bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
SENTENCE STRUCTURES IN THE TONYUKUK MONUMENT
Authors: HÜSEYNOVA Turan
Published: April 2022

In this article, based on the Tonyukuk monument, we will determine the level of sentence structures in Turkish languages 1300 years ago, which sentence structure is used more, and which compound sentences are used differently from the compound sentences used in contemporary Turkish languages. Examining the sentence structures in the language of the ancient Turkish written monuments is essential in determining the sentence forms in both the mid-century and contemporary Turkic languages. In the modern era, when the problems related to syntax in Turkic languages are eliminated, the first source we will refer to is the ancient written monuments. As we know in Gokturk, Uygur and other ancient Turkish written monuments, punctuation marks are absent. This creates difficulties in transcribing original texts, especially in determining where compound sentences begin and end. These monuments, which have long gone a long way, have been translated by different language experts until now, and in this translation process, punctuation marks that are written in the wrong place have led to the creation of independent compound sentences, for example, simple sentences written between independent compound sentences or vice versa. In order to eliminate this problem, of course, it is necessary to rely on the original text and to be able to analyze it correctly. In this article, we will try to pay attention to the correct punctuation of the sentences used in the Tonyukuk monument based on the original text and determine which sentences are more or less statistically in terms of structure. Keywords: Orkhon monuments, Tonyukuk monument, compound sentence, simple sentence.
CULTURE IN TURKEY’S RECENT DEVELOPMENT PLANNING
Authors: TALAS Mustafa
Published: April 2022

Culture is everything that is created by human and belongs to human. Culture is a completed with its various codes. In addition to culture which affect on its tradition is related to whole life. Political life is the part of social life in society. For that reason cultural pollitics has an impotant role for socities about future and now. Cultural planning is also one of the manners of the politics in the states. Culture can survive by tradition. In the Republic Era, the reformations and the novelties has been more favorable about the aplication. In the Ataturk’s cultural politics, it has been considered important practical workings. A lot of Questions which were not thought before have been made laws. However after Atatürk, this understanding has been lost weight because directors could not charismatic personality like him. However, Turkey has a strong tradition about development planning. In particular Turkey has reached advanced level of planning along with republic governance. But this performance has not been get about culture sector because of the fact that development planning has got economical priority. In this study, we argued that Turkish Development Plans has been investigated about culture sector. Espically it is studied on recent development plans which they are number ninth, tenth and eleventh. It is drawn on theoritical analyze in this study. Key words: Development, planning, development plans, culture
Cambios dimensionales de vías aéreas observados en radiografías laterales de pacientes sometidos a cirugía ortognática en la Clínica Carlos Ardila Lulle del 2010 al 2016
Authors: Pico Maria Alejandra Mantilla , Solano Jazmin Rubiela Ruiz , Perez Geimy Fallad
Published: April 2022

Introducción: Las alteraciones esqueléticas son variaciones que se presentan en los maxilares y en la oclusión. Además, estas pueden generar problemas en las vías aéreas faríngeas. (5)  Para ello surgen entonces diferentes procedimientos para corregir los problemas óseos; como la cirugía ortognática. Sin embargo, estas técnicas quirúrgicas no comprueban a cabalidad cambios significativos en las vías aéreas faríngeas superior e inferior. Objetivos: Determinar los cambios dimensionales en sentido anteroposterior de las vías aéreas faríngeas superiores e inferiores en las radiografías laterales de cráneo de los pacientes sometidos a cirugía ortognática. Metodología: Se realizó un estudio Observacional Descriptivo de Corte Transversal. En la muestra  se incluyeron 24 radiografías cefálicas laterales  de los pacientes entre 18 y 60 años de edad sometidos a cirugía ortognática. Se calcularon proporciones para las variables cualitativas, medidas de tendencia central y de dispersión para las cuantitativas. En las variables cefalométricas antes versus después; se aplicó la prueba T de Student pareada o el Test de signos de Wilcoxon según la distribución de los datos, adicionalmente se aplicó el coeficiente de correlación de Pearson para relacionar los cambios dimensionales de las vías aéreas faríngeas con los Planos SNA y SNB. Para el análisis se consideró un nivel de significancia de α ≤ a 0,05. Resultados: Es importante destacar que para cirugía de retroceso del maxilar se evidenciaron diferencias estadísticamente significativa antes y después del proceso quirúrgico (p=0,0023) pues gracias a esta cirugía los pacientes tuvieron 1,7 mm más en su espacio faríngeo superior. Mientras que las cirugías de avance y también la de retroceso mandibular les permitieron ganar 1,5 (p=0,0108) y 1,8 mm (p=0,0184) en este mismo espacio faríngeo Conclusiones: Se evaluaron 24 radiografías laterales de cráneo, en las cuales fue posible determinar cambios en la amplitud de las vías aéreas faríngeas superior e inferior, que se pudo haber producido por el conjunto de procedimientos quirúrgicos al que cada uno de los pacientes fue sometido.
Explanation of Womens’ Ideological Linguistic Aesthetics in Poetry by Indonesian and Malaysia Women Poets
Authors:   Doctorate Program, Postgraduate, Universitas Negeri Surabaya, Surabaya, Indonesia, Yuwana Setya
Published: April 2022

Linguistic aesthetics is seen from the linguistic side with a critical view. The text is built from several linguistic tools in which there are ideology and power. This study aims to find and describe (1) vocabulary, (2) the beauty of metaphor, (3) grammar in Indonesian and Malaysian poetry. The literary approach used is a comparative literature approach. This research data is in the form of a poetry text consisting of vocabulary, phrases, and lines with certain ideological values. Data collection activities were carried out using documentation techniques with knowledge and insight into the intrinsic and extrinsic elements of poetry, and critical discourse analysis of poetry, particularly concerning the ideological insights of women in Indonesian and Malaysian poetry, and interviews were conducted with the poets. Data analysis procedure using diagrams of the stages of understanding women’s ideology based on the elaboration of Ricoeur’s hermeneutics: explanation-analysis and interpretation. Triangulation was carried out to test theories, data, and research methods to avoid research bias. The findings of this study are the linguistic aesthetics of the poems by the Indonesian and Malaysian female poets in the form of (1) vocabulary, (2) the beauty of metaphor, and (3) grammatical. This study strengthens the theory of critical discourse analysis because the findings of this study indicate that linguistic aesthetics describes three stages: description, interpretation, and explanation. Practically, these findings are useful for language and literature researchers to enrich the application of critical poetry to poetry.
Замонавий рус адабий тили феълларининг хусусиятлари
Authors: Ғаниев Маруфжон
Published: April 2022

