bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
การผลิตกรดไขมันอิสระจากน้ำมันเมล็ดยางพาราดิบในน้ำภาวะกึ่งวิกฤต
Authors:   , บุษสาย ณัฐพล
Published: February 2025

ยางพาราเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญของไทย ซึ่งนอกจากน้ำยางพาราแล้วเมล็ดยางพารายังสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย เช่น การสกัดน้ำมันเพื่อเป็นวัตถุดิบในการผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพ การทำน้ำมันเคลือบเงา การทำสบู่ สารเติมแต่งในเครื่องสำอาง อีกทั้งเนื้อภายในเมล็ดยังสามารถนำมาทำเป็นอาหารสุกรได้อีกด้วย แม้เมล็ดยางพาราจะมีประโยชน์หลายอย่างแต่ในปัจจุบันเมล็ดยางพารามักถูกทิ้งเป็นของเสียจำนวนมาก ดังนั้น โครงงานวิจัยนี้จึงศึกษาการผลิตกรดไขมันอิสระจากน้ำมันเมล็ดยางพาราดิบเพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์จากเมล็ดยางพารา โดยกรดไขมันอิสระจากน้ำมันเมล็ดยางพาราสามารถนำมาใช้เป็นสารตั้งต้นในอุตสาหกรรมต่าง ๆ เช่น การผลิตสารลดแรงตึงผิว การผลิตอาหารเสริม การผลิตสารทำความสะอาด เป็นต้น การผลิตกรดไขมันอิสระจากน้ำมันเมล็ดยางพาราดิบผ่านปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสในน้ำภาวะกึ่งวิกฤตจะได้ผลิตภัณฑ์ที่มีความบริสุทธิ์สูงและใช้เวลาน้อย นอกจากนี้ยังไม่มีการใช้ตัวเร่งปฏิกิริยาจึงช่วยลดของเสียในกระบวนการโครงงานวิจัยนี้ศึกษาผลของปัจจัยต่าง ๆ ต่อกรดไขมันอิสระจากน้ำมันเมล็ดยางพารา ได้แก่ อุณหภูมิ เวลาที่ใช้ในการทำปฏิกิริยา และอัตราส่วนโดยโมลของไตรกลีเซอไรด์กับน้ำในเครื่องปฏิกรณ์แบบแบตช์ขนาด 4.24 มิลลิลิตร จากผลการทดลองพบว่าอุณหภูมิและเวลามีผลอย่างมีนัยสำคัญต่อการผลิตกรดไขมันอิสระโดยเมื่ออุณหภูมิและเวลาเพิ่มขึ้นร้อยละกรดไขมันที่ได้จะสูงขึ้น ซึ่งภาวะที่เหมาะสมกับการผลิตกรดไขมันคืออุณหภูมิ 325 องศาเซลเซียส เวลาในการทำปฏิกิริยา 20 นาที อัตราส่วนโดยโมลน้ำมันต่อน้ำ 1:50 ที่ความดันคงที่ 10 เมกะพาสคัลได้ร้อยละกรดไขมัน 78.46± 1.17
ผลของคำอธิบายเชิงข้อมูล และกลิ่นต่อความจำสีระยะสั้น
Authors:   , องค์วาณิชกุล ภาวินี
Published: February 2025

ความจำหมายถึง การเก็บข้อมูลไว้ในระยะเวลาหนึ่ง ซึ่งความจำหากมีปัจจัยกระตุ้นจะทำให้สามารถจดจำสิ่งต่าง ๆ ได้ดียิ่งขึ้น สี คำนิยาม และกลิ่น ก็เป็นปัจจัยที่กระตุ้นความจำของมนุษย์ ในปัจจุบัน สี มีความเกี่ยวข้องในชีวิตประจำวัน จะเห็นได้มีการนำสีไปใช้ในการออกแบบบรรจุภัณฑ์ เพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้า ให้น่าสนใจมากขึ้น การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของความจำสีกับข้อมูล และกลิ่นและศึกษาปัจจัยร่วมที่เกี่ยวข้องกับความจำสีได้แก่ เพศ อายุ ประสาทสัมผัสด้านกลิ่น งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงทดสอบเก็บข้อมูลจากบุคคลสายตาปกติจำนวน 36 คน แบ่งเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ วัยรุ่น อายุ 18-23 ปี เพศหญิง 9 คน และเพศชาย 9 คน และผู้สูงวัย อายุ 55 ปีขึ้นไป เพศหญิง 9 คน และเพศชาย 9 คน โดยผู้เข้าร่วมวิจัยจะถูกแบ่งไปทำการวิจัย 3 กลุ่ม จำนวนเท่า ๆ กัน กลุ่มที่ 1 ทำแบบทดสอบที่มีกลุ่มสีจำนวน 8 สี กลุ่มที่ 2 ทำแบบทดสอบที่มีกลุ่มสีจำนวน 8 สีพร้อมคำนิยาม 8 คำนิยาม กลุ่มที่ 3 ทำแบบทดสอบที่มีกลุ่มสีจำนวน 8 สี พร้อมกลิ่น 8 กลิ่น และทำการประเมินผลจากแบบทดสอบเป็นคะแนน และกำหนดให้ผู้ทดสอบที่ได้คะแนน 0-3 คะแนน จัดอยู่ในกลุ่มที่มีความจำระดับต่ำ คะแนน 4-6 คะแนน จัดอยู่ในกลุ่มที่มีความจำระดับปานกลาง คะแนน 7-8 คะแนน จัดอยู่ในกลุ่มที่มีความจำระดับสูง และเก็บข้อมูลปัจจัยอื่น ๆ ได้แก่ อายุ และเพศ นำข้อมูลวิเคราะห์ด้วยวิธี One-way ANOVA และ T-Test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติ p<0.05 ผลการวิจัย พบว่า สีพร้อมคำนิยาม สีพร้อมดมกลิ่น ของสีตัวอย่าง ทั้ง 8 สีไม่ส่งผลต่อความจำสี เนื่องจากให้ค่าคะแนนการตอบที่ไม่แตกต่างกันกับการใช้สีเพียงอย่างเดียว เมื่อพิจารณารูปแบบ ทั้ง 3 การทดลองไม่มีผลต่อเวลาที่ใช้ในการทดสอบ กล่าวคือ ไม่มีวิธีการทดลองรูปแบบใดที่ใช้ เวลานานหรือเร็วกว่าปกติ นอกจากนั้นความจำสีของวัยรุ่น และผู้สูงวัยไม่มีความแตกต่างกัน รวมทั้งเวลาที่ใช้ในการทดแบบทดสอบของผู้ใหญ่จะมากกว่าวัยรุ่น ดังนั้น ผลของคำอธิบายเชิงข้อมูล และกลิ่นไม่ส่งผลต่อความจำสีระยะสั้น
การวิเคราะห์ข้อมูลผลการศึกษาของนิสิตคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปีการศึกษา 2557
Authors:   , วิโรจน์บูรพา กัญจณ์
Published: February 2025

ในปัจจุบันการศึกษาเป็นสิ่งสำคัญ เป็นสิทธิพื้นฐานที่คนทุกคนควรได้รับตามกฎหมาย การศึกษาที่มีคุณภาพจึงควรเริ่มตั้งแต่หลักสูตร ผู้สอน กระบวนการถ่ายทอดความรู้ รวมถึงผู้ที่ศึกษา ดังนั้นความเข้าใจในหลักสูตรและความถนัดของผู้เรียนจึงเป็นสิ่งสำคัญ ในโครงงานนี้ผู้จัดทำมีความสนใจข้อมูลผลการศึกษาของนิสิตเพื่อนำมาศึกษารูปแบบของข้อมูล ปัจจัย ผลกระทบต่อนิสิตแต่ละสาขา ความแตกต่างของผลการศึกษาแต่ละวิชา ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงผลการศึกษาวิชาศึกษาทั่วไป โดยกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้คือ ผลการศึกษาของนิสิตคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปีการศึกษา 2557 โดยขั้นตอนการดำเนินงานแบ่งได้เป็น 3 ส่วน ได้แก่ รวบรวมข้อมูล สร้างระบบฐานข้อมูล และวิเคราะห์ข้อมูล จากนั้นผู้จัดทำจะอภิปรายถึงผลที่ได้รับ ซึ่งคาดว่าองค์ความรู้ที่ได้จะมีประโยชน์ต่อผู้ออกแบบหลักสูตร อาจารย์ และนิสิต
การพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารกึ่งแข็งกึ่งเหลวสำหรับผู้ที่มีปัญหาการกลืน
Authors:   , นาคสัมฤทธิ์ วรันธร
Published: February 2025

ผู้ที่มีภาวะการกลืนลำบากมักประสบปัญหาในด้านร่างกายจากภาวะทุพโภชนาการอันเนื่องมาจากการสำลัก การเคี้ยวและการกลืนอาหารที่ยากลำบาก ทำให้เกิดการหลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารและน้ำ ซึ่งผู้ป่วยที่มีปัญหาการบดเคี้ยวและการกลืนมักพบมากในกลุ่มผู้สูงอายุอันเนื่องมาจากการเสื่อมสภาพการทำงานของอวัยวะต่างๆ ในร่างกายและผลกระทบจากโรคต่างๆ นอกจากนี้โรคไตเรื้อรังและเบาหวานยังเป็นโรคที่พบมากในกลุ่มผู้สูงอายุอีกด้วย ซึ่งผู้ป่วยกลุ่มนี้มีข้อจำกัดในการบริโภคอาหารอันเนื่องมาจากความผิดปกติในการทำงานของไตและระบบเมตาบอลิซึมในร่างกาย งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารกึ่งแข็งกึ่งเหลวที่มีสารอาหารเหมาะสมสำหรับกลุ่มผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังและเบาหวาน รวมทั้งให้มีลักษณะเนื้อสัมผัสที่เหมาะสมสำหรับผู้ที่มีปัญหาการกลืน งานวิจัยนี้แบ่งออกเป็น 3 ขั้นตอน โดยขั้นตอนแรกคือการออกแบบ nutrition profile ให้เหมาะสมกับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังและเบาหวาน ซึ่งประกอบด้วยโปรตีน 6.01 กรัม คาร์โบไฮเดรต 16 กรัม ไขมัน 8 กรัม ใยอาหาร 8.91 กรัม โซเดียม 0.2 กรัม โพแทสเซียม 0.6 กรัม และฟอสฟอรัส 0.2 กรัม ต่อหนึ่งหน่วยบริโภค 261 กรัม จากนั้นหาสูตรของผลิตภัณฑ์อาหารกึ่งแข็งกึ่งเหลวที่มีเนื้อสัมผัสเหมาะสมโดยเปรียบเทียบกับตัวอย่างควบคุมซึ่งใช้อาหารพระราชทานนูทริ เจลลี่ โดยทำการแปรสัดส่วนของสารก่อให้เกิดเจล(คาราจีแนน)ต่อสารเพิ่มความข้นหนืด(กัวกัม)เป็น 7:1, 5:3, 3:5 และ 1:7 และวิเคราะห์เนื้อสัมผัสโดยวิธี Texture Profile Analysis (TPA) จากผลการทดลองพบว่าค่าเนื้อสัมผัสที่ใกล้เคียงกับอาหารพระราชทานนูทริ เจลลี่มากที่สุดคือสูตรคาราจีแนนต่อกัวร์กัมเป็น 5:3 โดยมีค่า hardness และค่า adhesiveness ไม่มีความแตกต่างกับตัวอย่างควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p > 0.05)ในขั้นตอนที่สอง ได้ทำการศึกษารสชาติที่ผู้บริโภคยอมรับ โดยนำอาหารกึ่งแข็งกึ่งเหลวที่ได้จากขั้นตอนแรกมาทำการแปรสัดส่วนสารให้ความหวาน 3 สูตรคือ sucralose ต่อ maltitol เป็น 1:0, 0.5:0.5 และ 0:1 มาทำการทดสอบการยอมรับทางประสาทสัมผัสโดยใช้ 7 point hedonic scale พบว่าอาหารกึ่งแข็งกึ่งเหลวได้รับคะแนนความชอบด้านกลิ่นรส, สี และลักษณะปรากฏไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p > 0.05) แต่อาหารกึ่งแข็งกึ่งเหลวสูตรที่ใช้สัดส่วน sucralose ต่อ maltitol เป็น 1:0 ได้รับคะแนนความชอบด้านรสชาติและความชอบโดยรวมสูงที่สุดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p ≤ 0.05) และในขั้นตอนสุดท้าย ได้นำอาหารกึ่งแข็งกึ่งเหลวสูตรที่เหมาะสมที่สุดไปผ่านกรรมวิธีฆ่าเชื้อด้วยความร้อนแบบสเตอริไลส์ที่ 118 °C 30 นาที พบว่าค่า F0 เท่ากับ 4.1 และทำการศึกษาลักษณะทางกายภาพและทางเคมีของผลิตภัณฑ์หลังผ่านกระบวนการฆ่าเชื้อ พบว่าค่าวิเคราะห์เนื้อสัมผัสไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจากตัวอย่างควบคุม (p > 0.05) , มีค่า pH เท่ากับ 6.37 , ค่าสีในระบบ L* เท่ากับ 79.34, A* เท่ากับ 4.12 และ B* เท่ากับ 12.26, และวิเคราะห์องค์ประกอบอาหาร (proximate analysis) มีค่าโปรตีน 6.71 กรัม คาร์โบไฮเดรต 24.74 กรัม ไขมัน 7.70 กรัม โซเดียม 0.09 กรัม โพแทสเซียม 0.30 กรัม ฟอสฟอรัส 0.11 กรัม ต่อหนึ่งหน่วยบริโภค 261 กรัม ตามลำดับ
การพัฒนาวิธีการผลิตเซลลูโลสนาโนคริสตัลจากแบคทีเรียตกแต่งด้วยซิงค์ออกไซด์ควอนตัมดอท
Authors:   , เกียรติไพบูลย์เวช สุภัคพงศ์
Published: February 2025

