bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Analisis Manajemen Layanan Teknologi Informasi Perpustakaan SMK Negeri 5 Palembang Menggunakan Framework ITIL
Authors: Zaki Muhammad , Sutabri Tata
Published: August 2023

The development of technology is currently very rapid along with the needs of the wider community, including in the world of education. Library Information System is one application of information technology that can be used. SMK Negeri 5 Palembang has used the library system but has never measured the maturity level of the services provided to users, so it is not yet known whether the library service system is in accordance with the goals to be achieved by the school. The author measures the level of maturity using the ITIL Version 3 framework with Domain Service Operations by distributing questionnaires to 100 respondents consisting of students and teachers. From the results of this analysis, it is found that the maturity level of the library system at SMK Negeri 5 Palembang is at level 3, namely defined. While the expected maturity level is level 4, namely managed, GAP analysis is worth 1.20. recommendations are given to the school to be able to achieve the level of expectation
Majina ya Asili ya Watu Katika Jamii-lugha ya Wagogo
Authors: Lenjima Jemima , Frank Julius Edmund
Published: August 2023

Miaka ya hivi karibuni majina ya asili katika jamii nyingi za kitanzania yamekuwa yakikabiliwa na changamoto ya kupotea kwa kasi hasa kwa vijana kutokana na ujio wa sayansi na teknolojia pamoja na dini. Makala haya yamekusanya na kubainisha majina ya asili ya watu katika jamii-lugha ya Wagogo. Makala yameongozwa na swali moja katika kuandaliwa kwake. Swali hilo linauliza; Majina yapi ya asili ya watu yanayotumika katika jamii-lugha ya Wagogo? Mbali na kujadili swali hilo muhimu, Makala haya pia yametoa mapendekezo kuhusu njia za kuendeleza matumizi ya majina ya asili ya watu katika jamii-lugha husika. Data za makala zimekusanywa kwa mbinu ya mahojiano na majadiliano ya kundi lengwa na kuwasilishwa kwa njia ya maelezo na majedwali kwa ufafanuzi zaidi. Uchanganuzi wa data umeongozwa na Nadharia ya Uumbaji ya (Sapir-Whorf, 1958) inayosisitiza kwamba, lugha ndio msingi wa kuuelewa ulimwengu. Unapojifunza lugha hiyo hata dunia unayoiumba akilini mwako itatokana na dunia iliyoratibiwa na wasemaji wake. Matokeo ya uchunguzi wa makala haya yamedhihiridha kuwa, majina ya asili ya watu katika jamii-lugha ya Wagogo yapo katika makundi kulingana na jinsi yanavyotolewa au kupatikana. Makundi yamebainishwa kwa kuzingatia sifa zinazofanana katika makundi mbalimbali
Szybkie mnożenie minibulw ziemniaka z zastosowaniem hydroponiki
Authors: Rykaczewska Krystyna
Published: August 2023

Celem badań zrealizowanych w latach 2008–2009 była ocena możliwości szybkiego mnożenia minibulw ziemniaka z materiałów in vitro przy zastosowaniu metody hydroponicznej i porównanie jej z metodą tradycyjną. Rośliny in vitro badanych genotypów (Cyprian, Cekin, Irga, Zebra, Katahdin, SZC2707) umieszczano w hydroponikach produkcji własnej. Zastosowano pożywkę zawierającą wszystkie makro- i mikroelementy: N (jako NO3ˉ i NH+), P, K, S, Ca, Na, Mg, Fe (chelat), Mn, Zn, B, Cu, Mo, w odpowiednich dla ziemniaka proporcjach. Wymiana pożywki odbywała się w odstępach 1-tygodniowych. Wykonano cztery zbiory minibulw: I — 23 czerwca, II — 14 lipca, III — 6 sierpnia i IV — 26 sierpnia. W doświadczeniu przeprowadzonym metodą tradycyjną rośliny in vitro badanych genotypów zostały wysadzone do skrzynek wypełnionych substratem glebowym. Zbiór przeprowadzono jednorazowo w ostatniej dekadzie sierpnia. Uzyskany dwoma metodami materiał nasienny był przez okres zimy przechowywany w temperaturze około 3°C. Wiosną oceniono jego zdolność kiełkowania. Stwierdzono istotne różnice w plonie i w wielkości współczynnika rozmna¬żania między zastosowaną tradycyjną i hydroponiczną metodą mnożenia minibulw. W wyniku zastosowania metody hydroponicznej, uzyskano wysoki współczynnik rozmnażania minibulw, wynoszący 191% w stosunku do metody tradycyjnej, przy plonie ogólnym niższym o około 35%. Stwierdzono pełną zdolność kiełkowania minibulw uzyskanych dwoma zastosowanymi metodami.
Genetyka ilościowa — przegląd przez stulecie
Authors: Surma Maria , Adamski Tadeusz , Kaczmarek Zygmunt , Krajewski Paweł
Published: August 2023

W pracy przedstawiono rozwój genetyki cech ilościowych na tle najistotniejszych osiągnięć w biometrii i naukach biologicznych. Dokonano przeglądu stosowanych podejść i metod w ujęciu historycznym wyodrębniając cztery zasadnicze okresy: 1 — powstanie hipotezy czynników wielokrotnych, 2 — rozwój metod opartych na mieszańcach wczesnych pokoleń, 3 — zastosowanie linii podwojonych haploidów (DH) w badaniach nad dziedziczeniem cech ilościowych, 4 — połączenie metod genetyki ilościowej i molekularnej. Okresy te scharakteryzowano biorąc pod uwagę możliwości oceny efektów allelicznego i nieallelicznego działania genów, liczby segregujących genów oraz wykrywania sprzężeń. Omówiono także najnowsze trendy w badaniach dotyczących molekularnych podstaw dziedziczenia cech ilościowych.
Retrospektywne badanie reakcji plonu odmian pszenicy ozimej na warunki środowiskowe w miejscowościach za pomocą łącznej analizy AMMI i skupień: ocena postępu genetycznego w plonowaniu
Authors: Paderewski Jakub , Mądry Wiesław , Pilarczyk Wiesław , Drzazga Tadeusz
Published: August 2023

Analizowano dane plonowania odmian pszenicy ozimej w 14 wielokrotnych seriach doświadczeń przedrejestrowych, przeprowadzonych w latach 1991–2004. Spośród nich wybrano 21 odmian (odmian testowanych lub wzorców) badanych w stacjach doświadczalnych przynajmniej w 3 latach. Odmiany te były wyhodowane w latach 1982–2004. Obliczono średnie poprawione plonu ziarna poprzez lata dla odmian w stacjach, w niekompletnej klasyfikacji GL za pomocą estymatora BLUE, uzupełniono tę klasyfikację za pomocą metody EM-AMMI, wykonano analizę AMMI (ang. additive main effects and multiplicative interaction) i analizę skupień (grupującą odmiany o podobnym profilu efektów interakcji GL i podobnej średniej genotypowej plonu). Na tej podstawie określono różne rodzaje reakcji plonu jednorodnych grup odmian pszenicy ozimej na zmienne warunki przyrodnicze w miejscowościach, i tym samym, różne rodzaje ich adaptacji. Metoda łącznej analizy AMMI i skupień, z jej modyfikacjami i uzupełnieniami specyficznymi dla danych niekompletnych, zastoso¬wana na danych z niekompletnej wielokrotnej i wieloletniej serii doświadczeń przedrejestrowych z pszenicą ozimą okazała się efektywna do badania rodzajów średniej wieloletniej reakcji plonu odmian na warunki środowiskowe w miejscowościach. Uzyskane wyniki badań są świadectwem osiągniętego postępu genetycznego w Polsce pod względem szerokiej adaptacji odmian, podobnie jak to się stało w innych krajach na świecie.
Wydzielanie grup miejscowości na podstawie serii doświadczeń wielokrotnych ze zmiennym składem odmian w latach przy użyciu pakietu SEQRET. Część I. Teoretyczne podstawy analizy retrospektywnej
Authors: Rajfura Anna , Mądry Wiesław
Published: August 2023

