bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Shkollat katolike gjatë pushtimit italian (prill 1939-shtator 1943)
Authors: Kuqi Blerina
Published: December 2023

Shkollat katolike, kolegji “Saverian” i drejtuar nga etërit jezuitë, liceu “Illyricum” i drejtuar nga françeskanët dhe Seminari Papnor, që përgatiste priftërinj vendas dhe varej nga Selia e Shenjtë, të krijuara që në gjysmën e dytë të shek. XIX e vazhduan veprimtarinë e tyre arsimore edhe gjatë pushtimit italian. Përmes burimeve arkivore, pjesë e fondeve të Arkivit Qendror Shtetëror dhe literaturës historike, synojmë të pasqyrojmë një panoramë sa më të plotë të ecurisë së shkollave katolike fetare, duke u ndalur në shtrirjen, organizimin, programet e lëndët mësimore që zhvilluan, vështirësitë financiare me të cilat u ndeshën, si dhe në përpjekjet e pushtuesve italianë për të penguar, sidomos, funksionimin normal të shkollave të Urdhrit Françeskan, të përbërë vetëm nga klerikë vendas. Në lidhje me këtë tematikë, artikulli përbën risi për studimet rreth Luftës së Dytë Botërore në Shqipëri. Ai synon t’i japë përgjigje pyetjeve: Cilat qenë problematikat e krijuara në shkollat katolike pas prillit të vitit 1939? Cili ishte qëllimi i reformave në fushën arsimore? A preknin ato institucionet shkollore fetare? Pse ndaj Urdhrit Françeskan dhe shkollave të tyre u mbajt një qëndrim më kundërshtues nga ana e pushtuesve italianë?
ZHVILLIMET POLITIKE NË KOSOVË - GREVA E MINATORËVE TË TREPÇËS NË STARI TËRG (20-28 shkurt 1989)
Authors: Haziri Mustafë
Published: December 2023

Greva e Minatorëve të Trepçës në Stari Tërg është një ndër ngjarjet më të rëndësishme në Historinë e re të Kosovës. Fundi i shek. XX ishte vazhdimësi e përpjekjeve të popullit të Kosovës për realizimin e të drejtave të tyre qytetare dhe kombëtare.Duke shfrytëzuar literaturën dhe burimet arkivore, të cilat i kam pasur në dispozicion, në këtë punim, kam synuar për të trajtuar më hollësisht këtë ngjarje të rëndësishme historike.Në këtë punim jam përpjekur që t’i përdor sa më me besnikëri burimet arkivore të botuara dhe të pabotuara, duke i kombinuar me referenca shkencore dhe publicistike.Ngujimi i minatorëve të Trepçës në Stari Tërg, në thellësi të galerive që zbresin deri 1000 metra nëntokë, tregoi vendosmërinë e minatorëve shqiptarë kundër politikës së Beogradit që synonte rrënimin e pozitës kushtetuese dhe juridike të Kosovës të vendosur me Kushtetutën e vitit 1974.
QEVERIA E FAN NOLIT NË OPTIKËN E DIPLOMACISË BRITANIKE
Authors: Mema Albana
Published: December 2023

Zhvillimet politike të qershorit të vitit 1924 i dhanë goditje të rëndëjetës parlamentare, pluralizmit dhe demokracisë në Shqipëri. Ngjarjet eqershorit 1924 ishin një kryengritje antiqeveritare, në të cilën mori pjesëushtria dhe grupe të ndryshme të opozitës. Roli i ushtrisë ishte parësordhe do të ishte jo e saktë që t’iu jepej përparësi rolit të forcave civile tërekrutuara prej disa krerëve të opozitës. Qershori i vitit 1924 përmbysipërfundimisht sistemin politik të krijuar nga Kongresi i Lushnjës dhe ihapi rrugën zhvillimeve kaotike në politikën shqiptare.
KASTRIOTËT DHE RAGUZA
Authors: Malaj Edmond
Published: December 2023

Raguza ka pasur marrëdhënie aktive me shumë fisnikë dhe principata të trojeve shqiptare, si p.sh. me Principatën e Arbrit, Dukagjinët, Matrangajt, Balshajt, Topiajt, Kastriotët etj. Sipas periudhave të caktuara dhe rëndësisë këto marrëdhënie herë kanë qenë të dendura e herë më të rradha duke përfshirë këtu jo vetëm çështje ekonomike, por edhe politike. Në këtë artikull do të bëhet fjalë për marrëdhëniet e Raguzës me Derën e Kastriotëve. Në qendër do të jenë marrëdhëniet e Skënderbeut me këtë republikë, për faktin se ato ishin më të dendura dhe janë të dokumentuara më mirë. Në këtë artikull do të përpiqemi që të japim një vështrim historik të këtyre marrëdhënieve, duke u bazuar kryesisht në burime dokumentare dhe në literaturë shkencore historike, si dhe duke u përqendruar vetëm në disa ngjarje më të rëndësishme të këtyre marrëdhënieve, sepse një paraqitje e plotë e tyre është e pamundur që të jepet brenda një artikulli.
SKLLAVËRIA NDËR SHQIPTARË GJATË MESJETËS
Authors: Muhaj Ardian
Published: December 2023

Skllavëria, dhe dilemat që ky fenomen social u ka paraqiturshoqërive njerëzore, shkon shumë kohë më herët se sa periudha ekolonializmit evropian dhe skllavërimi i zezakëve afrikanë. Sipas C.Meillassoux, skllavëria përbën një periudhë të historisë botërore që kaprekur të gjithë kontinentet, ndonjëherë në të njëjtën kohë, apo nëperiudha të ndryshme. Megjithëse skllavëria është një dukuri epërbotshme dhe që po gjen një trajtim gjithnjë e më të thellë në studimethistorike, është një çështje e patrajtuar mirëfilli nga autorët shqiptarë.Autorë të huaj e kanë përfshirë dukurinë e skllavërisë në trojet shqiptaregjatë mesjetës në trajtesat më të gjera në kuadër të historisë së migrimevendërmjet dy brigjeve të Adriatikut.
ÇËSHTJA E SHËN NAUMIT GJATË VITIT 1923 - QËNDRIMI I FUQIVE TË MËDHA DHE I QEVERISË SË DREJTUAR NGA AHMET ZOGU
Authors: Kadria Sali
Published: December 2023

