СОЗЫЛМАЛЫ ЖҮРЕК ЖЕТКІЛІКСІЗДІГІ БАР НАУҚАСТАРДАҒЫ ПСИХОЭМОЦИОНАЛДЫ КҮЙ
Authors: З.М. Жанкалова , М.Г. Ногаева , М.М. Оразбаева , К.К. Кушимбаева , Г.М. Хайбуллина , А.Ж. Есиркепова , Г.Х. Габдуллина 
Published: October 2024

Аңдатпа. Психоэмоционалдық бұзылулар көбінесе созылмалы жүрек жеткіліксіздігі (СЖЖ) бар науқастардың қолайсыз нәтижелерінің қауіп факторлары болып табылады. СЖЖ бар науқастардың 50% -ы және СЖЖ өлімінің барлық жағдайларының 90% -ы 70 жастан асқан ересектерге тиесілі. Мақсаты созылмалы жүрек жеткіліксіздігі бар науқастардың психоэмоционалдық жай-күйі жайлы жиналған әдебиеттерге талдау жүргізу. Іздеу стратегиясы: біз соңғы бірнеше жылдағы ең маңызды басылымдарды, электрондық деректер базасында (Web of Science, Scopus және PubMed) жарияланған зерттеулерді, жүйелі шолуларды (ЖШ) және мета-талдауларды (MТ) қарастырдық, бұдан басқа жұмысқа өткен жылдардағы жеке маңызды шолулар мен мақалалар енгізілді. Дерекқордан іздестіру кезінде барлығы 354 мақала табылды. Мұқият іріктеуден және олардың кейбіреулерін алып тастаудан кейін келесі кезеңге ағылшын тіліндегі 82 мақала енді. Қосылу критерийлері: созылмалы жүрек жетіспеушілігі, стресс, эмоция, ашу, дабыл, ұйқының бұзылуы, когнитивтік бұзылулар және депрессия. Алып тастау критерийлері: дәлелдеу базасы жоқ мақалалар, анық тұжырымдары бар қайталанатын мақалалар, 2017 жылдан бұрын жарияланған және іздестіру сауалдарына сай келмейтін мақалалар Нәтижелер мен талқылау. Бұл жүректің лақтыру фракциясының азаюына және/немесе тыныштықта немесе стресс кезінде жүрек ішіндегі қысымның артуына әкеп соғатын құрылымдық және/немесе функционалдық жүрек аномалиясынан туындаған синдром болып табылады. Бұл жүрек функциясының өзгерістерімен ғана емес, сондай-ақ депрессия, стресс және ашу сияқты психоәлеуметтік факторлармен де сипатталады, сондай-ақ ауруханаға жатқызуды және/немесе өлімді қоса алғанда, қолайсыз нәтижелерімен проспективті түрде байланысты. Емдеу әдістері ең алдымен СЖЖ функционалдық класына байланысты. Қорытынды. Қазіргі уақытта этиологияда және созылмалы жүрек жеткіліксіздігін емдеуде психологиялық факторларға қатысты деректердің болмауы психологиялық факторлар осы жағдайда еленбейді деп болжалуда. Кейінгі зерттеулер науқастардың жалпы психологиялық жай-күйінің шынайы көрінісін нақтылауға мүмкіндік береді және қиындықтар анықталған жағдайда осы қиындықтарды бағалау мен емдеудің стандартталған әдістемесін әзірлеуге мүмкіндік береді.

Abstract. Psychoemotional disorders are often risk factors for adverse outcomes in patients with chronic heart failure (CHF). 50% of patients with CHF and 90% of all deaths from CHF occur in adults over 70 years of age who are concerned about various psychoemotional disorders. The purpose of study is to analyze the available literature of psycho-emotional status in patients with chronic heart failure. Search strategy. We reviewed studies, systematic reviews (SR) and meta-analyses (MA) published in electronic databases (Web of Science, Scopus and PubMed) the most significant publications, of the last few years, in addition, the work includes isolated important reviews and articles of previous years. In total, 354 articles were found when searching databases. After careful selection and exclusion of some of them, 82 articles in English entered the next stage. Inclusion criteria: questions on chronic heart failure, stress, emotions, anger, anxiety, sleep disturbance, cognitive impairment and depression. Exclusion criteria: recurring articles, articles without evidence base, with fuzzy conclusions, articles published earlier than 2017 and not responding to search queries. Results and Discussion. CHF is a syndrome caused by a structural and/or functional cardiac abnormality resulting in decreased cardiac output and/or increased intracardiac pressure at rest or stress. CHF is characterized not only by changes in cardiac function, but also by psychosocial factors, such as depression, stress and anger, also prospectively associated with adverse CHF outcomes, including hospitalization and/or death. Treatment methods primarily depend on the functional class of CHF. Conclusions. The current lack of data regarding psychological factors in the etiology and treatment of chronic heart failure suggests that psychological factors are ignored in this condition. Further studies would clarify the true picture of the general psychological state of patients and, if difficulties were identified, would allow the development of a standardized methodology for assessing and treating these difficulties.

Актуальность. Психоэмоциональные расстройства часто являются факторами риска неблагоприятных исходов у пациентов с хронической сердечной недостаточностью (ХСН). 50% пациентов с ХСН и 90 % всех случаев смерти от ХСН приходится на взрослых старше 70 лет, которых беспокоят различные психоэмоциональные расстройства. Цель провести анализ имеющейся литературы психоэмоционального статуса у пациентов с хронической сердечной недостаточностью. Стратегия поиска: мы рассмотрели исследования, систематические обзоры (СО) и мета-анализы (МА) опубликованные в электронных базах данных (Web of Science, Scopus и PubMed) наиболее значимые публикации последних нескольких лет, кроме того в работу включены единичные важные обзоры и статьи предыдущих лет. Всего при поиске в базах данных было найдено 354 статьи. После тщательного отбора и исключения некоторых из них в следующий этап вошли 82 статей на английском языке. Критерии включения: вопросы по хронической сердечной недостаточности, стресс, эмоции, гнев, тревога, по нарушению сна, когнитивные нарушения и депрессия. Критерии исключения: повторяющиеся статьи, статьи без доказательной базы, с нечеткими выводами, статьи опубликовнные ранее 2017 года и не отвечающие поисковым запросам. Результаты. ХСН представляет собой синдром, вызванный структурной и/или функциональной сердечной аномалией, приводящей к уменьшению сердечного выброса и/или повышению внутрисердечного давления в покое или при стрессе. ХСН характеризуется не только изменениями сердечной функции, но и психосоциальными факторами, такие как депрессия, стресс и гнев, также проспективно связаны с неблагоприятными исходами ХСН, включая госпитализацию и/или смерть. Методы лечения прежде всего зависят от функционального класса ХСН. Выводы. Отсутствие в настоящее время данных, касающихся психологических факторов в этиологии и лечении хронической сердечной недостаточности, предполагает, что психологические факторы игнорируются при этом состоянии. Дальнейшие исследования позволили бы уточнить истинную картину общего психологического состояния больных и, в случае выявления трудностей, позволили бы разработать стандартизированную методику оценки и лечения этих трудностей.