bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
The role of the family in shaping the system of values in preschool children‏
Authors: Pękala Anna
Published: February 2024

Otoczenie dziecka, w tym przede wszystkim rodzina, jest najlepszym miejscem do prowadzenia właściwie ukierunkowanej pracy wychowawczej. Będąc podstawową komórką społeczną, cechującą się największą ciągłością i systematycznością, powinna zapewnić dziecku najlepsze warunki rozwoju. W realizowanym przez nią procesie wychowania znaczenie odgrywa nie tylko emocjonalny stosunek rodziców do dziecka, lecz również ten, który się wyraża w ich sposobie zachowania oraz umiejętności zaspokajania jego potrzeb. W rodzinie dziecko przygotowuje się do życia, uodparnia na trudności i niepowodzenia, uczy się odpowiedzialnego podejmowania obowiązków i zadań. Kształtowanie postaw moralnych jest niezwykle istotną kwestią w procesie wychowania dzieci. Wypracowanie i ukształtowanie właściwej i trwałej hierarchii wartości jest czynnikiem niezbędnym do świadomego życia i podejmowania odpowiedzialnych decyzji, dokonywania pewnych wyborów oraz przejawiania określonych zachowań. System wartości przekazywany w środowisku rodzinnym to nie tylko wzory zachowania, atmosfera domowa, styl życia, ale także oczekiwania w zakresie kształtowania stałych cech charakteru. Owe wzorce przekazywane są w postaci opinii, poglądów, wiedzy, a także uznawanych norm. Rodzina powinna wprowadzać dziecko w świat wartości kulturalnych i społecznych, w rodzinie po raz pierwszy dziecko powinno zetknąć się z pojęciami dobra i zła, rzeczy dozwolonych, pochwalanych i potępianych. Rodzice swoim zachowaniem i ocenami winni wskazać młodemu pokoleniu, co w życiu jest ważne, z czym należy się liczyć, jak należy odnosić się do ludzi. Będąc pośrednikami w zdobywaniu informacji o otaczającym świecie mogą i powinni poprzez selekcję informacji i materiałów pewne wpływy nasilić, a inne osłabić. Aby uzyskać pożądane efekty, powinni pamiętać, że konieczny jest nie tylko dobór właściwych wzorów i modeli, ale przede wszystkim przemyślany i celowy sposób ich propagowania.
Children as teachers to their parents. Reverse socialization in the contemporary family
Authors: Królikowska Anna
Published: February 2024

Terminem „socjalizacja odwrotna” zwykło się określać zjawisko wdrażania starszego pokolenia przez młodsze w nowe warunki kulturowe (np. styl życia, moda, twórczość artystyczna). Ma ono miejsce w chwili szybkiej zmiany kulturowej. Problematyka socjalizacji dziecka czy nastolatka przez rodziców była przedmiotem analiz wielu naukowców. Z kolei proces odwrotnej socjalizacji nie budził podobnego zainteresowania wśród badaczy. Tymczasem na fakt, że proces socjalizacji nie jest wyłącznie jednokierunkowy, ale ma charakter relacji wzajemnych, zwracano uwagę już w latach sześćdziesiątych. Pierwsze badania empiryczne w odniesieniu do socjalizacji odwrotnej były prowadzone dopiero w latach 2000. w kontekście Internetu i handlu elektronicznego. Socjalizacja jest najpierw procesem jednokierunkowym (od rodzica do dziecka) i dokonuje się w dzieciństwie. Dwukierunkową staje się później. Socjalizacja odwrotna – pojęcie wprowadzone przez Scotta Warda w 1974 roku – stanowi zatem fazę wpływu międzygeneracyjnego, która ma swój początek w okresie adolescencji, ale może trwać przez całe życie. Celem badań w ramach naszego tematu będzie ustalenie obszarów wpływu międzygeneracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem socjalizacji odwrotnej. Badania będą prowadzone z perspektywy młodzieży, a więc tych, którzy tę socjalizację odwrotną prowadzą. Badaniom poddana została młodzież w wieku od 15. do 18. roku życia. Realizacja celu badań przebiega trzyetapowo: 1. Etap konceptualny: analiza pojęć socjalizacji odwrotnej oraz wpływu międzygeneracyjnego; 2. Etap operacjonalizacyjny, pozwalający na zbadanie tego procesu socjalizacji odwrotnej oraz 3. Etap prezentacji wyników przeprowadzonych badań.
Intergenerational dialogue of cohabiting adult children and their parents – the socio-economic perspective
Authors: Wieteska Magda
Published: February 2024

Jedno z zadań rozwojowych, narzuconych przez wczesną dorosłość, to autonomia wyrażająca się poprzez zamieszkiwanie poza rodzinnym domem. Funkcja ta coraz częściej bywa przesuwana w czasie, a zjawisko jej odraczania jest coraz bardziej powszechne wśród młodych dorosłych. Wydłużenie okresu moratorium potwierdzają badania rzeczywistości społecznej: już ponad 40% trzydziestolatków pozostaje na utrzymaniu rodziców. Młodzi dorośli nie podejmują zadań życiowych, zgodnych z perspektywami postrzegania dorosłości w kategoriach naukowych: nie wyprowadzają się z rodzinnego domu, nie podejmują pracy zawodowej albo też rezygnują z niej ze względu na niesatysfakcjonujące zarobki. Za czynniki sprzyjające takim wyborom podaje się zarówno niedojrzałość psychiczno-emocjonalną młodych ludzi, jak i warunki ekonomiczne, które utrudniają start w dorosłość. Przyzwolenie na powrót do dzieciństwa ludzi biologicznie dorosłych obejmuje także rodzinę pochodzenia. Rodzice „niedorosłych dorosłych” nie tylko nie rozstają się ze swoimi dziećmi, nadal zamieszkując z nimi w jednym domu, ale również coraz częściej przejmują na siebie koszty ich utrzymania, uzasadniając konieczność wspólnej egzystencji warunkami społeczno-gospodarczymi, które uniemożliwiają finansową autonomię młodego pokolenia. Ale „gniazdownictwo” bywa też wyborem samych młodych. Sfrustrowani brakiem pracy i perspektyw rezygnują z marzeń o samodzielności, godząc się na rolę „niedorosłych dorosłych”. W artykule przedstawiam powody odraczania dorosłości, ujęte we wnioskach z badań przeprowadzonych z młodymi dorosłymi zamieszkującymi wspólnie z rodzicami.
Acceptance of alternative forms of family life by students of the Bialskie region
Authors: Ruszkowska Marzena
Published: February 2024

