ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИНТРЕГРАЦИЯЛЫҚ ПРОЦЕССТЕРДI ДАМЫТУ ЖАҒДАЙЫНДА АЗАМАТТЫҚСЫЗДЫ АЗАЙТУ МӘСЕЛЕЛЕРI
Authors: Taitorinа B.A. , Balgimbekova G.U. 
Published: June 2024

The article is devoted to the analysis of the difficulties of the redundancy of statelessness in the Republic of Kazakhstan. The issues of improving the legislation on citizenship and migration are updated in order, firstly, to ensure a decent level of living for stateless people through the economic and legal guarantee of the social rights of stateless people, and, secondly, to develop legal mechanisms for their inclusion in the society to reduce the risk of social conflicts. The article contains an analysis of international legal acts on the status of stateless people and the redundancy of statelessness, national acts of the Republic of Kazakhstan regulating the legal status of stateless people; also the article contains the analysis of foreign and Kazakh literary sources. Based on empirical materials, an analysis of the practical activities of state authorities of the Republic of Kazakhstan on the introduction of a national mechanism for determining statelessness in Kazakhstan was implemented (the legal basis for cooperation between the Ministry of Internal Affairs of the Republic of Kazakhstan with the Ministry of Justice and partners of the UN Refugee Agency was a Memorandum of Understanding signed by the parties). Recommendations for improving legal mechanisms of statelessness‘s redundancy in the Republic of Kazakhstan are shown in the research.

Мақала Қазақстан Республикасында азаматтықсыздықты қысқарту мәселесін талдауға арналған. Біріншіден, апатридтердің әлеуметтік құқықтарының экономикалық-құқықтық кепілдігі арқылы азаматтығы жоқ адамдардың лайықты ӛмір сүру деңгейін қамтамасыз ету, екіншіден, әлеуметтік қақтығыстардың туындау қаупін азайту мақсатында оларды қабылдаушы қоғамға енгізудің құқықтық тетіктерін әзірлеу мақсатында азаматтық және кӛші-қон туралы заңнаманы жетілдіру мәселелері ӛзектендірілуде. Мақалада апатридтердің мәртебесі жәнеазаматтығы жоқтықты қысқарту туралы халықаралық-құқықтық актілердің, азаматтығы жоқ адамдардың құқықтық мәртебесін реттейтін Қазақстан Республикасының Ұлттық актілерінің, сондай-ақ шетелдік және қазақстандық әдеби дереккӛздердің талдауы қамтылған. Эмпирикалық Абай атындағы ҚазҰПУ-ніңХАБАРШЫСЫ, «Юриспруденция» сериясы, No1(71), 2023ж.41материалдар негізінде Қазақстанда азаматтығын анықтаудың ұлттық тетігін енгізу бойынша Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының практикалық қызметіне талдау жүргізілді (ҚР ІІМ-нің Әділет министрлігімен және БҰҰ Босқындар агент жӛніндегі агенттігінің серіктестерімен ынтымақтастығының құқықтық негізін тараптар қол қойған Ӛзара түсіністік туралы Меморандум жасады). Зерттеуде Қазақстан Республикасында азаматтығын тӛмендетудің құқықтық тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстар ұсынылған.

Статья посвящена анализу проблемы сокращения безгражданства в Республике Казахстан. Актуализируются вопросы совершенствования законодательства о гражданстве и миграции с тем, чтобы, во-первых, обеспечить достойный уровень жизни лиц без гражданства посредством экономико-правовой гарантированности социальных прав апатридов, и, во-вторых, разработать правовые механизмы их включения в принимающее общество в целях снижения риска возникновения социальных конфликтов. В статье содержится анализ международно-правовых актов о статусе апатридов и сокращении безгражданства, национальных актов Республики Казахстана, регулирующих правовой статус лиц без гражданства, а также иностранных и казахстанских литературных источников. На основе эмпирических материалов осуществлен анализ практической деятельности государственных органов Республики Казахстан по введению в Казахстане национального механизма определения безгражданства (правовую основу сотрудничества МВД РК с Министерством юстиции и партнерами Агентства ООН по делам беженцев составил подписанный сторонами Меморандум о взаимопонимании). В исследовании представлены рекомендации по совершенствованию правовых механизмов сокращения безгражданства в Республике Казахстан.