bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
การลำดับชั้นหินและชุดลักษณะของหินภูเขาไฟซับซ้อนชาตรี ในพื้นที่เขาทราย อำเภอทับคล้อ จังหวัดพิจิตร
Authors:   , อินหม่อม สุภัชชา
Published: February 2025

หินภูเขาไฟในพื้นที่ศึกษาตำบลเขาทราย อำเภอทับคล้อ จังหวัดพิจิตร เป็นหินภูเขาไฟที่อยู่ในแนวหิน ภูเขาไฟเลย-เพชรบูรณ์-นครนายก หินชุดนี้มีอายุอยู่ในช่วงยุคเพอร์เมียนตอนปลายถึงยุคไทรแอสซิกตอนต้น มี องค์ประกอบตั้งแต่หินบะซอลต์ถึงหินไรโอไลท์ โดยมีลักษณะเป็นหินแคลก์แอลคาไลน์และหินโทลิไอท์ การศึกษาครั้งนี้มุ่งเน้นศึกษาการลำดับชั้นและชุดลักษณะของหินภูเขาไฟในบริเวณพื้นศึกษา 4 บริเวณ คือ บริเวณวัดเขาทราย แขวงกรมทาง เขาพระ และเขานกยูง การศึกษาครั้งนี้สามารถจำแนกหน่วยหินได้ทั้งหมด 4 หน่วยหินจากแก่ไปอ่อน ได้แก่ หน่วยหินที่ 1 หน่วยหินบะซอล์เนื้อดอก ประกอบด้วย หินบะซอลต์เนื้อดอก และหินกรวดเหลี่ยมบะซอลต์เมตริก มีความ หนาประมาณ 2-60 เมตร หน่วยหินที่ 2 หน่วยหินกรวดเหลี่ยมหลากชนิดเนื้อเมฟิก ประกอบด้วย หินทัฟฟ์ หินลาพิลิทัฟฟ์ และหินกรวดเหลี่ยม มีความหนาประมาณ 30-45 เมตร หน่วยหินที่ 3 หน่วยหินกรวดเหลี่ยม หลากชนิดเนื้ออินเตอร์มีเดียต ประกอบด้วย หินทัฟฟ์ หินลาพิลิทัฟฟ์ และหินกรวดเหลี่ยม มีความหนา ประมาณ 50-60 เมตร หน่วยหินที่ 4 หน่วยหินอิพิคลาสติก ประกอบด้วย หินโคลนเนื้อทัฟฟ์ และหินทรายเนื้อ ทัฟฟ์ มีความหนาประมาณ 40 เมตร ชุดลักษณะของหินภูเขาไฟ ประกอบด้วย 5 ชุดลักษณะและชุด ลักษณะร่วม ประกอบด้วย ชุดลักษณะร่วมหินบะซอลต์เนื้อดอก (หินบะซอลต์เนื้อดอก หินกรวดเหลี่ยมบะ ซอลต์เมตริก) ชุดลักษณะร่วมหินกรวดเหลี่ยมหลากชนิดเนื้ออินเตอร์มิเดียต (หินทัฟฟ์ หินลาพิลิทัฟฟ์ หินกรวด เหลี่ยม) ชุดลักษณะร่วมหินหลากชนิดกรวดเหลี่ยมเนื้อเมฟิก (หินทัฟฟ์ หินลาพิลิทัฟฟ์ หินกรวดเหลี่ยม) ชุด ลักษณะร่วมอิพิคลาสติก (หินโคลน หินทราย) และชุดลักษณะหินไมโครไดโอไลท์ จากการศึกษาครั้งนี้พบว่า หินภูเขาไฟในพื้นที่ศึกษามีการสะสมตัวในน้ำ โดยเฉพาะหน่วยหินอิพิคลาสติก มีลักษณะคล้ายกับหน่วยหินที่ พบในตอนเหนือของเหมืองทองชาตรี ซึ่งแสดงสภาวะแวดล้อมการสะสมตัวในน้ำนิ่ง สำหรับหน่วยหินกรวด เหลี่ยมหลากชนิดเนื้อเมฟิกและหน่วยหินกรวดเหลี่ยมหลากชนิดเนื้ออินเตอร์มีเดียต เกิดการตกสะสมตัวแบบ slurry flow และ debris flow โดยมีการตกสะสมตัวไม่ไกลจากแหล่งกำเนิด และลักษณะหน่วยหินบะซอลต์ เนื้อดอก มีลักษณะเป็นโดมที่แทรกดันตัวขึ้นมาในตะกอนที่ยังไม่แข็งตัว
ศิลาวิทยาและธาตุร่องรอยของหินงอกจาก อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี
Authors:   , ไผ่สนจำลองศรี วริษา
Published: February 2025

ปัจจุบันงานวิจัยที่ใช้ธาตุร่องรอยในหินงอก เพื่อศึกษาสภาพสิ่งแวดล้อมและสภาพภูมิอากาศ บรรพกาลจากถ้ำในหลากหลายประเทศได้รับการยอมรับและกำลังเป็นที่นิยม โครงงานวิจัยนี้ศึกษาเกี่ยวกับธาตุร่องรอยร่วมกับลักษณะทางศิลาวิทยาและความหนาแน่นของหินงอก จากถ้ำบริเวณอำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี โดยลำดับแรกได้นำตัวอย่างหินงอกไปวิเคราะห์ด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ ผลที่ได้ คือค่าซีทีและภาพที่แสดงระดับสีเทา ซึ่งข้อมูลทั้งสองบ่งบอกถึงความหนาแน่นของหินงอก จากนั้นนำผลที่ได้มาเปรียบเทียบกับลักษณะศิลาวรรณาภายใต้กล้องจุลทรรศน์ ลำดับสุดท้ายจึงพิจารณาจุดที่มีลักษณะศิลาวรรณาและความหนาแน่นแตกต่างกันมาวิเคราะห์ปริมาณธาตุร่องรอยโดยใช้เครื่อง Electron probe- micro-analyzer (EPMA) ทั้งนี้เพื่อหาความสัมพันธ์ของธาตุร่องรอย ลักษณะศิลาวิทยาและความหนาแน่นของหินงอก ซึ่งความสัมพันธ์ดังกล่าวอาจใช้เป็นข้อมูลพื้นฐาน ในการคัดเลือกหินงอกเพื่อทำการศึกษาต่อในเชิงสภาพภูมิอากาสบรรพกาลได้ ผลการศึกษาหินงอก 3 ทั้งตัวอย่าง จากถ้ำบริเวณอำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานีนี้ แสดงให้เห็นว่าลักษณะศิลาวรรณามีความสัมพันธ์กับความหนาแน่น โดยโครงเนื้อแบบ Columnar มีความหนาแน่นมากที่สุด รองลงมาคือโครงเนื้อแบบ Dendritic ที่มีช่องว่างระหว่างผลึกแคบ และโครงเนื้อแบบ Dendritic ที่มี รูพรุนแทรกภายหลังหินงอกตกสะสมตัว มีความหนาแน่นต่ำที่สุด นอกจากนี้ ผลจากการศึกษาธาตุร่องรอยทั้ง 36 จุด พบว่าธาตุที่พบเกือบทุกจุดศึกษา คือ Mg ( 413 ppm) และธาตุอื่นๆ ได้แก่ Pb Fe Na Zn Mn Si และ Sr พบรองลงมา โดยมีปริมาณมากน้อยต่างกันไปตามแต่ละจุดศึกษา (> 50 ppm) จากการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างค่าความหนาแน่นและปริมาณธาตุร่องรอยที่ปรากฎในเชิงสถิติเบื้องต้น พบว่า ทั้งสองค่านี้มีความสัมพันธ์กันในระดับต่ำ (-0.45 < r < 0.33) และอาจมีความสัมพันธ์ระดับปานกลางในทางตรงข้าม ยกตัวอย่างเช่น Pb (r = -0.45) เป็นต้น
การวิเคราะห์กรดฟีนอลิกในเห็ดด้วยเทคนิคอัลตราไฮเพอร์ฟอร์แมนซ์ลิควิด โครมาโทกราฟี-แทนเดมแมสสเปกโทรเมตรี
Authors:   , พุทธสา อิสญาภรณ์
Published: February 2025

งานวิจัยนี้เป็นการตรวจวัดปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระกรดฟีนอลิกในเห็ด ได้แก่ กรดเฟอรูลิก กรดโปรโตคาเทคชูอิก กรดคลอโรจีนิก กรดพาราไฮดรอกซีเบนโซอิก กรดคาเฟอิก กรดซิแนพพิก และ กรดพาราคูมาริก ด้วยเทคนิคอัลตราไฮเพอร์ฟอร์แมนซ์ลิควิดโครมาโทกราฟี-แทนเดมแมสสเปกโทร เมตรี (UHPLC-MS/MS) โดยใช้เครื่องวิเคราะห์มวลชนิดทริเปิลควอดรูโพล และภาวะของ UHPLC คือ เฟสเคลื่อนที่แบบเกรเดียนท์ของกรดฟอร์มิกในน้ำ 0.1% โดยปริมาตรต่อปริมาตร และกรดฟอร์มิก ในเมทานอล 0.1% โดยปริมาตรต่อปริมาตร ที่อัตราการไหล 0.3 มิลลิลิตรต่อนาที และคอลัมน์ symmetry shield RP-18 ขนาด 2.1×150 mm, 3.5 μm จากการใช้การเลือกวิเคราะห์เฉพาะไอออน ต่างๆ กันด้วยวิธี multiple reaction monitoring พบว่า ขีดจำกัดของวิธีตรวจวัดอยู่ในช่วง 0.055-1.7 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และขีดจำกัดของวิธีตรวจวัดเชิงปริมาณอยู่ในช่วง 0.16-5.0 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ในการวิเคราะห์ตัวอย่างจริง พบว่าเห็ดชนิดเดียวกันแต่มาจากพื้นที่ปลูกที่แตกต่างกัน มีชนิดและ ปริมาณของกรดฟีนอลิกที่แตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม กรดฟีนอลิกสามชนิดที่พบมากในเห็ด คือ กรดพาราคูมาริก กรดพาราไฮดรอกซีเบนโซอิก และกรดโปรโตคาเทคชูอิก
การห่อหุ้มเชื้อจุลินทรีย์จากหน่อกล้วยด้วยแอลจิเนตเพื่อใช้กำจัดวัชพืช
Authors:   , ธัมมปที ดนิตา
Published: February 2025

