bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Development of photocatalyst based on graphene oxide
Authors:   , Plainpan Nukorn
Published: February 2025

In recent years, graphene oxide (GO) has emerged to be a promising material for photocatalytic applications. Typically, its low photocatalytic activity can be improved by modification with visible light-absorbing molecules. In this work, we aim to develop an efficient photocatalyst based on GO by noncovalent fabrication with a hydrophobic photosensitizer, 2,7,12,17-tetrapropylporphycene (H₂Pc). First, GO was prepared by the modified Hummers’ method. H₂Pc was also successfully synthesized in 7 steps with an overall yield of 3%. Then, the H₂Pc-functionalized GO composite (GO/H₂Pc) was prepared by a simple self-assembly process. The resulting composite was found to be stable in aqueous solution for at least 7 days. Furthermore, interaction between GO and H₂Pc was investigated by UV-vis and fluorescence spectroscopy. Absorption bands of H₂Pc in GO/H2Pc were considerably broadened and red-shifted as compared to those of free H₂Pc. The spectral changes are likely resulted from the dye aggregation on the GO solid substrate through π-π stacking and hydrophobic interaction. Fluorescence quenching of H₂Pc by GO was also observed, presumably via photoinduced electron transfer (PET) process. This data suggests that H₂Pc is competent to transfer photoexcited electrons to the conduction bands of GO, which in turn could provide an efficient photocatalytic activity for the system. In addition, synthesis of GO/dye composites and spectroscopic studies were carried out with porphyrin derivatives for comparison purposes.
Molecularly imprinted Poly(3,4-ethylenedioxythiophene) from solid state polymerization
Authors:   , Lertthanakulvat Raywat
Published: February 2025

Molecularly imprinted polymers (MIPs), specialized materials employed to create artificial receptors with a predetermined specificity and selectivity for a given template, were prepared from the monomer 3,4-ethylenedioxythiophene (EDOT). Its polymer, poly(3,4-ethylenedioxythiophene) (PEDOT), was obtained through the solid state polymerization (SSP) in the presence of the selected template molecules, p-nitrophenol (PNP) and pyrene. The resulting conjugated MIPs, monitored by UV-Vis spectroscopy, exhibit the recognition toward their template molecules compared to non-imprinted polymers (NIPs) in the binding process. The results show that the specific adsorption values (Q) of PNP and pyrene molecules bound to the MIPs were 300.71 and 12.73 μmol/g, respectively. The rebinding capacities of the PNP-MIPs were 73.44%, while only 8.68% was obtained for pyrene-MIPs. These values indicated that the MIP prepared from SSP-PEDOT could be specifically imprinted with the relatively polar PNP template, but was not successful with the non-polar pyrene. The robustness, ease of preparation and low cost provide great promise to develop this material for on-site molecule-specific sensors.
ลักษณะทางอุทกธรณีวิทยาบริเวณรอบเหมืองทอง จังหวัดพิจิตร
Authors:   , แสงดี ธวัชชัย
Published: February 2025

การทำเหมืองมักจะส่งผลกระทบในระยะยาวต่อลักษณะการไหลของน้าใต้ดิน เนื่องจากการเจาะบ่อ สูบน้ำออกจากบริเวณเหมือง (dewatering) เพื่อป้องกันการถล่มลงมาของผนังเหมือง ดังนั้นการศึกษาเพื่อจะ อธิบายลักษณะการไหลของน้ำใต้ดินบริเวณรอบๆ เหมืองจึงเป็นวัตถุประสงค์หลักของการศึกษาในครั้งนี้ โดย พื้นที่ศึกษาคือ พื้นที่รอบเหมืองทอง บริเวณอำเภอทับคล้อ จังหวัดพิจิตร และอำเภอวังโป่ง จังหวัดเพชรบูรณ์ ซึ่งข้อมูลที่นำมาใช้จะประกอบไปด้วย ข้อมูลหลุมเจาะในบริเวณพื้นที่ศึกษา และข้อมูลระดับน้ำในบ่อบาดาล จากการสำรวจ เพื่อนำมาสร้างแบบจำลองเชิงมโนทัศน์ และเส้นชั้นน้ำแสดงทิศทางการไหลในบริเวณพื้นที่ ศึกษา ผลการศึกษาพบว่า พื้นที่ศึกษามีหน่วยหินทางอุทกธรณีวิทยาทั้งสิ้น 5 หน่วย ได้แก่ 1. ตะกอนที่ราบน้ำ ท่วมถึง ยุคควอเทอร์นารี (Qfd) 2. ตะกอนตะพักยุคควอเทอร์นารี (Qt) 3. หินอัคนีพุที่ผุพัง (Vw) 4. หินอัคนีพุ ที่มีรอยแตก (Vf) และ 5. หินอัคนีพุเนื้อแน่น (Vm) จากข้อมูลการสำรวจทางด้านธรณีวิทยาทั้งผิวดิน และใต้ ดิน รวมถึงผลการสำรวจการสูบทดสอบจากบ่อสูบทดสอบในพื้นที่ศึกษา ได้สรุปข้อมูลออกมาเป็นแผนที่อุทก ธรณีวิทยา และภาคตัดขวาง จากนั้นนำมาสร้างเป็นแบบจำลองเชิงมโนทัศน์ (Conceptual model) ทางอุทก ธรณีวิทยา ซึ่งเป็นการจำลองสภาพอุทกธรณีวิทยาเชิงแนวคิดของลักษณะรูปร่างและการกระจายตัวของชั้นหิน และชั้นดิน และทิศทางการไหลของน้ำใต้ดิน และเป็นขั้นตอนที่สำคัญสำหรับการจัดทำแบบจำลองทาง คณิตศาสตร์ที่จะทำให้การจำลองการไหลของน้ำใต้ดินมีความน่าเชื่อถือ ส่วนคุณสมบัติทางชลศาสตร์นั้น ได้มี การกำหนดค่าสัมประสิทธิ์การซึมผ่าน (Hydraulic conductivity) ในเบื้องต้น โดยพิจารณาจากข้อมูลแผนที่ น้ำบาดาลและภาพตัดขวางทางอุทกธรณีวิทยาของกองน้ำบาดาล กรมทรัพยากรธรณี ผลของการดำเนินงาน ได้แก่แผนที่ระดับน้ำใต้ดินและทิศทางการไหลของน้ำใต้ดิน และภาพตัดขวางแสดงระดับน้ำและทิศทางการ ไหลของน้ำใต้ดิน (เป็นแนวที่มีทิศทางขนานกับทิศทางของการไหล) จากนั้นจึงจัดทำแบบจำลองทาง คณิตศาสตร์ของการไหลของน้ำใต้ดิน เพื่อสร้างแบบจำลองในระดับภูมิภาคซึ่งครอบคลุมพื้นที่ศึกษาทั้งหมด 928 ตารางกิโลเมตร มีความกว้าง 29 กิโลเมตร และยาว 32 กิโลเมตร ที่สามารถแสดงการไหลของน้าใต้ดินใน พื้นที่ศึกษาได้อย่างถูกต้อง พบว่าผลการคำนวณของแบบจำลองมีความน่าพอใจในระดับปานกลาง โดยมีระดับ น้ำที่คำนวณได้ส่วนใหญ่อยู่ในความเชื่อมั่น 95% และมี Normalized Root Mean Square (RMS) ที่ 8.51% ซึ่งแสดงถึงความผิดพลาดที่พอยอมรับได้
ขั้นตอนวิธีบริเวณ-เวลา-ความยาวรอยเลื่อนบริเวณหมู่เกาะฟิลิปปินส์และพื้นที่ใกล้เคียง
Authors:   , ผิวบัวเผื่อน จารุวรรณ
Published: February 2025

งานศึกษานี้มีจุดมุ่งหมายประเมินพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดแผ่นดินไหวในอนาคตบริเวณหมู่เกาะฟิลิปปินส์และพื้นที่ใกล้เคียง โดยวิธีการที่ใช่ในการศึกษาคือ ขั้นตอนวิธีบริเวณ-เวลา-ความยาวรอยเลื่อน ซึ่งจะใช้ฐานข้อมูลแผ่นดินไหวมีการบันทึกข้อมูลไว้จากแหล่งข้อมูล 3 แหล่ง ได้แก่ ฐานข้อมูลแผ่นดินไหว National Earthquake Information (NEIC) ฐานข้อมูลแผ่นดินไหว International Seismological Center (ISC) และฐานข้อมูลแผ่นดินไหว Global CMT Catalogue (GCMT) ที่มีการบันทึกย้อนหลังในช่วงปี ค.ศ. 1962–ค.ศ. 2015 มีขนาดแผ่นดินไหวตั้งแต่ 5.0 ริกเตอร์ขึ้นไป และมีข้อมูลแผ่นดินไหวทั้งสิ้น 4,925 เหตุการณ์ ซึ่งได้มีการคัดเลือกเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่สาคัญมา 34 เหตุการณ์ เพื่อทำการทดสอบย้อนกลับ โดยกำหนดค่าตัวแปร Rmax = 190 กิโลเมตร และค่า Tmax = 2.0 ปี สามารถตรวจพบค่าความผิดปกติที่สัมพันธ์กันทั้งในเชิงเวลาและเชิงพื้นที่ทั้งหมด 29 เหตุการณ์ ดังนั้นค่าตัวแปรดังกล่าวสามารถใช้เป็นสัญญาณบอกเหตุถึงเหตุการณ์แผ่นดินไหวได้ ประกอบกับค่าความผิดปกติที่เกิดขึ้นอยู่ในช่วง 10 ที่ผ่านมา คือช่วงปี ค.ศ. 2005-2015 ซึ่งพบว่า 4 พื้นที่ที่มีค่าความผิดปกติเกิดขึ้น คือ บริเวณทางตะวันออกของประเทศไต้หวัน ตะวันออกของเมืองดาเวา ตะวันออกเฉียงเหนือและตะวันออกของเมืองบันดาร์ เสรี เบกาวัน ซึ่งบริเวณดังกล่าวถือว่าเป็นพื้นที่เสี่ยงที่จะเกิดแผ่นดินไหวได้ในอนาคต
การจำลองสภาพแวดล้อมในอดีตโดยใช้ตะกอนทะเลสาบ บริเวณทะเลน้อย จังหวัดพัทลุง
Authors:   , อยู่แจ่ม นภดล
Published: February 2025

การติดตามการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในอดีตจากหลักฐานทางธรณีวิทยาเป็นข้อมูลพื้นฐานที่ช่วยในการวิเคราะห์และทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงที่อาจจะเกิดขึ้นได้ในอนาคต งานวิจัยนี้ได้ทำการ ศึกษาตะกอนจากทะเลน้อยซึ่งเป็นทะเลสาบน้ำจืดขนาดใหญ่ อยู่ในจังหวัดพัทลุง เพื่อทำความเข้าใจถึงการกระจายตัวของตะกอนและจำลองการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในอดีตจากลักษณะตะกอนที่พบในบริเวณพื้นที่ศึกษา โดยทำการเก็บแท่งตะกอนในแนวทิศเหนือ-ใต้และในแนวทิศตะวันออก-ตะวันตกห่างกันประมาณ 1 กิโลเมตร หลังจากนั้นทำการลำดับชั้นตะกอนในแต่ละจุดศึกษานำผลที่ได้มาทำการเทียบสัมพันธ์ แท่งตะกอนที่ชั้นตะกอนที่ครอบคลุมทุกหน่วยตะกอน นำมาวิเคราะห์เพิ่มเติมด้วยวิธีการเปรียบเทียบมวลของตะกอนที่หายไปหลังจากการเผาที่อุณหภูมิ 550 องศาเซลเซียสหรือ Loss on ignition (LOI) เพื่อสอบเทียบการจำแนกลักษณะตะกอน หลังจากนั้นนำข้อมูลการลำดับชั้นตะกอนมาวิเคราะห์ร่วมกันเพื่อจำลองการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมในอดีต ผลจากการลำดับชั้นตะกอนพบว่าตะกอนชั้นล่างสุดมีลักษณะเป็นตะกอนโคลนสีเทาอ่อน (ชั้นตะกอนหมวด E และ D) มวลที่หายไปเนื่องจากการเผามีค่าประมาณ 10-20% แสดงถึงตะกอนที่มีอินทรียวัตถุปะปนอยู่น้อยและอาจจะมีการรุกล้ำเข้ามาของน้ำทะเล ชั้นตะกอนถัดมามีอินทรียวัตถุที่ย่อยสลายไม่หมดปะปนอยู่มาก (ชั้นตะกอนหมวด C) มวลที่หายไปเนื่องจากการเผาที่มีค่าประมาณ 80-90% แสดงการพัฒนาตัวเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำอันเนื่องมาจากการที่ระดับน้ำทะเลลดลง ถัดมาลักษณะตะกอนเปลี่ยนเป็นตะกอนโคลนสีเทาถึงเทาเข้ม (ชั้นตะกอนหมวด B) มวลที่หายไปเนื่องจากการเผามีค่าประมาณ 20-30% ซึ่งมากกว่าตะกอนโคลนชั้นล่างสุด (ชั้นตะกอนหมวด E และ D) เล็กน้อย สะท้อนการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำอีกครั้ง ร่วมกับการที่ปริมาณน้ำจืดที่ไหลเข้ามาในทะเลน้อยมากขึ้นทำให้มีสภาพแวดล้อมการสะสมตัวแบบที่ราบน้ำขึ้นถึง (tidal flat) และตะกอนชั้นบนสุดเป็นตะกอนทะเลสาบมีสีเทาเข้มถึงน้ำตาลเข้ม (ชั้นตะกอนหมวด A) มวลที่หายไปเนื่องจากการเผามีค่าประมาณ 30-40% แสดงการพัฒนาตัวเป็นทะเลสาบน้ำจืดเหมือนในปัจจุบัน
ศิลาวิทยาและธรณีเคมีของหินภูเขาไฟชาตรี ทับคล้อ-ชนแดน-วังโป่ง จังหวัด พิจิตรและเพชรบูรณ์
Authors:   , พยุงรัตน์ วทันยา
Published: February 2025

งานวิจัยนี้ศึกษาเกี่ยวกับศิลาวิทยาและธรณีเคมีโดยครอบคลุมอำเภอทับคล้อ จังหวัดพิจิตร อำเภอชนแดน และอำเภอวังโป่ง จังหวัดเพชรบูรณ์ หินภูเขาไฟในพื้นที่ศึกษาอยู่ในแนวหินภูเขาไฟเลย-เพชรบูรณ์-นครนายก โดยสามารถแบ่งหินในพื้นที่ศึกษาออกได้เป็น 5 ชนิด ได้แก่ หินแอนดีไซต์เนื้อดอก หินฮอร์นเบลนแอนดีไซต์ หินบะซอลต์ หินแอนดีไซต์ไดค์เนื้อดอก และหินบะซอลต์ไดค์ จากหินทั้งหมด 5 กลุ่มได้ทำการเลือกมาวิเคราะห์ 4 กลุ่ม ได้แก่ หินฮอร์นเบลนแอนดีไซต์ หินบะซอลต์ หินแอนดีไซต์ไดค์เนื้อดอกและหินบะซอลต์ไดค์ โดยเลือกตัวอย่างที่ผุและการแปรเปลี่ยนน้อยที่สุด นำไปวิเคราะห์ธรณีเคมีโดยใช้วิธี XRF จากผลวิเคราะห์พบว่าหินทั้ง 3 กลุ่มมีค่า SiO2 ดังต่อไปนี้ หินบะซอลต์รวมทั้งหินบะซอลต์ที่เป็นไดค์พบว่ามีค่า SiO2 อยู่ในช่วง 37-43 wt % ซึ่งมีค่าน้อยที่สุด หินบะซอลติกแอนดีไซต์มีค่า SiO2อยู่ในช่วง 46-50 wt % หินแอนดีไซต์ไดค์เนื้อดอก และแอนดีไซต์เนื้อดอก มีค่า SiO2 อยู่ในช่วง 54-56 wt % จากการพล็อตไดอะแกรม Harker โดยใช้ค่าระหว่าง SiO2 และค่าธาตุหลัก (Oxides) พบว่ากลุ่มหินแอนดีไซต์ไดค์เนื้อดอกและหินบะซอลต์ไดค์ มีค่า K2O สูงกว่า และมีค่า MgO ต่ากว่าหินบะซอลติกแอนดีไซต์และหินบะซอลต์ อย่างชัดเจน หิบะซอลต์ไดค์ มีค่า Al2O3 ประมาณ 12.5 wt % ซึ่งต่ำกว่าหินอีกสามกลุ่มที่เหลือค่อนข้างมาก ส่วนธาตุร่องรอย เช่น Zr Cr และ Sr โดยผลวิเคราะห์พบว่าหินแอนดีไซต์ไดค์เนื้อดอกและหินบะซอลต์ไดค์จะมีค่า Zr สูงกว่าหินบะซอลติกแอนดีไซต์และหินบะซอลต์ หินกลุ่มไดค์มีค่า Cr ต่ำกว่า 70 ppm ในขณะที่ หินบะซอลติกแอนดีไซต์และหินบะซอลต์มีค่า Cr มากว่า 100 ppm และหินบะซอลติกแอนดีไซต์มีค่า Sr สูงกว่าหินบะซอลต์และหินกลุ่มไดค์ ซึ่งค่าทั้งหมดสัมพันธ์กับค่าที่บอกกลุ่มหินแคลอัลคาไลน์และโทรลิไอต์
การสำรวจหาพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับการสร้างพื้นที่หน่วงน้ำบริเวณริมฝั่งแม่น้ำยม จังหวัดสุโขทัย
Authors:   , อินทริต ภณสา
Published: February 2025

จังหวัดสุโขทัยประสบปัญหาอุทกภัยเป็นประจำในฤดูฝน เนื่องจากลักษณะของลำน้ำยมที่คอดลงในตอนล่าง ทำให้เกิดปัญหาน้ำล้นตลิ่งในกรณีที่ตอนบนรับน้ำมาเต็มความจุ แต่ในขณะเดียวกันจังหวัดสุโขทัยก็ประสบปัญหาภัยแล้งในฤดูร้อน ดังนั้นหากมีพื้นที่สำหรับกักเก็บน้ำที่เกินความจุดังกล่าว นอกจากจะช่วยลดปัญหาอุทกภัย ยังอาจทำให้มีปริมาณน้ำสำรองเพิ่มขึ้นด้วย แนวคิดนึ้จึงเป็นที่มาของการศึกษาปริญญานิพนธ์ การหาพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับสร้างพื้นที่หน่วงน้ำประกอบด้วย การศึกษาแผนที่ภูมิประเทศ ภาพถ่ายทางอากาศ แผนที่อุทกภัย และการสำรวจทางธรณีฟิสิกส์ด้วยวิธีวัดความต้านทานไฟฟ้าแบบ 1 มิติ ซึ่งพบว่าพื้นที่ที่เหมาะสมที่สุด คือบริเวณริมฝั่งแม่น้ำยมของอำเภอศรีสำโรง มีขนาดประมาณ 18 ตารางกิโลเมตร และจากผลการแปรข้อมูลทางธรณีฟิสิกส์ทั้งหมด 15 จุด พบว่าข้อมูล ณ จุดศึกษาที่ 9 บ้านคลองยายสาย สามารถเทียบกับข้อมูลลำดับชั้นดินและชั้นหินในบริเวณใกล้เคียงและได้ผลสรุปว่า ที่ระดับความลึกไม่เกิน 54 เมตร ชั้นดินของพื้นที่ศึกษาประกอบด้วย 3 ชั้น คือ ชั้นผิวดิน ชั้นดินโคลน และชั้นตะกอนกรวด โดยเมื่อนำมาวิเคราะห์ร่วมกับข้อมูลน้ำบาดาล พบว่าความลึกที่เหมาะสมในการขุดพื้นที่หน่วงน้ำคือ 5 เมตร ซึ่งจะทำให้มีศักยภาพในการรองรับน้ำอยู่ที่ 90 ล้านลูกบาศก์เมตร
โครงสร้างทางธรณีวิทยาของหินแปรบริเวณบ้านวังสมบูรณ์ อำเภอวังสมบูรณ์ จังหวัดสระแก้ว
Authors:   , สียางนอก วัชรพล
Published: February 2025

งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาลักษณะโครงสร้างทางธรณีวิทยาในระดับมัชฌิมภาคและระดับจุลภาค ของหินโผล่ที่เป็นหินแปรในบริเวณปั๊มน้ามันบางจาก ริมถนนทางหลวง 317 บ้านวังสมบูรณ์ อำเภอวัง สมบูรณ์ จังหวัดสระแก้ว ซึ่งหินโผล่บริเวณจุดศึกษาเป็นส่วนหนึ่งในหน่วยหินเขาแหลม (Chutakositkanon, 2004 และ Chutakositkanon and Hisada, 2008) ในหน่วยหินซับซ้อนพอกพูน สระแก้ว-จันทบุรี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและสร้างภาพวาดเชิงมโนทัศน์ของวิวัฒนาการการเกิด ธรณีโครงสร้างในพื้นที่ศึกษา จากการศึกษาธรณีโครงสร้างระดับมัชฌิมภาค หินโผล่ในบริเวณปั๊มน้ามันบางจาก พบริ้วขนาน วางตัวในแนว NW-SE และมีสายแร่ควอตซ์สองชุด ชุดแรกวางตัวขนานไปกับแนวริ้วขนาน มีตัวบ่งชี้ทิศ ทางการเฉือนแสดงการเลื่อนตัวแบบขวาเข้า ชุดที่สอง (อายุน้อยกว่า) วางตัวตัดกับแนวริ้วขนาน และไม่ พบหลักฐานการเปลี่ยนลักษณะโดยการเฉือน รอยแตกที่พบในหินโผล่ปรากฏในแนว ENE-WSW และ แนว NE-SW ซึ่งมีการตัดผ่านสายแร่ควอตซ์ทั้งสองชุด บางแนวรอยแตกแสดงการเลื่อนตัวแบบซ้ายเข้า แต่ส่วนใหญ่ไม่พบการเลื่อนตัว สำหรับการศึกษาธรณีโครงสร้างระดับจุลภาค พบลักษณะเม็ดแร่ควอตซ์ในริ้วขนานมีการเปลี่ยน ลักษณะโดยแรงเฉือนบริสุทธิ์ ส่วนแร่ควอตซ์ที่อยู่ในสายแร่ควอตซ์ชุดที่สองไม่พบลักษณะการเปลี่ยน ลักษณะ และจากการศึกษาทางศิลาวรรณนาและการวิเคราะห์ทางธรณีเคมี พบแร่ประกอบหินส่วนใหญ่ ได้แก่ ควอตซ์ มัสโคไวท์และอิลไลต์ ข้อมูลใหม่ที่ได้จากการศึกษาในครั้งนี้ สามารถวิเคราะห์และสรุปผลได้ว่า หินแปรในพื้นที่ศึกษา อยู่ในที่ลึกและแสดงสภาพแบบยืดหยุ่น เมื่อมีแรงบีบอัดในแนว NE-SW ที่เป็นแรงเฉือนแบบทั่วไปที่มี แรงเฉือนแบบบริสุทธิ์เด่นทาให้หินดั้งเดิม (อายุเพอร์เมียน) และแร่ควอตซ์ชุดที่หนึ่งเกิดการเปลี่ยน ลักษณะแสดงตัวบ่งชี้ทิศทางการเฉือนแบบขวาเข้าและแปรสภาพในระดับพรีไนท์-พัมเพลลิไอต์ตอนบนถึง กรีนชีสต์ตอนล่าง ต่อมามีการแทรกตัดขึ้นมาของสายแร่ควอตซ์ชุดที่สอง โดยตัดผ่านริ้วขนานและสายแร่ ควอตซ์ชุดที่หนึ่งหลังจากการบีบอัดแบบเฉือนสิ้นสุดแล้ว ซึ่งคาดว่าสัมพันธ์กับการเลื่อนตัวแบบย้อนมุมต่ำของหน่วยหินเขาแหลมขึ้นมาในช่วงเวลาที่เกิดการเปลี่ยนลักษณะของหน่วยหินซับซ้อนพอกพูน สระแก้ว-จันทบุรีในช่วงยุคเพอร์โมไทรแอสสิกถึงยุคไทรแอสสิกตอนต้น และในท้ายที่สุด เมื่อหินในพื้นที่ ศึกษาเกิดการยกตัวขึ้นมาอยู่ในระดับแตกหัก การเลื่อนตัวในแนวระดับแบบขวาเข้าในแนว N-S ทาให้ เกิดรอยแตกแบบไรเดียลเชียร์และบางรอยแตกเกิดการเคลื่อนแบบซ้ายเข้า
การพิสูจน์ทราบเอกลักษณ์ของสารระเหยง่ายในเห็ดหอมโดยใช้เทคนิคเฮดสเปซโซลิดเฟสไมโครเอกซ์แทรกชัน-แก๊สโครมาโทกราฟี-แมสสเปกโตรเมตรีร่วมกับเคโมเมทริกซ์
Authors:   , โพธาราม วัชรพล
Published: February 2025

ได้พิสูจน์ทราบเอกลักษณ์ของสารระเหยง่ายในเห็ดหอมโดยใช้เทคนิคแก๊สโครมาโทกราฟี-แมสสเปก- โตรเมตรี (GC-MS) ร่วมกับเทคนิคเฮดสเปซโซลิดเฟสไมโครเอกซ์แทรกชัน (HS-SPME) โดยใช้แคปิลลารีคอลัมน์ของ GC ประเภท HP-5MS ขนาด 30m × 0.25mm × 0.25μm และใช้การออกแบบการทดลองชนิด central composite design (CCD) ออกแบบการทดลองเพื่อหาสภาวะที่เหมาะสมในการเตรียมเห็ดหอมตัวอย่างด้วย HS-SPME พบว่าสภาวะที่เหมาะสมของ HS-SPME คือ อุณหภูมิที่ใช้ในการสกัดเท่ากับ 75 องศาเซลเซียส ระยะเวลาที่ใช้ในการสกัดเท่ากับ 50 นาที และระยะเวลาในการปลดปล่อยสารในเครื่อง GC-MSเท่ากับ 10 นาที จากการพิสูจน์ทราบเอกลักษณ์ของสารระเหยง่ายในเห็ดหอมโดยเปรียบเทียบกับฐานข้อมูล NIST สามารถพิสูจน์ทราบเอกลักษณ์ของสาระเหยง่ายได้ทั้งหมด 32 ชนิด โดยเมื่อใช้วิธีเคโมเมทริกซ์ชนิดการวิเคราะห์องค์ประกอบหลัก (PCA) พบว่าสามารถจำแนกกลุ่มของเห็ดหอมที่มาจากแหล่งเพาะปลูกที่แตกต่างกันได้เป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ จังหวัด ได้แก่ จังหวัดปทุมธานี สระบุรี เชียงใหม่ และนครราชสีมา ด้วยรูปแบบ PCA ที่แตกต่างกัน ดังนั้นจึงบ่งชี้ได้ว่าสามารถใช้วิธี HS-SPME-GC-MS ร่วมกับวิธีเคโมเมทริกซ์ในการพิสูจน์ทราบเห็ดหอมที่มาจากแหล่งเพาะปลูกที่แตกต่างกันได้
การพัฒนาวัสดุนาโนของสารกึ่งตัวนำในเซ็นเซอร์ไฟฟ้าเคมีทางแสงสำหรับ การตรวจวัดไอออนทองแดง
Authors:   , มณิปันตี ชนวีร์
Published: February 2025

เซ็นเซอร์ไฟฟ้าเคมีทางแสงเป็นหนึ่งในเซ็นเซอร์ที่มีประสิทธิภาพสำหรับใช้ในการตรวจวัดปริมาณไอออนทองแดง (Cu(II)) อย่างไรก็ตาม ชนิดวัสดุนาโนของสารกึ่งตัวนำในเซ็นเซอร์นี้ที่ใช้ในงานวิจัยก่อนหน้า ยังคงใช้เพียงแค่ควอนตัมดอทชนิดแคดเมียมซัลไฟด์และแคดเมียมเทลลูไลด์ และจากควอนตัมดอทชนิดแคดเมียมซิลีไนด์เป็นควอนตัมดอทที่มีความเสถียรและประสิทธิภาพการเปล่งแสงสูงกว่าควอนตัมดอทชนิดแคดเมียมซัลไฟด์และแคดเมียมเทลลูไลด์ที่ใช้ในงานวิจัยก่อนหน้า ดังนั้น ผู้วิจัยจึงสนใจที่จะพัฒนาประสิทธิภาพเซ็นเซอร์ไฟฟ้าเคมีทางแสงสำหรับการตรวจวัดไอออนทองแดง โดยใช้ชนิดวัสดุนาโนของสารกึ่งตัวนำเป็นควอนตัมดอทชนิดแคดเมียมซิลีไนด์ ทั้งนี้ยังศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของเซ็นเซอร์ อันได้แก่ ศักย์ไฟฟ้าที่ให้กับขั้วไฟฟ้าใช้งาน ความเข้มและสีแสงที่ให้กับขั้วไฟฟ้าใช้งาน ชนิดและความเข้มข้นของควอนตัมดอท โดยพบว่าค่าศักย์ไฟฟ้าที่เหมาะสมที่จะให้กับขั้วไฟฟ้าใช้งานมีค่าเท่ากับ -0.75 โวลต์ และเมื่อใช้ขั้วไฟฟ้าใช้งานที่เตรียมจากการนำแกนกลางควอนตัมดอทสีเหลืองที่สังเคราะห์โดยไม่ใช้ trioctylphosphine ที่มีความเข้มข้น 10 เท่ามาตรึงบนแผ่นกระจกอินเดียมทินออกไซด์ด้วยวิธีการจุ่ม จะให้ค่า relative photocurrent สูงสุด เมื่อกระตุ้นด้วยแสงสีม่วง ที่มีความเข้มแสง 5947 lux และสำหรับการศึกษาประสิทธิภาพในการตรวจวัดไอออนทองแดง (Cu(II)) ด้วยเซ็นเซอร์ไฟฟ้าเคมีทางแสงที่เตรียมขึ้นมาในงานวิจัยนี้ พบว่ามีช่วงการตรวจวัดเป็นเส้นตรงในช่วง 1 × 10⁻⁷ ถึง 4 × 10⁻⁶ โมลาร์ และมีค่าขีดจำกัดของการตรวจวัดเท่ากับ 1.05 × 10⁻⁹ โมลาร์
การเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่และเวลาของแนวชายฝั่งทะเลจากบ้านบ่อนอก ถึงบ้านทุ่งน้อย จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
Authors:   , แสงสุวรรณ ชยุตม์
Published: February 2025

