bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Low-temperature methanation of fermentation gas with Ni-based catalysts in a multicomponent system
Authors: Yin Jie , Yao Zihui , Zhao Qizhi , Cheng Shikun , Wang Xuemei , Li Zifu
Published: January 2024

A large amount of greenhouse gases, such as carbon dioxide and methane, are released during the production process of bioethanol and biogas. Converting CO2 into methane is a promising way of capturing CO2 and generating high-value gas. At present, CO2 methanation technology is still in the early stage. It requires high temperature (300–400 ℃) and pressure (> 1 MPa), leading to high cost and energy consumption. In this study, a new catalyst, Ni–Fe/Al–Ti, was developed. Compared with the activity of the common Ni/Al2O3 catalyst, that of the new catalyst was increased by 1/3, and its activation temperature was reduced by 100℃. The selectivity of methane was increased to 99%. In the experiment using simulated fermentation gas, the catalyst showed good catalytic activity and durability at a low temperature and atmospheric pressure. Based on the characterization of catalysts and the study of reaction mechanisms, this article innovatively proposed a Ni–Fe/Al–Ti quaternary catalytic system. Catalytic process was realized through the synergism of Al–Ti composite support and Ni–Fe promotion. The oxygen vacancies on the surface of the composite carrier and the higher activity metals and alloys promoted by Fe accelerate the capture and reduction of CO2. Compared with the existing catalysts, the new Ni–Fe/Al–Ti catalyst can significantly improve the methanation efficiency and has great practical application potential.
Isopropanol production via the thermophilic bioconversion of sugars and syngas using metabolically engineered Moorella thermoacetica
Authors: Kato Junya , Matsuo Takeshi , Takemura Kaisei , Kato Setsu , Fujii Tatsuya , Wada Keisuke , Nakamichi Yusuke , Watanabe Masahiro , Aoi Yoshiteru , Morita Tomotake , Murakami Katsuji , Nakashimada Yutaka
Published: January 2024

Background

Isopropanol (IPA) is a commodity chemical used as a solvent or raw material for polymeric products, such as plastics. Currently, IPA production depends largely on high-CO2-emission petrochemical methods that are not sustainable. Therefore, alternative low-CO2 emission methods are required. IPA bioproduction using biomass or waste gas is a promising method.

Results

Moorella thermoacetica, a thermophilic acetogenic microorganism, was genetically engineered to produce IPA. A metabolic pathway related to acetone reduction was selected, and acetone conversion to IPA was achieved via the heterologous expression of secondary alcohol dehydrogenase (sadh) in the thermophilic bacterium. sadh-expressing strains were combined with acetone-producing strains, to obtain an IPA-producing strain. The strain produced IPA as a major product using hexose and pentose sugars as substrates (81% mol-IPA/mol-sugar). Furthermore, IPA was produced from CO, whereas acetate was an abundant byproduct. Fermentation using syngas containing both CO and H2 resulted in higher IPA production at the specific rate of 0.03 h−1. The supply of reducing power for acetone conversion from the gaseous substrates was examined by supplementing acetone to the culture, and the continuous and rapid conversion of acetone to IPA showed a sufficient supply of NADPH for Sadh.

Conclusions

The successful engineering of M. thermoacetica resulted in high IPA production from sugars. M. thermoacetica metabolism showed a high capacity for acetone conversion to IPA in the gaseous substrates, indicating acetone production as the bottleneck in IPA production for further improving the strain. This study provides a platform for IPA production via the metabolic engineering of thermophilic acetogens.
Extracellular vesicles involved in growth regulation and metabolic modulation in Haematococcus pluvialis
Authors: Hu Qunju , Hu Zhangli , Yan Xiaojun , Lu Jun , Wang Chaogang
Published: January 2024

Background

Microalgae-derived extracellular vesicles (EVs), which transfer their cargos to the extracellular environment to affect recipient cells, play important roles in microalgal growth and environmental adaptation. And, they are also considered as sustainable and renewable bioresources of delivery nanocarrier for bioactive molecules and/or artificial drug molecules. However, their molecular composition and functions remain poorly understood.

Results

In this study, isolation, characterization, and functional verification of Haematococcus pluvialis-derived EVs (HpEVs) were performed. The results indicated that HpEVs with typical EV morphology and size were secreted by H. pluvialis cells during the whole period of growth and accumulated in the culture medium. Cellular uptake of HpEVs by H. pluvialis was confirmed, and their roles in regulation of growth and various physiological processes of the recipient cells were also characterized. The short-term inhibition of HpEV secretion results in the accumulation of functional cellular components of HpEVs, thereby altering the biological response of these cells at the molecular level. Meanwhile, continuously inhibiting the secretion of HpEVs negatively influenced growth, and fatty acid and astaxanthin accumulation in H. pluvialis. Small RNA high-throughput sequencing was further performed to determine the miRNA cargoes and compelling details in HpEVs in depth. Comparative analysis revealed commonalities and differences in miRNA species and expression levels in three stages of HpEVs. A total of 163 mature miRNAs were identified with a few unique miRNAs reveal the highest expression levels, and miRNA expression profile of the HpEVs exhibited a clear stage-specific pattern. Moreover, a total of 12 differentially expressed miRNAs were identified and their target genes were classified to cell cycle control, lipid transport and metabolism, secondary metabolites biosynthesis and so on.

Conclusion

It was therefore proposed that cargos of HpEVs, including miRNA constituents, were suggested potential roles in modulate cell physiological state of H. pluvialis. To summarize, this work uncovers the intercellular communication and metabolism regulation functions of HpEVs.
A systematic review and meta-analysis of protozoan parasite infections among patients with mental health disorders: an overlooked phenomenon
Authors: Abdoli Amir , Olfatifar Meysam , Eslahi Aida Vafae , Moghadamizad Zeinab , Samimi Rasoul , Habibi Mohammad Amin , Kianimoghadam Amir Sam , Badri Milad , Karanis Panagiotis
Published: January 2024

Background

Patients with mental disorders have a high risk of intestinal parasitic infection due to poor hygiene practices. Hence, to better clarify this overlooked phenomenon, the current study is conducted to determine the global prevalence of protozoan parasite infections in patients with mental disorders and investigate the associated risk factors.

