Μελέτη εκφράσεως, τοπογραφικής κατανομής και συσχέτισης επιθηλιακής μεσεγχυματικής μετατροπής και πολυδύναμου αρχέγονου δυναμικού σε καρκινώματα αγνώστου πρωτοπαθούς εστίας
Authors: Στογιάννη Αικατερίνη 
Published: September 2021

Εισαγωγή. Η Επιθηλιακή Μεσεγχυματική Μετατροπή (ΕΜΤ) αναφέρεται στις φαινοτυπικές αλλαγές πουυφίσταται ένα επιθηλιακό κύτταρο οι οποίες το καθιστούν χαλαρό από επιθηλιακές συνδέσεις, ευκίνητοκαι επιθετικό. Η. ΕΜΤ έχει συσχετισθεί με αυξημένο στάδιο, επιθετικότητα, μεταστατικότητα και πτωχήπρόγνωση σε ασθενείς με συμπαγείς όγκους. Στόχος της συγκεκριμένης μελέτης είναι να αναδείξουμετην ενεργοποίηση της ΕΜΤ σε ένα τύπο όγκων οι οποίοι είναι κατεξοχήν μεταστατικοί, στακαρκινώματα αγνώστου πρωτοπαθούς εστίας (ΚΑΠΕ), και να αποδείξουμε ότι η ύπαρξη του ΕΜΤφαινότυπου συσχετίζεται με αρνητική προγνωστική αξία για τον ασθενή. Επιπροσθέτως επιδιώξαμε νασυγκρίνουμε την έκφραση μιας «βιβλιοθήκης» απο 982 microRNAs (miR), σε ΕΜΤ + έναντι ΕΜΤ –όγκους ασθενών με ΚΑΠΕ ώστε να εξετάσουμε την συμβολή τους στον ΕΜΤ φαινότυπο.Μέθοδοι. Ιστικοί κύλινδροι 1.5mm από 100 ΚΑΠΕ φορτώθηκαν σε ιστικές μικροσυστοιχίες σε δύοαντίγραφα και μελετήθηκαν για ανοσοϊστοχημική έκφραση E-cadherin (ECADH- Zymed, dilution1:30), N-Cadherin (NCADH-Zymed, dilution 1:30), Vimentin (VMN-Zymed, dilution 1:30), Snail (SNLAbcam,dilution 1:10).Ο EMT φαινότυπος ορίστηκε ως απώλεια έκφρασης της Ε-cadherin, έκφρασηοποιασδήποτε από τις Ν-cadherin, Vimentin και ταυτόχρονη έκφραση SNAIL, όπως υπολογίστηκε απότο ποσοστό των χρωματισμένων κυττάρων. Πλήρη κλινικοπαθολογοανατομικά στοιχεία καταγράφηκανηλεκτρονικά για στατιστική ανάλυση. Στη συνέχεια, μελετήσαμε την έκφραση των 982 microRNAs σε 68ΚΑΠΕ από τα οποία ελήφθη επαρκής ποσότητα RNA χρησιμοποιώντας την πλατφόρμα miRviewmets2, Rosetta Genomics και συγκρίναμε έκφραση σε ΕΜΤ+ (Ν=5 με βάση το % των χρωματισμένωνκυττάρων ή Ν=10 με βάση την ημιποσοτική μέθοδο του H-score) έναντι ΕΜΤ- περιπτώσεων.Αποτελέσματα. Ο υπό μελέτη πληθυσμός αποτελούνταν από 100 ασθενείς με ΚΑΠΕ (47 άνδρες, 53γυναίκες) διάμεσης ηλικίας 65 χρόνων και με καλή φυσική κατάσταση (PS 0-1 σε 75%). Η ιστολογικήδιάγνωση ήταν αδενοκαρκίνωμα στο 60% των ασθενών, πλακώδες καρκίνωμα στο 22% και μηδιαφοροποιημένο καρκίνωμα στο 17% με χαμηλό βαθμό διαφοροποιήσης στο 50% των περιπτώσεων.Οι κλινικοπαθολογοανατομικές υποομάδες ήταν 30% σπλαγχνικές μεταστάσεις, 8% λεμφαδενικέςμεταστάσεις μασχάλης, περιτοναϊκή καρκινωμάτωση 22% και λεμφαδενική νόσος 40%. Η θεραπεία αποτελούνταν από παρηγορητική χημειοθεραπεία (σχήματα με βάση την πλατίνα στο 55%). Η διάμεσηελεύθερη νόσου επιβίωση(PFS) καθώς και η ολική επιβίωση (OS) ήταν 7 και 12 μήνες αντίστοιχα.