Πρώιμη ανίχνευση παιδικής βαρηκοΐας στον πληθυσμό των υγιών νεογνών της γυναικολογικής κλινικής του Αττικού Νοσοκομείου
Authors: Δημητρίου Αναστασία 
Published: September 2021

Η νευροαισθητήρια βαρηκοΐα αποτελεί ένα από τα συχνότερα μόνιμα συγγενή ελλείμματα που μπορούν να εμφανιστούν κατά τη γέννηση, με επίπτωση που εκτιμάται στο 0.1–0.3% των νεογνών (2–5% εάν υπάρχει κάποιος παράγοντας κινδύνου). Είναι πιο συχνή ακόμη και από άλλες παθήσεις (φαινυλκετονουρία, υποθυρεοειδισμός), για τις οποίες τα νεογνά ελέγχονται μόλις γεννηθούν. Η καθυστέρηση στη διάγνωσή της επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας και την περαιτέρω εξέλιξη του ατόμου, την ενσωμάτωση στο σχολείο και την μετέπειτα είσοδο στην αγορά εργασίας. Είναι συνεπώς κατανοητή η σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης και παρέμβασης από τους πρώτους κιόλας μήνες της ζωής του παιδιού.Μετά τη διακήρυξη της «Joint Committee on Infant Hearing» το 1994, πολλές χώρες παγκοσμίως άρχισαν να εφαρμόζουν προγράμματα Καθολικού Νεογνικού Ελέγχου Ακοής. Μέχρι τότε πραγματοποιούταν έλεγχος μόνο στα νεογνά που ήταν υψηλού κινδύνου για απώλεια ακοής (π.χ παραμονή σε μονάδα εντατικής νοσηλείας- ΜΕΝΝ) και όταν διαπιστώθηκε ότι περίπου το ήμισυ των παιδιών με βαρηκοΐα δεν είχαν κάποιον παράγοντα κινδύνου, οι συστάσεις τροποποιήθηκαν ώστε να συμπεριλάβουν όλα τα νεογνά στον έλεγχο της ακοής. Σταδιακά, ολοένα και περισσότερες χώρες άρχισαν έκτοτε να καθιστούν υποχρεωτικό το νεογνικό έλεγχο της ακοής πριν το εξιτήριο από το μαιευτήριο.Οι πιο διαδεδομένες μέθοδοι εξέτασης είναι οι αυτόματα προκλητές ωτοακουστικές εκπομπές και τα προκλητά δυναμικά εγκεφαλικού στελέχους. Σε διάφορες χώρες εφαρμόζονται πρωτόκολλα είτε με TEOAEs, είτε με a-ABR, είτε με συνδυασμό τους. Αμφότερες οι μέθοδοι είναι αντικειμενικές και αξιόπιστες και πραγματοποιούνται από τις πρώτες 24 ώρες ζωής. Οι TEOAEs χρησιμοποιούνται ευρύτερα διότι είναι πιο εύκολες στην εφαρμογή τους και απαιτούν λιγότερο χρόνο συγκριτικά με τα a-ABR. Στην Ελλάδα έχει ξεκινήσει ο νεογνικός έλεγχος ακοής τα τελευταία 10-15 έτη, κυρίως σε μεγάλα ιδιωτικά μαιευτήρια και ορισμένα μόνο νοσοκομεία. Το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «Αττικό» είναι ανάμεσα στα πρώτα δημόσια νοσοκομεία που ξεκίνησε να εφαρμόζει τον έλεγχο της ακοής όχι μόνο στα νεογνά της ΜΕΝΝ αλλά και στα υγιή νεογνά που γεννιούνται στο μαιευτήριο.Στόχος της μελέτης είναι η εφαρμογή ενός προγράμματος ανίχνευσης παιδικής βαρηκοΐας με την καταγραφή των αυτόματων προκλητών ωτοακουστικών εκπομπών, στον πληθυσμό των υγιών νεογνών που γεννιούνται στη Γυναικολογική Κλινική του νοσοκομείου "Αττικό", η αξιολόγηση της επίπτωσης της βαρηκοΐας σε αυτό τον πληθυσμό και η ανεύρεση της πιο κατάλληλης ημέρας εξέτασης. Παράλληλα σχολιάζονται τα προβλήματα και οι αδυναμίες που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της μελέτης, καθώς επίσης προτείνονται τρόποι επίλυσής τους. Αθενείς και μέθοδος: Μία προοπτική μελέτη κοόρτης πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο "Αττικό" και συμπεριέλαβε 2494 νεογνά. Αυτά εξετάστηκαν πριν τη λήψη εξιτηρίου, με TEOAEs.Αποτελέσματα: Από τα 2494 νεογνά της μελέτης, τα 2129 (85.4%) είχαν pass αποτέλεσμα στον έλεγχο, ενώ 365 (14.6%) απέτυχαν. Υψηλότερα ποσοστά “pass” αποτελέσματος ανά ημέρα ζωής παρατηρήθηκαν την τρίτη (90%) και τέταρτη (94%) ημέρα ζωής. Αυτές τις ημέρες τα αποτελέσματα "refer" ήταν χαμηλότερα, φτάνοντας το 6% την τέταρτη ημέρα.Συμπέρασμα: Όλα τα νεογνά θα πρέπει να εξετάζονται για την ακοής τους τις πρώτες ημέρες ζωής, καθώς οι OAEs μπορούν να καταγραφούν από τις πρώτες 24 ώρες ζωής. Εάν το νεογνό παραμένει στο μαιευτήριο για περισσότερες από 1-2 ημέρες για οποιοδήποτε λόγο, συνιστούμε την 4η ημέρα ζωής ως πιο κατάλληλη ημέρα εξέτασης με σκοπό να μειώσουμε τα ψευδώς θετικά (“refer”) αποτελέσματα κατά τον αρχικό έλεγχο.