Methods

Several databases (PubMed, Scopus, Web of Science, ProQuest, and Google Scholar) were searched for papers published until December 2022. The fixed effect meta-analysis was used to estimate the overall odds ratio (OR) and pooled prevalence was estimated using a random-effects model with a 95% confidence interval (CI).

Results

Totally, 131 articles (91 case–control and 40 cross-sectional studies) met the eligibility criteria. Patients with mental disorders were significantly at higher risk for protozoan parasites than healthy controls (OR: 2.059, 1.830–2.317). The highest pooled OR (2.485, 1.413–4.368) was related to patients with neurodevelopmental disorders, and the highest pooled prevalence was detected in patients with neurodevelopmental disorders (0.341, 0.244–0.446), followed by bipolar and related disorders (0.321, 0.000–0.995). Toxoplasma gondii was the most prevalent protozoan parasite (0.343, 0.228–0.467) in cross-sectional studies and the highest pooled OR was related to Cyclospora cayetanensis (4.719, 1.352–16.474) followed by Cryptosporidium parvum (4.618, 2.877–7.412).

Conclusion

Our findings demonstrated that individuals afflicted with mental disorders are significantly more susceptible to acquiring protozoan parasites in comparison to healthy individuals. Preventive interventions, regular screening, and treatment approaches for parasitic diseases should be considered for patients with mental disorders.
Prolonged hiccups induced by renal infarction: a case report
Authors: Kato Akira , Sato Nobuhiro , Hirose Yasuo , Nomoto Yuji , Ozaki Seiga , Yamaga Saori , Yabe Masahiro
Published: January 2024

Background

Hiccups are common symptoms that last for less than 48 hours. However, we encountered a case of renal infarction in a patient with prolonged hiccup. The relationship between hiccups and renal infarction is important in differentiating patients with prolonged hiccups.

Case presentation

An 87-year-old Japanese man with atrial fibrillation and receiving antithrombotic therapy presented to the emergency department with prolonged hiccups. The patient discontinued antithrombotic therapy for atrial fibrillation due to subcortical bleeding, after which he experienced right back pain. He was diagnosed with right renal infarction based on computed tomography images, and the antithrombotic therapy was continued. The patient’s hiccups ceased, and he was discharged on hospital day 11.

Conclusion

Hiccups can be induced by various clinical conditions. It is hypothesized that the inflammation of the right kidney infarction stimulated the diaphragm and induced prolonged hiccups in this patient; this theory is supported by the computed tomography images. This case report shows that internal organ diseases irritating the diaphragm can cause hiccups, and renal disease should be considered in patients with prolonged hiccups.
Risk factors for bleeding complications in patients undergoing extracorporeal cardiopulmonary resuscitation following out-of-hospital cardiac arrest: a secondary analysis of the SAVE-J II study
Authors: Isokawa Shutaro , Hifumi Toru , Hirano Keita , Watanabe Yu , Horie Katsuhiro , Shin Kijong , Shirasaki Kasumi , Goto Masahiro , Inoue Akihiko , Sakamoto Tetsuya , Kuroda Yasuhiro , Tomita Shiori , Otani Norio , group The SAVE-J II study
Published: January 2024

Background

Bleeding is the most common complication in out-of-hospital cardiac arrest (OHCA) patients receiving extracorporeal cardiopulmonary resuscitation (ECPR). No studies comprehensively described the incidence rate, timing of onset, risk factors, and treatment of bleeding complications in OHCA patients receiving ECPR in a multicenter setting with a large database. This study aimed to analyze the risk factors of bleeding during the first day of admission and to comprehensively describe details of bleeding during hospitalization in patients with OHCA receiving ECPR in the SAVE-J II study database.

Methods

This study was a secondary analysis of the SAVE-J II study, which is a multicenter retrospective registry study from 36 participating institutions in Japan in 2013–2018. Adult OHCA patients who received ECPR were included. The primary outcome was the risk factor of bleeding complications during the first day of admission. The secondary outcomes were the details of bleeding complications and clinical outcomes.

Results

A total of 1,632 patients were included. Among these, 361 patients (22.1%) had bleeding complications during hospital stay, which most commonly occurred in cannulation sites (14.3%), followed by bleeding in the retroperitoneum (2.8%), gastrointestinal tract (2.2%), upper airway (1.2%), and mediastinum (1.1%). These bleeding complications developed within two days of admission, and 21.9% of patients required interventional radiology (IVR) or/and surgical interventions for hemostasis. The survival rate at discharge of the bleeding group was 27.4%, and the rate of favorable neurological outcome at discharge was 14.1%. Multivariable logistic regression analysis showed that the platelet count (< 10 × 104/μL vs > 10 × 104/μL) was significantly associated with bleeding complications during the first day of admission (adjusted odds ratio [OR]: 1.865 [1.252–2.777], p = 0.002).

