bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
The effect of neurofeedback-assisted emotion regulation-based psychotherapy on psychological symptoms in individuals with trauma experiences
Authors: Koç Mustafa , Çolak Turan Tuğba Seda , Sapancı Ahmet , Kelek Şehide , Koç Gülşah
Published: December 2024

Research Aim: The aim of this study is to explore the effects of emotion regulation-based psychotherapy, supplemented by neurofeedback, on psychological symptoms, while considering the brain's neurological alterations resulting from trauma.
Method: The study was conducted with a total of ten trauma-exposed individuals between the ages of 8-15, consisting of three males and seven females. The participants were assigned to two groups at random: an experimental group and a control group. The experimental group received neurofeedback-supported emotion regulation sessions, while the control group received only emotion regulation-based therapy sessions. The psychological symptoms of the participants were assessed using the SCL-90-R scale. The pre-test, post-test, and follow-up test scores were analyzed through a Mixed Design ANOVA, with two factors (experimental group, control group) and three time points (pre-test, post-test, follow-up test).
Findings: The results indicated a significant improvement in psychological symptoms for both groups across pre-test, post-test, and follow-up test measures. This suggests that emotion regulation-based therapy was effective for trauma-exposed individuals. However, the experimental group, which received neurofeedback in addition to emotion regulation therapy, showed greater symptom reduction across all sub-dimensions. Notably, the reduction in symptoms for the depression and hostility sub-dimensions was statistically significant, with a large effect size, suggesting that neurofeedback contributed to the improvement in these areas. Furthermore, these improvements were more permanent in the experimental group during the follow-up measures.
Conclusions: The research concluded that while emotion regulation therapy was impactful in alleviating psychological symptoms associated with trauma, the addition of neurofeedback in the experimental group led to a greater and more sustained reduction, particularly in the depression and hostility sub-dimensions. The permanence of the effects observed in the neurofeedback group underscores the potential value of incorporating neurofeedback into therapy for trauma-exposed individuals.
Pelayanan Publik Menggunakan Aplikasi SIMPELKAN (Sistem Perizinan Elektronik Tarakan) pada DPMPTSP di Kota Tarakan
Authors: Firmansyah Muhammad Anang , Roziqin Ali , Nurjaman Asep
Published: December 2024

Salah satu inovasi pelayanan publik di Kota Tarakan yaitu SIMPELKAN pada Dinas Penanaman Modal dan Pelayanan Terpadu Satu Pintu (DPMPTSP).  Analisis dilakukan terhadap dampak SIMPELKAN terhadap efisiensi, transparansi, dan aksesibilitas layanan bagi masyarakat serta perubahan dalam penilaian kepatuhan terhadap standar pelayanan publik. Penelitian ini bertujuan untuk mengevaluasi implementasi inovasi pelayanan publik melalui SIMPELKAN di DPMPTSP Kota Tarakan. Metode penelitian yang digunakan adalah pendekatan kualitatif dengan jenis penelitian deskriptif melalui wawancara dengan petugas front office serta analisis data terkait kinerja layanan SIMPELKAN. Hasil penelitian menunjukkan konteks Kota Tarakan yang mengarah menjadi Smart City, Smart Governance menjadi tujuan penting yang mengharuskan DPMPTSP, untuk menyediakan layanan publik yang efektif dan efisien, khususnya dalam proses perizinan. SIMPELKAN adalah inovasi teknologi yang memenuhi tuntutan akan pelayanan yang cepat, aman, dan nyaman bagi masyarakat. Namun, implementasi SIMPELKAN menghadapi beberapa hambatan seperti ketergantungan pada koneksi internet yang stabil, kurangnya pemahaman masyarakat, dan kecenderungan untuk tetap menggunakan metode manual dalam mengurus perizinan. Peningkatan kualitas SDM, komitmen pimpinan, infrastruktur teknologi yang memadai, serta sosialisasi yang intens terhadap fitur dan manfaat SIMPELKAN menjadi krusial dalam mengatasi hambatan-hambatan tersebut. Dengan mengoptimalkan SIMPELKAN, diharapkan Kota Tarakan dapat meningkatkan efisiensi operasional, transparansi, dan akuntabilitas dalam pelayanan publik, serta meningkatkan kepuasan masyarakat secara keseluruhan.
Strategi Dinas Pertanian dalam Pelaksanaan Program Unggulan Sektor Pertanian pada Dinas Pertanian Kabupaten Tanah Datar
Authors: Ulfah Sarah Rahma Billa , Putera Roni Ekha , Kusdarini Kusdarini
Published: December 2024

Sektor pertanian sebagai salah satu sektor yang penting bagi Kabupaten Tanah Datar karena pertanian memiliki peranan penting terhadap PDRB Kabupaten Tanah Datar. Namun, sektor pertanian di Kabupaten Tanah Datar mengalami permasalahan, diantaranya pupuk subsidi, hama tanaman, dan biaya sebelum masa tanam padi yang cukup mahal. Akhirnya Pemerintah Daerah meluncurkan program unggulan sektor pertanian untuk mengatasi permasalahan tersebut, diantaranya program bajak gratis, AUTP, AUTS, irigasi dan pupuk subsidi. Hal tersebut sejalan dengan Peraturan Bupati Tanah Datar Nomor 22 Tahun 2022 tentang Roadmap Program Unggulan dalam Rencana Pembangunan Jangka Menengah Daerah Tahun 2021-2026. Dalam penelitian ini teori yang digunakan adalah tipe-tipe strategi yang dikemukakan oleh J. Kotten yang terdiri dari 4 variabel yang digunakan yaitu strategi organisasi, strategi program, strategi pendukung sumber daya dan strategi kelembagaan untuk menganalisis strategi Dinas Pertanian dalam pelaksanaan program unggulan sektor pertanian di Kabupaten Tanah Datar. Berdasarkan hasil penelitian menunjukkan bahwa Dinas Pertanian lebih sesuai pada strategi organisasi, sedangkan pada strategi program, strategi pendukung sumber daya dan strategi kelembagaan masih perlu peningkatan dalam pelaksanaan di lapangan.
Transformasi Birokrasi di Indonesia: Kajian dari Sudut Pandang Administrasi Publik
Authors: Sakir Ahmad Rosandi
Published: December 2024