Ушбу мақолада, биринчи навбатда, рус адабий тилининг феълига деярли юз йиллик фарқ билан турли даврларнинг изоҳли луғатларидан таърифлар берилган. Илмий таърифдан сўнг феълга инфинитив, яъни ноаниқ феъл шакли тушунчаси берилади. Инфинитив қайси ҳолатларда ишлатилиши ва инфинитив нима учун хизмат қилиши тушунтирилади.
Сўнгра феълнинг ўтимлилик ва ўтимсизлик, рефлек-сивлик ва қайтмаслик каби категориялари ҳамда феълларнинг тугалланган ва тугалланмаган шаклларида тўхталади ва аниқ мисоллар билан санаб ўтилади.
Замонавий рус адабий тилида феълларнинг тугалланган ва тугалланмаган шакллари категорияси алоҳида аҳами-ятга эга. Тугалланган ва тугалланмаган феъл шакллари категорияси мос равишда мисоллар билан таҳлил қилинади. Рус тилидаги феълнинг тугалланган ва тугал-ланмаган шаклларига асосий тушунчалар берилган. Замонавий рус адабий тилининг бу категорияси муҳим аҳамиятга эга ва бир нечта мисоллар келтирилган, улар орасидаги фарқ тушунтирилган.
Ушбу мақоланинг охирида феълнинг тугалланган ва тугалланмаган шаклларига махсус тоифа сифатида тўхта-лади, уларнинг ясалиши, феълнинг тугалланган ва тугал-ланмаган шаклларининг қандай усуллар ёрдамида ясалиш-лари ҳақида тушунтириш берилади ва феълларнинг тугал-ланган ва тугалланмаган шаклларига мисоллар келтири-лади. Уларнинг фарқи кўриб чиқилади.
Review of Shortest Path Algorithm
Authors: Banerjee Arijeet , Kumar Pijush Kanti
Published: April 2022

Shortest path algorithm. Graphs are an example of non-linear data structure. A graph is a collection of nodes which are connected by edges. The definition of graph G = (V, E) is basically a collection of vertices and edges. Graphs can be classified on the basis of types of edges. Directed graphs have each of the edges directed which means the edges connecting the two nodes defines the way it is connected from and to. On the other side, undirected graphs have edges which have no direction. The edges of a graph have weights which are associated with it. The weight of an edge can be thought as the cost of the edge. Let’s assume there are two vertices representing two cities, then the weight of the edge between the vertices may represent the distance between the cities. Given a given graph and a particular node, we can find a path of least total weight from that node to other vertices of the graph. The total weight of the path will be the sum of the weights of the edges. Graphs can be used in real life to find the shortest path between two destinations, used in social networking sites like facebook and the world wide web where the web pages are represented by the nodes. Dijkstra’s Algorithm, Floyd – Warshall, Bellman Ford Algorithm, Johnson’s algorithm, A* search algorithm are some of the shortest path algorithms.
The Nagorno-Karabakh Conflict: An Apparatus for Russia‘s National Interest Maximization
Authors: Saikh Abu Rushd Mohammad
Published: April 2022

The Nagorno-Karabakh conflict constitutes an ideal case study for addressing the difficulty of national interest in foreign policy formulation. Nagorno-Karabakh occupied by Armenia is recognized by the international community as a part of Azerbaijan. Unresolved for a few years, the Nagorno-Karabakh conflict has verified a true Gordian knot. This article examines the role of external actors, specifically role of Russia in this conflict. Russia is widely thought of to be the foremost relevant and anxious regional power. Russia’s ambition to retain the Soviet era influence in its strategic backyards, the geopolitical importance of Nagorno-Karabakh and its relations with Armenia and Azerbaijan made itself a crucial regional actor in this conflict. Russia possesses authority to escalate and deescalate through military assistance and mediation. This article demonstrates that Russia utilizes the Nagorno-Karabakh conflict to maximize its national interest in the south Caucasian region.
SIGNIFICANCE OF CPEC FOR CHINA AND PAKISTAN
Authors: Tasneem Sultana  , Zobi Fatima
Published: April 2022

China Pakistan Economic Corridor (CPEC) is a promising initiative for Pakistan’s economic growth and development in next few decades. It appeared as a fresh start in light of country’s domestic issues, such as failing economy, extreme corruption, severe political crisis and inefficient security environment. Pakistan is likely to extract maximum benefits through CPEC in the areas of governance, economic growth and socio-political stability. However, minimum attention has been paid on the advantages generated by CPEC for China. Only few researches highlight the economic, political, geostrategic and social gains drawn by China through CPEC in detailed manner. Hence, in this study, an attempt has been made to compare and analyse the advantages of CPEC for the both China and Pakistan. Through comparative analysis, it has been tried to differentiate the extent of benefits and integrity of CPEC in next few decades for both countries. Unfortunately, Pakistan seems to generate considerably low rewards from CPEC as compare to China
PAKISTAN-CHINA STRATEGIC COOPERATION (1972- 2015)
Authors: Noonari Majid Ali , Mahesar Shuja Ahmed , Mangrio Naghma
Published: April 2022

Pakistan’s search for security right after the independence led their policies to join western bloc in the midst of cold war due to threats posed from New Delhi and Kabul over territorial issues including Jammu & Kashmir issue, and Pak-Afghan Border. Pakistan’s foreign policy was driven by its commitment to Washington’s containment policy, which earned it hostility of communist bloc. Pakistan did not agreed to Washington’s policy of supporting New Delhi during the 1962 Sino-Indian War. This led Ayub Khan to explore other options and resulted in signing border agreement of 1963 with Beijing, which established the foundation of strategic partnership with Beijing. Islamabad played a significant role to end the Chinese isolation when it arranged the Nixon’s visit to Beijing in the early 1970s, which led to the Sino-US rapprochement. Since then, Beijing and Islamabad never looked back and have forged close association through the multilateral agreements over the years in the fields of military cooperation, nuclear cooperation as well as political and economic cooperation. The article summarizes the findings of doctoral studies by Noonari, which aims to explore the strategic cooperation between China and Pakistan and its impact over the US interests in the region.
Assessment of Some Proposed Replacement Models Involving Moderate Fix-Up
Authors: Waziri Tijjani Ali , Yakasai Bashir M.
Published: April 2022

Among all reasonable dynamic replacement strategies, the age replacement strategy is the best. Furthermore, when compared to optimal replacement time of the other alternative formations, the optimal replacement time of system with series formation is shorter. For such reason, this paper compared the optimal replacement times obtained under the standard age replacement policy (SARP) with optimal replacement times obtained under some proposed two replacement policies (policy A and policy B) for some four multicomponent systems. Two numerical examples are provided for simple illustrations of the replacement policies under SARP, policy A and policy B, so as to select and apply the best replacement policy with respect to a particular system in making a projected precautionary replacement maintenance action of the system.
 
