bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
The Influence of Profit-Sharing Rate, Financing, Company Size, and Good Corporate Governance (GCG) on Deposit Growth in Islamic Banks in the Asian Region
Authors: Khusnia Chinta , Wardana Guntur Kusuma
Published: January 2025

The turmoil experienced after the start of the COVID-19 pandemic, the striking significant development is the growth of a fast and sustainable bank deposit. Total deposits in Sharia banks have increased by more than 35% since 2019, reaching about US$ 18 trillion in the fourth quarter of 2021. Thus, the growth of deposits will increase the improvement required to achieve the growth of deposits. This analysis uses the application the Program of Eviews 10 and the analysis using the data panel regression method. This analysis aims to determine the effect of profit sharing, financing, corporate size, and good corporate governance (GCG) on the growth of deposits in Sharia banks in Asia. The results of the analysis displayed that partially, the profit sharing has no impact on the growth of deposits, financing has an impression on the growth of deposits, the size of the company affects the growth of deposits, GCG influences the growth of deposits and overall the rate of profit sharing, financing, size of the company and GCG is a positive peer influence on the growth of deposits.
 
Gejolak yang dialami pasca dimulainya pandemi COVID-19, perkembangan signifikan yang mencolok adalah pertumbuhan deposito bank yang cepat dan berkelanjutan. Total deposito pada perbankan syariah mengalami peningkatan lebih dari 35% sejak tahun 2019 dan mencapai angka sekitar US$18 triliun pada kuartal keempat tahun 2021. Dengan demikian pertumbuhan deposito akan mengalami peningkatan sehingga diperluka variabilitas yang mempengaruhi pertumbuhan deposito. Tujuan dari penelitian ini adalah untuk mengetahui dampak pengaruh tingkat bagi hasil, pembiayaan, ukuran perusahaan dan good corporate governance (GCG) terhadap pertumbuhan deposito pada perbankan syariah di wilayah Asia dengan total 20 sampel perbankan syariah.  Dengan meningkatnya pertumbuhan deposito maka akan berdampak positif pada likuiditas bank serta meningkatkan kepercayaan masyarakat. Analisis ini menggunakan bantuan aplikasi program Eviews 10 dan metode analisis regresi data panel. Hasil studi menunjukkan bahwa, secara parsial tingkat bagi hasil tidak terdapat pengaruh pada pertumbuhan deposito, pembiayaan memiliki pengaruh terhadap pertumbuhan deposito, ukuran perusahaan berpengaruh terhadap pertumbuhan deposito,  GCG terdapat pengaruh terhadap pertumbuhan deposito dan secara keseluruhan  tingkat bagi hasil, pembiayaan, ukuran perusahaan dan GCG bepengaruh positif terhadap pertumbuhan deposito.
Sharia Financial Literacy and Good Corporate Governance for Generation Z: Study in Sharia Banks in Indonesia
Authors: Lutfillah Novrida Qudsi Lutfillah , Yeni Agustin Novitasari  , Atik Andhayani
Published: January 2025

The challenge faced by Sharia banks in attracting Generation Z as their primary customers lies in the limited awareness of the impact of Sharia financial literacy and Good Corporate Governance (GCG) practices on saving decisions. This gap hinders the ability of Sharia banks to effectively position themselves as trusted institutions for this demographic. This study aims to investigate the relationship between Sharia financial literacy and GCG practices on saving decisions among Generation Z in Malang City. Using multiple linear regression analysis, the research reveals that increased Sharia financial literacy and effective GCG practices positively influence saving decisions by fostering trust and customer satisfaction with Sharia banks’ adherence to Sharia principles. These findings emphasize the need for Sharia banks and regulators to actively promote financial literacy and enforce strong GCG practices to enhance their competitiveness among Generation Z.
 
Tantangan yang dihadapi bank syariah dalam menarik Generasi Z sebagai nasabah utamanya terletak pada terbatasnya kesadaran akan dampak literasi keuangan syariah dan praktik Good Corporate Governance (GCG) terhadap keputusan menabung. Kesenjangan ini menghambat kemampuan bank syariah untuk secara efektif memposisikan diri sebagai lembaga terpercaya bagi Generasi Z. Penelitian ini bertujuan untuk mengetahui hubungan literasi keuangan syariah dan praktik GCG terhadap keputusan menabung pada Generasi Z di Kota Malang. Dengan menggunakan analisis regresi linier berganda, penelitian ini mengungkapkan bahwa peningkatan literasi keuangan syariah dan praktik GCG yang efektif berpengaruh positif terhadap keputusan menabung dengan menumbuhkan kepercayaan dan kepuasan nasabah terhadap kepatuhan bank syariah terhadap prinsip-prinsip syariah. Temuan ini menekankan perlunya bank syariah dan regulator untuk secara aktif mempromosikan literasi keuangan dan menegakkan praktik GCG yang kuat untuk meningkatkan daya saing bank syariah di kalangan Generasi Z.
Role of Institutional Zakat Management of Bangladesh in Recipients’ Income Generation
Authors: Md. Muhibur Rahman
Published: January 2025

The majority of Muslims in Bangladesh distribute zakat individually. Zakat management is conducted in both the public and private sectors. However, there is a significant lack of inclination towards making zakat payments via organizations. This research aims to investigate the role of zakat in generating money via institutional management. This study used a mixed-method approach, including qualitative and quantitative data. A systematic questionnaire survey was conducted on 200 people who received zakat, representing both the institutional and non-institutional sectors. The findings of this research suggest that those who received zakat via institutions had a greater capacity to generate money than those who got zakat through informal means. Several zakat management institutions are helping zakat recipients increase their income by supplying them with income-generating items and a significant quantity of zakat funds. It may be inferred that the proper implementation of institutional zakat management has the potential to enhance the income growth rate of zakat recipients in Bangladesh.
Determinants of Halal Tourism of Setu Babakan Jakarta Based on Global Muslim Travel Index and Importance Performance Analysis
Authors: Handayani Tati , Sufyati HS  , Purwanto Widodo  , Pusporini  , Anggi Angga Resti
Published: January 2025

Setu Babakan Betawi Cultural Village (PBB) is a betawi-nuanced tourist area developed by the local government of Jakarta and is planned to become a halal tourist destination. This study aims to determine whether the UN Setu Babakan tourist destination implemented Sharia principles as criteria set by the Global Muslim Travel Index (GMTI). To ensure that the analysis results are valid and credible and can be applied by the management of PBB Setu Babakan, research was conducted using primary data with Importance Performance Analysis (IPA). The respondents were tourists at the UN Setu Babakan, Muslim, and over 17 years of age.  The sample consisted of 130 respondents, most of whom were under 20 years of age, high school, and student education. The results showed that according to respondents, services that need to be improved are hotels, SPAs, saunas and massages, travel bureaus and tour guides, many of which are not halal certified, so tourists hesitate to use these services.  These findings are expected to facilitate managers and local governments to develop the right strategy so that visitors to Setu Babakan increase by improving facilities that are lacking.
 