ปัญหาการกัดเซาะของชายฝั่งทะลนับว่าเป็นปัญหาของชายฝั่งทะเลอ่าวไทยในปัจจุบันรวมไปถึงในพื้นที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์โดยซึ่งมีสาเหตุมาจากหลายปัจจัยทั้งจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ การศึกษาในงานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาการเปลี่ยนแปลงแนวชายฝั่งทะเลระหว่างปี พศ. 2498-2559 บริเวณชายฝั่งจากบ้านบ่อนอกถึงบ้านทุ่งน้อย จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ โดยใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (Geographic Information System: GIS) รวมไปถึงการศึกษาลักษณะทางธรณีสัณฐานและรูปร่าง ของชายฝั่งโดยการเก็บข้อมูลภาคสนามได้แก่ การวัดความลาดชันชายหาดและการเก็บตะกอน ชายหาดเพื่อศึกษาลักษณะทางกายภาพของตะกอนชายหาดปัจจุบัน จากผลการศึกษาการเปลี่ยนแปลงแนวชายฝั่งทะเลระหว่างปี พศ. 2498-2559 ซึ่งแบ่งพื้นที่ย่อยออกเป็น 3 บริเวณได้แก่ตอนเหนือ ตอนกลาง และตอนใต้โดยการเปลี่ยนแปลงแนว ชายฝั่งทะเลในช่วงเวลาก่อนมีการสร้างสิ่งก่อสร้างบริเวณแนวชายฝั่งทะเลในช่วงปีพศ. 2498-2511 ทุกบริเวณมีแนวโน้มการสะสมตัวโดยตอนกลางมีอัตราการสะสมตัวเฉลี่ยสุงสุดที่ 2.07 เมตร/ปี ต่อมาคือบริเวณตอนเหนือและตอนใต้ของพื้นที่โดยมีอัตราการสะสมตัวเฉลี่ย 0.61 และ 0.38 เมตร/ปี ตามลำดับหลังจากช่วงเวลาที่มีการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินและการสร้างสิ่งก่อสร้างของมนุษย์ในช่วงปี พศ. 2537-2559 ทางตอนเหนือมีการเปลี่ยนแปลงของชายฝั่งทะเลเป็นชายฝั่งกัดเซาะโดยมีอัตราการกัดเซาะเป็น 0.29 เมตร/ปี ส่วนบริเวณตอนกลางและตอนใต้มีแนวโน้มเป็นแนวชายฝั่งคงที่โดยมีอัตราการสะสมตัว 0.10 และ 0.16 เมตร/ปีและจากการศึกษาข้อมูลภาคสนามและเปรียบเทียบรูปแบบชายฝั่งสามารถจาแนกชายฝั่งเป็น 2 รูปแบบคือตอนเหนือของแม่น้ำกุยเป็นชายฝั่งแบบ Tide and wave-dominated โดยมีขนาดตะกอนขนาดทรายละเอียดจนถึงทรายละเอียดมากและบริเวณตอนใต้ของแม่น้ำกุยเป็นชายฝั่งแบบ Wave-dominated โดยมีขนาดตะกอนขนาดทรายปานกลางจนถึงทรายละเอียดโดยตะกอนในพื้นที่ศึกษาประกอบด้วยแร่ควอตซ์เป็นหลักและมีความกลมมนสูงและมีรูปร่างแบบ Sub rounded-Rounded และมีทิศการเคลื่อนที่กระแสน้ำเลียบชายฝั่งจากทิศใต้ไปทิศเหนือ โดยปัจจัยที่ทำให้เกิดเปลี่ยนแปลงของชายฝั่งทะเลในพื้นที่ศึกษาคือการสร้างสิ่งก่อสร้างบริเวณชายฝั่งทะเลและการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยน์ของที่ดินของมุษย์
แบบจำลองการปนเปื้อนของไนเตรทในน้ำบาดาลบริเวณศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และบริเวณใกล้เคียง อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี
Authors:   , กรุดสาท ปัณชญา
Published: February 2025

ปัจจุบันสารเคมีจำนวนมากเข้ามามีบทบาทต่อการดำรงชีวิตประจำวันของมนุษย์ในด้านต่าง ๆ เช่น ด้านเกษตรกรรมและด้านอุตสาหกรรม เป็นต้น หากใช้ในปริมาณที่มากเกินไปจะนำสู่การปนเปื้อนต่อสิ่งแวดล้อม รวมถึงน้ำบาดาล ซึ่งพื้นที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายเป็นพื้นที่ขาดแคลนน้ำผิวดิน ทำให้น้ำบาดาลเป็นทางเลือกหลักในการใช้อุปโภค โดยคุณภาพน้ำบาดาลอาจมีการปนเปื้อนของสารเคมีโดยเฉพาะการปนเปื้อนของไนเตรท จุดประสงค์ของงานครั้งนี้คือการสร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป Visual MODFLOW เพื่อศึกษาทิศทางการไหลของน้ำบาดาลและลักษณะการแพร่กระจายของไนเตรทในน้ำบาดาล โดยติดตามการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำ ตั้งแต่เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2554 ถึงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2557 เพื่อใช้ในแบบจำลองการไหลของน้ำบาดาลที่สภาวะคงที่และสภาวะที่มีการเปลี่ยนแปลงตามเวลา พบว่า ค่าเฉลี่ยรากที่สองของความคลาดเคลื่อนอยู่ในช่วง 5.88-9.49 เมตร โดยชั้นน้ำที่มีศักยภาพที่สุด คือ ชั้นน้ำประเภทตะกอนที่ราบน้ำท่วมถึง เนื่องจากมีค่าสภาพการนำชลศาสตร์สูง คือ 23.76 m/d ส่วนแบบจำลองการแพร่กระจายของไนเตรทโดยวัดค่าปริมาณไนเตรทในน้ำตั้งแต่เดือนตุลาคม 2557 ถึง เดือนกุมภาพันธ์ 2558 พบว่า ค่าเฉลี่ยรากที่สองของความคลาดเคลื่อนอยู่ในช่วง 0.42-3.58 มิลลิกรัมต่อลิตร โดยแบบจำลองแสดงทิศทางการไหลของน้ำบาดาลจากพื้นที่เติมน้ำบริเวณภูเขาไหลลงสู่กลางแอ่งซึ่งเป็นบริเวณพื้นที่รับน้ำ โดยพื้นที่ดังกล่าวเป็นพื้นที่ที่มีความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนของไนเตรทเนื่องจากเป็นพื้นที่เกษตรกรรมหนาแน่นและมีลักษณะเป็นแอ่งน้ำบาดาล เมื่อพิจารณาจากการปรับและวิเคราะห์ความอ่อนไหวของแบบจำลองเชิงคณิตศาสตร์พบว่าตัวแปรที่มีความอ่อนไหวต่อการปรับแก้มากที่สุดได้แก่ค่าสภาพการนำชลศาสตร์
ศิลาวรรณนาและสภาพแวดล้อมการสะสมตัวโบราณของหินคาร์บอเนตบริเวณทิศตะวันออกเฉียงเหนือของอำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง
Authors:   , โพชสาลี ธนัญญา
Published: February 2025

การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาศิลาวรรณนาและสภาพแวดล้อมการตกสะสมตัว โบราณของหินคาร์บอเนต บริเวณทิศตะวันออกเฉียงเหนือของอำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง ในการ สำรวจภาคสนามได้มีการเก็บตัวอย่าง 16 จุดศึกษา รวมทั้งสิ้น 29 ตัวอย่าง เพื่อนำมาศึกษาศิลา วรรณนาภายใต้กล้องจุลทรรศน์โพลาไรซ์ จากข้อมูลพบว่าบริเวณพื้นที่ศึกษาประกอบไปด้วยหินปูนในหมวดหินพระธาตุและหมวดหิน ผาก้าน กลุ่มหินลำปาง และเป็นที่ตั้งของหินแบบฉบับในหมวดหินพระธาตุ ซึ่งหมวดหินดังกล่าวถูกตั้ง ชื่อตามชื่อของวัดพระธาตุดอยม่วงคา มีอายุอยู่ในยุคไทรแอสซิก จากการศึกษาศิลาวรรณนาสามารถจำแนกหินปูนตามการจำแนกของ Wright (1992) เป็น wackestone, packstone และ bioclastic packstone พบว่าหินปูนบริเวณพื้นที่ศึกษาแบ่ง ออกเป็น 2 กลุ่มคือ กลุ่มหินปูนที่มีอายุ Changhsingian ในยุคเพอร์เมียนตอนปลาย พบซากดึกดา บรรพ์ของฟอแรมินิเฟอรา Palaeofusulina sp., Climacammina sp. และ Reichelina pulchra จัดอยู่ในหมวดหินห้วยทาก กลุ่มหินงาว และกลุ่มหินปูนที่มีอายุ Late Anisian ในยุคไทรแอสซิก ตอนกลาง พบซากดึกดาบรรพ์ของฟอแรมินิเฟอรา Triadodiscus eomesozoicus และ Pilammina densa จัดอยู่ในหมวดหินผาก้าน กลุ่มหินลำปาง จากการพบออนคอยด์ เพลลอยด์ และไมโครเบียล แสดงถึงสภาพแวดล้อมการตกสะสมตัวอยู่บริเวณลากูน
การสังเคราะห์สารฟลูออเรสเซนต์ของอนุพันธ์ 8-อะมิโนควิโนลีนชนิดใหม่สาหรับการตรวจวัดไอออนโลหะ
Authors:   , คงนุกูล กันตพงศ์
Published: February 2025

สังเคราะห์อนุพันธ์ 8-อะมิโนควิโนลีน 3 ชนิด ที่มีชนิดของเฮเทอโรอะตอมที่ปลายหมู่อะซิทิลที่แตกต่าง กัน คือ อะตอมไนโตรเจน (NAQ), อะตอมออกซิเจน (OAQ) และ อะตอมซัลเฟอร์ (SAQ) นาไปทดสอบการ ตอบสนองของสัญญาณฟลูออเรสเซนซ์กับไอออนโลหะ สารทั้งสามชนิดให้สัญญาณฟลูออเรสเซนซ์ในช่วงสีเขียว จนถึงสีเหลือง (λem 490-520 nm) อย่างจาเพาะเจาะจงกับไอออนสังกะสีและแคดเมียมในเอทานอล ซึ่ง ไอออนสังกะสีให้การเพิ่มขึ้นของสัญญาณฟลูออเรสเซนซ์ที่มากกว่าไอออนแคดเมียม การขยายสัญญาณเกิดขึ้น ได้จากการยับยั้งกระบวนการคายพลังงานแบบไม่ให้แสง PET และ ESIPT ไอออนสังกะสีให้การขยายสัญญาณ ฟลูออเรสเซนซ์ที่มากกว่าเป็นตัวบ่งชี้ว่าลิแกนด์มีความชอบเกิดอันตรกิริยากับกรดลิวอิสที่สูงกว่า ในจานวนทั้ง สามลิแกนด์ SAQ ให้อัตราส่วนการเพิ่มสัญญาณฟลูออเรสเซนต์ที่สูงที่สุด (I/I0) ในขณะที่ค่าประสิทธิภาพการ เรืองแสงต่าที่สุดทั้งก่อนและหลังการเติมไอออนโลหะ จากผลนี้ SAQ อาจใช้ความเข้มข้นที่สูงขึ้น เพื่อเพิ่มความ ว่องไวต่อการตรวจวัดไอออนโลหะและการใช้เป็นสีย้อมในเซลล์ (imaging) ผลึกเดี่ยวของ NAQ-Zn²⁺ และ NAQ-Cd²⁺ ยืนยันการโคออร์ดิเนชั่นระหว่าง NAQ กับไอออนสังกะสีและแคดเมียม ด้วยเทคนิค single-crystal X-ray crystallography เป็นแบบพีระมิดฐานสี่เหลี่ยมแบบบิดเบี้ยว และทรงแปดหน้า ตามลาดับ และ NAQ ยังเชื่อมพันธะกับไอออนโลหะอีกตัวเกิดเป็นสายพอลิเมอร์หนึ่งมิติ ส่วนวงเบนซีนและไพริดีนของส่วนควิโนลีน แต่ละวงยังเชื่อมพันธะ ไพ-ไพ จัดเรียงกันเป็นสายพอลิเมอร์สองมิติ
การขึ้นรูปเลนส์พีดีเอ็มเอสอีลาสโตเมอร์กำลังขยายสูงสำหรับกล้องจุลทรรศน์สมาร์ตโฟน
Authors:   , ตันไพรนิช พราวตะวัน
Published: February 2025