Artykuł opisuje popularność alternatywnych form życia rodzinnego wśród młodzieży miejskiej i wiejskiej zamieszkującej powiat bialski. Zawiera omówienie wyników ankiety przeprowadzonej na przełomie 2013/2014 roku i stanowi próbę odpowiedzi na pytania czy i na ile związki nieformalne są alternatywą dla małżeństwa i rodziny; czy młodzi ludzie mają świadomość skutków prawnych funkcjonowania w tzw. wolnych związkach i czy mają one wpływ na dziecko, jeśli się pojawia w takiej relacji.
A child brought up in foster family
Authors: Wosik-Kawala Danuta
Published: February 2024

W sytuacji gdy rodzina nie wywiązuje się należycie wobec dziecka z pełnienia zadań opiekuńczych i wychowawczych, a udzielone jej wsparcie nie skutkuje poprawą sytuacji, wówczas może ono zostać umieszczone w pieczy zastępczej. Sytuacja taka niejednokrotnie prowadzi do funkcjonowania dziecka w dwóch rodzinach: biologicznej oraz zastępczej. W myśl obowiązującej w Polsce Ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z 20 września 2012 r. piecza zastępcza staje się uzupełnieniem pieczy rodzicielskiej, a nie jej zastąpieniem.
Niniejszy artykuł stanowi próbę ukazania złożoności problematyki dotyczącej wychowania dziecka w dwóch rodzinach. Szczególną uwagę poświęcono trudnej sytuacji dziecka, które okresowo, na mocy decyzji sądu, zostało skierowane do pieczy zastępczej i funkcjonuje w nowej, niespokrewnionej rodzinie, a jednocześnie utrzymuje kontakty ze swoimi rodzicami biologicznymi, z którymi dodatkowo łączy je więź prawna.
Taka sytuacja rodzi wiele przeżywanych przez dziecko trudności, rozterek, problemy z identyfikacją i przynależnością do rodziny zastępczej czy biologicznej. Tymczasowość opieki zastępczej, jej subsydiarny charakter, powoduje, że obecnie celem rodzin zastępczych nie jest nawiązanie z dzieckiem więzi analogicznych do tych wynikających ze stosunku rodzic: biologiczny – dziecko lecz wparcie, pomoc w opiece i wychowaniu
dziecka. W artykule zwrócono także uwagę na wynikające z tego faktu zagrożenia dla prawidłowego funkcjonowania dziecka.
Conduct disorders in children and adolescents
Authors: Kuty-Pachecka Marta , Stefańska Katarzyna
Published: February 2024

Zaburzenia zachowania są jednym z częstszych dolegliwości u dzieci w szkole. W niniejszym referacie przedstawimy ogóle spojrzenia na problematykę zaburzeń w zachowaniu. Zostaną zaprezentowane kryteria diagnostyczne stosowane przez psychologów w ocenia rodzaju zaburzenia. W dalszej części zostanie opisana epidemiologia i scharakteryzowane czynniki predysponujące do występowania tego zaburzenia
u dzieci i młodzieży. Wczesne rozpoznanie zaburzeń zachowania, prawidłowo postawiona diagnoza i kompleksowe postępowanie terapeutyczne przyśpiesza proces zdrowienia oraz utrzymania zdrowia młodych pacjentów. W toku rozważań wskażemy na główne metody terapii zaburzeń zachowania, które powinny znaleźć się w programie terapeutycznym, rozpoczynając od terapii grupowej dziecka, terapii interakcji rodzic – dziecko, treningów behawioralnych dla rodziców i umiejętności rozwiązywania problemów, a także szkolnych programów interwencyjnych. Artykuł ma na celu przybliżenie zaburzeń zachowania w kategoriach dysfunkcji dzieci i młodzieży oraz zaprezentowanie form oddziaływań terapeutycznych.
Łódź Jewish Society for Providing Care to Orphans and its Activities for Children and Young People during the World War I
Authors: Sosnowska Joanna
Published: February 2024

Geneza Łódzkiego Żydowskiego Towarzystwa Opieki nad Sierotami (ŁŻTOS) sięga okresu sprzed I wojny światowej i wiąże się z inicjatywą społeczności pochodzenia żydowskiego, która w lipcu 1907 roku podjęła starania o zarejestrowanie organizacji dobroczynnej, ukierunkowanej na pomoc dzieciom i młodzieży. Opracowano statut, w świetle którego Towarzystwo miało troszczyć się o byt materialny, moralny i intelektualny sierot wyznania mojżeszowego. Dzieje Towarzystwa powiązane są również z historią żydowskiej rodziny Henryka i Zofii Hirszbergów. Byli oni bowiem fundatorami budynku, który tuż przed wybuchem I wojny stał się siedzibą ŁŻTOS i miał służyć sierotom pozostającym pod opieką organizacji. Dom Sierot, bo taką nazwę zyskała placówka dla dzieci i młodzieży, mieścił się w Łodzi przy ul. Północnej 38. Misja i zadania ŁŻTOS w latach 1914–1918 nie tylko nie uległy zmianie, ale w obliczu narastającej z dnia na dzień liczby sierot, półsierot, porzuconych i bezdomnych, nabrały nowego znaczenia. Organizacja zintensyfikowała swoją działalność przyjmując pod dach Domu Sierot dzieci i młodzież w wieku od 3. do 18. roku życia. Oprócz codziennej troski o ich byt materialny, w dalszym ciągu celem podejmowanych działań
uczyniono kwestie opieki, wychowania i edukacji podopiecznych, nawet w trudnych realiach wojny. Warunki życia podopiecznych Domu Sierot określał regulamin przyjęty uchwałą Zarządu ŁŻTOS 30 stycznia 1916 r. Przez cały okres I wojny pod dachem Domu Sierot mieszkało około 170 dzieci i młodzieży.
Peculiarities of the Collaboration between the Family and the Pre-school Educational Institution: the Qualitative Aspect
Authors: Vietienė Inesa , Malinauskienė Daiva
Published: February 2024