Perkampungan Budaya Betawi (PBB) Setu Babakan merupakan daerah wisata bernuansa Betawi yang dikembangkan oleh pemerintah daerah Jakarta, yang direncanakan akan menjadi destinasi wisata halal.  Penelitian ini bertujuan untuk mengetahui apakah destinasi wisata PBB Setu Babakan telah benar-benar menerapkan prinsip-prinsip syariah sebagaimana kriteria yang ditetapkan oleh Global Muslim Travel Index (GMTI). Untuk itu menjamin hasil analisis valid, kredibel dan dapat diterapkan oleh fihak manajemen PBB Setu Babakan maka dilakukan penelitian dengan menggunakan data primer, dengan analisis IPA (Importance Performance Analysis). Responden yang diambil adalah wisatawan di PBB Setu Babakan dan beragama Islam dan usia diatas 17 tahun. Sampel terkumpul sebanyak 130 responden, sebagian besar berusia dibawah 20 tahun, pendidikan high school dan student. Hasil penelitian menunjukkan bahwa menurut responden layanan yang perlu diperbaiki adalah hotel, SPA, sauna dan massage, travel bureau dan tour guide banyak yang belum tersertifikasi halal, sehingga wisatawan ragu-ragu untuk menggunakan layanan tersebut. Temuan ini diharapkan dapat memfasilitasi pengelola dan pemerintah setempat untuk membuat strategi yang tepat agar pengunjung setu babakan meningkat dengan memperbaiki fasilitas yang kurang.
БІЛІМ БЕРУ БАҒДАРЛАМАЛАРЫН БАҒАЛАУ МОДЕЛЬДЕРІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ МЕН ДАМУЫ
Authors: Н. А. Кожамбердиева  , А. М. Кудайбергенова
Published: January 2025

Бұл зерттеу оқу бағдарламаларын бағалаудың негізгі модельдерін қарастыруға бағытталған. Білім беру бағдарламалары білім беру процесінің барлық қатысушылары үшін ашық мақсаттар мен нұсқауларды қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. «Бағдарламаны бағалау» термині алғаш рет Америка Құрама Штаттарында пайда болды, содан бері бағдарламалардың өз мақсаттарына сай келетінін тексеру үшін көптеген модельдер мен әдістер әзірленді. Зерттеу жалпы қабылданған және аз зерттелген бағалау модельдерін қарастырады. Талдау олардың теориялық негіздері мен практикалық қолданылуын қамтиды және әрбір модельдің артықшылықтары мен кемшіліктерін талқылайды.
Кейбір модельдердің қалай дамығанына немесе сынға ұшырағанына ерекше назар аударылады. Бұл білім беру жүйесінің өзгермелі қажеттіліктеріне жауап беретін әдістердің тұрақты эволюциясын және осы бағдарламалар қолданылатын контексттердің әртүрлілігін көрсетеді. Кейбір модельдер кейінгі зерттеулерге негіз болды, ал басқалары іске асыру қиындығына байланысты күмән тудырды. Қорытындылай келе, сәйкес бағалау үлгісін таңдау бірнеше факторларға байланысты екендігі атап өтіледі: бағдарламаның контекстіне, оның мақсаттарына және күтілетін нәтижелерге. Бұл нақты білім беру жағдайлары мен міндеттері үшін әдістерді дәлірек таңдауға мүмкіндік береді.
Кілтті сөздер: білім беру, білім беру бағдарламалары, білім беру бағдарламаларын бағалау, бағалау модельдері, бағалау әдістері
FEATURES OF PROFESSIONAL ORIENTATION OF SCHOOLCHILDREN IN THE CONDITIONS OF THE MODERN EDUCATIONAL PROCESS
Authors: A. Т. Samitova  , S. Zh. Ibadullayeva  , K. R. Kalkeyeva  , K. B. Azhmoldaeva  , A. B. Karabalayeva
Published: January 2025

The article touches upon the issues of professional orientation as a school problem of overcoming the contradiction between the objective needs of society in balanced structure of graduates’ preparation to choose a professional path and adaptation of it to the future profession. One of the modern tendencies is the aspiration of youth to higher education. He also seeks higher education, even if it is not necessary. Professional self-discipline - includes choosing a profession with personal interests. Taking into account in the article the main assumptions of the authors regarding the introduction of innovative technologies in the organization of career guidance, taking into account the identification of the features of personal self-realization in the profile relation. In the most common sense, vocational self-learning is the result of a conscious and independent choice of profession at several stages and the inclusion of moral, psychological and practical training in the specialty. The author analyzes the results of the survey of students of the final classes, during which important professional directions corresponding to the areas of training of specialists in the Republic of Kazakhstan were identified, as well as indicators of attitudes to different areas of activity of subject areas of schoolchildren who took part in the survey. In the study, the authors decided to study the main criteria for professional self-determination of the younger generation and using the following diagnostic methods: «Map of interests» (S.Ya. Karpilovskaya, adapted by G.V. Rezapkina), professional identity was defined as a type of support for professional self-choice.
Keywords: professional self-determination, professional diagnostics, atlas, professional spheres, survey, self - determination.
THE EXPERIENCE OF FORMING DIGITAL LITERACY IN PRIMARY SCHOOL CHILDREN
Authors: G. S. Auyelbayeva  , A. A. Mussina  , O. A. Abilova
Published: January 2025

