Exploration of adulthood diet quality in relation to walking speed indicating physical and cognitive function in later life
Authors: Τεκτονίδης Αθανάσιος 
Published: August 2023

Αιτιολόγηση διδακτορικής διατριβής: Το ποσοστό των ενηλίκων ηλικίας άνω των 60 ετών αυξάνεται ραγδαία και μέχρι το 2050 θα αποτελούν σχεδόν το ένα τέταρτο του συνολικού παγκόσμιου πληθυσμού. Ωστόσο, καθώς ταυτόχρονα αυξάνονται και τα ποσοστά μέτριας «αναπηρίας», υπάρχει μεγάλη ανάγκη για τους ηλικιωμένους να διατηρήσουν τη συνολικά καλή λειτουργικότητα τους. Η σωματική και γνωστική λειτουργία παίζουν σημαντικό ρόλο στις καθημερινές δραστηριότητες και καθορίζουν την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων. Η διατήρηση της ικανότητας βάδισης είναι ζωτικής σημασίας για την ανεξάρτητη διαβίωση και η ταχύτητα βάδισης είναι ένας προγνωστικός δείκτης για τη συνολική υγεία, την επιβίωση και την καλύτερη σωματική και γνωστική λειτουργία. Ο ρυθμός μείωσης της λειτουργικότητας διαφέρει μεταξύ ατόμων και μεταξύ των φύλων, με τις γυναίκες να ζουν περισσότερο αλλά με υψηλότερα ποσοστά συν νοσηρότητάς από τους άνδρες. Μέρος αυτής της μεταβλητότητας, αποδίδεται σε τροποποιήσιμους παράγοντες του τρόπου ζωής, με τη διατροφή να παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά και «υγιεινά διατροφικά πρότυπα» έχουν συσχετιστεί με καλύτερες σωματικές και γνωστικές επιδόσεις στους ηλικιωμένους. Ερευνητικό κενό: Τα ερευνητικά δεδομένα σχετικά με την ποιότητα της διατροφής με βάση τις τρέχουσες διατροφικές συστάσεις, ως αντικειμενικού δείκτη της καλής λειτουργικότητας για τους ηλικιωμένους, είναι περιορισμένα. Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών ως προς τις διατροφικές συνήθειες και στον ρυθμό γήρανσης, είναι ακόμα υπό μελέτη αν η επίδραση της διατροφής στη συνολική λειτουργικότητα των ηλικιωμένων διαφέρει ανά φύλο. Τέλος, τα ερευνητικά δεδομένα για το εάν η μακροχρόνια «υγιεινή» διατροφική πρόσληψη στην ενήλικη ζωή μπορεί να έχει πρόσθετα οφέλη στη συνολική λειτουργικότητα στη μετέπειτα ζωή, είναι περιορισμένα. Σκοπός διδακτορικής διατριβής: Η διερεύνηση της προοπτικής συσχέτισης (συνολικής και ειδικής ως προς το φύλο) μεταξύ της ποιότητας της διατροφής για μια περίοδο 27 ετών στην ενήλικη ζωή και στα τέλη της μέσης ηλικίας κα της ταχύτητας βάδισης στην «τρίτη» ηλικία, ως αντικειμενικού δείκτης επιβίωσης, καθώς και σωματικής και γνωστικής λειτουργίας. Μεθοδολογία: Η παρούσα διατριβή χρησιμοποίησε διατροφικά δεδομένα από την Εθνική Μελέτη Κοορτής της Υγείας και Ανάπτυξης (NSHD) του Ιατρικού Ερευνητικού Συμβουλίου του Ηνωμένου Βασιλείου (MRC, έναρξη το 1946). Τα διατροφικά δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω πενθήμερων ημερολογίων καταγραφής τροφίμων μεταξύ ανδρών και γυναικών σε τέσσερα (4) χρονικά σημεία της ενήλικης ζωής των συμμετεχόντων, στις ηλικίες 36, 43, 53 και 60-64 ετών. Τα δεδομένα της ταχύτητας βάδισης συλλέχθηκαν από την κλινική υπομελέτη της Εθνικής Μελέτης (Insight 46), όταν οι συμμετέχοντες ήταν σε ηλικία 69-71 ετών. Η ποιότητα της διατροφής καθορίστηκε από τον Δείκτη Υγιεινής Διατροφής του 2015 (Healthy Eating Index-2015) για κάθε χρονικό σημείο. Οι πιθανές συσχετίσεις με την ταχύτητα βάδισης στην ηλικία 69-71 ετών αξιολογήθηκαν για την ποιότητα της διατροφής (α) στο τέλος της μέσης ηλικίας (ηλικία 60-64) και (β) σε μια μακρά περίοδο της ενήλικη ζωής (από 36 έως 64 ετών), λαμβάνοντας υπόψη σημαντικούς δημογραφικούς παράγοντες, παράγοντες υγείας και τρόπου ζωής. Αποτελέσματα: Η ανάλυση έδειξε μηδενική συνολική συσχέτιση μεταξύ της ποιότητας διατροφής στα τέλη της μέσης ηλικίας καθώς και κατά τη μακρά περίοδο της ενήλικης ζωής και της ταχύτητας βάδισης στη μετέπειτα ζωή. Η ειδική ανάλυση ως προς το φύλο έδειξε μια ανεξάρτητη θετική συσχέτιση μεταξύ της ποιότητας διατροφής στα τέλη της μέσης ηλικίας και της ταχύτητας βάδισης στις γυναίκες, αλλά μηδενική συσχέτιση για τους άνδρες. Όταν μελετήθηκε η ταχύτητα βάδισης σε συνθήκες ταυτόχρονης εκτέλεσης μιας γνωστικής άσκησης, βρέθηκε θετική συσχέτιση μεταξύ της ποιότητας διατροφής και της ταχύτητας βάδισης στις γυναίκες, αλλά αντίστροφη (αρνητική) συσχέτιση στους άνδρες. Τέλος, η υιοθέτηση από τα αρχικά στάδια της ενήλικης ζωής και η διατήρηση της υψηλής ποιότητας διατροφής, συσχετίστηκε με ταχύτερη βάδιση στη μετέπειτα ζωή στις γυναίκες, αλλά όχι στους άνδρες, αντανακλώντας έτσι καλύτερη λειτουργικότητα και μακρότερη επιβίωση. Ωστόσο, η συσχέτιση δεν ήταν ανεξάρτητη από άλλους παράγοντες του τρόπου ζωής. Συνεισφορά στην επιστημονική έρευνα: Η παρούσα διδακτορική διατριβή παρέχει νέα δεδομένα για τον ρόλο της ποιότητας διατροφής σε διάφορα στάδια κατά την ενήλικη ζωή ως προς κάποιους δείκτες της συνολικής λειτουργικότητας των ηλικιωμένων που έχουν προβλεπτική ικανότητα μακρότερης επιβίωσης και κλινική σημαντικότητα. Επιπλέον, προσθέτει νέα ερευνητικά δεδομένα ως προς τις διαφορές φύλου που τροποποιούν αυτή τη σχέση, με πιο σημαντικό ότι η επίτευξη και η διατήρηση υψηλής ποιότητας διατροφής όσο το δυνατόν περισσότερο στην ενήλικη ζωή, είναι πιθανό να αποφέρει πρόσθετα οφέλη για καλύτερη σωματική λειτουργικότητα που σχετίζεται με την γήρανση, ιδιαίτερα στις γυναίκες.