“14 Rules Against Corona Virus Risk” Public Spot Analysis by Eye-Tracking
Authors: YÜCEL Nurcan , YÜCEL Atilla , GÜNDÜZ Koray , İNAN Melek 
Published: October 2020

Çin’in Wuhan kentinde 2019 yılının Aralık ayında ortaya çıkan Koronavirüs salgını kısa sürede yayılarak tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Dünya genelinde 5 milyonu aşkın kişi virüse yakalanmış, virüs kaynaklı ölüm sayısı ise 344
bini geçmiştir. Salgının yayılmasının önüne geçilememesi ve ne zaman biteceğinin belli olmaması nedeniyle ülkeler yayılmayı engellemek için birtakım önlemler almışlardır. Türkiye’de de ilk koronavirüs vakasının 10 Mart tarihinde
tespit edilmesinin ardından vakaların artmasını engellemek amacıyla T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından Covid-19 önlemleri kapsamında çeşitli uygulamalar yapılmıştır. Bu uygulamalar çerçevesinde, toplumun tüm üyelerini bilgilendirmek,
toplumsal duyarlılığı artırmak, bilinçlendirilmek ve farkındalık oluşturulmak için “Korona Virüs Riskine Karşı 14 Kural” Kamu Spotu hazırlanmış ve çeşitli medya araçları yoluyla yayımlanmıştır. Covid-19 salgını ile ilgili olarak
yapılan yurtiçi ve yurtdışı çalışmalar incelendiğinde; başta sağlık sektörü olmak üzere ekonomi, eğitim, bankacılık, turizm ve spor alanında çalışmaların yapıldığı tespit edilmiştir. İncelenen çalışmalar neticesinde, pazarlama
alanında Covıd-19 salgını ile ilgili yapılan deneysel herhangi bir çalışmaya rastlanamamıştır. Yapılan bu çalışmanın nörobilim ve nöropazarlama çerçevesinde Covid-19 salgını Önlemleri Kapsamında hazırlanan Kamu spotları ile ilgili
olarak ilk deneysel çalışma olması da çalışmanın özgünlüğünü ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın amacı; T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından Covid-19 Önlemleri Kapsamında hazırlanan “Korona Virüs Riskine Karşı 14 Kural” Kamu Spotunun
görsel etkisinin tespit edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda, gönüllü katılımcılar üzerinde Covid-19 önlemleri kapsamında hazırlanan 14 Kuralı içeren görsellerin etki düzeyleri Eye Tracking (Göz İzleme) analiz yöntemi kullanılarak
belirlenmiştir. Eye Tracking analiz yöntemi ile gönüllü katılımcıların 14 Kuralı içeren görsellere baktıklarında nerelere odaklandıkları, nerelere daha fazla yoğunlaştıkları ve görsellerin farkındalık etkisi heat map (ısı haritası)
ile elde edilmiştir. Çalışmanın örneklemi; kolayda örneklem yolu ile farklı yaş ve çeşitli meslek gruplarından oluşan (öğrenciler, akademisyenler, memurlar vb.) toplam 30 gönüllü katılımcı olarak belirlenmiştir. Araştırma için
Fırat Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurul Başkanlığı’nın 07.04.2015 tarihli 07 Nolu Toplantıda alınan 03 nolu kararı ile etik kurul izni bulunmaktadır. Yapılan araştırma sonucunda elde edilen heat map (ısı haritası)
verilerine göre; T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından Covid-19 önlemleri kapsamında hazırlanan “Korona Virüs Riskine Karşı 14 Kural” Kamu Spotunda yer alan referans gücü oyuncu Taner Ölmez’e odaklanmanın olduğu ve daha fazla dikkat
çektiği görülmüştür. Diğer taraftan, bilgilendirme yazılarına ise; odaklanmanın az olduğu belirlenmiştir. Bu sebeple, kamu spotunun görsel etkisinin olduğu ve farkındalık oluşturduğu görülmüştür. Ayrıca, kamu spotunun etki düzeyinin
artırılabilmesi için referans gücünden ziyade bilgilendirme yazılarının ön plana çıkmasının gerekli olduğu çalışma sonucunda tespit edilmiştir.