bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
New Associations with the HIV Predisposing and Protective Alleles of the Human Leukocyte Antigen System in a Peruvian Population
Authors: Obispo Daisy , Acosta Oscar , Guevara Maria L. , Echavarría Susan , Espetia Susan , Dedios María , Yabar Carlos Augusto , Fujita Ricardo
Published: October 2024

The accurate determination of an individual’s unique human leukocyte antigen (HLA) allele holds important significance in evaluating the risk associated with autoimmune and infectious diseases, such as human immunodeficiency virus (HIV) infection. Several allelic variants within the HLA system have been linked to either increased protection or susceptibility in the context of infectious and autoimmune diseases. This study aimed to determine the frequency and association of HLA alleles between people living with HIV (PLHIV) as the case group and Peruvian individuals without HIV with high-risk behaviors of sexually transmitted diseases as the control group. Whole exome sequencing (WES) was used to determine high-resolution HLA allelotypes using the OptiType and arcas HLA tools. The HLA alleles present in HLA classes I (A, B, and C loci) and II (DPB1, DQA1, DQB1, and DRB1 loci) were determined in a cohort of 59 PLHIV (cases) and 44 individuals without HIV (controls). The most frequent HLA alleles were A*02:01, DPB1*04:02, and DQB1*03:419 at 36%, 30%, and 28% prevalence in general population. We found that C*07:01 (p = 0.0101; OR = 10.222, 95% IC: 1.40–74.55), DQA1*03:02 (p = 0.0051; OR = 5.297, 95% IC: 1.48–19.02), and DRB1*09:01 (p = 0.0119; OR = 4.788, 95% IC: 1.39–16.44) showed an association with susceptibility to HIV infection, while DQB1*03:419 (p = 0.0478; OR = 0.327, 95% IC: 0.11–0.96) was associated with protection from HIV infection. Our findings contribute to the knowledge of HLA allele diversity in the Peruvian population (around 70% South American indigenous ancestry) lays the groundwork for further valuable large-scale use of HLA typing and offers a novel association with HIV infection that is relevant to vaccine studies.
Current Trends in HIV Infection in the Republic of Crimea
Authors: Mazus Aleksei , Antonova Anastasiia , Adgamov Ruslan , Ogarkova Daria , Kuznetsova Anna , Pochtovyi Andrei , Tsyganova Elena , Zlobin Vladimir , Gushchin Vladimir , Plutnitskii Andrei , Gintsburg Aleksandr
Published: October 2024

The aim of this study was to analyse the trends in HIV infection, including diagnostic ones, in the Republic of Crimea in the period of 2014–2023. The source of data for this study was various statistical forms and reports. The findings revealed a significant downward trend in HIV incidence and a significant upward trend in HIV prevalence. The mortality rate was stable. The coverage of HIV testing and antiretroviral therapy increased over time. The number of patients with a suppressed viral load in the Republic fluctuated in different years of observation and reached 81% in 2023. In the second part of this study, we analysed the demographic and clinical laboratory characteristics of newly diagnosed patients with HIV. A predominance of men was noted. The proportion of injection drug users (IDUs) decreased, and the proportion of new HIV infection cases through heterosexual contacts increased. An increase in the median age of patients was also noted. Analysis of CD4 cell counts revealed significant differences between subgroups by gender, age, and route of infection. The longest time to disease detection was typical for IDUs. A comprehensive assessment of HIV infection trends in Crimea allows us to evaluate the effectiveness of measures and decisions taken on the issue of HIV infection.
Pathological Study of Demyelination with Cellular Reactions in the Cerebellum of Dogs Infected with Canine Distemper Virus
Authors: Verdes José Manuel , Larrañaga Camila , Godiño Guillermo , Varela Belén , Yozzi Victoria , Iribarnegaray Victoria , Delucchi Luis , Yamasaki Kanji
Published: October 2024

The purpose of this study was to examine the relationship between demyelination and cellular reactions in the cerebellum of Canine Distemper Virus (CDV)-infected dogs. We subdivided the disease staging by adding the degree of demyelination determined by Luxol Fast Blue staining to the previously reported disease staging from the acute stage to the chronic stage, and investigated the relationship between demyelination in the cerebellum and the number and histological changes in astroglia, microglia, and Purkinje cells in each stage. Reactions of astrocytes and microglia were observed at an early stage when demyelination was not evident. Changes progressed with demyelination. Demyelination initially began in the medulla adjoining the fourth ventricle and gradually spread to the entire cerebellum, including the lobes. CDV immune-positive granules were seen from the early stage, and inclusion bodies also appeared at the same time. CDV immune-positive reaction and inclusion bodies were observed in astrocytes, microglia, neurons, ependymal cells, and even leptomeningeal mononuclear cells. On the other hand, infiltration of CDV-immunoreactive particles from the pia mater to the gray matter and further into the white matter through the granular layer was observed from an early stage. Purkinje cells decreased from the intermediate stage, and a decrease in cells in the granular layer was also observed. There was no clear association between age and each stage, and the stages did not progress with age.
Protective Impact of Influenza Vaccination on Healthcare Workers
Authors: Tian Yimei , Ma Yue , Ran Jianchao , Yuan Lifang , Zeng Xianhu , Tan Lu , Chen Li , Xu Yifan , Li Shaxi , Huang Ting , Lu Hongzhou
Published: October 2024