Received: 30 December 2021 | Revised: 8 April 2022 | Accepted: 13 April 2022
 
Conflicts of Interest
The authors declare that they have no conflicts of interest to this work.
IMPACT OF INDIGENOUS LANGUAGE AS A PRE-REQUISITE FOR ETHNIC INTEGRATION IN OSUN STATE, NIGERIA
Authors:   Faculty of Education Obafemi Awolowo University, Ile-ife, Osun State, Nigeria, Quaye R
Published: April 2022

The study assessed the impact of indigenous language as a pre-requisite for ethnic integration in Osun State, Nigeria. The study employed descriptive survey research design where questionnaire was used to acquire necessary data for the research work. Population comprises of all primary schools in Ayedade Local Government, Osun State. Nigeria. Simple random sampling technique was used to select ten (10) primary schools in Ayedade Local Government, Osun State, Nigeria. Fifteen (15) teachers were randomly selected from each of the chosen school to make a total of one hundred and fifty (150) teachers as sample for the study. Two (2) research hypotheses were raised and tested in this study. Reliability of the instrument was determined using Cronbach Alpha. The statistical techniques were employed to analyze the data in order to test the hypotheses, Mean, Standard deviation, t-ratio. The research findings concluded that the use of indigenous languages is central to the holistic development of any nation and the issue of indigenous languages be handled with total commitment and seriousness. It was further revealed that, local language is the pride of any Nation’s development that promote cultural heritage so as not to go into extinction. The paper therefore recommended that, a body of committed linguists be set up in Nigeria and that amendment of National Policy on Education be done to integrate the use of indigenous language for teaching-learning purposes across all levels of education in Nigeria and Nigerian indigenous languages should be made official languages at state levels while maintaining English language as the official language at the federal level.
Estudios del perfil metabolómico por RMN
Authors:   Imperial College London, Serrano Contreras José Iván
Published: April 2022

La Resonancia Magnética Nuclear es una herramienta muy importante para estudios de perfil metabólico, conocidos también como metabolómicos o metabonómicos. En conjunto con esta técnica espectroscópica se emplean métodos quimiométricos, los cuales permiten analizar apropiadamente los datos espectroscópicos resultantes y así encontrar patrones que den información adecuada para tener un mejor entendimiento del modelo biológico en estudio. Dichos patrones están relacionados con la regulación a la baja o a la alta de metabolitos que puede ser producida por procesos fisiológicos o patológicos. En algunos de estos procesos se encuentra involucrada la comunicación bidireccional y constante que existe entre el huésped con su microbiota, y que mediante el empleo de técnicas de perfilado metabólico hace posible su estudio, lo que permite tener la fotografía global del estado de salud de un individuo. El propósito final de este tipo de estudios es el de su aplicación clínica para brindar un tratamiento personalizado asequible para todos.
Prematüre Bebeklerde Cilt Hasarını Azaltmada Şeffaf Cilt Örtüsü Kullanmanın Etkisi
Authors: ARSLAN Cansu , AYDIN ATEŞ Nuran
Published: April 2022

Giriş: Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan prematüre bebeklerin gereksinimleri doğrultusunda ciltlerine tespit/sabitleme gerektiren entübasyon, orogastrik sonda, damar yolu katateri gibi çeşitli uygulamalar yapılmaktadır. Farklı yapışkan özellikte malzemeler ile cilde yapılan sabitlemeler prematüre bebeklerin yeterince gelişmemiş olan cildinin hasar görmesine neden olabilmektedir. Tespite bağlı ciltte oluşan hasarın azaltılması ya da önlenmesine yönelik uygulamalar hemşirelik bakımında önemli yer tutar.Amaç: Bu çalışmada, bir yenidoğan yoğun bakım ünitesinde (YYBÜ), prematüre bebeklerin ciltlerinin tespite bağlı hasarlardan korunması için amprik olarak başlamış ve rutin haline gelmiş olan şeffaf cilt örtüsünün kullanımının etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Yöntem: Örnekleme dahil edilme kriterlerini karşılayan prematüre bebekler çalışma ve kontrol grubu olarak ikiye ayrılmış, her iki gruptaki bebeklerin cildi tüp tespit işleminden önce ve tespitten 24 sonra Yenidoğan Cilt Durum Skalası (Neonatal Skin Condition Scale-NSCS) ile değerlendirilmiş, sadece çalışma grubunda yer alan bebeklerin ciltlerine şeffaf koruyucu uygulanmıştır.Bulgular: Şeffaf cilt koruyucu uygulanan çalışma grubundaki bebeklerin uygulama sonrası NSCS puanlarının kontrol grubuna göre daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Prematüre bebeğin doğum haftası azaldıkça cilt hasar oranının her iki grup içinde arttığı belirlenmiştir. Cilt hasarı puanı çalışma ve kontrol gruplarında doğum kilosu, gestasyon haftası, cinsiyet ve invazif/noninvazif solunum desteği uygulanması durumuna göre değişiklik göstermemiştir (p>0,05).Sonuç: Orogastrik tüp ya da endotrakeal tüpün cilde sabitlenmesi öncesinde şeffaf cilt örtüsü uygulanmasının prematüre bebeklerin cildinin korunmasında etkili bir yöntem olduğu görülmüştür.
Exploring the active and network centralities in Metropolitan Athens: The organic vs. the planned form.
Authors:   National Technical University of Athens, Greece, PARASKEVOPOULOS Yannis
Published: April 2022