Mbretëria Serbo-Kroato-Sllovene pasi kishte siguruar nga Konferenca e Ambasadorëve në Paris, miratimin e rektifikimeve kufitare në favor të saj në sektorët e Dibrës, Podgoricës dhe Prizrenit, i vuri syrin edhe Shën Naumit. Qeveria jugosllave e mbante atë të pushtuar, me argumentin se ky territor iu njoh Serbisë në vitin 1913. Prandaj, deklaroi se nuk pranonte asnjë lloj diskutimi për këtë çështje. Gjithashtu, ajo doli me pretendimin se Shën Naumi dhe fshatrat përreth tij duhej t’i përkisnin Mbretërisë Serbo-Kroato-Sllovene, sepse banorët e tyre ishin të krishterë që i përkisnin kombësisë sllave.
DUKAGJINËT GJATË MESJETËS. SHTRIRJA GJEOGRAFIKE E TROJEVE DHE DISA KARAKTERISTIKA
Authors: Malaj Edmond
Published: December 2023

Për Dukagjinët kanë shkruartashmë disa autorë qoftë të huaj, qoftëshqiptarë. Mund të përmend këtuhistorianin Paolo Petta, i cili në librine tij “Despotë të Epirit e princër tëMaqedonisë” u kushton Dukagjinëvenjë hapësirë të caktuar. Më tej, nëlidhje me ta na informon edhehistoriani zviceran Oliver JensSchmitt në librin e tij “Skënderbeu”.Një studim (kapitull libri) tëshkëlqyer ka botuar edhe studiuesiserb Ivan Božic me titull “RrethDukagjinëve”, nëvitin 1979.
PROF. DR. DEMIR DYRMISHI (1940-2020)
Authors: Kaba Hamit
Published: December 2023

Më 31 mars 2020 u nda nga jeta në moshën 80-vjeçare, studiuesi dhe kolegu ynë i nderuar, prof. dr. Demir Dyrmishi. Prof. Dyrmishi punoi rreth 53 vjet në arsim dhe në shkencë. Pas mbarimit të Shkollës së Mesme Pedagogjike në Elbasan dhe të Universitetit të Tiranës në degën histori-gjeografi në vitin 1970, ai shërbeu në vendlindjen e tij – Gramsh si mësues, drejtor shkolle dhe drejtor i Kabinetit Pedagogjik. Nga viti 1972 e deri sa doli në pension, në shtator të vitit 2008, Demiri punoi si studiues në Institutin e Historisë të Akademisë së Shkencave e në Qendrën e Studimeve Albanologjike.
LEZHA NË MESJETË
Authors: Malaj Edmond
Published: December 2023

Lezha është një ndër qytetet më të vjetra shqiptare. Ajo ka qenë një vendbanim i fortifikuar që në kohët prehistorike me gjurmët në Majën e të Shëlbuemit, dhe për të ka të dhëna historike të shumta edhe për periudhën e Antikitetit, por në këtë artikull do të ndalemi në historinë mesjetare të këtij qyteti.Siç vërejnë me saktësi medievistët Konstantin Jireçek dhe Milan Shuflaj, në Mesjetë, Lezhën e gjejmë nëpër dokumente me emra të ndryshëm. Nëpër dokumentet serbe këtë qytet e hasim me emrin Ljesh (Lješ), tek ato bizantine (në katalogët e peshkopëve, tek Konstantin Porfyrogennetos dhe Anna Komnena) Elissos, nëpër dokumente mesjetare të shek. XIII-XV e ndeshim me emrat latinë Lessium (Lexium, Lessum) edhe Alexium, Alessium, dhe në italisht Alessio.
Një légion étrangère mes shqiptarësh: Historia e Batalionit "Antonio Gramsci" (1943-1944)
Authors: Qesari Edon
Published: December 2023

Studimi mëton një vëzhgim linear të ecurisë historike, përgjatë viteve1943-1944, të njësisë partizane me emrin “Antonio Gramsci” nëShqipërinë e Luftës II Botërore. Synohet kësisoj, përpos renditjestekstuale të fakteve të grumbulluara përmes dokumentacionit, të jepetedhe një kuadër më i gjerë shpjegues i zhvillimeve dhe i nyjevepolitike rrethanore që çuan në formimin, e mandej shfrytëzimin saideologjik aq dhe teknik-ushtarak, të pranisë së një grushtinënoficerësh italianë në një luftë të huaj për ata vetë. Një pikë shumëe rëndësishme në këtë çështje, e që merr në studim një vëmendje tëveçantë, është orvatja e partizanëve shqiptarë për t’i dhënë vlerëideologjike “konvertimit” të italianëve, nga pjesëtarë të një ushtrie qëpërftohet si pushtuese (pos të qenit fashiste) në vijues të një“internacionalizmi” antifashist. E nevojshme në këtë drejtim duket seishte vetë edukimi antifashist i këtyre trupave të rishta, operacion jofort i lehtë e që i shtohej barrës që kishin italianët, të cilët, edhe përsa i përket përgatitjes teknike, u gjendën shpesh në skenarë tëpaparashikueshëm për ta, të pastërvitur siç ishin me një luftëthelbësisht guerile.
NË GJURMË TË FAMILJEVE FISNIKE RAGUZANE ME ORIGJINË NGA TROJET SHQIPTARE
Authors: Malaj Edmond
Published: December 2023

Familjet fisnike raguzane me origjinë nga trojet shqiptare janë të shumta. Shqiptarët në Republikën e Raguzës, brenda qytetit dhe në zonat përreth tij filluan të vendoseshin që në shek. VI, për shkak se në vendin e tyre pati shkatërrime të shkaktuara kryesisht nga dyndja e sllavëve por edhe e popullsive të tjera. Më vonë, një valë tjetër pati edhe në fillimin e shek. XII, dhe pastaj duke vazhduar edhe me ardhje të tjera sidomos në shek. XIV dhe XV, të shkaktuara këto të fundit edhe nga pushtimet osmane. Si rrjedhim dalim në konkluzionin që me origjinë shqiptare, qoftë të hershme, qoftë më të vonshme, duhet të jenë një numër i madh familjesh. Sipas studiueses Irmgard Mahnken ato përbënin pothuajse 15% të shtëpive fisnike (nobiles) të Republikës së Raguzës. Pra, roli i shqiptarëve në zhvillimin dhe përparimin e kësaj republike është i padiskutueshëm.
GJENEALOGJIA E KASTRIOTËVE SIPAS KARL DU FRESNE DUKANXHE
Authors: Malaj Edmond
Published: December 2023

