Γενική και ακαδημαϊκή αναβλητικότητα στον φοιτητικό πληθυσμό
Authors: Αργυροπούλου Μαρία -Ιωάννα 
Published: August 2021

Ο σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η δημιουργία και η επαλήθευση ενός θεωρητικού μοντέλου για την αναβλητικότητα σπουδών συνδυάζοντας για πρώτη φορά παράγοντες της προσωπικότητας (ευσυνειδησία, νευρωτισμός, γενική αναβλητικότητα) και της περίστασης (aπέχθεια έργου) με τη διερυνόμενη βιβλιογραφία πάνω στη βούληση (αυτοέλεγχος, αυτορρύθμιση, βουλητική ανάπττυξη, πρόσβαση στον εαυτό). Στην έρευνα συμμετείχαν 865 φοιτητές (Μ.Ο. ηλικίας = 21.84 έτη, Τ.Α. = 4.18, 69.9% γυναίκες) από Πανεπιστήμια της Αθήνας και της επαρχίας, οι οποίοι συμπλήρωσαν ένα αυτοσχέδιο ερωτηματολόγιο δημογραφικών στοιχείων, την Κλίμακα Γενικής Αναβλητικότητας (Lay, 1986), την ελληνική εκδοχή της Κλίμακας Αξιολόγησης της Αναβλητικότητας για Φοιτητές (Solomon & Rothblum, 1984, προσαρμογή Χατζηδήμου, 1994), την Κλίμακα Βουλητικών Ικανοτήτων (Κuhl & Fuhrman, 2004) καθώς και τις υποκλίμακες ευσυνειδησία και νευρωτισμός του Τεστ Χαρακτηριστικών Προσωπικότητας (Τσαούσης, 1996). Η επισκόπηση των δεικτών καλής προσαρμογής του δομικού μοντέλου εξίσωσης έδειξε ότι το θεωρητικό μοντέλο είχε καλή προσαρμογή στα δεδομένα (x 2 / df = 4.13 < 5, df = 292, CFI = 0.91 & GFI = 0.90 > 0.90, RMSEA = 0.06 & SRMR = 0.05 < 0.08). Όπως αναμενόταν, η ευσυνειδησία συσχετίστηκε θετικά σε σημαντικά υψηλό βαθμό με τη βούληση και αρνητικά με τη γενική (χρόνια) αναβλητικότητα, ενώ το αντίθετο πρότυπο συσχετίσεων βρέθηκε στην περίπτωση του νευρωτισμού, αν και το μέγεθος των συσχετίσεων ήταν σαφώς μικρότερο, με αποτέλεσμα τον αποκλεισμό της μεταβλητής από το τελικό μοντέλο. Η γενική (χρόνια) αναβλητικότητα συσχετίστηκε επίσης αρνητικά με τη βούληση και θετικά με την αναβλητικότητα σπουδών. Καταγράφηκε ακόμη μια αρνητική συσχέτιση μεταξύ της βούλησης με την απέχθεια έργου και την αναβλητικότητα σπουδών, ενώ θετική συσχέτιση βρέθηκε μεταξύ της απέχθειας έργου με την αναβλητικότητα σπουδών. Ο έλεγχος των διαμεσολαβητικών επιδράσεων αποκάλυψε ότι η βούληση διαμεσολαβεί μερικώς την σχέση μεταξύ γενικής (χρόνιας) αναβλητικότητας και αναβλητικότητας σπουδών και η απέχθεια έργου διαμεσολαβεί πλήρως τη σχέση μεταξύ βούλησης και αναβλητικότητας σπουδών. Τα αποτελέσματα έδειξαν επίσης ότι το 47% των φοιτητών μπορούν να χαρακτηριστούν ως χρόνιοι αναβλητικοί, ενώ το 40.5% ήταν αναβλητικοί ως προς τις ακαδημαϊκές τους υποχρεώσεις . Η ανάλυση παραγόντων ανέδειξε τέσσερις παράγοντες αιτιών αναβολής των ακαδημαϊκών υποχρεώσεων, οι οποίοι εξηγούν το 45, 07% της διακύμανσης: (α) φόβος αποτυχίας/αρνητικής αξιολόγησης, (β) απέχθεια καθήκοντος/ αντίδραση σε εξωτερικά επιβεβλημένα καθήκοντα, (γ) φόβος επιτυχίας/ επιρροή συνομηλίκων και (δ) δυσκολία διεκδίκησης/ διαχείρισης του χρόνου. Η πλειοψηφία των φοιτητών (63,8%) ανέφερε επίσης ότι θα ήθελε να συμμετάσχει σε ένα παρεμβατικό πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της αναβλητικότητας. Δεν βρέθηκαν σημαντικές διαφορές στους Μ.Ο. μεταξύ αντρών και γυναικών ως προς τη γενική (χρόνια) αναβλητικότητα[t(460,05)=1.38, p=.17] ή την αναβλητικότητα σπουδών [t(832)=1.80, p = .07]. Καταγράφηκε επίσης μια μικρή αύξηση της τάσης των φοιτητών να αναβάλλουν κατά την μετάβαση από το 19ο στο 20ο έτος της ηλικίας, η οποία παρέμεινε σταθερή και σε μεγαλύτερη ηλικία. Τα ευρήματα της παρούσας έρευνας έχουν δυνητικώς προεκτάσεις για τη θεωρία, την εκπαίδευση, την αξιολόγηση και την παρέμβαση για την καταπολέμηση της αναβλητικότητας.