Study on the properties of proteinaceous waste from tannery
Authors: Ariunsaikhan Tsoggerel , Oyuntuya Baltsukh , Namjildorj Bayasgalan , Zolzaya Bayarsukh , Khongorzul Boldbaatar , Bayarjargal Munkhuu , Gan-Erdene Tudev 
Published: March 2024

In Mongolia, solid waste from leather industry is considered as an environmental pollutant, and the issue of proper use and production of value-added products is lagging. In this study, we aimed to determine the physico-chemical characteristics of solid wastes from the leather industry, including cow hide, sheep and goat skin wastes. Based on our results, we determined utilization approach of such wastes. From the samples, lime splitting, trimming and shaving from the processing cow hide and pickles and tanned trimming from goat skin were relatively high in total protein and collagen content, ranging from 63-81%. Collagen, expressed as a percentage of total protein, was 53-97% in these wastes. Tannery wastes pose a risk of heavy metal pollution, andrelated chromium pollution is a focus of attention. According to the results of our research, the amount of chromium contained in solid waste was less than 3-4%, which shows that the domestic producers are following the technological regime to a certain extent. Untanned solid wastes such as the lime splitting and pickled hide/skin can be directly used in the production of protein products, and if other solid wastes are used as raw materials for protein-based products, it is necessary to solve the problem of additional technology for removing chromium.
Арьс ширний үйлдвэрийн уурагт хаягдлын шинж чанарын судалгаа
Хураангуй: Манай улсад арьс ширний үйлдвэрийн хатуу хаягдлыг байгаль орчныг бохирдуулагчийн хэмжээнд авч үзэж байгаа ба зүй зохистой ашиглаж, нэмүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх асуудал ихээхэн хоцрогдож байна. Бид энэхүү судалгаандаа арьс ширний үйлдвэрийн хатуу хаягдал болох үхрийн ширний (боловсруулаагүй арьсны захалгаа, махалгаа, шохойн хуулдас, захалгааны өөдөс, хусахын зоргодос, краст ширний захалгааны өөдөс), хонь (пикель), ямааны (пикель, захалгааны өөдөс) арьсны нийт есөн төрлийн хаягдлын физик-химийн үзүүлэлтийг харьцуулан тодорхойлж, ашиглах чиглэлийг тогтоохыг зорьсон. Шинжилгээнд хамруулсан дээжээс үхрийн ширийг боловсруулахад үүсэх шохойн хуулдас, захалгааны өөдөс, хусахын зоргодос, ямааны ширийг боловсруулахад үүсэх пикель, захалгааны зоргодос нь нийт уураг болон коллагены агууламжаар харьцангуй өндөр буюу 63-81%-ийн хооронд хэлбэлзэж байв. Нийт уурагт эзлэх коллагены хэмжээ нь эдгээр хаягдалд 53-97% байв. Арьс ширний үйлдвэрийн хаягдал нь хүнд металлын бохирдол үүсгэх эрсдэлтэй ба хромын бохирдлын асуудал анхаарлын төвд байдаг. Бидний хийсэн судалгааны дүнгээр хатуу хаягдалд агуулагдах хромын хэмжээ нь 3-4%-иас бага байсан нь үндэсний үйлдвэрлэгчид технологийн горимыг баримталж байгааг харуулж байна. Хром агуулаагүй хатуу хаягдал болох шохойн хуулдас, пикельдсэн арьсыг уурагт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд шууд ашиглах боломжтой, бусад хатуу хаягдлуудыг уурагт суурилсан бүтээгдэхүүний түүхий эд болгон ашиглах тохиолдолд хромыг зайлуулах нэмэлт технологийн асуудлыг шийдэх хэрэгтэй байна.
Түлхүүр үг: хромын идээлэггүй хаягдал, хромын идээлэгтэй хаягдал, коллаген уураг