Επίδραση αντιαγγειογενετικών παραγόντων στη νεοαγγείωση του κερατοειδούς
Authors: Λιαράκος Βασίλειος 
Published: September 2021

Σκοπός : 1.Η αξιολόγηση της επίδρασης της χορήγησης του αντιαγγειογενετικού παράγοντα Bevacizumab υπό τον επιπεφυκότα του στη νεοαγγείωση του κερατοειδούς. 2.Η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητος του αντιαγγειογενετικού παράγοντα Ranibizumab χορηγούμενου υπό τον επιπεφυκότα, στη νεοαγγείωση του κερατοειδούς καθώς και σε διαφορετικούς οφθαλμικούς ιστούς.Υλικό και Μέθοδος : 1.Πειραματική μελέτη. Χρησιμοποιήθηκαν δώδεκα αλφικά κουνέλια Ν.Ζηλανδίας, διηρημένα σε 4 ομάδες των τριών. Χρησιμοποιήθηκε μόνο το ένα μάτι από κάθε κουνέλι. Στις ομάδες 2, 3 και 4 έγινε τοπική ενστάλαξη 10 μl διαλύματος NaOH 5% υπό γενική αναισθησία με σκοπό την πρόκληση κερατοειδικής νεοαγγείωσης δευτερογενώς λόγω του αλκαλικού εγκαύματος. 3,75mg (25mg/ml) Bevacizumab χορηγήθηκαν υπό τον επιπεφυκότα εφ’άπαξ. Στην ομάδα 1 (ομάδα ελέγχου 1) δεν προκλήθηκε χημικό έγκαυμα ούτε χορηγηθηκε θεραπεία. Η ομάδα 2 (ομάδα ελέγχου 2) έλαβε μία εικονική ένεση BSS την 14η μέρα. Η ομάδα 3 έλαβε θεραπεία την 14η ημέρα (αφού είχε ήδη εγκατασταθεί κερατοειδική νεοαγγείωση). Η ομάδα 4 έλαβε θεραπεία την 1η μέρα. Τα πειραματόζωα επαρακολουθούντο για 4 εβδομάδες με λήψη ψηφιακών φωτογραφιών υπό γενική αναισθησία. Στη συνέχεια μετρήθηκε η έκταση της νεοαγγείωσης και της ουλοποίησης ως ποσοστό επί της επιφάνειας του κερατοειδούς. Οι ομάδες συγκρίθηκαν με στατιστική ανάλυση διακύμανσης.2.Στη 2η φάση αυτής της πειραματικής και εργαστηριακής μελέτης προκαλέσαμε χημικό έγκαυμα σε 16 πειραματόζωα (κονίκλους) με σκοπό να προκληθεί δευτεροπαθής νεοαγγείωση του κερατοειδούς. Τα πειραματόζωα χωρίστηκαν σε 2 ομάδες των 8. Στη μία ομάδα χορηγήθηκε 0,1ml (1mg) Ranibizumab υπό τον επιπεφυκότα ενώ στη 2η ομάδα χορηγήθηκε μόνο διάλυμα BSS. Σε μια 3η ομάδα τεσσάρων κονίκλων χορηγήθηκε μόνον 1mg Ranibizumab υπό τον επιπεφυκότα χωρίς πρόκληση εγκαύματος, με σκοπό να διερευνηθούν πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες. Όλα τα πειραματόζωα επαρακολουθούντο καθημερινώς επί 14 ημέρες. Καταγράφηκε η έκταση της ουλής και της νεοαγγείωσης την 1η, 7η και 14η ημέρα. Μετά την ευθανασία και την αφαίρεση των οφθαλμικών βολβών, οι οφθαλμικοί ιστοί διαχωρίστηκαν χειρουργικώς και μετρήθηκαν τα επίπεδα του αγγειογενετικού παράγοντα (VEGF) με τεχνική ELISA. Ακολούθησε στατιστική επεξεργασία (με ανάλυση διακύμανσης ANOVA και ανάλυση γραμμικής παλινδρόμησης – Linear regression) ώστε να συγκριθούν τα επίπεδα VEGF σε όλους τους οφθαλμικούς ιστούς των 2 ομάδων, καθώς και η έκταση της ουλοποίησης και της νεοαγγείωσης στις 2 ομάδες καθ’όλη τη διάρκεια της παρακολούθησης.Αποτελέσματα : 1.Στο τέλος της 4ης εβδομάδας , η διάφορα στην έκταση της νεοαγγείωσης μεταξύ των ομάδων 2-3-4 βρέθηκε να είναι στατιστικώς σημαντική (P<0,05, one-way ANOVA): Ομάδα 4 (4,7±3,1%) < Ομάδα 3 (13,3±2,3%) < Ομάδα 2 (41,0±3,6%), (P<0,05, Mann-Whitney U test). Στην Ομάδα 3, η περιοχή της νεοαγγείωσης μειώθηκε κατά 42%, 14 μέρες μετά τη θεραπεία. Η νεοαγγείωση ήταν σχεδόν εντελώς απούσα στην ομάδα 4. Η εξέλιξη της ουλοποίησης δεν επηρεάστηκε από τη θεραπεία (P>0,1, one-way ANOVA). Δεν παρατηρήθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες. 2.Η χορήγηση Ranibizumab υπό τον επιπεφυκότα περιόρισε / απέτρεψε σημαντικά τη νεοαγγείωση του κερατοειδούς τόσο κατά την 1η όσο και κατά τη 2η εβδομάδα παρακολούθησης (P=0,01 και P<0,001 αντίστοιχα). Μετρήθηκαν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα VEGF στον κερατοειδή, την ίριδα, το υδατοειδές υγρό και τον επιπεφυκότα μετά από τη χορήγηση του Ranibizumab (Ρ<0,01). Ο VEGF ελαττώθηκε κατά 20-70% στους διάφορους οφθαλμικούς ιστούς. Η έκταση της κερατοειδικής ουλής δεν επηρεάστηκε από την αγωγή (Ρ=0,645). Δεν παρατηρήθηκαν επιπλοκές.Συμπεράσματα : Η χορήγηση Bevacizumab υπό τον επιπεφυκότα αναστέλλει αποτελεσματικά την κερατοειδική νεοαγγείωση εάν χορηγηθεί εντός των πρώτων 2 εβδομάδων από την πρόκληση της κερατοειδικής βλάβης. Μία και μόνη πρώιμη/έγκαιρη τοπική χορήγηση Ranibizumab υπό τον επιπεφυκότα μπορεί να αποτρέψει σημαντικά την ανάπτυξη νεοαγγείωσης στον κερατοειδή μετά από χημικό τραύμα. Το αποτέλεσμα διατηρείται τουλάχιστον για 15 ημέρες. Τα επίπεδα του VEGF ελαττώνονται επίσης στον βολβικό επιπεφυκότα καθώς και στην ίριδα και το υδατοειδές υγρό, καθιστώντας τη θεραπεία με Ranibizumab υπό τον επιπεφυκότα πιθανώς κατάλληλη και για τη νεοαγγείωση άλλων οφθαλμικών ιστών του προσθίου ημιμορίου, πέραν του κερατοειδούς.