bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Sporda Psikolojik Dinamikler
Authors: Salman Kaan , Menteş Görkem
Published: December 2023

Öz belirleme, bireyin kendi yaşamının sorumluluğunu alması ve içsel değerlerine dayanarak özgürce kararlar alabilmesi anlamına gelir. Öz belirleme kuramı, insan davranışları ile bireysel gelişim arasındaki ilişkiye odaklanan ve altı farklı alt teoriden oluşan deneysel bir kuramdır. İçsel motivasyon, bireylerin dışsal ödüllere bağlı olmadan içten gelen istekle gerçekleştirdikleri eylemleri ifade eder. Sporcuların içsel motivasyon seviyeleri, sosyal çevrenin üç temel psikolojik ihtiyacın (özerklik, yeterlik, ilişkili olma) karşılanması ile ilgilidir. Sporcular, içsel ve dışsal motivasyonlar gibi farklı nedenlerle spor yapabilirler. Öz belirleme kuramı, antrenörlerin dışsal ödüllerin içsel motivasyonu nasıl etkileyebileceğini anlamalarına yardımcı olabilir. Bandura'nın sosyal bilişsel kuramı öz-yeterlilik kavramını tanımlar ve insanın uyum sağlama sürecinde bilişsel, başkalarıyla etkileşim, öz düzenleme ve öz düşüncelerle ilişkilendirilen bir insan işlevselliği görüşünü destekler. Spor alanında, öz-yeterlilik, sporcunun istenen sonuçları elde etmek için gereken davranışları gerçekleştirebileceğine inanmasıdır. Öz-yeterlilik, seviye, genellik ve güç olmak üzere üç boyutta değişebilir. Sporcularda yüksek öz-yeterlilik, dirençli, zorluklar karşısında çaba gösteren ve performansı etkileyen bir faktördür. Öz-yeterlilik, dört temel bilgi kaynağı olan geçmiş deneyimler, dolaylı deneyimler, sözel ikna ve fizyolojik-duygusal durumlar yoluyla şekillenir ve değişebilir. Bu dört bilgi kaynağı, sporcularda öz-yeterlilik üzerinde değişiklikler yaratabilir. Öz-yeterlilik, motivasyonu ve yetenekleri birlikte etkiler ve insanların performansı ve davranışları üzerinde önemli bir rol oynar. Psikolojik dayanıklılık, stresli durumlara karşı olumlu tepkilerin ifadesi olarak tanımlanır ve stresle başa çıkma, uyum sağlama ve etkili bir şekilde kontrol altına alma yeteneğini içerir. Özellikle spor alanında, fiziksel yeteneklerin yanı sıra psikolojik dayanıklılığın da başarı için önemli olduğu gözlemlenmiştir. Psikolojik dayanıklılık, sporcuların baskıya ve rekabete dayanabilme yeteneği olarak değerlendirilir ve zihinsel antrenmanlar gibi yöntemlerle geliştirilebilir. Bu kavram, spor alanında yapılan araştırmalarda da daha fazla önem kazanmış ve dayanıklılığın ölçümü ve geliştirilmesi konusunda daha özel ve derinlemesine metodolojilerin önemini ortaya çıkarmıştır.
Models of Learning in Language Teaching
Authors: Kırbaş Abdülkadir , Öbüz Ekrem
Published: December 2023

Language is the most crucial component of lifelong learning and development in the information age we live in. Every person can execute tasks like reading, writing, understanding, asking questions, thinking, and solving problems because of language. Language is the primary instrument of mental, emotional, and social growth. Language has a crucial role in a variety of functions, including conveying culture, engaging, expressing emotions and thoughts, and communicating. Examining various approaches and models used in the language learning process is part of the idea of "learning models" in language teaching. A range of techniques are employed to enhance pupils' language proficiency using language learning models. These models incorporate variables and pedagogical practices that impact language acquisition. The foundational subject in language instruction, Turkish, is a flexible course that fosters language proficiency, increases awareness of the student's home tongue, and has tight connections to other courses. This characteristic has made adopting a wide range of approaches and strategies in classroom applications crucial. It will be more effective to use a variety of methods rather than a single method or technique in the curriculum when the methods and techniques used to achieve educational goals are essential. This will help students learn their native language and develop language awareness when teaching languages. The approach taken and the exercises conducted when instructing students in the curriculum's units and chosen subjects are crucial in determining whether or not children exhibit the anticipated behavioral changes and, consequently, in meeting learning objectives. To assist students in achieving their objectives in both in-class and extracurricular education and training activities, teachers must develop and put into practice strategies, tactics, and activities. The pursuit of understanding which circumstances best facilitate learning has led educators to develop new approaches to teaching and learning. Throughout history, every learning model has either supported or challenged the development of the other learning model. Different learning models have been discovered as a result of the quest for answers to issues like what makes learning successful, which factors are more active, and under what circumstances education fulfills its purpose. This study covers a variety of modern learning models and explains their role and significance in teaching Turkish and other languages. These models include constructivist learning, brain-based learning, active learning, cooperative learning, project-based learning, multiple intelligence learning, and mastery learning.
Course Book Selection and Adaptation in Curriculum Design: An Overview
Authors: Yılmaz Virlan Ayşe
Published: December 2023

Curriculum design comprises not only creating language courses and course materials but also selecting texts and other teaching resources and adapting changes to pre-existing courses. There has been an ongoing debate concerning the role of course books in language courses and how to equip teachers with a sensible approach to adopting and adapting course books. Despite this, practically all debates conclude that course books will be beneficial if they are in touch with the present state of learners' knowledge (Graves, 2000). As a result, teachers should pay attention to these variables in curriculum design and be familiar with the technique. A flexible approach is essential, as is selecting a course book. However, modifying and incorporating a textbook into a curriculum is a more difficult task than it appears, as it entails supporting and mentoring not only teachers but also students in curriculum creation.
Yalnızlık ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişkide Öz Şefkatin Aracı Rolünün İncelenmesi
Authors: Püsküllü Feyza Nur , Topuz İrem , Aslan Olcan
Published: December 2023

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin yalnızlık ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkide öz şefkatin aracı rolünü incelemektir. Bu amaçla, 2023-2024 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 249 üniversite öğrencisine ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, UCLA Yalnızlık Ölçeği Kısa Formu, Öz Şefkat Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır.  Verilerin analizinde betimsel istatistik, Pearson Korelasyon analizi ve Process Makro ile aracılık analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, yalnızlık ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide öz şefkatin aracı rolü olduğu bulunmuştur. Araştırma sonuçları alanyazın ışığında tartışılmış ve gerekli öneriler sunulmuştur.
Üstün Yetenekli Öğrencilerle İlgili Türkiye’de Yayınlanan Tezlerin İncelenmesi
Authors: Adıgüzel Ulutaş Merve
Published: December 2023