We współczesnym społeczeństwie współpraca uznawana jest za wartość oraz inspirację, a zatem jednym z najważniejszych składników współczesnej organizacji edukacji jest działalność oparta na współpracy. Jest to szczególnie ważne w wieku przedszkolnym, aby z powodzeniem można było rozwinąć umiejętność socjalizacji u dzieci i zapewnić im edukację wysokiej jakości. A zatem niezbędne jest wzmocnienie interakcji między dzieckiem, rodziną i instytucją edukacyjną, to jest: rozwinięcie partnerstwa między rodziną a instytucją przedszkolną. Niewiele jest badań naukowych na Litwie dotyczących cech charakterystycznych znaczących i aktualnych dla badania i analizy procesu współpracy pomiędzy rodziną a instytucją przedszkolną, poprzez dyskusję czynników wpływających na współpracę, jak również formy współpracy i sposobów jej
realizacji, które zapewniają wysoką jakość tego procesu. Celem badań jest analiza współpracy pomiędzy rodziną a instytucją przedszkolną z perspektywy jakości. Metodami badań są: analiza literatury naukowej, kwestionariusz, statystyczna analiza danych. Analiza wyników wykazała, że jakość współpracy pomiędzy rodziną a instytucją przedszkolną może być oceniania poprzez następującą działalność: mikroklimat instytucji przedszkolnej; wychowanie i naukę dziecka; osiągnięcia wychowania (nauki) dziecka; wsparcie i wspomaganie dziecka i rodziny; zarządzanie zasobami i instytucją. Większość respondentów wskazała, że pozytywny mikroklimat instytucji i pracy zespołowej poprawił wydajność pracy oraz że efektywna współpraca jest podstawą pomyślnej działalności instytucji przedszkolnej.
Socialization Moving Children and Teenagers in the Contemporary Polish Family
Authors: Forma Paulina
Published: February 2024

Zmiany w funkcjonowaniu rodziny stanowią współcześnie ważny problem społeczny, zwłaszcza iż wyraźne są tendencje wzrostowe negatywnych zjawisk, takich jak: rozwody, długoterminowe wyjazdy, rozbicie więzi rodzinnych. Odnosząc je dodatkowo do zmian cywilizacyjnych i kulturowych można wnioskować, iż przyczyniają się one także do przesunięcia socjalizacyjnego, o którym pisali m.in. Neil Postman, Zbigniew Kwieciński, Zbyszko Melosik, Bogusław Śliwerski. Źle funkcjonująca rodzina, jej nieprawidłowa/ niepełna struktura wskazuje na jej destrukcyjność wychowawczą i rodzicielską. Dlatego też środowiska te charakteryzowane są coraz częściej jako niewydolne wychowawczo i niezaspokajające podstawowych potrzeb socjalizowanego pokolenia. Niniejszy tekst stanowi próbę teoretycznego opisu zmian w funkcjonowaniu rodziny w kontekście dokonującego się przesunięcia socjalizacyjnego.
The Specifics of the Socialisation Process of the Children in the Family and Out-of-Family Care Institutions
Authors: Vasechko Lubova
Published: February 2024

Proces socjalizacji jest postrzegany jako jeden z najbardziej stabilnych i fundamentalnych składników rozwoju osobowości. Jest blisko związany z wychowaniem i uznawany za jedną z najstarszych form zorganizowanej społecznej aktywności. Najbardziej pierwotnym środowiskiem, którego doświadcza dziecko, są relacje rodzinne. Wszystko, co obserwuje dziecko w rodzinie, jest znaczące. Oznacza to także relacje rodziców, ich złe nawyki czy możliwe nałogi, style rodzicielskie oraz zaspokajanie potrzeb dziecka. Wszystkie czynniki wspomniane powyżej mają wpływ na kształtowanie się moralności dziecka, jego osobowość i kształtuje jego postawy wobec siebie i innych. Od wczesnego dzieciństwa, bezpośrednio i pośrednio, dzieci zaczynają naśladować zachowanie, które widzą u rodziców i ludzi wokół, w końcu reprodukują dominujące wartości kulturowe oraz wzory zachowania, to jest: swoją socjalizację. Istota ludzka ma wymiar biologiczny oraz społeczny. Przy wybieraniu celów, treści, form i metod dowolnego działania pedagogicznego, ważne jest, aby rozważyć osobę jako jednostkę o wyjątkowych cechach, które zostały ukształtowane zgodnie z czynnikami społecznymi otaczającymi ją. Socjalizacja jest ważnym składnikiem życia każdego człowieka. Od pierwszego do ostatniego dnia socjalizacja determinuje wszystkie procesy, komunikację oraz adaptację społeczną. Niniejszy artykuł analizuje wpływ opieki pozarodzinnej na zdolność dziecka do socjalizacji. Analiza ta oparta jest na literaturze teoretycznej. Ważne jest zrozumienie, dlaczego
dzieci, które dorastają w warunkach opieki pozarodzinnej, mają skłonność do wykazywania różnych zaburzeń. Po pierwsze: ponieważ pomaga to rozpoznać problem. Po drugie: ponieważ umożliwia to wyjaśnienie w teorii przyczyn trudności społecznych. I w końcu pomaga znaleźć najlepszy możliwy sposób wsparcia określonego dziecka oraz zachęcenie go do przejęcia właściwych modeli zachowania.
The Support of the Child and the Family Experiencing Spiritual Loneliness – as One of the Tasks of Family Assistants
Authors: Wasilewska-Ostrowska Katarzyna
Published: February 2024

