Πρόγραμμα πρωτογενούς πρόληψης σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 σε άτομα τρίτης ηλικίας
Authors: Ματτέ Μαργαρίτα 
Published: September 2021

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ο Διαβήτης τύπου 2 είναι από τα πιο δαπανηρά χρόνια νοσήματα τόσο για το ίδιο το άτομο όσο και την κοινωνία. Ανάγκη αποτελεί η μεταφορά των μεγάλων κλινικών δοκιμών πρόληψης της νόσου με τροποποιήσεις του τρόπου ζωής, στην καθημερινή πρακτική και η προαγωγή εφικτών, αποτελεσματικών και οικονομικά αποτελεσματικών παρεμβάσεων στην κοινότητα. Πρόκληση αποτελεί η υλοποίηση ενός κοινοτικού προγράμματος πρόληψης του διαβήτη σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας.ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να εξετάσει την επίδραση ενός διετούς κοινοτικού προγράμματος παρέμβασης στον τρόπο ζωής σε σχετικά υγιείς ηλικιωμένους 55-75 ετών στις αλλαγές των διατροφικών συνηθειών, της σωματικής δραστηριότητας και τις κλινικές και μεταβολικές παραμέτρους.ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: Συνολικά 34 συμμετέχοντες μέσης ηλικίας 66±6 ετών υψηλού κινδύνου εμφάνισης διαβήτη οι οποίες εντοπίστηκαν με τη συμπλήρωση του ερωτηματολόγιου Finnish Type 2 Diabetes Risk Score χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες στα δύο Κέντρα Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωμένων στην ελληνική αγροτική πόλη του Αιγίου. Η διετής παρέμβαση περιελάμβανε 16 ομαδικές συναντήσεις για την ομάδα παρέμβασης και μια αρχική συνάντηση με τους συμμετέχοντες της ομάδας ελέγχου από μια διαιτολόγο. Μετρήσεις των κλινικών και μεταβολικών παραγόντων, των διατροφικών συνηθειών και της σωματικής δραστηριότητας πραγματοποιηθήκαν στην αρχή του προγράμματος, στον πρώτο και δεύτερο χρόνο. Η αξιολόγηση των διατροφικών συνηθειών και της σωματικής δταστηριότητας έγινε με την συμπλήρωση του Ερωτηματολογίου Καταγραφής Κατανάλωσης Τροφίμων και του Διεθνούς Ερωτηματολογίου Σωματικής Δραστηριότητας.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Οι αναλύσεις των διαφορών μεταξύ των δύο ομάδων στον πρώτο και δεύτερο χρόνο (σε σύγκριση με την αρχή) έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες της ομάδας παρέμβασης πέτυχαν σημαντικότερες μειώσεις του σωματικού βάρους (-0.8±1.9 έναντι 1.7±3.8kg, p=0.021), της περιμέτρου μέσης [-1(-2 -1) έναντι 2 (0 – 4) cm, p=0.027], της διαστολικής πίεσης αίματος (-2.89±14.71 έναντι 15.85±20.19mmHg, p=0.044), της ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης (-202.6±409.2 έναντι 194.3±453.7kcal/day, p=0.015) και του προσλαμβανόμενου κορεσμένου λίπους (-4.8±13.7 έναντι 5.1±11.8g/day, p=0.044), καθώς και σημαντική αύξηση της πρόσληψης φυτικών ινών (3.7±2.2 έναντι -0.1±2.8gr/day, p=0.001) συγκρινόμενες με την ομάδα ελέγχου, ενώ διαγνώστηκαν 2 άτομα με διαβήτη στο τέλος του πρώτου χρόνο. Στο τέλος του δεύτερου χρόνου, στατιστικά σημαντικές διαφορές παρατηρήθηκαν στην περίμετρο μέσης (-2.3±3.5 έναντι 2.9±7.1cm, p=0.019), στη διαστολική πίεση αίματος (-1.38±14.29 έναντι 13.5±16.06mmHg, p=0.021), στην ημερήσια ενεργειακή πρόσληψη (-228.6±513.4 έναντι 264.5±462.1kcal/day, p=0.021) και στο προσλαμβανόμενο λίπος (-16±30.2 έναντι 10.8±30.3g/day, p=0.037) στην ομάδα παρέμβασης συγκρινόμενες με την ομάδα ελέγχου. Καμιά στατιστικά σημαντική διαφορά δεν παρατηρήθηκε στους άλλους κλινικούς και μεταβολικούς παράγοντες. Τέλος, η υψηλή συμμετοχή στις συναντήσεις δεν συσχετίστηκε με μεγαλύτερη συμμόρφωση. Αντίθετα, οι συμμετέχοντες της ομάδας παρέμβασης με χαμηλότερη συμμετοχή στις συναντήσεις σημείωσαν στατιστικά σημαντική συμμόρφωση στις αλλαγές του τρόπου ζωής συγκρινόμενη με εκείνων με μεγαλύτερη ανταπόκριση.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Αυτή η μελέτη αποδεικνύει ότι η υλοποίηση ενός κοινοτικού προγράμματος παρέμβασης στον τρόπο ζωής για την πρόληψη του διαβήτη σε ενήλικες άνω των 55 ετών είναι εφικτό, χωρίς να απαιτεί εντατικές παρεμβάσεις.