bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Application of parametric criteria for homogeneity of variances under conditions of standard assumption violation
Authors:   Novosibirsk State Technical University, Russian Federation, Lemeshko Boris Yu. , Lemeshko Stanislav B. ,   Novosibirsk State Technical University, Russian Federation, Lotoch Evgeny Yu. ,   Novosibirsk State Technical University, Russian Federation
Published: December 2024

When analyzing measurement series in various applications, it becomes necessary to ensure that the scattering characteristics of the measured quantities have not changed over time, or that the accuracy of measurements carried out by different laboratories in similar tests meets the necessary requirements. For these purposes, it is advisable to use various k-sample parametric criteria for testing hypotheses about the homogeneity of variances (about the equality of variances). The prerequisite for the possibility of using parametric criteria is that the analyzed samples belong to normal distribution laws, which is not always the case. When the assumption of normal distribution of statistics is violated, parametric criteria usually change significantly, which excludes the possibility of using classical results when testing hypotheses. The best parametric tests have a significant advantage in power over nonparametric tests. This advantage is usually retained when the standard assumption of normality is violated.
The paper shows how the distributions of parametric test statistics change under conditions of violation of the standard assumption. It is shown that using simulation modeling based on the Monte Carlo method and with appropriate software support, it is possible to find the distributions of the statistics of the applied criteria under non-standard conditions corresponding to specific applications. The use of the results of such modeling makes it possible to make correct statistical conclusions based on the criteria used. The methodology of applying parametric criteria of homogeneity of variances under conditions of violation of the standard assumption is considered. The method involves, at the first stage, testing the hypothesis about the belonging of the analyzed samples to normal laws using a set of special criteria. In case of a negative result, at the second stage a law is selected that describes the combined sample. At the third stage, using the results of the modeling under this law, a conclusion is formed based on the applied criteria. Examples of the implementation of the methodology within the framework of the developed software system are given.
Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Bağlamında Ataerkil Bakışın Reklamlarda Tekrar Üretilmesi
Authors: Aydın Mustafa , Kuldaş Erkut
Published: December 2024

Ataerkil bakış açısı ve geleneksel cinsiyet rollerinin devamı olarak çocukluktan başlayarak erkekler ve kadınlar farklı şekilde sosyalleşmekte, farklı mesleklere yönlendirilmekte ve farklı roller sergilemeleri beklenmektedir. Kitle iletişim kanallarında yayınlanan reklamlar, toplumsal kültürün kodlarını benimsemekte, mevcut anlayışı pekiştirmekte ve hâkim kültürü tekrarlayarak yeniden üretmektedir. Reklam içeriklerdeki cinsiyetçi kalıp yargılar, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yansımaları, reklamlardaki tasvirleri, kadınların nesneleştirilmesi ve görünmezliğe maruz bırakılmaları gizli mesajlar ve şifrelerle gösterilmektedir. Reklamlarda hegemonik erkekliğin güçlendirildiğine ve erkeklerin kadınlar üzerindeki gücünün temsillerine sık rastlanırken, kadınların önemsizleştirildiğine, yetersiz temsil edildiğine, seks objesi olarak cinselleştirildiğine ve sürekli olarak göz ardı edildiğine dair bulgulara da sık rastlanmaktadır. Reklamlar, karakterize edilen ve cinsiyet hiyerarşisine uyan kadın ve erkek rolleriyle, toplumsal cinsiyet fikrinin inşası için güçlü bir mecra haline gelmektedir. Bu sorunları ele almak için bu çalışma, televizyonlarda toplumsal cinsiyet rollerinin belirlediği değerleri yansıtan ve cinsiyetçi stereotiplerle eşitsiz söyleme gönderme yapan reklamları göstergebilimsel yöntemle analiz etmektedir. Çalışmada, “Sahibinden.com Demek Aracı Anında Almak, Satmak Kiralamak, Keşfetmek Demek” ve “Civic Type R’ın 2.0L VTEC Turbo motoru ile #GüçSendeArtık” adlı televizyon reklamları Göstergebilimsel analiz metodolojisi kullanılarak çözümlenmektedir. Çalışmanın sonuçları, erkeklere baskın rollerin verildiği, gücün erkeklikle eşitlendiği ve erkeksi üstünlüğün hiyerarşik temsillerle güçlendirildiği, kadınların pasif ve dekoratif nesneler olarak gösterildiği, beceri ve yeteneklerinden çok fiziksel görünümlerine odaklanıldığı, daha kırılgan, daha narin ve daha yumuşak kadın tasvirleri cinsiyet eşitsizliklerinin yaygın olduğu fikrini desteklemektedir.
Análise da atuação dos Centros Judiciários de Solução de Conflitos à luz da Agenda 2030
Authors: Duarte Júlia Garcia da Silva , Valério Marco Aurélio Gumieri , Duarte João Paulo Pereira
Published: December 2024

The National Judicial Policy for the Adequate Treatment of Conflicts of Interest (PJNTACI), developed by the National Council of Justice (CNJ), aims to disseminate the use of alternative methods of conciliation, mediation and conflict resolution, in order to make effective qualified access to justice, through the propagation of the culture of social pacification, which in turn,  it is aligned with the basic principles set out by the Sustainable Development Goals (SDGs) pointed out by the UN. In this context, this paper seeks to analyze the alignment between the performance of the Judicial Centers for Conflict Resolution and Citizenship (Cejuscs) with SDG 16 which deals with "Peace, Justice and Effective Institutions" and SDG 10 which deals with "Reduction of inequalities". For this analysis, bibliographic research was carried out, with consultation of books, scientific articles, dissertations, theses and legislation. Based on the results pointed out by the analyses carried out, it is concluded that the Judicial Centers for Conflict Resolution act in accordance with the SDGs of the UN 2030 Agenda, since it provides for the resolution of legal issues between the interested parties, in a less conflictual way, in addition to exercising, free of charge, the technical services necessary for the processes of the assisted parties in question.
Physical and mechanical characteristics of lightweight POFA geopolymer concrete with timber clinker aggregate
Authors:   Faculty of Environmental Technology, Abubakar Tafawa Balewa University, Nigeria, Isa Muhammad Nura , Awang Hanizam ,   School of Housing, Building and Planning, Universiti Sains Malaysia, Malaysia, Yi Tan Ying ,   School of Housing, Building and Planning, Universiti Sains Malaysia, Malaysia
Published: December 2024

