bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Is the Special Relativity Compatible With Einstein’s Static Universe?Proposal for New “Generic” Transformations. The Twin Paradox
Authors: Ramírez Escalona José Gabriel
Published: February 2024

Albert Einstein, shortly after publishing his General Relativity Theory (GRT) applied it to the entire universe in a paper [1] of 1917. Einstein assumed that such a universe was static in time and possessed a uniform distribution of matter on the largest scales, obtaining a static and finite universe of spherical spatial curvature of radius _R_. Although this model was refuted by Edwin Hubble's discovery of the expansion of the universe, it is still often studied as a theoretical framework for some problems, such as the twin paradox.

This paper will show that Einstein's static universe model leads to a privileged frame of reference, so that any observer moving at the speed _v_ will be able to measure speeds of light other than _c_ depending on the direction of beam transmission. The above will refute the validity of the application to this closed and static universe of the Special Relativity Theory (SRT) proposed by Einstein in 1905 in his article [2]. In addition, a new synchronization convention and new coordinate transformations will be deduced, THE "GENERIC" TRANSFORMATIONS, which will replace those of Lorentz. Finally, the twin paradox in this universe will be solved by making use of them.
Critical Research Thinking: A Recipe for Academic Writing Success and Publications
Authors: Chukwuere Joshua Ebere
Published: February 2024

This short study delves into the critical importance of research thinking in academic writing and publication success. Critical research thinking is essential for academic writing success and publications, enabling individuals to analyze, evaluate, and synthesize information effectively. This study explores the significance of critical thinking in enhancing students' and academics' abilities to critically evaluate information, construct well-supported claims, and contribute meaningfully to the academic body of knowledge. By exploring key elements such as critical analysis, problem-solving, creativity, synthesis of information, ethical considerations, and communication skills, the study underscores the significance of honing critical thinking abilities in research endeavors. Through the development of critical research thinking skills, scholars and students can enhance their capacity to analyze data, evaluate information sources, and communicate research findings effectively. By integrating critical research thinking into the academic writing process, individuals can contribute meaningfully to the academic community, refine their research capabilities, and make informed decisions based on evidence and critical analysis.
Exploring the Underlying Social Conservative Mechanisms of Trans-Negativity
Authors: Grigoropoulos Iraklis
Published: February 2024

INTRODUCTION: The current study examines how conservative social ideologies and religiosity interact to predict lower levels of knowledge, social intolerance, and negative attitudes toward interacting with transgender and gender nonbinary (TGNB) individuals.

METHOD: An online cross-sectional research was conducted between March 2 and June 2, 2021. Two hundred and sixty-six participants were recruited for this study. The mean age was 29.30 (_SD_ = 11.98, age range: 18-60 years). The study used a between-subject correlational design. A multiple regression model was used to predict participants’ TGNB Knowledge, Attitudes, and Beliefs from the other research variables based on the importance of associations. We examined our hypotheses regarding the moderating role of conservative values and political positioning on the linkage between religiosity and TGNB knowledge, social tolerance, and attitudes toward interacting with TGNB individuals using PROCESS (Model 1).

RESULTS: This study’s results show that the conservative cis-normative system (i.e., religiosity, conservative values, and right-wing political orientation) seems significantly linked to TGNB social intolerance.

CONCLUSIONS: This study's findings suggest that a broader definition of conservatism encompassing conservative values and right-wing political orientation may be useful in predicting trans-negativity.

POLICY IMPLICATIONS: The levels of social tolerance, acceptance across the gender spectrum, and attitudes toward interacting with TGNB individuals should be considered by those working to change the attitude toward TGNB people.
Тілді аудармасыз оқыту және тілдің фонетикалық интерпретациясы
Authors: Симбаева С.О. , Қайыпбаева М.М.
Published: February 2024

Берілген мақалада бүгінгі таңда өзекті мәселелердің біріне айналып отырған тілдіаудармасыз оқыту және тілдің фонетикалық интерпритациясы жайында сөз қозғалады. Сонымен қатарбірнеше ғалымдардың пікірлеріне сүйене отырып, «интерпритация» терминінің түсінігіне тоқталып,оның тілдік қолданысындағы туындайтын қателіктері жайына да тоқталдық. Тіл динамикасын бейнелейтін заңды үрдістердің бірі –«вариативтілік». Вариативтілік ұғымы – бір нәрсенің бір немесе бірнеше нұсқаларының болуы. Бұл сөздің этимологиясы латын тілінен аударғанда «variativus» - «өзгермелі»,«variatus» - «әртүрлі», одан әрі «variare» - «өзгерту» - «әртүрлілік» деген мағыналарды білдіреді. Қорытаайтқанда вариативтілік өзгермелі дегенді білдіреді. Интерпритация көбіне тілдер мен халықтар байланысқа түскен кезде пайда болады. Екі немесе бірнеше тілдерді меңгергенде қабылдау функцияларыпайда болады. Бір тіл екінші бір тілді ығыстырып өзінің тілдік нормаларына бағындыруға тырысады.
Лиро-эпостық жырлардағы жылқыға қатысты заттық мәдениет лексикасының берілуі
Authors: Амангелді А.А. , Тілеужан Д.М.
Published: February 2024

