MƏHSUL KEYFİYYƏTİNİN İDARƏ EDİLMƏSİNİN MÜASİR KONSEPTLERİ (TQM)
Authors: Nuray Məmmədli Nuray Məmmədli , İlham Seydəliyev İlham Seydəliyev 
Published: June 2023

Məqalədə məhsulun keyfiyyətinin idarə edilməsi məsələsi müəssisənin rəqabət qabiliyyətini təmin edən vasitələrdən biri kimi nəzərdən keçirilir, məhsulun sertifikatlaşdırılmasına və müasir idarəetmə konsepsiyasına (TQM) diqqət yetirilir.
Azərbaycanın digər dövlətlərlə uğurla rəqabət aparmasının və Avropa İttifaqına inteqrasiyasının yeganə yolu onun iqtisadiyyatının və həyat tərzinin hər bir aspektində keyfiyyət məsələlərini həll etməkdir. İqtisadiyyatın ümumi sağlamlığının yaxşı göstəricisi keyfiyyət səviyyəsidir. Davamlı keyfiyyət təkmilləşdirməsi ilə böhran vəziyyətləri aradan qaldırıla bilər. İqtisadiyyatı sabitləşdirmək və yüksəltmək üçün ən vacib iş kimi keyfiyyət məsələsinə üstünlük vermək həyati əhəmiyyət kəsb edir. Böyük Britaniya, ABŞ, Almaniya, Avstraliya, Yaponiya, Çin, Cənubi Koreya və Macarıstan kimi müxtəlif inkişaf səviyyələrinə malik dövlətlərin təcrübələri buna sübut göstərilə bilər.
Yuxarıda adı çəkilən ölkələrin hər biri, ümumiyyətlə, müasir təşkilatlar üçün dünyada ən məşhur idarəetmə konsepsiyasının Ümumi Keyfiyyət İdarəetmə (TQM) ideyası konsepsiyalarından və texnologiyasından istifadə etməklə başlamışdır.
Keyfiyyət idarəetməsi tarixinin mərhələlərinin öyrənilməsi əsasında bu gün TQM kimi tanınan müasir keyfiyyət fəlsəfəsinin inkişafını izləmək mümkündür. Keyfiyyətli düşüncədə təkamül spiralı keyfiyyətin idarə edilməsi kimi tanınan fəaliyyətin mürəkkəbliyini və davamlı inkişafını təsdiq edir. Müştəri məmnunluğunun ən yüksək səviyyəsinə nail olmaq üçün hər bir irəliləyiş addımında keyfiyyət nəzəriyyəsində yeni innovasiyalar tətbiq edilmişdir. Qeyd etmək vacibdir ki, keyfiyyət menecmenti inkişaf etdikcə sonrakı mərhələlər ondan imtina etmək əvəzinə əvvəlki mərhələlərin metodlarını təkmilləşdirmək və onlara əsaslanmaq lazımdır.
Ümumi keyfiyyət menecmenti (TQM) rəhbərliyin və bütün işçilərin cəlb edilməsi ilə tədqiqatdan satışdan sonrakı xidmətə qədər bütün fəaliyyət sahələrində keyfiyyət idarəetmə sistemlərinin və metodlarının geniş, düşünülmüş və yaxşı əlaqələndirilmiş şəkildə istifadəsini nəzərdə tutan bir anlayışdır. Qeyd etmək lazımdır ki, əgər 1980-ci illərin sonunda onlar müəssisənin ümumi idarəetməsini keyfiyyətin idarə edilməsi sistemlərinə uyğunlaşdırmağa çalışırdılarsa, 20-ci əsrin sonlarında geniş yayılmış yeni idarəetmə konsepsiyası müəssisənin ümumi idarəetməsinin ümumi keyfiyyətin idarə edilməsi (TQM) ilə əlaqəsinə əsaslanır.
Hesab olunur ki, keyfiyyətin idarə edilməsi müəssisənin hərtərəfli idarə edilməsinin bir hissəsidir, çünki o, bütün bölmələrə nüfuz edir və bütün göstəricilərə təsir göstərir. Keyfiyyətin idarə edilməsi fəaliyyəti daim təkmilləşir və mürəkkəbləşir. Keyfiyyətin idarə edilməsinin hər bir sonrakı mərhələsinin məzmunu keyfiyyətin nəzəriyyəsi və praktikasında yeni inkişafları özündə cəmləşdirir və istehlakçıların tələblərinə uyğun olaraq onların artan tələbatının ödənilməsini təmin edir. Qeyd etmək lazımdır ki, keyfiyyətin idarə edilməsinin təkamülü prosesində bütün sonrakı mərhələlər əvvəlki yanaşmaları rədd etməmiş, onların metodologiyasını dərinləşdirmiş və təkmilləşdirmişdir.
Açar sözlər: keyfiyyət, keyfiyyətin idarə edilməsi, sertifikatlaşdırma, ümumi keyfiyyətin idarə edilməsi.