Rodzina to najważniejsze środowisko wychowujące młode pokolenie, to tam młody człowiek zdobywa wiedzę o świecie i przygotowuje się do samodzielności. By jednak to osiągnąć, musi najpierw mieć zaspokojone wszystkie potrzeby psychiczne, miłości, szacunku, bezpieczeństwa, przynależności. Gdy tego zabraknie (a tak dzieje się w rodzinach dysfunkcjonalnych), dziecko pozostawione jest same sobie i rodzi się w nim poczucie samotności. Samotność to złożone zjawisko. W literaturze wymienia się kilka wymiarów tego stanu: społeczny, emocjonalny, aksjonormatywny (duchowy). Tekst dotyczy tego ostatniego rodzaju samotności, którą doświadczać może dziecko w rodzinie patologicznej. Jest to stan zagubienia w świecie norm i wartości, co skutkuje pustką moralną, brakiem świadomości i samoświadomości, światopoglądu, nieodczuwaniem miłości, wrażliwości, twórczości. Wynika ona z zaburzonych więzi psychospołecznych z najbliższymi, głównie z rodzicami (którzy często sami doświadczają tego stanu). Wsparcie takim rodzinom udziela wiele instytucji i osób. Jedną z nich są asystenci rodziny, którzy pełnią wiele zadań, wśród których ważne miejsce odgrywa wsparcie duchowe.
The cultural potential of the family upbringing in the borderland of cultures – parents’ and children’s orientation
Authors: Szerląg Alicja
Published: February 2024

Odmienność kulturowa jest czynnikiem istotnie stratyfikującym funkcjonowanie rodziny w obrębie jej samej, jak i poza nią, zwłaszcza w wymiarze społecznym. Owa odmienność generuje w konsekwencji specyficzny dla niej kulturowy system, konceptualizowany przez tzw. kulturowy kanon dziedziczony w ramach międzygeneracyjnej transmisji. Istotne są przy tym: zakres owego przekazu, kulturowy typ rodziny, przestrzenie doświadczania odmienności kulturowej oraz style radzenia sobie z odmiennością na stykach kultur, wyznaczane przez takie czynniki, jak historyczność i czas. Składają się one z kolei na wypracowanie strategii radzenia sobie z ową odmiennością, z tzw. kulturowym dualizmem, która jest pokoleniowo zróżnicowany, ewoluuje bowiem od kulturowego konsensusu ku międzykulturowej orientacji. U jej podstaw lokuje się przy tym specyficzna aksjologia pogranicza kulturowego. Strategię tę postrzegać można zatem jako kapitał społeczny, tak w odniesieniu do odmiennych kulturowo jednostek, jak i odmiennych kulturowo wspólnot, funkcjonujących w granicach wielokulturowego społeczeństwa.
The role of family and school in the formation of the culture of thought, cultural identity and tolerance of personality in young people
Authors: Kovalchuk Larysa
Published: February 2024

W warunkach intensywnych procesów globalizacji we współczesnym świecie, problem kształtowania kultury myślenia młodego człowieka, jego tożsamości kulturowej i tolerancji staje się szczególnie aktualny. W artykule wyjaśniono istotę kultury, która jest jedną z podstawowych kategorii współczesnego dyskursu humanistycznego. Analizie poddano stanowisko poszczególnych badaczy do tematyki „kultury myślenia”, „tożsamości kulturowej osoby” i „tolerancji” w pedagogice, psychologii oraz socjologii. Zostały określone warunki pedagogiczne oraz zaproponowano zintegrowany model kształtowania się kultury myślenia młodego człowieka, jego tożsamości kulturowej i tolerancji. Z punktu widzenia podejścia kulturowego ujawniono rolę rodziny i szkoły w kształtowaniu tych cech. Wykazano, że w rozwoju młodego pokolenia odgrywa ważną rolę potencjał rodziny i kulturowo-edukacyjny środowiska instytucji edukacyjnych.
Family level of transferring Catholic traditions by Poles and Belarusians in Siberia
Authors: Gončarova Tatjana A.
Published: February 2024

Ważnym komponentem wychowania dziecka w rodzinie jest włączenie go w wartości religijne. Wychowanie religijne nie tylko kształtuje moralność dziecka, ale również łączy pokolenia i pomaga zachować tożsamość etniczną. Co więcej, przestrzeganie tradycji religijnych w rodzinie pomaga jednocześnie tworzyć relacje z innymi członkami wspólnoty religijnej. Szczególny nacisk kładzie się na rolę rodziny w sytuacji, gdy praktyki religijne są oficjalnie zabronione, jak było przez lata w ZSRR. To właśnie wtedy religijne wychowanie stało się podstawowym narzędziem socjalizacji w życiu religijnym. Obiektem badania jest katolicka ludność okręgu Tomskiego, reprezentowana przez Polaków i Białorusinów. Ludzie ci zamieszkują Syberię od wieków i dzięki czynnikowi wyznaniowemu udało im się zachować kulturową i etniczną tożsamość. Głównym punktem badań będą następujące zagadnienia: życie zgodnie z kalendarzem liturgicznym, udział w świętach religijnych, czytanie literatury religijnej, odwiedzanie świątyń itd. Ujawnianie form i mechanizmów wspierających tradycję katolicką w rodzinie wymaga badań nad źródłami prywatnymi i ustnymi. Podstawowymi źródłami w tych badaniach są informacje, które autor artykułu otrzymał od Polaków i Białorusinów w okręgu tomskim.
Family level of transferring Catholic traditions by Poles and Belarusians in Siberia
Authors: Gončarova Tatjana A.
Published: February 2024

Важной составляющей воспитания детей в семье являются религиозные ценности. Религиозное воспитание не только формирует детские моральные качества, но и обеспечивает связь между поколениями, способствует сохранению этнической самобытности. Более того, религиозные традиции помогают семье войти в синхронные отношения с другими членами религиозной общины. Особый интерес представляет ситуация семьи в контексте официального запрета религиозной жизни, так было например в течении многих лет в СССР. В то время именно религиозном воспитание стало основным средством приобщения к религиозной вере.
Social and cultural conditioning of upbringing in Tatar families in the Second Polish Republic
Authors: Wróblewska Urszula
Published: February 2024

