1,1,1-τριχλωροαιθάνιο
Authors: Ξυδέα-Κικεμένη Αναστασία 
Published: July 2014

Το 1,1,1-τριχλωροαιθάνιο είναι ένας άχρωμος, άφλεκτος, εξαιρετικά πτητικός οργανικός διαλύτης, σε υγρή μορφή, με ιδιαίτερα υψηλή, στο παρελθόν, παγκόσμια παραγωγή και με 25% κατανάλωση στη δυτική Ευρώπη. Χρησιμοποιήθηκε κυρίως στη βιομηχανία, σε βιομηχανικά προϊόντα, ψυχρό καθάρισμα και απολίπανση μεταλλικών και μηχανικών μερών, αλλά και σε καταναλωτικά προϊόντα ευρείας χρήσης. Τα άτομα μπορούν να εκτεθούν συχνά στο 1,1,1-Τρι από την εισπνοή ή το δέρμα με γρήγορη απορρόφηση και στις δύο περιπτώσεις. Η οξεία και χρόνια τοξικότητα του 1,1,1-Τρι είναι μάλλον χαμηλή, επομένως κίνδυνος δηλητηρίασης προκύπτει από έκθεση σε πολύ υψηλές συγκεντρώσεις και σε περιορισμένους χώρους εξαιτίας της πτητικότητας και του ειδικού βάρους του, κυρίως μετά από κακή χρήση ή ατύχημα. Η μέση συγκέντρωση σε χώρους εργασίας δεν υπερβαίνει τα 100 ppm. Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στην καταγραφή των συγκεντρώσεων του 1,1,1-Τρι, όπως εμφανίζονται σε διάφορες βιομηχανικές θέσεις εργασίας και παραγωγικές διαδικασίες, στη διερεύνηση των επιπτώσεων στην υγεία των εργαζομένων, για τις οποίες μπορεί να ενοχοποιηθεί ο συγκεκριμένος διαλύτης και στον προσδιορισμό συγκεκριμένων δεικτών, που τεκμηριώνουν την τοξικότητα μετά από χρόνια επαγγελματική έκθεση. Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν εργαζόμενοι εκτεθειμένοι στο 1,1,1-Τρι, πρώην εκτεθειμένοι στον ίδιο διαλύτη με τις αντίστοιχες ομάδες μαρτύρων, σε ένα συνολικό αριθμό 202 ατόμων. Η μεθοδολογία συνέθεσε, κατά τα πρότυπα της ιατρικής της εργασίας, την υποκειμενική εκτίμηση εργαζομένων με ανώνυμο ερωτηματολόγιο δημογραφικών στοιχείων, εργασιακού και ιατρικού ιστορικού και κατάσταση ψυχικής διάθεσης με την κλίμακα POMS, τον περιβαλλοντικό έλεγχο στους χώρους εργασίας και τη βιολογική παρακολούθηση των εργαζόμενων με εργαστηριακές εξετάσεις. Η στατιστική επεξεργασία έγινε με το πακέτο SPSS και εφαρμογή x2-κριτηρίου, t-test και ανάλυση διακύμανσης. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν, είναι τα ακόλουθα:1.δεν υπάρχουν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων εκτεθειμένων και μαρτύρων στα ερωτήματα του ερωτηματολογίου και της κλίμακας POMS.2.δεν υπάρχουν στατιστικά σημαντικά ευρήματα μεταξύ των ομάδων πρώην εκτεθειμένων και μαρτύρων, εκτός από την συσχέτιση των πρώην εκτεθειμένων με τις εργασιακές μετακινήσεις (p=0,0001) και την εμφάνιση μυαλγιών (p=0,011).3.στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ των ομάδων εκτεθειμένων και πρώην εκτεθειμένων παρατηρείται για τη δεύτερη ομάδα στην εργασιακή μετακίνηση (p=0,0001), τη κατανάλωση συγκεκριμένης ποσότητας οινοπνεύματος για μεγαλύτερη χρονική περίοδο (p<0,001), την εμφάνιση δερματικών ενοχλημάτων (p=0,0004) και την εμπλοκή σε περισσότερα τροχαία ατυχήματα κατά την τελευταία 5ετία (p=0,0001). Στις κατηγορίες της κλίμακας POMS φαίνεται στατιστικά σημαντική διαφοροποίηση στις κατηγορίες TA (p=0,036), AH (p=0,0005), FI (p=0,019) και CB (p=0,0035).4.Οι δείκτες ηπατικής και νεφρικής λειτουργίας στους εκτεθειμένους στο 1,1,1-Τρι παρουσίασαν ελαφρά αυξημένες τιμές. Ο μικρός χρόνος προϋπηρεσίας φαίνεται ότι σχετίζεται θετικά με αυξημένες τιμές ολικής χολερυθρίνης (p=0,005) και η ηλικία άνω των 49 ετών με το Anti-HBcor (p=0,0016).5.Οι περιβαλλοντικές μετρήσεις στο χώρο εργασίας έδειξαν επίπεδα του διαλύτη μεταξύ 50-150 ppm και οι ατομικές μετρήσεις εργαζομένων κυμάνθηκαν μεταξύ 20-180 ppm, συγκεντρώσεις υψηλότερες του μέσου ευρωπαϊκού όρου, που αντιστοιχούν όμως σε επίπεδο NOEL.6.Τέλος στους εκτεθειμένους εργαζόμενους σε 1,1,1-Τρι επιβεβαιώνονται συμπτώματα, όπως ερεθισμός οφθαλμών και διάφορες δερματικές διαταραχές, ενώ εμφανίζονται και άλλα ευρήματα, όπως ύπαρξη αρτηριακής υπέρτασης και διαταραχές ύπνου.Συμπερασματικά το 1,1,1-τριχλωροαιθάνιο στο εργασιακό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από ήπια τοξικότητα, απολύτως ελεγχόμενη, καθώς η χρόνια επαγγελματική έκθεση δεν φαίνεται να συνδέεται με μη αναστρέψιμα συμπτώματα. Λαμβανομένων υπόψη και των εξαιρετικών του ιδιοτήτων, αλλά και της επιστημονικής του διαχρονικότητας η απαγόρευση για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος δε θα έπρεπε να είχε επεκταθεί και στον εργασιακό χώρο.