АНАЛИЗ ЗАРУБЕЖНОГО ПРАКТИЧЕСКОГО ОПЫТА ПОДГОТОВКИ ПЕДАГОГОВ К ИНКЛЮЗИВНОМУ ОБРАЗОВАНИЮ
Authors: Жомартова А.Д. 
Published: January 2024

Қазіргі уақытта, білім беру жүйелері ашық және инклюзивті болуға ұмтылған кезде және әрбір білім алушы білім алудың тең мүмкіндіктеріне ие болған кезде, осы саладағы шетелдік тәжірибені зерттеу ерекше құнды болмақ. Осы мәселе аясында дамыған елдерде педагогтарды инклюзивті білім беруге дайындау жөніндегі жұмыстарды талдау ісі Қазақстан тәжірибесінде де қолдануға болатын бірегей мүмкіндіктерді көруге негіз болады. Бұл мақаланың мақсаты шетелде педагогтарды инклюзивті білім беруге дайындаудың табысты жолдарын ғана ашып қоймай, сонымен қатар осы мәселе бойынша Қазақстандық жүйемен де салыстырмалы талдау жүргізу болып табылады. Ғылыми зерттеу идеясы – педагогтарды инклюзивті білім беруге дайындау бойынша шетелдік тәжірибеде ең қызықты және нәтижелі тәсілдерді көрсету болып табылады. Жүргізілген зерттеудің ғылыми маңыздылығы педагогтарды инклюзияға даярлаудың шетелдік тәжірибесін талдаудан тұрады, ал практикалық маңыздылығы педагогтарды Қазақстанда инклюзияға даярлауды жетілдіру және дамыту мүмкіндіктерінде жатыр. Біздің еліміздегі осы өзекті мәселені зерттеу жолында түрлі шетелдік ақпарат көздерінен алынған деректерді жалпылау және оларды түсіндіру әдістері, эмпирикалық талдау ісі қолданылды. Шетелде инклюзивті білім беруге педагогтарды даярлау мәселесі бойынша талдау жұмысы біздің елімізде инклюзивті білім беруді іске асырудың ұқсас сәттері туралы қорытынды жасауға, шетелдік және отандық практика арасында параллель жүргізуге мүмкіндік береді. Мақала тақырыбы бойынша зерттеу материалдары ретінде шетелдік зерттеуші ғалымдардың ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижелері талқыланды, сондай-ақ отандық тәжірибемен салыстырмалы жұмыс жүргізілді. Өткізілген жұмыс қорытындыларының практикалық маңыздылығы педагогтарды инклюзивті білім беруге дайындау бойынша білім беру бағдарламаларын жасау кезінде алынған деректерді пайдалану мүмкіндіктерінен тұрады. Түйін сөздер: инклюзивті білім беру, шетелдік тәжірибе, педагогтарды даярлау, ерекше білім беру қажеттіліктері, шектеулі мүмкіндіктер.

В наше время, когда образовательные системы стремятся быть более открытыми и инклю- зивными, а каждый обучающийся имеет право на равные возможности получения знаний, изучение зарубежного опыта в этой области становится особенно ценным. Анализ работы по подготовке педагогов к инклюзивному образованию в развитых странах, занимающихся данной проблематикой, позволит увидеть уникальные возможности, которые можно будет применить и в практике Казахстана. Целью этой статьи является не только раскрыть успешные подходы в подготовке педагогов к инклюзивному образованию за рубежом, но и провести сравнительный анализ с нашей системой в Казахстане. Идея научного исследования заключается в том, чтобы показать наиболее интересные и продуктивные подходы в зарубежной практике по подготовке педагогов к инклюзивному образованию. Научная значимость проведенного исследования состоит в анализе зарубежного опыта подго- товки педагогов к инклюзии, в то время как практическая значимость заключается в возможностях совершенствования и развития подготовки педагогов к инклюзии в Казахстане. Для изучения данной, весьма актуальной проблемы в нашей стране, были применены методы эмпирического анализа источников информации, обобщения полученных данных и их интер- претации. Аналитическая работа по проблеме подготовки педагогов к инклюзивному образованию за рубежом позволяет сделать выводы о схожих моментах реализации инклюзивного образования в нашей стране, провести параллель между зарубежной и отечественной практикой. В качестве материалов исследования по теме статьи были обсуждены результаты научно- исследовательской работы зарубежных ученых-исследователей, а также проведена сравнительная работа с отечественным опытом. Практическое значение итогов проведенной работы состоит в возможностях использования полученных данных при составлении образовательных программ по подготовке педагогов к инклюзивному образованию. Ключевые слова: инклюзивное образование, зарубежный опыт, подготовка педагогов, особые образовательные потребности, ограниченные возможности.

Nowadays, when educational systems strive to be more open and inclusive, and every student has the right to equal opportunities to acquire knowledge, the study of foreign experience in this field becomes especially valuable. An analysis of the work on teacher training for inclusive education in developed countries will allow us to see the unique opportunities that can be applied in the practice of Kazakhstan. The purpose of this article is not only to reveal successful approaches in preparing teachers for inclusive education abroad, but also to conduct a comparative analysis with our system in Kazakhstan. The idea of the research is to show the most interesting and productive approaches in foreign practice to prepare teachers for inclusive education. The scientific significance of the study lies in the analysis of foreign experience in teacher training, and the practical significance lies in the possibilities of improving and developing teacher training for inclusion in Kazakhstan. To study this urgent problem, methods of empirical analysis of information sources, generalization of the obtained data, and their interpretation were applied. Analytical work on the problem of preparing teachers for inclusive education abroad allows us to draw conclusions about similar aspects of the implementation of inclusive education in our country, to draw a parallel between foreign and domestic practice. As research materials on the topic of the article, the results of the research work of foreign research scientists were discussed, as well as comparative work with domestic experience was carried out. The practical significance of the results of the work lies in the possibilities of using the data obtained in the preparation of educational programs to prepare teachers for inclusive education. Keywords: inclusive education, foreign experience, teacher training, special educational needs, limited opportunities.