Özel yetenekli bireylerin gelişimleri için yapılacak ilk adım onların doğru bir şekilde tanılamak sonrasında da yeteneklerine uygun eğitim ile onları desteklemektir. Özel yetenekli öğrencilerin gelişimlerinin desteklenmesi, doğru bir şekilde tanılanması, yaşadıkları ve/veya yaşayabilecekleri problemlerin ele alınması, eğitimleri için uygun öğretim ortamlarının geliştirilmesi ve bunların etkililiğinin incelenmesi gibi akademik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bağlamda da özel yetenekli bireyler ile yapılmış kapsamlı akademik çalışmalar önem arz etmektedir. Bu çalışmada da özel yetenekli öğrenciler ile Türkiye’de yapılmış son üç yıldaki tezlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında incelenen dokümanlar, 2021 yılından 2023 yılı Kasım ayı sonuna kadar yayınlanmış Türkiye’de özel yetenekli bireyler ile yapılmış yüksek lisans ve doktora tezlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda erişilen yüksek lisans ve doktora tezleri arasından tez seçim kriterleri de göz önüne alınarak toplam 98 tez araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırma amacı doğrultusunda belirlenen yüksek lisans ve doktora tezleri yayın yılı, üniversite, enstitü, ana bilim dalı/bilim dalı, tezin türü, kullanılan araştırma deseni, örneklem büyüklüğü ve tezde yer alan anahtar kelimeler bağlamında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda son üç yılda tezlerin en fazla Bahçeşehir Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Necmettin Erbakan Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi’nde; Eğitim Bilimleri Enstitüsü ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsünde; matematik eğitimi, özel eğitim ve fen bilgisi eğitimi bilim dallarında; 2022 yılında ve yüksek lisans tezi olarak yapıldığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte yapılan tezlerde araştırma deseni olarak daha çok nicel araştırma desenlerinin tercih edildiğini ve örnek büyüklüğünün 1-99 arasında kişi sayısından oluştuğu bulunmuştur.
Öğretmen Adaylarının Akademik Yazma Becerilerinin Bilimsel Araştırma ve Akademik Yazma Eğitimiyle Geliştirilmesi
Authors: Arıcı Bayram , Arıcı Şemsinur
Published: December 2023

Öğretmen adaylarına verilen akademik yazma ve bilimsel araştırma eğitiminin onların akademik yazma becerilerinin geliştirilmesine etkisinin araştırıldığı bu araştırma 2022-2023 öğretim yılında (bahar yarıyılı) Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesinde yapılmıştır.  Yarı deneysel kullanıldığı bu araştırmada ön test-son test kontrol gruplu modelle araştırma biçimlendirilmiştir. Araştırmada akademik yazma tutukluğu ölçeği kullanılmıştır. Akademik yazma, öğrencilerin eleştirel düşünme, analitik beceriler ve iletişim yeteneklerini geliştirmelerine yardımcı olan eğitimin önemli bir yönüdür. Yüksek Öğretim Kurulu öğretmen adaylarının akademik yazma becerilerinin geliştirilmesi için Türk Dili 2 dersinin müfredatına akademik yazmayı eklemiştir. Akademik yazma becerisi öğretmen adaylarının okuduklarını anlama ve yazma ile ilgili sorunlarının giderilmesinde önem taşımaktadır. Akademik yazmayla ilgili çalışmaların çoğunlukla görüş alınan çalışmaları içerdiği, öğrencilerin akademik yazma becerilerini çeşitli uygulamalarla geliştirebilecek çalışmaların çok kısıtlı olduğu yapılan literatür taramasında tespit edilmiştir. Araştırmada öğretmen adaylarına Gülay ve Ungan (2022) tarafından hazırlanan Akademik Yazma Tutukluğu Ölçeği öntest olarak uygulanmış, ardından dört haftalık bilimsel metin yazma eğitimi “Akademik dil ve yazının özellikleri nelerdir? Akademik yazılarda tanımlamalar nasıl yapılır? Kavram ve terimlerden nasıl yararlanılır? Akademik metinlerin yapıları nasıldır? Akademik metinlerde iddia, önerme vb. ifadeler hangi biçimlerde yazılır? Bilimsel raporlarla makalelerin biçimsel özellikleri nelerdir? Bilimsel rapor yazılırken hangi basamaklar takip edilmelidir? Açıklamalar, tartışmalar, metinler arası ilişki kurma paragrafları nasıl yazılır? Akademik yazılarda kaynaklan hangi biçimlerde gösterilir? Bilimsel yazılarda hangi etik ilkelere uyulmalıdır?” başlıklarını kapsamıştır. Ayrıca öğretmen adaylarına akademik metin yazma uygulamaları yaptırılmış, akademik hyazma tutukluğu ölçeği son değerlendirme için de (son test) uygulanmıştır. Yapılan araştırmada akademik yazma ve bilimsel araştırma eğitiminin öğretmen adaylarının akademik yazma becerilerini geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Erken Çocukluk Döneminde Düşünme Becerileri ve Eğitimi
Authors: Demiral Ümit
Published: December 2023

Düşünme; çözüme doğru yönlendirilmiş bir davranış ya da bir problemin çözümüyle sonuçlanan davranışın sonucudur. Bir düşüncenin gerçekleşmesi ve sonuçlarının etkili olabilmesi için düşünecek bir şey olmalıdır, birlikte düşünülecek bir şey olmalıdır, düşünmek için bazı yollar olmalıdır, bir şey için düşünmek gereklidir. Düşünme becerileri, bilişsel ve duyuşsal alanları da içeren, gözlem veya deneyimlerden elde edilen bilgilerin analiz edilmesi ve değerlendirilmesi sürecidir. Düşünme becerileri zihin içerisine yerleştirilecek içerikler değildir. Aksine, uygulandıklarında zihnin daha verimli çalışması için ona güç veren süreçlerdir. Düşünme becerileri birçok alternatiflerin, tercihlerin olduğu bir toplumda iyi seçimler yapmak için gerekli araçlardır. Düşünme becerileri, sorumluluk alma becerilerinin temelini oluşturan karar verme, davranışları düzenleme ve karmaşık durumlarla baş edebilmeyi sağlar. Çocuğun bilinçli düşünme yapabilmesi için dil edinimine sahip olmalı ve üzerinde düşüneceği konu hakkında bilgi sahibi olması gerekmektedir. Erken çocukluk dönem çocuklarında düşünme becerileri olarak en çok öne çıkan düşünme becerileri eleştirel düşünme, problem çözme, yaratıcı düşünmedir. Eleştirel düşünme, kişinin kendi düşüncesini ve etkileşim içinde olduğu kişilerin düşüncelerini göz önünde bulundurarak kendini, çevresindeki olayları, durumları ve düşünceleri anlamayı hedefleyen aktif ve organize edilmiş zihinsel bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Problem çözme, bireyin günlük yaşamda ortaya çıkan sorunlara yönelik çözümleri tanımlamaya veya keşfetmeye çalıştığı, kendi kendini yönlendiren, bilişsel- davranışsal bir süreçtir. Yaratıcılık becerisi, yeni düşünme biçimleri oluşturmak için bilgi ve zekâyı kullanabilme becerisidir. Erken çocukluk eğitiminde en sık kullanılan yaratıcı düşünme modelleri Wallas Modeli, Lowa Modeli, Yaratıcı Problem Çözme (Parnes) Modelidir. Düşünme becerilerinin erken yıllardaki gelişimi dolaylı öğrenme ve keşif yoluyla öğrenmeden fazlasını gerektirir. Erken yaşlarda düşünme becerilerine ilişkin belirli kaynak ve tekniklerin kullanıldığı yaklaşımlardan ziyade, genel olarak küçük çocukların ilgisini çeken tema ve konuları sınıf ortamına entegre etme (infüzyon) yaklaşımının kullanılması daha uygundur.
Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Ölçme ve Değerlendirme
Authors: Çerçi Arif , Şahin Kılcı Ayşenur
Published: December 2023

