An investigation of the biological mechanisms linking diet to gastric and colorectal cancer via meta-analytical approaches
Authors: Μπούρας Εμμανουήλ 
Published: May 2023

Ο καρκίνος του στομάχου και του παχέος εντέρου (ΠΕ) είναι ανάμεσα στους 5 συχνότερους καρκίνους παγκοσμίως και μαζί καταλαμβάνουν ποσοστό υψηλότερο του 17% των νέων περιστατικών καρκίνου, ανά έτος. Διατροφικές εκθέσεις έχουν συσχετιστεί με αυτούς τους καρκίνους μέσα από επιδημιολογικές μελέτες, ωστόσο για ορισμένες εξ’ αυτών τα αποτελέσματα είναι αντικρουόμενα, ενώ ακόμα και για τους καθιερωμένους διατροφικούς παράγοντες κινδύνου, οι μηχανισμοί που έχουν προταθεί δεν έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς. Σκοπός μας είναι η διερεύνηση των βιολογικών μηχανισμών οι οποίοι συνδέουν διατροφικούς παράγοντες με τον καρκίνο του στομάχου και του ΠΕ προκειμένου να ενισχυθεί η γνώση μας για την ύπαρξη αιτιακών σχέσεων. Πραγματοποιήσαμε μια ανασκόπηση τύπου ομπρέλας χρησιμοποιώντας τις βιβλιογραφικές βάσεις των MEDLINE (PubMed) και Elsevier (Scopus), και μια ανάλυση συσχέτισης ευρείας κλίμακας διατροφικών παραγόντων στην ευρωπαϊκή μελέτη κοόρτης της EPIC με επικύρωση των συσχετίσεων σε μια ανεξάρτητη κοόρτη (την NLCS), προκειμένου να διερευνήσουμε τη συσχέτιση διατροφικών παραγόντων με τον καρκίνο του στομάχου, και του ΠΕ, αντίστοιχα. Πραγματοποιήσαμε χαρτογράφηση των μηχανιστικών μελετών στη βιβλιογραφία με τη χρήση τεχνικών αλίευσης δεδομένων κειμένου, σε μια ανασκόπηση μηχανισμών. Χρησιμοποιώντας αναλυτικές τεχνικές σύγχρονης επιδημιολογίας, όπως η Μεντελιανή τυχαιοποίηση και ανάλυση αλληλεπίδρασης σε ευρυγονιδιακή κλίμακα, διερευνήσαμε τους μηχανισμούς που συνδέουν το αυξημένο σωματικό λίπος (όπως αποτυπώνεται με τη χρήση του δείκτη μάζας σώματος) και την πρόσληψη φολικού οξέος με τον καρκίνο του ΠΕ. Τα ευρήματα που προέκυψαν επιβεβαιώνουν τη θετική σχέση της αυξημένης πρόσληψης αλατιού μέσω τροφών με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στον στόμαχο, και ενισχύουν τη γνώση μας για την ύπαρξη θετικής σχέσης μεταξύ της υψηλής κατανάλωση αλκοόλ με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στον στόμαχο και το ΠΕ. Επιπλέον, επιβεβαιώνεται η αντίστροφη συσχέτιση που αφορά την κατανάλωση γαλακτοκομικών, και η θετική συσχέτιση του αυξημένου σωματικού λίπους με τον καρκίνο της καρδιακής μοίρας του στομάχου και του ΠΕ. Η ανασκόπηση μηχανισμών ανέδειξε την παρουσία μεγάλου όγκου μηχανιστικών μελετών, που καλύπτουν εύρος μοριακών μονοπατιών για εκθέσεις όπως η παχυσαρκία, τα φρούτα και λαχανικά, και σχετικές βιοδραστικές ενώσεις. Βρέθηκε σημαντική διαμεσολάβηση του ινσουλινόμορφου αυξητικού παράγοντα (IGF-1) στην σχέση του αυξημένου σωματικού λίπους με τον καρκίνο του ΠΕ. Επιπλέον, αναδείχθηκαν γενετικοί πολυμορφισμοί στην χρωμοσωμική περιοχή 3p25.2 [εγγύς του γονιδίου της Synapsin II (SYN2)/tissue inhibitor of metalloproteinase 4 (TIMP4)] ως τροποποιητικοί παράγοντες στην σχέση του φολικού οξέος με τον καρκίνο του ΠΕ. Διατηρώντας το σωματικό βάρος σε φυσιολογικά επίπεδα, και υιοθετώντας υγιεινές διατροφικές επιλογές σε συνδυασμό με σωματική άσκηση και αποχή από το κάπνισμα μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του ΠΕ και του στομάχου. Τα ευρήματα που αφορούν στο ρόλο της IGF-1 και της SYN2/TIMP4, στην σχέση της παχυσαρκίας και του φολικού οξέος, αντίστοιχα, με τον καρκίνο του ΠΕ, χρήζουν περεταίρω διερεύνησης μέσα από πειραματικές μελέτες και την αξιοποίηση δεδομένων ωμικής υψηλής ανάλυσης.