Μελέτη της ρινικής κάνουλας υψηλής ροής (nasal cannula high flow) έναντι της συμβατικής οξυγονοθεραπείας σε καρδιοχειρουργημένους ασθενείς
Authors: Θεολόγου Σταύρος 
Published: November 2021

Εισαγωγή. Μετά από μία καρδιοχειρουργική επέμβαση οι αναπνευστικές επιπλοκές είναι αναμενόμενο φαινόμενο (3%-89%) που συναντούμε στους ασθενείς. Οι παράγοντες που συντελούν στις επιπλοκές είναι: α) η διάρκεια της εξωσωματικής κυκλοφορίας, β) η μεγάλη ηλικία, γ) η προϋπάρχουσα καρδιακή ανεπάρκεια και αναπνευστική νόσος, δ) οι διεγχειρητικοί χειρισμοί κατά την αποκάλυψη της έσω μαστικής αρτηρίας, ε) ενδεχόμενη βλάβη του φρενικού νεύρου. Η υποξαιμική αναπνευστική ανεπάρκεια είναι επιπλοκή στους καρδιοχειρουργημένους ασθενείς που μέχρι πρόσφατα αντιμετωπιζόταν κυρίως με συμβατικές μορφές οξυγονοθεραπείας, τις συσκευές χαμηλής και υψηλής ροής (ρινική κάνουλα & μάσκα Venturi αντίστοιχα). Σε μελέτες που διεξήχθησαν τα τελευταία χρόνια έχει πλέον καταδειχθεί ότι η χορήγηση υψηλής ροής θερμού, εφυγρασμένου οξυγόνου (Νasal Cannula High Flow Oxygenation, HFNCO) επιτυγχάνει: α) θετικές πιέσεις στους αεραγωγούς κυρίως κατά την εκπνοή λόγω των υψηλών χορηγούμενων ροών που αντιτίθενται στην εκπνευστική ροή του ασθενή καθώς και β) μείωση του νεκρού ανατομικού χώρου που οδηγεί σε αποτελεσματικότερο κυψελιδικό αερισμό. Επίσης, επιτυγχάνει γ) μειωμένη πρόσμιξη του χορηγούμενου οξυγόνου με τον ατμοσφαιρικό αέρα και άρα υψηλότερη και πιο σταθερή τιμή κορεσμού FiO2 καθώς και δ) διατήρηση της ακεραιότητας του τραχειοβρογχικού βλεννογόνου, βελτίωση της βλεννοκροσσωτής λειτουργίας και της αποβολής των εκκρίσεων. Μέθοδος. Πραγματοποιήθηκε προοπτική, μη τυφλή, τυχαιοποιημένη μελέτη σε ασθενείς που ανανήπτουν αφού αποσωληνωθούν μετά από καρδιοχειρουργική επέμβαση σε μεγάλο τριτοβάθμιο νοσοκομείο της Αθήνας. Ο πρωταρχικός στόχος της μελέτης ήταν η εκτίμηση της επιτυχίας της εφαρμογής της HFNCO αμέσως μετά την αποσωλήνωση καρδιοχειρουργημένων ασθενών έναντι της συμβατικής μορφής οξυγονοθεραπείας. Ο δευτερεύων στόχος της μελέτης ήταν η σύγκριση της αρχικής ροής της HFNCO στα 60L/min με τη ροή στα 40L/min καθώς επίσης και η σύγκριση αυτών των τριών ομάδων ασθενών αναφορικά με αναπνευστικές και αιμοδυναμικές παραμέτρους και την διακύμανση αυτών κατά την παραμονή του ασθενούς στην Καρδιοχειρουργική Μονάδα Ανάνηψης. Η θεραπεία θα οριζόταν ως επιτυχής στον βαθμό που δε θα χρειαζόταν να γίνει μη αναστρέψιμη αλλαγή της θεραπείας, ή αναβάθμιση της οξυγονοθεραπείας ή να πραγματοποιηθεί επαναδιασωλήνωση του ασθενούς. Ο πληθυσμός της μελέτης περιέλαβε 99 ασθενείς, χωρισμένους σε 3 ομάδες των 33. Στην 1η ομάδα εντάχθηκαν ασθενείς με FiO2=60%, ροή=60L/min, στην 2η ομάδα μελέτης εντάχθηκαν 33 ασθενείς FiO2=60%, ροή=40L/min και στην 3η ομάδα (ομάδα ελέγχου) εντάχθηκαν 33 ασθενείς με μάσκα Ventouri, FiO2=60% και ροή=15L/min. Αποτελέσματα. Η «αποτυχία θεραπείας» καταγράφηκε σε 4/33 (12.1%), 10/33 (30.3%) και 18/33 (54.5%) των ασθενών στις ομάδες 1 και 2 και ελέγχου αντιστοίχως. Αναφορικά με τον δευτερεύοντα στόχο καταδείχθηκε ότι οι ασθενείς της 1ης ομάδας είχαν σημαντικά υψηλότερη πιθανότητα για SpO2>92% , αναπνευστική συχνότητα μεταξύ 12-20 αναπνοών / λεπτό και περισσότερα χρονικά σημεία παρακολούθησης εντός φυσιολογικών τιμών για αυτά τα δύο μεγέθη συνολικά σε σύγκριση με τις δύο άλλες ομάδες. Συμπεράσματα. Η οξυγονοθεραπεία υψηλής ροής (HFNCO) φαίνεται να παρουσιάζει θετικά αποτελέσματα συγκριτικά με την κλασσική οξυγονοθεραπεία, λόγω μικρότερης συχνότητας αναβάθμισης της θεραπείας οδηγώντας στην ταχύτερη αποδέσμευση του ασθενούς από υψηλό μείγμα χορηγούμενου οξυγόνου. Χρειάζεται ωστόσο να πραγματοποιηθούν νέες μελέτες σχεδιασμένες με μεγαλύτερους πληθυσμούς και σε πολυκεντρική βάση ώστε να εξαχθούν σταθερά και μόνιμα συμπεράσματα για την υπεροχή της θεραπείας HFNCO έναντι της συμβατικής οξυγονοθεραπείας σε αυτή την κατηγορία των υποξαιμικών καρδιοχειρουργημένων ασθενών