bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ GÃY KÍN THÂN HAI XƯƠNG CẲNG TAY BẰNG PHƯƠNG PHÁP KẾT HỢP XƯƠNG NẸP VÍT
Authors: Nguyễn Lâm Minh Tân , Trần Văn Dương , Nguyễn Thành Tấn , Phạm Việt Triều
Published: January 2023

Đặt vấn đề: Gãy thân hai xương cẳng tay là một tổn thương thường gặp trong chấn thương chỉnh hình. Ngày nay, kết hợp xương nẹp vít là phương pháp phẫu thuật tiêu chuẩn để phục hồi lại đầy đủ giải phẫu xương trụ, xương quay từ đó trả lại chức năng như mong muốn, đặc biệt là chức năng sấp ngửa. Mục tiêu nghiên cứu: Đặc điểm hình ảnh X quang của gãy hai xương cẳng tay và kết quả điều trị bằng phẫu thuật kết hợp xương nẹp vít. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 42 bệnh nhân được chẩn đoán gãy thân hai xương cẳng tay và được phẫu thuật kết hợp xương nẹp vít từ 01/2020 đến 3/2022 tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ và Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. Kết quả: Qua nghiên cứu trên 42 bệnh nhân (28 nam, 14 nữ, tuổi trung bình 42,6416,73), vị trí gãy cùng tầng chiếm 76,19%, khác tầng chiếm 23,81%. Đánh giá kết quả điều trị theo thang điểm Anderson tỷ lệ rất tốt, tốt, trung bình chiếm tỷ lệ tương ứng là 80,95%, 16,67%, 2,38%, không có kết quả kém. Tất cả trường hợp đều liền xương tốt. Một trường hợp kết quả trung bình do gãy phức tạp 2 tầng cả hai xương và tổn thương phần mềm xung quanh nặng. Kết luận: Kết hợp xương nẹp vít hai xương cẳng tay là phẫu thuật an toàn và hiệu quả, tạo điều kiện cho nắn chỉnh về lại giải phẫu xương trụ, xương quay gãy; cố định vững chắc để tập vận động sớm và an toàn; qua đó, trả lại chức năng sấp ngửa quan trọng của cẳng tay.
NGHIÊN CỨU THÁI ĐỘ CỦA SINH VIÊN ĐIỀU DƯỠNG ĐỐI VỚI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN
Authors: Nguyễn Thị Xuân Huỳnh , Nguyễn Thị Hạnh , Đào Thị Yến Linh , Nguyễn Thị Thu Nguyện , Nguyễn Văn Tuấn , Phạm Thị Bé Kiều , Dương Thị Thùy Trang
Published: January 2023

Đặt vấn đề: Thái độ tích cực đối với nghiên cứu khoa học đã được chứng minh là có mối liên quan tới thực hành nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, thực tế hiểu biết về thái độ đối với nghiên cứu khoa học cũng như các yếu tố liên quan ở sinh viên điều dưỡng vẫn còn nhiều hạn chế. Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá thái độ của sinh viên điều dưỡng đối với nghiên cứu khoa học và xác định một số yếu tố liên quan. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả trên 238 sinh viên điều dưỡng đang học tập tại Trường Đại học Y Dược Cần Thơ năm 2021. Thái độ của sinh viên điều dưỡng đối với nghiên cứu khoa học được đánh giá bằng thang đo thái độ đối với nghiên cứu khoa học (Attitudes Toward Research Scale: ART). Kết quả: Tỷ lệ sinh viên điều dưỡng (SVĐD) có thái độ tích cực đối với nghiên cứu khoa học (NCKH) là 76,1%. Tuổi, năm của chương trình đào tạo, đã hoặc đang học học phần NCKH, đã hoặc đang tham gia đề tài NCKH, có tham gia các nhóm/câu lạc bộ NCKH, có tham gia các hoạt động NCKH và biết các thông tin về NCKH của nhà trường là các yếu tố được tìm thấy có liên quan đến thái độ của SVĐD đối với NCKH. Kết luận: SVĐD có thái độ tích cực đối với NCKH ở mức chưa cao. Do đó, các nhà quản lý và giáo dục điều dưỡng cần quan tâm đến thực trạng này cũng như các yếu tố liên quan để có các biện pháp can thiệp thích hợp.
ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ HÓA – XẠ TRỊ ĐỒNG THỜI SAU MỔ UNG THƯ TRỰC TRÀNG TẠI BỆNH VIỆN UNG BƯỚU THÀNH PHỐ CẦN THƠ NĂM 2020-2022
Authors: Lê Minh Hằng , Hồ Long Hiển , Lê Thanh Vũ
Published: January 2023

Đặt vấn đề: Ung thư đại – trực tràng là bệnh có thể chữa khỏi nếu phát hiện ở giai đoạn sớm. Trong điều trị thì phẫu thuật vẫn là phương pháp điều trị triệt căn cơ bản, nhưng khi bệnh ở giai đoạn tiến xa thì phẫu thuật đơn thuần sẽ gặp nhiều hạn chế. Để cải thiện kết quả của những bệnh nhân này, liệu pháp điều trị hoá – xạ trị đồng thời sau mổ đã được đề xuất nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, đánh giá kết quả và tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến kết quả điều trị của hoá – xạ trị đồng thời sau mổ ung thư trực tràng năm 2020-2022. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Bệnh nhân ung thư trực tràng đã phẫu thuật từ 4-6 tuần, chưa điều trị tiền phẫu, được điều trị hoá – xạ trị đồng thời sau mổ tại khoa Xạ Bệnh viện Ung bướu thành phố Cần Thơ từ 2020-2022. Đây là nghiên cứu mô tả trên 62 bệnh nhân.  Kết quả: Tỷ lệ nam/nữ=1,13. Đa số bệnh nhân trên 40 tuổi (96,7%). Có 29% ung thư trực tràng đoạn 1/3 dưới, 24,2% đoạn 1/3 giữa, 27,4% đoạn 1/3 trên và 19,4% ung thư khúc nối đại – trực tràng. Các phương pháp phẫu thuật: cắt trước thấp (50%), cắt trước (30,6%), Miles (17,7%), cắt trước cực thấp (1,6%). Thời gian sống thêm không bệnh 2 năm ước tính là: 83,9 ± 8,2 %. Vị trí tái phát hay gặp là: gan (60%). Thời gian sống thêm toàn bộ 2 năm ước tính là: 94,5 ± 3,1%. Phân tích cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa bệnh lý đái tháo đường, nồng độ CEA trước khi điều trị, đại thể bướu, giai đoạn bệnh, số lượng hạch di căn với thời gian sống thêm không bệnh. Kết luận: Phương pháp hoá – xạ trị đồng thời sau mổ giúp kiểm soát tốt tại chỗ, tại vùng, làm giảm tỷ lệ tái phát tại chỗ, kéo dài thời gian sống còn không bệnh và sống còn toàn bộ.
YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN SỰ THAY ĐỔI TẾ BÀO HỌC CỔ TỬ CUNG Ở PHỤ NỮ THÀNH PHỐ CẦN THƠ
Authors: Dương Mỹ Linh , Trần Ngọc Dung , Bùi Quang Nghĩa , Trịnh Thị Hồng Của , Nguyễn Văn Luân
Published: January 2023

