Πολυδιάστατη στατιστική ανάλυση και διοίκηση ποιότητας
Authors: Ισμυρλής Βασίλειος 
Published: September 2021

Η πληθώρα αγαθών και υπηρεσιών στο πεδίο της σύγχρονης οικονομίας, ο έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρήσεων για την επίτευξη της κυριαρχίας στην ήδη υπάρχουσα και σε συνεχώς αναδυόμενες αγορές, οι συνεχείς τεχνολογικές εξελίξεις, η παγκοσμιοποίηση και οι συνεχώς πιο απαιτητικοί πελάτες, έχουν καταστήσει την ποιότητα ένα σημαντικό εργαλείο για την επιβίωση και την εξέλιξη μιας σύγχρονης επιχείρησης. Σ’ αυτήν την προσπάθεια διαχείρισης της ποιότητας προϊόντων και υπηρεσιών, συμβάλλουν τα συστήματα διασφάλισης ποιότητας (ΣΔΠ), τα οποία ασχολούνται με τη βελτίωση της επίδοσης της επιχείρησης στο μέρος που αφορά στην παρεχόμενη ποιότητα. Τα συστήματα ISO αποτελούν μια μορφή τέτοιων συστημάτων, λόγω της ύπαρξης συγκεκριμένων κανόνων που πρέπει να τηρούνται. Επιπλέον, είναι εφαρμόσιμα σε όλων των ειδών τις επιχειρήσεις, ενώ είναι δημοφιλή σε όλες τις χώρες του κόσμου. Μετά την άφιξη του τελευταίου προτύπου ISO 9001 το έτος 2008, ο αριθμός των πιστοποιημένων οργανισμών παγκοσμίως ακολουθεί αυξητική πορεία.Στην παρούσα έρευνα εξετάζεται η εφαρμογή των ΣΔΠ, εργαλείων και τεχνικών ποιότητας σε ελληνικές επιχειρήσεις, καθώς επίσης και η σημαντικότητα και εφαρμογή των κρίσιμων παραγόντων επιτυχίας (ΚΠΕ) ενός ΣΔΠ. Τα αποτελέσματα, τα κίνητρα και τα προβλήματα τα οποία απορρέουν από την εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος, εξετάζονται μέσω ενός ερωτηματολογίου, που στάλθηκε σε 500 ελληνικές επιχειρήσεις, που εκπροσωπούσαν όλους τους κλάδους της οικονομικής δραστηριότητας, πιστοποιημένες με το πρότυπο ISO 9001:2008. Επιπλέον, σ’ αυτήν την έρευνα παρουσιάζεται μια πρόταση ομαδοποίησης των ΚΠΕ, που χρειάζονται για την απαραίτητη λειτουργία ενός ΣΔΠ, σε έξι παράγοντες. Η ύπαρξη δεδομένων πολλών διαστάσεων και η ονοματική και διατεταγμένη φύση τους, οδήγησε στη χρήση μεθόδων από το πεδίο της πολυδιάστατης στατιστικής, όπως είναι η παραγοντική ανάλυση των αντιστοιχιών (ΠΑΑ) και η παραγοντική ανάλυση των πολλαπλών αντιστοιχιών (MCA). Οι μεθοδολογίες αυτές επιτρέπουν την άντληση της πληροφορίας απ’ ευθείας από τα δεδομένα, χωρίς καμία εκ των προτέρων στατιστική προϋπόθεση (π.χ. κανονικότητα κλπ). Μ’ αυτόν τον τρόπο παρέχεται η δυνατότητα να διευρυνθούν και να επεκταθούν οι σκέψεις του ερευνητή για τα ζητήματα της έρευνας, διαμέσου της ανάδειξης των σημαντικότερων χαρακτηριστικών. Σε αυτήν την προσπάθεια συνέβαλαν επίσης, ειδικοί πίνακες συμπτώσεων, οι οποίοι ονομάζονται πίνακες συγκριτικής αξιολόγησης και παρέχουν ακόμη καλύτερα ποσοστά ερμηνείας του προς ανάλυση φαινομένου. Με αυτόν τον τρόπο, προηγήθηκε της έρευνας μια γενική ανάλυση όλων των μεταβλητών, η οποία έδωσε τις κατευθύνσεις για τα ερωτήματα/ζητήματα που ενδείκνυτο να μελετηθούν. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από την ανάλυση, αποκάλυψαν ποιοι είναι οι πιο σημαντικοί ΚΠΕ για τη λειτουργία των ΣΔΠ, καθώς και την ύπαρξη διαφοράς ανάμεσα στο βαθμό σημασίας και εφαρμογής των ΚΠΕ. Επιπρόσθετα, ξεκάθαρα αποτυπώθηκε ότι η χρήση άλλων μεθοδολογιών, μεθόδων/τεχνικών ποιότητας στην Ελλάδα, είναι χαμηλή σε σχέση με άλλες χώρες. Επιπλέον, εμφανείς διαφορές εντοπίστηκαν ανάμεσα σε όλες τις παραπάνω μεταβλητές και συγκεκριμένες δημογραφικές μεταβλητές, όπως έτη πιστοποίησης, μέγεθος, εφαρμογή παραπάνω του ενός ΣΔΠ. Οι μεθοδολογίες του κλάδου της πολυδιάστατης ανάλυσης που εφαρμόστηκαν, αποδείχθηκαν ιδανικές για την ανάλυση των συγκεκριμένων δεδομένων, καθώς αποκάλυψαν εύκολα τις έντονες διαφοροποιήσεις που υπήρχαν.