Background: Influenza vaccine uptake among healthcare workers is crucial for preventing influenza infections, yet its effectiveness needs further investigation. Objectives: This prospective observational study aimed to assess the protective effect of influenza vaccination among healthcare workers in Shenzhen. Methods: We enrolled 100 participants, with 50 receiving the 2023–2024 quadrivalent influenza vaccine (QIV) and 50 serving as unvaccinated controls. Epidemiological data were collected when the participants presented influenza-like illness. Serum samples were collected at three time points (pre-vaccination and 28 and 180 days after vaccination). Hemagglutination inhibition (HI) assay was performed against the strains included in the 2023–2024 QIV (H1N1, H3N2, BV and BY strains) to assess antibody protection levels. Demographics comparisons revealed no significant differences between the vaccinated and control groups (p > 0.05), ensuring group comparability. Results: The incidence of influenza-like illness was significantly lower in the vaccinated (18%) compared to the control group (36%; p = 0.046; OR = 0.39; 95% CI: 0.15 to 0.98). The vaccinated group also exhibited a higher rate of consecutive two-year vaccinations (48% vs. 24% in the control group, p < 0.05). Additionally, the vaccinated healthcare workers were more inclined to recommend vaccination to their families (80% vs. 48%, p < 0.05). HI titers against H1N1 (p < 0.01), H3N2 (p < 0.01), BV (p < 0.001) and BY (p < 0.01) significantly increased in the vaccinated group at 28 days post-vaccination. Moreover, a marked and sustained increase in HI titers against the H3N2 strain (p < 0.001) was observed at 180 days post-vaccination, highlighting the vaccine’s enduring impact on the immune response. The fold change in the HI titers, indicative of the magnitude of the immune response, was significantly higher for H1N1 (p < 0.01), H3N2 (p < 0.001), BV (p < 0.01) and BY (p < 0.05) among the vaccinated individuals compared to the control group, underscoring the vaccine’s efficacy in eliciting a robust and sustained antibody response. Conclusion: Influenza vaccination significantly reduces the incidence of influenza-like illness among healthcare workers and promotes a sustained immune response. The study supports the importance of annual vaccination for this group to enhance personal and public health.
STAR LIGHT Study: XBB.1.5 COVID-19 mRNA Vaccines Boost Systemic but Not Mucosal Immunity Against the SARS-CoV-2 JN.1 Variant in Patients with Chronic Liver Disease
Authors: Woelfel Simon , Junker Daniel , Bergamin Irina , Meyer-Herbon Pamela , Stillhard Roman , Graf Nicole , Leinenkugel Georg , Dütschler Joel , König Marius , Kammerlander Livia , Häuptle Rahel , Zwyssig Sarah , Krieger Claudia , Truniger Samuel , Koller Seraina , Metzger-Peter Katline , Frei Nicola ,   STAR SIGN Study Investigators, Albrich Werner C. , Friedrich Matthias , Bernsmeier Christine , Niess Jan Hendrik , Korte Wolfgang , Bürgi Justus J. , Dulovic Alex , Schneiderhan-Marra Nicole , Semela David , Brand Stephan
Published: October 2024

Background: Patients with chronic liver disease (CLD) have impaired vaccine immunogenicity and an excess risk of severe COVID-19. While variant-adapted COVID-19 mRNA vaccines are recommended for vulnerable individuals, their efficacy in patients with CLD has not been studied. Methods: We present the first evaluation of XBB.1.5 COVID-19 vaccine immunogenicity against the SARS-CoV-2 JN.1 variant in patients with CLD. Serum anti-receptor binding domain (RBD) IgG, neutralization, and saliva anti-RBD IgG and IgA against wild-type SARS-CoV-2 (WT) and the XBB.1.5, EG.5.1, BA.2.86, and JN.1 variants were quantified before and 2–4 weeks following a fourth dose of XBB.1.5 mRNA vaccines. Results: Vaccination boosted anti-RBD IgG and neutralization against all tested variants including JN.1 (each p < 0.001). Following immunization, neutralization was lower against JN.1 compared to WT, XBB.1.5, and EG.5.1 (p < 0.001, p < 0.001, and p < 0.01, respectively). Vaccination reduced neutralization failure rates against BA.2.86 and JN.1 (each p < 0.05). The evasion of vaccine-induced antibodies by the tested variants was low, indicated by the positive correlation between anti-RBD IgG and neutralization. At mucosal sites, vaccination boosted anti-RBD IgG (each p < 0.01) but failed to induce infection-blocking IgA (each p > 0.05). Conclusion: XBB.1.5 vaccines protect CLD patients against recent SARS-CoV-2 variants, but developing vaccines with optimized mucosal immunogenicity is required to prevent SARS-CoV-2 transmission and recurrent seasonal COVID-19 outbreaks.
Quantitation of Rainfall Retention Capacity for Small Reservoirs Considering Spatial Soil Moisture
Authors: Tong Bingxing , Chen Yubin , Xu Yinshan , Zhang Xiao , Ren Yufeng
Published: October 2024