Đặt vấn đề: Các tổn thương tại cổ tử cung có sự thay đổi theo thời gian, sự tiến triển và thoái triển của các tổn thương này thường bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát một số yếu tố liên quan đến sự thay đổi tế bào học cổ tử cung ở phụ nữ thành phố Cần Thơ năm 2021. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả trên 213 phụ nữ tại 9 quận/ huyện thành phố Cần Thơ. Các phụ nữ được phỏng vấn và làm xét nghiệm PAP, VIA và mô bệnh học để chẩn đoán sự thay đổi tế bào học cổ tử cung. Sau đó, phân tích tìm ra các yếu tố liên quan đến sự thay đổi này. Kết quả: Phụ nữ nhóm tuổi 18-45 làm tăng nguy cơ thay đổi tế bào học cổ tử cung gấp 1,7 lần với khoảng tin cậy 95%: 1,1-2,7 nhưng khi phân tích đa biến thì chúng không liên quan với p>0,05. Phụ nữ có tiền sử viêm nhiễm sinh dục làm tăng nguy cơ thay đổi tế bào học cổ tử cung gấp 2,2 lần với khoảng tin cậy 95%: 1,3-3,7 trong phân tích đơn biến và tăng lên 2,9 lần với khoảng tin cậy 95%: 1,1-7,1 trong phân tích đa biến. Kết luận: Tình trạng viêm sinh dục làm tăng nguy cơ thay đổi tế bào học cổ tử cung.
NGHIÊN CỨU KIẾN THỨC, THỰC HÀNH DỰ PHÒNG PHƠI NHIỄM NGHỀ NGHIỆP VỚI HIV/AIDS CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC CẦN THƠ NĂM 2021
Authors: Nguyễn Minh Thư , Dương Lê Hiền Thục , Nguyễn Thị Bảo Thanh , Nguyễn Huyền Trang , Trần Nhựt Linh , Trương Thành Nam
Published: January 2023

Đặt vấn đề: Sinh viên khối ngành khoa học sức khỏe có nguy cơ phơi nhiễm nghề nghiệp với HIV/AIDS do thường xuyên phải tiếp xúc với người bệnh và thực hiện các thủ thuật trong quá trình thực tập lâm sàng. Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu nhằm xác định tỷ lệ kiến thức, thực hành đúng và các yếu tố liên quan về dự phòng phơi nhiễm nghề nghiệp với HIV/AIDS của sinh viên Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang ở 626 sinh viên ngành Y khoa, Y học cổ truyền, Y học dự phòng, Răng hàm mặt, Điều dưỡng từ năm ba đến năm kế cuối tại Trường Đại học Y Dược Cần Thơ trong thời gian từ 11/2021-01/2022. Kết quả: Tỷ lệ sinh viên đạt yêu cầu chung về kiến thức và thực hành dự phòng phơi nhiễm nghề nghiệp với HIV/AIDS lần lượt là 57,2% và 14,1%. Tỷ lệ sinh viên phơi nhiễm nghề nghiệp với HIV/AIDS là 8%. Sinh viên ở nhóm kiến thức đạt và không đạt có tỷ lệ thực hành đạt lần lượt là 18,7% và 7,8% (OR=2,708, p<0,001). Kết luận: Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ sinh viên có kiến thức và thực hành đạt còn thấp. Những nghiên cứu tiếp theo cần thiết thực hiện để tìm giải pháp khắc phục.
THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT ĐƯỜNG HUYẾT VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TUÝP 2 TẠI QUẬN CÁI RĂNG THÀNH PHỐ CẦN THƠ NĂM 2021
Authors: Nguyễn Thanh Tùng , Phạm Thị Tâm , Huỳnh Nguyễn Phương Quang
Published: January 2023

Đặt vấn đề: Chỉ số đường huyết cần được quản lý chặt chẽ trong điều trị bệnh đái tháo đường (ĐTĐ). Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỉ lệ người bệnh ĐTĐ tuýp 2 kiểm soát đường huyết đạt yêu cầu và các yếu tố liên quan tại quận Cái Răng, thành Phố Cần Thơ năm 2021. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 330 người bệnh ĐTĐ tuýp 2 tại quận Cái Răng năm 2021. Kết quả: Tỉ lệ người bệnh ĐTĐ tuýp 2 quận Cái Răng năm 2021 kiểm soát đường huyết đạt yêu cầu là 50,3%. Các yếu tố liên quan bao gồm: Dân tộc Kinh (p=0,005), trình độ học vấn (p=0,007), người bệnh có kiến thức về bệnh ĐTĐ (p=0,011), ăn trên 5 đơn vị rau mỗi ngày (p=0,003), sử dụng các loại dầu ăn tốt cho sức khỏe (p=0,017). Kết luận: Tỉ lệ người bệnh ĐTĐ tuýp 2 tại quận Cái Răng năm 2021 kiểm soát đường huyết đạt yêu cầu là 50,3%. Cần có những chính sách can thiệp, hỗ trợ người bệnh kiểm soát hiệu quả chỉ số đường huyết trong suốt quá trình điều trị.
MỨC ĐỘ ĐAU Ở NGƯỜI BỆNH UNG THƯ ĐANG ĐIỀU TRỊ NỘI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TRÀ VINH
Authors: Nguyễn Thị Ngoãn , Nguyễn Lê Thanh Trúc , Trần Thị Kim Chi
Published: January 2023

Đặt vấn đề: Ung thư (K) là một trong những gánh nặng bệnh tật, là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới, chiếm gần 10 triệu ca tử vong năm 2020. Vì thế đã có nhiều nghiên cứu về thuốc, phác đồ điều trị cho bệnh nhân ung thư. Bên cạnh đó, việc giảm các triệu chứng, nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân là hết sức quan trọng. Sự cần thiết phải có các đánh giá đúng mức về bệnh nhân nhằm xây dựng kế hoạch chăm sóc và chiến lược điều trị thích hợp. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định mức độ đau và mô tả một số yếu tố liên quan ở người bệnh ung thư đang điều trị nội trú tại Bệnh viện Đa khoa Trà Vinh. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, phỏng vấn trực tiếp trên 110 người bệnh được chẩn đoán mắc ung thư từ tháng 12/2020 đến tháng 6/2021 tại bệnh viện đa khoa Trà Vinh. Kết quả: Tỉ lệ nam/nữ là gần bằng nhau chiếm tỉ số 0,96/1, tuổi trung bình là 61,1, dân tộc Kinh chiếm 63%. Với thang điểm đo đánh giá mức độ đau dạng số NRS (numerical rating scale) cho thấy 100% người bệnh đều có đau, trong đó mức độ đau tập trung chủ yếu là đau trung bình (38,2%) và nặng (34,5%). Có mối liên quan giữa mức độ đau và số vị trí đau với p=0,0005, mối liên quan giữa mức độ đau với kiểu đau là p=0,001. Kết luận: Nghiên cứu cho thấy đa phần bệnh nhân ung thư đau ở mức trung bình, tiếp đó là đau nặng và ít nhất là mức độ đau nhẹ. Tìm thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa mức độ đau với số vị trí đau, kiểu đau (p<0,05).
NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH SUY TIM PHÂN SUẤT TỐNG MÁU BẢO TỒN Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 CÓ TĂNG HUYẾT ÁP TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TRUNG ƯƠNG CẦN THƠ NĂM 2021-2022
Authors: Đào Thị Thanh Loan , Lưu Ngọc Trân , Nguyễn Minh Vũ
Published: January 2023

