bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
การจำแนกแบบหลายฉลากโดยใช้การเรียนรู้เชิงรุกบนชุดข้อมูลขนาดใหญ่และไม่สมดุล
Authors:   , ตันติวชิรฐากูร ไพโรจน์
Published: September 2023

ปัจจุบันข้อมูลมีความซับซ้อนมากขึ้น ข้อมูลหนึ่งตัวอย่างสามารถเป็นได้มากกว่าหนึ่งคลาส ซึ่งข้อมูลมักจะมีขนาดใหญ่และเพิ่มขึ้นมหาศาล ดังนั้นในงานวิจัยชิ้นนี้จึงนำเสนอการเรียนรู้แบบเชิงรุก เป็นการเรียนรู้ที่ค่อยๆเรียนรู้จากข้อมูลขนาดใหญ่ โดยเริ่มต้นเรียนรู้จากกลุ่มตัวแทนข้อมูลที่ถูกเลือก แล้วเรียนรู้เพิ่มเติมจากข้อมูลที่จำแนกผิดพลาดในอดีตโดยแบบจำลอง จึงทำให้สามารถแก้ไขปัญหาการจำแนกข้อมูลขนาดใหญ่ได้ นอกจากนั้นข้อมูลแบบหลายฉลากมักมีปัญหาเรื่องความไม่สมดุลของข้อมูล จึงได้นำเสนอการแก้ไขปัญหาไม่สมดุลของข้อมูลด้วยเทคนิคที่เหมาะสมของแต่ละตัวจำแนก ซึ่งในการทดลองจะใช้ตัวจำแนกซัพพอร์ตเวกเตอร์แมชชีน และนิวรอลเน็ตเวิร์กสำหรับการสร้างแบบจำลองเริ่มต้น และการเรียนรู้เพิ่มเติม จากผลการทดลองเปรียบเทียบทั้งสองเทคนิค การเรียนรู้เชิงรุกประสิทธิภาพการจำแนกจะสูงกว่าการเรียนรู้เชิงรับเมื่อสร้างแบบจำลองด้วยตัวจำแนกนิวรอลเน็ตเวิร์กบนข้อมูลสองคลาสและข้อมูลแบบหลายฉลาก อย่างไรก็ตามเมื่อเทียบประสิทธิภาพการจำแนกกับการเรียนรู้เชิงรับที่สร้างแบบจำลองด้วยตัวจำแนกซัพพอร์ตเวกเตอร์แมชชีนจะมีค่าที่ต่ำกว่ามากบนชุดข้อมูลหลายฉลาก จึงเป็นที่มาการนำเสนอการเรียนรู้เชิงรุกด้วยตัวจำแนกซัพพอร์ตเวกเตอร์แมชชีน จากผลการทดลองเมื่อเปรียบเทียบการเรียนรู้เชิงรุกและการเรียนรู้เชิงรับเมื่อสร้างแบบจำลองด้วยซัพพอร์ตเวกเตอร์แมชชีน บนข้อมูลแบบหลายฉลากขนาดใหญ่ แสดงให้เห็นว่าทั้งสองวิธีการมีค่าประสิทธิภาพจากการวัดค่าเฉลี่ยไมโคร ค่าเฉลี่ยแมโคร ที่ใกล้เคียงกันและการเรียนรู้เชิงรุกจะใช้ขนาดข้อมูลที่น้อยกว่าการเรียนรู้เชิงรับในการเรียนรู้ ซึ่งจะเลือกใช้กลยุทธ์การเลือกข้อมูลที่เหมาะสมกับการเรียนรู้เพิ่มเติม วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงนำเสนอกลยุทธ์การเรียนรู้เชิงรุก ได้แก่ การเรียนรู้เชิงรุกไม่เอนเอียง (UAL) และการเรียนรู้เชิงรุกด้วยเอสวีเอ็มเลือกข้อมูลไม่มั่นใจบนซัพพอร์ตเวกเตอร์แบบใช้ข้อมูลซ้ำ (AL-SVM-SV-R)
การเพิ่มความครอบคลุมแนวคิดของระบบแนะนำวีดิทัศน์ในระบบจัดการเรียนการสอน โดยใช้การเดินสุ่มและฟังก์ชันความหลากหลายของหมวดหมู่
Authors:   , ฉันทานุรักษ์ ณัฐนันท์
Published: September 2023

องค์ความรู้นอกห้องเรียนจากอินเทอร์เน็ตที่มีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างมาก ส่งผลให้ผู้เรียนมีโอกาสในการเข้าถึงแหล่งความรู้เหล่านั้นได้อย่างกว้างขวางยิ่งขึ้น การพิจารณาเลือกแหล่งเรียนรู้ที่เป็นประโยชน์จึงมีบทบาทสำคัญ ผู้วิจัยจึงได้สร้างระบบแนะนำวีดิทัศน์ขึ้น เพื่อค้นหาและพิจารณาเลือกวีดิทัศน์ที่เป็นประโยชน์และมีความสัมพันธ์กับเอกสารสำหรับวิชาเรียนในระบบจัดการเรียนการสอนเสนอแก่ผู้เรียน งานวิจัยนี้ได้ใช้ความครอบคลุมแนวคิดในเอกสารเพื่อพิจารณาอรรถประโยชน์ของวีดิทัศน์ โดยอาศัยคุณสมบัติความหลากหลายของระบบแนะนำในการพัฒนาเพิ่มความครอบคลุมดังกล่าว มีการประยุกต์ใช้แนวคิดของการเรียงลำดับผลการแนะนำใหม่เพื่อเพิ่มความหลากหลายในหลายงานวิจัย การเดินสุ่มแบบเริ่มต้นใหม่เป็นวิธีการหนึ่งจากแนวคิดนี้ที่เป็นที่นิยม ผู้วิจัยจึงได้เสนออัลกอริทึมใหม่ที่มีชื่อว่า วิธีการเดินสุ่มและฟังก์ชันความหลากหลายของหมวดหมู่ เพื่อพัฒนาความสามารถของการเดินสุ่มแบบเริ่มต้นใหม่โดยอาศัยฟังก์ชันวัตถุประสงค์ที่วัดความหลากหลายของหมวดหมู่ของผลการแนะนำ การวัดผลอัลกอริทึมใหม่นี้ ได้ใช้ตัวชี้วัดความหลากหลายที่มีชื่อว่า อัลฟาเอ็นดีซีจี (α-Normalized Discounted Cumulative Gain: α-nDCG) และการวัดเวลาที่ใช้ในการดำเนินการอัลกอริทึมนี้ เปรียบเทียบกับวิธีที่ชื่อว่า เอ็มเอ็มอาร์ (Maximal Marginal Relevance: MMR) ซึ่งเป็นวิธีที่ทันสมัยและถูกใช้เป็นบรรทัดฐานในหลายงานวิจัย จากผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าอัลกอริทึมใหม่ให้ค่าอัลฟาเอ็นดีซีจีไม่แตกต่างจากวิธีเอ็มเอ็มอาร์ แต่เวลาที่ใช้น้อยกว่าเป็นอย่างมาก ทางผู้วิจัยจึงได้เปรียบเทียบค่าอัลฟาเอ็นดีซีด้วยการทดสอบความเท่ากัน (Equivalence Test) พบว่าวิธีการเดินสุ่มและฟังก์ชันความหลากหลายของหมวดหมู่มีประสิทธิภาพการเพิ่มความหลากหลายไม่แตกต่างจากวิธีเอ็มเอ็มอาร์ ที่ขอบเขตความแตกต่างของค่าเฉลี่ย -0.035 ถึง 0.035
การจำแนกประเภทข้อความในภาษาไทยโดยใช้นิวรอลเน็ตเวิร์กคอนโวลูชันระดับตัวอักษร
Authors:   , คุ้มสุภา ธนภัทร์
Published: September 2023

นิวรอลเน็ตเวิร์กคอนโวลูชันระดับตัวอักษรเป็นวิธีการจำแนกประเภทข้อความที่มีประสิทธิภาพ วิธีการนี้ใช้การเรียนรู้ข้อความจากระดับตัวอักษร เมื่อนำมาใช้กับการจำแนกประเภทข้อความในภาษาไทยแล้ว จะทำให้สามารถจำแนกข้อความได้โดยไม่ต้องใช้ขั้นตอนการตัดคำ ทั้งนี้ นิวรอลเน็ตเวิร์กคอนโวลูชันระดับตัวอักษรดั้งเดิมนั้นมีการจำกัดข้อความอยู่ที่ 1,014 ตัวอักษร ตัวอักษรส่วนเกินในข้อความตั้งต้นจะถูกตัดออกและไม่ถูกนำไปใช้ ในวิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงได้ทำการปรับปรุงโครงสร้างของนิวรอลเน็ตเวิร์กคอนโวลูชันระดับตัวอักษรให้สามารถรองรับข้อมูลความยาวใด ๆ โดยที่ยังคงใช้จำนวนพารามิเตอร์อื่น ๆ คงเดิม ผลการทดลองกับข้อมูลข่าวภาษาไทยแสดงให้เห็นว่า วิธีการที่เสนอไปนั้นสามารถเพิ่มความแม่นยำให้กับการจำแนกได้เมื่อเปรียบเทียบกับวิธีการดั้งเดิม นอกจากนี้ นิวรอลเน็ตเวิร์กคอนโวลูชันระดับตัวอักษรที่เสนอนั้นยังให้ความแม่นยำในการจำแนกที่สูงกว่าวิธีการที่ได้รับความนิยมอื่น ๆ เช่น นาอีฟเบย์ แมกซิมัมเอนโทรปี และซัพพอร์ตเวกเตอร์แมชชีน โดยมีเพียงวิธีนิวรอลเน็ตเวิร์กคอนโวลูชันระดับคำเท่านั้น ที่ให้ความแม่นยำมากกว่าประมาณ 0.5% ทั้งนี้ การใช้นิวรอลเน็ตเวิร์กคอนโวลูชันระดับตัวอักษรมีข้อดีคือประสิทธิภาพของของการจำแนกจะไม่ขึ้นอยู่กับประสิทธิภาพของการตัดคำ
การจัดแบ่งแบนด์วิดท์ของไอโอแบบปรับเปลี่ยนสำหรับสภาวะแบบเสมือน
Authors:   , สุขีพจน์ ภาสกร
Published: September 2023