อนุภาคนาโนของซิงค์ออกไซด์ มีศักยภาพในการนำไปใช้งานที่หลากหลาย เช่น เป็นตัวดูดซับแสงยูวี, เป็นสารวัตถุเจือปนอาหาร, ใช้เป็นเม็ดสี, มีคุณสมบัติยับยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย อย่างไรก็ตาม อนุภาคนาโนของซิงค์ออกไซด์มีโอกาสเกาะรวมตัวกันและสูญเสียประสิทธิภาพ ดังนั้นเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความเสถียร ผู้วิจัยจึงพัฒนาซิงค์ออกไซด์ควอนตัมดอทที่ตกแต่งบนพื้นผิวของแบคทีเรียลเซลลูโลสนาโนคริสตัล (ZnO QDs@BCNC) ด้วยขนาดที่เล็กลงของซิงค์ออกไซด์ควอนตัมดอททำให้พื้นที่ผิวสัมผัสเพิ่มขึ้น ในขณะที่แบคทีเรียลเซลลูโลสนาโนคริสตัล (BCNC) ช่วยให้ ZnO QDs@BCNC มีความเสถียรมากขึ้น ในขั้นแรก BCNC ถูกเตรียมโดยกำจัดสิ่งปนเปื้อนออกจากแบคทีเรียลเซลลูโลสด้วยการบำบัดด้วยด่างและการฟอกสี หลังจากนั้นนำเซลลูโลสดังกล่าวย่อยด้วยกรดไฮโดรคลอริกเป็นเวลา 12 ชั่วโมง ผลผลิตที่ได้คือแบคทีเรียลเซลลูโลส นาโนคริสตัลซึ่งเป็นผลึกรูปทรงเข็มที่มีความยาว 1.60 ± 0.61 ไมโครเมตร และ ความกว้าง 57.8 ± 13.2 นาโนเมตร จากการพิสูจน์อัตลักษณ์ด้วยเครื่อง ATR-FTIR พบว่า BCNC แสดงลักษณะของคริสตัลลีนเซลลูโลสที่มีความบริสุทธิ จากนั้นนำ BCNC แช่ลงในเอทานอลที่มีซิงค์ไอออน (Zn²⁺) เพื่อสร้างสารประกอบเชิงซ้อนของ Zn²⁺ กับ BCNC และหยดโพแทสเซียม ไฮดรอกไซด์ลงในสารประกอบเชิงซ้อน Zn²⁺ กับ BCNC เพื่อเปลี่ยน Zn²⁺ ให้เป็น ZnO QDs@BCNC ผลผลิตที่ได้สามารถเรืองสีเหลืองภายใต้รังสียูวี นอกจากนี้ยังสามารถดูดซับแสงความยาวคลื่นมากสุด 340 นาโนเมตร เมื่อนำข้อมูลดังกล่าวไปคำนวณโดยใช้ความสัมพันธ์ระหว่างค่าสัมประสิทธ์ของการดูดกลืนแสงกับค่าพลังงานของแสงเพื่อหาค่าช่องว่างระหว่างแถบพลังงาน (bandgap energy) จากผลการคำนวณพบว่า ZnO QDs@BCNC มี bandgap energy เท่ากับ 3.56 eV ในขณะที่ค่า bandgap energy ของ ZnO QDs เท่ากับ 3.65 eV เมื่อทดสอบความแข็งแรงของ ZnO QDs ที่ติดบน BCNC พบว่า ZnO QDs ติดอยู่บน BCNC อย่างแข็งแรง แม้ว่าจะสั่นด้วยคลื่นเสียง ZnO QDs ยังคงอยู่บนเส้นใยเช่นเดิม ท้ายที่สุดทดสอบสมบัติโฟโตคะตาไลติกของ ZnO QDs@BCNC โดยใช้คริสตัลไวโอเลต (CV) เป็นต้นแบบ พบว่าความเข้มข้นของ CV ลดลง 87.5% ในเวลา 20 นาทีภายใต้ภาวะกระตุ้นด้วยแสงความยาวคลื่น 340 nm
ความแตกต่างสีที่รับรู้ระหว่างผ้าพันคอจริงกับภาพที่แสดงบนจอภาพ
Authors:   , สุวรรณ์ ญาณิศา
Published: February 2025

โครงการนี้วิเคราะห์ความแตกต่างสีที่รับรู้ระหว่างภาพวัตถุที่มีการจัดวางต่างกัน และเปรียบเทียบความแตกต่างสีระหว่างสีของวัตถุจริงกับสีของวัตถุในภาพ ทำการทดลองกับผู้สังเกต 30 คน เป็นผู้ชาย 10 คนและผู้หญิง 20 คน ให้แต่ละคนดูภาพผ้าพันคอจากการถ่ายภาพผ้าพันคอสีพื้นไม่มีลวดลาย 13 สี ที่มีการจัดวาง 3 แบบ คือ แบบพับเรียบ แบบม้วน และแบบพันคอ ภายใต้สภาวะแสงแบบเดียวกัน ผู้สังเกตดูภาพที่แสดงบนจอภาพ ภายใต้แสงสว่างปกติทีละภาพ และกดเลือกสีจากเครื่องมือเลือกสี (Color Picker tool) เพื่อแสดงสีที่รับรู้ ทำเช่นนี้จบครบ 39 ภาพ จึงเลือกสีผ้าพันคอกับรูปแบบการจัดวางที่ชอบที่สุด บันทึกค่าสีที่ผู้สังเกตเลือก และวัดค่าสี จากหน้าจอด้วยเครื่องสเปกโทรเรดิโอมิเตอร์ เปรียบเทียบกับสีผ้าพันคอจริงที่วัดด้วยเครื่องสเปกโทรโฟโตมิเตอร์ จากนั้นวิเคราะห์ความแตกต่างสี ECMC(2:1) ระหว่างผู้สังเกต ความแตกต่างสีระหว่างสีผ้าพันคอจริงกับสีที่รับรู้ และความแตกต่างสีระหว่างภาพผ้าพันคอแต่ละรูปแบบ จากผลการทดลองพบว่า ภาพผ้าพันคอที่มีการจัดวางต่างกันมีผลต่อการรับรู้สี การจัดวางผ้าพันคอแบบคล้องคอให้การรับรู้สีต่างจากแบบผ้าเรียบและผ้าม้วน และมีความแตกต่างสีระหว่างสีที่รับรู้และสีผ้าพันคอจริงมากที่สุด แต่เป็นรูปแบบที่ผู้สังเกตต้องการซื้อมากที่สุด
การแพร่กระจายในแนวดิ่ง ความชุกชุม และลักษณะทางสัณฐานของหอยฝาเดียวในหาดหินบริเวณแหลมแท่น จังหวัดชลบุรี
Authors:   , จันทร์ขำ ปวีณ์กร
Published: February 2025

เขตน้ำขึ้นลงในหาดหินเป็นบริเวณที่มีการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมตามปรากฎการณ์น้ำขึ้นน้ำลง สิ่งมีชีวิตที่อาศัยในบริเวณดังกล่าวต้องเผชิญกับความเครียดจากความร้อนและความแห้งขณะช่วงเวลาน้ำลงซึ่งสามารถส่งผลต่อการแพร่กระจายตามแนวดิ่งและแหล่งที่อยู่อาศัยย่อยของสิ่งมีชีวิตในหาดหิน การศึกษาครั้งนี้มุ่งเน้นศึกษาการแพร่กระจายในแนวดิ่ง ความชุกชุม และลักษณะทางสัณฐานของหอยฝาเดียวในหาดหินบริเวณแหลมแท่น จังหวัดชลบุรี ในช่วงฤดูมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือในเวลากลางคืน (มกราคม 2562) และในเวลากลางวัน (กุมภาพันธ์ 2562) ทำการสุ่มเก็บตัวอย่างหอยฝาเดียวที่อยู่บนโขดหินขนาดใหญ่และขนาดเล็กตามแนวดิ่ง โดยใช้ตารางสี่เหลี่ยม (quadrat) ขนาด 20x20 ตารางเซนติเมตร จากนั้นทำการจัดจำแนกชนิดหอยฝาเดียวอย่างน้อยถึงระดับสกุล ผลการศึกษาพบหอยฝาเดียวทั้งหมด 7 ชนิด ได้แก่ Clithon oualaniensis, Thais sp., Planaxis sulcatus, Littoraria sp.1, Littoraria sp.2, Nodilitorina trochoides และ Nerita sp. โดยหอยฝาเดียวแต่ละชนิดมีการแพร่กระจายในแนวดิ่งที่แตกต่างกัน โดยที่บริเวณด้านล่างของหินจะพบการแพร่กระจายของ Clithon oualaniensis, Nerita sp. ส่วน Thais sp. Planaxis sulcatus และ Littoraria sp.1 พบการแพร่กระจายในช่วงกว้างตั้งแต่ด้านล่างจนถึงส่วนบนของหินส่วน Littoraria sp.2 และ Nodilittorina trochoides พบการกระจายบริเวณด้านบนของหิน นอกจากนั้นขนาดของก้อนหินและช่วงเวลายังส่งผลต่อความชุกชุมและรูปแบบการแพร่กระจายในแนวดิ่งของหอยฝาเดียว
แบบจำลองเชิงบูรณาการเพื่อการเรียนรู้บริการของระบบนิเวศป่าชุมชน
Authors:   , ปี่เสนาะ ก้องเขต
Published: February 2025

