Μελέτη μεθυλίωσης του DNA σε παιδιά και εφήβους με αυτοάνοσα νοσήματα του θυρεοειδούς αδένα
Authors: Κύργιος Ιωάννης 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto (ΗΤ) και η νόσος Graves (GD) είναι καταστάσεις που προκαλούνται από διαταραγμένη ανοσιακή απάντηση έναντι αυτο-αντιγόνων. Ωστόσο, οι βιολογικές διεργασίες σε μοριακό επίπεδο εξακολουθούν να είναι ελάχιστα κατανοητές. Λίγες μελέτες επιγενετικής έχουν δημοσιευθεί μέχρι σήμερα.Σκοπός: Να διερευνηθεί αν υπάρχουν διαφορές ως προς τη μεθυλίωση του DNA των υποκινητών των γονιδίων HLADRB1, CD40L, FOXP3, CTLA4, FCRL3, IL2RA και PTPN22 μεταξύ νεαρών ασθενών με αυτοάνοση θυρεοειδική νόσο και υγιών ατόμων ίδιας ηλικίας, φύλου και δείκτη μάζας σώματος. Επίσης να ελεγθεί αν υπάρχουν παράγοντες από το ατομικό, κληρονομικό, μαιευτικό, περιγεννητικό ιστορικό αλλά και κλινικοεργαστηριακές παραμέτρους ή δημογραφικούς και κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες, που αποτελούν σημαντικούς καθοριστές της μεθυλίωσης του DNA στους ελεγχθέντες γενετικούς τόπους. Ασθενείς και μέθοδοι: Μελετήθηκαν 60 ασθενείς με ΗΤ (ηλικίας 11,7±0,3 έτη), 10 με GD (12,1±0,4 έτη), 25 με ταυτόχρονη διάγνωση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 και θυρεοειδίτιδας Hashimoto (T1DM+ΗΤ) (12,3±0,4 έτη) και 55 υγιή άτομα (11,1±0,3 έτη) χωρίς ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό αυτοάνοσης νόσου τουλάχιστον στους πρώτου βαθμού συγγενείς. Το DNA απομονώθηκε από ολικό αίμα και στη συνέχεια τροποποιήθηκε με διθειώδες νάτριο. Το ποσοστό μεθυλίωσης του DNA στους υποκινητές των προαναφερθέντων γονιδίων ποσοτικοποιήθηκε χρησιμοποιώντας ειδικούς εκκινητές για τροποποιημένο DΝΑ και αναλύοντας τις καμπύλες αποδιάταξης του DNA που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια πειραμάτων PCR πραγματικoύ χρόνου. Αποτελέσματα: Διαφορές στα ποσοστά μεθυλίωσης του DNA μεταξύ των ομάδων διαπιστώθηκαν στους υποκινητές των γονιδίων IL2RA (HT: 36,3±1,4%, T1DM+HT: 35,3±2,2%, GD: 26,0±3,8%, ομάδα ελέγχου: 41,3±1,5%, p<0,001), ΡΤΡΝ22 (HT: 39,9±3,1% , T1DM+HT: 20,3±2,4%, GD: 32,6±7,8%, ομάδα ελέγχου: 27,1±2,4%, p<0,001), CTLA4 (HT: 42,4±3,0%, T1DM+HT: 71,4±4,7%, GD: 45,2±6,7%, ομάδα ελέγχου: 42,3±3,7%, p<0,001) και FOXP3 (HT: 90,1±1,4%, T1DM+HT: 97,3±1,0%, GD: 86,2±5,4%, ομάδα ελέγχου: 93,2±1,1%, p=0,004) αλλά όχι των HLADRB1 (HT: 82,7±2,2%, T1DM+HT: 74,9±3,9%, GD: 88,1±4,5%, ομάδα ελέγχου: 85,2±2,3%), CD40L (HT: 67,5±3,4%, T1DM+HT: 65,9±6,0%, GD: 62,6±6,0%, ομάδα ελέγχου: 60,5±3,8%) και FCRL3 (HT: 77,1±2,1%, T1DM+HT: 76,6±2,8%, GD: 85,0±3,1%, ομάδα ελέγχου: 76,8±1,8%) (p>0,05 σε όλες τις περιπτώσεις). Επιπλέον, μεταξύ των παραγόντων που βρέθηκαν να συσχετίζονται ανεξάρτητα με τα επίπεδα μεθυλίωσης του DNA συγκαταλλέχτηκαν το φύλο (CD40L), η ύπαρξη και άλλου αυτοάνοσου νοσήματος (CTLA4, FOXP3, PTPN22), η διάγνωση αυτοάνοσης θυρεοειδικής νόσου (IL2RA), η διαταραγμένη θυρεοειδική λειτουργία (FCRL3), η παρουσία βρογχοκήλης (PTPN22), αλλά και άλλοι παράγοντες όπως το μορφωτικό επίπεδο του πατέρα (CTLA4), το κάπνισμα της μητέρας στην κύηση (FCRL3), ο διαβήτης κύησης (FOXP3) και η τιμή z του δείκτη μάζας σώματος (CD40L, FCRL3) (προσαρμοσμένο p≤0,05 σε όλες τις περιπτώσεις). Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη υποδηλώνει ότι πράγματι υπάρχουν διαφορές στα ποσοστά μεθυλίωσης του DNA σε διαφορετικούς υποκινητές γονιδίων σε ασθενείς με αυτοάνοση θυρεοειδική νόσο. Επίσης αναγνωρίστηκαν παράγοντες που αποτελούν κύριους καθοριστές των επιπέδων μεθυλίωσης του DNA. Αυτές οι διαφορές μένει να διευκρινιστεί αν σχετίζονται με διαφορές της έκφρασης των αντίστοιχων γονιδίων, ρίχνωντας έτσι περαιτέρω φως στην αιτιοπαθογένεια της αυτοάνοσης θυρεοειδικής νόσου κατά την παιδική ηλικία και την εφηβεία.