Rodzina tatarska była środowiskiem edukacyjnym dla kolejnych pokoleń. Jej wpływ edukacyjny był kluczowy dla zachowania odrębności. Rodziny tatarskie działały zgodnie z podstawowymi funkcjami, które pozostawały niezmienne przez wieki, jedynie ich znaczenie i nacisk mogły zmieniać się wraz z gospodarczymi, społecznymi i kulturowymi zmianami, wpływającymi na środowisko rodzinne. Celem artykułu jest analiza rodziny tatarskiej jako podstawowego środowiska edukacyjnego, stanowiącego podstawę dla zachowania kulturowej i religijnej odrębności tatarskiej społeczności. To zagadnienie zostanie zaprezentowane przez ukazanie głównych problemów i trudności w przekazie rodzinnym oraz propozycji przeciwdziałania dysfunkcjonalności w rodzinach tatarskich w okresie międzywojennym, czyli w latach 1919–1939.
Ukrainian national traditions of children and youth education in the family
Authors: Mykhaylyshyn Romana
Published: February 2024

В условии обновления украинской национальной системы образования, замечяется особеннaя потребность возрождения украинской традиции семейного воспитания в качестве источника духовного и нравственного развития личности, эффективного средства формирования национального сознания, поддержки норм и ценности украинского менталитета. Семейное воспитание вявлается ядром образовательного процесса. На Украине оно имеет достаточный потенциал так как его опыт, приобретлася с древних времен и, следовательно, имеет глубокие исторические корни. Традиционное украинское семейное воспитание – исторически сложившиеся, отполировано использованием в течение многих веков в украинской среде педагогических идеи, идеалов, и средств влияния родителейна детей и молодых людей, направленных на развитие энергичной личности,обеспечивание развития духовного единства, непрерывности, наследственности поколений.
The family photography in the lens of students’ camera
Authors: Ładyżyński Andrzej
Published: February 2024

Artykuł stanowi próbę interpretacji fotografii rodzinnej jako znaczącej informacji pedagogicznej. Fotografie, których tematem jest: „rodzina”, były wykonane przez studentów Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego. Analiza fotografii przynosi szczegółowe informacje o fotografowanych ludziach, dostarcza wiedzy o głównych wątkach tematycznych, kontekstach i warunkach, uczuciach towarzyszących procesów i wykonania zdjęć oraz przybliża ich wymiar społeczny: klasę społeczną, płeć i wiek. Umożliwia ona obserwatorowi interpretację biograficznych doświadczeń fotografów. Próba interpretacji fotografii zaprezentowanych przez studentów ukazuje interesujący sposób zrozumienia koncepcji rodziny i zróżnicowania aspektów jej funkcjonowania.
Image of the child depicted in Polish television series
Authors: Piecuch Ewelina
Published: February 2024

Dzieciństwo jest przedmiotem wielu wyobrażeń, które przedstawiają w jaki sposób postrzega społeczeństwo najmłodszych. Okres ten jest tworem społeczeństwa, znajdującym się pod wpływem oddziaływań religijnych, kulturowych, społecznych i wielu innych. Każdego dnia dociera do ludzi mnóstwo informacji. W dzisiejszym świecie następuje dominacja komunikacji obrazowej nad werbalną i ta kształtuje w dużym stopniu mentalność społeczeństwa. W związku z tym media pełnią istotną rolę w kształtowaniu potocznego myślenia o dziecku i wartościach jego życia. Środki przekazu społecznego, m.in. seriale, dają nie tylko obraz obecnie pożądanej rzeczywistości, lecz pełnią też rolę wzorotwórczą i wzorodawczą.
Modification of the function of preschool in children’s position in the family
Authors: Dmochowska Halina
Published: February 2024

Treść artykułu dotyczy zmian zachodzących w otaczającej człowieka rzeczywistości. Zmiany obejmują wszystkie dziedziny życia społecznego, a więc również edukację, w tym edukację małego dziecka. Znajdują swoje odbicie między innymi w modyfikacji funkcji przedszkola pełnionych zarówno wobec dziecka, jak i rodziców. Obecnie na plan pierwszy wysuwa się funkcja określana jako dążenie do wspomagania rozwoju dziecka. Pozostaje ona w zgodzie z podmiotowym charakterem współczesnego wychowania. Działania wychowawczo-dydaktyczne nauczyciela przedszkola, uwzględniające tę funkcję, przyczynić się powinny do tworzenia warunków sprzyjających wyrównywaniu szans edukacyjnych dzieci znajdujących się u progu szkoły.
How to cope with a „little genius” - the methods of supporting a talented child
Authors: Stasiak-Przybylska Anna
Published: February 2024

Pracując w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej najczęściej spotykam się z dziećmi, które mają kłopoty w szkole lub swoim aspołecznym zachowaniem próbują zwrócić na siebie uwagę opiekunów i rówieśników. Na badania diagnostyczne i różnego rodzaju terapie w poradni trafiają uczniowie, których postępami w nauce, lub zachowaniem pedagodzy i rodzice są zaniepokojeni. Dzieci o wysokim ilorazie inteligencji zazwyczaj nie wpisują się w ten schemat. Osoby pracujące z dziećmi zazwyczaj nie kojarzą uczniów zdolnych jako jednostki wymagające wsparcia. Jednak odpowiednie podejście i stymulowanie konkretnych funkcji może przyczynić się do pełniejszego wykorzystania ich wrodzonego potencjału i zwiększenia możliwości osiągania sukcesów wyższych niż przeciętne. W pracy przedstawię przekrojowo teorie zdolności, ostatecznie opierając się na teorii Czesława Nosala. Następnie opiszę wybrane modele funkcjonowania zdolności i na podstawie Triadycznego Modelu zdolności Franza Monksa zaprezentuję mechanizm powstawania wybitnego talentu. Wybrane koncepcje teoretyczne osadzę w warunkach szkolnych, przedstawiając proces selekcji uczniów do grupy dzieci zdolnych i opiszę przebieg prowadzonych z nimi warsztatów dotyczących ćwiczenia umiejętności twórczego myślenia, i nauki technik zapamiętywania. Przedstawię również wyniki przeprowadzonej ewaluacji po przeprowadzonym autorskim programie tychże warsztatów. Wszystkie podjęte kroki ujmę jako badanie w działaniu, według teorii Kurta Lewina, zaprezentowanej przez Krzysztofa Konarzewskiego. Na koniec opiszę ciekawe zjawiska, które zaistniały po zakwalifikowaniu uczniów do grupy dzieci zdolnych i efekty naszej pracy.
The family as an intergenerational plane for transmission of values
Authors: Jezierska-Wiejak Elżbieta
Published: February 2024

