Strategies and implication of supply chain integration with blokchain
Authors: Παπανικολάου Ευστάθιος 
Published: September 2023

Η τεχνολογία Distributed Ledger Technology (DLT), ή αλλιώς blockchain, επιτρέπει νέους τρόπους αλληλεπίδρασης μεταξύ επιχειρήσεων σε ένα δικτυωμένο περιβάλλον. Το DLT βρίσκεται στα αρχικά στάδια της ανάπτυξής του και πολλοί οργανισμοί σε διάφορους κλάδους πειραματίζονται προκειμένου να ανακαλύψουν τα οφέλη αλλά και τους περιορισμούς που απορρέουν από την υιοθέτηση της στην πράξη. Στη σημερινή παγκοσμιοποιημένη οικονομία, η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα των λειτουργιών της εφοδιαστικής αλυσίδας εξαρτώνται από τον συγχρονισμό, τον συντονισμό των διαδικασιών του οργανισμού, των τμημάτων αλλά και των εξωτερικών οντοτήτων, που αλληλοεπιδρούν με τις λειτουργίες της εφοδιαστικής του αλυσίδας. Η αποκεντροποίηση στη διαχείρισης της πληροφορίας και η μη δυνατότητα αλλοίωσης της πληροφορίας που ανταλλάσσεται αποτελούν βασικούς πυλώνες της τεχνολογίας DLT. Ένεκα των ζητημάτων εμπιστοσύνης που εγείρονται στις σχέσεις μεταξύ αλληλοεπιδρώντων οργανισμών σε επίπεδο εφοδιαστικής αλυσίδας το DLT φαίνεται να αποτελεί μια λύση που έρχεται να απαντήσει σε αυτά τα ζητήματα. Ποιο συγκεκριμένα στη παρούσα μελέτη θα εξεταστούν αρχικά οι λόγοι υιοθέτησης του DLT βάση των αλληλεπιδράσεων στα σημεία επαφής της εφοδιαστικής αλυσίδας κάθε οργανισμού με εσωτερικές ή εξωτερικές οντότητα.Αν και το DLT έχει πολύ δρόμο να διανύσει μέχρι να υιοθετηθεί ευρέως, οι εταιρείες προχωρούν κυρίως σε πιλοτικές, στοχευμένες, μικρής κλίμακας εφαρμογές σε επίπεδο εφοδιαστικής αλυσίδας για να διερευνήσουν τα οφέλη του στα πλαίσια των προσπαθειών ψηφιοποίησης της. Η ψηφιοποίηση της εφοδιαστικής αλυσίδας βρίσκεται το επίκεντρο της προσπάθειας για την ανάπτυξη ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος των εταιρειών που ενσωματώνουν γραμμές παραγωγής προϊόντων. Ωστόσο, διαφορετικές έρευνες και μελέτες δείχνουν ότι οι αλυσίδες εφοδιασμού αντιμετωπίζουν προβλήματα ανταλλαγής πληροφοριών καθώς και ζητήματα εμπιστοσύνης στην ανταλλαγή πληροφορίας και αυτό καθιστά το DLT ένα ιδανικό υποψήφιο για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων. Η ίδια η τεχνολογία δεν έχει καμία αντικειμενική αξία από μόνη της, παρά μόνο όταν εμπορευματοποιείται με κάποιο τρόπο μέσα από ένα επιχειρηματικό μοντέλο. Τότε η οικονομική της αξία γίνεται εμφανής. Η αλλαγή του επιχειρηματικού μοντέλου συνδέεται με την ικανότητα ενός οργανισμού να εμπορευματοποιεί νέες ιδέες και τεχνολογίες ή να απεικονίζει τις παραλλαγές του σε μια γενική αλυσίδα αξίας. Το DLT επιφέρει θεμελιώδεις αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ανταλλάσσεται η πληροφορίας, εκτελούνται οι συναλλαγές μεταξύ των μελών του επιχειρηματικού οικοσυστήματος και του τρόπου που αυτά τα οικοσυστήματα αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους. Στη μελέτη μας υιοθετούμε της θεώρηση ότι τα δεδομένων του κάθε οργανισμού αποτελούν στοιχεία με αξία και πιο συγκριμένα αποτελούν περιουσιακό του στοιχείο (data-as-an-asset). Το επιχειρηματικό μοντέλο αντιπροσωπεύει τη λογική της δημιουργίας αξίας ενός οργανισμού και αντικατοπτρίζει τον τρόπο με τον οποίο μια εταιρεία εφαρμόζει την στρατηγική της. Είναι ο σύνδεσμος μεταξύ της στρατηγικής και της λειτουργικής εφαρμογής των εσωτερικών της διαδικασιών.