Η επίδραση της ετερόπλευρης άσκησης στην αποκατάσταση της λειτουργίας του τετρακέφαλου μυός μετά τη συνδεσμοπλαστική του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου του γόνατος
Authors: Παπανδρέου Μαρία 
Published: August 2021

Εισαγωγή: Ως ετερόπλευρη άσκηση (ΕΑ) ορίζεται η χρόνια κινητική δραστηριότητα του μέλους στη μια πλευρά του σώματος που επιφέρει επιδράσεις και στους ομόλογους μυς της αντίθετης πλευράς. Η εφαρμογή της ΕΑ έχει επιδείξει θετικές επιδράσεις στη βελτίωση της δύναμης του τετρακέφαλου μυός και ιδιαίτερα από την πλειομετρική άσκηση, σε υγιή άτομα. Στη παρούσα εργασία μελετήθηκε η επίδραση της ΕΑ σε ασθενείς, αμέσως μετά την συνδεσμοπλαστική του ΠΧΣ. Η ρήξη και η ακολουθούσα συνδεσμοπλαστική του ΠΧΣ μεταβάλλει τη λειτουργία της άρθρωσης του γόνατος και εγκαθίσταται υψηλού βαθμού μυϊκή ατροφία στο τετρακέφαλο του τραυματισμένου γόνατος. Η ατροφία αυτή, δημιουργεί σημαντικό έλλειμμα στη δύναμη του τετρακέφαλου και ειδικά σε λειτουργικές γωνίες του γόνατος, που συσχετίζονται με τη τάση που επιδέχεται ο ΠΧΣ. Στη διαταραχή αυτή, περιλαμβάνεται και η διαφοροποίηση της υποκειμενικής αίσθησης του γόνατος. Συνεπώς, οι κύριοι στόχοι της μελέτης επικεντρώθηκαν στην επίδραση της ΕΑ μετά τη συνδεσμοπλαστική του ΠΧΣ, στις γωνίες 45, 60 και 90° κάμψης του γόνατος, έτσι ώστε να προκύψει: α) η βελτίωση της δύναμης και του ρυθμού ανάπτυξης της δύναμης του τετρακέφαλου, του τραυματισμένου γόνατος, στις ομάδες της ΕΑ σε σχέση με την ομάδα ελέγχου, β) η μείωση του ελλείμματος της δύναμης του τετρακέφαλου, του τραυματισμένου γόνατος, στις ομάδες της ΕΑ σε σχέση με την ομάδα ελέγχου και γ) η βελτίωση της υποκειμενικής αίσθησης, του τραυματισμένου γόνατος, στις ομάδες της ΕΑ σε σχέση με την ομάδα ελέγχου και δ) η βελτίωση της δύναμης και του ρυθμού ανάπτυξης της δύναμης του τετρακέφαλου, του μη τραυματισμένου γόνατος, από την επίδραση της πλειομετρικής άσκησης. Οι δευτερόντες στόχοι επικεντρώνονται στο ότι, η επίδραση της ΕΑ, σαν συμπληρωματικό είδος άσκησης στο τυπικό πρόγραμμα της Φ/Θ αποκατάστασης, μετά τη συνδεσμοπλαστική του ΠΧΣ, θα είναι μεγαλύτερη εάν η συχνότητα της ΕΑ είναι περισσότερη από τρεις ημέρες εβδομαδιαίως. Μέθοδος-υλικό: Συμμετείχαν 42 ασθενείς-άρρενες-ηλικίας 23-27 ετών, με μονόπλευρη-πλήρη ρήξη του ΠΧΣ και χωρίς αθλητικές δραστηριότητες. Η χειρουργική αποκατάσταση του ΠΧΣ πραγματοποιήθηκε με βιολογικό μόσχευμα. Οι ασθενείς διαχωρίστηκαν σε τρεις ομάδες-14 ατόμων, την ομάδα ελέγχου, την 1η ερευνητική ομάδα και τη 2η ερευνητική ομάδα. Οι ασθενείς αξιολογήθηκαν προεγχειρητικά και εννέα εβδομάδες μετεγχειρητικά. Η αξιολόγησή τους περιελάμβανε την καταγραφή της μεγίστης ισομετρικής δύναμης, καθώς και του ρυθμού ανάπτυξης της δύναμης του τετρακέφαλου μυός στις γωνίες 45, 60 και 90° κάμψης του γόνατος, με ισοκινητικό δυναμόμετρο και στα δύο γόνατα. Επίσης, περιλαμβάνονταν και η υποκειμενική αξιολόγηση των ασθενών με τη κλίμακα βαθμονόμησης Lyshom knee activity score. Η EA ήταν πρόγραμμα πλειομετρικής συστολής, με ένταση 80% της μέγιστης δύναμης που εφαρμόστηκε στο υγιές γόνατο, για οκτώ εβδομάδες σε ισοτονικό μηχάνημα της έκτασης του γόνατος. Η ΕΑ εφαρμόζονταν παράλληλα με το τυπικό πρόγραμμα της φυσιοθεραπευτικής (Φ/Θ) αποκατάστασης, μετά τη συνδεσμοπλαστική του ΠΧΣ. Η 1η ερευνητική ομάδα ακολουθούσε το πρόγραμμα της ΕΑ 3 ημέρες εβδομαδιαίως, η 2η ερευνητική 5 ημέρες εβδομαδιαίως και η ομάδα ελέγχου μόνο το Φ/Θ της πρόγραμμα, το οποίο ήταν το ίδιο και για τις τρεις ομάδες. Αποτελέσματα: Η ANOVA έδειξε στατιστικά σημαντική επίδραση της ΕΑ στη δύναμη του τετρακέφαλου στις 45° κάμψης (p=0.02), στις 60° (p=0.03) και στις 90° (p=0.00) και στο ρυθμό ανάπτυξης της δύναμης μόνο στις 90° (p=0.00) ανάμεσα στις τρεις ομάδες. Η Post Hoc Scheffe ανάλυση έδειξε ότι, η βελτίωση για τις παραπάνω μεταβλητές προήλθε από την 1η ερευνητική ομάδα σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Η repeated measures ANOVA έδειξε στατιστικά σημαντική διαφορά στο έλλειμμα της δύναμης του τετρακέφαλου μόνο στις 60° (p=0.01) ανάμεσα στις τρεις ομάδες. Η Post Hoc Tukey (HSD) ανάλυση έδειξε ότι, η μείωση του ελλείμματος προέκυψε από τη 2η ερευνητική ομάδα σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Επίσης, στατιστικά σημαντική βελτίωση σημειώθηκε στην υποκειμενική αίσθηση του τραυματισμένου γόνατος κατά τη μετεγχειρητική φάση σε σχέση με την προεγχειρητική (p=0.00). Η διαφορά αυτή προέκυψε από τις δύο ερευνητικές ομάδες σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Στατιστικά σημαντικές διαφορές δεν εμφανίστηκαν στο μη τραυματισμένο γόνατο σε καμμία μεταβλητή και σε καμμία ομάδα. Επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας θεωρήθηκε το 0.05. Συμπεράσματα: Η επίδραση της ετερόπλευρης άσκησης ανέδειξε θετικές επιδράσεις στη βελτίωση της δύναμης του τετρακέφαλου και στις τρεις γωνίες κάμψης του γόνατος και προτείνεται σαν συμπληρωματικό είδος άσκησης στη φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση μετά τη συνδεσμοπλαστική του ΠΧΣ.