ในอุตสาหกรรมคอมพิวเตอร์ปัจจุบัน เทคโนโลยีเวอชวลไลเซชั่นยังคงเป็นสิ่งที่ดึงดูดความสนใจเป็นอย่างมาก ด้วยเทคโนโลยีนี้ทำให้เครื่องแม่ข่ายเดี่ยวได้รับความสามารถในการดำเนินระบบปฏิบัติการหลายระบบอย่างต่อเนื่อง และเป็นอิสระ ซึ่งเป็นการใช้งานทรัพยากรอย่างเต็มที่ และยังเป็นการลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุง เนื่องจากมีการใช้ฮาร์ดแวร์ที่น้อยกว่าเมื่อเทียบกับระบบที่มีเครื่องบริการจำนวนมาก อย่างไรก็ตามการใช้งานทรัพยากรหน่วยเก็บข้อมูลร่วมกันในระบบแบบเสมือนยังคงเป็นปัญหาที่ท้าทาย ซึ่งดูเหมือนว่าการต่อสู้แย่งชิงทรัพยากรของหน่วยเก็บข้อมูลจะมีค่าที่สูงมากเมื่อนำไปเปรียบเทียบกับการแย่งชิงทรัพยากรในหน่วยประมวลผลกลาง และหน่วยความจำ ซึ่งนำไปสู่เวลาในการดำเนินการของไอโอที่ไม่แน่นอน ยิ่งไปกว่านั้นไฮเปอร์ไวเซอร์ไม่สามารถจัดสรรทรัพยากรหน่วยเก็บข้อมูลที่เพียงพอให้กับโดเมนแต่ละโดเมน ดังนั้นระบบจึงไม่สามารถประคับประคองคุณภาพในการให้บริการเอาไว้ได้ การบริหารจัดการทรัพยากรหน่วยเก็บข้อมูลที่มีประสิทธิภาพ และมีความยืดหยุ่นจึงเป็นแนวทางที่สำคัญ ในการพัฒนาประสิทธิภาพของหน่วยเก็บข้อมูลในระบบแบบเสมือน ในงานวิจัยนี้ได้นำเสนอการจัดแบ่งแบนด์วิดท์ของไอโอแบบปรับเปลี่ยนสำหรับสภาวะเสมือนบนแพลตฟอร์มเซ็น โดยการนำแนวคิดของการจัดการ และควบคุมปริมาณการสื่อสารข้อมูลมาประยุกต์ใช้ในระบบควบคุมแบนด์วิดท์สำหรับใช้ในการแจกจ่ายทรัพยากรดิสก์ โดยการประกันแบนด์วิดท์ต่ำสุด และสูงสุดที่แต่ละโดเมนจะได้รับ กรอบของงานนี้ดำเนินการอยู่บนพื้นที่ของผู้ใช้งาน และทำการสื่อสารกับส่วนต่อประสานของเคอร์เนลของระบบปฏิบัติการเพื่อประสิทธิภาพในการประมวลผล โดยกลุ่มควบคุมของลินุกซ์ได้ถูกนำมาใช้เพื่อสร้างคลาสของทรัพยากรสำหรับแต่ละโดเมนเกสต์ และนำระบบการจัดตารางคิวอย่างยุติธรรมของลินุกซ์มาใช้เพื่อควบคุมการจัดแบ่งที่เท่าเทียมในกลุ่มของโดเมน เนื่องด้วยคลาสของทรัพยากรจะถูกจัดลำดับความสำคัญออกเป็น 10 ระดับ แบนด์วิดท์ที่เหลืออยู่ของระบบจะถูกนำไปเพิ่มให้กับคลาสที่มีลำดับความสำคัญสูงที่สุดก่อน จากนั้นจึงแบ่งให้กับคลาสที่มีลำดับความสำคัญรองลงมา งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่าระบบจัดแบ่งแบนด์วิดท์สามารถประคับประคองแบนด์วิดท์ไอโอของหน่วยเก็บข้อมูล และรับประกันการใช้ทรัพยากรอย่างเต็มประสิทธิภาพของระบบได้อีกด้วย
การพัฒนาเซลล์สืบพันธุ์ของกัลปังหา Dichotella gemmacea
Authors:   , นิลพนาพรรณ อภิรัตน์
Published: September 2023

กัลปังหาเป็นสัตว์ทะเลไม่มีกระดูกสันหลังที่มีบทบาทสำคัญต่อระบบนิเวศในทะเล จากการที่กัลปังหาในท้องทะเลไทยมีจำนวนลดลงอันเป็นผลมาจากกิจกรรมของมนุษย์และปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ จึงทำการศึกษาชีววิทยาการสืบพันธุ์ของกัลปังหา Dichotella gemmacea ซึ่งพบที่ระดับความลึก 5 – 10 เมตร บริเวณแหลมปู่เจ้า อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี เพื่อติดตามช่วงเวลาการสร้างและปล่อยเซลล์สืบพันธุ์  ผลการศึกษาพบว่า กัลปังหา Dichotella gemmacea เป็นกัลปังหาชนิดเด่นในพื้นที่จากกัลปังหาทั้งหมดที่พบรวม 9 สกุล โดยพบกัลปังหา Dichotella gemmacea ที่ระดับความหนาแน่น 0.32 โคโลนีต่อตารางเมตร ซึ่งแตกต่างจากกัลปังหาสกุลอื่นอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งนี้ กัลปังหา Dichotella gemmacea พบการสร้างเซลล์สืบพันธุ์ทุกเดือนในรอบปีที่ทำการสำรวจ (เดือนกุมภาพันธ์ 2558 ถึงเดือนมกราคม 2559) และพบการสร้างเซลล์สืบพันธุ์เป็นจำนวนมากตั้งแต่ช่วงเดือนมิถุนายนถึงเดือนตุลาคม 2558 ซึ่งมีจำนวนเซลล์สืบพันธุ์ที่ 20.15 ± 2.83 เซลล์ต่อโพลิป (เดือนกรกฎาคม 2558) ถึง 45.91 ± 5.44 เซลล์ต่อโพลิป (เดือนกันยายน 2558)  และมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางที่ 246.85 ± 86.05 ไมโครเมตร (เดือนพฤษภาคม 2558) ถึง 258.53 ± 78.94 ไมโครเมตร (เดือนธันวาคม 2558) ปัจจัยที่ส่งผลต่อจำนวนและขนาดของเซลล์สืบพันธุ์ คืออุณหภูมิ โดยช่วงอุณหภูมิที่เหมาะสมที่สุดในการสร้างเซลล์สืบพันธุ์อยู่ที่ 29.5 ถึง 31.0 องศาเซลเซียส  จากการศึกษาทางมิญชวิทยาเกี่ยวกับเซลล์สืบพันธุ์พบว่า กัลปังหา Dichotella gemmacea มีการสร้างเซลล์สืบพันธุ์แบบแยกเพศ (gonochoric) ในแต่ละโคโลนี โดยที่สามารถพบเซลล์ไข่หรือถุงสเปิร์มได้พร้อมกันทุกระยะภายในโคโลนีนั้นๆ และเนื่องจากไม่พบตัวอ่อนระยะพลานูลาในโพลิปกัลปังหาเพศเมียตลอดช่วงเวลาที่ทำการศึกษา จึงคาดว่ากัลปังหา Dichotella gemmacea มีการปล่อยเซลล์สืบพันธุ์ออกมาผสมกันในมวลน้ำ
ผลของอุณหภูมิต่อการชะละลายโลหะหนักในหินทิ้งจากเหมืองแร่ทองคำ
Authors:   , อุบลเขียว ธารณา
Published: September 2023

การศึกษาการชะละลายของโลหะ โครเมียม แคดเมียม ทองแดง ตะกั่ว นิกเกิล แมงกานีส ปรอท สังกะสี และสารหนู จากหินทิ้ง 4 ประเภท (ทรายแป้ง หินกอสแซน หินสการ์น และหินซัลไฟด์เนื้อแน่น) ในกองหินทิ้งทั้ง 3 กอง (กองออกไซด์ กองทรานซิชัน และกองซัลไฟด์) จากเหมืองทองภูทับฟ้า อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย ประเทศไทย ด้วยวิธี SW-846 EPA Method 1312 (Synthetic Precipitation Leaching Procedure; SPLP) ที่พีเอช 2 และ 4 และที่อุณหภูมิ 30 40 และ 50 องศาเซลเซียส พบว่า ทองแดงมีค่าการชะละลายสูงสุด รองลงมาคือ แมงกานีส นิกเกิล สังกะสี โครเมียม สารหนู ตะกั่ว และปรอท ตามลำดับ แต่ไม่พบการชะละลายของแคดเมียม โดยการชะละลายของทองแดง โครเมียม ปรอท และแมงกานีส มีค่าสูงกว่าทั้งมาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดิน และมาตรฐานคุณภาพน้ำทิ้งอุตสาหกรรม ส่วนสารหนู ตะกั่ว และนิกเกิล มีค่าสูงเกินมาตรฐานเฉพาะคุณภาพน้ำผิวดิน ส่วนความสัมพันธ์ระหว่างความเข้มข้นของโลหะหนักและการชะละลายพบได้เฉพาะในบางโลหะและหินทิ้งบางประเภทเท่านั้น แสดงว่าโครงสร้างและรูปแบบของการจับตัวของโลหะหนักในหินทิ้งแต่ละประเภทมีความสำคัญต่อการชะละลายมากกว่าความเข้มข้นของโลหะหนักในหินทิ้ง การประเมินผลของพีเอชต่อการชะละลายของโลหะหนัก โดยการวิเคราะห์ทางสถิติด้วยโปรแกรม SPSS (Statistical Package for the Social Science) และทดสอบความแตกต่างด้วยวิธี T-test พบว่ามี 52 เปอร์เซ็นต์ของตัวอย่างจากหินทิ้งทั้งหมดที่มีความแตกต่างของความเข้มข้นของโลหะหนักทุกชนิดระหว่างพีเอช 2 และ 4 อย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) เมื่อแยกตามชนิดโลหะ พบว่าทองแดงมีค่าความแตกต่างเท่ากับ 90 เปอร์เซ็นต์ของตัวอย่างทั้งหมด รองลงมาคือ ปรอท ตะกั่ว และโครเมียม มีค่าความแตกต่างเท่ากับ 60, 57 และ 54 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ ในทำนองเดียวกันผลของอุณหภูมิต่อการชะละลายโลหะ ซึ่งทดสอบความแตกต่างด้วยวิธี One-way ANOVA พบว่ามี 57 เปอร์เซ็นต์ของตัวอย่างจากหินทิ้งทั้งหมดที่มีความแตกต่างของความเข้มข้นของโลหะทุกชนิดระหว่างอุณหภูมิ 30 40 และ 50 องศาเซลเซียสอย่างมีนัยสำคัญ และมีค่าสัมประสิทธิ์การถดถอยหรือสัมประสิทธิ์ของการตัดสินใจ (Coefficient of Determination) มากกว่า 0.6 เมื่อแยกตามชนิดโลหะ พบว่าทองแดงมีค่าความแตกต่างเท่ากับ 79 เปอร์เซ็นต์ของตัวอย่างทั้งหมด รองลงมาคือ ปรอท นิกเกิล โครเมียม สารหนู และแมงกานีส ที่ 78, 69, 63, 55 และ 50 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ นอกจากนี้ประเภทหินทิ้งก็มีผลต่อการชะละลายโลหะหนักเช่นกัน พบหินซัลไฟด์เนื้อแน่นมีการชะละลายของโลหะน้อย เนื่องจากมีส่วนประกอบหลัก คือแร่ซัลไฟด์ซึ่งมีความเสถียร ทำให้ชะละลายโลหะหนักออกมาได้น้อยแม้ในสภาวะที่เป็นกรด ส่วนหินสการ์นและหินทรายแป้งมีองค์ประกอบที่ทำให้น้ำชะมีค่าพีเอชที่สูงขึ้น โดยในหินสการ์นมีแคลเซียมคาร์บอเนตเป็นส่วนประกอบที่สามารถสะเทินกรดในน้ำชะจนทำให้ค่าพีเอชสูงขึ้นได้เป็นผลให้ค่าการชะละลายต่ำลง ในทำนองเดียวกันหินทรายแป้งมีแร่ซิลิเกตเป็นส่วนประกอบหลัก จึงทำให้เกิดสภาวะการสะเทินน้ำชะได้เช่นกัน
การพัฒนาแบบจำลองสำหรับการประเมินความวิกฤตจากการท่องเที่ยวประเภทภูเขาลูกโดด : กรณีศึกษาเขากระโจม อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี
Authors:   , เลิศสุชาตวนิช พัทธวรรณ์
Published: September 2023