Η υπάρχουσα βιβλιογραφία εξετάζει τις δυνατότητες του DLT να μεταμορφώσει την εφοδιαστική αλυσίδα. Περιορισμένη όμως έρευνα έχει γίνει ως προς τη διερεύνηση του επιπτώσεων της υιοθέτησης της τεχνολογίας DLT στο ευρύτερο επιχειρηματικό μοντέλο της επιχείρησης. Αν και στη βιβλιογραφία οι καινοτόμες αλλαγές των επιχειρηματικών μοντέλων αναφέρονται κυρίως στην πτυχή των τεχνικής προόδου ως έναν από τους κύριους μοχλούς εξέλιξής τους, η επίπτωση που θα έχει η εφαρμογή του DLT στην αλυσίδα εφοδιασμού, στο επιχειρηματικό μοντέλο των επιχειρήσεων που λειτουργούν γραμμές παραγωγής (manufacturer), έχει εξεταστεί ελάχιστα. Αναγνωρίζουμε και θέτουμε στο επίκεντρο της έρευνάς μας το γεγονός ότι σε ένα εξαιρετικά δυναμικό περιβάλλον, όπου συνυπάρχουν διαφορετικοί τύποι σχέσεων μεταξύ των επιχειρήσεων που αλληλοεπιδρούν, οι συνεργασίες των εφοδιαστικών αλυσίδων είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τη δυνατότητα ανταλλαγής πληροφοριών και τη δυναμική εμπιστοσύνης που αναπτύσσεται μεταξύ των αλληλοεπιδρώντων μερών. Για να καλύψουμε λοιπόν αυτό το κενό στην υπάρχουσα έρευνα, επιλέγουμε μια επαγωγική, ποιοτική προσέγγιση μελέτης πολλαπλών περιπτώσεων (multiple case studies) προκειμένου να απαντήσουμε στο πρώτο κύριο ερευνητικό ερώτημα, και πιο συγκεκριμένα:(mRQ1) «Ποιες είναι οι επιδράσεις στο επιχειρηματικό μοντέλο που προκύπτουν από την υιοθέτηση του DLT στην εφοδιαστική αλυσίδα επιχειρήσεων με γραμμές παραγωγής (manufacturers)». Έρευνα: Ακολουθήθηκε η μεθοδολογία της επαγωγικής ποιοτικής έρευνας πολλαπλών περιπτώσεων (multiple case study qualitative inductive research). Η συλλογή δεδομένων έγινε μέσα από 2 γύρους ημι-δομημένων συνεντεύξεων με διευθυντικά στελέχη της εφοδιαστικής αλυσίδας (elite informants) 25 επιχειρήσεων Εντοπίζουμε πώς η υιοθέτηση του DLT σε επίπεδο εφοδιαστικής αλυσίδας οδηγεί σε δραστηριότητες, προθέσεις και αποφάσεις που επηρεάζουν είτε άμεσα είτε έμμεσα το επιχειρηματικό μοντέλο του οργανισμού. Χαρτογραφούμε τις διαστάσεις του επιχειρηματικού μοντέλου που επηρεάζονται και παρέχουμε ένα μοντέλο ανάλυσης και αξιολόγησης των αποφάσεων που σχετίζονται με την υιοθέτηση του DLT σε επίεδο εφοδιαστικής αλυσίδας. Επιπλέον διαπιστώνουμε πως η υιοθέτηση του DLT οδηγεί σε αλλαγές των επιμέρους διαστάσεων του επιχειρηματικό μοντέλου της επιχείρησης.Στην έρευνα μας αποδεχόμαστε την βασική θεώρηση, βάση βιβλιογραφίας, ότι η εμπιστοσύνη μεταξύ των αλληλοεπιδρώντων μερών είναι ο κύριος λόγος υιοθέτησης του DLT. Εστιάζουμε την έρευνά μας στα σημεία αλληλεπίδρασης του οργανισμού με τις οντότητες εκτός αυτού στο επίπεδο του επιχειρηματικού οικοσυστήματος στο οποίου λειτουργεί η επιχείρηση, προκειμένου να διερευνήσουμε πώς η υιοθέτηση DLT επηρεάζει τo επιχειρηματικό της μοντέλο. Βάση των αποτελεσμάτων της έρευνας μας καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι είναι πολύ απλοϊκό να υποστηρίξουμε ότι η εμπιστοσύνη και η διάθεση δεδομένων αποτελούν τις μόνες έμμεσες επιδράσεις στο επιχειρηματικό μοντέλο ένεκα της εφαρμογής του DLT. Τα αποτελέσματα της έρευνας μας αποκάλυψαν ότι η επιλογή και η αντικατάσταση ενός εταίρου στην