Σεξουαλική αποκατάσταση και σχεσιακή ικανοποίηση σε άτομα με πολλαπλή σκλήρυνση και τους συντρόφους τους
Authors: Τζίτζικα Μερόπη 
Published: March 2023

Εισαγωγή: Η σεξουαλικότητα είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ύπαρξης του ανθρώπου. Η παρουσία μιας χρόνιας νόσου όπως η Πολλαπλή Σκλήρυνση (ΠΣ) μπορεί να επηρεάσει και να δυσκολέψει την έκφραση της με διάφορους τρόπους. Δυστυχώς, τα θέματα αυτά δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς από τους επαγγελματίες υγείας που εμπλέκονται στην αποκατάσταση των ασθενών. Η βιβλιογραφία σχετικά με την παροχή ολιστικών υπηρεσιών αποκατάστασης ξεκίνησε να περιλαμβάνει τη σεξουαλική αποκατάσταση ως ένα πεδίο των προγραμμάτων αυτών. Η παρούσα έρευνα αποπειράται να μελετήσει την επίδραση που μπορεί να προκύψει στην σεξουαλική ικανοποίηση ενός ζευγαριού όπου ο ένας σύντροφος νοσεί από ΠΣ και ο άλλος σύντροφος είναι ταυτόχρονα φροντιστής του/της ύστερα από την εφαρμογή ενός προγράμματος σεξουαλικής αποκατάστασης. Δευτερευόντως, την επίδραση της σεξουαλικής ικανοποίησης στην γενική ικανοποίηση των συντρόφων από τη σχέση αλλά και την επίδραση ή μη που μπορεί να έχει στην έκφραση φιλοσχεσιακών συμπεριφορών ανάμεσά τους. Επιχειρεί να αναδείξει την πτυχή της σεξουαλικής αποκατάστασης και της σημασίας της για τους συντρόφους μέσω του μοντέλου PLISSIT στην ΠΣ. Τέλος, να επισημάνει τη σημασία της παροχής φροντίδας και της σεξουαλικής ικανοποίησης στη γενική ικανοποίηση από τη σχέση μέσω μηχανισμών διατήρησης όπως είναι οι φιλοσχεσιακές συμπεριφορές.Μέθοδος: Σχεδιάστηκαν τρεις ανεξάρτητες μεταξύ τους έρευνες. Στην πρώτη πήραν μέρος 127 άτομα, 68 ασθενείς με ΠΣ και 59 υγιή άτομα για να γίνει η πολιτισμική ενσωμάτωση του Ερωτηματολογίου Οικειότητας και Σεξουαλικότητας (MSISQ-15) στα Ελληνικά. Στην δεύτερη, 866 ασθενείς με ΠΣ συμπλήρωσαν το Ελληνικό MSISQ-15 για να διαπιστωθεί η ύπαρξη Σεξουαλικής Δυσλειτουργίας (ΣΔ) σε αυτό το πληθυσμό. Στην τρίτη, 60 ζευγάρια όπου ο ένας/μία σύντροφος νοσούσε από ΠΣ και ο/η άλλος/η όχι, χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες και δέχθηκαν το πρόγραμμα σεξουαλικής αποκατάστασης PLISSIT ως εξής: Η ομάδα α (ν=40, ομάδα ελέγχου) συμπλήρωσε ερωτηματολόγια αυτοαναφοράς σε τρείς χρόνους (αρχική μέτρηση, ύστερα από 10 εβδ. και 6 μήνες μετά), η ομάδα β (ν=40) έκανε 10 εβδομάδες σεξουαλικής συμβουλευτικής και συμπλήρωσε το ίδια ερωτηματολόγια στους ίδιους χρόνους και η ομάδα παρέμβασης δέχθηκε το πρόγραμμα PLISSIT (ν=40) και αξιολογήθηκε με τον ίδιο τρόπο στους ίδιους χρόνους. Αποτελέσματα: Η Ελληνική έκδοση του MSISQ-15 φάνηκε πως ήταν έγκυρη και αξιόπιστη και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση των επιπτώσεων της ΠΣ στην σεξουαλική λειτουργία. Η ΣΔ ήταν παρούσα και στα δύο φύλα σε υψηλά επίπεδα με τις γυναίκες να έχουν υψηλότερες βαθμολογίες στο πρωτογενές επίπεδο ΣΔ και τους άνδρες να έχουν υψηλότερες βαθμολογίες στα άλλα δύο επίπεδα (δευτερογενές και τριτογενές). Η εφαρμογή του PLISSSIT βελτίωσε τα επίπεδα ΣΔ καθώς και την σεξουαλική ικανοποίηση ανάμεσα στους συντρόφους, την γενική σχεσιακή ικανοποίηση, αύξησε την εμφάνιση φιλοσχεσιακών συμπεριφορών ανάμεσά τους και μείωσε την επιβάρυνση που νιώθουν οι σύντροφοι από τη φροντίδα των ασθενών. Η διάρκεια της παρέμβασης φάνηκε 6 μήνες μετά όπου όλες οι μεταβλητές διατήρησαν τα υψηλά τους ποσοστά. Φαίνεται λοιπόν πως ένα πρόγραμμα σεξουαλικής αποκατάστασης όπως το PLISSIT μπορεί να ενισχύσει την φαρέτρα των επαγγελματιών που ασχολούνται με τη διαχείριση της νόσου.