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสถานการณ์ปัจจุบันด้านสิ่งแวดล้อม สังคม เศรษฐกิจ และสภาพปัญหาของการท่องเที่ยวบริเวณเขากระโจม อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี (2) ประเมินความวิกฤตจากการท่องเที่ยวเขากระโจมด้วยกระบวนการลำดับชั้นเชิงวิเคราะห์ และ (3) พัฒนาแบบจำลองสำหรับการประเมินความวิกฤตจากการท่องเที่ยวประเภทภูเขาลูกโดด โดยทำการเก็บรวบรวมข้อมูลในภาคสนาม ห้องปฏิบัติการ และแบบสอบถาม เพื่อนำมาใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจของผู้เชี่ยวชาญในการประเมินความวิกฤตจากการท่องเที่ยวด้วยกระบวนการลำดับชั้นเชิงวิเคราะห์ (Analytic Hierarchy Process: AHP) และนำค่าน้ำหนักความสำคัญที่ได้มาใช้ในการพัฒนาแบบจำลองสำหรับการประเมินความวิกฤตจากการท่องเที่ยวประเภทภูเขาลูกโดด ผลการศึกษาพบว่า ปัจจุบันการท่องเที่ยวเขากระโจมส่งผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจ เช่น สัตว์ป่าหลีกเลี่ยงเส้นทางที่มีกิจกรรมออฟโรด เสียงรบกวนจากรถออฟโรดสูงเกินค่ามาตรฐาน การขาดแคลนน้ำใช้ การตกค้างของขยะจำนวนมาก ชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดการการท่องเที่ยวในระดับน้อย และเมื่อทำการประเมินความวิกฤตจากการท่องเที่ยวด้วยกระบวนการลำดับชั้นเชิงวิเคราะห์พบว่า ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมมีความสำคัญเป็นอันดับที่ 1 รองลงมาคือ ปัจจัยด้านสังคม และปัจจัยเศรษฐกิจ ตามลำดับ ทั้งนี้แบบจำลองสำหรับการประเมินความวิกฤตจากการท่องเที่ยวประเภทภูเขาลูกโดดที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วยสมการทางคณิตศาสตร์และแบบประเมินความวิกฤตจากการท่องเที่ยวประเภทภูเขาลูกโดด เพื่อใช้หาคะแนนรวมของดัชนีความวิกฤตจากการท่องเที่ยว (Critical Weight Index) โดยพิจารณาปัจจัยทางด้านสิ่งแวดล้อม 7 ปัจจัย ด้านสังคม 6 ปัจจัย และด้านเศรษฐกิจ 3 ปัจจัย รวมทั้งสิ้น 16 ปัจจัย ผลการทดสอบแบบจำลองพบว่าปัจจุบันการท่องเที่ยวเขากระโจมอยู่ในสภาวะวิกฤต จึงจำเป็นที่จะต้องนำหลักการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศมาปรับใช้ในการบริหารจัดการการท่องเที่ยว เพื่อลดระดับความวิกฤตและผลกระทบต่อระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อม
องค์ประกอบธาตุโลหะและปริมาณความเข้มข้นในฝุ่นละอองขนาดเล็ก ภายในห้องพักผู้ป่วยวิกฤตของโรงพยาบาล
Authors:   , ศรีสะอาด แสงสุรีย์
Published: September 2023

การศึกษานี้มีวัตุประสงค์เพื่อศึกษาความเข้มข้นของ PM2.5 PM2.5-10 และ PM10 ภายในห้องพักผู้ป่วยพิเศษ ห้องพักผู้ป่วยกุมารเวชกรรมวิกฤตในห้องแยกที่มีระบบความดันเป็นลบและห้องแยกที่มีระบบความดันเป็นบวกของโรงพยาบาลแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร ทำการวิเคราะห์องค์ประกอบธาตุเชิงคุณภาพในฝุ่นละอองด้วยเทคนิคแสงซินโครตรอน และวิเคราะห์เชิงปริมาณของธาตุ 13 ชนิด ได้แก่ Al V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn As Cd Sb Pb ด้วยเทคนิค ICP-MS พร้อมทั้งจำแนกแหล่งกำเนิดของธาตุในฝุ่นละอองด้วยเทคนิค Principal Component Analysis (PCA) และ Enrichment Factor (EF)  ผลการศึกษาพบว่า ภายในห้องพักผู้ป่วยพิเศษมีความเข้มข้น PM2.5 PM2.5-10 และ PM10 ในช่วง 1.24-10.80, 2.74-11.37 และ 5.13-14.84 µg/m3 ตามลำดับ ห้องแยกที่มีระบบความดันเป็นลบ ความเข้มข้น PM2.5 PM2.5-10 และ PM10 ในช่วง 2.03-3.05, 5.32-5.44  และ 7.37-8.37 µg/m3 ตามลำดับ ห้องแยกที่มีระบบความดันเป็นบวก ความเข้มข้น PM2.5 PM2.5-10 และ PM10 ในช่วง 1.64-2.70, 4.37-4.58 และ 6.01-9.44 µg/m3 ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงคุณภาพของธาตุใน PM2.5 และ PM2.5-10 จากทั้ง 3 ห้อง มีธาตุที่พบเฉพาะภายในอาคารคือ Al ธาตุที่พบเฉพาะภายนอกอาคารคือ Cu และ Ni ธาตุที่พบทั้งภายในและภายนอกอาคารคือ Si Cl K Ti Fe Mn Zn และ Cr ชนิดของธาตุจากฝุ่นละอองภายในอาคารที่คล้ายคลึงกับ Curvularia lunata (ราดำ) ได้แก่ Cl K Ti Fe Zn Cr และ Mn และ Fusarium spp. (ราขาว) ได้แก่ Cl K Ti Fe Zn และ Cr ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบธาตุในฝุ่นละอองภายในอาคารทั้ง 3 ห้อง และภายนอกอาคาร มีธาตุปริมาณหลัก (>10 ng/m3) ที่พบคือ Al Fe และ Zn ธาตุที่มีปริมาณรอง (1-10 ng/m3) คือ Cr Mn Ni และ Cu สำหรับธาตุ V Co As Cd Sb และ Pb ช่วงความเข้มข้นที่พบค่อนข้างกว้างตั้งแต่ 0.02-73.95 ng/m3 เมื่อวิเคราะห์จำแนกแหล่งกำเนิดของธาตุในฝุ่นละอองด้วยเทคนิค PCA และ EF สามารถจำแนกแหล่งกำเนิดของ PM2.5 และ PM2.5-10 ได้ 2 กลุ่มหลัก คือ 1) จากแหล่งกำเนิดตามธรรมชาติที่มีอยู่โดยทั่วไปในดินและหินจากเปลือกโลกและฟุ้งกระจายอยู่ในอากาศ คือ As V Al และ Fe และ 2) แหล่งกำเนิดจากกิจกรรมของมนุษย์ เช่น ปลดปล่อยจากการจราจร การเผาไหม้ของเชื้อเพลิงและจากอุตสาหกรรม คือ Cu Pb Ni Cr Co Cd Zn Sb และ Mn
ผลของแสงต่อการดูดซึมสังกะสีด้วยจอก (Pistia stratiotes L.)
Authors:   , จิ๋วพัฒนกุล ชิดชนก
Published: September 2023

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเปรียบเทียบแสงจากหลอด LED (Light  Emitting Diode) ที่มีผลต่อการดูดซึมสังกะสีของจอก โดยให้พืชได้รับแสงจากหลอด LED 4 รูปแบบ ได้แก่ แสงสีแดง แสงสีน้ำเงิน แสงสีขาว และแสงสีแดงสลับกับแสงสีน้ำเงิน โดยแบ่งการทดลองทั้งหมด 3 ชุด ได้แก่ ชุดควบคุมที่ไม่มีการเติมสังกะสี ชุดควบคุมที่ไม่มีพืช และชุดการทดลองที่มีการเติมสังกะสีที่ความเข้มข้น 5 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งในแต่ละชุดการทดลองทำการทดลอง 3 ซ้ำ เป็นเวลา 1 สัปดาห์ ผลการศึกษาพบว่า พืชที่ได้รับแสงจากหลอด LED สีแดงในชุดที่มีการเติมสังกะสี มีการสะสมสังกะสีมากที่สุดที่รากและใบในวันที่ 7 มีค่าเท่ากับ 4122.5 ± 314.66 และ 986.96 ± 89.67 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมน้ำหนักแห้ง ตามลำดับ ต่อมาได้ศึกษาระยะเวลาที่เหมาะสม โดยให้พืชที่ได้รับแสงสีแดงเป็นระยะเวลา 6, 8 และ10 ชั่วโมงต่อวัน ผลการศึกษาพบว่า พืชที่ได้รับแสงเป็นเวลา 6 ชั่วโมง จะสะสมสังกะสีได้ดีที่สุด ซึ่งมีปริมาณสังกะสีในรากและในใบในวันที่ 7 มีค่าเท่ากับ 4064.29 ± 393.29 และ 638.60 ± 44.58 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมน้ำหนักแห้ง ต่อมาทำการศึกษาความเข้มข้นของสังกะสี คือ 5, 10 และ 15 มิลลิกรัมต่อลิตร ผลการศึกษาพบว่า ที่ความเข้มข้นของสังกะสี 10 มิลลิกรัมต่อลิตร พืชมีการสะสมสังกะสีได้มากที่สุดทั้งในรากและในใบในวันที่ 7 มีค่าเท่ากับ 5318.75 ± 521.49 และ 483.36 ± 13 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมน้ำหนักแห้ง ตามลำดับ และต่อมาได้ศึกษาความหนาแน่นของจำนวนต้นจอกคือ 2, 4 และ 6 ต้นต่อกระถาง พบว่า ชุดการทดลองที่มีจอกจำนวน 4 ต้นต่อกระถาง (โดยคิดเป็นจำนวน 1 ต้นต่อ 1 กระถาง) มีการสะสมสังกะสีมากที่สุดโดยมีปริมาณสังกะสีในรากและในใบในวันที่ 7 เท่ากับ 2429.76 ± 230.29 และ 133.01 ± 10.35 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมน้ำหนักแห้งต่อต้น ตามลำดับ
ผลกระทบของบรรยากาศชั้นเรียนสุขภาวะที่มีต่อสมรรถนะทางอารมณ์เชิงสังคมของนักศึกษาครูและผลที่ตามมา
Authors:   , นาสวาสดิ์ น้ำฝน
Published: September 2023

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) วิเคราะห์ระดับการรับรู้บรรยากาศชั้นเรียนสุขภาวะ และสมรรถนะทางอารมณ์เชิงสังคมของนักศึกษาครู 2) เปรียบเทียบการรับรู้บรรยากาศชั้นเรียนสุขภาวะ และสมรรถนะทางอารมณ์เชิงสังคมของนักศึกษาครูที่มีภูมิหลังต่างกัน และ 3) เพื่อวิเคราะห์โมเดลอิทธิพลเชิงสาเหตุของบรรยากาศชั้นเรียนสุขภาวะที่มีต่อสมรรถนะทางอารมณ์เชิงสังคมของนักศึกษาครู และผลที่ตามมาด้านความตั้งใจสร้างบรรยากาศชั้นเรียนสุขภาวะและความตั้งใจพัฒนาสมรรถนะทางอารมณ์เชิงสังคมของนักเรียนของตน ตัวอย่างวิจัยคือ นักศึกษาครูในคณะครุศาสตร์/ ศึกษาศาสตร์ ระดับปริญญาบัณฑิต ชั้นปีที่ 1-4 จำนวน 718 คน ซึ่งได้จากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามแบบมาตรประมาณค่า 5 ระดับ โดยมีคุณภาพด้านความตรงเชิงเนื้อหา ความเที่ยงมีค่าอยู่ระหว่าง 0.55 - 0.96 และมีคุณภาพด้านความตรงเชิงโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงบรรยาย สถิติเชิงสรุปอ้างอิง และการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้างเชิงเส้น ผลการวิจัยมีดังต่อไปนี้ 1. การรับรู้บรรยากาศชั้นเรียนสุขภาวะ (M = 3.75, SD = 0.57) และสมรรถนะทางอารมณ์เชิงสังคมของนักศึกษาครู (M = 3.94, SD = 0.47) อยู่ในระดับมาก 2. ปฏิสัมพันธ์ระหว่างชั้นปีและสาขาวิชาที่มีต่อการรับรู้บรรยากาศชั้นเรียนสุขภาวะมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยสาขามัธยมศึกษา (ศิลป์) และสาขาประถมศึกษา รับรู้ว่ามีบรรยากาศชั้นเรียนสุขภาวะสูงขึ้นในชั้นปีที่สูงขึ้น นอกจากนี้ยังพบว่าสมรรถนะทางอารมณ์เชิงสังคมของนักศึกษาครูชั้นปีที่ 4 สูงกว่าชั้นปี 1 และชั้นปี 3 และของสาขามัธยมศึกษา (ศิลป์) สูงกว่ามัธยมศึกษา (วิทย์) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3. โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของบรรยากาศชั้นเรียนสุขภาวะที่มีต่อสมรรถนะทางอารมณ์เชิงสังคมของนักศึกษาครูและผลที่ตามมา มีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (Chi-square (27, N = 718) = 36.37, p > .05; RMSEA = 0.02; AGFI = 0.98; SRMR = 0.03) โดยการอบรมเลี้ยงดูของครอบครัวมีอิทธิพลทางตรงต่อสมรรถนะทางอารมณ์เชิงสังคมของนักศึกษาครูมากกว่าบรรยากาศชั้นเรียนสุขภาวะ (0.64 และ 0.22 ตามลำดับ) ซึ่งสามารถอธิบายความแปรปรวนของตัวแปรสมรรถนะทางอารมณ์เชิงสังคมของนักศึกษาครูได้ร้อยละ 63 สมรรถนะทางอารมณ์เชิงสังคมของนักศึกษาครูมีอิทธิพลทางตรงต่อความตั้งใจในการสร้างบรรยากาศชั้นเรียนสุขภาวะ (0.64) ความตั้งใจในการสร้างบรรยากาศชั้นเรียนสุขภาวะมีอิทธิพลทางตรงต่อความตั้งใจในการสร้างสมรรถนะทางอารมณ์เชิงสังคมของนักเรียนมากที่สุด (0.79) นอกจากนี้ สมรรถนะทางอารมณ์เชิงสังคมของนักศึกษาครู และการอบรมเลี้ยงดูของครอบครัวยังมีอิทธิพลทางอ้อมต่อความตั้งใจในการสร้างสมรรถนะทางอารมณ์เชิงสังคมของนักเรียน (0.50 และ 0.40 ตามลำดับ)
การพัฒนาโปรแกรมการเปิดรับประสบการณ์เพื่อเสริมสร้างความฉลาดทางวัฒนธรรมของนักศึกษาพยาบาล: การวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้างแบบส่งผ่านพหุระดับ
Authors:   , พันธุ์ไพโรจน์ กาญจณี
Published: September 2023

