Calcareous nannoplankton response to a high CO2 world
Authors: Σκαμπά Ελισάβετ 
Published: November 2022

Ένα από τα πιο αινιγματικά χαρακτηριστικά της μακροχρόνιας κλιματικής εξέλιξης του Καινοζωικού, με αναλογικές δυνατότητες για την παρούσα / μελλοντική παγκόσμια αλλαγή του κλίματος, είναι το τελευταίο μακρόχρονο θερμό διάστημα με υψηλό ατμοσφαιρικό CO2 στην ιστορία της Γης. Το Πλειόκαινο είναι η πιο πρόσφατη περίοδος στην ιστορία της Γης όπου η μέση παγκόσμια θερμοκρασία, οι συγκεντρώσεις του ατμοσφαιρικού CO2 και το επίπεδο της θάλασσας ήταν υψηλότερα από σήμερα. Αυτή η χρονική περίοδος προσφέρει ένα κατάλληλο διάστημα για την κατανόηση των κλιματικών διεργασιών ενός θερμού κόσμου με υψηλό CO2, παρόμοιο με τις σύγχρονες κλιματικές συνθήκες. Επίσης, λόγω της υψηλής απορροφητικής ικανότητας της Αν. Μεσογείου στο ανθρωπογενές CO2, η περιοχή μελέτης (Αιγαίο και Ιόνιο πέλαγος) είναι μια ιδανική τοποθεσία για να εκτιμηθεί η επίδραση της ανθρωπογενούς οξίνισης των ωκεανών στους οργανισμούς που ασβεστοποιούν. Ο κύριος στόχος της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση των ροών ασβεστολιθικού νανοπλαγκτού στη ΒΑ Μεσόγειο Θάλασσα όπως καταγράφηκαν από παγίδες ιζημάτων και παλαιοκεανογραφικές καταγραφές. Το υλικό της μελέτης συλλέχθηκε από ιζηματοπαγίδες στο Αιγαίο και το Ιόνιο Πέλαγος και από το υλικό του Eastern Mediterranean Deep Sea Drilling Project (DSDP Leg42A, Site 378). Αρχικά, στην παρούσα μελέτη καταγράφηκαν και συγκρίθηκαν οι ροές των κοκκολιθοφόρων από παγίδες ιζημάτων στο Αιγαίο και Ιόνιο πέλαγος. Τα δεδομένα συγκρίθηκαν προκειμένου να καθοριστεί η χωρική και εποχική μεταβλητότητα στη σύνθεση των συναθροίσεων και στις ροές των κοκκολιθοφόρων. Με την παρούσα μελέτη αντικατοπτρίζεται στην εξαγόμενη παραγωγικότητα των κοκκολιθοφόρων το πλαίσιο της βιογενούς ιζηματογένεσης στην υδάτινη στήλη. Επίσης, πραγματοποιήθηκε ανάλυση δειγμάτων νερού και ιζηματοπαγίδας στο Β.Αιγαίο και η σύγκρισή τους με δεδομένα που προέρχονται από το επιφανειακό ίζημα της ίδιας τοποθεσίας παρείχε πολύτιμες πληροφορίες για τις μεταβολές που παρατηρούνται στις συναθροίσεις των κοκκολιθοφόρων κατά την εξαγωγή τους από την ευφωτική ζώνη και τη βύθισή τους στον θαλάσσιο πυθμένα. Επιπροσθέτως, η μορφομετρική ανάλυση κοκκολίθων, συνέβαλε στη διερεύνηση των υδατικών μαζών στην υδάτινη στήλη του Β.Αιγαίου. Στα δεδομένα του πυρήνα DSDP εστιάσαμε στο διάστημα του «θερμού Πλεικαίνου», μετά το φαινόμενο της «πλημμύρας» του Ζαγκλίου στο Αιγαίο μετά την Μεσσηνιακή Κρίση Αλατότητας της Μεσογείου (Zanclean reflooding). Σύμφωνα με την λεπτομερή βιοστρωματογραφική μελέτη που πραγματοποιήθηκε καθώς και το παραγόμενο ηλικιακό μοντέλο, η παρούσα εργασία παρουσιάζει ένα συνθετικό αρχείο δεδομένων των δύο γεωτρήσεων της τοποθεσίας DSDP-Leg42A-Site 378 για το διάστημα 3,8-5,08Ma. Στη συνέχεια, μελετήθηκε πώς προσαρμόστηκαν τα κοκοκολιθοφόρα στο περιβάλλον του Πλειοκαίνου ποσοτικοποιώντας την αφθονία τους μέσω των παλαιοροών, τη σύνθεση των ειδών και τη συσχέτισή τους με αναλύσεις γεωχημικών παλαιοδεικτών που πραγματοποιήθηκαν στο υλικό του πυρήνα. Επιπλέον, το ιζηματογενές αρχείο DSDP παρείχε στοιχεία για τον μηχανισμό της επαναπλημμύρας του Ζαγκλίου στη Κρητική λεκάνη. Αυτή η μελέτη στοχεύει στη βελτίωση της κατανόησής μας για τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές προσαρμογής ασβεστολιθικού νανοπλαγκτού σε θερμά κλίματα υψηλού CO2, συνδυάζοντας τα σημερινά στοιχεία με τις απολιθωμένες χρονοσειρές του Κατώτερου Πλειοκαίνου.