Μακροχρόνιες μορφομετρικές μεταβολές του κεντρικού, υπονεφρικού αυχένα ανευρισμάτων κοιλιακής αορτής μετά από ενδαγγειακή αποκατάσταση
Authors: Χατζέλας Δημήτριος 
Published: April 2023

Σκοπός: Η παρουσίαση επαρκών κλινικών και απεικονιστικών δεδομένων πάνω στην αναδιαμόρφωση του κεντρικού αορτικού αυχένα (proximal aortic neck remodeling) που παρατηρείται μετά από εκλεκτική ενδαγγειακή αποκατάσταση υπονεφρικών ανευρυσμάτων κοιλιακής αορτής (endovascular aortic aneurysm repair, EVAR) με μία ποικιλία σύγχρονων, τρίτης γενεάς ενδομοσχευμάτων (endograft). Υλικό και Μέθοδοι: Πρόκειται για μία μη παρεμβατική προοπτική μελέτη κοόρτης (cohort) 157 ασθενών που υπεβλήθησαν σε συμβατική EVAR με αυτοεκπτυσσόμενο ενδομόσχευμα (self-expanding stent-graft, SESG). Η στρατολόγηση των ασθενών διήρκεσε από το 2013 έως το 2018 και η μετεγχειρητική παρακολούθηση (follow-up) έφθανε τα πέντε έτη. Διενεργήθηκε αξονική αγγειογραφία (computed tomography angiography, CTA) τον πρώτο μήνα και κατόπιν το πρώτο, δεύτερο και πέμπτο έτος του follow-up. Τα βασικά μορφολογικά χαρακτηριστικά του κεντρικού αορτικού αυχένα (proximal aortic neck, PAN), ήτοι η διάμετρος (diameter), το μήκος (length) και η γωνίωση (angulation), αξιολογήθηκαν και μετρήθηκαν κατά την ανάλυση της CTA με ένα ειδικό λογισμικό πρόγραμμα, σύμφωνα με ένα τυποποιημένο σύστημα. Κατά την παρακολούθηση καταγράφθηκαν δευτερογενείς ειδικές επιπλοκές όπως μετανάστευση (migration), ενδοδιαφυγή (endoleak) ή ρήξη (rupture) καθώς και τυχόν επανεπεμβάσεις (reintervention). Αποτελέσματα: Παρατηρήθηκε σημαντικός ευθειασμός (straightening) του PAN ήδη από τον πρώτο μετεγχειρητικό μήνα με ταυτόχρονη βράχυνσή (shortening) του, η οποία κατέστη σημαντική στην πενταετία. Τόσο η υπερνεφρική κοιλιακή αορτή όσο και ο PAN υπέστησαν σημαντική διαστολή (aortic neck dilatation, AND) με την πάροδο του χρόνου, με τον PAN να διαστέλλεται περισσότερο. Η μέση διαστολή του PAN στο παρανεφρικό (juxtarenal) επίπεδο ήταν 3.9 ± 1.7mm. Η επίπτωση της AND ≥2.5mm ήταν 37.2% στην διετία και 58.1% στην πενταετία μετά την EVAR και θεωρήθηκε σημαντική (≥5mm) στο 11.5% των ασθενών στην διετία και το 30.6% στην πενταετία. Η πολυπαραγοντική (multivariate) ανάλυση κατέδειξε ότι ο βαθμός της υπερμεγέθυνσης (oversizing) του ενδομοσχεύματος, το προεγχειρητικό μήκος του PAN και η προεγχειρητική διάμετρος του ανευρυσματικού σάκου ήταν ανεξάρτητοι προβλεπτικοί παράγοντες κινδύνου για σημαντική AND στην πενταετία. Κατά το πενταετές follow-up καταγράφηκαν 8 (6.5%) περιπτώσεις καθυστερημένης ενδοδιαφυγής τύπου Ia και 7 (5.6%) περιπτώσεις ουραίας μετανάστευσης του ενδομοσχεύματος, ενώ δεν σημειώθηκε δευτερογενής ρήξη του ανευρυσματικού σάκου. Συνολικά, 11 όψιμες δευτερογενείς επανεπεμβάσεις διενεργήθηκαν προς επιδιόρθωση των επιπλοκών. Σε γενικές γραμμές, οι σχετιζόμενες με τον PAN δευτερογενείς επιπλοκές (proximal neck-related adverse outcomes) καθώς και ο αριθμός επανεπεμβάσεων συνδέονταν σημαντικά με την παρουσία σημαντικής AND στην πενταετία. Συμπεράσματα: Η αναδιαμόρφωση του PAN μετά από EVAR είναι κοινή, μπορεί να επηρεάσει την μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της κεντρικής στήριξης του ενδομοσχεύματος και συνδέεται σημαντικά με αυξημένο κίνδυνο δευτερογενών επιπλοκών και διορθωτικών επανεπεμβάσεων.