Conclusions

In a large ECPR registry database in Japan, up to 22.1% of patients experienced bleeding complications requiring blood transfusion, IVR, or surgical intervention for hemostasis. The initial platelet count was a significant risk factor of early bleeding complications. It is necessary to lower the occurrence of bleeding complications from ECPR, and this study provided an additional standard value for future studies to improve its safety.
The role of confidence in the gaze bias effect among economics trainee teachers — results from a digital assessment of economic content knowledge
Authors: Brückner Sebastian , Zlatkin-Troitschanskaia Olga
Published: January 2024

In the present study, we recorded the eye movements of 20 criterion-based selected trainee teachers in economics while they responded to 25 single choice (SC) items in an economic content knowledge (CK) test and rated their confidence for each response in a digital assessment. By using a multilevel modeling approach with crossed random effects, we confirmed prior findings from eye-tracking research on SC tests, which showed longer dwell time on the correct response options (attractor) and shorter dwell time on the distractors are positively linked to correct options. Furthermore, we identified an additional effect on dwell time on the attractor in a moderator model with participants who highly rated their confidence for correct response options. Thus, we identified a specific role of students’ confidence in their CK on the gaze bias effect. We interpret these results in terms of students’ actual understanding of test contents from assessments of their professional knowledge and draw implications for further research and teacher education.
Calculation model and influence factors of thermal conductivity of composite cement-based materials for geothermal well
Authors: Yang Yu , Li Bo , Che Lulu , Li Menghua , Luo Ye , Han Hang
Published: January 2024

The use of cement-based composites (CBC) with high thermal conductivity for geothermal well cementing is extremely important for the efficient development and use of geothermal energy. Accurate prediction of thermal conductivity can save a lot of experimental costs and time. At present, there is no specific calculation model for the thermal conductivity of CBC. In this study, the microstructure, thermal conductivity model and influencing factors of CBC were investigated by experimental tests, theoretical analysis and numerical simulation. The results showed that the cement-based material could be simplified into a two-layer structure of hydrated and unhydrated layers. Mathematical and numerical models based on the coupled Series model and the Maxwell–Eucken model were established to calculate the thermal conductivity for CBC. The mathematical and numerical models were found to be more accurate by comparison with the conventional models and experimental test results. The cubic packing was more favorable than the spherical packing to improve the thermal conductivity of CBC. The plate material had significant anisotropy. The thermal conductivity of CBC showed a rapid decrease followed by a slow decrease, a decrease followed by a slow increase and finally a rapid decrease, a rapid increase followed by an up and down fluctuation and finally a plateau, respectively, with the increase of filler particle diameter, spacing and curing temperature. Based on these results, the effective methods and future research directions were proposed to maximize the thermal conductivity of geothermal well cementing materials in actual engineering applications. The research findings can provide some technical references for the efficient development of geothermal energy and research on CBC with high thermal conductivity.
Scale elasticity and technical efficiency measures in two-stage network production processes: an application to the insurance sector
Authors: Amirteimoori Alireza , Allahviranloo Tofigh , Arabmaldar Aliasghar
Published: January 2024

In performance analysis with tools such as data envelopment analysis, calculations of scale properties of the frontier points are studied using both qualitative and quantitative approaches. When the production process is a bit complicated, the calculation needs to be modified. Most existing studies are focused on a single-stage production process under the constant or variable returns to scale specification. However, some processes have two-stage structures, and, in such processes, the concepts of scale elasticity and returns to scale are inextricably related to the conditions of the stages of production. Thus, an evaluation of efficiency, scale elasticity, and returns to scale is sensitive to stages. In this study, we introduced a procedure to calculate technical efficiency and scale elasticity in a two-stage parallel-series production system. Then, our proposed technical efficiency and scale elasticity programs are applied to real data on 20 insurance companies in Iran. After applying our estimations to a real-world insurance industry, we found that, (i) overall, the total inputs of insurers in the life insurance sector should be reduced by 9%. Moreover, the inputs of nonlife insurers should be reduced by 50%. The final output in the investment sector must be increased by 48%. (ii) There are inefficiencies among all insurers in the investment sector, and to improve technical efficiency, the income from investments should be increased significantly. (iii) Finally, the efficiency and elasticity characterizations of insurers are directly subject to stages.
ПОДСОЛНЕЧНИК: НАРОДНОХОЗЯЙСТВЕННОЕ НАЗНАЧЕНИЕ, БИОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ И ТРЕБОВАНИЯ К УСЛОВИЯМ ПРОИЗРАСТАНИЯ; ВОПРОСЫ ИНТРОДУКЦИИ И СЕЛЕКЦИИ В СИБИРИ
Authors:   Siberian Experimental Station of the All-Russian Scientific Research Institute of Oilseeds named after V.S. Pustovoit, Suvorova Julia N.
Published: January 2024

В монографии освещены вопросы народнохозяйственного назначения, интродукции и направления современной селекции подсолнечника, а также ботаническое описание, биология роста, развития и цветения культуры, требования к основным условиям произрастания. Описаны агроэкологические условия Западной Сибири, рассмотрены особенности возделывания и селекционное улучшение подсолнечника в регионе. Монография предназначена для руководителей и специалистов АПК, научных работников, профессорско-преподавательского состава, аспирантов, магистров, студентов, а также фермеров и слушателей факультетов повышения квалификации сельскохозяйственных специальностей.
Conhecimento Financeiro em Estudantes de Graduação: Impactos no Comportamento Financeiro e Implicações Para a Educação Superior
Authors: Marques Natan de Souza , Faria Aline Mariane de , Bastos Felipe José dos Santos , Pinto Victor Henrique Lana
Published: January 2024

Este estudo visa tratar da temática do conhecimento financeiro de alunos de graduação no Brasil. Mais especificamente, o trabalho tem o objetivo de identificar o impacto desse conhecimento no comportamento financeiro desses alunos. Para alcançar o objetivo proposto, esta pesquisa adota uma metodologia quantitativa, abordando alunos de graduação de três grandes grupos educacionais do Brasil. Os resultados reforçam o baixo desempenho desses alunos em conhecimento financeiro e confirmam que o maior conhecimento em finanças pessoais pode sim impactar no comportamento desses jovens no ensino superior. Essas constatações ressaltam a importância de revisitar e atualizar as políticas de Educação Financeira no Brasil. Acreditamos que também seja importante que as Instituições de Ensino Superior (IES) adotem a temática da Educação Financeira como “Temas Transversais” (TT) em suas unidades curriculares. Isso é relevante uma vez que há uma fragilidade nessa formação no ensino fundamental e médio no Brasil (OECD, 2020) e é um tema reconhecido como algo crítico para apoiar o crescimento econômico das nações (Zhang 2023). Assim, esta pesquisa tem contribuições teóricas e práticas. Primeiro, contribui teoricamente ao trazer insights do contexto brasileiro para o debate global sobre educação financeira. Segundo, possui uma contribuição prática ao enfatizar o impacto dos conhecimentos financeiras na tomada de decisão, e também indicar a fragilidade da temática em cursos de graduação, demandando por políticas públicas mais assertivas.
Local Wisdom, Dignity, Trust, and the Construction of Social Collateral for Micro Financing
Authors: Misanam Munrokhim
Published: January 2024

