Ռազմական ավիացիայի տերմինաբանությունը․ Պատմական քննություն (փոխառյալ տերմինների հիման վրա)
Authors: Խիզանցյան Աննա 
Published: July 2024

Տեխնիկական աշխարհի շարունակական զարգացումը, որը, իհարկե, գլոբալիզացման հետևանք է, արտացոլվում է լեզվում, ինչպես հայելու մեջ. արձանագրվում են գյուտերի անվանումները և դրանց առնչվող տարբեր գործընթացները: Բառերի մի մասն ամրագրվում է լեզվում՝ որպես եզրույթ դառնալով տվյալ լեզվի տերմինաբանական համակարգի մաս (երբեմն փոխառվում են այլ տերմինաբանական համակարգից), որոշ բառեր էլ դուրս են գալիս գործածությունից իրենց նշած իրողությունների հետ։ Եզրույթի պատմության ուսումնասիրությունն արդիական է, քանի որ շատ քիչ աշխատություններ կան՝ նվիրված եզրույթի (ներառյալ ռուսաց լեզվի եզրույթները) ստուգաբանական վերլուծությանը։ Սույն հոդվածում ուսումնասիրվում են ավիացիայի՝ որպես տեխնոլոգիայի ամենաերիտասարդ ոլորտներից մեկի որոշ տերմիններ, մասնավորապես՝ ռուսերենի փոխառյալ ավիացիոն եզրույթները։ Ուսումնասիրությունը կատարվում է լեզվի պատմության դիտանկյունից, տրվում է եզրույթների պատմական մեկնաբանությունը, որը թույլ է տալիս ցույց տալ, թե ինչպես է ձևավորվել նշված տերմինաբանական համակարգը։ Ուսումնասիրության հիմքում «Օդանավի արտաքին կառուցվածքը» տերմինաբանական խումբն է: Ուսումնասիրվել են տերմինաբանական համակարգեր, որոնցից փոխառվել են ավիացիոն տերմիններ: Ստուգաբանական վերլուծության միջոցով պարզել ենք փոխառության սկզբնաղբյուրը և միջանկյալ լեզուն։ Տվյալ աշխատանքը մեկն է գիտական հոդվածներից՝ նվիրված ռազմա- կան տերմինի պատմության ուսումնասիրությանը։
With the continuous development of the technical world, which is, of course, a consequence of globalization, the names of inventions and various processes associated with them, which are a consequence of the exploitation of those same inventions, are reflected and recorded in language, as in a mirror. Some of these terms enter as a term, becoming part of the terminological system of a given language (sometimes moving from another terminological system), others leave the language along with the realities that they denoted. The study of the history of the term is one of the pressing issues of linguistics, because there are quite a few works devoted to the etymological analysis of the term (including terms of the Russian language). This article examines some terms of aviation, as one of the youngest areas of technology. In particular, the subject of this article is aviation terms borrowed from the Russian language. The study of terms is carried out in the aspect of the history of the language, their historical commentary is provided, which allows us to show how the term system in question was formed. The study was conducted on the material of the terminological group “External layout of the aircraft”. During the study, we examined terminological systems from which the terms were included in the aviation terminological system; having carried out an etymological analysis, we determined the source language and the intermediary language. The work is an article from a series of scientific articles devoted to the study of the history of the military term.
При непрерывном развитии технического мира, являющегося, конечно же, следствием глобализации, в языке, как в зеркале, отражаются и фиксируются наименования изобретений и связанных с ними различных процессов, являющихся следствием эксплуатации тех самых изобретений. Часть из этих терминов входит в качестве термина, становясь частью терминологической системы данной области (иногда переходя из другой терминосистемы), другие – выходят из языка вместе с реалией, которые они обозначали.Исследование истории термина является одним из актуальных вопросов языкознания, т.к. работ, посвященных этимологическому анализу термина (в том числе и терминов русского языка), довольно мало. В данной статье исследуются некоторые термины авиации, как одного из самых молодых направлений техники. В частности, предметом данной статьи являются заимствованные русским языком авиационные термины. Изучение терминов проводится в аспекте истории языка, приводится их исторический комментарий, позволяющий показать, как формировалась рассматриваемая терминосистема. Исследование проводилось на материале терминологической группы «Внешняя компоновка летательного аппарата». В ходе исследования мы рассмотрели терминосистемы, из которых термины вошли в авиационную терминологическую систему; проведя этимологический анализ, определили язык-источник и язык-посредник.Работа представляет собой статью из цикла научных статей, посвященных исследованию истории военного термина.