The article is devoted to the analysis of the experience of digital literacy formation among primary school students in various countries. It examines the issues of digital literacy, methods and approaches to its teaching, features of the introduction and use of digital technologies in the educational process of younger schoolchildren. The authors analyze the role of information and communication technology in the development of digital competence in primary school students, draw comparisons between local and international experience, and highlight key trends and issues in the field of teaching digital literacy. The article also presents the results of a survey aimed at studying the level of digital technology development. The survey revealed that most children actively use the Internet mainly for entertainment, while educational use of network resources takes them a smaller proportion of their time on the Internet. This emphasizes the necessity for focused instruction in digital literacy, with a focus on information security, online critical thinking, and the efficient use of digital resources for learning. Special attention is paid to the importance of early inclusion of schoolchildren in the information space, taking into account their safety and the development of critical thinking.
Keywords: digital literacy, digital competence, Internet, information technology communication, primary education, digital literacy training, domestic and foreign experience
INFORMATION LITERACY OF STUDENTS IN GENETICS EDUCATION ON THE EXAMPLE OF BIOLOGY AND AGRONOMY MAJORS
Authors: Zh. Sartbayeva  , H. Ozkan  , K. Yermekbayev
Published: January 2025

Today, digital technologies have become an integral part of education. Integration of information technology plays an important role especially for natural sciences like genetics which requires accuracy and technological support. This paper finds out how well the students are familiar with the use of information technology in the study of genetics. Based on a questionnaire survey, we observed a low level of information literacy among students regardless of the year of study (among students in years 1-4). The fact that most students consider information sites in Google and Yandex search engines as an easy and quick source of information and make them the main source of information does not always form a deep understanding and knowledge. The challenges students face is related to information literacy components such as finding, evaluating, and analyzing specific scholarly sources. In this paper, we examined scientific literature to tackle the issue and present a compilation of websites, virtual realities, and informational resources that enhance the educational experience in genetics. The resources aim to enhance learners' competencies by providing ongoing access to quality content.
Keywords: information literacy, information technology, genetic education, electronic resources, digital technology
INNOVATIVE APPROACHES TO TEACHING BIOPHYSICS IN HIGHER EDUCATION: THEORY AND PRACTICES
Authors: O. I. Tursymatova  , A. T. Urgenishbekov  , M. M. Dilmakhanova  , A. B. Aimyrzayeva  , A. B. Karabalaeva
Published: January 2025

This article examines innovative methods of teaching biophysics in higher education institutions, including virtual laboratories, simulations, project-based learning, and online platforms. Surveys conducted among 275 students and 64 instructors revealed that these methods improve the understanding of biophysical concepts, enhance student motivation, and increase engagement. Virtual laboratories and simulations enable safe and effective experiments, while project-based learning helps apply theory to practice, fostering critical thinking. An analysis of academic performance indicated that students using these innovative methods exhibited a 15% increase in average performance, with course completion rates rising from 70% to 85%.
Based on the collected data, recommendations are provided for expanding the use of virtual laboratories, implementing project-based learning, and developing online platforms. The need for instructors to receive additional training for the effective application of these methods is also emphasized. The findings of the article confirm that innovative approaches create a more interactive and effective educational environment, improving the preparation of students in the field of biophysics.
Keywords: innovative approaches, biophysics, educational institutions, virtual laboratories, educational environment
ГЕОГРАФИЯЛЫҚ БІЛІМ БЕРУДЕ АГРОӨНЕРКӘСІП КЕШЕНДЕРІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІН ОҚЫТУ, ОҚУШЫНЫҢ ЖАҺАНДЫҚ ҚҰЗЫРЕТТІЛІГІН ДАМЫТУ
Authors: А. Б. Сералиев  , Э. С. Майшекина  , М. Б. Бактыбеков  , Д. Т. Алиаскаров  , А. К. Жумадилов
Published: January 2025

Мақалада географиялық білім беруде агроөнеркәсіп кешендерінің экономикалық аспектілерін оқытудың рөлі, оқушылардың жаһандық құзыреттіліктерін дамытудағы маңызы қарастырылады. Агроөнеркәсіп кешендері аймақтық, ғаламдық экономикалық тұрақтылық пен азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ететін маңызды сала болып табылады. Агроөнеркәсіп кешені – экономиканы дамытудың маңызды саласы ретінде қарастырылып, бағаланып, экономикалық байланыстарды, аймақтық даму ерекшеліктерін түсінуге ықпал етеді. Білім тіректері оқушыларды өңірлердің экономикалық ерекшеліктерін бағалап, ресурстарды тиімді пайдалануға және әлеуметтік-экономикалық дамудың әлемдік мәселелеріне назар аударуға үйретеді. Агроөнеркәсіп кешендерінің экономикалық аспектілері негізінде оқушылардың бойындағы бірнеше дағдыларын дамытуға бағытталған. Экономиканың өзара тәуелділігі туралы ақпарат беріліп, оқушылардың экономикалық үдерістерін бағалау мәдениетін қалыптастыру. Агроөнеркәсіптің қоршаған ортаға әсерін түсіндіру барысында оқушылар бойында экологиялық мәдениетті қалыптастыру. Оқушыларға агроөнеркәсіп саласының өзектілігімен таныстыру негізінде аналитикалық және сын тұрғысынан ойлау дағдыларын дамытуға, экономикалық қатынастарды түсінуге және оларды бағалауға үйрету. Зерттеуде оқыту әдістерінің тиімділігін анықтау үшін әдебиеттерге шолу, эксперименттік талдау сияқты әдістер қолданылды. Мақала мазмұны география пәнін оқыту мазмұнын байытып, оқушылардың экономикалық сауаттылығын артырып, жаһандық құзыреттіліктерін қалыптастыруға бағытталған тұжырымдарды ұсынады.
Кілтті сөздер. Агроөнеркәсіп, жаһандық құзыреттілік, экономикалық сауаттылық, сын тұрғысынан ойлау, агроөнеркәсіп кешендері, жаһандық трендттер, экономикалық жүйе
ПРИНЯТИЕ ИНКЛЮЗИИ УЧАЩИХСЯ С ОСОБЫМИ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫМИ ПОТРЕБНОСТЯМИ: ЛОГИСТИЧЕСКИЙ РЕГРЕССИОННЫЙ АНАЛИЗ
Authors: З. М. Исабаева  , Р. О. Асылова  , Б. Ж. Альмухамбетова
Published: January 2025

