Three empirical studies on the role of institutional quality on energy consumption, environmental performance and sustainable economic growth, and the implementation of relevant economic policies
Authors: Χριστοφορίδης Θεόδωρος 
Published: August 2023

Η διατριβή αυτή αποτελείται από τρεις αυτόνομες αλλά στενά συνδεδεμένες εμπειρικές μελέτες. Κάθε μελέτη παρουσιάζει τα ειδικά ερευνητικά ευρήματα της και την ανάλυσή τους, τα συμπεράσματα που μπορούν να εξαχθούν καθώς και τις επιπτώσεις σε θέματα οικονομικής πολιτικής. Ειδικότερα οι τρεις μελέτες είναι αλληλένδετες και συμπληρώνει η μία την άλλη στη διαμόρφωση της συνολικής διατριβής. Η πρώτη ερευνητική προσπάθεια διερευνά τη σχέση μεταξύ της κατανάλωσης πυρηνικής ενέργειας και της οικονομικής ανάπτυξης λαμβάνοντας υπ’ όψη τον ρόλο της θεσμικής ποιότητας 18 κορυφαίων χωρών στην κατανάλωση πυρηνικής ενέργειας. Τα ευρήματα αποκαλύπτουν ότι τόσο η χρήση της πυρηνικής ενέργειας όσο και η ισχυρή παρουσία των θεσμών συμβάλλουν την οικονομική ανάπτυξη των χωρών αυτών μακροπρόθεσμα. Αντίθετα, το υψηλότερο επίπεδο θεσμικής ποιότητας συνδέεται με μείωση της έντασης στη χρήση της πυρηνικής ενέργειας. Η δεύτερη μελέτη εξετάζει για πρώτη φορά τον αντίκτυπο των διαχωρισμένων μορφών ενέργειας και του επιπέδου θεσμικής ποιότητας στο οικολογικό αποτύπωμα 29 χωρών του ΟΟΣΑ. Σε μια ολιστική περιβαλλοντική προσέγγιση, εξηγεί πώς το διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα των χωρών αυτών και οι θεσμοί τους συνδέονται με την επίτευξη βιωσιμότητας στο συνολικό τους οικοσύστημα. Χρησιμοποιώντας τεχνικές δεύτερης γενιάς, η μελέτη αυτή δείχνει ότι μολονότι η οικονομική μεγέθυνση και η χρήση μη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από τις χώρες του ΟΟΣΑ αποδεικνύεται επιζήμια για το περιβάλλον, η λειτουργική ποιότητα των θεσμών τους συμβάλει θετικά στην οικολογική τους βιωσιμότητα. Ταυτόχρονα, η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δεν φαίνεται να έχει ουσιαστική συμβολή στη μείωση του οικολογικού αποτυπώματος τους, καθιστώντας τις ορυκτές πηγές κατανάλωσης ενέργειας ως κυρίαρχες στο ενεργειακό τους μείγμα. Στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης στην ΕΕ, η τρίτη εμπειρική μελέτη εξετάζει πώς η οικονομική ελευθερία, η οικονομική πολυπλοκότητα και η ανανεώσιμες πηγές ενέργειας επηρεάζουν τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις που σχετίζονται με την ενέργεια, στο πλαίσιο ενός μοντέλου περιβαλλοντικής καμπύλης Kuznets. Παράλληλα, διερευνά τον διαδραστικό ρόλο της οικονομικής ελευθερίας και του διαρθρωτικού μετασχηματισμού τους σε οικονομίες απαλλαγμένες από τον άνθρακα, στις ενεργειακές εκπομπές CO2. Τα αποτελέσματα επιδεικνύουν την παρουσία της περιβαλλοντικής καμπύλης Κuznets και αποκαλύπτουν μια μειωτική επίδραση της οικονομικής πολυπλοκότητας, της οικονομικής ελευθερίας και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στους ενεργειακούς ρύπους. Η οικονομική ελευθερία φαίνεται να παίζει έναν ασύμμετρο ρόλο στη σχέση μεταξύ οικονομικής πολυπλοκότητας και εκπομπών CO2 που σχετίζονται με την ενέργεια, αφού στα υψηλότερα επίπεδα οικονομικής ελευθερίας, η οικονομική πολυπλοκότητα μετατρέπεται σε ρυπογόνος παράγοντας. Επιπλέον, στις πιο ρυπογόνες χώρες της ΕΕ, η αποτελεσματικότητα της οικονομικής πολυπλοκότητας και της οικονομικής ελευθερίας στη μείωση των ενεργειακών ρύπων καθίσταται ασήμαντη. Με βάση τα ευρήματα κάθε μελέτης, συζητιούνται ανάλογες επιπτώσεις σε θέματα πολιτικής.