Άμεση επίδραση διατάσεων και πλειομετρικών αλμάτων στα κινητικά και κινηματικά δρομικά χαρακτηριστικά στο δαπεδοεργόμετρο
Authors: Παππάς Παναγιώτης 
Published: September 2021

Η προθέρμανση γίνεται για την κατάλληλη προετοιμασία των ασκούμενων πριν από κάθε αθλητική δραστηριότητα. Εκτός από την υπομέγιστη αεροβική δραστηριότητα, η προθέρμανση περιλαμβάνει συνήθως στατικές ή/και δυναμικές διατάσεις. Επίσης, με σκοπό την επιπλέον αύξηση της ακόλουθης απόδοσης συχνά στην προθέρμανση περιλαμβάνονται ασκήσεις ενεργοποίησης. Η σκληρότητα των κάτω άκρων, όπως περιγράφεται από το μοντέλο ελατήριο-μάζα, αντανακλά σε μεγάλο βαθμό την απόδοση στα δρομικά αγωνίσματα, τόσο με μέτρια όσο και με υψηλή ταχύτητα. Ένα ιδανικό επίπεδο σκληρότητας είναι απαραίτητο για τη μεγιστοποίηση της αθλητικής απόδοσης. Η σκληρότητα των κάτω άκρων ενσωματώνει την επιμέρους σκληρότητα του μυοτενόντιου συστήματος και των αρθρώσεων των κάτω άκρων και ταυτόχρονα δηλώνει την ικανότητα τους για παραγωγή δύναμης στα δρομικά αγωνίσματα κατά τη φάση στήριξης. Ενώ και οι στατικές και οι δυναμικές διατάσεις αυξάνουν το εύρος κίνησης των αρθρώσεων και μειώνουν τη μυοτενόντια σκληρότητα, η άμεση επίδρασή τους στην απόδοση φαίνεται να είναι διαφορετική. Παρόλο που οι στατικές διατάσεις, ιδιαίτερα μεγάλης διάρκειας, φαίνεται να επηρεάζουν αρνητικά κυρίως την απόδοση δύναμης και ισχύος, οι δυναμικές μάλλον την ευνοούν. Επιπλέον, η εφαρμογή πλειομετρικών ασκήσεων ενεργοποίησης, στη διαδικασία της προθέρμανσης, μπορεί να ενισχύσει την αθλητική προσπάθεια που θα ακολουθήσει.Παρά τη σημασία που παρουσιάζει η μηχανική σκληρότητα για την επιτυχία στις δρομικές αθλητικές δραστηριότητες, η άμεση επίδραση διαφόρων μορφών προθέρμανσης στη σκληρότητα δεν έχει διερευνηθεί. Ο σκοπός αυτής της διδακτορικής διατριβής ήταν να μελετήσει την επίδραση των διαφορετικών μορφών προθέρμανσης στη σκληρότητα των κάτω άκρων, στην κατακόρυφη σκληρότητα και στις σχετικές κινηματικές και κινητικές παραμέτρους, κατά το τρέξιμο στο δαπεδοεργόμετρο με μέτρια (4,44 m∙s-1) και υψηλή ταχύτητα (6,67 m∙s-1). Για τον σκοπό αυτό πραγματοποιήθηκαν πέντε έρευνες. Ο υπολογισμός της σκληρότητας έγινε με την καταγραφή των κινηματικών χαρακτηριστικών των δοκιμαζόμενων κατά το τρέξιμο σε δαπεδοεργόμετρο σύμφωνα με τη “sine-wave” μέθοδο. Η παραγοντική ανάλυση διακύμανσης χρησιμοποιήθηκε για τον εντοπισμό σημαντικών διαφορών στις εξεταζόμενες μεταβλητές.Στην πρώτη έρευνα εξετάστηκε η επίδραση στατικών και δυναμικών διατάσεων στα κάτω άκρα, συνολικής διάρκειας 6 min, στη σκληρότητα κατά το τρέξιμο με ταχύτητα 6,67 m∙s-1. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως η κατακόρυφη σκληρότητα και η σκληρότητα των κάτω άκρων έμειναν αμετάβλητες μετά τις στατικές ή τις δυναμικές διατάσεις. Ωστόσο, μετά τις δυναμικές διατάσεις αυξήθηκε η κατακόρυφη αντίδραση του εδάφους (Δ% = 2,137), ο χρόνος πτήσης (Δ% = 5,270), το μήκος διασκελισμού (Δ% = 2,439) και μειώθηκε η συχνότητα διασκελισμού (Δ% = 2,542). Στη δεύτερη και τρίτη μελέτη εξετάστηκε η επίδραση 5 αλμάτων βάθους από 0,4 m ύψος στη σκληρότητα κατά το τρέξιμο με ταχύτητα 