การศึกษาวัสดุที่มีคุณสมบัตินำไปสู่การเข้าถึงระบบขนาดเล็กนั้นได้รับความสนใจและเชื่อมโยงเข้ากับ ชีวิตประจำวัน การศึกษา วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีทางการแพทย์ การนำเลนส์ที่มีกำลังขยายไปใช้งานร่วมกับ สมาร์ตโฟนซึ่งเป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ได้รับความนิยมสูงสุดในปัจจุบัน อาจเป็นอุปกรณ์ที่ง่ายที่สุดที่จะทำให้ เข้าถึงข้อมูลของระบบขนาดเล็ก เพื่อศึกษาและสามารถจัดการกับระบบเหล่านั้นได้ ในงานวิจัยนี้ได้นำเสนอวิธี ขึ้นรูปเลนส์จุลทรรศน์ขนาดเล็กหรือไมโครเลนส์อย่างง่ายผ่านเทคนิคการหยดแบบตรึงที่จำกัดขอบเขต โดยใช้ พอลิไดเมทิลไซลอกเซนหรือพีดีเอ็มเอส เริ่มจากการเตรียมวัสดุรองรับไมโครเลนส์ ซึ่งทำได้โดยนำอะคริลิกเรียบ รูปวงกลมที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 2.00-5.00 มิลลิเมตร ติดกับกระจกสไลด์ แล้วนำไปให้ความร้อนที่อุณหภูมิ 90 องศาเซลเซียส หลังจากเตรียมฐานสำหรับขึ้นรูปเลนส์แล้ว จึงนำพีดีเอ็มเอสเหลวใสที่ปราศจากฟองอากาศไป หยดเหนือผิวหน้าของฐานอะคริลิก พีดีเอ็มเอสที่มีความหนืดนั้นจะกระจายตัวไปอย่างช้า ๆ บนฐานที่มีขอบคม ก่อนจะเกิดเป็นทรงกลมที่มีความโค้ง หลังจากให้ความร้อน 90 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 5-7 นาที พีดีเอ็มเอส- เหลวจะเปลี่ยนสภาพเป็นพีดีเอ็มเอสอีลาสโตเมอร์ที่มีรูปร่างแบบเลนส์นูนแกมระนาบ ในการศึกษา อิทธิพล เส้นผ่านศูนย์กลางของฐานอะคริลิก และปริมาตรของพีดีเอ็มเอสพบว่าไมโครเลนส์ที่ขึ้นรูปได้มีระยะโฟกัส 2.0-8.0 มิลลิเมตร และมีกำลังขยาย 31.3-125.0 เท่า (เลนส์ที่มีฐานขนาดเล็กกว่าจะทำให้ได้ระยะโฟกัสที่สั้นกว่า และมีกำลังขยายสูงกว่า) เมื่อนำเลนส์พีดีเอ็มเอสอีลาสโตเมอร์ไปติดกับกล้องของสมาร์ตโฟน จะทำให้ได้ กล้องจุลทรรศน์แบบดิจิทัลที่สามารถบันทึกทั้งภาพและวิดีโอวัตถุขนาดเล็กอย่างมีประสิทธิภาพได้ โดย งานวิจัยนี้ได้มุ่งเน้นที่การพัฒนาวิธีการขึ้นรูปไมโครเลนส์ที่ใช้ต้นทุนการผลิตต่ำ กระบวนการผลิตรวดเร็ว ไม่ซับซ้อน และควบคุมคุณภาพได้
การพัฒนาสารเรืองแสงในกลุ่มไดเอริลอีทีนเพื่อเป็นตัวตรวจวัดไอออนอย่างจำเพาะ
Authors:   , ศรีวิภาสถิตย์ ชวัลลักษณ์
Published: February 2025

การตรวจวัดไอออนของโลหะและไอออนลบมีความสาคัญเนื่องจากไอออนเหล่านี้ เช่น ไซยาไนด์ไอออน หรือไอออนของปรอท สามารถปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม และมีผลต่อระบบต่างๆของ ร่างกาย การตรวจวัดด้วยฟลูออเรสเซนต์จึงเป็นวิธีการหนึ่งที่ใช้อย่างแพร่หลาย เนื่องจากให้การ ตรวจวัดที่ง่าย และมีความว่องไวสูง งานวิจัยนี้จึงได้สังเคราะห์สารเรืองแสงในกลุ่มไดเอริลอีทีนที่มีสาร เรืองแสง (หมู่คูมาริน หรือไพรีน) ต่อกับ 4-nitrophenyl หรือ 2,4-dinitrophenyl เพื่อใช้เป็นตัว ตรวจวัดไซยาไนด์ไอออน เมื่อไซยาไนด์ไอออนเข้าทาปฏิกิริยาตาแหน่งพันธะคู่ จะเกิดผ่านนิวคลีโอฟิ ลิกแอดดิชัน ทาให้คอนจูเกชัน และการเรืองแสงเปลี่ยนแปลงไป แต่ผู้วิจัยพบว่าสารเรืองแสงที่ สังเคราะห์ไม่สามารถตรวจวัดไซยาไนด์ไอออนได้ อย่างไรก็ตาม ได้สังเกตพบโดยบังเอิญว่าการเรือง แสงของสารหมายเลข 2 มีการเปลี่ยนแปลงที่ตอบสนองต่อปริมาณของน้าในตัวทาละลายอินทรีย์ เมื่อ มีเปอร์เซ็นต์น้าในตัวทาละลาย THF เพียง 1-10% การเรืองแสงสีแดงซึ่งเกิดจาก การถ่ายโอนประจุ ภายในโมเลกุล (ICT) ที่ความยาวคลื่นในช่วง 550-750 nm จะลดลง เมื่อปริมาณน้ามากขึ้นการเรือง แสงจะเปลี่ยนเป็นสีฟ้า เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของการเรืองแสงของไพรีนที่ความยาวคลื่นในช่วง 360- 380 nm และที่ปริมาณน้าสูงมากจะเกิดพีคใหม่ขึ้นที่ความยาวคลื่นในช่วง 450-470 nm เนื่องจาก เกิด aggregation induced emission (AIE) ทาให้การเรืองแสงเปลี่ยนไปเป็นสีฟ้าสว่างหรือสีเขียว ดังนั้นจึงคาดว่าการเปลี่ยนแปลงการสารเรืองแสงของสาร 2 นี้สามารถนาไปใช้ประโยชน์ในการ ตรวจวัดปริมาณน้าในตัวทาละลายอินทรีย์ดังเช่น THF MeCN DMF หรือ DMSO ได้
การสังเคราะห์เจลเลเทอร์จากสารประกอบคาร์โบไฮเดรต
Authors:   , จิตต์จำเรือง เกศรินทร์
Published: February 2025

เจลเลเทอร์เป็นสารที่มีคุณสมบัติในการเหนี่ยวนำให้ตัวทำละลายเปลี่ยนสภาพจากของเหลวไปเป็น เจลได้ โดยทั่วไปแล้วโครงสร้างทางเคมีของเจลเลเทอร์จะประกอบไปด้วยส่วนที่มีขั้วซึ่งสามารถเกิดพันธะ ไฮโดรเจนระหว่างโมเลกุลเพื่อช่วยให้โมเลกุลเกิดการจับยึดและส่วนที่ไม่มีขั้วเพื่อเพิ่มแรงยึดเหนี่ยวแบบแวน เดอร์วาลส์ นอกจากนั้นถ้าภายในโมเลกุลมีวงแหวนอะโรเมติกและสามารถจัดเรียงซ้อนกันได้ ยิ่งทำให้ ประสิทธิภาพในการเกิดเจลสูงขึ้น ในปัจจุบันเจลเลเทอร์ที่สังเคราะห์มาจากคาร์โบไฮเดรตถือเป็นเจลเลเทอร์ที่ ได้รับความสนใจเนื่องจากคาร์โบไฮเดรตเป็นสารตั้งต้นที่ได้มาจากธรรมชาติและย่อยสลายได้ง่าย ดังนั้นผู้วิจัย จึงสนใจศึกษาการสังเคราะห์เจลเลเทอร์ที่มาจากคาร์โบไฮเดรตประเภทไทโอไกลโคไซด์ โดยโมเลกุลที่ต้องการ สังเคราะห์ คือ 1-dodecanethiol-2-O-benzoyl-D-xylofuranose จากสารตั้งต้น D-xylofuranose ผ่าน ปฏิกิริยาทั้งสิ้น 7 ขั้นตอน อย่างไรก็ตามเนื่องจากระยะเวลาที่จำกัดผู้วิจัยยังไม่สามารถสังเคราะห์ได้ตามแผนที่ วางไว้โดยทำปฏิกิริยาไปแล้วทั้งสิ้น 3 ขั้นตอน จากนั้นจึงได้ศึกษาสมบัติการเกิดเจลชนิดเลือกจาเพาะเฟสของ ไทโอไกลโคไซด์ชนิดอื่นที่มีอยู่แล้วในห้องปฏิบัติการอีก 3 ชนิด ได้แก่ 1-dodecanethiol-2,3,5-tri-O-benzyl- D-xylofuranose 1-octadecanethiol- α -D-glucose tetraacetate แล ะ 1-octadecanethiol- β –D-glucose tetraacetate โดยศึกษาความสามารถในการเกิดเจลในตัวทำละลายอินทรีย์ที่มีขั้วและไม่มีขั้วรวมถึง น้ำมันชนิดต่างๆ ได้แก่ เฮกเซน โทลูอีน คลอโรฟอร์ม ไดเอทิลอีเทอร์ เอทิลอะซิเตท น้ำมันพืชและ น้ำมันหล่อลื่น พบว่า 1-octadecanethiol- α -D-glucose tetraacetate สามารถเกิดเจลได้เฉพาะในของ ผสมน้ำมันหล่อลื่นน้ำความเข้มข้น 0.2% w/v ส่วน 1-octadecanethiol- β- D-glucose tetraacetate สามารถเกิดเจลได้ในของผสม 3 ชนิด ได้แก่ เฮกเซนกับน้ำและน้ำมันพืชกับน้ำที่ความเข้มข้นเท่ากัน คือ 0.2% w/v ส่วนน้ำมันหล่อลื่นกับน้ำเกิดเจลที่ความเข้มข้นต่ำกว่าคือ 0.1% w/v ท้ายสุดพบว่า 1-dodecanethiol- 2,3,5-tri-O-benzyl-D-xylofuranose ไม่มีคุณสมบัติเป็นเจลเลเทอร์ในทุกตัวทำละลาย
The moderating effect of mindfulness on the relationship between rumination and regret
Authors:   , Chulpaiboon Pitchaya
Published: February 2025

