Ο προγνωστικός ρόλος των ογκοπρωτεϊνών της οικογένειας ΗΕR κλινική πορεία και την ανταπόκριση στην θεραπεία ασθενών με καρκίνωμα μαστού υψηλού κινδύνου
Authors: Τζαϊδά Ολυμπία 
Published: January 2014

Σκοπός: Διερεύνηση προγνωστικής αξίας ογκοπρωτεϊνών οικογένειας HER:HER1/ΕGFR και HER2 σε ασθενείς με καρκίνωμα μαστού υψηλού κινδύνου που αντιμετωπίσθηκαν με επικουρική, εντατικοποιημένη, διαδοχικά χορηγούμενη χημειοθεραπεία. Συσχέτιση των δεικτών με κλινικές και ιστοπαθολογικές παραμέτρους και με την p53 πρωτεΐνη. Διερεύνηση προβλεπτικής αξίας τους σε σχέση με ταξάνη: πακλιταξέλη (Taxol). Ασθενείς -μέθοδος: 595 ασθενείς με ιστολογικά διαγνωσμένο καρκίνωμα μαστού υψηλού κινδύνου, τυχαιοποιήθηκαν σε 2 ομάδες ΧΜΘ. Σχήμα (Α) 3 κύκλων: επιρουβικίνης (Ε) (110mg /m2) - πακλιταξέλης (Τ) (250mg/m2) -εντατικοποιημένου CMF (κυκλοφωσφαμίδη 840mg/m2, μεθοτρεξάτη 47mg/m2, φλουουρακίλη 840mg /m2). Σχήμα (Β) 4 κύκλων: επιρουβικίνης (Ε) - CMF ιδίων δόσεων και μεσοδιαστημάτων (δύο εβδομάδων). Ανοσοϊστοχημική (IHC) αναζήτηση HER1 και p53 πρωτεΐνης σε 312 και 307 ασθενείς αντίστοιχα. Μελέτη HER2 κατάστασης IHC σε 308 ασθενείς και με φθορίζοντα in situ υβριδισμό (FISH) στις περιπτώσεις που χαρακτηρίσθηκαν IHC ως 2+. Αποτελέσματα:Ανάδειξη HER1 έκφρασης σε 17% και HER2 υπερέκφρασης σε 30,5% των ασθενών. Η HER1 έκφραση συσχετίσθηκε σημαντικά με αρνητικούς ορμονικούς υποδοχείς ΕR/PR (50% vs 18%, p<0.001), υψηλό ιστολογικό βαθμό κακοήθειας (65% vs 47%, p=0.015), υψηλό ποσοστό θανάτων (31% vs 16%, p=0.02), p53 θετική έκφραση (48% vs 19%, p<0.001) και HER2 υπερέκφραση (46% vs 27%, p=0.01). Η HER2 υπερέκφραση συσχετίσθηκε σημαντικά με υψηλό ιστολογικό βαθμό κακοήθειας (60% vs 45% , p=0.02), μεγαλύτερου μεγέθους όγκους (? 2cm: 23% vs 38%, 2-5 cm: 58.5% vs 46%, >5 cm: 18% vs 16%, p=0.04), HER1 έκφραση (25.5% vs 13%, p=0.01) και p53 έκφραση (40% vs 17%, p<0.001). Η p53 έκφραση (ανάδειξη σε 24%) συσχετίσθηκε σημαντικά με αρνητικούς ΕR/PR (49% vs 14%, p<0.001), υψηλό ιστολογικό βαθμό κακοήθειας (70% vs 43%, p<0.001), μη-χορήγηση επικουρικής ορμονοθεραπείας (77% vs 94% p<0.001), HER2 υπερέκφραση (50% vs 24%, p<0.001) και ΗΕR1 έκφραση (34% vs11,5%, p<0.001). Μετά από διάστημα μέσης παρακολούθησης 83μηνών 105 ασθενείς (34%) εκδήλωσαν υποτροπή και 69 (22%) απεβίωσαν. Η πολυμεταβλητή ανάλυση κατά Cox ανέδειξε ως προς το ελεύθερο νόσου διάστημα (DFS) και την ολική επιβίωση (OS), ότι η p53 έκφραση (p=0.001, p=0.002 για DFS και OS αντίστοιχα) και ο μεγάλος αριθμός θετικών λεμφαδένων (?4 vs 0-3, p=0.02, p=0.005 για DFS και OS αντίστοιχα) ήσαν αρνητικοί προγνωστικοί παράμετροι. Επιπρόσθετα αναδείχθηκε διαφορετική επίδραση της ΗΕR1 έκφρασης στην πρόοδο (DFS) (p=0.02) και τελική έκβαση της νόσου (OS) (p=0.07) σε σχέση με τον τύπο της θεραπείας, με μικρότερο ενδεχόμενο υποτροπής (HR= 0.48, p=0.01) και θανάτου (HR= 0.37, p=0.004) για τους ΗΕR1 αρνητικούς ασθενείς σε σχέση με τους ΗΕR1 θετικούς στη θεραπεία Ε-CMF. Συμπεράσματα: Συσχέτιση HER1/ ΕGFR έκφρασης και HER2 υπερέκφρασης με αρνητικές ιστοπαθολογικές παραμέτρους. Ανάδειξη p53 έκφρασης και μεγάλου αριθμού θετικών λεμφαδένων ως ανεξάρτητων αρνητικών προγνωστικών παραμέτρων για DFS και OS. Διαφορετική επίδραση της HER1 έκφρασης στις δύο ομάδες θεραπείας με ανάδειξη της ως αρνητικού προγνωστικού δείκτη επί απουσίας ταξάνης (Taxol).