Τα κύρια ονόματα και οι αριθμοί ως πυροδότες λαθών στην ταυτόχρονη διερμηνεία με και χωρίς κείμενο
Authors: Πετροχείλου Μαρία 
Published: August 2022

Στο Μοντέλο Προσπαθειών (Gile 1997) και στο Μοντέλο Πιθανοτήτων Πρόβλεψης του Chernov για την ΤΔ (1978, 2004) οι αριθμοί και άλλα στοιχεία του λόγου με μικρή περισσολογία (low redundancy), όπως τα κύρια ονόματα και τα ακρωνύμια, θεωρούνται «πυροδότες προβλημάτων» (problem triggers) για τον διερμηνέα, ειδικά στην ταυτόχρονη διερμηνεία. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία (Chernov 1978, Seeber 2011) το γραπτό κείμενο βοηθά τον διερμηνέα να εκτελέσει το έργο του καλύτερα∙ πόσο χρήσιμο μπορεί όμως να είναι το γραπτό κείμενο όταν παρέχεται στον διερμηνέα τελευταία στιγμή, λίγο πριν ξεκινήσει το συνέδριο ή αρχίσει ο ομιλητής να εκφωνεί την ομιλία του; Είναι τελικά χρήσιμη η γραπτή ομιλία που παρέχεται στον απροετοίμαστο διερμηνέα ή δύναται να αποτελέσει και εμπόδιο; Τι ισχύει σε ό,τι αφορά αριθμούς και κύρια ονόματα; Τι θα συμβεί αν ο ομιλητής απομακρυνθεί από το γραπτό κείμενο; Θα μπορέσει ο διερμηνέας να παρακολουθήσει και τα δύο, γραπτό και ηχητικό κείμενο, αν πρόκειται για αριθμούς ή κύρια ονόματα και σε ποιο βαθμό;Προς διερεύνηση των παραπάνω οργανώθηκε ένα πείραμα ταυτόχρονης διερμηνείας από αγγλικά προς ελληνικά στο οποίο συμμετείχαν συνολικά 18 επαγγελματίες διερμηνείς με εμπειρία από 7 έως 16 έτη και 18 εκπαιδευόμενοι (τελειόφοιτοι), με μητρική γλώσσα την ελληνική. Έκαστη ομάδα (Επαγγελματίες – ΕΠΔ και Εκπαιδευόμενοι-ΕΔ) μοιράστηκε σε δύο υποομάδες. Η Ομάδα 1 διερμήνευσε σε ΤΔ χωρίς κείμενο την Ομιλία Α και σε ΤΔ με κείμενο την Ομιλία Β. Η Ομάδα 2 ακολούθησε την ακριβώς αντίστροφη διαδικασία: διερμήνευσε την Ομιλία Α σε ΤΔ με κείμενο και την Ομιλία Β σε ΤΔ χωρίς κείμενο.Μετά το πείραμα τα ηχογραφημένα διερμηνεύματα απομαγνητοφωνήθηκαν και αναλύθηκαν.Λαμβάνοντας υπόψη την υπάρχουσα θεωρία ανάλυσης λαθών στη διερμηνεία (Barik 1971, Kopczynski 1983, Altman 1994, Gile 1997, Falbo 2003, Riccardi 2003, Napier 2004), όπως και μελέτες στην ΤΔ που επικεντρώνονταν σε κύρια ονόματα (Amato&Mack 2011, Medici 2006 και Meacci 2009 στο: Straniero&Falbo 2012, Kokanovaetal. 