Ο ρόλος της κοινωνικής επιχειρηματικότητας στην αντιμετώπιση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού στην τοπική κοινωνία
Authors: Χρονόπουλος Βασίλειος 
Published: February 2025

Οι Κοινωνικές Επιχειρήσεις Εργασιακής Ένταξης (ΚΕΕΕ) είναι μία από τις πρωταρχικές μορφές Κοινωνικών Επιχειρήσεων στην Ευρώπη αλλά και ένα εμβληματικό σχήμα στον ευρύτερο χώρο της Κοινωνικής Οικονομίας και Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο κίνδυνος φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού προσδιορίζεται από έναν συνδυασμό τριών βασικών δεικτών: την Εισοδηματική Φτώχεια, τη Σοβαρή Υλική Στέρηση και τη Χαμηλή Ένταση Εργασίας. Η βιβλιογραφία υποστηρίζει την θετική επίδραση της Οικονομικής Παραγωγικότητας και της Κοινωνικής Αποτύπωσης (η έμφαση της ιδρυτικής ομάδας στην εκπλήρωση της κοινωνικής αποστολής του οργανισμού) στην κοινωνική απόδοση των ΚΕΕΕ. Έγινε προσαρμογή της έννοιας της Κοινωνικής Αποτύπωσης στο ελληνικό πλαίσιο και προτάθηκε και ένας νέος προσδιοριστικός παράγοντας της Κοινωνικής Απόδοσης των ΚΕΕΕ. Ο νέος παράγοντας είναι η Αναλογία Εσόδων Ανοιχτής Αγοράς (Open Market Resources Analogy - Ο.Μ.R.Α.) ορίζοντας τον ως η αναλογία των εσόδων της ΚΕΕΕ που προέρχονται από την Ανοιχτή Αγορά επί του συνόλου των εσόδων της ΚΕΕΕ. Στην παρούσα εργασία έγινε προσπάθεια να συνδεθεί η Κοινωνική Απόδοση των ΚΕΕΕ με την απόδοσή τους στην αντιμετώπιση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Η απόδοση των ΚΕΕΕ στην αντιμετώπιση της φτώχειας μετρήθηκε με τρεις μεταβλητές: 1. Tο ποσοστό των ατόμων που εργάζονται στις επιχειρηματικές δράσεις της ΚΕΕΕ με συνολικές καθαρές ετήσιες αποδοχές επάνω από το κατώφλι της φτώχειας για ένα μονοπρόσωπο νοικοκυριό (δηλαδή πάνω από 4.917,00€) επί του συνόλου των ατόμων που εργάζονται στις επιχειρηματικές δράσεις της ΚΕΕΕ, 2. Το ποσοστό των ατόμων που εργάζονται στις επιχειρηματικές δράσεις της ΚΕΕΕ με επίπεδο απασχόλησης που επαρκεί για να τους κρατήσει πάνω από την έννοια της χαμηλής έντασης εργασίας για μονοπρόσωπο νοικοκυριό (δηλαδή για πάνω από 422 ώρες τον χρόνο) επί του συνόλου των ατόμων που εργάζονται στις επιχειρηματικές δράσεις της ΚΕΕΕ και 3. Το ποσοστό των ατόμων που έλαβαν εργασιακή/επαγγελματική εκπαίδευση/συμβουλευτική από την ΚΕΕΕ και τοποθετήθηκαν σε θέσεις εργασίας εκτός της ίδιας της ΚΕΕΕ επί του συνόλου των ατόμων που έλαβαν εργασιακή/επαγγελματική εκπαίδευση/συμβουλευτική από την ΚΕΕΕ. Με τη χρήση ημιδομημένου ερωτηματολογίου και με ποσοστό ανταπόκρισης 62.50%, συλλέχθηκαν στοιχεία για τα οικονομικά έτη 2018, 2019 και 2020 από το 51.47% του πληθυσμού των ΚΕΕΕ στην Ελλάδα, δηλαδή του συνόλου των Κοινωνικών Συνεταιρισμών Περιορισμένης Ευθύνης (ΚοιΣΠΕ) και των Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων Ένταξης (ΚοινΣΕπ Ένταξης).Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε ανάλυση Διατακτικής Παλινδρόμησης και μετά από αυστηρό και πλήρη έλεγχο των σχετικών προϋποθέσεων αναπτύχθηκαν 3 οικονομετρικά μοντέλα με βάση τα οποία ελέγχθηκαν οι υποθέσεις. Η Οικονομική Παραγωγικότητα, η Αναλογία Εσόδων Ανοικτής Αγοράς και η Κοινωνική Αποτύπωση είχαν σημαντική θετική επίδραση στην Κοινωνική Απόδοση των ΚΕΕΕ ενάντια στη νομισματική Φτώχεια. Η Οικονομική Παραγωγικότητα και η Κοινωνική Αποτύπωση δεν είχαν σημαντική επίδραση στην Κοινωνική Απόδοση ενάντια στη Χαμηλή Ένταση Εργασίας, όμως η Αναλογία Εσόδων Ανοιχτής Αγοράς είχε σημαντική θετική επίδραση στο Επίπεδο Κοινωνικής Απόδοσης ενάντια στη Χαμηλή Ένταση Εργασίας. Τέλος, οι δύο θεσμοθετημένες και κυρίαρχες αριθμητικά μορφές ΚΕΕΕ στην Ελλάδα, οι ΚοιΣΠΕ που είναι το παιδί της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης στην Ελλάδα και οι ΚοινΣΕπ Ένταξης που εκφράζουν την Ανάδυση των Κοινωνικών Επιχειρηματιών, είχαν σχεδόν ακριβώς την ίδια απόδοση τόσο στην αντιμετώπιση της Χρηματικής Φτώχειας όσο και στην αντιμετώπιση της Χαμηλής Έντασης Εργασίας. Λέξεις Κλειδιά: Κοινωνική Επιχειρηματικότητα, Κοινωνικές Επιχειρήσεις Εργασιακής Ένταξης, Κοινωνική Απόδοση, Αναλογία Εσόδων Ανοιχτής Αγοράς, Αντιμετώπιση της Φτώχειας.