ในปัจจุบันมีการใช้สารเคมีสำหรับกำจัดวัชพืชกันเป็นจำนวนมาก ซึ่งเป็นอันตรายต่อมนุษย์และส่งผล เสียต่อสิ่งแวดล้อม ดังนั้นจึงมีการทดแทนด้วยสารจากธรรมชาติเพื่อลดปัญหาที่เกิดขึ้น อีเอ็มจากหน่อกล้วย มีคุณสมบัติในการกำจัดวัชพืช ซึ่งในอีเอ็มจากหน่อกล้วยมีจุลินทรีย์ที่สำคัญสำหรับกำจัดวัชพืช คือ แบคทีเรีย สังเคราะห์แสง (Photosynthetic bacteria) ที่ผลิตสาร ALA ปริมาณสูง และ Phytotoxin ของแอคติโนมัยซีท (Actinomycete) เพื่อให้จุลินทรีย์จากหน่อกล้วยมีชีวิตและมีประสิทธิภาพในการออกฤทธิ์จึงทำการห่อหุ้มเชื้อ จุลินทรีย์จากหน่อกล้วยด้วยแอลจิเนต ซึ่งแอลจิเนตเป็นสารที่นิยมใช้ในการห่อหุ้มสารอื่นๆ เช่น ยา อาหาร หรือ แบคทีเรีย เนื่องจากแอลจิเนตเป็นพอลิแซคคาไรด์ที่ได้จากธรรมชาติ สามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ มีราคาถูก ไม่มีพิษต่อสิ่งแวดล้อมและเป็นพรีไบโอติกซึ่งเป็นอาหารเลี้ยงเชื้อจุลินทรีย์ ในงานวิจัยนี้ได้ทำการ ทดสอบเชื้อจุลินทรีย์ในอีเอ็มจากหน่อกล้วยและหาอัตราส่วนที่เหมาะสมสำหรับขึ้นรูปบีดอีเอ็ม พบว่า บีดที่ เตรียมจากแอลจิเนต 2% และ 1.8% โดยมวลต่อปริมาตร เป็นอัตราส่วนที่เหมาะสมจึงนำบีดทั้ง 2 ไปคำนวณหาเปอร์เซ็นต์การปลดปล่อย พบว่าบีดอีเอ็ม 2% และ 1.8% มีเปอร์เซ็นต์การปลดปล่อยสูงสุดที่ 62% และ 61.8% ตามลำดับ ที่ระยะเวลา 8-10 วัน จากนั้นทำการทดสอบการออกฤทธิ์กับวัชพืช พบว่า บีดอีเอ็มจากการเตรียมด้วยแอลจิเนต 2% มีความสามารถในการควบคุมวัชพืชได้ดีกว่า 1.8% และงานวิจัยนี้ ยังได้ศึกษาการทำให้บีดแห้งด้วยอากาศกับการทำให้แห้งด้วยเครื่องทำแห้งด้วยลมร้อน (Fluid bed dryer) พบว่า การทำให้แห้งด้วยเครื่องทำแห้งด้วยลมร้อนไม่ทำลายเชื้อจุลินทรีย์จากหน่อกล้วยอีกทั้งยังทำให้บีดแห้ง เร็วกว่าอากาศถึง 22 เท่า
ลําดับชั้นหินทางกายภาพและชีวภาพของหินคาร์บอเนต บริเวณ บริษัท ปูนซีเมนต์นครหลวง จํากัด (มหาชน) อําเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี
Authors:   , แน่นอุดร มนัญชยา
Published: February 2025

บริษัท ปูนซีเมนต์นครหลวง จำกัด (มหาชน) อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี อยู่ในหมวดหินภูเพซึ่งเป็น หมวดหินที่มีอายุมากที่สุดใน กลุ่มหินสระบุรี โดยมีลักษณะเด่นเป็นหินปูนสีเทาเข้ม มีการแทรกสลับกับหินดินดาน กึ่งชนวนและหินเชิร์ต ซึ่งในพื้นที่นี้มีโครงสร้างทางธรณีวิทยาที่ซับซ้อนมาก การศึกษาอายุโดยการทำลำดับชั้นหิน ทางชีวภาพ และการศึกษาซากดึกดำบรรพ์จะเป็นตัวช่วยวิเคราะห์โครงสร้างทางธรณีวิทยา ตัวอย่างหินทั้งหมด 27 ตัวอย่าง ทำเป็นแผ่นหินบางเพื่อศึกษาศิลาวรรณนา สามารถแบ่งได้เป็น 3 ประเภท คือ bioclastic packstone, crinoidal packstone - crinoidal rudstone และ calcareous shale และซากดึกดาบรรพ์ที่พบ ได้แก่ ไครนอยด์ ฟอแรม ไบรโอซัว สาหร่าย และฟิวซูลินิด จากการศึกษาทางธรณีวิทยา และการศึกษาศิลาวรรณนาของหินคาร์บอเนต ในบริเวณพื้นที่ศึกษาพบว่า การสะสมตัวของตะกอนอยู่บริเวณน้าทะเลตื้น อยู่ระหว่างบริเวณที่ไม่ได้รับอิทธิพลจากสภาพอากาศแต่ได้รับ อิทธิพลจากพายุ โดยจัดเป็น carbonate mid ramp และการศึกษาในครั้งนี้ยังสามารถปรับปรุงแผนที่ธรณีวิทยา ในพื้นที่ศึกษา
การศึกษาพฤติกรรมแผ่นดินไหวของประเทศนิวซีแลนด์ด้วยวิธีโครงข่ายประสาทเทียม
Authors:   , เดียวเล๊าะ สุนิสา
Published: February 2025

เหตุการณ์แผ่นดินไหวถือเป็นภัยพิบัติทางธรรมชาติที่ก่อให้เกิดผลกระทบทั้งต่อชีวิตและ ทรัพย์สินแก่ผู้ประสบภัยเป็นอย่างมาก ประเทศนิวซีแลนด์เป็นหนึ่งในประเทศที่มีกิจกรรมแผ่นดินไหว เกิดขึ้นมากเป็นอันดับต้นๆ ของโลก จึงมีข้อมูลการเกิดแผ่นดินไหวที่ถูกบันทึกไว้มากมาย งานวิจัยนี้มี วัตถุประสงค์เพื่อสร้างโครงข่ายประสาทเทียม (Artificial Neural Network) ซึ่งเป็นโมเดล คอมพิวเตอร์ เพื่อใช้ในการศึกษาพฤติกรรมแผ่นดินไหวของประเทศนิวซีแลนด์ โดยใช้ข้อมูลที่ได้จาก ฐานข้อมูลแผ่นดินไหว ประกอบด้วย ละติจูด ลองจิจูด ความลึกของจุดศูนย์กลางแผ่นดินไหว วัน เดือน ปี เวลาชั่วโมง และนาที และกำหนดให้โครงข่ายทำการคาดการณ์ขนาดของแผ่นดินไหวที่ เกิดขึ้น โครงข่ายที่สร้างขึ้นเป็นโครงข่ายประสาทเทียมแบบหลายชั้น (Multilayer Neural Network) ที่มีการเรียนรู้แบบแพร่ย้อนกลับ (Feedforward Backpropagation Neural Network) ทำการหา ฟังก์ชันการเรียนรู้ที่เหมาะสมต่อพฤติกรรมการเกิดแผ่นดินไหวของประเทศนิวซีแลนด์จากทั้งหมด 12 ฟังก์ชันการเรียนรู้ นอกจากนี้ยังทำการปรับปรุงค่าพารามิเตอร์ในแต่ละฟังก์ชัน ปรับจำนวนชั้นซ่อน และจำนวนโหนดในชั้นซ่อน เพื่อให้โครงข่ายประสาทเทียมมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น จากผลการวิจัยพบว่าโครงข่ายประสาทเทียมที่เหมาะสมต่อพฤติกรรมการเกิดแผ่นดินไหว ของประเทศนิวซีแลนด์คือโครงข่ายประสาทเทียมที่มีฟังก์ชันการเรียนรู้แบบ Levenberg-Marquardt Backpropagation ที่มีจำนวนโหนดในชั้นแอบแฝงเท่ากับ 17 เป็นโครงข่ายประสาทที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดต่อพฤติกรรมแผ่นดินไหวของประเทศนิวซีแลนด์ โดยมีค่าสัมประสิทธิ์การตัดสินใจ (R2) เท่ากับ 0.0889 และ 0.0232 ในข้อมูลชุดฝึกสอนและในข้อมูลชุดทดสอบ ตามลำดับ และพบว่าความหลากหลายของข้อมูลที่ใช้ในการฝึกสอนโครงข่ายมีผลต่อประสิทธิภาพการทานายโครงข่ายประสาทเทียม
องค์ประกอบทางเคมีและฤทธิ์ยับยั้งเซลล์มะเร็งจากรากต้นกระทิง
Authors:   , สุทธิกิตติพงศ์ มิ่งมุก
Published: February 2025

จากการนำสิ่งสกัดเมทานอลของรากต้นกระทิงมาแยกให้บริสุทธิ์ด้วยเทคนิคโครมาโทรกราฟี พบว่า แยกได้สารในกลุ่มแซนโทน 10 ชนิด คือ 4-hydroxyxanthone (1), 2-hydroxyxanthone (2), 3-hydroxy-4-methoxyxanthone (3), 3-hydroxy-2-methoxyxanthone (4), 2,3-dimethoxyxanthone (5), 1,6-dihydroxyxanthone (6), 1,7-dihydroxyxanthone (7), 1,3,5-trihydroxyxanthone (8), tovopyrifolin (9), macluraxanthone (10) สารในกลุ่มฟลาโวนอยด์ 2 ชนิด คือ 3,3',4',5,7-pentamethoxyflavone (11) และ5,7,4'-trimethoxyflavone (12) โดยโครงสร้างทั้งหมดได้พิสูจน์ทราบด้วยข้อมูลทางสเปกโทรสโกปี ร่วมกับการเปรียบเทียบกับข้อมูลที่มีการรายงานมาก่อนหน้านี้ จากการทดสอบฤทธิ์ความเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งชนิด KB, ชนิด HelaS-3 ของสารบริสุทธิ์ที่แยกได้ พบว่าสาร 1, 2, 3, 6 และ 8 มีฤทธิ์ยับยั้งเซลล์มะเร็งชนิด KB ต่า โดยมีค่า IC₅₀ อยู่ในช่วง 65.0-93.3 μM และสารสกัดบริสุทธิ์ที่แยกได้ทั้ง 12 ชนิดไม่มีฤทธิ์ในการยับยั้งเซลล์มะเร็งชนิด HelaS-3 เนื่องจากมีค่า IC₅₀ > 100 μM นอกจากนั้นยังมีการทดสอบฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดสจากลาไส้หนู (มอลเทส และซูเครส) ของสารบริสุทธิ์ที่แยกได้ พบว่าสารทั้งหมดไม่มีฤทธิ์ในการยับยั้บเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดสจากลาไส้หนู (มอลเทส และซูเครส) เนื่องจากมีค่า IC₅₀ > 3,000 μM
ผลของการใช้ประจุอะตอมที่แตกต่างกันต่อความแม่นยาการเข้าจับของออโต้ด็อกวีนา
Authors:   , หลายวัฒนไพศาล ณัฐฐิญา
Published: February 2025

เทคนิคการเข้าจับเชิงโมเลกุล นับเป็นเทคนิคทางเคมีคอมพิวเตอร์ที่นิยมใช้ในการทำนายโครงสร้างการเข้าจับ ระหว่างเอนไซม์กับตัวยับยั้งที่เหมาะสมที่สุด ข้อมูลที่ได้จะเป็นประโยชน์ต่อการปรับปรุงโครงสร้างของสารให้มีฤทธิ์ ทางชีวภาพสูงขึ้น งานวิจัยนี้ศึกษาผลของการใช้ประจุอะตอมที่แตกต่างกันจำนวน 5 ชนิดต่อความแม่นยาในการ คำนวณการเข้าจับเชิงโมเลกุลของโปรแกรม AutoDock Vina โดยใช้โครงสร้างของตัวรับและตัวยับยั้งทั้งหมด 167 โครงสร้างที่นำมาจากฐานข้อมูล PDBbind ประจุอะตอมที่ใช้ประกอบด้วยประจุอะตอมที่คำนวณด้วยวิธี PM7, Gasteiger-Marsili, MMFF94, QEq และ QTPIE โครงสร้างการเข้าจับที่ทำนายได้จากการคานวณจะถูกนำไป เปรียบเทียบกับโครงสร้างทางเอกซเรย์ เพื่อพิจารณารูปแบบการเข้าจับและคำนวณค่า RMSD เพื่อประเมินค่าความ แม่นยำโดยดูจากอัตราความสำเร็จที่ทำนายผลได้ใกล้เคียงกับโครงสร้างทางการทดลอง ผลการคำนวณพบว่า อัตรา ความสำเร็จของการใช้ประจุอะตอมที่คำนวณด้วย PM7, Gasteiger-Marsili, MMFF94, QEq และ QTPIE มีค่าเป็น 82.0%, 82.0%, 78.4%, 81.4% และ 80.8% ตามลำดับ ผลที่ได้บ่งชี้ว่าประจุอะตอมชนิด PM7 และ Gasteiger- Marsili ให้ผลที่มีความแม่นยำมากที่สุด อย่างไรก็ตามเมื่อดูค่า RMSD ของแต่ละโครงสร้างจะพบว่าประจุอะตอมที่ คำนวณด้วย Gasteiger-Marsili ให้ค่า RMSD ต่ำที่สุดและมีความเหมาะกับโมเลกุลตัวยับยั้งทุกขนาด อีกทั้งการ คำนวณประจุอะตอมด้วยวิธีนี้ใช้เวลาในการคำนวณที่น้อยกว่าประจุอะตอมชนิด PM7 ดังนั้นจึงควรเลือกวิธี Gasteiger-Marsili สำหรับคำนวณประจุอะตอมในการคำนวณการเข้าจับเชิงโมเลกุลด้วยโปรแกรม AutoDock Vina
การแยกสารประกอบอาร์เซนิกโดยวิธีตกตะกอนร่วมกับสารประกอบเลเยอร์ดับเบิลไฮดรอกไซด์
Authors:   , ตุลายกวงศ์ นิศากร
Published: February 2025