Đặt vấn đề: Suy tim phân suất tống máu bảo tồn chiếm 50% trong số các bệnh nhân suy tim, ảnh hưởng nặng nề lên sinh hoạt người bệnh. Đái tháo đường típ 2 có tăng huyết áp sẽ làm tăng nguy cơ tiến triển suy tim cao gấp 3-5 lần. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ suy tim phân suất tống máu bảo tồn và một số yếu tố liên quan ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có tăng huyết áp tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ từ 4/2021-4/2022. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 99 bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có tăng huyết áp tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ từ 4/2021-4/2022. Kết quả: Tỷ lệ bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có tăng huyết áp mắc suy tim phân suất tống máu bảo tồn là 44,4%, nữ giới chiếm tỷ lệ cao hơn nam giới (64,7% so với 35,3%). Bệnh nhân suy tim phân suất tống máu bảo tồn có tuổi trung bình là 70,8 ± 10,6; đa số tuổi cao (chiếm 81,8%).Tình trạng suy tim phân suất tống máu bảo tồn xảy ra ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có tăng huyết áp liên quan đáng kể thừa cân- béo phì, bệnh tim thiếu máu cục bộ (OR lần lượt là:1,65;2,83; p<0,05). Thời gian phát hiện đái tháo đường trên 10 năm cũng liên quan đến tần suất suy tim phân suất tống máu bảo tồn (OR:5,58; p<0,05). Tương tự, hình thái (dãn nhĩ trái) và/hoặc rối loạn chức năng tâm trương thất trái trên siêu âm Doppler tim, Doppler mô cơ tim cũng là các yếu tố liên quan (OR lần lượt là 3,2;6,3;p<0,05). Kết luận: Suy tim phân suất tống máu bảo tồn thường gặp ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có tăng huyết áp chiếm tỷ lệ 44,4%. Các yếu tố nguy cơ tim mạch, bệnh đồng mắc như thừa cân béo phì, bệnh tim thiếu máu cục bộ là các yếu tố liên quan. Thời gian mắc đái tháo đường trên 10 năm làm tăng nguy cơ suy tim phân suất tống máu bảo tồn gấp 5,58 lần.
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ PHẪU THUẬT ĐIỀU TRỊ SA BÀNG QUANG Ở PHỤ NỮ BẰNG PHẪU THUẬT ĐẶT GIÁ ĐỠ NÂNG BÀNG QUANG QUA LỖ BỊT TẠI BỆNH VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC CẦN THƠ VÀ BỆNH VIỆN ĐA KHOA TRUNG ƯƠNG CẦN THƠ
Authors: Nguyễn Lâm Thế Vinh , Trần Huỳnh Tuấn , Đàm Văn Cương
Published: January 2023

Đặt vấn đề: Sa bàng quang là tình trạng xảy ra khi các cơ thành trước âm đạo suy yếu và không đủ khả năng giữ cho các tạng vùng chậu ở đúng vị trí, khi đó bàng quang sa theo thành trước âm đạo. Sa bàng quang thường ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống của bệnh nhân, khi đó cần phải can thiệp phẫu thuật. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả các đặc điểm lâm sàng và đánh giá kết quả điều trị sa bàng quang bằng phẫu thuật đặt giá đỡ nâng bàng quang qua lỗ bịt. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích 46 bệnh nhân nữ sa bàng quang độ II trở lên theo thang điểm POP-Q, được phẫu thuật đặt giá đỡ nâng bàng quang qua lỗ bịt tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ và Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ từ 01/2020 đến 12/2021. Kết quả: Mẫu nghiên cứu gồm 46 bệnh nhân, tuổi trung bình 65,5±8,7 (38-82), đa số bệnh nhân đều mãn kinh 95,7%, số lần sinh con 3-4 lần chiếm tỉ lệ cao nhất (65,2%), 100% bệnh nhân có triệu chứng đường tiểu dưới. Thời gian trung bình của phẫu thuật là 49,1± 6,5  phút (35-60). Kết quả điều trị tốt đạt 100%. Không ghi nhận tai biến trong mổ và sau mổ. Kết luận: Phẫu thuật đặt giá đỡ bàng quang qua lỗ bịt điều trị sa bàng quang là phương pháp khả thi, an toàn và hiệu quả. Kỹ thuật mổ đơn giản, ít xâm hại, hiệu quả cao và ít biến chứng. Trong 46 trường hợp nghiên cứu không có trường hợp nào gặp biến chứng trong mổ và sau mổ, tỉ lệ thành công bước đầu theo đánh giá là 100% tuy nhiên cần tiếp tục thực hiện và đánh giá lại với thời gian dài và số liệu lớn hơn.
TÌNH HÌNH ĐẠM NIỆU VI LƯỢNG DƯƠNG TÍNH VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 CÓ TĂNG HUYẾT ÁP TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA KIÊN GIANG NĂM 2021-2022
Authors: Chung Tấn Thịnh , Lê Tân Tố Anh
Published: January 2023

Đặt vấn đề: Tổn thương thận sớm ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có tăng huyết áp là biến chứng khá nguy hiểm, nếu không phát hiện sớm có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Mục tiêu nghiên cứu: 1. Xác định tỷ lệ đạm niệu vi lượng dương tính ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có tăng huyết áp; 2. Xác định một số yếu tố liên quan đến đạm niệu vi lượng dương tính ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có tăng huyết áp. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 185 bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có tăng huyết áp tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang năm 2021-2022, phân tích số liệu bằng phần mềm SPSS 18.0. Kết quả: Tỷ lệ đạm niệu vi lượng dương tính ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có tăng huyết áp là 34,1%. Bệnh nhân có hút thuốc lá, uống rượu bia có nguy cơ đạm niệu vi lượng dương cao hơn nhóm bệnh nhân không hút; Nhóm bệnh nhân béo bụng có nguy cơ đạm niệu vi lượng dương tính cao hơn nhóm không béo bụng 4,13 lần; Bệnh nhân có rối loạn lipid máu có nguy cơ đạm niệu vi lượng cao hơn nhóm không có rối loạn lipid máu 2,84 lần, Bệnh nhân có thời gian bệnh tăng huyết áp từ 5 năm trở lên có nguy cơ đạm niệu vi lượng dương tính cao hơn nhóm có thời gian bệnh tăng huyết áp dưới 5 năm 18,81 lần; các sự khác biệt trên đều có ý nghĩa thống kê với p<0,05. Kết luận: Bệnh nhân đạm niệu vi lượng dương tính là 34,1% và chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như uống rượu bia, hút thuốc lá, béo bụng, rối loạn lipid máu và thời gian mắc bệnh.
SỰ TƯƠNG QUAN GIỮA MEN, XÊ MĂNG VÀ NGÀ TẠI ĐƯỜNG NỐI MEN-XÊ MĂNG Ở NHÓM RĂNG CỐI NHỎ Ở NGƯỜI
Authors: Trần Quốc Ninh , Hồ Vân Anh , Nguyễn Trường Khang , Nguyễn Cao Kỳ Ân , Lê Nguyễn Hải Duy , Huỳnh Thị Ngọc Thoại , Phan Bá Lộc , Đỗ Thị Thảo
Published: January 2023

