Επίδραση της χορήγησης ασβεστίου στην αρτηριακή πίεση, στην αντίσταση στην ινσουλίνη και στα ενδοκυττάρια ιόντα σε ασθενείς με υπέρταση και μεταβολικό σύνδρομο
Authors: Ποικιλίδου Μαρία 
Published: August 2021

O βασικός σκοπός αυτής της διδακτορικής διατριβής ήταν η μελέτη της επίδρασης του per os χορηγούμενου ασβεστίου (Ca²⁺) στην 24ωρη αρτηριακή πίεση (ΑΠ) και την ευαισθησία στην ινσουλίνη (ΕΙ) ασθενών με ήπια ΑΥ και ΣΔ τύπου 2 που επιπλέον πληρούσαν και τα κριτήρια κατάταξης στην οντότητα του μεταβολικού συνδρόμου. Παράλληλα, η διατριβή στόχευε να διερευνήσει την επίδραση του συμπληρωματικού Ca²⁺ στις μεταβολές των ενδοκυτταρίων Ca²⁺ [Ca²⁺]i και Mg²⁺ [Mg²⁺]i τις μεταβολές στην ενεργότητα του πρώτου ισομόρφου της ανταλλαγής Na⁺-H⁺ (ΝΗΕ-1), στην αποβολή λευκωματίνης και των ιόντων στα ούρα 24ώρου, στους ηλεκτρολύτες ορού (Na⁺, K⁺, Ca²⁺, Mg²⁺), στην ολική χοληστερόλη, τα τριγλυκερίδια, τη HDL- και την LDL-χοληστερόλη, τις απολιποπρωτεΐνες Α1 (ApoA1) και Β (ApoB) και την λιποπρωτεΐνη (a) Lp(a), στο ινωδογόνο και τη C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (C-reactive protein, CRP), στη νεφρική λειτουργία, στα επίπεδα του ουρικού οξέων, στη γλυκόζη και ινσουλίνη νηστείας και στη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c), στη σωματική σύσταση, στο σωματικό βάρος και στους συνήθεις ανθρωπομετρικούς δείκτες. Τον πληθυσμό της μελέτης αποτέλεσαν 31 ασθενείς με ΑΥ και ΣΔ τύπου 2. Οι ασθενείς λάμβαναν σουλφονυλουρία (15 mg γλιβενκλαμίδη) ημερησίως. Όλοι οι ασθενείς που επιλέχθηκαν για το πρωτόκολλο είχαν ήπια πρωτοδιαγνωσθείσα ΑΥ και δεν ελάμβαναν αγωγή για αυτήν. Οι ασθενείς χωρίστηκαν σε δύο ομάδες με τυχαίο τρόπο. Η 1η ομάδα (n=15), έλαβε 1500 mg στοιχειακού Ca²⁺ per os και η 2η ομάδα (n=16) καμία αγωγή για διάστημα παρακολούθησης 8 εβδομάδων. Μετά από 8 εβδομάδες (2 μήνες) παρακολούθησης όλες οι ανωτέρω δοκιμασίες επαναλήφθηκαν με την ίδια σειρά στα πλαίσια της τελικής αξιολόγησης των ασθενών. Στο τέλος της μελέτης όλες οι παράμετροι του ευγλυκαιμικού υπερινσουλιναιμικού clamp παρουσίασαν αύξηση στην ομάδα του Ca²⁺ (M-value από 2,51±0,94 σε 2,83±0,94 mmol * min⁻¹ P<0,05, M/I από 1,68±0,66 σε 2,04±0,81 mmol * min⁻¹ * nmol * L P<0,01 και MCR από 0,48±0,18 σε 0,56±0,19 ml * min⁻¹ * kg⁻¹ P<0,01), αλλά όχι στην ομάδα ελέγχου. Παράλληλα, στη λήξη της παρακολούθησης, η συμπληρωματική χορήγηση Ca²⁺ είχε σαν αποτέλεσμα μία μικρή, μη σημαντική μείωση της μέσης 24ωρης ΣΑΠ (-1,7±2,7 mmHg, m±SEΜ, P=0,52), 24ωρης ΔΑΠ (-2,1±1,5 mmHg, P=0,19) και του συστολικού φορτίου (-6,6±5,2%, P>0,05). Αντίθετα, στην ομάδα ελέγχου, παρατηρήθηκε μία μικρή, μη σημαντική αύξηση των παραπάνω παραμέτρων της τάξης του 1,4±2,7 mmHg, (P=0,59), για την 24ωρη ΣΑΠ και 1,2±2,8 mmHg, (P=0,83), για την 24ωρη ΔΑΠ αντίστοιχα. Σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, η ομάδα της συμπληρωματικής χορήγησης Ca²⁺ παρουσίασε σημαντική πτώση στη μέση τιμή του ελεύθερου ενδοαιμοπεταλιακού Ca²⁺, ([Ca²⁺]i) (-44,7±20,0 nmol/L, m±SEΜ, P<0,05). Αντίθετα η μέση τιμή του ενδοαιμοπεταλιακού Mg²⁺, ([Mg²⁺]i) στην ομάδα της παρέμβασης παρουσίασε σημαντική άνοδο (259,5±63,2 μmol/L, P<0,05), ενώ δεν μεταβλήθηκε στην ομάδα ελέγχου. Τα παραπάνω ευρήματα υποδηλώνουν έναν μηχανισμό ινσουλινικής αντίστασης, δηλαδή αυτόν της ενδοκυττάριας αύξησης του Ca²⁺, σε υπερτασικούς ασθενείς. Τονίζεται επίσης ο σημαντικός ρόλος της ανταλλαγής Na⁺-H⁺ στην παθοφυσιολογία της υπέρτασης και η αλληλεπίδρασή του με το ενδοκυττάριο Ca²⁺. Η συμπληρωματική χορήγηση Ca²⁺ είναι μία οικονομική παρέμβαση που μπορεί να βελτιώσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και υπέρταση.