To realize the estimation of rainfall retention capacity for small reservoirs considering spatial soil moisture, a rainfall retention capacity model and its parameter schemes have been developed in this study. An iterative trial solution method considering potential rainfall and soil moisture for the model constructed was proposed for efficient computation. The rainfall retention capacity of 32 pilot small reservoirs located in ungauged basins of Hunan province was calculated starting from 21 August 2023. In addition, a continuous calculation was carried out from 1 August to 30 September 2023 using the proposed method for Heping reservoir. The results show that the Pearson’s correlation coefficients between rainfall retention capacity and available reservoir capacity and soil moisture, are 0.36 and −0.64, respectively. Using Heping reservoir as an example, this study effectively characterized the dynamic change in its rainfall retention capacity, which ranged from 123.6 mm to 68 mm in August 2023. The analysis indicates the rainfall retention capacity of the pilot small reservoirs calculated is reasonably related to the soil moisture, supporting risk visualization for small reservoirs within rain-affected regions. Furthermore, the impact of the antecedent precipitation on rainfall retention capacity can also be dynamically quantified in real time, which provides reference for the continuous management of small reservoirs.
Transboundary Aquifer Management Across the Americas: Hydro-Diplomacy as an Accelerator of Adaptive Groundwater Governance Amid Climate Change Challenges
Authors: Rubin Giulia I. , Nagabhatla Nidhi , Londono-Escudero Carolina , Vignola Raffaele
Published: October 2024

The management of transboundary aquifers across the Americas faces significant challenges, especially as climate change and population growth intensify groundwater stress. Groundwater use has increased to support domestic, industrial, and agricultural demands but has been extracted through unregulated withdrawals, leading to the severe degradation of aquifer health and transboundary frictions. This study focuses on how hydro-diplomacy can accelerate the adaptive governance of shared groundwater resources in three key regions: Canada–USA, USA–Mexico, and Mexico–Guatemala–Belize. We utilized a mixed methodology by integrating a transect approach, borrowed from ecology, into the field of geopolitics. To compare the hydro-diplomatic relations and groundwater governance across a continental gradient in the Americas, we conducted a literature review and employed the TWINS conflict–cooperation matrix to evaluate governance frameworks and hydro-diplomatic interactions across time. Our findings demonstrate that hydro-diplomacy plays a pivotal role in expediting agreements, fostering transboundary data sharing, and supporting participatory governance models. In particular, the presence of supranational bodies such as the International Joint Commission (IJC) between Canada and the USA has been effective in maintaining long-term collaboration through social learning and technical cooperation. Meanwhile, in regions like Mexico–Guatemala–Belize, the absence of robust institutions has hindered progress, with limited financial and knowledge-sharing networks. This study highlights the need for improved cross-border cooperation mechanisms and the establishment of common monitoring protocols to better manage aquifer resources under the pressures of climate change. The results support the development of more adaptive transboundary groundwater management strategies aligned with Sustainable Development Goal (SDG) 6.5.2 and call for broader geopolitical cooperation to address the complexities of groundwater governance.
Uji Keamanan Back End Aplikasi Berbasis Website Menggunakan Metode Black Box Testing
Authors: Abd. Wahab Syahroni  , Nindian Puspa Dewi  , Nilam Ramadhani  , Ubaidi  , Badar Said
Published: October 2024

Keamanan aplikasi sering terabaikan saat pengembangan aplikasi bahkan setelah aplikasi digunakan. Padahal, tanpa pengamanan yang baik, sehebat apapun teknologi yang digunakan dapat menyebabkan kerugian seperti pengaksesan data oleh pengguna yang tidak sah serta kemungkikan kehilangan data karena tindakan penghapusan data. Pengembangan aplikasi menggunakan arsitektur REST API memungkinkan pengguna mengakses endpoint Back end dari luar aplikasi sehingga tidak hanya autentikasi yang diperhatikan tapi juga masalah autorisasi. Berdasarkan hasil pengujian pada aplikasi SILAB dengan metode Black Box Testing dapat dinyatakan bahwa aplikasi SILAB masih perlu perbaikan pada tingkat keamanan Back end terutama dalam hal autorisasi. Hal tersebut menunjukan bahwa masih terdapat celah dan ancaman yang dapat berpotensi merusak data pada aplikasi SILAB.
Integrasi Metode Viola Jones dan Algoritma Pelabelan Untuk Akurasi Deteksi Objek Manusia
Authors: Ardi Wijaya  , Yudha Bima Satria , Yovi Apridiansyah  , Nuri David Maria Veronika
Published: October 2024

