Διαχείριση ανθρώπινων πόρων στον τομέα της υγείας στην Ελλάδα και η ανάγκη εφαρμογής διεθνών προτύπων
Authors: Γιαλαμά Φωτεινή 
Published: September 2021

Σε ολόκληρο τον κόσμο, οι χώρες προσπαθούν να ρυθμίσουν και να προσαρμόσουν τα συστήματα υγείας τους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, προκειμένου να εξασφαλίσουν πραγματικές και βιώσιμες βελτιώσεις στην κατάσταση υγείας των πληθυσμών τους. Υπό αυτό το πρίσμα, μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στον τομέα της υγείας είναι ο σχεδιασμός του ανθρώπινου δυναμικού με τρόπο που θα ανταποκρίνεται στους πεπερασμένους οικονομικούς πόρους ενώ ταυτόχρονα θα είναι πλήρως ικανό να ανταποκριθεί σε ένα προσιτό, δίκαιο και αποτελεσματικό σύστημα παροχής υγειονομικής περίθαλψης. Ο σχεδιασμός θα πρέπει να λαμβάνει χώρα ως μια συνεχής και όχι αποσπασματική διαδικασία με διαρκή επίβλεψη και αξιολόγηση η οποία θα βασίζεται στον υπολογισμό του φόρτου εργασίας του εκάστοτε υγειονομικού δυναμικού, ως έναν από τους κύριους παράγοντες για τον προσδιορισμό της στελέχωσης της εκάστοτε δομής υγείας. ΣΚΟΠΟΣ: Να αποτυπωθεί η εμπειρία και τα συμπεράσματα μιας προσπάθειας θέσπισης βέλτιστων απαιτήσεων σε ανθρώπινο δυναμικό για τα νοσοκομεία στην Ελλάδα, βάσει του φόρτου εργασίας, μέσα από την εφαρμογή του εργαλείου ΔΦΕΑΠ, του ΠΟΥ. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: Διεξήχθη μια περιγραφική και ποιοτική μελέτη σε τέσσερα νοσοκομεία (δύο ιδιωτικά και δύο δημόσια) στην Ελλάδα, για την εκτίμηση των απαιτήσεων σε μαιευτικό προσωπικό και την ποσοτική περιγραφή των ανισορροπιών -εάν υπάρχουν- στην κατανομή, σε επίπεδο τμήματος κατά το χρονικό διάστημα 2015-2016. Πραγματοποιήθηκε ομάδα εστίασης και δομημένες συνεντεύξεις καθώς και αναδρομική μελέτη των στατιστικών στοιχείων από το εκάστοτε πληροφοριακό μητρώο των υπό εξέταση νοσοκομείων. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν από την αναδρομική μελέτη και από τις διενεργηθείσες δομημένες συνεντεύξεις μεταφέρθηκαν στο λογισμικό ΔΦΕΑΠ (Αγγλική έκδοση 1.0.15.102). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Τα αποτελέσματα από την εφαρμογή του ΔΦΕΑΠ δύναται να κατηγοριοποιηθούν σε δημόσιες και ιδιωτικές δομές υγείας. Για τις ιδιωτικές δομές υγείας, οι εκροές από την χρήση του ΔΦΕΑΠ υποδηλώνουν έλλειμμα σε ΑΔΥ με Αναλογία ΔΦΕΑΠ 0.83 για το ΙΑΣΩ και 0.93 για το Ιδιωτικό Θεραπευτήριο ΟΛΥΜΠΙΟΝ. Τα ανωτέρω αποτελέσματα αν και ακριβή, εντούτοις δεν απεικονίζουν την πραγματικότητα. Λαμβάνοντας υπόψη τις διενεργηθείσες συνεντεύξεις και συμπεριλαμβάνοντας κατά την ερμηνεία αποτελεσμάτων το πλέγμα συνεργασίας του ΑΔΥ μεταξύ των διαφόρων τμημάτων, καθώς και τη σχετικά χαμηλή αναλογία ΔΦΕΑΠ, τόσο το Ιδιωτικό Μαιευτήριο ΙΑΣΩ όσο και το Ιδιωτικό Θεραπευτήριο ΟΛΥΜΠΙΟΝ εμφανίζουν ισορροπία μεταξύ υφιστάμενου και απαιτούμενου ΑΔΥ. Αντίθετα, για τα δημόσια νοσοκομεία οι εκροές από την εφαρμογή του ΔΦΕΑΠ υποδηλώνουν πλεονάζον ΑΔΥ. Για το μεν Γ.Ν. Κορίνθου προκύπτει πλεονάζον ΑΔΥ πέντε μαιών και Αναλογία ΔΦΕΑΠ 1.88, ενώ για το Γ.Ν. Καλαμάτας προκύπτει πλεονάζον ΑΔΥ τριών μαιών και Αναλογία ΔΦΕΑΠ 1.33.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η παρούσα μελέτη καταδεικνύει τη χρησιμότητα της μεθοδολογίας ΔΦΕΑΠ για τον καθορισμό των απαιτήσεων στελέχωσης μαιευτικού προσωπικού σε μονάδες παροχής υπηρεσιών υγείας. Παρουσιάζει πώς δύναται να αξιοποιηθούν τα αποτελέσματα για την εκτίμηση του πλεονάζοντος και ελλιπούς προσωπικού, καθώς και για τον προσδιορισμό του εργασιακού φόρτου μεταξύ των μαιών, παρέχοντας έτσι τη βάση για ορθολογική και αποτελεσματική αναδιανομή των εργαζομένων στον τομέα της υγείας, χωρίς να διακυβεύεται η ποιότητα των υπηρεσιών. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η εφαρμογή διεθνών και αναγνωρισμένων προτύπων και μεθοδολογιών για την εκτίμηση του απαιτούμενου αριθμού ανθρώπινου δυναμικού σε μονάδες παροχής υπηρεσιών υγείας και η λήψη αποφάσεων στη βάση αυτών θα ήταν ευεργετική για ολόκληρο το σύστημα υγείας.