Қазақ тілінде үй жануарларының төрт түріне қатысты кәсіби лексика, әсіресе жылқы туралы айтатын сөздер, ең жемісті дамыған. Қазақ тіліндегі ауызша халық шығармашылығында, атап айтқанда, лирикалық-эпикалық шығармаларда атқа жиі қолданылатын тілтуралы фактілер қолданылады. Бұл мақалада жылқы өсіруге қатысты лингвистикалық фактілерділиро-эпикалық шығармадағы Қозы Көрпеш-Баян Сұлу жырынан ұсынады және сөзді құру, этно-лингвистикалық, лингвистикалық және мәдениеттанулық аспектілерде материалдық мәдениеттің сөздік қорын кешенді талдауды қамтамасыз етеді. Жырға арқау болып отырған оқиғалар өткентарихи кезеңге байланысты, көшпенді өмір салтын ұстанған далалықтар үшін жылқының маңызыөте зор болғандықтан зерттеу мақалаға негізгі арқау болды.
Linguistic Interference in Terms of Associate Experiment
Authors: Ormanova A.B. , Anafinova M.L.
Published: February 2024

In language contact the notion “interference” was introduced by U. Weinreich that referredto the influence of one language on another in the speech of bilinguals. Currently, the linguists emphasizea complex and multifaceted nature of interference, as a phenomenon of a two-way interaction that hasboth a negative and positive impact in the bilingualism context. In order to identify linguistic interference,the research method as associative experiment is chosen. The aim of the study is to analyze interferenceappeared while providing the immediate associations on historical terms-realia by graduate students. Thenotion term-realia introduced by A. D. Schweitzer is applied as the proposed stimulus words can be exactlydefined neither historical realia nor terms. The article provides the information on interference, terms andrealia, the position of an associative experiment in general and in Kazakhstani linguistics in particular. Itdiscusses the results of the performed associative experiment with the provided list of words-reactions onstimulus words.
1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілістің драматургияда бейнеленуі
Authors: Исламбаева З.У.
Published: February 2024

Ғылыми мақалада өткен ғасырдың орта шенінде жазылған, ұлт-азаттық көтерілісін,қазақ жеріне кеңес өкіметінің орнағанын баяндайтын драмалық шығармалар талданған. Мұндадраматургтердің аталған тақырыпты жазудағы жазушылардың шығармашылық ізденістері, олардың басты айтар ойы мен идеясының тарихи ситуациялардың мәнін ашуға негізделгендігі жанжақты сөз болады. Зерттеуші қазақтың хас батыры Амангелді Иманұлының тарихи бейнесін суреттейтін Ғ. Мүсіреповтің «Амангелді» және Ш. Құсайыновтың «Caxapa үстіндегі жалау» тарихидрамаларын негізге ала отырып, авторлардың халық батырының қаһармандық болмысын ашудағымаңызды ойларын атап өтеді. Сол сияқты З. Шашкиннің «Замана осылай басталды» пьесасыныңбасты кейіпкері Тоқаш Бокиннің төңкеріс уақытындағы қазақ халқын азаттыққа жетелеуін, езгіденеркіндікке ұмтылған жастарды бастауын ашып жазған. Автор өткен ғасырдың басында қазақ жерінде болып өткен азамат соғысының қоғам мен адам өміріне кері әсерін, яғни сол уақыттағы кеңестікқұрылымның қазақтың ұлт ретінде дамуына тигізген зардабын нақты дәйектер арқылы зерделейді. Зерттеуге алған шығармалардағы жағымды және жағымсыз кейіпкерлердің қоғамдық-әлеуметтік орны олардың мінез ерекшеліктеріне, шығармадағы әлеуметтік орнына назар аудару арқылыашылған. Мақала авторы пьесалар жазылған уақыттағы драматургтердің көзқарасын бүгінгі жаңапайым-түсінікте қарастырады. Сондай-ақ, драматургтердің шығармадағы оқиғалар тізбегін қисынсыз құруы да назардан тыс қалмаған
Translation of Metaphors from English into Russian (Based on Stephen King’s novel «The Green Mile»)
Authors: Sapargalieva A.M. , Kuldeeva G.I.
Published: February 2024

This article discusses the features of the translation of the author’s metaphors on thematerial of Stephen King’s novel «The Green Mile» and two of its translations into Russian. Thearticle provides an analysis of metaphors in Stephen King’s novel and techniques for preservingthe author’s imagery in two translations of the novel into Russian by V.A. Veber and M.V.Opaleva
Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу білік» шығармасындағы «сүбашы» (әскербасы) бейнесі
Authors: Нұриманов Б.Т.
Published: February 2024

Мақалада Қарахан дәуірі әдеби мұрасы Ж.Баласағұнның «Құтадғу білік» еңбегінде жырланған «сүбашы» яғни әскербасы бейнесі қарастырылады. Көркем шығармадаәскербасының образы Күнтуды мен Өгдүлміштің сұхбаты арқылы берілген. Оны ашыпкөсерту үшін «Құтадғу біліктің» Р.Р.Арат жасаған латын графикасындағы транскрипциясы мен қазақ тіліндегі мағыналық аудармасы негізге алынады. Зерттеу барысында320-дан астам бәйітке талдау жасала отырып, негізгі төрт мәселе айқындалады. Біріншіден, шығармаға арқау болған әскербасының болмысы, кескін келбеті, қарым-қабілеті,яғни типтік бейнесі ашып көрсетіледі. Екіншіден, Қарахандар мемлекетіндегі әскербасының қандай болғаны және ол қызметтің маңызы дәлелденеді. Үшіншіден, әскербасының қосын басқару әдісі мен жорық тәсілдері және жалпы ел билеудегі ұстанымы сараланады. Төртіншіден, орта ғасыр әдебиетіндегі образ түзу әдісі қандай деңгейде екенізерделенеді. Жүсіп Баласағұн сомдаған «сүбашы» бейнесі орта ғасыр тарихын бағамдауғанегіз бола алады.
Қытай және қазақ тілдеріндегі тыйым сөздердің лингвомәдени сипаты
Authors: Әбиденқызы А.
Published: February 2024