Nxjerrë nga vepra e tij “Historia Byzantina dupplice commentata”
MARINI NGA ULQINI, DIPLOMAT I BALSHAJVEDHE KRYEIPESHKËV I TIVARIT1396-1420
Authors: Malaj Edmond
Published: December 2023

Gjatë hulumtimit tonë rreth pranisë së klerikëve shqiptarë në Raguzëgjatë Mesjetës nëpër studime dhe dokumente na paraqitet një person iquajtur Marinus de Dulcinio, i cili rezulton i pranishëm që në vitin 1352në Dubrovnik.Më vonë kemi akoma edhe një person tjetër po me këtë emër,Marinus de Dulcinio që nuk mund të jetë i njëjti person me atë të parin.Marinus de Dulcinio (i dytë) përmendet në vitin 1380-92 si banues nëDubrovnik. Ky duhet të ketë qenë me siguri kryeipeshkvi i mëvonshëm iTivarit, i cili ishte në krye të kësaj kryeipeshkvie nga viti 1396 deri nëvitin 1420 për të cilin po japim disa të dhëna biografike. Vitin e tij tëlindjes nuk e dimë dhe nuk dimë asgjë rreth rinisë dhe formimit të tijklerikal. Të dhënat rreth tij fillojnë me hyrjen në shërbimin diplomatikpër Balshajt.
ROLI I KONSULLATËS VENECIANE TË DURRËSIT NË MBROJTJE TË INTERESAVE EKONOMIKE TË VENECIES NË FILLIM TË SHEK. XVIII
Authors: Saraçi Alvin
Published: December 2023

Në fillimin e shek. XVIII, ndërkohë që tregtia veneciane po kthehej gjithnjë e më tepër në rajonale, një vend i vogël si Shqipëria do të ishte partneri kryesor në tregtinë me Venecien.Pas mbarimit të Luftës së Moresë (1684-1699) dhe Traktatit të Karlovicit (Sremski Karlovcit, 16-26 janar 1699), autoriteti venecian për tregtinë i Pesë të Urtëve në një relacion drejtuar doxhës së Venecies vërente se Shqipëria një vend “opulente di nogotio”, ku kalonte një vëllim i madh i tregtisë, ishte kthyer në një udhëkryq të mallrave nga i gjithë Ballkani (Maqedonia, Greqia, Transilvania, Vllahia, Moldavia etj.).
Lufta e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në zonën operative të Shalës dhe humbjet e forcave serbe
Authors: Syla Sabit
Published: December 2023

Dhjetëditëshi i parë i janarit të vitit 1999 shënoi një moment me rëndësi jo vetëm për Zonën Operative të Shalës, por edhe për historinë e luftës çlirimtare në Kosovë. Akti i kapjes rob të një skuadre të Ushtrisë Jugosllave (7 ushtarë dhe 1 rreshter) në fshatin Bare nga njësitet e Zonës Operative të Shalës, ndikoi në ndërkombëtarizimin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në veçanti dhe të çështjes së Kosovës në përgjithësi. Ndërkohë, luftimet në Zonën Operative të Shalës gjatë fundit të shkurtit dhe fillimit të marsit të vitit 1999 morën një trajtë tjetër pas fillimit të sulmeve të NATO kundër objektivave të Ushtrisë Jugosllave. Kjo e fundit projektoi fushata ushtarake për shkatërrimin e UÇK-së, solli forca dhe armatime të reja nga Serbia, mobilizoi forca rezerviste, koordinoi njësitet e tjera të sigurisë, për të filluar një operacion ushtarak të gjerë në fillim të prillit, e cila nga pjesa e fundit e muajit në fjalë u orientua kundër Zonës Operative të Shalës përmes operacionit “Bajgora”. Krimet e aparatit ushtarak-policor serb në Zonën Operative të Shalës, veprimet ushtarake të njësive të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës të Zonës Operative të Shalës dhe humbjet e forcave serbe janë disa çështje të tjera të cilat do të shtjellohen në këtë studim, që paraqet pjesën e dytë të artikullit të botuar në numrin paraprak.
ZHVILLIMET POLITIKE NË EVROPËN LINDORE (1953-1960)
Authors: Hoxha Çelo
Published: December 2023

Pas vdekjes së Stalinit (5 mars 1953), udhëheqja sovjetike u përballme dy çështje themelore: kush do të ishte pasuesi i tij dhe konsolidimi igjendjes në Perandorinë Sovjetike. Pavarësisht luftës së brendshme përpushtet mes tyre, ku përqendruan energjitë kryesore, ata ishin të bashkuarnë mendimin se politika e brendshme e vendeve satelite kishte nevojë përndryshime, sepse ato e kishin tejkaluar masën në ndërtimin e shteteve tëtyre të tipit stalinist.
PËRCAKTIMI I KUFIRIT VENETO-OSMAN NË SANXHAKUN E SHKODRËS NË FUNDIN E SHEK. XV SIPAS TRAKTATEVE NDËRKOMBETARE TË KOHËS
Authors: Muhaj Ardian
Published: December 2023

E drejta ndërkombëtare pavarësisht faktit se është përgjithësuar dhe bërë e përbotshme në kohët moderne, i ka zanafillat shumë më herët. Parimet bazë të saj nisën të formësohen që në Mesjetën e Vonë, pra që në shek. XIV-XV. Në formësimin e të drejtës ndërkombëtare, traktatet e paqes kanë luajtur një rol të dorës së parë. Shumë parime bazë që rregullonin dhe akoma rregullojnë marrëdhëniet ndërmjet shteteve kanë hyrë dhe janë përpunuar në traktatet e paqes që nga periudha e Rilindjes e këtej. Një këndvështrim i tillë i marrëdhënieve ndërkombëtare dhe i zhvillimeve gjeopolitike në trojet shqiptare ka munguar. Kjo nuk ka të bëjë thjesht me rastin shqiptar por është një trajtim që ndërmerret rrallë në përgjithësi në studimet medievalistike edhe jashtë. Ky artikull është një përpjekje për të këndvështruar historinë politike të një pjese të rëndësishme të trojeve shqiptare në shek. XIV-XV përmes të drejtës ndërkombëtare të kohës, duke përfshirë faktorët politikë veprues dhe formësues të dinamikës dhe gjeografisë politike të zonës në fjalë, pra sundimtarët shqiptarë, shtetin osman dhe shtetin e Venedikut.
TIPOLOGJI TË NJË QYTETI KUFITAR: DURRËSI GJATË DY SHEKUJVE TË PARË TË SUNDIMIT OSMAN (SHEK. XVI-XVII)
Authors: Caka Eduart
Published: December 2023