Artikel ini bertujuan untuk menguraikan berbagai model reformasi birokrasi yang telah diterapkan, baik di Indonesia maupun di negara-negara lain di seluruh dunia. Pemahaman yang mendalam tentang reformasi birokrasi dari sudut pandang Administrasi Publik dianggap penting untuk memberikan wawasan yang menyeluruh. Penelitian ini menggunakan metode studi pustaka (literature review) dengan mengkaji berbagai sumber terkait reformasi birokrasi. Temuan dari studi ini menunjukkan bahwa reformasi birokrasi di berbagai negara umumnya melibatkan dua aspek utama: dimensi organisasi dan dimensi Sumber Daya Manusia (SDM) aparatur. Dimensi organisasi mencakup struktur, budaya, teknologi, serta aspek hukum dan regulasi. Sementara itu, dimensi SDM aparatur mencakup pengetahuan, keterampilan, sikap, perilaku, pola pikir, disiplin, integritas, dan kinerja. Di Indonesia, reformasi birokrasi yang dimulai sejak tahun 1998 bertujuan untuk menciptakan birokrasi yang bebas dari Korupsi, Kolusi, dan Nepotisme (KKN).
Analisis Kapasitas Pemerintah Desa Mekarwangi dalam Pengembangan Agrowisata
Authors: Andriyanto Gian Anggraeni , Pamungkas Anggara Satria
Published: December 2024

Desa Mekarwangi sebagai salah satu desa di Bandung Barat memiliki potensi sumber daya alam yang melimpah untuk dikembangkan sebagai agrowisata. Kapasitas pemerintah desa sangat penting dalam transformasi Desa Mekarwangi untuk menerapkan aagrowisata. Kapasitas pemerintah desa kunci dalam perencanaan, pengelolaan, dan pelaksanaan pembangunan desa. Tujuan penelitian untuk menganalisis kapasitas pemerintah desa, dan kendala dalam pengembangan agrowisata di Desa Mekarwangi. Penelitian ini penelitian kualitatif dengan pendekatan studi kasus. Data yang diperoleh dari data primer yang didapat melalui wawancara, dan observasi lapangan, serta data sekunder diperoleh dari data statistic dari Badan Pusat Statistik (BPS), dokumen profil desa, literatur dari penelitian sebelumnya. Hasil penelitian ditemukan kapasitas pemerintah desa masih memerlukan peningkatan di beberapa aspek penting, seperti aspek kemampuan dasar, kemampuan manajemen, dan kemampuan teknis. Perangkat desa Mekarwangi memiliki kapasitas dasar yang perlu ditingkatkan lagi melalui pelatihan dan bimbingan lebih lanjut, serta perbaikan dalam manajemen anggaran, koordinasi antar Lembaga, dan pengelolaan sumber daya untuk mendukung pengembangan agrowisata secara berkelanjutan. Ditemukan kendala yang menjadi penghambat pengembangan agrowisata maupun kapasitas pernagkat desa, seperti fasilitas yang tidak memadai, kurangnya pengetahuan dan keterampilan, dan terbatasnya anggaran desa.
Semiochemical techniques for the management of coconut insect pest
Authors: Thegusha K , Alagar M , Shanmugam PS , Suganthi A , Vellaikumar S , Baskaran V , Sheela V , Srinivasan T , Jeyarani S , Gandhi PI , Saravanan PA , Murugan M , Shanthi M
Published: December 2024

Semiochemicals are chemical substances utilized by insects use to modify their physiology and behaviour and are classified as pheromones (intraspecific effects) and allelochemicals (interspecific effects). It plays a crucial role in Integrated Pest Management (IPM) as a marker of insect presence and a behavioural modifier that prevents pest dissemination and multiplication. Insect populations can be managed using various attractant-based strategies such as monitoring, mass trapping and attracting insect pests. These management methods require understanding insect chemical ecology and identifying the cues involved. Semiochemicals for managing key insect pests of coconut have been extensively studied. However, practical utility and awareness among farmers are limited. Major coconut pests are managed with effective and efficient attractants, pheromones and host volatiles. Semiochemical applications are gaining importance as a primary management strategy and provide significant scope for sustainable and eco-friendly pest management. Despite the noteworthy strides in developing semiochemical-based pest management approaches for coconut, a critical gap exists for further innovations to evolve solutions applicable to a broader array of significant pests and establish sustainable and highly effective pest management strategies. In light of this, the use of semiochemical techniques for sustainable pest management in coconut plantations is extensively discussed in this review.
MEŞÂİRÜ’Ş-ŞUARÂ’DA İSTANBUL MESİRELERİ VE MEYHANELERİ
Authors: Karavelioğlu Murat Ali
Published: December 2024

Edebi eserler; tarih, sosyoloji, psikoloji, hatta sosyal tarih sahalarının temel eserlerinden bütünüyle ayrı bir özelliğe sahiptir. Çünkü her şeyden önce edebi eser, bir sanat eseridir ve müellifinin hayal dünyasını hepsinden daha net yansıtır. Bu yönüyle edebi eserler, resim ve musiki gibi sanatların amacına ve anlatım kudretine daha yakın bir karakter arz ederler. Hatta denilebilir ki bir edebi eser, estetik unsurların başarıyla kullanılması ölçüsünde daha büyük bir sanat kıymeti kazanır. Şuara tezkireleri ise biyografik eserler olmaları nedeniyle kişilerin hayat hikâyeleri ve ait oldukları cemiyetin her devirde ve bölgedeki bütüncül hususiyetlerini en gerçekçi mikyasta verebilmeleriyle değerlendirilirler. Edebiyat tarihimizde Meşâirü’ş-şuarâ, kişisel biyografiler kadar cemiyet hayatının türlü vechelerini yansıtması ve taşıdığı estetik üslup hususiyetleri ile bu ölçütleri en yüksek mertebede sunan bir biyografi eseridir. Sosyal hayatın canlı ve renkli bir tezahürü olan eğlence hayatının bir yönünü, mesire ve meyhane yaşamını bu eserde en canlı tablolar hâlinde görmek mümkündür. Âşık Çelebi’nin, bir kısmını bizzat yaşadığı yahut kimine şahit olduğu, bazısını güvenilir kaynaklardan okuyup not ettiği, kimisini ise yine muteber sözlü mehazlardan dinleyerek kaydettiği sosyal hayat anlatımlarından bir kısmını derleyen bu makalede, 16. asırda İstanbul mesireleri ve meyhanelerinde yapılan gezinti, sohbet, ayş ü işret, ilim ve edebiyat musahabeleri ve muaşakalar ele alınmış, kahvehaneler başta olmak üzere diğer sosyal mekânlar kapsam dışı bırakılmış, sadece devrin mesire ve meyhane kültürünün tespitine katkı sunmak amaçlanmıştır.
DİVAN ŞİİRİNDE BİR MEKÂN UNSURU OLARAK “VADİ”
Authors: Kotan Yusuf , Erkal Abdulkadir
Published: December 2024