Ölçme değerlendirme uygulamaları, eğitim öğretim faaliyetlerinin amacına ulaşmasını sağlamak ve başarıya kanıt oluşturmak açısından oldukça önemlidir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde de öğretim sürecinin niteliğini artırmak, dili öğrenenlerin Türkçe öğrenme düzeylerini belirlemek, varsa eksik öğrenmeleri gidermek ve başarıya süreklilik kazandırmak için ölçme değerlendirme uygulamaları yapılmaktadır. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde ölçme değerlendirme etkinlikleri; öğretim süreci başlamadan önce öğrencinin dil seviyesini belirleyerek uygun sınıfa yerleştirmek, dil öğretim süreci devam ederken eksik öğrenmeleri belirlemek ve gidermek, dil öğretim sürecinin sonunda ise dili öğrenenler hakkında karar vermek amacıyla gerçekleştirilir.
Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde anlama (dinleme, okuma) ve anlatma (konuşma, yazma) becerilerinin dengeli bir şekilde kazandırılması amaçlanmaktadır. Hem öğretim süreci hem de ölçme değerlendirme süreci bu dil becerilerini odağa alır. Ölçme değerlendirme etkinliklerinin dil öğretim sürecinin başlangıcından sürecin sonuna kadar sürekli olarak kullanılması dil becerilerinin dengeli olarak kazandırılmasına yardımcı olacaktır. Sürekli değerlendirmede süreç devamlı kontrol edildiği için eksik öğrenmeler giderilebilir ve öğretim süreci doğru bir şekilde yönlendirilebilir.
Dil becerileri ölçülürken dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Her dil seviyesinde (A1, A2, B1, B2, C1, C2) dinleme, okuma, konuşma, yazma becerilerine yönelik kazandırılması gereken birtakım davranışlar vardır. Ölçme değerlendirme sürecinde kullanılacak olan dilsel metinler ve sorulan sorular, o seviyede kazandırılması gereken davranışları ortaya çıkarabilecek nitelikte olmalıdır. Ayrıca metinlerin günlük yaşamla, Türk kültürüyle ilişkili olmasına özen gösterilerek “işlevsel dil öğretimi” gerçekleştirilmeli ve  “dille birlikte kültürün öğretilmesi” sağlanmalıdır. Öğrenciye sorulan sorulardaki ya da kullanılan metinlerdeki dil bilgisel yapılar öğrenciye öğretilmiş olan dil bilgisi yapılarından oluşmalıdır. Anlamı bilinmeyen sözcük sayısı çok fazla olmamalıdır.
Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde ölçme değerlendirme yaparken kullanılabilecek pek çok ölçme değerlendirme aracı vardır. Becerilerin doğasına uygun ve kazanımları ölçebilecek birden fazla ölçme değerlendirme aracının kullanılması etkili bir ölçme değerlendirme yapılması için oldukça önemlidir. Geleneksel ölçme değerlendirme araçlarının yanı sıra alternatif (süreç) ölçme değerlendirme araçlarına da yer verilmelidir.
Eğitimde Teknoloji Entegrasyonu: Öğretmenler ve Okul Yöneticileri
Authors: Elmalı Filiz , Dündar Fatma
Published: December 2023

Bu derleme çalışmasında öncelikli olarak teknolojinin eğitim ile ilişkisi açıklanmıştır. Akabinde ise teknolojinin eğitimdeki yeri ve teknoloji kullanımında öğretmenin ve okul yöneticilerinin rolü açıklanmaya çalışılmıştır. Hızla değişen dünyada teknolojinin kullanımı yeniliği eğitime uyarlamada önemli faktörlerden biridir. Eğitimde teknoloji amaç değil araç olarak kullanılarak öğrenenlerin 21.yy becerileri ile donatılması gerekmektedir. Bu noktada hem öğretmenlerin hem de okul yöneticilerinin teknoloji kullanımı bağlamında donanımlı olması gerekmektedir. Eğitimde teknoloji entegrasyonunu başarılı bir şekilde gerçekleştirmek adına, öncelikle okul yöneticilerinin gerekli teknolojik bilgi ve beceriye sahip olması ve liderlik özelliği ile öğretmenleri teknoloji kullanımına yönlendirmesi gerekmektedir. Teknolojik lider olarak okul yöneticilerinin, öğretmenlerinin, eğitim ortamlarında teknoloji kullanımını desteklemesi, özellikle yeni çıkan eğitim teknolojileri ile ilgili düzenli olarak öğretmenlerini bilgilendirmesi teknoloji entegrasyonunu olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir.
The introduction of formative assessment probes for teaching the mole concept in chemistry: A small study with high school students
Authors: Bulunuz Mızrap , Kuralay Betül
Published: December 2023

Mole, molar mass and the Avogadro number are used constantly to measure the amount of substance in chemical changes. However, students have difficulty in understanding these concepts because they are not familiar with measuring very small amounts of matter that cannot be seen and weighed in daily life, like atoms. The mole concept was developed to make the invisible and immeasurable atom visible and weighable. This research has three purposes: 1) To introduce the formative assesment probes on the teaching of the mole concept, 2) To evaluate the contribution of formative assessment techniques to understanding of the mole concept, 3) To reveal the students' knowledge about the application of the mole concept to problem solutions. The sample of the study consisted of 23 high school students. Four formative assessment probes were developed by the researchers. They were used as data collection tools. A formative assessment teaching technique “the agreement ring” was used for the teaching the mole concept. Students’ answers to the formative assessment probes were analyzed by using the four-point scale. As a result of the study, it was found that formative assessment practices positively contributed to the conceptual understanding of high school students. In order to provide conceptual understanding in the teaching of the chemistry course, studies should be carried out to generalize formative assessment techniques and formative assessment probes.
Biyoloji Öğretmenlerin Web 2.0 Araçları Kullanımı Yetkinliğinin İncelenmesi
Authors: Adıgüzel Ulutaş Merve , Bilgili Canan , Yılmaz Mehmet
Published: December 2023