εφοδιαστική αλυσίδας, ο επανασχεδιασμός διαδικασιών και συναλλαγών, η δημιουργία νέας γνώσης, οι κανόνες και τα κίνητρα συνεργασίας μεταξύ των αλληλοεπιδρώντων μερών της εφοδιαστικής αλυσίδας επιδρούν στο επιχειρηματικό μοντέλο όταν η ανταλλαγή δεδομένων γίνεται μέσα από τη τεχνολογία του DLT. Τα αποτελέσματά της έρευνας μας δείχνουν ότι η υιοθέτηση του DLT ενεργοποιεί τον μετασχηματισμό της εμπιστοσύνης και της συνεργασίας της εφοδιαστικής αλυσίδας μεταξύ του οργανισμού και των διασυνδεδεμένων μερών της αλυσίδας εφοδιασμού σε επίπεδο οικοσυστήματος. Το μοντέλο απόφασης για την υιοθέτηση του DLT σε επίπεδο εφοδιαστικής αλυσίδας που αναπτύχθηκε βάση των αποτελεσμάτων της έρευνας, παρουσιάζει μια δυναμική εικόνα μιας ακολουθίας διαδικασιών αποτελούμενη από δραστηριότητες και προθέσεις που τελικά καταλήγουν υποδεικνύουν τις επιπτώσεις στις διαστάσεις του επιχειρηματικού μοντέλου.Οι ισότιμες (εφεξής peer-to-peer) συναλλαγές μεταξύ των μελών του δικτύου, ο μεγάλος αριθμός συμμετεχόντων στο δίκτυο διασφαλίζουν τόσο την ασφάλεια της εφαρμογής του DLT όσο και την ανάγκη για θετικές συνέργειες-δικτύου (network effects). Επιπλέον υπογραμμίζουν την ανάγκη να αποδεχθούμε την προσέγγιση του επιχειρηματικού οικοσυστήματος ένεκα της εφαρμογής του DLT. Σε αυτό το πλαίσιο η αλληλοεπίδραση με DLT μεταξύ των φορέων δημιουργεί αξία για το οικοσύστημα και κατ’ επέκταση για το κάθε αλληλοεπιδρών μέρος αυτού ξεχωριστά. Αυτή δημιουργία αξίας μπορεί να αφορά διαφορετικούς τύπους οικοσυστημάτων όπως οικοσυστήματα καινοτομίας, ψηφιακά , επιχειρηματικά κλπ. Στην έρευνα μας διευκρινίζουμε ποιο τύπο οικοσυστήματος πρέπει να λάβουμε υπόψη όταν αναφερόμαστε σε ολιστική εφαρμογή του DLT στην αλυσίδα εφοδιασμού. Παρουσιάζουμε τις αναλογίες και ομοιότητες διαφορετικών τύπων οικοσυστημάτων με αυτό που δημιουργείται λόγω των αλληλεπιδράσεων των επιχειρήσεων μέσω της τεχνολογίας DLT. Υποστηρίζουμε ότι η οικονομική κοινότητα που αποτελείται από οργανισμούς, που αν και ανεξάρτητοι, συνδέονται και αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους μέσω του DLT σχηματίζουν αυτό που στο εξής αποκαλούμε οικοσύστημα DLT. Η τεχνολογία DLT μπορεί να εφαρμοστεί σε πολλούς τύπους οικοσυστημάτων. Ωστόσο, λίγη έρευνα έχει γίνει για το πώς λειτουργεί το DLT σε όλους τους τύπους οικοσυστημάτων. Αναγνωρίζουμε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά οικοσυστήματος – DLT και υποστηρίζουμε ότι υπάρχουν ομοιότητες μεταξύ των διαφόρων τύπων οικοσυστημάτων. Η έρευνα μας επεκτείνει τη βιβλιογραφία που σχετίζεται με τη μελέτη του DLT και των επιχειρηματικών οικοσυστημάτων απαντώντας στο ερευνητικό υπό-ερώτημα (subRQ1.1), συγκεκριμένα: «Ποιες είναι οι αναλογίες των διάφορων τύπων οικοσυστημάτων με το DLT-οικοσύστημα ». Βάση της θεώρησης του DLT ως μια καινοτόμος ψηφιακή τεχνολογία που προσδιορίζει τις συναλλαγές (transactions) μεταξύ των μελών του οικοσυστήματος, επιλέξαμε να εξετάσουμε τους τύπους των ψηφιακών οικοσυστημάτων, τεχνολογικών οικοσυστημάτων, οικοσυστήματα καινοτομίας, οικοσυστήματα προϊόντων και υπηρεσιών, ως είδη οικοσυστημάτων πιο κοντά στην έννοια και τη λογική λειτουργίας του οικοσυστήματος – DLT. Αποκαλύψαμε τις ομοιότητές τους με το τύπο του επιχειρηματικού οικοσυστήματος – DLT (DLT business ecosystem) και εντοπίσαμε τα βασικά χαρακτηριστικά που κάνουν τα παραπάνω είδη οικοσυστημάτων να αποκλίνουν από την προσέγγιση του επιχειρηματικού οικοσυστήματος – DLT. Από αυτή τη σύγκριση συμπεράνουμε ότι κάθε ένα από αυτά τα οικοσυστήματα μπορεί να αναπτυχθεί μέσα στο επιχειρηματικό οικοσύστημα - DLT. Τα επιμέρους οικοσυστήματα μπορεί επίσης να αποτελούν υποσύνολο του, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι πρέπει αναγκαστικά να ταιριάζουν με τα βασικά χαρακτηριστικά του οικοσυστήματος – DLT και δεν πληρούν τους στόχους του. Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι το τελευταίο μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την προσέγγιση του επιχειρηματικού οικοσυστήματος. Επομένως, απαντώντας στο ερευνητικό υπό-ερώτημα ( subRQ1.1) σχετικά με το ποιος τύπος οικοσυστήματος είναι πιο κοντά στην έννοια του DLT, καταλήξαμε στην προσέγγιση του επιχειρηματικού οικοσυστήματος. Για να γίνει αυτό εμφανές, χαρτογραφήσαμε τις αναλογίες του επιχειρηματικού οικοσυστήματος με το οικοσύστημα DLT και εντοπίσαμε τις ομοιότητες μεταξύ αυτών των δύο εννοιών.Υποστηρίζουμε ότι όταν διερευνούμε την υιοθέτηση DLT υπό το πρίσμα του οικοσυστήματος, πρέπει να λάβουμε υπόψη τους ρόλους που διαδραματίζουν οι φορείς του οικοσυστήματος ώστε να διασφαλίζεται η βιωσιμότητά του. Η αξία της εφαρμογής DLT έγκειται στη βιωσιμότητα του δικτύου DLT. Η αξία που δημιουργείται στο δίκτυο DLT, δηλαδή στο δίκτυο που σχηματίζεται από επιχειρήσεις που υιοθετούν και αλληλοεπιδρούν ολιστικά μέσω DLT, παράγεται συλλογικά από τα μέλη του. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να διερευνήσουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια τις αιτίες υιοθέτησης DLT, καθώς διαφορετικοί ρόλοι στο οικοσύστημα – DLT, εντός ενός εξαιρετικά δυναμικού περιβάλλοντος, οδηγούν σε διαφορετικά κίνητρα υιοθέτησης DLT από τους οργανισμούς που επιθυμούν να συμμετάσχουν σε αυτό. Βασιζόμενοι στα χαρακτηριστικά ‘δικτύου’ που από τη φύση τη επιβάλει η τεχνολογία DLT επεκτείνουμε την υπάρχουσα έρευνα απαντώντας στο δεύτερο ερευνητικό υπό-ερώτημα (subRQ1.2) συγκεκριμένα: «Πώς οι φορείς του οικοσυστήματος – DLT με βάση τον ρόλο τους, συμβάλλουν στη βιωσιμότητα του;». Ελάχιστη έρευνα έχει γίνει για το πώς ο ρόλος που κατέχει ο κάθε οργανισμός εντός ενός οικοσυστήματος - DLT επηρεάζει τη βιωσιμότητα του. Προς διερεύνηση του παραπάνω λαμβάνουμε υπόψη το δυναμικό περιβάλλον, εντός του οποίο λειτουργούν οι επιχειρήσεις, όπου η ανταλλαγή αξιόπιστων δεδομένων παίζει θεμελιώδη ρόλο στην επίτευξη της βιωσιμότητας του οικοσυστήματος – DLT.Εντοπίσαμε ότι η αρχιτεκτονική DLT και οι ρόλοι των οντοτήτων του οικοσυστήματος είναι μείζονος σημασίας για τη βιωσιμότητά του. Η δύναμη και η στάση των κυρίαρχων παικτών του οικοσυστήματος ως εντός του οικοσυστήματος αποτελούν τους θεμελιώδεις πυλώνες της βιωσιμότητας του οικοσυστήματος – DLT. Οι «ήσσονος σημασίας» εταίροι (niche players), κατ’ αναλογία με τη σχετική βιβλιογραφία ως προς τα ‘επιχειρηματικά οικοσυστήματα (business ecosystems)’, αποτελούν τη μη κυρίαρχη ομάδα φορέων στο οικοσύστημα – DLT. Η συμμετοχή τους σε αυτό συνδέεται με την προοπτική επέκτασής του , υπό την έννοια της συμμετοχής περισσότερων φορέων που