Periudha osmane zë një vend të rëndësishëm në historinë eShqipërisë. Kjo, jo vetëm për harkun shekullor prej pesë shekujsh tëpranisë së osmanëve në këtë hapësirë por më së shumti edhe për faktin sedokumentacioni arkivor i kësaj periudhe na jep të dhëna shumë tërëndësishme për historinë e shqiptarëve. Ky element ka qenë edhe njëriprej shkaqeve që periudha osmane të jetë vazhdimisht në fokusin ehistorianëve shqiptarë dhe të huaj. Për rrjedhojë, lexuesi i thjeshtë dhe ai ikualifikuar tashmë ka në dorë një korpus të konsiderueshëm me studimembi periudhën osmane të Shqipërisë.
Dy monografi të panjohura gjermane të gjysmës së parë të shekullit XIX mbi figurën e Skënderbeut
Authors: Malaj Edmond
Published: December 2023

Në këtë referat bëhet fjalë për dy monografi mbi Skënderbeun, të cilat i përkasin historiografisë gjermane. Titulli i monografisë së parë që do të trajtohet është “Gjergj Skënderbeu paraardhës me fat i Ali Pashës së Janinës” (Georg Skanderbeg, glücklicher Vorgänger des Ali Pascha in Janina), ndërsa i monografisë së dytë “Gjergj Kastrioti, një skicë e një bote të përparme që ofron një krahasim me të sotmen” (Georg Kastriotto. Eine biographische Skizze der Vorwelt, Vergleichung mit der Gegenwart darbietend).
CEREBRAL INFRARED SPECTROSCOPY IN NEUROMONITORING OF NEWBORNS WITH HYPOXICISCHEMIC ENCEPHALOPATHY
Authors: Ragimova L.R.
Published: December 2023

The review presents literature data on the basic principles of using infrared spectroscopy (ICS) for clinical studies of cerebral oxygenation in newborns with hypoxicischemic encephalopathy. The results of using ICS for monitoring cerebral oxygenation and mitochondrial oxidative metabolism are presented.
THE MOST COMMON NEUROSOMATIC DISORDERS IN THE ELDERLY AND SENILE AGE
Authors: Mammadbayli A.K. , Alimetov S.N. , Ibrahimova S.S. , Muradova S.R. , Mammadbayov F.N. , Aliyeva S.E.
Published: December 2023

This article presents current views on Alzheimers desease, a movement and cognitive disorder, which is the most common disease in the elderly, as well as the latest data on its coursw and treatment. Modern methods of treatment of the most common pathologies and senile age, such as parkinsonizm, hiperkinesis, distonia, chorea and Huntington´s disease, are described. These methods of treatment were prescribed depending on the age, gender, comorbidities, somatic and mental state of the patients.
RESULTS OF MICRODISCECTOMY OF THE CERVICAL SPINE DEPENDING ON THE METHODS OF FIXATION
Authors: Furman A.N. , Khyzhnyak M.V. , Garayev I.J.
Published: December 2023

This study is devoted to the study of the effectiveness and rationale for additional fixation of the spinal motion segment with a plate after open microdiscectomy. The clinical study is based on the materials of diagnostics and surgical treatment of 64 patients aged 18 to 74 years, among whom males predominated (48 men, 16 women), who were operated on for herniated intervertebral discs of the cervical spine.
Manual técnico de piscicultura familiar de igapó
Authors: Adelino Medeiros Paulo
Published: December 2023

Esse manual trata da produção em sistemas de aquicultura com a cara da Amazônia, aproveitando algumas de suas principais riquezas: água, floresta e peixes. Uma mistura de técnicas modernas e tradicionais para viabilizar a produção em sincronia com o ciclo de inundação da região. O conteúdo aqui apresentado é um Norte com embasamento científico para aqueles que desejam começar em uma atividade que reúne diferentes áreas do conhecimento.
Early Child Marriages, Unintended Pregnancies, and its impact on the Health of Young Girls in South Punjab
Authors: Iqbal Mujahid , Sial Asma
Published: December 2023

Background: Unwanted pregnancies are a significant public health issue in South Punjab, Pakistan, largely due to low contraception use and a substantial unmet need for family planning. The high fertility rate and maternal mortality in the region are further compounded by the prevalence of unwanted pregnancies, which also contribute to educational dropouts among girls and affect maternal health adversely.
Objective: This study aimed to analyze the impact of education level, household size, wealth index, and type of residency on pregnancy intentions among women in Southern Punjab.
Methods: Utilizing a survey design, data from 1,100 women aged 13 to 49, both from slum and non-slum areas across several districts in Southern Punjab, were analysed. Logistic regression and simple percentages were employed to assess the associations between socio-demographic factors and pregnancy intentions.
Results: The results indicated that women with higher education levels had a higher proportion of intended pregnancies (220 out of 320, 68.75%) compared to those with no education (20 out of 70, 28.57%). In terms of household size, smaller households (1-2 persons) had a higher incidence of intended pregnancies (60 out of 130, 46.15%) compared to larger households (6 or more persons, 230 out of 490, 46.94%). Regarding the wealth index, the 'rich' category showed a higher likelihood of intended pregnancies (200 out of 255, 78.43%) compared to the 'poor' category (200 out of 530, 37.74%). Additionally, women residing in non-slum areas reported a higher rate of intended pregnancies (340 out of 550, 61.82%) than those in slum areas (350 out of 550, 63.64%).
Conclusion: The study underscores the influence of socio-demographic factors on pregnancy intentions. Education level, household size, wealth index, and type of residency are pivotal in determining the likelihood of intended pregnancies. Tailoring family planning initiatives to these factors can significantly improve reproductive health outcomes in Southern Punjab.
Knowledge, Health Practices and Policies for Hepatitis for Midwifery and Nurses in Allied and District Hospital Faisalabad
Authors: Iqbal Mujahid , Sial Asma
Published: December 2023