Rodzina, która stanowi w życiu dziecka pierwsze i naturalne środowisko wychowawcze, uczy je określonych zachowań, norm postępowania, wartości. Rodzice, jako pierwsi wychowawcy, mają ogromny wpływ na kształtowanie się ocen, przekonań i postaw moralnych i nastawień społecznych dzieci oraz przygotowują je do pełnienia różnorodnych ról społecznych i podejmowaniu coraz bardziej odpowiedzialnych zadań. Mechanizmem, który pozwala na ciągłość pokoleniową jest międzypokoleniowa transmisja wartości, czyli proces polegający na przekazywaniu wartości, ważnych dla rodziców, poprzez specyficzny kontakt ze swoimi dziećmi. Czym jest rodzina? Jak rozumieć można wartości? Czy jest możliwa i na ile transmisja wartości w rodzinie? Te pytania od zawsze budzą zainteresowanie poznawcze socjologów, psychologów i pedagogów, a także „zwykłych” uczestników życia społecznego.
Selected Philosophers’ Views of the Family
Authors: Szczap Agnieszka
Published: February 2024

Artykuł przedstawia historię rozważań filozoficznych na temat rodziny. Filozoficzne rozważania dotyczące rodziny sięgają starożytności. Głównymi punktami odniesienia dla całej literatury społeczno-filozoficznej są poglądy Platona i Arystotelesa. Uznanie przez Platona własności prywatnej i rodziny za główne przeszkody na drodze realizacji doskonałego państwa zaciążyło na wiele wieków nad wszelkimi koncepcjami egalitarystycznymi. Z kolei Arystoteles, uznając rodzinę za podstawową grupę społeczną, miejsce kształtowania się cnót i jeden z warunków szczęśliwego życia, przyczynił się do ugruntowania poglądu, że przyjęty podział ról społecznych ze względu na płeć jest naturalny i konieczny. Średniowieczni filozofowie umieszczali rodzinę w perspektywie stworzenia, życia doczesnego i zbawienia. Nowożytne koncepcje filozoficzne, dotyczące rodziny, były różnorodne i niekiedy całkowicie ze sobą sprzeczne. Z jednej strony były to koncepcje takich myślicieli, jak Jean J. Rousseau, kładące nacisk na polaryzację wychowania i ról społecznych według kryterium płci, a z drugiej – zdecydowanie egalitarystyczne poglądy Mary Wollstonecraft. Przegląd stanowisk filozoficznych zakończy feministyczna koncepcja Simone de Beauvoir.
Family in the Existential Paradigm of Fyodor Dostoyewski’s A Writer’s Diary
Authors: Koszeczko Anastazja Nikołajewna
Published: February 2024

Статья посвящена исследованию проблемы семьи как ценностногоимператива в экзистенциальном текстe Достоевского (на материале Дневникаписателя).
Family – its value and meaning in the perspective of adult children of divorced parents
Authors: Piotrowska Maja
Published: February 2024

We live in a world where our values and beliefs passed from one generation to another are being redefined. The notions of marriage and family also receive different meanings. Persons involved in my research often stressed the great value they associate with this smallest social group. I think that their opinions and beliefs are the consequence of the fact that my interlocutors – as they admitted – did not experience things they were talking about themselves. On the other hand, their opinions about marriage and family are full of uncertainty and fear of impermanence. Such anxieties related to these crucial forms of relationships are typical of adult people. They do not seem to believe that their relationships can last forever. It is especially marriage that they see as impermanent, weak, and unstable, and as something likely to decay. They believe that the memories concerning their parents' divorce are proofs of their theories.
Native Language as a Core Value which creates the Cross-Cultural Identity
Authors: Nikitorowicz Jerzy
Published: February 2024

The thesis which is undertaken in this article applies to a native language (the language of the family and home) as the leading (primary) value of creating a cross cultural identity. To justify this argument, the author refers to his own research and literature in this area. There are many references to the theory of cultural relativism by Sapir-Whorf and the theory of core values by Jerzy Smolicz. The author demonstrates, notices, and highlights that the personal and group identity, analysed in terms of evolutionary (processual), based on the values which are recognised and respected in the family, are shaping and developing cross-cultural identity. The more we recognize, respect and accept your native (family and home) identity, the more we are likely to make an effort to get to know the Other and his culture.
The family models of communication and the language competences of children with mental retardation in the vision of educational success
Authors: Chrzanowska Iwona
Published: February 2024

Obrazy rodziny w ujęciu pedagogicznym i historycznym
Changes in the Protective and Educational Environment of Families with Disabled Children – the Past and the Present
Authors: Apanel Danuta
Published: February 2024

This study outlines changes in an environment of a family upbringing
a disabled child in various historical ages, including sources of those changes. The
source of mentioned changes were mostly: the level of a social development, the level
of its culture, religious beliefs, norms and customs, political and economical situation,
as well as the level of scientific and technical development. The study includes also
the most representative examples depicting a social situation of such families, starting
from ancient Greece and Rome, through middle ages, renaissance until the time of the
French Revolution. Next comes difficult times of the 19 century, which worsened the
situation of those families. On the other hand, however it brought significant progress
to the science, especially to biology, psychology, medicine and pedagogic. It has a big
impact on changes in disabled people situation. The 20 introduced various and major
changes. From the one side it brought hope for alleviating the situation of the family
with disabled child, from the other tragic times of the Second World War and rapid
development of segregation forms in education and care for disabled people in PRL.
After political changeover, however one can observe positive tendencies. But there
are still significant requirements for social education in order to normalize their life
in terms of the disabled and their families' needs.
Unemployment as a Destructive Factor in Family Education
Authors: Marzec-Tarasińska Anna
Published: February 2024

