Ανάλυση κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων διεθνών ενεργειακών και περιβαλλοντικών πολιτικών
Authors: Ντούρμας Βασίλειος 
Published: February 2024

Τις τελευταίες δεκαετίες, η εξάντληση των κλασικών ορυκτών καυσίμων και η άμβλυνση του κλίματος αποτελούν αλλαγές, οι οποίες έχουν καταστεί μείζονες προκλήσεις για τις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο. Η ενεργειακή πολιτική θα πρέπει να λαμβάνει υπόψιν της, την εξέλιξη στις τεχνολογίες ενέργειας χαμηλών εκπομπών, που συμβάλλουν κυρίως στην επίτευξη των στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης σε τρεις διαστάσεις: Οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική. Ως εκ τούτου, στις τεχνολογίες ενέργειας χαμηλών εκπομπών οι επιπτώσεις εντοπίστηκαν με βάση την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας. Ειδικότερα, με ερευνητικές εργασίες, στρατηγικές, έγγραφα, εκθέσεις εθνικών και διεθνείς οργανισμούς, οι οποίοι προωθούν την ανάπτυξη και επικεντρώνονται στην ανάπτυξη των ΑΠΕ ή συγκεκριμένης ενεργειακής τεχνολογίας. Οι πιθανές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, είναι ευρέως αναγνωρισμένες, παρόλο που ο ακριβής αντίκτυπος δεν έχει γίνει ακόμα κατανοητός. Είναι γνωστό ότι, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου παράγονται από την ανθρώπινη δραστηριότητα. Η κλιματική αλλαγή, λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων μπορεί να οδηγήσει, ενδεχομένως και σε ζημιές στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα ή στην αλλαγή χρήσης Γης. Στην παρούσα διδακτορική διατριβή, αναλύθηκαν οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, οι οποίες διαφέρουν από τόπο σε τόπο και μεταξύ διαφορετικών ομάδων στην κάθε κοινότητα. Εξετάζοντας το πως επηρεάζουν τον τρόπο ζωής των ανθρώπων σχετικά με την εργασία τους, την υγεία τους, την ευημερία τους, τον πολιτισμό τους, την παραγωγικότητα της γεωργίας και την εργασία, τις κοινές πεποιθήσεις, την μετανάστευση, τα έθιμα και τις αξίες, την συνοχή, τις υποδομές, και την ποιότητα του αέρα και του νερού. Ο κύριος σκοπός της διδακτορικής έρευνας, είναι να προσδιορίσει τις κοινωνικές και τις οικονομικές επιπτώσεις από τα οικονομικά, τα κοινωνικά, τα ενεργειακά, τα περιβαλλοντικά και τα θεσμικά ζητήματα. Τα προαναφερθέντα, παρουσιάζονται σε διεθνές επίπεδο και κυρίως στον Ελληνική Επικράτεια, εξαιτίας των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Για την ανάλυση και την αξιολόγηση, αναπτύχθηκε το ερωτηματολόγιο και χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο συλλογής πρωτογενών δεδομένων στην έρευνα μας. Συγκεκριμένα, για την συνέχιση και ολοκλήρωση της διδακτορικής διατριβής, πραγματοποιήθηκε συλλογή δεδομένων από τις δεκατρείς περιφέρειες στην Ελληνική Επικράτεια. Στη συνέχεια, πραγματοποιείται επαγωγική ανάλυση, όπου γίνεται ανάλυση των κύριων συνιστωσών στις ερωτήσεις, οι οποίες αφορούν την στάση των ερωτηθέντων για τις κοινωνικοοικονομικές, περιβαλλοντικές, θεσμικές και πολιτικές πτυχές και για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και των σχετικών πολιτικών. Για την καλύτερη ανάλυση και αξιολόγηση των ερωτηθέντων, αναλύονται οι κύριες συνιστώσες (Principal Component Analysis) και η στάση τους για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Πραγματοποιείται και ανάλυση συστάδων (Cluster Analysis), χρησιμοποιώντας τα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά της πρώτης ενότητας με τα αποτελέσματα της ανάλυσης κύριων συνιστωσών, ώστε να ομαδοποιήσουμε σε συστάδες την στάση των ερωτώμενων. Σχετικά με το δείγμα, το οποίο ανήκει στην πρώτη συστάδα, έχει τα υψηλότερα χαρακτηριστικά. Οι περισσότεροι ερωτηθέντες είναι γυναίκες, με την ηλικιακή τους ομάδα να είναι μεταξύ του έτους 30 και 59, ενώ η μέση ηλικία τους είναι 40,8 ετών. Το μεγαλύτερο ποσοστό των ερωτηθέντων είναι παντρεμένοι και είναι δημόσιοι υπάλληλοι με ποσοστό 41%, σε σχέση με τις άλλες δύο ομάδες. Οι ερωτηθέντες έχουν αρκετά υψηλό μορφωτικό επίπεδο με μεταπτυχιακές σπουδές ενώ το εισόδημα τους ανήκει στην κατηγορία των 3.501€-5.001€. Ένα μεγάλο ποσοστό της πρώτης συστάδας θεωρούν ότι οι άνθρωποι χρειάζονται να αλλάξουν τον τρόπο ζωής τους, για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Το δείγμα, το οποίο ανήκει στην δεύτερη συστάδα, περιλαμβάνει τους ερωτώμενους με μεσαία χαρακτηριστικά. Το δείγμα, το οποίο ανήκει στην τρίτη συστάδα, περιλαμβάνει τους ερωτώμενους με τα χαμηλότερα χαρακτηριστικά. Τέλος, πραγματοποιείται η ανάλυση παλινδρόμησης (Multiple Regression) και η συσχέτιση μεταξύ ανεξάρτητης και εξαρτημένης μεταβλητής, ώστε να εξαχθούν κύρια συμπεράσματα σχετικά με την στάση των ερωτώμενων για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.