Οntology based framework for e-government regulatory requirements compliance
Authors: Χασάν Μοχαμμάντ-Μαχμουντούλ 
Published: November 2021

Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση κερδίζει την προσοχή του ερευνητή και του επαγγελματία για την ψηφιοποίηση του δημόσιου τομέα μέσω της θέσπισης πολλών πολιτικών και κανονισμών. Ωστόσο, τα έργα ανάπτυξης συστημάτων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης συχνά αντιμετωπίζουν αβεβαιότητες και προβλήματα λόγω γκρίζων περιοχών στους κανονισμούς ή περιορίζονται από υφιστάμενους κανονισμούς για την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών και λύσεων στις υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Επιπλέον, νέοι κανονισμοί αναπτύσσονται στη δημόσια διοίκηση για την υποστήριξη της αναδυόμενης ψηφιακής διακυβέρνησης. Ως εκ τούτου, η συμμόρφωση με τις κανονιστικές απαιτήσεις που προκύπτουν από αυτές τις πολιτικές και κανονισμούς είναι υποχρεωτική κατά την ανάπτυξη του συστήματος ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Η ανεπαρκής κατανόηση αυτών των κανονισμών στην ανάπτυξη του συστήματος ηλεκτρονικής διακυβέρνησης συχνά οδηγεί σε μερική και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ολική αποτυχία του έργου. Επομένως, τα έργα ανάπτυξης συστημάτων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης έχουν την ανάγκη για υψηλή συμμόρφωση με τα υπάρχοντα και / ή τα επερχόμενα ρυθμιστικά πλαίσια. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο μια νομοθεσία μπορεί να επηρεάζει τα έργα ανάπτυξης του πληροφοριακού συστήματος ηλεκτρονικής διακυβέρνησης συχνά δεν είναι εύκολα αναγνωρίσιμος λόγω της έλλειψης σαφούς κατανόησης των κανονιστικών απαιτήσεων καθώς και του χάσματος μεταξύ των νομικών επιστημών, της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και της Τεχνολογίας της Πληροφορίας. Επιπλέον, λόγω της συχνής ενημέρωσης του νομοθετικού περιεχομένου, είτε σε τοπικό, περιφερειακό είτε σε ευρύτερο επίπεδο (π.χ. σε επίπεδο ΕΕ), αυτές οι πτυχές πρέπει να προσδιοριστούν σαφώς και τα αποτελέσματά τους να γίνουν κατανοητά σε διάφορα επίπεδα ανάπτυξης του συστήματος πληροφοριών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.Αυτή η μελέτη αρχικά παρουσιάζει ένα οντολογικό πλαίσιο συμμόρφωσης με κανονιστικές απαιτήσεις ηλεκτρονικής διακυβέρνησης (EGRRC), το οποίο περιγράφει τις αλληλένδετες έννοιες των κανονιστικών απαιτήσεων στην ανάπτυξη συστημάτων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Επιπλέον εφαρμόζει την οντολογία EGRRC στον πρόσφατο Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR) της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) χρησιμοποιώντας το εργαλείο ανάπτυξης οντολογίας Protégé. Ο ερευνητής και ο επαγγελματίας της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτό το πλαίσιο ως αποθετήριο γνώσεων για να διερευνήσουν τις έννοιες της συμμόρφωσης με τις κανονιστικές απαιτήσεις και να κατανοήσουν την επίδρασή τους στην ανάπτυξη του συστήματος ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Οι νομοθεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης μπορούν να εφαρμοστούν και να χαρτογραφηθούν στην οντολογία του EGRRC, καθιστώντας την τελευταία μία βάση εξαγωγής γνώσεων σχετικά με την πηγή των κανονιστικών απαιτήσεων, τους στόχους του κανονισμού, τους διάφορους τύπους κανονιστικών απαιτήσεων και τις επιπτώσεις τους στο σύστημα, τις υπηρεσίες που επηρεάζονται από τον κανονισμό, τον προσανατολισμό των κανονιστικών κανόνων στις απαιτήσεις, τις προτεραιότητες των κανονιστικών κανόνων και τις πιθανές τροποποιήσεις των κανονισμών κατά τη διάρκεια ανάπτυξης του συστήματος ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.