Λειτουργικότητα του ενδοθηλίου σε ασθενείς με χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια προ και μετά άσκηση στα πλαίσια προγράμματος αποκατάστασης
Authors: Αναγνωστάκου Βάϊα 
Published: September 2021

ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της μελέτης μας ήταν ο έλεγχος της λειτουργικότητας του ενδοθηλίου με τη μέθοδο της αγγειοδιαστολής δια της ροής (FMD) σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια οι οποίοι υποβλήθηκαν σε 3μηνο πρόγραμμα αποκατάστασης με άσκηση. Μελετήθηκε η επίδραση της άσκησης στη λειτουργικότητα του ενδοθηλίου και έγινε σύγκριση μεταξύ δύο διαφορετικών τύπων άσκησης, της αερόβιας διαλειμματικής και του συνδυασμού αερόβιας άσκησης και μυϊκής ενδυνάμωσης. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ : Η μελέτη σχεδιάστηκε ως μία τυχαιοποιημένη, παράλληλη, ελεγχόμενη μελέτη. Ο πληθυσμός της μελέτης αποτελείτο από 34 ασθενείς ( 27 άνδρες / 7 γυναίκες ) με διαγνωσμένη σταθερή καρδιακή ανεπάρκεια σταδίων κατά NYHA I-III, κλινικά σταθεροί για τουλάχιστον ένα μήνα, υπό βέλτιστη φαρμακευτική αγωγή, με κλάσμα εξωθήσεως αριστερής κοιλίας (LVEF) < 50%. Η διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας τέθηκε ύστερα από λεπτομερή κλινικοεργαστηριακό έλεγχο, ο οποίος περιλάμβανε εξετάσεις αίματος, ηλεκτροκαρδιογράφημα ηρεμίας 12 απαγωγών (ΗΚΓ), ακτινογραφία θώρακος, υπερηχογράφημα καρδίας, δεξιό καρδιακό καθετηριασμό, ραδιοϊσοτοπική κοιλιογραφία, στεφανιογραφία και βιοψία μυοκαρδίου. Οι ασθενείς που συμπεριλήφθησαν στη μελέτη τυχαιοποιήθηκαν σε πρόγραμμα διαλειμματικής αερόβιας άσκησης ή συνδυασμένης διαλειμματικής αερόβιας άσκησης με συνοδό μυϊκή ενδυνάμωση και όλοι οι ασθενείς παρακολούθησαν 3μήνο πρόγραμμα αποκατάστασης. Οι ασθενείς ασκούνταν 3 φορές την εβδομάδα για συνολικά 36 συνεδρίες. Ο χρόνος άσκησης ήταν 40 min και ήταν ίδιος και για τις δύο ομάδες. Οι ασθενείς της συνδυασμένης ομάδας πραγματοποιούσαν 20 min αερόβια άσκηση και 20 min μυϊκή ενδυνάμωση των τετρακεφάλων, οπίσθιων μηριαίων μυών, των δικέφαλων βραχιονίων και των μυών της ωμικής ζώνης. Η αερόβια άσκηση αποτελείτο από 30 sec ποδηλάτισμα σε κυκλοεργόμετρο με ενδιάμεσα παύση για 1 min. Το έργο που πραγματοποίησαν όλοι οι ασθενείς στο κυκλοεργόμετρο ορίστηκε στο 50% του μέγιστου έργου το οποίο επιτεύχθηκε κατά το steep ramp test (SRT) αναφοράς πριν από την έναρξη του προγράμματος. Πριν από την έναρξη του προγράμματος αποκατάστασης και μετά την ολοκλήρωση αυτού, όλοι οι ασθενείς επεβλήθησαν σε μέγιστη ΚΑΔΚ καθώς και σε υπερηχογραφικό έλεγχο λειτουργικότητας του ενδοθηλίου με τη μέθοδο της αγγειοδιαστολής δια της ροής της βραχιονίου αρτηρίας (FMD) μετά από αντιδραστική υπεραιμία του άκρου με τη χρήση υπερήχων. Όλοι οι ασθενείς μετρήθηκαν με την ίδια διαδικασία πριν και μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος αποκατάστασης. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ : Στο σύνολο των ασθενών η λειτουργικότητα του ενδοθηλίου και η ικανότητα για άσκηση όπως εκφράζεται από τις παραμέτρους της ΚΑΔΚ εμφάνισαν σημαντικά στατιστική βελτίωση. Συγκεκριμένα η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου (VO2peak) εμφάνισε αύξηση από 15.7 ± 5.0 σε 17.7 ± 5.1 mL·kg-1·min-1 (P < 0.001), ο αναερόβιος ουδός (AT) εμφάνισε αύξηση από 10.1 ± 2.8 σε 11.0 ± 2.5 mL·kg-1·min-1 (P = 0.02), το μέγιστο έργο το οποίο επιτεύχθηκε κατά την διάρκεια του προγράμματος (WRp) αυξήθηκε από 101 ± 34 σε 118 ± 37 Watt (P < 0.001), το έργο στον αναερόβιο οδό (WRat) αυξήθηκε από 60 ± 22 σε 70 ± 23 (P < 0.001), το VO2/t slope αυξήθηκε από 0,46 ± 0,25 σε 0,6 ± 0,24 L/min2 (P < 0.001), η απόλυτη τιμή της παραμέτρου του ενδοθηλίου (FMD absolute) βελτιώθηκε από 4.5 ± 2.0 σε 6.1 ± 2.1 mm (P = 0.002), και η σχετική τιμή της παραμέτρου του ενδοθηλίου (FMD relative) βελτιώθηκε από 10.2 ± 4.7 σε 13.8 ± 5.0% (P = 0.003). Κατά την ανάλυση των αποτελεσμάτων μεταξύ των δύο ομάδων της μελέτης στατιστικά σημαντικές διαφορές βρέθηκαν μεταξύ αμφότερων των παραμέτρων του ενδοθηλίου, FMD relative (P = 0.03) και FMD absolute (P = 0.02) υπέρ της ομάδας που πραγματοποίησε συνδυασμένη άσκηση κατά την διάρκεια του προγράμματος αποκατάστασης. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ : Η άσκηση βελτιώνει την δυσλειτουργία του ενδοθηλίου και την ικανότητα για άσκηση σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια κατά την διάρκεια 3μηνου προγράμματος αποκατάστασης με άσκηση. Η χρήση συνδυασμένης άσκησης αποτελούμενη από υψηλής έντασης αερόβια διαλειμματική άσκηση σε κυκλοεργόμετρο και μυϊκή ενδυνάμωση με βάρη και άσκηση τεσσάρων μεγάλων μυϊκών ομάδων φάνηκε να έχει καλύτερα αποτελέσματα όσον αφορά την βελτίωση της λειτουργικότητας του ενδοθηλίου όπως μετρήθηκε με την μέθοδο της αγγειοδιαστολής δια της ροής (FMD) της βραχιονίου αρτηρίας από ότι η χρήση μόνο αερόβιας διαλειμματικής άσκησης.Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν πως η μυϊκή ενδυνάμωση πρέπει να προστίθεται στα προγράμματα αποκατάστασης αερόβιας διαλλειματική άσκησης ώστε να μεγιστοποιούνται οι ευεργετικές επιδράσεις τις άσκησης στους ασθενείς με Κ.Α.