Öğretmenlerin Web 2.0 araçlarını kullanım yetkinliği ile eğitim ortamlarında bu araçların kullanılma sıklığı ve öğrencilerin de eğitim teknolojileri bağlamında derse yönelik ilgi, tutum ve motivasyonlarının artırılması arasında ilişki bulunmaktadır. Özellikle de fen derslerinde eğitim-öğretimin daha etkili kılınması, öğrencilerin derse katılımlarının artırılması ve interaktif bir öğretim ortamının oluşturulmasında teknolojik araç ve gereçlerin öğretmenler tarafından öğrenme ortamında etkili olarak kullanılması önemlidir. Bu araştırmada biyoloji öğretmenlerinin Web 2.0 araçları kullanım öz yeterliğinin farklı değişkenlere göre belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma Türkiye’de farklı okullarda görev yapan 92 biyoloji öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Çelik (2020) tarafından geliştirilen “Web 2.0 Araçları Kullanımı Yetkinliği Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçek tek boyutlu ve 39 maddeden oluşmaktadır. Verilerin analizinde parametrik testlerden bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü ANOVA kullanılmıştır. Araştırma sonucunda biyoloji öğretmenlerinin cinsiyet, çalıştıkları kurum türü ve teknoloji kullanım sıklığına göre anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Ancak araştırma sonucunda mesleki tecrübe yılı ve Web 2.0 araçları ile eğitim alma durumlarına göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Mesleki tecrübesi daha az olan biyoloji öğretmenlerin tecrübe yılı fazla olan öğretmenlere göre ölçekten aldıkların puanların daha fazla olduğu bu bağlamda da Web 2.0 araçlarının kullanım yetkinliklerinin daha yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte Web 2.0 araçlarına yönelik eğitim alan öğretmenlerin eğitim almayan öğretmenlere Web 2.0 araçlarının kullanım yetkinlik puanlarının daha fazla olduğu belirlenmiştir.
Matematik Öğretmenlerinin Kapalı Fonksiyonun Türevine Yönelik Hataya Yaklaşımları
Authors: Duran Murat , Kaplan Abdullah
Published: December 2023

Bu çalışmanın amacı lise matematik öğretmenlerinin kapalı fonksiyonun türevine yönelik hataya yaklaşımlarını araştırmaktır. Bu amaçla öğretmenlerin hataya yaklaşımları; hatanın kaynağını gerekçelendirme ve hatayı gidermek için öğretim yaklaşımı sergileme olmak üzere iki bölümde incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma modellerinden özel durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcıları Millî Eğitim Bakanlığı’na (MEB) bağlı genel liselerde görev yapan 5 matematik öğretmenidir. Çalışmanın veri toplama aracı araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan hata temelli senaryolardır. Çalışmanın verileri öğretmenlerle yapılan bire bir görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünün verileri açık kodlama yardımıyla analiz edilirken ikinci bölümdeki veriler ise betimsel analiz yardımıyla incelenmiştir. Öğretmenlerin öğrenci hatalarına yönelik müdahaleleri “açıklama-gösterme”, “bilgi sunma”, “fark ettirme” ve “düşünceyi anlama veya ileri taşıma” olmak üzere 4 yaklaşımla açıklanmıştır. Çalışmanın bulguları öğretmenlerin, üç senaryodan birinde hatanın gerekçesini tam olarak doğru belirleyemediklerini ortaya çıkarmıştır.  Ayrıca bulgular öğretmenlerin hataya yaklaşım bağlamında uygun stratejiler üretmede yetersiz kaldıklarını göstermiştir.
21. Yüzyılda Matematik Okuryazarlığınının Önemi
Authors: Özdemir Zeynep , İzgi Onbaşılı Ümit
Published: December 2023

Matematik eğitimi, öğrencilerin günlük yaşam sorunlarını matematiksel bilgi ve becerilerle çözebilme yeteneğine odaklanmalıdır. Temel eğitimde, öğrencilerin matematikle tanıştığı ve düşünmeye başladığı dönemde, öğretmenlerin matematiksel düşünceyi etkili bir şekilde aktarması kritiktir (Tekin ve Tekin, 2004). Bu süreçte matematik eğitimi, yalnızca formüllerin uygulanmasını değil, aynı zamanda muhakeme ve analitik becerilerin geliştirilmesini amaçlamalıdır. Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA), matematik okuryazarlığını, günlük yaşam sorunlarını matematikle çözebilme kapasitesi olarak tanımlar (EARGED, 2005). İyi bir matematik eğitimi, öğrencilerin matematik okuryazarı bireyler olmalarını desteklemelidir. Eğitimciler, matematik eğitimi sürecinde öğrencilere matematik okuryazarlığı becerilerini kazandırmak konusunda önemli bir rol üstlenmelidir. PISA, öğrencilerin küresel düzeyde rekabet edebilmeleri için gereken becerileri ölçen bir araçtır. Matematik okuryazarlığı, PISA sınavlarında ölçülen temel becerilerden biridir. Bu bağlamda, ülkelerin PISA sonuçlarına odaklanarak matematik eğitim politikalarını geliştirmeleri ve öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerini kazanmalarını sağlamaları önemlidir. Matematik okuryazarlığının güçlendirilmesi, bireylerin karmaşık sorunları çözebilme ve küresel düzeyde etkileşime girebilme yeteneklerini artırarak, onları bilgi toplumunda başarılı kılabilir. Sonuç olarak, 21. yüzyılda matematik okuryazarlığı, bireylerin günlük yaşamda karşılaştıkları sorunları matematikle çözebilme yeteneği olarak kritik bir öneme sahiptir.
Somut Olmayan Bir Kültürel Miras: Matematiğe Uyarlanan Geleneksel Çocuk Oyunları
Authors: Hacısalihoğlu Karadeniz Mihriban
Published: December 2023