Micro business plays an important role in poverty alleviation. Yet, its development is constrained by the absence of access to banking at a reasonable cost. This is simply due to the unavailability of collateral to back up the loan/financing. Actually, the lack of physical collateral may be substituted by social collateral that informally exists in society and the micro-business community. Therefore, there has to be an effort to officialize and construct the social collateral in order for the banking industry to admit and accept it as collateral. This work begins with research on the effect of social capital on repayment performance. This is to the extent that the effect of social capital has long been recognized by many economists, even though not formally theorized. Yet, there are ample notions stating that there is a close relationship between those variables. This research was carried out to see in more detail the role of local wisdom, approached from religiosity. This research was accomplished using a survey method, which got primary data directly from the respondents. The ground of research was the Southern Region of Kedu, Central Java, Indonesia. The results suggest that religiosity shares the effect with social dignity as well as trust and they all show to be dominant variables affecting repayment. The implication is it seems better for both the government and banking industry to consider this arrangement a substitute for physical collateral. Moreover, the construction of social collateral is, indeed, in accord with the uncovered fact.
Originality/Value: This paper addresses the issue of loan repayment in Islamic micro financing. Because of the unavailability of collateral in small and micro firms to support loans or financing, this study examines the importance of social capital to substitute physical collateral in dealing with repayment performance.
Variation of the chemical and biochemical responses to salinity during germination and early growth of seedlings of two populations of Agave durangensis Gentry
Authors: Gallegos-Hernández Génesis , Almaraz-Abarca Norma , Delgado-Alvarado Elí Amanda , Ávila-Reyes José Antonio , Torres-Ricario Rene
Published: January 2024

Agave durangensis (Asparagaceae) sustains a mescal industry in Mexico. The main reproductive strategy of the species is by seeds. The increased demand for agave-based beverages encourages producers to seek new cultivation areas. However, more than half of the territory of the country includes arid and semiarid zones, which are highly affected by salinity. The aim of the current study was to determine if salinity triggers different seed germination potential and variable biochemical and chemical responses in seedlings of two populations of A. durangensis, that might confer different tolerance to salinity. Seeds from each population were irrigated with four salinity treatments. Germination potential, as well as growth parameters and biochemical and chemical attributes of seedlings, were determined. Although with reduced germinability and germination speed, seeds of the two populations were able to germinate even under the strongest NaCl concentration (100 mM) evaluated. Effects in the growth parameters were registered; however, the seedlings of both populations survived throughout the experiments, increasing chlorophyll content and cell viability in most saline treatments. The enzymatic defense mechanism and the accumulation of proline were activated in a salt-dependent manner, which did not occur with the phenolic compounds; however, monomeric anthocyanin accumulation was outstanding under the two strongest NaCl concentrations evaluated. Important interpopulation differences were registered in each type of response, which were differently regulated under variable NaCl concentrations, some of them being more important than others under a particular saline condition. Seeds from the population Durango were more sensitive to salinity.
Robert Feenstra i jego „Tijdschrift voor Rechtsgeschiedenis”
Authors: Bardach Juliusz , Olszewski Henryk
Published: January 2024

Holendersko-belgijski kwartalnik „Tijdschrift voor Rechtsgeschiedenis”, na okładce którego figurują także tytuły francuski: „Revue d’histoire du droit” oraz angielski: „The Legal History Review”, jest w Polsce mało znany i rzadko czytany, choć należy do periodyków znakomitych, na Zachodzie wysoko cenionych i często cytowanych w piśmiennictwie historycznoprawnym. Od 1950 r. jego redaktorem jest belgijski historyk prawa Robert Feenstra. Niniejszy tekst zawiera lakoniczną z natury rzeczy charakterystykę pisma i jest skromnym wyrazem uznania i podziwu polskiego środowiska historyków prawa dla Jego redaktora w związku z niezwykłym jubileuszem.
Spory wokół doktryny prawa naturalnego w okresie powstawania Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (1989-1997)
Authors: Jonca Karol
Published: January 2024

Votée le 2 avril 1997 par l’Assemblée Nationale, la Constitution de la République Polonaise est née au temps des annes de 1989 à 1997 dans le procès bien longue de la transformation qui se caractérisait par la présence des polémiques très vives sur l’étendue des réformes politiques. La loi organique du 29 décembre 1989 sur le changement de la Constitution de 1952 donna la possibilité de créer les parties politiques à la base des principes de l’égalité et de la liberté. Cette loi garantissait le pluralisme politique ayant remplacé les dispositions de la Constitution de 1952 sur le rôle du „PZPR” („Partie Unifiée Polonaise des Ouvriers”) comme force dirigeante dans la vie politique du pays. Les nouvelles lois organiques de 1992 et de 1994 ont ouvert la possiblitée de présenter des initiatives constitutionelles et des projets de Constitution à tous les parties politiques et même aux groupes des citoyens. Dans son article, l’auteur discute les plus importants projets concernants du système politique de l’Etat. Le projet de la „Solidarność” se reliait aux postulats de l’Episcopat (e.g. le droit à la vie comme le droit fondamental de la personne humaine) et soulignait le rang primordial du droit naturel en mettant celui dernier sur la tête de la hierarchie des sources du droit. Au commencement de l’an 1997, l’Episcopat postulait de placer dans la Constitution l’invocation au Bon-Dieu et d’avoir égard au droit naturel. L’Auteur de l’article releve la discussion sur ces postulats qui se déroulait aux réunions de la Commission Constitutionnelle. En suite, il présente les courants principaux de la docrine du droit naturel, avant tout les courants qui se sont développés avant et après le Vaticanum Secundum. Finallement après longues débats, au préambule de la Constitution on a inscrit l’Invocatio Dei. Pourtant, on a omis des références au droit naturel. Un large chapitre II de la Constitution composés de 56 article corresponde aux exigences des constitutions modernes concernants des droits de citoyen, de la dignité de l’homme, etc. L’auteur fait aussi attention aux certaines controverses sur les dispositions diverses de la Constitution.
Rozwód Carviliusa Rugi – czy naprawdę pierwszy?
Authors: Tarwacka Anna
Published: January 2024