W pracy przedstawiono teoretyczne podstawy analizy retrospektywnej na niekompletnych danych historycznych pochodzących z wieloletnich serii doświadczeń w wielu miejscowościach. Analiza ta stanowi integralną część metody pattern analysis i stosuje się do wydzielania grup miejscowości, w których odmiany są podobnie zróżnicowane pod względem plonu. Praca prezentuje aspekt wyzna-czania odległości pomiędzy miejscowościami uśrednionych poprzez lata. Opisana metodyka została wykorzystana w procedurach pakietu SEQRET, co zaprezentowano na przykładzie w Części II.
Zastosowanie metody rang grup jednorodnych i współczynnika zmienności do badania stabilności plonowania odmian żyta
Authors: Bujak Henryk , Jedyński Stanisław , Kaczmarek Jan
Published: August 2023

Na wynikach doświadczeń porejestrowych z lat 2005–2007 wykonano ocenę stabilności plonowania odmian żyta wykorzystując metodę rang grup jednorodnych i współczynników zmienności (RD + V). Metoda w założeniu oparta jest na kolejności plonowania (rangach) odmian w poszczególnych środowiskach. W pojedynczych doświadczeniach przy większej liczbie odmian, tworzy się wiele grup jednorodnych, wewnątrz których różnice w plonach są nieistotne. W pracy grupom jednorodnym nadano kolejne rangi. Odmiany należące do grupy jednorodnej otrzymały tę samą rangę. Po zsumowaniu rang odmian ze wszystkich doświadczeń wyliczono średnią, która jest rangą ogólna odmiany. Współczynnik zmienności obliczono na podstawie średnich plonów wszystkich doświadczeń. Odmiany charakteryzujące się najniższą rangą RD i niską wartością współczynnika zmienności (V) mają wysoką pożądaną stabilność rolniczą, czyli są wysokoplenne i dobrze reagują na korzystne warunki środowiska.
Współdziałanie genomów pszenicy Chinese Spring i linii wsobnych żyta w pszenżycie na przykładzie ekspresji genów kodujących prolaminy ziarniaków
Authors: Drzewiecki Jerzy , Tikhenko Natalia D. , Tsvetkova Natalia V.
Published: August 2023

W pszenżycie prolaminy najczęściej dziedziczą się kodominacyjnie, w obrazie białek znaleźć można wszystkie prążki gliadyn i sekalin, pochodzące od obu komponentów rodzicielskich- pszenicy i żyta. W rezultacie współdziałania genomów powstają także nowe jednostki polipeptydowe białka, może zachodzić zjawisko supresji (tłumienia) genów kodujących poszczególne polipeptydy prolamin. Dotychczas zjawisko interakcji między genomami pszenicy i żyta w pszenżycie, na przykładzie ekspresji genów kodujących prolaminy ziarniaków badano na bardzo ograniczonym w liczbie materiale, od jednego do trzech genotypów pszenżyta. W niniejszej pracy badano zjawisko interakcji między genomami pszenicy i żyta na przykładzie 39 mieszańców pierwotnego pszenżyta oktoploidalnego otrzymanych przez krzyżowanie pszenicy Chinese Spring z 39 liniami wsobnymi żyta z kolekcji Sankt-Petersburgskiego Oddziału Instytutu Genetyki Rosyjskiej Akademii Nauk im. N.I Wawiłowa w Sankt-Petersburgu. Wykonano rozdziały elektroforetyczne prolamin ziarniaków pszenicy Chinese Spring, linii wsobnych żyta i mieszańców pszenżyta w 7,5% żelu poliakrylan¬midowym, w pH 3,1. Obraz elektroforetyczny prolamin badanych materiałów składa się z czterech frakcji (stref) prążków α, β, γ i ω. Wszystkie badane ziarniaki pszenicy Chinese Spring charaktery¬zowały się identycznym elektroforegramem gliadyn, natomiast w przypadku linii wsobnych żyta jednolitość obrazu sekalin stwierdzono jedynie u 26 linii (z badanych 39). U 19 mieszańców pszenżyta (z badanych 39) znaleziono w obrazie prolamin nowe, nie występujące u form rodzicielskich prążki, pojawiające się zwykle w białkowej frakcji elektroforetycznej ω. U trzynastu mieszańców stwierdzono brak w elektroforegramie prolamin od jednego do kilku prążków sekalin linii wsobnej użytej do otrzymania danego mieszańca pszenżyta.
Analiza wybranych cech na poziomie fenotypowym i molekularnym u dwu- i wielorzędowych linii podwojonych haploidów jęczmienia jarego (Hordeum vulgare L.)
Authors: Rybiński Wojciech , Pankiewicz Katarzyna , Bocianowski Jan , Rębarz Michał
Published: August 2023

W wyniku wcześniejszych prac wykonanych w Pracowni Genetyki Ilościowej IGR PAN w Poznaniu uzyskano linie podwojonych haploidów metodą H. bulbosum, z wykorzystaniem traktowań mutagennych ziarniaków mieszańców uzyskanych ze skrzyżowania dwóch odmian jęczmienia jarego: dwurzędowej odmiany Maresi i sześciorzędowej odmiany Klimek. Zmienność na poziomie fenotypowym analizowano na podstawie doświadczenia polowego a na poziomie molekularnym poprzez ocenę podobieństwa genetycznego przy zastosowaniu markerów RAPD. Wykorzystując jedenaście wybranych wcześniej starterów PCR-RAPD uzyskano łącznie 87 produktów amplifikacji, z czego 87,4% wykazywało polimorfizm. Stwierdzono znaczny polimorfizm w grupie linii otrzymanych z mieszańców, których ziarniaki poddawano działaniu mutagenu. Wykazano także, że linie w tej grupie w porównaniu z grupą linii kontrolnych charakteryzują się większym zróżnicowaniem na poziomie fenotypowym, pod względem analizowanych cech. Większe zróżnicowanie linii DH w grupie z mutagenem w porównaniu z grupą kontrolną wykazane na poziomie fenotypowym i w mniejszym stopniu na poziomie molekularnym wskazuje, że zmien¬ności rekombinacyjnej utrwalonych mieszańców DH towarzyszy dodatkowa zmienność mogąca wynikać z efektów mutacyjnych wywołanych działaniem mutagenu.
Wpływ różnych substancji aktywnych fungicydów na plonowanie odmian jęczmienia jarego o zróżnicowanej genetycznej odporności na mączniaka prawdziwego
Authors: Bujak Henryk , Nadziak Jarosław
Published: August 2023

