СТРУКТУРНО-ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ИЗМЕНЕНИЯ МИОКАРДА ПОСЛЕ АОРТОКОРОНАРНОГО ШУНТИРОВАНИЯ У ПАЦИЕНТОВ С ИЗБЫТОЧНОЙ МАССОЙ ТЕЛА НА РАЗНЫХ ЭТАПАХ РЕАБИЛИТАЦИИ
Authors: А.Н. Сейтекова , В.Б. Молотов-Лучанский , З.К. Кавкенова 
Published: November 2024

Актуальность. Глобальная роль фатальных осложнений сердечно-сосудистых заболеваний имеет огромное значение, поскольку они являются ведущей причиной в структуре общей смертности всего населения. Обширное использование интервенционных и реконструктивных методов, позволило добиться прогресса в лечении сердечно-сосудистых заболеваний, обеспечивая восстановление кровотока в артериях миокарда. Однако, на этапе реабилитации после восстановления коронарного кровотока, возникают серьезные проблемы, связанные с постреваскуляризационными осложнениями и ремоделированием сердца. Цель исследования - изучение структурно-функциональных изменений миокарда у пациентов с избыточной массой тела после аортокоронарного шунтирования в динамике на этапах реабилитации. Материалы и методы: В когортном исследовании было включено 97 пациентов, госпитализированных в “Областной кардиохирургический центр”, и кардио-реабилитационного центра «Тулпар» города Караганды, которые проходили лечение с февраля по сентябрь 2021 года. Пациенты были разделены на 2 группы: 1-ая группа (основная группа) - пациенты с избыточной массой тела после аортокоронарного шунтирования (n=54) и 2-ая группа (группа сравнения) - пациенты с нормальной массой тела после аортокоронарного шунтирования (n=43). Пациенты были обследованы в первые сутки после воостановления кровотока в областном кардиохирургическом центре, затем - на 1-м, 2-м и 3-м этапах кардиореабилитации центра “Тулпар”. Пациентам проводилось клиническое обследование: опрос жалоб, физикальный осмотр с антропометрией, определение индекса массы тела. Из интрументальных методов исследования применялись элетрокардиограмма (ЭКГ) в 12 стандартных отведениях и трансторакальная эхокардиография (ТЭхоКГ). Статистический анализ данных проводился с помощью программного обеспечения STATISTICA 12. Для сравнения непрерывных величин был использован непараметрический критерий Краскела-Уоллиса, для корреляционного анализа использовался коэффициент корреляции Спирмена. Различия считались статистически значимымыми при р<0,05. Результаты: у пациентов с избыточной массой тела после аортокоронарного шунтирования индекс массы миокарда левого желудочка (ИММЛЖ), относительная толщина стенок (ОТС) постепенно снижаясь на первом и втором этапах реабилитации, вновь повышается на третьем этапе реабилитации. Выводы: несмотря на хорошую динамику на первом и втором эатапах реабилитации, нами не наблюдалась положительная динамика структурных изменений миокарда на третьем этапе реабилитации у пациентов с избыточным весом, перенесших аортокоронарное шунтирование.

Background.The global role of fatal complications of cardiovascular diseases is of great importance, since they are the leading cause in the structure of total mortality of the entire population. Extensive use of interventional and reconstructive methods has made it possible to make progress in the treatment of cardiovascular diseases, ensuring the restoration of blood flow in the arteries of the myocardium. However, at the stage of rehabilitation after the restoration of coronary blood flow, serious problems arise associated with post-revascularization complications and remodeling of the heart. The aim of the study was to study the structural and functional changes of the myocardium in overweight patients after coronary artery bypass grafting in dynamics at the stages of rehabilitation. Materials and methods: The cohort study included 97 patients hospitalized at the Regional Cardiac Surgery Center, and Tulpar Cardio Rehabilitation Center in Karaganda, who were treated from February to September 2021. The patients were divided into 2 groups: group 1 (main group) - overweight patients after coronary artery bypass grafting (n=54) and group 2 (comparison group) - patients with normal body weight after coronary artery bypass grafting (n=43). The patients were examined on the first day after blood flow was restored at the regional cardiac surgery center, then at the 1st, 2nd and 3rd stages of cardiac rehabilitation at the Tulpar center. The patients underwent a clinical examination: a survey of complaints, physical examination with anthropometry, determination of body mass index. Among the instrumental research methods, an electrocardiogram (ECG) in 12 standard leads and transthoracic echocardiography (echocardiography) were used. Statistical analysis of the data was carried out using the STATISTICA 12 software. The nonparametric Kraskel-Wallis criterion was used to compare continuous values, and the Spearman correlation coefficient was used for correlation analysis. The differences were considered statistically significant at p<0.05. Results: in overweight patients after coronary artery bypass grafting, the mass index of the left ventricular myocardium, the relative wall thickness gradually decreases at the first and second stages of rehabilitation, increases again at the third stage of rehabilitation. Conclusions: despite the good dynamics at the first and second stages of rehabilitation, we did not observe a positive dynamics of structural changes in the myocardium at the third stage of rehabilitation in overweight patients who underwent coronary artery bypass grafting.