Background:
Hepatitis B Virus (HBV) is a critical global health concern with significant morbidity and mortality. Nurses and midwives, as frontline healthcare professionals, are particularly vulnerable to HBV infection. This study focuses on evaluating the knowledge, attitudes, and practices (KAP) related to HBV among these groups in Faisalabad, Pakistan, a region with limited existing research on this topic.
Methods:
A descriptive, cross-sectional study was conducted in two major public maternity hospitals in Faisalabad (District and Allied hospitals). A structured questionnaire, pre-tested for validity, was administered to assess the KAP towards HBV. Statistical analysis was performed using SPSS Version 21, applying chi-square tests to explore associations between categorical variables.
Results:
The study sampled 110 healthcare workers (nurses and midwives). Key findings included Knowledge to be 58.2% of participants had an average level of HBV knowledge, Attitudes to be A majority displayed a positive attitude towards HBV prevention, Practices to be 65.5% reported adhering to safe practices. However, a clear percentage of 51.8% had experienced needlestick injuries. Vaccination and PEP found to be only 40.9% completed the HBV vaccination series, and 50% held misconceptions regarding HBV post-exposure prophylaxis.
Conclusion:
The study reveals a considerable awareness of HBV among nurses and midwives in Faisalabad hospitals, yet highlights critical gaps in both knowledge, particularly concerning PEP, and practices, as evidenced by high rates of needlestick injuries and low vaccination completion. These findings call for intensified efforts in occupational safety, education on HBV, and increasing vaccination coverage among healthcare workers.
The Association of Cutaneous Allodynia and Impaired Balance with Tension Headache in Young Females with Modern Aesthetic Headscarves Usage
Authors: Nadeem Farheen , Hussain Ghazal , Manzoor Nosheen , Masood Fizza , Hassan Zainab , Beenish Dina , Fazal Nisha
Published: December 2023

Background: The burgeoning trend of wearing modern aesthetic headscarves has become a cultural mainstay among young females, warranting an examination into its potential health outcomes. This study focuses on the occurrence of tension-type headaches (TTH), a common ailment in this population, and investigates the potential exacerbation of symptoms such as cutaneous allodynia (CA) and balance impairments due to headscarf usage. Existing research has only minimally explored these connections.
Objective: The objective of this research was to evaluate the association between the use of modern aesthetic headscarves and the prevalence of CA and balance disturbances in young females diagnosed with TTH.
Methods: This cross-sectional survey involved 260 young females from four academic institutions, all of whom fulfilled the International Classification of Headache Disorders, 3rd edition (ICHD-3) criteria for TTH. Data were manually collected and involved the administration of the Allodynia Symptom Checklist-12 (ASC-12) to assess CA and the Romberg test for balance evaluation. The collected data were analyzed using SPSS to establish the relationship between headscarf usage, CA, and balance dysfunction.
Results: The investigation discovered that 202 out of the 260 subjects (77.7%) experienced CA with varying degrees of severity: mild (30.8%, n=80), moderate (34.6%, n=90), and severe (12.3%, n=32). Balance impairments were detected in 40% of the participants (n=104). A significant correlation (p<0.01) was observed between the intensity of CA and the degree of balance dysfunction, as analysed by SPSS.
Conclusion: The research highlighted a noteworthy link between the use of modern aesthetic headscarves and an increased incidence of CA and balance disturbances in young females with TTH. The data advocates for a heightened awareness and proactive approach to mitigate the potential negative health impacts related to the fashion choice of headscarf wear.
Clinical findings of Tarlov cyst according to its location and level in lumbosacral spine on magnetic resonance imaging
Authors: Baig Furozan , Ain Qurat Ul , Fatimah Arooj , Ansari Amtullah , Qadeer Ushna , Mansoor Aqsa
Published: December 2023

Background: Tarlov cysts are fluid filled cysts that are most found in the lumbosacral spine. Patients often present with a series of distinguished neurological deficits that correlate with the mass effects of cyst provided on the level and location of the lumbosacral spine.
Objective: To determine the clinical findings of Tarlov Cyst associated with its level and location magnetic resonance imaging
Methods: A total of 60 patients with different sets of neurological deficits were included in this descriptive cross-sectional study conducted in Ghurki Trust and Teaching hospital. Data was collected by using Questionnaire/Performa. An MRI procedure was used to assess the Tarlov cysts. A Convenient sampling technique was used in this study. Data was evaluated and analysed with SPSS v-25 and Microsoft excel.
Results: Out of 60 patients, there were 40 females (66.67 %) and around 20 males (33.3%). The most common neurological deficits that was found in patients were numbness seen in 50 patients, loss of reflexes seen in 40 patients, mass effects in the affected region were seen in 20 patients and changes in the bowel function was seen in 10 patients. The most common location of Tarlov cysts found in patients was sacral region 28(46.7%), lumbosacral region 24(40%) and lumbar region 8(13.3%).
Conclusion: The study concluded that the frequency of female was more than male. And the most common site of Tarlov cyst was found to be at LV4-LV5 and LV5-level S1 exhibiting different clinical manifestation.
Perception of Online Learning on Academic Performance of UMT Students, Lahore
Authors: Ilyas Tamknat , Chaudary Muqadas , Mushtaq Maida , Masood Fizza , Muhammad Jabbar
Published: December 2023