Unemployment in Poland s one of the main factors causing problems in the
process of upbringing. It is also the main reason for constant growth of poverty and
process of marginalization of many families in Polish society. Family is a basic and
irreplaceable environment for a child. It is not child's choice what sort of family she/he
was born into, however family situation and environment started to influence a child,
from very beginning. Well functioning family, where the socialization and education
process are running in a healthy way, creates positive environment for physical,
psychological, social and moral development of a child and successfully influence the
child's school career, lack of conflict with the law and finally – gaining professional
autonomy. Unemployment is conducive to increasing dysfunction in the family. This
problem makes lot of families inefficient, in many respects, educational environment
unable to fulfill the most basic human needs. This condition is very unfavorable for
children and leads to disturbances in the development of physical, mental, social and
moral.
Violence Affected Family – Possibilities and Forms of Assistance Based on the Research of Specialist Centers of Support for Victims of Domestic Violence in the Region of Lower Silesia
Authors: Świątek Beata
Published: February 2024

Family has always created an indispensable environment for a man to fulfill his needs and for his development. Family makes our lives meaningful, helps to put plans into practice and to assign goals. The need for belonging to a family constitutes a value dear to all communities. In the literature of the subject there exists a general division into functional and non-functional families. One of the factors determining a family's capability is violence. It influences the quality of the offspring upbringing, family relationships and bonds. In its air social competence of parents declines and their attitude to family-related responsibilities deteriorates. The issue of domestic violence is tackles by specialists of the area of law, psychology, sociology, pedagogy and medicine, who are studying sources and methods of fighting with this phenomenon. Its social damage is so devastating that its unambiguous definition is almost impossible. In the face of a serious threat generated by domestic violence in recent years, there have been held campaigns, workshops, local and nationwide conferences to promote assistance to violence-stricken victims. Preventive schemes have also been developed to restrain violence in schools and local community. Violence affected individuals can seek help in centers founded especially for this purpose and maintained by local councils (MOPS) or county councils (PCPR), as well as non-government organizations and associations. A comprehensive support for families suffering from domestic violence is provided by Emergency Intervention Centers and Specialist Centers of Support for Victims of domestic Violence. In the region of Lower Silesia there exist two institutions of such a character, one in Wroclaw and the other one in Walbrzych. Their activity involves therapeutic tasks, aid and provision for victims of domestic violence.
The Conference of the Family Group (KGR) as a Method of the Working with the Families in Danger of Social Exclusion (results of the work District Centre of the Family Help in Bytów)
Authors: Lesner Wiesław , Wirkus Katarzyna
Published: February 2024

Conference of the family group (KGR) is a method of the work with
the family leading families in functioning to positive changes, giving the possibility of
constructive and effective solving her problems. The specificity of this method causes
employing the wide circle of members of a family, as well as other persons important
for the child: of acquaintances, of neighbors, of friends; on the established forum
discussion is being entered into with the possibility of using the participation of
professionals, granting technical consultation; plans concerning solving difficult
situations of the child and the family are being formulated. The KGR method is applied
in final years in, bringing unprecedented beneficial results. Thanks to conducting
fifteen conferences of the family group in the district of Bytów over twenty children
missed to institutions social and behavioral, and it stayed in related and unrelated foster
families and around their families. Moreover the families received the psychological
support, possibility to use the services of the assistant of the family and the assistant of
the person with disabilities. Drawing fifteen social contracts up was a final result of held
conferences. All members of a family are becoming involved in the problem solving,
behind taken decisions lives concerning them have a sense of responsibility, they are
establishing positive reports with employees of the system of the welfare. Apart from
that a number of children is reducing at institutions social and behavioral, a time of
staying foster children in substitute forms of the care is undergoing shortening, also
a number of institutional intervention is reducing in families.
Institutions of Family Support and Assistance. The Origin, the Functions and the Organization of the District Family Assistance Centre
Authors: Olczak-Baran Katarzyna
Published: February 2024

In my paper I would like to present the origin and the main tasks of the
DFAC. In my article I also mention other institutions of family support which might
help to improve the functioning of this basic unit of society. The work of those
institutions is especially important in case of families having a disorder, in connection
with the performance of its basic functions of care and education – in relation to
children, the disabled, elderly people and also young people who require preventive
actions and rehabilitation. It is essential to know the tasks and the role of DFAC,
because of the increasing number of juvenile offenders and the parents' upbringing
and caring failure. Such disorders are caused by difficult situation of people under
protection of child and family support institutions, in connection with unemployment,
poverty, and helplessness. Such families and single units as well should be given care
and one should show them the way to solve their problems. Today, the institutions
such as DFAC, homes for mothers with infant children or the National Emergency
Service for Victims of Domestic Violence are one of the most important and necessary
in helping the families. They can help to improve the quality of whole society's life
as well as to increase self-esteem of people who feel lost and who are looking for their
place in life.
The realization of protective and educational functions in numerous families and the underlying factors
Authors: Forma Paulina
Published: February 2024

Every man has a specific personality determined by various factors,
including genetic predispositions, environment, education and individual activity.
It is because of these elements that one has certain goals to achieve in life and that one
performs social roles in a specific way.
The importance of the family that one is born to, the creators of the processes of
education and socialisation, i.e. parents, teachers, pedagogues, guardians, the
environment one spends time in, the schools one attends, the peer groups on identifies
with, one's role models is not to be underestimated.
Taking into account the multitude of factors determining the education of a child in
a numerous family the environmental determinants (including age, education,
professional activity of parents or the lack thereof, residence of the numerous family,
financial situation, number of children) in this system of multiple categories
constituting the elements characterising the form of contemporary family of three
or more children should be emphasized.
Single parenthood in the government welfare system
Authors: Jurczyk-Romanowska Ewa
Published: February 2024