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการเปิดรับประสบการณ์ ความฉลาดทางวัฒนธรรม และการปรับตัวข้ามวัฒนธรรมของนักศึกษาพยาบาล 2) พัฒนาและตรวจสอบความตรงของโมเดลสมการโครงสร้างที่มีความฉลาดทางวัฒนธรรมเป็นตัวแปรส่งผ่านแบบพหุระดับ ของนักศึกษาพยาบาล และ 3) พัฒนาโปรแกรมการเปิดรับประสบการณ์เพื่อส่งเสริมความฉลาดทางวัฒนธรรมของนักศึกษาพยาบาล และตรวจสอบผลการใช้โปรแกรมเครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามมาตรประมาตรค่า 5 ระดับ และโปรแกรมการเปิดรับประสบการณ์ โดยตัวอย่างวิจัยประกอบด้วยอาจารย์ 288 คน วัดตัวแปรความฉลาดทางวัฒนธรรมของอาจารย์และตัวแปรการสนับสนุนของหน่วยงาน และนักศึกษาพยาบาลหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต 1,405 คน วัดตัวแปรการปรับตัวข้ามวัฒนธรรม ตัวแปรความฉลาดทางวัฒนธรรมของนักศึกษา และตัวแปรการเปิดรับประสบการณ์ทางวัฒนธรรม วิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานด้วยสถิติเชิงบรรยายและการวิเคราะห์ความแปรปรวนร่วม โดยโปรแกรม SPSS 22.0 และการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้างพหุระดับด้วยโปรแกรม Mplus 8.0 ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์การวิจัยพบดังนี้ 1) ผลการวิเคราะห์ระดับการเปิดรับประสบการณ์ ความฉลาดทางวัฒนธรรม และการปรับตัวข้ามวัฒนธรรมของนักศึกษาพยาบาล พบว่าค่าเฉลี่ยของตัวแปรทั้งสามอยู่ในระดับของนักศึกษาไม่แตกต่างกันจำแนกตามประเภทสถาบัน โดยค่าเฉลี่ยการเปิดรับประสบการณ์ทางวัฒนธรรมอยู่ในระดับค่อนข้างต่ำ (M=4.70, SD=2.25) จากคะแนนสูงสุด 15 ในขณะที่ ค่าเฉลี่ยความฉลาดทางวัฒนธรรม (M=3.41, SD=0.44) และค่าเฉลี่ยการปรับตัวข้ามวัฒนธรรม (M=3.64, SD=0.56) อยู่ในระดับค่อนข้างสูงเช่นเดียวกัน 2) ผลการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้างที่มีความฉลาดทางวัฒนธรรมเป็นตัวแปรส่งผ่านแบบพหุระดับของนักศึกษาพยาบาล พบว่า โมเดลมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ chi-square (39, Nw=1405, Nb=288) = 52.61, p = .072, CFI = .99, RMSEAw = .01, RMSEAb = .13) โดยการปรับตัวข้ามวัฒนธรรมของนักศึกษาได้รับอิทธิพลทางตรงจากความฉลาดทางวัฒนธรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (beta = 0.88, p < .001) และอิทธิพลทางอ้อมของการเปิดรับประสบการณ์ผ่านความฉลาดทางวัฒนธรรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (beta = .60, p < .001) 3) โปรแกรมการเปิดรับประสบการณ์เพื่อส่งเสริมความฉลาดทางวัฒนธรรมประกอบด้วย 3 ด้าน คือ การเปิดรับด้านความเป็นอยู่ทั่วไป ด้านการเข้าสังคม และด้านการทำงาน รวมทั้งหมด 6 กิจกรรม และการตรวจสอบผลการใช้โปรแกรมการเปิดรับประสบการณ์กับนักศึกษาพยาบาล พบว่า เมื่อควบคุมคะแนนเฉลี่ยความฉลาดทางวัฒนธรรมก่อนเข้าร่วมโปรแกรม คะแนนเฉลี่ยความฉลาดทางวัฒนธรรมของนักศึกษาพยาบาลที่เข้าร่วมโปรแกรมสูงกว่านักศึกษาที่ไม่ได้เข้าร่วมโปรแกรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (F (4, 54) = 20.72, p < .001) และมีขนาดอิทธิพลค่าเท่ากับ .593
การขยายขนาดเครื่องปฏิกรณ์ถังกวนสำหรับการสังเคราะห์ 7-ไฮดรอกซี-4-คลอโรเมทิลคูมาริน
Authors:   , จึงสุระ ภารดา
Published: September 2023

ปัจจุบันอนุพันธ์ของคูมารินได้ถูกนำมาศึกษากันอย่างกว้างขวางเนื่องจากมีคุณสมบัติที่ดีหลายประการไม่ว่าจะเป็นทางด้านการเกษตร ด้านการแพทย์ ด้านเภสัชศาสตร์ ด้านอิเล็กทรอนิกส์ และด้านเวชสำอาง 7-ไฮดรอกซี-4-คลอโรเมทิลคูมาริน เป็นอนุพันธ์คูมารินชนิดหนึ่งที่สามารถทำให้เกิดปฏิกิริยาการแทนที่ได้เป็นอย่างดี จึงเหมาะในการนำมาเป็นอนุพันธ์คูมารินตั้งต้นในการผลิตอนุพันธ์คูมารินชนิดต่างๆ การสังเคราะห์ 7-ไฮดรอกซี-4-คลอโรเมทิลคูมารินสามารถทำได้โดยนำรีซอร์ซินอลทำปฏิกิริยากับเอทิล4-คลอโรอะซิโตอะซิเตรตโดยมีกรดซัลฟิวริกเข้มข้นเป็นตัวทำละลายและตัวเร่งปฏิกิริยา อย่างไรก็ตามการสังเคราะห์ดังกล่าวยังคงจำกัดอยู่ภายในห้องปฏิบัติการเท่านั้น ทำให้ผลิตได้แต่ละครั้งในปริมาณที่น้อยไม่เพียงพอต่อการผลิตในเชิงอุตสาหกรรม และยังไม่ได้มีการศึกษาสภาวะที่เหมาะสมสำหรับการสังเคราะห์ 7-ไฮดรอกซี-4-คลอโรเมทิลคูมารินแต่อย่างใด งานวิจัยนี้จึงศึกษาสภาวะที่เหมาะสมสำหรับการสังเคราะห์ 7-ไฮดรอกซี-4-คลอโรเมทิลคูมารินในระดับห้องปฏิบัติการ อันได้แก่ ชนิดของตัวทำละลายที่ใช้ในปฏิกิริยาระหว่างกรดซัลฟิวริกกับกรดมีเทนซัลโฟนิก อุณหภูมิ เวลา ลำดับในการใส่สารตั้งต้นที่ใช้ในการทำปฏิกิริยา และอัตราส่วนจำนวนโมลของสารตั้งต้นระหว่างโมลรีซอร์ซินอลต่อโมลเอทิล4-คลอโรอะซิโตอะซิเตรต ที่ส่งผลต่อร้อยละผลได้และความบริสุทธิ์ของ ผลิตภัณฑ์ เพื่อนำไปใช้ในการขยายขนาดเครื่องปฏิกรณ์แบบถังกวนที่มีขนาดและสัดส่วนเป็นไปตามมาตรฐาน(Standard tank) ในระดับ 2 ลิตร และ 10 ลิตร ต่อไปตามลำดับ โดยตรวจสอบความบริสุทธิ์ของสารด้วยเครื่อง nuclear magnetic resonance พบว่าสภาวะที่เหมาะสมที่สุดในปฏิกิริยาคือ ชนิดของตัวทำละลายเป็นกรดซัลฟิวริกเข้มขัน98% ที่อุณหภูมิ 0 องศาเซลเซียส เวลา 2 ชั่วโมง โดยลำดับการใส่สารตั้งต้นคือใส่พร้อมกัน ในอัตราส่วนจำนวนโมลของสารตั้งต้นระหว่างโมลรีซอร์ซินอลต่อโมลเอทิล4-คลอโรอะซิโตอะซิเตรตเป็น1.2ต่อ1 ตามลำดับ จากสภาวะดังกล่าวพบว่าในเครื่องปฏิกรณ์แบบถังกวนขนาด 2 ลิตร ที่ความเร็วรอบ 600 รอบต่อวินาที เหมาะสมในการปั่นกวน โดยให้ค่าร้อยละผลได้อยู่ที่ 72% ในการขยายขนาดเครื่องปฏิกรณ์จาก 2 ลิตร เป็น10 ลิตร เพื่อหาความสัมพันธ์ในการขยายขนาดพบว่าเมื่อกำหนดให้การกระจายตัวของของแข็งเท่ากัน ส่งผลให้ร้อยละผลได้ในเครื่องปฏิกรณ์ 2 ลิตร และ10 ลิตร มีค่าเท่ากัน
การปรับสภาพตัวเร่งปฏิกิริยา MoO3/TiO2 ด้วยกรดกำมะถันเพื่อใช้ในการกำจัดไนตริกออกไซด์ร่วมกับโทลูอีน
Authors:   , ยะสาดายัน อนุวัฒน์
Published: September 2023

