ИНКЛЮЗИВТІ БІЛІМ БЕРУ ЖАҒДАЙЫНДА БОЛАШАҚ ХИМИЯ МҦҒАЛІМДЕРІН ДАЯРЛАУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Authors: Głodkowska J. , Shatayeva A. , Batayev D. 
Published: October 2023

This paper is devoted to the specific features of training chemistry teachers in the context of inclusive education. Notably, the purpose of this training is to master the relevant methodological, subject and pedagogical information, knowledge and skills in correctional pedagogy and psychology. The components of the readiness of future chemistry teachers in the context of inclusive education are determined and groups of professional tasks that reflect their professional awareness are formulated. The relevance of the subject matter is conditioned by the fact that the process of inclusive education of disabled children has been developing in general education schools in recent years. An inclusive approach requires the reform of the entire education system, which should apply new approaches to learning to meet the educational needs of these children. There are many problems on the way of this process, due to its insufficient provision with psychological, pedagogical, social, material and other conditions. One of the main problems is the training of chemistry teachers at the stage of teaching in a secondary school. The purpose of this study is the theoretical substantiation of the structural and functional model of training students (future chemistry teachers) for the implementation of inclusive education for children with learning disabilities. For this purpose, the following methods were used: analysis of theoretical sources, discussion, and pedagogical modelling. A theoretical model has been developed, which is a didactic system that ensures the establishment of professional and personal readiness of the future chimtry teacher in the implementation of inclusive education in three sectors: theoretical, practical, and individual readiness. The content component of the model is determined by the material of the "Pedagogy" course. The developed model of training future chemistry teachers will provide them with the necessary competencies for effective professional work in the field of inclusive education. Keywords: inclusive education, professional competence, training of future chemistry teachers, professional training of teachers.

Бұл мақала инклюзивті білім беру жағдайында химия мұғалімдерін даярлау ерекшеліктеріне арналған. Бұл мақаланың мақсаты – арнайы педагогика мен психология саласындағы білім мен дағдыларды, тиісті әдіснамалық, пәндік және педагогикалық ақпаратты меңгеру болып табылады. Инклюзивті білім беру жағдайында болашақ химия мұғалімдердің дайындық компоненттері анықталды және олардың кәсіби хабардарлығын кӛрсететін кәсіби міндеттер топтары тұжырым- далды. Тақырыптың ӛзектілігі – соңғы жылдары жалпы білім беретін мектептерде ерекше білім беруге қажеттілігі бар балаларға инклюзивті білім беру процесі дамып келе жатқандығы. Инклюзивті тәсіл бүкіл білім беру жүйесін реформалауды талап етеді, ол осы балалардың білім беру қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін оқытудың жаңа тәсілдері қолданылуы керек. Бұл процесс барысында оның психологиялық, педагогикалық, әлеуметтік, материалдық және басқа жағдайлармен жеткіліксіз қамтамасыз етілуіне байланысты кӛптеген мәселелер кездеседі. Негізгі мәселелердің бірі – орта мектепте оқыту кезеңінде химия мұғалімдерін даярлау. Бұл зерттеудің мақсаты студенттерді (болашақ химия мұғалімдерін) оқытуда ерекше білім беруге қажеттілігі бар балаларға арналған инклюзивті білім беруді жүзеге асыруға дайындаудың құрылымдық-функционалдық моделін теориялық негіздеу болып табылады. Осы мақсатта келесі әдістер қолданылды: теориялық дереккӛздерді талдау, пікірталас және педагогикалық модельдеу. Болашақ химия мұғалімдерінің үш секторда инклюзивті білім беруді жүзеге асыруға кәсіби және жеке дайындығын қалыптастыруды қамтамасыз ететін дидактикалық жүйе болып табылатын теориялық модель жасалды: теориялық, практикалық және жеке дайындық. Модельдің мазмұндық компоненті "Педагогика" курсының материалымен анықталады. Болашақ химия мұғалімдерін даярлаудың әзірленген моделі оларды инклюзивті білім беру саласындағы тиімді кәсіби жұмыс үшін қажетті құзыреттіліктермен қамтамасыз етеді. Тҥйін сӛздер: инклюзивті білім беру, кәсіби құзыреттілік, болашақ химия мұғалімдерін даярлау, мұғалімдерді кәсіби даярлау.

Данная статья посвящена особенностям подготовки учителей химии в условиях инклюзивного образования. Целью данной статьи является приобретение знаний и умений в области специальной педагогики и психологии, соответствующей методологической, предметной и педагогической информации. В условиях инклюзивного образования определены компоненты подготовки будущих учителей химии и сформулированы группы профессиональных задач, отражающие их профессиональную осведомленность. Актуальностью темы является процесс развития инклюзивного образования детей с особыми образовательными потребностями в общеобразовательных школах в последние годы. Инклюзивный подход требует реформы всей системы образования, которая должна применять новые подходы к обучению для удовлетворения образовательных потребностей этих детей. На пути этого процесса существует много проблем, связанных с его недостаточным обеспечением психологическими, педагогическими, социальными, материальными и другими условиями. Подготовка учителей химии на этапе преподавания в средней школе – является одной из главных проблем. Примечательно, что целью данного исследования является теоретическое обоснование структурно–функциональной модели подготовки студентов (будущих учителей химии) к реализации инклюзивного образования для детей с особыми образовательными потребностями в обучении. Для этой цели были использованы следующие методы: анализ теоретических источников, дискуссия и педагогическое моделирование. Разработана теоретическая модель, представляющая собой дидактическую систему, обеспечивающую формирование профессиональной и личностной готовности будущего учителя химии к реализации инклюзивного образования в трех секторах: теоретическом, практическом и индивидуальной готовности. Содержательная составляющая модели определяется материалом курса "Педагогика". Разработанная модель подготовки будущих учителей химии обеспечит их необходимыми компетенциями для эффективной профессиональной работы в сфере инклюзивного образования. Ключевые слова: инклюзивное образование, профессиональная компетентность, подготовка будущих учителей химии, профессиональная подготовка учителей.