Σωματική αύξηση των Ελλήνων σε σχέση με το κοινωνικο-οικονομικό τους επίπεδο
Authors: Φυτανίδης Γρηγόριος 
Published: August 2021

Σκοπός της μελέτηςΗ καταγραφή του τελικού αναστήματος νεαρών ενηλίκων ελλήνων ανδρών και η διερεύνηση του κατά πόσο υπάρχει πληθυσμιακή τάση για βελτίωση του τελικού αναστήματος συγκρίνοντας τα αποτελέσματα της μελέτης μας με αυτά προηγούμενων μελετών. Η διερεύνηση τυχόν διαφορών στο τελικό ανάστημα σε άτομα που προέρχονται από διαφορετικό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο καθώς και από διαφορετικές περιοχές της χώρας. Παράλληλα, μελετήθηκε η επίπτωση του υπερβάλλοντος βάρους, της παχυσαρκίας και του ελλιπούς βάρους. Υλικό Από τον Μάιο του 2006 έως τον Φεβρουάριο του 2011 πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις του ύψους και του βάρους 17032 Ελλήνων νεοσυλλέκτων στρατιωτών, ηλικίας 18 έως 28 χρονών, σε διάφορα κέντρα κατάταξης των Ελληνικών ενόπλων δυνάμεων. Υπολογίστηκε το μέσο ύψος και η επίπτωση του μη φυσιολογικού βάρους, ανά περιοχές της χώρας και συσχετίστηκαν με το μορφωτικό επίπεδο, την επαγγελματική κατάσταση της μητέρας, το συνολικό αριθμό των μελών της οικογένειας και το μέγεθος της κύριας κατοικίας. ΑποτελέσματαΤο μέσο ύψος (± SD) των νεοσυλλέκτων στρατιωτών ήταν 178,3 (± 6,8) εκ. και ο μέσος όρος του Δείκτη Μάζας Σώματος (± SD) των νεοσύλλεκτων στρατιωτών ήταν 25,3 (4,3) kg/m2. Από το 1990 ως το 2011 το μέσο ύψος των νεοσυλλέκτων αυξήθηκε από 175,7 εκ. σε 178,3 εκ., που αντιστοιχεί σε 1,3 εκ. ανά δεκαετία, ενώ από το 1969 έως το 1990 το μέσο ύψος είχε αυξηθεί από 167,9 εκ. σε 175,7 εκ., που αντιστοιχεί σε 3.5 cm ανά δεκαετία. Όσον αφορά τον μέσο Δείκτη Μάζας Σώματος, παρουσίασε στατιστικά σημαντική αύξηση τα τελευταία 17 χρόνια, από 23,8 kg/m2 το 1969 και το 1990, το 2011 αυξήθηκε σε 25,3 kg/m2.Τις μεγαλύτερες τιμές μέσου όρου αναστήματος παρουσιάζουν οι νεοσύλλεκτοι που κατάγονται από τη Θεσσαλία και τα νησιά του Ιονίου, ενώ τις μικρότερες τιμές οι νεοσύλλεκτοι από την ανατολική Στερεά Ελλάδα, τις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα. Υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο συνδέεται με υψηλότερο μέσο όρο αναστήματος. Η εργασία της μητέρας (σε 2 επίπεδα) επηρεάζει σημαντικά το μέσο ανάστημα των νεοσυλλέκτων. Ο μέσος όρος αναστήματος των νεοσυλλέκτων έχει αντιστρόφως ανάλογη σχέση με τον αριθμό των μελών της οικογενείας που ανήκουν. Μεγαλύτερος αριθμός δωματίων συνδέεται με μεγαλύτερο κατά μέσο όρο ανάστημα. Τα υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας παρατηρούνται στη Κρήτη. Τα χαμηλότερα ποσοστά παρατηρούνται στη δυτική Μακεδονία. Οι αγροτικές περιοχές εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά παχύσαρκων νεοσυλλέκτων. Τα μεγαλύτερα ποσοστά παχυσαρκίας παρουσιάζονται στους νεοσύλλεκτους με ≤ 9 έτη εκπαίδευσης.Η επίπτωση της παχυσαρκίας στους νεοσυλλέκτους εμφανίζει δυσανάλογη σχέση με το επίπεδο μόρφωσης των γονέων τους. Ο αριθμός των μελών σε μια οικογένεια είναι αντιστρόφως ανάλογος με την επίπτωση της παχυσαρκίας. Τα τελευταία 80 χρόνια, έχει επιτευχθεί σημαντική αύξηση του μέσου αναστήματος των νεαρών ενηλίκων ανδρών. Ωστόσο, τα τελευταία 17 χρόνια, ο ρυθμός βελτίωσης επιβραδύνεται. Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι ο Ελληνικός ανδρικός πληθυσμός δεν έχει εξαντλήσει ακόμη το γενετικό του αυξητικό δυναμικό. Συγχρόνως, πρέπει να σημειωθεί η κατά περιοχές της χώρας παρατηρούμενη σημαντική διαφορά του μέσου αναστήματος. Επίσης, τα στοιχεία μας δείχνουν ένα ανησυχητικά υψηλό ποσοστό επίπτωσης υπέρβαρων και παχύσαρκων, με τους νέους Έλληνες άνδρες να παρουσιάζουν μια διαχρονική πληθυσμιακή τάση για μεγαλύτερο ΔΜΣ, κατά τα τελευταία 17 χρόνια. Συγκεκριμένα, σχεδόν το 40% του δείγματος είχε ΔΜΣ ≥25 kg/m2. Τέλος, τα αποτελέσματα μας δείχνουν με σαφήνεια την επίδραση του κοινωνικοοικονομικού περιβάλλοντος στην αύξηση των νεοσυλλέκτων κατά την παιδική τους ηλικία.