СТУДЕНТТЕРДІҢ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ МӘДЕНИЕТІН ДАМЫТУДЫҢ ҮЛГІЛІК МОДЕЛІН ЖАСАУ (Іле Алатауы Мемлекеттік Ұлттық табиғи паркінің мысалында)
Authors: Berkinbaeva G. 
Published: January 2024

In this article, the problem of ecological culture of the student is considered, the educational-methodical model of its formation, consisting of content-target, operational-active and evaluation-effective blocks, is developed and presented. In the course of the study, the typical model of the Ile-Alatau National Park "Ekosokpak" was characterized, the creation of which is aimed at the development of regional systems of ecological culture in addition to students in the field of tourism and education. The model was developed on the basis of the principles of the ecosystem approach in education with the aim of involving students in research and project activities on the ground, the development of emotional activity in the region and the launch of drivers of its development. The purpose of creating a model is an attempt to form the ecological culture of students and raise its level by creating a model of an ecological educational project in the conditions of sustainable development of modern society, forming value attitudes and revealing the concept of "man-nature". This model is a program that includes practical classes, excursions, classes with an ecological and aesthetic orientation, scientific research activities.Thus, the obtained results allow us to conclude that the implementation of the environmental culture and educational project in the course of the activities of the students "Ekosokpak" will allow to solve the problem of the formation of the environmental culture of the personality of the student in the educational space of the university. The typical model developed by us from these positions includes content, target, operational and evaluation-productive components aimed at the formation of the student's ecological culture. Keywords: typical model, ecological culture, educational process, method, approach, technology, natural park

Бұл мақалада студенттің экологиялық мәдениетінің мәселелері қарастырылып, оны қалып- тастырудың мазмұндық-мақсатты, операциялық-әрекеттік және бағалау-тиімді блоктардан тұратын оқу-әдістемелік моделі әзірленіп, ұсынылды. Зерттеу барысында «Экосоқпақ» Іле Алатау Мемле- кеттік Ұлттық табиғи паркінің типтік моделінің сипаттамасы берілген, оны құру туризм және білім беру саласындағы студенттерге қосымша экологиялық мәдениеттің аймақтық жүйелерін дамытуға бағытталған. Модель білім берудегі экожүйелік көзқарас қағидаттары негізінде студенттерді жергілікті жерде ғылыми-зерттеу және жобалық қызметке тарту, аймақтағы эмоционалдық белсен- ділікті дамыту және оның дамуының драйверлерін іске қосу мақсатында әзірленді. Модель құрудың мақсаты – қазіргі қоғамның тұрақты дамуы жағдайында экологиялық-білім беру жобасының моделін құру арқылы студенттердің экологиялық мәдениетін қалыптастыруға және оның деңгейін арттыруға, құндылық көзқарастарын қалыптастыруға және "адам – табиғат" ұғымын ашуға бағытталған әрекет. Бұл модель практикалық сабақтарды, экскурсияларды, экологиялық-эстетикалық бағыттағы сабақ- тарды, ғылыми-зерттеу қызметін қамтитын бағдарлама болып табылады.Осылайша, алынған нәтижелер студенттердің «Экосоқпақ» іс-әрекет үдерісінде экологиялық мәдениет пен білім беру жобасын жүргізу жоғары оқу орынның білім беру кеңістігінде білім алушы тұлғаның экологиялық мәдениетін қалыптастыру мәселесін шешуге мүмкіндік береді деген қорытынды жасауға мүмкіндік береді. Осы позициялардан біз әзірлеген типтік модель студенттің экологиялық мәдениетін қалыптастыруға бағытталған мазмұнды, мақсатты, операциялық және бағалау-нәтижелі компонент- терді қамтиды. Түйін сөздер: үлгілік модель, экологиялық мәдениет, оқу үрдісі, әдіс, тәсіл, технология, табиғи парк.

В данной статье рассмотрены проблемы экологической культуры студента, разработана и пред- ставлена учебно-методическая модель ее формирования, состоящая из содержательно-целевых, операционно-деятельностных и оценочно-эффективных блоков. В ходе исследования дана харак- теристика типовой модели Иле-Алатауского национального парка "Экосокпак", создание которого направлено на развитие региональных систем экологической культуры в дополнение к студентам в сфере туризма и образования. Модель разработана на основе принципов экосистемного подхода в образовании с целью вовлечения студентов в научно-исследовательскую и проектную деятельность на местах, развития эмоциональной активности в регионе и запуска драйверов ее развития. Цель создания модели-попытка сформировать экологическую культуру учащихся и повысить ее уровень путем создания модели эколого-образовательного проекта в условиях устойчивого развития современного общества, формирования ценностных установок и раскрытия понятия "человек- природа". Данная модель представляет собой программу, включающую практические занятия, экскурсии, занятия эколого-эстетической направленности, научно-исследовательскую деятель- ность.Таким образом, полученные результаты позволяют сделать вывод о том, что проведение эколо- гической культуры и образовательного проекта в процессе деятельности студентов «Экосокпак» позволит решить проблему формирования экологической культуры личности обучающегося в образовательном пространстве вуза. Типовая модель, разработанная нами с этих позиций, включает содержательные, целевые, операционные и оценочно-продуктивные компоненты, направленные на формирование экологической культуры студента. Ключевые слова: типовая модель, экологическая культура, учебный процесс, метод, подход, технология, природный парк.