Mekân kavramı, Türk edebiyatı içerisinde geniş bir şekilde yer alan konuların başında gelmektedir. Modern Türk şiiri ile halk edebiyatı şiirlerinde mekân konusu, gerçekçi bir yaklaşımla ele alınmış olup divan şiirinde ise daha geniş bir yelpazede kendini göstermiştir. Edebi eserlere bakıldığında karakterlerin yaşadığı ve olayların yaşandığı fiziki ve sosyal çevreyi belli etmesi bakımından mekân tasvirleri oldukça fazla önem arz etmektedir. Günümüz dünyasına bakıldığında ise küreselleşen dünyadaki değişiklikler hiç şüphesiz ki mekân üzerinde de yeni yorumların yapılmasına ortam hazırlamaktadır. Buradan yola çıkarak mekân kavramı; insanın algısı, insan ile nesneler arası ya da nesnelerin birbirleriyle ilişkileri açısından ele alınmış olmakla beraber bu ilişkiler içinde zamana bağlı olan bir süreç olarak tanımlanmaktadır. İnsanın algısı ve nesnelerle ilişkisi içinde ele alınan mekân, bir nesne olarak karşımıza çıkmaktan ziyade insana hayatı anlama ve yorumlama anlamında ufuk açan bir alan olarak algılanmaktadır.
İşlediği konular ve yararlandığı kaynaklar bakımından zengin bir hazineye sahip olan divan şiiri, şiirlerinde pek çok unsurdan faydalanmıştır. Pek çok divan şairi, şiirlerinde yer verdiği konularla ilgili olarak Türk-İslâm kültürünün yanında çok farklı coğrafyalar, ülkeler, kavimler, dinler ve bu dinlerle ilişkili olan ibadethaneler, mekânlar ve yaşam şekilleri gibi türlü unsurlara şiirlerinde benzetme aracı olarak yer vermişledir. Buradan yola çıkarak divan şairleri, günlük hayatın içinde yer alan mekânlara ve bu mekânların aktörlerine betimleme unsurlarını kullanarak şiirlerinde ustaca yer vermişlerdir.
Vadi kavramı, mekân tasvirlerinin yoğun olduğu şiirlerde doğal mekânlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, farklı yüzyıllarda yazılan divanlar taranarak vadi kavramının geçtiği beyitler tespit edilmiştir. Bu beyitlerden hareket edilerek vadi ve vadiyi çağrıştıran kavramların mekânsal anlam dünyası irdelenmeye çalışılmıştır.
RÜ’YETULLAH MESELESİ VE DİVAN ŞAİRLERİNİN MESELEYE LEN TERÂNÎ BAĞLAMINDA YAKLAŞIMLARI
Authors: Kiraz Seydi
Published: December 2024

Bir ulü’l-azm peygamber olan Hz. Musa hakkında bilgi veren temel kaynaklardan biri de Kur’ân-ı Kerîm’dir. Hz. Musa’nın hayat öyküsü, Kur’ân’da zikredilen âyetler ve diğer kaynaklardaki bilgiler bir araya getirilerek oluşturulmuş ve günümüze kadar anlatılagelmiştir. İbretlerle dolu bu hayat, Kıssa-i Musa olarak adlandırılmış ve edebî metinlerde bahis konusu edilmiştir. Hz. Musa’nın hayatının farklı cephelerinin ele alındığı bu metinlerde en çok dikkat çeken hadiselerden birinin talep-i rüyet/rü’yetullah meselesi olduğu ifade edilmiştir. Hz. Musa’nın Tûr Dağı’nda Allah’ı müşahede etme arzusu ve mukabilinde aldığı len terânî (Sen beni asla göremezsin!) cevabı şeklinde özetlenebilecek bu meseleye, divanlarda len terânî iktibasıyla işaret edilmiştir. Divanların (XIII-XX. yüzyıl) esas alındığı bu çalışmada len terânî telmihinin kullanımında düşünülen inceliklerin tespit ve tahlili ile şairlerin meseleye bakışları tespit edilmeye çalışılacaktır. Bu hususların tespitinden önce len terânî ile ilişkili olduğu düşünülen rü’yetullah kavramı ve bu kavramın etrafında cereyan eden bazı tartışmalar üzerinde kısaca durulacaktır. Ardından çalışmanın asıl konusunu oluşturan len terânî ifadesinin divanlardaki yansımaları değerlendirilecek, verilerden yola çıkılarak iktibasın en çok ve en az kullanıldığı veya hiç kullanılmadığı divanlar tasnif edilecektir.
ŞAİR AHMED PAŞA’NIN TÜRBE KAPISININ KEMERİNE DÜŞÜLEN TARİHÎ NOTLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME
Authors: Güngör Sert Özlem
Published: December 2024