Deteksi gerakan merupakan elemen kunci dalam sistem pengawasan modern untuk memastikan keamanan yang optimal. Namun, keakuratan deteksi gerakan sering kali menjadi tantangan dalam berbagai kondisi lingkungan. Penelitian ini menginvestigasi penggunaan metode Viola-Jones dan algoritma pelabelan sebagai solusi untuk meningkatkan akurasi deteksi objek dengan mengambil sampel 15 video yang merekam berbagai kondisi lingkungan, termasuk dalam ruangan, luar ruangan, dan pada malam hari. Metode Viola-Jones diimplementasikan untuk deteksi wajah sebagai langkah awal dalam identifikasi objek manusia, sementara algoritma pelabelan digunakan untuk memperbaiki dan memvalidasi hasil deteksi secara lebih terperinci. Hasil eksperimen menunjukkan bahwa penggabungan kedua metode tersebut berhasil meningkatkan akurasi deteksi objek. Dari 15 video yang dianalisis, hanya 4 video yang mengalami hasil deteksi yang tidak tepat, sedangkan 11 video lainnya berhasil mendapatkan hasil yang akurat. Evaluasi kinerja sistem menggunakan metrik Precision, Recall, dan Accuracy menghasilkan tingkat Precision sebesar 73.33%, Recall mencapai 100%, dan tingkat Accuracy mencapai 73.33%. Selain itu, dilakukan juga perhitungan manual yang menghasilkan tingkat Accuracy sebesar 91.77%.
Sistem Pendukung Keputusan Dalam Menentukan Siswa Berprestasi Menggunakan Metode Simple Additive Weighting (Studi Kasus: MA Sahid)
Authors: Nurul Kamilah  , Adhitya Nurachman Muhammad , Dewi Primasari
Published: October 2024

Madrasah Aliyah Sahid selalu mengadakan pemilihan siswa berprestasi setiap semester. Pemilihan siswa berprestasi tersebut dilakukan perkelas dengan menentukan nilai yang tertinggi dari peringkat 1 sampai 3. Namun penilaian siswa berprestasi masih dilakukan hanya berdasarkan pada nilai raport saja, sehingga aspek lain selain nilai raport tidak dijadikan bahan pertimbangan sebagai kriteria siswa berprestasi. Hal ini menimbulkan berbagai permasalahan seperti siswa yang memiliki nilai raport bagus tetapi memiliki kekurangan di beberapa aspek lain, yang berarti siswa berprestasi yang dipilih tidak mencapai standar yang dibutuhkan dan tidak memperoleh kandidat yang terbaik. Dalam menangani masalah tersebut, maka perlu dibutuhkan sistem pendukung keputusan dalam menentukan siswa berprestasi menggunakan metode SAW. Metode ini dapat menghasilkan data  terbaik  karena dilakukan  dengan  mencari kriteria dan nilai  bobot dari setiap atribut, yang  diharapkan  dapat  membantu  pihak sekolah dalam melakukan proses penilaian siswa  berprestasi sehingga  hasil  yang  didapat lebih efektif dan efisien. Beberapa kriteria tersebut diantaranya poin pelanggaran, poin prestasi, kehadiran serta sikap dan perilaku. Setelah kriteria ditentukan, maka dibuatnya sistem pendukung keputusan untuk menentukan siswa berprestasi. Pengembangan sistem menggunakan Waterfall yang terdiri dari analisa kebutuhan, desain sistem, implementasi, pengujian dan proses perbaikan. Hasil dari perancangan sistem tersebut berupa perhitungan kriteria dan bobot sehingga menghasilkan matriks keputusan, matriks ternormalisasi sampai hasil dari perhitungan pada metode SAW.
Pengembangan Representasi Pengetahuan Ontologi Domain Bidang Ilmu Informatika
Authors: Rodiah Desty
Published: October 2024