The social, historical and spatial processes that shape the centrality pattern of a city have always been at the core of urban studies that explore the interplay between network configuration, human activities and the planned/formal form of the city. However, there is far limited research dealing with historic metropolitan areas, and exploring these links under a quantitative geospatial approach. In this article, we aim to address this gap by the exploring the different centrality aspects of Metropolitan Athens and more specifically by (a) providing a reproducible methodology for identifying active and network centralities, as defined by land-use pattern and space syntax respectively, (b) exploring the geospatial signature of the planned and organic form of Metropolitan Athens as framed by its institutional spatial framework as well as its active and network centrality, respectively, (c) investigating the role of network centrality, in shaping the existing active centrality pattern. The research results highlighted that the organic patterns are similar with the planned ones, mainly in the central and western part of the study area, whereas in the rest parts considerable differences are encountered. Notably, a study, in a metropolitan area with such extent and diverse characteristics (e.g., urban morphology, land uses), is currently missing from relevant literature. Hence, this work could shed light on urban development issues, revealing meaningful insights on how similar metropolitan cities in the Mediterranean region are assembled. Last, it could function as a valuable input for future planning suggestions.
DOC.TIME: Healthcare Consultation Android Application using Flutter
Authors: Sanurhanaan Shaikh  , Saniya Sayyed  , Shirin Vohra  , Nafisa Mapari
Published: April 2022

Successful clinical outcomes for both doctors and patients are dependent on good decision-making, accurate diagnosis, patient compliance, effective monitoring, and accurate interpretation of clinical results. This paper focuses on developing a mobile application to assist in the delivery of high-quality healthcare services. The principal purpose of the project is to make it easier and more convenient for patients to schedule follow-up appointments and also to address concerns that patients may encounter. "DOC.TIME" serves as a client, while Firebase Cloud serves as a server, managing a database containing information about the doctor, the patient, and the appointment. This study proposes a mobile application to increase public access to health care. Doctor's Appointment, Disease Prediction, Finding Hospital in Nearby, Electronic Health Record, and Chabot are some of the most important aspects of this application.
Code of the Multidimensional Fractional Pseudo-Newton Method using Recursive Programming
Authors: Torres-Hernandez A.
Published: April 2022

The following paper presents one way to define and classify the fractional pseudo-Newton method through a group of fractional matrix operators, as well as a code written in recursive programming to implement this method, which through minor modifications, can be implemented in any fractional fixed-point method that allows solving nonlinear algebraic equation systems.
Code of a Multidimensional Fractional Quasi-Newton Method with an Order of Convergence at Least Quadratic using Recursive Programming
Authors: Torres-Hernandez A.
Published: April 2022

The following paper presents a way to define and classify a family of fractional iterative methods through a group of fractional matrix operators, as well as a code written in recursive programming to implement a variant of the fractional quasi-Newton method, which through minor modifications, can be implemented in any fractional fixed-point method that allows solving nonlinear algebraic equation systems
TỶ LỆ NHIỄM VI RÚT VIÊM GAN B VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở ĐỒNG BÀO DÂN TỘC KHMER HUYỆN CẦU KÈ, TỈNH TRÀ VINH NĂM 2021
Authors: Thị Diễm Trinh Lê , Thanh Bình Nguyễn , Thị Xuân Linh Huỳnh , Hoàng Phong Trần
Published: April 2022

Sự nguy hiểm của vi rút viêm gan B được thể hiện ở báo cáo toàn cầu của Tổ chức Y tế thế giới. Mặc dù có khá nhiều nghiên cứu về viêm gan B, tuy nhiên nhìn chung tỷ lệ mắc bệnh còn khá cao. Vì vậy, chúng tôi tiến hành khảo sát về tỷ lệ nhiễm viêm gan B huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh nhằm có một số kiến nghị kịp thời nâng cao sức khỏe, kiến thức và hành vi của mọi người. Nghiên cứu tiến hành trên 212  người dân tộc Khmer Nam Bộ từ đủ 18 – 60 tuổi cho thấy Tỷ lệ nhiễm vi rút viêm gan B ở đồng bào dân tộc Khmer huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh năm 2021 là  10,4%. Có liên quan có ý nghĩa thống kê giữa giới tính, tiền sử chữa răng với tỷ lệ nhiễm vi rút viêm gan B. Qua nghiên, cứu cần tăng cường công tác truyền thông giáo dục sức khỏe về phòng chống nhiễm virut viêm gan B cho mọi người dân.
KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ KÉO RĂNG NGẦM VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA PHIM CBCT
Authors: Thị Thúy Hồng Võ , Đình Hải Trịnh
Published: April 2022

Mục tiêu: xác định tỉ lệ thành công và thời gian kéo răng ngầm về cung với sự hỗ trợ của phim CBCT. Phương pháp nghiên cứu: can thiệp lâm sàng đối chứng trước và sau điều trị 30 răng ngầm.  Phân tích vị trí răng ngầm, tương quan răng ngầm với các tổ chức lân cận trên phim XQuang, tính tỉ lệ thành công kéo được răng ngầm về cung, thời gian kéo răng ngầm. Kết quả: 100% các răng ngầm kéo được về cung với tỉ lệ tốt ở mức 70%, 76,7% các răng ngầm có thời gian kéo răng về cung từ 6-9 tháng. Kết luận: Kết quả điều trị kéo răng ngầm với sự trợ giúp của phim CBCT có tỉ lệ thành công cao, phần lớn các trường hợp có thời gian kéo răng về cung từ 6-9 tháng.
ĐẶC ĐIỂM VÀ CHẤT LƯỢNG CÁC NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ KINH TẾ Y TẾ SỬ DỤNG KỸ THUẬT MÔ HÌNH HÓA ĐỐI VỚI CÁC CAN THIỆP DỰ PHÒNG VÀ NÂNG CAO SỨC KHỎE TÂM THẦN
Authors: Thu Hà Nguyễn , Quỳnh Anh Nguyễn , Thanh Hương Nguyễn
Published: April 2022