ปัจจุบันระบบนิเวศป่าไม้มีความเสื่อมโทรมและสูญเสียความสามารถในการให้บริการของระบบนิเวศ (ecosystem services) แต่ความรู้ความเข้าใจของเยาวชนและบุคคลทั่วไปเกี่ยวกับบริการของระบบนิเวศยังมีอยู่จำกัดและพบว่ายังขาดการสร้างเครื่องมือในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องบริการของระบบนิเวศ ดังนั้น งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างและทดสอบประสิทธิภาพของแบบจำลองเชิงบูรณาการในรูปแบบเกมและสถานการณ์จำลองสำหรับแลกเปลี่ยนเรียนรู้บริการของระบบนิเวศป่าชุมชน โดยเลือกจังหวัดน่านเป็นพื้นที่ศึกษา เนื่องจากประสบปัญหาป่าไม้ลดลงอย่างรวดเร็ว การศึกษาทำโดยใช้ข้อมูลงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับป่าชุมชนตำบลไหล่น่าน อำเภอเวียงสา มาประกอบการสร้างเกมและสถานการณ์จำลองในรูปแบบการ์ดเกมที่ประกอบด้วยสถานการณ์จำลอง 3 สถานการณ์ (การใช้ประโยชน์จากป่าชุมชนตามปกติ การร่วมมือกันดูแลป่าชุมชน และการใช้ประโยชน์ที่มากเกินไปร่วมกับการมีผู้บุกรุกจากภายนอกและนายทุน) แต่ละสถานการณ์มีการ์ดบริการของระบบนิเวศ 4 ด้าน ได้แก่ บริการด้านการเป็นแหล่งผลิต บริการด้านการควบคุมกลไกของระบบ บริการด้านวัฒนธรรม และบริการด้านการสนับสนุนด้านอื่น ๆ จากนั้นทำการปรับแก้แล้วนำไปทดสอบประสิทธิภาพโดยให้ผู้เล่นทำแบบทดสอบก่อนและหลังการใช้แบบจำลอง ผลการนำเกมไปใช้กับนักเรียนระดับชั้นมัธยมตอนปลายในจังหวัดน่าน จำนวน 315 คน รวม 11 รอบ (gaming sessions) พบว่าผู้เล่นเข้าใจวิธีการเล่นเกมและทำให้ผลที่เกิดขึ้นจากการจัดการในแต่ละสถานการณ์ต่างกันเมื่อเล่นเกมผ่านไป 3 รอบ (หรือเทียบเท่า 3 ปี ในชีวิตจริง) โดยสถานการณ์การร่วมมือกันดูแลป่าชุมชนมีทรัพยากรธรรมชาติสูงสุดและไม่มีหนี้ นอกจากนี้ผู้เล่นยังได้เห็นผลที่เกิดขึ้นจากการจัดการที่แตกต่างกัน สำหรับประสิทธิภาพของแบบจำลองพบว่าผู้ใช้แบบจำลองมีคะแนนหลังการใช้แบบจำลอง (8.81±1.93) สูงกว่าคะแนนก่อนการใช้แบบจำลอง (6.89±2.05) อย่างมีนัยสำคัญ (n=209, p=0.05) ซึ่งสรุปได้ว่าแบบจำลองนี้สามารถใช้เป็นเครื่องมือในการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับบริการของระบบนิเวศป่าชุมชนได้ นอกจากนี้ได้นำแบบจำลองไปขยายผล (out-scaling) ร่วมกับชาวบ้าน เจ้าหน้าที่ป่าไม้ และเจ้าหน้าที่ในโครงการศูนย์ศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้ม อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดราชบุรี ซึ่งได้รับความสนใจในการนำไปประยุกต์ให้เข้ากับพื้นที่แห่งนี้
การเตรียมตัวดูดซับของแข็งที่ผ่านการปรับปรุงสำหรับดักจับคาร์บอนไดออกไซด์
Authors:   , ผิวจันทร์ กัญญ์รัศม์
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดักจับแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ในระบบฟลูอิไดซ์เบด โดยทำการศึกษาผลของการปรับปรุงกระบวนการเตรียมตัวดูดขับต่อประสิทธิภาพในการดักจับแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์จของตัวดูดซับโพแทสเซียมคาร์บอเนต (K₂CO₃) บนตัวรองคับแกมมาอลูมินา (y-Al₂O₃) การปรับปรุงกระบวนการเตรียมตัวดูดซับทำได้โดยการป้อนแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ก่อนนำสารละลายไปเขย่าที่ความดันเท่ากับ 1 บาร์ 2 บาร์ และ 3 บาร์ การปรับเปลี่ยนปริมาณน้ำปราศจากไอออนที่ใช้ โดยทำการทดลองที่ปริมาณเท่ากับ 25 มิลลิลิตร 20 มิลลิลิตร และ 15 มิลลิลิตร และ การปรับเปลี่ยนระยะเวลาในการเขย่าสารละลาย โดยทำการทดลองที่จำนวนชั่วโมงเท่ากับ 4 ชั่วโมง 14 ชั่วโมง และ 24 ชั่วโมง โดยในงานวิจัยนี้ใช้เครื่องมือวิเคราะห์ ได้แก่ กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบส่องกราด (SEM) เทคนิควิเคราะห์การเลี้ยวเบนของรังสีเอ็กซ์ (XRD) เครื่องวัดพื้นที่ผิวและความเป็นรูพรุน (BET) และเทคนิคการวิเคราะห์ธาตุโดยการเรืองรังสีเอกซ์ (XRF) เพื่อหาสัณฐาน ปริมาณโพแทสเซียมที่ถูกอิมเพรกลงบนตัวดูดซับ และองค์ประกอบของตัวดูดซับที่ผ่านการปรับปรุง กระบวนการดูดซับแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ในระบบฟลูอิไดซ์เบดถูกดำเนินการที่ภาวะดังนี้ อุณหภูมิคอลัมน์ และอุณหภูมิไอน้ำ เท่ากับ 60 และ 100 องศาเซลเซียส ตามลำดับ ประสิทธิภาพการดักจับแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์วิเคราะห์ได้จากระยะเวลาที่แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์เดินทางไปถึงเซนเซอร์วัดความเข้มข้นของแก๊สจากการศึกษาพบว่าตัวดูดซับที่ถูกเตรียมโดยมีการอัดแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ที่ความดัน 2 บาร์ ปริมาณน้ำปราศจากไอออน 20 มิลลิลิตร และระยะเวลาในการเขย่า 14 ชั่วโมง มีประสิทธิภาพการดักจับแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์สูงที่สุด คือมีประสิทธิภาพการดักจับแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์อยู่ที่ 56.16 มิลลิกรัมของคาร์บอนไดออกไซด์ต่อหนึ่งกรัมของตัวดูดซับ โดยมีค่าสูงกว่าตัวดูดซับที่ไม่ผ่านการปรับปรุงซึ่งถูกเตรียมด้วยวิธีอิมเพรกเนชัน ซึ่งมีค่าประสิทธิภาพการดักจับแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ที่ 51.00 มิลลิกรัมของคาร์บอนไดออกไซด์ต่อหนึ่งกรัมของตัวดูดซับ และเมื่อนำตัวดูดซับที่มีประสิทธิภาพสูงที่สุดมาทำการฟื้นฟูสภาพในภาวะสุญญากาศภายใต้ความดัน -600 มิลลิบาร์ เป็นระยะเวลา 1 นาที พบว่าประสิทธิภาพตัวดูดซับลดลงร้อยละ 13.65 และคงที่ในทุกรอบการใช้งาน
ผลของการเสริมสาหร่ายมงกุฎหนาม (Acanthophora spicifera) ต่อการเพิ่มสีในปลาการ์ตูนมะเขือเทศ (Amphiprion frenatus)
Authors:   , วรางค์รัตน์ ครองขวัญ
Published: February 2025

ศึกษาผลของการเสริมสาหร่ายมงกุฎหนาม (Acanthophora spicifera) ในอาหารต่อการเพิ่มสีใน ปลาการ์ตูนมะเขือเทศ (Amphiprion frenatus) ทดลองในตู้กระจกขนาด 22x25.5x52.5 เซนติเมตร แบ่งเป็น 4 ชุดการทดลอง ชุดละ 3 ซ้ำ ให้อาหารทดลองที่ไม่มีส่วนผสมของสาหร่ายมงกุฎหนาม (สูตรควบคุม) และอาหารทดลองที่มีส่วนผสมของสาหร่ายมงกุฎหนามในปริมาณ 2 และ 4 เปอร์เซ็นต์ และอาหารทดลองที่ เสริมแอสตาแซนทิน (Astaxanthin) 0.05 เปอร์เซ็นต์ โดยใช้เวลา 7 วัน วัดการเปลี่ยนแปลงของสีด้วย เครื่องวัดสี (Spectroradiometer, Konika Minota color reader CS-2000) โดยวัดสีส้มบริเวณกลางลำตัว อ่านค่าในระบบ CIE L*a*b* (CIELAB) พบว่าในช่วง 7 วัน ปลาการ์ตูนมะเขือเทศที่ได้รับอาหารเสริมสาหร่าย มงกุฎหนามในปริมาณ 2 และ 4 เปอร์เซ็นต์ มีการตอบสนองต่อการเพิ่มขึ้นของสีแดง (a*) มากกว่าปลาการ์ตูน มะเขือเทศกลุ่มควบคุม จากการทดลองครั้งนี้ สรุปได้ว่าสามารถใช้สาหร่ายมงกุฎหนามเพิ่มความเข้มสีในปลา การ์ตูนมะเขือเทศโดยไม่มีผลต่อการเจริญเติบโตของปลา
การสังเคราะห์โบรอนคาร์ไบด์จากกรดบอริกและซูโครสโดยใช้กระบวนการไฮโดรเทอร์มัล
Authors:   , ขันติโสภณ กฤษฎิ์เกษม
Published: February 2025

คาร์โบเทอร์มิกรีดักชันเป็นกระบวนการที่ได้รับความนิยมถูกใช้ในการสังเคราะห์ผงโบรอนคาร์ไบด์ระดับอุตสาหกรรม แต่เดิมนั้นการสังเคราะห์สารด้วยกระบวนการนี้จำเป็นต้องใช้อุณหภูมิสูงกว่า 2000 องศาเซลเซียสเพื่อให้ปฏิกิริยาเป็นโบรอนคาร์ไบด์เกิดขึ้นได้อย่างสมบูรณ์ งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์ที่จะนำกระบวนการไฮโดรเทอร์มัลมาประยุกต์ใช้ในการสังเคราะห์โบรอนคาร์ไบด์ที่อุณหภูมิต่ำ โดยนำสารอินทรีย์ที่ละลายน้ำได้ ได้แก่ กรดบอริกและซูโครส มาใช้เป็นสารตั้งต้น การทดลองเริ่มจากการนำซูโครสและกรดบอริกที่มีอัตราส่วนโดยน้ำหนักตั้งแต่ 9:5 ถึง 18:5 (S18B5) มาผสมที่อุณหภูมิห้อง จากนั้นผ่านกระบวนการไฮโดรเทอร์มัลที่ 180 องศาเซลเซียสเป็นเวลา 10 ชั่วโมง สารที่ได้จากกระบวนการไฮโดรเทอร์มัลจะถูกนำไปอบแห้งและผ่านขั้นตอนไพโรไลซิสที่อุณหภูมิ 700 องศาเซลเซียสเป็นเวลา 2 ชั่วโมงในอากาศ ก่อนที่จะนำไปเผาสังเคราะห์ที่อุณหภูมิ 1400 องศาเซลเซียสเป็นเวลา 5 ชั่วโมงในบรรยากาศอาร์กอน จากการศึกษาพบว่า กระบวนการไฮโดรเทอร์มัลแสดงอิทธิพลอย่างชัดเจนต่อองค์ประกอบเฟสและโครงสร้างจุลภาคของผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการสังเคราะห์ ผงโบรอนคาร์ไบด์ที่มีความบริสุทธิ์สูงที่สุดได้จากการสังเคราะห์โดยใช้สารผสมสูตร S18B5 อย่างไรก็ตาม งานวิจัยนี้ประสบกับปัญหาเรื่องการทดลองซ้ำที่ยังคงไม่สามารถหาสาเหตุที่แน่ชัดได้ เมื่อเปรียบเทียบกับผลิตภัณฑ์ที่ไม่ผ่านกระบวนการไฮโดรเทอร์มัลพบว่า ผลิตภัณฑ์จากสารผสมสูตร S18B5 ปรากฎพีคของเฟสโบรอนคาร์ไบด์มีความเข้มสูงกว่า ณ การสังเคราะห์ที่อุณหภูมิเดียวกัน
ธรณีวิทยาโครงสร้างของเขาพลูตาหลวง จังหวัดชลบุรี
Authors:   , เจตนา ภูริช
Published: February 2025

