Ανάλυση ανθεκτικότητας και επιστημονικότητας έργων ανοικτού κώδικα
Authors: Κρητικός Απόστολος 
Published: July 2024

Για περισσότερα από είκοσι χρόνια, το Ελεύθερο Λογισμικό / Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα(ΕΛ/ΛΑΚ) έχει εξελιχθεί σημαντικά. Άνοιξε το δρόμο για λύσεις επιχειρήσεων που απέκτησαν παγκόσμια απήχηση και προσέλκυσαν το ενδιαφέρον της Βιομηχανίας. Σε όλο αυτό τοδιάστημα, έχουν εμφανιστεί πληθώρα μοντέλων αξιολόγησης λογισμικού, τα οποία επικεντρώνονται σε διαφορετικές πτυχές του, όπως η ποιότητα του λογισμικού, η υγεία της κοινότητας, η διακυβέρνηση, οι αδειοδοτήσεις και άλλα. Ορισμένα από αυτά είναι ειδικά διαμορφωμένα για τα έργα ΕΛ/ΛΑΚ. Παρόλα αυτά, ένα καθολικά αποδεκτό μοντέλο αξιολόγησης για το ΕΛ/ΛΑΚ παραμένει ανέφικτο.την παρούσα έρευνα, σκοπεύουμε να προσαρμόσουμε το Πλαίσιο Ανθεκτικότητας τωνόλεων (City Resilience Framework, CRF), ένα πλαίσιο από την περιοχή της Αστικής Ανθεκτικότητας, στα έργα ΕΛ/ΛΑΚ, με στόχο να ενισχύσουμε τη θεωρητική βάση της αξιολόγησης του ΕΛ/ΛΑΚ, επικεντρώνοντας στην ανθεκτικότητα καθώς τα έργα ωριμάζουν. Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι η πρόθεσή μας δεν είναι να τοποθετήσουμε δίπλα-δίπλα δύο οντότητες ΕΛ/ΛΑΚ ή να τις κατατάξουμε με βάση την ανθεκτικότητα. Αρχικά σχεδιασμένο για να μετρήσει την ανθεκτικότητα των εξελισσόμενων πόλεων, το CRF εμφανίζει εννοιολογικές ομοιότητες με τα έργα ΕΛ/ΛΑΚ. Υποστηρίζουμε ότι ένα μοντέλο αξιολόγησης με επίκεντρο την ανθεκτικότητα μπορεί να συμπληρώσει τα υπάρχοντα μοντέλαπου επικεντρώνονται στην ποιότητα και την υγεία του λογισμικού. Η άποψή μας είναι ότιόπως μια πόλη έτσι και ένα έργο ΕΛ/ΛΑΚ παρουσιάζει δυναμική εξέλιξη. Το προτεινόμενο πλαίσιο ενσωματώνει αρμονικά ποσοτικές και ποιοτικές μετρήσεις, επιτρέποντας έτσι την συνεισφορά εμπειρικής γνώσης από εμπειρογνώμονες. Προκειμένου να μπορέσουμε να πειραματιστούμε με το πλαίσιο μας σε πραγματικά δεδομένα, δηλαδή σε έργα Λογισμικού Ανοικτού Κώδικα, παρουσιάζουμε ένα εργαλείο που χρησιμοποιεί μια σειρά από μετρήσεις που στοχεύουν στην εφαρμογή του προτεινόμενου μοντέλου αξιολόγησης ανθεκτικότητας λογισμικού σε αυτό το διδακτορικό έργο, σε έργα ανοικτού κώδικα λογισμικού. Το εργαλείο λειτουργεί με όλες τις διαστάσεις του έργου, δηλαδήτις δομικές πτυχές, επικεντρώνοντας κυρίως στον πηγαίο κώδικα, τις περιπλοκές των επιχειρηματικών και νομικών σκέψεων, τις πτυχές της ένταξης και τη ζωντανή κοινωνική δυναμική που εκπροσωπείται από την κοινότητα του έργου. Συνολικά, δοκιμάσαμε αυτό το πλαίσιο στον τομέα του λογισμικού για επιχειρήσεις, αξιολογώντας σημαντικές εκδόσεις έξι έργων ΕΛ/ΛΑΚ, συμπεριλαμβανομένων των Laravel, Composerκαι PHPMyAdmin. Τα αρχικά