งานวิจัยนี้ศึกษาการแยกรูปแบบทางเคมีของอาร์เซนิกด้วยวิธีการตกตะกอนร่วมกับ สารประกอบเลเยอร์ดับเบิลไฮดรอกไซด์ (layered double hydroxides, LDH) โดยใช้หลักการของ แรงระหว่างประจุระหว่างโครงสร้างที่เป็นชั้นประจุบวกของสารประกอบ LDH ที่สามารถจับกับแอน- ไอออนชนิดต่าง ๆ ได้ และสมบัติของอาร์เซเนตและอาร์เซไนต์แอนไอออนที่ปรากฏรูปที่ความเป็น กรดเบสต่างกัน การศึกษาเริ่มต้นจากการหาช่วงความเป็นกรดเบสที่สามารถเกิดสารประกอบ แมกนีเซียมอะลูมิเนียมเลเยอร์ดับเบิลไฮดรอกไซด์ (Mg/Al LDH) แล้วตรวจสอบโครงสร้างของสาร โดยใช้เทคนิคการเลี้ยวเบนของรังสีเอกซ์ พบว่าแมกนีเซียมและอะลูมิเนียมสามารถตกตะกอนร่วม เกิดเป็นสารประกอบ LDH ได้ที่ค่าความเป็นกรดเบสตั้งแต่ 7 ขึ้นไป แต่ที่ค่าความเป็นกรดเบสต่ำกว่า 7 จะได้สารประกอบที่มีลักษณะเป็นอสัณฐาน ต่อมาจึงศึกษาร้อยละการกำจัด (%RV) As(III) และ As(V) ด้วยการตกตะกอนร่วมทั้งหมด 3 ปัจจัย ได้แก่ ค่าความเป็นกรดเบส ชนิดของเกลือของโลหะ และเวลาของการตกตะกอนร่วม พบว่าภาวะที่สังเกตเห็นความแตกต่างของ %RV ระหว่าง As(III) และ As(V) คือ ที่ค่าความเป็นกรดเบสเท่ากับ 7 ใช้เกลือคลอไรด์ของโลหะ และเวลาในการตกตะกอน ร่วมเท่ากับ 1 ชั่วโมง จากนั้นจึงตรวจสอบภาวะในการตกตะกอนของสารละลายผสม As(III) และ As(V) พบว่าไม่สามารถแยก As(III) และ As(V) ออกจากกันได้อย่างชัดเจน
Relationships among self-esteem, parent attachment, peer attachment, and life satisfaction in Thai undergraduates
Authors:   , Rattanaprakarn Chanatit
Published: February 2025

Life satisfaction is an essential element for the wellbeing of humans. Several studies have found some common fundamental factors that affect people’s life satisfaction, such as self-esteem, parent attachment, and peer attachment. In this study, we focused on emerging adult group between the ages of 18 to 25 years old, which is the suggested age ranges for people to be experiencing life transition from adolescents to adulthood. During this transition, we suspect that this group of people might be more vulnerable to various threats to their level of life satisfaction. We aimed to find empirical evidences of how the three fundamental factors (self-esteem, parent attachment, and peer attachment) are related to Thai undergraduates’ life satisfaction. The results found strong positive relationships between life satisfaction and each fundamental variable, and the variance in life satisfaction was significantly explained by all three factors (R2 = 0.423). This concluded that self-esteem, parent attachment, and peer attachment are the three important factors that determined emerging adults’ life satisfaction, and the impact ranged from self-esteem, parent attachment, and peer attachment, respectively. Limitations and implications of our findings and potential directions for future research will be discussed.
การสังเคราะห์อนุภาคระดับนาโนเมตรของแพลเลเดียมบนกราฟีนออกไซด์เพื่อใช้เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาที่มีประสิทธิภาพสูงสาหรับปฏิกิริยาซูซูกิ-มิยาอุระ
Authors:   , สนธยานานนท์ ธนกฤต
Published: February 2025

ปัจจุบันมีการใช้ตัวเร่งปฏิกิริยาแบบวิวิธพันธุ์อย่างกว้างขวางทั้งในห้องปฏิบัติการและในอุตสาหกรรม เนื่องจากสามารถแยกตัวเร่งปฏิกิริยาออกจากปฏิกิริยาได้ ทำให้สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้ นอกจากนี้ยังเป็นการลดการปล่อยของเสียที่เป็นโลหะหนักออกสู่สิ่งแวดล้อมอีกด้วย ในงานนี้ ผู้วิจัยได้พัฒนาตัวเร่งปฏิกิริยาแบบวิวิธพันธุ์ขึ้นมาเพื่อใช้ในการเร่งปฏิกิริยาซูซูกิ-มิยาอุระ โดยการนำกราฟีนออกไซด์มาเป็นวัสดุรองรับอนุภาคระดับนาโนเมตรของแพลเลเดียมเพื่อทำหน้าที่เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาแบบวิวิธพันธุ์ จากการทดลองเตรียมตัวเร่งปฏิกิริยาด้วยการรีดิวซ์ไอออน Pd²⁺ ในตัวทำละลายที่มีกราฟีนออกไซด์กระจายตัวอยู่ภายใต้ 2 สภาวะที่แตกต่างกันโดยที่สภาวะแรกตัวเร่งปฏิกิริยาถูกเตรียมในสารละลายเอทานอลที่อุณหภูมิ 60°C ในขณะที่สภาวะที่ 2 ตัวเร่งปฏิกิริยาถูกเตรียมด้วยการเติมกรดฟอร์มิกลงในน้ำที่อุณหภูมิ 80°C พบว่าสภาวะหลังให้ผลการทดลองที่ดีกว่า ผู้วิจัยจึงเลือกใช้สภาวะดังกล่าวนำไปใช้ในการเตรียมตัวเร่งปฏิกิริยาชนิดใหม่โดยใช้กราฟีนออกไซด์ที่ถูกต่อด้วยพาราฟีนิลีนไดเอมีนแทนกราฟีนออกไซด์ปกติ ตัวเร่งปฏิกิริยาที่สังเคราะห์ได้ทุกตัวถูกนำไปพิสูจน์เอกลักษณ์ด้วยเทคนิครามานสเปกโทรสโกปี, FT-IR สเปกโทรสโกปี, Powder XRD และ ICP-OES จากนั้นนำตัวเร่งปฏิกิริยาไปทดสอบประสิทธิภาพในการเร่งปฏิกิริยาซูซูกิ-มิยาอุระ พบว่าตัวเร่งปฏิกิริยาชนิดใหม่ให้ผลการทดลองที่ดีที่สุด โดยสามารถใชซ้ำได้ถึง 4 ครั้งและยังให้ร้อยละผลผลิตในครั้งที่ 4 สูงกว่าตัวเร่งปฏิกิริยาชนิดอื่น ๆ ด้วย
การเตรียมเส้นใยพอลิอะคริโลไนไตรล์เพื่อเป็นตัวดูดซับในการสกัดด้วยวัฏภาคของแข็งสำหรับการ วิเคราะห์ปริมาณ PAHs ในน้ำ
Authors:   , ชยันต์ตระกูล พิมลทิพ
Published: February 2025

ในงานวิจัยนี้ได้เตรียมเส้นใยพอลิอะคริโลไนไตรล์ด้วยเทคนิคอิเล็กโทรสปินนิงเพื่อใช้เป็นตัวดูดซับในการสกัดด้วยวัฏภาคของแข็งสำหรับการวิเคราะห์ปริมาณพอลิไซคลิกแอโรมาติกไฮโดรคาร์บอน โดยสภาวะที่เหมาะสมในการเตรียมเส้นใย พอลิอะคริโลไนไตรล์ คือ สารละลายพอลิอะคริโลไนไตรล์ความเข้มข้น 10% ปริมาตร 3 มิลลิลิตร อัตราการไหลของสารละลาย 8 ไมโครลิตร/นาที ศักย์ไฟฟ้า 22 กิโลโวลต์ และระยะห่างระหว่างเข็มและตัวรองรับ 10 เซนติเมตร จากนั้นพิสูจน์เอกลักษณ์เส้นใยที่เตรียมได้ด้วยเทคนิค SEM พบว่า เส้นใยพอลิอะคริโลไนไตรล์ที่ได้มีผิวเรียบ สม่าเสมอ ไม่มีปม มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ยเท่ากับ 834.5 นาโนเมตร เมื่อนำเส้นใยที่เตรียมได้มาศึกษาการสกัดพอลิไซคลิกแอโรมาติกไฮโดรคาร์บอนในน้ำ 7 ชนิด พบว่า ตัวชะที่เหมาะสมคือเฮกเซน ปริมาตร 1 มิลลิลิตร ได้ร้อยละการกลับคืนของการสกัดพอลิไซคลิกแอโรมาติกไฮโดรคาร์บอนในน้ำที่ความเข้มข้น 50 ไมโครกรัมต่อลิตร เท่ากับ 8 ถึง 50.2% และมีค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานสัมพัทธ์ (RSD) น้อยกว่า 5 %
การศึกษาปฏิกิริยาโอโซโนไลซิสของสารประกอบอัลคีนด้วยเครื่องผลิตโอโซนราคาประหยัด
Authors:   , บุญทัศนา ศุภณัฐ
Published: February 2025