งานวิจัยนี้ศึกษาความเป็นไปได้ในการใช้ตัวเร่งปฏิกิริยาโมลิบดินัมออกไซด์บนตัวรองรับไทเทเนีย (MoO3/TiO2) ในการกำจัดไนตริกออกไซด์ ร่วมกับโทลูอีนที่มีอยู่ร่วมกันในแก๊สปล่อยทิ้ง โดยตัวรองรับไทเทเนีย P25 ได้รับการปรับสภาพด้วยสารละลายกรดกำมะถันเข้มข้น 0, 0.2 และ 0.5 โมลต่อลิตร ก่อนนำมาใช้เตรียมตัวเร่งปฏิกิริยาด้วยวิธีเคลือบฝังแบบเปียก ทำการวิเคราะห์คุณลักษณะของตัวเร่งปฏิกิริยาโดยใช้เทคนิคต่างๆ ประกอบด้วย การวัดพื้นที่ผิวของตัวเร่งปฏิกิริยาด้วยเทคนิค Nitrogen Physisorption การวัดปริมาณโลหะออกไซด์ด้วยเทคนิค Inductively coupled plasma-optical emission spectroscopy (ICP-OES) การศึกษาความเป็นผลึกของตัวเร่งปฏิกิริยาด้วยเทคนิค X-ray diffraction (XRD) การวัดความเป็นกรดของตัวเร่งปฏิกิริยาด้วยเทคนิค Pyridine adsorption เเละ NH3 Temperature Programmed Desorption (NH3-TPD) การทดสอบประสิทธิภาพของตัวเร่งปฏิกิริยา แบ่งออกเป็น 3 ระบบ ได้เเก่ ระบบการกำจัดไนตริกออกไซด์ โดยใช้ปฏิกิริยารีดักชันแบบเจาะจงด้วยแอมโมเนีย ระบบการกำจัดโทลูอีนโดยใช้ปฏิกิริยาออกซิไดซ์ และระบบการกำจัดไนตริกออกไซด์ ร่วมกับโทลูอีน (ปฏิกิริยารวม) โดยทำการทดลองในช่วงอุณหภูมิ 120-450°C ในเครื่องปฏิกรณ์ชนิดเบดนิ่ง สำหรับการกำจัดก๊าซไนตริกออกไซด์ พบว่าในปฏิกิริยารีดักชันแบบเจาะจงและปฏิกิริยารวม ตัวเร่งปฏิกิริยา MoO3/TiO2 ที่ผ่านการปรับสภาพด้วยกรดกำมะถันเข้มข้น 0.2 M เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาที่ให้ค่า %NO conversion สูงที่สุด ส่วนปฏิกิริยาการออกซิไดซ์โทลูอีนนั้นพบว่า ตัวเร่งปฏิกิริยา MoO3/TiO2 ที่ผ่านการปรับสภาพด้วยกรดกำมะถันเข้มข้น 0.5 M มีค่า %Toluene conversion สูงที่สุด และยังสามารถเพิ่มปริมาณการเกิด CO2 ได้มากขึ้น สำหรับระบบปฏิกิริยารวม พบว่าการมีโทลูอีนทำให้การกำจัดไนตริกออกไซด์ทำได้ดีขึ้นที่อุณหภูมิสูงเมื่อเปรียบเทียบกับระบบการกำจัดไนตริกออกไซด์ที่ปราศจากโทลูอีน นอกจากนี้ยังมีการตรวจพบสารเบนโซไนไตรล์ที่เกิดจากปฏิกิริยาแอมมอกซิเดชันของโทลูอีน ในช่วงอุณหภูมิ 250-450°C
คาร์บอนกัมมันต์จากแบคทีเรียเซลลูโลสที่กระตุ้นด้วยโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์เพื่อกำจัดสารแอมโมเนียมไอออนออกจากสารละลายน้ำ
Authors:   , แสนพรม วรุณศิริ
Published: September 2023

งานวิจัยนี้ได้พัฒนาตัวดูดซับจากแบคทีเรียลเซลลูโลสด้วยวิธีกระตุ้นโดยใช้สารละลายโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ และเผาในเตาเผาที่อุณหภูมิ 400 และ 500 องศาเซลเซียส เพื่อกำจัดแอมโมเนียมไอออนออกจากสารละลายน้ำ โดยมีการศึกษาวิเคราะห์คุณลักษณะและโครงสร้างภายในด้วยเทคนิค Scanning electron microscope (SEM) เทคนิค BET surface area (BET) เทคนิค Fourier transforms infrared (FTIR) spectroscopy และเทคนิค X-ray Diffraction (XRD) ซึ่งพบว่าโครงสร้างภายในคาร์บอนกัมมันต์ที่ได้มีรูพรุนจำนวนมากและพื้นผิวมีประจุลบ ซึ่งแสดงถึงความสามารถในการจับกับประจุบวกของแอมโมเนียมไอออนในสารละลายน้ำได้เป็นอย่างดี จากนั้นทำการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการดูดซับ ประกอบด้วยความเข้มข้นของสารละลายเริ่มต้นจาก 60 ถึง 360 ppm ระยะเวลาในการดูดซับ และอุณหภูมิสำหรับการดูดซับ โดยทำการทดลองแบบกะ และจากการทดลองพบว่าคาร์บอนกัมมันต์จากแบคทีเรียลเซลลูโลสจะสามารถดูดซับได้อย่างรวดเร็วในช่วง 40 นาทีแรก และค่อยๆเข้าสู่สมดุลภายในเวลาประมาณ 150 นาที โดยปริมาณการดูดซับจำเพาะที่สูงที่สุดคือ 221.44 มิลลิกรัม/กรัม โดยใช้ตัวดูดซับคาร์บอนกัมมันต์ที่ถูกกระตุ้นด้วยสารละลายโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ 10 M และเผาที่อุณหภูมิ 500 องศาเซลเซียส และใช้ความเข้มข้นเริ่มต้นของแอมโมเนียมไอออน 360 ppm นอกจากนี้ยังพบว่าประสิทธิภาพในการดูดซับจะลดลงตามอุณหภูมิที่เพิ่มขึ้นจาก 30 ถึง 50 องศาเซลเซียส และจากการศึกษาสมการสมดุลการดูดซับ พบว่าสมการสมดุลการดูดซับแบบ Freundlich สามารถใช้อธิบายผลการดูดซับแอมโมเนียมไอออนออกจากสารละลายน้ำด้วยตัวดูดซับที่เตรียมจากแบคทีเรียลเซลลูโลสได้ดีกว่าสมการสมดุลการดูดซับแบบ Langmuir
วัสดุตรวจวัดเอทานอลในอากาศด้วยวิธีทางสี
Authors:   , ลีปริคณห์ เมทิกา
Published: September 2023

งานวิจัยนี้เป็นการพัฒนาวัสดุตรวจวัดเอทานอลในอากาศช่วงระดับความเข้มข้น 0-1,000 พีพีเอ็ม ด้วยวิธีทางสี  โดยเอทานอลทำหน้าที่เป็นตัวรีดิวซ์สารประกอบโลหะทรานซิชัน เพื่อหาชนิดของวัสดุรองรับ (กระดาษไนลอน แผ่นซิลิกาเจล และอนุภาคซิลิกอนไดออกไซด์) และชนิดของสารเคมี (โปแทสเซียมไดโครเมต และ โปแทสเซียมเปอร์แมงกาเนต) ภายใต้สภาวะต่าง ๆ (4±2, 28±3 และ 28±3 องศาเซลเซียสที่ความชื้นอิ่มตัว) สำหรับการทำปฏิกิริยาเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสี  จากการทดลองพบว่าโปแทสเซียมไดโครเมตที่เคลือบฝังบนอนุภาคซิลิกอนไดออกไซด์นั้นเป็นสารเคมีและวัสดุรองรับที่เหมาะสมที่สุด  ในอัตราส่วนปริมาตรของโปแทสเซียมไดโครเมตความเข้มข้น 0.1 โมลาร์ ต่อกรดซัลฟิวริกความเข้มข้น 98 เปอร์เซ็นต์เท่ากับ 3 ต่อ 0.5 สำหรับตรวจวัดเอทานอลในช่วงความเข้มข้น 0-1,000 พีพีเอ็ม  อัตราการลดลงของเอทานอลในระบบตรวจวัดในแต่ละวันคือ 15.22-37.68 เปอร์เซ็นต์โดยความเข้มข้นต่อชั่วโมง มีค่ามากกว่าอัตราการรั่วไหลของเอทานอลออกจากระบบ (1.3 เปอร์เซ็นต์ต่อชั่วโมง)  อิทธิพลของสิ่งแวดล้อมที่มีผลต่อระบบตรวจวัดพบว่าระบบที่มีอุณหภูมิสูงจะมีอัตราการทำปฏิกิริยารวดเร็วกว่าระบบที่มีอุณหภูมิต่ำ และระบบที่มีความชื้นสูงจะส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงสีของวัสดุตรวจวัดเอทานอลทำให้มีสีเข้มขึ้น ผลการวิเคราะห์ประสิทธิภาพของวัสดุตรวจวัดเอทานอลภายใต้สภาวะอุณหภูมิห้อง อุณหภูมิต่ำและอุณหภูมิห้องที่ความชื้นอิ่มตัวเมื่อตรวจวัดในวันที่ 7 ของการทดสอบ  มีช่วงความเป็นเส้นตรงของความเข้มข้นเอทานอลในช่วง 200-600, 200-400 และ 200-800 พีพีเอ็ม  มีความว่องไวต่อการตอบสนองคือ -1.39 x 10-6 (R2 = 0.9971), -1.75 x 10-6 (R2 = 0.9971) และ -9.04 x 10-7 พีพีเอ็ม-1 (R2 = 0.9849) และความเข้มข้นของก๊าซเอทานอลต่ำสุดที่สามารถวัดได้ 160, 50 และ 90 พีพีเอ็มตามลำดับ มีเปอร์เซ็นต์ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานการผลิตซ้ำ 10 ครั้ง เท่ากับ 0.82 และการจัดเก็บวัสดุตรวจวัดพบว่าการจัดเก็บในโหลแก้วจะรักษาเสถียรภาพของวัสดุตรวจวัดได้ดีกว่าการจัดเก็บในพลาสติกพอลิเอทิลีน  และพบว่าพลาสติกชนิดพอลิเอทิลีนนั้นมีความเหมาะสมที่สุดสำหรับการทดสอบวัสดุห่อหุ้ม (พอลิโพรพิลีน พอลิเอทิลีน และพอลิไวนิลคลอไรด์) กับเม็ดตรวจวัด
การปรับปรุงพลาสติกชีวภาพพอลิแลคติกแอซิด ด้วยแกลบและแป้งข้าว
Authors:   , รักกสิกรณ์ สุวิทย์
Published: September 2023

งานวิจัยนี้มุ่งปรับปรุงเสถียรภาพทางความร้อนของพลาสติกชีวภาพ พอลิแลคติกแอซิด (PLA) โดยการเพิ่มระดับความเป็นผลึก การศึกษาแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนแรกเป็นการปรับปรุงการทนต่อความร้อนของ PLA ด้วยการใช้สารก่อผลึกอินทรีย์ ได้แก่ แกลบบด ข้าวเจ้าบด และแป้งข้าวเจ้า เปรียบเทียบกับ ทัลค์ ซึ่งเป็นสารก่อผลึกอนินทรีย์ โดยศึกษาอิทธิพลของชนิดและปริมาณสารก่อผลึกปริมาณร้อยละ 0.5-5 โดยน้ำหนัก พบว่า การเติมสารก่อผลึกอินทรีย์ปริมาณร้อยละ 0.5-1 โดยน้ำหนัก ช่วยเร่งอัตราการเกิดผลึกของ PLA ให้เร็วขึ้น บ่งชี้ได้จากการเลื่อนต่ำลงของอุณหภูมิการเกิดผลึก (Cold crystallization temperature, Tcc ) และการลดลงของครึ่งเวลาการเกิดผลึก (Crystallization half time) ซึ่งลดลงเหลือประมาณ 20 นาที นอกจากนั้น สารก่อผลึกอินทรีย์ยังเพิ่มระดับความเป็นผลึกมากถึง 4-8 เท่า เมื่อเทียบกับ PLA บริสุทธิ์ ส่วนเสถียรภาพทางความร้อนยังมีค่าเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อยเท่านั้น (Heat distortion temperature, HDT ประมาณ 55-60 ºC) ขณะที่การเติมทัลค์สามารถเพิ่ม HDT ได้มากถึง 135 ºC อย่างไรก็ตาม การขึ้นรูปของ PLA ผสม แกลบบด ข้าวเจ้าบด แป้งข้าวเจ้า และทัลค์ ยังต้องใช้เวลาหล่อเย็นนานถึง 5 นาที จึงนำไปสู่การศึกษาส่วนที่สอง เพื่อปรับปรุงเสถียรภาพทางความร้อนและลดเวลาหล่อเย็นในแม่พิมพ์ โดยการอบอ่อนร่วมกับการใช้สารก่อผลึก พบว่า เวลาหล่อเย็นของกระกระบวนการฉีดขึ้นรูปลดลงเหลือ 1 นาที และสามารถเพิ่ม HDT ได้สูงจนถึง 120 ºC สำหรับ PLA/Talc 1% และประมาณ 105 ºC สำหรับ PLA บริสุทธิ์ PLA/Rice husk 1% และPLA/Rice flour 1% โดย HDT เพิ่มขึ้นตามระยะเวลาการอบที่นานขึ้น ซึ่งมีความสอดคล้องกับระดับความเป็นผลึก แต่อย่างไรก็ตาม การเพิ่ม HDT ให้มากกว่า 100 ºC ของ PLA บริสุทธิ์ PLA/Rice husk 1% และPLA/Rice flour 1% ต้องใช้เวลาอบนานถึง 90 นาที ส่วน PLA/Talc 1% ใช้เวลาเพียง 10 นาทีเท่านั้น นอกจากนั้น การเพิ่มระดับความเป็นผลึกยังช่วยเพิ่มมอดูลัสให้แก่ PLA
การปรับปรุงไมโครแอคชัวเอเตอร์เชิงความร้อน : การปรับความหยาบผิวและการควบคุมตำแหน่ง
Authors:   , ลบตุ้ม วีรพงศ์
Published: September 2023

งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อปรับปรุงความหยาบผิวของไมโครแอคชัวเอเตอร์เชิงความร้อนด้วยเทคนิคการชุบไฟฟ้าเคมีโดยการใช้กระแสไฟฟ้าแบบช่วง และพัฒนาวิธีการควบคุมระยะเคลื่อนที่แบบป้อนกลับโดยอาศัยค่าความต้านทานของแอคชัวเอเตอร์เอง ในการศึกษานี้ได้ทำการเปรียบเทียบสมบัติทางวัสดุได้แก่ ความหยาบผิว โครงสร้างผลึก และประสิทธิภาพทางไฟฟ้าของกระบวนการในการสร้างชิ้นงาน ที่ความถี่ของกระแสไฟฟ้าแบบช่วง 4 ค่าคือ 10, 50, 200 และ 500 Hz เปรียบเทียบกับชิ้นงานที่ได้จากการชุบไฟฟ้ากระแสตรง ในการวัดความหยาบผิวใช้พารามิเตอร์คือ ความหยาบผิวเฉลี่ย ความหยาบผิวรากที่สองกำลังสองเฉลี่ย และค่าเฉลี่ยของผลรวมของจุดที่สูงที่สุดและต่ำที่สุด 5 จุด ผลการทดสอบแสดงว่าค่าความหยาบผิวเฉลี่ยของการใช้กระแสไฟฟ้าแบบช่วงที่ความถี่ 10 และ 200 Hz มีค่าใกล้เคียงกันและมีค่าต่ำกว่าการใช้ไฟฟ้ากระแสตรงอยู่ประมาณ 20% ความหยาบผิวรากที่สองกำลังสองเฉลี่ยของชิ้นงานของการใช้กระแสไฟฟ้าแบบช่วงที่ความถี่ 200 Hz มีค่าต่ำกว่าการใช้ไฟฟ้ากระแสตรงประมาณ 35% สำหรับความหยาบผิวค่าเฉลี่ยของผลรวมของจุดที่สูงสุดและต่ำที่สุด 5 จุดพบว่า การใช้กระแสไฟฟ้าแบบช่วงที่ความถี่ 200 Hz สามารถลดความหยาบให้ต่ำกว่าการใช้ไฟฟ้ากระแสตรงประมาณ 70% นอกจากนี้โครงสร้างผลึกของทั้งสองวิธีการจะให้โครงสร้างผลึกแบบ FCC (Face-Centered Cubic) มีดัชนีมิลเลอร์ที่ (111) และค่าคงที่แลชทิชเท่ากับ 3.524 อังสตรอม ในส่วนของประสิทธิภาพทางไฟฟ้าในกระบวนการสร้างที่ใช้กระแสไฟฟ้าแบบช่วงในทุกกรณีมีค่าประมาณ 95-96% ในขณะที่การใช้ไฟฟ้ากระแสตรงจะมีประสิทธิภาพทางไฟฟ้าประมาณ 80% สำหรับการพัฒนาเทคนิคการควบคุมไมโครแอคชัวเอเตอร์พบว่า ค่าความต้านทานของโครงสร้างที่เปลี่ยนไปตามอุณหภูมิจะมีความสัมพันธ์กับระยะการเคลื่อนที่ของโครงสร้างในแบบเชิงเส้นตรง ค่าความต้านทานมีการเปลี่ยนแปลงในช่วง 20 mΩ และมีระยะเคลื่อนที่ในช่วง 60 µm ในการ ศึกษานี้ได้นำไมโครคอนโทรลเลอร์มาใช้ควบคุมการทำงาน เมื่อทดสอบโดยการสั่งให้ไมโครแอคชัวเอเตอร์เคลื่อนที่ไป 15 และ 25 µm พบว่าระบบจะเข้าสู่สภาวะคงตัวที่ 15 วินาทีทั้งสองกรณีและความผิดพลาดของตำแหน่งไม่เกิน 5 µm สำหรับการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงคำสั่งพบว่าการควบคุมแบบป้อนกลับจะให้ตำแหน่งที่แม่นยำกว่าการควบคุมแบบป้อนไปข้างหน้า และการตอบสนองต่อการถูกรบกวนพบว่าการควบคุมแบบป้อนกลับจะรักษาระยะการเคลื่อนที่ให้เป็นไปตามคำสั่งได้โดยใช้เวลาประมาณ 10 วินาทีในการทำงาน
การออกแบบและพัฒนาส่วนส่งยาผ่านทางผิวหนังสำหรับเข็มฉีดยาขนาดไมครอนประเภทกลวง
Authors:   , ขจรรุ่งศิลป์ เสกข์
Published: September 2023

เข็มฉีดยาขนาดไมครอนกำลังได้รับความสนใจเป็นอันมากเนื่องจากสามารถนำส่งยาโดยไม่ทำให้ผู้ใช้รู้สึกเจ็บปวดเหมือนการฉีดยาด้วยเข็มฉีดยาทั่วไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งเข็มฉีดยาขนาดไมครอนประเภทกลวงสามารถบรรจุยาที่เป็นของเหลวและนำส่งยาได้ในปริมาณมากคล้ายกับเข็มฉีดยาที่ใช้ในปัจจุบัน แต่มีเข็มที่มีขนาดเล็กกว่า โดยทั่วไปเข็มฉีดยาขนาดไมครอนประเภทกลวงนั้นประกอบด้วยแผ่นเข็มขนาดจุลภาคที่ตรงกลางมีท่อให้ยาไหลผ่าน และต่อเข้ากับส่วนส่งยาที่กักเก็บยา และใช้ความดันนำส่งยาเข้าสู่ร่างกายทำให้มีความซับซ้อนในการใช้งานและมีต้นทุนสูง งานวิจัยนี้จึงนำเสนอเข็มฉีดยาขนาดไมครอนประเภทกลวงที่มีลักษณะเป็นแผ่นที่มีเข็มจำนวนมากที่สามารถนำส่งยาโดยการกดด้วยนิ้วหัวแม่โป้ง ซึ่งเข็มฉีดยาขนาดไมครอนประเภทกลวงที่ทางคณะวิจัยนำเสนอประกอบด้วยแผ่นเข็มขนาดไมครอนที่มีเข็มขนาดไมครอนจำนวนหลายสิบเข็มและฝาปิด ที่สามารถบรรจุยาก่อนใช้ฝาปิดปิด ทั้งนี้งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการออกแบบและพัฒนากลไกการล็อคของฝาปิดและฝาปิดที่ทำจากพลาสติกชนิดโพลีเอทีลีน และมีราคาถูกเหมาะสำหรับการผลิตในระดับอุตสาหกรรม ทางคณะวิจัยได้ออกแบบกลไกดังกล่าวให้มีลักษณะเป็นฝาปิดที่สามารถประกอบเข้ากับแผ่นเข็มขนาดไมครอนโดยการกด อนึ่งในการออกแบบฝาปิดนั้นได้นำโปรแกรม ANSYS มาใช้ในการวิเคราะห์การยุบตัวของฝาปิดที่เกิดจากแรงกดจากนิ้วหัวแม่โป้ง ในขณะที่ใช้แรงกดของนิ้วโป้งที่น้อยที่สุด (แรง 10 นิวตัน) ฝาปิดต้องยุบตัวได้อย่างน้อย110ไมโครลิตร และส่วนส่งยาต้องไม่เสียหายที่แรงกดของนิ้วโป้งที่มากที่สุด (แรง 60 นิวตัน) โดยจากการจำลองฝาปิดที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 22 มิลลิเมตรและสูง 1 มิลลิเมตร และปรับเปลี่ยนความหนาของฝาปิดจาก 0.1, ถึง 0.8 มิลลิเมตรตามลำดับ พบว่าที่ความหนาเท่ากับ 0.4 มิลลิเมตรนั้นเหมาะสมสำหรับสร้างเป็นฝาปิดมากที่สุด การขึ้นรูปส่วนส่งยาจะใช้การขึ้นรูปโดยการฉีดพลาสติก จากการทดสอบเบื้องต้นส่วนส่งยาที่ขึ้นรูปด้วยการฉีดพลาสติกพบว่าส่วนส่งยาสามารถทนที่มากกว่าแรงกดจากนิ้วที่มากที่สุด(60 N)โดยไม่เกิดการเสียหายจึงทำการปรับปรุงขนาดของส่วนส่งยาเพื่อให้ส่งยาได้ในปริมาณมากขึ้นเปลี่ยนความหนาของส่วนส่งยา เส้นผ่านศูนย์กลาง และความสูงให้เท่ากับ 0.2, 20 และ 2 มิลลิเมตรตามลำดับ และในการทดสอบกลไกการล็อคพบว่าสามารถเก็บยาที่เป็นของเหลวโดยไม่รั่วที่รอบการหมุน 3000รอบต่อนาที
การพัฒนาท่อโพลีเอธิลีน ไกลคอล ไดอะคริเลต ขนาดไมครอนด้วยกระบวนการพอลิเมอไรเซชันเชิงแสงสำหรับการรักษาโรคต้อหิน
Authors:   , มะมา วิจักขณ์
Published: September 2023