Đặt vấn đề: Đường nối men-xê măng là ranh giới thể hiện sự chuyển giao vật chất bảo vệ ngà bên trong giữa lớp men phủ ở thân răng và lớp xê măng phủ ở chân răng. Ngoài ra, đây còn là một điểm mốc giải phẫu quang trọng trong thực hành lâm sàng. Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát tương quan hình thái giữa men, ngà và xê măng răng tại đường nối men-xê măng của nhóm răng cối nhỏ ở người. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: 40 răng cối nhỏ lành mạnh được nhổ vì lý do chỉnh hình. Răng được xử lý làm tiêu bản răng mài, đường nối men-xê măng được quan sát dưới kính hiển vi quang học. Khảo sát mối tương quan giữa các loại đường nối men – xê măng so với mặt trong và mặt ngoài, cũng như ở răng cối nhỏ hàm trên và hàm dưới. Kết quả: xê măng phủ men răng là tương quan gặp nhiều nhất (39,13%), tương quan men và xê măng đối đầu nhau (36,23%), lộ ngà giữa xê măng và men (17,39%) và hiếm khi gặp men phủ lên bề mặt xê măng (7,25%). Không có sự khác biệt có ý nghĩa về các loại tương quan tại đường nối men-xê măng giữa mặt trong và mặt ngoài, giữa răng hàm trên và răng hàm dưới (p>0,05). Kết luận: Sự tương quan giữa men, xê măng và ngà tại đường nối men-xê măng ở nhóm răng cối nhỏ là rất đa dạng và không thể dự báo trước được. Loại tương quan xê măng phủ lên men là phổ biến nhất. Không có sự khác biệt có ý nghĩa về các loại tương quang giữa mặt trong và mặt ngoài, giữa răng hàm trên và hàm dưới ở nhóm răng cối nhỏ. Bác sĩ lâm sàng cần chú ý đến cấu trúc nhạy cảm này khi tiến hành bất kì một thủ thuật nha khoa nào.
ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI KHỚP THÁI DƯƠNG HÀM TRÊN BỆNH NHÂN RỐI LOẠN THÁI DƯƠNG HÀM
Authors: Nguyễn Thị Thảo Vân , Võ Huỳnh Trang , Nguyễn Đức Minh
Published: January 2023

Đặt vấn đề: Rối loạn thái dương hàm là thuật ngữ chung chỉ tình trạng đau miệng mặt, là tình trạng đau không liên quan đến răng phổ biến nhất ở vùng hàm mặt. Chẩn đoán hình ảnh được coi là một phương pháp hỗ trợ hữu ích trong chẩn đoán rối loạn thái dương hàm đặc biệt là chụp cắt lớp điện toán chùm tia hình khối. Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát đặc điểm hình thái khớp thái dương hàm trên bệnh nhân rối loạn thái dương hàm. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: thiết kế nghiên cứu cắt ngang mô tả trên 32 bệnh nhân rối loạn thái dương hàm đến khám và điều trị tại Bệnh viện Răng Hàm Mặt thành phố Hồ Chí Minh từ 11/2021 đến 3/2022. Mỗi bệnh nhân nhân  được khảo sát đặc điểm hình thái khớp thái dương hàm về hình dạng đầu lồi cầu và tương quan lồi cầu hõm khớp trước khi điều trị bằng phim cắt lớp điện toán chùm tia hình khối. Dữ kiện được xử lý bằng phần mềm SPSS. Kết quả: Lồi cầu được phân loại thành năm hình dạng. Trong phân loại này, lồi cầu dạng tam giác chiếm đa số. Tương quan lồi cầu hõm khớp được xác định bằng kích thước khoảng gian khớp. Theo chiều trước sau, khoảng gian khớp chia thành khoảng gian khớp trước, khoảng gian khớp trên, khoảng gian khớp sau. Kết quả cho thấy khoảng gian khớp trước lớn nhất, nhỏ nhất là khoảng gian khớp sau. Kết luận: Hình dạng lồi cầu trên bệnh nhân rối loạn thái dương hàm chủ yếu là dạng tam giác. Về tương quan, lồi cầu thường nằm phía sau trong hõm khớp.
ĐÁNH GIÁ ĐỘC TÍNH TẠI CHỖ VÀ KHẢ NĂNG LÀM LÀNH TỔN THƯƠNG BỎNG CỦA CAO XOA LÁ THUỐC BỎNG KALANCHOE PINNATA (LAM) PERS TRÊN MÔ HÌNH GÂY BỎNG THỰC NGHIỆM Ở CHUỘT NHẮT TRẮNG
Authors: Võ Thanh Vy , Trần Thị Anh , Nguyễn Đỗ Hồng Ngân , Cao Thị Bích Trâm , Nguyễn Ngọc Quỳnh
Published: January 2023

Đặt vấn đề: Dù đã được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị bỏng; ở Việt Nam chưa có một nghiên cứu thực nghiệm nào về tác dụng điều trị bỏng của cây Thuốc bỏng. Mục tiêu nghiên cứu: 1). Khảo sát mô hình gây bỏng bằng hơi nước ở chuột nhắt trắng; 2). Đánh giá độc tính tại chỗ và hiệu quả điều trị tại chỗ của cao xoa lá Thuốc bỏng trên mô hình gây bỏng thực nghiệm. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Mô hình gây bỏng bằng hơi nước dùng bàn ủi cầm tay phun hơi nước, thực hiện trên chuột nhắt trắng với thời gian tiếp xúc: 1 giây, 3 giây và 7 giây. Đánh giá độc tính tại chỗ dựa trên mức độ kích ứng trên 3 thỏ được bôi cao xoa lá Thuốc bỏng sau 1, 24, 48 và 72 giờ. Tác dụng làm lành tổn thương bỏng được nghiên cứu trên 5 lô gồm 30 chuột nhắt trắng, với thứ tự điều trị lần lượt: chứng sinh học, giả dược, sulfadiazin bạc, cao xoa lá Thuốc bỏng liều thấp và liều cao. Các lô chuột được đánh giá tổn thương tại chỗ sau 4, 9, 14 ngày. Kết quả: Gây bỏng bằng hơi nước với thời gian 3 giây là phù hợp để thử nghiệm tác dụng của cao xoa. Hầu như không có dấu hiệu kích ứng trên da lành của thỏ. Cao xoa lá Thuốc bỏng ở cả liều thấp và liều cao đều cho hiệu quả tốt trong lành tổn thương bỏng tại chỗ (p<0,05). Dù không có sự khác biệt về hiệu quả giữa cao xoa lá Thuốc bỏng với sulfadiazin bạc; nhưng bề mặt tổn thương bỏng ở nhóm thử không để lại sẹo và lông mọc đều hơn so với chứng dương. Kết luận: Cao xoa lá Thuốc bỏng không gây kích ứng và có hiệu quả tốt trong điều trị các tổn thương bỏng tại chỗ. Tuy chưa chỉ ra được sự khác biệt về hiệu quả với sulfadiazin bạc; nhưng cao xoa đem lại hình thái sau khi lành đẹp hơn, không để lại sẹo.
ĐÁNH GIÁ TĨNH MẠCH CHỦ DƯỚI TRONG LIỆU PHÁP DỊCH TRUYỀN TRONG ĐƠN VỊ HỒI SỨC TÍCH CỰC: TIẾP CẬN THỰC HÀNH
Authors: Nguyễn Thị Thanh Nhàn , Bùi Quang Nghĩa , Trịnh Thị Tâm , Hà Thị Thảo Mai , Trương Thị Minh Khang , Trần Công Lý , Nguyễn Huỳnh Ái Uyên , Ngô Chí Quang , Phạm Nguyễn Kim Tuyền
Published: January 2023

