Διερεύνηση της σχέσης μονονουκλεοτιδικών πολυμορφισμών των γονιδίων που κωδικοποιούν ένζυμα μεταβολισμού του φυλλικού οξέος με δομικούς και λειτουργικούς αρτηριακούς δείκτες μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών
Authors: Γρηγορίου Βασίλειος 
Published: July 2014

Εμμηνόπαυση είναι η μόνιμη διακοπή της εμμήνου ρύσεως που ακολουθεί την διακοπή της λειτουργίας των ωοθηκών. Η περίοδος της ορμονικής μετάβασης πριν την εμμηνόπαυση είναι γνωστή ως κλιμακτήριος και λαμβάνει χώρα κατά μέσο όρο στην ηλικία των 51 ετών. Ο στόχος της παρούσας μελέτης είναι η αξιολόγηση των αγγειοκινητικών, ψυχολογικών, ψυχοσωματικών και σεξουαλικών κλιμακτηριακών συμπτωμάτων, και η συσχέτιση τους με δημογραφικές, ανθρωπομετρικές και ορμονικές παραμέτρους σε περιεμμηνοπαυσιακές και πρόσφατα μετεμμηνοπαυσιακές Ελληνίδες, και να αξιολογήσει το κατά πόσον η παρουσία και η ένταση των κλιμακτηριακών συμπτωμάτων συσχετίζεται με τις διαταραχές στην αρτηριακή δομή και λειτουργία.Η μελέτη είναι αναδρομική και βασίζεται στα αρχεία της Κλινικής Εμμηνόπαυσης του Αρεταίειου Νοσοκομείου. Συνολικά 1025 περιεμμηνοπαυσιακές ή μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με μέση ηλικία 50 χρόνων συμπεριλήφθηκαν στην ανάλυση, εκ των οποίων οι περισσότερες είχαν βιώσει μια φυσιολογική εμμηνόπαυση. Συνολικά, το 29,8% των γυναικών είχαν μέτρια έως σοβαρά εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα. Μεταξύ αυτών, το 39,2% των γυναικών ανέφεραν μέτρια έως σοβαρή ένταση για αγγειοκινητικά συμπτώματα, το 21.3% των γυναικών για ψυχολογικά συμπτώματα, το 6,3% των γυναικών για ψυχοσωματικά συμπτώματα και το 34,5% των γυναικών για σεξουαλικά συμπτώματα. Περαιτέρω, τα εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα συσχετίστηκαν με δημογραφικές, συμπεριφορικές και ορμονικές παραμέτρους. Τα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση, η περιφέρεια μέσης και τα χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων, όπως αντανακλώνται από τα υψηλά επίπεδα θυλακιοτρόπου ορμόνης και τα χαμηλά επίπεδα οιστραδιόλης, συσχετίστηκαν θετικά με την ένταση των εμμηνοπαυσιακών συμπτωμάτων συνδυαζόμενα. Κανένας συσχετισμός δεν βρέθηκε μεταξύ του δείκτη μάζας σώματος, της περιφέρειας μέσης, του καπνίσματος, του είδους της εμμηνόπαυσης (φυσιολογική ή χειρουργική), ή την σωματική άσκηση με τα εκτιμώμενα εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα.Επιπλέον, αξιολογήθηκε το κατά πόσον η παρουσία και η ένταση των κλιμακτηριακών συμπτωμάτων συσχετίζεται με τις διαταραχές στην αρτηριακή δομή και λειτουργία, σε 110 υγιείς μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ηλικίας από 45 εώς και 55 ετών. Συγκεκριμένα, εκτιμήθηκε η ενδοθηλιακή λειτουργία μέσω του υπολογισμού της εξαρτώμενης από τη ροή αγγειοδιαστολής της βραχιονίου αρτηρίας (FMD), το πάχος του έσω-μέσου χιτώνα (ΙΜΤ) των καρωτίδων και τελικώς η ταχύτητα του σφυγμικού κύματος (PMW), καθώς και η αρτηριακή πίεση. Οι δείκτες FMD, PWV και AI δεν παρουσίασαν σημαντικό συσχετισμό με την οξύτητα των αγγειοκινητικών συμπτωμάτων, ενώ οι μετρήσεις του ΙΜΤ στην κοινή καρωτιδική αρτηρία επέδειξαν μια σημαντική συσχέτιση με την οξύτητα των εξάψεων. Τέλος, υπολογίστηκε η σχέση μεταξύ της κλιμακτηριακής συμπτωματολογίας και των επιπέδων των κυκλοφορούντων ορμονών. Οι εξάψεις όσο και τα ψυχολογικά συμπτώματα, δεν συσχετίσθηκαν με καμία από τις ορμόνες που μελετήθηκαν. Τα επίπεδα της ελεύθερης Τ3, ωστόσο, έτειναν να συσχετισθούν με την επικράτηση των ψυχολογικών συμπτωμάτων, χωρίς όμως στατιστική σημαντικότητα.Το ένζυµο αναγωγάση του μεθυλενοτετραϋδροφυλλικού (MTHFR) συμμετέχει στον μεταβολισμό του φυλλικού οξέος, και είναι σημαντικό για την επαναμεθυλίωση της οµοκυστεΐνης σε μεθειονίνη, περιορίζοντας με αυτόν τον τρόπο την συγκέντρωση της οµοκυστεΐνης στο αίμα και μειώνοντας την τοξική της δράση στα αγγεία. Ο πολυμορφισμός MTHFR Ala222Val (C677T) μπορεί να οδηγεί σε αυξημένα επίπεδα οµοκυστεΐνης, τα οποία συσχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο θρομβοεμβολικών επεισοδίων. Στην παρούσα μελέτη έγινε συσχέτιση των αγγειολογικών δεικτών με τον γονότυπο MTHFR. Στο σύνολο των γυναικών που συμμετείχαν στην ανάλυση, το 75% ήταν wild type (CC), το 10% ήταν ετερόζυγες (CT) και το 15% ήταν ομόζυγες (ΤΤ). Δεν διαπιστώθηκε, ωστόσο, συσχέτιση μεταξύ του γονότυπου MTHFR και κάποιον από τους μετρηθέντες αγγειακούς δείκτες.Εν κατακλείδι, το 30% των περιεμμηνοπαυσιακών και πρόσφατα μετεμμηνοπαυσιακών Ελληνίδων είχαν πιο πολύπλοκη κλιμακτηριακή συμπτωματολογία, η οποία περιελάμβανε ψυχολογικά, ψυχοσωματικά, σεξουαλικά ή αγγειοκινητικά στοιχεία. Στην απλή μονομεταβλητή ανάλυση, μόνο η εμμηνοπαυσιακή ηλικία, η κεντρική παχυσαρκία και οι ορμόνες του φύλου ήταν προγνωστικοί παράγοντες της έντασης των κλιμακτηριακών συμπτωμάτων. Παρ’ όλη την στατιστική τους σημαντικότητα, οι συσχετισμοί αυτοί, ωστόσο, ήταν αδύναμοι, εξηγώντας ένα μέγιστο 7% της διακύμανσης των εμμηνοπαυσιακών συμπτωμάτων.