Peneltian pada bidang informatika yang memiliki masalah yang cukup kompleks sering kali melibatkan beberapa subdisiplin ilmu. Semakin banyak penelitian yang menerapkan subdisiplin ilmu maka semakin sulit juga dalam mengkategorikan rumpun ilmu yang sesuai dengan penelitian tersebut. Oleh karena itu dibutuhkan representasi pengentahuan agar rumpun ilmu dapat di representasikan dengan tepat. Penelitian ini mengembangkan ontologi yang menjadi representasi pengetahuan untuk bidang ilmu informatika, dimana dikembangkan 4 subdisiplin bidang ilmu yaitu grafik dan visualisasi, pemrosesan bahasa alami, sistem terdistribusi dan data science dan pengenalan pola. Dalam pengembangan ontologi menggunakan acuan pengelompokan dari Association for Computing Machinery (ACM). Pengembangan ontologi menggunakan perangkat lunak protege versi 5.5.0 yang menghasilkan matrik yaitu 3584 axiom, 837 logical axiom, 794 kelas dan 1 kelas equivalent. Ontologi yang telah berhasil dikembangkan, dilakukan pengujian dengan menggunakan pengujian query, yang mana terdapat 4 query untuk masing masing subdisiplin. Pengujian query menggunakan filter berdasarkan keyword yang dimasukkan oleh user. Keyword yang digunakan adalah grafik, kata, keamanan dan pola. Ontologi berhasil memberikan jawaban berdasarkan penelusuran relasi antar subclass dalam ontologi.
Analisis Perbandingan QoS Live Streaming Facebook dan Instagram di Kawasan Pariwisata Night Market Labuan Bajo
Authors: Jamal Venny Aprilia , Ariessaputra Suthami , Muvianto Cahyo Mustiko Okta Muvianto
Published: October 2024

Kemajuan teknologi informasi telah mempermudah akses dan distribusi informasi melalui berbagai platform media sosial seperti Facebook, Instagram, X, dan WhatsApp. Salah satu penggunaan yang populer adalah live streaming, yang digunakan untuk berbagi kegiatan secara real-time. Penelitian ini dilakukan d kawasan Night Market Labuan Bajo dengan bertujuan untuk menganalisis dan membandingkan QoS live streaming aplikasi Facebook dan Instagram di kawasan night market Labuan Bajo. Penelitian ini dilakukan selama 30 hari dan hasil penelitian menunjukkan bahwa nilai throughput untuk Facebook dan Instagram berada pada indeks 2 (kategori sedang) untuk tiga resolusi (480p 30fps, 720p 30fps, dan 1080p 30fps), sementara nilai packet loss, delay, dan jitter berada pada indeks 4 (kategori sangat bagus). Nilai throughput Facebook lebih baik dibandingkan Instagram, terutama pada resolusi 480p 30fps dengan nilai 2024,809 kbps. Nilai packet loss terbaik untuk sore hari ditemukan pada Instagram dengan resolusi 1080p 30fps sebesar 1,98 ms. Delay terbaik tercatat pada Instagram dengan resolusi 1080p 30fps, baik di pagi maupun sore hari. Jitter terbaik di pagi hari dicapai oleh Facebook dengan resolusi 1080p 30fps, sementara sore hari lebih unggul pada Instagram dengan resolusi yang sama.
Initial assessment of the chemical state of the water in the upper part of Iskar River
Authors:   Trace analysis laboratory, Faculty of Chemistry and Pharmacy, Sofia University St. Kliment Ohridski, Lyubomirova V.V. , Mihaylova V. V. ,   Clean & Circle Center of Competence, Sofia University St. Kliment Ohridski, Belovezhdova I. N. ,   Clean & Circle Center of Competence, Sofia University St. Kliment Ohridski, Todorova Y. Т. ,   Department of General and Applied Hydrobiology, Faculty of Biology, Sofia University, Yordanova V. E. ,   Circle Center of Competence, Sofia University St. Kliment Ohridski, Topalova Y. I. ,   Department of General and Applied Hydrobiology, Faculty of Biology, Sofia University
Published: October 2024

The ecological status of the water in the Iskar River basin is of utmost importance because it provides more than 70% of Sofia’s drinking water. It is considered that the major point source of pollution in the upper Iskar aquatic ecosystems is the discharge from the wastewater treatment plant (WWTP) in the town of Samokov. This study aims to assess the environmental impact of treated effluent discharge from the WWTP - Samokov in the upper part of the Iskar River. Autumn and spring sampling was carried out (November 2020, March 2021, November 2021 and March 2022) at four sampling points upstream and downstream of the WWTP - Samokov and from a discharge of a local WWTP in the village of Belchin. The contents of macro-, micro- and trace elements, as well as inorganic anions were determined and compared with the requirements of Bulgarian legislation. Тhe concentrations of the macroelements Na, K, Ca, Mg, P, S and Si were relatively stable in the studied sampling points and seasons. The concentrations of the main part of the regulated microelements were below the maximum admissible concentrations (MACs). Seasonal exceedance of the MACs was established for Al, Fe, Hg before and after the discharge, which is an indication of diffuse pollution. The presence of Cl-, NO3- and SO42- was found, and the highest concentrations were determined at the discharge, but were below the MACs according to the requirements of Bulgarian legislation.
The Time-Dependent Effect of Assistance on Peritoneal Dialysis Duration: An Analysis of Data from the RDPLF
Authors: Boyer Annabel , Lanot Antoine , Ficheux Maxence , Guillouet Sonia , Bechade Clémence , Lobbedez Thierry
Published: October 2024