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm và đánh giá/thẩm định chất lượng các nghiên cứuđánh giá kinh tế y tế của các can thiệp dự phòng và nâng cao sức khỏe tâm thần sử dụng kỹ thuật mô hình hóa. Phương pháp: Sử dụng tổng quan hệ thống dựa trên hướng dẫn của tổ chức Cochrane để xác định toàn bộ các nghiên cứu phù hợp được công bố cho đến cuối 2020 để đưa vào đánh giá chất lượng. Chất lượng nghiên cứu được đánh giá bằng Bảng kiểm Philips. Hai nghiên cứu viên tiến hành sàng lọc, lựa chọn và đánh giá chất lượng nghiên cứu. Kết quả:Tổng số bản ghi tìm kiếm được là 5.838. Sau khi sàng lọc, 44 nghiên cứu thỏa mãn các tiêu chí lựa chọn để đưa vào đánh giá chất lượng. Phần lớn các nghiên cứu được công bố sau năm 2010 (n=39). nhiều nhất là các phân tích chi phí – thỏa dụng với đầu ra đo lường phổ biến là số năm sống hiệu chỉnh theo chất lượng cuộc sống (QALY) và góc độ đánh giá toàn xã hội. Chất lượng nghiên cứu có sự biến thiên rất lớn, với nhiều đặc điểm kỹ thuật khác biệt như thời gian tính toán, chu kì tính toán, các giả định của mô hình. Thực hành chuẩn hóa cấu trúc mô hình và các giả định còn nghèo nàn. Kết luận: Chất lượng và phương pháp mô hình hóa có sự biến thiên rất lớn giữa các nghiên cứu tạo ra khó khăn cho việc tổng hợp và phiên giải kết quả. Chất lượng của các nghiên cứu cần tiếp tục cải thiện trong tương lai, đặc biệt liên quan đến chuẩn hóa cấu trúc, giả định của mô hình.
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ PHẪU THUẬT ĐIỀU TRỊ KHE HỞ VÒM MIỆNG HAI BÊN TOÀN BỘ BẨM SINH THEO KỸ THUẬT PUSH BACK TẠI BỆNH VIỆN SẢN NHI NGHỆ AN NĂM 2018 - 2021
Authors: Xuân Hải Tăng , Minh Long Trần , Xuân Thu Lê
Published: April 2022

Mục tiêu: Đánh giá kết quả liền thương, đóng kín khe hở sau phẫu thuật điều trị khe hở vòm miệng (KHVM) hai bên toàn bộ bẩm sinh theo kỹ thuật push-back và nêu một số đặc điểm lâm sàng khe hở vòm miệng hai bên toàn bộ được phẫu thuật điều trị theo kỹ thuật này. Đối tượng, phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang kết hợp hồi cứu, tiến cứu cỡ mẫu 38 BN đủ tiêu chuẩn bị KHVM hai bên toàn bộ bẩm sinh từ tháng 01/2018-08/2021 tại khoa Răng Hàm Mặt - BV Sản Nhi Nghệ An. Kết quả: Nam 25 BN (65,79 %); Nữ 10 BN (34,21 %); Ở nhóm tuổi ≤24 tháng: 8 (21,05%) BN; Nhóm >24-48 tháng: 60,53% (23 BN). Do di truyền: 18,42% (7 BN); mẹ bị cúm trong 3 tháng đầu mang thai: 34,21% (13 BN); không rõ nguyên nhân: 47,37% (18 BN). KHVM đơn thuần 4 BN (10,53%). KHVM kèm theo KHM 34 BN (89,47%). Nhóm nam: KHVM đơn thuần 12%; KHVM kết hợp KHM 88,00%. Nhóm nữ: KHVM đơn thuần 7,69%, KHVM kết hợp KHM 92,31%. Kích thước KHVM rộng 1-2 cm cao nhất 30 BN (78,95%); KHVM rộng >2 cm: 03 BN (21,05%). Không có biến chứng sau mổ 34 BN (89,47%). Kết luận: Tỷ lệ nam/nữ: 2/1; tuổi PT trung bình: 36,62±20,90 tháng (min 16, max 72 tháng (6 tuổi)): Nhóm tuổi  ≤24 tháng: 21,05%; Nhóm >24-48 tháng: 60,53%; Nhóm >48-<72 tháng: 15,79%; Thấp nhất tuổi ≥72 tháng: 2,63%. Nguyên nhân: mẹ ốm 03 tháng đầu mang thai: 34,21%; di truyền 18,42%; không rõ 46,37%.
NGHIÊN CỨU MỐI LIÊN QUAN GIỮA ĐỘ CỨNG ĐỘNG MẠCH BẰNG PHƯƠNG PHÁP ĐO VẬN TỐC LAN TRUYỀN SÓNG MẠCH VỚI CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ Ở BỆNH NHÂN BỆNH TIM THIẾU MÁU CỤC BỘ MẠN TÍNH
Authors: Thị Kim Ngân Hồ , Đình Linh Nguyễn , Đức Hùng Trần
Published: April 2022

Mục tiêu: Tìm hiểu mối liên quan giữa độ cứng động mạch bằng phương pháp đo vận tốc lan truyền sóng mạch với một số yếu tố nguy cơ ở bệnh nhân bệnh tim thiếu máu cục bộ mạn tính (BTTMCBMT). Đối tượng và phương pháp: Nhóm bệnh gồm 61 người bị BTTMCBMT được chẩn đoán xác định bằng phương pháp chụp động mạch vành qua da có hẹp ≥ 50% đường kính lòng mạch và nhóm chứng gồm 31 người nghi ngờ bị BTTMCBMT nhưng chụp động mạch vành không tổn thương. Cả 2 nhóm đều được đo PWV. Kết quả: Tuổi trung bình của nhóm chứng và nhóm bệnh lần lượt là 68,26 ± 6,66 và 70,10 ± 7,15 năm. Nam giới ở nhóm bệnh chiếm tỷ lệ 60,7% cao hơn nữ 39,3%. PWV trung bình của nhóm bệnh (15,66 ± 1,88 m/s) cao hơn nhóm chứng (13,35 ± 1,99 m/s). Tỷ lệ PWV tăng (≥ 14 m/s) ở nhóm bệnh (85,2%) cao hơn nhóm chứng (38,7%) có ý nghĩa. PWV tăng có liên quan với BTTMCBMT với OR = 9,148 (95%CI: 3,327 – 25,153). PWV ở bệnh nhân tăng huyết áp (THA) của nhóm bệnh và chứng tương ứng là: 15,75 ± 1,99 và 13,8 ± 1,83 m/s; ở bệnh nhân đái tháo đường (ĐTĐ): 15,89 ± 2,07 và 14,06 ± 1,29 m/s; người hút thuốc lá: 15,76 ± 1,97 và 13,82 ± 1,45 m/s; người thừa cân: 15,69 ± 1,79 và 13,59 ± 2,12 m/s. Kết luận: PWV trung bình và tỷ lệ có tăng PWV (≥ 14 m/s) ở nhóm BTTMCBMT cao hơn nhóm chứng. Ở những người bị THA, ĐTĐ, hút thuốc lá, thừa cân thì PWV của nhóm bệnh đều cao hơn ở nhóm chứng có ý nghĩa thống kê với p < 0,05.
XÁC ĐỊNH HOẠT CHẤT DEXAMETHASON BẲNG PHƯƠNG PHÁP SẮC KÝ LỎNG CAO ÁP (HPLC) CÓ TRONG MỸ PHẨM LƯU HÀNH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VINH NĂM 2021
Authors: Thị Thủy Vũ , Thị Dung Hồ , Thị Soa Đặng
Published: April 2022