Дүниежүзіндегі қай халықтың тілі мен дәстүрлі мәдениетін алсақ та, дерлікбәрінің тілі мен салт-дәстүрінде, адамдардың күнделікті қарым-қатынасын,коммуникациясын, пікір-алмасуын ерекшелендіріп, реттеп отыратын тыйым сөздеряғни табу сөздерді кездестіреміз. Бұл мақалада қазақ және қытай халықтарының тіл,мәдениет, тарих, діни сенім-нанымдары ескеріле отырып, лингвомәдениеттануғылымының ұстанымдары тұрғысынан тыйымсөздердің қолданылу ерекшелігісалғастырыла қарастырылады. Қытай және қазақ тілдеріндегі тыйым сөздер қоғамдықөмірдің барлық саласын қамтитындықтан, тыйым сөздерді аталған екі тілде өзарапікірлесуге, аударма барысында дұрыс пайдалануға, екі ел халықтарының өкілдеріарасындағы диалогтың ақаусыздығына, тіпті ұлт болмысын айқындауына мүмкіндікбереді. Сонымен бірге тілдегі тыйымсөздерді салғастыра қарастыру тіл үйренушілергекездесетін кедергілердің де алдын алуға көмектесетіні айқындалады. Дәйектімысалдармен этнолингвистикалық құбылыстың біріне айналған тыйым сөздердіңқолданылу аясы мен қолданылмайтын жағдайлары ашып көрсетіледі. Атап айтқанда екітілде де тыйым салынған сөздерді қолданудың жалпы сипаттамалары діни сенімнаным, психологиялық және физиологиялық тұрғыдан салыстырылады. Қазақ жәнеқытай тілдеріндегі тыйым сөздерді тілдік ерекше категория ретінде ала отырып,олардың айырмашылықтары мен ерекшеліктері, өзара ұқсастықтары түрлі мысалдарарқылы қарастырылады
Кейбір тілдердегі академиялық грамматика жазу дәстүрі: ғылыми аппараты, құрылымы мен рәсімделуі
Authors: Момынова Б. , Слямбеков Қ.
Published: February 2024

Академиялық грамматика – қазақ тілі грамматикасын зерттеп, ғылыми деңгейге көтерген ғалымдардың зерттеулерінің нәтижесі, іргелі еңбектердегі танымал ғылыми ойлар мен тұжырымдардың жиынтығы. Академиялық грамматика қазiргi тілді жеке- жеке конгломераттар жүйесi ретінде емес, бiр-бiрiмен тығыз байланысты, тiлдегi бар сөздердiң, сөз формаларының, сөз тiркестерiнiң, сөйлемдердiң органикалық тұтастықпен түзiлiсiн тiлдiк заңдылықтар негiзiнде қарастыруға негізделеді. Айталық, морфологияның кейбiр қиын мәселелерi синтаксистiк, сөзжасамдық негiзде түсiндiрiлсе, сондай-ақ осы деңгейлердің аражігі барынша ғылыми түрде ажыратылса, грамматикалық тұлғалардың табиғаты, мағынасы толығырақ ашылып, қиындықтар азая түседі. Бұл, бiр жағынан, морфологияның тiлдiң бір грамматикалық деңгейi болуымен, ал грамматикалық деңгейлердiң ендi бiрi – синтаксис болуымен байланысты болса керек. Кейбiр грамматикалық тұлғалардың мағыналары лексикалық мағынаның көмегiмен айқын бола түседi. Яғни тiл жүйе, тiл тұтастық деген қағида жайдан-жай туындамаса керек.

Адамзат тарихында 2500 жыл бұрын басталған грамматиканы жазу дәстүрі әлі күнге дейін жалғасып келеді. Бүгінгі ТМД елдерінде академиялық грамматиканы жариялау белді бағытқа айналған. Грамматиканы жазудың әр тілде әртүрлі дәстүрі мен жинастыру, ұсыну амалдары бар. Соларды салыстырып, озық үлгілерін анықтап, грамматиканы жазудың заманауи құралдарын табу аталмыш мақаланың мақсаты болып саналады. Мұның нәтижелері 2022 жылы жарық көру жоспарланған «Қазақ грамматикасына» пайдаланылады.
Грамматикализация и универсализация семантической категории модальности в современном русском языке (опыт диахронически-синхронического описания ФСП модальности)
Authors: Исенова Ф.К. , Нургазина А.Б.
Published: February 2024