The construction industry is seeking sustainable alternatives to traditional Portland cement-based concrete due to its environmental impact. Geopolymer concrete, using industrial byproducts as binders, offers a solution by reducing emissions and improving durability. However, challenges such as costly activators and energy-intensive curing processes limit its adoption. This research investigates the properties of wood ash (WA) lye activated blended geopolymer concrete incorporating sustainable timber clinker aggregate (TCA). A fixed liquid-to-binder ratio of 0.5 and an alkaline activator ratio of 3.0 were used in the mix design. The study focused on replacing conventional coarse aggregates with TCA to enhance sustainability. Key analyses included physical, mechanical, durability, environmental and cost efficiency assessments. Results showed that the replacement of natural granite with TCA led to reduction in the density of the concrete from 2063.13kg/m³ to 1805.66kg/m³ for 0% and 100% TCA, respectively. Strength also decreased as TCA content rose, attributed to lower density. Water absorption increased with TCA content, though all samples stayed within the 10% absorption limit set by BS882: 1992. Notably, the TCA60 specimen met ASTM C330 (2009) requirements for structural lightweight aggregate concrete. The development of wood ash lye activated lightweight binary blended geopolymer concrete incorporating timber clinker aggregate represents a potentially groundbreaking advancement in sustainable construction materials
Türkiye’de Ücretli Öğretmenlik, Alan Değişikliği ve Orantısız Öğretmen Hareketliliğinin Eğitime Yansımaları
Authors: Oktay Yücel , Köybaşı Şemin Fatma
Published: December 2024

Türkiye’de öğretmen istihdam politikalarından alan değişikliği uygulaması, ücretli öğretmenlik uygulaması ve bölgelere göre orantısız öğretmen hareketliliğinin eğitime yansımalarını araştırmayı amaçlayan bu çalışma karma araştırma yöntemlerinden Tamamen Karma, Sıralı, Baskın Statülü Tasarım’a göre desenlenmiştir. Araştırmada veriler üç aşamada toplanmış ve analiz edilmiştir. Birinci aşamada araştırmacılar tarafından geliştirilen ve açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış, elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. İkinci aşamada doküman incelemesi yöntemiyle elde edilen veriler tematik analiz sürecinden geçirilmiştir. Üçüncü aşamada da resmî kurumların raporlarından derlenen istatistiki veriler SPSS programıyla analiz edilmiştir. Araştırmada alan değişikliği, ücretli öğretmenlik ve orantısız öğretmen hareketliliği gibi bazı istihdam politikaları ele alınmış ve araştırma sonuçları tüm bu uygulamaların eğitimin niteliğini olumsuz yönde etkilediğini ortaya koymuştur.
Mobile Phone Addiction, Emotion Regulation, Mindfulness, and Self-Control Among Adolescents: A Serial Mediation Analysis
Authors: Gülden Çiğdem , Polat Kenan
Published: December 2024

This study aimed to examine the mediation effect of mindfulness and self-control in the relationship between emotion regulation and mobile phone addiction in Turkish adolescents. Additionally, the psychometric properties of the Five Facet Mindfulness Questionnaire-Short Form and the Self-Control Scale were investigated on adolescents in this study. Our findings indicated that mobile phone addiction is positively correlated with dysfunctional emotion regulation and negatively associated with self-control and mindfulness. Furthermore, dysfunctional emotion regulation was negatively associated with self-control, and mindfulnessand self-control were positively correlated with mindfulness. Dysfunctional emotion regulation, self-control and mindfulness had direct significant effects on mobile phone addiction. Mindfulness and self-control were found to partially mediate the association between dysfunctional emotion regulation and mobile phone addiction. Findings from this investigation confirm that the degree of mobile phone addiction is heightened by dysfunctional emotion regulation; however, these associations can be mitigated by practicing mindfulness and self-control. In other words, dysfunctional emotion regulation increases mobile phone addiction through low self-control and mindfulness; however, mindfulness and self-control practices can reduce these effects.
Felsefi Sorgulama, Eleştirel Düşünme ve 21. Yüzyıl Becerileri Öz Yeterliliği: Öğretmen Adayları ile Bir Çalışma
Authors: Yılmaz Özelçi Serap , Bahtiyar Asiye
Published: December 2024

This research aims to examine the effects of philosophical inquiry sessions on self-efficacy perception and critical thinking skills of the 21st century and to determine the opinions of the participants about the sessions. The research was designed according to Single Group Pre-Test - Post-Test" experimental model. “21st Century Skills Efficacy Perceptions Scale” and “Ennis-Weir Written Test of Critical Thinking” were used as quantitative data collection tools, and semi-structured interview form was used as a qualitative data collection tool. It was determined that philosophical inquiry sessions positively affected both 21st-century learning and renewal skills and critical thinking skills. It was determined that it had a positive effect on the critical thinking skills and renewal and learning skills of pre-service teachers. The results of the interviews revealed that philosophical inquiry sessions drew attention to skills such as asking questions, developing different perspectives.
Okul Öncesi Dönemde İşitme Yetersizliği Olan Çocuklarla Yapılan Erken Okuryazarlık Uygulamalarının İncelenmesi
Authors: Aslan Bağcı Özlem , Köse İsmail Erkin , Aksoy Aleyna , Ekmekçi Necmiye Hilal , Topal Selva
Published: December 2024