Кросс-секционные исследования позволяют изучать феномены и их взаимосвязи, не внося экспериментальных изменений в существующие системы. Целью описываемого здесь кросс-секционного исследования являлось изучение влияния социодемографических параметров на отношение родителей учащихся к инклюзии для разных типов нарушений детей с особыми образовательными потребностями. Выборка представлена как родителями детей с особыми образовательными потребностями, так и родителями учеников стандартных классов. Данные, полученные методом опроса 112-ти родителей, были включены в четыре модели бинарной логистической регрессии. Зависимой переменной в модели выступало отношение к включению в обычные классы индивидов с физическими, поведенческими, учебными и ментальными ограничениями. Результаты позволили выявить факторы, в значительной степени влияющие на восприятие родителями инклюзивного образования. По всем четырём видам ограничений большинство участников выразили положительное отношение к идее инклюзии. Родители с высшим образованием и участники с доходом выше среднего, в среднем, более открыты к идее инклюзии детей с физическими ограничениями. При анализе отношения к инклюзивному образованию детей с нарушениями обучаемости, ключевыми факторами стали тип класса, благоприятная учебная среда, высшее образование родителей и низкий ежемесячный доход. В отношении инклюзивной среды для детей с поведенческими нарушениями, родители детей из специальных классов и те, кто видит благоприятную среду обучения, а также более молодые родители, чаще соглашаются с инклюзией. Наконец, в отношении инклюзии детей с ментальными нарушениями, родители, чьи дети посещают специальные классы, и более молодые родители, чаще одобряют инклюзию. Данные исследования могут быть использованы в подготовке учителей, помогая им лучше понимать и учитывать различия в восприятии инклюзии среди родителей, что улучшит их способность работать с родителями и учениками в инклюзивной среде. Также результаты позволят разработать адресные программы поддержки и вмешательства, учитывающие особенности каждой группы семей.
Ключевые слова: инклюзивное образование, особые образовательные потребности, социодемографическое исследование, родители, ограниченные возможности.
ЦЕННОСТНЫЕ ПРИОРИТЕТЫ И МОДЕЛИ ЖИЗНЕННОГО ПУТИ СТУДЕНЧЕСКОЙ МОЛОДЕЖИ КАЗАХСТАНА
Authors: А. Е. Жакишева  , А. Б. Нургазина  , Б. Х. Галиева
Published: January 2025

В статье сквозь призму ценностных приоритетов и выбора жизненного пути рассматривается понятие идентичности, являющееся основополагающим для студенческой молодежи, находящейся на этапе самоопределения и профессионально-личностного становления. Важность изучения ценностных предпочтений молодежи заключается в том, что оно позволяет не просто получить представление о жизненных целях и ориентирах, об их изменениях в сознании молодого поколения, но и дает возможность спрогнозировать ценностные трансформации в обществе. Авторы отмечают, что без понимания методологии и методики проведения исследования трудно сделать объективные выводы и адекватно интерпретировать результаты, в связи с чем указывается на значительный потенциал рефлексивных методов и других релевантных методических решений в выявлении индивидуальных и групповых ценностей в группе молодежи. Анализируются эмпирические данные, полученные с помощью комплексной анкеты смешанного типа, состоящей из двух содержательных блоков: «Социальные характеристики» и «Ценностные приоритеты», разработанной с учетом известных методов измерения ценностей М. Рокича, Ш. Шварца. Описываются значимые для казахстанских студентов ценности, среди которых представлены здоровье, материальное благополучие, семья, работа, образование, общение, свобода, независимость. Со ссылкой на результаты исследования авторами отмечается, что безусловной доминантой среди ценностей для студенческой молодежи Казахстана является семья. Делается вывод о достаточной гармоничности выбираемых студентами Казахстана моделей жизни.
Ключевые слова: ценности, идеалы, идентичность, жизненные стратегии, планы, модели жизненного пути
ORGANIZATION OF A PRACTICE-ORIENTED APPROACH IN THE STUDY OF SMART TECHNOLOGIES
Authors: M. A. Yermaganbetova  , A. K. Dildabek  , B. A. Orazbayeva
Published: January 2025

Currently, special attention is being focused on to the application of a practice-oriented approach in the educational process. The article examines the organization of a practice-oriented approach in the study of SMART technologies in educational institutions. In the context of rapid technological progress and digitalization of the economy, the training of specialists with not only theoretical knowledge, but also practical skills in working with modern SMART technologies is of particular importance. The main attention is paid to the methods of introducing SMART technologies into the educational process, their impact on the motivation and academic performance of students, as well as on the development of key competencies needed in the modern world. Examples of successful application of these technologies in an educational institution are given and the results of their use are analyzed. As a result of this study, the following conclusions can be drawn that the practice-oriented approach contributes to the application of solving practical problems, as well as develops the professional experience of future computer science teachers in the organization of modeling practice-oriented tasks.
Keywords: Project-oriented approach, SMART technologies, higher education institution, project work, practical assignmen
ИССЛЕДОВАНИЕ ДЕТЕРМИНАНТ НАЦИОНАЛЬНОЙ ЦЕННОСТИ: ПЕРСПЕКТИВЫ ПАТРИОТИЧЕСКИ-ОРИЕНТИРОВАННОГО ОБРАЗОВАНИЯ
Authors: Н. Ш. Шакарим  , А. Д. Ансабаеава  , Г. А. Тажинова
Published: January 2025