В статье рассматривается вопрос о семантической категории модальности, представленной функционально-семантическим полем, структура и содержание которого формируется тремя частными значениями: ‘желательности’, ‘возможности’ и ‘долженствования’. Универсальный характер семантической категории модальности даёт нам возможность проследить процесс становления этой категории в современном русском языке как фрагмента языковой картины мира и формирования функционально-сематического поля модальности в грамматической системе в диахроническом аспекте. В статье предлагаются обзор и анализ теоретических работ отечественных и зарубежных лингвистов, рассматривающих категорию модальности в различных аспектах – формальном, функционально-грамматическом, сопоставительном. Практической целью статьи становится сравнительный анализ ядра и периферии частных микрополей в древнерусском и современном русском языках, представленный в Национальном корпусе русского языка, с использованием целого ряда общенаучных и лингвистических методов и приёмов, в частности, дескриптивного, сравнительно-сопоставительного. Структура функционально-семантического поля модальности моноцентрична: ядро поля образуют формы глагола и модальные слова, а на периферии находятся синтаксические конструкции и просодические элементы. Анализ показал, что изменения в количественном составе поля модальности в древнерусском языке по сравнению с современным русским языком могут быть связаны с особенностями формирования языковой картины мира / языкового сознания русского человека: так, функционально-семантическое поле ‘желательность’ в древнерусском языке представлено 10 словоформами, тогда как в современном русском языке наблюдается увеличение словоформ в функционально-семантическом поле ‘возможности’ (с 3 до 6) и функционально-семантическом поле ‘необходимости’ (с 6 до 9).  В заключение статьи авторами статьи делается вывод о том, что отмеченные изменения количественных и качественных параметров состава микрополей функционально-семантического поля модальности в русском языке представляют собой результат процесса грамматикализации и универсализации, а также отмечаются перспективы исследования данной категории с точки зрения лингводидактики и когнитивистики.
Қызылорда облысындағы апеллятив-топонимдердің когнитивтік негіздері
Authors: Абасилов А.М. , Тұяқбаев Ғ.Ә. , Сарышова К.С.
Published: February 2024

Лингвистиканың қазіргі кезеңде жаңаша антропоцентристік парадигмада зерттелуіне байланысты ономастиканы, оның ішінде топонимиканы когнитивтік аспектіде қарастыру жаңа деректерге жол ашады. Белгілі бір ұлттың танымында қалыптасқан әлем үлгілері барлық жалқы есімдердің ономастикалық кеңістігін құрайды. Жалқы есімдердің табиғаты мен құрамына тілден тыс түрлі географиялық, әлеуметтік, тарихи, мәдени факторлардың әсер ететіні белгілі. Оларды тілдің дәстүрлі қалыптасқан дайын сөздері негізінде де, жеке адамдардың тілдік шығармашылығы нәтижесінде де жасауға болады. Демек, жалқы есімдердің үлесінде түпнұсқалық атаулардан басқа түрлі коннотациялық деривация арқылы туған атаулар да қатар жүреді. Мақалада Қызылорда облысының топонимикалық материалы негізінде бойына когнитивті-тарихи ақпаратты жинақтаған ономастикалық тілдік бірлік болып саналатын жалқы есімнен қалыптасқан апеллятивтің мәнін түсіндірудің әртүрлі тәсілдері қарастырылады. Осы лексикалық бірліктердің сөйлеу және тілдік мағыналарының қалыптасуын анықтайтын когнитивтік тетіктер ерекшеленеді. Апеллятивтің бойында тұрған білімнің матрицалық форматының құрылымы, сондай-ақ апеллятив-топоним арқылы көрінетін және матрицаның когнитивтік контекстке қатысты түсінілетін концепт егжей-тегжейлі талданады. Сонымен қатар, авторлар апеллятив-топонимдердің тілдік мәселелерінің анықталуы оның өзекті екенін және болашақта тіл білімі, филология саласындаперспективасы жоғары зерттеу салаларының бірі екеніне аса назар аударады.
Models and methods of translation of literary texts in the contemporary humanitarian research paradigm
Authors: Kim S.K.
Published: February 2024

The article presents argumentative issues related to both the fundamental problemsof translation studies and the practical aspects. The work briefly highlights the processes oftranslation modeling and the functional application of various approaches in the process ofliterary text translation. The author gives as an example D. Kharms`s “Cases” and its fragmentstranslations into Korean. Accordingly, it demonstrates how the translator successfully usedcreative tools usage. A comparative analysis of the original and translated parts of the text allowsus to draw a primary conclusion about various models which the translator of literary texts refersto in order to preserve both the unique originality of the source and the adequacy of the target text.
Language personality of Bauyrzhan Momyshuly as a phenomenon: national character and military-patriotic views
Authors: Yessimkulova S.
Published: February 2024

The article is devoted to the study of the phenomenon of the language personality ofthe great Soviet officer, a participant of the Great Patriotic War Baurzhan Momyshuly. On thematerial of military prose and the autobiographical story “Our Family” the originality of theauthor’s idiolect B. Momyshuly as a significant historical figure is revealed. Particular attentionis given to the reconstruction of the national linguistic personality as well as the manifestation ofthe national character in the writer’s works. The authors give examples that illustrate the nationalcolor and identity of the nomadic people through memories of their native land, childhood, folkphilosophy of ancestors and associative images. Moreover, the article examines the patterns ofthe use of linguistic means and stylistic presentation in documentary sources: lectures, speeches,letters that reveal a soldier’s outlook on the psychology of the Great Patriotic War
Абай шығармаларындағы антонимдердің тілдік табиғаты
Authors: Калимова Ж.Ү.
Published: February 2024