Bu çalışmanın amacı somut olmayan kültürel mirasın aktarım aracı olan geleneksel çocuk oyunlarının ele alınan sınıf düzeyine göre matematiğe nasıl uyarlandığına ve süreçte nasıl uygulanabileceğine dair ipuçlarına yer vermektir. Bu bağlamda matematik dersi öğretim programının beş öğrenme alanından seçilen kazanımlar, geleneksel çocuk oyunlarına uyarlanarak sunulmuştur. Türk kültüründeki çocuk oyunlarının, diğer kültürlerdeki oyunlarda karşımıza çıktığı, bazen adının, kullanılan araç-gereç-malzemenin, hazırlanan materyallerin ya da oynanışındaki farklıların göze çarptığı ancak “oyunun” tüm dünyada aslında aynı “oyun” olduğu görülmektedir. Dolayısıyla her ulusun geleneksel oyunlarını matematiğe uyarlayarak iç içe geçmiş başta Türk kültürü olmak üzere bütün kültürleri yaşatmaya çalışmak büyük bir zenginliktir. Matematiğin keşfinden bu yana yüzyıllardır var olan büyüsü oyunlar sayesinde matematiğin eğlenceli dünyasının kapılarını aralar. Matematiğe ilgi duymayan bazı öğrenciler matematiğin büyülü dünyasına bir adım atabilseler, matematiğin zor olması gerçeğinin yanında aslında eğlenceli bir uğraş olduğunu, işin sırrı çözülünce keyif bile alınabildiğini anlayacaklardır. Bu nedenle çocukların matematikten korkmamaları ve matematiği sevmeleri için çocukların matematiği öğrenmesinde, matematiği daha iyi anlamasında ve dersin daha eğlenceli geçmesinde etkili olan geleneksel oyunlar onlara her fırsatta oynattırılmalıdır. Bu sayede, çocukların en çok eğlendikleri ve doğdukları andan itibaren sahip oldukları oyun oynama isteğini harekete geçirerek okul yıllarında ve tüm yaşamında etkili öğrenme sağlamak mümkün olabilir. Dolayısıyla uyarlanan geleneksel çocuk oyunları sayesinde matematik öğretmenlerinin de geleneksel çocuk oyunları ve bu oyunların nasıl uyarlandığı hakkında bilgilendirilerek süreçte zaman zaman bu oyunları kullanmaya alışmaları sağlanabilir. Böylelikle farklılıklarımızın olduğu bu uzayda, akademik başarısı düşük, akranlarından yavaş ya da farklı öğrenen çocukların da olduğu gözden kaçırılmamış, onlara farklı bir yöntem olan oyunla matematiği sevdirme ve matematik öğretme yoluna gidilmiş olunabilir.
Metabolik Hastalıklarda Asprosinin Rolü
Authors: Akcılar Raziye
Published: December 2023

Fibrillin 1 (FBN1) geninin iki ekzonu (ekzon 65 ve ekzon 66) tarafından kodlanan yeni bir glukojenik adipokin olan asprosin, esas olarak açlık sırasında beyaz yağ dokusu tarafından sentezlenir. Merkezi sinir sistemi, periferik doku ve organlarda eksprese edilen asprosin, karaciğerde hepatik glikoz salınımı, hipotalamusta iştah uyarımı, insülin sekresyonu, apoptotik hücre ölümü, inflamatuar yanıt gibi çeşitli hücresel ve fizyolojik süreçlerin düzenlenmesinde önemli rol oynar. Vücut homeostazisinin sağlanmasında önemli role sahip olabilecek asprosin bazı hastalıkların patolojisinde, major bir terapatik sistem olarak görülebilir. Bu bölümde, asprosinin obezite, diyabet, polikistik over sendromu ve kardiyovasküler hastalıklar dahil olmak üzere metabolik hastalıklarda gelecekteki klinik tanı ve tedaviye katkıda bulunabilecek yeni keşfedilen rolleri tartışılacaktır.
T Lenfosit Gelişimi
Authors: Köse Hülya
Published: December 2023

T lenfositler hücresel savunmada görev alan hücrelerdir. Bu hücrelerin öncülleri kemik iliğinde bulunan hematopoietik kök hücrelerden köken almaktadır. Olgunlaşma aşamaları ise timusta gerçekleştiğinden, timus T lenfositlerinin gelişimi için çok önemli bir organdır.  Timusta  membranlarında TCR (T hücre antijen reseptörü) ve CD (Yüzey farklılaşma antijenleri) gibi spesifik yüzey reseptör moleküllerini kazanırlar ve spesifik immun yanıtı meydana getirme yeteneğine sahip T Lenfositler halini alırlar. Bu hücre yüzey molekülleri CD4, CD8, CD25 ve CD44’tür. Timusa giren olgunlaşmamış T  hücrelerinin çoğu erken T hücre öncülleri olarak tanımlanmaktadır. Bu hücreler CD4 ve CD8 yüzey molekülüne sahip değildirler. Timik epitelyal hücreler (TEC) tarafından üretilen sitokin ve ligandlar etkisiyle bazı gelişim aşamalarından geçen T hücreleri, bu yüzey moleküllerine sahip olarak aktifleşirler.  MHC (Major Histocompatibility Complex) molekülü ile de etkileşime girerek pozitif ve negatif seçilime uğrarlar. Bu şekilde timusta gelişimini tamamlamış olgun T lenfositleri olarak dolaşım ile periferal lenfoid organlara gönderilirler.
Hücre Membranı Enzimolojisi
Authors: Coşar Alpaslan
Published: December 2023

Bu çalışmanın ilk bölümü, "Membran Enzimolojisine Sistematik Bakış: Temel Kavramlar ve Terminoloji" başlığını taşır ve hücre zarı enzimlerinin temel kavramlarını ve terminolojisini detaylı bir şekilde ele alır. Özellikle integral membran enzimlerinin yapısal özellikleri, aktif bölgeleri, substratları, kofaktörleri ve allosterik yerleri incelenir. Bu bölümde, membran enzimlerinin biyolojik membranlara nasıl çapalandığı, aktif bölgelerinin konumları ve işlevsel rolleri, özellikle metabolik yollar, sinyal iletimi, madde taşınması ve hücrelerarası iletişim üzerine odaklanılır. Ayrıca, enzim kinetiği, inhibitörler ve aktivatörler gibi konular da ele alınarak, membran enzimlerinin biyokimyasal işleyişine ve hücre içi dinamiklere olan etkileri vurgulanır.
"Membran Enzimlerinin Moleküler Yapısı ve Sınıflandırılması" başlığı altındaki ikinci bölüm, hücre zarındaki taşıyıcı proteinler, reseptörler ve enzimler gibi farklı protein türlerinin moleküler yapısını ve işlevlerini inceler. Taşıyıcı proteinlerin aktif ve pasif taşıma sistemleri, özellikle Na⁺/K⁺ ATPaz gibi önemli ATPaz türlerinin yapısı ve işlevsel mekanizmaları ele alınır. Bu bölümde, taşıyıcı proteinlerin hücre içi ve dışı maddelerin taşınmasında nasıl kritik roller oynadıkları ve ATP hidrolizi yoluyla enerji tüketerek molekülleri konsantrasyon gradyanlarına karşı nasıl taşıdıkları detaylandırılır. Reseptör proteinler, hücre dışındaki sinyalleri algılayıp hücre içi tepkilere dönüştüren moleküler yapılar olarak tanımlanır. G-Protein bağlı reseptörler (GPCR) ve tirozin kinaz bağlı reseptörler gibi çeşitli reseptör tipleri ve bunların hücre büyümesi, farklılaşma, hücre döngüsü gibi süreçlerde nasıl önemli işlevler gördükleri açıklanır. Adenilil siklaz ve guanilil siklaz gibi spesifik enzimlerin hücre içi ikincil haberci moleküllerin üretimindeki kritik rolleri ele alınır.
Üçüncü bölüm, membran enzimlerinin “Hücresel ve Fizyolojik Bağlamlar”ını, özellikle de doku ve organlardaki biyokimyasal rollerini incelemektedir. Nöronlarda, bu enzimler sinaptik iletimde ve nörotransmitter metabolizmasında önemli roller oynar. Örneğin, asetilkolinesteraz, sinapslardaki asetilkolinin hidrolizinde yer alarak nörotransmitter sinyalini sonlandırır. Karaciğer hücrelerinde, sitokrom P450 enzimleri gibi membran bağlı enzimler toksin ve ilaç metabolizmasında önemli rol oynar. Ayrıca, immün sistem hücrelerindeki, antijenlerin T hücrelerine sunulmasını sağlayan MHC molekülleri ve sinyal transdüksiyonunu başlatan tirozin kinazlar gibi çeşitli reseptör ve ko-stimülatör molekülleri içerir. Epitel hücrelerinde ise, besin emilimi ve elektrolit taşınmasında yer alan taşıyıcı proteinler ve disakkaridazlar gibi enzimler önemlidir. Bu enzimler, besin maddelerinin emilebilir moleküllere parçalanmasını ve hücre içine alınmasını sağlayarak bağırsak ve böbrek gibi organların işlevselliğinde kritik rol oynar.
Gebelikte Parasetamol (Asetaminofen) Kullanımı Güvenli mi?
Authors: Şen Fazilet
Published: December 2023