Национальные ценности отражаются в вековой истории, культуре и традициях казахского народа. В исследовании выявлена связь между социодемографическими факторами и самодиагностируемым уровнем восприятия национальных ценностей среди будущих педагогов. Работа обладает научной новизной и актуальностью, позволяя глубже понять влияние различных факторов на формирование культурного мировоззрения и ценностей у будущих педагогов. К исследованию привлечены 106 студентов 2-4-х курсов, которые сообщили о себе социодемографические данные (предикторы: курс, успеваемость, бэкграунд), и оценили свою национальную идентичность с помощью модели измерения «Культурное мировоззрение», которая состояла из 4-х модулей. Согласно множественному линейному регрессионному анализу выявлена значимость 3-х из них. Установлено, что академическая успеваемость влияет на формирование национальной ценности учащихся, также при более длительном освоении учебной программы студенты больше осознают важность межобщинных связей и сохранения традиций. Социокультурный бэкграунд не имел решающего значения для восприятия национальных ценностей. Исследование вносит вклад в теоретическое понимание взаимосвязи между социодемографическими факторами и восприятием национальных ценностей: выявленные модели регрессии демонстрируют, что академическая успеваемость играет ключевую роль в формировании культурного мировоззрения будущих педагогов.
Ключевые слова: национальная ценность, этнопедагогика, национальное воспитание, культурное мировоззрение, патриотизм
SOFT SKILLS AND ARTIFICIAL INTELLIGENCE: HOW TECHNOLOGY IS CHANGING THE REQUIREMENTS FOR HIGH SCHOOL STUDENTS SOFT SKILLS
Authors: N. Y. Fominykh  , A. E. Mukhametkairov  , K. O. Kaziyev  , T. Azamat  , B. A. Matayev
Published: January 2025

This article examines the complex relationship between artificial intelligence and the cultivation of high school students' soft skills. The research aims to explore AI's impact on expectations for students' social competencies and propose strategies to enhance these skills. Methodologies employed include literature review, questionnaires, statistical evaluation, synthesis, and comparative analysis. Findings indicate that across all surveyed groups - educators, families, employers, and pupils - there is consensus that AI technologies are altering skill requirements for high schoolers. The investigation contributes theoretically by offering fresh insights into soft skills' significance amid technological advancement and illuminating factors shaping student capability demands. Practically, it presents a framework for nurturing social aptitudes within secondary education. Moreover, the outcomes may inform curriculum design and instructional resources focused on fostering essential interpersonal proficiencies in adolescent learners.
Keywords: soft skills, artificial intelligence, high school students, skills requirements, teachers, parents, employers
СОВРЕМЕННОЕ ИНЖЕНЕРНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ: МОДЕЛИ И ТРЕНДЫ
Authors: М. В. Сизов  , Ж. Т. Конурбаева  , С. С. Смаилова  , С. К. Кумаргажанова
Published: January 2025

Настоящее исследование посвящено изучению состояния современного инженерного образования. В статье представлен анализ моделей инженерного образования, определяющих концептуальную основу развития инженерного дела передовых стран мира. Определена необходимость трансформации отечественной модели инженерного образования в долгосрочной перспективе с учетом мирового опыта и трендов отрасли. Цифровая трансформация существенно меняет ландшафт инженерной деятельности. Инженеры должны быть адаптируемыми, устойчивыми и владеть новейшими цифровыми технологиями, чтобы не только быть успешными, но и сохранять конкурентоспособность в динамичной среде современного мира. Принятие этих изменений может привести к созданию более эффективных, инновационных и устойчивых инженерных практик, отвечающих меняющимся требованиям современного мира.
В рамках анализа вторичных источников определены потенциальные вызовы и тренды в области инженерного образования как на глобальном, так и на локальном уровне. Результаты исследования показали растущую необходимость в согласованных усилиях представителей академических кругов, университетов, государства и бизнеса по совершенствованию национальной модели инженерного образования. Цифровые технологии выступают инструментом на пути к предоставлению равных возможностей по развитию необходимого «портфеля навыков» для обучающихся.
Ключевые слова: инженерное образование, компетенции, цифровизация, hard skills, soft skills.
ОҚУ ІС-ӘРЕКЕТІ ШЕҢБЕРІНДЕ СТУДЕНТТЕРДІҢ ОҚУ МОТИВАЦИЯСЫН ДАМЫТУ КОМПОНЕНТТЕРІ
Authors: Ж. А. Темербаева  , С. И. Абишева  , О. К. Калиева  , М. М. Жаркумбаева
Published: January 2025

Мақалада университеттегі студенттерді ынталандыратын көпқырлы факторлар мәселесі жан-жақты қарастырылады, сондай-ақ білім беру процесінде ішкі және сыртқы мотивтердің арасындағы айқын айырмашылықтар тереңірек талданады. Әлеуметтік, когнитивтік, прагматикалық және коммуникативтік мотивациялық аспектілерге, сондай-ақ студенттердің кәсіби мақсаттары мен амбицияларына ерекше назар аударылады. Торайғыров университетінің әртүрлі курстарының студенттері арасында жүргізілген зерттеу нәтижелері мотивацияның қалыптасу үдерісі, оның өзгеру динамикасы мен дамуының ерекшеліктерін егжей-тегжейлі талдауға мүмкіндік берді. Мақалада студенттердің әлеуметтік-психологиялық және жас ерекшеліктері, олардың болашақ кәсіби қызметке деген көзқарасы, өзін-өзі дамытуға, табысқа жетуге және өзін-өзі жүзеге асыруға деген ұмтылыстары кеңінен талқыланады. Сонымен қатар, психологиялық-педагогикалық ықпал ету әдістеріне үлкен мән берілген, олардың студенттердің оқу процесіне деген қатынасын айтарлықтай жақсартып, білім алуға деген ынтасын арттырудағы рөлі көрсетілген. Оқытушыларға білім алушылардың оқу белсенділігін ынталандыру, академиялық көрсеткіштерін жақсарту, сондай-ақ студенттердің оқу үдерісіне белсенді түрде қатысуына қолайлы жағдайлар жасау бойынша нақты ұсыныстар беріледі. Студенттердің табысты білім алуы мен олардың кәсіби дамуы үшін мотивациялық факторлармен жүйелі және мақсатты жұмыс жүргізудің аса маңызды екендігі ерекше атап өтілген.
Кілтті сөздер: білім беру жүйесі, студенттер, мотивация, білім беру қызметі, ЖОО, ынталандыру
ЫҚТИМАЛДЫҚТАР ТЕОРИЯСЫ ПӘНІН ОҚЫТУДАҒЫ ПӘНАРАЛЫҚ БАЙЛАНЫСТЫ АЙШЫҚТАУ
Authors: А. Ж. Жубанышева  , Ғ. Е. Тауғынбаева
Published: January 2025

Ықтималдықтар теориясы математиканың кең қолданысқа ие және математикалық статистика, кездейсоқ процесстер теориясы, стахостикалық анализ, регрессиялық анализ сынды көптеген тікелей үздіксіз жалғасы бар, бірнеше маңызды мамандықтардың (статистика, актуарлық математика, аналитик т.с.с.) негізі болып табылатын саласы. Осыған орай ол жеке пән ретінде математика, механика, компьютерлік ғылымдар сынды немесе жоғары математика пәнінің бөлігі ретінде экономика, жаратылыстану ғылымдары сияқты білім беру бағдарламаларының құрамына енген. Дегенмен, математикадан бөлек білім беру бағдарламаларына арнайылап әзірленген ықтималдықтар теориясы бойынша оқулықтар мен оқу құралдарының мұзмұндары көбіне пәннің тақырыптарымен шектеліп, білім бағдарламаларына қажетті деңгейде бейімделмейді.
Мақалада Ықтималдықтар теориясы пәні мысалында пәнаралық байланыс мәселесі талданады. Ықтималдықтар теориясының басқа салаларда қолданысын көрсететін алғашқы дереккөздерге, сонымен қатар, экономика, жаратылыстаны ғылымдары білім беру бағдарламаларына арнайылап жазылған оқулықтар мен оқу құралдарына шолу жасалып, артықшылықтары мен кемшіліктері мазмұндалады. Қорытындысында, ықтималдықтар теориясының қолданбалы мәселелерді шешудегі мысалдары мазмұнды есептер мен оларды шығару жолдарын көрсету арқылы айшықталды. Атап айтқанда, мақалада ықтималдықтар теориясының физика мен астраномиядағы қолданысы, сақтандыру саласында қойылатын мәселелерде оны тікелей қолдану арқылы шығару әдістері мен жолдары да келтірілген. Толық теориялық және стандартты мысалдармен қоса білім бағдарламасына қатысты мәселелерді шешу арқылы сол мамандық иелеріне бейімдеу негізінде пәнді беру білім деңгейін көтеретіндігі авторлардың тәжірибесінде көз жеткізілген.
Кілтті сөздер: Ықтималдықтар теориясы қолданысы, пәнаралық байланыс, оқыту әдістемесі, ықтималдық модель, оқиға ықтималдығы
Professional orientation and personal qualities of future teachers as a component of their inclusive competence
Authors: Zh. R. Shuakbayeva  , B. K. Ospanova  , A. M. Kulbekov  , N. K Sultanova
Published: January 2025

Currently, one of the most pressing concerns in Kazakhstan's education system is the lack of inclusive competent specialists. That is why higher education institutions face the need to train competent teachers of inclusive education. The personal qualities play great role in developing the inclusive competence of future teachers. Emphasizing that a special place in the process of future teachers' activity in an inclusive environment is occupied by both professional abilities and personal qualities. The study involved students of the pedagogical direction of EE ‘Alikhan Bokeikhan University’ in Semey, Abay region. As research methods were used, diagnostic tests of communicative tolerance of V.V. Boyko, E.I. Rogov's questionnaire of teacher's professional orientation assessment, and M. Rokich's value orientation method were used as research methods. These research methods allow us to determine the tolerance of future teachers to other people, their relationships, and their personal values. Teachers' personal traits significantly enhance the effective implementation of inclusive education, alongside their professional expertise and skills. During the inclusive education organize, prospective educators should be equipped not simply to educate children with special educational needs, but also to provide them with pedagogical and psychological support.
Keywords: inclusive education, personal qualities, communicative tolerance, professional orientation, personal values
ФИЗИКАЛЫҚ ХИМИЯ ПӘНІН ОҚЫТУДА ЭЛЕКТРОНДЫҚ ОРТАНЫ ҚОЛДАНУДЫҢ АРТЫҚШЫЛЫҚТАРЫ
Authors: К. С. Джаксыбаева  , Ш. О. Еспенбетова  , Г. М. Абызбекова  , Л. А. Жусупова  , М. Елубай
Published: January 2025

Бұл мақалада «Химия-педагогикалық білім беруде физикалық химияны оқытудың электрондық ортасын әзірлеу және оның тиімділігін зерттеу» докторлық диссертация шеңберіндегі физикалық химияны оқытуда электрондық білім беру ортасын пайдаланудың негізгі артықшылықтары қарастырылады. Мақалада оқу процесіне электрондық білім беру ортасын (ЭББО) интеграциялау мүмкіндіктері талданды. ЭББО даму тарихы мен мүмкіншіліктеріне мысал келтірілді. Зерттеудің негізгі мақсаты химия-педагогикалық білім берудегі «Физикалық химия» пәнін электрондық орта арқылы оқытуды зерттеу. Зерттеу аясында «Физикалық химия» пәнін электрондық орта пайдалану арқылы білім берудің моделі көрсетілген, модельді «мазмұндық-мақсатты» блок, «процессуальдық» блок, «критериалды-бағалау» блогына бөле отырып электрондық ортамен оқытудың артықшылықтары көрсетілген.
Электрондық оқыту құралдарын сәтті қолдану мысалы сипатталды, яғни «Физикалық химия» пәніне арналған электрондық орта және электрондық ортаның мазмұны, қолдану аясы көрсетілген және оның тиімділігін растайтын зерттеу нәтижелері көрсетілді. ЭББО қолданатын оқытушылар мен білім алушылардың тәжірибесін талдауға, сондай-ақ білім беру контекстінде осы технологияны одан әрі дамыту перспективаларын қарастыруға ерекше назар аударылады. Электрондық білім беру ортасы (ЭББО) физикалық химияны оқыту мен оқу процесін жақсартудың бірегей мүмкіндіктерін ұсынады. Мақала аясында Ресейлік және Қазақстандық ғалымдардың зерттеулері қаралды және білім беру процесінде электрондық орта қолданудың көптеген артықшылықтары анықталды.
Кілтті сөздер: электрондық орта, инновациялық білім беру, физикалық химияны оқыту, интерактивті оқу, білім берудегі технологиялар.
ПЕДАГОГТЕРДІҢ КӘСІБИ ДАМУЫНА АТТЕСТАТТАУДЫҢ ЫҚПАЛЫ ТУРАЛЫ МҰҒАЛІМДЕРДІҢ КӨЗҚАРАСТАРЫ
Authors: Қ. Т. Бибеков  , А. Қ. Жумыкбаева  , М. К. Аблаева
Published: January 2025