Na początku byt wiek zloty... – zaczyna Ovidius swoją wersję mitu o czterech wiekach ludzkości. Ten właśnie mit obrazuje doskonale mentalność starożytnych, którzy historię ludzkości wyobrażali sobie jako ciągły upadek. Antiquitas to dla Rzymian synonim doskonałości. Prawo rzymskie opierało się początkowo przede wszystkim na mores maiorum sankcjonowanych i wynoszonych do rangi norm prawnych przez kapłanów. I właśnie owe mores maiorum w ciągu całych burzliwych dziejów Rzymu stanowiły drogowskaz moralny, a stopniowe odchodzenie od nich było jednoznaczne z upadkiem obyczajów. O tempora, o mores! – rozpaczał nad współczesnością Cicero widząc, jak daleko Rzym odszedł od owej antiquitas. W traktacie De republica powołał się właśnie na obyczaje przodków pisząc: Firmiter enim maiores nostri stabilia matrimonia esse voluerunt. Mówca podkreśla, że przodkowie życzyli sobie, aby małżeństwa były trwałe. Nie zachował się, niestety, szerszy kontekst tej wypowiedzi, ale możemy przypuszczać, że chodziło o porównanie przeszłości ze współczesnym mu rozluźnieniem obyczajów.
Sporne dekrety krakowskie
Authors: Matuszewski Józef
Published: January 2024

Język dekretów.
Nie ustalona ortografia.
Duże i małe litery.
Propria.
Rozumienie tekstu.
Konieczne uzupełnienia do Sachregister I.
Adventus.
Vigil i vigilie.
Salz.
Wyrazy polskie.
Ich zestawienie.
Pomyłki skrybów średniowiecznych.
Dekret 2.512.
Dekret 2.512.
Dekret 2.396.
Dekret 2.469.
Dekret 2.489.
Dekret 2.527.
Dekret 2.537.
Trzy dekrety miechowskie.
Dekret 2.929.
Błędy gramatyczne skrybów.
Dekrety anonimowe.
Mapka.
Zdrajca, obcy, wróg w opinii polskiego baroku
Authors: Kościelny Robert
Published: January 2024

Powojenna historiografia polska podjęła wątek zdrady głównie z punktu widzenia formalnoprawnego. Ostatnie badania nad tym problemem wzbogacone zostały o kontekst poglądów szlachty na temat zdrady. W pracach Urszuli Augustyniak i Mirosława Korolki dokonano próby ukazania, oraz oceny, postaw szlachty wobec „zdrad magnackich”, „praktyk królewskich”, domniemanych knowań obcych czy też heretyków. Ukazano również opinie szlachty odnośnie do zdrad czasów szwedzkiego potopu – głównie w kontekście zdrady pod Ujściem oraz zdrad rokoszu Lubomirskiego. W ostatnich latach pojawiły się też prace podejmujące problem zdrady w czasach oświecenia, starające się odtworzyć postawy Sarmatów wobec takich zjawisk jak pobieranie pensji od „obcych potencji” czy konfederacja targowicka.
Wilhelma von Humboldta idee ograniczenia państwa
Authors: Chmieliński Maciej
Published: January 2024

Liberalizm w dużej mierze jest doktryną o orientacji ekonomicznej. Większość czołowych przedstawicieli tego nurtu, jak chociażby A. Smith, L. von Misses, F. von Hayek, czy Μ. Friedman, to twórcy, dla których podstawę refleksji nad istotą ludzkiej wolności, charakterem społeczeństwa i pożądanym kształtem państwa stanowią teorie ekonomiczne. W nich to autorzy ci odnajdują uzasadnienie dla najbardziej chyba charakterystycznego motywu doktryny liberalnej: postulatu minimalizacji państwa. W tym artykule zajmuję się myślą polityczną Wilhelma von Humboldta, twórcy, który choć zaliczany do klasycznego nurtu liberalizmu retoryką ekonomiczną nie operuje, a uzasadnień dla ograniczenia państwa poszukuje w dziedzinie antropologicznej.
Sprawa reformy rolnej w I Sejmie Śląskim (1922-1929)
Authors: Drogoń Andrzej
Published: January 2024

Statut organiczny z 15 lipca 1920 r., będący aktem ustrojowym, rodzajem konstytucji dla województwa śląskiego, zastrzegł dla Sejmu Śląskiego wszystkie sprawy, których przedmiot określony był jako ustawowa organizacja zawodowa rolnicza, organizacja kredytu rolniczego, komasacja gruntów, wytwórczość rolnicza i leśna oraz uprawianie i używanie przeznaczonych na nie obszarów, jako to: leśnictwo, polowania, rybołówstwo, chów bydła, ochrona pól. Katalog spraw rolnych został dodatkowo rozszerzony o ustawodawstwo o melioracjach rolnych. Zakres ten obejmował więc stanowienie o produkcji rolniczo-leśnej oraz hodowlanej, o prawach korzystania z roli i lasów, o organizacji producentów wiejskich, o kredytowaniu, o obrocie ziemią.
Jak uczyć historii prawa czyli o trudnej sztuce dialogu ze studentem
Authors: Rosner Anna
Published: January 2024