Background:

Peritoneal dialysis (PD) patient compliance is crucial for the prevention of complications. Assistance is associated with a lower risk of transfer to hemodialysis (HD). As the risk of noncompliance increases over time, the protective effect of assistance on the risk of transfer to HD may not be immediate after PD initiation but rather may appear after some time on PD. We aimed to analyze the time-varying effect of assistance on the risk of PD cessation.

Methods:

This retrospective study was conducted using data from the French Language PD Registry of incident PD patients between 2002 and 2018. Because of nonproportional hazards, with a change in the effect of the assistance modality on the different outcomes appearing at six months after PD initiation, the associations between the assistance modality and the different outcomes were explored using time-dependent coefficient Cox regression.

Results:

The study included 15675 patients. 6717 deaths, 4973 transfers to HD and 3065 kidney transplantations occurred. Both patients receiving nurse- and family-assisted PD had a lower risk of transfer to HD (mean cs-HR 0.67, 95% CI 0.62-0.72 and mean cs-HR 0.75, 95% CI 0.67-0.84). In the first six months after PD initiation, nurse-assisted PD patients had a greater risk of transfer to HD (<6 months cs-HR 1.18, 95% CI 1.03-1.36) but had a lower likelihood afterward (≥6 months cs-HR 0.57, 95% CI 0.53-0.62). Family-assisted PD was not associated with the risk of transfer to HD in the first 6 months after PD initiation, and those patients had a lower risk of transfer to HD afterward (≥6 months cs-HR 0.72, 95% CI 0.63-0.82).

Conclusions:

When implementing a national nurse-assisted PD program, its positive impact on PD duration should not be expected immediately after PD initiation. Assisted PD programs should be sustainable for at least 6 months to observe their benefits.
Finely Tailored Conjugated Small Molecular Nanoparticles for Near-Infrared Biomedical Applications
Authors: Li Xiaozhen , Zhang Ruohan , Yang Yanlong , Huang Wei
Published: October 2024

Near-infrared (NIR) phototheranostics (PTs) show higher tissue penetration depth, signal-to-noise ratio, and better biosafety than PTs in the ultraviolet and visible regions. However, their further advancement is severely hindered by poor performances and short-wavelength absorptions/emissions of PT agents. Among reported PT agents, conjugated small molecular nanoparticles (CSMNs) prepared from D-A-typed photoactive conjugated small molecules (CSMs) have greatly mediated this deadlock by their high photostability, distinct chemical structure, tunable absorption, intrinsic multifunctionality, and favorable biocompatibility, which endows CSMNs with more possibilities in biological applications. This review aims to introduce the recent progress of CSMNs for NIR imaging, therapy, and synergistic PTs with a comprehensive summary of their molecular structures, structure types, and optical properties. Moreover, the working principles of CSMNs are illustrated from photophysical and photochemical mechanisms and light–tissue interactions. In addition, molecular engineering and nanomodulation approaches of CSMs are discussed, with an emphasis on strategies for improving performances and extending absorption and emission wavelengths to the NIR range. Furthermore, the in vivo investigation of CSMNs is illustrated with solid examples from imaging in different scenarios, therapy in 2 modes, and synergistic PTs in combinational functionalities. This review concludes with a brief conclusion, current challenges, and future outlook of CSMNs.
UNRAVELING THE IMPACT OF EDUCATIONAL ECOLOGY ON THE AUTONOMY OF ASIAN INTERNATIONAL STUDENTS IN AN AUSTRALIAN ACADEMIC SETTING
Authors: Duyên Ngô Nguyễn Thiên , Uyên Phạm Hướng Ngọc , Mi Nguyễn Hà Thảo
Published: October 2024

