The access to finance of small and medium sized enterprises in the euro area
Authors: Ανδριακόπουλος Κωνσταντίνος 
Published: August 2021

Παρά το γεγονός ότι μια επιχείρηση μπορεί να χρηματοδοτήσει το επενδυτικό της πρόγραμμα μέσα από ένα πλήθος πηγών χρηματοδότησης, αυτό δε σημαίνει ότι όλες οι επιχειρήσεις έχουν ίση πρόσβαση σε αυτές. Με άλλα λόγια, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την τραπεζική και την εμπορική πίστωση, καθώς εξαιτίας του μεγέθους τους και της αδιαφάνειας που χαρακτηρίζει την οικονομική τους κατάσταση έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση ομολόγων και μετοχών. Ο στόχος της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η βελτίωση της κατανόησης για την πρόσβαση σε χρηματοδότηση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, εξετάζοντας τα πιστωτικά αποτελέσματα στη ζώνη του ευρώ με επίκεντρο τις ανωτέρω δύο κρίσιμες εξωτερικές πηγές χρηματοδότησης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (τραπεζική πίστωση και εμπορικές πιστώσεις) .Το κεφάλαιο 1 προσφέρει κυρίως μια ανασκόπηση της θεωρητικής και εμπειρικής βιβλιογραφίας σχετικά με τα πιστωτικά αποτελέσματα, ενώ στο Κεφάλαιο 2 παρουσιάζονται η περιγραφή και οι ιδιότητες των δεδομένων που αναλύονται στην παρούσα εργασία.Το κεφάλαιο 3 ασχολείται με τις εμπειρικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται για τη μοντελοποίηση των οικονομικών μεταβλητών που παίρνουν περιορισμένες τιμές. Αυτά τα μοντέλα είναι σχετικά για την εργασία αυτή, δεδομένου ότι μας βοηθούν να ξεπεράσουμε ειδικά οικονομετρικά θέματα που σχετίζονται με δυαδικές μεταβλητές που προκύπτουν σε όλη την έρευνά μας. Το κεφάλαιο 4 επικεντρώνεται στην από κοινού πιθανότητα εμφάνισης πιστωτικού περιορισμού όπως μοντελοποιήθηκε από ένα πλαίσιο συστήματος (Bivariate Probit). Αυτή η από κοινού πιθανότητα αναφέρεται σε μια ομάδα ΜΜΕ που είναι ουσιαστικά αποκομμένες από την εξωτερική χρηματοδότηση, δεδομένου ότι οι τραπεζικές και οι εμπορικές πιστώσεις είναι μακράν οι κύριες εξωτερικές πηγές χρηματοδότησης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Τα εμπειρικά αποτελέσματα που προκύπτουν προσφέρουν θετικές ενδείξεις πως τα δύο φαινόμενα πιστωτικού περιορισμού συνδέονται στενά μεταξύ τους, γεγονός που υποδηλώνει την παρουσία κοινών στοιχείων στους στοχαστικούς παράγοντες που τα επηρεάζουν. Τα αποτελέσματά μας υποδεικνύουν ότι ο από κοινού πιστωτικός περιορισμός είναι λιγότερο πιθανό φαινόμενο για τις επιχειρήσεις με περισσότερο ενισχυμένα σύνολα επενδυτικών ευκαιριών και για τις λιγότερο αδιαφανείς οικονομικά επιχειρήσεις. Επιπλέον, πέρα και πάνω από τις συγκεκριμένες επιδράσεις που σχετίζονται με τις επιχειρήσεις, τεκμηριώνουμε σημαντικές επιπτώσεις που οφείλονται σε καθορισμένα φαινόμενα των χωρών, γεγονός που σημαίνει ότι ο πιστωτικός περιορισμός επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από μακροοικονομικές συνθήκες.