Ανοσολογικές αποκρίσεις πεπτιδικών αναλόγων της μυελίνης συζευγμένα με μαννάνη ή αναμεμειγμένα με ανοσοενισχυτικό CFA σε πειραματικά μοντέλα της σκλήρυνσης κατά πλάκας
Authors: Κατσάρα Μαρία 
Published: August 2021

Η σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ) είναι μια χρόνια, φλεγμονώδης και εκφυλιστική νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος. Πιστεύεται ότι οφείλεται σε εξειδικευμένα CD4+ Τ λεμφοκύτταρα (Th1) τα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο στην επίθεση κατά της μυελινικής θήκης. Η νόσος χαρακτηρίζεται επίσης από τοπικά CD8+ Τ λεμφοκύτταρα, διηθημένα μακροφάγα, περιαγγειακή φλεγμονή, εστίες απομυελίνωσης και απώλειες νευρολογικής λειτουργίας. Διάφορα αυτο-αντιγόνα, όπως η βασική πρωτεΐνη της μυελίνης (MBP), η πρωτεολιπιδική πρωτεΐνη της μυελίνης (PLP) και η μυελινική γλυκοπρωτεΐνη των ολιγοδενδριτών (MOG), έχουν προταθεί ως υποψήφια αντιγόνα για την πρόκληση της ΣΚΠ, αφού T κύτταρα ειδικά για MBP, PLP ή MOG και αυτοαντισώματα έχουν ανιχνευθεί σε αίμα ή εγκεφαλονωτιαίο υγρό ασθενών. Πολλές μελέτες έχουν σχεδιάσει και χρησιμοποιήσει τροποποιημένα πεπτιδικά ανάλογα (APL) της μυελινικής θήκης με στόχο να αλλάξουν την ανοσολογική απόκριση από Th1 σε Th2. Επομένως, σχεδιάστηκαν και συνετέθησαν διάφορα πεπτιδικά ανάλογα των επιτόπων MBP87-99, MBP83-99 και PLP139-151 (γραμμικά και κυκλικά), αλλάζοντας κύριες θέσεις πρόσδεσης με τον TCR. Σε αυτή τη μελέτη, τα πεπτιδικά ανάλογα αναμείχθηκαν με ανοσοενισχυτικό CFA ή συζεύχθηκαν με ανηγμένη μαννάνη μέσω φορέα KLH, με στόχο τη μελέτη κυτταρικής και χυμικής απόκρισης. Η μαννάνη ανάλογα αν είναι στην οξειδωμένη ή στην ανηγμένη μορφή της, οδηγεί σε έκκριση διαφορετικών κυτταροκινών. Συγκεκριμένα, αντιγόνα συζευγμένα με οξειδωμένη ή ανηγμένη μαννάνη προάγουν Th1 (IL-2, IFN-γ, IL-12, ΤΝF-α, IgG2α αντισώματα) ή Th2 (IL-4, IL-10, TGF-β, IgG1 αντισώματα) ανοσοαπόκριση, αντίστοιχα. Η έκκριση IFN-γ, IL-4, IL-10 ή πειράματα ανταγωνισμού μελετήθηκαν με πείραμα ELISpot, πειράματα Τ κυτταρικού πολλαπλασιασμού μελέτησαν τη δράση των πεπτιδίων in vitro και χρησιμοποιήθηκε μέθοδο ELISA για την μέτρηση αντισωμάτων έναντι των πεπτιδίων. Η χρήση CFA για ανοσοποίηση των τροποποιημένων πεπτιδικών αναλόγων προκάλεσε έκκριση υψηλότερων επιπέδων IFN-γ και μεσαία ή χαμηλά επίπεδα IL-4. Σε αντίθεση, τροποποιημένα πεπτίδια συζευγμένα σε ανηγμένη μαννάνη προκάλεσαν παραγωγή υψηλών επιπέδων IL-4, IL-10 και καθόλου IFN-γ, αλλάζοντας την ανοσολογική απόκριση από Th1 σε Th2. Επίσης, μελετήθηκαν χυμικές αποκρίσεις έναντι των αγωνιστών, των τροποποιημένων πεπτιδικών αναλόγων (γραμμικών και κυκλικών), έναντι ολόκληρης της MBP πρωτεΐνης, Τ κυτταρικός πολλαπλασιασμός των πεπτιδικών αναλόγων και η αποτελεσματικότητα τους σε πειράματα ΕΑΕ. Το γραμμικό [Υ91]MBP83-99 πεπτιδικό ανάλογο συζευγμένο με ανηγμένη μαννάνη έδειξε την καλύτερη κυτταρική, χυμική ανοσοαπόκριση και μπόρεσε να ανταγωνιστεί Τ κυτταρικές αποκρίσεις in vitro και φαίνεται να αποτελεί το καλύτερο ανάλογο ως υποψήφιο για την ανοσοθεραπεία της ΣΚΠ και θα μελετηθεί περαιτέρω. Ο μοριακός σχεδιασμός των τροποποιημένων πεπτιδικών αναλόγων βοήθησε στην καλύτερη κατανόηση των δεσμών υδρογόνου και των αλληλεπιδράσεων van der Waals ανάμεσα στα πεπτίδια με το MHC τάξης ΙΙ (I-As). Τέλος, ανοσοποίηση με το PLP139-151 πεπτιδικό ανάλογο συζευγμένο με οξειδωμένη ή ανηγμένη μαννάνη προστάτευσε τα ζώα από την ΕΑΕ, χρησιμοποιώντας προφυλακτικό πείραμα ανοσοσοποίησης