Η συμβολή των νέων εξειδικευμένων βιοχημικών οστικών δεικτών μεταβολισμού στην οστεοενσωμάτωση ενδοπρόθεσης
Authors: Κενανίδης Ευστάθιος 
Published: August 2021

Το πρότυπο μεταβολής των βιοχημικών δεικτών οστικού μεταβολισμού (ΒΔΟΜ) στην άμεση μετεγχειρητική περίοδο δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί. Σκοπός της μελέτης μας ήταν να καταγραφεί η ετήσια μετεγχειρητική πορεία των ΒΔΟΜ, μετά από ολική αρθροπλαστική ισχίου και γόνατος (THR/TKR) σε ομάδα ασθενών με ομαλή μετεγχειρητική πορεία. Στη μελέτη εντάχθηκαν ασθενείς που υποβλήθηκαν σε THR/TKR, λόγω ιδιοπαθούς οστεοαρθρίτιδας. Χρησιμοποιήθηκε τύπος πρόθεσης ισχίου χωρίς τσιμέντο, καθώς και παρόμοιος τύπος πρόθεσης γόνατος (χρώμιο-κοβάλτιο , μέταλλο σε πολυαιθυλένιο), με ακρυλικό τσιμέντο στην κνήμη αλλά χωρίς τσιμέντο στο μηριαίο. Την προεγχειρητική μέρα προσδιορίστηκαν σε πρωινά δείγματα αίματος, τα επίπεδα πέντε ΒΔΟΜ του TRAP, του RANKL, της Οστεοπροτεγερίνης, του Οστικού κλάσματος Αλκαλικής φωσφατάσης (bALP) και της Οστεοκαλσίνης. Οι μετρήσεις επαναλήφθηκαν την τρίτη και έβδομη μετεγχειρητική ημέρα καθώς και το δεύτερο, τέταρτο, έκτο, όγδοο, δέκατο και δωδέκατο μήνα. Οι ΒΔΟΜ παρουσίασαν στατιστικά σημαντικές αλλαγές κατά τη διάρκεια των 12 μετεγχειρητικών μηνών. Τα επίπεδα ορού των δεικτών σχηματισμού παρέμειναν αυξημένα σε σχέση με τα προεγχειρητικά, 8 μήνες μετά από THR/TKR, ανεξάρτητα από τον τύπο της πρόθεσης, τη χρήση ή όχι τσιμέντου αλλά και του φύλου. Η Οστεοκαλσίνη και το bALP παρουσίασαν παρόμοιο πρότυπο μεταβολής σε αντίθεση με την Οστεοπροτεγερίνη που παρουσίασε ιδιαιτερότητες. Οι δείκτες οστικής απορρόφησης παρουσίασαν μικρότερη μεταβλητότητα στην άμεση μετεγχειρητική περίοδο. Τόσο ο RANKL (δεύτερος μετεγχειρητικός μήνας) όσο και ο TRAP (τέταρτος μετεγχειρητικός μήνας) επανήλθαν ταχύτερα στις προεγχειρητικές τους τιμές. Η ταχύτατη μείωση των επιπέδων ορού του RANKL, κατέστησε αυτόν το δείκτη ως τον πιο πιθανό δυναμικό εκτιμητή της ενσωμάτωσης ορθοπαιδικών εμφυτευμάτων. Oι ΒΔΟΜ που μελετήθηκαν, δεν επέστρεψαν ομοιόμορφα στα προεγχειρητικά επίπεδα, έως τον 12 μετεγχειρητικό μήνα. Προτείνεται η μελέτη τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Σε παράπλευρη μελέτη εκτιμήσαμε τα επίπεδα ορού της Οστεοπροτεγερίνης, του RANKL, της Οστεοκαλσίνης και της b-ALP σε ασθενείς που έπασχαν από Οστεοαρθρίτιδα Ισχίου και Γόνατος και υγιή άτομα. Συσχετίσαμε τα αποτελέσματα με τη βαρύτητα της πάθησης και την ηλικία των ασθενών. Χρησιμοποιήσαμε τα ίδια κριτήρια ένταξης και τρόπο μέτρησης των δεικτών, όπως και στην αρχική μελέτη. Οι ακτινογραφίες εκτιμήθηκαν από δύο ανεξάρτητους Ορθοπαιδικούς Χειρουργούς, με βάση τη σταδιοποίηση των Kellgren και Lawrence. Συνολικός αριθμός 194 ασθενών εντάχθηκε στη μελέτη. Οι ασθενείς διαχωρίστηκαν σε πέντε ομάδες. Τέσσερις με βάση την ακτινολογική βαρύτητα της οστεοαρθρίτιδας και πέμπτη η ομάδα ελέγχου που ήταν ηλικιακά και σε συνάρτηση με το φύλο συγκρίσιμη με τις άλλες τέσσερις ομάδες. Τα επίπεδα ορού της Οστεοπροτεγερίνης συσχετίστηκαν υψηλά και θετικά με τη ηλικία των ασθενών και στις τρεις ομάδες, ενώ της Οστεοκαλσίνης με την ηλικία των ασθενών στην ομάδα οστεοαρθρίτιδας γόνατος. Δεν υπήρξε στατιστικά σημαντική επίδραση της ανατομικής θέσης της Οστεοαρθρίτιδας αλλά και της ακτινολογικής βαρύτητάς της στα επίπεδα ορού κανενός από τους ΒΔΟΜ. Τα επίπεδα των ΒΔΟΜ στον ορό αίματος των ασθενών, δε συσχετίστηκαν με την ακτινολογικά εκτιμώμενη βαρύτητα της οστεοαρθρίτιδας. Η έρευνά μας δεν προτείνει τη χρήση των ΒΔΟΜ στην εκτίμηση της ακτινολογικής βαρύτητας της οστεοαρθρίτιδας ισχίου ή γόνατος.