Gebelikte ilaç kullanımı oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Kişiler arası genetik farklılıklar ve gebelik sürecinde oluşan fizyolojik değişiklikler kullanılan ilacın anne ve fetüse muhtemel etkilerini ön görülemez hale getirmektedir. Analjezikler, vitaminlerden sonra gebeliğin tüm trimesterlerinde en yaygın kullanılan preparatlardır. Parasetamol (asetaminofenin; asetil-p-aminofenol, APAP), birçok ülkede gebelik sırasında en sık kullanılan ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçtır. APAP’ın gebelikte kullanımı yıllardır güvenli olarak nitelendirilse de; çalışmalardan elde edilen son veriler nadir de olsa kriptorşidizm, düşük zekâ düzeyi, dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu ve nörobilişsel gelişim bozukluklarında artış ile ilişkilendirmiştir. Bu bozuklukların, çok yüksek dozda ve uzun süreli kullanımda ortaya çıktığı; gerekli durumlarda kısa süreli ve uygun dozda kullanımın bu riskleri arttırmadığı tespit edilmiştir. Öte yandan, gebelikte tedavi edilmeyen yüksek ateş; nöral tüp defekti, yarık damak ve konjenital kalp hastalığı gibi olumsuz fetal etkilere neden olabileceği çeşitli çalışmalarla gösterilmiştir. Bu nedenle gerekli durumlarda etkili en düşük dozda ve kısa süreli kullanımı anne ve fetüsün sağlığı için önemlidir. Ancak gebelikte APAP’ın rutin kullanımından kaçınılmalıdır.
Amiloid Beta Peptidler: in-vitro Alzheimer Hastalığı Toksisite Modellerinde Kullanımları
Authors: Kurt Serap , Çam Fethi Sırrı
Published: December 2023

Alzheimer Hastalığı, hücre içinde amiloid beta plaklarının ve hiperfosforile mikrotübül ile ilişkili proteinin birikmesine bağlı olarak nörofibriler yumakların oluşmasıyla karakterize ilerleyici bir nörodejeneratif durumdur. Deneysel AD modellerinin kullanımı AD patolojisinin anlaşılması ve yeni tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi açısından çok önemlidir. Ancak temel araştırmalardan elde edilen verilerin klinik çalışmalarda oldukça düşük başarı oranları sergilediği gözlemlenmiştir. Bu nedenle literatürde yer alan bu modellerin güçlü ve sınırlı yönlerinin değerlendirilmesi ve hastalığın çeşitli yönlerini kapsayan modellerle çalışmalar yapılmasının potansiyel tedavilerin başarısını artıracağı öngörülmektedir. Bu bölümde amiloid beta peptidlerin in-vitro AD modellerinde kullanımlarının patolojik ve moleküler özellikleri, bu kullanımların avantaj ve dezavantajları tartışılmaktadır.
Salmonella spp. Enfeksiyonları
Authors: Gümüşburun Sina Akan , Demirdöğen Yöntem , Vural Uğur , Boyraz Enes Furkan , Eslami Mehdi
Published: December 2023

Salmonella’lar Enterobacteriaceae ailesinde yer alan ve spor oluşturmayan gram negatif çomaklardır. Salmonella spp., gıda kaynaklı olan çok önemli enfeksiyonlardan sorumlu bir patojendir. Halk sağlığı açısından ve ekonomi açısından dünya genelinde bir tehdit oluşturmaktadır. Her sene bütün dünya da Salmonella spp. enfeksiyonlarına bağlı olarak birçok insan ölmektedir. Çoklu ilaca dirençli Salmonella suşlarında endişe verici bir artış gözlemlenmiştir.  Salmonella spp. akut enterit, enterik ateş, bakteriyemi, ve invazif enfeksiyonlar gibi farklı enfeksiyon durumları ile karşılaşılabilir. Bu enfeksiyonu önleyici stratejiler, tarladan sofraya kadar tüm gıda üretim zincirini kapsar. Tarımsal uygulamalardan itibaren hijyen standartlarının dikkatli bir şekilde takip edilmesi, çiftlik hayvanlarının ve ürünlerin hijyenik koşullarda yetiştirilmesi, gıda işleme aşamalarında temizlik ve dezenfeksiyon protokollerinin uygulanması bu stratejilerin bir parçasıdır.
Sağlık Alanındaki Eğitim Kurumlarında Okul/Örgüt Kültürü
Authors: Ölmez Deniz , Torun Serap
Published: December 2023