เขาพลูตาหลวงอยู่ในบริเวณที่เป็นตะกอนพอกตัวรูปลิ่มอันเกิดจากการมุดตัวของแผ่นธรณีมหาสมุทร ลงไปใต้แผ่นจุลทวีปอินโดจีน โดยเป็นบริเวณที่แสดงถึงการเป็นตะกอนที่มาจากทะเล ซึ่งหินที่พบมีลักษณะเป็นชั้นหินชนวนที่ถูกเปลี่ยนลักษณะ การศึกษานี้มุ่งเน้นศึกษาลักษณะธรณีวิทยาโครงสร้างและกลไกที่ทำให้เกิดโครงสร้างทางธรณีวิทยาของเขาพลูตาหลวง ตำบลพลูตาหลวง อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี จากการวิเคราะห์ข้อมูลธรณีวิทยาโครงสร้างในระดับมัชฌิมภาคและระดับจุลภาคพบว่า โครงสร้างทางธรณีวิทยาของเขาพลูตาหลวงนั้นประกอบไปด้วยชั้นหินคดโค้ง รอยเลื่อนย้อน และแนวแตก 2 แนวที่เป็นแนวแตกร่วมที่เกิดขึ้นพร้อมกันกับชั้นหินคดโค้ง โดยระนาบชั้นหินคดโค้งนั้นวางตัวอยู่ในแนวทิศตะวันออกเฉียงเหนือ-ตะวันตกเฉียงใต้ โดยมีมุมเอียงเทไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ รอยเลื่อนย้อนนั้นวางตัวอยู่ในแนวทิศเหนือ-ใต้ มีมุมเอียงเทไปทางทิศตะวันออก ซึ่งโครงสร้างทางธรณีวิทยา ดังที่ได้กล่าวมานี้สัมพันธ์กับเหตุการณ์ตั้งแต่ช่วงที่แผ่นเปลือกโลกมหาสมุทรมุดตัวลงไปใต้แผ่นจุลทวีปอินโดจีนไปจนถึงช่วงที่แผ่นจุลทวีปสึบูมาสุเคลื่อนที่เข้ามาชนกับแผ่นจุลทวีปอินโดจีน โดยใช้เวลาตั้งแต่ช่วงปลายยุคคาร์บอนิเฟอรัสไปจนถึงต้นยุคจูแรสสิก
การเดินแบบปิดของม้าบนกระดานวงแหวน (m,n,1)
Authors:   , ทรัพย์วรฤทธิ์ ปัญญาพร
Published: February 2025

ให้ m,n เป็นจำนวนเต็มคี่ที่ m,n ≥ 3 กระดานวงแหวน (m,n, 1) เป็นกระดานหมากรุกขนาด m x n ที่มีส่วนตรงกลางขนาด 1 x 1 ขาดหายไป ในโครงงานนี้ศึกษาเงื่อนไขที่รับประกันการมีอยู่ของการเดินแบบปิดของม้าบนกระดานวงแหวน (m,n, 1)
การพิสูจน์เอกลักษณ์ของสารระเหยง่ายในแกงเหลืองโดยใช้เทคนิคเฮดสเปซโซลิดเฟส ไมโครเอกซ์แทรกชัน-แก๊สโครมาโทกราฟี-แมสสเปกโทรเมตรี
Authors:   , ภู่ศรี ศศิวิมล
Published: February 2025

ได้พิสูจน์ทราบเอกลักษณ์ของสารระเหยง่ายในพริกแกงเหลืองและส่วนประกอบย่อยของพริกแกงเหลือง โดยประยุกต์ใช้เทคนิคเทคนิคเฮดสเปซโซลิดเฟส ไมโครเอกซ์แทรกชัน (HS-SPME) ร่วมกับแก๊สโครมาโทกราฟี-แมสสเปกโทรเมตรี (GC-MS) ซึ่งใช้คอลัมน์คะปิลารีประเภท HP-5MS (30m × 0.25mm × 0.25 μm) พบว่าสภาวะที่เหมาะสมในการเตรียมตัวอย่างด้วย HS-SPME คือ สกัดที่อุณหภูมิ 60 องศาเซลเซียส ใช้เวลาในการสกัด 60 นาที จากนั้นสารที่ถูกสกัดมาได้จะถูกปลดปล่อยในส่วนฉีดสารที่อุณหภูมิ 250 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 5 นาที โปรแกรมอุณหภูมิเตาอบของเครื่อง GC คือเริ่มต้นที่ 50 องศาเซลเซียส ถึง 200 องศาเซลเซียส ที่อัตรา 3 องศาเซลเซียสต่อนาที จากนั้นเพิ่มอุณหภูมิจนถึง 250 องศาเซสเซียส ที่อัตรา 50 องศาเซสเซียสต่อนาที และคงที่อุณหภูมิสุดท้ายไว้ 2 นาที ซึ่งระบุเอกลักษณ์ของสารระเหยง่ายสำคัญได้ 131 สาร ได้แก่แอลกอฮอล์ แอลดีไฮด์ คีโตน เอสเทอร์ อีเทอร์ สารประกอบซัลเฟอร์ และไฮโดรคาร์บอน จากการเปรียบเทียบกับแมสสเปกตรัมและยืนยันด้วยค่า linear retention index (LRI) ของสารกับฐานข้อมูล NIST17 ซึ่งสารระเหยง่ายหลักของแกงเหลืองมาจากกระเทียมและขมิ้น จากการจัดกลุ่มข้อมูลโดยใช้วิธีวิเคราะห์องค์ประกอบหลัก (PCA) สามารถจำแนกกลุ่มของพริกแกงเหลืองที่ศึกษาได้เป็น 3 กลุ่มซึ่งกระจายตัวในบริเวณที่แตกต่างกันของ PCA พล็อต ดังนั้นจึงบ่งชี้ได้ว่าสามารถใช้วิธี HS-SPME-GC-MS ร่วมกับเคโมเมทริกซ์ในการ ระบุสารระเหยง่าย และพิสูจน์เปรียบเทียบพริกแกงเหลืองจากต่างแหล่งที่มาได้
ผลของไคโทซานและกรดจิบเบอเรลลิกต่อการงอกของเมล็ดและการเติบโตของต้นกล้าพริกหวาน
Authors:   , เวทมนต์ ศรสวรรค์
Published: February 2025

การทดลองศึกษาผลของไคโทซานและกรดจิบเบอเรลลิกต่อการงอกของเมล็ดและการ เติบโตของต้นกล้าพริกหวาน โดยการแช่เมล็ดในสารละลายไคโทซานความเข้มข้น 10, 20 และ 30 ppm และสารละลาย GA₃ ความเข้มข้น 100, 150 และ 200 ppm ที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส พบว่า การแช่เมล็ดพริกหวานในสารละลายไคโทซานและสารละลาย GA₃ สามารถทำให้เมล็ดพริก หวานมีการงอกมาตรฐานมากขึน้ และมีเวลาเฉลี่ยในการงอกเร็วขึน้ เมื่อเทียบกับเมล็ดที่แช่ในน้ำกลั่น (ชุดการทดลองควบคุม) โดยการแช่เมล็ดในสารละลายไคโทซานความเข้มข้น 20 ppm และ สารละลาย GA₃ ความเข้มข้น 150 ppm มีแนวโน้มทำให้เมล็ดมีการงอกในห้องปฏิบัติการสูงสุด (96.00 และ 93.50% ตามลำดับ) และมีเวลาเฉลี่ยในการงอกเร็วที่สุด (8.99 และ 8.95 วัน ตามลำดับ) ในขณะที่เมล็ดที่แช่ในน้ำกลั่น (ชุดการทดลองควบคุม) มีการงอกในห้องปฏิบัติการต่ำที่สุด (83.50%) หลังจากนัน้ จึงทดสองใช้สารละลายไคโทซานและสารละลาย GA₃ ความเข้มข้น ดังกล่าวเร่งการงอกของเมล็ดร่วมกันโดยแช่เมล็ดที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส และอุณหภูมิ 40 องศาเซลเซียสต่อไป ซึ่งพบว่าการแช่เมล็ดในสารละลายไคโทซานความเข้มข้น 20 ppm + GA₃ ความเข้มข้น 150 ppm ที่อุณหภูมิ 40 องศาเซลเซียส ส่งผลให้เมล็ดมีการงอกในสภาพโรงเรือนสูง ที่สุด (92.50 %) ในขณะที่ในชุดการทดลองอื่น การแช่เมล็ดที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียสส่งผลให้เมล็ดมีความงอกสูงกว่าเมล็ดที่แช่ในสารละลายที่อุณหภูมิ 40 องศาเซลเซียส ผลการศึกษา ทัง้ หมดนี้สามารถนำไปช่วยกระตุ้นการงอกของเมล็ดพันธุ์พริกหวานได้ต่อไป
การย่อยสลายทางชีวภาพของพทาเลท เอสเทอร์ โดยแบคทีเรียที่คัดแยกจากดินบริเวณกองขยะและดินตะกอนทะเล
Authors:   , สถิรพันธุ์ เมยาวี
Published: February 2025