Bu araştırmanın amacı okul öncesi dönemde işitme yetersizliği olan çocukların erken okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesindeki uygulamaları incelemektir. Araştırma durum çalışması olarak desenlenmiş, veriler yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlem formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 8 okul öncesi, 8 özel eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler tümevarımsal bir yaklaşımla içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak araştırmaya katılan öğretmenler erken okuryazarlığı tanımlarken ilkokula hazırlanmaya odaklanmışlardır. Öğretmenler erken okuryazarlığın gelişimi için önkoşul bilgi, beceri ve yaşantılara sahip olunması gerektiğini vurgulamışlardır. İşitme yetersizliği olan çocuklara erken okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesi etkinliklerinde öğretmenlerin daha çok kitapları kullanarak etkileşimli kitap okuma yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonuçları alanyazın doğrultusunda tartışılarak işitme yetersizliği olan çocuklarının erken okuryazarlık becerileri ile ilgili farkındalık çalışmalarının yapılması, bu çocukların erken cihazlandırılması için ailelere yönelik biliçlendirilme çalışmalarının yapılması ve ileriki araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
MATHEMATICAL MODELING AND NUMERICAL SIMULATION OF THE AFRICAN EDUCATION SYSTEM
Authors: Djékoloyom Nimirode Namadji , Abbo Bakari , Danna Abba , KABORE Germain , Ndeye Massata
Published: December 2024

In this paper, we focus on mathematical modeling and numerical simulation of the African education system. The aim is to create a mathematical model that can take into account the various parameters required for better governance of the education system in African countries. This is an ongoing problem in African educational establishments, both public and private. The aim is to provide decision-makers with a useful decision-making tool. For this resolution, we have chosen the simplex table method to arrive at the optimal solution.
A NOVEL MULTI-GRANULATION MODEL BASED ON -FUZZIFIED ROUGH SET ENVIRONMENT AND ITS APPLICATION IN CLASSIFICATION
Authors: Shaheen Tanzeela , Ali Wajid , Hussain Bilal , Qayyum Afshan
Published: December 2024

Rough set (RS) and generalized rough set theories utilize single relations to obtain approximations of sets on a given universe of discourse. In granular computation, this is called single granularity. This article first expands -fuzzified RSs established on fuzzy tolerance relation to -optimistic multi-granulation fuzzified RSs by using a set of tolerance fuzzy relations over a given universe. Moreover, several elementary measures are proposed in this framework. Its application in feature selection has been highlighted through experimental analysis.
Lise Öğrencilerinin ‘Canlı Ders’ Kavramına İlişkin Metaforik Algılarının İncelenmesi: EBA Örneği
Authors: Yılmaz Aksak Fadime , Kara Ahmet
Published: December 2024

Pandeminin olumsuz etkilediği eğitim sisteminde hızlı bir şekilde acil uzaktan eğitime geçilmiştir. Acil uzaktan eğitim süreci, her kademede farklı yollarla gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin EBA üzerinden katıldıkları ‘canlı ders’e ilişkin metaforik algılarını inceleyerek öğrencilerin bu kavrama yükledikleri anlamları tespit etmektir. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden olgubilim modeli ile yürütülmüştür. Veri toplama yöntemi olarak metafor tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2020- 2021 eğitim öğretim yılında Malatya merkez ilçelerinde lise öğrenimine devam eden 43 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerden demografik özelliklerinin yanı sıra ‘canlı ders’ kavramına, derste anlatılanlara ve derste yapılan etkinliklere ilişkin benzetmelerini bir form aracılığıyla yazmaları istenmiştir. Veriler, betimsel ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesi sonucunda, metaforların gerekçelerinden elde edilen kategorilerden olumlu, olumsuz ve nötr temaları oluşturulmuştur. Buna göre; çoğunlukla öğrencilerin acil uzaktan eğitimin sürdürüldüğü EBA canlı derse ilişkin olumsuz algılara sahip olduğu görülmektedir. Ayrıca canlı derste anlatılanlara ilişkin çoğu öğrencinin olumsuz algılara sahip olduğu görülmüştür. Ancak derste yapılan etkinliklere ilişkin çoğunlukla öğrencilerin canlı olumlu algılara sahip olduğu görülmektedir. Araştırma sonuçlarına göre acil uzaktan eğitimin pandemi sürecinde öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarını karşıladığı yine de bekledikleri ve istedikleri verimi alamadıkları söylenebilir. Ancak etkinliklerin, ekran karşısında uzun süre duran öğrencileri monotonluktan ve pasiflikten kurtardığı; ders esnasında öğretmen ve arkadaşları ile iletişimlerini artırdığı söylenebilir.
Argümantasyon Odaklı Sosyal Bilgiler Öğretiminin Öğrencilerin Eleştirel Düşünme ve İnformel Muhakeme Becerileri Üzerine Etkisi
Authors: Zorlu Eren , Ateş Seyit
Published: December 2024

