Η σχέση της κατασκευής του εαυτού με τον επιπολιτισμό και με την υγεία
Authors: Κατέρη Ευαγγελία 
Published: January 2014

Η παρούσα έρευνα διερευνά την σχέση της ανεξάρτητης και αλληλοεξαρτώμενης κατασκευής εαυτού, με τον επιπολιτισμό και με την υγεία/ ψυχολογική προσαρμογή Αλβανών και Ινδών μεταναστών. Στην ουσία διερευνούμε τον τρόπο που συνδέονται οι πολιτισμικές αξίες του μετανάστη με την στρατηγική επιπολιτισμού που τελικά υιοθετείται, αλλά και το πώς συνδέονται οι πολιτισμικές αξίες με την προσαρμογή-υγεία. Ο αντιλαμβανόμενος ρατσισμός και η εθνική ταυτότητα μελετήθηκαν ως επιπλέον βασικοί παράγοντες που συνδέονται με την υγεία των μεταναστών και οι οποίοι αλληλεπιδρούν σημαντικά τόσο με την τακτική επιπολιτισμού όσο και με την κατασκευή εαυτού. Ως υγεία ορίστηκε το άγχος, η κατάθλιψη, η ικανοποίηση από την ζωή και η αυτοαξιολόγηση υγείας, που θεωρούνται και ως δείκτες ψυχολογικής προσαρμογής. Επιπλέον, ως δείκτες “ευ ζην”, μετρήθηκαν η κοινωνική στήριξη, αλλά και η αυτοεκτίμηση. Συγκρίσεις έγιναν μεταξύ Αλβανών και Ινδών μεταναστών πρώτης γενιάς και Ελλήνων, ως προς την υγεία, ενώ διερευνήθηκαν και οι παράγοντες που διαμεσολαβούν ή/ και την ρυθμίζουν. Το ερωτηματολόγιο που χορηγήθηκε στους συμμετέχοντες της έρευνας αποτελούνταν από ποσοτικές κλίμακες, οι οποίες ήταν μεταφρασμένες στην γλώσσα των συμμετεχόντων (Αλβανική, Ινδική, Ελληνική). Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν, καταρχήν, ότι οι μετανάστες που συμμετείχαν στην έρευνα επέλεξαν διαφορετική τακτική επιπολιτισμού, με τους Αλβανούς να δείχνουν προτίμηση για την ενσωμάτωση και με τους Ινδούς να δείχνουν προτίμηση για τον διαχωρισμό. Οι Αλβανοί ήταν αυτοί που παρουσίαζαν και την χειρότερη υγεία, περισσότερο άγχος και μεγαλύτερη κατάθλιψη, συγκρινόμενοι με τους Ινδούς. Η ενσωμάτωση παρουσίασε θετική σχέση και με την ανεξάρτητη και με την αλληλοεξαρτώμενη κατασκευή εαυτού, ενώ ο διαχωρισμός δεν φάνηκε να συσχετίζεται με την κατασκευή εαυτού. Αναφορικά με την σύνδεση επιπολιτισμού και υγείας, η ενσωμάτωση δε φάνηκε να σχετίζεται με κανένα δείκτη υγείας, αλλά και με κανέναν δείκτη ευ ζην, σε αντίθεση με τον διαχωρισμό που εμφάνισε θετική και ισχυρή σχέση με την κοινωνική στήριξη, για όλο το δείγμα, αλλά και αρνητική σχέση με το άγχος και την κατάθλιψη, σε κάποιους από τους συμμετέχοντες. Τόσο η κατασκευή εαυτού όσο και ο επιπολιτισμός διαπιστώθηκε ότι αλληλεπιδρούν σημαντικά με την εθνική ταυτότητα και τον αντιλαμβανόμενο ρατσισμό, δρώντας άλλοτε διαμεσολαβητικά και άλλοτε ρυθμιστικά στη σχέση αυτών με την υγεία. Συνοψίζοντας, η συγκεκριμένη έρευνα φαίνεται να θέτει υπό αμφισβήτηση μια πολύ καλά εδραιωμένη αντίληψη στον χώρο της διαπολιτισμικής ψυχολογίας, ότι δηλαδή όλοι οι μετανάστες επιλέγουν την ενσωμάτωση και ότι η ενσωμάτωση επιφέρει θετικά αποτελέσματα στην ψυχολογική προσαρμογή και στην υγεία των μεταναστών. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί αν ο διαχωρισμός αποτελεί μια επιλογή για μετανάστες συγκεκριμένων εθνικοτήτων και αν ο διαχωρισμός, σε κάποιες περιπτώσεις μεταναστών, μπορεί να είναι ευεργετικός για την υγεία του μετανάστη. Οι πολιτισμικές αξίες σε επίπεδο εαυτού, η ανεξάρτητη δηλαδή και η αλληλοεξαρτώμενη κατασκευή εαυτού, φαίνεται να συνδέονται με την ενσωμάτωση, αλλά όχι και με τον διαχωρισμό. Επιπλέον, οι πολιτισμικές αξίες φαίνεται να αλληλεπιδρούν σημαντικά με τον αντιλαμβανόμενο ρατσισμό, την εθνική ταυτότητα και την υγεία, σηματοδοτώντας την αναγκαιότητα μέτρησης των πολιτισμικών αξιών σε όλες, τουλάχιστον, τις έρευνες που επιχειρούν να μελετήσουν την προσαρμογή των μεταναστών.