Truyền dịch hồi sức cho bệnh nhân suy tuần hoàn cấp nhằm mục đích tăng thể tích tâm thu và do đó cải thiện cung lượng tim để cung cấp oxy cho mô tốt hơn. Tuy nhiên, liệu pháp này không phải lúc nào hiệu quả vì khoảng một nửa số bệnh nhân không đáp ứng với dịch truyền. Việc đánh giá khả năng đáp ứng dịch truyền nhằm tránh nguy cơ quá tải cho bệnh nhân. Các thông số động nhằm đánh giá khả năng đáp ứng dịch truyền là những yếu tố tiên đoán đầy triển vọng. Trong số này, siêu âm tim đo sự biến thiên theo chu kì hô hấp của đường kính tĩnh mạch chủ dưới (IVC) rất dễ áp dụng đã được sử dụng trong đánh giá huyết động của bệnh nhân ở khoa Hồi sức tích cực (ICU). Bài báo này cập nhật việc đánh giá biến đổi trong chu kì hô hấp của IVC để dự đoán khả năng đáp ứng với dịch truyền trên bệnh nhân suy tuần hoàn ở ICU.
ІНКЛЮЗИВНА ОСВІТА: ДОСВІД І ПЕРСПЕКТИВИ
Authors:   Open International University of Human Development Ukraine, Balakhonova Olesia , Євась Тетяна ,   Open International University of Human Development Ukraine, Жукова Ольга ,   Open International University of Human Development Ukraine, Omelchenko Olena ,   Open International University of Human Development Ukraine, Shved Vadym ,   Open International University of Human Development Ukraine
Published: January 2023

У монографії розглянуто проблеми організації інклюзивного навчання осіб з інвалідністю в умовах вищого навчального закладу. Праця є результатом дослідження колективу авторів, об’єднаних спільним виконанням науково-дослідної теми «Методологія інклюзивного навчання осіб з інвалідністю в умовах вищого навчального закладу» у рамках ІІ Міжнародної науково-практичної конференції «Методологія інклюзивного навчання осіб з інвалідністю в умовах вищого навчального закладу».
ІНКЛЮЗИВНЕ НАВЧАННЯ: ОСНОВНІ ПРИНЦИПИ ТА ДІЄВІ ТЕХНОЛОГІЇ
Authors:   Open International University of Human Development Ukraine, Shved Vadym , Omelchenko Olena ,   Open International University of Human Development Ukraine,   Open International University of Human Development Ukraine, Євась Тетяна , Давиденко Віталій
Published: January 2023

У монографії розглянуто проблеми організації інклюзивного навчання осіб з інвалідністю в умовах інклюзивного простору. Праця є результатом дослідження колективу авторів, об’єднаних спільним виконанням науково-дослідної теми «Методологія інклюзивного навчання осіб з інвалідністю в умовах вищого навчального закладу» у рамках V Міжнародної науково-практичної конференції «Інклюзивна освіта: досвід та перспективи» та ХVІІІ Міжнародної науково-практичної конференції «Актуальні проблеми навчання та виховання людей в інтегрованому освітньому середовищі у світлі реалізації Конвенції про права осіб з інвалідністю».
Pengaruh Kepemimpinan Direktur Terhadap Produktifitas Kerja Tenaga Kependidikan di Akademi Maritim Cirebon
Authors: Susilawati
Published: January 2023

This study aims to determine whether the director's leadership has a positive influence on the work productivity of the teaching staff at the Cirebon Maritime Academy. The research method used in this research is a quantitative method to process the data obtained from the research location, namely data in the form of numbers or quantitative data that is raised. The sample used was 266 respondents consisting of all employees working in the AMC Cirebon environment and also students who were studying at AMC Cirebon which were taken using a non-probability sampling technique, namely the purposive sampling method, because in determining the sample in this study there were considerations criteria. The analysis used in this research is validity test, reliability test, simple linear regression, hypothesis testing with partial regression test (t test). Analysis using simple linear regression yields Y = 31.745 + 0.534X. It can be seen that the regression equation shows a positive effect of the leadership variable on the Work Productivity of Education Personnel at the Cirebon Maritime Academy. The results of the t test have a probability value of sig = 0.000 which is less than the probability value of 0.05 or a value of 0.05 ˃ 0.000 (then Ho is rejected and Ha is accepted, meaning that the regression coefficient is significant.
Attenuation of Senescence-Induced Oxidative Exacerbations in Aged Rat Testis by Ferula Elaeochytris Root Extract
Authors: Yoldaş Atila , Eser Nadire , Yaylalı Aslı , Kökbaş Umut , Sarper Bozkurt Ahmet
Published: January 2023

Objective: Age brings about changes to the oxidant and antioxidant balance of male testis that give rise to loss of fertility. The Ferula elaeochytris root extract (FE), contents antioxidant and anti-inflammatory component, have been used to treat infertility by local people for centuries. The main objectives of this study were to determine whether FE was effective on sperm quality, spermatogenesis, apoptosis and oxidative stress in aged rat. Methods: Four groups were formed with 40 rats; young Control (YC), Aged Control (AC), Ferula elaeochytris administrated aged rat (A+FE) and vitamin E administrated aged rat (A+VE). Vitamin E and FE was administered orally for 8 weeks. Results: The administration of FE significantly increased serum TAS, testetorone levels and decreased testicular malondialdehyde (MDA) activity, that these changes were accompanied by the reduced serum TNF-α, and TOS levels. Also, the apoptosis germ cell, the tubular diameter, the germinal epithelium height and Johnson’s score a have been regulated after administration of FE (p<0.05). Meanwhile, in the present context, in aged group the sperm count, motility, testicular weight declined significantly. FE showed showed significantly increased effect on the motility and sperm count. Conclusive: These findings support that aging induces stress oxidative and inflammation, and FE could protect the testis against these damaging effects via its anti-oxidative, anti-inflammatory action and modulate spermatogenesis.
EVALUATION OF FACE DETECTORS FOR FACE RECOGNITION
Authors:   Univertsity of Balochistan,
            Quetta, ABBAS M.ZAIN , BABER JUNAID ,   1Univertsity of Balochistan,
            Quetta, BAKHTYAR MAHEEN ,   1Univertsity of Balochistan,
            Quetta, IHSANULLAH IHSANULLAH ,   1Univertsity of Balochistan,
            Quetta, NOOR WAHEED ,   1Univertsity of Balochistan,
            Quetta
Published: January 2023

Artificial intelligence technologies are now advancing swiftly and providing us
with a variety of opportunities. The completion of analysis, predicting, and
acknowledgment. In recent years, the field of computer vision has become one of highly
exciting research. In this paper, we have compared three famous face detectors model,
used for face recognition; Dlib, MTCNN, and FaceNet. We have conducted serious of
experiments to compare the detection speed and accuracy for above mentioned detectors.
FaceNet is the fastest among others without loss in recognition accuracy on commodity
hardware.
TUNING OF HYDROXYAPATITE WITH NANOPARTICLES OF MULTIPLE METAL OXIDES
Authors:   Department of Chemistry,
            University of Lahore, Lahore, Pakistan, Ehsan Nimra , Hassan Faiza ,   Department of Chemistry,
            University of Lahore, Lahore, Pakistan, Ehsan Maira ,   Centre of excellence of
            solid state physics, University of the Punjab, Lahore, Pakistan
Published: January 2023