Мақалада антонимия құбылысы тіл-тілдің барлығына тән универсалды, тілдік, стильдік және логикалық табиғаты күрделі құбылыс екендігі және оныңтілдегі, көркем әдебиеттегі қолданыс аясы жайында баяндалады. Автор Ұлы Абайдыңшығармалары негігінде антонимиялық қарама-қайшылықтардың тілде және көркемәдебиетте тілдің эстетикалық сипатын жүзеге асыру мақсатында жиі қолданылатынерекше көркемдік құралдардың бірі екендігін жан-жақты сипаттаған. Аталмыш мақалада, сондай-ақ, сөз зергері Абайдың өзін қоршаған әлеуметтік ортаны, қазақ халқының тұрмыс-тіршілігін, адамдардың түрлі мінез құлықтары мен іс-әрекеттерін сипаттауда тілдегі мағыналары бір-біріне қарама-қарсы сөздер мен сөз оралымдарын асаұқыптылықпен сұрыптап ала отырып, кеңінен қолдана білгендігі баяндалады. Соныменқатар, мақалада тілдегі антонимия құбылысының антитеза, диатеза, акротеза, альтернатеза, амфитеза, антиметабола, оксюморон сипатындағы түрлері және олардыңстиьдік қызметтері ұлы Абайдың өлеңдері мен қара сөздері негізінде жан-жақты қарастырылған. Абайдың қара сөздері қазақ әдебиеті тарихындағы бұрын соңды болмаған,ақынның тереңнен толғанған озық ойларының туындысы және аса құнды әдеби мұраболып табылады. Бұл туындылардың өзіндік тілдік және стильдік ерекшеліктері мол,әрі сан қырлы. Мақалада Абайдың бірнеше қара сөздері стильдік тұрғыдан талданып,ақынның өмір құбылыстарын бейнелеп суреттеу немесе баяндап жеткізу, адамныңішкі жан дүниесін, психологиясын ашып көрсетуде антонимдік қарым-қатынастағысөздер мен сөз тіркестерін ұтымды да шебер қолданғандығы қарастырылған.
Тәуелсіздік дәуіріндегі қазақ поэзиясының ұлтттық-этнографиялық ерекшеліктері
Authors: Сұлтанғалиева О.Қ. , Ердембеков Б.А.
Published: February 2024

Мақалада Тәуелсіздік кезеңіндегі қазақ поэзиясының идеялық ерекшелігіне сипаттама беріледі. Бұл ретте ұлттық құндылықтар, ұлттық идея, туған жер, жалпыадамзаттық құндылықтар, ұлттық сана-сезім туралы пікірлерге түсінік беріліп, талданады. Қaзaқ хaлқының отаншылдық рухы мəceлeci aтa-бaбaлapымыздың aмaнaт eткeн жepiн қopғay, тyғaн жepдi cүю хaлықтық бoлмыcтaн бoйғa дapығaн, oй-caнaны жeтiлдipeтiн құбылыcқа айналып отыр. Мақалада Тәуелсіздік кезеңіндегі қазақ поэзиясының өкілі Бауыржан Құрманқұлов туындыларындағы туған жер, ұлттық құндылықтар мәселелері қарастырылады. Ақынның «Туған жерде туған жырлар» атты өлеңдер топтамасындағы «Жымпиты», «Қырыққұдық» және «Домбыра үні» өлеңіне идеялық талдау жасалады. Ақынның өршіл жырларындағы халықтық болмысқа құрылған танымдық ойлар талданады. Ақын, журналист Индира Өтемістің туған жер тақырыбына арналған өлеңдер топтамасындағы «Ойыл», «Туған жермен қоштасу», «Ауылға кетем» өлеңдерінде лирикалық кейіпкердің туған жер туралы нәзік иірімге толы сезімдері арқылы перзенттік сағынышы сипатталады. Жас ақын Гүлжайнар Қалдинаның Тәуелсіздік туралы жырларының ішіндегі «Махамбеттің монологы», «Мағжанның монологы», «Қазақ – біз!», «Айбын», «Қазақ деген – осы біз!» сынды рухты жырлары және ұлттық құндылыққа толы тәрбие тақырыбына құрылған «Әке тілегі» өлеңі талданды. Ақын шығармашылығы туралы белгілі қаламгер Мейірхан Ақдәулетіұлының, сыншы Бағашар Тұрсынбайұлының пікірлері келтіріледі. Олар ақын Г.Қалдинаның отаншылдық мәнге құрылған жырларының көркемдік деңгейі жоғары, оқиғасының өрбуі шынайы екеніне назар аударып, оның өлеңдері Тәуелсіздік кезеңіндегі әдебиетімізден маңызды орын алатыны туралы тұжырым жасайды.
Philosophical worldview and pedagogical thoughts in the poetry of poet- zhiraus in Syrdarya region
Authors: Tulebayeva А.Т. , Yulduz N.
Published: February 2024

The philosophical outlook and pedagogical thoughts in the poetry of poet-zhiraus of Syr region are analyzed in the article. The poet-zhiraus of Syr region also express their pedagogical views to show the right way in formation of an educated nation through their proverbs, haklia, poems-testaments.

Each nation has its own characteristics, national character, moral norms, customs, rituals, traditions and life style. Each nation has its own culture, which has been formed over hundreds of years, it takes root in people's lives and, of course, affects people's life skills and education. The desire to educate the generation of this nation in progressive traditions and an advanced moral spirit, to introduce people’s rich customs into life, to bring up them good qualities, is legitimacy and farsightedness.

