Kinh nghiệm sử dụng vạt da cân thượng đòn tái tạo khuyết hổng trong phẫu thuật ung thư vùng đầu cổ giai đoạn muộn
Authors: Pham Duy Hoang 
Published: April 2022

TÓM TẮT

Đặt vấn đề: Lựa chọn vạt đảo động mạch thượng đòn có cuống là một giải pháp tái tạo linh hoạt cho các khuyết hổng vùng đầu cổ. Các nghiên cứu về giải phẫu học gần đây đã nâng cao hiểu biết về nguồn cung cấp mạch máu của vạt đảo động mạch thượng đòn. Tại Bệnh viện Ung bướu, vạt đảo động mạch thượng đòn đã trở thành một lựa chọn đáng tin cậy để tái tạo các khuyết hổng phức tạp vùng đầu cổ. Đề tài nhằm mục tiêu: Mô tả dạng cải biên của vạt động mạch thượng đòn trong tái tạo ung thư đầu cổ và kết quả tái tạo.

Phương pháp: nghiên cứu loạt trường hợp ung thư đầu cổ được phẫu thuật tận gốc hoặc cứu vớt kết hợp tái tạo tại Bệnh viện Ung bướu TP.HCM từ tháng 1 năm 2020 đến tháng 3 năm 2021; nghiên cứu tiến cứu. Chúng tôi đánh giá kỹ thuật và kết quả tái tạo.

Kết quả: 17 BN được phẫu thuật tái tạo bằng vạt thượng đòn, trong đó có 15 nam và 2 nữ. Tuổi trung bình 49,6 (39-69 tuổi). Các trường hợp bao gồm ung thư biểu mô hạ hầu- thanh quản (13 trường hợp), ung thư thành sau họng (1 trường hợp) và ung thư da tế bào gai (3 trường hợp), ở giai đoạn III, IVA của bệnh theo phân loại AJCC-2017 hoặc bệnh tái phát sau điều trị ban đầu. Các khuyết hổng vùng hầu họng (4 trường hợp), hầu- thực quản (5 trường hợp), hầu- đáy lưỡi (2 trường hợp), ống thực quản cổ (3 trường hợp) và da vùng cổ mặt được tái tạo tức thì, kích thước khuyết hổng da trung bình là 10 × 17 cm; kích thước vạt nhỏ nhất là 6 x 10cm và kích thước lớn nhất là 11 x 26 cm. Kết quả điều trị với 16/17 trường hợp vạt sống hoàn toàn, 1 trường hợp vạt sống một phần cần bổ sung thêm một vạt khác, 3 BN xuất hiện dò hầu ra da, trong đó có 2 trường hợp nhiễm trùng vết mổ và được chăm sóc vết thương kéo dài (2 bệnh nhân này có tiền sử xạ trị vùng cổ) và 1 trường hợp hoại tử một phần vạt nêu trên. Vùng cho vạt được may khép hoàn toàn trong tất cả các trường hợp, không có biến chứng nghiêm trọng nào tại vùng cho vạt. Hầu hết bệnh nhân phục hồi hoàn toàn chức năng nuốt trong vòng hai tuần sau phẫu thuật và có sự phục hồi cảm giác trên vạt; 3 trường hợp ung thư da sau tái tạo có kết quả thẩm mỹ rất tuyệt vời.

Kết luận: Vạt đảo động mạch thượng đòn có cải biên là một vạt da cân có cuống mỏng linh hoạt, an toàn, đáng tin cậy, có cảm giác, mềm mại, có tỷ lệ biến chứng thấp, với kết quả thẩm mỹ và chức năng tốt trên vùng nhận và vùng cho, phù hợp để tái tạo khuyết hổng phần mềm vùng đầu cổ.

ABSTRACT

A CLINICAL EXPERIENCE OF THE SUPRACLAVICULAR FLAP USED TO RECONSTRUCT HEAD AND NECK DEFECTS IN ADVANCED- STAGE CANCER SURGERY

Background: The supraclavicular artery island flap is a pedicled flap that offers a versatile reconstructive option for head and neck defects. Recent anatomical studies have improved our understanding of the vascular supply of the supraclavicular artery island flap. At our hospital, the supraclavicular artery island flap (SCAIF) has become a reliable option for fasciocutaneous coverage of complex head and neck defects. This study aims to describe the modified type of the supraclavicular artery flap in head and neck oncologic defects and reconstructive results.

Methods: A case series study of head and neck cancer who were treated by radical surgery or salvage surgery with reconstruction between January 2020 and March 2021 in HCMC Oncology Hospital; a prospective study. We assessed reconstructive techniques and outcomes.

Results: Seventeen cases underwent reconstructive surgery by supraclavicular artery island flap of which 15 were males and 2 females. The mean age was 49.6 (39-69 years old). Cases included carcinoma of the hypopharynx & larynx (13 cases), pharyngeal posterior wall (1 case) and squamous cell skin cancer (3 cases), staged III, IVA according to 8th AJCC Classification- 2017 or recurrence after initial therapy. Defects of the hypopharynx (4 cases), pharyngeal esophagus (5 cases), pharyngeal tongue base (2 cases), cervical esophagus (3) and cervico-facial skin were immediately reconstructed, the mean skin defect size was 10 cm × 17 cm; the smallest flap was 6 x 10 cm and the largest size was 11 x 26 cm. Our results with complete flap survival in 16/17 cases, a partial flap survival in one patient which required additional another flap. Three patients developed a pharyngeocutaneous fistula, 2 of which were wound infection and prolonged wound care (who had a history of previous radiation) and 1 case of partial flap loss mentioned above. All donor sites were closed primarily. There was no serious donor- site morbidity. Most patients fully recover their ability to swallow within two weeks after surgery and there was a restoration of sensation on the flap; the cosmetic result was excellent for 3 cases of skin cancer

Conclusions: The modified type of supraclavicular artery island flap is a thin versatile, safe, reliable, sensate, pliable fasciocutaneous pedicled flap that has low morbidity, with the good cosmetic and the functional outcome at both of recipient and donor- site, suitable for reconstructing of soft tissue in head and neck region.