W pracy oceniono działanie substancji aktywnych zawartych w fungicydach na odmiany jęczmienia jarego o zróżnicowanej odporności na mączniaka prawdziwego. W tym celu w latach 2006–2007 założono doświadczenia polowe w dwóch miejscowościach w trzech wariantach stosowania fungicydów i odmiany wysiewane w wariancie kontrolnym. W doświadczeniu użyto fungicydów z następującymi substancjami aktywnymi: fenpropimorf, spiroksamina i proquinazid. Odmiany jęczmienia jarego reprezentowały cztery źródła odporności (Mlo, Ly, Ar i We). W pracy przedstawiono plonowanie, porażenie mączniakiem prawdziwym oraz redukcję występowania objawów choroby. Do oceny plonowania użyto miar: procentowe porównanie do kontroli i nieparametryczne metody statystyki oparte na kolejności (rangach) zwyżki plonowania w porównaniu do kontroli w poszczególnych wariantach. Do oceny występowania i redukcji mączniaka prawdziwego użyto miary AUDPC. Na podstawie analizy wariancji wykazano istotną interakcję pomiędzy odmianami a stosowanymi substancjami aktywnymi. Stwierdzono istotny wpływ zastosowanych zabiegów ochrony fungicydami na plon badanych odmian jęczmienia jarego. Stosowane fungicydy w różnym stopniu wpływały na zmniejszenie porażenia odmian przez mączniak prawdziwy.
Charakterystyka samosiewów rzepaku ozimego (Brassica napus L.) za pomocą markerów RAPD
Authors: Bocianowski Jan , Lieesch Alina , Bartkowiak-Broda Iwona , Popławska Wiesława
Published: August 2023

Celem pracy była ocena podobieństwa genetycznego (GS) pomiędzy samosiewami oraz odmianami rzepaku i rzepiku, a także określenie związku markerów molekularnych z cechami fenotypowymi i genotypem. Badania obejmowały potomstwo 31 samosiewów pobranych z plantacji rzepaku ozimego podwójnie ulepszonego w sezonie 2005/2006 w trzech województwach Polski północnej. Jako wzorce wybrano odmiany rzepaku uprawiane na plantacjach, z których pobrano samosiewy: Californium, Castille, Lisek i Rasmus oraz odmianę rzepiku ozimego (B. campestris) Ludowy. Charakterystykę samosiewów rzepaku wykonano za pomocą 431 markerów molekularnych typu RAPD. Dendrogram utworzony w oparciu o miarę GS Nei i Li (1979) rozdzielił badane genotypy na dwie zasadnicze grupy: samosiewy o morfotypie rzepaku i odmiany wzorcowe rzepaku oraz grupę obejmującą rośliny o morfotypie rzepiku i odmianę rzepiku Ludowy. Stwierdzono także istotny związek pomiędzy grupami markerów RAPD a cechami fenotypowymi i poziomem ploidalności. Otrzymano 21 markerów RAPD występujących wyłącznie w roślinach rzepiko¬podobnych o podwyższonej zawartości kwasu erukowego oraz 59 markerów charakterystycznych dla roślin w typie rzepaku o niskiej zawartości kwasu erukowego.
Konkurencyjność wybranych odmian pszenicy ozimej w stosunku do chwastów testowana w warunkach rolnictwa ekologicznego
Authors: Feledyn-Szewczyk Beata , Duer Irena
Published: August 2023

Celem badań była ocena konkurencyjności kilku aktualnie uprawianych oraz wycofanych z rejestru odmian pszenicy ozimej, uprawianych w systemie ekologicznym, w stosunku do chwastów. Badania przeprowadzono w latach 2005–2006 w Stacji Doświadczalnej IUNG — PIB w Osinach (woj. lubelskie), na polu użytkowanym od 1994 roku według zasad rolnictwa ekologicznego. Wysiewano odmiany pszenicy ozimej będące aktualnie w rejestrze odmian: Sukces, Zyta, Kobra, Roma, Mewa, Korweta i dawne: Kujawianka Więcławicka, Wysokolitewka Sztywnosłoma, Ostka Kazimierska oraz pszenicy orkisz — odmiana Schwabenkorn (2005 r.) i R-12 (2006 r.). Ograniczanie zachwaszczenia polegało na oddziaływaniu całego zmianowania oraz mechanicznym niszczeniu siewek chwastów przy pomocy brony chwastownika. Przeprowadzono analizy zachwaszczenia w łanach pszenicy, obejmujące skład gatunkowy, liczebność i suchą masę chwastów oraz badania biometryczne uwzględniające rozkrzewienie roślin, powierzchnię liści, wysokość, indeks LAI, średni kąt ustawienia liści (MTA), obsadę roślin i kłosów oraz suchą masę części nadziemnych pszenicy. Stwierdzono, że najmniejszym zachwaszczeniem charakteryzowały się łany odmian Sukces i Zyta oraz odmiany ościstej — Mewa. Odmiana Schwabenkorn pszenicy orkisz wykazywała więcej cech morfologicznych, sprzyjających konkurencyjności z chwastami, w porównaniu do R-12. Stosunkowo wysoki poziom zachwaszczenia wystąpił w odmianie Wysokolitewka Sztywnosłoma w obu latach badań.
Wpływ form rodzicielskich na plonowanie linii podwojonych haploidów pszenżyta ozimego
Authors: Bocianowski Jan , Banaszak Zofia
Published: August 2023

W efekcie skrzyżowania 35 form matecznych i 12 ojcowskich otrzymano potomstwo, z którego wyprowadzono 156 linii podwojonych haploidów pszenżyta ozimego. Badane obiekty analizowano pod kątem plonowania w doświadczeniach dwupowtórzeniowych założonych w dwóch miejsco- wościach: Choryń i Sobiejuchy. Na podstawie uzyskanych wyników oceniano użyteczność form rodzicielskich ze względu na plonowanie linii DH. Najlepszą formą mateczną, w sensie największego plonu wyprowadzonych z niej linii DH, w miejscowości Choryń była Dinaro, a w Sobiejuchach – mieszaniec (FidelioDED389/95). Dla siedmiu form matecznych otrzymano linie DH, które charakteryzowały się średnim plonem poniżej średniej ogólnej w jednej miejscowości, a powyżej średniej ogólnej w drugiej. Formami ojcowskimi, dla których linii DH uzyskano największy plon były MAH23175-1/20 (Choryń) oraz Kitaro (Sobiejuchy). Z form, które użyte zostały zarówno jako mateczne, jak i ojcowskie odmiana Dinaro korzystniej wypadła jako forma mateczna, a Kitaro jako ojcowska. Natomiast odmiana Sorento w Choryni była lepsza jako forma ojcowska, a w Sobiejuchach — jako mateczna.
Reakcja odmian pszenżyta jarego na termin i gęstość siewu
Authors: Nieróbca Piotr
Published: August 2023