Osmanlı Devleti’ne payitahtlık yapmış olan Bursa; ilmî, irfânî ve edebî bir şehirdir. Kadim bir geçmişe sahip olan bu şehir, Osmanlı kültürü ile yoğrulan birçok ilim adamına, mûsikîşinâsa, sanatçıya, şaire kucak açmış ve onların gelişimine katkı sunmuştur. Bu şehrin havasını teneffüs etmiş, bu kıymetli toprakların suyundan içmiş önemli kültür ve sanat adamlarından biri de XV. asırda yaşamış olan Veliyyüddîn-zâde Ahmed Paşa’dır. O, Bursa’da doğmamıştır ama uzun yıllar bu şehirde kalarak buraya pek çok şey kazandırmıştır. Bununla birlikte kabrinin de Bursa’da olması hasebiyle olsa gerek “Bursalı Ahmed Paşa” adıyla nam salmıştır.
Bursa’nın edebî hafızasının oluşumuna büyük katkı sağlayan Ahmed Paşa, Bursa’da bulunduğu dönemlerde şair meclisleri oluşturmuş ve bir nevi okul görevi üstlenen bu mahfillerde yeni şairlerin yetişmesine vesile olmuştur.
Biz bu çalışmamızda, öncelikle Bursa’nın edebî ve kültür hafızasına büyük katkılar sunan Ahmed Paşa’nın yaşadığı asrın kısaca genel durumu ile onun hayatı ve edebî kişiliği hakkında bilgi verdik. Ardından onun Muradiye Medresesi karşısında, kendi yaptırmış olduğu Ahmed Paşa Medresesi’nin içinde yer alan türbesinin kapı kemerine, onu, ölümünden sonra ziyaret için gelen kişilerin kaydettikleri notları inceledik; bu notların kimler tarafından yazıldığını tespit etmeye çalıştık.
Bir şairin türbesine başka kişilerin bu şekilde notlar düşmesi pek rastlanan bir durum değildir. Buraya yıllar öncesinden kaydedilmiş olan bu notların bazıları silinmiş ve okunamaz hâle gelmişse de bazıları silme ya da silinmelerden kurtulmuş ve günümüze ulaşmıştır. Biz de günümüze değin ulaşan notların silinmeden kayıt altına alınmasını sağlamaya çalıştık.
ÜVEYSÎ’NİN VEYSÎ’YE ATFEDİLEN ÜNLÜ KASİDESİ (ÖNEM, TARİHÇE, SORUNLAR, METİN)
Authors: Köksal M. Fatih
Published: December 2024

17. yüzyıl, Osmanlı tarihinde devlet ve toplum yapısındaki bozulmalardan rahatsızlık duyan bir kısım aydının
hoşnutsuzlıklarını bir şekilde duyurmaya çalışmaları bakımından dikkat çekici bir dönemdir. Tesir gücü dolayısıyla edebiyatın imkânları kullanılarak özellikle de şiir diliyle dolaşıma sokulan sızlanma ve eleştiri yüklü bu manzum metinlerin uyarıcı özelliğinin yönetim katında ne kadar akis bulduğunu tespit etmek elbette zordur. Bununla birlikte bu dönemde şairler kaleme aldıkları edebî metinlerle için için çürümeye doğru giden toplum ve devlet yapısını gözler önüne sermekten geri durmamışlardır. Başka örnekleri de görülmekle birlikte bu metinler arasında en çok yayılan ve yankı bulan eser, Üveysî mahlaslı bir şair tarafından 17. yüzyılın ilk yarısında, Bağdat’ın fethinden önce kaleme alınan bir kasidedir. Üzerine Batı’da yapılan ilk çalışmaların tesiriyle yanlış olarak İstanbul Kasidesi veya Kaside-i Nasîhat olarak adlandırılan bu manzumenin şairinin kim olduğu öteden beri tartışılagelmiştir. Pek çok araştırmacının, bu asrın ağdalı nesir diliyle yüklü eserleriyle tanınan Alaşehirli Veysî’ye atfettiği söz konusu kaside üzerine bugüne değin muhtelif çalışmalar ve çeşitli metin neşirleri yapılmıştır.
Bu makalede çarpıcı birkaç örneğiyle 17. yüzyıl sosyal-siyasi tenkit edebiyatına göz atıldıktan sonra Üveysî’nin kasidesinin önem ve değeri üzerinde durulacak, kasidenin yaklaşık 250 yıllık neşir macerası ayrıntılarıyla gözler önüne serilecek ve eserle ilgili temel iki problematik olan kim tarafından ve ne zaman yazıldığı sorularına cevap aranacak ve
şairin kimliğine dair bir başka meseleye değinilecektir. Özellikle Türkiye’de yapılan çalışmalarda sorgulanmaksızın Veysî’ye mal edilen kasidenin müellifi Üveysî’ye dair tespit ve değerlendirmelerden sonra, eserin ilk naşiri Diez’den bu yana üzerinde hiç durulmayan yazılış tarihi meselesi aydınlatılacaktır. Kasidenin tespit edebildiğimiz nüshalarının tanıtımından sonra önemine binaen sıhhatli denebilecek nüshaların tamamı ve yapılan dört neşrin karşılaştırılmasıyla oluşturulan tenkitli metin yayımlanacaktır.
“NÂZ” KELİMESİNİN “NİMET, LÜTUF, REFÂH VE ÂSÂYİŞ” ANLAMLARI ÜZERİNE
Authors: Kaçar Mücahit
Published: December 2024

Klasik Türk edebiyatı metinlerini doğru anlama yolundaki önemli engellerden birisi, başka dillerden Türkçeye geçen yahut kökü Türkçe olan kelimelerin farklı anlamlarının zaman içinde unutulmuş olmasıdır. Türk edebiyatının geçmiş dönemlerinde kaleme alınmış metinlerde sıklıkla kullanılan ve birden fazla anlama sahip olan bazı kelimelerin zaman içerisinde anlam daralmasına uğrayarak günümüzde tek bir anlamda kullanılması, kelimelerin günümüzde unutulmuş anlamlarında kullanıldığı metinlerle okuyucu arasında bir perde çekilmesine sebep olmaktadır. Türkçenin tarihi dönemlerinden günümüze taşınan bazı temel kelimelerin bugünkü dilimizde sadece bir anlamıyla bilinip yaygın olarak kullanılması, eski metinleri anlama çalışmalarında zihnimizi yanıltmaktadır. Nitekim bizim de bu kısa yazıyı kaleme almamızın sebebi, bazı metinlerdeki “nâz” kelimesinin bilinen anlamının metni anlamaya yardımcı olmayışı ve yaptığımız araştırmada kelimenin tespit ettiğimiz farklı anlamlarının müstakil herhangi bir çalışmaya konu edilmemiş olmasıdır. Çalışmamızda incelediğimiz metinlerde “nâz”ın birçok yerde “nimet, lütuf, refâh ve âsâyiş” anlamında ve genellikle de “nimet, ni’am, na’im” kelimeleriyle beraber kullanıldığı görülmektedir.
BAYKARA MECLİSİ’NDEN YANSIMALAR -Hilekâr Kadınlar, Edebî ve Tasavvufî Meclisler, Bâl-i Murass’a Kasidesi, Nazireler, Hikâyeler- 13
Authors: Kartal Ahmet
Published: December 2024

