Κοινωνικοοικονομική αξιολόγηση πράσινων επενδύσεων και πράσινων προϊόντων
Authors: Ντάνος Σταμάτιος 
Published: September 2021

Στην εποχή μας, υπάρχει μια έντονη τάση για τον περιορισμό της χρήσης ορυκτών καυσίμων, κυρίως λόγω της αναγνώρισης των αρνητικών τους επιπτώσεων στην κλιματική αλλαγή. Η στροφή στις πράσινες επενδύσεις θεωρείται επιτακτική καθώς το Πρωτόκολλο του Κιότο και η Συμφωνία των Παρισίων, επιβάλουν την ενσωμάτωση αυτών των επενδύσεων στην εθνική πολιτική. Η κοινωνική αποδοχή των πράσινων επενδύσεων παρακολουθείται τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο, καθώς έχει παρατηρηθεί ότι η στάση των πολιτών έναντι τους μπορεί να διαφέρει όχι μόνο μεταξύ χωρών, αλλά και μεταξύ περιφερειακών ενοτήτων της ίδιας χώρας. Στο παραπάνω πλαίσιο, σκοπός της παρούσας διατριβής είναι η αξιολόγηση της κοινωνικής και οικονομικής διάστασης των πράσινων επενδύσεων και προϊόντων, με εστίαση στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Στην παρούσα διατριβή έχει δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στην αποτύπωση των ψυχογραφικών χαρακτηριστικών των ερωτώμενων. Οι έννοιες της συναισθηματικής νοημοσύνης και οικολογικής συνείδησης, για πρώτη φορά σχετίζονται με την κοινωνική αποδοχή των πράσινων επενδύσεων. Ως ερευνητικοί στόχοι τίθενται: α) η διερεύνηση της επιθυμίας προσχώρησης σε πράσινες επενδύσεις, β) η διερεύνηση της προθυμίας πληρωμής για πράσινη ενέργεια και γ) η διερεύνηση της κοινωνικοοικονομικής αποδοχής των πράσινων επενδύσεων. Στο θεωρητικό τμήμα της μελέτης πραγματοποιείται εκτενής βιβλιογραφική ανασκόπηση, με σκοπό τη διερεύνηση της σχέσης των ΑΠΕ με την οικονομική ανάπτυξη και επιπρόσθετα την παρουσίαση της κοινωνικής και οικονομικής διάστασης των πράσινων επενδύσεων, αναλυτικά στους τομείς της ηλιακής και της αιολικής ενέργειας, της βιομάζας και της υδροηλεκτρικής ενέργειας. Μέσω πραγματοποίησης έρευνας ερωτηματολογίου και της ακολουθούμενης στατιστικής ανάλυσης, εξετάζεται η κοινωνική και οικονομική διάσταση των πράσινων επενδύσεων στο νομό Ευβοίας, μία περιοχή με υψηλό αιολικό αλλά και ηλιακό δυναμικό, η οποία κατέχει την πρώτη θέση σε επίπεδο χώρας στις επενδύσεις αιολικής ενέργειας. Από το ερευνητικό τμήμα διαπιστώνεται ότι τα άτομα έχουν υψηλό επίπεδο ενημέρωσης για τις πράσινες επενδύσεις σε αιολικά και φ/β, ενώ υπάρχει χαμηλή ενημέρωση για τα ΜΥΗΣ και τη βιομάζα. Ως σημαντικότερα πλεονεκτήματα εντοπίστηκαν η προστασία του περιβάλλοντος, η ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας και η πράσινη «αειφόρος» ανάπτυξη. Τα άτομα που κατοικούν σε αγροτικές και αστικές περιοχές είναι γενικά περισσότερο διατεθειμένα να επενδύσουν σε ΑΠΕ σε σχέση με τους κατοίκους των ημιαστικών περιοχών του δείγματος. Παρατηρήθηκε επίσης συσχέτιση της αποδοχής των πράσινων επενδύσεων με το επάγγελμα, την εκπαίδευση, την περιοχή κατοικίας και το φύλο. Γεωργοί και βιοτέχνες δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την οικονομική διάσταση των πράσινων επενδύσεων, ενώ οι γυναίκες φαίνονται περισσότερο ευαισθητοποιημένες από τους άνδρες. Επιπλέον, εντοπίστηκε συσχέτιση της προθυμίας για επιπρόσθετη πληρωμή με το υψηλό εισόδημα και με το δείκτη συναισθηματικής νοημοσύνης, ενώ εντοπίστηκε σχέση μεταξύ του δείκτη οικολογικής συνείδησης, των πλεονεκτημάτων που προκύπτουν από τις πράσινες επενδύσεις και της επιθυμίας για επιπρόσθετη πληρωμή. Σε μοντέλο logit προσδιορισμού της επιθυμίας για προσχώρηση σε πράσινες επενδύσεις, ως σημαντικότερες μεταβλητές, από τη στατιστική ανάλυση αποδείχθηκε ότι είναι η «συναισθηματική νοημοσύνη», καθώς και τα «οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη. Πράγματι, η εγκατάσταση και η λειτουργία οποιασδήποτε πράσινης επένδυσης απαιτεί κοινωνική αποδοχή και επικοινωνία με την τοπική κοινωνία ώστε να συμφιλιωθούν τα αντικρουόμενα συμφέροντα. Η χώρα μας διατηρεί άφθονο φάσμα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας οι οποίες υπόσχονται να καλύψουν την ενεργειακή ζήτηση τόσο των ηπειρωτικών όσο και των παράκτιων και υπεράκτιων περιοχών.