Współczesna rodzina w sytuacji zmiany
The image of the mother-in-law in contemporary women's magazines
Authors: Sapia-Drewniak Eleonora
Published: February 2024

Rodzina na przestrzeni wieków
Family History as Media and Methodological Inspiration for History Teaching
Authors: Štěpánek Kamil
Published: February 2024

The text of the contribution is inspired by relationships and issues arising from communication among parents, children, grandparents and grandchildren. It ensues from such terms as generation crisis, cohesion, cultivation of common values or family topics. It deals with family history captured in a family amateur movie, which is an appropriate media of alternative school and out-of-school pupils' activities. Within its framework the pupils can become aware of their own roots and evolution of their family histories, or how their histories were influenced by „the great history”. The presentation methodology of the summary of these pupils' explorations of private family materials used in history lessons forms an inseparable part.
Cracow Families' Legacies and Endowments for Children and Adults Welfare in the Second Half of the19 Century
Authors: Ślęczka Ryszard
Published: February 2024

In the second half of the 19 century in the Polish territory appearred
a numerous of foundations and institutions for children and adults welfare. It is worth
to mention operation of August Józef Iliński in Równe (Wołyń) and clergyman Jakub
Falkowski, which in 1917 contributed to the establisment of Institute for Deaf People
in Warsaw. Since 1917 in Cracow was functioning Benevolent Society which was
managing numerous endowments received by Cracow hospitals. The Society was
running an extensive charitable activity, a school, shelters for the orphans and old
people. It organized also purchase of food, clothing, combustible and medicins for the
poor. Siemaszko's Institution for Boys in Długa Street and Prądnicka Street owns its
existence to generosity of the benefactors. A 4-class-school, workshops and accomodation for 400 boys were run by this institution. It is worth to mention St. Joseph's
Institution for the orphaned boys, which existed owing to Piotr Michałowski's
endowment, and the initiatives of Henryk Jordan having aimed to an establisment
of Society for Catholic Workers' Cheap Accomodation as well as Jordan's public
garden eagerly visited by Cracow dwellers until now. Among the most significant
individual endowments of the most remarkable is a 2 million franc legacy of
Aleksander Lubomirski for an establisment of an educational institution for the
neglected boys in Rakowiecka Street, and House of the Poor initiated owing to
benevolence of Anna and Ludwik Helcel
Reflections on family in the writings of Józef Beck. Research results
Authors: Suska Agnieszka
Published: February 2024

Issues connected with the families of the Second Republic are discussed in the article. The problem is addressed form the perspective of the writings of Józef Beck, a prominent politician and respected local official. There is a rich legacy of the opinions and aspirations of Józef Beck contained in newspapers, brochures and books. Issues concerning family are often addressed in these writings on diverse subjects. The views can be divided into two groups, with those in the first one directly addressing family issues and those in the second one implying indirect relation to family issues. The picture of the family to be found in the publications of Józef Alojzy Beck is a collection of issues and problems crucial to the family which may be greatly influenced by local goverment. Initiative in the areas of public healthcare, school education and combating illiteracy are but a few of the problems that need to be solved in order to improve the quality of life of village families.
The nature of family relationships and the actuating of familial themes in the biography and writings of Jan Rybowicz
Authors: Litwicka Paulina
Published: February 2024

Jan Rybowicz was a poet and prose writer who lived in the years 1949-1990 in Lisia Góra near Tarnów. His writings as well as the memories preserved in letters and publications are an evidence of the poet's exceptional relations with his family. The love of the mother and the father appears to be the only stable and unconditional feeling in the tragic and lonely life of the artist. The presence of family topics in protest
literature inhighly uncommon, especially in Polish literature of the 1970's and 1980's.
Dijital Multimedya Verilerinin Güvenliği ve Sahtecilik Tespiti
Authors: AKDENİZ Fulya , BECERİKLİ Yaşar
Published: February 2024

Dijital multimedya verilerinin bütünlüğünün doğrulanması konusundaki araştırmalar son yıllarda hız kazanmıştır. Buna bağlı olarak da dijital multimedya güvenliği üzerine yapılan çalışmaların sayısının gün geçtikçe arttığı gözlemlenmiştir. Bu da dijital multimedya güvenliği konusundaki çalışmaların hala güncel ve aktif bir araştırma alanı olduğunu göstermektedir. Ses, görüntü ve video alanlarında profesyonel bir eğitim almamış kişiler cep telefonları, akıllı cihazlar, çeşitli web uygulamaları vb. gibi araçlar üzerinden ses, görüntü ve video verileri üzerinde kolayca değişiklik yapabilmektedir. Yapılan bu değişiklikler ise verilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gerçekliğini bozmaktadır. Bütünlüğü ve gerçekliği bozulmuş bu veriler adli makamları yanıltma, kamu düzenini bozma, mahkemede sahte delil olarak kullanma ve otomatik konuşmacı doğrulama sistemlerini yanıltma vb. gibi çeşitli amaçlar için kullanılabilmektedir. Bu sebepten günümüzde dijital multimedya verileri üzerinde yapılan sahteciliklerin tespit edilmesi oldukça önemli bir konudur. Yapılan çalışmalar, dijital multimedya verileri üzerindeki sahtecilik tespit yöntemlerini aktif ve pasif teknikler olmak üzere iki kategori altında toplamıştır. Literatürde özellikle ses sinyalleri başta olmak üzere dijital veriler üzerinde yapılan sahteciliklerin tespiti için aktif teknikler üzerine yoğunlaşıldığı pasif teknikler üzerine yapılan çalışmaların aktif tekniklere göre nispeten daha az olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma makalesinde pasif tekniklerden kopyala-yapıştır ve birleştirme sahtecilik tespitleri ile ilgili son yıllarda yapılmış olan çalışmaların kategorize edilmesi amaçlanmıştır.