W latach 2005–2006 przeprowadzono badania, w których określono reakcję nowych odmian pszenżyta jarego na termin siewu w warunkach różnych gęstości siewu. Stwierdzono, że odmiana: Dublet — CHD 503 była tolerancyjna na opóźnienie siewu o 10 dni, natomiast Milkaro — MAH 3003 można zaliczyć do odmian wrażliwych na termin siewu, już przy opóźnieniu wysiewu o 10 dni plonowała istotnie gorzej. Nie stwierdzono istotnego wpływu zwiększania obsady roślin w warun- kach opóźnionego siewu na poziom plonowania pszenżyta jarego.
Weryfikacja elektroforetyczna tożsamości roślin nietypowych pszenżyta ozimego z poletek kontroli następczej w Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian w Zybiszowie
Authors: Drzewiecki Jerzy , Mrówczyński Adam
Published: August 2023

W latach 2001, 2002, 2003 i 2004 w Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian w Zybiszowie na poletkach kontroli następczej wysiano partie nasion z reprodukcji pięciu odmian pszenżyta ozimego. Najwięcej partii było w stopniu materiału kwalifikowanego pierwszego rozmnożenia (C/1) — 183. W sumie obsiano 297 poletek pszenżyta, w tym 75 odmianą Woltario, 73 Lamberto, 67 Fidelio, 47 Kitaro i 35 Magnat. Materiał do badań stanowiły rośliny nietypowe oraz zebrane z tych roślin ziarniaki, z lat zbioru 2002–2005. Celem pracy było oznaczenie roślin nietypowych oraz weryfikacja elektroforetyczna ich tożsamości na podstawie elektroforegramów prolamin monomerycznych ziarniaków. Wykonano obserwacje cech morfologicznych i fenologicznych roślin w fazie kłoszenia, przez porównanie z wzorcem. Tożsamość ziarniaków weryfikowano metodą elektroforezy prolamin monomerycznych ziarniaków, w żelu poliakrylamidowym, w środowisku kwaśnym (A-PAGE, pH 3). Odmiany Fidelio i Woltario miały najwięcej poletek z roślinami nietypowymi (ponad 70%), a odmiany Lamberto i Kitaro miały ich najmniej (około 1/3). Najczęściej obserwowanymi cechami roślin nietypowych były „rośliny wyższe”, „rośliny wcześniejsze” i „rośliny bez owłosienia dokłosia”. Weryfikacja elektroforetyczna potwierdziła prawidłowość oznaczeń poletkowych większości roślin nietypowych. Rośliny nietypowe u odmiany Kitaro stanowiły prawie 96,9%, które zweryfikowano jako „inne”. Ponad połowa roślin nietypowych Fidelio, Woltario i Magnat, (odpowiednio — 80,1%, 66,9% i 55,5%, ale u Lamberto tylko 36,1%) zweryfikowano jako „inne”. Najwyższy odsetek roślin nietypowych o niepotwierdzonej tożsamości stwierdzono dla cechy „rośliny wyższe”, a niższy odsetek dla cech „rośliny wcześniejsze” i „rośliny bez owłosienia dokłosia”.
Nawożenie ziemniaka jadalnego biomasą międzyplonów w warunkach środkowo-wschodniej Polski
Authors: Płaza Anna , Ceglarek Feliks , Królikowska Milena A. , Próchnicka Małgorzata
Published: August 2023

W pracy przedstawiono wyniki badań z lat 2002–2005 mające na celu określenie wpływu międzyplonów na plon i strukturę plonu ziemniaka jadalnego w warunkach środkowo-wschodniej Polski. W doświadczeniu badano następujące kombinacje nawożenia międzyplonem: obiekt kontrolny (bez nawożenia międzyplonem), obornik, wsiewka międzyplonowa (koniczyna czerwona, życica wielokwiatowa), międzyplon ścierniskowy (rzodkiew oleista, rzodkiew oleista — mulcz). W biomasie międzyplonów oznaczono zawartość suchej masy i makroelementów (N, P, K, Ca i Mg). W pierwszym roku po nawożeniu międzyplonami uprawiano ziemniaki jadalne odmiany Rywal. Podczas zbioru ziemniaka określono plon ogólny i handlowy, a po zbiorze strukturę plonu bulw. Otrzymane wyniki badań pozwalają stwierdzić, iż spośród badanych międzyplonów najwięcej suchej masy wprowadziła do gleby życica wielokwiatowa, a makroelementów koniczyna czerwona. Wartość nawozowa koniczyny czerwonej przewyższała a rzodkwi oleistej przyoranej jesienią dorównywała wartości nawozowej obornika. Największy udział frakcji bulw jadalnych i sadzeniaków, a najmniejszy udział frakcji bulw małych w plonie odnotowano na obiekcie nawożonym koniczyną czerwoną.
Polimorfizm białek gliadynowych i gluteninowych a zmienność cech technologicznych u mieszańców orkiszu i pszenicy zwyczajnej
Authors: Waga Jacek , Stachowicz Maria , Kraska Katarzyna
Published: August 2023

Czterdzieści osiem linii mieszańcowych orkiszu i pszenicy zwyczajnej (Oberkummler Rotkorn × LAD 480) analizowano pod kątem zróżnicowania białek zapasowych (gliadyn i glutenin wysokocząsteczkowych [HMW]) oraz ważniejszych cech jakościowych: liczby sedymentacji, procentowej zawartości białka ogółem, zawartości glutenu, a także właściwości reologicznych określonych na podstawie analizy farinograficznej i ekstensograficznej. Badane linie podzielono na trzy grupy. Każda grupa obejmowała po dwa, blisko spokrewnione biotypy. Rośliny w obrębie grupy były jednolite fenotypowo natomiast biotypy różniły się gliadynami kontrolowanymi przez dwa alleleliczne warianty w obrębie jednego locus. Na podstawie testu t Studenta stwierdzono istotne zróżnicowanie średnich wartości liczby sedymentacji biotypów różniących się pod względem białek warunkowanych przez locus Gli B2 (chromosom 6B) oraz brak takiego zróżnicowania w przypadku locus Gli B1 (chromosom 1B). Z kolei biotypy różniące się pod względem trzech loci (Gli B1, Gli D1 oraz Gli A2) oraz podjednostek glutenin [HMW] (5+10 i 2+12 kontrolowanych chromosomem 1D) wykazywały znaczne zróżnicowanie większości cech technologicznych — liczby sedymentacji, procentowej zawartości białka ogółem oraz parametrów reologicznych. Uzyskane wyniki dowodzą, że bloki białek gliadynowych warunkowanych przez locus Gli B2 są silnie powiązane ze zmiennością cech jakościowych co sugeruje możliwość ich wykorzystania do selekcji genotypów mieszańcowych o lepszych właściwościach technologicznych.
Reakcja pszenicy ozimej Triticum durum Desf. odmiany Komnata na gęstość siewu i nawożenie azotem
Authors: Panasiewicz Katarzyna , Koziara Wiesław , Sulewska Hanna
Published: August 2023

