Φυτοκοινωνιολογική έρευνα των μεσογειακών οικοσυστημάτων με Erica manipuliflora Salisb. στο Νομό Χαλκιδικής
Authors: Δαμιανίδης Χρήστος 
Published: September 2021

Η Erica manipuliflora Salisb. (σουσούρα) αποτελεί κυρίαρχο είδος θαμνωδών εκτάσεων σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Αναπτύσσεται σε περιοχές με μεσογειακό κλίμα, οι οποίες χαρακτηρίζονται από την έντονη παρουσία ξηρής και θερμής περιόδου. Η Erica manipuliflora είναι ελάχιστα απαιτητικό είδος και μπορεί να εγκατασταθεί σε περιβάλλοντα με ακραίες συνθήκες. Η Χαλκιδική αποτελεί μία περιοχή που το συγκεκριμένο είδος βρίσκει καλή ανάπτυξη και παρόλο που καταλαμβάνει μεγάλες εκτάσεις δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες διαθέσιμες (μόνο αποσπασματικά από εργασίες που επικεντρώνονται στη μελέτη άλλων ειδών π.χ. Pinus halepensis) για τις φυτοκοινωνίες και τη συνοικολογία. Οι εκτάσεις του Νομού Χαλκιδικής με τη συμμετοχή του είδους Erica manipuliflora, το οποίο συμμετέχει σε αυτές είτε ως κυρίαρχο, είτε ως συγκυρίαρχο, μελετήθηκαν φυτοκοινωνιολογικά με τη μέθοδο του Braun-Blanquet (1951, 1964) με σκοπό τον καθορισμό και την περιγραφή των μονάδων βλάστησής τους. Συνολικά διενεργήθηκαν 250 φυτοληψίες [170 της παρούσας έρευνας και 80 προερχόμενες από το Δαμιανίδη (2011), για την ίδια περιοχή]. Έπειτα από αριθμητική επεξεργασία (μέθοδοι αριθμητικής ταξινόμησης και κατάταξης), διακρίθηκαν φυτοκοινωνικές μονάδες, διάφορης ιεραρχικής διαβάθμισης. Κατά την επεξεργασία του φυτοπίνακα διακρίθηκαν 5 ομάδες φυτοληψιών, οι οποίες διαφοροποιούνταν χλωριδικά και οικολογικά. Μετά την τελική επεξεργασία και συνταξινόμηση, οι φυτοκοινωνικές μονάδες που προέκυψαν, είναι δύο κλάσεις, τρεις τάξεις, δύο συνενώσεις, δύο ενώσεις, τρεις κοινότητες, δύο υποενώσεις, δώδεκα παραλλαγές και τέσσερις όψεις. Από τις παραπάνω μονάδες, η Erica manipuliflora-Pinus halepensis κοινότητα δίνεται για πρώτη φορά, με την παρούσα έρευνα. Η συνταξινόμηση των μονάδων βλάστησης δίνεται παρακάτω: ΚΛΑΣΗ: Cisto-Lavanduletea stoechadis Br.-Bl. in Br.-Bl. et al. 1940. TAΞΗ: Lavandulo stoechadis-Hypericetalia olympici Mucina in Mucina et al. 2016. ΣΥΝΕΝΩΣΗ: Hyperico olympici-Cistion cretici (Oberd. 1954) R. Jahn et Bergmeier in Mucina et al. 2009. ΕΝΩΣΗ: Ericetum verticillatae (=manipuliflorae) Oberd. 1954. ΚΛΑΣΗ: Quercetea ilicis Br.-Bl. ex A. Bolòs et O. de Bolòs in A. Bolòs y Vayreda 1950. ΤΑΞΗ: Pinetalia halepensis Biondi, Blasi, Galdenzi, Pesaresi et Vagge in Biondi et al. 2014. ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ: Erica manipuliflora-Pinus halepensis. TAΞΗ: Pistacio lentisci-Rhamnetalia alaterni Rivas-Mart. 1975. ΣΥΝΕΝΩΣΗ: Ceratonio-Pistacion lentisci Zohary et Orshan 1959. ΕΝΩΣΗ: Oleo-lentiscetum aegaeicum Krause, Ludwig & Siedel 1963. Παραλλαγή: τυπική Παραλλαγή: υποβαθμισμένη. ΥΠΟΕΝΩΣΗ: Οleο-lentiscetum, quercetοsum cocciferae Barbero et Quézel 1976. Παραλλαγή: τυπική. Παραλλαγή: με Cistus monspeliensisΌψη: με Calicotome villosa. ΥΠΟΕΝΩΣΗ: Oleο-lentiscetum, pinetosum halepensis Barbero & Quézel 1976. Παραλλαγή: τυπική. Παραλλαγή: με Erica arborea. ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ: Arbutus unedo-Erica arborea κοινότητα. Παραλλαγή: με Dorycnium graecum-Teucrium chamaedrys subsp. chamaedrys. Παραλλαγή: με Scleranthus perennis subsp. dichotomus-Micropyrum tenellum. ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ: Quercus coccifera-Phillyrea latifolia κοινότητα. Παραλλαγή: με Juniperus oxycedrus subsp. deltoides. Όψη: τυπική Όψη: με Quercus pubescens. Όψη: με Linum elegans. Παραλλαγή: με Pinus nigra subsp. nigra. Παραλλαγή: τυπική. Παραλλαγή: με Cistus monspeliensis. Πέρα από τη φυτοκοινωνιολογική έρευνα, για την οικολογική ερμηνεία των φυτοκοινωνικών μονάδων, διεξήχθη εδαφολογική έρευνα μέσω 46 εδαφοτομών. Στα εδαφολογικά δείγματα που συλλέχθηκαν από τις εδαφοτομές πραγματοποιήθηκαν εργαστηριακές αναλύσεις τόσο στο δασικό τάπητα, όσο και στο έδαφος. Για την ενίσχυση της οικολογικής ερμηνείας, εκτός των αποτελεσμάτων της εδαφολογικής και της φυτοκοινωνιολογικής έρευνας, χρησιμοποιήθηκαν και τα δεδομένα του κλίματος της περιοχής έρευνας, καθώς και τα φυσιογραφικά στοιχείων των φυτοληψιών.