А.ТОКОМБАЕВДИН “КАНДУУ ЖЫЛДАР ”РОМАНЫН ОРТО МЕКТЕПТЕ ОКУТУУНУН ИНТЕРАКТИВДҮҮ УСУЛДАРЫ
Authors: Умарова Рахилла 
Published: March 2020

Аннотация: Бул илимий макала орто мектептерде тарыхий чыгармаларды окутуунун жаңыча усулдарына арналган. А.Токомбаевдин “Кандуу жылдар” романынын негизинде 10-класстар үчүн күндөлүк сабактын планы түзүлүп, кыргыз тарыхына байланыштуу тарихий чыгарманы окутууда эске алынуучу негизги жагдайлар көрсөтүлгөн. Анткени чыгарма көлөмдүү жана ыр түрүндө болгондук-
тан анын сюжетин өздөштүрүү жана ага байланышкан окуяларды эстеп калуу окуучулар үчүн татаалдыкты пайда кылат. Мындай маселелерди болтурбоо үчүн мугалимдин чеберчилиги, темага кызыктыра алуусу талап кылынат. Ошондуктан айрыкча жаш мугалимдерге романга киришүү сабагына билгичтик менен киришүү, проблемалуу кырдаалдарды туура түзүүдө, тарыхий чыгарманы окутууда жаңы теманы түшүндүрүүнүн этаптуу, ирети менен уюштуруу жолдору көрсөтүлгөн.
Түйүндүү сөздөр: Роман, усул, тарыхий чыгарма, жанр, речь, проза, метод, проблема, көркөм, эпизод, трагедия, сүрөткер, укук, жоопкерчилик, көтөрүлүш, тарбия, сюжет.
Аннотация: Данная статья посвящена новой методике обучения исторических произведений в средних школах. Был составлен ежедневный план урока для 10 классов на основе романа А.Токомбаева «Кровавые годы» и показаны основные обстоятельства, которые необходимо учесть в изучении исторического произведения, связанного с кыргызской историей. Потому что произведение является
объемным и изложено стихами, что создает определенные сложности в освоении его сюжета и запоминания связанных с ним событий. Для предотвращения таких явлений, требуется мастерство учителя , умение заинтересовать темой. Поэтому указаны пути умелого введения в роман, правильного создания проблемных обстоятельств на уроке, этапность, последовательная организация преподнесения новой темы в обучении исторического произведения особенно для молодых учителей.
Ключевые слова: Роман, метод, историческое произведение, жанр, речь, проза, метод, проблема, художественный эпизод, трагедия, художник, право, ответственность, восстание, воспитание, сюжет и т.д.

Summary: This article is devoted to a new method of education of a historic piece of work in secondary schools. There was compiled a daily lesson plan for 10th grades on the basis of the novel “Bloody years” by A. Tokombaev and there were shown the main circumstances which should be taken into account in the process of study of a historic piece of work connected to Kyrgyz history. Because the art work is extensive and written inform of poem, this causes definite complications in learning of its plot and remembering of events connected with it. It is required teacher’s skills and ability to attract interest to the main idea in order to prevent such events. That is why there were specified ways of skillful introduction to the novel, correct creation of problematic circumstances at the lesson, stages, consequent arrangement of presentation of a new theme in the process of learning of a historic piece of art especially for young teachers.
Keywords: Novel, method, historic piece of work, genre, speech, prose, method, problem, artistic episode, tragedy, artist, right, responsibility, rebellion, education, plot etc.