โรคต้อหินเป็นสาเหตุอันดับ 2 ของโลกที่ทำให้ตาบอด ปัจจุบัน มีจำนวนผู้ป่วยที่เป็นโรคนี้มากกว่า 70 ล้านคนทั่วโลกและคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็นมากกว่า 100 ล้านคนในปี 2040 ความดันตาที่สูงที่เกิดจากโรคต้อหินทำให้โครงสร้างด้านหลังของตา (posterior structures) ถูกทำลายและทำให้สูญเสียการมองเห็นในที่สุด ปัจจุบัน การผ่าตัดและการฝังอุปกรณ์ระบายน้ำเป็นวิธีการที่ใช้กันอย่างกว้างขวางและเป็นที่ยอมรับมากที่สุดในการรักษาโรคต้อหิน อย่างไรก็ตามยังมีประเด็นที่สำคัญเรื่องภาวะแทรกซ้อน ในงานวิจัยนี้ ท่อขนาดไมครอนชนิดใหม่ที่สร้างจากโพลีเอธิลีน ไกลคอล ไดอะคริเลต (PEG-DA) ได้ถูกเสนอขึ้น โดยท่อดังกล่าวจะถูกสร้างโดยการพอลิเมอไรเซชันเชิงแสง (photopolymerization) ของ PEG-DA ในแม่พิมพ์ polydimethylsiloxane (PDMS) กระบวนการสร้างท่อขนาดไมครอนนั้นมีข้อดีหลายประการเมื่อเปรียบเทียบกับวิธีการที่ใช้ในการสร้างอุปกรณ์ระบายน้ำประเภทอื่นๆ เช่น ความง่าย ต้นทุนต่ำ มีกำลังการผลิตสูงและสามารถสร้างที่อุณหภูมิห้องได้ ในการทดลอง ได้ทำการทดสอบคุณสมบัติของท่อขนาดไมครอนที่ถูกสร้างขึ้นใน การวัดอัตราการไหล  การทดสอบการดึง (tensile test) และการทดสอบการงอตัว (bending test) ผลการวัดอัตราการไหลนั้นสอดคล้องกับค่าทางทฤษฎีจากสมการ Hagen-Poiseuille เป็นอย่างดี ความทนแรงดึง (tensile strength)   ของท่อขนาดไมครอนมีค่าประมาณ 20 MPa ในขณะที่ท่อขนาดไมครอนสามารถทนทานต่อการงอตัวได้ที่ค่ารัศมีของส่วนโค้งที่น้อยที่สุดที่ 0.4 mm แสดงให้เห็นคุณสมบัติทางกลที่ดีเลิศของท่อขนาดไมครอนที่สร้างขึ้น นอกจากนี้ท่อขนาดไมครอนที่สร้างขึ้นได้ถูกฝังเข้าในตาของหมูที่ตายแล้วเพื่อการทดลองฝังและระบายน้ำ ผลการทดลองยืนยันความสำเร็จในการฝังและการระบายน้ำผ่านท่อขนาดไมครอนแสดงให้เห็นถึงศักยภาพสูงในการประยุกต์ใช้ท่อขนาดไมครอนประเภทโพลีเอธิลีน ไกลคอล ไดอะคริเลตในการรักษาโรคต้อหิน
การเพิ่มสมรรถนะการถ่ายเทความร้อนภายในท่อกลมโดยใช้เทอร์บิวเลเตอร์รูปแบบต่างๆ
Authors:   , จิตร์บำรุง โชติธัช
Published: September 2023

งานวิจัยนี้เสนอการใช้เทอร์บิวเลเตอร์ชนิดเฟืองรูปแบบใหม่เพื่อปรับปรุงสมรรถนะการถ่ายเทความร้อนในท่อกลม การศึกษาใช้โปรแกรม ANSYS FLUENT VERSION 15.0 โดยใช้แบบจำลอง Standard k - εℇ​ ℇจำลองการถ่ายเทความร้อนสำหรับการไหลแบบปั่นป่วนในท่อแลกเปลี่ยนความร้อนที่ติดตั้งเทอร์บิวเลเตอร์รูปแบบต่างๆ ได้แก่ แบบวงแหวนวงกลม แบบวงแหวนกรวย และแบบวงแหวนเฟืองซึ่งเป็นการตัดบางส่วนออกจากเทอร์บิวเลเตอร์แบบวงแหวนกรวย ทำการศึกษาเชิงตัวเลขของท่อที่ติดตั้งเทอร์บิวเลเตอร์แบบต่างๆ โดยมีอัตราส่วนเส้นผ่านศูนย์กลางเท่ากับ 0.5, 0.6 และ 0.7 และอัตราส่วนระยะห่างเท่ากับ 4 และ 8 กำหนดให้อากาศไหลผ่านท่อทดสอบที่อุณหภูมิ 27 องศาเซลเซียส ที่ค่าเรย์โนลด์นัมเบอร์ระหว่าง 4000 – 20000 และให้ค่าฟลักซ์ความร้อนคงที่ พบว่าผลการคำนวณที่ได้จากระเบียบวิธีไฟไนต์วอลุมมีความใกล้เคียงกับผลจากการทดลอง จากการศึกษาพบว่าอัตราการถ่ายเทความร้อนของท่อแลกเปลี่ยนความร้อนที่ติดตั้งเทอร์บิวเลเตอร์แบบวงแหวนวงกลมและแบบวงแหวนกรวยเพิ่มขึ้น 87% ถึง 199% เมื่อเปรียบเทียบกับท่อแบบผิวเรียบ ในกรณีของเทอร์บิวเลเตอร์แบบวงแหวนกรวยเพิ่มขึ้น 3% ถึง 8% เมื่อเปรียบเทียบกับเทอร์บิวเลเตอร์แบบวงแหวนวงกลม และพบว่าเทอร์บิวเลเตอร์แบบวงแหวนเฟืองให้ค่าสมรรถนะการถ่ายเทความร้อนสูงที่สุด นอกจากนี้ยังพบว่าเทอร์บิวเลเตอร์ที่ติดตั้งด้วยอัตราส่วนเส้นผ่านศูนย์กลางที่เล็กที่สุดเท่ากับ 0.5 และอัตราส่วนระยะห่างที่สั้นที่สุดเท่ากับ 4 ให้อัตราการถ่ายเทความร้อนมีค่าสูงที่สุด
การพัฒนาแบบจำลองของท่อลมที่คำนึงถึงการรั่วและการสูญเสียความร้อนของลมภายในท่อ
Authors:   , แสงวิเชียรกิจ ตุลยวัต
Published: September 2023

ในปัจจุบันการออกแบบท่อลมตามมาตรฐานของ ASHRAE มีระบุไว้จำนวน 4 วิธีด้วยกันคือ วิธี Equal Friction,วิธี Static Regain,วิธี T-Method และ วิธี Velocity Reduction โดยวิธีเหล่านี้ ไม่มีการคำนึงถึงการรั่วไหล และ การถ่ายเทความร้อนของลมภายในท่อ ซึ่งมักจะเกิดขึ้นกับท่อลมเมื่อมีการใช้งานไประยะหนึ่ง โดยผลของทั้งคู่ทำให้เกิดความดันลดเพิ่มขึ้นภายในท่อลม ทำให้สมรรถนะการส่งลมของท่อลมลดลงและมีผลต่อพลังงานที่ใช้ในการส่งลมในท่อ งานวิจัยนี้จึงมีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษา และ พัฒนาแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ของท่อลมโดยคำนึงถึงผลกระทบของการรั่ว และ การถ่ายเทความร้อนที่มีต่อความดันลดในท่อ โดยทำการทดลองเพื่อศึกษาพฤติกรรมของพารามิเตอร์ที่เกี่ยวข้อง และพบว่าการเพิ่มขึ้นของค่า Reynold No. ส่งผลให้เกิดการถ่ายเทความร้อนมากขึ้น อีกทั้งยังทำให้ความดันรวมลดในท่อเพิ่มมากขึ้น ในขณะที่การเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิส่งผลให้ความดันรวมลดเพิ่มมากขึ้น นอกจากนี้ ยังพบว่าค่า Friction Factor จากการไหลในท่อที่มีการรั่ว มีค่าสูงกว่าท่อที่ไม่มีการรั่ว ผลการทดลองได้ถูกนำมาใช้ในการพัฒนาสมการในการหาค่า Friction Factor สำหรับการไหลในท่อที่มีการรั่ว เพื่อนำไปใช้ในแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ แบบจำลองถูกพัฒนาขึ้นบนแนวคิดของการได้ความดันสถิตในท่อลมคืนมา โดยมีการคำนึงถึงการรั่วไหล และ การถ่ายเทความร้อนเข้าไปในแบบจำลองด้วยทั้งนี้ แบบจำลองที่พัฒนาประกอบด้วย 3 แบบจำลอง ได้แก่ 1. แบบจำลองสำหรับท่อตรงที่มีรอยต่อ และ ตะเข็บในท่อลม ซึ่งได้พัฒนาขึ้นจากสมการอนุรักษ์มวล สมการอัตราการรั่วไหล และ สมการพลังงาน โดยคำนึงถึงผลกระทบจากการรั่วไหล และ การถ่ายเทความร้อน 2.แบบจำลองสำหรับท่อตรงที่มีรอยต่อ และ ตะเข็บในท่อลม และมีการจ่ายลมสู่บริเวณปรับอากาศ ซึ่งได้พัฒนาขึ้นจากสมการอนุรักษ์มวล สมการอัตราการรั่วไหล สมการพลังงาน และ สมการระยะส่งลม โดยคำนึงถึงผลกระทบจากการรั่วไหล และ การถ่ายเทความร้อน 3. แบบจำลองสำหรับข้อต่อ ซึ่งได้พัฒนาขึ้นจากสมการอนุรักษ์มวล และ สมการพลังงาน โดยไม่มีการนำเอาการรั่วและการถ่ายเทความร้อนเข้ามาพิจารณาด้วย เนื่องจากความยาวของข้อต่อที่น้อยเมื่อเทียบกับความยาวท่อลม โดยขั้นตอนการแก้สมการในแบบจำลอง จะเริ่มต้นด้วยการแก้สมการในแบบจำลองทั้งสามไปพร้อม ๆ กัน ผลลัพธ์ที่ได้คือ ขนาดความดันสถิตของพัดลม และ ข้อมูลขาออกจากท่อลมท่อนแรก ซึ่งได้แก่ ความดันสถิตขาออก, ความเร็วของลม, อัตราการไหล และ อุณหภูมิขาออก จากนั้นนำผลลัพธ์ที่ได้มาคำนวณต่อบนแบบจำลองท่อตรงที่มีการจ่ายลม หรือ แบบจำลองข้อต่อ โดยใช้ข้อมูลขาออกที่ได้จากท่อลมท่อนแรก เป็นข้อมูลขาเข้าของสำหรับการคำนวณในแบบจำลองท่อตรงที่มีการจ่ายลม หรือ แบบจำลองข้อต่อ โดยขึ้นกับลักษณะของท่อลมท่อนถัดไปว่าเป็นอะไร และ เพื่อลดความซับซ้อนในการแก้สมการจากแบบจำลอง งานวิจัยนี้จึงสร้างโนโมแกรมที่พัฒนาขึ้นจากแบบจำลอง เพื่อเป็นเครื่องมือสำหรับการคำนวณและออกแบบท่อลม ทำให้สามารถหาขนาดความดันสถิตของพัดลม,ขนาดความดันสถิตขาเข้าและออกของท่อลม, ขนาดท่อลม, ความเร็วของลมในท่อทั้งเข้าและออก, อุณหภูมิขาเข้าและออกของลมในท่อ และ อัตราการรั่วไหลของท่อลมทั้งระบบได้อย่างไม่ยุ่งยาก
การศึกษาการผลิตตงอะลูมิเนียมของสะพานทหารเอ็ม 4 โดยใช้วัสดุภายในประเทศ
Authors:   , สันติธรารักษ์ ชลิต
Published: September 2023

วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้เพื่อศึกษาการผลิตตงอะลูมิเนียมของสะพานทหารเอ็ม 4 โดยใช้วัสดุภายในประเทศ การศึกษาประกอบด้วยการสำรวจข้อมูลอะลูมิเนียมที่มีจำหน่ายในประเทศไทย ทำการทดสอบความสามารถในการขึ้นรูปอะลูมิเนียมชนิดต่างๆ โดยวิธีการขึ้นรูปเย็นและการเชื่อม ซึ่งพบว่าวิธีการขึ้นรูปตงสามารถทำได้ทั้งวิธีการขึ้นรูปเย็นและการยึดด้วยสลักเกลียว ส่วนวิธีการเชื่อมนั้นไม่เหมาะในการขึ้นรูป ดังนั้นจึงขึ้นรูปหน้าตัดประกอบด้วยวิธีการยึดด้วยสลักเกลียว โดยอ้างอิงวิธีการออกแบบโครงสร้างอะลูมิเนียมตามมาตรฐานอังกฤษ BS.8118 ผลการทดสอบพบว่าตงอะลูมิเนียมสามารถรับน้ำหนักบรรทุกได้ตามที่ออกแบบ โดยมีค่าตัวคูณความปลอดภัยของกำลังโมเมนต์ดัดและแรงเฉือนเท่ากับ 2.1 และ 2.7 ตามลำดับ เมื่อพิจารณาภาวะสุดขีดบริการที่กำลังโมเมนต์ดัดใช้งานมีการโก่งตัวในการทดสอบไม่เกินการโก่งตัวที่ยอมให้ ดังนั้นจึงสามารถนำตงอะลูมิเนียมที่ออกแบบนี้ไปใช้งานทดแทนตงสะพานทหารเอ็ม 4 ที่เสียหายได้
การประเมินศักยภาพน้ำบาดาลในจังหวัดสุโขทัย โดยแบบจำลองน้ำฝน-น้ำท่า-น้ำบาดาล และการวิเคราะห์องค์ประกอบไอโซโทปเสถียร
Authors:   , เหล่าน้ำใส จีรพงษ์
Published: September 2023