Challenging tasks are sometimes arisenwith the development of the society, social relations, training and educational work. At each stage of the society development, new tasks are set before the family, school and other educational institutions. Finding more perfect and effective ways to influence especially young people's  minds in the modern period are mentioned in the article.
Gender identity in social space: linguistic ways of self-expression in Twitter microblogs
Authors: Issina G.I. , Beissembayeva A.U. , Ekici M.
Published: February 2024

The article deals with the problems of gender identity and its transformation underthe influence of modern communicative culture on the Internet. In recent years, bloggers havebeen actively promoting gender issues in various social networks, drawing public attention tothe problems of gender relations, opportunities for self-improvement and promotion of oneselfas a person, regardless of social status, financial well-being, place of residence and culturalstereotypes. The authors analyzed Twitter microblogs in order to determine the features andtraits of gender identity, to identify linguistic ways of self-expression of travel bloggers fromdifferent countries of the world. Reflecting in their posts the cultural identity, the identitynot only of their country, but also of their places of residence, bloggers share topical issues,revealing their own potential and thereby motivating people for personal growth and selfimprovement. The study points to some features of the microblogging language: minimizationof gender binding, the desire to reach male and female readers, as well as simplification of thetext language. Modern blog authors strive to destroy gender stereotypes by building a newgender identity that can be open to the world, society and the person himself
Concept of «Mystery» and its Realization in the Works of J. Lippard and N. Buntline
Authors: Bezrukova V. V. , Garkusha A. V.
Published: February 2024

Introduction. The article is devoted to the analysis of the linguistic means expressing the concept of «mystery» in the fictional works of J. Lippard and N. Buntline, the allocation of its socio-cultural component and the field model construction of lexical units representing this concept. The relevance of the research is due to the interest of modern linguistics in the study of the conceptual sphere of artistic works of the «urban mysteries» genre by American authors.

Methodology and sources. The study was conducted within the framework of a linguistic and cultural approach using methods of description, comparison, interpretative analysis, conceptual analysis, the method of dictionary definitions analyzing, structural and semantic analysis, and the method of quantitative calculations. The illustrative material of the study consisted of more than 74 lexical units representing the «mystery» concept in the language, 45 of which were found in the analyzed works. The material was obtained by the method of directed sampling from the fictional works of American authors of the 19th century.

Results and discussion. This article discusses and analyzes various interpretations of the concept of «mystery» by domestic and foreign scientists; defines the role of the concept in the work of fiction as a whole and in the analyzed novels of two authors J.  lippard and N. Buntline; identifies the features of the linguistic implementation of the «mystery» concept; classifies the linguistic units of the concept according to their parts of speech, semantics and stylistic coloring; analyzes the writers’ linguistic pictures of the world and the conceptual sphere of their works, the illustrative zone of which reveals the reasons for the similarity not only of the storylines of the works, but also of their lexical content.

Conclusion. The study made it possible to describe and illustrate the individual style of American authors of the 19th century through a system of expressive means that correlates the inner world of the writer with the artistic reality, the artistic world of the text created by the «poetic» language. The mental world can be interpreted in cognitive terminology as an individual poetic conceptual sphere, or the conceptual system of the author, consisting of a conceptual, objective, associative, figurative and symbolic layer of the concept. The study showed that the learning of the writer's linguistic picture of the world and the conceptual sphere of the work can be carried out using a field model, analyzing the LSF forming the «mystery» concept. The analyzed LSF is distinguished by a more specific vocabulary composition, the complication of the seme structure of words, the seme expansion and the restructuring of their hierarchy, which together form the artistic worldview of the authors.
Mathematical Approaches to the Study of Human Information Processing
Authors: Glazunova O. I.
Published: February 2024

Introduction. We consider the Golden Ratio principle and the Fibonacci sequence in terms of its possible use in the production and perception of information. The correspondence between the Fibonacci sequence and the principle of symmetry is most clearly shown when numbers are replaced with concepts and judgments.

Methodology and sources. Language is an integral part not only of consciousness, but also of reality, and therefore it is quite natural to assume that its formation and development took place in accordance with the objective laws of nature that ensure the effectiveness of the interaction of structural and systemic formations as part of the whole. Such an approach makes it possible to find answers to questions that have not been solved within the narrow linguistic framework of the study, and also contributes to the fact that language structures designed to describe the state of affairs in reality provide a methodological basis for cognition at the disposal of a person.

Results and discussion. The simplest language phrases built on the models of «what is what», «what is which», «what/who does what», already contain all the essential elements of thought: 1) the separation of two objects; 2) comparing them with each other (in consciousness), and 3) inference (stating their separateness and differences from each other). Thus, symmetry and asymmetry are the essence of the process of obtaining new knowledge in any field of research. Each new judgment in the chain constructed in accordance with the Fibonacci sequence includes the two previous ones, but in a new quality – based on their synthesis. At the same time, all copies of the original and received structures remain in memory.

Conclusion. The search for laws implies not only generalization of ideas, but also finding the simplest schemes according to which material objects are created and processes occurring in the natural environment are implemented. In accordance with the processes regulating the stability and variability of systems in the natural environment, the activity of consciousness is also carried out, aimed at obtaining knowledge and their formation on the basis of symmetry and asymmetry. Symmetry contributes to the preservation and assimilation of the original data, asymmetry allows you to extract new information based on them. The information coming from outside is transformed into linguistic structures – the only way possible for a person to reflect the results of logical and sensory analysis.
Speech and Genre Characteristics of Express Consultation as a New Phenomenon of Medical Discourse
Authors: Kiselnikova A. A.
Published: February 2024

Introduction. The aim of the article is to analyze an extramural express consultation as a genre of oral medical discourse. New telemedicine technologies expand the forms of communication, it results in transformation of the dialogue between a doctor and a patient when communicating online, which requires linguistic research.