Μέσω μελέτης κατανομών συχνοτήτων και φυσικών ορίων έκφρασης των ανοσοϊστοχημικών δεικτών,ο ΕΜΤ φαινότυπος ορίστηκε ως απώλεια έκφρασης της E-cadherin (αρνητική, όταν εκφράζεται σε<60% των καρκινικών κυττάρων), έκφραση Ν-cadherin ή Vimentin (θετική, όταν εκφράζονται σε >40%των καρκινικών κυττάρων) και έκφραση Snail (θετική, όταν εκφράζεται σε >80% των καρκινικώνκυττάρων). Τον ορισμό αυτό πληρούσαν 8 ασθενείς (8%) και ο ΕΜΤ φαινότυπος αποδείχθηκεστατιστικά σημαντικός παράγοντας φτωχής επιβίωσης (ΕΜΤ- διάμεση επιβίωση 13 μήνες σε σχέση μεΕΜΤ+ διάμεση επιβίωση 8 μήνες, logrank p=0.023). Επιπλέον, η ύπαρξη ΕΜΤ φαινότυπου έδειξεστατιστικώς σημαντική συσχέτιση με το άρρεν φύλο, τη χαμηλή διαφοροποιήση του όγκου και τηνεμφάνιση σπλαχνικών μεταστάσεων (p<0.05). ‘Αλλοι προγνωστικοί παράγοντες φτωχής επιβίωσηςαναδείχθηκαν το άρρεν φύλο, η κακή φυσική κατάσταση κατά τη διάγνωση και η μη θεραπευτικήαντιμετώπιση με βάση την πλατίνα (p<0.05).Στο δεύτερο μέρος της μελέτης μας, ο υπό μελέτη πληθυσμός αποτελούνταν απο 68 ασθενείς μεΚΑΠΕ. Σε αυτούς τους ασθενείς, τα ΕMT-κατασταλτικά miRNAs miR-141, miR203 και miR200a,b,cπαρουσίασαν 2.45-3.64 φορες μειωμένη έκφραση σε ΕΜΤ+ περιπτώσεις, χωρίς ωστόσο να επιτευχθείστατιστική σημαντικότητα (False Discovery Rate, FDR>0.1). Η έκφραση του miR205 παρουσιάστηκεαυξημένη στις ΕΜΤ + περιπτώσεις αλλά αυτή η διαφορά οφείλoνταν στην παρουσία όγκων μεπλακώδη ιστολογία. Επιπλέον, συγκρίθηκε η έκφραση 982 microRNA στα περιστατικά ανάλογα με τηνανοσοϊστοχημική έκφραση κάθε μιας πρωτείνης εκ των E-cadherin, N-Cadherin, Vimentin, Snail. Ανκαι δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές είναι αξιοσημείωτο ότι τα miR 203, 200c και 205 πουκαταστέλλουν την έκφραση του ΕΜΤ φαινότυπου είχαν αυξημένη έκφραση στους όγκους με χαμηλήέκφραση N-cadherin.Συμπεράσματα. Ο ΕΜΤ φαινότυπος δεν ανευρίσκεται συχνά σε έναν τόσο ετερογενή πληθυσμό όπωςτα ΚΑΠΕ, ωστόσο επηρεάζει-στατιστικώς σημαντικά-αρνητικά την επιβίωση των ασθενών πιθανόνμέσω πρόωρης συστηματικής διασποράς και αναπλασίας. Επιπλέον, η μελέτη έκφρασης 982 miRNAsσε ΕΜΤ+ vs EMT- ΚΑΠΕ δημιουργεί ενδείξεις οτι τα miR141, miR203, miR200a,b,c καταστελλουν τονΕΜΤ φαινότυπο και ειναι αυξημένα στις ΕΜΤ- περιπτώσεις. Αυτές οι ενδείξεις απαιτούν περαιτέρωεπιβεβαίωση σε ένα μεγαλυτερο αριθμό ασθενών με απώτερο σκοπό τη θεραπευτική τους στόχευση.