46% ήταν υπέρβαρες και το 38% ήταν παχύσαρκες. Η γλυκόζη αυξήθηκε σημαντικά κατά την 1η επανεκτίμηση σε σύγκριση με τη μέτρηση πριν τη θεραπεία, όπως και κατά τη 2η επανεκτίμηση σε σύγκριση με την 1η επανεκτίμηση. Επίσης, η γλυκόζη κατά τη 2η επανεκτίμηση ήταν σημαντικά υψηλότερη σε σύγκριση με τη μέτρηση πριν τη θεραπεία. Οι τιμές των ολικών λευκωμάτων, της αλβουμίνης και της σφαιρίνης δεν μεταβλήθηκαν σημαντικά κατά τη διάρκεια παρακολούθησης.Τα ποσοστά των συμμετεχουσών με παθολογικά ολικά λευκώματα ήταν σημαντικά υψηλότερα στην 1η και στη 2η επανεκτίμηση σε σύγκριση με την μέτρηση πριν τη θεραπεία. Οι τιμές της χοληστερόλης αυξήθηκαν σημαντικά από την πρώτη μέτρηση έως τη 2η επανεκτίμηση. Οι τιμές των τριγλυκεριδίων πριν τη θεραπεία ήταν παρόμοιες με τις τιμές κατά την 1η και τη 2η επανεκτίμηση. Ωστόσο οι τιμές τους κατά τη 2η επανεκτίμηση ήταν σημαντικά χαμηλότερες με τις τιμές κατά την 1η επανεκτίμηση. Η HDL μειώθηκε σημαντικά κατά την 1η επανεκτίμηση σε σύγκριση με τη μέτρηση πριν τη θεραπεία, ενώ κατά τη 2η επανεκτίμηση αυξήθηκε σημαντικά σε σύγκριση με την 1η επανεκτίμηση, φτάνοντας σε παρόμοια με τα αρχικά επίπεδα. Η LDL πριν τη θεραπεία και κατά την 1η επανεκτίμηση ήταν σε παρόμοια επίπεδα. Ωστόσο, οι τιμές κατά τη 2η επανεκτίμηση ήταν σημαντικά υψηλότερες σε σύγκριση με τις αρχικές τιμές. Οι τιμές των ApoA και Lp(a) δεν μεταβλήθηκαν σημαντικά κατά τη διάρκεια παρακολούθησης. Η ApoB πριν τη θεραπεία και κατά την 1η επανεκτίμηση ήταν σε παρόμοια επίπεδα. Ωστόσο, οι τιμές κατά τη 2η επανεκτίμηση ήταν σημαντικά υψηλότερες σε σύγκριση με τις αρχικές τιμές. Οι τιμές του λόγου APOB/APOA αυξήθηκαν σημαντικά κατά την 1η επανεκτίμηση σε σύγκριση με τη μέτρηση πριν τη θεραπεία και παρέμειναν σε παρόμοια επίπεδα μέχρι τη 2η επανεκτίμηση. Βρέθηκε αρνητική σημαντική συσχέτιση του δείκτη BMI με Αλβουμίνη Προ Θεραπείας, Αλβουμίνη 1η Επανεκτίμηση και θετική σημαντική συσχέτιση του δείκτη BMI με Σφαιρίνη Προ Θεραπείας, LDL Προ Θεραπείας, Χοληστερόλη 1η Επανεκτίμηση, LDL 1η Επανεκτίμηση, APOB/APOA, Χοληστερόλη 2η Επανεκτίμηση, LDL 2η Επανεκτίμηση και APOB/APOA 2η Επανεκτίμηση.Συμπεράσματα: Στον καρκίνο του μαστού κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας παρατηρείται στατιστικά σημαντική αύξηση των τιμών της χοληστερόλης, της LDL, της ApoB, του λόγου APOB/APOA και της γλυκόζης. Παρατηρείται δηλαδή διαταραχή των λιπιδίων και των λιποπρωτεϊνών, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη παρακολούθησης του λιπιδαιμικού profile των ασθενών με καρκίνο του μαστού προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος εμφάνισης παραγόντων κινδύνου για τα καρδιαγγειακά νοσήματα και προκειμένου οι ασθενείς να λάβουν το βέλτιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα της χημειοθεραπείας.