Zeynüddîn Mahmûd-ı Vâsıfî tarafından Muzafferüddîn Sultan Muhammed Han adına Farsça kaleme alınan Bedâyi’u’l-vekâyi’, özellikle Türkistân’daki Türk kültür ve sosyal hayatına dair ihtiva ettiği geniş ve önemli bilgiler vesilesiyle dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, Bedâyi’u’l-vekâyi’in ikinci cildinde yer alan ve Türkistân coğrafyasındaki Türk kültür ve edebî hayatına ışık tutan iki bölümün tercümesine yer verilecektir. Bunlardan ilk bölüm, Muzafferüddîn Sultân Muhammed Han’ın tertip ettiği bir mecliste onun isteği üzerine anlatılan meşhur hilekâr kadınlarla ilgili dört hikâyeden oluşmaktadır. İkinci bölümde, yine Muzafferüddîn Sultân Muhammed Han’ın tertip ettiği bir mecliste okunan ve sultanın çok beğendiği beytin yer aldığı Fahr-i Râzî’nin “Bâl-i Murassa’ Kasidesi” hakkında bilgi verilmekte ve ona Hilâlî-i Çagatayî, Zülâlî-i Herevî ile Vâsıfî-i Herâtî tarafından yazılan nazire ve tetebbuların yazılma sebepleri açıklanmakta ve metinlerine yer verilmektedir.
ФУНКЦИИ ФИЛОСОФИИ В НАУЧНОМ ПОЗНАНИИ - I
Authors: СИМАНОВ А.Л.
Published: December 2024

В планируемой серии статей на основе идеи единства сциентизма и мировоззрения предполагается выделить и проанализировать основные функции философии и ее роль в научном познании. В данной статье рассматриваются генезис и основания функций философии в процессе ее становления и развития.

In the proposed series of articles, based on the idea of the unity of scientism and worldview, we intend to identify and analyse the core functions of philosophy and its role in scientific knowledge. This article considers the genesis and foundations of the functions of philosophy in the process of its formation and development.
ЯН ХАКИНГ: "ИСТОРИК СОВРЕМЕННОЙ НАУКИ"
Authors: ХЛЕБАЛИН А.В.
Published: December 2024

Статья представляет собой краткую характеристику творчества и специфики философской позиции Я. Хакинга, приуроченную к смерти философа.

The article is a brief description of the creativity and specifics of the philosophical position of I. Hacking, dedicated to the death of the philosopher.
ФИЛОСОФ НАСТОЯЩЕГО И КОНКРЕТНОГО
Authors: ЦЕЛИЩЕВ В.В.
Published: December 2024

Статья посвящена обзору философского наследия Я. Хакинга. Представлена специфика его философского развития и характеризуются особенности его философских исследований по основным направлениям творчества философа.

The article is devoted to a review of the philosophical heritage of J. Hacking. The specifics of his philosophical development are presented and the features of his philosophical research in the main directions of the philosopher’s work are characterized.
ФИЛОСОФСКО-МЕТОДОЛОГИЧЕСКИЕ ПРИНЦИПЫ ПРОЕКТИРОВАНИЯ ИННОВАЦИОННОГО УНИВЕРСИТЕТА ЧАСТЬ 1 КЛАСТЕРНЫЙ ПОДХОД К ПРОЕКТИРОВАНИЮ ИННОВАЦИОННОГО УНИВЕРСИТЕТА
Authors: КРАВЧЕНКО Д.В.
Published: December 2024

В статье рассмотрены существующие противоречия в системе высшего образования и выделены главные требования к профессиональной подготовке современного специалиста. Предложен кластерный подход как основа методологии проектирования университета в условиях становления инновационного общества. Показаны причины возникновения кластерной формы организации образовательных учреждений и описаны принципы построения таких кластеров. Образовательный кластер рассматривается в качестве драйвера формирования и развития интеллектуального капитала общества. Онтология развития университетских образовательных структур представлена в виде самоорганизующейся кластерной системы. Методология решения проблемы построения образовательного кластера раскрывается посредством двух моделей: концептуальной и инструментальной.

The article considers the inconsistences in the higher education system and highlights the main requirements for the professional training of a modern specialist. A cluster approach is proposed as the basis for the methodology of a university design in the developing innovative society. The reasons for the emergence of the cluster form of organization of educational institutions are shown and the principles of constructing such clusters are described. The educational cluster is regarded as a driver for the formation and development of the intellectual capital of society. The ontology of the development of university educational structures is presented in the form of a self-organizing cluster system. The methodology for solving the problem of building an educational cluster is revealed through the conceptual model and instrumental one.
НАСКОЛЬКО НЕИЗБЕЖНЫ РЕЗУЛЬТАТЫ УСПЕШНОЙ НАУКИ?
Authors: ХАКИНГ И.
Published: December 2024

Очевидно, что мы могли бы не стать успешными учеными. Но за банальным вопросом, который я вынес в заголовок, кроется вопрос серьезный. Если результаты научных исследований верны, будет ли другое научное исследование приблизительно того же самого предмета, если оно окажется успешным, по крайней мере имплицитно содержать или предполагать те же самые результаты? С помощью примеров от иммунологии до физики высоких энергий в настоящей работе представлены случаи как для положительного, так и для отрицательного ответа. Работа намеренно не завершена, чтобы продемонстрировать, что этот вопрос - одна из нескольких серьезных философских проблем, разделяющих протагонистов в «научных войнах».