ปฏิกิริยาการแตกออก (oxidative cleavage) ของสารประกอบอัลคีนเป็นปฏิกิริยาการตัดพันธะคู่ระหว่างคาร์บอนกับคาร์บอน เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่เป็นโมเลกุลขนาดเล็กลง โดยปฏิกิริยาที่ได้รับความนิยมในงานวิจัยและภาคอุตสาหกรรมคือปฏิกิริยาโอโซโนไลซิส ซึ่งเป็นปฏิกิริยาที่ใช้โอโซนในการตัดพันธะคู่ของสารประกอบอัลคีนได้สารประกอบคาร์บอนิลหรือกรดคาร์บอกซิลิกเป็นผลิตภัณฑ์ อย่างไรก็ตามเครื่องผลิตโอโซนที่ใช้ในงานวิจัยนั้นมีราคาสูง ทำให้เป็นข้อจำกัดในการประยุกต์ใช้ปฏิกิริยาโอโซโนไลซิสในห้องปฏิบัติการเคมีทั่วไป นักเคมีสังเคราะห์ได้พยายามแก้ไขปัญหานี้โดยพัฒนาปฏิกิริยาการแตกออกชนิดใหม่ มาทดแทนปฏิกิริยาโอโซโนไลซิสแต่ยังไม่มีประสิทธิภาพเทียบเท่า ในปัจจุบันมีการนำเครื่องผลิตโอโซนขนาดเล็ก ราคาประหยัดมาใช้ตามบ้านเรือน สำหรับใช้กำจัดกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์ โดยมีราคาถูกกว่าเครื่องผลิตโอโซนที่ใช้ในงานวิจัยมาก ผู้วิจัยจึงมีแนวคิดนำเครื่องผลิตโอโซนราคาประหยัดนี้มาประยุกต์ใช้ในปฏิกิริยา โอโซโนไลซิสของสารประกอบอัลคีน โดยเริ่มศึกษาจากปฏิกิริยาโอโซโนไลซิสของสารประกอบสไตรีนที่มีหมู่ให้และหมู่ดึงอิเล็กตรอนบนวงอะโรเมติก จากนั้นจึงศึกษากับสไตรีนที่มีหมู่แทนที่บนตำแหน่งเเอลฟาและเบต้า ของพันธะคู่รวมทั้งสิ้น 8 ชนิดซึ่งปฏิกิริยาเกิดสมบูรณ์ภายใน 1-2 ชั่วโมงและให้ผลิตภัณฑ์ในปริมาณ 60-98 % ผู้วิจัยคาดว่าสาเหตุที่ได้ผลิตภัณฑ์ปริมาณต่ำในบางกรณีเนื่องจากการระเหยของผลิตภัณฑ์ซึ่งเป็นสารประกอบแอลดีไฮด์ที่มีจุดเดือดต่ำในระหว่างการทำบริสุทธิ์ จากนั้นผู้วิจัยได้เปรียบเทียบประสิทธิภาพของปฏิกิริยา โอโซโนไลซิสระหว่างเครื่องผลิตโอโซนราคาประหยัดกับเครื่องผลิตโอโซนที่ใช้ในงานวิจัย พบว่าได้ผลิตภัณฑ์ในปริมาณที่ใกล้เคียงกัน แต่ปฏิกิริยาโอโซไลซิสโดยเครื่องผลิตโอโซนราคาประหยัดใช้เวลานานมากกว่าเนื่องจากเครื่องมีความสามารถในการผลิตโอโซนในปริมาณที่ต่ำกว่า ในอนาคตผู้วิจัยจะศึกษาปฏิกิริยาโอโซโนไลซิสกับสารประกอบอัลคีนที่มีความหลากหลายทางโครงสร้างมากขึ้นและใช้เทคนิคแก๊สโครมาโทกราฟีในการวิเคราะห์ปริมาณผลิตภัณฑ์เพื่อป้องกันการระเหยของผลิตภัณฑ์ในระหว่างการทำบริสุทธิ์
เซนเซอร์เคมีเรืองแสงสำหรับไอออนของโลหะจากอนุพันธ์เอ็น-ฟีนิล-1,8-แนพธาลิไมด์
Authors:   , อัครเสรีนนท์ วรากร
Published: February 2025

อนุพันธ์ของเอ็น-ฟีนิล-1,8-แนพธาลิไมด์จำนวน 3 ชนิดได้ถูกออกแบบและสังเคราะห์ได้สำเร็จโดยใช้ ปฏิกิริยาควบแน่นและการแทนที่บนวงอะโรมาติกด้วยนิวคลีโอไฟล์ จากการศึกษาพบว่าหมู่แทนที่ที่แตกต่าง กันบนตำแหน่งที่ 4 จะส่งผลต่อสมบัติเชิงแสง โดยหมู่แอลคอกซีจะทำให้สารมีค่าการดูดกลืนแสงสูงสุดที่ ความยาวคลื่นต่ำและให้สัญญาณการเรืองแสงสีน้ำเงิน ในขณะที่หมู่อะมิโนจะให้ค่ำดูดกลืนแสงสูงสุดที่ ความยาวคลื่นสูงและให้สัญญาณการเรืองแสงสีเขียว จากผลการทดสอบในการนำมาใช้เป็นตัวตรวจวัด ไอออนของโลหะพบว่า อนุพันธ์ที่มีหมู่ไดพิโคลิลเอมีน (6) สามารถถูกระงับสัญญาณได้อย่างจำเพาะต่อไอออน ของซิลเวอร์ คอปเปอร์ และปรอท ในตัวทำละลายผสมระหว่างเอทานอลและน้ำ (9/1 โดยปริมาตร) โดย สามารถคำนวณค่า limit of detection ในการตรวจวัดไอออน Hg²⁺ ได้เท่ากับ 5.82 ไมโครโมลาร์
ความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพความสัมพันธ์แบบโรแมนติกกับแรงจูงใจในการเรียน โดยมีการสนับสนุนของคู่รักเป็นตัวแปรส่งผ่าน
Authors:   , พงศ์พรเชษฐา ธนัชพร
Published: February 2025

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพความสัมพันธ์แบบโรแมนติกและแรงจูงใจในการเรียน โดยมีการสนับสนุนของคู่รักเป็นตัวแปรส่งผ่าน กลุ่มตัวอย่างซึ่งได้มาจากการเลือกตามสะดวก (Convenience Sampling) และใช้วิธีการบอกต่อผ่านทาง Facebook (Snowball Sampling) เป็นนิสิตปริญญาตรี จำนวน 276 คน อายุ 18-23 ปี ที่กำลังมีความสัมพันธ์เชิงคู่รักแบบชาย-หญิง มีระยะเวลาในความสัมพันธ์ตั้งแต่ 3 เดือนขึ้นไป กลุ่มตัวอย่างตอบแบบสอบถามออนไลน์จำนวน 73 ข้อ เพื่อวัดคุณภาพความสัมพันธ์แบบโรแมนติก แรงจูงใจในการเรียนสามรูปแบบ และการสนับสนุนของคู่รักสามรูปแบบ ผลการวิเคราะห์เส้นทาง (Path Analysis) พบว่า คุณภาพความสัมพันธ์แบบโรแมนติกไม่มีอิทธิพลทางตรงต่อแรงจูงใจในการเรียนทั้งสามรูปแบบ แต่ส่งอิทธิพลทางตรงต่อการสนับสนุนของคู่รักที่เป็นตัวแปรส่งผ่าน โดยมีอิทธิพลทางตรงทางบวกต่อการสนับสนุนแบบแสดงความห่วงใย (β = .512; p < .001) และการสนับสนุนแบบส่งเสริมการกระทำ (β = .509; p < .001) และส่งอิทธิพลทางตรงทางลบต่อการสนับสนุนทางลบ (β = -.153; p < .001) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ตัวแปรส่งผ่านเหล่านี้มีอิทธิพลทางตรงต่อแรงจูงใจในการเรียนบางรูปแบบ โดยพบว่า การสนับสนุนแบบแสดงความห่วงใย (β = .197; p = .021) และการสนับสนุนทางลบ (β = .171; p = .004) ส่งอิทธิพลทางตรงทางบวกต่อแรงจูงใจภายนอกในการเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนการสนับสนุนทางลบส่งอิทธิพลทางตรงทางบวกกับการขาดแรงจูงใจในการเรียน (β = .145; p = .011) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการวิเคราะห์อิทธิพลทางอ้อมพบว่า คุณภาพความสัมพันธ์แบบโรแมนติกส่งอิทธิพลทางอ้อมทางบวกต่อแรงจูงใจภายนอกในการเรียน โดยมีการสนับสนุนแบบแสดงความห่วงใยเป็นตัวแปรส่งผ่าน (β = .101; p = .024)
บทบาทของเอนไซม์เอสเทอเรสในพลาสมาต่อกระบวนการเมทาบอลิซึมของเคอร์คิวมินไดเอทิลไดซัคซิเนทในพลาสมาของมนุษย์
Authors:   , เอี่ยมหิรัญไกรลาศ นันทนัช
Published: February 2025

เคอร์คิวมินไดเอทิลไดซัชิเนทเป็นโปรดรักของเคอร์คิวมินที่มีความคงตัวในบัฟเฟอร์ฟอสเฟต pH 7.4 และฤทธิ์ต้านเซลล์มะเร็งสูงกว่าเคอร์คิวมิน อีกทั้งสามารถปลดปล่อยเคอร์คิวมินในพลาสมาได้ นอกจากนี้ การศึกษาเภสัชจลนศาสตร์ของเคอร์คิวมินไดเอทิลไดซัคซิเนทในหนูแรทแสดงให้เห็นว่าสารนี้สามารถกระจายเข้าสู่เนื้อเยื่อได้ดีและช่วยเพิ่มระดับของเคอร์คิวมินในพลาสมาได้ เคอร์คิวมินไดเอทิลไดซัคชิเนทจึงมีความน่าสนใจในการนำไปพัฒนาต่อเป็นยา ทั้งนี้ การศึกษาเมทาบอลิซึมในพลาสมาของสารที่มีหมู่เอสเทอร์นั้นเป็นหัวข้อการศึกษาเภสัซจลนศาสตร์ในหลอดทดลองหัวข้อหนึ่งที่มีความจำเป็นสำหรับกระบวนการพัฒนายาใหม่ ในงานวิจัยนี้จึงทำการศึกษากระบวนการเมทาบอลิซึมเคอร์คิวมินไดเอทิลไดซัคซิเนทในพลาสมาของมนุษย์ซึ่งทำได้โดยวิเคราะห์หาปริมาณของเคอร์คิวมินไดเอทิลไดซัคซิเนทที่เหลืออยู่หลังจากบ่มในพลาสมาของมนุษย์ ณ เวลาต่างๆกัน ด้วยเทคนิค High-Performance Liquid Chromatography (HPLC) จากนั้น คำนวณหาค่าคงที่อัตราการเกิดปฏิกิริยาและค่าครึ่งชีวิตของเคอร์คิวมินไดเอทิลไดซัคชิเนทในพลาสมา ผลการศึกษาพบว่า เคอร์คิวมินไดเอทิลไดซัคซิเนทเกิดปฏิกิริยาไฮโดรไลชิสในพลาสมาของมนุษย์ได้อย่างรวดเร็วโดยมีค่าคงที่อัตราการเกิดปฏิกิริยาเท่ากับ 0.1293 นาที-1 และค่าครึ่งชีวิตในพลาสมาเท่ากับ
5.36 นาที โดยเคอร์คิวมินไดเอทิลไดซัคซิเนทสลายตัวในพลาสมได้ไวกว่าในบัฟเฟอร์ฟอสเฟต pH 7.4 ซึ่งก่อนหน้านี้ได้มีรายงานค่าครึ่งชีวิตที่ 7.66 ชั่วโมง ผลการทดลองนี้แสดงให้เห็นว่าเอนไซม์ในพลาสมาซึ่งคาดว่าเป็นเอนไซม์เอสเทอเรสมีบทบาทในการเร่งปฏิกิริยาการสลายตัวของเคอร์คิวมินไดเอทิลไดซัคชิเนท โดยข้อมูลที่ได้จากงานวิจัยนี้ร่วมกับข้อมูลจากการศึกษาทางเภสัชจลนศาสตร์อื่นๆจะเป็นประโยชน์ในการพัฒนาเคอร์คิวมินไดเอทิลไดซัคซิเนทเป็นยาต่อไป
ลักษณะเฉพาะของพลอยแซปไฟร์จากแหล่งบ่อมา ประเทศพม่า
Authors:   , เห็นวงศ์ประเสริฐ หมื่นโชค
Published: February 2025

