Προσδιοριστικοί παράγοντες της δυναμικής της αιμοδοσίας στην περιοχή της Μακεδονίας
Authors: Γιάρτζα-Ταξίδου Ευαγγελία 
Published: August 2021

Στην παρούσα μελέτη έγινε:Α) Εξειδικευμένη ανάλυση στατιστικών δεδομένων της Εθνικής Υπηρεσίας Αιμοδοσίας που αφορούσαν τη διακίνηση μονάδων αίματος κατά τη διάρκεια της τριετίας 1995-1997 των Υπηρεσιών Αιμοδοσίας τηςΜακεδονίας που έδειξε τα ακόλουθα:1. Όσον αφορά την προέλευση αίματος στις Υπηρεσίες Αιμοδοσίαςκάθε νομού ανά έτος, η συλλογή αίματος βρέθηκε σημαντικά αυξημένηστο κέντρο (Θεσσαλονίκη) σε σύγκριση με την επαρχία (Ρ<0.001). Επιπλέον ήταν σημαντικά αυξημένη στους νομούς Κοζάνης, Καβάλας, Σερρώνκαι Δράμας απ’ ότι στους υπόλοιπους νομούς της Μακεδονίας (Ρ<0001). Τοσυλλεγόμενο αίμα προήρχετο κατά 55,7% από συγγενείς και κατά 41,4%από εθελοντές. Υπήρξε ανομοιογένεια της συμμετοχής της ομάδος τωνσυγγενών και των εθελοντών στις διάφορες Υπηρεσίες Αιμοδοσίας τηςΜακεδονίας.2. Όσον αφορά τις παραμέτρους επάρκειας ή ανεπάρκειας εκάστηςΥπηρεσίας Αιμοδοσίας σε ετήσια βάση, επάρκεια παρουσίαζαν οι Υπηρεσίες Αιμοδοσίας της επαρχίας και.από το κέντρο μόνον η Υπηρεσία Αιμοδοσίας του Αγίου Παύλου.3. Η διερεύνηση των διενεργουμένων αιμοληψιών σε σχέση με τονπληθυσμό και τις κλίνες εκάστου νομού ετησίως έδειξε ότι, σύμφωνα με ταόρια επάρκειας της WHO (αιμοληψίες κατ’ έτος=5% του πληθυσμού, 50αιμοληψίες/1000 κατοίκους και 7-9 αιμοληψίες για κάθε οξείας νοσηλείαςνοσοκομειακή κλίνη) η Μακεδονία παρουσίαζε φυσιολογικούς αλλά οριακούς δείκτες επάρκειας (αιμοληψίες κατ’ έτος= 5,4% του πληθυσμού,54,2 αιμοληψίες/1000 κατοίκους και 14,6 αιμοληψίες /κλίνη).Β) Συγκριτική και εξειδικευμένη ανάλυση των στατιστικών δεδομένοι της Υπηρεσίας Αιμοδοσίας του Α.Γ.Ν.Θ. Άγιος Παύλος που αφορούσαν τη διακίνηση μονάδων αίματος κατά τη διάρκεια της τριετίας 1995-1997 με παραμέτρους που έδειξαν τα ακόλουθα:1. Όσον αφορά την προέλευση του αίματος του Στάθμου Αιμοδοσίαςανά μήνα και ανά έτος, παρατηρήθηκε διακύμανση της συλλογής ανά μήναοφειλόμενη στη διακύμανση της συλλογής του κινητού συνεργείου. Κυριότερες πηγές προέλευσης του αίματος εντός του Σταθμού ήταν οι συγγενείςαιμοδότες (περίπου 61%) και δευτερευόντως οι αλτρουιστές εθελοντές αιμοδότες (22%).2. Όσον αφορά την αναλογία «θετικών» μονάδων ανά ελεγχόμενομικροοργανισμό και ανά έτος στις ομάδες αιμοδοτών, των συγγενών, τωναλτρουιστών εθελοντών και των εθελοντών των τραπεζιόν, παρατηρήθηκεσημαντικά αυξημένος αριθμός θετικότητας στους συγγενείς παρά στους εθελοντές. Η διαφορά ήταν σημαντική μεταξύ της ομάδας των συγγενώνκαι των εθελοντών αλτρουιστών ( Ρ<0.05 το 1995, Ρ<0.005 τα έτη 1996,1997) και των τραπεζών (Ρ<0.001 και τα τρία έτη). Αντίθετα μεταξύ τωνεθελοντών των τραπεζών και των εθελοντών αλτρουιστών δεν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά (Ρ>0.05).5. Η λεπτομερής διάθεση μονάδων αίματος στους διάφορους τομείςτου νοσοκομείου έδειξε μεγαλύτερη κατανάλωση στον χειρουργικό τομέα(42,7%).6. Η σύγκριση ομάδος χιλίων εθελοντιόν αλτρουιστιυν αιμοδοτιόν καιαντίστοιχης ομάδος συγγενιόν αιμοδοτών, έδειξε σημαντική υπεροχή στηνομάδα των αλτρουιστών αιμοδοτοόν των γυναικιόν (Ρ<0.01), των νεαρότεριον ηλικιών (Ρ<0.05), των επιστημόνων (Ρ<0.001), των σπουδαστών(Ρ<0.001), και των ασχολουμένιαν με παράίατρικά επαγγέλματα (Ρ<0.001).Τα αναφερόμενα στοιχεία δυνατόν να βοηθήσουν στο σχεδίασμάπρογραμμάτων ενισχύσεως και καθιερώσεως του θεσμού της εθελοντικήςαιμοδοσίας που αποτελεί την πλέον ασφαλή οδό αιματικής τροφοδοσίας.Η οριακή επάρκεια του αίματος δεν επιτρέπει εφησυχασμό. Απαιτείται εθνική πολιτική, συντονισμένες ενέργειες υπευθύνων φορέων (συνεργασίααιμοδοσίας, κοινωνικών φορέων, πολιτείας) και γενικά επαγρύπνιση στηΜακεδονία και ολόκληρη τη χιόρα για την κατά το δυνατόν μεγαλύτερη ανταπόκριση των πιο ασφαλών ομάδων του πληθυσμού στο πρόβλημα της εξεύρεσης αίματος.