μας ευρήματα υπογραμμίζουν τη δυνατότητα του πλαισίου να διακρίνει έργα ανθεκτικά έργα από άλλα που είναι μη ανθεκτικά. Ένα από τα χαρακτηριστικά που διακρίνουν το εργαλείο μας είναι η δυνατότητά του να διασυνδέεται μετο απωθετήριο πηγαίου κώδικα, Github. Αυτή η ενσωμάτωση επιτρέπει στο εργαλείο να εξάγει αυτόματα μια πληθώρα μετρήσεων, διασφαλίζοντας ότι η διαδικασία αξιολόγησης είναι ταυτόχρονα αποτελεσματική και εξαντλητική. Ωστόσο, αναγνωρίζοντας τις περίπλοκες πτυχές που συχνά υπονοούνται στα έργα ΕΛ/ΛΑΚ, υπάρχει προβλεπόμενη δυνατότηταγια χειροκίνητη εισαγωγή. Οι ειδικοί, με τη βαθιά τους κατανόηση των λεπτομερειών του έργου, μπορούν να προσφέρουν πρόσθετες πληροφορίες και δεδομένα, διασφαλίζοντας μια ολοκληρωμένη ανάλυση. Μέσω αυτής της αυτοματοποιημένης απόκτησης δεδομένων και εισαγωγής από ειδικούς, το εργαλείο μας στοχεύει σε μια βαθύτερη εξερεύνηση της ανθεκτικότητας ενός έργου ΕΛ/ΛΑΚ. Εξετάζουμε περαιτέρω μια ακόμη εφαρμογή που θεωρούμε κατάλληλη για την Ανθεκτικότητα του Λογισμικού Ανοικτού Κώδικα. Πρόκειται για μια προσπάθεια να μεταφράσουμε την ανθεκτικότητα που προστίθεται σε ένα ΕΛ/ΛΑΚ μετά από μια συνεισφορά κώδικα, σε μια εικονική ανταμοιβή, που πιστώνεται μέσω blockchain στον χρήστη που συνεισέφερε τον κώδικα. Η ταχεία εξάπλωση των έργων ΕΛ/ΛΑΚ έχει οδηγήσει σε πληθώρα δεδομένων προσβάσιμων σε μηχανικούς λογισμικού και άτομα που ενδιαφέρονται να μελετήσουν ή να συμμετάσχουν σε τέτοια έργα. Αυτή η διαπίστωση υπογραμμίζει την αυξανόμενη ανάγκη για κριτική ανάλυση και επιβεβαίωση της εγγενούς αξίας ενός έργου ΕΛ/ΛΑΚ μέσα από την επιστημολογική σκοπιά. Ιστορικά, τα έργα ΕΛ/ΛΑΚ εξυπηρετούν ως πλατφόρμες για την εκμάθηση προγραμματισμού και την καλλιέργεια δεξιοτήτων από μηχανικούς λογισμικού. Πιστεύουμε ότι, μελετώντας σε βάθος τους διαλόγους που συμβαίνουν μεταξύ των μηχανικών λογισμικού, μπορούμε να ανακαλύψουμε νέα γνώση για την καλύτερη αξιολόγηση των προσπαθειών ΕΛ/ΛΑΚ. Στην στην προσπάθειά μας αυτή, χρησιμοποιούμε την έννοια των επιστημονικών πλαισίων για να εκτελέσουμε Επιστημολογική Ανάλυση Δικτύων (ENA). Έχουμε κωδικοποιήσει συζητήσεις από δύο κορυφαίες πλατφόρμες ΕΛ/ΛΑΚ, το LibreOffice και το OpenOffice. Χρησιμοποιώντας το εργαλείο ENA WebKit online, όχι μόνο αναλύσαμε αυτούς τους διαλόγους,αλλά επίσης συγκρίναμε οπτικά τις δομές των δικτύων διαφορετικών μονάδων δεδομένων. Οι εμπειρικές μας έρευνες κάλυψαν τις μέσες δομές δικτύου και των δύο έργων, τα δίκτυαπου σχετίζονται με σφάλματα, και διαλόγους επιλεγμένων μηχανικών λογισμικού που συμμετέχουν ενεργά σε συζητήσεις. Τα ευρήματά μας φωτίζουν το επιστημονικό βάθος αυτώντων αλληλεπιδράσεων, επισημαίνοντας περαιτέρω την παιδαγωγική τους σημασία.