Background: With online learning becoming an established facet of modern education, understanding its reception among specific student populations is crucial. This study offers a critical perspective on E-learning's impact by focusing on the academic performance of undergraduates at the University of Management and Technology (UMT), Lahore.
Objective: The objective was to explore the differential effects of online learning on two distinct student groups within UMT, those in the Doctor of Physical Therapy (DPT) and Doctor of Nutritional Sciences (DNS) programs, thereby assessing the broader implications for academic performance.
Methodology: A purposive sampling strategy was employed to conduct a cross-sectional survey with 200 UMT students, equally split between the DPT and DNS programs. The survey consisted of 26 closed-ended questions designed to capture students' attitudes toward online learning.
Results: The survey elucidated a spectrum of responses: 12% of students strongly endorsed online learning, 30% were satisfied, and 31% remained ambivalent. In terms of learning quality, 32% perceived an improvement, with 14.5% strongly concurring. Neutral responses were evident in 31.5% of participants, while 18.5% disagreed and 8% strongly rejected the premise that online learning enhanced educational quality. Notably, 12% strongly affirmed satisfaction with E-learning.
Conclusion: The prevailing sentiment toward online learning among UMT students is one of cautious optimism, characterized by a majority indicating approval or neutrality. However, the notable minority exhibiting disapproval suggests a need for a reassessment of online pedagogical methods. The study underscores the importance of developing adaptive teaching strategies that are responsive to the diverse needs and preferences of the student body, aiming to elevate academic performance across all sectors of the university.
Kinesiophobia and Artificial Joint Awareness After Total Knee Arthroplasty
Authors: Siddiqa Ayesha , Khalid Mehwish , Tarar Aniqa , Sohail Khushbu , Iftikhar Hunaida , Hassan Zainab , Hussain Syed Ali
Published: December 2023

Background: Total Knee Arthroplasty (TKA) is a commonly performed surgical procedure designed to alleviate pain and disability from knee arthritis. This study aims to explore the psychological aftermath of TKA, focusing on Kinesiophobia (fear of movement) and joint awareness.
Objective: To investigate the relationship between Kinesiophobia and the awareness of an artificial joint in patients post-TKA.
Methods: This cross-sectional study involved 64 patients aged 45-64 who underwent TKA 6-12 months prior. Exclusion criteria included other lower extremity surgeries, infection, or history of TKR revision or dislocation. The Forgotten Joint Score (FJS) and the Tampa Scale for Kinesiophobia (TSK) were used for evaluation. Data analysis was performed using SPSS.
Results: The study revealed a significant negative correlation between FJS and TSK scores (r = –0.375; p = 0.002), indicating that higher Kinesiophobia levels correlate with increased artificial joint awareness. Additionally, 20.31% of participants had Kinesiophobia and 79.69% had severe Kinesiophobia, with a notable female predominance (84.4%). The mean FJS score was 28.63 (±22.469), and the mean TSK score was 41.10 (±18.68), suggesting a moderate level of Kinesiophobia with wide variability among participants.
Conclusion: The study concludes a significant negative relationship between Kinesiophobia and artificial joint awareness post-TKA, highlighting the psychological impact of TKA on patients. These findings emphasize the need for considering psychological factors in post-operative care and rehabilitation.
Frequency of Urinary Incontinence Among Post COVID Males
Authors: Farooq Mahnoor , Faisal Somia , Rashid Hafiz Hamid , Sharif Khadija , Habib Hira , Khalid Mehwish , Hassan Zainab
Published: December 2023

Background: Amid the global health challenges posed by the COVID-19 pandemic, an association with urinary system complications has been identified. Urinary incontinence (UI) has become a significant post-COVID sequela among males, with substantial implications for their quality of life.
Objective: The study aimed to quantify the frequency and delineate the severity of urinary incontinence in post-COVID male patients, as well as to document the prevalence of associated lower urinary tract symptoms.
Methods: A cross-sectional observational study was executed, engaging 400 male post-COVID patients aged between 45 to 64 years from three hospitals in Lahore. Participants were selected via non-probability convenience sampling and provided data through the International Consultation on Incontinence Questionnaire-Urinary Incontinence Short Form (ICIQ-UI SF) and Male Lower Urinary Tract Symptoms (ICIQ-MLUTS). Statistical analyses were performed using SPSS version 21.
Results: The prevalence of urinary incontinence among the participants was high, with 367 (91.75%) reporting some degree of UI. In terms of severity, moderate UI was the most common, affecting 248 (67.5%) of those with UI, followed by slight UI in 82 (22.5%), and severe UI in 37 (10%) participants. The study identified urgency (reported by 133 participants or 33.3% 'occasionally' and 132 or 33% 'most of the time') and postvoid dribbling (reported by 159 participants or 39.8% 'most of the time') as the most frequent symptoms. Notably, there were no reports of very severe urinary incontinence.
Conclusion: The study concludes a high prevalence of urinary incontinence among male patients post-COVID-19, with the majority experiencing moderate severity. These findings underscore the importance of including urinary incontinence assessments in post-COVID patient care and may inform the development of targeted interventions to improve patient outcomes.
Exploring the Association Between Trunk Asymmetry and Dominance Preference
Authors: Nadeem Tooba , Manzoor Nosheen , Asghar Maria , Zaman Sidra , Awan Mehkshan , Iftikhar Fiza , Ali Naqvi Filza
Published: December 2023

Background: Trunk asymmetry, an indicator of potential scoliosis, manifests as an uneven distribution in body alignment such as shoulder, head, and hip positions. An individual's inherent preference to use one side of the body over the other, known as laterality, may contribute to such imbalances. This study aimed to explore the correlation between trunk asymmetry and side preference in adults, particularly in relation to hand, foot, ear, and eye dominance.
Methodology: In this cross-sectional study, 164 young adults aged 18-25 were screened using the Adam’s forward bend test. Data collection encompassed three phases: demographic and anthropometric data collection (Phase 1), a visual inspection for head tilt, shoulder and pelvic asymmetry, and spinal curvature deviation (Phase 2), and an assessment of side dominance using a 16-item lateral preference inventory questionnaire (Phase 3).
Results: Hand dominance correlated significantly with head tilt (p < 0.01), shoulder asymmetry (p < 0.05), and ear asymmetry (83.5% concordance), while foot dominance was associated with pelvic tilt (57.3% concordance). Eye dominance showed a 65.9% concordance with ear asymmetry, and ear dominance was linked to head tilt and shoulder asymmetry (81.7% and 94.5% concordance, respectively). Spinal curve deviation displayed a chi-square value of 3.158 (p < 0.05) with hand dominance and 4.321 (p < 0.05) with foot dominance.
Conclusion: The study establishes a significant association between trunk asymmetry and dominance preference. These findings advocate for the integration of laterality assessments in the clinical evaluation of trunk asymmetry to potentially enhance diagnostic accuracy and inform therapeutic approaches.
The Effect of Work Wages on Employee Performance At PT. Wilmar Food
Authors: Marsinah Marsinah , R.A Rodia Fitri Indriani
Published: December 2023

