Simulation of the formation and growth of atmospheric nanoparticles
Authors: Πατουλιάς Δαυίδ 
Published: September 2021

Τα ατμοσφαιρικά αερολύματα, γνωστά και ως ατμοσφαιρικά σωματίδια, είναι αιωρούμενα σωματίδια (στερεά ή υγρά) στον αέρα με διαμέτρους που κυμαίνονται από 1 nm έως περίπου 100 μm. Το ατμοσφαιρικά αερολύματα επηρεάζουν τον προϋπολογισμό ακτινοβολία της Γης και συνεπώς το παγκόσμιο κλίμα μέσω των αποκαλούμενων άμεσων και έμμεσων επιδράσεων ακτινοβολίας τους, ενώ έχουν επίσης αρνητικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία. Μπορούν να ταξινομηθούν ως πρωτογενή (εκπεμπόμενα απευθείας στη φάση των σωματιδίων) ή δευτερογενή (σχηματίζονται στην ατμόσφαιρα μέσω μιας σειράς χημικών αντιδράσεων). Συνήθως, τα ατμοσφαιρικά σωματίδια αποτελούνται από ένα μείγμα ανόργανων και οργανικών χημικών ειδών, συμπεριλαμβανομένων των νιτρικών, θειικών, αμμωνιακών, οργανικών ενώσεων, στοιχειακού άνθρακα, θαλάσσιου άλατος, κρυσταλλικών ενώσεων και νερού. Το οργανικό αερόλυμα αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό κλάσμα της μάζας των ατμοσφαιρικών σωματιδίων, αλλά οι πηγές και η χημική του σύνθεση δεν έχουν διευκρινιστεί ακόμη. Ο μαύρος άνθρακας είναι το άλλο ανθρακούχο συστατικό των ατμοσφαιρικών σωματιδίων και εκπέμπεται από ελλιπείς διεργασίες καύσης (καύση βιομάζας, κυκλοφορία κ.λπ.). Επίσης, συμβάλλει στην υπερθέρμανση του πλανήτη, επειδή απορροφά το φως του ήλιου και είναι ένα από τα πιο τοξικά συστατικά του ατμοσφαιρικού αερολύματος.Τα σωματίδια μικρότερα των 100 nm ορίζονται ως νανοσωματίδια ή πολύ λεπτά σωματίδια. Αυτά τα σωματίδια έχουν χαμηλή μάζα, υψηλές συγκεντρώσεις αριθμού και αν κατορθώσουν να επιζήσουν της συσσωμάτωσης με μεγαλύτερα σωματίδια, μπορούν να γίνουν πυρήνες συμπύκνωσης νέφους επηρεάζοντας τον αριθμό των σταγονιδίων σύννεφων. Η μεταβολή της συγκέντρωσης των πυρήνων συμπύκνωσης νέφους, επηρεάζει τις οπτικές ιδιότητες του νέφους αλλά και τη διάρκεια ζωής του, διαταράσσοντας το ενεργειακό ισοζύγιο του πλανήτη. Ο ρόλος της συμπύκνωσης των οργανικών ατμών και της χημικής γήρανσης στον σχηματισμό και την ανάπτυξη σε πολύ λεπτά σωματίδια είναι ακόμη άγνωστος.Ο πρώτος στόχος της παρούσας εργασίας ήταν να επεκταθεί το μοντέλο χημικής μεταφοράς, 3-D PMCAMx-UF, για την ποσοτικοποίηση των επιδράσεων των οργανικών ρύπων στις συγκεντρώσεις νανοσωματιδίων στην ατμόσφαιρα. Το PMCAMx-UF εφαρμόστηκε στην Ευρώπη και οι προβλέψεις του αξιολογήθηκαν βάσει μετρήσεων από σταθμούς σε όλη την Ευρώπη και εναέριων μετρήσεων από Zeppelin. Το μοντέλο προσομοίωσε αρκετά καλά τόσο με τις μετρήσεις στο έδαφος όσο και με τις μετρήσεις του Zeppelin, με μια τάση να υπερεκτιμά τη συνολική συγκέντρωση αριθμού σωματιδίων. Η συμπύκνωση των οργανικών ουσιών οδήγησε σε αύξηση (50-120%) της συγκέντρωσης των πυρήνων συμπύκνωσης νέφους, κυρίως στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη, αλλά μείωσε τη συγκέντρωση σωματιδίων μεγαλύτερων από 10 nm κατά 10-30%. Η απόδοση του μοντέλου βελτιώθηκε περαιτέρω όταν προσομοιώθηκαν μεταγενέστερες γενιές αντιδράσεων οργανικών ρύπων (π.χ. χημική γήρανση).Τέλος, αναπτύχθηκε ένα νέο μοντέλο που προσομοιώνει όχι μόνο την κατανομή και τη συγκέντρωση του μεγέθους του μαύρου άνθρακα, αλλά και την κατάσταση ανάμιξης του στην ατμόσφαιρα. Το μοντέλο προσομοιώνει πολλαπλές κατανομές μεγέθους σωματιδίων με διαφορετικές αναλογίες μαύρου άνθρακα για κάθε αερόλυμα, ώστε να ληφθεί υπόψη η πολυδιάστατη δομή του μεγέθους/σύνθεσης του περιβαλλοντικού αερολύματος. Οι προσομοιώσεις δείχνουν ότι οι εκπομπές που συνδέονται με την αστική κυκλοφορία και τις εκπομπές των πλοίων, μπορούν να αλλάξουν σημαντικά την κατάσταση ανάμειξης των αερολυμάτων, από ένα πλήρως εσωτερικά αναμεμιγμένο σε ένα εξωτερικά αναμεμιγμένο μείγμα με πολλαπλά επίπεδα συνθηκών ανάμιξης, τα οποία προβλέπονται κατά τη διάρκεια μιας εβδομαδιαίας προσομοίωσης. Για αυτό το λόγο, εισάγαμε έναν νέο δείκτη κατάστασης ανάμιξης, Φ, ο οποίος μπορεί να κυμαίνεται από το μηδέν (εξωτερικά αναμεμιγμένο μείγμα) ως τη μονάδα (εσωτερικά αναμεμιγμένο). Το Φ ποικίλει στην περιοχή της Ευρώπης από 0.2 έως 0.6, παρουσιάζοντας την περίπλοκη επίδραση των φρέσκων εκπομπών, της συσσωμάτωσης, της συμπύκνωσης και της φωτοχημείας στην κατάσταση ανάμιξης του αερολύματος που περιέχει μαύρο άνθρακα. Αυτές οι επιπτώσεις δεν περιλαμβάνονται στα υπάρχοντα μοντέλα παρατήρησης της ποιότητας του αέρα και του κλίματος.