โครงการวิจัยครั้งนี้ ได้นำตัวอย่างแซปไฟร์แหล่งบ่อมา ประเทศพม่า มาศึกษาเพื่อเก็บข้อมูลพื้นฐาน ทางอัญมณีและลักษณะเฉพาะของแหล่ง โดยการใช้เครื่องมือวิเคราะห์ขั้นพื้นฐานและเครื่องมือวิเคราะห์ขั้น สูงของสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) ถือเป็นการพัฒนา ฐานข้อมูลเพื่อใช้ในการตรวจสอบพลอยที่ไม่ทราบแหล่งกำเนิดแน่ชัด และใช้เป็นแนวทางในการปรับปรุง คุณภาพพลอยในอนาคต พลอยแซปไฟร์แหล่งบ่อมา ประเทศพม่า ได้พบบริเวณแนวหินโมกก (Mogok Stone Tract) หรือที่เรียกว่าแนวหินแปรโมกก (Mogok Metamorphic Belt) ตัวอย่างแซปไฟร์ที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ นี้มีทั้งสิ้น 14 ตัวอย่าง เนื้อพลอยมีลักษณะค่อนข้างขุ่นและ มีรอยแตกภายในมาก ซึ่งมีการเรืองแสงภายใต้รังสีเหนือม่วงช่วงคลื่นยาวเล็กน้อยและไม่มีการเรืองแสง ในช่วงคลื่นสั้น พบมลทินผลึกของแร่โพแทสเซียม-เฟลด์สปาร์ และแร่รูไทล์ นอกจากนี้ยังพบมลทิน ลักษณะต่างๆเช่น มลทินแตกผสานลายนิ้วมือ มลทินรูปเข็ม มลทินรูปหนอน เป็นต้น จากผลวิเคราะห์เครื่องมือขั้นสูง แสดงลักษณะแถบสเปคตรัมการดูดกลืนช่วงแสง UV-Vis-NIR พบว่ามีการดูดกลืนของ Fe2+/Ti4+และ Fe3+ ซึ่งสัมพันธ์กับการเกิดสีน้า เงินของแซปไฟร์ สำหรับการ ดูดกลืนคลื่นแสงในช่วงอินฟราเรดพบว่าพลอยแซปไฟร์จากแหล่งบ่อมา ประเทศพม่า แสดงการดูดกลืนของ OH group ณ ความยาวคลื่น 3185, 3311, 3623 และ 3698 cm−1 นอกจากนี้ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบทาง เคมีพบว่ามีธาตุร่องรอยที่เด่นชัด คือ Fe2O3 การวิเคราะห์อัตราส่วนระหว่าง Cr2O3/Ga2O3และ Fe2O3/TiO2 แสดงถึงแนวโน้มที่บ่งชี้แหล่งกำเนิดจากกระบวนการแปรสภาพ และเทียบอัตราส่วนระหว่าง Fe, Mg และ V พบว่าแสดงให้เห็นถึงปริมาณเหล็กที่สูงกว่าพลอยแซปไฟร์จากแหล่งกำเนิดจากกระบวนการแปรสภาพอื่นๆ ซึ่งถือเป็นลักษณะเฉพาะของแหล่งนี้
การติดตามการเปลี่ยนแปลงธรณีสัณฐานและความสมดุลของตะกอนชายฝั่งบริเวณหาดเจ้าสำราญ จังหวัดเพชรบุรี
Authors:   , เกตุทอง ชนกานต์
Published: February 2025

หาดเจ้าสำราญ จังหวัดเพชรบุรี ประสบกับปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งอันนามาซึ่งผลกระทบทาง เศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ ในปี พ.ศ. 2550-2552 กรมเจ้าท่าจึงได้ก่อสร้างเขื่อนกันคลื่น (Breakwater) ตลอดแนวชายฝั่งเพื่อแก้ปัญหาการกัดเซาะดังกล่าว อย่างไรก็ดี การสร้างโครงสร้างหนักลงใน ทะเลยังคงเป็นที่ถกเถียงกันว่าสามารถแก้ปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งได้จริงหรือไม่ การศึกษาครั้งนี้มี วัตถุประสงค์เพื่อติดตามการเปลี่ยนแปลงธรณีสัณฐานและความสมดุลของตะกอนชายฝั่งในระยะยาวและ ระยะสั้น โดยแบ่งการศึกษาออกเป็น 2 วิธี คือ การวิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียมและภาพถ่ายทางอากาศโดย การวัดอัตราการเคลื่อนที่ของเส้นแนวชายฝั่งตั้งแต่ปี พ.ศ.2537 ถึง 2557 รวมระยะเวลา 20 ปี และการวัด ระดับชายหาด (Beach Profiling) 2 ช่วงเวลา คือ ต้นมรสุมและระหว่างฤดูมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ใน การศึกษาครั้งนี้ได้ศึกษาเพิ่มเติมอีกหนึ่งช่วงเวลาคือ หลังฤดูมรสุม และได้แบ่งพื้นที่ศึกษาเป็น 3 พื้นที่ย่อย ได้แก่ ตอนเหนือ ตอนกลางและตอนใต้ ผลการวิเคราะห์ภาพถ่ายทางอากาศและภาพถ่ายดาวเทียมก่อนสร้างเขื่อนกันคลื่น (ปี พ.ศ. 2537-2549) พบว่า เส้นแนวชายฝั่งทางตอนเหนือมีระยะทางเพิ่มขึ้นจากเส้นแนวชายฝั่งอ้างอิง (เส้นแนว ชายฝั่งปี พ.ศ.2537) ด้วยอัตรา 1.00 เมตรต่อปี ในขณะที่ทางตอนกลางเพิ่มขึ้น 1.28 เมตรต่อปี และทาง ตอนใต้ลดลง 0.71 เมตรต่อปี ระหว่างสร้าง (ปี พ.ศ. 2549-2553) พบว่า เส้นแนวชายฝั่งทางตอนเหนือ ตอนกลางและตอนใต้มีระยะทางเพิ่มขึ้นด้วยอัตรา 3.76, 2.10 และ 1.57 เมตรต่อปี ตามลำดับ และหลังสร้าง เขื่อนกันคลื่น (ปี พ.ศ. 2553-2557) เส้นแนวชายฝั่งทางตอนเหนือมีระยะทางลดลง 0.37 เมตรต่อปี ขณะที่ ตอนกลางและตอนใต้เพิ่มขึ้น 0.007 และ 1.45 เมตรต่อปี ตามลำดับ ผลการวัดระดับชายหาด พบว่า ระหว่างฤดูมรสุม ตะกอนนอกชายฝั่งจะถูกพัดพามาสะสมตัวใกล้ชายฝั่งและหลังฤดูมรสุม ระดับชายหาดทาง ตอนเหนือจะกลับเข้าสู่ระดับเดียวกับช่วงต้นฤดูมรสุม นอกจากนี้ ตะกอนบริเวณฐานของเขื่อนกันคลื่นจะถูก กัดเซาะ อาจทาให้เกิดกระแสย้อนกลับสู่ทะเล (Rip current)
ปฏิกิริยาเอสเทอริฟิเคชันของกลีเซอรอลกับกรดอะซิติก โดยใช้กรดทังสโตฟอสฟอริกตรึงบนวัสดุแบบมีรูพรุนที่เติมหมู่ฟังก์ชันอะมิโน
Authors:   , ตังกุ ชุติมา
Published: February 2025

วัสดุรองรับเมโซพอรัสซิลิกาชนิด SBA-15 และ MCM-41 ที่ถูกเติมหมู่ฟังก์ชันอะมิโนแล้วตรึงด้วย กรดทังสโตฟอสฟอริกถูกสังเคราะห์ขึ้นสำเร็จ โดยใช้ชื่อเป็น SBA-15-N-H20 และ MCM-41-N-H20 ตามลำดับ วัสดุเหล่านี้ได้รับการพิสูจน์เอกลักษณ์ด้วยเทคนิคเอ็กซเรย์ดิฟแฟรกชัน เทคนิคการดูดซับ และการคายซับด้วยแก๊สไนโตรเจน และเทคนิคฟูเรียร์ทรานสฟอร์มอินฟราเรดสเปกโทรสโกปี ผลการวิเคราะห์พบว่าวัสดุที่สังเคราะห์ได้มีความเป็นรูพรุนแบบเมโซชนิดหกเหลี่ยมค่อนข้างสูง บ่งชี้ได้ว่าโครงสร้างหลักของวัสดุรองรับเมโซพอรัสซิลิกาชนิด SBA-15 และ MCM-41 ยังคงถูกรักษาไว้ภายหลัง การดัดแปรพื้นผิวด้วยสารประกอบไซเลนที่มีหมู่ฟังก์ชันอะมิโน และกรดทังสโตฟอสฟอริก โดยพื้นที่ผิว ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของรูพรุน และความเป็นกรดของ SBA-15-N-H20 เท่ากับ 337 ตารางเมตรต่อกรัม 8.06 นาโนเมตร และ 136 ไมโครโมลต่อกรัม ตามลำดับ ขณะที่สมบัติเหล่านี้ของ MCM-41-N-H20 เท่ากับ 290 ตารางเมตรต่อกรัม 2.43 นาโนเมตร และ 93 ไมโครโมลต่อกรัม ตามลำดับ วัสดุที่สังเคราะห์ได้ถูกทดสอบความสามารถในการเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาวิวิธพันธุ์สำหรับปฏิกิริยาเอสเทอริฟิเคชันของกลีเซอรอลกับกรดอะซิติกโดยใช้กลีเซอรอลต่อกรดอะซิติกในอัตราส่วน 1 ต่อ 6 โดยโมล ที่อุณหภูมิ 100 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 3 ชั่วโมงและเติมตัวเร่งปฏิกิริยาร้อยละ 3 โดยน้ำหนัก พบว่า ร้อยละการเปลี่ยนแปลงของ กลีเซอรอล เมื่อใช้ SBA-15-N-H20 (82.7%) จะมีค่าสูงกว่าเมื่อใช้ MCM-41-N-H20 (78.1%) โดยมีสาเหตุหลักเนื่องมาจากค่าความเป็นกรดที่สูงกว่า นอกจากนี้ ผลจากการทดลองบ่งชี้ว่าขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง รูพรุนของตัวเร่งปฏิกิริยามีบทบาทสำคัญต่อการเลือกเกิดของผลิตภัณฑ์ โดยตัวเร่งปฏิกิริยา MCM-41-N-H20 ซึ่งมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของรูพรุนเล็กกว่าตัวเร่งปฏิกิริยา SBA-15-N-H20 จะให้ค่าการเลือกเกิดเป็นมอนออะซิตินมากกว่า ขณะที่ตัวเร่งปฏิกิริยา SBA-15-N-H20 ซึ่งมี ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของรูพรุนใหญ่กว่า จะให้ค่าการเลือกเกิดเป็นไดอะซิตินและไตรอะซิตินสูงกว่า นอกจากนี้งานวิจัยนี้ยังได้ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อปฏิกิริยา ได้แก่ อัตราส่วนโดยโมลของสารตั้งต้น อุณหภูมิที่ใช้ทำปฏิกิริยา และปริมาณตัวเร่งปฏิกิริยา นอกเหนือจากนี้ ในการศึกษาการนำกลับมาใช้ซ้ำของ ตัวเร่งปฏิกิริยา พบว่า ตัวเร่งปฏิกิริยา MCM-41-N-H20 สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้ถึง 6 ครั้ง โดยไม่สูญเสียประสิทธิภาพในการเร่งปฏิกิริยาอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากความแข็งแรงของอันตรกิริยาระหว่าง หมู่ฟังก์ชันอะมิโนกับไอออนของกรดทังสโตฟอสฟอริก
การพัฒนาแคปซูลอัลจิเนตที่บรรจุน้ำมันมะกรูด
Authors:   , ฉิมพาลี จักรทิพย์
Published: February 2025