προσδίδουν προοπτικές βιωσιμότητας του οικοσυστήματος. Υποστηρίξαμε ότι εάν οι «ήσσονος σημασίας» παίκτες του οικοσυστήματος αισθάνονται ότι απολαμβάνουν δυσανάλογη αξία σε σχέση με αυτή που δημιουργείται στο οικοσύστημα συνολικά, θα αποθαρρυνθούν να συμμετάσχουν σε αυτό, θα αποχωρήσουν ή «ήσσονος σημασίας» παίκτες δεν συνεχίσουν να συμμετέχουν σε αυτό και τελικά θα υπονομεύσουν τη βιωσιμότητα του. Είναι επομένως προφανές ότι η βαθιά έναντι της επιβαλλόμενης συνεργασίας μεταξύ των μερών του οικοσυστήματος – DLT είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιβίωση τους. Ως εκ τούτου κοινή μοίρα που συνδέει όλων τους συμμετέχοντες στο οικοσύστημα – DLT πρέπει να ωθεί τους κυρίαρχοι παράγοντες του οικοσυστήματος – DLT που ορίζουν τη δομή και τη μορφή του πρέπει να πιέσουν προς αυτή την κατεύθυνση. Στην έρευνά μας εξερευνήσαμε τη δυναμική του οικοσυστήματος – DLT και υπό αυτό το πρίσμα προσδιορίσαμε ότι η ισορροπία του οικοσυστήματος, η ευρωστία, η παραγωγικότητα, η συμμετοχή «ήσσονος σημασίας» παικτών σε αυτό, η επεκτασιμότητα του, η ευελιξία, η ευθυγράμμιση του στόχου συμμετοχής από όλους τους συμμετέχοντες καθώς και οι δραστηριότητες και η αλληλεξάρτηση τους αποτελούν παράγοντες βιωσιμότητας του οικοσυστήματος - DLT. Παρουσιάζουμε τις ενδογενείς και εξωγενείς δυνάμεις που επηρεάζουν την εξέλιξη του οικοσυστήματος – DLT . Υποστηρίζουμε ότι η συν εξέλιξη που βασίζεται στη μεταφορά γνώσης και πόρων, την επιλεγμένη αρχιτεκτονική του DLT, τους τύπους σχέσεων που αναπτύσσονται ιδιαίτερα σε ότι αφορά του «ήσσονος σημασίας» παίκτες και οι αλλαγές ρόλων σε ένα εξαιρετικά δυναμικό περιβάλλον οικοσυστήματος, αποτελούν τους κύριους ενδογενείς παράγοντες επιτυχίας στην γενικότερη εξέλιξη του οικοσυστήματος – DLT. Από την άλλη πλευρά, οι αλλαγές της αγοράς, οι αλλαγές στο οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον, οι τεχνολογικές αλλαγές και οι κανονισμοί θεωρήθηκε ότι αποτελούν τους αντίστοιχους εξωγενείς παράγοντες.Με βάση τις πιο πρόσφατες εξελίξεις ως προς τις εφαρμογές του DLT, προσδιορίζουμε τη δυναμική του οικοσυστήματος σχετικά με τον τύπο του επιχειρηματικού οικοσυστήματος- DLT, όπως προσδιορίστηκε κατά την απάντηση στο πρώτο ερευνητικό υπό-ερώτημα (subRQ1.1) και προτείνουμε τους παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη για τη βιωσιμότητά του. Υπό αυτή την προϋπόθεση, δίνουμε έμφαση στις θετικές συνέργειες σε επίπεδο δικτύου (network effects) που δημιουργούνται εντός του οικοσυστήματος ανάλογα με την κυρίαρχη ή μη θέση του κάθε οργανισμού σε αυτό. Για να αποκτήσουμε πλήρη εικόνα της υιοθέτησης DLT στην εφοδιαστική αλυσίδα, επεκτείνουμε την έρευνά μας πέρα από τη προφανή αλληλεπίδραση της εφοδιαστικής αλυσίδας του οργανισμού με άλλους οργανισμούς, όπως απαντήθηκε από το πρώτο κύριο ερευνητικό ερώτημα (mRQ1).