САУДА ҚЫЗМЕТІН ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕУДІҢ КЕЙБІР МӘСЕЛЕЛЕРІ
Authors: М.К. Жиенбаева , Г.Н. Кузембаева 
Published: November 2024

В данной статье авторами освещены вопросы регулирования торговой деятельности в Казахстане и представлена их позиция в отношении предлагаемых законодательных новшеств. Описана нынешняя ситуация мониторинга и контроля за соблюдением порядка ценообразования и обязанностей субъекта общественно значимого рынка. Проанализированы результаты проводимых мониторингов, а также роль одного из инструментов сдерживания роста стоимости социально значимых продовольственных товаров (СЗПТ) – введения предельных цен – и его последствия. Авторы также акцентировали внимание на проблемных вопросах регулирования сферы торговли, направленных на защиту интересов отечественных производителей. А именно – на неравнозначных требованиях к зарубежным и отечественным предпринимателям, на ситуациях, которые складываются не в пользу отечественного производства и о предлагаемых путях решения этих проблем. Приведен международный опыт стран Европы (в части внесения изменений в п. 3 ст. 172 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан). В целях поддержки развития отечественного производителя, создания условий развития конкуренции и свободной торговли, экспертами Института парламентаризма направлены в адрес депутатов предложения и замечания к законопроекту по вопросам торговой деятельности с обоснованиями, которые нашли отражение в данной статье.

In this article, the authors highlight the issues of regulation of trade activities in Kazakhstan and present their position in relation to the proposed legislative innovations. The current situation of monitoring and control over compliance with pricing procedures and the responsibilities of a subject of a socially significant market is described. The results of ongoing monitoring are analyzed, as well as the role of one of the tools to curb the growth of the cost of socially important food products (SFP) – the introduction of ceiling prices – and its consequences. The authors also focused on problematic issues of trade regulation aimed at protecting the interests of domestic producers. Namely, on unequal requirements for foreign and domestic entrepreneurs, on situations that are not in favor of domestic production and on proposed ways to solve these problems. The international experience of European countries is presented (in terms of introducing amendments to paragraph 3 of Article 172 of the Entrepreneurial Code of the Republic of Kazakhstan). In order to support the development of domestic producers, create conditions for the development of competition and free trade, experts from the Institute of Parliamentarism sent proposals and comments to the deputies on the draft law on trade issues with justifications, which are reflected in this article.

Бұл мақалада авторлар Қазақстандағы сауда қызметін реттеу мәселелеріне тоқталып, ұсынылып отырған заңнамалық жаңалықтарға қатысты өз ұстанымдарын ұсынады. Мақалада баға белгілеу тәртібін және қоғамдық маңызы бар нарық субъектісінің міндеттерін сақтау мониторингі мен бақылаудың ағымдағы жағдайы сипатталған. Жүргізіліп жатқан мониторинг нәтижелері, сондай-ақ қоғамдық маңызы бар азық-түлік тауарлары (ҚМАТ) құнының өсуін тежеу құралдарының бірі – шекті бағаларды енгізудің рөлі және оның салдары талданған. Авторлар отандық өндірушілердің мүдделерін қорғауға бағытталған сауданы реттеудің, атап айтқанда, шетелдік және отандық кәсіпкерлерге қойылатын талаптардың тең болмауы, отандық өндірістің пайдасына тимейтін жағдайлар туралы проблема шешудің кейбір жолдарын ұсынды. Еуропа елдерінің халықаралық тәжірибесіне (ҚР Кәсіпкерлік кодексінің 172-бабының 3-тармағына толықтырулар енгізу бөлігінде) шолу жасалды. Отандық тауар өндірушілерді қолдау, бәсекелестікті және еркін сауданы дамыту үшін жағдай жасау мақсатында Парламентаризм институтының сарапшылары сауда мәселелері жөніндегі заң жобасына негіздемелері бар ұсыныстар мен ескертулерді депутаттарға жолдады, олар да осы мақалада орын тапты.