Three essays on innovation and finance
Authors: Κωνστάντιος Δημήτριος 
Published: September 2021

Η καινοτομία είναι ένας καθοριστικός παράγοντας για την ανταγωνιστική θέση μιας χώρας στις διεθνείς αγορές και αποτελεί ισχυρό μοχλό για μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη. Η παρούσα διδακτορική διατριβή αποτελείται από τρία δοκίμια τα οποία αναλύουν το ρόλο της καινοτομίας στην απόδοση της επιχείρησης καθώς και την επίδραση των ελέγχων κεφαλαίου στην ικανότητα των επιχειρήσεων να χρηματοδοτούν σημαντικά έργα καινοτομίας. Πιο συγκεκριμένα, το πρώτο δοκίμιο ερευνά την επίδραση της καινοτομίας και της αναγνωσιμότητας των επιχειρήσεων, μέσω των εμπορικών σημάτων στην μακροβιότητα της επιχείρησης και στην τιμολόγηση κατά την διαδικασία εισαγωγής στο χρηματιστήριο. Υποστηρίζεται ότι η δραστηριότητα των εμπορικών σημάτων είναι πιο πιθανό να αυξήσει την υποτιμολόγηση της τιμής πρώτης προσφοράς στις επιχειρήσεις που ανήκουν στους κλάδους υπηρεσιών, ενώ είναι λιγότερο ή καθόλου πιθανό να αυξήσει την υποτιμολόγηση στις επιχειρήσεις που ανήκουν σε βιομηχανικούς κλάδους. Με βάση ένα δείγμα που αποτελείται από 2.275 αμερικάνικες εισαχθείσες επιχειρήσεις από το 1997 έως το 2016 καταλήγουμε ότι η παρουσία των εμπορικών σημάτων στο χαρτοφυλάκιο μιας επιχείρησης αυξάνει κατά μέσο όρο την υποτιμολόγιση κατά την διαδικασία εισαγωγής τους στο χρηματιστήριο. Το δεύτερο δοκίμιο επεκτείνει την ανάλυση εξετάζοντας την επίδραση της δημοσιοποίησης της πληροφόρησης για τη βιωσιμότητα μιας επιχείρησης, σχετικά με την υποτιμολόγηση της τιμής των μετοχών πριν από την αρχική δημόσια προσφορά. Ιδιαίτερα, διερευνά τον αντίκτυπο της πληροφόρησης που αφορά την περιβαλλοντική, κοινωνική και εταιρική διακυβέρνηση (βιωσιμότητα) στην αποτίμηση, στη χρηματοδότηση, στην απόδοση και την μακροβιότητα της επιχείρησης. Γίνεται η υπόθεση ότι η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων λειτουργεί ως εργαλείο άμβλυνσης του κινδύνου, μειώνοντας το πρόβλημα της ασύμμετρης πληροφόρησης. Τα ευρήματα, χρησιμοποιώντας ένα δείγμα από 854 αμερικάνικες επιχειρήσεις με IPO από το 2008 έως το 2017, υποστηρίζουν ότι οι επιχειρήσεις που αποκαλύπτουν πληροφορίες σχετικά με την βιωσιμότητα τους αντλούν κεφάλαια κατά μέσο όρο, με καλύτερους όρους και είναι ποιο πιθανό να παραμείνουν εισηγμένες για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Τέλος το τρίτο δοκίμιο μελετάει τους περιορισμούς της καινοτομίας. Όπως αναφερθήκαμε στα προηγούμενα δοκίμια, η καινοτομία είναι σημαντική για την απόδοση των επιχειρήσεων. Παρόλα αυτά, οι επιχειρήσεις υπό την παρουσία των περιορισμών κεφαλαίου ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην πραγματοποίηση δραστηριότητας καινοτομίας. Επομένως το τρίτο δοκίμιο μελετά το ρόλο των κεφαλαιακών περιορισμών και των χρηματοοικονομικών εργαλείων στην διαμόρφωση της καινοτομίας. Για να ξεπεραστούν οι επιπτώσεις των ελέγχων κεφαλαίου στην έρευνα και ανάπτυξη χρησιμοποιείται ένα νέο σύνολο δεδομένων που διαφοροποιεί τον έλεγχο των εισροών και των εκροών καθώς και μεταξύ των κατηγοριών των περιουσιακών στοιχείων για 54 ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες οικονομίες κατά την περίοδο 1995 – 2013. Τα ευρήματα δείχνουν σαφώς ότι οι έλεγχοι κεφαλαίου είναι επιβλαβείς για την δραστηριότητα της έρευνας και ανάπτυξης. Ωστόσο, η συνολική τους επίδραση μπορεί να ποικίλει ανάλογα με το επίπεδο της χρηματοπιστωτικής ανάπτυξης και τεχνολογίας μιας χώρας. Το υψηλό επίπεδο ανάπτυξης του χρηματοπιστωτικού τομέα εξομαλύνει ορισμένες από τις αρνητικές επιπτώσεις των περιορισμών κεφαλαίου στη έρευνα και ανάπτυξη ενώ οι χώρες με προσανατολισμό τις εξαγωγές σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας θα μπορούσαν να είναι ποιο ευαίσθητες σε περιορισμούς κεφαλαίου. Συνολικά, οι έλεγχοι κεφαλαίου επηρεάζουν αρνητικά τις περισσότερο προηγμένες τεχνολογικά οικονομίες με λιγότερο αναπτυγμένο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Τέλος , η επιλογή του κατά πόσο οι έλεγχοι θα πρέπει να επιβάλλονται στις εισροές ή στις εκροές κεφαλαίων μπορεί επίσης να έχει διαφορετικές επιπτώσεις στη δραστηριότητα της καινοτομίας. Ιδιαίτερα, οι περιορισμοί στην χρηματοδότηση και στην εμπορική πίστωση είναι μακράν οι πιο επιβλαβείς.