W pracy badano wpływ gęstości siewu i nawożenia azotem na plon i komponenty plonu ozimej formy pszenicy twardej (Triticum durum Desf.). Doświadczenia na odmianie Komnata, przeprowadzono w latach 2006–2007 na polach ZDD Gorzyń filia Złotniki należących do Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Eksperyment założono metodą bloków losowanych w 4 powtórzeniach, na glebie zaliczanej do kompleksu żytniego bardzo dobrego. Wykazano, że pszenica twarda odmiany Komnata uprawiana w warunkach gleb lekkich wydała plon ziarna przekraczający średnio 4,0 t·ha-1. Stan odżywienia roślin azotem wyrażony indeksem zazielenienia na obiektach najwyżej plonujących osiągał wartość 520–530 jednostek SPAD.
Zróżnicowanie genetyczne linii wsobnych kukurydzy a plonowanie odmian mieszańcowych
Authors: Rogacki Janusz , Bulińska-Radomska Zofia , Dzienkiewicz Jakub , Adamaczyk Józef , Cygert Henryk
Published: August 2023

Celem pracy była ocena zróżnicowania genetycznego 10 linii wsobnych o ziarnie zębokształtnym (dent) i 7 linii o ziarnie szklistym (flint) kukurydzy w relacji do plonowania 70 mieszańców eksperymentalnych powstałych w wyniku czynnikowego układu krzyżowania „dent × flint”. Do oceny zróżnicowania genetycznego 17 linii wsobnych kukurydzy użyto markerów RAPD generowanych w oparciu o technikę PCR. Do powielania znaczników (markerów) wykorzystano 12 semi-specyficznych 18.-nukleotydowych starterów. Wyliczenie wartości współczynnika dystansu genetycznego Nei’a pomiędzy poszczególnymi badanymi liniami zostało przeprowadzone w oparciu o 404 polimorficzne fragmenty DNA. Wartości współczynników dystansu genetycznego wyliczono wg metody Nei & Li (1979). Większość wykorzystanych starterów generowała obrazy z wysokim udziałem fragmentów polimorficznych. Wartości współczynników dystansu genetycznego uzyskane dla par linii były stosunkowo wysokie i zawierały się w przedziale od 0,29 do 0,72. Analiza skupień przeprowadzona metodą średnich połączeń (UPGMA) wartości współczynników dystansu genetycznego dała podstawę do wyodrębnienia trzech różniących się między sobą grup linii kukurydzy; dwóch w obrębie linii o ziarnie zębokształtnym oraz jednej wspólnej dla linii szklistych. Średnia wartość współczynnika dystansu genetycznego w obrębie linii zębokształtnych wyniosła 0,56, natomiast w obrębie linii szklistych 0,46. Regresja plonów 70 mieszańców (dent × flint) względem dystansu genetycznego linii rodzicielskich tworzących ich formuły, wskazuje na bardzo słaby związek obu cech. Reasumując, przedstawiona metoda jest bardziej przydatna do poprawnego zaszeregowania linii do właściwej grupy heterotycznej niż do prognozowania wysokości plonu ziarna mieszańca na podstawie dystansu genetycznego pomiędzy liniami rodzicielskimi.
Plonowanie odmian kukurydzy cukrowej typu sh2
Authors: Waligóra Hubert , Skrzypczak Witold
Published: August 2023

Praca zawiera wyniki doświadczenia z porównaniem plonowania kilkunastu odmian kukurydzy cukrowej typu sh2, z lat 2003–2007. Doświadczenie przeprowadzono w ZDD Swadzim, zgodnie z metodyką dla kukurydzy cukrowej. Badane odmiany to: Anava, Basin, Candle, Challenger, Comanche, Dixon, Golda, Indira, Shaker, Sheba, Shimmer Sweet Trophy typu sh2 oraz Jubilee i Spirit typu su. Warunki pogodowe panujące w okresie badań były sprzyjające dla plonowania kukurydzy cukrowej. Stwierdzono istotne zróżnicowanie odmian pod względem plonów kolb oraz takich cech jak liczba ziaren w kolbie, długość kolb oraz udział w plonie kolb całkowicie zaziarnionych.
Poszukiwanie odporności na choroby w miejscowych populacjach buraka
Authors: Kużdowicz Kamilla
Published: August 2023

Celem pracy było wyszukanie wśród zgromadzonych w kolekcji form uprawnych rodzaju Beta genotypów odpornych na powschodową zgorzel siewek (Aphanomyces cochlioides Drechsler), chwościk buraka (Cercospora beticola Saccardo), mączniaka prawdziwego (Erysiphe betae), rdzę (Uromyces betae Lev.) i żółtaczkę (wirus BYV). Badania prowadzono w latach 1997–2008 w Oddziale IHAR w Bydgoszczy oraz w Zakładzie Doświadczalnym Hodowli Roślin Strzelce Spółka. z o.o. w Kończewicach. Doświadczenia polowe zakładano w układzie losowanych bloków w 2 lub 4 powtórzeniach. Ocenę wrażliwości na choroby przeprowadzono metodą polową oraz laboratoryjnym testem in vitro. Znaleziono 7 populacji mało podatnych na A. cochlioides (UKR 97/059, UKR 97/129, UKR 97/138, UKR PKA 98/68, UKR PKA 98/89b, UKR PKA 98/89c, UKR PKA 98/252), 8 populacji tolerancyjnych na porażenie przez C. beticola (UKR 99/107, UKR 98/337, SLO KAR 96/530, POL BIA 98/45, POL NAR 99/58, UKR 98/103/CKA, UKR 97/129/CKA, UKR KAR 96/009/CKA) i 1 z wyraźnie zmniejszoną podatnością na U. betae (SLO KAR 96 /512). Niektóre z nich mogą być wykorzystane w programach badawczych i hodowlanych. Wśród zgromadzonych form uprawnych buraka genotypów całkowicie odpornych na choroby nie stwierdzono.
Dziedziczenie odporności na TSWV nowej linii hodowlanej tytoniu (Nicotiana tabacum L.)
Authors: Laskowska Dorota
Published: August 2023

Tomato spotted wilt wirus (TSWV), powodujący brązową plamistość pomidora, występuje na całym świecie, atakując 1090 gatunków roślin. Najbardziej efektywną metodą ograniczenia strat ekonomicznych powodowanych przez tę chorobę jest wyhodowanie odmian odpornych. W IUNG-PIB w Puławach uzyskano linię hodowlaną tytoniu, charakteryzująca się wysoką odpornością na TSWV. Celem badań było określenie sposobu dziedziczenia czynnika odporności, występującego u linii L-9. W wyniku obustronnych krzyżowań linii L-9 z podatną odmianą Wiślica otrzymano pokolenie F1, z którego powstały krzyżówki wsteczne z rodzicem odpornym i podatnym oraz pokolenie F2. Uzyskane populacje przetestowano pod względem odporności na TSWV w warunkach szklarniowych, metodą mechanicznej inokulacji izolatem wirusa pochodzącym z plantacji produkcyjnych tytoniu. Obecność TSWV sprawdzano metodą DAS-ELISA. Stwierdzono dominujący charakter odporności i brak wpływu czynnika matecznego na ujawnianie się tej cechy. Segregacja fenotypów odpornych i podatnych w krzyżówkach testowych potwierdziła hipotezę o jednogenowym sposobie dziedziczenia odporności na TSWV pochodzącej z linii L-9.
Wykorzystanie roślin wydmuchrzycy pontyjskiej Elymus elongatus var. ponticus (Podp.) Dorn jako źródła energii odnawialnej
Authors: Majtkowski Włodzimierz , Piłat Jarosław
Published: August 2023

