Πολιτισμική ταυτότητα και τοπιακοί συσχετισμοί
Authors: Παρασκευά Δήμητρα 
Published: April 2021

Εξετάζοντας κανείς τον τόπο αντιλαμβάνεται την πολυεπίπεδη δομή και σύνθεσή του, δηλαδή τα τρία επίπεδα ύπαρξής του (πραγματικό, συναισθηματικό, πνευματικό), ενώ αναλύοντας το τοπίο έρχεται αντιμέτωπος με το αποτέλεσμα της συνολικής και συλλογικής αντίληψης της φυσιογνωμίας ενός τόπου. Ο τόπος, άλλωστε, ως οντότητα με ιδιάζοντα χαρακτηριστικά, έχει Μύθο και Λόγο. Επομένως, γίνεται σαφές ότι η διαδικασία αντίληψης και η εκτίμηση του τοπίου συνιστά ένα φαινόμενο ιδιαιτέρως πολύπλοκο, καθόσον δεν εμπεριέχονται μόνον ποσοτικά μεγέθη αλλά ο συνδυασμός των υλικών αποθεμάτων, του συλλογικού ψυχικού και ιδεολογικού δυναμικού καθώς και των μεταξύ τους σχέσεων (δίκτυο). Προκειμένου για τη δημιουργία του καινοτόμου συστήματος SPHINX επιλέχθηκε το εργαλείο του χάρτη κι η διαδικασία της χαρτογράφησης. Ειδικότερα, κατασκευάστηκαν είκοσι δύο (22) οικογένειες χαρτών (100 χάρτες) -όπου απεικονίζονται οι πολυάριθμες ποιότητες του τόπου- οι οποίοι λειτουργούν ως πυκνωτές μορφωμάτων (πυκνώσεις, αραιώσεις, δονήσεις). Το σύστημα SPHINX στηρίζεται κυρίως στην εφαρμογή ενός –ή περισσοτέρων- χάρτη επάνω σ’έναν άλλο –ή και περισσότερους- και συνιστά μια συνεχή αναζήτηση τοπίων (δίκτυα γεγονότων, συμβάντων, διαρκώς μεταβαλλόμενων, πολλαπλών πλεγμάτων και επικοινωνιών (κάθε είδους), διασυνδέσεων). Τα τοπία αυτά, ως δυναμικά και διαχρονικά πεδία εγγραφής και έκφανσης του πολιτισμού, αναζητούν την εμβάθυνση και ανάγνωσή τους στη σφαίρα των σημασιών και των συμβόλων. Η διαδικασία της σύνθεσης χαρτών δύναται να αναδείξει, μέσω της προβαλλόμενης έννοιας του παλίμψηστου, τις συνεχώς παλλόμενες εικόνες του –βοιωτικού- τοπίου μέσω των συμπλεγμάτων πολυεπίπεδων τοπολογικών δυναμικών συστημάτων και δικτύων εγγεγραμμένων σε ολογραφικές επιφάνειες. Με τον τρόπο αυτό το –απώτατο- παρελθόν θα λειτουργεί ως συμπυκνωμένη φύτρα πληροφοριών, που ξεπροβάλλει ως κύρτωση του χωροχρόνου στο μέλλον. Πρόθεση της διατριβής είναι η ανάδειξη της δυνατότητας της ανάγνωσης-διάγνωσης, της οργάνωσης και της ενίσχυσης της πολιτισμικής ταυτότητας μιας περιοχής αλλά κυρίως η ανάδειξη και η προώθηση μιας περιοχής παγκόσμιας μοναδικότητας, όπως η Βοιωτία, που εμπεριέχει πολιτιστικά στοιχεία μη συγκρίσιμα σε παγκόσμια κλίμακα, προβάλλοντας ταυτόχρονα ένα πολιτιστικό, πολιτικό και οικονομικό όραμα. Η προαναφερθείσα ανάδειξη δύναται να επιτευχθεί με την εφαρμογή του συστήματος SPHINX, το οποίο θα αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης για την κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου οικονομικού προγράμματος, βάση ενός σύγχρονου πολυμερούς σχεδιασμού, με σκοπό την οικονομική δομή κι ανάπτυξη τόσο της Βοιωτίας όσο και της εκάστοτε περιοχής (οποιασδήποτε κλίμακας), με σκοπό την ευημερία της στο διηνεκές. Επομένως, η έρευνα αυτή θα λειτουργήσει ως εφαλτήριο τόσο για νέες έρευνες τόσο για την υποστήριξη κι εξέλιξη του ίδιου του πονήματος όσο και για άλλα παρεμφερή ερευνητικά προγράμματα. Καταλήγοντας, μέσω της εκπόνησης της διατριβής η γράφουσα επιχειρεί να ενθαρρύνει, να προβληματίσει, να καθοδηγήσει, να επηρεάσει τον άνθρωπο προκειμένου να συλλογιστεί ότι οι αξίες, ο τρόπος ζωής κι η οργάνωση της κοινωνίας θα πρέπει να ορίζονται από τον ίδιο (τον άνθρωπο), με σκοπό την ατομική του ανύψωση στο υπερβατικό επίπεδο, όπου θα βρίσκεται πλαισιωμένος από τα αιώνια κοσμογονικά αρχέτυπα. Επομένως, γίνεται αντιληπτό ότι μέσω της διδακτορικής διατριβής αναδύεται η διαρκής και διαχρονική διαδικασία εγγραφής του ανθρωπογενούς αποτυπώματος στο χωροχρονικό συνεχές ως η έκφραση και το πνεύμα του τόπου (Genius Locci).