W chwili, gdy zaczynam pisać ten tekst, kończy się kolejny rok akademicki. Dla wielu historyków prawa, którzy swe życie zawodowe związali z uczelniami, to miły moment rozpoczęcia wakacji. Nie oznacza to oczywiście, iż tym samym wkraczamy w okres dolce far niente. To czas najczęściej przeznaczany na pracę naukową nie przerywaną zajęciami dydaktycznymi i tysiącami spraw związanymi z codziennym życiem na uczelni – czas wymarzonego spokoju. Jednak już w końcu sierpnia zaczynamy – ku własnemu zdziwieniu – myślami wracać do zajęć, wykładów i studentów. Uczenie jest silnym uzależnieniem i trudno się z niego wyzwolić. W każdym, kto choć przez kilka lat pracował jako nauczyciel, na zawsze zostaje coś z belfra. Tak więc po jakże krótkich kilku tygodniach czeka nas kolejny rok pracy ze studentami.
Jakie uprawnienia mieli cesarze do władania polskim Kościołem przed rokiem 1000? Na marginesie pewnej koncepcji Gerarda Labudy
Authors: Sikorski Dariusz
Published: January 2024

W krótkim artykule z 1998 roku Gerard Labuda wysunął tezę, że „uprawnienia Bolesława Chrobrego do sprawowania adwokacji nad Kościołem polskim i udzielania biskupom inwestytury nie wywodziły się z przyjęcia takich uprawnień cesarstwa w Polsce, lecz tkwiły implicite w kompetencjach króla, do której to godności cesarz Otton III podniósł księcia polskiego w roku 1000 w Gnieźnie”. W późniejszej pracy Labuda sprawę ten podsumował w ten sposób: „Przekładając ten przywilej na przepisy prawa kanonicznego oznaczało to, że cesarz Otton przyznał (concessit) księciu Bolesławowi prawo udzielania inwestytury biskupom w jego państwie”,
Die rechtshistorische Forschung in Österreich
Authors: Brauneder Wilhelm , Kohl Gerald
Published: January 2024

Die rechtshistorische Forschung in Österreich wird naturgemäß vor allem von Rechtshistorikern, aber auch von Juristen anderer Disziplinen sowie Historikern betrieben. Wenig ausgeprägt sind jedoch Kommunikation und Kooperation dieser Gruppen, wie sie etwa in der deutschen „Vereinigung für Verfassungsgeschichte” bestehen, die ausdrücklich Rechtshistoriker, andere Juristen und Historiker zusammenfaßt. Eine Selbstorganisation aller auf dem Gebiet der Rechtsgeschichte tätigen Wissenschaftler besteht in Österreich nicht. Traditionelle Forschungsschwerpunkte liegen auf den Gebieten der Verfassungsgeschichte insbesondere seit 1848 und der frühneuzeitlichen Privatrechtsgeschichte. Daneben behauptet sich jedoch eine Vielzahl an speziellen Teilgebieten. An Bedeutung gewonnen haben in den letzten Jahren eine eigenständige Verwaltungsrechtsgeschichte sowie justizgeschichtliche Forschungen. Festzustellen ist auch ein verstärktes Interesse an sozialgeschichtlichen Zusammenhängen, das sich in vermehrter Beschäftigung mit der Geschichte des Juristenstandes sowie mit der Kriminalitätsgeschichte zeigt. Insgesamt ist ein „Verlust des Mittelalters” zu beobachten, also eine Abkehr der rechtshistorischen Forschung von mittelalterlichen Fragestellungen. Eine „Europäisierung” wird zwar beschworen, findet tatsächlich aber nur in Ansätzen ernsthaft statt. Meist folgt man bloß einer jener Zeitströmungen, wie sie auch zur Ausbildung anderer, teils modeartiger Schwerpunktthemen geführt haben. Im Bemühen, die gesellschaftliche Akzeptanz der Rechtsgeschichte in einer eher geschichtsfeindlichen Zeit zu erhöhen, drohen eigenständige Inhalte und Methoden des Faches verloren zu gehen.
Luigi Garofalo, Studi sull’azione redibitoria, CEDAM, Padova 2000
Authors: Dajczak Wojciech
Published: January 2024

Recenzja: Luigi Garofalo, Studi sull’azione redibitoria, CEDAM, Padova 2000, ss. 201.
W dwudziestym stuleciu zasadniczymi kierunkami poszukiwań romanistyki byty badania nad historią dogmatyki w antycznym Rzymie, prace źródłoznawcze, rozważania nad prawem stosowanym w prowincjach Cesarstwa Rzymskiego, rozwijane dzięki odkryciom źródeł papirologicznych i epigraficznych oraz studia poświęcone recepcji prawa rzymskiego i antycznej myśli prawniczej w czasach nowożytnych. Konkluzje tak zorientowanych badań skłaniały niektórych romanistów do ograniczonych porównań rzymskich i współczesnych rozwiązań dogmatycznych. Wizja romanistyki powiązanej w szerszym zakresie z rozważaniami współczesnej dogmatyki, a w szczególności rozwojem prawa prywatnego, stała się przesłanką wyraźnego ożywienia w ostatniej dekadzie XX-tego stulecia dyskusji nad celem i metodą badania antycznego prawa rzymskiego, nad relacją romanistyki do innych dyscyplin prawoznawstwa. Zasadnicza kontrowersja w ramach tej dyskusji sprowadza się do kwestii, czy dla oceny metody i przedmiotu badań romanistycznych powinno mieć w ogóle znaczenie kryterium ich użyteczności dla współczesnej dogmatyki. Nie ma też jednolitego stanowiska jak powiązać naukę prawa rzymskiego z problemami współczesności. Spotykamy propozycję wykorzystania dorobku Rzymian w zakresie rozstrzygania konfliktów wartości do legitymizowania prawa prywatnego współcześnie, uznania prawa rzymskiego jako jednego z elementów użytecznych do budowania ponadnarodowej dogmatyki prawa prywatnego w Europie, czy szerzej wykorzystania prawa rzymskiego jako jednego ze źródeł inspiracji rozważań o współczesnym prawie prywatnym, a nawet przywrócenia subsydiarnego, imperio rationis obowiązywania reguł prawa rzymskiego.
Jensa-Uwe Krause, Witwen und Waisen im Römischen Reich, Stuttgart 1994
Authors: Niczyporuk Piotr
Published: January 2024