W sezonie wegetacyjnym 2007 roku określono skład chemiczny i przydatność do zakiszania 3-letnich roślin gatunku Elymus elongatus var. ponticus w różnych fazach wegetacji. Dominującym składnikiem suchej masy było włókno surowe. Zawartość tego składnika była najniższa w fazie wegetatywnej (średnio 31,8%); w kolejnych fazach rozwojowych przewyższała 40%. Białko surowe stanowiło przeciętnie 19,2% suchej masy na początku sezonu wegetacyjnego, po czym systema¬tycznie spadało aż do poziomu 5,2% w fazie dojrzałości nasiennej. Wartość współczynnika fermen¬tacji zielonek w okresie od początku kłoszenia do fazy pełnej dojrzałości nasion była wyższa niż 35, co gwarantuje prawidłowy przebieg fermentacji i pozwala zakwalifikować wydmuchrzycę pontyjską do roślin łatwo zakiszających się. Biomasa z tej trawy może stanowić potencjalny substrat dla biogazowni oraz dla kotłowni wykorzystujących słomę w postaci nieprzetworzonej lub w formie przetworzone (np. brykiety, pelety).
Wybrane aspekty ochrony własności intelektualnej w hodowli roślin i biotechnologii
Authors: Gacek Edward S.
Published: August 2023

W artykule odniesiono się do wybranych zagadnień dotyczących ochrony własności intelektualnej w hodowli roślin i w biotechnologii. Z uwagi na fakt, że odmiany roślin stanowią swoisty typ wynalazków, do ich ochrony prawnej stosuje się unikatowy system ochrony własności intelektualnej przedstawiony w Konwencji UPOV ( Międzynarodowy Związek ds. Ochrony Nowych Odmian Roślin). Zgodnie z tym międzynarodowo przyjętym systemem prawnym, hodowcom odmian roślin, przyznawane jest wyłączne prawo do wytworzonych przez nich odmian. Nowe odkrycia w obszarze biotechnologii są chronione przez patenty, podobnie jak w przypadku wynalazków przemysłowych. Problematyka ochrony własności intelektualnej w obszarach zachowania i wykorzystania zasobów genowych i ochrony bioróżnorodności jest szeroko dyskutowana. Na poziomie międzynarodowym, zagadnienia ochrony prawnej są regulowane m.in. w Konwencji o Bioróżnorodności (CBD) i Międzynarodowym Traktacie ds. Zasobów Genetycznych dla Wyżywienia i Rolnictwa (FAO, ITPGRFA). W artykule przedstawiono też wybrane aspekty koegzystencji pomiędzy ochroną prawną w wymienionych obszarach i wynikającymi stąd komplikacjami komercyjnymi.
Analiza zmienności allelicznej w locus Xgwm261 w odmianach pszenicy zwyczajnej (Triticum aestivum L.) zarejestrowanych w Polsce w latach 1978–2006
Authors: Kowalczyk Krzysztof , Okoń Sylwia
Published: August 2023

Celem pracy była analiza zmienności allelicznej w locus Xgwm 261 w 45 odmianach pszenicy zwyczajnej zarejestrowanych w Polsce w latach 1978–2006. Wyizolowany DNA poddano amplifikacji z parą specyficznych starterów Wms261. Produkty rozdzielano na żelu poliakryla¬midowym. Na podstawie przeprowadzonych badań wykazano dużą zmienność alleliczną w locus Xgwm261 w badanych odmianach. Najczęściej obserwowano fragment DNA o wielkości 174pz. Zaobserwowano również fragmenty o wielkości 165 i 198 pz. Fragment o wielkości 192 pz sprzężony z genem Rht8 stwierdzono w 7 badanych odmianach pszenicy zwyczajnej: Almari, Begra, Gama, Griwa, Monsun, Rada i Saga.
Porównanie efektywności metod statystycznych tworzenia kolekcji podstawowej na przykładzie pszenicy jarej
Authors: Studnicki Marcin , Mądry Wiesław , Śmiałowski Tadeusz
Published: August 2023

Kolekcje podstawowe powstają z ograniczonej liczby obiektów zgromadzonych dotychczas w kolekcji zasobów genowych, wybranych tak aby reprezentowały zmienność całej kolekcji. Celem tworzenia kolekcji podstawowych jest efektywniejsze wykorzystanie aktualnie zgromadzonych zasobów genowych w programach hodowlanych roślin. Celem pracy było zaprezentowanie, a także ocena efektywności różnych metod wyboru obiektów, metod grupowania i wielkości kolekcji podstawowych. W pracy, kolekcje podstawowe, powstały w oparciu o kolekcję roboczą pszenicy jarej, zgromadzoną w Zakładzie Roślin Zbożowych Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Krakowie. 196 obiektów pszenicy jarej było ocenionych pod względem 10 cech fenotypowych w latach 1996–2001. Kolekcja podstawowa pszenicy jarej powstała w wyniku trzyetapowego podejścia. W pierwszej kolejności przeprowadzono grupowanie 196 obiektów. Oceniono dwie metody analizy skupień — metodę Warda i metodę UPMGA (średniej odległości między obiektami w skupieniach). W drugim kroku wyznaczono liczbę obiektów wchodzących do kolekcji podstawowej z wcześniej wyznaczonych grup. W pracy zastosowano dwa podejścia metodę proporcjonalną i metodę logarytmiczną. W ostatnim etapie wybrano obiekty z kolekcji wyjściowej do tworzonej kolekcji podstawowej. Wielkość utworzonych kolekcji podstawowych wynosiła 10%, 15%, 20%, 25% i 30% kolekcji wyjściowej. Procent istotnie zróżnicowanych średnich oraz procent istotnie zróżnicowanych wariancji, zostały wykorzystane do wskazania najbardziej efektywnej metody wyboru obiektów, techniki grupowania i wielkości utworzonych kolekcji podstawowych.
Efektywność markerów molekularnych SCAR z chromosomu 4RL w selekcji genotypów męskopłodnych oraz ich związek z wybranymi cechami morfologicznymi żyta (Secale cereale L.)
Authors: Kociuba Monika , Stojałowski Stefan
Published: August 2023