This study examined the moderating effect of mindfulness on the relationship between rumination and regret. The participants were 193 Thai university students, of which 189 were included in the analysis. Participants were instructed to complete rumination, mindfulness, and regret scales, where the regret scale asked participants to read a regret inducing scenario beforehand. Results were partially supportive of our hypotheses. There was a significantly positive correlation between rumination and regret, as well as the negative correlation between rumination and mindfulness. In contrast with our expectation, the correlation between mindfulness and regret was not significant as we hypothesized. The interaction effect of mindfulness on the relationship between rumination and regret was also not significant. This study is the first to examine regret in relation to rumination and mindfulness in the Thai sample. We suggest the regret scale be further tested in Thai population to determine the appropriate factors involved in Thai‘s sense of regret, and to further validate the regret scale.
การสังเคราะห์คอนจูเกตโคพอลิเมอร์ที่มี 3,4-เอทิลีนไดออกซีไทโอฟีนเป็น ส่วนประกอบผ่านปฏิกิริยาซี-เอชอะริลเลชั่น
Authors:   , ติยะสกุลชัย ธณัช
Published: February 2025

ปฏิกิริยาซี-เอชอะริลเลชั่นพอลิเมอไรเซชันเป็นวิธีหนึ่งที่ใช้ในการสังเคราะห์คอนจูเกตพอลิเมอร์ซึ่ง แตกต่างจากปฏิกิริยาอื่น ๆ ที่ใช้แพลลาเดียมเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาคือสามารถเกิดการสร้างพันธะคาร์บอน- คาร์บอนระหว่างสารประกอบแอรีนและแอริลเฮไลด์โดยไม่จาเป็นต้องนาสารประกอบแอรีนมาสังเคราะห์ เป็นสารประกอบโลหะอินทรีย์ก่อน ทาให้สะดวกในการทาปฏิกิริยาและลดขั้นตอนในการสังเคราะห์ลง ใน งานวิจัยนี้ได้สังเคราะห์มอนอเมอร์ต่าง ๆ สาหรับนาไปสังเคราะห์พอลิเมอร์ต่อไป อันได้แก่ 1,4-ไดโบรโม- 2,5-บิส(ออกทิลออกซี)เบนซีนปริมาณร้อยละ 37 จากปฏิกิริยาการแทนที่ของออกทิลโบรไมด์กับ 2,5-ไดโบร โมเบนซีน-1,4-ไดออล และ 3,4-เอทิลีนไดออกซีไทโอฟีน เมทานอล (ร้อยละ 6.3) และ 3,4-เอทิลีนไดออกซี ไทโอฟีน เมทิล เติร์ท-บิวทิลไดเมทิล ไซลิล อีเทอร์ (ร้อยละ 3.5) ผ่านการสังเคราะห์ 5 และ 6 ขั้นตอน ตามลาดับ จากนั้นได้ทาการสังเคราะห์คอนจูเกตโคพอลิเมอร์ชนิดใหม่ 3 ชนิดผ่านปฏิกิริยาซี-เอชอะริล เลชั่นพอลิเมอไรเซชัน โดยทาปฏิกิริยาระหว่าง 1,4-ไดโบรโม-2,5-บิส(ออกทิลออกซี)เบนซีน กับอนุพันธ์ไท โอฟีน 3 ชนิดคือ 3,4-เอทิลีนไดออกซีไทโอฟีน, 3,4-เอทิลีนไดออกซีไทโอฟีน เมทานอล, และ 3,4-เอทิลีนได ออกซีไทโอฟีน เมทิล เติร์ท-บิวทิลไดเมทิล ไซลิล อีเทอร์ โดยได้ปริมาณพอลิเมอร์จากคู่สุดท้ายมากที่สุดถึง ร้อยละ 68.5 จากการวิเคราะห์โครงสร้างด้วยเทคนิคต่าง ๆ ให้ผลว่าสารที่สังเคราะห์ได้จากคู่สุดท้ายเป็นโค พอลิเมอร์แบบสลับที่มีมวลโมเลกุลประมาณ 2798 และมีค่าการดูดกลืนแสงยูวี-วิสิเบิลที่ให้ค่าความยาว คลื่นสูงสุดที่ 417 นาโนเมตร
การสกัดโปรตีนไฮโดรไลเซตจากรำข้าวสังข์หยดและฤทธิ์การต่อต้านอนุมูลอิสระ
Authors:   , ชมภูพื้น วรพิชชา
Published: February 2025

งานวิจัยนี้เป็นการเตรียมโปรตีนไฮโดรไลเซตจากรำข้าวสังข์หยดซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีสารอาหารและฤทธิ์ในการต่อต้านอนุมูลอิสระที่มีประสิทธิภาพ โดยมีขั้นตอนการเตรียมด้วยวิธีการสกัดด้วยเบสและตกตะกอนโปรตีนที่จุดไอโซอิเล็กทริก แล้วทำไฮโดรไลซิสด้วยเอนไซม์ปาเปน ปัจจัยที่ศึกษา ได้แก่ เวลาในการสกัดโปรตีน เวลาในการทำไฮโดรไลซิส อุณหภูมิของการทำให้แห้งแบบพ่นฝอย จากการพิสูจน์เอกลักษณ์ของโปรตีนด้วยเทคนิค UV-vis spectroscopy การทดสอบความสามารถในการต่อต้านอนุมูลอิสระ โดยตรวจวัดฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธีการทำลายอนุมูลอิสระดีพีพีเอช (DPPH radical scavenging activity) พบว่าสภาวะที่เหมาะสม คือ เวลาในการสกัดโปรตีน 2 ชั่วโมง เวลาในการทำไฮโดรไลซิส 1 ชั่วโมง และอุณหภูมิของการทำให้แห้งแบบพ่นฝอยที่ 150 องศาเซลเซียส (HD150/1h) โดยมีปริมาณโปรตีนสูง ฤทธิ์ในการต่อต้านอนุมูลอิสระสูง และอายุการเก็บรักษาได้มากที่สุด เมื่อเทียบกับโปรตีนไฮโดรไลเซตจากสภาวะอื่น โดยมีปริมาณโปรตีน 0.39 กรัมต่อกรัมสารตัวอย่าง ปริมาณสารประกอบฟีนอล 39.39 มิลลิกรัมกรดแกลลิกต่อกรัมสารตัวอย่าง ความสามารถในการต่อต้านอนุมูลอิสระมีค่า IC₅₀ 282.1 µg/mL และจากการศึกษาความเป็นพิษต่อเซลล์พบว่าไม่มีความเป็นพิษต่อเซลล์ปกติของกล้ามเนื้อหนู (L929) โดยเวลาในการทำไฮโดรไลซิสไม่มีผลต่อฤทธิ์ในการต่อต้านอนุมูลอิสระมากนัก เมื่อเทียบกับอุณหภูมิของการทำแห้งแบบพ่นฝอย และโปรตีนไฮโดรไลเซตมีประสิทธิภาพเหนือกว่าโปรตีนสกัดที่ยังไม่ผ่านการทำไฮโดรไลซิส นอกจากนั้นโปรตีนที่สกัดได้ยังมีความสามารถในการต่อต้านอนุมูลอิสระมากกว่าโปรตีนจากท้องตลาดที่นำมาทดสอบทั้ง 5 ชนิดอีกด้วย
Why we trust online reviewers : the effect of compensatory control and perceived similarity on trustworthiness
Authors:   , Kiatphaibool Chanunya
Published: February 2025

This study examined the effect of compensatory control and perceived similarity on perceived trustworthiness towards online reviewers. In a 2 (control: control, no control) x 2 (similarity: high, low) design, we hypothesized that participants in the no control group would perceive the reviewer as more trustworthy than those in the control group and that this effect would be moderated by perceived similarity. A total of 60 female undergraduate students were randomly manipulated on their sense of control and perceived similarity with the online reviewer. The perceived trustworthiness of the reviewer was being assessed after reading a review on a beauty product. There was a marginal significance main effect of control and an interaction between control and perceived similarity. Implications for online marketing strategies are discussed.
ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการคาดเข็มขัดนิรภัยในวัยผู้ใหญ่ตอนต้น
Authors:   , ง่วนทอง กรกมล
Published: February 2025

การวิจัยครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้โอกาสเสี่ยง การรับรู้ประโยชน์ การรับรู้อุปสรรค และการรับรู้ความสามารถของตนเอง กับพฤติกรรมการคาดเข็มขัดนิรภัยขณะขับรถยนต์ตามแนวคิดแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ (Health Belief Model) Rosenstock (1974) กลุ่มตัวอย่างคือวัยผู้ใหญ่ตอนต้น อายุระหว่าง 18-30 ปี จำนวน 120 คน เครื่องมือที่ใช้วิจัยคือมาตรวัดการรับรู้โอกาสเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุหากไม่คาดเข็มขัดนิรภัยขณะขับรถยนต์ มาตรวัดการรับรู้ประโยชน์ในการคาดเข็มขัดนิรภัยขณะขับรถยนต์ มาตรวัดการรับรู้อุปสรรคในการคาดเข็มขัดนิรภัยขณะขับรถยนต์ มาตรวัดการรับรู้ความสามารถของตนเองในการคาดเข็มขัดนิรภัยขณะขับรถยนต์ และมาตรวัดความตั้งใจในการคาดเข็มขัดนิรภัยขณะขับรถยนต์ วิเคราะห์ผลโดยใช้สถิติวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบปกติ (Multiple Regression Analysis: Enter Method) ผลการวิจัยพบว่า ตัวแปรทุกตัวสามารถร่วมกันทำนายพฤติกรรมการคาดเข็มขัดนิรภัยขณะขับรถยนต์ได้ 31.7% โดยการรับรู้ความสามารถของตนเองมีน้ำหนักในการทำนายพฤติกรรมการคาดเข็มขัดนิรภัยมากที่สุด (β = .292, p<.05) รองลงมาคือการรับรู้โอกาสเสี่ยง (β = .273, p<.05) ส่วนการรับรู้ประโยชน์ และการรับรู้อุปสรรค ไม่สามารถทำนายพฤติกรรมการคาดเข็มขัดนิรภัยได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
ความสัมพันธ์ระหว่างการริเริ่มพัฒนาความงอกงามแห่งตน ความหวัง และการสำรวจอาชีพ
Authors:   , โชควิบูลย์สุข จันทร์เพ็ญ
Published: February 2025