Θεωρούμε ότι πρέπει επίσης να κοιτάξουμε εσωτερικά στον οργανισμό για τη διερεύνηση των αιτιών υιοθέτησης DLT σε διεργασίες που αφορούν αποκλειστικά τις εσωτερικές διαδικασίες και αλληλεπιδράσεις των τμημάτων της αλυσίδας εφοδιασμού της επιχείρησης Το DLT ένεκα των ενδογενών χαρακτηριστικών δικτύου (network facet) που το χαρακτηρίζουν δεν φαίνεται, τουλάχιστον εκ πρώτης όψεως, να υπόσχεται σημαντικά οφέλη εξετάζοντάς την εφαρμογή του αποκλειστικά υπό το πρίσμα των εσωτερικών διαδικασιών της αλυσίδας εφοδιασμού ενός οργανισμού. Σε αυτό το μέρος της έρευνάς μας, αρχικά διερευνούμε εάν τα εσωτερικά σημεία επαφής μεταξύ των αλληλοεπιδρώντων μερών εσωτερικά στην εφοδιαστική αλυσίδας παρέχουν πρόσφορο έδαφος για την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων του DLT, απαντώντας έτσι στο δεύτερο κύριο ερευνητικό ερώτημα (mRQ2), συγκεκριμένα:«Πώς οι αιτίες υιοθέτησης DLT σε επίπεδο εσωτερικής αλυσίδας εφοδιασμού επηρεάζουν το επιχειρηματικό μοντέλο του οργανισμού;». Έρευνα: Ακολουθήθηκε η μεθοδολογία της επαγωγικής ποιοτικής έρευνας μεμονωμένης περίπτωσης (single case study qualitative inductive research) . Η μεμονωμένη περίπτωση επιλέχθηκε βάση συγκεκριμένων χαρακτηριστικών του οργανισμού τα οποία δεν παρέχουν προφανή λόγο εφαρμογής της τεχνολογίας DLT εντός της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η συλλογή δεδομένων έγινε μέσα από 4 γύρους ημι-δομημένων συνεντεύξεων με διευθυντικά στελέχη της εφοδιαστικής αλυσίδας του οργανισμού (elite informants). Συνεντεύξεις από 12 στελέχη μιας μονάδας παρείχαν τα αρχικά δεδομένα προς ανάλυση τα οποία μετά την επεξεργασία τους επιβεβαιώθηκαν από 2 ανώτερα στελέχη της εφοδιαστικής αλυσίδας 3 επιπλέον μονάδων παραγωγής που ανήκουν στο ίδιο όμιλο επιχειρήσεων και παράγουν παρόμοια προϊόντα Βασίσαμε αυτό το μέρος της έρευνά μας σε προσεκτικά επιλεγμένη ποιοτική επαγωγική έρευνα μεμονωμένης περίπτωσης (single case study) που αφορά μια πολυεθνική επιχείρηση κατασκευής οικιακού εξοπλισμού (home appliance original equipment global manufacturer – ‘HA-OEM’). Για να κατανοήσουμε σε ποιο βαθμό το επιχειρηματικό μοντέλο της επιχείρησης επηρεάζεται από την εφαρμογή DLT υπό το πρίσμα και μόνο των εσωτερικών διαδικασιών της αλυσίδας εφοδιασμού, αρχικά αναλύουμε τις κύριες διαστάσεις του επιχειρηματικού μοντέλου και αξιολογούμε πώς επηρεάζεται κάθε μια από αυτές. Κατόπιν πλήρης καταγραφή των διαδικασιών και αποφάσεων που οδηγούν στην απόφαση υιοθέτησης DLT, σε επίπεδο εσωτερικών διαδικασιών εσωτερικής αλυσίδας εφοδιασμού, απεικονίζουμε το σχετικό μοντέλο απόφασης, Το μοντέλο απεικονίζει τις δυναμικές σχέσεις μεταξύ των βασικών αιτιών υιοθέτησης DLT για τις εσωτερικές και μόνο διαδικασίες της εφοδιαστικές αλυσίδας και επιπλέον απεικονίζει την επίδρασή τους του στο επιχειρηματικό μοντέλο του οργανισμού.Για να αξιολογήσουμε τον αντίκτυπο που έχει στο επιχειρηματικό μοντέλο η υιοθέτηση DLT στις εσωτερικές λειτουργίες της αλυσίδας εφοδιασμού, επιλέχθηκε η χρήση της αρχιτεκτονικής επιχειρηματικού μοντέλου που προτείνεται από τον Velu (2018). Το μοντέλο αυτό αρχικά συμπεριλαμβάνει τις πλέον κοινά αποδεκτές από τη βιβλιογραφία διαστάσεις επιχειρηματικού μοντέλου. Δηλαδή, τις διαστάσεις της δημιουργία αξίας (value creation), την πρόταση αξίας (value proposition), τη σύλληψη αξίας (value capture). Επιπλέον όμως προσθέτει τη διάσταση της αξίας του δικτύου (value network) που συνάδει με τα χαρακτηριστικά της τεχνολογίας DLT. Η παρούσα έρευνα αποκάλυψε ότι η ύπαρξη ‘ασυμμετρίας πληροφοριών (information asymmetry)’ έχει το μεγαλύτερο αντίκτυπο στο μετασχηματισμό του επιχειρηματικό μοντέλο κατόπιν υιοθέτησης του DLT. Δεδομένου ότι οι εσωτερικές λειτουργίες της αλυσίδας εφοδιασμού αναφέρονται κυρίως στη διαμόρφωση του προϊόντος και εν γένη σε διαδικασίες σχετιζόμενες με την παραγωγή, η διάσταση του επιχειρηματικού μοντέλου που αφορά τη ‘δημιουργία αξίας’ διαπιστώθηκε ότι είναι η διάσταση που επηρεάζεται περισσότερο, όπως αναμενόταν άλλωστε, ακολουθούμενη από αυτή του ‘δικτύου αξίας’.