Fabrication and commercial application of nano-hydroxyapatite synthetic bioceramic
compound is being implemented immensely worldwide in medicine, dentistry, and ceramic
industries. In this experimental study, nano-hydroxyapatite has been prepared through
the sol-gel method and doped with nano-silica, nano-alumina, and sodium zeolite. The
main objective of this study is to improve the properties of nano-hydroxyapatite doped
with nanoparticles of different metal oxides for load-bearing orthopaedic applications.
The metal oxides have been doped in pure nano-hydroxyapatite by two different methods:
physical attachment and chemical methods. After blending these metal oxides in
nano-hydroxyapatite powder, comprehensive characterizations of compositional,
structural, morphological, thermal, and mechanical properties have been determined
through X-ray diffraction, Scanning Electron Microscope, Raman Spectroscopy,
Thermogravimetric Analysis, respectively. The experimental outcomes revealed that all
properties of the nano-hydroxyapatite material have been improved significantly with
doping of metal oxides while nano-alumina was the most effective metal oxide.
MODIFICATIONS IN SURFACE STRUCTURE AND MECHANICAL PROPERTIES OF ALUMINIUM ALLOY BY
ND-YAG LASER IRRADIATION
Authors:   Department of Physics, Div. of
            Sci. & Technol. Township University of Education Lahore, AHMAD NAVEED , QASIM Muhammad ,   Department of Physics, Div.
            of Sci. & Technol. Township University of Education Lahore, ZAFAR RAMNA ,   Center for Solid State
            Physics New Campus Punjab University Lahore, AFZAL NAVEED ,   3Center for Advance Study of
            Physics (CASP) G C University Lahore, RIAZ SAIRA ,   Center for Solid State
            Physics New Campus Punjab University Lahore, GHORI IJAZ MUJTABA ,   Department of Physics, New
            Campus University of the Punjab Lahore, NASEEM SHAZAD ,   Center for Solid State
            Physics New Campus Punjab University Lahore
Published: January 2023

Aluminium alloy target samples were irradiated with different number of shots of
Nd-YAG laser ranging from 100 to 500 with incremental steps of 100 shots under vacuum
(10-6 torr). The optical, structural and tensile properties of Al (Alloy) irradiated by
Nd-YAG laser were investigated by optical microscope, X-ray diffractometer (XRD) and
tensile testing machine. Laser ablation of the specimen resulted in boiling, splashing
and crater formation on its surface. The crater size increases initially and then
decrease gradually by increasing number of laser shots. The crater depth of laser
irradiated Al (Alloy) increased by enhancing the laser shots. An anomalous trend of
crystallite size, peak intensity, and dislocation line density of the irradiated
specimen with different number of shots was observed by XRD comparison analysis.
Mechanical properties of both irradiated and un-irradiated specimens were investigated
using tensile testing machine. The average value of surface hardness 28.4 MPa of
un-irradiated specimens was found. Increasing the number of laser shots, ultimate
tensile strength and fracture strength were also varying.
ORIENTALISM AND YI-XIA DISTINCTION: TRACING THE INTERNAL CAUSE OF THE WESTERNIZATION OF CHINESE LAW
Authors: HUO Xiaobin
Published: January 2023

One important theme of China from later 19th century till now is her westernization, including legal westernization, which is a fast and overwhelmingly process. Legal Orientalism may provide an external perspective to describe a National Pygmalion Effect, the combination of the Orientalization and self-Orientalization, but it is not sufficient to address some internal factors driving the progress of the westernization of Chinese law. Therefore, it’s worthy to investigate Chinese Yi-Xia distinction, a Chinese counterpart epistemology of Orientalism, to provide an internal perceptive to explain the westernization of Chinese law. After a comparative investigation between Orientalism and Yi-Xia distinction, it can be discovered that even though there is a dichotomy under both of the two epistemologies. Yi-Xia distinction emphasizes the Orthopraxy tradition supported by a more conservative feature of “Yi-Xia Major Defense”, while the Orientalism being more expansive and supporting to tame the Orient by implementing the Orientalization. By contrast, the Sinicization under Yi-Xia distinction were more limited due to the doctrine that “Yi-Di shall not be ruled”. The reverse Yi-Xia distinction in Qing dynasty further changed the substance of Yi-Xia distinction and cause the termination of Orthopraxy. The mix of all these external and internal factors jointly promoted the fast and thorough westernization of Chinese law, a nationalism process implemented by westernization.
KAZAK TÜRKLERİNİN DOĞU TÜRKİSTAN’DAN ANADOLU’YA GÖÇÜ VE TÜRK BASININDA YANSIMALARI (1949-1954)
Authors: SAĞLAM Ecesu Zehra
Published: January 2023

1949 yılında Doğu Türkistan’ın Altay bölgesinden başlayan ve 1952 yılından itibaren Türkiye’de iskân edilmeleriyle sonuçlanan Kazak Türklerinin göçü, bu çalışmada dönemin Türk basınındaki yansımaları ışığında ele alınacaktır. Kazak Türkleri, Uygur Türkleri ile bir arada yaşadıkları Doğu Türkistan bölgesinde çeşitli emperyalist devletlerin işgalci politikalarına maruz kalmışlardır. Başta Çin Halk Cumhuriyeti ve Sosyalist Cumhuriyetler Birliği olmak üzere dönemin büyük devletleri bu bölgede uygulanan insanlık dışı faaliyetlere sadece kendi çıkarları doğrultusunda müdahale etmişlerdir. Bu uygulamalara direnen ve varlığını korumaya çalışan Türkler ise bu direnişlerini göç ederek çözüme kavuşturmak istemişlerdir. Bu doğrultuda seslerini daha yüksek duyurabilecekleri bir yere göç etmeyi amaçlayan Türklerin yönü Anavatan’a yani Türkiye’ye dönmüştür.1949 yılında başlayan bu göç, 1952 yılı itibari ile Türkiye’ye ulaşmaya başlamış ve derhal göçmenlerin iskânlarına başlanmıştır. Yapılan taramalar sonucunda Kazak Göçü’nün Türkiye kamuoyunda tafsilatlı bir şekilde bilinmediği sonucuna varılmıştır. Bu yetersiz bilgilerin tamamlanması amacıyla 1951-1954 yıllarını kapsayan dönemde “Zafer, Vatan, Cumhuriyet ve Milliyet” gazeteleri ile “Ayın Tarihi” dergisi taranmış ve Kazak Göçü’nün basında ne ölçüde yer aldığı sorusuna cevap aranmıştır. Kazak Göçü’nün sebeplerini ortaya koyabilmek amacıyla bu dönemde etkili olan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin Türklere karşı uyguladığı insanlık dışı politikalar da telif-tetkik eserlerin ışığında anlatılmıştır. Hür dünyanın gözü önünde gerçekleştirilen bu zalim uygulamalar sonucunda göç hareketine başlayan Türkler, hareketlerini Anavatan’da sonlandırmış ve seslerini hür dünyaya duyurmak için mücadeleye devam etmişlerdir. Bu dönemde Türkiye’de iktidarda bulunan Demokrat Parti Hükümeti’nin bu göç hareketi karşısında sergilediği tutum ve davranışlar da yine taramalarımız ışığında anlatılmıştır. Yapılan gazete ve dergi taramaları, olayların basında yansımasını günbegün ortaya koyarken, incelenen hatıratlar da araştırmamızı desteklemiş ve zenginleştirmiştir.
CHINA THROUGH THE EYES OF THE SEVENTEENTH-CENTURY OTTOMAN EMPIRE
Authors: SEFİLOĞLU Muhammed Salih
Published: January 2023

