Υποκλινικές βλάβες οργάνων - στόχων σε υπερτασικούς ασθενείς με στυτική δυσλειτουργία
Authors: Κακκάβας Απόστολος 
Published: September 2021

Η αρτηριακή υπέρταση (ΑΥ) είναι σημαντικός παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου, με μεγάλο επιπολασμό, υψηλή νοσηρότητα και θνησιμότητα, ενώ παρά τη βελτίωση στη διάγνωση και τη θεραπεία της ΑΥ, μεγάλος αριθμός ασθενών παραμένουν υποθεραπευόμενοι. Οι επανειλλημένες μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης (ΑΠ) στο ιατρείο, σε συνδυασμό με την 24ωρη περιπατητική καταγραφή της ΑΠ (ABPM) και τις μετρήσεις στο σπίτι, που έχουν αποδεδειγμένη προγνωστική αξία, συμβάλλουν στην ορθή εκτίμηση του ασθενή. Επιπρόσθετη αξία έχει η εκτίμηση των άλλων παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου (ηλικία, κληρονομικό ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου, κάπνισμα, δυσλιπιδαιμία), των δεικτών βλάβης οργάνων-στόχων της ΑΥ (μάζα της αριστεράς κοιλίας, πάχος του έσω-μέσου χιτώνα της καρωτίδας, ταχύτητα σφυγμικού κύματος, κνημοβραχιόνιος δείκτης, κάθαρση κρεατινίνης, μικρολευκωματινουρία), της παρουσίας σακχαρώδη διαβήτη, κλινικής καρδιαγγειακής ή νεφρικής νόσου. Με την συνεκτίμηση των παραπάνω προσδιορίζεται ο καρδιαγγειακός κίνδυνος του υπερτασικού ασθενή και η ορθή, ολιστική θεραπευτική του αντιμετώπιση.Η στυτική δυσλειτουργία (erectile dysfunction-ED) αποτελεί συχνό πρόβλημα υγείας με ιδιαίτερα δυσμενείς επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής. Τα τελευταία χρόνια έχει πάψει να αποτελεί θέμα-ταμπού,ενώ παράλληλα έχει βελτιωθεί σημαντικά η θεραπευτική αντιμετώπιση με τη χρήση των αναστολέων της PDE-5. Στις επιδημιολογικές καταγραφές έχει φανεί η συσχέτιση της ED με τους κλασικούς παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου και πλέον η ED θεωρείται κατεξοχήν αθηροσκληρυντικής, και όχι ψυχογενούς ή νευρο-ενδοκρινικής αιτιολογίας. Σε πολλές μελέτες έχει φανεί η συχνή συνύπαρξη της ED με τη στεφανιαία νόσο (ΣΝ), με τη ED συνήθως να προηγείται χρονικά της ΣΝ, αλλά και η συσχέτισή της με δείκτες υποκλινικής αθηρωμάτωσης και δυσλειτουργίας του ενδοθηλίου. Προοπτικές μελέτες έχουν δείξει ότι η ED πιθανόν αποτελεί παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου και η διάγνωσή της πρέπει να συνιστά έναυσμα εκτίμησης των κλασικών παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου και ανάλογης υγιεινοδιαιτητικής και φαρμακευτικής αντιμετώπισης.Η στυτική δυσλειτουργία είναι ιδιαίτερα συχνή στους υπερτασικούς ασθενείς, ενώ παράλληλα ορισμένα αντιυπερτασικά φάρμακα (β-αναστολείς,διουρητικά) επιδρούν δυσμενώς στη λειτουργία της στύσης. Η ED πρέπει να αξιολογείται κατά την εκτίμηση του ασθενή με ΑΥ ως πιθανός δείκτης αυξημένου καρδιαγγειακού κινδύνου ή αίτιο πλημμελούς συμμόρφωσης στη θεραπεία. Σκοπός της μελέτης ήταν να διερευνηθεί εάν η παρουσία ED στους υπερτασικούς ασθενείς συνοδεύεται από σοβαρότερου βαθμού βλάβες οργάνων-στόχων της ΑΥ συγκριτικά με τους υπερτασικούς με φυσιολογική στυτική λειτουργία. Κατά τη μελέτη εξετάστηκαν 184 ασθενείς που προσήλαν στη Μονάδα Υπέρτασης του ΠΓΝΑ Ιπποκράτειου λόγω προσφάτου ενάρξεως ιδιοπαθούς ΑΥ, χωρίς φαρμακευτική αγωγή. Πέραν του βασικού κλινικο-εργαστηριακού ελέγχου έγινε 24ωρη περιπατητική καταγραφή της ΑΠ, έλεγχος βλαβών οργάνων – στόχων και εκτίμηση της παρουσίας ED με χρήση του ερωτηματολογίου SHIM. Στυτική δυσλειτουργία (SHIM score ≤ 21) διαγνώστηκε στο 24.7% των ασθενών της μελέτης. Οι υπερτασικοί με ED δεν διέφεραν στις περισσότερες παραμέτρους της ABPM συγκριτικά με τους ασθενείς χωρίς ED, με εξαίρεση την πίεση σφυγμού και τη συστολική ΑΠ νύκτας, στις οποίες εμφάνισαν περισσότερο παθολογικές τιμές. Επιπλέον στους υπερτασικούς με ED δεν υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφορά στους δείκτες υποκλινικής βλάβης οργάνων - στόχων της ΑΥ (υπερτροφία αριστεράς κοιλίας, μικρολευκωματουρία, αρτηριακή σκληρία), πέρα από μια ήπια επιδείνωση της διαστολικής λειτουργίας της αριστεράς κοιλίας. Συνεπώς, από τα ευρήματα της μελέτης δεν στοιχειοθετείται η παρουσία αυξημένου καρδιαγγειακού κινδύνου και η ανάγκη περισσότερο ‘επιθετικής’ αντιυπερτασικής αγωγής σε αυτή την ομάδα υπερτασικών ασθενών.