Methodology and sources. The article is based on the main theses of the theory of speech genres formulated by M.M. Bakhtin, T.A. Van Dijk, O.B. Sirotinina, T.V. Shmeleva and others. The author has taken the scientific works on the study of speech genres of oral medical discourse as the methodological basis of the analysis. This includes the works of V.V. Zhura, E.A. Ponomarenko, M.I. Barsukova and others. The study applies methods of linguistic analysis of recorded online consultations for speech-genre characteristics of express consultations.

Results and discussion. The article gives a description of an express consultation, including the following parameters: communicative goal, utterance content, speech roles of communicators, linguistic embodiment of the genre. The author pays special attention to doctor's communicative style and gives its assessment in terms of achieving communicative and consequently professional success. The author also describes a speech-genre scenario of a medical online consultation and a chain of communicative moves in a doctor's speech.

Conclusion. The study shows that doctor's every speech act is specified by a complex system of communicative targets, primarily related to informative goals (requesting information from the patient and providing information in the form of an explanation and recommendation) and therapy goals to maintain a patient's psychological and emotional well-being. Communicators' speech behavior is regulated by the institutional roles of «an agent» and «a client» of an institution, native speakers having their own invariants. The utterance content is specified by a patient's specific complaint and is organized in accordance with the stages of a medical consultation. The study concludes that genre competence as a part of communicative competence in the form of online communication is the most important professional tool of a consulting specialist.
Influence of Welsh Inversion and Agreement on English Syntax
Authors: Bogdanov B. S. , Shumkov A. А.
Published: February 2024

Introduction. Ordering the space and time elements in Welsh independent clause, when the subject is formed from a noun, is accompanied by a rather specific agreement of these elements in number. In the grammars of Welsh one can find various classifications of noninverse and inverse sentences and, mostly, practical notions concerning the peculiarities of the agreement of the main parts. Theoretical explanations are meanwhile quite poor. Because it can be proposed, that the peculiarities of sentence organization in Welsh could influence the syntax of English – the language of international communication, the theme under discussion is rather topical.

Methodology and sources. The investigation is carried out on the base of four Welsh grammars, containing large chapters on syntax. We also used a collection of texts, from which the examples of non-inverse and inverse sentences were taken. The methodological base of the work is the binomiality idea.

Results and discussion. In non-inverse Welsh sentences, the predicate agrees with the subject in number only in case the subject is formed from a pronoun; in case the subject is formed from a noun, the 3-rd person singular is always used. In mixed and abnormal sentences, the word order becomes inverse. The investigation of explicit elements of subject and predicate has turned to be not sufficient, and we were forced to apply the hypothesis on implicitness, inexplicitness and ellipsis of some elements. In doing so, we managed to match the analytic tense in Welsh with the continuous tense in English. It was also suggested, that (emphatic) Welsh constructions can influence the structure of English sentence.

Conclusion. In Welsh independent clauses, the weak space specifier can be modified by an implicit strong pronominal semifinitive, after what an implicit element in function of the space element reveals in the subject. Developing the hypothesis about the possible inexplicitness of fixed semifinitives in the Welsh subject, we can also assume that abnormal and mixed sentences in Welsh originate from the subordinate clause of a complex sentence. Within the framework of the general model, it turns out that the arrangement of space and time elements does not contradict the Indo-European system, which fully manifests itself in the English sentence.
Student Involvement in Science in the Focus of Sociological Analysis
Authors: Strogetskaya E. V. , Betiger I. B.
Published: February 2024

Introduction. The relevance of the topic is due to the following contradiction. According to comparative international studies, in a number of developed countries there is a decline in the interest of young people in scientific activities. In this regard, Russia is an exception, since young Russians are more loyal to science than, for example, their peers in Europe and highly value the impact of scientific achievements on society. At the same time, the problem of «worn-out» scientific personnel in Russia has not been completely resolved. The aging process has slowed down, but it is too early to talk about a massive influx of young personnel into science. Against the background of this contradiction, the authors put forward hypotheses about the lack of involvement of engineering students in scientific research and the dissatisfaction of representatives of the digital generation with the formats of scientific communication that they encounter.

Methodology and sources. To develop the research methodology, the authors relied on the concept of the influence of the university on the student (E. Pascarella, P. Terenzini); the theory of the determination of student success by its academic and social integration into various spheres of university life (V. Tinto). To clarify the concept of «scientific communication» the authors turned to the conceptual model of M. Buki and B. Trench, which differentiates the channels and methods of public access to scientific information.

Results and discussion. The purpose of the study was to determine the degree of student involvement in the scientific activities of the university and to analyze the conditions for the formation of communication strategies that promote involvement. Students of 1–3 years of bachelor's degree in technical specialties (N = 304) participated in the research.

Conclusion. The following results were obtained. Firstly, although students view science as a highly significant activity, they do not recognize it as a model of their professional identity. Secondly, although science is of interest to many respondents, it remains at the level of plans, not action. Respondents see an obstacle to this in their own lack of confidence in their scientific and technical training. Third, research has identified communication strategies that both arouse interest in science and provide students with a sense of progress in mastering research competencies.
National Projects as a tool for Implementing the Welfare State in Modern Russia
Authors: Pashkovsky E. A.
Published: February 2024

Introduction. A national project is a strategic plan for the development of the country in any specific area, adopted for a certain period, including target indicators, tasks necessary for implementation to achieve them, designation of methods and means of achieving goals, implying financing in the required amount. In Russian political practice, national projects in their content are primarily related to social policy. National projects in modern Russia can be considered as a tool for implementing the policy of the welfare state.

