Սիրիահայերի արտագաղթը Կանադա (2013-2016 թթ.)
Authors: Ավագյան Քնարիկ 
Published: January 2023

ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրները, այդ թվում՝ Կանադան, ռազմական գործողություններ սանձազերծելով Մերձավոր Արևելքում, մասնավորապես՝ Սիրիայում, միաժամանակ ձեռնամուխ են եղել «մարդասիրական նպատակներով» փախստականներին դեպի տարբեր երկրներ տեղափոխելու աշխատանքներին: Ինչպես սառը պատերազմի տարիներին, նույնպես և անկախ Հայաստանի Հանրապետության առկայության պայմաններում հայկական սփյուռքի առանձին կառույցներ (ՀՅԴ, ՀՕՄ, Հայ առաքելական եկեղեցու անթիլիասական թեմ, Հայ ավետարանական ու Կաթողիկե եկեղեցիներ և այլն), ինչպես նաև Տորոնտոյի Հայկական համայնքային կենտրոնն ու Մոնրեալի «Հայ Տուն» սոցիալական ծառայությունը լծվել են սիրիահայ տարագիրներին դեպի օտար երկրներ, մասնավորապես Կանադա փոխադրելու ծրագրին: Այդ ամենը հիմք է տալիս եզրակացնելու, որ միջազգային կառույցների հետ գործակցող սփյուռքյան հիշյալ հաստատությունները հետամտել են իրական քաղաքական նպատակներ. այն է՝ խոչընդոտել դեպի Հայաստան ներգաղթը՝ դրանով իսկ կանխելով Ռուսաստանին հավատարիմ հարավկովկասյան այդ տարածաշրջանում քրիստոնյա հայկական տարրի ստվարացումը, ինչպես նաև «հայապահպանված» սիրիահայերի ներհոսքի հաշվին երկարաձգել աշխարհի տարբեր երկրներում արագ ձուլվող սփյուռքի, տվյալ դեպքում՝ Կանադայի հայ համայնքի գոյատևումը:
Государства-члены НАТО, в том числе Канада, развернув военные операции на Ближнем Востоке, в частности в Сирии, одновременно занимались переправкой беженцев, «в гуманитарных целях», в различные страны. Как в годы холодной войны, так и в условиях существования независимой Республики Армения отдельные структуры армянской диаспоры (АРФ, АОП, Армянская апостольская церковь Антилиасской епархии, Армянская евангелистская и католическая церкви), в том числе социальная служба «Ай Тун», занимались перевозкой армянских беженцев из Сирии в зарубежные страны, в частности, в Канаду. Эти диаспоральные структуры, сотрудничая с международными организациями, преследовали реальные политические цели: препятствовать иммиграции в Армению, тем самым предотвратить увеличение лояльного к России армянского населения в южно-кавказском регионе, а также способствовать сохранению ассимилирующейся диаспоры, в данном случае армянской общины Канады, за счет «сохранивших свою идентичность сирийских армян».
The NATO-member states, including Canada, along with launching military operations in the Middle East, particularly in Syria, at the same time, "for humanitarian pur-poses" have relocated the refugees to various countries. As during the Cold War, as well as in the presence of the independent Republic of Armenia, certain structures of the Armenian Diaspora (ARF, ARS, Armenian Apostolic Church of the Antelias Prelacy, Ar-menian Evangelical and Catholic churches, etc.), including the social service “Hay Doun", were engaged in the program to relocate the Syrian-Armenian refugees to dif-ferent countries, particularly to Canada. All this gives ground to conclude that the above mentioned Diaspora structures, collaborating with international organizations, pursued real political goals, that is: to hinder the immigration to Armenia, thereby to prevent the increase of the Cristian-Armenian population in that South-Caucasian region, loyal to Russia, as well as to pro-long the existence of the rapidly assimilating Diaspora, in this case – the Canadian-Armenian community, through the influx of "Armenian-preserved" Syrian-Armenians.