Örgüt; belirli hedefler için bir araya gelen, en az iki kişiden oluşan ve dış ortamla sürekli etkileşim içerisinde olan sosyal yapıları ifade etmekte olup bu yapıların gelişim dönemleri içerisinde oluşturarak kendilerinden sonraki nesillere taşıdığı tüm değerlerine de kültür denilmektedir. Tüm örgütlerin kendine has bir kültürü ve düzeni bulunmaktadır. Örgüt kültürü, üyelerinin davranışlarını belirleyen kurallar, alışkanlıklar ve inançlar toplamıdır.
Bilgi cemiyetinin önemli müesseselerinden biri olan okullar bilgiyi meydana getiren, aktaran ve yayan örgütlerdir. Her okulun kendine özgü bir kişiliği olup iklim de denilebilen bu olguya okul kültürü adı verilmektedir. Kurum personellerinin, öğrencilerin ve öğretmenlerin iletişim ve etkileşimleri okul kültürünün göstergesidir. Eğitim kurumlarında örgüt kültürü; modern, yenilikçi, üyelerine önem veren ve gelişimlerine yardımcı olan yapıda olmalıdır.
Bu kapsamda; sağlık alanında eğitim verilen okullarda örgüt kültürü ya da diğer bir ifade ile okul kültürü; nitelikli eğitim için değişim ve gelişim ihtiyaçlarının tespit edilmesinde, okul örgütünde yer alan üyelerinin tamamı için pozitif okul çevresinin oluşturulmasında ve mezunlar aracılığıyla sağlık örgütlerinde verimli görev sunumunda önemli bir rol oynamaktadır.
NANDA-I Nursing Diagnosis with Current Updates
Authors: Kocaçal Elem , Barut Emre
Published: December 2023

Today, nursing classification systems have a key role in creating a common language among nurses all over the world. Nursing diagnosis, which is one of the classification systems and the first step of the nursing process, provides a basis for the selection of nursing interventions necessary to achieve results that are within the authority and competence of the nurse. Successful resolution of the individual's problem depends on the correct determination of the nursing diagnosis. Successful resolution of the individual's problem depends on the correct determination of the nursing diagnosis. The North American Nursing Diagnosis Association, now NANDA International (NANDA-I), began a formal effort to classify nursing diagnoses in 1973. NANDA-I continues to meet biennially to review proposed new nursing diagnoses and to examine the use of nursing diagnoses in research, education, and clinical practice. NANDA-I has also published Nursing Diagnoses: Definitions and Classification 2021-2023, the complete list of nursing diagnoses, definitions, and defining characteristics. Today, NANDA-I members continue to work to make regular updates on the ANA and International Council of Nursing classification systems. Creating a care plan based on carefully selected nursing diagnoses and their use in conjunction with the critical pathway will enable us to provide our patients with collaborative, high-quality care that includes a strong nursing component. In this context, it is very important to follow the updates in NANDA-I nursing diagnoses.
Sıvı Elektrolit Dengesizlikleri ve Hemşirelik Bakımı
Authors: Oğuz Erdem Gamze
Published: December 2023

Sıvı ve elektrolit dengesinin korunması, hastaların bakımı açısından çok önemlidir. Bunu yapabilmek için hemşirenin hasta izlem ve değerlendirme parametreleri konusunda bilgi sahibi olması gerekir. Bu bölümde, temel elektrolitler, vücuttaki işlevleri, normal değerler, elektrolit bozukluğu belirti ve semptomları, tedavi ve bakım ele alınmaktadır.
Yoğun Bakım Ünitesinde Ağrının Giderilmesinde Güncel Yaklaşımlar
Authors: Kara Havva
Published: December 2023

Yoğun bakım ünitelerinde bakım ve tedavi gören hastalar yoğun bakımda geçirdikleri süre zarfında, hoş olmayan duygu durumları ve kötü deneyimler yaşamaktadırlar. Bu hastaların yaşadığı en olumsuz deneyimlerden birinin ağrı olduğu ve uygun şekilde tedavi edilmezse hastaların akut ve kronik sağlık durumları üzerinde zararlı etkilerinin olabileceği bilinmektedir.  Literatürde ağrı değerlendirmesi, hastalar için beşinci yaşam bulgusu olarak kabul edilmekte ve ağrı değerlendirmesi işleminin zorunlu olması gerektiği bildirilmektedir. Ayrıca güncel rehberler, yoğun bakım hastalarının klinik sonuçlarını iyileştirebilmek için multidisipliner bir ekiple yeterli ağrı tedavisinin yapılmasını ve hastaların ağrılarının mutlaka giderilmesini önermektedir.
Kronik Hastalıklar ve Öz Yönetim
Authors: Köse Sema , Gedik Buse Nur
Published: December 2023

Kronik hastalıklar Dünya Sağlık Örgütü tarafından “yavaş ilerleyen ve uzun süren hastalıklar” olarak tanımlanır. Kronik hastalıklar, uzun süreli tedavi, izlem ve bakım gerektiren; fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden gerilemeye neden olan; uzun süren ve geri dönüşsüz olan sağlık problemleridir. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ülkemizde tüm ölümlerin %76,4’ünün kronik hastalıklar nedeniyle olduğu, ölümlerin en fazla sırasıyla dolaşım sistemi hastalıkları, kanserler, solunum sistemi hastalıkları ve endokrin hastalıklar ile ilişkili olduğu bildirilmektedir.
Kronik hastalıkların getirmiş olduğu yük küresel anlamda sağlık açısından önde gelen bir zorluk olarak karşımıza çıkmaktadır ve sağlık hizmetlerinin yüksek derecede kullanımı ile tıbbi harcamalar arasında güçlü bir bağlantı bulundurmaktadır. Bu sebeple öz-yönetim kavramı büyük önem taşımaktadır. Kronik hastalıklarda bireyin sağlığı koruyan ve geliştiren faaliyetlerde bulunması, hastalığın semptom ve belirtilerini izleyerek yönetmesi, hastalığın duygularına ve sosyal ilişkilerine etkisini yönetmesi, beraberinde tedaviye uyum göstermesi öz yönetim olarak tanımlanır. Öz yönetim uygulamalarının kronik hastalıkların tedavisi ve bakımında etkili olduğu yapılan araştırmalarca ortaya konulmuştur.
Mekanik Ventilatöre Bağlı Hastanın Hemşirelik Bakımı
Authors: Şen Atasayar Belgin
Published: December 2023

Mekanik ventilasyon, hastaların arteriyel kan ile hücreler arasındaki oksijen-karbondioksit değişiminin yetersizliği ve oksijenasyonda bozulma durumlarında uygulanan bir yapay solunum desteğidir. Bu amaçla kullanılan cihazlar ise mekanik ventilatörler olarak adlandırılır. Mekanik ventilasyon desteği noninvaziv ya da invaziv olarak (endotrakeal tüp kullanılarak) sağlanabilir. Mekanik ventilasyon ihtiyacı özellikle yoğun bakım ünitesinde tedavi ve bakımı devam eden hastaların çoğunda görülmektedir. Yoğun bakım ünitelerinde görev yapan hemşirelerin, mekanik ventilatöre bağlı hastanın takip ve bakım ihtiyacını karşılayabilmesi hastanın mortalite ve morbidite oranlarını azaltabilmek açısından oldukça önemlidir. Mekanik ventilasyon ihtiyacının en önemli sebebi olan akut solunum yetersizliği; respirasyonun tamamen durmasına veya oksijen-karbondioksit değişiminin yetersizliğine neden olan her türlü durumu ifade etmek için kullanılır. Mekanik ventilasyon uygulamasının yapılacağı standart kriterler; apne veya solunumun olmaması, akut solunum yetersizliği, akut solunum yetersizliği gerçekleşme potansiyeli, artmış bir soluma işi veya etkisiz soluma şekliyle birlikte hipoksemik solunum yetersizliğidir. Mekanik ventilatöre bağlı hastanın hemşirelik bakımının nitelikli olması komplikasyon oluşmasını önleyecek ve hastanın ventilatörden ayrılmasını kolaylaştıracaktır.
Cushing Sendromu ve Yönetimi
Authors: Atalıkoğlu Başkan Sebahat , Güneş Demet
Published: December 2023

