Mobile-based assessment
Authors: Νίκου Σταύρος 
Published: September 2021

Η παρούσα διατριβή εισάγει, για πρώτη φορά στη βιβλιογραφία, μοντέλα αποδοχής από την πλευρά των εκπαιδευτικών αλλά και των εκπαιδευομένων, που αφορούν στη χρήση των κινητών συσκευών στην αξιολόγηση (κινητή αξιολόγηση). Η παρούσα διατριβή διερευνά επίσης τους παράγοντες κινήτρων που σχετίζονται με τη χρήση των κινητών συσκευών στην διαδικασία της αξιολόγησης και προτείνει ένα ολοκληρωμένο θεωρητικό πλαίσιο για την ενδυνάμωση των κινήτρων των μαθητών κατά τη διάρκεια της κινητής αξιολόγησης. Τα μοντέλα αποδοχής που προτείνονται και επαληθεύονται πειραματικά είναι: (i) το μοντέλο αποδοχής κινητής αξιολόγησης (MBAAM) που προβλέπει και ερμηνεύει την συμπεριφορική πρόθεση των εκπαιδευομένων να χρησιμοποιήσουν την κινητή αξιολόγηση ως συνάρτηση της αντιλαμβανόμενης ευκολίας χρήσης, της αντιλαμβανόμενης χρησιμότητας αλλά και άλλων μεταβλητών όπως είναι οι συνθήκες διευκόλυνσης, η κοινωνική επιρροή, η ανησυχία που προκαλεί η χρήση των κινητών τεχνολογιών, ο βαθμός της προσωπικής καινοτομίας, η επάρκεια στην χρήση των κινητών τεχνολογιών, η εμπιστοσύνη στις κινητές τεχνολογίας, το εκπαιδευτικό περιεχόμενο, η γνωστική ανατροφοδότηση, το περιβάλλον διεπαφής και η αντιλαμβανόμενη αξίας της πανταχού παρουσίας των κινητών συσκευών; (ii) το μοντέλο αποδοχής κινητής αξιολόγησης (TAMBA) που προβλέπει και ερμηνεύει την συμπεριφορική πρόθεση των εκπαιδευτικών να χρησιμοποιήσουν την κινητή αξιολόγηση ως συνάρτηση της αντιλαμβανόμενης ευκολίας χρήσης, της αντιλαμβανόμενης χρησιμότητας αλλά και άλλων μεταβλητών όπως είναι η κοινωνική επιρροή, οι συνθήκες διευκόλυνσης, η επάρκεια στην χρήση των κινητών τεχνολογιών και η ποιότητα απόδοσης; (iii) το μοντέλο αποδοχής και κινήτρων της κινητής αξιολόγησης το οποίο εισάγει στο μοντέλο αποδοχής τεχνολογίας (TAM) μεταβλητές από τη θεωρία αυτοπροσδιορισμού (SDT). Αυτό το νέο μοντέλο προβλέπει και ερμηνεύει τη συμπεριφορική πρόθεση των εκπαιδευομένων να χρησιμοποιήσουν την κινητή αξιολόγηση ως συνάρτηση της αντιλαμβανόμενης αυτονομίας, της αντιλαμβανόμενης ικανότητας και της αίσθησης της συσχέτισης με το κοινωνικό περιβάλλον, καθώς επίσης και άλλων παραγόντων όπως των χαρακτηριστικών των κινητών συσκευών, του προφίλ του χρήστη, του εκπαιδευτικού περιεχομένου αλλά και των εκπαιδευτικών μεθόδων. Η παρούσα διατριβή διερευνά επίσης την επίδραση της κινητής αξιολόγησης στα κίνητρα των μαθητών: (i) κινητή αυτό-αξιολόγηση, σε σύγκριση με την συμβατική αξιολόγηση, έχει στατιστικά σημαντική θετική επίδραση στα μαθησιακά κίνητρα και την επίδοση των πιο «αδύνατων» μαθητών; (ii) εκπαιδευτικές παρεμβάσεις μικρο-μάθησης και μικρο-αξιολόγησης ενισχύουν την αντιλαμβανόμενη αυτονομία, ικανότητα και κοινωνική σχετικότητα και κατ’ επέκταση τα μαθησιακά κίνητρα; (iii) η ενίσχυση της αντιλαμβανόμενης αυτονομίας, ικανότητας και κοινωνικής σχετικότητας των μαθητών κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων ανακαλυπτικής μάθησης υποβοηθούμενης με κινητές συσκευές, ενισχύει με τη σειρά της την ενεργό συμμετοχή των μαθητών. Με βάση τα προηγούμενα ερευνητικά πορίσματα και τη θεωρία αυτοπροσδιορισμού, η παρούσα διατριβή εισάγει το πλαίσιο κινήτρων της κινητής αξιολόγησης (MBAMF). Πρόκειται για ένα διδιάστατο πλαίσιο που συσχετίζει πλεονεκτήματα των κινητών συσκευών με αυτοκαθοδηγούμενες εκπαιδευτικές δραστηριότητες και συγκριμένες αρχές της θεωρίας κινήτρων του αυτοπροσδιορισμού. Τα πλαίσιο προτείνει τρόπους ικανοποίησης των βασικών ψυχολογικών αναγκών της αυτονομίας, ικανότητας και κοινωνικής σχετικότητας, με απώτερο σκοπό την ενίσχυση των κινήτρων των μαθητών. Όλα τα παραπάνω μοντέλα έχουν επαληθευθεί πειραματικά με μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε εκπαιδευτικές επισκέψεις εκτός σχολείου αλλά και άλλες μαθησιακές δραστηριότητες, φοιτητές πανεπιστημίου σε τεστ προόδου και φοιτητές ιατρικής κατά τη διάρκεια της πρακτικής τους στις κλινικές. Τα ερευνητικά πορίσματα της παρούσας διατριβής είναι σημαντικά για τους παρακάτω λόγους: (i) Η κατανόηση των παραγόντων αποδοχής και κινήτρων που επηρεάζουν τις προθέσεις εκπαιδευτικών και εκπαιδευομένων να χρησιμοποιήσουν την κινητή αξιολόγηση ενθαρρύνει την εισαγωγή των κινητών συσκευών στην εκπαιδευτική διαδικασία; (ii) η κατανόηση των κινήτρων που σχετίζονται με την κινητή αξιολόγηση αλλά και η εισαγωγή ενός ολοκληρωμένου πλαισίου κινήτρων για την κινητή αξιολόγηση διευκολύνει τους εκπαιδευτικούς φορείς να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν διδακτικές παρεμβάσεις που ενισχύουν τα κίνητρα αλλά και τη συμμετοχή των εκπαιδευομένων.