Άμεσες και μακροπρόθεσμες επιδράσεις της άσκησης στην κινητοποίηση ενδοθηλιακών προγονικών κυττάρων σε ασθενείς με χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια
Authors: Μήτσιου Γεώργιος 
Published: October 2023

Εισαγωγή: Η σωματική άσκηση παρέχει σημαντικά οφέλη στο αγγειακό σύστημα. Άμεσα, η άσκηση προκαλεί αλλαγές στην αγγειακή λειτουργία. Μακροπρόθεσμα, η συστηματική άσκηση, προκαλεί χρόνιες λειτουργικές προσαρμογές, οι οποίες δύναται τελικά να προβούν και σε δομική αγγειακή αναδιαμόρφωση. Πρωτεύοντα ρόλο σε αυτόν το τομέα διαδραματίζουν τα ενδοθηλιακά προγονικά κύτταρα (ΕΠΚ) που προέρχονται από το μυελό των οστών, κινητοποιούνται υπό την επίδραση του κατάλληλου ερεθίσματος, συμπεριλαμβανομένης και της άσκησης. Στόχος: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να μελετηθούν οι επιδράσεις της συνεχόμενης και διαλειμματικής άσκησης σε παραμέτρους που σχετίζονται με την αγγειακή λειτουργία, όπως η κινητοποίηση προγονικών κυττάρων, η συστηματική μικροκυκλοφορία και η ενεργοποίηση κυτταροκινών σε ασθενείς με χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια (ΧΚΑ) σε σύγκριση με υγιή άτομα. Επιπλέον, μελετήθηκαν οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις εξειδικευμένων παρεμβατικών προγραμμάτων άσκησης (πρωτόκολλα διαλειμματικής προπόνησης και συνδυασμού μυϊκής ενδυνάμωσης με διαλειμματική άσκηση) στην κινητοποίηση των ΕΠΚ σε ασθενείς με ΧΚΑ. Μεθοδολογία: Είκοσι-τρεις (n=23) ασθενείς με ΧΚΑ και έντεκα (n=11) υγιείς πραγματοποίησαν δύο πρωτόκολλα άσκησης: i) με τη συνεχόμενη και ii) τη διαλειμματική μέθοδο ισοσταθμισμένα ως προς το συνολικό τους έργο. Πραγματοποιήθηκε αιμοληψία πριν, αμέσως μετά και 40 λεπτά μετά την άσκηση. Μετρήθηκαν τα ΕΠΚ, ένας δεύτερος πληθυσμός προγονικών κυττάρων, τα αιμοποιητικά προγονικά κύτταρα (ΑΠΚ) και η συστηματική μικροκυκλοφορία. Επιπλέον, τριάντα τέσσερις (n=34) ασθενείς με ΧΚΑ συμμετείχαν σε παρεμβατικά προγράμματα άσκησης για χρονικό διάστημα τριών μηνών. Οι ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν σε δύο ομάδες και ακολούθησαν δύο διαφορετικά προγράμματα: i) διαλειμματικής προπόνησης και ii) συνδυασμό διαλειμματικής άσκησης και άσκησης με αντιστάσεις. Στην έναρξη και στο τέλος του τρίμηνου προγράμματος διεξήχθη μέτρηση των ΕΠΚ. Επιπρόσθετα, πραγματοποιήθηκαν δύο μετα-αναλύσεις που διερεύνησαν: i) την επίδραση της μέγιστης καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης (ΜΚΔΚ) στην κινητοποίηση των ΕΠΚ σε ασθενείς με καρδιαγγειακές παθήσεις, και ii) την επίδραση πρωτοκόλλων και μακροχρόνιων προγραμμάτων άσκησης στον αριθμό των ΕΠΚ στην κυκλοφορία σε ασθενείς με καρδιαγγειακές παθήσεις και σε υγιείς δοκιμαζόμενους (βλέπε Παράρτημα, επισυναπτόμενο άρθρο). Αποτελέσματα: Τα δεδομένα των δύο πρωτοκόλλων άσκησης παρουσίασαν συγκρίσιμα αποτελέσματα τόσο στους ασθενείς με ΧΚΑ όσο και στους υγιείς. Η στατιστική ανάλυση έδειξε ότι η άσκηση (είτε συνεχόμενη, είτε διαλειμματική) ενεργοποιεί σημαντικά την κινητοποίηση ενδοθηλιακών προγονικών και αιμοποιητικών προγονικών κυττάρων αμέσως μετά, και 40 λεπτά μετά την άσκηση (p<0,05). Παράλληλα υπήρξε και βελτίωση της συστηματικής μικροκυκλοφορίας (p<0,05). Δεν παρατηρήθηκε σημαντική αλληλεπίδραση και διαφορά μεταξύ του πρωτοκόλλου της συνεχόμενης και της διαλειμματικής άσκησης. Τα παρεμβατικά προγράμματα άσκησης έδειξαν ότι τόσο η ομάδα με διαλειμματική άσκηση όσο και η ομάδα με τη συνδυασμένη άσκηση παρουσίασαν σημαντική βελτίωση στον αριθμό των ΕΠΚ (p<0,05). Δεν παρατηρήθηκαν στατιστικώς σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων παρέμβασης. Συμπεράσματα: Διαπιστώνουμε ότι η άμεση κινητοποίηση των ΕΠΚ απαιτεί ορισμένο όγκο άσκησης που επιτυγχάνεται είτε με συνεχόμενη άσκηση μεγάλης διάρκειας και χαμηλής έντασης είτε με διαλειμματική άσκηση υψηλής έντασης και μικρής διάρκειας. Εκτός από την κινητοποίηση των ΕΠΚ, η άσκηση βελτιώνει τη μικροκυκλοφορία και προάγει την αγγειογένεση. Φαίνεται ότι ο όγκος της άσκησης (εξαρτώμενος από ένταση-διάρκεια) κατέχει κυρίαρχο ρόλο. Επιπλέον, τα ευεργετικά για την υγεία αποτελέσματα δεν επηρεάζονται από τον τύπο της άσκησης. Οι μακροχρόνιες προσαρμογές, ωστόσο, εμφανίζουν ακόμα καλύτερα αποτελέσματα στην κινητοποίηση των ΕΠΚ σύμφωνα με παρεμβατικά προγράμματα τριών μηνών σε ασθενείς με ΧΚΑ.