Một số nhà sản xuất bất chấp sự an toàn của người tiêu dùng đã trộn một số thuốc vào trong mỹ phẩm, đặc biệt là các chất thuộc nhóm Glucocorticoid. Các mỹ phẩm trộn Glucocorticoid có nhiều tác dụng phụ không mong muốn như: teo da, xơ cứng bì, viêm da đỏ ửng, giãn mao mạch, mụn trứng cá hoặc bội nhiễm nấm, vi khuẩn và virus, chậm liền sẹo, đục thủy tinh thể hoặc tăng nhãn áp[1].Từ thực tiễn nêu trên, chúng tôi thực hiện với mục tiêu sau: Định tính, định lượng dexamethason trong một số mỹ phẩm lưu hành trên tại địa bàn Thành phố Vinh. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu. 10 mẫu mỹ phẩm thu thập trên địa bàn Thành phố Vinh năm 2021. Tiến hành xác định Corticoid bằng phương pháp của Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung Ương 2010. Kết quả. Qua khảo sát các điều kiện tối ưu của phương pháp như : Độ đặc hiệu, khoảng tuyến tính, độ lặp lại, độ tái lặp, hiệu suất thu hồi chúng tôi đánh giá phương pháp nghiên cứu hoàn toàn phù hợp để áp dụng vào phân tích các mẫu mỹ phẩm. 10 mẫu phân tích thì có 01 mẫu (MP- 08) có chứa chất dexamethason photphat có thời gian lưu (3’033’’) tương đương với thời gian lưu của mẫu chuẩn (3’087’’), với nồng độ xác định được là 147mg/g. Còn 09 mẫu còn lại không chứa chất dexamethason photphat. Kết luận. Kết quả này ít nhiều cho thấy còn có chất Corticoid trong mỹ phẩm, nguy cơ tiềm ẩn với sức khỏe người sử dụng từ các mặt hàng mỹ phẩm đang lưu hành trên thị trường.
XÁC ĐỊNH VÀ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG NGUỒN SỐ LIỆU ĐẦU VÀO CHO CÁC CƠ BẢN CỦA MÔ HÌNH ĐÁNH GIÁ CHI PHÍ – HIỆU QUẢ CỦA CHƯƠNG TRÌNH CAN THIỆP SỨC KHỎE TÂM THẦN VỊ THÀNH NIÊN TRONG TRƯỜNG HỌC TẠI VIỆT NAM
Authors: Thu Hà Nguyễn , Quỳnh Anh Nguyễn , Thanh Hương Nguyễn
Published: April 2022

Mục tiêu: Xác định và đánh giá chất lượng nguồn số liệu đầu vào cho các tham số cơ bản của mô hình đánh giá chi phí – hiệu quả chương trình can thiệp sức khỏe tâm thần vị thành niên trong trường học tại Việt Nam. Phương pháp: Sử dụng tổng quan tài liệu kết hợp với phỏng vấn sâu/thảo luận nhóm. Chất lượng nguồn số liệu được đánh giá dựa trên Hướng dẫn đánh giá chất lượng nguồn số liệu đầu vào cho nghiên cứu đánh giá kinh tế y tế được khuyến cáo sử dụng trên thế giới. Kết quả: Dựa vào tổng quan tài liệu, toàn bộ các nguồn số liệu phù hợp cho mô hình được xác định. Kết quả nghiên cứu định tính cũng khẳng định sự phù hợp, khả năng khái quát cho quần thể đích và sự tồn tại của các nguồn số liệu thay thế. Các nguồn số liệu đầu vào cho tác động của can thiệp, xác suất dịch chuyển, chi phí và trọng số chất lượng cuộc sống đều có chất lượng cao, với điểm chất lượng thấp nhất là 3 và cao nhất là 1 (trong thang đo từ 6, tương ứng với chất lượng thấp nhất và 1, tương ứng với chất lượng tốt nhất). Kết luận: Các nguồn số liệu đã được xác định và đánh giá là phù hợp và có chất lượng cao. Việc trình bày cụ thể phương pháp xác định các nguồn số liệu, xác định chi tiết các nguồn số liệu được sử dụng và lý do sử dụng, và  đánh giá chất lượng các nguồn số liệu giúp tăng cường tính minh bạch và tin cậy của kết quả nghiên cứu.
KIẾN THỨC, THÁI ĐỘ, THỰC HÀNH VỀ PHÁT HIỆN SỚM BỆNH GLÔCÔM VÀ KHẢ NĂNG CUNG CẤP DỊCH VỤ Y TẾ VỀ BỆNH GLÔCÔM CỦA CÁN BỘ Y TẾ CƠ SỞ TẠI THÀNH PHỐ HUẾ
Authors: Nguyễn Trà My Trần , Minh Tâm Nguyễn , Văn Năm Phan
Published: April 2022

Mục tiêu: Đánh giá kiến thức, thái độ, thực hành về phát hiện sớm bệnh glôcôm của cán bộ y tế cơ sở. Đánh giá khả năng cung cấp dịch vụ y tế bệnh glôcôm của các trạm y tế tại thành phố Huế. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang thực hiện trên 135 cán bộ y tế làm việc tại 27 trạm y tế của thành phố Huế. Kết quả: Tỷ lệ cán bộ y tế có kiến thức, thái độ tốt về bệnh glôcôm lần lượt là 7,4%, và 11,1%; Có 0,7% cán bộ y tế có thực hành tốt về phát hiện sớm bệnh glôcôm. 28,9% cán bộ y tế biết đo thị lực. Tỷ lệ cán bộ y tế biết ước lượng nhãn áp bằng tay chỉ 0,7%. Trạm y tế không thường xuyên cung cấp dịch vụ y tế bệnh glôcôm: chỉ 0,8% thường xuyên sử dụng các phương tiện có sẵn ở trạm để khám phát hiện glôcôm. Chỉ 1,5% thường xuyên tư vấn các bệnh mắt như glôcôm. Kết luận: Kiến thức, thái độ, thực hành tốt về bệnh glôcôm của cán bộ y tế cơ sở khá thấp. Khả năng cung cấp dịch vụ y tế bệnh glôcôm ở tuyến y tế cơ sở còn rất hạn chế.
KIẾN THỨC, THÁI ĐỘ, THỰC HÀNH PHÒNG CHỐNG COVID-19 CỦA SINH VIÊN NGÀNH Y KHOA TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC CẦN THƠ, 2021
Authors: Thị Ngọc Nga Phạm , Trương Ngọc Bích Trần , Thị Cẩm Hồng Đỗ , Thị Ánh Nguyệt Phan , Thị Thúy Hằng Ngô , Thị Kim Chi Hứa , Hữu Chường Nguyễn
Published: April 2022

