Εκστρατευτικό Σώμα της Ελλάδος (ΕΚΣΕ) στην Κορέα
Authors: Δασκαλάκης Ιπποκράτης 
Published: September 2021

Στη διδακτορική διατριβή δίδονται απαντήσεις στα τρία βασικά ερωτήματα –συνθήκες λήψης απόφασης διάθεσης ελληνικών στρατευμάτων στις επιχειρήσεις των ΗΕ στην Κορέα, στρατιωτική προετοιμασία τους και συνέπειες στην ελληνική ένταξη στην Ατλαντική Συμμαχία. Η διατριβή εξετάζει ταυτόχρονα το εσωτερικό (ελληνικό) και εξωτερικό (διεθνές) περιβάλλον. Μια εκτενέστερη αναφορά της προσέγγισης, της μεθοδολογίας αλλά και των συμπερασμάτων πραγματοποιείται στην Εισαγωγή. Στο 1ο Κεφάλαιο παρατίθεται μια συνοπτική παρουσίαση του διεθνούς περιβάλλοντος και των συνθηκών εντός των οποίων εξελίχθηκε σταδιακά η μορφοποίηση του ψυχρού πολέμου με αποκορύφωμα την εισβολή των βορειοκορεατικών στρατευμάτων. Στο 2ο Κεφάλαιο εξετάζεται η μεταπολεμική κατάσταση στην Ελλάδα, οι εμφύλιες συγκρούσεις και οι αγωνιώδεις προσπάθειες κατοχύρωσης της εδαφικής ακεραιότητας, της εθνικής ανεξαρτησίας και του ασθενικού δημοκρατικού πολιτεύματος. Το ιστορικό, οι διαδικασίες και οι παράγοντες που οδήγησαν στη λήψη απόφασης για τη διάθεση στρατευμάτων (Ελληνικό Εκστρατευτικό Σώμα) στην Κορέα, αναλύονται στο 3ο Κεφάλαιο (Η Λήψη της Απόφασης). Η Ελλάδα άμεσα συντάχθηκε με τα δυτικά κράτη, υποστήριξε τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας ενώ σταδιακά προχώρησε και στη διάθεση μαχίμων στρατευμάτων και αεροπορικών μέσων για στις επιχειρήσεις των ΗΕ. Η λήψη αυτών των αποφάσεων έγινε διστακτικά ενίοτε εκτός των θεσμικών πλαισίων και με διαπροσωπικές πρωτοβουλίες καθώς η εσωτερική πολιτική κατάσταση ήταν ρευστή και ενώ επικρέμονταν η απειλή (ή τουλάχιστον η εντύπωση) αναζωπύρωσης της κομμουνιστικής εξέγερσης ή ακόμη και εισβολής των στρατευμάτων των βορείων ομόρων χωρών (κυρίως της Βουλγαρίας). Στην ελληνική διστακτικότητα σημαντικό ρόλο είχε και το κόστος της συμμετοχής των δυνάμεων στη μακρινή Κορέα ενώ οι αμερικανικές θέσεις αρχικά ήταν αντικρουόμενες για την ελληνική συμμετοχή γεγονός που ενέτεινε ακόμη περισσότερο τους ελληνικούς δισταγμούς. Η τελική απόφαση της συμμετοχής (αρχικά ταξιαρχίας και εν συνεχεία ενισχυμένου τάγματος πεζικού και ενός σμήνους μεταφορών) επέβαλε έντονες προετοιμασίες προσωπικού και μέσων, πρωτόγνωρες για τις ελληνικές εμπειρίες της εποχής εκείνης. Η αμερικανική συμβολή στην προετοιμασία και υποστήριξη ήταν σημαντικότατη ενώ οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στις απαιτήσεις και προϋποθέσεις και στις 15 Νοεμβρίου 1950 το ελληνικό ενισχυμένο τάγμα αναχωρούσε ατμοπλοϊκώς από τον Πειραιά. Τα μεταγωγικά αεροσκάφη είχαν αναχωρήσει 2 ημέρες νωρίτερα για το μακρινό ταξίδι τους προς την Κορέα. Έλληνες στρατιώτες και αεροπόροι τίμησαν τις ελληνικές σημαίες και παραδόσεις στο δύσκολο αυτό αγώνα ενώ οι συνολικές απώλειες ανήλθαν σε 187 νεκρούς και δεκάδες τραυματίες. Η γενικότερη προετοιμασία αναλύεται στο 4ο Κεφάλαιο (Η Στρατιωτική Προετοιμασία). Η ελληνική συμμετοχή στην Κορέα, τελικά και παρά τις διάχυτες απόψεις, δεν συνέβαλε στην πολυπόθητη ένταξη της χώρας μας στην Ατλαντική Συμμαχία, ενώ το θετικό αποτέλεσμα της διπλής ένταξης Ελλάδος-Τουρκίας υπήρξε συνέπεια γεωπολιτικών ισορροπιών και σχεδιασμών. Το γεγονός αυτό δεν αποδοκιμάζει ως περιττή την απόφαση συμμετοχής, απεναντίας τη θεωρεί ως απαραίτητη και ορθή κίνηση εκ μέρους των Αθηνών για πολύπλευρη κατοχύρωση των εθνικών στόχων και κυρίως της ενίσχυσης των συμβατικών εγγυήσεων ασφαλείας. Η αποτίμηση της ελληνικής συνδρομής εξετάζεται στο 5ο και τελευταίο Κεφάλαιο (Η Συμβολή του ΕΚΣΕ στην Ελληνική Ένταξη στην Ατλαντική Συμμαχία). Η διατριβή ολοκληρώνεται με την παράθεση διαφόρων συμπερασμάτων που άπτονται των 3 βασικών ερωτημάτων του πονήματος ενώ δίνει και απαντήσεις στις σύγχρονες δυνατότητες και όρια της επικαλούμενης αμυντικής διπλωματίας.