งานวิจัยนี้ได้ทำการเตรียมแคปซูลอัลจิเนตที่ผสมกลีเซอรอลความเข้มข้นต่าง ๆ เพื่อศึกษา ความสามารถการเป็นพลาสติไซเซอร์ของกลีเซอรอลในแคปซูลอัลจิเนต พบว่ากลีเซอรอลความเข้มข้น 20% โดยปริมาตรต่อปริมาตร ให้ค่าประสิทธิภาพการเตรียมสูงที่สุด และที่ความเข้มข้นนี้ แคปซูลอัลจิเนต 1% และ 2% หลังอบมีขนาด 3.14 ± 0.04 และ 3.61 ± 0.25 มิลลิเมตร ตามลำดับ แคปซูลมีลักษณะเป็น ทรงกลม แต่ความหนาของเปลือกไม่สม่ำเสมอ ในการศึกษาการระเหยออกของสารที่บรรจุในแคปซูลอัลจิ เนต ได้เตรียมแคปซูลอัลจิเนตที่บรรจุน้ำมันมะกรูดและน้ำหอมกลิ่นยูคาลิปตัสทั้งที่ผสมและไม่ผสมกลีเซ อรอลและวางทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องและติดตามการระเหยออกของน้ำมัน ณ เวลา 0, 2, 4, 6, 8, 10, 15, 20, 25 และ 30 วัน พบว่า 10 วันแรกของแคปซูลน้ำมันมะกรูด กลีเซอรอลช่วยลดการระเหยออกของน้ำมันได้ ดี แต่หลังจากนั้นกลับช่วยให้น้ำมันระเหยได้ดีขึ้น อย่างไรก็ตาม ยังมีน้ำมันมะกรูดเหลืออยู่ในแคปซูล ส่วน ในแคปซูลน้ำหอมกลิ่นยูคาลิปตัส น้ำหอมจะระเหยออกไปอย่างรวดเร็วและระเหยออกหมดในเวลาไม่เกิน 30 วัน อาจเนื่องจากในน้ำหอมมีการผสมสารละลายอินทรีย์ซึ่งช่วยในการระเหยของน้ำมันอยู่ด้วย นอกจากนี้ ได้ศึกษาการแตกออกของแคปซูลในสารละลายเกลือ 4 ชนิด ได้แก่ โซเดียมคลอไรด์ โซเดียม ไฮโดรเจนคาร์บอเนต โพแทสเซียมคลอไรด์และไดโซเดียมไฮโดรเจนฟอสเฟต พบว่าโพแทสเซียมไอออนทำ ให้แคปซูลแตกได้เร็วกว่าโซเดียมไอออน และไฮโดรเจนฟอสเฟตไอออนช่วยให้แคปซูลแตกได้เร็วกว่าแอน ไอออนอื่น ๆ
องค์ประกอบทางเคมีและฤทธิ์ยับยั้งเซลล์มะเร็งจากเปลือกติ้วเกลี้ยง (Cratoxylum cochinchinense)
Authors:   , อ่องรัก จีรนันท์
Published: February 2025

จากการนำสิ่งสกัดไดคลอโรมีเทนของเปลือกต้นติ้วเกลี้ยงมาแยกให้บริสุทธิ์ด้วยเทคนิคโครมาโทกราฟี พบว่า แยกได้สารในกลุ่มแซนโทน 5 ชนิด คือ Pruniflorone K (1), Formoxanthone B (2), Pruniflorone G (3), Macluraxanthone (4), และ Jacareubin (5) สารในกลุ่มแอนทราคิวโนน 5 ชนิด คือ 3- Geranyloxy-6-methyl-1,8-dihydroxy anthraquinone (6), Madagascin (7), Vismiaquinone (8), 11- Hydroxy-5-methoxy-2,2,9-trimethyl-2H-anthra[1,2-b]pyran-7,12-dione (9), และ Physcion (10) โดยได้พิสูจน์เอกลักษณ์ทางโครงสร้างของสารทั้งหมดด้วยข้อมูลทางสเปกโทรสโกปี ร่วมกับการเปรียบเทียบ กับข้อมูลที่เคยมีการรายงานมาก่อนหน้านี้ จากการทดสอบฤทธิ์ความเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งชนิด KB และ HeLa S-3 เซลล์ ของสารบริสุทธิ์ที่แยกได้ทั้งหมด พบว่าสาร 4 มีความเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งทั้งชนิด KB และ HeLa S-3 เซลล์ ในระดับดี โดยมีค่า IC₅₀ เท่ากับ 1.45 และ 1.62 µM ตามลำดับ ส่วนสาร 1, 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9, และ 10 พบว่า ไม่มีความเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งชนิด KB และ HeLa S-3 เนื่องจากมีค่า IC₅₀ มากกว่า 30 M
การสกัดสารต้านมะเร็ง สารยับยั้งไลเปสและแอลฟากลูโคซิเดสจากเห็ดหลินจือเขากวาง
Authors:   , ภูมิใจ นุสรา
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ศึกษาฤทธิ์ทางชีวภาพในการต้านมะเร็ง ยับยั้งไลเปสและแอลฟา กลูโคซิเดสของสารสกัดจากเห็ดหลินจือเขากวาง โดยมีสารสกัดเห็ดหลินจือเขากวางทั้งหมด 3 แบบคือ สารสกัดเอทานอลโดยใช้ซอกเลต (S1) , สารสกัดเอทานอล (S2) และสารสกัดน้ำ (S3) จากวิเคราะห์กลุ่มสารที่เป็นองค์ประกอบ พบว่ามีพอลิแซ็กคาไรด์รวม 1.33 มิลลิกรัมกลูโคสโดยสมมูล/กรัมสารสกัดน้ำ และฟีนอลรวม 79.50 มิลลิกรัมกรดแกลลิคโดยสมมูล/กรัมสารสกัดเอทานอล S1 นอกจากนี้ทดสอบฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระด้วยการดักจับอนุมูลอิสระ 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl (DPPH) แสดงฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ เท่ากับ 29.23 มิลลิกรัมโทรลอกซ์โดยสมมูล/กรัมสารสกัดเอทานอล S1 จากนั้นนำสารสกัด S1 มาทำการสกัดแยกต่อด้วยเฮกเซน, ไดคลอโรมีเทนและเมทานอล ได้เป็นสารสกัด S1/H, S1/D และ S1/M โดยลำดับ แล้วนำสารสกัดแยกทั้งสามที่ความเข้มข้น 10 mg/mL มาทำการทดสอบทดสอบฤทธิ์ยับยั้งแอลฟากลูโคซิเดสและไลเปส พบว่าฤทธิ์ในการยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดสเท่ากับ 58%, 92 % และ 97% ตามลำดับ และสารสกัด S1/M เท่านั้นที่มีฤทธิ์ยับยั้งไลเปสด้วยค่าร้อยละการยับยั้ง 71 ในการนำสารสกัดทั้ง 6 ตัวอย่างทดสอบการเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งทั้ง 5 ชนิด ได้แก่ เซลล์มะเร็งกระเพาะอาหาร (KATO-III), เซลล์มะเร็งเต้านม (BT474), เซลล์มะเร็งลำไส้ (SW620), เซลล์มะเร็งตับ (Hep-G2), เซลล์มะเร็งปอด (Chago-K1) และเซลล์ปอดปกติ (Wi-38) พบว่าสารสกัด S1, S1/D และ S2 มีฤทธิ์ยับยั้งเซลล์มะเร็งทั้ง 5 ชนิดได้ดี โดยสารสกัดด้วยเอทานอล S1 มีฤทธิ์ยับยั้งเซลล์มะเร็งทั้ง 5 ชนิดได้ดีที่สุด ในส่วนของสารสกัด S1/M มีฤทธิ์การยับยั้ง Hep-G2 ได้ดีที่สุดด้วยค่า IC₅₀ เท่ากับ 44 μg/mL และสารสกัด S3 มีฤทธิ์การยับยั้งจำเพาะ Chago-K1 ด้วยค่า IC₅₀ เท่ากับ 103 μg/mL จากการวิเคราะห์องค์ประกอบของเห็ดหลินจือเขา กวางในสารสกัด S1, S1/H, S1/D, S1/M และ S2 ด้วย ¹H-NMR spectroscopy บ่งชี้ว่าสารสกัดที่มีฤทธิ์ต้านมะเร็งเหล่านี้ประกอบด้วยสารในกลุ่มไตรเทอร์พีน (triterpenoids)
กลุ่มแผ่นดินไหวขนาดเล็กตามแนวชายแดนประเทศไทย-ลาว-พม่า
Authors:   , สิงห์ทอง เชาว์วรรธน์
Published: February 2025

พื้นที่ตามแนวชายแดนประเทศไทย-ลาว-พม่า มีปรากฏการณ์การเกิดแผ่นดินไหวของกลุ่มแผ่นดินไหวขนาดเล็กจำนวนมากภายในเวลาไม่กี่ปีที่ผ่านมา ถึงแม้ว่าแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นจะเป็นแผ่นดินไหวขนาดเล็ก แต่มีอัตราการเกิดที่สูงมากเมื่อเทียบกับพื้นที่อื่น ๆ ทำให้ประชาชนตื่นตระหนกถึงผลที่จะเกิดขึ้น ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงมุ่งเน้นที่จะประเมินพฤติกรรมแผ่นดินไหวบริเวณชายแดนประเทศไทย-ลาว-พม่า โดยใช้ข้อมูลจากฐานข้อมูลแผ่นดินไหว ประกอบไปด้วยการประเมินพฤติกรรมแผ่นดินไหวเพื่อประเมิน 1) ขนาดแผ่นดินไหวใหญ่สุดที่จะเกิดขึ้นในอนาคต 2) คาบอุบัติซ้าของการเกิดแผ่นดินไหว 3) ความน่าจะเป็นของการเกิดแผ่นดินไหวขนาดต่าง ๆ 4) พลังงานความเครียดที่ปลดปล่อยจากแผ่นดินไหว 5) รูปแบบของการเกิดแผ่นดินไหว และ 6) ภัยพิบัติแผ่นดินไหวเพื่อเป็นแนวทางหนึ่งที่จะช่วยประเมินภัยพิบัติและลดผลกระทบที่จะเกิดขึ้นขณะเกิดแผ่นดินไหว โดยผลการประเมินขนาดแผ่นดินไหวใหญ่สุดที่สามารถเกิดขึ้นได้ในอนาคตที่บริเวณชายแดนระหว่างตะวันออกของประเทศพม่าและตะวันตกของประเทศลาว มีโอกาสเกิดแผ่นดินไหวใหญ่สุดขนาด 5.9, 6.2, 6.9, 7.2 แมกนิจูด ในอีก 5, 10, 30 และ 50 ปีในอนาคต ตามลำดับ มีคาบอุบัติซ้าของการเกิดแผ่นดินไหว 0 ปี, 1 ปี, 6 ปี และ 34 ปี ของการเกิดแผ่นดินไหวขนาด 4, 5, 6 และ 7 แมกนิจูดตามลำดับ และแผ่นดินไหวกลุ่มนี้มีโอกาส 100% ในการเกิดแผ่นดินไหวขนาด 4.0, 5.0, และ 6.0 แมกนิจูด ในอีก 50 ปี มีโอกาส 70-77% ในการเกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.0 แมกนิจูด ในอีก 50 ปี และบริเวณชายแดนระหว่างตะวันออกของประเทศพม่าและตะวันตกของประเทศลาว ยังมีแรงเค้นรวมสูงสุดที่ปลดปล่อยออกมาจากแผ่นดินไหวมีค่า 17.5 × 1025 นิวตันเมตร หรือเปรียบเทียบได้กับแผ่นดินไหวขนาดประมาณ 6.8 แมกนิจูด ค่ามิติแฟร็กทัลสามารถแปลความไปในทางรูปแบบการเกิดแผ่นดินไหวในพื้นที่ศึกษาได้โดยค่า Dc อยู่ในช่วง 2.18-2.79 แสดงถึงแหล่งกาเนิดแผ่นดินไหวมีลักษณะเป็นปริมาตรไม่มีการรวมกลุ่มกันหรือกระจุกตัวกันของแผ่นดินไหว ส่วนการประเมินแรงสั่นสะเทือนสูงสุดมีค่าอยู่ระหว่าง 0.01-0.58 g บริเวณที่มีแรงสั่นสะเทือนสูงสุดคือที่บริเวณอำเภอแม่สรวย, อำเภอแม่ลาวและอำเภอพาน จังหวัดเชียงราย (กลุ่มที่ 1) มีระดับแรงสั่นสะเทือนสูงสุดมีค่า 0.58 g ดังนั้นจึงจำเป็นต้องมีการประเมินความเสี่ยงของพื้นที่และปรับปรุงคุณภาพของสิ่งก่อสร้างให้เหมาะสมเพื่อรับมือกับแผ่นดินไหวที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต
การวิเคราะห์การตอบสนองต่อแรงแผ่นดินไหวของดิน ในอำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย
Authors:   , อ่อนแก้ว คมกฤษ
Published: February 2025

ในวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ.2554 มีรายงานเกี่ยวกับการรับรู้ถึงการสั่นไหวของแผ่นดินไหวในพื้นที่กรุงเทพฯ ที่เกิดจากแผ่นดินไหวที่เมืองเกงตุง ประเทศพม่า ขนาด 6.7 แมกนิจูด เหตุการณ์ครั้งนี้เกิดจากการที่กรุงเทพฯ ตั้งอยู่บนชั้นดินเหนียวอ่อน ทำให้คลื่นแผ่นดินไหวมีการขยายสัญญาณคลื่นประมาณ 3 – 4 เท่า หลาย ๆ พื้นที่ในประเทศไทยได้ตั้งอยู่บนชั้นดินอ่อน ซึ่งอำเภอเมือง จังหวัดเชียงรายเป็นพื้นที่หนึ่งที่ตั้งอยู่บนแอ่งตะกอน และจังหวัดเชียงรายยังถูกจัดให้เป็นพื้นที่เสี่ยงต่อธรณีพิบัติภัยแผ่นดินไหว เนื่องจากถูกล้อมด้วยรอยเลื่อนที่มีพลังหลายรอยเลื่อน ดังนั้นอำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย จึงเป็นพื้นที่ที่เหมาะสมในการศึกษาการตอบสนองต่อแรงแผ่นดินไหวของชั้นดิน โดยในการศึกษาครั้งนี้เป็นการวิเคราะห์การตอบสนองต่อแรงแผ่นดินไหวของดินจากข้อมูลหลุมเจาะและข้อมูลธรณีฟิสิกส์ ข้อมูลหลุมขุดเจาะที่วัดป่าหวายขุมเงิน มีความลึกทั้งหมด 30 เมตร โดยคลื่นแผ่นดินไหวที่ใช้สำหรับการศึกษานี้ใช้ทั้งหมด 9 คลื่นแผ่นดินไหว แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มที่ 1 คือคลื่นแผ่นดินไหวที่มีขนาดแผ่นดินไหวเท่ากัน แต่มีระยะทางจากจุดกำเนิดแผ่นดินไหวต่างกัน กลุ่มที่ 2 คือคลื่นแผ่นดินไหวที่มีระยะทางจากจุดกำเนิดแผ่นดินไหวใกล้เคียงกัน แต่มีขนาดแผ่นดินไหวแตกต่างกัน กลุ่มที่ 3 คือคลื่นแผ่นดินไหวจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวในประเทศไทยและพื้นที่ใกล้เคียง ผลของการศึกษาคือ การขยายแรงแผ่นดินไหวอยู่ในช่วง 1.2 ถึง 2.2 เท่า ค่าสเปกตรัมความเร่งของคลื่นแผ่นดินไหวอยู่ในช่วง 0.05 ถึง 1.05 วินาที ซึ่งตรงกับค่าคาบการสั่นพื้นฐานของอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กสูง 1 ถึง 19 ชั้น ค่าระยะเวลาการสั่นไหวมีค่าค่อนข้างหลากหลาย นอกจากการวิเคราะห์การตอบสนองต่อชั้นดินแล้ว ยังได้เปรียบเทียบความเร็วคลื่นเฉือนจากวิธีทางธรณีฟิสิกส์ 2 วิธี คือ วิธีวัดคลื่นพื้นผิวแบบหลายช่องรับสัญญาณและวิธีสำรวจคลื่นไหวสะเทือนในหลุมเจาะ ซึ่งพบว่าเปอร์เซ็นต์ความแตกต่างของข้อมูลจากทั้ง 2 วิธี เท่ากับ 5.08% ซึ่งอยู่ในช่วงยอมรับได้ ดังนั้นสามารถใช้ข้อมูลความเร็วคลื่นเฉือนแทนกันได้
แผนที่ระดับความสูงน้ำท่วม และทิศทางการไหลของน้ำจากอำเภอป่าโมก จังหวัดอ่างทอง
Authors:   , ชาญภิญโญ เอกวัฒน์
Published: February 2025

ในปี พ.ศ.2554 ประเทศไทยประสบอุทกภัยครั้งใหญ่ในรอบหลายปี มหาอุทกภัยครั้งนี้เกิดจาก 2 ปัจจัยหลัก คือปัจจัยจากธรรมชาติมีพายุที่พัดผ่านเข้ามาอย่างต่อเนื่องและยาวนาน จึงสะสมเป็นมวลน้ำปริมาณมหาศาล ส่งผลให้ทางไหลของน้ำธรรมชาติไม่สามารถรองรับได้ ท้าให้เกิดน้ำล้นตลิ่งและส่งผลกระทบต่อปัจจัยการจัดการของหน่วยงาน สร้างความสูญเสียอย่างมหาศาลแก่ประชาชน ทั้งบ้านเรือน ไร่นา และพื้นที่ชุมชน อย่างไรก็ตามมหาอุทกภัยในครั้งนั้นได้ทิ้งร่องรอยน้ำท่วมไว้ในเกือบทุกพื้นที่ รวมถึงอำเภอป่าโมก จังหวัดอ่างทองริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา และแม่น้ำน้อย ซึ่งประสบอุทกภัยเป็นประจำ จากอดีตถึงปัจจุบันมีสิ่งก่อสร้างเกิดขึ้นมากมายในพื้นที่ เช่น บ่อทราย ถนน อาคาร ปัจจัยเหล่านี้อาจส่งผลต่อการไหลของน้ำในธรรมชาติได้ จุดประสงค์ของงานวิจัยชิ้นนี้คือการสร้างแผนที่ระดับความสูงน้ำท่วมจากข้อมูลร่องรอยน้ำท่วม ปี พ.ศ.2554 โดยบันทึกค่าความสูงวัดจากระดับคราบน้ำท่วมปี พ.ศ.2554 ลงมาถึงพื้นดิน ณ ปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นถนน ดินถม หรือที่ราบเดิม รวมถึงการสอบถามผู้ที่อยู่อาศัย เพื่อใช้ในวิเคราะห์การไหลของน้ำในพื้นที่จากที่สูงลงสู่ที่ราบ ซึ่งพบว่าพื้นที่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยามีพื้นที่รับน้ำตามธรรมชาติหลายแห่ง ปัจจุบันพื้นที่ดังกล่าวได้มีการดำเนินธุรกิจบ่อทรายขนาดใหญ่ที่มีผลต่อการไหลของน้ำในธรรมชาติ และอาจเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ก่อให้เกิดความรุนแรงของการเกิดอุทกภัยในพื้นที่ได้ งานวิจัยนี้จึงสามารถนำไปวางแผนการบรรเทาการเกิดอุทกภัยในพื้นที่ต่อไปได้
ออกแบบขั้วทางเคมีไฟฟ้าสำหรับตรวจวัดน้ำแนวลึก
Authors:   , ชนะสกุลนิยม วิสุมิตรา
Published: February 2025

ก๊าซที่ละลายในน้ำสามารถระเหยหรือปรับเข้าสู่สมดุลใหม่กับบรรยากาศได้ การเก็บน้ำ ตัวอย่างจากแหล่งน้ำธรรมชาติไปยังห้องปฏิบัติการอาจเป็นสาเหตุทำให้เกิดความคลาดเคลื่อนในการวิเคราะห์ ปริมาณก๊าซที่ละลายในน้ำ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของแสงแดด ความดัน หรืออุณหภูมิ การตรวจวัดก๊าซที่ ละลายน้ำในสถานที่จริงจะช่วยลดปัญหาดังกล่าวได้ ดังนั้นขั้วทางเคมีไฟฟ้าจึงถูกออกแบบมาสำหรับตรวจวัด ก๊าซที่ละลายในน้ำแนวลึก ในการศึกษาเบื้องต้นนี้ ทำการออกแบบและสร้างขั้วไฟฟ้าแบบแท่ง 3 ชนิด ได้แก่ ขั้วไฟฟ้าทำงานชนิดทองคำ ขั้วไฟฟ้าอ้างอิงชนิดซิลเวอร์-ซิลเวอร์คลอไรด์ และขั้วไฟฟ้าช่วยชนิดแพลทินัม ทดสอบการใช้งานด้วยเทคนิคไซคลิกโวลแทมเมตรี ผลการทดลองแสดงด้วยโวลแทมโมแกรมของสารละลาย มาตรฐานโพแทสเซียมเฮกซะไซยาโนเฟอร์เรต (III) เข้มข้น 5 มิลลิโมลาร์ ที่ทำการตรวจวัดด้วยขั้วไฟฟ้า ประดิษฐ์พบสัญญาณไฟฟ้าที่มีลักษณะผันกลับได้ เช่นเดียวกับที่วัดได้โดยใช้ขั้วไฟฟ้าเชิงพาณิชย์ อย่างไรก็ตาม พบการเลื่อนของตำแหน่งโวลแทมโมแกรม เนื่องจากขั้วไฟฟ้าอ้างอิงที่ไม่เหมือนกัน ผลของวัสดุและการ ออกแบบของขั้วไฟฟ้าทำงานชนิดทองคำพบว่า ชนิดของสายไฟ ส่งผลน้อยต่อสัญญาณไฟฟ้าที่วัดได้ ในขณะที่ ความยาวของสายไฟมีผลต่อการลดลงของค่ากระแสไฟฟ้า ในขั้นตอนการทำขั้วไฟฟ้า ฟองอากาศในกาว อีพ็อกซี่ส่งผลทำให้ความสูงของค่ากระแสไฟฟ้าลดลง และผิวหน้าของลวดทองคำบนขั้วไฟฟ้าทำงานเป็นปัจจัย สำคัญที่มีผลต่อรูปร่างหรือการผันกลับได้ของโวลแทมโมแกรม การเฉือนผิวหน้าเก่าของลวดทองคำออก เพื่อ เปิดผิวหน้าทองคำใหม่ สามารถปรับปรุงสัญญาณได้ ถึงแม้จะไม่ได้สัญญาณที่ดีขึ้นเสมอไปก็ตาม
การสังเคราะห์ end-stacking super-quenchers สำหรับ fluorescence probes ที่มาจากพีเอ็นเอ
Authors:   , เปรมชื่น พสธร
Published: February 2025

