Χαρακτηρισμός και προσδιορισμός της γεωγραφικής προέλευσης επιλεγμένων ελληνικών τυριών (Φέτας) χρησιμοποιώντας ενόργανη ανάλυση και χημειομετρία
Authors: Γατζίας Ηλίας 
Published: December 2021

Ο σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν ο χαρακτηρισμός και η ταξινόμηση δειγμάτων Φέτας σύμφωνα με την γεωγραφική τους προέλευση. Συγκεκριμένα, συνολικά 172 δείγματα Φέτας συλλέχθηκαν τις περιόδους 2013-2014 και 2014-2015, από τις περιοχές Ιωαννίνων, Άρτας, Θεσσαλονίκης, Λακωνίας, Λάρισας, Μεσσηνίας, Αχαΐας, Έβρου, Λέσβου και Φθιώτιδας. Σε όλα τα δείγματα προσδιορίστηκαν οι φυσικοχημικές παράμετροι ποιότητας (οξύτητα εκφρασμένη σε γαλακτικό οξύ, pH, πρωτεΐνες, τέφρα, υγρασία, λίπος, λίπος επί ξηρού, ηλεκτρική αγωγιμότητα και NaCl). Στη συνέχεια ακολούθησε ημι-ποσοτικός προσδιορισμός των πτητικών συστατικών με τη μέθοδο μικροεκχύλισης στερεάς φάσης δια του υπερκείμενου χώρου με αέρια χρωματογραφία / φασματομετρία μάζας (HS-SPME-GC/MS) και ανάλυση των λιπαρών οξέων με αέρια χρωματογραφία και ανιχνευτή ιονισμού φλόγας (GC-FID) Το σύνολο των αποτελεσμάτων επεξεργάστηκε στατιστικά (MANOVA-LDA).Για τη Βόρεια Ελλάδα (Ιωάννινα, Άρτα, Έβρος, Θεσσαλονίκη και Λάρισα) το ποσοστό ορθής κατάταξης με βάση τις φυσικοχημικές παραμέτρους με τη μέθοδο της αντικατάστασης ήταν 82,9%, ενώ αντίστοιχα με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης κατατάχθηκε σωστά το 73,7%, με τη χρήση του προφίλ των λιπαρών οξέων το ποσοστό ορθής κατάταξης με τη μέθοδο της αντικατάστασης ήταν 97,4% ενώ με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης κατατάχθηκε σωστά το 88,2%. Τέλος το ποσοστό ορθής κατάταξης με βάση τα πτητικά συστατικά με τη μέθοδο της αντικατάστασης ήταν 97,4%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης ήταν 65,8%. Σε μία προσπάθεια βελτίωσης των ποσοστών ορθής κατάταξης, αξιοποιήθηκαν οι συνδυασμοί των φυσικοχημικών, λιπαρών και πτητικών αναλύσεων με αποτέλεσμα να έχουμε για τον συνδυασμό φυσικοχημικά - λιπαρά ποσοστό ορθής κατάταξης με τη μέθοδο της αντικατάστασης για τις περιοχές της Βόρειας Ελλάδας 100,0%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης ήταν 90,8%, αντίστοιχα για τον συνδυασμό λιπαρά – πτητικά 100,0% και 82,9%, για τον συνδυασμό πτητικά – φυσικοχημικά 100,0% και 76,3%. Τέλος όταν χρησιμοποιήθηκε το σύνολο των παραμέτρων των φυσικοχημικών, λιπαρών και πτητικών αναλύσεων και έδωσε ποσοστό ορθής κατάταξης με τη μέθοδο της αντικατάστασης 100,0% ενώ με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης κατατάχθηκε σωστά το 81,6% των δειγμάτων από τις περιοχές της Βόρειας Ελλάδας.Για τη Νότια Ελλάδα (Λακωνία, Μεσσηνία, Αχαΐα, Λέσβο και Φθιώτιδα) το ποσοστό ορθής κατάταξης με βάση τις φυσικοχημικές παραμέτρους με τη μέθοδο της αντικατάστασης ήταν 86,5%, ενώ με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης κατατάχθηκε σωστά το 72,9%, με τη χρήση του προφίλ των λιπαρών οξέων το ποσοστό ορθής κατάταξης με τη μέθοδο της αντικατάστασης ήταν 84,4% ενώ με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης ήταν 78,1%. Τέλος το ποσοστό ορθής κατάταξης με βάση τα πτητικά συστατικά με τη μέθοδο της αντικατάστασης ήταν 97,9%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης ήταν 82,3%. Σε μία προσπάθεια βελτίωσης των ποσοστών ορθής κατάταξης, αξιοποιήθηκαν οι συνδυασμοί των φυσικοχημικών, λιπαρών και πτητικών αναλύσεων με αποτέλεσμα να έχουμε για τον συνδυασμό φυσικοχημικά - λιπαρά ποσοστό ορθής κατάταξης με τη μέθοδο της αντικατάστασης για τις περιοχές της Νότιας Ελλάδας 95,8%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης ήταν 90,6%, αντίστοιχα για τον συνδυασμό λιπαρά – πτητικά 100,0% και 84,4%, για τον συνδυασμό πτητικά – φυσικοχημικά 100,0% και 86,5%. Τέλος όταν χρησιμοποιήθηκε το σύνολο των παραμέτρων των φυσικοχημικών, λιπαρών και πτητικών αναλύσεων, έδωσε ποσοστό ορθής κατάταξης με τη μέθοδο της αντικατάστασης 100,0% ενώ με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης κατατάχθηκε σωστά το 82,3% των δειγμάτων από τις περιοχές της Νότιας Ελλάδας.Τέλος για το σύνολο των περιοχών το ποσοστό ορθής κατάταξης με βάση τις φυσικοχημικές παραμέτρους με τη μέθοδο της αντικατάστασης ήταν 67,4%, ενώ με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης κατατάχθηκε σωστά το 53,5%, με τη χρήση του προφίλ των λιπαρών οξέων το ποσοστό ορθής κατάταξης με τη μέθοδο της αντικατάστασης ήταν 76,7% ενώ με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης ήταν 61,6%. Χρησιμοποιώντας τα πτητικά συστατικά το ποσοστό ορθής κατάταξης με τη μέθοδο της αντικατάστασης ήταν 85,5%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης ήταν 64,0%. Όπως και στον διαχωρισμό για τη Βόρεια και Νότια Ελλάδα, έτσι και στον διαχωρισμό για το σύνολο των περιοχών αξιοποιήθηκαν οι συνδυασμοί των φυσικοχημικών, λιπαρών και πτητικών αναλύσεων με αποτέλεσμα να έχουμε για τον συνδυασμό φυσικοχημικά - λιπαρά ποσοστό ορθής κατάταξης με τη μέθοδο της αντικατάστασης 94,8%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης ήταν 83,7%, αντίστοιχα για τον συνδυασμό λιπαρά – πτητικά 98,3% και 77,9%, για τον συνδυασμό πτητικά – φυσικοχημικά 95,9% και 79,1%. Τέλος όταν χρησιμοποιήθηκε το σύνολο των παραμέτρων των φυσικοχημικών, λιπαρών και πτητικών αναλύσεων, έδωσε ποσοστό ορθής κατάταξης με τη μέθοδο της αντικατάστασης 99,4% ενώ με τη μέθοδο της ενδοεπικύρωσης κατατάχθηκε σωστά το 84,9% των δειγμάτων από το σύνολο των περιοχών.