Bu araştırmanın amacı Argümantasyon Odaklı Öğretim yönteminin öğrencilerin eleştirel düşünme ve informel muhakeme becerilerine etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırma, karma yöntem araştırma desenlerinden yakınsayan paralel karma yöntem deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın nitel boyutunda durum çalışması türlerinden “bütüncül çoklu durum deseni” ve nicel boyutunda ise yarı deneysel yöntem içerisinde yer alan “eşitlenmemiş kontrol gruplu desen” esas alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ilinde bulunan bir devlet ortaokulunun iki farklı şubesinde 2021-2022 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine devam eden 61 beşinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Bu kapsamda araştırma, argümantason odaklı öğretim yöntemine dayalı deney grubu (f=30) ve geleneksel öğretime dayalı kontrol grubu (f=31) ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak Cornell Eleştirel Düşünme Becerisi Testi Düzey X (CEDTD-X) ve İkilem İçeren Senaryo kullanılmıştır. Araştırma sonunda elde edilen nicel verilerin analizinde Tek yönlü ANCOVA ve Nokta çift serili korelasyon tekniği; nitel verilen analizinde ise frekans, yüzde ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; deney grubu öğrencileri ile kontrol grubu öğrencilerinin eleştirel düşünme ön-test puanları kontrol altına alındığında son-test puanları açısından gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra Argümantasyon Odaklı Öğretim yönteminin öğrencilerin informel muhakeme becerilerinin gelişimi üzerinde etkisi olduğu ve öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri ile informel muhakeme seviyeleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğu görülmüştür. Araştırmadan elde edilen bu bulgular doğrultusunda Argümantasyon Odaklı Öğretim yönteminin öğrencilerin eleştirel düşünme ve informel muhakeme becerilerinin gelişimine olumlu katkı sağladığı sonucuna ulaşılabilir.
Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Ebeveynlerin Okuma İnançları ile Öz Düzenleme Becerileri
Authors: Yılmaz Bursa Gülhan , Kunt Müge
Published: December 2024

Ebeveynlerin davranışsal, duyuşsal ve bilişsel düzenlemeler yapabilmesi ebeveyn olma rolüne uyum sağlanması açısından değerli görülmektedir. Bu durum ebeveynlik öz düzenlemesi kavramıyla açıklanmaktadır. Ebeveynlerin çocuklarıyla etkileşimlerinde önemli bir diğer nokta ise inançlarıdır. Bu noktada literatürde yer alan araştırmalardan ebeveynlerin kitap okuma inançları dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın amacı, 2-6 yaş çocuğu olan ebeveynlerin kitap okuma inançları ve ebeveynlik öz düzenleme algılarının incelenmesi ve aralarındaki ilişkinin ortaya çıkarılmasıdır. Nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeline uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Katılımcı grup 603 anne ve 505 baba olmak üzere toplam 1108 kişiden oluşmaktadır. Araştırmaya katılan ebeveynlerin kitap okuma inançlarının ortaya çıkarılabilmesi için “Ebeveyn Okuma İnanç Ölçeği”, ebeveynlerin öz düzenleme becerilerinin ortaya çıkarılması için “Ebeveyn olarak ben: ebeveynlik öz düzenleme ölçeği” kullanılmıştır. Sonuçlar, ebeveynlerin genel olarak kitap okuma inançlarının ve öz düzenleme becerilerinin birbiriyle pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermektedir. Ebeveynlerin kitap okuma inançları ve ebeveynlik öz düzenleme becerileri ile sahip oldukları çocuk sayısı, ebeveynlerin yaşı ve eğitim düzeyleri değişkenleri arasında anlamlı bir fark olduğu çıkmıştır.
Sistem Düşüncesi Yaklaşımıyla Öğretmenlerin Öğretim Programı Okuryazarlıkları Çerçevesi
Authors: Seven Hatice Gülçin , Kahramanoglu Recep
Published: December 2024

Eğitim-öğretim süreçlerinin merkezinde yer alan öğretim programları, bu süreçleri düzenleyen, izleyen ve yönlendiren temel rehberlerdir. Öğretmenlerin bu programları etkili bir şekilde anlama, uygulama ve geliştirme yetkinlikleri, eğitim kalitesinin ve öğrenci başarısının artırılmasında kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda, öğretmenlerin program okuryazarlığı becerilerinin geliştirilmesi, modern eğitim sistemlerinin sürdürülebilir başarısı ve pedagojik yeniliklerin uygulanabilirliği açısından hayati bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda mevcut çalışmanın amacı öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlık becerilerinin kuramsal yapısını sistem düşüncesi çerçevesinde ortaya koymaktır. Öğretim programı okuryazarlık becerilerinin sistem düşüncesi bağlamında incelenmesi, mevcut teorik çerçeveleri zenginleştirerek okuryazarlık alanına yeni bir perspektif sunmakla birlikte alan yazına katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Bu çalışma kapsamında öncelikle öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlıklarını inceleyen ilk ölçek geliştirme çalışmasının yapıldığı tarih olan 2017 yılından 2024 yılına kadar alan yazında yer alan araştırmalar incelenmiştir. İnceleme sonrası öğretmenlerin öğretim programı okuryazarı olmaları için gerekli görülen birtakım nitelikler belirlenmiş bu nitelikler içinde önem sırası yapılmış ve literatürde yer alan program okuryazarlığı çalışmalarındaki diğer boyutlarla karşılaştırılmıştır. Tüm bu derinlemesine araştırma sonucunda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yer alan sistem okuryazarlığı yapısı göz önünde bulundurularak öğretim program okuryazarlığı için 6 adet bütünleşik beceri oluşturulmuş ve daha sonra her bir bütünleşik becerinin süreç bileşenleri belirlenmiştir. Her bütünleşik becerinin geliştirilmesi için gerekli olan açık ve gözlemlenebilir eylemleri içeren "süreç bileşenleri", bütünleşik becerilerin alt boyutları kapsamında tanımlanmıştır.
Boşanmış Bireylerin Boşanma Nedenleri ve Boşanma Sürecinde Yaşadığı Güçlükler
Authors: Şahan Birsen , Kılıçarslan Suat
Published: December 2024

Bu araştırmada, evlilik yaşantıları boşanma ile sonuçlanmış yetişkin bireylerin boşanma nedenlerine ve bu süreçteki deneyimlerine ilişkin görüşleri incelenmiştir. Betimleyici türde gerçekleştirilen bu araştırmada nitel araştırma türlerinden olgu bilim deseni kullanılmıştır. Çalışmada bireysel görüşmeler yapılarak yüz yüze veri toplanmış ve verilerin analizi için içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Orta Anadolu’da bir il merkezinde ikamet eden, yaşları 23-49 arasında değişen, araştırmaya gönüllü olarak katılan, boşanmış 23 (14 kadın, 9 erkek) bireyden oluşmaktadır. Araştırmacılar tarafından oluşturulan ‘Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu' kullanılarak katılımcılara, sosyo-demografik bilgilerine, boşanma nedenlerine ve boşanma sürecindeki deneyimlerine ilişkin sorular sorulmuştur. Elde edilen veriler, boşanma nedenleri, eşlerin birbirine yönelik davranış ve iletişim biçimleri, boşanmaya eşlik eden duygular ve boşanma sürecinde yaşanan zorluklar olarak dört tema altında toplanmıştır. Sonuç olarak katılımcıların farklı nedenlerle evliliklerinin sonlandırdıkları, bir kısmının hem boşanma esnasında hem de sonrasında pek çok sosyal ve psikolojik zorluklarla karşı karşıya kaldıkları, tüm katılımcıların evli oldukları zaman içinde işlevsel olmayan iletişim örüntüleri ile ilişkilerini devam ettirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulguların, boşanmış bireylere ve boşanma aşamasına gelmiş olan çiftlere yapılacak psikolojik desteği artırmak amacıyla alanda çalışan uzmanlara yardımcı olacağı düşünülmektedir.
Okullardaki Kriz Yönetimine Sosyal-Duygusal Açıdan Yaklaşma Üzerine Bir Vaka Çalışması
Authors: Çağlıyan Hatice , Taş Said
Published: December 2024

Bu çalışmanın temel amacı, eğitim kurumlarında meydana gelen krizlere sosyal-duygusal açıdan yaklaşmanın önemini vurgulamaktır. Ayrıntılı literatür araştırması sonucunda Türkçe kaynaklarda kriz yönetimine sosyal-duygusal açıdan bir yaklaşım gözlenmemiştir. Yapılan kısıtlı sayıda araştırmada genellikle liderlerin duygusal zekâsına vurgu yapılmıştır. Yabancı literatürde ise, konu üzerine sınırlı sayıda kaynak mevcuttur. Bu sebeple, alandaki boşluğu doldurmak ve kriz yönetimine sosyal- duygusal açıdan bir yaklaşım geliştirmek amaçlanmıştır. Bu nitel vaka çalışmasında, iki engelli çocuğa sahip bir öğretmen baba ve daha sonrasında engelli çocuğunun birisinin öğretmen olması ile gelişen süreç anlatılmaktadır. Örnek olaylar üzerinden okuldaki krizler süresince hâlihazırda zor olan hayatlarını okul yöneticilerinin nasıl daha zor bir hale getirdikleri ya da onları duygusal açıdan anlayan eğitim liderlerinin süreci nasıl daha kolay hale getirdikleri vurgulanmak istenmiştir. Bu vaka çalışması, Türkiye’de küçük bir ilde yaşanmış eğitim yöneticileri ve öğretmenler arasındaki örnek olayları ele almaktadır. Bu çalışmada nitel bir desen olan vaka (örnek olay) incelemesi kullanılmıştır. Vaka incelemesi deseninde yapılandırılmamış görüşme tekniği ile toplanan veriler, literatür ile desteklenmiştir. Bu vaka çalışması, okul yöneticilerinin kriz yönetim anlayışlarını yeniden şekillendirmelerine yardımcı olabilmek amacı ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada anlatılan örnek olaylardaki krizler, eğitim liderlerinin durumlara sosyal-duygusal yönden yaklaşmaları ile çözülebilmiştir ya da krizlere sosyal-duygusal bir bakış açısı geliştirilmediği noktada çözümsüz kalmıştır.
Öğretmenlerin Araştırma Okuryazarlıklarının İncelenmesi
Authors: Uyar Ahmet
Published: December 2024

Sonuçlar, öğretmenlerin araştırma okuryazarlığı becerilerinin yüksek düzeyde olduğunu ortaya koymuştur. Cinsiyet açısından anlamlı bir farklılık bulunmamış, ancak lisansüstü eğitim almış öğretmenlerin araştırma okuryazarlığı becerilerinin lisans mezunu öğretmenlere göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, hizmet içi eğitim alma durumu ve hizmet yılı değişkenleri açısından anlamlı farklılıklar gözlenmemiştir. Sayısal branş öğretmenlerinin araştırma okuryazarlığı becerilerinin sözel branş öğretmenlerine göre daha yüksek olduğu belirlenmiş ve okul öncesinde görev yapan öğretmenlerin, lisede görev yapan öğretmenlere kıyasla daha yüksek araştırma okuryazarlığı becerilerine sahip oldukları tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, öğretmen yetiştiren kurumlar ve hizmet içi eğitim programları için müfredat güncellemelerinde dikkate alınabilir.
Özel Gereksinimli Bireylerin Cinsel Problem Davranışları Konulu Makalelerin Sistematik Derlemesi
Authors: Sezik Aslıhan , Alp Zekai Alper , Aksoy Veysel
Published: December 2024

Cinsellik konusu özel eğitim alanında araştırmacıların son yıllarda daha fazla üzerinde durduğu ve özel gereksinimli bireylerin en çok ihtiyaç duyduğu konulardan birisidir. Cinsellik fizyolojik ve psikoljik gelişime ek olarak bu süreçle ilgili olumlu ya da olumsuz davranış değişikliklerini kapsamaktadır. Bu yönüyle toplumun da en çok dikkatini çeken konulardan biri olmasına karşın konuşulmaya çekinilen bir tabudur. Özel eğitim alanı için geniş bir araştırma alanı sayılan cinsellik içeren davranışlar kişilerin bilişsel atıflarından ve yaşadığı kültürden doğrudan etkilenmesi bu davranışların hangilerinin problem hangilerinin uygun görüleceği konusunda karmaşa yaratmaktadır. Bu nedenle mevcut sistematik derleme çalışmasında 2013/2023 yılları arasında ulusal alanyazında özel gereksinimli bireylerin cinsel problem davranışlarına yönelik yayınlanmış makaleler betimsel ve yöntemsel açıdan incelenmesi ve bu davranışlara ilişkin kavramsal bir çerçeve sunmak amaçlanmıştır. Bu bağlamda dokuz makale betimsel ve yöntemsel açıdan makalenin amacı, yöntem, veri toplama kaynağı, katılımcıları, hakkında çalışma yapılan özel gereksinimli bireylerin özel gereksinim türü, yaşı, cinsiyeti, cinsel problem davranışların türü ve cinsel problem davranışların biçimlerine göre risk türleri bakımından incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular özel gereksinimli bireylerin mastürbasyon yapma, menstrüel bakım becerilerini edinememe, başkalarına karşı yoğun ilgi artışı, yoğun düzeyde evlenme ve çocuk sahibi olma arzusu, cinsiyet rolleri ile özdeşim kuramama, dürtüsellik, başkalarının yanında çıplak dolaşmak, pornografik görüntüler izlemek gibi cinsel problem davranışları olduğunu göstermektedir. İncelemeye dahil edilen makalelerin bulguları alanyazında diğer cinsel problem davranışları içeren araştırmaların bulguları ile tartışılmış ve gelecekteki araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Teacher Education as the Development of Student Teachers’ Preconceptions and Beliefs
Authors: Margolis A.A.
Published: December 2024

The article examines the role of initial pedagogical preconceptions and beliefs held by students in teacher education programs as they begin to engage with pedagogical education curricula. It highlights the significance of school experiences in shaping these beliefs. The article analyzes the reasons for their sustainability during the subsequent acquisition of the educational program by future teachers at the university level. The author argues for the necessity of designing teacher education programs in the form of a sequential and specially organized transformation of initial pedagogical preconceptions and beliefs, aimed at fostering conceptual change and developing the practical thinking of future educators.
Well-being and Educational Outcomes across Student with Different University Admission Strategies
Authors: Tikhomirova T.N. , Basyuk V.S. , Ismatullina V.I. , Zinchenko E.V. , Matyash N.V. , Ovsyannikova O.A. , Pilipenko S.A. , Ponikarova I.D. , Sakharova T.N. , Sluch N.A. , Malykh S.B.
Published: December 2024

The results of a study of psychological well-being and educational outcomes of first-year students depending on their university admission strategy – based on the results of the Unified State Examinations, winners and prize-winners of school Olympic competitions, within the framework of targeted recruitment, after graduating from secondary vocational education institutions, or combined data from the Unified State Examinations and additional entrance examinations organized by universities were presented. The focus of the research is on the indicators of well-being, subjective happiness, and anxiety of first-year students and the results of their first examination session. The study involved 4,920 first-year students from 19 universities of the Russian Federation (57.5% girls; the average age was 18.6 years, standard deviation 1.6). It is shown that first-year students with different university admission strategies differ in their level of well-being, subjective happiness and anxiety, demonstrating unique combinations of the severity of these traits. At the same time, personal anxiety varies to the greatest extent among first-year students depending on the strategy of admission to the university. The choice of admission strategy turns out to be interconnected with the educational outcomes of the student in the first academic year, and the unique combination of the expression of signs of psychological well-being in groups of students with different admission strategies can strengthen or weaken this relationship. The obtained data on the group uniqueness of the manifestation of signs of psychological state depending on the admission strategy can become a scientific basis for organizing psychological support of higher education.
Demonstration Examination as a Form of Assessing the Formation of Professional Competences of Future Educational Psychologists
Authors: Egorenko T.A. , Leonova O.I. , Golovanova I.A.
Published: December 2024

The article contains an analysis of the normative and theoretical-methodological foundations of preparing and conducting a professional examination as a form of assessing the formation of professional competencies of future teacher-psychologists on the basis of the Center for Professional (Demonstration) Examinations of the Moscow State University of Psychology and Education. The study presents requirements for the development of the demonstrational exam and the criteria for its independent expert evaluation, the organizational process and stages of the professional (demonstrational) examination. The article concludes that interim and final certification, through professional (demonstrational) examinations, serves as an innovative method for assessing professional competencies. This approach not only evaluates the level of development of these competencies but also gauges the degree to which future educational psychologists have mastered the methods for solving professional problems. By addressing the current challenges associated with the preparation and administration of professional (demonstrational) examinations, we can enhance the quality of training for educational psychologists, ensuring it aligns with the demands of our time.
Ethnic, Civic and Global Identities of Russian High Schoolers and Their Correlation with Values
Authors: Gritsenko V.V. , Efremenkova M.N. , Murashcenkova N.V.
Published: December 2024

The article examines the relationship between individual values and the ethnic, social, and global identities of Russian high school students. In the context of social self-determination and the identification of individuals with various social groups during the transition to adulthood, it is essential to explore the resource potential of different types of social identity in relation to the motivational and value dimensions of personality. The sample comprised 155 participants from Moscow (54% female), 156 from Smolensk (63% female), and 173 from Khabarovsk (66% female), all aged 15 to 18 years and identifying as Russian. Respondents completed the S. Schwartz "Portrait Value Questionnaire" (PVQ-RR) and the modified “Identification with Humanity” (IWAH) technique by S. McFarland, as adapted by T.A. Nestik. As a result of regression analysis, it was determined that the primary predictor of ethnic identity among Russian high school students, regardless of their region of residence, is the meta-value of Conservation. Conversely, the primary predictor of global identity is the meta-value of Self-Transcendence, which aligns with findings from similar studies with adults. We identidied a number of correlations of individual values with three types of identity specific to each sample. The interpretation of the research results considered the socio-economic context of the regions studied.
Development and Validation of the School Adjustment Scale
Authors: Gavrilova M.N. , Dmitrieva O.A. , Aslanova M.S. , Rudnova N.A.
Published: December 2024

The results of earlier studies indicate that school maladaptation is associated with a number of negative consequences, including poor academic performance, increased anxiety and unpopularity of the child among peers. However, reliable instruments for timely identification of school adaptation difficulties are not yet available in the Russian-speaking space; the use of foreign instruments is not possible due to cultural differences and peculiarities of the organisation of the educational process in different countries. This study highlights the development of a school adjustment questionnaire, including determining its optimal structure and assessing the feasibility of relying on self-reported information about school adjustment. Two identical versions of the questionnaire were developed, one for children and one for teachers. Sixteen teachers and 232 first-grade pupils participated in the study. Through a combination of exploratory and confirmatory factor analysis, a four-factor model of the teacher questionnaire was found to have the highest goodness of fit, including scales assessing cognitive activity, behaviour regulation, social inclusion and psycho-emotional stress. Data from children themselves did not prove to be reliable enough for differentiated assessment of aspects of school adaptation. The study has drawn the necessary conclusions for the further development of an instrument to assess school adaptation of children in Russia.
Group Intellectual Test (GIT): Standardization of the Methodology of Mental Development of Primary School Children
Authors: Isaev E.I. , Safronova M.A. , Sorokova M.G. , Radchikov A.S.
Published: December 2024

The paper presents the results of the standardization of the methodology for mental development diagnostic of primary school children Group intellectual test (GIT). The methodology consists of 7 subtests, which are devoted to various aspects of the intelligence. 2512 children studying in the 4th grade (M=9,97 years, SD=0,41), 51,1% boys were recruited for this study. The Cronbach's Alpha consistency score was used to assess the internal consistency of the subtests, which showed good consistency of all elements of the methodology (Cronbach's Alpha=0,9). Exploratory factor analysis confirmed that all 7 subtests add up to one factor explaining 63,4% of the total variance. The general model of the questionnaire was tested using confirmatory factor analysis, which showed good data consistency: SRMR=0,02; CMIN/df=13,09; GFI=0,98; IFI=0,98; CFI=0,98; RMSEA=0,07.
Individual Typological Trajectories of School Engagement in Adolescents: A Longitudinal Study
Authors: Morosanova V.I. , Potanina A.M.
Published: December 2024

In recent years, the research on school engagement has has increasingly focused on studying this phenomenon at the individual typological level. The purpose of the present study was to identify individual typological trajectories of school engagement and to analyze the predictive and resource roles of conscious self-regulation in determining these trajectories among adolescents in grades 6 to 8. The sample for this longitudinal study consisted of 80 students from secondary schools. The research methods employed included M.-T. Wang et al.'s adapted into Russian by T.G. Fomina and V.I. Morosanova; V.I. Morosanova's Profile of Learning Activities Questionnaire Five – Children's Version, adapted into Russian by S.B. Malykh et al.; the of Academic Motivation of Schoolchildren by T.O. Gordeyeva et al.; and the methodology A.D. Andreeva and A.M. Prikhozan, modified by I.N. Bondarenko et al. The results revealed two typological groups of students characterized by different profiles of school engagement: one group exhibited low engagement, while the other demonstrated high engagement across all components. Notably, 60% of the students displayed a stable engagement trajectory. Among those with a variable trajectory, half showed high engagement in the 6th grade, which subsequently declined in the 7th and 8th grades. Additionally, these students exhibited lower levels of regulatory-personal traits such as responsibility and reliability, as well as a personal disposition toward conscientiousness, alongside a decrease in cognitive activity during their transition from 6th to 7th grade. For the first time, this study demonstrates that the development of self-regulation is associated with the formation of a harmonious engagement profile characterized by high levels of all components during the transition from 7th to 8th grade. During the transition from 6th to 7th grade, the establishment of such a profile is facilitated by openness to new experiences. The findings of this study can be applied in psychological and pedagogical practice to develop programs that support school engagement through the enhancement of conscious self-regulation among secondary school students.
Legal and Socio-Psychological Aspects of Creating a Unified Organization Model for Orphans and Children Left without Parental Care
Authors: Semya G.V. , Oslon V.N. , Lashkul M.V. , Tarasova A.E.
Published: December 2024

The main direction of social policy in Russia is the deinstitutionalization of children placed in institutions as a result of separation from their parents. In the last decade, the system of institutions for orphans and children left without parental care has been reformed: change of departmental affiliation, improvement of living conditions, additional functions, and so on. Family placement of orphans and prevention of social orphanhood have led to a significant reduction in the number of children in institutionalized settings (32 thousand in 2024) and one of the pressing issues today is the expediency of creating a Unified model organization (UMO) for this category of children and the possibility of combining it with other institutions working with children in difficult life situations. Together with the legal and organizational problems of creating a UМО, there is a question of compatibility of children with different legal status, medical diagnoses, educational and social needs in one educational group or one institution. The article contains the results of the assessment of the socio-psychological consequences of the introduction of UMO from the point of view of organization managers (N=176 people) and psychologists (N=119 people), and possible risks when merging institutions.
OPPORTUNITIES FOR IMPROVING SOCIAL SERVICES IN THE DEVELOPMENT OF THE CHILD RIGHTS PROTECTION PROGRAMME IN LIEPAJA
Authors: Šlisere Ilona , Lanka Svetlana , Vēvere Undīne
Published: December 2024

Since Latvia ratified the United Nations Convention on the Rights of the Child (1989), children's rights have been recognised as a priority and all decisions taken by the state and local authorities must be in the best interests of the child. In order to meet the requirements of Article 66 (1) of the Act on Protection of Children's Rights (1998), i.e. that the municipality shall analyse the situation in the field of respect for children's rights, develop and implement a programme for the protection of children's rights in the administrative territory of the district or republican city, it is necessary to carefully design the programme for the protection of children's rights in order to best meet the needs of children in the city of Liepaja. The study analyses the normative framework at the international and national levels, as well as conducts practical research to identify the most relevant social services for improving the protection of children's rights in Liepaja. The research methods used were document and literature analysis, focus group, expert interview and best practice case study.
BUILDING AN ECOSYSTEM FOR PROMOTING STUDENTS` INDEPENDENT READING SKILLS: THE POTENTIAL OF THE SCHOOL LIBRARY
Authors: Laškova Agnese , Ročāne Maija
Published: December 2024

Nowadays, reading skills have become one of the key factors to promote students` media literacy. Motivating students to read is becoming increasingly important, because reading outcomes in our complex world include not only reader’s interest and entertainment, but opportunity to develop critical thinking, tolerance, leadership skills, etc. Scholars emphasize the importance of instructional support to motivate students to read and at the same time the necessity of independent reading skills and a unique and thoughtful readers` identity of each student. The development of students` reading habits and stimulating students' individual interest becomes important prerequisites for literacy. Nowadays school becomes a complex learning organisation, where independent reading moments should be promoted, providing students time to read and opportunity to choose self-selected texts or giving them the opportunity to read about topical issues that are important to them. Thus, school library has become not only a part of the school, but a part of an ecosystem for promoting students` independent reading skills, where the process of shaping young people's attitudes and behaviour occurs.The aim of this publication is to summarise theoretical findings, updating research on aspects of promoting students' independent reading skills as well as to conduct empirical research on the choice of a reading-enhancing approach during the campaign “Reading against bullying at school”.
Assessing Exposure Levels of Different Groups to Respirable Dust from Building Collapses During the 2023 Kahramanmaras Earthquakes
Authors: Rastgeldi Dogan Tuba , Süzergöz Ali
Published: December 2024

In addition to the immediate destruction caused by earthquakes, significant long-term issues arise, including health problems resulting from dust produced during building demolitions. This study aimed to analyze the perceptual effects of this dust on individuals. A survey was conducted to assess the extent of dust exposure among three groups: a) Demolition officers (DO), b) Environmental safety officers (SO), and c. Individuals present during demolition (IP). Participants provided demographic data and responded to 28 questions about their dust exposure levels. The SO group reported the highest impact from dust, both physiologically and psychologically, while the DO and IP groups were less affected. Health issues, particularly respiratory problems, were notably prevalent. The SO group demonstrated higher sensitivity to dust exposure and the need for protective equipment, highlighting the inadequacy of current protective measures. Our findings also revealed that DO and IP groups had insufficient knowledge about the health risks associated with dust exposure and displayed limited interest in using protective measures. Conversely, although the SO group, with higher education levels, demonstrated greater awareness, they also failed to adequately prioritize protective measures. Overall, the results emphasize the need for improved awareness and more effective protective practices for all individuals involved in demolition activities.
Prognostic factors and surgical approaches for long bone sarcomas: a comprehensive narrative study
Authors:   Department of Surgery, Medical College, Kufa University, Kufa, Iraq., Al-Fatlawy Wejdi Abbass Yassin
Published: December 2024

This study aimed to evaluate the outcomes of various surgical interventions for bone sarcoma, focusing on survival rates, functional outcomes, complication rates, and quality of life. A systematic review and analysis were conducted on six primary surgical interventions, including limb salvage surgery, wide resection, amputation, endoprosthetic reconstruction, biological reconstruction, and rotationplasty.
Limb salvage surgery demonstrated the highest functional outcomes (85%) and quality of life scores (8.0/10), while endoprosthetic reconstruction achieved the highest survival rate (75%) but with a higher complication rate (30%). Amputation, despite the lowest complication rate (15%), showed reduced functional scores (65%) and survival rates (55%). Recovery times varied significantly, with biological reconstruction requiring the longest rehabilitation period (16 weeks) and wide resection the shortest (8 weeks).
Psychological challenges were notable in amputation cases, with 15% of patients experiencing psychological issues. In conclusion: Limb-sparing procedures, where feasible, offer superior functional and quality-of-life outcomes compared to amputation, though they carry higher complication risks. The choice of surgical intervention should be individualized, balancing oncological and functional considerations. Future research should focus on reducing complication rates, improving prosthetic designs, and standardizing rehabilitation protocols to enhance patient outcomes. Long bone sarcomas, a rare and aggressive group of malignancies, primarily affect the skeletal system and pose significant challenges in clinical oncology.
These tumors, which include osteosarcoma, Ewing sarcoma, and chondrosarcoma, are most commonly diagnosed in children, adolescents, and young adults, often leading to substantial morbidity and mortality. Despite advancements in diagnostic imaging, surgical techniques, and systemic therapies, the prognosis for patients with long bone sarcomas remains variable and is influenced by a multitude of factors.