Atlas Maior, the most expensive and luxurious book of its time, published in the 1660s, was presented to Mehmed IV by the Dutch ambassador Justinus Colier in 1668. It was translated into Ottoman Turkish by Ebu Bekir Behram ed-Dımaşkî with the suggestion of Fazıl Ahmed Pasha to the sultan in 1675. In this article, I will first present the basic narrative used about China in the work, with reference to the original Latin and Ottoman Turkish text. In this way, I will show how China was perceived in the Ottoman Empire in the seventeenth century. At the same time, I will present a critique of the translation with the Ottoman transliteration which I prepared and quotations from the Latin original. Thanks to this translation prepared by Dımaşkî, the Ottoman reader was able to obtain important information about China in terms of history, culture and geography, therefore it is expected that the article will make a contribution to the Ottoman geography literature.
SOVYET SOSYALİST CUMHURİYETLER BİRLİĞİ’NDE KÜRDOLOJİ (1945-1970)
Authors: BAŞARAN Ali
Published: January 2023

Araştırmanın amacı, 1945-1970 yılları arasında Kürdolojinin SSCB’deki durumunu belirlemektir. Bu
amaçla toplanan veriler analiz edilerek yorumlanmıştır. Veriler arşivlerden, raporlardan, kitaplardan,
gazetelerden, dergilerden, tezlerden, video kayıtlarından, Rusya Devlet Kütüphanesi koleksiyonlarından, Şarkiyat
Enstitüsü’nün web sitesinden elde edilmiştir. SSCB’de Kürdoloji, II. Dünya Savaşı’ndan sonra farklı boyutlar
kazanmıştır. Soğuk savaş, SSCB’de Kürdolojiyi etkilemiştir. Veriler, Kürt kökenli ve Ermeni kökenli
araştırmacıların II. Dünya Savaşı’ndan sonra SSCB Kürdolojisinde üstünlüğü ele geçirdiğini göstermiştir. Ayrıca
veriler, araştırma ve yayın sayısının arttığını göstermektedir. Kürtleri incelemek için özel bir grup
oluşturulmuştur. Grubun üyeleri İranlılardan seçilmiştir. Araştırmacılar tarafından araştırılan konular daha çok
politik konulara doğru genişletilmiştir. Kürt problemi, Kürt sorunu, Kürt meselesi ve benzeri kavramların 1960’lı
yıllarda araştırma veya araştırma içeriği başlıklarında kullanımının arttığı tespit edilmiştir. Bulgulara göre
Sovyet Kürdolojisinin bilimsel masumiyeti 1960’larda daha fazla şüpheye açıktır. Sonuç olarak SSCB’de
Kürdoloji 1945-1970 arasında daha politik bir hal almıştır.
KAZAKİSTAN'IN HUBUBAT ÜRÜNLERİ İHRACATINDA KARŞILAŞTIRMALI ÜSTÜNLÜĞÜNÜN ÖLÇÜLMESİ
Authors: BASHİMOV Güçgeldi
Published: January 2023

Kazakistan dünyanın en önemli hububat ürünleri üretici ve ihracatçı ülkelerinden biridir. Hububat üretimi ülke ekonomisine önemli katkılar sağlamaktadır. Kazakistan yıllık 7-8 milyon ton hububat ürünleri ihraç etmektedir. Bu çalışma, 2001-2020 dönemi için Kazakistan'ın seçilmiş hububat ürünleri ihracatının küresel rekabet üstünlüğünü değerlendirmektedir. Kazakistan'ın hububat ihracatının karşılaştırmalı üstünlüğü Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (AKÜ) ve Açıklanmış Simetrik Karşılaştırmalı Üstünlükler (ASKÜ) indeksleri kullanılarak analiz edilmiştir. 2001-2020 yılları arasında Kazakistan'ın hububat ürünleri ihracat verileri Birleşmiş Milletler COMTRADE istatistiklerinden toplanmıştır. Ampirik bulgular, söz konusu dönemde Kazakistan'ın özellikle buğday ve arpa ihracatında karşılaştırmalı ve rekabetçi bir üstünlüğe sahip olduğunu göstermektedir.
KİTAP TANITIMI: “TACİKLER” ADLI ESER
Authors: ACAR Salih
Published: January 2023

Tanıtımını yaptığımız "Tacikler" adlı bu eser, sadece B. G. Gafurov'un değil, aynı zamanda kadim Tacik halkının tüm tarihini ölümsüz kılan bir çalışmadır. Araştırmacılara göre B. Gafurov'un bu çalışması, Orta Asya'nın en eski halklarından biri olan Tacikleri inceleme alanında Sovyet şarkiyat çalışmalarının geliştirilmesinde yeni bir aşamanın altını çizer. Tacik halkının tarihinin incelenmesi, Orta Asya halklarının geleneksel bağlarının kökenlerini anlamaya yardımcı olur.
ASYA ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ’NİN 2022 YILI FAALİYETLERİ
Authors: YÖRÜK Tanrıkut Mahmut
Published: January 2023

Asya Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi, yukarıda belirlemiş olduğu vizyon ve misyonu doğrultusunda 2022 yılı içerisinde aşağıdaki faaliyetleri gerçekleştirmiştir:

 “Ukrayna-Rusya Krizi ve Asya’ya Etkileri” Konulu Çevrimiçi Panel (24.03.2022)

24.03.2022 tarihinde Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Asya Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından; Merkez (ASYAM) Müdürü ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Vâris ÇAKAN, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdinç YAZICI ve Güvenlik Uzmanı Abdullah AĞAR’ın katılımlarıyla “Ukrayna-Rusya Krizi ve Asya’ya Etkileri” konulu (Çevrimiçi) Panel düzenlenmiştir.

 “Güney Çin Denizi’ndeki ABD-Çin Rekabeti ve Asya’nın Geleceği” Konulu Panel (19.12.2022)

19.12.2022 tarihinde Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Asya Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından; Merkez (ASYAM) Müdürü, ayrıca Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Vâris ÇAKAN, Gazeteci-Yazar Neşat GÜNDOĞDU, Kırıkkale Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Başkanı Prof. Dr. Mehmet DİKKAYA ve Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezi (TESPAM) Başkanı Oğuzhan AKYENER’in, Öğretim Üyeleri ve öğrencilerin katılımlarıyla “Güney Çin Denizi’ndeki ABD-Çin Rekabeti ve Asya’nın Geleceği” Konulu (Yüz yüze ve Çevrimiçi) Panel düzenlenmiştir.
HALKA AÇIK ŞİRKETLERDE YAŞAM DÖNGÜSÜ EVRELERİ ÜZERİNE ÖLÇEK ÇALIŞMASI
Authors: YAKA Rıdvan
Published: January 2023