การใช้น้ำบาดาลในระดับตื้นในปริมาณมาก เป็นสาเหตุทำให้เกิดการลดระดับลงของน้ำบาดาลในระดับตื้น โดยเฉพาะในจังหวัดสุโขทัย เกษตรกรในพื้นที่ปลูกข้าวเฉลี่ยปีละ 3 ครั้ง ส่งผลให้ระดับน้ำบาดาลในชั้นน้ำตื้นลดต่ำลง จนไม่สามารถสูบน้ำบาดาลโดยใช้เครื่องสูบน้ำหอยโข่งได้ เนื่องจากระดับน้ำมีความลึกมากกว่าความสามารถในการดูดของปั๊ม ทำให้เกษตรกรต้องทรุดปากบ่อน้ำบาดาลลง และเกิดอุบัติเหตุเสียชีวิตระหว่างการทรุดบ่อน้ำบาดาลเป็นจำนวนมาก วิทยานิพนธ์นี้มุ่งเน้นศึกษาความเชื่อมโยงทางชลศาสตร์ระหว่างน้ำฝน น้ำผิวดิน และน้ำบาดาล ในพื้นที่ศึกษา จากองค์ประกอบไอโซโทปเสถียร การศึกษาได้เก็บตัวอย่างน้ำจากพื้นที่ศึกษา 45 ตัวอย่าง เพื่อทำการวิเคราะห์องค์ประกอบไอโซโทปเสถียรในห้องปฏิบัติการ ผลการทดลองพบว่า น้ำบาดาลในจังหวัดสุโขทัย มีแหล่งกำเนิดมาจาก น้ำฝนร้อยละ 69.33 และน้ำในแม่น้ำยมร้อยละ 30.67 อีกทั้งยังได้ศึกษาสัดส่วนน้ำผิวดินที่ซึมลงสู่ชั้นน้ำบาดาลระดับตื้น โดยประยุกต์ใช้แบบจำลองน้ำฝน-น้ำท่า ArcSWAT พบว่า อัตราการเติมน้ำบาดาลเฉลี่ย 882.05 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี หรือร้อยละ 11.06 ของปริมาณน้ำฝน ข้อมูลจากแบบจำลองน้ำฝน-น้ำท่า จะถูกนำไปใช้เป็นข้อมูลนำเข้าในแบบจำลองน้ำบาดาล MODFLOW เพื่อศึกษาลักษณะการไหลของน้ำบาดาล และประเมินศักยภาพน้ำบาดาล จากปริมาณการเติมน้ำลงสู่ชั้นน้ำบาดาลในระดับตื้นโดยธรรมชาติ ผลจากแบบจำลองพบว่า ปริมาณการสูบน้ำบาดาลระดับตื้น ควรสูบไม่เกิน 287.386 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี เพื่อรักษาสมดุลของชั้นน้ำบาดาล ทั้งนี้ปัญหาการลดระดับของน้ำบาดาลระดับตื้น ยังเป็นผลจากอิทธิพลของการสูบน้ำบาดาลที่กระจุกตัวหนาแน่นในพื้นที่ ดังนั้นการแก้ไขปัญหาการลดระดับของน้ำบาดาลระดับตื้น ควรคำนึงระยะห่างระหว่างบ่อน้ำบาดาลที่มีการสูบด้วย
การวิเคราะห์ไฟไนต์เอลิเมนต์ของเสาท่อเหล็กเติมด้วยคอนกรีตเสริมเหล็กรูปพรรณรับแรงกระทำเยื้องศูนย์
Authors:   , อ้นถาวร ธนพัฒน์
Published: September 2023

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้นำเสนองานวิจัยการวิเคราะห์ไฟไนต์เอลิเมนต์ของเสาท่อเหล็กเติมด้วยคอนกรีตเสริมเหล็กรูปพรรณภายใต้แรงกระทำเยื้องศูนย์ด้วยโปรแกรม ABAQUS งานวิจัยนี้เริ่มจากการพัฒนาแบบจำลองไฟไนต์เอลิเมนต์ของเสาท่อเหล็กเติมด้วยคอนกรีตเสริมเหล็กรูปพรรณรับแรงกระทำตรงศูนย์ โดยตรวจสอบความเหมาะสมกับผลการทดสอบในอดีตซึ่งพบว่าผลจากการวิเคราะห์ไฟไนต์เอลิเมนต์มีความแม่นยำ เมื่อเปรียบเทียบผลจากแบบจำลองไฟไนต์เอลิเมนต์มาตรวจสอบกับข้อกำหนดการออกแบบ AISC 360-10 พบว่ามีค่าต่างกันอย่างมากเนื่องจาก AISC 360-10 ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะสำหรับเสาท่อเหล็กเติมด้วยคอนกรีตเสริมเหล็กรูปพรรณ โดยพบว่าเมื่อประยุกต์ข้อกำหนดโดยพิจารณาเสาท่อเหล็กเติมด้วยคอนกรีตเสริมเหล็กรูปพรรณเป็นเสาท่อเหล็กเติมด้วยคอนกรีตรวมกับเหล็กรูปพรรณจะให้กำลังรับแรงอัดใกล้เคียงกับผลการทดสอบและผลการวิเคราะห์ไฟไนต์เอลิเมนต์มากที่สุด จากนั้นศึกษาผลกระทบของตัวแปรออกแบบพบว่าเมื่อเพิ่มกำลังครากของท่อเหล็กและกำลังครากของหน้าตัดเหล็กรูปพรรณจะทำให้กำลังรับแรงอัดของเสาเพิ่มขึ้น และเมื่อเพิ่มกำลังอัดของคอนกรีตจะทำให้กำลังรับแรงอัดของเสาเพิ่มขึ้นเช่นกัน แต่ในช่วงหลังจากรับกำลังอัดสูงสุดแล้วผลของกำลังรับแรงอัดสูงสุดของคอนกรีตจะมีผลกระทบต่อกำลังรับแรงของเสาน้อย สำหรับผลกระทบของรูปแบบหน้าตัดของเหล็กรูปพรรณพบว่าหน้าตัดเหล็กรูปพรรณที่เป็นท่อวงกลมจะทำให้เสามีกำลังรับแรงกระทำมากที่สุด เนื่องจากสามารถสร้างสภาพการโอบรัดให้แก่คอนกรีตได้ดีที่สุด จากนั้นพัฒนาแบบจำลองไฟไนต์เอลิเมนต์ของเสาท่อเหล็กเติมด้วยคอนกรีตรับแรงกระทำเยื้องศูนย์และตรวจสอบกับผลการทดสอบในอดีต และนำไปสร้างเส้นปฏิสัมพันธ์กำลังรับแรงอัดและกำลังรับแรงดัดร่วมกันของเสาวัสดุผสม เมื่อเปรียบเทียบกับเส้นโค้งปฏิสัมพันธ์ที่คำนวณจากข้อกำหนด AISC 360-10 และ Eurocode4 ในกรณีเสาท่อเหล็กเติมด้วยคอนกรีตเสริมเหล็กรูปพรรณรับแรงกระทำเยื้องศูนย์พบว่าเมื่อพิจารณาเสาท่อเหล็กเติมด้วยคอนกรีตเสริมเหล็กรูปพรรณเป็นเสาเหล็กหุ้มด้วยคอนกรีตรวมกับท่อเหล็กจะทำให้ผลการคำนวณตามข้อกำหนดใกล้เคียงกับผลการวิเคราะห์ไฟไนต์เอลิเมนต์และผลการทดสอบมากที่สุดและข้อกำหนดทั้งสองมีความปลอดภัยในการออกแบบ จากการศึกษาตัวแปรศึกษาในกรณีเสาวัสดุผสมรับแรงกระทำเยื้องศูนย์พบว่าเมื่อกำลังของเหล็กรูปพรรณภายใน กำลังของท่อเหล็ก พื้นที่หน้าตัดของเหล็กรูปพรรณภายใน และความหนาของท่อเหล็กจะส่งผลต่อกำลังรับแรงดัดมากกว่ากำลังรับแรงอัด และกำลังรับแรงอัดสูงสุดของคอนกรีตจะส่งผลต่อกำลังรับแรงอัดมากกว่ากำลังรับแรงดัด
การวัดและการลดปริมาณการเกิดฝุ่นละอองจากกิจกรรมในโครงการก่อสร้างถนน กรณีศึกษาการก่อสร้างถนนในเขตจังหวัดลำปาง
Authors:   , แขนงแก้ว สมจินตนา
Published: September 2023

กิจกรรมในงานก่อสร้างถนนเป็นหนึ่งในแหล่งกำเนิดที่ก่อให้เกิดฝุ่นละอองในบริเวณหน่วยงานก่อสร้าง ซึ่งส่งผลกระทบด้านสุขภาพต่อคนงานในหน่วยงานก่อสร้างและประชาชนที่อยู่บริเวณโดยรอบ ปัจจุบันยังไม่มีวิธีแก้ไขและลดปัญหาการเกิดฝุ่นละอองจากแหล่งกำเนิดฝุ่นละออง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอการศึกษากระบวนการวัดและวิเคราะห์ปริมาณฝุ่นละอองที่มีแหล่งกำเนิดจากกิจกรรมในการก่อสร้างถนนและนำเสนอแนวทางการลดปริมาณฝุ่นละอองที่เกิดจากกิจกรรมก่อสร้างถนนโดยการปรับปรุงขั้นตอนการก่อสร้าง ซึ่งจากการศึกษาพบว่าตัวอย่างกิจกรรมก่อสร้างในส่วนของงานดินที่เป็นแหล่งกำเนิดของฝุ่นละออง ได้แก่ กิจกรรมถมดินและกิจกรรมเกลี่ยดิน จากผลการศึกษาพบว่าความเข้มข้นของฝุ่นละอองที่เกิดขึ้นในกิจกรรมก่อสร้างมีค่าเฉลี่ยตั้งแต่ 5.16 ถึง 94.07 µg/m3 และเมื่อทำการปรับปรุงขั้นตอนการก่อสร้างในกิจกรรมก่อสร้าง ได้แก่ การฉีดพ่นน้ำและการใช้แผงกั้นฝุ่นละอองในกิจกรรมเทดินและกิจกรรมเกลี่ยดินตามลำดับ พบว่าสามารถลดปริมาณฝุ่นละอองที่เกิดขึ้นในบริเวณก่อสร้างได้ 43 และ 85 เปอร์เซ็นต์เมื่อเปรียบเทียบกับขั้นตอนการก่อสร้างปกติและเมื่อเปรียบเทียบต้นทุนการก่อสร้างระหว่างขั้นตอนการก่อสร้างปกติกับขั้นตอนการก่อสร้างที่ออกแบบเพื่อลดการเกิดฝุ่นละออง พบว่าขั้นตอนการก่อสร้างที่ออกแบบเพื่อลดการเกิดฝุ่นละอองของกิจกรรมเทดินและกิจกรรมเกลี่ยดินมีต้นทุนที่สูงกว่าขั้นตอนการก่อสร้างปกติประมาณ 1.25 บาทต่อลูกบาศก์เมตรและ 7 บาทต่อลูกบาศก์เมตร หรือ 1.4 และ 7.2 เปอร์เซ็นต์ตามลำดับ