Nghiên cứu này điều tra tác động của việc thay đổi môi trường học tập đối với sự tự học của năm sinh viên quốc tế tại Úc. Sử dụng khung sinh thái học tập, bài nghiên cứu khảo sát mối tương quan giữa sự thay đổi trong môi trường học tập và mức độ tự học đạt được bởi sinh viên. Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu ứng dụng và phỏng vấn bán cấu trúc để đánh giá tác động của việc thay đổi môi trường học tập đối với sự tự học của sinh viên. Kết quả cho thấy sự thay đổi trong môi trường học tập giải phóng sinh viên khỏi các bài kiểm tra tiêu chuẩn, cho phép họ có nhiều tự do hơn trong việc theo đuổi học vấn của mình. Sự độc lập này dẫn đến cải thiện hiệu suất học tập. Nghiên cứu phục vụ như một nghiên cứu sơ bộ cho giai đoạn thứ hai, trong đó bao gồm phỏng vấn sâu với sinh viên sau khi họ trở về quê hương để xác định liệu họ duy trì các hành vi tự học sau khi tiếp xúc trong môi trường học tiếng Anh như một ngôn ngữ thứ hai.
THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO CẢM BIẾN LỰC KẾT NỐI VỚI SMARTPHONE TRONG DẠY HỌC VẬT LÍ
Authors: Hải Tưởng Duy , Nội Đinh Văn
Published: October 2024

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghệ 4.0, việc áp dụng công nghệ vào giáo dục ngày càng trở nên cần thiết và hiệu quả. Với nội dung về “lực”, một trong những đại lượng cơ bản của môn Vật lí, nó được sử dụng xuyên suốt từ chương trình khoa học tự nhiên cấp Trung học cơ sở đến hết môn Vật lí cấp Trung học phổ thông đã cho thấy được tầm quan trọng của việc đo đạc độ lớn của lực. Trong bài báo này trình bày kết quả nghiên cứu quá trình thiết kế và chế tạo cảm biến lực kết nối với smartphone để ứng dụng trong việc dạy học môn Vật lí. Thiết bị được làm từ các linh kiện điện tử có chi phí thấp, dễ mua qua các trang thương mại điện tử nhưng đảm bảo được mục tiêu là có đủ các chức năng của lực kế. Kết quả của nghiên cứu có thể ứng dụng để dạy các nội dung về động lực học và tĩnh học như đo độ lớn của lực, ghi kết quả đo ở dạng số liệu, đồ thị theo thời gian và kết nối không dây với smarphone giúp giáo viên và học sinh có thể tự thực hiện thí nghiệm và trình chiếu kết quả thí nghiệm của mình ở trên lớp.
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TẠI QUẬN NINH KIỀU THÀNH PHỐ CẦN THƠ
Authors: Uyên Ngô Thị , Hưng Lưu Nguyễn Quốc
Published: October 2024

Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh giúp điều chỉnh quá trình giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng dạy học. Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá thể hiện ở lập kế hoạch quản lý, tổ chức thực hiện, chỉ đạo thực hiện, kiểm tra đánh giá. Bài báo này sử dụng phương pháp thu thập thông tin bằng bảng hỏi và khảo sát 150 khách thể bao gồm: 104 giáo viên chủ nhiệm, 12 cán bộ quản lý, 34 giáo viên bộ môn của các trường tiểu học trên địa bàn quận Ninh Kiều. Kết quả cho thấy tầm quan trọng của quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá và thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh các trường tiểu học quận Ninh Kiều thành phố Cần Thơ thực hiện ở mức “Trung bình” đến “Tốt”. Tuy nhiên vẫn còn số lượng đáng kể khách thể đánh giá một số nội dung trong khâu kiểm tra đánh giá hoạt động quản lý này ở mức chưa đạt chiếm đến 22%. Kết quả nghiên cứu thực trạng góp phần tạo cơ sở đề xuất các biện pháp nâng cao công tác quản lý hoạt động kiểm tra đánh kết quả học tập của học sinh các trường tiểu học tại quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ theo chương trình giáo dục phổ thông 2018.
EFL TEACHERS’ STRATEGIES FOR FOSTERING INCLUSIVITY THROUGH ALTERNATIVE ASSESSMENT IN HIGHER EDUCATION
Authors: Cường Phạm Huy , Duyên Ngô Nguyễn Thiên , Tuấn Nguyễn Đình
Published: October 2024

Nghiên cứu định tính này tập trung vào các chiến lược của giáo viên tiếng Anh nhằm thúc đẩy tính hoà nhập trong đánh giá ngôn ngữ thông qua các phương pháp đánh giá thay thế để xem xét sự đa dạng về văn hóa xã hội, trải nghiệm và mức độ thành thạo của sinh viên. Dựa trên dữ liệu từ khung tường thuật và các cuộc phỏng vấn bán cấu trúc, nghiên cứu có sự tham gia của 10 giáo viên tiếng Anh từ một trường đại học tư thục ở Việt Nam. Các giáo viên này đã sử dụng nhiều hình thức đánh giá thay thế khác nhau trong quá trình giảng dạy. Kết quả nghiên cứu nêu bật tính linh hoạt của các hình thức đánh giá thay thế trong khi xét về sự khác biệt cá nhân giữa sinh viên và giúp cho họ có cơ hội trải nghiệm học tập mang tính toàn diện và cá nhân hóa. Các chiến lược đánh giá nhằm tăng tính hòa nhập mà giáo viên áp dụng được thể hiện trong việc thiết kế các hình thức đánh giá, tích hợp các nội dung phù hợp về mặt văn hóa và hỗ trợ thêm từng sinh viên. Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo ra một môi trường lớp học mang tính hỗ trợ, coi trọng sự đa dạng và phối hợp với nhau. Các kết quả nghiên cứu này góp phần vào việc nâng cao tính hòa nhập trong thực tiễn đánh giá ngôn ngữ trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam.
RÈN LUYỆN NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM CHO SINH VIÊN KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÁI NGUYÊN - THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Authors: Trang Nông Thị
Published: October 2024