4,44 m∙s-1 και 6,67 m∙s-1 αντίστοιχα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, τα άλματα βάθους δεν άλλαξαν την κατακόρυφη σκληρότητα και τη σκληρότητα των κάτω άκρων, ούτε στην μέτρια ούτε στην υψηλή ταχύτητα. Ωστόσο, και στην μέτρια και στην υψηλή ταχύτητα αυξήθηκε η παραγωγή δύναμης των κάτω άκρων (Δ% = 1,846 και 1,354 αντίστοιχα), ο χρόνος πτήσης (Δ% = 6,263 και 3,235 αντίστοιχα), και το μήκος διασκελισμού (Δ% = 1,677 και 1,432 αντίστοιχα). Επιπλέον, στην μέτρια ταχύτητα μειώθηκε η συχνότητα διασκελισμού (Δ% = 1,782). Στην τέταρτη μελέτη εξετάστηκε η επίδραση 3 σετ από 10 οριζόντια διαδοχικά πλειομετρικά άλματα, με ή χωρίς επιπρόσθετο φορτίο, ίσο με το 10% του σωματικού βάρους των δοκιμαζόμενων, κατά το τρέξιμο με ταχύτητα 4,44 m∙s-1. Μετά τα άλματα χωρίς φορτίο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα, παρουσιάστηκε αύξηση της κατακόρυφης σκληρότητας (Δ% = 2,607), της σκληρότητας των κάτω άκρων (Δ% = 7,784) της μέγιστης κατακόρυφης αντίδρασης του εδάφους (Δ% = 3,128) και του χρόνου πτήσης (Δ% = 6,229). Ενώ, μειώθηκε ο χρόνος επαφής (Δ% = 2,996) και η αλλαγή του μήκους του κάτω άκρου κατά τη στήριξη με το έδαφος. (Δ% = 4,494). Μετά τα άλματα με επιπρόσθετο φορτίο η σκληρότητα δεν άλλαξε, ωστόσο, αυξήθηκε η κατακόρυφη αντίδραση του εδάφους (Δ% = 3,392), ο χρόνος πτήσης (Δ% = 9,622), και το μήκος διασκελισμού (Δ% = 2,577), ενώ, μειώθηκε η συχνότητα διασκελισμού (Δ% = 2,354).Στην πέμπτη μελέτη εξετάστηκε η επίδραση των οριζόντιων πλειομετρικών αλμάτων, με ή χωρίς επιπρόσθετο φορτίο, κατά το τρέξιμο με ταχύτητα 6,67 m∙s-1. Τα αποτελέσματα φανέρωσαν αντίστροφη επίδραση στην σκληρότητα των αλμάτων με ή χωρίς φορτίο σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα. Μετά τα άλματα χωρίς φορτίο η σκληρότητα στην υψηλή ταχύτητα παρέμεινε αμετάβλητη, ωστόσο, αυξήθηκε η κατακόρυφη αντίδραση του εδάφους (Δ% = 3,079), ο χρόνος πτήσης (Δ% = 7,274), και το μήκος διασκελισμού (Δ% = 2,758), ενώ, μειώθηκε η συχνότητα διασκελισμού (Δ% = 2,677). Μετά τα άλματα με φορτίο, αυξήθηκε η κατακόρυφη σκληρότητα (Δ% = 2,773), και η σκληρότητα των κάτω άκρων (Δ% = 9,063), όπως επίσης η παραγωγή δύναμης (Δ% = 3,498) και ο χρόνος πτήσης (Δ% = 5,598), ενώ μειώθηκε ο χρόνος επαφής (Δ% = 2,864) και η αλλαγή του μήκους του κάτω άκρου στην φάση στήριξης (Δ% = 5,220).Φαίνεται λοιπόν από τα αποτελέσματα ότι οι στατικές διατάσεις 6 min στα κάτω άκρα δεν επιδρούν αρνητικά στην απόδοση, ενώ, οι δυναμικές δείχνουν ευεργετική επίδραση σε υψηλές δρομικές ταχύτητες. Τα άλματα βάθους, επίσης, ευνοούν την απόδοση, χωρίς όμως να αλλάζουν τη σκληρότητα. Τα οριζόντια διαδοχικά πλειομετρικά άλματα χαμηλής έντασης αυξάνουν την απόδοση και τη σκληρότητα σε χαμηλής έντασης δρομική ταχύτητα, ενώ τα οριζόντια πλειομετρικά άλματα υψηλής έντασης αυξάνουν την απόδοση και τη σκληρότητα σε υψηλής έντασης δρομική ταχύτητα.Επομένως, στη διαδικασία της προθέρμανσης, με σκοπό τη βελτίωση της σκληρότητας και της δρομικής απόδοσης, προτείνεται η χρήση δυναμικών διατάσεων και οριζόντιων πλειομετρικών αλμάτων έντασης ανάλογης με την ένταση της δρομικής ταχύτητας.