2018) και αριθμούς (Mazza 2001, Pinochi 2010), τα κύρια ονόματα της Ομιλίας Α και Β διαιρέθηκαν σε 4 βασικές κατηγορίες: γεωγραφικά ονόματα/τοπωνυμία, κύρια ονόματα ανθρώπων, κύρια ονόματα θεσμών/οργανισμών/οργάνων/φορέων και κύρια ονόματα διεθνών ή διακρατικών συνθηκών/συμβάσεων με εστίαση στις εξής κατηγορίες λαθών: α) παράλειψη και β) εσφαλμένη απόδοση. Συνήχθησαν συμπεράσματα ανά κατηγορία κυρίων ονομάτων, όπως και συνολικά για το σύνολο των κυρίων ονομάτων, σε επίπεδο ομιλίας και σε επίπεδο ομάδας. Η ανάλυση που αφορούσε τους αριθμούς εστίασε στις εξής κατηγορίες: 1) Παράλειψη αριθμού, 2) Γενίκευση μέσω αντικατάστασης αριθμού και 3) Εσφαλμένη απόδοση αριθμού (αριθμού και περικειμένου του αριθμού). Επειδή το γραπτό κείμενο που εδόθη στους διερμηνείς κατά την ΤΔΚ περιείχε παρεκκλίσεις σε σχέση με την εκφωνούμενη ομιλία, μετά την ως άνω ανάλυση ακολούθησε η ανάλυση της απόδοσης των παρεκκλίσεων του γραπτού κειμένου από τους διερμηνείς κατά την ΤΔΚ.Για την τριγωνοποίηση των ευρημάτων της ανάλυσης εφαρμόστηκε η θεωρία της μεταγνώσης στη διερμηνεία (Flavell 1976), στο πλαίσιο της οποίας, διεξήχθησαν μετά το πείραμα συνεντεύξεις με τους συμμετέχοντες στη μελέτη επαγγελματίες και εκπαιδευόμενουςδιερμηνείς, όπου σχολιάζουν την επίδοσή τους στις δύο ομιλίες της μελέτης και εν συνεχεία απαντούν σε ένα σχετικό με τη μελέτη ερωτηματολόγιο.Το γενικό συμπέρασμα της έρευνας επιβεβαιώνει ότι χάρη στο γραπτό κείμενο βελτιώνεται σημαντικά η ορθή απόδοση κυρίων ονομάτων και αριθμών. Δεν επιβεβαιώνεται το ίδιο συμπέρασμα όταν υπάρχουν αποκλίσεις μεταξύ γραπτού κειμένου και εκφωνούμενης ομιλίας∙ το γραπτό κείμενο μπορεί στη συγκεκριμένη περίσταση να λειτουργήσει ως εμπόδιο. Η κατηγορία κυρίων ονομάτων για την οποία καταγράφηκαν τα περισσότερα λάθη σε ΤΔΧΚ και σε ΤΔΚ ήταν η κατηγορία των συνθηκών/συμβάσεων, αντίθετα με την επικρατούσα άποψη των διερμηνέων στο ερωτηματολόγιο που εντόπισε ως πιο «δύσκολη» κατηγορία κυρίων ονομάτων αυτή των ανθρωπονυμίων. Αναδεικνύεται επίσης η σημασία της προηγούμενης προετοιμασίας του διερμηνέα. Η μελέτη φέρνει επίσης στο φως ενδιαφέροντα μοτίβα εσφαλμένης απόδοσης αριθμών κατά την ΤΔ και την ΤΔΚ (σύγχυση χρονολογίας και δεκαετίας, σύγχυση αριθμών 1 και 9, 13-19 και 30-90, μεταξύ 5, 50 και 500, million και billion κλπ), όπως και ότι ενώπιον διαδοχικών αριθμών κατά την ΤΔΧΚ παρατηρείται το μοτίβο της φθίνουσας ορθής απόδοσης. Διαπιστώνεται ότι η προήγηση μπορεί να έχει κάποιες φορές αρνητική επίδραση στην απόδοση του διερμηνέα. Τέλος, δεν επιβεβαιώνεται σε συνθήκες ΤΔΚ αυτό που παρατηρείται σε συνθήκες ΤΔΧΚ: ότι η προσοχή που απορροφά ένας αριθμός από τους πόρους ενός διερμηνέα μπορεί να οδηγήσει σε εσφαλμένη σύνδεση αριθμού και λέξης αναφοράς (επιμόλυνση περικειμένου).