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการริเริ่มพัฒนาความงอกงามแห่งตนและความหวังที่มีต่อการสำรวจอาชีพ โดยกลุ่มตัวอย่างเป็นนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยที่กำลังศึกษาในระดับปริญญาตรี หลักสูตร 4 ปี ชั้นปีที่ 4 จำนวน 120 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบวัดการริเริ่มการพัฒนาแห่งตน (⍺ = .887) แบบวัดความหวัง (⍺ = .892) และแบบวัดการประเมินสถานะอัตลักษณ์ทางอาชีพ (⍺ = .772) ผลการวิจัยพบว่า การริเริ่มพัฒนาความงอกงามแห่งตนมีสหสัมพันธ์ทางบวกกับการสำรวจอาชีพ (r = .520, p < .01, หางเดียว) และความหวังมีสหสัมพันธ์ทางบวกกับการสำรวจอาชีพ (r = .305, p < .01, หางเดียว) นอกจากนี้การริเริ่มพัฒนาความงอกงามแห่งตนและความหวังร่วมกันทำนายการสำรวจอาชีพได้บางส่วนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (R2 = .271, p < .01) โดยการริเริ่มพัฒนาความงอกงามแห่งตนมีน้ำหนักในการทำนายการสำรวจอาชีพ (β = .543, p < .01) มากกว่าความหวัง (β = -.037, ns) ผลการวิจัยแสดงว่าการริเริ่มพัฒนาความงอกงามแห่งตนมีความสัมพันธ์ทางบวกกับการสำรวจอาชีพ และพบว่าความหวังมีความสัมพันธ์ทางบวกกับการสำรวจอาชีพ นอกจากนี้ยังพบว่าการริเริ่มพัฒนาความงอกงามแห่งตนสามารถทำนายการสำรวจอาชีพ ในขณะที่ความหวังไม่สามารถทำนายการสำรวจอาชีพได้ ดังนั้นจึงควรส่งเสริมการริเริ่มพัฒนาความงอกงามแห่งตนเพื่อให้เกิดการสำรวจอาชีพมากขึ้น
Structural geology of carbonate rocks in Siam City Cement public company limited, Amphoe Kaeng Khoi, Changwat Saraburi
Authors:   , Phetheet Jirapat
Published: February 2025

Mixed carbonate-siliciclastic Permian rocks of Saraburi Group are well exposed in the Siam City Cement quarry. These rocks formed during Late Carboniferous to Permian with development of Khao Khwang Platform along the southwestern margin of Indochina terrane. Structural complexity in this region occurred when palaeotethys subducted beneath the Indochina terrane causing NW-SE striking Khao Khwang Fold and Thrust Belt as part of the Indosinian Orogeny. This study investigated the quarry and integrated traditional field data with photorealistic digital outcrop models in order to construct a detailed structural map. According to palaeo-stress analysis, the structural evolution can be divided into two stages of deformation. First, ENE-WSW compression formed the fold and thrust system. The second stage related to NNE-SSW extension which formed obliquenormal fault along the northeastern portion of the study area which lies in the NW-SE direction.
Petrology and geochemistry of igneous rocks at Amphoe Bueng Sam Phan Changwat Chachoengsao
Authors:   , Wittayanontawet Maysa
Published: February 2025

This project is conducted to study the differences in geochemistry and petrography of igneous rock from Amphoe Bueng Sam Phan, Chawat Phetchabun and from Changwat Chachoengsao, aiming to imply to the differences in tectonic activities in the past between the two areas. Based on field investigation and petrological study, there are six types of igneous rocks collected from Bueng Sam Phan area, which are gabbro, diorite, granodiorite, basalt, basaltic andesite and andesite, while there is only one of igneous rocks collected from Chachoengsao area, which is granite.Major element characteristics indicate that the Bueng Sam Phan plutonic rocks have higher amount of Mg, Ti, Ca, Al and Fe than the Chachoengsao plutonic rocks but the Chachoengsao plutonic have higher amount of K than the Bueng Sam Phan plutonic rocks. They also suggest that the Bueng Sam Phan plutonic rocks derived from metaluminous and calc-alkaline magma series, which the trace element study suggests the volcanic arc tectonic environment. For the Chachoengsao plutonic rocks, they are suggested to have metaluminous to peralkaline and high K calc-alkaline to shoshonite magma source with the syn-collisional tectonic environment.
Structural characteristics in Ayutthaya basin
Authors:   , Jirarachwaro Suwadee
Published: February 2025

The Ayutthaya Basin is a N-S trending Cenozoic basin located in Lower Central Plain Thailand. The basin overlies on Mae Ping fault zone in NNW-SSE trend. 2D seismic sections and well data are included to illustrate a structural and stratigraphic variation in the basin. Surface map, isopach map, tectono-stratigraphy and structural evolutionary model are presented in this study. Ayutthaya basin is characterized by half-graben geometry which is eastward tilted. The major faults are west dipping normal fault with N-S oriented. The evolution of Ayutthaya basin can be divided into 4 phases. The first phase commences with extensional rifting in which the basin was developed during the Late Oligocene to Middle Miocene period. Subsequently, the extensional stress ended and subsidence phase had increased. After that, the stress regime had changed to the NNW compression which episodically resulted in strike-slip reactivation and basin inversion phase. Finally, the overall stress has been stopped in Pliocene. Basins were subsided without significant tilting or rotating.
ลายพิมพ์ดีเอ็นเอของพืชในตำรายาสมุนไพรไทย เล่ม 1
Authors:   , อุดมกิจมงคล ประภาสพล
Published: February 2025

ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย เป็นตำรายาที่รวบรวมข้อกำหนดในการควบคุมคุณภาพมาตรฐานยาสมุนไพร
แต่ละชนิด ปัจจุบันตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทยมีทั้งหมด 4 เล่ม ชนิด ซึ่งมี สมุนไพร 44 ชนิด โดยจะมี
ข้อมูลลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ลักษณะของผง เซลล์ และเนื้อเยื่อภายใต้กล้องจุลทรรศน์ สารสำคัญ เกณฑ์
การยอมรับทางจุลชีววิทยาสำหรับยาเตรียมสมุนไพรรวมถึงวิธีทดสอบสมุนไพร เป็นต้น อย่างไรก็ตาม ข้อมูล
วิธีการพิสูจน์เอกลักษณ์ในตำรามาตรฐานยาสมุนพไทยยังคงมีข้อจำกัดบางประการ เช่น องค์ประกอบทาง
เคมีแปรผันตามแหล่งเพาะปลูก จึงน่าจะมีข้อมูลในส่วนของดีเอ็นเออันเป็นคุณสมบัติเฉพาะตัวของสมุนไพร
เป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการพิสูจน์เอกลักษณ์ของสมุนไพรให้มีความแม่นยำมากขึ้น การวิจัยนี้มีจุดประสงค์ใน
การเพิ่มข้อมูลทางดีเอ็นเอในตำรายาสมุนไพรไทย เล่ม 1 ซึ่งประกอบด้วยสมุนไพรจำนวน10 ชนิด ได้แก่
บอระเพ็ด ชุมเห็ดเทศ ฟ้าทะลาย กะเพราแดง ขมิ้นชัน มะแว้งเครือ ไพล พริกไทยดำ สวาด และ ตานหม่อน
โดยจัดทำลายพิมพ์ดีเอ็นเอชนิดลำดับนิวคลีโอไทด์ในตำแหน่ง ITS2 ซึ่งเป็นดีเอ็นเอในนิวเคลียส เมื่อนำลำดับนิ
วคลีโอไทด์ในส่วน ITS มาทำนายโครงสร้างทุติภูมิพบว่าสมุนไพรแต่ละชนิดให้รูปแบบการขดตัวของ
โครงสร้างทุติยภูมิที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม น่าจะมีการจัดทำลายพิมพ์ดีเอ็นเอตำแหน่งที่ได้รับ
การยอมรับอื่นๆ เพิ่มเติม ได้แก่ matK, rbcl, COI และ trnH-psbAเพื่อจัดทำเป็นดีเอ็นเอบาร์โค้ดที่สมบูรณ์
ลักษณะเฉพาะของพลอยทับทิมจากแหล่งคิรินดี ประเทศแทนซาเนีย
Authors:   , กัฟฟาร์ ซาร่าห์
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อศึกษาลักษณะเฉพาะของแหล่งกำเนิดพลอยทับทิมคิรินดี ใน ประเทศแทนซาเนีย ประเทศที่เป็นศูนย์รวมแหล่งพลอยแหล่งใหม่ในธุรกิจอัญมณี และมีแนวโน้มใน การส่งออกสูงขึ้น โดยการใช้เครื่องมือวิเคราะห์ขั้นพื้นฐาน และขั้นสูงจากสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญ มณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) เป็นการพัฒนาฐานข้อมูลเพื่อใช้ในการตรวจสอบ พลอยที่ไม่ทราบแหล่งกำเนิดแน่ชัด โดยพลอยทับทิม จากแหล่งคิรินดี มีต้นกำเนิดจากหินแอมฟิ โบไลต์ ที่ตั้งอยู่บริเวณแนวหินแปรอูซาการัน และถูกควบคุมโดยระบบร่องทรุดแอฟริกาตะวันออก ตัวอย่างพลอยทับทิมที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้มีทั้งสิ้น 26 ตัวอย่าง เนื้อพลอยค่อนข้างขุ่น มี รอยแตกภายในค่อนข้างมาก และมีมลทินภายในที่เห็นชัด มีการการเรืองแสงภายใต้แสงเหนือม่วงช่วง คลื่นยาวเล็กน้อย และไม่แสดงการเรืองแสงในช่วงคลื่นสั้น พบมลทินผลึกแร่รูไทล์, แอมฟิโบล์, เซอร์ คอน, โครไมต์, การ์เนต, และคลอไรต์ นอกจากนี้ยังพบลักษณะรอยแตก มลทินแถบการเจริญเติบโต ของผลึก และมลทินรอยแตกผสานลายนิ้วมือ เมื่อวิเคราะห์ด้วยเครื่องมือขั้นสูง แสดงลักษณะแถบสเปคตรัมการดูดกลืนช่วงแสง UV-Vis- NIR มีการดูดกลืนช่วงของโครเมียมสูง และยังแสดงถึงการดูดกลืนช่วงของเหล็ก สำหรับการดูดกลืน คลื่นแสงในช่วงอินฟราเรดพบว่าพลอยทับทิม แหล่งคิรินดี ประเทศแทนซาเนียนี้ แสดงการดูดกลืน ของ OH group ณ ความยาวคลื่น 3090, 3320, 3630 และ 3700 cm-1 นอกจากนี้ผลองค์ประกอบ ทางเคมีพบว่ามีธาตุร่องรอยที่เด่นชัด คือ Fe₂O₃ และ Cr₂O₃ ในปริมาณที่ใกล้เคียงกัน การวิเคราะห์ อัตราส่วนระหว่าง Cr₂O₃/Ga₂O₃ กับ Fe₂O₃/TiO2 ยังแสดงถึงแนวโน้มที่บ่งชี้แหล่งกำเนิดจาก กระบวนการแปรสภาพ และการเทียบสัมพันธ์ด้วยอัตราส่วนระหว่าง V, Fe และ Ga ยังแสดงให้เห็น ถึงองค์ประกอบเคมีที่โดดเด่นของพลอยทับทิมจากแหล่งคิรินดี ซึ่งแตกต่างกันกับพลอยทับทิมจาก แหล่งอื่น
พฤติกรรมและพิบัติภัยแผ่นดินไหวของเจดีย์ในภาคเหนือของประเทศไทย
Authors:   , วงษ์สวัสดิ์ ธนภัทร
Published: February 2025