Τα αποτελέσματα της έρευνάς μας δείχνουν ότι μεταξύ εταιρειών που ενσωματώνουν make-to-order (MTO) γραμμές παραγωγής, η πρόθεση των τμημάτων της εφοδιαστικής αλυσίδας να αλληλό-εμπιστεύονται διαδικασίες και δεδομένα δεν είναι στατική. Αυτή μεταβάλλεται βάση της διαμορφούμενης κάθε φορά σχέσης εμπιστοσύνης ανάμεσα στα διασυνδεδεμένα μέρη της αλυσίδας εφοδιασμού. H ικανότητα (capability) και η ακεραιότητα (integrity) που είναι, βάση βιβλιογραφίας, από τις πιο ευρέως αναγνωρισμένες διαστάσεις των μοντέλων «εμπιστοσύνης» σε ένα οργανισμό», αποτελούν τις βασικές παραμέτρους αποτύπωσης του επιπέδου εμπιστοσύνης που επιτυγχάνεται μέσω της συνεργασίας των τμημάτων της εφοδιαστικής αλυσίδας και των αλληλεπιδράσεων με οντότητες εσωτερικά και εξωτερικά αυτού. Τα ερευνητικά μας αποτελέσματα έδειξαν ότι στις αποτελεσματικές αλυσίδες εφοδιασμού υπάρχει ισχυρή εμπιστοσύνη μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών μερών της εφοδιαστικής αλυσίδας. Ωστόσο, ο ανταγωνισμός μεταξύ των όλων αλληλοεπιδρώντων μερών του οικοσυστήματος – DLT συνήθως παραμένει. Καταδείχθηκε ότι σε μια καλά δομημένη αλυσίδα εφοδιασμού, η μοναδική πηγή αλήθειας, όπως υπόσχεται η τεχνολογία DLT, θα πρέπει να είναι σε θέση να εκθέσει την όποια ανταγωνιστική συμπεριφορά υπονομεύει τη λειτουργική αποτελεσματικότητα της εσωτερικής αλυσίδας εφοδιασμού. Η συλλογή και καταγραφή δεδομένων μέσω σύγχρονων ολοκληρωμένων πληροφοριακών συστημάτων ενισχύει τη λήψη αποφάσεων βάσει δεδομένων (data driven decision making). Παρ ’όλα αυτά, τα κενά στα αρχεία δεδομένων που παρουσιάζονται ως προς την καταγραφή όλων των δεδομένων που αφορούν την εφοδιαστική αλυσίδα, η ενδεχόμενη αναποτελεσματικότητα στην ανταλλαγή πληροφοριών, οι έλεγχοι (audits) που καταναλώνουν πόρους της επιχείρησης και η εμφανιζόμενες αστοχίες ανταλλαγής πληροφοριών σε «σχεδόν» πραγματικό χρόνο (near real time), αποτελούν αιτίες που οδηγούν σε αναποτελεσματικές αποφάσεις και προκαλούν ανεπάρκειες ως προς τη δια-τμηματική συνεργασία εντός του οργανισμού. Όσον αφορά τις πληροφορίες που καταγράφονται και κοινοποιούνται εσωτερικά στην επιχείρηση, η έρευνα αποκάλυψε αναποτελεσματικότητα στις διαδικασίες εξόρυξης και ανταλλαγής δεδομένων. Προβλήματα που σχετίζονται με εμπόδια (bottlenecks) στη ροή ανάλυσης των πληροφοριών που λαμβάνονται ως feedback από τους πελάτες, αξιόπιστα δεδομένα προγραμματισμού παραγωγής που απαιτούνται για αναθεωρήσεις του πλάνου παραγωγής όποτε αυτό απαιτείται, συγχρονισμός δεδομένων μεταξύ γραμμών παραγωγής, ζητήματα δια-τμηματικής συνεργασίας και αναποτελεσματικότητα εσωτερικής επικοινωνίας λόγω εσφαλμένων αντιλήψεων ή καθυστερήσεων στην αντιστοίχιση δεδομένων, αποκάλυψαν ασυμμετρίες στο επίπεδο διαχείρισης και πρόσβασης στα δεδομένα της εφοδιαστικής αλυσίδας (effort-level information asymmetries). Τα ευρήματα της έρευνας υπογράμμισαν τη σημασία των μηχανισμών διαμοιρασμού (sharing) και