Кіріспе. Жүрек-қан тамырлары ауруларының өлімге әкелетін асқынуларының жаһандық рөлі өте маңызды, өйткені олар бүкіл халықтың жалпы өлім-жітімінің құрылымында жетекші себеп болып табылады. Интервенциялық және реконструктивті әдістерді кеңінен қолдану миокард артерияларындағы қан ағымының қалпына келуін қамтамасыз ете отырып, жүрек-қан тамырлары ауруларын емдеуде жетістіктерге қол жеткізді. Алайда, коронарлы артериялардагы қан айналымды қалпына келтіргеннен кейін оңалту кезеңінде асқынулармен және жүректегі құрылымдық өзгерістерге байланысты күрделі мәселелер туындайды. Зерттеудің мақсаты- артық салмағы бар науқастарда аортокоронарлы шунттаудан кейін динамикада миокардтың құрылымдық-функционалдық өзгерістерін оңалту кезеңдерінде бақылау. Материалдар мен әдістер: Когорттық зерттеуге 2021 жылдың ақпан-қыркүйек айлары аралығында "облыстық кардиохирургиялық орталыққа" жатқызылған және Қарағанды қаласының "Тұлпар" кардио-оңалту орталығында емделген 97 науқас енгізілді. Пациенттер 2 топқа бөлінді: 1-ші топ (негізгі топ) – аортокоронарлы шунттаудан кейінгі артық салмағы бар науқастар (N=54) және 2-ші топ (салыстыру тобы) - аортокоронарлы шунттаудан кейінгі артық салмағы жоқ науқастар (N=43). Пациенттер облыстық кардиохирургиялық орталықта аортокоронарлы шунттаудан кейінгі бірінші тәулікте, содан кейін - "Тұлпар"орталығының кардиореабилитациясының 1-ші, 2-ші және 3-ші кезеңдерінде тексерілді. Пациенттерге клиникалық тексеру жүргізілді: шағымдарды зерттеу, антропометриямен физикалық тексеру, дене салмағының индексін анықтау. Зерттеудің ішкі әдістерінің ішінен 12 стандартты қорғасында электрокардиограмма (ЭКГ) және трансторакальды эхокардиография (ТЭхоКГ) қолданылды. Статистикалық деректерді талдау STATISTICA 12 бағдарламалық жасақтамасының көмегімен жүргізілді. Үздіксіз шамаларды салыстыру үшін Краскел-Уоллистің параметрлік емес критерийі қолданылды, корреляциялық талдау үшін Спирменнің корреляция коэффициенті қолданылды. Айырмашылықтар статистикалық маңызды болып саналды R<0,05. Нәтижелер: аортокоронарлы шунттаудан кейінгі артық салмағы бар емделушілерде сол жақ қарыншаның миокард массасының индексі, қабырғалардың салыстырмалы қалыңдығы оңалтудың бірінші және екінші кезеңдерінде біртіндеп төмендейді, дегенмен, оңалтудың үшінші кезеңінде қайтадан жоғарылайды. Қорытынды: оңалтудың бірінші және екінші кезеңдеріндегі жақсы динамикаға қарамастан, біз аортокоронарлы шунттаудан кейін артық салмағы бар науқастарда оңалтудың үшінші кезеңіндегі миокардтың құрылымдық өзгерістердің оң динамикасын байқамадық.