Cushing sendromu, çoklu komorbidite ve artan mortaliteden sorumlu olan ciddi bir durum olup glukokortikoid hormonlarının kan düzeylerinin yükselmesi ile ortaya çıkan klinik bir tablodur. Cushing sendromunun gerçek insidansı ve prevalansı net olarak bilinmemekle birlikte tahmini yıllık insidansı milyonda 2 ile 8 arasında değişmektedir. Hastalığın en yaygın nedeni, astım, kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve romatolojik durumlar gibi kronik hastalıklarda glukokortikoidlerin ekzojen uygulanmasıdır. Cushing sendromunda mortalite oranı yüksek olduğundan erken tanı ve tedavi her zaman önemli olmuştur. Mortaliteyi azaltmak, eşlik eden hastalıkları ve uzun süreli yaşam kalitesini iyileştirmek için etkili bir tedavi gerekmektedir. Cushing sendromundan etkilenen hastalar için, hiperkortizolizmle ilişkili uzun vadeli etkilerin ve eşlik eden hastalıkların yönetiminde bakım oldukça önemlidir.
Menopoz Döneminde Egzersiz
Authors: Köse Tuncer Sevinç
Published: December 2023

Yunanca erkek (ay) ve duraklama (durma) kelimelerinden oluşan menopoz, genellikle 40'lı yaşların sonu ile 50'li yaşların başında meydana gelen, yumurtalık foliküler fonksiyonunun kaybının ardından kadının doğurgan yaşamının sona ermesi olarak tanımlanır. Menopozla ilişkili semptomların ana nedeninin kadınlarda östrojen düzeylerindeki kayıptan kaynaklandığına dair kanıtlar vardır. Menopoz genellikle sıcak basması, idrar bozuklukları, eklem ağrısı ve psikolojik sıkıntı gibi çeşitli sağlık şikayetleriyle ilişkilidir. Menopoz semptomlarını bildiren kadınların genel sağlık durumu genellikle daha kötüdür. Menopoz sırasında ve sonrasında birçok kadında depresyon (mutsuzluk, sinirlilik, ağlamaklılık, enerji eksikliği) veya anksiyete (ruh hali değişiklikleri, uykusuzluk, kalp çarpıntısı, panik atak, unutkanlık veya odaklanma ve konsantrasyon sorunları) belirtileri görülmektedir. Egzersiz, bilinen az sayıda yan etkisi ile uygun maliyetli bir alternatif yöntem olup, egzersizin menopoz semptomları, depresyon ve yaşam kalitesi üzerinde olumlu etkisi olduğu da gösterilmiştir. Ayrıca egzersizin kemik, kardiyovasküler, metabolik, diyabet, kanser, uzun ömür, psikolojik sağlık ve genel yaşam kalitesi üzerinde pek çok faydasının olduğu açıktır. Bu nedenle kadınların menopoza geçiş dönemi ve sonrasında fiziksel olarak aktif olması uygundur. Sonuç olarak sağlık profesyonellerinin kadın yaşamında önemli bir yere sahip olan menopoz ve sonrası dönemde kadın sağlığını korumak ve yükseltmek için kadınların egzersiz yapmalarına teşvik edilmesi ve farkındalık oluşturulması önemlidir.
Postpartum Dönemde Refleksoloji Uygulamaları
Authors: Göral Türkcü Sinem , Uludağ Elif
Published: December 2023

Tamamlayıcı ve İntegratif/Bütünleştirici Sağlık Yaklaşımlarının bir kolu olan refleksoloji, bireye bütüncül olarak yaklaşan bir sanat ve refleks terapi yöntemidir. Refleksolojinin postpartum dönemdeki kadınlarda etkilerinin neler olduğunun belirlenmesi amacıyla Web of Science ve Pubmed veri tabanları kullanılarak literatür taranmıştır. Refleksolojinin postpartum dönemdeki kadınlarda etkileri ile ilgili araştırmalardan girişimsel olanları gözden geçirilmiştir.  Refleksolojinin postpartum dönemde anne sütünün miktarının arttırılması, uyku kalitesinin yükseltilmesi, post-operatif sezaryen ağrısının azaltılması ve vital bulguların (solunum hızı, ateş, nabız ve kan basıncı) düzeltilmesine yönelik girişimsel araştırmaların olduğu belirlenmiştir. Refleksoloji uygulamasının postpartum dönemde kullanıldığı girişimsel araştırmaların sınırlı sayıda olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin/ebelerin postpartum dönemdeki kadınlara bakım verirken refleksoloji uygulamalarını kullanmalarının, postpartum süreçte bakım sonuçlarının iyileştirilmesine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Role of TRPV1 Channel in Migraine: Current Overview
Authors: Ahlatcı Adem
Published: December 2023

Migraine is a neurological disease that is very common in society and is characterized by symptoms such as severe headaches, nausea, and sensitivity to light and sound. Absence from work, decreased productivity and healthcare costs due to migraine impose a high economic burden on patients and countries. For this reason, research on preventing or treating this disease continues intensively towards understanding migraine pathophysiology and drug discovery. In studies investigating migraine pathophysiology, new specific targets have emerged in drug development, such as the Calcitonin Gene and Peptide (CGRP) pathway. Current studies show that imbalance in neuronal calcium (Ca2+) homeostasis is effective in the pathogenesis of neurodegenerative disorders. Transient receptor potential (TRP) cation channels are non-selective cation channels and integral proteins that are widely expressed in the membranes of cells and organelles, especially in mammalian cells, and are involved in various cellular functions. It is known that transient receptor potential (TRP) channels cause neuronal apoptosis in cases of oxidative stress and Ca2+ homeostasis in neurological diseases. Therefore, TRP channels in migraine may be useful in preventing cellular damage due to oxidative stress in neurological disorders. TRPV1 (Transient receptor potential family, transient receptor potential vanilloid receptor1) is a non-selective ion channel protein first expressed in the dorsal root, trigeminal and nodos ganglia. Therefore, it is clear that TRPV1 channels have an important role in migraine treatment. Additionally, it has been shown that by using TRPV1 channel antagonists, Ca2+ influx into the intracellular environment can be prevented and thus cell homeostasis can be preserved. In this review, we examined the role of the TRPV1 channel in migraine based on recent studies.