Συσχέτιση πυρετικών σπασμών με την ύπαρξη σιδηροπενίας ή σιδηροπενικής αναιμίας στα παιδιά
Authors: Παπαγεωργίου Βάϊα 
Published: August 2021

Σκοπός της μελέτης είναι να καταγραφούν και να μελετηθούν οι παράμετροι της κατάστασης σιδήρου του οργανισμού (iron status) σε παιδιά με πυρετικούς σπασμούς (ΠΣ) και να διερευνηθεί αν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της σιδηροπενίας-σιδηροπενικής αναιμίας και της πρόκλησης ΠΣ. Υλικό: Πρόκειται για προοπτική μελέτη ασθενών-μαρτύρων. Η χρονική περίοδος της μελέτης εκτείνεται από το Μάρτιο 2009 έως το Μάρτιο 2011. Το υλικό της μελέτης αφορά παιδιά 6-60 μηνών και συμπεριλήφθησαν 50 παιδιά με ΠΣ (ασθενείς) και 50 παιδιά με εμπύρετη νόσο χωρίς σπασμούς (μάρτυρες). Οι μάρτυρες ήταν κατά ηλικία και φύλο εξομοιωμένοι με τους ασθενείς. Μέθοδοι: Σε κάθε παιδί λήφθηκε πλήρες ιστορικό (ατομικό και οικογενειακό). Αρχικά, τέθηκε η διάγνωση και καθορίστηκε το είδος των ΠΣ (απλοί, σύνθετοι). Ο εργαστηριακός έλεγχος που πραγματοποιήθηκε αφορούσε τα παρακάτω: μέτρηση συγκέντρωσης αιμοσφαιρίνης και αιματοκρίτη, ερυθροκυτταρικός δείκτης MCV, εύρος κατανομής ερυθρών (RDW), μέτρηση επιπέδων σιδήρου (Fe) ορού και ολικής σιδηροδεσμευτικής ικανότητας (TIBC), υπολογισμός κορεσμού τρανσφερρίνης (SatTf), μέτρηση φερριτίνης ορού και διαλυτών υποδοχέων τρανσφερρίνης (sTfR). Συγκατάθεση λήφθηκε από όλους τους γονείς ή νόμιμους κηδεμόνες των παιδιών, ώστε να συμμετάσχουν στη συγκεκριμένη μελέτη τα παιδιά.Αποτελέσματα: Οι ασθενείς και οι μάρτυρες είχαν μέση ηλικία 25,6±13,2 και 25,1±14,2 μηνών, αντιστοίχως. Δεν υπήρχε διαφορά όσον αφορά το φύλο ανάμεσα στις δυο ομάδες. Από τις 50 περιπτώσεις των ΠΣ, 36 (72%) ήταν απλοί, 12 (24%) σύνθετοι ΠΣ και 2 (4%) με Εμπύρετη Επιληπτική Κατάσταση. Σε 18 από τους 50 ασθενείς (36%), υπήρχε θετικό ατομικό αναμνηστικό για ΠΣ. Οι ασθενείς και οι μάρτυρες συγκρινόμενοι ως προς χαρακτηριστικά του ατομικού, μαιευτικού-περιγεννητικού και οικογενειακού ιστορικού δε φαίνεται να διαφέρουν σημαντικά, εκτός από το θετικό οικογενειακό ιστορικό για ΠΣ (46% των ασθενών έναντι 4% των μαρτύρων, p<0,001). Η μέση τιμή φερριτίνης ορού ήταν σημαντικά χαμηλότερη στους ασθενείς σε σχέση με τους μάρτυρες (p=0,02). Επιπλέον, η μέση τιμή TIBC ήταν σημαντικά υψηλότερη στους ασθενείς σε σχέση με τους μάρτυρες (p=0,04). Οι ασθενείς είχαν υψηλότερα επίπεδα συγκέντρωσης αιμοσφαιρίνης, σε σχέση με τους μάρτυρες, αλλά με διαφορά μη στατιστικώς σημαντική (p=0,06). Δεν προέκυψαν άλλες στατιστικώς σημαντικές διαφορές στις υπόλοιπες εξεταζόμενες αιματολογικές παραμέτρους. Ειδικά για τους σύνθετους ΠΣ, η μέση τιμή των επιπέδων φερριτίνης ορού βρέθηκε σημαντικά χαμηλότερη στα παιδιά με σύνθετους ΠΣ, σε σχέση με τους μάρτυρες (p=0,009). Η μέση τιμή TIBC ήταν, επίσης, σημαντικά υψηλότερη στους ασθενείς, σε σχέση με τους μάρτυρες (p=0,012). Ως σιδηροπενία ορίστηκε η τιμή φερριτίνης ≤30 ng/ml (σε έδαφος εμπυρέτου-λοίμωξης), και το ποσοστό σιδηροπενίας στους ασθενείς ήταν 24% (12 στους 50) και στους μάρτυρες 4% (2 στους 50). Η διαφορά θεωρείται στατιστικώς σημαντική (p= 0,004). Από τους ασθενείς με ΠΣ 2 (4%) είχαν σιδηροπενική αναιμία (τιμή φερριτίνης ≤30 ng/ml και τιμή συγκέντρωσης αιμοσφαιρίνης ≤10,5 g/dl για παιδιά 6-24 μηνών και ≤11,5 g/dl για μεγαλύτερα των 24 μηνών). Από τους μάρτυρες μόνο 1 (2%) είχε σιδηροπενική αναιμία, αλλά η διαφορά δεν είναι στατιστικώς σημαντική (p=0,54). Συμπεράσματα: Τα παιδιά με ΠΣ έχουν χαμηλότερα επίπεδα φερριτίνης ορού και υψηλότερες τιμές ολικής σιδηροδεσμευτικής ικανότητας, γεγονός που υποδεικνύει συσχέτιση σιδηροπενίας με την πρόκληση ΠΣ. Ειδικά, για τις περιπτώσεις σύνθετων ΠΣ τα επίπεδα φερριτίνης ορού είναι χαμηλότερα και η ολική σιδηροδεσμευτική ικανότητα υψηλότερη σε σχέση με τους μάρτυρες, πράγμα που ενισχύει και συμπληρώνει το αρχικό συμπέρασμα της μελέτης. Εφόσον, η σιδηροπενία φαίνεται να σχετίζεται με την πρόκληση ΠΣ, η έγκαιρη πρόληψη και διάγνωσή της θα μπορούσε να ελαττώσει τη συχνότητα εκδήλωσης ΠΣ. Ο σίδηρος φαίνεται να σχετίζεται με την παθοφυσιολογία των ΠΣ, ωστόσο, εμπλέκονται και πολλοί άλλοι μηχανισμοί στην παθογένεια, εφόσον, το σύνολο των παιδιών με ΠΣ δεν ήταν σιδηροπενικά και, αντίστροφα, το σύνολο των σιδηροπενικών παιδιών δεν εκδήλωσε ΠΣ.