Obviously, we could have failed to be successful scientists. But a serious question lurks beneath the banal one stated in my title. If the results of a scientific investigation are correct, would any investigation of roughly the same subject matter, if successful, at least implicitly contain or imply the same results? Using examples ranging from immunology to high-energy physics, the paper presents the cases for both positive and negative answers. The paper is deliberately non-conclusive, arguing that the question is one of the few serious philosophical issues that divides protagonists in the «science wars».
ИДЕЯ ЭГОЛОГИИ В ФИЛОСОФИИ Э. ГУССЕРЛЯ И ФЕНОМЕНОЛОГИЧЕСКОЕ ДВИЖЕНИЕ
Authors: СЕДОВ Ю.Г.
Published: December 2024

У каждого человека есть ощущение своей уникальности, чувство своего Я. Это суверенное Я является центром сознательной жизни, обеспечивающим единство личности. Желание разгадать загадку этого единства тождества и различия, покоя и движения должно было рано или поздно привести к созданию науки эгологии, изучающей структуры чистого сознания. Эксплицитно идея эгологии была впервые представлена в поздних работах Гуссерля. Однако имплицитно эта идея имеет древнее происхождение. Учитывая древность эгологической традиции, я в данной статье ограничиваюсь формулировкой идеи эгологии в философии Гуссерля и ее восприятием в рамках последующего феноменологического движения. Наряду с позитивными аргументами в статье представлены и доводы тех, кто искренне высказывал сомнения и возражения или вовсе отвергал возможность чистого Я и, соответственно, науки о нем.

Every person has a sense of his uniqueness - a sense of self. This sovereign self is the center of conscious life that ensures the unity of the personality. The desire to solve the mystery of this unity of identity and difference, rest and movement should sooner or later result in the creation of the science of egology which studies the structures of pure consciousness. Explicitly, the idea of egology was first introduced in Husserl’s later works. However, implicitly this idea has ancient origins. Given the antiquity of the egological tradition, I limit myself in this article to the formulation of the idea of egology in Husserl’s philosophy and its perception in the follow-up phenomenological movement. Along with positive arguments, the article also presents the arguments of those who sincerely expressed doubts and objections or quite rejected the possibility of a pure self, and hence the science which deals with it.
"НАРРАТИВНАЯ ПАРАДИГМА" В. ФИШЕРА В КОНТЕКСТЕ РАЗВИТИЯ НАРРАТИВНЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ
Authors: БАРБАШИНА Э.В.
Published: December 2024

Одним из значимых направлений в нарративных исследованиях является разработка «нарративной парадигмы», осуществленная В. Фишером. Определено, что основные отличия в понимании нарратива, нарративной парадигмы связаны, во-первых, с рассмотрением нарратива как универсальной формы коммуникации и, во-вторых, с признанием «аргументативной» функции нарратива в качестве приоритетной. Убедительность нарратива зависит от внутренней согласованности, достоверности, соответствия с ценностями и убеждениями слушателя или аудитории. Проанализированы достоинства нарративной парадигмы в сравнении с рациональной парадигмой. Они, с точки зрения В. Фишера, заключаются в том, что в нарративной парадигме исключен социальный контроль, приобщение к ней осуществляется естественным путем, участники нарративной парадигмы равны за счет исключения экспертов и, кроме того, она обладает не только описательной, но и нормативной функцией. Показано, что моральный статус нарративной парадигмы является как минимум проблематичным. А социальный контроль - возможен.

One of the significant fields in narrative research is the development of the “narrative paradigm” carried out by W. Fischer. It has been determined that the main differences in the understanding of narrative and the narrative paradigm are associated, firstly, with considering narrative as a universal form of communication and, secondly, with recognizing the “argumentative” function of narrative as a priority. The persuasiveness of a narrative depends on its internal coherence, credibility, and consistency with the values and beliefs of the listener or audience. The advantages of the narrative paradigm in comparison with the rational one are analysed. In W. Fisher's view, they are that in the narrative paradigm social control is excluded, introducing to it is carried out naturally, the participants in the narrative paradigm are equal due to the exclusion of experts and, in addition, it has not only descriptive, but also normative functions. The moral status of the narrative paradigm is shown to be at least problematic. But social control is possible.
ПОДХОДЫ К ОПРЕДЕЛЕНИЮ ПОНЯТИЯ ПОЛЬЗЫ (МЕТАФИЗИЧЕСКИЙ, НАУЧНЫЙ, СИСТЕМНЫЙ)
Authors: ГАПАРОВ И.А.
Published: December 2024

Статья посвящена вопросу определения понятия пользы. Цель рассуждения - охарактеризовать метафизический, научный и системный подходы к определению пользы, продемонстрировать их преимущества и недостатки. Методы рассуждения - сравнительно-сопоставительный, трансцендентальный. Рассмотрены идеи метафизиков, ученых политэкономического и эволюционного направлений, утилитаристов, прагматиков, представителей философии техники. В результате исследования выявлено и охарактеризовано шесть способов определения понятия пользы. Показано, что каждое из определений этого понятия выступает способом запечатления существующей связи между чувственностью, рассудком и разумом, идеальным и реальным мирами. Сформулировано общее определение пользы как идеи разума, выражающей единство апперцепции.

The article deals with the issue of defining the concept of utility. The purpose of the discussion is to characterize metaphysical, scientific and systemic approaches to determining utility and to show their advantages and disadvantages. The argument is based on comparative and transcendental methods. The ideas of metaphysicians, scientists working in the political economic and evolutionary fields, utilitarians, pragmatists, and representatives of the philosophy of technology are considered. As a result of the study, six ways to define the concept of utility are identified and characterized. It is shown that each definition related to utility acts as a way of capturing the relationship between sensuality, mind and reason, the ideal and real worlds. A general definition of utility is formulated as an idea of reason expressing the unity of apperception.
КУДА ДВИЖЕТСЯ МАТЕМАТИКА?
Authors: ВОЙЦЕХОВИЧ В.Э. , МАЛИНЕЦКИЙ Г.Г.
Published: December 2024

Современная индустриально-технологическая цивилизация, а вместе с нею наука и математика вошли в кризисный период эволюции, который завершится только при вступлении цивилизации в новый, более духовный этап развития. Рационализм, базирующийся на оперировании «неподвижными» понятиями (в духе закона тождества в логике), устарел и не способен выразить специфику развивающихся объектов, изучаемых теорией самоорганизации. В науке формируется более сложное мышление движущимися понятиями-образами. В статье описываются трудности развития математики в XXIв. и пути их преодоления. Вводятся новые идеи: будущее математики - в развитии креативности ученых, в интуитивном прозрении и выдвижении новых, более глубоких понятий и выражающих их свойства теорем-догадок, а не в логической строгости доказательств. Значительная часть доказательств со временем будет передана искусственному интеллекту. Современное математическое знание растет за счет прикладного аспекта - моделирования. Математика уже стала «отраслью промышленности». Наука сближается с искусством. Появится новый критерий научности - «истина-красота».

