Έλεγχος φαρμακευτικής αλλεργίας με δερματικές δοκιμασίες και δοκιμασίες πρόκλησης σε παιδιά με αναφερόμενη αντίδραση σε αντιβιοτικά
Authors: Κίτσος Νικόλαος 
Published: February 2023

Εισαγωγή: Οι ανεπιθύμητες αντιδράσεις των φαρμάκων, που προκαλούνται με συμμετοχή του ανοσολογικού μηχανισμού, είναι γνωστές ως αλλεργικές αντιδράσεις. Το ποσοστό της αναφερόμενης αλλεργίας σε αντιβιοτικά στα παιδιά, είναι πιθανό να διαφέρει σημαντικά από αυτό που επιβεβαιώνεται μετά από μια δοκιμασία πρόκλησης φαρμάκων (DPT) με το ύποπτο αντιβιοτικό. Αυτή η μελέτη, έχει ως στόχο τη σύγκριση του ποσοστού των παιδιών με αναφερόμενη αλλεργία σε ένα συγκεκριμένο αντιβιοτικό, με το ποσοστό εκείνων που έχουν αληθινή αλλεργία, όπως επιβεβαιώνεται από τη δοκιμασία πρόκλησης. Επιπρόσθετα, έγινε προσπάθεια εκτίμησης της αξιοπιστίας των δερματικών δοκιμασιών νυγμού (SPTs) και των ενδοδερμικών δοκιμασιών (IDTs) αξιολογώντας την ευαισθησία, την ειδικότητά τους και τις θετικές και αρνητικές προγνωστικές τους αξίες στη διάγνωση αλλεργιών στα αντιβιοτικά, χρησιμοποιώντας τη δοκιμασία πρόκλησης ως χρυσό κανόνα για τη διάγνωση φαρμακευτικής αλλεργίας. Επιπλέον, διερευνήσαμε αρκετούς επιδημιολογικούς παράγοντες κινδύνου σχετικά με την αλλεργία στα αντιβιοτικά, όπως την ηωσινοφιλία, τις θετικές δερματικές δοκιμασίες νυγμού τις θετικές ενδοδερμικές δοκιμασίες και το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό ατοπικής νόσου. Μέθοδοι: Παιδιά με ιστορικό πιθανής αλλεργικής αντίδρασης σε ένα αντιβιοτικό υποβλήθηκαν σε διαγνωστική διαδικασία που περιελάμβανε 1) Προσδιορισμό ηωσινοφίλων στο περιφερικό αίμα, 2) δερματικές δοκιμασίες νυγμού, 3) ενδοδερμικές δοκιμασίες και 4) από του στόματος δοκιμασίες πρόκλησης. Οι παράμετροι συγκρίθηκαν με τις στατιστικές μεθόδους Pearson's Chi-Square και Fisher's Exact Test. Επίσης, πραγματοποιήθηκε ανάλυση πολλαπλής λογιστικής παλινδρόμησης, για τους παράγοντες κινδύνου που βρέθηκαν σημαντικοί στη μονοπαραγοντική ανάλυση, όπως το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό ατοπικής νόσου και οι θετικές δερματικές δοκιμασίες νυγμού και ενδοδερμικές δοκιμασίες, και εξετάστηκε η συσχέτισή τους με την εμφάνιση υψηλότερου κινδύνου για θετική έκβαση δοκιμασίας πρόκλησης. Αποτελέσματα: Αξιολογήθηκε δείγμα 123 παιδιών, αποτελούμενο από 73 αγόρια και 50 κορίτσια με μέση ηλικία 7,5 έτη (SD± 4,5), με κλινική διάγνωση ανεπιθύμητης αντίδρασης σε ένα συγκεκριμένο αντιβιοτικό. Η ημισυνθετική πενικιλλίνη ήταν το ύποπτο αντιβιοτικό στο 58,6% των περιπτώσεων. Στο 87,8% των παιδιών που μελετήθηκαν, τα συμπτώματα εμφανίστηκαν αρκετές ώρες μετά τη χορήγηση του ύποπτου αντιβιοτικού, ενώ στο 12,2% τα συμπτώματα εμφανίστηκαν την πρώτη ώρα. Δεκαεπτά ασθενείς (13,8%) είχαν πραγματική αλλεργία στο αντιβιοτικό, όπως επιβεβαιώθηκε με θετική δοκιμασία πρόκλησης. Οι δερματικές δοκιμασίες νυγμού είχαν ευαισθησία 11,8%, ειδικότητα 100%, PPV: 100% και NPV: 87,6%. Οι ενδοδερμικές δοκιμασίες είχαν ευαισθησία 23,5%, ειδικότητα 99,1%, PPV: 80% και NPV: 89%. Η θετική ενδοδερμική δοκιμασία ήταν ισχυρός προγνωστικός δείκτης για θετική έκβαση δοκιμασίας πρόκλησης, καθώς και το θετικό ατομικό και οικογενειακό ιστορικό ατοπίας. Αντίθετα η περιφερική ηωσινοφιλία δεν αποτελούσε παράγοντα κινδύνου για τη θετική έκβαση δοκιμασίας πρόκλησης. Συμπέρασμα: Οι ημισυνθετικές πενικιλίνες ήταν η πιο συχνά ομάδα αντιβιοτικών που πιστεύεται ότι προκαλεί αλλεργικές αντιδράσεις σε αυτή τη μελέτη καθώς και η ομάδα αντιβιοτικών που επιβεβαιώθηκε πιο συχνά ως παράγοντας στις θετικές δοκιμασίες πρόκλησης. Οι περισσότερες αλλεργικές αντιδράσεις που εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια μιας θετικής δοκιμασίας πρόκλησης ήταν επιβραδυνόμενου τύπου, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 90% των περιπτώσεων. Θετική δοκιμασία πρόκλησης, και επομένως πραγματική αλλεργία σε κάποιο αντιβιοτικό, σημειώθηκε στο 13,8% των αναφερόμενων περιπτώσεων. Οι δερματικές δοκιμασίες νυγμού και οι ενδοδερμικές δοκιμασίες είχαν και οι δύο χαμηλή ευαισθησία και υψηλή ειδικότητα. Ως εκ τούτου, είναι πολύ αξιόπιστες στην επιβεβαίωση της αλλεργίας στα αντιβιοτικά όταν βρεθούν θετικές. Ωστόσο, η αρνητική προγνωστική τους αξία τους είναι επίσης υψηλή. Επομένως, ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν μπορεί να βοηθήσει στον αποκλεισμό των αλλεργιών στα φάρμακα. Η θετική ενδοδερμική δοκιμασία καθώς και θετικό ατομικό και οικογενειακό ιστορικό ατοπίας βρέθηκαν ως σημαντικοί παράγοντες κινδύνου για αλλεργία στα αντιβιοτικά.