Η συνδιακύμανση του σχήματος των πρώτων μόνιμων γομφίων και των οστικών στοιχείων του κρανιοπροσωπικού συμπλέγματος
Authors: Πολυχρόνης Γεώργιος 
Published: August 2021

Σκοπός της παρούσης ερευνητικής εργασίας είναι ο προσδιορισμός της σχέσης γομφίων-κρανιοπροσωπικού συμπλέγματος (ΚΠΣ) και της μεταβολής του συσχετισμού οδόντων-σκελετού με την αύξηση της ηλικίας καθώς και η μελέτη της μεταβλητότητας του σχήματος των γομφίων και του ΚΠΣ, στην οποία περιλαμβάνεται ο σεξουαλικός διμορφισμός και η αλλομετρία.Το δείγμα μας αποτέλεσαν 220 ασθενείς διαχωρισμένοι σε δύο ηλικιακές ομάδες (κάτω των 12 και άνω των 18 ετών) και με ισομοιρασμένο το φύλο. Τα οδοντικά εκμαγεία και οι κεφαλομετρικές ακτινογραφίες των ασθενών σαρώθηκαν με τη χρήση τρισδιάστατου σαρωτή δομημένου φωτός και οπτικού σαρωτή αντίστοιχα. Ένας ολικός αριθμός 265, 274 και 71 σημείων και ημισημείων καμπυλών και επιφανείας τοποθετήθηκαν στις παραχθέντες διαμορφώσεις των μασητικών επιφανειών των άνω και κάτω πρώτων γομφίων δεξιά (M1, M1) καθώς και στο ΚΠΣ αντίστοιχα. Η μελέτη της μεταβλητότητας του σχήματος αξιολογήθηκε με τη χρήση γεωμετρικών μορφομετρικών μεθόδων ανάμεσα στις οποίες, περιλαμβάνονταν η ανάλυση κυρίων παραγόντων και η ανάλυση των μερικών ελαχίστων τετραγώνων. Ο μέσος όρος σφάλματος μετρήσεων ανήλθε στα 3,1%, 3,3% και 1,95% για τους M1, M1 καθώς και για το ΚΠΣ αντίστοιχα. Ο κύριος παράγοντας γομφιακής μεταβολής σχήματος, σχετίζονταν με την αναλογία της εγγύς-άπω προς παρειογλωσσική διάσταση και τη σχετική θέση των φυμάτων. Τα άπω φύματα παρουσίαζαν μεγαλύτερη μεταβλητότητα σε σχέση με τα εγγύς. Από την άλλη πλευρά, η κάθετη διάσταση του ΚΠΣ ήταν η κύρια παράμετρος μεταβλητότητας σχήματος ακολουθούμενη από τις μεταβολές στην εγγύς άπω διάσταση. Το μέγεθος των δοντιών και του ΚΠΣ των αρρένων ήταν μεγαλύτερο από εκείνο των θηλέων (2,8%, 3,2%, 4,0-5,7% για τους M1, M1 καθώς και το ΚΠΣ αντίστοιχα). Το ΚΠΣ των αρρένων της ομάδας των ενηλίκων χαρακτηρίζονταν από έντονο πώγωνα και στροφή της κρανιακής βάσης σύμφωνα με τους δείκτες του ρολογιού. Στα δόντια δεν παρατηρήθηκε σεξουαλικός διμορφισμός σχήματος. Αλλομετρία παρουσίασαν τόσο τα δόντια όσο και το ΚΠΣ. Μεγαλύτεροι M1 σχετίζονταν με χαμηλού ύψους φύματα, διεύρυνση του άπω φύματος και σύσφιξη της εγγύς περιοχής (Predicted variance PV=3,25%, p<0,0001). O προγναθισμός της κάτω γνάθου συνδέθηκε με αύξηση του μεγέθους του κεντροειδούς (PV=2,1%, p=0,0002). Η αλλομετρία των M1 αν και στατιστικώς σημαντική ήταν αρκετά ασθενής (PV=1,59%, p=0,0021). H συμμεταβολή των M1, M1 καθώς και του M1 με το ΚΠΣ αποδείχθηκε στατιστικώς σημαντική (RV=17,26%, p<0,0001 για τους γομφίους και RV ανηλίκων=14,05, p=0,0099, RV ενηλίκων=12,31%, p=0,016 για το ΚΠΣ και τον M1). O κύριος παράγοντας της γομφιακής συμμεταβολής ήταν το ύψος των φυματων. Όσον αφορά τη σχέση του ΚΠΣ με τον M1, η σκελετική τάση ΙΙΙης Τάξης με αυξημένη γωνία της κάτω γνάθου συνδέονταν με μια οδοντική επιμήκυνση και αύξηση του ύψους των άπω, εγγύς-παρειακού και άπω γλωσσικού φυμάτων και για τις δύο ηλικιακές κατηγορίες. Τέλος, οι επιμέρους παρατηρούμενες διαφορές της συμμεταβολής ΚΠΣ-γομφίου μεταξύ των ηλικιακών ομάδων αποτελεί ένδειξη του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζει η διαφορική επίδραση του περιβάλλοντος.