Methodology and sources. The author used foreign and Russian theories of the welfare state and legal acts of the Russian Federation. The methodological basis of the study was: the theory of social representations by S. Moscovici, namely the idea that representations are a specific way of understanding and communication, which creates reality and common sense; modern theories of public administration efficiency. The empirical basis was data from sociological surveys and official statistics.

Results and discussion. The current results of the implementation of national projects are considered within the framework of compliance with the following components of the welfare state: creating a comfortable social environment; creating conditions and opportunities for self-realization and revealing the talent of each person; the emergence of incentives for the creation and functioning of non-state institutions aimed at improving the quality of life of citizens.

Conclusion. National projects in the near future can be considered as potential opportunities for overcoming a number of difficulties and social problems within the framework of the socio-economic development of Russia, and thereby ensuring the strengthening of the welfare state.
Transformation of Meaning by Implemented Fragments of The Hizb Gazali Version of The Qur’an
Authors: Rahmanto Oki Dwi
Published: February 2024

The Qur'an is the holy scripture that was preserved in Ottoman manuscripts and has since undergone a change to become hizb gazali. According to history, the Qur'an has started to change since the time of its companions. One example is the partition of the juz by the good friends into 1/2, 1/3, and 1/5, which is employed as a method of recitation to make the Qur'an simpler to learn. Then, during the reign of Al-Hajaj bin Yusuf Ats-Tsaqofi, phrases and other signs were added to the Qur'an. The Qur'an was changed up to the Middle Ages, making it a means of defense against those who opposed it, such as Hizb Gazali.The Qur’an verses, at least, have undergone significant functional alterations in Hizb Gazali. The Qur'an is no longer concerned with this because it has altered from its initial purpose as a warning or piece of counsel for those who read it. The researchers came across two issues here. The first was, "What is the history behind the conception and growth of Hizb Gazali?" Second, how does the interpretation of the Qur'anic verses used by Hizb Gazali change? This study falls under the category of library research, which means that books, dictionaries, or articles were used to collect the qualitative data.Because of the descriptive-analytical methodology employed, the debate will explain the understanding, history, and practice of Hizb Gazali. The researchers then went on to analyze the Hizb Gazali after obtaining a thorough overview of the organization. The William A. Haviland theory of transformation or change is the one employed.The outcomes show that Hizb Gazali has undergone a change. While Hizb Gazali does not pay much attention to the stories in the Qur'an because they just partially quote the verse, which obliterates the content contained, the Qur'an is actually very concerned with stories so that they might be taught by reading them. Additionally, instead of beginning with the letter al-Fatihah and concluding with the letter an-Nas as in the Ottoman manuscripts, the verses that were collated begin with the letter al-Fatihah, are followed by the letters al-an'am: 1, as-safat: 98, and end with surah al-Buruj: 22.Additionally, it has a prayer insert. Hizb ghazali reading requires the reader to follow certain rituals, such as fasting for seven days straight and reading hizb ghazali while they are fasting. Repeat if you are unable to complete it.
Kafir Bullying: a Strong Fosterer of Radicalism
Authors: Astra Muhammad , Ayubi Sholahuddin Al , Arifin Azis
Published: February 2024

This article aims to uncover the role of accusing and swearing at kafir (kafir bullying) in fostering radicalism. Today, kafir bullying is done by many people. Additionally, the threat of radicalism and extremism is displayed because of it. By using qualitative methods, analytical descriptive approaches, and documentary techniques, this research is a type of literature research. A comprehensive description provides a complete picture of the offense between kafir bullying and radicalism. The results of this study reveal that kafir bullying has significant implications in cultivating the essential seeds of radicalism. Efforts to die of kafir bullying habits are significant so that deviations in the nation and state can be overcome early. The feeling of having high beliefs without being based on inclusive understanding makes anyone trapped with kafir swearing that not only harms themselves but also others. This research concludes that bullying infidels have a significant influence on the spread of radicalism and extremism. It's not just about calling people names; This problem fosters an atmosphere of division and hostility that encourages radicalism. A society that embraces diversity and rejects radical ideology must be the goal of efforts to combat infidel bullying, which must be based on education, communication, and dedication to inclusive understanding
PEMAHAMAN GENDER DALAM PERSPEKTIF HADIS
Authors: Barella Yusawinur , Yahya Muhammad , Asse Ambo
Published: February 2024

This research aims to explore relevant hadiths related to the understanding of gender and analyze the clarity of the hadiths' chain of narration. The research method used is takhrij, which involves the analysis of hadiths related to gender issues and the study of relevant literature in the context of Islamic scholarship and gender studies. Moreover, it employs I'tibar sanad, which seeks to find stronger narration chains than other chains. The data analysis is carried out through critically examining the content (matn), a method commonly used in hadith research to assess the accuracy and reliability of hadiths based on their content. The research results show that hadiths guide the role and position of women in Islam, but there are often variations and different interpretations. This research also highlights the importance of evaluating and understanding the clarity of the hadiths' chain of narration to understand religious teachings accurately in the context of gender.