Celem prezentowanych badań było sprawdzenie efektywności znanych wcześniej z literatury oraz nowo opracowanych markerów SCAR z chromosomu 4RL przy selekcjonowaniu męskopłodnych genotypów posiadających cytoplazmę Pampa. Materiał badawczy stanowiła populacja F2 mieszańca pomiędzy męskosterylną linią wsobną 541P, a pojedynczą, losowo wybraną rośliną z populacji prymitywnego żyta irańskiego — IRAN IX. W pracy oceniono też związek pomiędzy płodnością roślin, a kilkoma cechami morfologicznymi mieszańca: liczbą kłosków w kłosie, długością kłosa oraz wysokością roślin, ale nie wykryto pomiędzy nimi silnych zależności. Z czternastu testowanych markerów zmapowanych na długim ramieniu chromosomu 4R jedynie cztery ujawniły polimorfizm w badanym materiale i utworzyły grupę sprzężeń. Skonstruowana w oparciu o segregacje tych markerów mapa genetyczna obejmuje obszar 24cM, a wszystkie markery należące do tej grupy wykazują statystycznie istotny związek z płodnością roślin badanego mieszańca. Najefektywniejszy przy ewentualnym selekcjonowaniu genotypów męskopłodnych okazał się marker SCP16M58. Średnio, w badanej populacji rośliny posiadające prążek markerowy zawiązywały czterokrotnie więcej ziaren pod izolatorami w porównaniu do osobników bez prążka. Marker ten wykazywał równocześnie istotny statystycznie związek z locus kontrolującym długość źdźbła, pomimo że współczynnik korelacji między płodnością roślin, a ich wysokością nie osiągał w badanej populacji wysokich wartości.
Nawożenie azotem i chemiczna ochrona roślin przed chorobami jako czynniki plonowania jęczmienia jarego
Authors: Pecio Alicja , Bichoński Andrzej
Published: August 2023

Celem pracy była ocena wpływu interakcji nawożenia azotem i ochrony roślin na wielkość plonu ziarna i białka jęczmienia jarego. Badania prowadzono w Rolniczym Zakładzie Doświadczalnym IUNG-PIB Grabów w latach 2005–2007. Jęczmień jary uprawiano w stanowisku po pszenicy ozimej na 5 poziomach nawożenia azotem: 0, 30, 60, 90 i 120 kg N·ha-1. Jako czynnik chemicznej ochrony roślin przed chorobami grzybowymi zastosowano środki chemiczne zgodnie z programami trzech firm: Syngenta, DuPont i BASF. Po zbiorach określano plon ziarna i elementy struktury oraz zawartość i plon białka. Stwierdzono, że warunkiem uzyskania wysokich plonów ziarna i białka jęczmienia paszowego były sprzyjające warunki pogody, charakteryzujące się ciepłą i wilgotną pogodą w fazach krzewienia i wypełniania ziarna oraz intensywne nawożenie azotem. O wysokim plonie ziarna w takich warunkach decydowała liczba ziaren w kłosie i masa tysiąca ziaren. Jednoczesny wpływ nawożenia azotem i chemicznej ochrony roślin przed chorobami na plon ziarna i białka jęczmienia jarego miał charakter addytywny.
Wpływ formy ojcowskiej na żywotność pyłku i niektóre cechy plonotwórcze mieszańców międzygatunkowych Avena sativa L. cv. Borowiak × Avena sterilis L.
Authors: Chrząstek Maria , Kruk Katarzyna , Okoń Sylwia , Wojtowicz Emilia
Published: August 2023

Obiektem badań były mieszańce F2 owsa zwyczajnego Avena sativa L. odm. Borowiak z 6 genotypami dzikiego heksaploidalnego gatunku Avena sterilis L. oraz formy rodzicielskie. Określono wpływ genotypu formy ojcowskiej na żywotność pyłku i wybrane cechy plonotwórcze mieszańców. Żywotność pyłku u analizowanych mieszańców wahała się od 91,35% do 99,10% i u większości z nich była niższa w porównaniu z odmianą mateczną. Nie stwierdzono istotnych różnic pomiędzy mieszańcami i komponentami rodzicielskimi pod względem wymiarów ziaren pyłku. Badane kombinacje mieszańcowe były zróżnicowanie pod względem większości cech plonotwórczych. U trzech z nich stwierdzono istotnie krótszą wiechę główną a u wszystkich mniejszą liczbę kłosków niż u odmiany Borowiak. Mieszańce różniły się istotnie pod względem liczby i masy ziarniaków z wiechy. Plon ziarniaków z wiechy i masa tysiąca ziarniaków u wszystkich form mieszańcowych były niższe w porównaniu z mateczną odmianą a średnia płodność kłoska wahała się od 1,68 do 3,12. U wszystkich mieszańców stwierdzono istotnie więcej białka w ziarniakach niż w odmianie matecznej. Zróżnicowanie wśród badanych kombinacji mieszańcowych świadczy o wpływie genotypów ojcowskich A. sterilis na analizowane cechy.
Ocena postępu hodowlanego pod względem wartości przetwórczej materiałów wyjściowych ziemniaka wytworzonych w latach 1999–2007
Authors: Domański Leszek , Flis Bogdan , Jakuczun Henryka , Zimnoch-Guzowska Ewa
Published: August 2023

W Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin (IHAR), Oddział Młochów oceniono cztery grupy materiałów hodowlanych pod względem barwy chipsów, wiodącej cechy ziemniaka przeznaczonego do przetwórstwa na chipsy. Badania skupiły się na: oszacowaniu genotypowej wariancji tej cechy, identyfikacji genotypów z cechą „cold chipping” i linii rodzicielskich z pozytywnymi efektami ogólnej zdolności kombinacyjnej (GCA — general combining ability) dla barwy chipsów bezpośrednio po przechowaniu bulw w niskiej temperaturze (4–5°C), oszacowaniu reakcji na selekcję wyżej wspomnianej cechy w trzech rodzinach wywodzących się z krzyżówek między rodzicami o dobrej jakości chipsów. Wyniki naszych badań wskazują, że postęp hodowlany w programach ukierunkowanych na wytworzenie linii rodzicielskich / odmian z cechą „cold chipping” może być przyśpieszony poprzez zastosowanie testów potomstw pod kątem barwy chipsów po przechowaniu bulw w niskich temperaturach. Zastosowanie form rodzicielskich o pozytywnych efektach GCA dla tej cechy zwiększało frekwencję osobników charakteryzujących się jasną barwą chipsów. Wysoki potencjał trzech wytworzonych form rodzicielskich do tworzenia osobników typu „cold chipping” został potwierdzony w próbnym wysiewie przez parametry: σ2g (wariancję genetyczną), h2 (odziedziczalność w szerokim sensie), R (oczekiwany postęp selekcyjny).
Produkcja kwalifikowanego materiału siewnego i jego wpływ na plonowanie zbóż w województwie mazowieckim
Authors: Starczewski Józef , Toczyska Magdalena , Wielogórska Grażyna , Turska Elżbieta
Published: August 2023

