ХУДОЖЕСТВЕННЫЕ ПЕРЕВОДЫ КЫРГЫЗСКОЙ ЛИТЕРАТУРЫ В ГОДЫ НЕЗАВИСИМОСТИ
Authors: Исмаилова Р.У. 
Published: February 2025

Ввиду нестабильности политической ситуации в Кыр­гыз­стане, частой смены руководства, открытия беспре­це­дент­ного уровня коррупции во всех слоях общества, эконо­ми­че­ской несостоятельности, роста внешних долгов, увеличе­ния внутренней и внешней миграции и многих других другие субъективные и объективные факторы, на науку и культуру об­ращать внимание нецелесообразно, разделяется устно. Мо­шен­ников, воспользовавшихся этой ситуацией, анонимных пи­са­телей, зарабатывавших на издании книг, появилось в изо­би­лии. Под предлогом ситуации рыночной экономики родился день массовой литературы. По легко читаемому, интересному сюжету были изданы короткие книги на основе мелодрам, любовных романов, детективов, криминалов, триллеров, вес­тернов и других жанров. Согласно требованиям настоящего времени, благодаря влиянию глобальной интеграции, растет молодежь, переводящая мировую литературу с оригинала. По­нятно, что общечеловеческие ценности воспринимаются как общие ценности. Наша литература поздно осознала эту по­требность. Ведь сложившаяся система перевода кыргыз­ской литературы на мировые языки полностью рухнула. Период с 1990 по 2000 годы можно назвать периодом бума переводов кыргызских произведений.

Кыргызстандагы саясий абалдын туруксуздугу, бийлик­тин тез-тез алмашышы, коомчулуктун бүт катмарындагы жем­корлуктун болуп көрбөгөндөй араанынын ачылышы, эко­но­­микалык кудуретсиздик, тышкы карыздардын өсүшү, ички жа­на тышкы миграциянын күч алышы дагы көптөгөн субъективдүү-объективдүү факторлордон улам илим-билимге, маданиятка көңүл буруу иш жүзүндө эмес, ооз жүзүндө бөлүн­дү. Ушул абалдан пайдаланган шылуундар, китеп чыгарып акча жасаган, аты-жыты белгисиз калемгерлер жайнап чыкты. Ба­зар экономикасынын жагдайына шылтоолоп, масссалык ада­бияттын күнү тууду. Окууга жеңил, кызыктуу сюжеттин артынан түшүп, мелодрамалык негиздеги чакан китептер, сүй­үү романдары, детектив, криминал, триллер, вестерн жана башка жанрдагы чыгармалар чыкты. Азыркы учурдун талабына ылайык, дүйнөлүк интеграциянын таасиринен улам дүйнөлүк адабият ты түпнускадан которгон жаштар өсүп ке­ле жатат. Жалпы адамзат баалуулугу орток баалуулук ка­тары кабылданары анык. Биздин адабият ошол зарылчылыкка кечи­рээк келди. Анткени, кыргыз адабиятын дүйнө тилдерине которуунун калыпка салынган системсы таптакыр кыйрады. 1990 -жылдан тартып, 2000-жылга чейинки мезгилди кыргыз тилиндеги чыгармаларды которуунун сенек мезгили деп атоо­го болот.

Due to the instability of the political situation in Kyrgyzstan, frequent changes of leadership, the discovery of an unprecedented level of corruption in all layers of society, economic insolvency, gro­wing external debts, increasing internal and external migration and many other subjective and objective factors, it is inappropriate to pay attention to science and culture., shared orally. Fraudsters who took advantage of this situation, anonymous writers who made mo­ney by publishing books, appeared in abundance. Under the pretext of the market economy situation, the day of mass literature was born. Based on easy-to-read, interesting plots, short books were pub­lished based on melodramas, romance novels, detective stories, crimes, thrillers, westerns and other genres. According to the re­qui­re­ments of the present time, thanks to the influence of global in­te­gration, young people are growing, translating world literature from the original. It is clear that universal human values ​​are perceived as common values. Our literature realized this need late. After all, the existing system of translating Kyrgyz literature into world languages ​​has completely collapsed. The period from 1990 to 2000 can be called a period of boom in translations of Kyrgyz works.