พทาเลท เอสเตอร์ (Phthalate esters : PAEs) เป็นสารเคมีที่ใช้เติมในกระบวนการผลิตพลาสติก (plasticizer) เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่น ทนทาน และโปร่งใสแก่พลาสติก โดยนิยมใช้ในอุตสาหกรรมหลายชนิด เช่น การผลิตผลิตภัณฑ์บรรจุอาหารและการผลิตเครื่องมือแพทย์ เป็นต้น โมเลกุล PAEs ยึดเกาะกับโครงสร้าง พลาสติกได้ไม่ดี จึงทำให้หลุดลอกจากพลาสติกปนเปื้อนสู่สิ่งแวดล้อมได้ง่าย ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศ นอกจากนี้ PAEs ยังถูกจัดเป็นสารรบกวนการทำงานของต่อมไร้ท่อ (endocrine disrupting compounds: EDCs) ส่งผลกระทบต่อมนุษย์ ดังนั้นการบำบัดสิ่งแวดล้อมปนเปื้อน PAEs จึงเป็นสิ่งจำเป็น โดยวัตถุประสงค์ ของงานวิจัยนี้คือ คัดแยกกลุ่มแบคทีเรียที่มีความสามารถในการย่อยสลาย PAEs ที่มีโครงสร้างเป็นแอลคิลสาย ยาว ได้แก่ ได-2-เอทิลเฮกซิล พทาเลท (Di-2-ethylhexyl pththalate: DEHP) ไดบิวทิล พทาเลท (Dibutyl phthalate: DBP) และ PAEs ที่มีโครงสร้างเป็นแอลคิลสายสั้น ได้แก่ ไดเอทิล พทาเลท (Diethyl phthalate: DEP) และ ไดเมทิล พทาเลท (Dimethyl phthalate: DMP) ซึ่ง PAEs ทั้ง 4 ชนิดนี้ นิยมใช้ในอุตสาหกรรม พลาสติกอย่างแพร่หลาย โดยสามารถคัดแยกกลุ่มแบคทีเรียย่อยสลาย PAEs ได้จำนวน 5 กลุ่ม จากตัวอย่าง ดินกองขยะจากโรงกำจัดมูลฝอยหนองแขม จังหวัดกรุงเทพมหานครและจากดินตะกอนทะเลอ่าวไทย จากนั้น ทดสอบประสิทธิภาพการย่อยสลาย PAEs แต่ละชนิดในอาหารเหลว CFMM หรือ NSW ที่มีความเข้มข้นของ PAEs เท่ากับ 100 มิลลิกรัม/ลิตร จากนั้นวิเคราะห์ปริมาณ PAEs ที่เหลืออยู่ด้วยเครื่อง GC-FID ผลการ ทดลองกลุ่มแบคทีเรียทั้งหมดสามารถย่อยสลาย PAEs ได้อย่างสมบูรณ์ในระยะเวลา 7 วัน โดยเฉพาะกลุ่ม แบคทีเรีย LF-NK-DEHP พบว่ามีประสิทธิภาพในการย่อยสลาย DEHP ได้สูงที่สุดในเวลา 2 วัน นอกจากนี้ยัง ได้ทดสอบประสิทธิภาพการย่อยสลาย PAEs โดยแบคทีเรียย่อยสลายน้ำมันดิบ Exiguobaterium sp. AO-11 (MSCU-0807) ผลการทดลองพบว่า Exiguobaterium sp. AO-11 สามารถย่อยสลาย DMP ได้อย่างสมบูรณ์ ในเวลา 5 วัน งานวิจัยนี้ทำให้ได้แบคทีเรียที่มีความสามารถในการย่อยสลาย PAEs ซึ่งสามารถนำไปใช้สำหรับ บำบัดสิ่งแวดล้อมปนเปื้อน PAEs ได้ต่อไป
การแยกแบคทีเรียจากดินที่มีความสามารถในการยับยั้งราที่ก่อโรคในพืช
Authors:   , เติมทรัพย์อนันต์ ธนวรรณ
Published: February 2025

งานวิจัยนี้ได้คัดแยกแบคทีเรียจากดินบริเวณรากพืช 13 ชนิดคือ มะนาว หม่อน องุ่น มะขามเทศ มะม่วง กล้วย ลิ้นจี่ ตีนเป็ด มะขามหวาน ขนุน สัก มะม่วงหาวมะนาวโห่ และผักกาดหอม โดยแบคทีเรียที่ คัดแยกถูกนำมาทดสอบความสามารถในการยับยั้งราสาเหตุของโรคพืช 7 ชนิด ได้แก่ Acremonium furcatum, Colletotrichum gloeosporioides , Fusarium proliferatum, Fusarium moniliforme, Fusarium solani, Pyricularia oryzae และ Phytophthora palmivora ไอโซเลตของแบคทีเรียที่มี ความสามารถในการยับยั้งราได้หลากหลายและมีความสามารถยับยั้งราได้สูงที่สุด 2 ลำดับแรก คือ D9B56Y ที่แยกได้จากดินบริเวณต้นตีนเป็ดซึ่ง มีประสิทธิภาพในการยับยั้ง P. oryzae และ F. moniliforme ได้ดีที่สุด ที่ 45.83% และ 34.48% ตามลำดับ และ G6B106 ที่แยกได้จากดินบริเวณ ต้นผักสลัด ที่มีประสิทธิภาพในการยับยั้ง C. gloeosporioides , F. solani และ P. oryzae ได้ดีที่สุด ที่ 35.14%, 30.23% และ 45.83% ตามลำดับ จากการพิสูจน์เอกลักษณ์โดยใช้สมบัติทางสัณฐานวิทยา พบว่าแบคทีเรียทั้งสองไอโซเลตย้อมติดสีแกรมบวกและสามารถสร้างเอนโดสปอร์ได้ และสมบัติทางพันธุ ศาสตร์โมเลกุล โดยการวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์บริเวณ 16s rDNA เปรียบเทียบกับฐานข้อมูล พบว่า D9B56Y มีความใกล้เคียงกับ Bacillus amyloliquefaciens MS622 (KY780539.1) 100.00% และ G6B106 มีความใกล้เคียงกับ Bacillus amyloliquefaciens FS1092 (CP038028.1) 99.93% เมื่อ ทดสอบประสิทธิภาพการยับยั้งราโดยใช้น้ำเลี้ยงเชื้อของแบคทีเรียผสมกับอาหารเลี้ยงเชื้อด้วยอัตราส่วน 1:1 พบว่า D9B56Y และ G6B106 สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของราทั้ง 7 ชนิดที่นำมาทดสอบได้ โดย ทั้ง D9B56Y และ G6B106 มีเปอร์เซ็นต์การยับยั้ง P. oryzae ได้ดีที่สุด ที่ 64.52% และ 100.00% ตามลำดับ ผลการทดลองเบื้องต้นนี้แสดงว่าแบคทีเรียทั้งสองไอโซเลตสามารถนำไปพัฒนาเพื่อใช้ในการ ควบคุมราที่ก่อโรคในพืชได้
ฤทธิ์ของสารสกัดจากสมุนไพรสำหรับเป็นสารต้านมะเร็งลำไส้ใหญ่ในระบบเลี้ยงเซลล์แบบสองมิติและสามมิติ
Authors:   , แดงแพร ธรณ์ธันย์
Published: February 2025

มะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นมะเร็งที่มีอัตราการตายมากเป็นอันดับต้น ๆ ของโลก สามารถเกิดได้มากทั้งในเพศชายและเพศหญิงและจะเกิดมากขึ้นเมื่อมีอายุเพิ่มขึ้น โดยในปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาที่มีประสิทธิภาพที่ให้ผลเสียน้อย การใช้สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในการรักษามะเร็งเป็นหนทางใหม่ในการรักษา เนื่องจากสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพอาจทำลายเซลล์มะเร็งได้อย่างจำเพาะกว่าการใช้เคมีบำบัด โดยในปัจจุบันได้มีวิธีการเลี้ยงเซลล์แบบสามมิติ ซึ่งเป็นวิธีการเลี้ยงเซลล์ที่สามารถจำลองสภาวะแวดล้อมได้ใกล้เคียงกับเซลล์มะเร็งในร่างกาย โดยมีประโยชน์ในการค้นหาสารต้านมะเร็งชนิดใหม่ การเลี้ยงเซลล์แบบสามมิติจะเกิดปฏิสัมพันธ์ระหว่างเซลล์และระหว่างเซลล์กับ Extracellular matix (ECM) มีการลาดเอียงความเข้มข้นของสารอาหารและออกซิเจน ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่สามารถจำลองได้ในการเลี้ยงเซลล์แบบสองมิติ ในการศึกษานี้ ศึกษาสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพทั้งหมด 11 สาร (รหัส ASTP40-42, ASTP53-60) ที่ทำให้บริสุทธิ์จากพืช 2 ชนิด Croton crassifolius และ Tiliacora triandra ต่อเซลล์มะเร็งลำไส้ใหญ่ โดยทำการศึกษาเปรียบเทียบผลของสารเหล่านี้ต่อเซลล์มะเร็งที่ถูกเลี้ยงแบบสองมิติและสามมิติโดยใช้เซลล์ไลน์มะเร็งลำไส้ใหญ่ SW620 โดยผลจากการทำ MTT assay ในการทดสอบผลของสารต่อการอยู่รอดของเซลล์ในการเลี้ยงเซลล์แบบสองมิติพบว่ามีทั้งหมด 6 สารที่มีฤทธิ์ทำให้เซลล์มะเร็งตาย (ASTP40-42,57,59,60) และอีก 5 สารที่ไม่มีฤทธิ์ต่อการตายของเซลล์มะเร็ง (ASTP53-56,58) แต่เมื่อนำสารทั้งหมดไปทดสอบต่อในการเลี้ยงเซลล์แบบสามมิติด้วยการเลี้ยงใน Ultra-Low Attachment 96-well plate หลังจากได้ spheroid ของเซลล์มะเร็งแล้วจึงนำมาทดสอบด้วยสารสกัดแล้วนำไปย้อมสีนิวเคลียสด้วยสี Hoechst เพื่อดูลักษณะการตายของเซลล์มะเร็ง พบว่ามี 2 สารที่ให้ผลขัดแย้งกับผลการทดลองแบบสองมิติ ได้แก่ สาร ASTP55 ซึ่งจากที่เคยไม่มีฤทธิ์ในการกำจัดมะเร็งที่เลี้ยงแบบสองมิติแต่กลับพบว่ามีฤทธิ์ในการกำจัดเซลล์มะเร็งที่เลี้ยงแบบสามมิติ และสาร ASTP59 ที่จากเดิมเคยมีฤทธิ์ในการเลี้ยงเซลล์แบบสองมิติ พบว่ามีฤทธิ์น้อยลงในการเลี้ยงแบบสามมิติ แต่พบว่าสามารถทำให้ความหนาแน่นของ spheroid ลดลงได้ ต่อมาเมื่อดูจากผล ATP assay พบว่า สาร ASTP53 และ ASTP55 สามารถลดการเจริญของเซลล์มะเร็งในการเลี้ยงแบบสามมิติได้จากที่เคยไม่มีผลในการเลี้ยงแบบสองมิติ และผลทั้งหมดนี้ยังชี้ว่า การใช้ระบบเลี้ยงเซลล์แบบสามมิติในการศึกษาสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ อาจช่วยให้สามารถค้นพบสารที่มีฤทธิ์ต้านมะเร็งซึ่งมีแอคทิวิตี้ต้านมะเร็งใน in vivo ได้
การพัฒนาเครื่องปรุงรสจากการหมักมะม่วงน้ำดอกไม้ตกเกรด
Authors:   , ศรีธนกฤตาธิการ ทักษิณ
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำมะม่วงน้ำดอกไม้ที่ตกเกรดตามข้อกำหนดขั้นต่ำของ มกอช. มาพัฒนาเป็นเครื่องปรุงรสอาหารโดยใช้กระบวนการหมักเพื่อเพิ่มมูลค่า มะม่วงตกเกรดได้จากมะม่วงที่ยังมีสภาพดี แต่มีรอยช้าหรือรอยขีดข่วนเกินข้อกำหนดขั้นต่ำ นำมาล้าง ปอกเปลือก หั่นและปั่นให้เป็นเนื้อมะม่วงปั่น (paste) นำไปเตรียมเป็นน้ำมะม่วงสำหรับหมัก โดยแปลอัตราส่วนระหว่างน้ำและเนื้อมะม่วงปั่นเป็น 1:1, 1:3 และ 3:1 (v/v) ตามลำดับ ปรับน้ำหมักให้มีค่าความเป็นกรด-ด่าง(pH) โดยเติมกรดซิตริกให้อยู่ในช่วงประมาณ 3.5 ปรับปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำ (Total soluble solid, °Brix) ด้วยน้ำตาลทรายเป็น 22°Brix เติม (NH₄)₂HPO₄ 0.5 g/L และลดการปนเปื้อนจุลินทรีย์ด้วย KMS 0.2 g/L ก่อนหมักด้วยยีสต์ 5 สายพันธุ์ ได้แก่ Saccharomyces cerevisiae. Lalvin 71B, Lalvin QA23, Lalvin ICV D47, Lalvin EC-1118 และ Lalvin K1V-1116 หมักที่25 ° เป็นเวลา 11 วัน ประเมินคุณภาพการหมักเบื้องต้นทางประสาทสัมผัสแบบ Ranking test พบว่า น้ำมะม่วงอัตราส่วน 1:1 (v/v) หมักด้วยยีสต์สายพันธุ์ Lalvin EC-1118 ได้รับคะแนนด้านสีและกลิ่นสูงที่สุด จึงนำสภาวะดังกล่าวมาศึกษารูปแบบการหมัก ที่ขนาดการหมัก 2 ลิตร ที่อุณหภูมิ 25 °C เป็นเวลา 14 วัน ติดตามการเจริญของยีสต์ (Population, CFU/mL) ค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) ปริมาณร้อยละของแข็งที่ละลายน้ำ (Total soluble solid, °Brix) และปริมาณแอลกอฮอล์ (%Alcohol) ระหว่างการหมักของน้ำหมักมะม่วง พบว่า ยีสต์จะเพิ่มจำนวนในวันที่ 2-5 และสร้างแอลกอฮอล์อย่างรวดเร็วในวันที่ 1-6 และคงที่ไปจนถึงวันที่ 14 น้ำหมักที่ได้มีค่า pH ประมาณ 3.5 ปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำ 7.2°Brix และปริมาณแอลกอฮอล์ 10.5% เมื่อวิเคราะห์ปริมาณและชนิดกรดอินทรีย์และน้ำตาลด้วยวิธี HPLC พบว่าน้ำหมักประกอบด้วย กรดซิตริก (5.032±0.091 g/L) กรดซักซินิก (3.046±1.709 g/L) กรดอะซิตริก (1.951±0.005 g/L) และกรดมาลิก (0.597±0.313 g/L) มีน้ำตาลซูโครส (1.906±0.052 g/L) น้ำตาลฟรุกโตส (0.988±0.189 g/L) และน้ำตาลกลูโคส (0.571±0.005 g/L) นำน้ำหมักมะม่วงที่ได้ไปพัฒนาเป็นเครื่องปรุงรสที่มีความหวานสูง และปริมาณแอลกอฮอล์ต่ำกลุ่มเดียวกับอะจิมิริน โดยการปรับ Total soluble solid เป็น 40°Brix และปริมาณแอลกอฮอล์ ให้ได้ 6% ด้วยการเติมสารให้ความหวาน 3 ชนิด ได้แก่ กลูโคสไซรัป ฟรุกโตสไซรัป และน้ำตาลมะพร้าว นำเครื่องปรุงรสที่ได้มาเตรียมในรูปของเม็ดบีดส์ด้วยเทคนิค Reverse Spherification สำหรับเติมในน้ำลิ้นจี่โซดา พบว่าน้ำหมักมะม่วงที่เติมฟรุกโตสไซรัป ได้รับคะแนนด้านสี กลิ่น รสชาติ สัมผัสและความชอบโดยรวมสูงสุด และมีความชอบด้านกลิ่น รสชาติ และความชอบโดยรวมที่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ
การระบุชนิดของแอคติโนมัยสีทที่คัดแยกจากปุ๋ยมูลไส้เดือน
Authors:   , เทศนา ชนภัทร
Published: February 2025