Modern industrial-technological civilization, along with science and mathematics, has entered a crisis period of evolution, which will end only when civilization enters a new, more spiritual stage of development. Rationalism, based upon operating with “fixed” con-cepts (in the spirit of the law of identity in logic), is outdated and unable to express the specificity of developing objects studied by the theory of self-organization. More complex thinking with moving concepts-images is being formed in science. The article describes the difficulties of the development of mathematics in the 21st century and ways to overcome them. New ideas are introduced: the future of mathematics lies in the development of scientists’ creativity, intuitive insight and the promotion of new, deeper concepts and theorems-guesses expressing their properties, rather than in the logical rigor of proofs. A large part of evidence will eventually be transferred to artificial intelligence. Modern mathematical knowledge is growing due to the applied aspect - modeling. Mathematics has already become a “branch of industry”. Science comes close to art. A new criterion of scientific character will appear, that is “truth as beauty”.
ПРИЧИННЫЕ ОТНОШЕНИЯ В АНАЛИЗЕ ДАННЫХ И ИСКУССТВЕННОМ ИНТЕЛЛЕКТЕ
Authors: РЕЗНИКОВ В.М.
Published: December 2024

В статье сформулированы аргументы в пользу адекватности философских концепций в контексте использования анализа данных и искусственного интеллекта. Во-первых, показана значимость обучения компьютерных программ в области искусственного интеллекта причинным отношениям для повышения их адаптивности, умения объяснять полученные результаты и приближения к естественному интеллекту. Во-вторых, продемонстрирована эвристичность причинной интерпретации как основания для операционального описания смещающих факторов и их рационального блокирования в рандомизированных экспериментах. Наконец, описаны предпосылки для гипотетического участия в науке философов, которые владеют формальными методами, как критиков их недостатков и в качестве консультантов по корректному применению философских концепций в науке.

The article formulates arguments for the adequacy of philosophical concepts in the context of the use of data analysis and artificial intelligence. Firstly, we show the importance of teaching computer programs in the field of artificial intelligence about causal relationships to increase their adaptability, develop the ability to explain the results obtained and bring them closer to natural intelligence. Secondly, we show the heuristic nature of causal interpretation as a basis for the operational description of biasing factors and their rational blocking in randomized experiments. Finally, we describe the prerequisites for the hypothetical participation in science of philosophers who are proficient in formal methods as critics of their shortcomings and as consultants on the correct application of philosophical concepts in science.
КОЛЛЕКТИВНОЕ ЗНАНИЕ И ЛОГИКА КОЛЛЕКТИВНЫХ ДЕЙСТВИЙ
Authors: ШЕВЧЕНКО А.А.
Published: December 2024

В современной эпистемологии производство знания понимается как коллективное предприятие, предполагающее не только координацию усилий отдельных исследователей, но и наличие коллективных субъектов познания. Поведение такого коллективного субъекта предположительно определяется присущими ему коллективной рациональностью и коллективной интенциональностью. «Вынесение за скобки» индивидуального субъекта позволяет, в частности, устранить разрыв между индивидуальной и коллективной рациональностью, который является существенной проблемой для производства знания как общественного блага, поскольку может приводить к фрирайдерству и научному эгоизму. Вместе с тем конструирование коллективных субъектов познания не всегда видится оправданным методологическим и метафизическим приемом. Альтернативой может быть смешанная теоретическая схема - представление научного познания как коллективного действия, но без коллективной интенциональности.

In modern epistemology, the production of knowledge is understood as a collective enterprise, which implies not only the coordination of the efforts of individual researchers, but also the presence of collective agents of cognition. The behavior of such a collective agent is presumably determined by its inherent collective rationality and intentionality. “Bracketing out” the individual agent allows, in particular, to eliminate the gap between individual and collective rationality, which is a significant problem in the production of knowledge understood as a public good, since it can lead to freeriding and scientific egoism. At the same time, the construction of collective agents of cognition does not always seem to be a justified tool in methodological and metaphysical terms. An alternative may be a mixed theoretical scheme, namely the representation of scientific cognition as collective action, but without collective intentionality.
ФУНКЦИИ ФИЛОСОФИИ В НАУЧНОМ ПОЗНАНИИ - II
Authors: СИМАНОВ А.Л.
Published: December 2024

В планируемой серии статей на основе идеи единства сциентизма и мировоззрения предполагается выделить и проанализировать основные функции философии и их роль в научном познании. В данной статье рассматриваются генезис и основания методологической функции философии в процессе ее становления и развития.

In the proposed series of articles, based on the idea of the unity of scientism and worldview, we intend to identify and analyse the core functions of philosophy and their role in scientific knowledge. This article considers the genesis and foundations of the methodological function of philosophy in the course of its formation and development.
ФОРМИРОВАНИЕ АЛЬТЕРНАТИВНЫХ СМЫСЛОВ ФИЛОСОФИИ НАУКИ В ПРОЦЕССЕ ЕЕ ЭВОЛЮЦИИ
Authors: БРЯНИК Н.В.
Published: December 2024

Философия науки со времени ее становления предстает как полемическое пространство, где в скрытом или явном виде идут дискуссии, касающиеся смысловых вопросов о предмете и статусе этой области философского знания, о соотношении философии и науки. В ряду многообразных ответов на эти вопросы всегда присутствуют предложенные в рамках альтернативных подходов и оказывающиеся диаметрально противоположными. В статье рассматриваются две альтернативы. Если альтернатива «Г. Гегель - О. Конт» отражает завершающий этап классической философии науки, то альтернатива «логические позитивисты - физики-теоретики» является ярким выражением неклассической философии науки.