ปัจจุบัน ประเทศไทยได้รับผลกระทบจากแผ่นดินไหวมากขึ้น ทั้งอาคารบ้านเรือน และสถาปัตยกรรมต่างๆ เช่น เจดีย์ ดังนั้นโครงงานวิทยาศาสตร์นี้จึงมุ่งเน้นที่จะศึกษาพฤติกรรมและพิบัติภัยแผ่นดินไหวของเจดีย์ในภาคเหนือของประเทศไทย โดยในการประเมินจะใช้ฐานข้อมูลแผ่นดินไหวจากฐานข้อมูล Incorporated Research Institutions for Seismology (IRIS) และจากการปรับปรุงคุณภาพข้อมูลพบว่ามีข้อมูลแผ่นดินไหวทั้งสิ้น 1,450 เหตุการณ์ การประเมินพฤติกรรมแผ่นดินไหวทาได้โดยการหาขนาดแผ่นดินไหวสูงสุด มีหน่วยเป็น moment magnitude (Mw) ซึ่งสามารถหาได้จากการประเมินจากความยาวของรอยเลื่อนและคำนวณจากสมการความสัมพันธ์ของ Well และ Coppersmith (1994) และประเมินโดยการหาค่า a และ b จากสมการความสัมพันธ์ของ Gutenberg และ Richter (1944) ส่วนการประเมินพิบัติภัยแผ่นดินไหวจะประเมินเชิงปริมาณในรูปของแรงสั่นสะเทือนสูงสุดบนพื้นดิน (Peak Ground Acceleration, PGA) โดยทำการประเมินโดยวิธีวิธีกำหนดค่า (Deterministic Seismic Hazard Analysis, DSHA) และจากแนวคิดความน่าจะเป็น (Probabilistic Seismic Hazard Analysis, PSHA) จากการประเมินพบว่าขนาดแผ่นดินไหวสูงสุดมีค่าอยู่ระหว่าง 6.8-7.1 Mw และในช่วง 50 ปี มีโอกาสที่จะเกิดแผ่นดินไหวสูงสุดขนาด 6 ตามมาตราเมอร์คัลลี่แปลง แต่มีความน่าจะเป็นที่จะเกิดค่อนข้างต่ำ ดังนั้นเจดีย์ในภาคเหนือของประเทศไทยจึงมีโอกาสเสี่ยงภัยต่ำที่จะเกิดการพังทลายจากแผ่นดินไหวในอนาคต
ธาตุร่องรอยของหินงอก บริเวณอำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี
Authors:   , รัตนศรีมงคล พศุตม์
Published: February 2025

ในปัจจุบันมีการศึกษางานวิจัยเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และสภาพแวดล้อมในอดีต โดยใช้ธาตุร่องรอยของหินงอกเป็นจำนวนมากในหลากหลายประเทศ โครงงานวิจัยนี้ศึกษาเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และสภาพแวดล้อมในอดีต โดยใช้ธาตุร่องรอยของตัวอย่างหินงอกที่ถ้ำเขาแพร อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี เริ่มจากนำตัวอย่างหินงอกไปวิเคราะห์ด้วยเครื่อง Laser Ablation Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry (LA-ICP-MS) คัดเลือกธาตุร่องรอยที่จะนำไปใช้ศึกษาทั้งหมด 12 ธาตุ จาก 36 ธาตุ ได้แก่ Mg, Sr, Ba, Fe, Zn, Mn, Al, Na, Si, Ti, Rb และTh จากนั้นนำข้อมูลที่ได้ไปหาค่าเฉลี่ยทุกๆ 1 มิลลิเมตร จำนวน 199 มิลลิเมตร และนำธาตุร่องรอยไปวิเคราะห์ความสัมพันธ์ในเชิงสถิติโดยวิธี Principal component analysis (PCA) สามารถแบ่งกลุ่มของธาตุร่องรอยได้ทั้งหมด 3 กลุ่ม ได้แก่ (1) Mg, Sr และBa (2) Fe, Zn และ Mn (3) Na, Al, Si, Ti, Rb และTh ธาตุร่องรอยในกลุ่มที่ (1) Mg, Sr และBa น่าจะถูกพัดพามาจากหินเหย้า ซึ่งสามารถบ่งบอกปริมาณน้ำฝนทางอ้อมได้ ธาตุร่องรอยในกลุ่มที่ (2) Fe, Zn และMn น่าจะมีถูกพัดพามาจากดินที่อยู่เหนือถ้ำ สามารถบ่งบอกถึงสภาพแวดล้อมที่มีความชุ่มชื้นได้ และกลุ่มที่ (3) Na, Al, Si, Ti, Rb และTh อาจจะถูกพัดพามาจากแร่ในบริเวณใกล้เคียง จากการนำธาตุร่องรอยในแต่ละกลุ่มมาเปรียบเทียบพบว่าธาตุร่องรอยในกลุ่มที่ (1) Mg, Sr และBa สามารถแบ่งช่วงของปริมาณน้ำฝนออกได้ทั้งหมด 7 ช่วง โดยช่วงที่มีปริมาณน้ำฝนสูง ได้แก่ ช่วงที่ 1 (ค.ศ.345-565) ช่วงที่ 3 (ค.ศ.845-965) และช่วงที่ 6 (ค.ศ.1565-1665) ช่วงที่มีปริมาณน้ำฝนแปรปรวน ได้แก่ ช่วงที่ 2 (ค.ศ.565-845) และช่วงที่ 4 (ค.ศ.965-1365) และช่วงที่มีปริมาณน้ำฝนต่ำ ได้แก่ ช่วงที่ 5 (ค.ศ.1365-1565) และช่วงที่ 7 (ค.ศ.1665-1940) และธาตุร่องรอยในกลุ่มที่ (2) Fe, Zn และ Mn สามารถแบ่งสภาพแวดล้อมช่วงที่มีความชื้นอยู่ได้ทั้งหมด 5 ช่วง โดยช่วงที่มีความชุ่มชื้นสูง ได้แก่ ช่วงที่ 1 (ค.ศ.365-885) ช่วงที่ 3 (ค.ศ.1245-1465) และช่วงที่ 5 (ค.ศ.1665-1905) ช่วงที่มีความชุ่มชื้นต่ำ ได้แก่ ช่วงที่ 2 (ค.ศ.885-1245) และช่วงที่ 4 (ค.ศ.1465-1665)
ธรณีวิทยาโครงสร้างของแนวชั้นหินคดโค้งเลยบริเวณตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอบึงสามพัน จังหวัดเพชรบูรณ์
Authors:   , ใจสนิท นรินทร์
Published: February 2025

แนวชั้นหินคดโค้งเลยบริเวณตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอบึงสามพัน จังหวัดเพชรบูรณ์ มีการวางตัวต่อเนื่องมาจากแนวชั้นหินคดโค้งเลยที่วางตัวอยู่ทางทิศตะวันตกของที่ราบสูงโคราชทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย โดยมีทิศทางการวางตัวอยู่ในแนวเหนือ-ใต้ โดยแนวชั้นหินคดโค้งเลย บริเวณตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอบึงสามพัน จังหวัดเพชรบูรณ์มีลักษณะทาง ธรณีวิทยาเป็นหินปูนยุคคาร์บอนิเฟอรัสจนถึงเพอร์เมียนที่จัดอยู่ในหมวดหินตากฟ้า การศึกษานี้จะศึกษาถึงลักษณะธรณีวิทยาโครงสร้างของแนวชั้นหินคดโค้งเลยบริเวณตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอบึงสามพัน จังหวัดเพชรบูรณ์ โดยศึกษาจากการสำรวจภาคสนามและการวิเคราะห์ข้อมูลในระดับกลาง จากข้อมูลแนวการวางตัวของชั้นหินและโครงสร้างแนวเส้นอื่นๆ ซึ่งผลที่ได้จากการศึกษาพบว่าบริเวณพื้นที่ศึกษามีการเปลี่ยนลักษณะแบบอ่อนนิ่ม (Ductile deformation) และการเปลี่ยนลักษณะแบบแตกเปราะ (Brittle deformation) โดยพบหลักฐานเป็นชั้นหินคดโค้งที่มีลักษณะเป็นชั้นหินคดโค้งรูปประทุนและชั้นหินคดโค้งรูปประทุนหงาย ที่มีแกนชั้นหินคดโค้งอยู่ในแนวตะวันตกเฉียงเหนือ-ตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งแสดงถึงแนวแรงบีบอัดเข้ามากระทำในทิศตะวันออกเฉียงเหนือ-ตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งคาดว่าสัมพันธ์กับการเคลื่อนที่ชนกันระหว่างแผ่นจุลทวีปไซบูมาสุ (Sibumasu terrane) และแผ่นจุลทวีป (Indochina terrane) ในช่วงอายุประมาณ ไทรแอสสิกตอนปลายจนถึงจูแรสซิกตอนต้น
การจำลองสภาพแวดล้อมบรรพกาลบริเวณทะเลน้อย จังหวัดพัทลุง โดยอ้างอิงจากตัวบ่งชี้เรณูวิทยา
Authors:   , นัดนะรา วรกมล
Published: February 2025

เรณูวิทยาเป็นตัวบ่งชี้หนึ่งที่มีการใช้ศึกษาสภาพแวดล้อมบรรพกาลอย่างแพร่หลาย เนื่องจากลักษณะเฉพาะของสัณฐานเรณูสามารถบ่งบอกชนิดของพืชได้ ทาให้ทราบสภาพแวดล้อมที่พืชชนิดนั้นมีการเจริญเติบโต ในการศึกษาครั้งนี้จะนำตัวอย่างจากแท่งตะกอน TLN-CP5 ที่ได้จากทะเลน้อยมาทำการจำลองสภาพแวดล้อม ใช้จำนวนตะกอน 16 ตัวอย่าง เพื่อนำมาสกัดละอองเรณูออกจากชั้นตะกอนแล้วนำไปวิเคราะห์เพื่อนำไปบ่งบอกการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมบริเวณพื้นที่ศึกษา จากการศึกษากลุ่มของละอองเรณู สามารถจำแนกกลุ่มของพืชตามสภาพแวดล้อมได้ 3 สภาพแวดล้อม ได้แก่ สภาพแวดล้อมป่าชายเลน, สภาพแวดล้อมหลังป่าชายเลน และสภาพแวดล้อมแบบพรุน้ำจืด ช่วงเวลาก่อน 8,170 ปีก่อน บริเวณนี้มีสภาพแวดล้อมเป็นทะเล ต่อมาได้สภาพแวดล้อมป่าชายเลนขึ้นเมื่อประมาณ 8,170 ปีก่อน แล้วเกิดการเปลี่ยนแปลงไปเป็นสภาพแวดล้อมหลังป่าชายเลนเมื่อประมาณ 8,125 ปีก่อน ต่อมาการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมกลับไปเป็นป่าชายเลนอึกครั้งหนึ่งเมื่ออายุประมาณ 8,000 ปีก่อน หลังจากนั้นจะเกิดสภาพแวดล้อมแบบพรุน้ำจืดแทนที่ป่าชายเลน แล้วพัฒนาตัวกลายเป็นทะเลน้อยในปัจจุบัน