การดื้อยาต้านจุลินทรีย์เป็นหนึ่งในปัญหาสาธารณะสุขที่สำคัญของโลก เกิดขึ้นเมื่อจุลินทรีย์มีกลไกในการดื้อต่อยาต้านจุลินทรีย์ ซึ่งสามารถเกิดได้จากหลากหลายสาเหตุ อย่างไรก็ตามในช่วงระยะเวลา 30 ปีหลังที่ผ่านมานั้น พบว่าไม่มีการค้นพบยาปฏิชีวนะในกลุ่มใหม่เพิ่มเติม ดังนั้นจึงมีงานวิจัยที่ศึกษาเกี่ยวกับการคัดแยกแอคติโนมัยสีท (actinomycetes) ซึ่งเป็นผู้ผลิตที่สำคัญในการผลิตสารเมตาบอไลท์ทุติยภูมิจากแหล่งใหม่ เช่น มูลสัตว์ เพื่อเพิ่มความเป็นไปได้ในการค้นพบยาปฏิชีวนะชนิดใหม่ การวิจัยในครั้งนี้สนใจที่จะศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยาของ actinomycetes ที่คัดแยกจากปุ๋ยมูลไส้เดือน ที่เลี้ยงด้วยมูลโคนม จากจังหวัดราชบุรี ประเทศไทย และตรวจสอบความสามารถในการผลิตสารออกฤทธิ์ยับยั้งการเจริญของจุลินทรีย์ จาก actinomycetes ทั้งหมด 86 ไอโซเลท สารมารถจัดกลุ่มได้เป็น 27 กลุ่ม ตามสีของ substrate mycelium, สีของ aerial mycelium, สารมีสีที่ถูกผลิตขึ้น และสีของสปอร์ จากเชื้อทั้งหมดได้นำ 45 ไอโซเลท มาทดสอบความสามารถในการผลิตสารออกฤทธิ์ยับยั้งการเจริญของจุลินทรีย์ทดสอบ 5 ชนิด ได้แก่ Escherichia coli, Bacillus subtilis, Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa และ Candida albicans ด้วยเทคนิค agar plug จากผลการทดสอบความสามารถในการยับยั้งจุลินทรีย์ทดสอบได้นำเชื้อจำนวน 12 ไอโซเลท มาวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์บริเวณ 16S rRNA สามารถระบุชนิดได้เพียง 1 ไอโซเลทเท่านั้น คือ WC115 สามารถระบุสายพันธุ์ได้ คือ Streptomyces tendae ATCC 19812 โดยมี %identity เท่ากับ 100.00% และมีความใกล้ชิดกับ Streptomyces tritolerans AS1 ที่มีรายงานว่าคัดแยกได้จากทางเดินอาหารของไส้เดือน (Eisenia foetida) ดังนั้นผลการศีกษาวิจัยในครั้งนี้ อาจเป็นการเพิ่มความรู้และความเข้าใจความสัมพันธ์ของ actinomycetes กับปุ๋ยมูลไส้เดือน อีกทั้งอาจนำไปสู่การค้นพบ actinomycetes ชนิดใหม่ หรือการค้นพบสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพชนิดใหม่ ซึ่งจะนำไปสู่การค้นพบยาต้านจุลินทรีย์ชนิดใหม่ ที่สามารถนำไปใช้ด้านการแพทย์ และเป็นประโยชน์ต่อไปในอนาคต
ออกแบบชุดอเนกประสงค์เพื่อวัดค่าผลการทดลองในทางฟิสิกส์ผ่านชุดพัฒนา ARDUINO จากสัญญาณอนาล็อก
Authors:   , มานสัจจธรรม ธนกุล
Published: February 2025

ในโครงงานนี้ได้มีการออกแบบและจัดทำชุดอเนกประสงค์เพื่อวัดค่าผลการทดลองในทางฟิสิกส์ โดยมีการเขียนโปรแกรมใช้เป็นคำสั่งในการควบคุมแผงไมโครคอนโทรลเลอร์แบบ ARDUINO ให้มีการเก็บบันทึกค่าผลการทดลอง จากนั้นยังส่งข้อมูลผลการทดลองไปทำการวิเคราะหาค่าปริมาณทางฟิสิกส์ในคอมพิวเตอร์ผ่านโปรแกรมคำนวณ Microsoft Excel (PLX-DAQ) ผู้จัดทำได้มีการออกแบบการทดลองมา 1 ชุดการทดลอง ที่สามารถหาค่าปริมาณในทางฟิสิกส์ได้ 2 ค่า ได้แก่ การหาค่าความเร่งโน้มถ่วงเนื่องจากแรงดึงดูดของโลก และค่าโมเมนต์ความเฉื่อยของแท่งวัตถุแข็งเกร็งที่มีจุดหมุนที่ตำแหน่งปลายแท่ง พบว่า ชุดทดลองสามารถหาค่าความเร่งโน้มถ่วงเนื่องจากแรงดึงดูดของโลกได้ มีค่าเท่ากับ 9.69 m∙s⁻² และค่าโมเมนต์ความเฉื่อยของแท่งวัตถุแข็งเกร็งมีจุดหมุนที่ตำแหน่งปลายแท่ง มีค่าเท่ากับ 0.08 kg∙ m² นอกจากนี้ได้มีการทดสอบประสิทธิภาพของชุดอเนกประสงค์ พบว่าชุดอเนกประสงค์มีความสามารถในการรับข้อมูลได้ดีในช่วงการทดลองที่มีความถี่ 0.50-100.00 Hz มีความคลาดเคลื่อนน้อยกว่า 1.00%
คุณสมบัติของโพรไบโอติกส์และการเปรียบเทียบความสามารถยับยั้งแบคทีเรียก่อโรคและไม่ก่อโรคทางผิวหนังระหว่างสายพันธุ์ทางคลินิกและโพรไบโอติกส์อ้างอิง
Authors:   , ภูมิภาค ชลัญญา
Published: February 2025

ผิวหนังมีหน้าที่สำคัญในการรักษาอุณหภูมิและป้องกันร่างกายจากสิ่งแวดล้อม รวมทั้งจุลินทรีย์ รุกราน อย่างไรก็ตามผิวหนังเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของจุลินทรีย์ต่าง ๆ โดยสังคมจุลินทรีย์บนผิวสามารถ เปลี่ยนแปลงได้จากหลากหลายปัจจัย อาทิ อายุ เพศ อาหาร ภูมิอากาศ และพันธุกรรม ซึ่งการเสียสมดุลของ จุลินทรีย์บนผิวเป็นสาเหตุที่ก่อให้เกิดความผิดปกติบนผิวหนังและก่อให้เกิดโรคตามมา ปัจจุบันได้มีงานวิจัย รายงานว่าโพรไบโอติกส์สามารถส่งเสริมสุขภาพทางผิวหนัง เช่น ความสัมพันธ์ของโพรไบโอติกส์และการลด ระดับความรุนแรงลงของโรคภูมิแพ้ผิวหน้าจากการตอบสนองต่อ S. aureus ความสามารถของโพรไบโอติกส์ ในการควบคุมการเกิดสิว ดังนั้นโครงการวิจัยนี้จึงศึกษาแบคทีเรียที่อยู่ในสปีชีส์ Lactobacillus casei, Lactobacillus salivarius, Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus plantarum และ Lactobacillus fermentum รวมทั้งสิ้น 20 สายพันธุ์ ซึ่งคัดแยกมาจากผิวหนังและน้ำนมแม่เพื่อนำมาพิสูจน์คุณสมบัติของ โพรไบโอติกส์ ได้แก่ ความสามารถในการทนกรด (pH 3) ทนน้ำดีและความสามารถในการเจริญที่สภาวะจริง บนผิวหนัง (pH 5) เป็นระยะเวลา 3 ชั่วโมงรวมทั้งศึกษาลักษณะทางสัณฐาน และเปรียบเทียบความสามารถ ในการยับยั้งการเจริญของแบคทีเรียก่อโรคและไม่ก่อโรคบนผิวหนัง ได้แก่ S. epidermidis, S. aureus และ Propionibacterium acne ที่ระดับความเข้มข้น 10⁹, 10⁸ และ10⁷ โคโลนีต่อมิลลิลิตรด้วยเทคนิค agar disc diffusion ผลการทดสอบการทนกรดพบว่า สายพันธุ์ทางคลินิก Lactobacillus casei NL 60 และสายพันธุ์ อ้างอิง Lactobacillus acidophilus มีความสามารถในการทนกรดที่ pH 3 มากที่สุด โดยมีอัตราอยู่รอด 95.27% และ 97.5% ตามลำดับ และ L. casei NL 60 และสายพันธุ์อ้างอิง L. casei มีอัตราการอยู่รอด จากการทนน้ำดี 88.57 และ 32.94 ตามลำดับ นอกจากนี้ยังพบว่ามีอัตราการรอดในการทดสอบในการเจริญที่ สภาวะผิว (pH5) ที่ร้อยละ 83.94 – 107.17 ส่วนการทดสอบความสามารถในการยับยั้งแบคทีเรียพบว่า L. casei lac 44, L. rhamnosus lac 43 และ NL58 ที่ความเข้มข้น 10⁹ CFU/ml มีประสิทธิภาพในการ ยับยั้งการเจริญของ P. acne แต่ไม่ยับยั้ง S. epidermidis และ L. casei สายพันธุ์อ้างอิงสามารถยับยั้งได้ทั้ง S. aureus และ P. acne แต่ไม่ยับยั้ง S. epidermidis เช่นกัน ทั้งนี้การยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย คาดว่าเป็นเพราะ กรดอินทรีย์ หรือ bacteriocins ที่โพรไบโอติกส์ผลิต อย่างไรก็ตามยังคงต้องทำการศึกษาเพิ่มเติม และศึกษา ความปลอดภัยต้อเซลล์ผิวหนัง เพื่ออนาคตอาจเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการรักษาอาการผิดปกติของผิวแทน การใช้ยาปฏิชีวนะ
การจำแนกด้วยลักษณะทางสัณฐานวิทยาและอณูวิทยาของ Phytophthora citrophthora จากต้นยางพารา
Authors:   , นุชประมูล สุวรรณทนา
Published: February 2025