ανταλλαγής (exchange) πληροφοριών μεταξύ των τμημάτων της εταιρείας και ιδιαίτερα εκείνων που σχετίζονται με τον προγραμματισμό παραγωγής, τη διαχείριση αποθεμάτων και τον έλεγχο παραγωγής. Ο ρόλος του DLT συνάδει με τον ρόλο ενός μηχανισμού, ο οποίος διασφαλίζει ότι οι αρμόδιοι αλληλοεπιδρώντες φορείς της εφοδιαστικής αλυσίδας θα εκτελούν τα καθήκοντά τους σύμφωνα με τα προκαθορισμένα πρότυπα. Με την απόκτηση εμπειρίας, οι εταιρείες γίνονται πιο ικανές καθώς βελτιώνουν ορισμένες δεξιότητες και αποκτούν μεγαλύτερη γνώση. Η ολιστική εφαρμογή DLT στην εφοδιαστική αλυσίδα ενισχύει το άνοιγμα των δεδομένων, τη πρόσβαση από πολλά μέρη στα ίδια δεδομένα και τη διαφάνεια των δεδομένα εσωτερικά στην εφοδιαστική αλυσίδα ενός οργανισμού. Επιπλέον μειώνει την ασυμμετρία στη διαχείριση και πρόσβαση σε δεδομένα (information asymmetries), από τα μέρη της εφοδιαστική αλυσίδας που αλληλοεπιδρούν ωθώντας τα να αναβαθμίσουν τις ικανότητές τους.Ελλείψει ερευνών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η υιοθέτηση DLT σε επίπεδο εσωτερικής εφοδιαστικής αλυσίδας θα μπορούσε να επηρεάσει τη λιτότητα της παραγωγής (manufacturing leanness), βασιζόμαστε στα ευρήματα του mRQ2 για να απαντήσουμε ένα επιπλέον ερευνητικό υπό-ερώτημα (subRQ2.1), δηλαδή : «Σε ποιο βαθμό η υιοθέτηση DLT επηρεάζει τη λιτότητα της παραγωγής (manufacturing leanness);» Από τα στελέχη και εργαζόμενους της επιχείρησης HA-OEM που συμμετείχαν στις συνεντεύξεις για συλλογή δεδομένων με σκοπό την απάντηση στο mRQ2, συλλέγουμε και αναλύουμε εκ νέου δεδομένα βασιζόμενοι την υπόθεση ότι η υιοθέτηση του DLT θα επηρεάσει μόνο τη ροή πληροφοριών και δεν θα ληφθεί υπόψη καμία άλλη τεχνική βελτίωσης της ροής υλικού. Χρησιμοποιούμε τη μεθοδολογία χαρτογράφησης ροής της αξίας (value stream mapping – VSM) για να απεικονίσουμε την προσομοιωμένη μελλοντική κατάσταση σύμφωνα με τις υποθέσεις μας. Χρησιμοποιούμε δηλαδή τα αποτελέσματα από το mRQ2 για να εντοπίσουμε σε ποια σημεία της ροής της παραγωγής θα είχε επίδραση η εφαρμογή του DLT. Τελικά απεικονίζουμε και αξιολογούμε ποιες ροές παραγωγής (manufacturing streams) και σε ποιο βαθμό επηρεάζεται ο χρόνος διεκπεραίωσης των ροών παραγωγής (throughput time – TT). Με βάση τα ευρήματά μας, οκτώ (8) από τις δεκατρείς (13) ροές παραγωγής εμφάνισαν μειωμένο ΤΤ κατά 0,61% - 3,81%, λόγω υιοθέτησης του DLT. Η μείωση οφείλεται κυρίως στη μείωση των ενδιάμεσων αποθεμάτων (work-in-progress inventories) ένεκα της βελτίωσης της συνολικής αποτελεσματικότητας του εξοπλισμού (overall equipment effectiveness-ΟΕΕ) που τα επηρεάζει. Επιπλέον διαπιστώθηκε ότι ενώ το συνολικό ΤΤ καθώς και η κρίσιμή ροή παραγωγής που το προσδιορίζει παραμείναν αμετάβλητα. Συνοψίζοντάς διαπιστώνουμε ότι η προστιθέμενη αξία στις εσωτερικές λειτουργίες της εφοδιαστικής αλυσίδας, λόγω της υιοθέτησης του DLT, αποκαλύπτει ότι το DLT δεν πρέπει να εκλαμβάνεται αποκλειστικά ως μια αυτόνομη λύση προς βελτιστοποίηση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Αν και επιδείχθηκε ότι η εφαρμογή του DLT μπορεί συνεισφέρει και ως μια ακόμη μέθοδο βελτιστοποίηση, παρόλα αυτά η εφαρμογή της πρέπει να υπολογίζεται ως συνδυασμός με άλλα συστήματα ή διαδικασίες κοινής χρήσης δεδομένων που ήδη εφαρμόζει η επιχείρηση.