แอนทราควิโนน (anthraquinone) เป็นสีย้อมชนิดหนึ่งที่มีการนำไปใช้งานที่หลากหลาย อีกทั้งยังมี คุณสมบัติในการเป็นฉลากที่มีความว่องไวทางเคมีไฟฟ้าและสามารถใช้เป็นตัวระงับสัญญาณการเรืองแสง หรือเควนเชอร์ได้ ในงานวิจัยนี้ผู้วิจัยสนใจที่จะสังเคราะห์อนุพันธ์ของแอนทราควิโนนเพื่อนำไปใช้เป็นเควนเชอร์ในฟลูออเรสเซนส์พีเอ็นเอโพรบที่พัฒนาขึ้นมาก่อนหน้านี้โดยอาศัยหลักโดยใช้การติดฉลากสีย้อม 2 ตัว ไว้ในปลายด้านเดียวกันของโพรบ โดยสีย้อมตัวหนึ่งทำหน้าที่เป็นฟลูออโรฟอร์และอีกตัวหนึ่งเป็นแอน ทราควิโนนที่ทำหน้าที่เป็นเควนเชอร์ ซึ่งทั้งคู่ทำอันตรกิริยาระหว่างกันได้ดี ทำให้โพรบมีการเรืองแสงที่ต่ำใน สภาวะปกติ แต่เมื่อมีดีเอ็นเอเป้าหมายอยู่ด้วย แอนทราควิโนนจะแยกตัวออกมาซ้อนทับกับคู่เบสตรงปลาย สายของโมเลกุลลูกผสมพีเอ็นเอ-ดีเอ็นเอ อย่างไรก็ตามในงานวิจัยก่อนหน้านี้ สีย้อมแอนทราควิโนนที่ทำ หน้าที่เป็นตัวเควนเชอร์นั้นยังมีประสิทธิภาพไม่ดีนัก ทำให้การเปลี่ยนแปลงสัญญาณของโพรบที่ทำหน้าที่ เป็นตัวตรวจวัดการเข้าคู่กันของลำดับเบสดีเอ็นเอไม่ชัดเจนเท่าที่ควร เพื่อที่จะพัฒนาความสามารถในการใช้ งานแอนทราควิโนนเป็นตัวเควนเชอร์ที่ดีขึ้น ผู้วิจัยจึงได้ทำการสังเคราะห์อนุพันธ์ของแอนทราควิโนนให้มี คอนจูเกชั่นเพิ่มขึ้น โดยมีจุดประสงค์เพื่อเพิ่มความสามารถในการดูดกลืนแสงของแอนทราควิโนน โดยเริ่ม จาก 1,4- dihydroxyanthraquinone เป็นสารตั้งต้น แล้วเปลี่ยนหมู่ไฮดรอกซิลเป็นหมู่โทซิเลตโดย ปฏิกิริยาโทซิเลชัน ได้เป็น 1,4-bis(tosyloxy)anthraquinone แล้วเติมหมู่อัลคิลหรือแอริลอะมิโนลงไป แทนที่หมู่โทซิเลตข้างเดียวโดยผ่านปฏิกิริยาการแทนที่แบบนิวคลีโอฟิลิกของสารประกอบอะโรมาติกได้ ผ ลิตภัณฑ์เป็น 1-(cyclohexylamino)-4-(tosyloxy)anthraquinone และ 1-(anilino)-4- (tosyloxy)anthraquinone ขั้นต่อมาเป็นการทำปฏิกิริยาไฮโดรลิซิสในภาวะเบสได้ผลิตภัณฑ์เป็น 1- (cyclohexylamino)-4-hydroxyanthraquinone โดยสามารถ ใช้เทคนิค ¹H-NMR ในการพิสูจน์ เอกลักษณ์ยืนยันโครงสร้างของสาร และในขั้นสุดท้ายจะนำสารประกอบอะมิโนไฮดรอกซีแอนทราควิโนนที่ ได้ไปต่อกับหมู่คาร์บอกซิล เพื่อนำไปเชื่อมต่อกับพีเอ็นเอเพื่อให้สามารถนำไปใช้งานเป็นเควนเชอร์ในฟลูออ เรสเซนส์พีเอ็นเอโพรบสำหรับตรวจวัดลำดับเบสของดีเอ็นเอที่มีประสิทธิภาพสูงต่อไป
การเปรียบเทียบสารให้กลิ่นจากกล้วยสายพันธุ์ต่าง ๆ
Authors:   , คูหา ภาสวัณ
Published: February 2025

กล้วยเป็นพืชที่นิยมบริโภคในประเทศไทยเป็นอย่างมาก จากงานวิจัยในประเทศไทยที่ผ่านมามีเพียง 1 กลุ่มงานวิจัยที่ศึกษาองค์ประกอบของสารให้กลิ่นในกล้วยหอมทอง ซึ่งกลิ่นของกล้วยเป็นปัจจัยสาคัญในการบอกคุณลักษณะและคุณภาพของกล้วย งานวิจัยครั้งนี้ผู้วิจัยจึงสนใจที่จะระบุสารสำคัญที่มีผลต่อกลิ่นของกล้วย โดยศึกษาองค์ประกอบของสารระเหยและสารให้กลิ่นของกล้วยที่แตกต่างกัน 3 สายพันธุ์ พบว่าการศึกษาองค์ประกอบของสารระเหยในผลกล้วย 3 สายพันธุ์ ได้แก่ กล้วยหอมทอง กล้วยไข่ และกล้วยน้ำว้า โดยใช้เทคนิค Headspace solid-phase microextraction (HS-SPME) และเทคนิค Gas-chromatography- Mass-spectrometry (GC-MS) ในการวิเคราะห์ พบสารระเหยทั้งหมด 41, 39, และ 14 สาร (สารส่วนใหญ่เป็นสารประกอบในกลุ่ม ester) รวมทั้งใช้เทคนิค Gas Chromatography-Olfactometry (GC-O) ในการวิเคราะห์สารให้กลิ่น พบสารให้กลิ่นทั้งหมด 23, 11, และ 5 สาร จากการระบุสารให้กลิ่นจะพบว่ากล้วยหอมทองพบสารให้กลิ่นมากที่สุด จึงทำให้ผู้วิจัยสนใจที่ศึกษาสารระเหยให้กลิ่นในกล้วยหอมทองในเชิงลึกขึ้น นั่นคือ การศึกษาผลความแรงของกลิ่นแต่ละชนิดที่รับรู้ได้ พบว่า สารระเหยให้กลิ่นหลักในกล้วยหอมทองมีทั้งหมด 10 สาร ได้แก่ 3-methylbutan-1-ol, isobutyl acetate, ethyl butanoate, isopentyl acetate, isobutyl butanoate, butyl butanoate, 3-methylbutyl butanoate, (E)-hex-4-en-1-yl-butyrate, hexyl butanoate, และ 4-allyl-2-methoxyphenol นอกจากนี้สามารถจัดกลุ่มสารให้กลิ่นในกล้วยหอมทองได้ทั้งหมด 7 กลุ่ม โดยกลิ่นหลักเป็นกลุ่มของ กลิ่นผลไม้ และกลุ่มอื่น ๆ ได้แก่ กลิ่นจากการปรุง, กลิ่นหญ้า, กลิ่นเครื่องเทศ, กลิ่นสมุนไพร, กลิ่นเห็ดหอม และกลิ่นดอกไม้
การประเมินคุณภาพของน้ำบาดาลในแอ่งน้ำบาดาลระยองโดยใช้ดัชนีคุณภาพน้ำ และระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์
Authors:   , เตียวปิยกุล อัญญมุขย์
Published: February 2025

ในพื้นที่ที่มีการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจสูง อย่างจังหวัดระยองและจังหวัดชลบุรี ที่มีการขยายพื้นที่อุตสาหกรรมและชุมชนเมือง ทำให้ความต้องการใช้น้ำสะอาดมีมากเพิ่มขึ้นตามไปด้วย ข้อมูลคุณภาพของน้ำบาดาลจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้ใช้น้ำบาดาลในการบริโภค โดยงานศึกษานำน้ำข้อมูลผลการวิเคราะห์ธรณีเคมีของน้ำบาดาลในแอ่งน้ำบาดาลระยองทั้งหมด 69 ตัวอย่าง ที่เก็บข้อมูลจำนวน 2 ชุด ได้แก่ ข้อมูลที่ตรวจวัดในช่วงหน้าฝนและหน้าแล้ง จากนั้นนำมาหาความสัมพันธ์ระหว่างพารามิเตอร์ในน้ำบาดาลแต่ละชนิด ด้วยวิธีการวิเคราะห์สหสัมพันธ์ (CA) และการวิเคราะห์องค์ประกอบหลัก (PCA) โดยทำการแยกชั้นน้ำออกเป็น 2 ชั้นน้ำ ได้แก่ 1) ชั้นน้ำในหินแข็ง (หินแกรนิต) และ 2) ชั้นน้ำในหินร่วน แล้วนำข้อมูลมาทำการประเมินค่าดัชนีคุณภาพน้ำ (Water Quality Index) โดยใช้พารามิเตอร์ทั้งหมด 21 ชนิด ได้แก่ ค่าความนำไฟฟ้า (EC) ค่า pH แคลเซียม (Ca) แมกนีเซียม (Mg) โซเดียม (Na) โพแทสเซียม (K) เหล็ก (Fe) แมงกานีส (Mn) คลอไรด์ (Cl) ฟลูออไรด์ (F) ไบคาร์บอเนต (HCO3) ซัลเฟต (SO4) ไนเตรต (NO3) สารหนู (As) แคดเมียม (Cd) โครเมียม (Cr) ทองแดง (Cu) ปรอท (Hg) นิกเกิล (Ni) ตะกั่ว (Pb) และสังกะสี (Zn) และนำมาสร้างแผนที่ดัชนีคุณภาพน้ำบาดาล พบว่าน้ำบาดาลในชั้นหินร่วนมีคุณภาพต่ำกว่าน้ำบาดาลในชั้นหินแข็งโดยเฉพาะในหน้าฝนที่จะมีคุณภาพน้ำบาดาลต่ำกว่าในหน้าแล้ง และจากการวิเคราะห์สหสัมพันธ์ (CA) และการวิเคราะห์องค์ประกอบหลัก (PCA) พบว่าไอออนบางชนิด อาทิ ไอออนของแคลเซียม คลอไรด์ ซัลเฟต โพแทสเซียม และแมกนีเซียม มีความสัมพันธ์ในทางส่งเสริมกันอย่างมาก และค่าดัชนีคุณภาพน้ำ(WQI) ที่มีความสัมพันธ์กับไอออนของโลหะหนัก โดยเฉพาะสารหนู ที่ส่งผลต่อค่าดัชนีคุณภาพน้ำมากในหน้าฝน
ธรณีวิทยาขั้นรายละเอียดบริเวณดอยพระธาตุม่วงคำ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง
Authors:   , สูนย์สาทร ฐานันตร์
Published: February 2025

ธรณีวิทยาบริเวณดอยพระธาตุม่วงคำ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง ประกอบด้วยหินเพียง 2 ชนิด คือ หินภูเขาไฟยุคเพอร์โม-ไทรแอสสิกในทางตอนเหนือ และหินตะกอนเนื้อปูนของหมวดหินพระธาตุ กลุ่ม หินลำปางในทางตอนใต้ จากการศึกษาธรณีวิทยาในรายละเอียด เก็บตัวอย่าง 86 จุดศึกษา รวมทั้งสิ้น 250 ตัวอย่าง เพื่อนำมาศึกษาซากดึกดาบรรพ์และศิลาวรรณนาของหินตะกอนภายใต้กล้องจุลทรรศน์ ซึ่ง ผลจากการศึกษาทำให้สามารถกำหนดขอบเขตหินบริเวณพื้นที่ศึกษาได้ ซึ่งประกอบด้วย 1) หินภูเขาไฟ ยุคเพอร์โม-ไทรแอสสิก 2) หินปูนของหมวดหินห้วยทาก ในกลุ่มหินงาว อายุเพอร์เมียนตอนปลาย 3) หิน ตะกอนเนื้อปูนและ 4) หินปูนยุคไทรแอสสิกของหมวดหินพระธาตุและผาก้าน ในกลุ่มหินลำปาง ตามลำดับ การศึกษาศิลาวรรณนาของหินปูนยุคเพอร์เมียนของหมวดหินห้วยทาก พบว่าประกอบด้วย หินดินดานที่มีฟอสซิลเรดิโอลาเรีย และหินปูนจาพวกไครนอยด์-ไบรโอซัวแพคสโตน คาดว่า สภาพแวดล้อมโบราณน่าจะเป็นบริเวณพื้นทะเล (basin floor) โดยมีบล็อคของหินปูนที่มีไครนอยด์-ไบร โอซัว ถูกพัดพามาจากที่ตื้นกว่ามาสะสมตัวร่วมกัน ส่วนสภาพแวดล้อมโบราณของหมวดหินพระธาตุและ ผาก้านยุคไทรแอสสิกนั้น คาดว่าน่าจะสะสมตัวบริเวณทะเลตื้นมากและค่อยๆเปลี่ยนเป็นทะเลสาบน้ำเค็ม (lagoon) เพราะพบตะกอนพลัดถิ่นร่วมกับเศษเปลือกหอยสองฝาในหมวดหินพระธาตุ และค่อยๆ เปลี่ยนเป็นออนคอยด์ ไมโครเบียล และหินปูนเนื้อละเอียดในหมวดหินผาก้าน