Балканските војни и проекциите за Македонија (македонски поглед)
Authors: Ристовска-Јосифовска [Ristovska-Josifovska] Билјана [Biljana] 
Published: September 2015

The Balkan wars and the projections about Macedonia (Macedonian view) The main focus of this paper is the time just before and during the Balkan Wars (1912– 1913), analyzed through the public writings of the Macedonian emigrants in Russia. We focus on their attitude, opinions and interpretations of the political events, as well as the reactions to the decisions of the great powers – as an expression of the Macedonian view to the Balkan Wars and the projections about Macedonia. In this context it is interesting to see whether they concern the national question and how they articulate the opinions on reception of the results of the Balkan Wars.The attention of the Macedonians was pointed almost exclusively to the national problem and the Balkan Wars, even after the beginning of the World War I. They were engaged in find­ing a solution for the Macedonian national question and the realization of the idea for national state. At the same time they were displaying in the Russian public their understanding of the political events and their attitude: warning about the possible partition, demanding a support for foundation of a Macedonian state and protesting against the partition.But, besides the organized intellectuals in emigration, the Macedonian national question remained at the margins of the interests of the great powers of Europe or has been used as a tool for solving other political questions. The appeals of the Macedonian intellectuals were not enough influential and Macedonia entered in World War I with all the consequences: the confirmation of the borders from the separation and the collapse of the Ottoman Empire. This very difficult and complicated period lasted up to the foundation of the national state in World War II at the territory of today’s Republic of Macedonia. Wojny bałkańskie i wizje Macedonii (perspektywa macedońska) W artykule – na podstawie analizy publicznych wystąpień macedońskich emigrantów w Rosji, ich poglądów politycznych, opinii i interpretacji wydarzeń politycznych, jak również reakcji na decyzje wielkich mocarstw – podjęto zagadnienia związane z okresem wojen bał­kańskich 1912–1913 i ukazano macedońską perspektywę kwestii macedońskiej. Zaprezento­wano też ważne problemy odnoszące się do sposobu traktowania spraw narodowych i sposobu artykułowania stanowisk wobec następstw tych wojen.Uwaga Macedończyków, nawet po wybuchu I wojny światowej, kierowała się niemal wyłącznie na kwestie narodowe i wojny bałkańskie. Ich zaangażowanie sprowadzało się do poszukiwania rozwiązań spraw narodu macedońskiego i prób urzeczywistnienia idei wła­snego państwa. Środowiska emigrantów prezentowały przed rosyjską opinią publiczną swoje rozumienie zachodzących wydarzeń politycznych, by zapobiec podziałowi terytorium, a jed­nocześnie poszukiwać wsparcia dla koncepcji utworzenia państwa macedońskiego.Macedońska kwestia narodowa, podejmowana przez pozostającą na emigracji inteligencję macedońską, pozostawała na marginesie zainteresowań wielkich mocarstw europejskich lub była wykorzystywana instrumentalnie do rozwiązywania innych problemów politycznych. Apele intelektualistów macedońskich nie wywarły wpływu na sytuację międzynarodową. Macedończycy przystąpili do I wojny światowej z wszystkimi tego konsekwencjami – za­twierdzonymi granicami podzielonego terytorium. Ten trudny i skomplikowany okres trwał aż do utworzenia państwa narodowego w czasie II wojny światowej na obszarze obecnej Re­publiki Macedonii.