Мұғалімдерді бағалау мен кәсіби даму арасындағы байланыс зерттеудің маңызды саласы болып табылады, өйткені бағалау процестері мұғалімдердің өсуі мен тиімділігіне айтарлықтай әсер етуі мүмкін. Мұғалімді бағалау жүйелері тиімді жобаланса, оқыту тәжірибесін де, оқушылардың нәтижелерін де жақсарта отырып, кәсіби дамуға ықпал ете алады. Бұл зерттеу жалпы білім беретін мектеп мұғалімдерінің Қазақстандағы мұғалімдерді бағалаудың (аттестаттаудың) олардың кәсіби дамуына әсері туралы түсініктерін зерттейді. Осы тұрғыда ауқымды эмпирикалық зерттеулердің аздығын ескере отырып, бұл зерттеу осы саладағы зерттеулер қатарын толықтыруға бағытталған. Астана мен Атыраудағы орыс, қазақ тілді, ауылдық және қалалық мектептерді қамтитын он мектепте фокус-топтық сұхбаттар жүргізілді, сонымен қатар бағалауға қатысты тиісті құжаттарды талдау қамтылды. Нәтижелер мұғалімдердің көпшілігі бағалау процесін кәсіби дамудан бөлек қарастыратынын және олардың арасындағы байланыс шамалы екенін көрсетеді. Мұғалімдер жоғары біліктілік деңгейіне қарамастан сыныптағы оқыту тәжірибесінде айтарлықтай өзгерістерді байқамайды. Зерттеу сонымен қатар жоғары біліктілік санаты оқушылардың оқу нәтижелерін жақсартуға міндетті түрде кепілдік бермейтінін көрсетті. Бұл мақалада мұғалімді бағалау жүйелерін кәсіби өсумен жақсырақ сәйкестендіру бойынша ұсыныстар ұсынып, педагогтар, зерттеушілер және саясаткерлер үшін салдары талқыланады.
Кілтті сөздер: мұғалімдерді аттесттау, мұғалімдерді бағалау, біліктілікті арттыру, білім сапасы, мұғалімнің біліктілігі.
АНАЛИЗ ДИФФЕРЕНЦИАЦИИ РЕЗУЛЬТАТОВ ЛИЧНОСТНЫХ ХАРАКТЕРИСТИК НА ЯЗЫКОВУЮ УСПЕВАЕМОСТЬ УЧАЩИХСЯ СТАРШИХ КЛАССОВ
Authors: А. А. Аманжолова  , Г. Т. Сырлыбаева  , Р. О. Асылова
Published: January 2025

Индивидуальные различия старшеклассников в языковой позиции зависят от личных характеристик и учебного контекста. В условиях трёхязычной политики Казахстана особую значимость приобретает изучение влияния на успеваемость качеств личности старшеклассников, которые в скором времени закончат своё обучение в образовательных учреждениях, и поступят на работу. Цель исследования – выявить и проанализировать влияние личностных характеристик на успеваемость учащихся 9-11 классов по предмету казахский язык, а также определить степень и характер дифференциации этого влияния. Выборка состояла из 78-ми учеников. В результате литературного обзора был определён набор предикторов, состоящий из следующих качеств личности: экстраверсия, открытость к новому опыту, невротизм и добросовестность. Все четыре переменные количественно измерялись посредством обновлённой версии опросника Big Five Inventory, за исключением вопросов из раздела «дружелюбие» ввиду его нерелевантности цели исследования. Посредством регрессионного анализа был выявлен статистически значимый вклад добросовестности, открытости к новому опыту и невротизма в уровень успеваемости по казахскому языку. При этом степень экстраверсии участников не предсказывала рассматриваемую переменную отклика. Исследование направлено на повышение результативности лингвистического обучения старшеклассников за счёт анализа выявленных экспериментальных данных. Руководствуясь полученными результатами, педагоги смогут разработать методики обучения, адаптированные под сложности подросткового периода, охватывающего возрастные кризисы и болезненные этапы взросления.
Ключевые слова: языковое обучение, успеваемость, личностные характеристики, старшеклассники, казахский язык
ДИВЕРСИФИЦИРОВАННЫЙ ПОДХОД К РАЗРАБОТКЕ КОНСТРУКТИВИСТСКОЙ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ ПРОГРАММЫ ВЫСШЕГО ПРОФЕССИОНАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ
Authors: Н. Ж. Жуспекова  , К. А. Нурумжанова  , А. Б. Искакова
Published: January 2025

В статье исследованы возможности применения принципа диверсификации к разработке образовательных программ вузов на основе формулирования детерминант внешних экономических факторов и внутренних академических детерминант. Актуальность диверсифицированного подхода подтверждается тем, что современные рамочные стандарты ориентированы на потребности рынка труда. И это правильно, но недостаточно. Разработчики образовательных программ вузов недооценивают важность современных дидактических концепций когнитивизма и конструктивизма, составляющих концептуальную основу дидактического контента программ, наряду с положениями национальной, европейской и отраслевыми рамками квалификаций. В мире усиливается внимание к наращиванию интеллектуального потенциала личности специалистов, формируемого в вузовском учебном процессе. Содержание образования – это личностный атрибут, определяемый, стилем, когнитивным уровнем и направленностью мышления, а также системой навыков специалиста, и его нельзя отождествлять только с содержанием учебных дисциплин, входящих в образовательную программу. На планируемые результаты обучения в современных условиях значительное влияние оказывают конструктивистские технологии обучения. Цель исследования: изучить и оценить качество рамочных стандартов проектируемых образовательных программ. Методология исследования включает системно-факторный, системно-ресурсный и диверсифицированный подходы к анализу объекта и предмета исследования. Результаты исследования: 1) сформулированы и апробированы на эмпирическом эксперименте проблемы и положения конструктивистской концепции разработки вузовской образовательной программы; 2) выявлена система базовых технологий активного обучения, в котором студентами реализуется метакогнитивное познание для построения своей индивидуальной траектории получения образования по специальности.
Ключевые слова: конструктивизм, когнитивизм, конструктивистская дидактика, метакогнитивные навыки, образовательная программа.
ЭФФЕКТИВНОСТЬ ЦИФРОВЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ПЛАТФОРМ В ОБУЧЕНИИ КИТАЙСКОМУ ЯЗЫКУ
Authors: Г. Б. Саржанова  , К. Апше  , Д. Ж. Толуспаева
Published: January 2025

