Spatium Monstrorum
Authors: Ζαχαροπούλου Δέσποινα 
Published: January 2024

Η διδακτορική διατριβή διερευνά το ερώτημα κατά πόσον η επιτελεστική τέχνη (performance) μπορεί να ιδωθεί πέρα από κάθε είδους αναπαράσταση, μεταφυσική ή διαλεκτική. Ο τρόπος με τον οποίο διερευνάται το βασικό αυτό ερώτημα γίνεται μέσα από την παραγωγή ζωντανών έργων τα οποία προτείνουν μια σύλληψη της performance ως επιφάνειας: ως πεδίου που διατρέχεται μόνο από εντάσεις, εντός του οποίου αναδύονται συμβάντα και υποκειμενικότητες. Υπό αυτή την έννοια, το σώμα του καλλιτέχνη-performer δεν συνιστά όριο του έργου, αλλά εντάσσεται σε ένα χωροχρονικό συνεχές ύλης-ενέργειας που μεταβάλλεται συνεχώς. Η ίδια η πρακτική της performance συνιστά το σημείο εκκίνησης, το αντικείμενο, τη μέθοδο αλλά και το αποτέλεσμα της έρευνας, ενώ έρχεται να συνομιλήσει με μη-διαλεκτικούς στοχαστές όπως οι: Foucault, Spinoza, Deleuze & Guattari, Lyotard, Nietzsche, De Sade, Golding, Barad κ.ά. Η εικαστική γλώσσα των ζωντανών έργων που παρείχθησαν στα πλαίσια της έρευνας, αντλούν το λεξιλόγιό τους από τη σωματική τέχνη της δεκαετίας του ’70, χρησιμοποιώντας μεθοδολογικά εργαλεία όπως το γυμνό και οι έντονες σωματικές πρακτικές. Εντούτοις, το διακύβευμα που προτάσσεται, είναι διαφορετικό από αυτό των καλλιτεχνών εκείνης της εποχής, οι οποίοι επεδίωξαν να ανακινήσουν τον θεατή από την παθητική στάση που είχε απέναντι στα γεγονότα της εποχής του και τις εξουσιαστικές δομές που του επιβάλλονταν. Στην παρούσα διατριβή, προτείνεται ένα εντελώς διαφορετικό φιλοσοφικό, αισθητικό, χωροχρονικό και οντολογικό παράδειγμα. Ενάντια σε κάθε είδους δίπολα όπως: υποκείμενο/αντικείμενο ψυχή/σώμα, θεωρία/πράξη κλπ., η παρούσα διδακτορική διατριβή σχετίζεται με μια θεώρηση του κόσμου – άρα και της performance – ως συνεχούς πεδίου δυνάμεων, χωρίς ιεράρχηση και χωρίς πρόσημο. Υπό αυτή την έννοια το χωροχρονικό παράδειγμα που προτάσσεται, έρχεται να συνομιλήσει με σύγχρονες επιστημονικές θεωρίες όπως αυτές των υπερχορδών, της θεωρίας του χάους, των μορφογεννητικών και φρακταλικών δομών. Μέσα από αυτή την οντολογική και ηθική κίνηση, στόχος και βασικό διακύβευμα είναι η λειτουργία της performance ως φιλοσοφίας. Και αντιστοίχως, η αποκατάσταση της φιλοσοφίας ως ενσώματης πρακτικής και μεθόδου προς μια ζωή ριζικά άλλη, που βιώνεται με χαρά, ως αυτή που είναι, στο πλήρες φάσμα των εντάσεών της. Κάθε έργο που παρουσιάζεται στα πλαίσια της έρευνας συμβαίνει στο εδώ και στο τώρα, χωρίς την ύπαρξη σεναρίου και χωρίς να έχει προκαθοριστεί η εξέλιξή του. Παρόλα αυτά, οι συγκεκριμένες performances δεν είναι άμορφες, αλλά διέπονται από δομές, οι οποίες ορίζονται από τη χρήση πρωτοκόλλων διακυβέρνησης που λειτουργούν ως μορφογενετικοί τεχνολογικοί μηχανισμοί. Έναν τέτοιο μηχανισμό αποτελεί και η χρήση γραπτών συμβολαίων που θέτουν τα πρωτόκολλα ενδο-δράσης (intra-action) μεταξύ εμού και του κοινού. Τα πρωτόκολλα που θεσπίζω, ορίζουν, επί της ουσίας,τον ρυθμό της χρήσης του σώματός μου από άλλα σώματα, μετατρέποντάς το με αυτόν τον τρόπο σε σάρκα, η οποία είναι σε θέση να παράγει και να διανέμει εντάσεις κατά τη διάρκεια του έργου. Η επανάληψη που, εν τέλει, χαρακτηρίζει όλα μου τα έργα, μέσα από την επανάληψη της χρήσης του σώματος-σάρκας, λειτουργεί ως ένας συνεχώς ανατροφοδοτούμενος βρόγχος, που αφήνει πάντα ένα υπόλειμμα για να τροφοδοτήσει τα επόμενα έργα και τις επόμενες χρήσεις. Αυτό το υπόλειμμα είναι που λειτουργεί εν είδει νομίσματος, πληρώνοντας το χρέος της απώλειας κάθε αίσθησης ολότητας εαυτού, και που συνεχίζει να κυκλοφορεί από έργο σε έργο, δια μέσου της επανάληψης ως διαφοράς και αιώνιας επιστροφής στο τραύμα, για τη διατήρηση της ύπαρξης σε μια κατάσταση μόνιμης ρευστότητας και συνεχούς γίγνεσθαι.