Το κεφάλαιο 5 διερευνά τους καθοριστικούς παράγοντες της αποθάρρυνσης, τόσο από την τραπεζική πίστωση όσο και από τις εμπορικές πιστώσεις. Επιλέγουμε να υπολογίσουμε δύο μοντέλα Bivariate Probit με επιλογή δείγματος μέσω τεχνικών μέγιστης πιθανότητας, έτσι ώστε να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά τα ζητήματα μη τυχαιότητας του δείγματος. Τα εμπειρικά αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η αποθάρρυνση τραπεζικής πίστωσης επηρεάζεται από την κερδοφορία, τον κύκλο εργασιών, τη μόχλευση, τα καθαρά έξοδα τόκων και το μέγεθος της επιχείρησης. Επιπλέον, τεκμηριώνουμε την ετερογένεια τομέων και χωρών, ενώ η ίδια ανάλυση πραγματοποιείται για την εμπορική πίστωση, παρέχοντας παρόμοια αποτελέσματα.Το κεφάλαιο 6 μελετά τους καθοριστικούς παράγοντες της πιθανότητας της αντιλαμβανόμενης επιδείνωσης της διαθεσιμότητας τραπεζικής και εμπορικής πίστωσης. Διεξάγουμε αυτή την έρευνα με τη χρήση ενός πλαισίου συστήματος (Bivariate Ordered Probit t). Τα εμπειρικά αποτελέσματα της μελέτης αυτής δείχνουν ότι τα χαρακτηριστικά της εταιρείας (κύκλος εργασιών, τα καθαρά έξοδα τόκων και η μόχλευση) παίζουν ρόλο για την αντιλαμβανόμενη διαθεσιμότητα της εξωτερικής χρηματοδότησης. Επιπλέον, αυτή η πιθανότητα είναι αντιστρόφως ανάλογη με το μέγεθος της επιχείρησης. Επιπρόσθετα, η αντιλαμβανόμενη διαθεσιμότητα της εξωτερικής χρηματοδότησης επηρεάζεται θετικά από διάφορους παράγοντες, που εν μέρει σχετίζονται με τη γενική οικονομική κατάσταση, την ειδική κατάσταση της επιχείρησης (πρόσβαση σε οικονομική στήριξη, ίδια κεφάλαια, πιστωτικό ιστορικό εταιρείας, προοπτική των πωλήσεων και της κερδοφορίας ή επιχειρηματικό σχέδιο) και τη στάση των δανειστών (προθυμία των τραπεζών να παρέχουν δάνεια, προθυμία των επιχειρηματικών εταίρων για την παροχή εμπορικών πιστώσεων). Επιπλέον, παρατηρούμε σημαντικές επιπτώσεις που σχετίζονται με εθνικούς παράγοντες, οι οποίες δείχνουν ότι η αντιλαμβανόμενη εξωτερική πιστοληπτική διαθεσιμότητα επηρεάζεται βαθύτατα από τη μακροοικονομική κατάσταση της χώρας.Το κεφάλαιο 7 μελετά την εμπιστοσύνη των δανειοληπτών να διαπραγματευτούν με τις τράπεζες και να πετύχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Αυτή η συγκεκριμένη αίσθηση θεωρείται ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα για διερεύνηση, καθώς συντελεί στη διάκριση μεταξύ αποθαρρυμένων δανειοληπτών και πλήρως ή εν μέρει απορριφθέντων δανειοληπτών. Τα αποτελέσματα Probit δείχνουν ότι οι μεταβλητές που απεικονίζουν την παρελθούσα και μελλοντική ανάπτυξη της επιχείρησης φαίνεται να είναι σημαντικές ως προς την πιθανότητα της εμπιστοσύνης. Επιπλέον, το μέγεθος της επιχείρησης, η ηλικίας της και χαρακτηριστικά όπως η μόχλευση, η κερδοφορία και οι καθαρές χρηματοοικονομικές δαπάνες φαίνεται να επηρεάζουν την πιθανότητα της εμπιστοσύνης. Τέλος, το κεφάλαιο 8 αναφέρεται στα συμπεράσματα και τις οικονομικές επιπτώσεις που έχουν προκύψει στον τομέα της έρευνας μας.