Αποτελεσματικότητα και επίδραση στην ποιότητα ζωής του τροποποιημένου κηδεμόνα τύπου Boston στην ιδιοπαθή εφηβική σκολίωση
Authors: Πέλλιος Σταύρος 
Published: September 2021

Η ιδιοπαθής εφηβική σκολίωση αποτελεί μια τρισδιάστατη παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης που εμφανίζεται στον αναπτυσσόμενο σκελετό.Χαρακτηρίζεται από μεγάλη ποικιλομορφία ανάμεσα στον παιδικό πληθυσμό και ένα μικρό ποσοστό των σκολιωτικών κυρτωμάτων που παρουσιάζουν προοδευτική επιδείνωση απαιτούν θεραπευτική αντιμετώπιση.Οι σκληροί θωρακοοσφυϊκοί κηδεμόνες αποτελούν το κύριο θεραπευτικό μέσο της συντηρητικής αντιμετώπισης της ιδιοπαθούς εφηβικής σκολίωσης.Η χρήση του κηδεμόνα συγκριτικά με την απλή παρατήρηση προσφέρει περισσότερο στην αντιμετώπιση των επιδεινούμενων σκολιωτικών κυρτωμάτων και η απόδοση της θεραπευτικής τους δράσης σχετίζεται με τον αυξημένο χρόνο ημερήσιας εφαρμογής.Η συμμόρφωση και η αποδοχή ωστόσο παραμένει η κυριότερη δυσκολία στην επιλογή αυτής της θεραπευτικής μεθόδου.Τα σκολιωτικά κυρτώματα δε σταματούν απαραίτητα να εξελίσσονται μετά το πέρας της εφαρμογής του κηδεμόνα καθώς επίσης και μετά την ολοκλήρωση της σκελετικής ανάπτυξης.Η γνώση των επιβαρυντικών παραγόντων που επιδρούν στη συμπεριφορά του κυρτώματος μετά την αφαίρεση του κηδεμόνα είναι κρίσιμο για την πρόγνωση των ασθενών με ιδιοπαθή εφηβική σκολίωση.Η δυσκολία στην ολοκλήρωση τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών καθιστούν τις μελέτες κοόρτης το κύριο μέσο συλλογής πληροφοριών για την εξέλιξη της σκολίωσης.Ο σκοπός της δικής μας μελέτης ήταν να παρουσιάσουμε αποτελέσματα ασθενών με ιδιοπαθή εφηβική σκολίωση,μετά από 25 χρόνια παρακολούθησης,που εφάρμοσαν τον τροποποιημένο κηδεμόνα Boston για 3 χρόνια και διαχωρίστηκαν σε 2 ομάδες ανάλογα με τον ημερήσιο χρόνο εφαρμογής του κηδεμόνα(18 και 23 ώρες).Στόχος μας ήταν: α) να προσδιορίσουμε την απώλεια της διόρθωσης που προσέφερε ο κηδεμόνας 25 χρόνια μετά την αφαίρεσή του β) να συγκρίνουμε τις δύο ομάδες που έφεραν τον κηδεμόνα 18 και 23 ώρες ημερησίως γ) να προσδιορίσουμε τους προγνωστικούς παράγοντες που επιδρούν στην απώλεια της διόρθωσης μετά την αφαίρεση του κηδεμόνα.Σε σύνολο 117 ασθενών,επανεκτιμήθηκαν σύμφωνα με το ερευνητικό πρωτόκολλο 77 ασθενείς.Η καταγραφή στοιχείων αφορούσε το κύριο σκολιωτικό τους κύρτωμα όπως το μέγεθος,το είδος,η στροφή του κορυφαίου σπονδύλου πριν,κατά τη διάρκεια,αμέσως μετά την εφαρμογή του κηδεμόνα και 25 χρόνια μετά.Έγινε καταγραφή σωματομετρικών και δημογραφικών στοιχείων και εκτίμηση της ποιότητας ζωής με τη συμπλήρωση των Short-Form 36,Oswestry Disability Index και Scoliosis Research Society-22 ερωτηματολογίων.Μετά την ανάλυση των στοιχείων που καταγράψαμε καταλήξαμε στα εξής αποτελέσματα:Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν 40.4(±3.2) έτη.Επανεκτιμήθηκαν 25.16(±2.69) χρόνια μετά την αφαίρεση του κηδεμόνα και το σκολιωτικό κύρτωμα ενώ είχε ελαττωθεί κατά μέσο όρο 6.65⁰(±9.5) αμέσως μετά την αφαίρεση,στην μακροχρόνια επανεκτίμηση αυξήθηκε κατά μέσο 3.9⁰(±6.69)Δεν υπήρξε όμως καμία στατιστικώς σημαντική διαφορά στη μέση τιμή της γωνίας Cobb του σκολιωτικού κυρτώματος πριν την εφαρμογή του κηδεμόνα και 25 χρόνια μετά την αφαίρεση του.(p=0.307).Οι δύο ομάδες που διαχωρίστηκαν με βάση τον ημερήσιο χρόνο εφαρμογής του κηδεμόνα (18 και 23 ώρες) συγκρίθηκαν σε δημογραφικά,σωματομετρικά στοιχεία,σε παραμέτρους που αφορούν το σκολιωτικό κύρτωμα και τη χρήση του κηδεμόνα.Ήταν στατιστικά συγκρίσιμες οι δύο ομάδες(35 και 42 ασθενείς) σε όλες τις παραμέτρους και δε βρέθηκε καμία σημαντική διαφορά στο μέγεθος του σκολιωτικού κυρτώματος μεταξύ των δύο ομάδων τόσο τη χρονική στιγμή της αφαίρεσης(p=0.512) όσο και 25 χρόνια μετά(p=0.878).Επίσης δεν υπήρξε κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά στην ποιότητα ζωής των ασθενών των δύο ομάδων με βάση την αξιολόγηση των ερωτηματολογίων.Στην ανάλυση των παραγόντων που επιδρούν στην απώλεια της διόρθωσης μετά την αφαίρεση του κηδεμόνα καταλήξαμε σ’ένα προγνωστικό μοντέλο που περιλαμβάνει το μέγεθος του κύριου σκολιωτικού κυρτώματος και τη στροφή του κορυφαίου σπονδύλου που εξηγεί κατά 65%(R square=0,650 ,p=0,000) τη διαφορά στην απώλεια της διόρθωσης που λαμβάνει χώρα μετά την αφαίρεση του κηδεμόνα.Σκολιωτικό κύρτωμα με στροφή του κορυφαίου σπονδύλου μεγαλύτερη των 20⁰ μετά την αφαίρεση του κηδεμόνα έχει 3 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να επιδεινωθεί σε σχέση με αντίστοιχο που ο κορυφαίος σπόνδυλος έχει μικρότερη στροφή(Odds ratio 3.071,CI:0.992-9.514)Συμπερασματικά,εκτιμώντας τα μακροχρόνια αποτελέσματα της ιδιοπαθούς εφηβικής σκολίωσης και της αντιμετώπισης της δεν είναι αναγκαίο να εφαρμόζεται ο κηδεμόνας περισσότερο από 18 ώρες ημερησίως και μπορεί να αποφεύγεται η χρήση του κατά τη διάρκεια του σχολείου.Όπως επίσης και η στροφή του κορυφαίου σπονδύλου κατά την αφαίρεση του κηδεμόνα αποτελεί ισχυρό παράγοντα κινδύνου επιδείνωσης του σκολιωτικού κυρτώματος και απώλειας της όποιας διόρθωσης.