Đặt vấn đề: Sinh viên ngành Y khoa, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ (ĐHYDCT) là một trong các lực lượng trực tiếp tham gia hỗ trợ công tác phòng chống đại dịch COVID-19. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ sinh viên ngành Y khoa, Trường ĐHYDCT có kiến thức, thái độ, thực hành đúng trong phòng chống đại dịch COVID-19, năm 2021. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang ở 847 sinh viên ngành Y khoa từ năm nhất (Khóa 46) đến năm thứ năm (Khóa 42) của Trường ĐHYDCT. Kết quả: Về kiến thức, số câu sinh viên trả lời đúng ít nhất là 2 và nhiều nhất là 15 câu, điểm kiến thức trung bình chung là 9,9±1,9. Một số câu hỏi kiến thức đạt tỷ lệ đúng rất cao trên 90%, nhưng một số khác lại rất thấp như KT9 - thời gian ít nhất trong mỗi lần “rửa tay đúng cách” chỉ đạt 20,3%. Đa số sinh viên có thái độ rất tốt về đại dịch COVID-19, trong đó thái độ tin đại dịch COVID-19 trên thế giới sẽ được kiểm soát là cao nhất, đạt 96,4%. Trong 10 biện pháp, thực hành mang khẩu trang đúng chiếm tỷ cao nhất 98%, thực hành tập thể dục thường xuyên và ăn uống đủ chất chiếm tỷ lệ thấp nhất 75,3%. Kết luận: Kiến thức của sinh viên ngành Y đa khoa, Trường ĐHYDCT chưa được tốt, nhưng thái độ và thực hành phòng chống về COVID-19 của đối tượng này lại đạt tỷ lệ đúng rất cao.
GIÁ TRỊ SIÊU ÂM BỤNG VÀ SIÊU ÂM NỘI SOI TRONG CHẨN ĐOÁN UNG THƯ TỤY VÀ PHÂN LOẠI THEO AJCC 2010
Authors: Trường Sơn Nguyễn , Mai Hương Hoàng , Văn Long Đào
Published: April 2022

Ung thư tụy (UTT) là một bệnh ác tính của tế bào tuyến tụy, một trong những loại bệnh ung thư có tỷ lệ gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Siêu âm bụng và siêu âm nội soi là 2 phương tiện có giá trị cao trong chẩn đoán UTT. Mục tiêu: Giá trị siêu âm bụng và nội soi trong chẩn đoán và phân độ giai đoạn ung thư tụy theo phân loại AJCC 2010. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu, mô tả trên 73 bệnh nhân đủ tiêu chuẩn lấy vào nghiên cứu gồm 56 bệnh nhân ung thư tụy, có so sánh với tiêu chuẩn vàng là mô bệnh học sau phẫu thuật. Kết quả: Siêu âm bụng và siêu âm nội soi có (%): Độ nhạy 80,4/92,9. Độ đặc hiệu 58,8/76,5. Giá trị chẩn đoán dương tính 86,5/92,9. Giá trị chẩn đoán âm tính 47,6/76,5. Độ chính xác 75,3/89,0%. Phân độ UTT theo American Joint Committee on Cancer (AJCC) 2010 trên siêu âm bụng giai đoạn IIA chiếm tỷ lệ cao nhất 33,3%. Siêu âm bụng dự đoán khả năng phẫu thuật được u (IA, IB, IIA, IIB) 86,6%. Siêu âm nội soi giai đoạn IIB chiếm tỷ lệ cao nhất 40,4%. SANS dự đoán khả năng phẫu thuật được u (IA, IB, IIA, IIB) là 82,7%. Kết luận: Siêu âm nội soi có giá trị cao hơn siêu âm bụng trong chẩn đoán ung thư tụy.
Meningkatkan Hasil Belajar Siswa Melalui Penerapan Modelling The Way pada Pembelajaran Bahasa Indonesia Kelas V di Sekolah Dasar Negeri Nomor 94/II Bungo
Authors: Ningsih Delvia Ayu , Nurbaedah Nurbaedah , Narti Wiwin
Published: April 2022

Latar belakang penelitian ini adalah rendahnya hasil belajar siswa kelas V Sekolah Dasar Negeri Nomor 94/II Bungo pada mata pelajaran Bahasa Indonesia. Penelitian ini bertujuan untuk meningkatkan hasil belajar siswa kelas V Sekolah Dasar Negeri Nomor 94/II Bungo pada mata pelajaran Bahasa Indonesia. Jenis penelitian yang digunakan Penelitian Tindakan Kelas (PTK) dengan model Kemmis dan Taggar. Instrumen pengumpulan data yang digunakan yaitu observasi, tes tertulis, dan wawancara. Hasil penelitian menunjukkan bahwa penerapan modelling the way dapat meningkatkan hasil belajar mata pelajaran Bahasa Indonesia pada siswa kelas V di Sekolah Dasar Negeri Nomor 94/II Muara Bungo dengan rincian: pada aspek kognitif pra siklus peserta didik menunjukkan presentase ketuntasan hasil belajar 54,167% dengan kriteria sedang dan nilai rata-rata kelas 75,7, pada siklus I persentase jumlah peserta didik yang tuntas mengalami peningkatan yaitu sebesar 79,167% dengan kriteria tinggi dan nilai rata-rata kelas 84,83, pada siklus II jumlah persentase ketuntasan hasil belajar peserta didik kembali mengalami peningkatan menjadi 87,5% dengan kriteria tinggi dan nilai rata-rata kelas 88,1. Peningkatan hasil belajar belajar aspek afektif pada siklus memperoleh skor 121 dengan presentase ketuntasan belajar sebesar 56% dengan kriteria sedang, sedangkan pada ranah psikomotor memproleh sko 76 dengan presentas ketuntasan belajar klasikal 52,7% dengan kriteria sedang. Pada siklus I pertemuan pertama hasil belajar ranah afektif memperoleh skor 159, presentase ketuntasan belaja klasikal 73,6% dengan kriteria tinggi dan ranah psikomotor memperoleh skor 154, presentase ketuntasan klasikal 72,2% dengan kriteria tinggi. Sedangkan pada siklus II pertemuan hasil belajar ranah afektif memperoleh skor 179, presentase ketuntasan hasil belajar klasikal 82,8% dengan kriteria tinggi dan pada ranah psikomotor memperoleh skor 175, pesentase ketuntasan klasikal 81% dengan kriteria tinggi.
Optimalisasi Biaya Metode-Metode Penghimpunan Dana Zakat, Infak, dan Sedekah LAZ Daarut Tauhiid Peduli Bogor
Authors: Ma'ruf Fauzan Fadhil , Kurnia Tuti
Published: April 2022