Επιπλέον, αυτή η μελέτη επιδιώκει την διασύνδεση μεταξύ των εννοιών των κανονιστικών απαιτήσεων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και των εννοιών ανάπτυξης συστημάτων πληροφοριών, γεφυρώνοντας έτσι αυτούς τους δύο τομείς. Σε αυτήν την προσπάθεια, παρουσιάζεται ένα πλαίσιο οντολογίας Ανάπτυξης Πληροφοριακού Συστήματος Συμμόρφωσης (Compliant Information System developMEnT - CISMET) που βασίζεται στην επαναχρησιμοποίηση των εννοιών από την οντολογία EGRRC καθώς και από τις διαθέσιμες οντολογίες στη βιβλιογραφία που περιγράφουν τις βασικές έννοιες της ανάπτυξης συστημάτων πληροφοριών. Χαρακτηριστικές τέτοιες έννοιες είναι οι στόχοι ανάπτυξης του συστήματος, οι υπηρεσίες , οι διαδικασίες, οι δραστηριότητες, τα αντικείμενα και οι πόροι. Έτσι, αυτή η μελέτη βοηθά τον ερευνητή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και τον προγραμματιστή συστήματος, παρέχοντας μια σαφή κατανόηση των εννοιών της συμμόρφωσης με τις κανονιστικές απαιτήσεις και των συσχετίσεών τους στη διαδικασία ανάπτυξης του συστήματος πληροφοριών. Παρέχει επίσης καθοδήγηση σχετικά με τις τεχνικές τροποποιήσεις που χρειάζονται στην ανάπτυξη του συστήματος ηλεκτρονικής διακυβέρνησης για την προσαρμογή στις νομοθετικές απαιτήσεις που το επηρεάζουν. Το πλαίσιο παρέχει την ευκαιρία υποβολής ερωτημάτων σχετικά με τις επιπτώσεις της νομοθεσίας στα έργα ανάπτυξης του συστήματος πληροφοριών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, μέσω των υφιστάμενων υφιστάμενων παραδειγμάτων νομοθεσιών (όπως το GDPR, το HIPPA, το σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση κ.λπ. .) ή μελλοντικές επεκτάσεις στο ολοκληρωμένο οντολογικό πλαίσιο. Για το λόγο αυτό, παρουσιάζεται μια εξειδικευμένη εφαρμογή front-end που μπορεί να βοηθήσει στη διαμόρφωση και την υποβολή αυτών των ερωτημάτων.Τα στοιχεία οντολογίας εξάγονται εξετάζοντας τις υπάρχουσες οντολογίες, καθώς και τη γενική δημοσιευμένη βιβλιογραφία που παρουσιάζεται στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση, τα πληροφοριακά συστήματα και το νομικό πεδίο. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για την προσαρμογή στην αρχή των Linked Data, δηλαδή την επαναχρησιμοποίηση, επέκταση και συνδυασμό υπαρχόντων λεξιλογίων από διαθέσιμες οντολογίες, ώστε να αποφεύγεται η επανάληψη υπαρχόντων ορισμών και εννοιών. Η αρχή αυτή εφαρμόστηκε και στις δύο προτεινόμενες οντολογίες (EGRRC και CISMET). Οι τελευταίες ορίζουν νέες κλάσεις υποκειμένων και αντικειμένων όπου χρειάζεται, αλλά κυρίως ασχολούνται με τον καθορισμό νέων σχέσεων (διασυνδέσεων) ανάμεσα στις έννοιες (νέες ή επαναχρησιμοποιούμενες). Στην οντολογία του EGRRC, έχουν εισαχθεί συνολικά 45 νέες ιδιότητες κλάσης μεταξύ των συνολικών 75 σχέσεων που υπάρχουν ανάμεσα σε 42 κλάσεις υποκειμένων και 39 κλάσεις αντικειμένων. Έχουν χρησιμοποιηθεί στοιχεία από 51 οντολογίες της γενικής δημοσιευμένης βιβλιογραφίας στον τομέα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και των κανονισμών. Στην οντολογία CISMET, έχουν εισαχθεί συνολικά 21 ιδιότητες κλάσης μεταξύ των 44 σχέσεων ανάμεσα σε 24 κλάσεις υποκειμένων και 32 κλάσεις αντικειμένων από 27 υπάρχουσες οντολογίες στον τομέα της βιβλιογραφίας ανάπτυξης συστημάτων πληροφοριών. Επιπλέον, υπάρχουν 82 αρχικοποιήσεις εννοιών (instances) που έχουν εξαχθεί από το κείμενο του ΓΚΠΔ (GDPR) για να χαρτογραφηθούν στις οντολογίες EGRRC και CISMET, στο πλαίσιο επικύρωσης της χρησιμότητας των οντολογιών.