Ορυκτολογική και γεωχημική περιβαλλοντική έρευνα στην ευρύτερη περιοχή Φιλίππων, Ν. Καβάλας
Authors: Γιούρη Αικατερίνη 
Published: September 2021

Η παρούσα έρευνα αναφέρεται στη μελέτη της χημικής σύστασης των πετρωμάτων, στον προσδιορισμό της κοκκομετρικής, της ορυκτολογικής και της χημικής σύστασης των ιζημάτων, καθώς και τον προσδιορισμό της χημικής σύστασης επιφανειακών και πόσιμων υδάτων του υδρογραφικού δικτύου που αναπτύσσεται στην ευρύτερη περιοχή των Φιλίππων, Ν. Καβάλας. Η περιοχή έρευνας εντοπίζεται βόρεια της πόλης της Καβάλας και ΒΑ των Τεναγών των Φιλίππων, ενώ τα ρέματα τoυ υδρογραφικού της δικτύου αποστραγγίζουν μέρος του ΝΔ τμήματος της οροσειράς της Λεκάνης. Η επιλογή της περιοχής έγινε καθώς από κοιτασματολογικές και αρχαιομετρικές μελέτες είναι γνωστή η έντονη μεταλλευτική και μεταλλουργική δραστηριότητα στην ευρύτερη περιοχή των Φιλίππων από την αρχαιότητα μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες, για την εκμετάλλευση κοιτασμάτων πλούσιων σε Fe-Mn-Au, σε Pb-Zn-Ag καθώς επίσης σε Cu-Au και Fe-As-Au. Σκοπός της έρευνας ήταν να διερευνηθεί η πιθανή επιβάρυνση από την δραστηριότητα αυτή αλλά και την σύγχρονη ανθρώπινη παρέμβαση στην περιοχή. Στα πλαίσια της παρούσας διδακτορικής διατριβής πραγματοποιήθηκε δειγματοληψία στα πετρώματα, τα ιζήματα, και στα επιφανειακά και πόσιμα ύδατα στην ευρύτερη περιοχή των Φιλίππων στην οποία αναπτύσσονται τα ρέματα Παλαιάς Καβάλας, Ζυγού, Κρυονερίου, Φιλίππων, Κρηνίδων και του μεταλλείο της Αγίας Ελένης. Συνολικά λήφθηκαν και μελετήθηκαν ως προς τη σύστασή τους 17 δείγματα πετρωμάτων, 33 δείγματα ιζημάτων, 68 δείγματα επιφανειακών και 13 δείγματα πόσιμων υδάτων. Με βάση τα αποτελέσματα, η σύσταση των ιζημάτων της περιοχής έρευνας είναι ομοιόμορφη και αποτελείται από ορυκτά που είναι χαρακτηριστικά των πετρωμάτων του υποβάθρου της ευρύτερης περιοχής και των μεταλλοφοριών που αυτά φιλοξενούν. Από τη σύγκριση των συγκεντρώσεων των στοιχείων στα δείγματα των πετρωμάτων με αντίστοιχες τιμές που προτείνονται για τη μέση περιεκτικότητά τους στον φλοιό της Γης, προκύπτει ένας εμπλουτισμός των μαρμάρων σε Co, W, Ag, Cd, των σχιστολίθων και των γνευσίων σε W, Ca, Ag, Co, As, Na, Mn, Sr, Ni, Cr και των γρανιτών σε Co, Pb, U και Sb. Οι γεωχημικές αναλύσεις των ιζημάτων έδειξαν έναν εμπλουτισμό αυτών σε Ag, As, Au, Bi, Cd, Cu, Mn, Pb, Sb και Zn που οφείλεται κυρίως στις μεταλλοφορίες που φιλοξενούν τα πετρώματα της περιοχής. Οι αυξημένες συγκεντρώσεις των Cr, Hg, La, Ni, Th, U και V σχετίζονται κυρίως με τους σχιστόλιθους και τους αμφιβολίτες της ευρύτερης περιοχής Καβάλας-Φιλίππων. Οι γεωχημικές αναλύσεις των επιφανειακών υδάτων έδειξαν ότι τα επιφανειακά ύδατα της περιοχής έρευνας περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις σε As, Cr, Cu, Hg, Mn, Pb και Zn, χημικά στοιχεία στα οποία είναι εμπλουτισμένα τόσο τα πετρώματα όσο και τα ιζήματα της περιοχής. Τέλος, από τις γεωχημικές αναλύσεις των πόσιμων υδάτων προέκυψε ότι τα πόσιμα ύδατα της περιοχής έρευνας είναι ιδιαίτερα εμπλουτισμένα σε As, η περιεκτικότητα του οποίου στον οικισμό της Παλαιάς Καβάλας είναι έως και 2 φορές υψηλότερη από το όριο των 10 μg/L που θεσπίζει η ευρωπαϊκή νομοθεσία, η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των Η.Π.Α. (USEPA) και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO).