Η επίδραση ενός διαδραστικού ηλεκτρονικού βιβλίου στην ανάπτυξη της βιώσιμης πολιτειότητας για την κλιματική αλλαγή σε μαθητές δημοτικής εκπαίδευσης
Authors: Λάριος Νικόλαος 
Published: November 2021

Η παρούσα διδακτορική διατριβή πραγματεύεται την εκπαίδευση για την κλιματική αλλαγή. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής επηρεάζουν όχι μόνο όλα τα φυσικά συστήματα αλλά και όλες τις ανθρώπινες κοινωνίες ανεξάρτητα της γεωγραφικής θέσης τους πάνω στον πλανήτη μας. Η ανάπτυξη της περιβαλλοντικής γνώσης και ευαισθητοποίησης των μαθητών βρίσκεται σε σημαντική υστέρηση όσον αφορά στη μετουσίωση της περιβαλλοντικής στάσης και της γνώσης τους σε δράση. Η συγκεκριμένη έρευνα βασίστηκε στην ανάπτυξη ενός διαδικτυακού περιβάλλοντος διδασκαλίας και μάθησης για την πραγμάτευση της κλιματικής αλλαγής. Σε ερευνητικό επίπεδο, ο σκοπός ήταν να διερευνηθούν πιθανοί παράγοντες που καθορίζουν εάν ένα άτομο θα ενεργήσει περιβαλλοντικά ή όχι σε σχέση με την βιώσιμη πολιτειότητα που είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη μιας περιβαλλοντικά βιώσιμης κοινωνίας. Αυτό επιχειρήθηκε με την ενσωμάτωση ενός διαδραστικού μαθησιακού περιβάλλοντος (Δ.Μ.Π.) με δομή ηλεκτρονικού βιβλίου σε μαθήματα του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης, ώστε να δοκιμαστεί πώς η μάθηση για την κλιματική αλλαγή θα μπορούσε να συμπεριληφθεί στο πρόγραμμα σπουδών. Έχει ως αφετηρία τη διερεύνηση των απόψεων, γνώσεων και ενεργειών των φοιτητών του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης, για την ενεργό πολιτειότητα στο πλαίσιο του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής, μέσα από τη χρήση του διαδραστικού μαθησιακού περιβάλλοντος «Δράσε για το Κλίμα», το οποίο χρησιμοποίησαν και συμμετείχαν συλλογικά στην περαιτέρω βελτίωση του. Η έρευνα βασίστηκε στο εμπειρικό αναλυτικό παράδειγμα (ποσοτική προσέγγιση) μέσα από ένα ημι-δομημένο ερωτηματολόγιο το οποίο συμπεριελάμβανε και ανοιχτές ερωτήσεις. Το υλικό ουσιαστικά δημιουργήθηκε για μαθητές, δεν παύει όμως να αποτελεί ένα νέο εκπαιδευτικό υλικό το οποίο οι εκπαιδευτικοί καλούνται να χρησιμοποιήσουν στην πράξη. Τα δεδομένα της έρευνας που συλλέχθηκαν επέτρεψαν την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το Δ.Μ.Π. μπορεί να ενσωματωθεί στα προγράμματα σπουδών και να χρησιμοποιηθεί από τους φοιτητές στην μελλοντική τους καριέρα. Τα ποσοτικά και τα ποιοτικά δεδομένα που συλλέχθηκαν έδωσαν αρκετά στοιχεία για την ενδελεχή κατανόηση του θέματος. Για την ανάλυση των ποσοτικών δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν σύνθετες μεταβλητές, ώστε να μπορέσουμε να διερευνήσουμε τις διάφορες σχέσεις και να διασφαλίσουμε την αξιοπιστία της έρευνας. Σημαντικό συστατικό αυτής της έρευνας αποτέλεσε και το Δ.Μ.Π. που αναπτύχθηκε και βασίστηκε στο μοντέλο ExConTra και εφαρμόστηκε τόσο στην Σχολική Τάξη όσο και στο Πανεπιστήμιο. Το μοντέλο ExConTra στηρίζεται στην ενεργό μάθηση που θεωρείται η γέφυρα μεταξύ της εκπαίδευσης και των πραγματικών καταστάσεων. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας προβάλλουν νέες πτυχές στην θεωρία και πράξη σε θέματα εκπαίδευσης για την κλιματική αλλαγή με την υποστήριξη των νέων τεχνολογιών. Το διαδικτυακό περιβάλλον «Δράσε για το Κλίμα» δημιουργεί προϋποθέσεις τόσο για την εκπαίδευση των εκπαιδευτικών, όσο και για τη διδακτική μεθοδολογία και το αναλυτικό πρόγραμμα.