Human resources play an essential role in a company, because the human factor (employees) is the main driver in every activity in the company, because employees who carry out company activities start from planning, and implementing, to controlling every activity and activity of the company. wages on employee performance at PT. Wilmar Food Jambi. This research is descriptive quantitative research. The population in this study are employees who work at PT. Wilmar Food Jambi. Sampling with saturated sampling technique, with a sample of 18 respondents. The data collection method in this study used a questionnaire. This study's data analysis method used descriptive statistics using scores, percentages, and tables. Based on the analysis that has been done, it can be concluded that wages have an effect on employee performance. This can be seen from the average percentage on the wage variable as much as 85% positive response and on the employee performance variable as much as 97% positive response given by the respondent. This shows that the better the level of remuneration by the company, the better the employee performance. The results of this study indicate that wages have an effect on employee performance
Pengaruh Strategi Pemasaran Terhadap Volume Penjualan Telur Asin Tangguh Di Kota Banjarbaru
Authors: Silvi Elva Riani
Published: December 2023

Penelitian ini bertujuan untuk mengetahui strategi pemasaran berpengaruh terhadap volume penjualan telur asin Tangguh di Kota Banjarbaru. Rancangan penelitian ini adalah penelitian kuantitatif menggunakan desain eksplanasi, populasi dalam penelitian ini adalah pembeli telur asin Tangguh di Kota Banjarbaru, pengambilan sampel dalam penelitian ini menggunakan non-probability tepatnya menggunakan purposive sampling, yaitu pupolasi yang telah ditentukan oleh peneliti yang berjumlah 70 responden. Teknik pengumpulan data menggunakan metode observasi, metode wawancara, dan metode kuesioner. Teknik analisis data menggunakan teknik analisis regresi berganda. Hasil penelitian menunjukan  variabel strategi pemasaran yang terdiri dari produk, harga, tempat dan promosi berpengaruh signifikan secara simultan terhadap volume penjualan. Hal ini terbukti melalui penelitian dari hasil uji f  (simultan) yaitu nilai f hitung diperoleh sebesar 67.159 dengan signifikansi 0,000 karena tingkat signifikansi lebih kecil dari 0,05 dan f hitung lebih besar daripada f tabel. Hal ini berarti f hitung > f tabel (67.159 > 2,51). Variabel strategi pemasaran yang terdiri dari produk, harga, tempat dan promosi berpengaruh signifikan secara parsial terhadap volume penjualan. Hal ini terbukti melalui penelitian dari hasil uji t (parsial) yaitu nilai variable produk senilai (4.061), nilai harga (-2.727), nilai tempat (2.998), nilai promosi (8.709) dengan nilai t tabel sebesar 1,6895 yang dapat dinyatakan t hitung lebih besar dari t tabel. Variabel yang paling dominan berpengarug terhadap volume penjualan adalah promosi. Hal ini terbukti melalui uji dominan menggunkan SPSS versi 26, yaitu berdasarkan uji standardizerd coeficient beta diketahui variabel promosi memiliki nilai tertinggi (0,657) dibandingkan dengan variabel bebas lainnya yaitu produk (0,361), harga (0,443), tempat (0,236), sehingga variabel promosi yang berpengaruh dominan terhadap volume penjualan telur asin.
Faktor-Faktor Yang Mempengaruhi Pendapatan Pedagang Pisang Barangan Di Kota Langsa
Authors: Salsabila  , Siti Balqies  , Supristiwendi
Published: December 2023

Penelitian menggunakan metode survey. Penelitian ini berdasarkan tujuan penelitian yaitu menggunakan desain penelitian kausal. Teknik sampling menggunakan peneliti adalah Nonprobability sampling dengan teknik sampling jenuh (sensus). Seluruh populasi pedagang pisang barangan sebanyak 30 orang semuanya dijadikan sebagai sampel penelitian. Hasil penelitian diperoleh persamaan regresi linier sebagai berikut: Y = -19,261 + 0,038X1 + 0,086X2 + 0,882X3 + 0,344X4 + 2,668X5. Nilai R2 adjusted sebesar 0,929 artinya bahwa variabel independen berpengaruh terhadap dependen sebesar 92,9% dan sebesar 7,1% dipengaruhi faktor lain yang tidak dimasukan dalam penelitian. Hasil Uji F modal, lama usaha, jam kerja, harga jual dan lokasi usaha secara serempak berpengaruh terhadap pendapatan pedagang pisang barangan di Kota Langsa. Hasil Uji t secara terpisah jam kerja, harga jual dan lokasi usaha lokasi usaha berpengaruh terhadap pendapatan, sedangkan modal dan lama usaha tidak berpengaruh terhadap pendapatan pedagang pisang barangan di Kota Langsa.
Hacia una educación musical integral: análisis de una propuesta desde las músicas tradicionales en cuatro escuelas chilenas
Authors: Valverde Ocariz Ximena , Jorquera Rossel Raúl Alberto , Casals Ibáñez Albert
Published: December 2023

La educación musical en Chile tiene pendiente centrarse y profundizar en las posibilidades que puede tener la utilización de músicas tradicionales como recurso de aprendizaje interdisciplinar. A raíz de esta problemática, esta investigación se centró en la pertinencia y relevancia que pueden tener las músicas tradicionales como herramienta de aprendizaje integral e interdisciplinar en la educación musical formal. La investigación analizó la implementación y los resultados de una propuesta para sexto de Educación Básica con un planteamiento pedagógico basado en la idea que las músicas que trasladamos a la educación formal no se pueden desvincular de las vivencias, actividades, conocimientos e implicaciones socioculturales que les dan sentido en sus contextos de origen. Mediante la investigación-acción colaborativa, se llevó a cabo la propuesta en cuatro centros y se analizaron las percepciones del profesorado colaborador. Los resultados reflejan que la inclusión de estas músicas puede enriquecer el proceso de aprendizaje a partir de una concepción integradora de los saberes, considerando la indivisibilidad de la tríada música-contexto-sociedad.
Psychometric properties and standard-setting study of the Piano Performance Test for prospective teachers
Authors: Sever Salim , DOGAN C. Deha , Kamis Omer , Sever Gulsah
Published: December 2023