В эпоху цифровой трансформации образовательной системы применение цифровых технологий в обучении китайскому языку становится все более актуальным. Настоящая статья посвящена исследованию использования цифровых технологий в обучении китайскому языку. В данной статье представлен комплексный анализ влияния цифровых образовательных платформ на процесс изучения китайского языка. Исследование охватывает изучение функциональных возможностей платформ HelloChinese, Skritter, Coursera и edX, а также их пригодности и эффективности в образовательном контексте. Каждая из этих платформ предоставляет уникальные возможности для студентов, такие как структурированные уроки, интерактивные упражнения и системы мгновенной обратной связи, что способствует более глубокому погружению в процесс обучения и повышению уровня владения языком.
Кроме того, статистика прохождения курсов показала рост процента успешных завершений курсов на всех платформах, что отражает эффективность их использования в образовательном процессе. Увеличение успеваемости студентов и их позитивные отзывы подчеркивают важность цифровых технологий в современном обучении.
Приведенные данные свидетельствуют о высокой эффективности интеграции цифровых технологий в процесс обучения китайскому языку, способствуя повышению качества образовательного процесса и удовлетворенности студентов. Таким образом, результаты исследования подчеркивают значимость цифровых образовательных технологий в обучении китайскому языку и открывают новые перспективы для их дальнейшего внедрения и оптимизации.
Ключевые слова: цифровые технологии, обучение китайскому языку, образовательные платформы, интерактивные методы, результативность обучения
ИННОВАЦИОННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ В АРТ-ТЕРАПИИ: ВЛИЯНИЕ НА ПСИХОЭМОЦИОНАЛЬНОЕ СОСТОЯНИЕ СТУДЕНТОВ
Authors: Д. С. Какабаева  , А. Ж. Баймуханова  , Ю. В. Черненко
Published: January 2025

Настоящее исследование уникально тем, что укрепляет междисциплинарные связи между педагогикой, психологией, искусством и компьютерными науками, предоставляя ценные данные об эффективных способах поддержки студентов в критический период их академической жизни. Участниками исследования являлись 96 студентов 1-2-х курсов, распределённые в случайном порядке на контрольную и экспериментальную группы. Первая группа училась в обычном режиме, а вторая в качестве экспериментального воздействия на занятиях арт-терапией c исследователем работала по программе, предоставленной большой языковой моделью GPT-4 Turbo. Целью исследования являлась оценка влияния данной программы арт-терапевтических занятий на психоэмоциональное состояние участников эксперимента. Программа совмещала в себе элементы тренинга осознанности и техники Зентангл, способствуя целостному подходу к эмоциональной саморегуляции. Мониторинг психоэмоционального состояния проводили до и после экспериментального воздействия. После арт-терапии, предложенной языковой моделью, у студентов экспериментальной группы в значительной степени снизились показатели стресса и тревожности, однако показатель депрессии по окончании исследования в исследуемых группах значимо не различался. Инструменты генеративного интеллекта могут сократить временные и материальные затраты, повысив качество и доступность терапии.
Ключевые слова: арт-терапия, инновационные технологии, искусственный интеллект, большая языковая модель, психолого-педагогическое исследование.
The Methodological Algorithm of Forming Multimedia Foreign Language Communicative Competence of Secondary School Students
Authors: Rakhman Akmaral , Shayakhmetova Dana , Kulekenova Zhanar , Gerfanova Elmira , Ayazbayeva Aliya
Published: January 2025

This article is dedicated to one of the most pressing topics in modern foreign language education, the problem of forming multimedia foreign language communicative competence of secondary school students. This scientific phenomenon can be constituted as a cumulative readiness and ability of a multilingual learner to effectively engage in foreign language communication within the context of multimedia-mediated intercultural communication, aimed at self-development and self-realization of its participants through conscious and active assimilation of new social experience. At the core of the structure of this competence lies a set of universal learning actions that ensure the students’ ability for self-development and self-improvement through conscious and active assimilation of new social experience. The study identifies a structured methodology for developing multimedia foreign language communicative competence in secondary school students, emphasizing their readiness and ability for effective intercultural communication and self-development through a five-stage, multi-level system. The implementation of this methodology resulted in significant improvements in students' foreign language proficiency, intercultural communication skills, and their ability to effectively use multimedia tools for self-directed learning and collaboration.
Krishak Bazaar: Revolutionizing the Agricultural and Gardening Sectors
Authors: Mojahedur Molla  , Saikat Bhunia  , Rajat Debnath  , Disha Sarkar  , Rohan Biswas  , Riya Ghosh
Published: January 2025

The agricultural and gardening sectors are vital to economic growth and food security but face numerous challenges such as inefficient resource utilization, limited access to quality products, and inadequate technological integration. This paper presents "Krishak Bazaar," an e-commerce platform designed to empower farmers and gardeners by simplifying access to agricultural products such as seeds, fertilizers, baby plants, and equipment. The primary objectives of the platform are to promote sustainability, enhance productivity, and improve livelihoods. Through a combination of user-friendly technology, convenience sampling surveys, and tailored features, this study explores the platform's potential to transform the agricultural landscape in West Bengal. The findings highlight key challenges, user needs, and the future scope of technological interventions in agriculture.