Celem pracy była ocena wykorzystania kwalifikowanego materiału siewnego i jego wpływ na plonowanie zbóż w warunkach produkcyjnych województwa mazowieckiego oraz wykazanie zmian w produkcji kwalifikowanego materiału siewnego w tym rejonie. Do realizacji tego celu wyko¬rzystano badania ankietowe przeprowadzone w 2006 roku, w 7 powiatach: garwolińskim, łosickim, mińskim, ostrowskim, siedleckim, sokołowskim i węgrowskim. W badaniach uczestniczyły gospodarstwa rolnicze o różnych kierunkach produkcji, posiadające od 5 ha do 300 ha użytków rolnych, w których działalność rolnicza była podstawowym źródłem dochodu. Gospodarstwa wytypowano w drodze losowania. W pracy porównano plonowanie poszczególnych zbóż uprawia¬nych w tym rejonie w gospodarstwach niestosujących i stosujących kwalifikowany materiał siewny. Produkcję kwalifikowanego materiału siewnego w kraju i w województwie mazowieckim scharakteryzowano wykorzystując dane Głównego oraz Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa z lat 2003–2006. Powierzchnia upraw nasiennych w kraju oraz w woje¬wództwie mazowieckim na przestrzeni ostatnich lat systematycznie się zmniejsza. Przeprowadzona kwalifikacja polowa w latach 2003–2006 wykazała 30% spadek powierzchni upraw nasiennych roślin zbożowych. Największy regres zauważono dla plantacji nasiennych żyta ozimego (50% w kraju i 62% w województwie mazowieckim). W województwie mazowieckim kwalifikowany materiał siewny stosowało 18,6% producentów zbóż podstawowych i 97,4% producentów kukurydzy. W badanych gospodarstwach kwalifikowany materiał siewny stosowano na lepszych glebach i przy stosowaniu wyższego nawożenia mineralnego NPK. Współdziałanie tych czynników wpłynęło na wzrost plonów ziarna. Największy wzrost plonu zanotowano dla pszenicy jarej (26%), pszenżyta jarego (16%) i jęczmienia ozimego (17%) w porównaniu do średnich plonów otrzymywanych w gospodarstwach, w których nie stosowano kwalifikowanego materiału siewnego.
Zdrowotność ziarna zbóż pochodzącego z ekologicznej produkcji nasiennej
Authors: Wiewióra Barbara , Mańkowski Dariusz R. , Bulińska-Radomska Zofia
Published: August 2023

Badano zdrowotność ziarniaków czterech odmian jęczmienia jarego (Rataj, Atol, Rodos i Stratus), czterech odmian pszenicy jarej (Torka, Koksa, Korynta i Nawra) oraz czterech odmian owsa (Polar, Chwat, Sławko i Szakal) pochodzących z gospodarstw ekologicznych, ze zbioru w latach 2004–2006. Stwierdzono, że badane ziarno zbóż jest licznie zasiedlone przez grzyby. Spośród wyizolowanych z ziarniaków badanych zbóż gatunków, największy udział w ogólnej populacji grzybów miały saprotrofy, zwłaszcza Alternaria alternata, Cladosporium herbarum, Nigrospora oryzae i Papularia arundinis. Najczęściej izolowanymi patogenami były grzyby z rodzaju Fusarium (średnio od 1,5 do 43,7% wszystkich grzybów w zależności od gatunku, odmiany i roku zbioru) oraz z ziarna jęczmienia Bipolaris sorokiniana (średnio od 0,3 do 48,4%). Porażenie ziarniaków owsa przez grzyby z rodzaju Fusarium w zależności od roku zbioru kształtowało się średnio od 14,4 do 51,6%, pszenicy od 14,2 do 25,0%, a jęczmienia od 9,0 do 35,0%. Ziarniaki jęczmienia były ponadto silnie porażone przez B. sorokiniana (średnio od 13,5 do 45,6% w zależności od roku zbioru).
Postęp biologiczny w hodowli, nasiennictwie i produkcji ziemniaka w Polsce. Część II. Ocena ilościowego postępu hodowlanego i odmianowego na podstawie doświadczeń odmianowych z lat 1957–2003
Authors: Mańkowski Dariusz R. , Laudański Zbigniew
Published: August 2023

Praca prezentuje rezultaty podjętej próby oceny postępu biologicznego w hodowli, nasiennictwie i produkcji polowej ziemniaka w Polsce. Na podstawie danych ankietowych wyznaczono wzorzec pomostowy do porównań (zbudowany w oparciu o plony kilku odmian w wieloleciu). Następnie przeprowadzono ocenę ilościowego postępu hodowlanego na podstawie danych z doświadczeń przedrejestrowych oraz ocenę ilościowego postępu odmianowego na podstawie danych z doświad¬czeń porejestrowych. Analizy wykonano łącznie i w ramach grup wczesności odmian ziemniaka.
Plon i struktura plonu bulw ziemniaka nawożonego międzyplonami i słomą
Authors: Płaza Anna
Published: August 2023

W pracy przedstawiono wyniki doświadczeń z lat 2001–2004. Badania miały na celu określenie wpływu wsiewki międzyplonowej przyoranej jesienią oraz międzyplonu ścierniskowego przyoranego jesienią i pozostawionego do wiosny w formie mulczu w kombinacjach bez słomy lub ze słomą na plonowanie i strukturę plonu bulw ziemniaka. W doświadczeniu badano dwa czynniki. I. nawożenie międzyplonem: obiekt kontrolny, obornik, wsiewka międzyplonowa — biomasa przyorana jesienią (koniczyna biała + życica wielokwiatowa), międzyplon ścierniskowy — biomasa przyorana jesienią (gorczyca biała), międzyplon ścierniskowy — biomasa pozostawiona do wiosny w formie mulczu (gorczyca biała). II. nawożenie słomą: podblok bez słomy, podblok ze słomą. Podczas zbioru ziemniaka określono plon ogólny i handlowy, a po zbiorze strukturę plonu bulw. Otrzymane wyniki badań pozwalają stwierdzić, iż największe plony bulw ziemniaka otrzymano z obiektu nawożonego mieszanką koniczyny białej z życicą wielokwiatową. Nawożenie międzyplonami i obornikiem wpływało korzystnie na kształtowanie się struktury plonu bulw. W kombinacji z zastosowaniem słomy odnotowano zmniejszenie udziału frakcji bulw średnich, a zwiększenie liczby bulw drobnych w polnie w porównaniu do kombinacji bez słomy.
Wpływ mutagenów chemicznych na cechy morfologiczne u petunii (Petunia × atkinsiana D. Don)
Authors: Krupa-Małkiewicz Marcelina
Published: August 2023

W pracy określono zmiany fenotypowe i genotypowe w pokoleniu M1 i M2 petunii (Petunia atkinsiana D. Don) odmiany Flash Red, wywołane azydkiem sodu (AS), siarczanem etylowo-metylowym (EMS), siarczanem metylowo-metylowym (MMS) i siarczan dietylowym (DES), w stężeniach: 0,5; 1,0; 1,5 i 2,0 mM. Do oceny zmian genotypowych na poziomie DNA wykorzystano technikę ISSR-PCR. Otrzymane w pokoleniach M1 i M2 u petunii zmiany to: nieregularne białe przebarwienia na płatkach korony, ciemniejsze żyłkowania, zmiany koloru kwiatów z czerwonego na różowy, jaśniejsze przebarwienia na liściach, zmiana pokroju rośliny (kształt rozety). Częstotliwość zmian zależała od zastosowanego mutagenu i jego stężenia w roztworze. W pokoleniu M1 największą częstotliwość zmian otrzymano stosując do indukowania mutacji EMS i MMS o stężeniu 1,5 i 2,0mM, w pokoleniu M2 — MMS, o stężeniu 2,0 mM.