Recenzja: Jensa-Uwe Krause, Witwen und Waisen im Römischen Reich, Stuttgart 1994, ss. 254.
Nakładem Franz Steiner Verlag Stuttgart ukazała się w Niemczech rozprawa pod tytułem Verwitwung und Wiederverheiratung J. U. Krause, traktująca o pozycji wdowy w świecie rzymskim. Należy w tym miejscu podnieść, że rola kobiety w społeczeństwie starożytnego Rzymu budziła i budzi nadal żywe zainteresowanie nauki, gdyż wdowieństwo powodowało istotne zmiany w społecznej i prawnej sytuacji kobiety. Celem recenzowanej pracy jest przedstawienie współczesnemu czytelnikowi problemów związanych ze społecznym położeniem wdów i kobiet zawierających secundae nuptiae w cesarstwie rzymskim. Nakreślone przez autora zagadnienia są problemem uniwersalnym, odciskającym piętno na strukturze socjalnej i demograficznej społeczeństwa i rodziny w Starożytnym Rzymie. Pomysł wydania pracy, której celem jest syntetyczne spojrzenie w aspekcie historyczno-społecznym na wdowy, wydaje się niezwykle cenny.
Der Westfälische Frieden. Diplomatie-politische Zäsur – kulturelles Umfeld – Rezeptionsgeschichte, Hrsg. Von Heinz Duchhardt, 1998
Authors: Makiłła Dariusz
Published: January 2024

Recenzja: Westfälische Frieden. Diplomatie-politische Zäsur-kulturelles Umfeld-Rezeptionsgeschichte, Hrsg. Heinz Duchhardt, „Historische Zeitschrift” (NF), Beiheft 26, München 1998, R. Oldenbourg Verlag, ss. 888.
350-lecie pokoju westfalskiego, rocznica jaka przypadła w 1998 r., skłania do refleksji z wielu powodów. Dzieło pokoju westfalskiego było pod wieloma względami pionierskie. Swoimi rozwiązaniami wybiegało niewątpliwie w wielu punktach przed swoją epokę. Pokój westfalski po[1]myślany jako rozwiązanie o charakterze globalnym, mające rozwiązać w kompleksowy sposób wiele trudnych problemów, które narosły w Niemczech i stały się przyczyną konfliktu na ów[1]czesne czasy ogólnoeuropejskiego, by nie powiedzieć światowego, otwierają cykl wielkich rozwiązań pokojowych w przyszłości (Wiedeń, Wersal, Jałta), które także w intencjach ich twórców miały konstytuować nie tylko pokój, ale porządki polityczne na wiele lat.
Das Zeitalter des Absolutismus, 3. überarb. Auflage, 1998
Authors: Makiłła Dariusz
Published: January 2024

Recenzja: Heinz Duchhardt, Das Zeitalter des Absolutismus, 3., überarbeitete Auf­lage, München 1998, R.OldenbourgVerlag, s.302.
Omawiana praca stanowi interesujące kompedium wiedzy o absolutyzmie w Europie, jako określonej w czasach nowożytnych formie rządów w pewnych państwach, ale też systemie władzy politycznej, stanowiącym i będącym istotą oraz jakością samą w sobie w kreowaniu życia publicznego, określaniu zadań państwa, kierunków jego rozwoju, a jednocześnie będącego osobliwym zjawiskiem kulturowym i filozoficznym. Autor pracy, dyrektor Institut für Europäische Geschichte w Moguncji, wybitny znawca epoki, dokonał swego opracowania w oparciu o klarowny i problemowo postawiony plan pracy. Składa się on z dwóch zasadniczych merytorycznie części, które uzupełnione są trzecią, poświęconą źródłom i literaturze. W części pierwszej autor postawił problem. W drugiej starał się ukazać główne zagadnienia i tendencje, znajdujące swoje odbicie w badaniach poświęconych absolutyzmowi.
Jacek Jędruch, Constitutions, Elections and Legilatures of Poland, 1493-1993, 1998
Authors: Makiłła Dariusz
Published: January 2024

Recenzja: Jacek Jędruch, Constitutions, Elections and Legilatures of Poland, 1493- 1993, New York 1998, s. 487, (= Studies presented to the International Commission for the History of Representative and Parliamentary Institutions, Vol. LXXVI).
Książka J. Jędrucha, opublikowana w 1998 r., jest poszerzonym i uzupełnionym wydaniem pracy, która ukazała się w 1982 r. (recenzowana m.in. na lamach CPH przez A. Ajnenkiela, T. 38:1986, z. 1, s. 227-232). Aktualne wydanie, nawiązujące do pięćsetnej rocznicy istnienia parlamentu polskiego, stanowiąc kolejny tom serii wydawniczej Międzynarodowej Komisji do Historii Instytucji Reprezentacji i Parlamentaryzmu. W wydatny sposób podkreśla to w ramach tej ważnej instytucji polski udział w dziejach tworzenia i funkcjonowania instytucji paralamentamych.
Stanisław Płaza, Historia prawa w Polsce na tle porównawczym. Cz. 3. Okres międzywojenny, 2001
Authors: Mikołajczyk Marian
Published: January 2024

