REHABILITATION OF PATIENTS WHO HAVE UNDERGONE COVID-19
Authors: A.S. Skakova , L.K. Kosherbayeva , A.Zh. Zharimbetova , A.D. Akhmetzhan , L.N. Yarovaya , O.A. Yurkovskaya , Ye.M. Smail , A.M. Dosbayeva , Zh.M. Zhumanbayeva 
Published: October 2024

Introduction. Patients who have suffered pneumonia caused by COVID-19, after discharge from the hospital and return to normal life, face violations of the function of external respiration, limitations of physical performance, social and psycho-emotional functioning. The importance of rehabilitation during COVID-19 has been emphasized by the World Health Organization, the main purpose of which is to improve respiratory symptoms, preserve functions and reduce complications, as well as prevent disability. The aim of our study is to evaluate the effectiveness of rehabilitation measures in those patients who have undergone COVID-19. Materials and methods. A descriptive retrospective study. The case histories of patients who have passed all stages of rehabilitation after COVID-19 for one year in 3 organizations of the city of Almaty have been studied. The study included patients who had completed three full stages of rehabilitation. Of all 150 people, only 55 have passed the 3rd stage of medical rehabilitation. The recovery program after COVID-19 was developed individually. The rehabilitation plan included physical therapy, kinesiotherapy, massage, physiotherapy, mechanotherapy, psychological correction. The effectiveness of rehabilitation measures was assessed on the basis of specific scales and functional tests. Results. The indicator of the rehabilitation routing scale in patients who underwent COVID-19 after a course of rehabilitation significantly increased. According to the modified MRC dyspnea scale, an average degree of 2 points was determined in all 55 patients, after the course it turned into a mild degree of 1 point. According to the functional test of a six-minute walk, functional class II was determined in all patients before rehabilitation, after class I. Before rehabilitation, the Barthel Index was determined at an average of 75 points, after 90 points. The Saturation Index before the courses was determined at an average of 90 percent, after 97 percent. Conclusion. All indicators increased statistically significantly after, which confirms the effectiveness of passing all stages of medical rehabilitation for patients who have undergone COVID-19.

Кіріспе. Ауруханадан шыққаннан кейін және қалыпты өмірге оралғаннан кейін COVID-19 туындаған пневмониямен ауыратын науқастар сыртқы тыныс алу функциясының бұзылуына, физикалық өнімділіктің, Әлеуметтік және психоэмоционалды жұмысының шектеулеріне тап болады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы COVID-19 кезінде оңалтудың маңыздылығын атап өтті, оның негізгі мақсаты тыныс алу белгілерін жақсарту, функцияларды сақтау және асқынуларды азайту және мүгедектіктің алдын алу болып табылады. Мақсаты. COVID-19 жұқтырған науқастарда оңалту шараларының тиімділігін бағалау. Материалдар мен әдістер. Зерттеу дизайны сипаттамалық ретроспективті зерттеу болып табылады. Алматы қаласының 3 ұйымында бір жыл ішінде COVID-19-дан кейін оңалтудың барлық кезеңдерінен өткен пациенттердің ауру тарихы талданды. Зерттеуге оңалтудың үш толық кезеңінен өткен пациенттер енгізілді. Барлық 150 адамның 55-і ғана медициналық оңалтудың 3-ші кезеңінен өтті. COVID-19 қалпына келтіру бағдарламасы жеке әзірленді. Оңалту жоспарына физиотерапия, кинезиотерапия, массаж, физиотерапия, механотерапия, психологиялық коррекция кірді. Оңалту шараларының тиімділігі арнайы шкалалар мен функционалдық тестер негізінде бағаланды. Нәтижелер. Оңалту курсынан кейін COVID-19 жұқтырған науқастарда оңалтуды бағыттау шкаласының көрсеткіші айтарлықтай өсті. Модифицирленген MRC ентігу шкаласына сәйкес, барлық 55 пациенттің орташа дәрежесі болса, курстан кейін ол жеңіл дәрежеге ауысты. 6 минуттық жаяу жүру функционалдық тестінің мәліметтері бойынша барлық пациенттерде оңалтуға дейін функционалдық II класс, кейін I функционалдық класс анықталды. Оңалтуға дейін Бартел индексі орта есеппен 75 балл, кейін 90 балл деңгейінде анықталды. Курс алдында сатурация көрсеткіші орта есеппен 90 пайыз болса, курстан кейін 97 пайыз анықталды. Қорытынды. Оңалтудан кейін барлық көрсеткіштер статистикалық тұрғыдан айтарлықтай өсті. Бұл COVID-19 жұқтырған пациенттердің медициналық оңалтудың барлық кезеңдерінен өту тиімділігін растайды.