Şirketlerin yaşam döngüleri farklı evrelerden oluşmaktadır. Bu evreler de farklı göstergelere sahiptir ve bunların bir kısmı kolaylıkla, bir kısmı da ancak bir çalışma sonucunda gözlenebilmektedir. Bu çalışma ile şirketlerin yaşam döngülerinin hangi evresinde olduğunun tespitini kolaylaştıracak bir ölçeğin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Şirketlerin yaşam döngüsü evrelerine dair bir ölçeğin geliştirilebilmesi için şirketlerin kurumsallaşma sürecinde ilerlemiş olması gereğinden hareketle, hisselerini halka açmış şirketler seçilmiştir. Tüm evrelerin gözlenebilmesi için borsa şirketlerinden halen borsada işlem görenler ve borsadan çıkarılanlar olmak üzere iki örnek grup oluşturulmuştur. Seçilen iki grup şirketin borsada işlem gördükleri süre içinde yayımladıkları mali tablolar ve faaliyet raporlarından ve bu alandaki çalışmalardan yararlanılarak anlamlı göstergeler belirlenmiştir. Belirlenen göstergelerin değerlerinde yıllar içindeki değişim izlenmiş ve bu değişimlerin şirketlerinin yaşam döngüsündeki hangi evreye işaret ettiği bulunmaya çalışılmıştır. İki grubun değerleri dikkate alınarak yapılan çalışma sonucunda göstergenin borsa şirketlerinin giriş, büyüme, olgunluk, durgunluk ve düşüş evrelerini rahatlıkla yansıttıkları tespit edilmiştir. Çalışmanın şirket kurucuları, hissedarları, potansiyel yatırımcılar ve şirketlere kredi verecek bankalar için yararlı olabileceği değerlendirilmektedir.
ENERJİ KRİZİ, BAĞIMLILIĞI VE CARİ AÇIK: KARŞILAŞTIRMALI TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Authors: ÖNCEL Aslı Gül
Published: January 2023

Enerji günümüzde üretimin en önemli girdisi haline gelmiştir. Enerji kaynakları kendisine yeterli olan ülke sayısı azdır. Ülkeler, üretim ve tüketimleri için oluşan talebin belirli bir kısmını kendi ürettikleri enerji kaynaklarından sağlarken, enerji talebinin karşılanamayan kısmını ise diğer ülkelerden ithal ederler. Ülkenin talebine göre ithal edilen enerjinin, toplam ithalattaki payının belirli bir sınırı aşması durumunda, bir taraftan söz konusu ülkelerin ödemeler dengesi olumsuz yönde etkilenirken, diğer yandan da enerjiyi girdi olarak kullanan firmalar aşırı fiyat artışları, ürünlerine karşı talep düşüşü , finansman ve istihdam gibi sorunlarla karşı karşıya kalırlar. Bu durumun ileri aşamaları ise enerji bağımlılığı ve enerji krizidir. İşletmeler açısından, maliyet ve fiyat artışları ile birlikte üretimlerini sınırlama veya üretimlerini durdurmak durumunda kalmaları, enerji krizinin özellikleri arasındadır. Çalışmamızın amacı; üretim ve tüketimde kullanılan enerjinin ülkeler açısından; bir girdi maliyeti olarak önemi, toplam ithalatları içerisindeki payı , enerji bağımlılıkları ve bunların cari açık etkisi çerçevesinde Türkiye verilerinin karşılaştırmalı sayısal değerlendirilmesini yapmaktır.
PSİKOLOJİK SÖZLEŞME İHLALİNİN ÜRETKENLİK KARŞITI İŞ DAVRANIŞLARINA ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL SİNİZMİN ARACI ROLÜ
Authors: KOBANOĞLU Mehmet Selman , UYGUNGİL ERDOĞAN Selen
Published: January 2023

Günümüz örgütlerinde entelektüel sermaye unsurlarından biri olarak, örgüt çalışan ilişkileri gittikçe daha fazla öne çıkmakta ve örgütlerin işleyişinde temel belirleyicilerden biri olarak göze çarpmaktadır. Psikolojik sözleşme çalışanların örgütten yazılı olmayan ve karşılıklı olarak açık bir şekilde ortaya konulmayan beklentiler bütününü ifade etmektedir. Çalışanların zihninde oluşturdukları söz konusu psikolojik sözleşmenin kurallarına uyulmadığına dair algıları, psikolojik sözleşme ihlalini ortaya çıkarmaktadır. Bu durum çalışan üzerinde örgüte karşı olumsuz duygular beslemekten, bilinçli ve kasıtlı olarak örgüte zarar verici eylemlere kadar, örgütler için göz ardı edilemeyecek istenmeyen olumsuz davranışlara yol açabilmektedir. Bu bağlamda araştırmanın amacı, psikolojik sözleşme ihlali ile üretkenlik karşıtı iş davranışları arasındaki ilişkide örgütsel sinizmin aracı rolünü ortaya koymaktır. Kesitsel bir araştırma olan bu çalışmada veriler, Kayseri ilinde mobilya sektöründe faaliyet gösteren yedi farklı işletmede çalışan 476 beyaz yakalı katılımcıdan kolayda örnekleme yöntemi ile elde edilmiş ve IBM SPSS, AMOS ve Process Makro (Model 4) uygulamalarından faydalanılarak analize tabi tutulmuştur. Analizler sonucunda, işgörenler tarafından algılanan psikolojik sözleşme ihlallerinin üretkenlik karşıtı iş davranışlarını pozitif yönde ve anlamlı bir biçimde etkilediği ve örgütsel sinizmin bu ilişkide aracı rol oynadığı bulgusuna ulaşılmıştır.
KARAR VERME STİLLERİ VE KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
Authors: ESER Gül
Published: January 2023

Yönetici kimdir ve ne yapar sorusuna en kısa ve net olarak “karar alıcıdır” yanıtı verilebilir. Günlük işleyiş içerisinde bazen rutin bazen de ani ve beklenmedik şekilde gelişen olaylar karşısında her defasında seçim yaparak karar vermek durumunda olan yöneticilerin etkin olup olmadıkları aslında verdikleri bu kararlar sonucunda ortaya çıkmaktadır. Karar verme süreci, karar verme yöntem ve teknikleri, etkin karar verme, karar verme stilleri ve bunlar üzerinde etkili olan faktörlere ilişkin araştırmalar gittikçe artmaktadır. Özellikle kararlara katılım, etik karar verme, etik ikilemler, pazarlamada satın almaya ilişkin kararlar ve son zamanlarda davranışsal iktisat alanında incelenen karar verme biçimleri alan yazında güncel araştırma alanlarındandır. Karar verme süreci incelenirken ele alınan önemli unsurlardan birisi de bireylerin karar verme stilleridir. Karar verme stilleri bireylerin karar verme aşamasında sergiledikleri tutum ve yaklaşımları açıklamaktadır. Karar verme stilleri üzerinde bireysel pek çok değişken etkili olmakla beraber ilk akla gelen değişkenlerden birisi de kişiliktir. Bu araştırma kapsamında da kişilik özelliklerinin karar verme stilleri üzerindeki etkilerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda yazında karar verme stilleri ve kişilik arasındaki ilişkiyi inceleyen makale ve doktora tezleri, araştırma kapsamında kullandıkları ölçekler, ölçeklerin alt boyutları ve sonuçları bağlamında analiz edilerek kişilik özellikleri ve karar verme stilleri arasındaki ilişkiye dair bir değerlendirme yapılması ve sonuçların tablolar halinde sunulması hedeflenmiştir. Bu değerlendirme sonucunda yazında sıklıkla kullanılan karar verme stilleri ve kişilik özellikleri arasında tutarlı sayılabilecek ilişkilerin gözlemlendiği görülmüştür.