Recenzja: Stanisław Płaza, Historia prawa w Polsce na tle porównawczym. Cz. 3. Okres międzywojenny, Księgarnia Akademicka, Kraków 2001, ss. 762.
Kilka lat temu (1997, 1998) ukazały się dwie pierwsze części Historii prawa w Polsce na tle porównawczym autorstwa Stanisława Płazy. Wykład został w ten sposób doprowadzony do początków XX wieku. Oczekiwaliśmy na tom następny, poświęcony okresowi międzywojennemu, choć zdawaliśmy sobie sprawę, że zadanie będzie w tym wypadku o wiele trudniejsze. Pisząc obie poprzednie części Autor mógł przecież w pewnym stopniu wykorzystać swoje wcześniejsze doświadczenia - wszak od początku lat siedemdziesiątych ukazywały się kolejne wersje i wydania podręczników Profesora poświęconych dziejom prawa w Polsce, tak przedrozbiorowej, jak i dziewiętnastowiecznej. Ponadto w przypadku prawa okresu międzywojennego wyraźnie odczuwalny jest brak szczegółowych i monograficznych opracowań, które mogłyby być podstawą dla syntetycznego ujęcia. Wiele istotnych zagadnień pozostaje wciąż poza zasięgiem ustaleń historyków prawa. Co prawda w ostatnich latach da się zauważyć pewien postęp, jednak prace, które ukazały się przed kilku czy też kilkunastu miesiącami nie mogły już zostać wykorzystane przy pisaniu omawianego podręcznika. Autor musiał zatem w wielu wypadkach sam prowadzić szczegółowe badania, studiować międzywojenne piśmiennictwo, sięgać do źródeł normatywnych. Tym większy podziw budzi efekt owych prac  potężne, liczące przeszło 760 stron dzieło.
Wojciech Witkowski, Aleksander This i Jan Kanty Wołowski – wybitni prawnicy Królestwa Polskiego, 2001
Authors: Rosner Anna
Published: January 2024

Recenzja: Wojciech Witkowski, Aleksander This i Jan Kanty Wołowski – wybitni prawnicy Królestwa Polskiego. Wydawnictwo UMCS, Lublin 2001, ss. 271.
Prawodawstwa martwą literą ujęte same z siebie są bezładne; nabierają dopiero życia i rzeczywistego skutku przez właściwy swój organ, przez sądownictwo, przez skład urzędników sądowych pisał w połowie XIX wieku Aleksander Heylman. Podziela to zdanie Wojciech Witkowski, badacz i znawca dziewiętnastowiecznego polskiego prawa pod zaborami. Zaproponował bowiem w swej najnowszej książce nietypowe ujęcie, które nazwał „biografią pretekstową”. Życiorysy dwóch wybitnych polskich prawników: Aleksandra Thisa i Jana Kantego Wołowskiego stały się bowiem pretekstem do wskazania ważnych problemów epoki: tak z zakresu socjologii historycznej: tworzenia nowej grupy społecznej: inteligencji, jak - przede wszystkim - trudnych sporów prawniczych epoki, tyczących krytycznej akceptacji zasad prawa francuskiego, a w szczególności Kodeksu Napoleona, stosunku do rusyfikacji polskiego prawa w czasach międzypowstaniowych, wpływu praktyki prawniczej na refleksję teoretyczną.
Dziedziczenie beztestamentowe krewnych kognacyjnych w świetle nowel 118 i 127 Justyniana
Authors: Stęplowska Agnieszka
Published: January 2024

La succession ab intestat des collateraux   à la lumière des novelles 118 Et 127de l’empereur Justinien Décréts par l’empereur Justinien, la Novelle 118 de la 543 et aussi la Novelle 127 de l’an 548 qui a complété la loi précédente, réglaient dans la manière complexe la question de la succession ab intestat, qui auparavant resta très complique et incohérente. La succession de ce genre-ci a été basé sur la parentèle avec le défunt et par les deux lois on a égalisé la position des hommes et des femmes en droit de succession. Justinien a divisé les héritiers en quatre classes. La classe plus proche exclua celle plus éloignée. A la première classe appartenaient tous les descendents du défunt sans regarder au grade de leur parentèle. Ils succédaient l’héritage in stirpes. Dans cette classe ont été appelés à la succession surtout les enfants venants du iustum matrimonium. A condition d’être les descendents uniques du defunt, les enfants de celui nées en concubinat ont reçu le droit à la succession spéciale en vertu des réglements séparés (Novelle 89). Selon la Novelle 118, la deuxième classe d’héritiers comprend les ascendents ainsi que les frères germains et les soeurs germaines du défunt. Pourtant les ascendents plus éloignés que propres parents du defunt ne pouvaient hériter de lui qu’à defaut de ses frères et de ses soeurs germaines. La troisième classe a été divisé en deux sous-classes. Dans la première de celles-ci appartenaient les frères et les soeurs du défunt avec leurs enfants. Ce groupe fait éliminer de la succession la seconde sous-classe composée des démi-frères et des démi-soeurs avec leurs enfants. De la succession ont été pourtant exclus les descendants des ceux derniers. Dans la classe IV héritaient d’autres parents latéraux. La reconnaissance conséquente du principe de la parentèle fondée sur les liens de sang s’est manifestée dans la convocation les enfants naturels à l’héritage et dans l’introduction de la succession des ascendents déjà en deuxième classe paralelement avec l’annulation du droit du père à succéder son fils comme un parens manumissor. Grâce à la reconnaissance du principe de cognation ainsi que à l’admission de la possibilité de succéder de biens de son enfant, on a reconnu la pleine capacité juridique de l’enfant de famille. La mise en égalité des droits de deux sexes avait pour la conséquence cela que les soeurs ont acquis les mêmes droits ainsi qu’on a admis la succession les descendents feminins dans les classes I et III. Pareillement s’est ameliorée la position de la mère de famille, laquelle en principe jouissait des mêmes droits de succession que le père.