The purpose of this study was to determine how to optimize the costs of the methods of collecting Zakat, Infaq, and Shadaqah (ZIS) funds at LAZ Daarut Tauhiid Peduli Bogor. The research method used is descriptive method with quantitative approach. Data collection techniques obtained through observation, interviews, and documentation. While the data analysis techniques used are Break Even Point (BEP) analysis and analysis of Strength, Weakness, Opportunity, and Threat (SWOT Analysis). The result obtained from this study are optimization of the cost of the method is quite good because ZIS revenue is quite high, so it must be maintained so that there is no decline in the future as experienced in 2018-2019. Based on the results of research rationally, it can be seen that the most optimal method that must be maximixed in collecting ZIS funds is the method of collecting through zakat pick-up which is Rp. 346,174,117 because the costs incurred are the smallest but the revenue is quite large.

Keywords : Optimization, Collection Method, ZIS.
Agama dan Perubahan Sosial di Basis Multikulturalisme: Sebuah Upaya Menyemai Teologi Pedagogi Damai di Tengah Keragaman Agama dan Budaya di Kabupaten Malang
Authors: Arifin Syamsul , Kholis Moh Anas , Oktavia Nada
Published: April 2022

Kebhinekaan agama dan budaya  ibarat pedang bermata dua. Di satu sisi merupakan sebuah kekayaan dan menjadi kekuatan dan peluang. namun di sisi lain juga dapat menjadi pemicu konflik dan perpecahan jika tidak di kelola dengan baik. Kasus Poso, Sampit dan Tolikara merupakan sebagian exsemplar contoh bagaimana keragaman agama dan budaya yang tidak termenej dengan baik. di titik inilah peran agama sebagai basis perubahan sosial menempati peran vital untuk dijadikan sebagai katalisator perdamaian di dunia. melalui doktrin-doktrin peace education yang menjadi inti ajaran semua agama diaharapkan eksistensi agama mampu menjadi alat penyulam kebhinekaan agama dan budaya di indonesia.

Oleh karena itu, studi dalam tulisan ini bertujuan untuk  mengidentifikasi dan menganalisis potret masyarakat multikultural di malang dalam menyikapi keragaman agama dan budaya. Selain itu artikel ini juga bertujuan untuk  mengidentifikasi dan menganalisis kognisi para guru PAI dalam melihat pentingnya  teologi pedagogi damai di tengah keragaman agama dan budaya di Kabupaten Malang. pada waktu yang bersamaan artikel ini juga bertujuan untuk menganalisis media pembelajaran apa sajakah yang digunakan oleh guru PAI dalam menyemai teologi pedagogi damai di tengah keragaman agama dan budaya di Kabupaten Malang.
PROBLEMS OF RESEARCH DEVELOPMENT AND EDUCATION IN KAZAKHSTAN
Authors:   K.I.Satbayev Kazakh National Research Technical University, Kenzhaliyev O. , Kassymova G. ,   K.I.Satbayev Kazakh National Research Technical University e-mail: zhaina.kassym@gmail.com, Ilmaliyev Zh. ,   K.I.Satbayev Kazakh National Research Technical University, Tsekhovoy A. ,   K.I.Satbayev Kazakh National Research Technical University
Published: April 2022

The accelerated development of economies is not possible without the introduction of innovation and the development of the country's scientific and research potential. The scientific and innovative system, represented by the subjects of the relationship, which directly affect the development of the scientific and innovative potential of the country. The end product of the system is the commercialization of research and development activities. The process of technology commercialization itself is a specific project, nevertheless, project management tools are applicable for it, but taking into account the specifics of innovation and with a high risk of failure. The article examines the main problems and barriers to the commercialization of technologies by conducting a sociological survey of participants in the innovation system of the Republic of Kazakhstan. The purpose of the survey was to obtain a holistic picture of the modern situations of the innovation system of Kazakhstan with an attempt to identify the main problems, both in the system as a whole, and in the process in particular. The respondents were direct participants in technology commercialization projects. Also, the article considered the problem of ensuring the educational approach of direct participants in innovative activities. The problem of the low level of education and the degradation of the education system is rising, which directly affects the country's innovation system. On the basis of the work done, recommendations were received on improving the innovation system and the corresponding project approach to the commercialization of technologies.
DEVELOPMENT OF THE SYSTEM OF SECULAR EDUCATION AND ENLIGHTENMENT IN KAZAKHSTAN
Authors:   Al-Farabi Kazakh State University, Kazakhstan, Algozhaeva N.S. , Kyakbayeva U.K. ,   Abai Kazakh National Pedagogical University
Published: April 2022

In the article it is examined the history of secular education and enlightenment in Kazakhstan. The author analyzes the education system since Soviet times. The works on this problem were considered, conclusions were made. In addition, the problem of secular education in the 20-30s of the twentieth century is divided into 3 stages and presented in tabular form. The author also notes that since 1923 there has been an increase in the budget of public education and an improvement in the financial situation of teachers. This, in turn, indicates the gradual development of the system of general education schools. The aim of the article is to analyze and comprehend the history of secular education and enlightenment in Kazakhstan. The authors tried to analyze some problems of the development of the system of secular education and enlightenment in Kazakhstan, such as the lack of school buildings; lack of teachers, specialists with special education, etc.
SOCIAL BACKGROUND OF PREPARATION OF FUTURE PRIMARY TEACHERS FOR BUSINESS ORIENTED ACTIVITIES
Authors:   Abai Kazakh National Pedagogical University, Zhunusbekova A.
Published: April 2022

This scientific publication is devoted to the study of the potential of business oriented training of future primary school teachers. The authors substantiate the relevance and importance of teaching the basics of business, entrepreneurship, management, marketing at all levels of education. Particular attention is paid to working with theoretical sources of information. The social prerequisites and stages for the introduction of business-oriented training of future primary school teachers are presented. The authors emphasize the importance of training primary school teachers who can organize not only the educational process of junior schoolchildren, but also entrepreneurial activity in the field of education.