Ο γυναικείος περιοδικός τύπος και η ένδυση στην Ελλάδα κατά τηv μεταπολεμική περίοδο
Authors: Τριπολιτσιώτης Κυριάκος 
Published: August 2021

Η εργασία έχει ως αντικείμενο έρευνας από την πλευρά της Λαογραφίας, το περιοδικό ΓΥΝΑΙΚΑ που εμφανίζεται αμέσως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο και τον Εμφύλιο Πόλεμο, στο πλαίσιο της αστικοποιούμενης μεταπολεμικής Ελλάδας της περιόδου 1950-1975.Αποσκοπεί, μέσω κοινωνικο-ιστορικής μεθόδου, στο να αναδειχθεί η σημασία της έκδοσης του περιοδικού ΓΥΝΑΙΚΑ σε μια κρίσιμη στιγμή μετάβασης της ελληνικής κοινωνίας από την προηγούμενη φάση του Μεσοπολέμου σε μια φάση που άρχιζε να μορφοποιείται κυρίως από τη δεκαετία του 1950, με αργό ρυθμό στην αρχή, ολοένα πιο γοργό στη συνέχεια, καθώς έκλειναν οι πληγές στην Ελλάδα και άνοιγαν προοπτικές για μια συνάντηση με τα συντελούμενα έξω από τα εθνικά όρια.Το περιοδικό ΓΥΝΑΙΚΑ είχε θέσει δύο κυρίως στόχους: αφενός να συμβάλει στην έξοδο της μεσοπολεμικής γυναίκας από το σπίτι, και να την εισαγάγει στους χώρους της μισθωτής εργασίας, αφετέρου, όμως, να συμβάλει επίσης αποφασιστικά στην αναβάθμιση της παιδείας της, διπλά: γνωρίζοντας της συστηματικότερα, με ανάλογα δημοσιεύματα τη λαϊκή και τη λόγια παράδοση, καθώς και την ιστορία της πατρίδας της, και από την άλλη μεριά, να την εισάγει, συστηματικά αλλά και με μέτρο, στους νεωτερισμούς που πραγματοποιούνταν στις οικονομικά αναπτυσσόμενες και αναπτυγμένες χώρες του εξωτερικού. Παράλληλα προς τα προσφερόμενα δημοσιεύματα (ιστορικά, επιστημονικά, με ειδικές στήλες όπως: για ζητήματα ιατρικά, νομικά κ.ά., ρεπορτάζ κλπ.), αναπτύχθηκε μια εξαιρετικά ζωηρή, εξακτινωμένη σε όλη την περιφερειακή Ελλάδα, εκτός της πρωτεύουσας αλληλογραφία μεταξύ των αναγνωστριών (προπάντων συν τω χρόνω αλληλογραφούσαν και αναγνώστες) και της σύνταξης του περιοδικού. Έτσι παγιώθηκε μια σταθερή, «συνομιλία», η οποία αποτελεί μια πλουσιότατη πηγή πληροφοριών, που συνθέτουν μια πολύτιμη ιστορία των ηθών, στο πλαίσιο των μεταβολών που έλαβαν χώρα στη διαδρομή μιας ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας για την Ελλάδα κρίσιμης εικοσιπενταετίας. Ιδρυτής και ψυχή της ΓΥΝΑΙΚΑΣ υπήρξε ο Ευάγγελος Χρήστου Τερζόπουλος που είχε εκτός των άλλων και την ικανότητα να εντοπίζει και να προσλαμβάνει άξιους συνεργάτες, στους οποίους, ιδίως στο δημοσιογραφικό τομέα-υπερτερούσε το γυναικείο φύλο. Ο συγγραφέας δίνει τα απαραίτητα στοιχεία για την κεντρική θέση που κατείχε ο Τερζόπουλος στο σύνολο των παραγόντων της έκδοσης του περιοδικού, επιδιώκοντας να επωφελείται και από τα νέα κάθε φορά τεχνικά μέσα, που ανέδειξαν την ΓΥΝΑΙΚΑ σε ένα από τα αξιολογότερα γυναικείο περιοδικό διεθνώς.Ξεχωριστό μέρος της διατριβής αφιερώθηκε στην Μόδα, με ιδιαίτερη έμφαση στη γυναικεία ένδυση και εμφάνιση, ζητήματα εξόχως ελκυστικά στις γυναίκες, που τα έχει προσέξει κατάλληλα και η Αγορά. Ο ιδρυτής της ΓΥΝΑΙΚΑΣ, επόμενο ήταν να μη παραβλέψει διόλου το φαινόμενο αυτό. Και ο συγγραφέας δεν παρέλειψε, πριν φθάσει στους χρόνους που κάλυψε η ΓΥΝΑΙΚΑ, να κάνει μιαν ιστορική αναδρομή από το 1833, δηλαδή από την αρχή της ζωής του νεοσύστατου κράτους, ώσπου να έλθει, με πλούσια τεκμηρίωση, έως το 1975. Επιλογικά υποστηρίζει, ότι η ΓΥΝΑΙΚΑ, στα κρίσιμα χρόνια για την ανάδειξη και την κοινωνική πνευματική και αισθητική ανάπτυξη της γυναίκας, υπήρξε μια ιδιότυπη Σχολή γυναικών, όπου αυτές διδάσκονταν ένα νέο τρόπο συμπεριφοράς και ζωής με βάση το συνδυασμό της εθνικής-λαϊκής παράδοσης και των διεθνώς εξαπλουμένων νεωτερισμών, για όλες τις τάξεις.Στην εργασία συνάπτονται, ξεχωριστά (Τόμος ΙΙ) και τέσσερα παραρτήματα: 1. Εικόνες κειμένου. 2. Επιστολή του Τερζόπουλου σε μια βασική συνεργάτιδά του (Μαρία Καραβία). 3. Οι αλλαγές της γυναικείας εμφάνισης μέσα από τα εξώφυλλα της ΓΥΝΑΙΚΑΣ. 4. Ετήσιοι αναλυτικοί πίνακες κυκλοφορίας του περιοδικού (1950-1975).