งานวิจัยนี้ต้องการระบุชนิดของราไฟทอฟธอราที่เกี่ยวข้องกับโรคใบร่วงและโรคเส้นดำของยางพาราในภาคตะวันออกของประเทศไทย โดยศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยาและอณูวิทยาด้วยยีนบริเวณ ITS ของไฟทอฟธอรา 4 ไอโซเลท คือ L112-2, L116-1, L116-4 และ L62B-1 พบว่าทุกไอโซเลทเป็น heterothallic และ non-caducous ซึ่งไอโซเลท L112-2, L116-1 และ L116-4 มีลักษณะสปอร์แรงเจียมแบบ obpyriform, ovoid, obturbinate และ reniform มีรูปแบบของโคโลนีแบบ stellate อีกทั้งยังมี papilla ขนาดของสปอร์แรงเจียมยาว 40.8-49.7 ไมโครเมตร กว้าง 29.9-33.7 ไมโครเมตร และอัตราส่วนระหว่างความยาวต่อความกว้างเฉลี่ย 1.36-1.47 ในขณะที่ไอโซเลท L62B-1 มีลักษณะสปอร์แรงเจียมแบบ obpyriform, ovoid, obturbinate และ reniform มีโคโลนีแบบ radiation และมี papillate ขนาดของสปอร์แรงเจียมกว้างเฉลี่ย 17.3 ไมโครเมตร ยาว 26.4 ไมโครเมตร และอัตราส่วนระหว่างความยาวต่อความกว้าง 1.53 จากลำดับของสารพันธุกรรมบริเวณ ITS พบว่า ทุกไอโซเลทอยู่ใน clade 2a โดยไอโซเลท L112-2 มีความคล้ายกับ P. citrophthora เช่นเดียวกับไอโซเลท L116-1 และ L116-4 ส่วนไอโซเลท L62B-1 มีความคล้ายกับ Phytophthora botryosa โดยงานวิจัยนี้เป็นรายงานการค้นพบ P. citrophthora ก่อโรคในต้นยางพาราในภาคตะวันออกของประเทศไทยเป็นครั้งแรก
การศึกษาการแสดงออกของ miRNA ในเซลล์ HEK293T ที่ติดไวรัสเดงกี ซีโรไทป์ 2
Authors:   , ขุมเพ็ชร์ กนิษฐ์
Published: February 2025

ไวรัสเดงกีเป็นสาเหตุของโรคไข้เลือดออก มียุงลายเป็นพาหะ และยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ ระดับโลก ไวรัสเดงกีมี 4 ซีโรไทป์ ได้แก่ DENV1, DENV2, DENV3 และ DENV4 โดยการศึกษาความสัมพันธ์ ระหว่าง microRNA (miRNA) ซึ่งเป็นอาร์เอ็นเอขนาดเล็ก สายสั้น ๆ ขนาดประมาณ 22 นิวคลีโอไทด์ กับการ ติดไวรัสเดงกี อาจนำไปสู่การพัฒนาวัคซีนเพื่อป้องกันโรคไข้เลือดออกในอนาคตได้ ในการศึกษานี้ ได้ศึกษาการ แสดงออกของ miRNA จำนวน 2 ชนิด ได้แก่ miRNA-let-7c และ miRNA-744 ของเซลล์ Human embryonic kidney cells 293T (HEK293T) ที่ติดไวรัสเดงกี ซีโรไทป์ 2 (DENV2) โดยมี multiplicity of infection (MOI) เท่ากับ 5 เมื่อทำการเก็บเซลล์หลังการติดไวรัส DENV2 ที่เวลา 0, 24 และ 48 ชั่วโมง มาศึกษาการแสดงออกของยีน miRNA-let-7c และ miRNA-744 พบว่า เซลล์ HEK293T มีการแสดงออก ของยีน miRNA-let-7c ในทุกช่วงเวลาการติดไวรัส DENV2 แต่มีปริมาณการแสดงออกในแต่ละช่วงเวลา ต่างกัน และมีการแสดงออกของยีน miRNA-744 ในปริมาณน้อยกว่า miRNA-let-7c เมื่อเทียบกับยีนควบคุม miRNA-U6
สภาวะที่เหมาะสมในการแสดงออกของโปรตีนออสที่โอพอนทินในต้นยาสูบ
Authors:   , วิเชียรสรรค์ โสภณัฐ
Published: February 2025

ออสทีโอพอนทินเป็นโปรตีนชนิดหนึ่งที่สามารถทำหน้าที่เป็นโมเลกุลให้สัญญาณ (Ssignaling
molecules) ในเทคนิควิศวกรรมเนื้อเยื่อ (tissue engineering) โดยมีบทบาทเกี่ยวกับการสร้างและ
เกิดใหม่ของเนื้อเยื่อกระดูก จากการศึกษาที่ผ่านมาพบว่าออสทีโอพอนทินที่ผลิตจากต้นยาสูบ
Nicotiana benthamiana สามารถกระตุ้นยีนส์ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการ bone remodeling ได้
นอกจากนี้ยังมีการศึกษาการผลิตออสทีโอพอนทินโดยปรับปรุงชิ้นส่วนของยีนส์ให้เหลือเฉพาะส่วน
ของ C-terminal และนำไปทดสอบกับเซลล์เอ็นยึดปริทันต์ ผลปรากฎว่าออสทีโอพอนทินส่วน
C-terminal สามารถกระตุ้นยีนส์ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการ bone remodeling ได้ดีกว่าออสทีโอ
พอนทินส่วนอื่นๆ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาวะที่เหมาะสมในการผลิตโปรตีนออสทีโอ
พอนทินส่วน C-terminal ในต้นยาสูบ โดยใช้ Agrobacterium tumefaciens สายพันธุ์ GV3101 ที่
มีพลาสมิด p BYR2eK2Md-C-OPN-His มาศึกษาผลของความเข้มข้นของเชื้อที่ใช้ในการฉีดเข้าใบของ
ต้นยาสูบ ซึ่งศึกษาที่ OD600 = 0.2, 0.4, 0.6 และ 0.8 โดยทำการศึกษาเป็นเวลา 6 วัน (1-6 dpi)
หลังทำการฉีดเชื้อ นำใบไม้มาสกัดและวิเคราะห์ปริมาณโปรตีนด้วยเทคนิค western blot จาก
การศึกษาพบว่า สภาวะที่เหมาะสมที่สุดในการผลิตโปรตีนออสทีโอพอนทินส่วน C-terminal ในต้น
ยาสูบคือใช้ความเข้มข้นของเชื้อที่ 0D600 - 0.4 โดยเก็บใบหลังจากฉีดเป็นเวลา 3 วัน (3 dpi)
การแนะนำร้านอาหารแบบหลายเกณฑ์โดยโครงข่ายประสาทเทียมแบบวนซ้ำ
Authors:   , สมสา กชพรรณ
Published: February 2025

ระบบแนะนำถูกสร้างขึ้นมาเพื่อช่วยแนะนำสินค้า ผลิตภัณฑ์ ตลอดจนบริการต่าง ๆ ให้กับผู้ใช้ระบบ และเพื่อให้การแนะนำนั้นตรงกับความต้องการของผู้ใช้ระบบแต่ละคน จึงมีการคิดค้นระบบแนะนำวิธีการต่าง ๆ ขึ้นมากมาย ซึ่งระบบแนะนำหลักที่ใช้ในปัจจุบันคือ Collaborative Filtering (CF) และ Content-Based Filtering (CBF) โดย CF คือการแนะนำที่ดูจากการกระทำของผู้ใช้ที่เราสนใจและผู้ใช้คนอื่น ๆ ในระบบที่มีความสัมพันธ์บางอย่างกับผู้ใช้นั้น เช่น ความชอบ รสนิยมพฤติกรรมต่าง ๆ ที่คล้ายคลึงกับผู้ใช้ที่เราสนใจ โดยผู้ใช้อื่นที่มีความคล้ายคลึงกับผู้ใช้ที่เราสนใจ เรียกแทนว่า “เพื่อนบ้าน (Neighbor)” จากนั้นจึงนำรายการข้อมูลต่าง ๆ จากเพื่อนของผู้ใช้ มาแนะนำให้กับผู้ใช้ ดังนั้นการแนะนำแบบนี้จึงทำให้ได้ข้อมูลที่มีความหลากหลายในการแนะนำ ส่วน CBF คือ การแนะนำที่ดูจากพฤติกรรมในอดีตของผู้ใช้ที่เราสนใจเป็นหลัก โดยจะเก็บข้อมูลนั้นมาวิเคราะห์ และแนะนำข้อมูลต่าง ๆ ที่มีความคล้ายคลึงกันกับข้อมูลนั้น มาแนะนำให้แก่ผู้ใช้ ดังนั้นการแนะนำวิธีนี้จึงสามารถแนะนำข้อมูลได้ตรงตามความชอบของผู้ใช้ ในปัจจุบัน ระบบแนะนำมีหลายโดเมน เช่น ภาพยนตร์ เพลง โรงแรม ร้านอาหาร เป็นต้น ซึ่งมีงานวิจัยเกี่ยวกับโดเมนร้านอาหาร ซึ่งอาจอยู่ในรูปแบบ CF หรือ CBF ถูกนำมาใช้ร่วมกับโครงข่ายประสาทเทียมแบบวนซ้ำเท่านั้น ซึ่ง CF มีข้อเสียคือข้อมูลขาเข้าต้องมีจำนวนมากเพียงพอที่จะนำมาเป็นฐานของข้อมูลเพื่อใช้ในการแนะนำ และ CBF มี ข้อเสียคือข้อมูลขาออกของการแนะนำดังกล่าวจะมีแต่ข้อมูลที่มีความคล้ายคลึงกันกับความพึงพอใจในอดีตของผู้ใช้ทำให้ข้อมูลขาออกจะไม่มีความหลากหลาย จึงไม่เกิดการแนะนำวัตถุแบบใหม่ให้กับผู้ใช้เป้าหมาย จากเหตุผลข้างต้นจะสังเกตได้ว่าจากงานวิจัยที่ผ่านมาพบว่ายังไม่มีงานวิจัยที่นำทั้งสองรูปแบบมารวมกันในรูปแบบการแนะนำร้านอาหาร ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงเลือกใช้วิธีการแนะนำร้านอาหาร โดยมีการประมวลผลของการกรองร่วมและการกรองแบบอิงเนื้อหาร่วมกันบนโครงข่ายประสาทเทียมแบบวนซ้ำ โดยใช้ข้อมูลวิจารณ์และลักษณะเฉพาะของวัตถุแบบหลายเกณฑ์ จากผลการทดลองการรวมขั้นตอนระหว่างข้อมูลวิจารณ์และลักษณะเฉพาะของวัตถุแบบหลายเกณฑ์ ให้ผลลัพธ์ทีดีกว่าลักษณะเฉพาะของวัตถุแบบหลายเกณฑ์เพียงอย่างเดียว
ธรณีวิทยาโครงสร้างของเขาดงยาง จังหวัดฉะเชิงเทรา
Authors:   , วีระพันธ์ อนุพงศ์
Published: February 2025

