Συνεισφορά αρωματικών ουσιών προερχόμενων από καθαριστικά προϊόντα στην ποιότητα της ατμόσφαιρας εσωτερικών χώρων
Authors: Ζαρογιάννη Αικατερίνη-Μαρία 
Published: September 2021

Η παρούσα μελέτη διερευνά τη συνεισφορά στην ποιότητα της ατμόσφαιρας των εσωτερικών χώρων, χημικών ουσιών που προσδίδουν άρωμα στα καθαριστικά προϊόντα. Οι ουσίες αυτές απελευθερώνονται μέσα στο χώρο κατά τη χρήση των διαφόρων προϊόντων που στοχεύουν στον καθαρισμό του χώρου. Το αυξανόμενο επιστημονικό ενδιαφέρον για τις αρωματικές αυτές ουσίες έγκειται στο γεγονός ότι η πλειοψηφία των καταναλωτικών προϊόντων περιέχει άρωμα. Άρωμα σημαίνει ένα πλήθος χημικών ουσιών, ουσιών των οποίων ο αριθμός μπορεί να φθάσει και τις 300 διαφορετικές χημικές ενώσεις. Η έκθεση των καταναλωτών στις ουσίες αυτές δεν έχει εκτιμηθεί επαρκώς, ειδικά η έκθεση μέσω της εισπνοής. Έξι «πράσινα» προϊόντα καθαρισμού, έξι μη «πράσινα» οικιακά καθαριστικά, καθώς και δύο επαγγελματικά καθαριστικά, επιλέχθηκαν από τα πλέον ευπώλητα προϊόντα της Ελληνικής αγοράς και ελέγχθηκαν για αρωματικές ουσίες. Περισσότερες από 200 οργανικές ενώσεις προσδιορίστηκαν ποιοτικά εκ των οποίων ορισμένες αναγνωρίστηκαν και ταυτοποιήθηκαν ως αρωματικές ουσίες. Συγκεκριμένα, μόνο μια αρωματική ουσία βρέθηκε στα επαγγελματικά προϊόντα, ενώ στα «πράσινα» και τα συμβατικά καθαριστικά προϊόντα ανιχνεύτηκαν είκοσι τρεις και τριάντα πέντε αρωματικές ουσίες, αντίστοιχα. Επτά κοινές αρωματικές ουσίες βρέθηκαν μεταξύ «πράσινων» και συμβατικών προϊόντων. Έγινε χρήση αυτών των προϊόντων σε ένα γραφείο, σε πραγματικές συνθήκες, με ταυτόχρονη παρακολούθηση των αρωματικών ουσιών που εκπέμπονται κατά τη διάρκεια αλλά και μετά τη χρήση των προϊόντων καθαρισμού στο χώρο, καθώς και των αιωρουμένων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα του χώρου. Τα πειράματα χρήσης των προϊόντων έγιναν σε ένα γραφείο, ακολουθώντας συγκεκριμένο πρωτόκολλο εφαρμογής τους. Τα πειράματα περιελάμβαναν καθαρισμό του δαπέδου με καθαριστικό γενικής χρήσης, με οικιακό λευκαντικό και καθαρισμό των παραθύρων με καθαριστικό υαλοπινάκων σε μορφή εκνεφώματος, καθώς και συνδυασμό αυτών των ενεργειών καθαρισμού. Οι ενώσεις που βρέθηκαν σε ανιχνεύσιμες ποσότητες ήταν οι ακόλουθες: λιμονένιο, α-πινένιο, α-τερπινεόλη, 2-βουτοξυαιθανόλη, 1,3,5-τριμεθυλοβενζόλιο, ευκαλυπτόλητετραϋδρολιναλοόλη και διφαινυλαιθέρας. Η μεγαλύτερη αύξηση των αριθμητικών συγκεντρώσεων των αιωρούμενων σωματιδίων συγκριτικά με τη συγκέντρωσή τους με μια μέρα όπου ο χώρος παρέμεινε άδειος και κλειστός παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια του σφουγγαρίσματος του δαπέδου και ήταν 19 φορές μεγαλύτερη για τα σωματίδια με αεροδυναμική διάμετρο μεγαλύτερη των 0.4 μm. Αντίθετα, για σωματίδια με διάμετρο μικρότερη των 0.4 μm οι συγκεντρώσεις αυξήθηκαν 4 φορές σε σχέση με τις συγκεντρώσεις υποβάθρου κατά τη διάρκεια της ίδιας περίπτωσης. Το υπολογιστικό πρότυπο έκθεσης ConsExpo χρησιμοποιήθηκε για την εκτίμηση έκθεσης και έγινε εκτίμηση της έκθεσης των χρηστών του χώρου στο λιμονένιο, το α-πινένιο, την α-τερπινεόλη και την ευκαλυπτόλη, που εμφάνισαν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις στην ατμόσφαιρα του εσωτερικού χώρου. Υπολογίστηκε για το λιμονένιο και το α-πινένιο, που είχαν τις δύο υψηλότερες συγκεντρώσεις στην ατμόσφαιρα, η έκθεση μέσω εισπνοής και μέσω του δέρματος κάτω από τις συνθήκες που επικρατούσαν κατά τη διάρκεια των πειραμάτων, καθώς και κάτω από διαφορετικά σενάρια έκθεσης.