El objetivo de este estudio era investigar las propiedades psicométricas del test de Interpretación de Piano para Profesores de Enseñanza Primaria y realizar un estudio de fijación de estándares para esta escala. Este estudio incluyó tres grupos de participantes: estudiantes (n=100), calificadores (n=2) utilizados para comprobar las características psicométricas de la prueba de rendimiento en instrumentos musicales y expertos (n=6) para el estudio de fijación de estándares de la prueba. En este estudio, los investigadores desarrollaron una prueba de interpretación musical y una rúbrica analítica. Los resultados mostraron que la estructura de un factor era adecuada para la prueba de ejecución de instrumentos musicales, que explicaba el 66% de la varianza total. El coeficiente Alfa de Cronbach mostró que la consistencia interna de la escala era aceptable (.83). Además, los estudios de generalizabilidad y el coeficiente de correlación intraclase indicaron una excelente fiabilidad de la escala por parte de los evaluadores. Los resultados del análisis de discriminación de ítems muestran que la prueba de interpretación de instrumentos musicales es capaz de discriminar entre participantes con niveles altos y bajos de habilidad para tocar el piano.
La creatividad en la educación musical actual: revisión desde los niveles escolares y la formación del profesorado
Authors: Trujillo Galea Yolanda , Juárez Ramos Verónica
Published: December 2023

Este estudio analiza la participación de la creatividad en la educación musical escolar actual a través de la revisión sistemática de la literatura científica más reciente. La revisión, orientada por el protocolo PRISMA, partió de una búsqueda bibliográfica en las bases de datos indexadas WoS, Scopus y ERIC, empleando las palabras clave creativity y music education. La muestra final de estudios seleccionados fue de 57, quedando determinada por todos los artículos publicados en los últimos diez años y realizados en el campo de la educación musical escolar y/o formación inicial del profesorado. Para su análisis, se recogieron en tablas los datos de población de estudio, el nivel educativo, el tipo de estudio, descriptores y hallazgos más relevantes. Los resultados mostraron el interés de la comunidad científica por el docente de música y su escasa promoción de la creatividad. Pese a ello, han emergido proyectos innovadores de creación musical y sonora caracterizados por la interdisciplinariedad, la creación colaborativa, el empleo de tecnologías digitales y la apertura a nuevas sonoridades.
Mapping Tonal Harmony Pro. Un software para aprendizaje de la armonía
Authors: Peris Aviñó Esteban
Published: December 2023

La presente revisión tiene como objeto presentar las capacidades pedagógicas del programa “Mapping Tonal Harmony Pro” en la enseñanza de la armonía. El programa ha sido desarrollado y actualizado por la empresa estadounidense mDecks Music y existen versiones para macOs e iOs.  Para otros sistemas operativos (Windows), dispone de una versión en documento PDF interactivo. El programa ofrece una amplia configuración de posibilidades a través de distintos pluginsque permiten el acercamiento a la armonía desde secuencias de acordes simples a las más complejas.
NÚM. 50 (2022): REVISTA ELECTRÓNICA DE LEEME
Authors: Editorial Equipo
Published: December 2023

Ejemplar completo
Problem-based Learning: Composing in the classroom as a music learning challenge
Authors: Vasconcelos Maria João , Caspurro Helena , Costa Nilza
Published: December 2023

El Aprendizaje Basado en Problemas (ABP), uno de los modelos centrados en el estudiante, prioriza el aprendizaje cooperativo/basado en desafíos, los docentes como “facilitadores” y procesos de evaluación formativa. En música, la búsqueda de formas para mejorar la (co)construcción del aprendizaje y respuestas complementarias a los métodos expositivos resuena con propuestas de composición, algunas de las cuales se han incorporado en los planes de estudios de Educación Musical en Portugal. Lo que caracteriza el ABP, qué datos existen sobre su aplicación y qué vínculos podemos establecer con el aprendizaje musical para sistematizar su implementación y estudio a través de la composición reflejan las preguntas de esta revisión bibliográfica. Pensar en el sonido/música, aprendizaje holístico, pensamiento creativo, proporcionan los conceptos a través de los cuales discutimos los fundamentos del modelo. Los resúmenes generan las siguientes conclusiones: el estudio del ABP arroja tanto beneficios como limitaciones, y la investigación sobre sus principios teóricos es más abundante; la composición representa un proceso de resolución de problemas, y el aprendizaje musical a través de la composición puede tomar forma que se alinee con el ABP; el ABP funciona como un modelo orientador para la planificación, acción e investigación musical/educativa, particularmente a través de la composición.
Escuchando al estudiantado a través de sus preferencias musicales: Tertulias dialógicas, una oportunidad para una educación musical crítica
Authors: Olvera-Fernández Javier , Ocaña-Fernández Almudena , Montes-Rodríguez Ramón
Published: December 2023

Este trabajo investiga el impacto que tiene la introducción en Educación Primaria y Secundaria de un repertorio musical basado en las preferencias musicales del estudiantado. Partiendo de un posicionamiento sociocrítico y a través de un proceso metodológico interpretativo mediante un estudio multicaso, se busca analizar cómo la implementación de tertulias musicales dialógicas afecta a las dinámicas de aula y si esta estrategia didáctica puede facilitar un cambio hacia una educación musical crítica. Se estudian seis casos en seis centros educativos, tanto de Primaria como de Secundaria. La información se obtuvo a partir de grupos focales con alumnado y con investigadores, diarios docentes de investigación, playlists y las conversaciones mantenidas en una red social de intercambio. Tras analizar los datos se incide en: a) qué escucha el estudiantado y cómo esto conforma su identidad; b) las temáticas discutidas tras la escucha; c) los cambios educativos tras la implementación de las tertulias y sus fortalezas; y d) las dificultades encontradas. Esta investigación se muestra en línea con algunos hallazgos de otras investigaciones previas, y puede facilitar a docentes y personal investigador la apertura a escenarios educativo-musicales más democráticos, abiertos, comprometidos y de naturaleza reflexiva y crítica.