เขาดงยาง จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นพื้นที่ที่มีศักยภาพทางด้านแหล่งแร่โลหะพื้นฐานและทองคำที่มีลักษณะการเกิดแบบแหล่งแร่น้ำร้อน โดยสารละลายน้ำร้อนจะแทรกเข้ามาตามรอยแตกในหิน ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับธรณีวิทยาโครงสร้าง โครงการนี้จึงมุ่งเน้นการศึกษาลักษณะธรณีวิทยาโครงสร้าง รวมถึงความสัมพันธ์ วิวัฒนาการ และกลไกการเกิดของธรณีวิทยาโครงสร้างของเขาดงยาง จังหวัดฉะเชิงเทรา จากการศึกษาในระดับมัชฌิมภาคจากภาคสนามทำให้ทราบว่าหินโผล่เป็นหินไมกาชีสต์ที่มีระนาบเรียงตัวแบบหินชีสต์วางตัวอยู่ในทิศตะวันตกเฉียงเหนือ-ตะวันออกเฉียงใต้เช่นเดียวกันกับโครงสร้างแนวเส้น พบแนวแตกทั้งหมด 3 แนว รอยเลื่อนย้อนมุมต่ำและหินกรวดเหลี่ยมรอยเลื่อน รวมถึงชั้นหินคดโค้งระนาบแกนร่วมและแถบโค้งมุมแหลม และจากการศึกษาเพิ่มเติมในระดับจุลภาคจากการศึกษาแผ่นหินบางภายใต้กล้องจุลทรรศน์ พบตัวบ่งชี้ทิศทางการเฉือนจุลภาคหลายชนิดและการแสดงกลไกการเปลี่ยนลักษณะแบบอ่อนนิ่มของแร่ควอตซ์จึงทำให้ทราบว่าหินในพื้นที่ศึกษาอยู่ในชุดลักษณ์กรีนชีสต์ที่มีอุณหภูมิการแปรสภาพอยู่ในช่วงระหว่าง 300 ถึง 400 องศาเซลเซียส และมีการกลไกการเกิดชั้นหินคดโค้งเป็นแบบเลื่อนไถล วิวัฒนาการธรณีแปรสัณฐานและธรณีวิทยาโครงสร้างของเขาดงยาง จังหวัดฉะเชิงเทรา เกิดขึ้นในยุคไทรแอสซิก ซึ่งเป็นผลมาจากการชนกันระหว่างแผ่นจุลทวีปฉาน-ไทยและแผ่นจุลทวีปอินโดจีนทำให้เกิดความเค้นหลักค่ามากสุดในประมาณทิศตะวันตก-ตะวันออกเป็นผลทำให้เกิดชั้นหินคดโค้งแบบเลื่อนไถลที่เกิดร่วมกับแรงเฉือนเฉพาะระดับท้องถิ่นในบริเวณพื้นที่ศึกษาพร้อมกับการแปรสภาพและการเกิดโครงสร้างทางธรณีวิทยาอื่น ๆ
AskReddit popularity score prediction system with an automatic title refiner
Authors:   , Khamkhoon Khajornyot
Published: February 2025

In this project, we develop a neural network classifier for popularity prediction of the AskReddit post titles. Moreover, we invent an automatic sentence refiner for suggestions of new candidate sentences that are likely to gain more popularity. To perform sentence modification, the refiner makes a single change to the original sentences by word insertion, deletion, and replacement. Any modified sentences with higher predicted probability of becoming popular are suggested as candidate titles. The results show that our model was able to predict the popularity of AskReddit submissions with an accuracy of 71%. We finally carried out an evaluation by human on all suggested sentences. Of all, 77 % of sentences with one word replaced were successfully acceptable, 71% with a word being deleted and 60% with a word being inserted. Those candidate titles can be used as alternatives to their original sentences for AskReddit users.
การบำบัดน้ำเสียจากการผลิตไบโอดีเซลด้วยกระบวนการออกซิเดชัน ด้วยตัวเร่งปฏิกิริยาไทเทเนียมไดออกไซด์ที่ผ่านการปรับสภาพด้วยความร้อน
Authors:   , ศิริสุขพงศา ชัยเกษม
Published: February 2025

งานวิจัยนี้ศึกษาการปรับปรุงสมบัติเชิงแสงของไทเทเนียมไดออกไซด์ด้วยความร้อนเพื่อใช้ในการบำบัดน้ำเสียจากกระบวนการผลิตไบโอดีเซล ตัวแปรที่ศึกษาคือบรรยากาศของการปรับปรุงสมบัติ (ไฮโดรเจนไนโตรเจน และ ฮีเลียม) และอุณหภูมิที่ใช้ในการปรับปรุงสมบัติ (500 และ 800 องศาเซลเซียส) พบว่าการปรับปรุงสมบัติด้วยความร้อนที่อุณหภูมิ 500 องเศาเซลเซียส ในทุกบรรยากาศ ไม่ส่งผลต่อการเปลี่ยนวัฎภาคของไทเทเนียมไดออกไซด์ ช่องว่างแถบพลังงาน และขนาดผลึก แต่การปรับปรุงสมบัติด้วยความร้อนที่อุณหภูมิ 800 องศาเซลเซียส ส่งผลต่อการเปลี่ยนวัฎภาค ขนาดผลึก แถบช่องว่างพลังงาน และความสามารถในการดูดกลืนแสงในช่วงที่ตามองเห็น โดยเฉพาะการปรับปรุงสมบัติภายใตบรรยากาศของแก๊สไฮโดรเจน เมื่อนำตัวเร่งปฏิกิริยาที่เตรียมได้มาบำบัดน้ำเสียจากกระบวนการผลิตไบโอดีเซล พบว่าสมบัติของตัวเร่งปฏิกิริยาภายหลังการปรับปรุงสมบัติเชิงแสงด้วยความร้อนนั้นส่งผลต่อประสิทธิภาพในการบำบัดน้ำเสีย โดยการบำบัดน้ำเสียด้วยตัวเร่งปฏิกิริยา H2-800 มีประสิทธิภาพดีที่สุด ที่ร้อยละการลดลงของค่าซีโอดีเท่ากับ 74.47
การพัฒนาผลิตภัณฑ์เนื้อบดจากพืช
Authors:   , ฐิรวัฒนวงศ์ ฐิติภา
Published: February 2025

ในปัจจุบันไส้กรอกเป็นหนึ่งในผลิตภัณฑ์ที่ได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้น แต่ในไส้กรอกส่วนใหญ่จะมีปริมาณไขมันอิ่มตัวและโคเลสเตอรอลสูง ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุของโรคอ้วน โรคหลอดเลือดหัวใจ และยังเพิ่มความเสี่ยงของโรคมะเร็ง งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ไส้กรอกโดยใช้วัตถุดิบทั้งหมดจากพืช ประกอบด้วยโปรตีนจากพืช น้ำมันรำข้าว น้ำมันคาโนล่า ที่อุดมไปด้วยกรดไขมันไม่อิ่มตัวที่มีประโยชน์ เช่น โอเมก้า 3 เพื่อช่วยเพิ่มคุณค่าทางอาหาร ดังนั้นผลิตภัณฑ์ไส้กรอกนี้จึงเป็นอาหารทางเลือกที่ดีต่อสุขภาพ เนื่องจากมีไขมันน้อยกว่าไส้กรอกปกติถึง 70% งานวิจัยนี้ได้ทำการศึกษาผลของชนิดและปริมาณแป้ง (แป้งข้าวเหนียว แป้งข้าวเจ้า และแป้งมันสำปะหลัง ที่ 8, 12, 16 และ 20%) และผลของเวลาตีผสม (10, 20 และ 30 นาที) ต่อลักษณะทางเนื้อสัมผัสของไส้กรอก โดยทำการเปรียบเทียบกับตัวอย่างควบคุมซึ่งใช้ไส้กรอกที่ขายตามท้องตลาด จากผลการทดลองพบว่า ตัวอย่างที่เตรียมได้จากการใช้แป้งชนิดต่างๆ ที่ปริมาณต่างๆ พบว่าตัวอย่างที่ทาการทดลองค่า firmness ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) ระหว่างกลุ่มตัวอย่าง และค่าดังกล่าวน้อยกว่าตัวอย่างควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) โดยตัวอย่างที่เตรียมจากแป้งข้าวเหนียว 12% จะให้ค่ามากที่สุด และให้ค่า Springiness และ Cohesiveness ที่ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญกับตัวอย่างควบคุม ดังนั้นจึงเลือกสูตรที่ใช้แป้งข้าวเหนียว 12% มาทำทำการศึกษาผลของเวลาตีผสมโดย ซึ่งพบว่าค่า hardness, cohesiveness และ chewiness ของตัวอย่างที่ตีผสมเป็นเวลา 20 และ 30 นาที ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) เมื่อเทียบกับตัวอย่างควบคุม และตัวอย่างที่ทำการตีผสมเป็นเวลา 20 นาที จะให้ค่า Firmness ที่ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญกับตัวอย่างควบคุม และให้ค่า Toughness มากที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับตัวอย่างที่ตีผสมเป็นเวลา 10 และ 30 นาที
เว็บแอปพลิเคชัน : ระบบการลงคะแนนเสียงโดยใช้บล็อกเชน
Authors:   , กล่อมแก้ว ณัฐวัฒน์
Published: February 2025

การหาข้อยุติของเรื่องราวหรือปัญหาที่ยังหาข้อยุติไม่ได้ ในยุคปัจจุบันที่เทคโนโลยีมีการพัฒนามากนั้นระบบการลงคะแนนเสียงทั้งในชีวิตจริง และในรูปแบบดิจิทัล ถูกแทรกแซงได้โดยง่ายจากผู้ไม่ประสงค์ดี ผู้พัฒนาจึงนำเอาเทคโนโลยีบล็อกเชนซึ่งเป็นรูปแบบการเก็บข้อมูลแบบไม่มีศูนย์กลางมาพัฒนาเพื่อแก้ปัญหาการถูกแทรกแซงดังกล่าว โดยนำมาใช้ในการพัฒนาระบบเว็บแอฟพลิเคชันการลงคะแนนเสียง ซึ่งผู้ใช้สามารถเลือกสร้างรูปแบบการลงคะแนนเสียง ได้แก่ แบบเลือกได้เพียงตัวเลือกเดียว แบบเลือกได้หลายตัวเลือก และการลงชื่อเพื่อสนับสนุน โดยการเก็บข้อมูลและการประมวลผลของการลงคะแนนเสียงจะเกิดขึ้นบนบล็อกเชนผู้พัฒนาได้เลือกใช้เครื่องมือ Hyperledger สำหรับการพัฒนาเว็บแอปพลิเคชันดังกล่าว