Η επίδραση του εθνικού πλαισίου προσόντων στα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης και στη βελτιστοποίηση της σχέσης τους με την αγορά εργασίας
Authors: Ζαχείλας Λουκάς 
Published: August 2021

Αρχικά παρουσιάζεται το Ευρωπαϊκό περιβάλλον δια βίου μάθησης με ορίζοντα το 2020. Τα Ευρωπαϊκά εργαλεία, δηλαδή το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων (EQF), το Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ECVET), το Ευρωπαϊκό Σύστημα Διασφάλισης Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (EQAVET), το Ευρωδιαβατήριο (Europass), η επικύρωση μη τυπικής και άτυπης μάθησης, οι αρχές καθοδήγησης και προσανατολισμού καθώς και το Ευρωπαϊκό σύστημα ταξινόμησης δεξιοτήτων, ικανοτήτων και επαγγελμάτων (ESCO). Γίνεται αναφορά στις διαδικασίες της Κοπεγχάγης και της Μπολόνιας, στην ανοικτή μέθοδο συνεργασίας παρατίθεται το ιστορικό εξέλιξης των εργαλείων, οι εξελίξεις σε θέματα διεθνών προσόντων και παρουσιάζεται η σημερινή κατάσταση καθώς και οι προκλήσεις του μέλλοντος. Στη συνέχεια περιγράφεται η δια βίου μάθηση στη χώρα μας με έμφαση στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (φορείς, δομές, συστήματα) και παρουσιάζεται το ιστορικό δημιουργίας του Ελληνικού Πλαισίου Προσόντων (HQF), καθώς τα προβλήματα και οι προκλήσεις που σχετίζονται μ’ αυτό. Γίνεται αναφορά στη σημερινή κατάσταση της ελληνικής αγοράς εργασίας και αναφέρονται οι προσπάθειες που έγιναν μέχρι σήμερα προκειμένου να γεφυρώσουν στη χώρα μας τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης με την αγορά εργασίας. Ακολουθεί η ανάλυση των απαιτούμενων διαδικασιών και προσαρμογών για την εφαρμογή του Ελληνικού Πλαισίου Προσόντων και γίνεται αναλυτική παρουσίαση της προσέγγισης της μάθησης μέσω της λογικής των μαθησιακών αποτελεσμάτων και οι συνακόλουθες αλλαγές στις διαδικασίες δημιουργίας προτύπων, η παροχή μάθησης, η αξιολόγηση, η επικύρωση και τέλος η πιστοποίηση. Εξετάζεται η σχέση των προσόντων με την αγορά εργασίας σε επίπεδο μάκρο (Εθνικό), μέσο (Κλαδικό) και μίκρο (επιχειρήσεων) ενώ επίσης θίγονται και ζητήματα στρεβλώσεων που υπάρχουν στα ελληνικά συστήματα. Προτείνονται επίσης διαφοροποιήσεις, σε σχέση με την αρχική πρόταση του HQF, στην αντιστοίχιση των ελληνικών επιπέδων (1,4,5) με το EQF λαμβάνοντας υπόψη τις σύγχρονες ανάγκες. Εξετάζεται στη συνέχεια η πρακτική εφαρμογή των Ευρωπαϊκών εργαλείων με ανάλυση του τρόπου δημιουργίας ψηφίδας μαθησιακών αποτελεσμάτων καθώς και προγράμματος σπουδών δομημένου στη βάση των ψηφίδων. Τέλος με βάση τον τομέα Πληροφορικής γίνεται προσομοίωση της επίδρασης της εφαρμογής του Ελληνικού Πλαισίου Προσόντων και συστήματος Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης στη διαπερατότητα των συστημάτων, στην άρση αδιεξόδων και στην κινητικότητα των εργαζομένων και των σπουδαστών μέσω των αποκεντρωμένων δομών και διαδικασιών. Γίνεται παράθεση αντιπροσωπευτικών ειδικοτήτων του Τομέα Πληροφορικής, οι οποίες σήμερα παρέχονται από πολλούς φορείς που λειτουργούν σε διαφορετικά επίπεδα εκπαίδευσης και κατάρτισης και επιχειρείται αντιστοίχηση στα επίπεδα του Ελληνικού Πλαισίου Προσόντων με βάση τους υφιστάμενους περιγραφικούς δείκτες. Προσομοιώνεται η μετατροπή των προγραμμάτων σπουδών σε μορφή modules και ψηφίδων μαθησιακών αποτελεσμάτων, γίνεται απονομή πιστωτικών μονάδων και ακολουθεί παράθεση σεναρίων επικοινωνίας και συνέργιας ανάμεσα σε διαφορετικά επίπεδα και δομές. Για την καλύτερη τεκμηρίωση του έργου παρατίθεται και γλωσσάριο το οποίο περιέχει τους βασικούς όρους που χρησιμοποιούνται και αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για την επιστημονική τεκμηρίωση της διατριβής.