Since its beginning, the philosophy of science has appeared as a polemical space where, implicitly or explicitly, discussions take place concerning meaning-related questions of the subject and status of this field of philosophical knowledge and the relationship be-tween philosophy and science. Among the diverse answers to these questions, there are always those related to alternative approaches that turn out to be diametrically opposed. The article considers two alternatives. If the alternative “G. Hegel - O. Comte” reflects the final stage of the classical philosophy of science, then the alternative “logical positivists - theoretical physicists” is a vivid expression of non-classical philosophy of science.
ТЕХНОНАУКА - НОВАЯ СТУПЕНЬ РАЗВИТИЯ ПОЗНАНИЯ? ИЛИ ЕЩЕ ОДНА ПОПЫТКА РЕАНИМИРОВАТЬ ПОЗИТИВИЗМ?
Authors: ЕГОРОВ Д.Г.
Published: December 2024

В статье дается критика расширенной трактовки концепта «технонаука», а именно критикуется провозглашение конца науки как таковой и наступление некоей новой эры в истории человеческого познания. Показано, что основа науки - теоретический метод не претерпел принципиальных трансформаций со времен Платона. Причина, по которой классическая логика и математика эффективны в моделировании реальности, заключается в том, что онтология мира изоморфна логике и математике. Соответствие логики и мира как такового и есть то, что делает возможным науку. Если и можно говорить о методологических «технонаучных» трансформациях, то это не что иное, как регресс к методологии позитивизма.

The article criticizes the expanded interpretation of the concept of technoscience, namely the proclamation of the end of science as such and the arrival of a new era in the history of human knowledge. It is shown that the theoretical method as the basis of science has not undergone fundamental transformations since Plato’s age. The reason why classical logic and mathematics are effective in modelling reality is that the ontology of the world is isomorphic to logic and mathematics. It is the correspondence between logic and the world as such that makes science possible. If we can talk about methodological “techno-scientific” transformations, then this is nothing but a regression to the methodology of positivism.
МЕЖДУ ДИСЦИПЛИНАРНОСТЬЮ И АНТИДИСЦИПЛИНАРНОСТЬЮ: К ВОПРОСУ О СТРУКТУРНОЙ ЕДИНИЦЕ В НАУКЕ
Authors: СМИРНОВ С.А.
Published: December 2024

Статья посвящена анализу проблемы выделения структурной единицы науки и научного знания. Долгое время такой единицей была дисциплина, а доминирующим регулятивным принципом был принцип дисциплинарности. В статье показан механизм образования дисциплинарных структур. Установлено, что феномен дисциплинарности проявляется не в самой науке, а на стыке науки и обучения, в рамках работы института трансляции научного знания. Ставится проблема поиска возможных новых структурных единиц научного знания в период перехода от науки к технонаукам. Показано, что при переходе к междисциплинарным исследованиям дисциплина как структурная единица остается базовой. Поиск действительно новых структурных единиц научного знания совершается при переходе от дисциплинарных структур к проектным форматам, к научно-исследовательским программам, к проблемным и поисковым деятельностным машинам, при осуществлении социально-деятельностной инженерии.

The article deals with the analysis of the problem of identifying the structural unit of science and scientific knowledge. For a long time, discipline stood as such a unit, and the principle of disciplinarity acted as the dominant regulative principle. The article shows the mechanism of formation of disciplinary structures. It has been revealed that the phenomenon of disciplinarity occurs not in science itself, but at the interface of science and education, in the work of the institution of transmitting the scientific knowledge. The problem of searching for possible new structural units of scientific knowledge during the transition from science to technosciences is raised. It is shown that in the transition to interdisciplinary research, the discipline as a structural unit remains basic. The search for truly new structural units of scientific knowledge takes place in the transition from disciplinary structures to project formats, research programs, problem-solving and search activity engines, in implementing social activity engineering.
О КВАНТОВОМ ФУНДАМЕНТАЛИЗМЕ
Authors: ПРИСЬ И.Е.
Published: December 2024

Согласно одному из возможных диагнозов проблемы квантового измерения, к ней приводит квантовый фундаментализм, утверждающий, что онтология и эпистемология мира исключительно квантовые, а классическая физика является лишь приближенной. Для Н. Бора проблема измерения - псевдопроблема, так как любое квантовое явление предполагает классический контекст экспериментальной установки и употребление классических концептов для его описания. Мы рассматриваем позицию Бора с точки зрения предлагаемого нами контекстуального квантового реализма (ККР), который вдохновляется философией позднего Витгенштейна. Наш подход согласуется с интерпретацией Х. Цинкернагеля, состоящей в том, что позиция Бора - не только эпистемологический антифундаментализм, но и онтологический антифундаментализм.

According to one of the possible diagnoses of the quantum measurement problem, it is a consequence of quantum fundamentalism, which claims that ontology and epistemology of the world are exclusively quantum, and classical physics is only an approximation. For N. Bohr, the problem of measurement is a pseudo-problem, since any quantum phenomenon presupposes a classical context of an experimental unit and the use of classical concepts to describe it. We consider Bohr’s position in terms of our contextual quantum realism (QCR), which is inspired by the philosophy of the later Wittgenstein. Our approach is consistent with H. Zinkernagel’s interpretation, which is that Bohr’s position is not only epistemological anti-fundamentalism, but also ontological anti-fundamentalism.
РАЗВИТИЕ ПРЕДСТАВЛЕНИЙ О ФИЗИОЛОГИИ КРОВИ
Authors: СУБОТЯЛОВ М.А.
Published: December 2024

Статья посвящена анализу основных этапов развития физиологии крови. В Древнем мире формируются предпосылки появления этой научной области и происходит ее становление. В Новое время продолжаются накопление и развитие знаний, приобретаемых с помощью новых теоретических и экспериментальных подходов к пониманию происходящих в организме процессов, совершаются важные открытия. В настоящее время физиология крови является одним из важных разделов физиологии. Цель статьи - выделить и охарактеризовать основные периоды становления и развития физиологии крови.

The article deals with the analysis of the main stages in the development of blood physiology. In the Ancient World, the prerequisites for the emergence of this scientific field were laid and its formation took place. In the Modern era, the accumulation and development of knowledge acquired through new theoretical and experimental approaches to understanding the processes occurring in the body continued, and important discoveries were made. At present, blood physiology is one of the important sections of physiology. The article is aimed at identifying and characterizing the main periods of formation and development of blood physiology. The materials for this work were domestic and foreign studies on the issue. The main results consist in presenting the stages of the development of blood physiology and featuring the contributions of leading researchers in this field. The conclusion is made about the process of formation and development of blood physiology as a branch of medical and biological knowledge.