Trong chương trình dạy học thuộc chương trình tào tạo cử nhân Sư phạm  Giáo dục Tiểu học của Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên, rèn luyện nghiệp vụ sư phạm luôn được coi là trục "chính". Mọi hoạt động dạy học và giáo dục của chương trình đào tạo đều xoay quanh công tác này. Vì vậy, nghiên cứu về rèn luyện nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên Khoa Giáo dục Tiểu học của Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên là cần thiết, nhằm nâng cao chất lượng dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục của Đảng và Nhà nước đề ra. Bài báo sử dụng các phương pháp nghiên cứu lý thuyết để phân tích, hệ thống hoá các tài liệu về công tác rèn luyện nghiệp vụ sư phạm nhằm xây dựng cơ sở lý luận của vấn đề; kết hợp với phương pháp điều tra giáo dục để tìm hiểu thực trạng nội dung chương trình đào tạo, thực tế dạy và học các học phần rèn luyện nghiệp vụ sư phạm, từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác rèn luyện nghiệp vụ sư phạm của Khoa Giáo dục Tiểu học. Kết quả nghiên cứu của bài báo có thể làm cho chất lượng rèn luyện nghiệp vụ sư phạm của Khoa Giáo dục Tiểu học - Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên được đảm bảo, đáp ứng nhu cầu của xã hội.
UTILIZING THE STEM-CIS INSTRUMENT TO EVALUATE THE REALITY OF STEM CAREER INTERESTS OF 10TH AND 11TH-GRADE STUDENTS OF SOME HIGH SCHOOLS IN HO CHI MINH CITY, VIETNAM
Authors: Hòa Quản Minh , Ánh Nguyễn Thị Kim , Nga Nguyễn Thanh , Duy Nguyễn Lâm
Published: October 2024

Đào tạo nguồn nhân lực STEM đáp ứng nhu cầu của thế kỉ XXI là một trong những chính sách ưu tiên hàng đầu của đông đảo các quốc gia trên thế giới. Trong bối cảnh Việt Nam đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn nhân lực STEM trong tương lai, việc điều tra thực trạng hứng thú nghề nghiệp STEM của học sinh để kịp thời định hướng lựa chọn theo đuổi nghề nghiệp STEM là điều cần thiết. Do đó, bài báo sử dụng công cụ STEM Career Interest Survey (STEM-CIS) để mô tả bức tranh tổng quan liên quan đến hứng thú nghề nghiệp STEM thông qua 6 khía cạnh của lý thuyết nhận thức xã hội về nghề nghiệp (social cognitive career theory). Kết quả xử lí bằng phần mềm R với mẫu 909 học sinh lớp 10 và 11 đang theo học chương trình giáo dục phổ thông 2018 tại 5 trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh tại Việt Nam cho thấy giá trị trung bình chung các khía cạnh lý thuyết nhận thức xã hội về nghề nghiệp STEM của học sinh ở mức khá, trong đó lĩnh vực Công nghệ là cao nhất, Kĩ thuật là thấp nhất, và hứng thú giữa các lĩnh vực STEM có mối tương quan với nhau. Thêm vào đó, hứng thú nghề nghiệp STEM và các khía cạnh lý thuyết nhận thức xã hội về nghề nghiệp có sự khác biệt mang ý nghĩa thống kê giữa giới tính, nhưng không với khối lớp. Những kết quả trên sẽ góp phần định hướng triển khai các hoạt động giáo dục nói chung hay các hoạt động giáo dục STEM nói riêng phù hợp tại nhà trường THPT trong việc cải thiện định hướng lựa chọn nghề nghiệp STEM của học sinh.
BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC CÔNG NGHỆ CỦA HỌC SINH THÔNG QUA CHỦ ĐỀ STEAM CÔNG NGHỆ LỚP 3
Authors: Dương Nguyễn Hồng , Trung Tạ Thanh
Published: October 2024

Mục tiêu của nghiên cứu là xác định các biểu hiện hành vi của năng lực công nghệ tương ứng với yêu cầu cần đạt của bậc học tiểu học làm căn cứ đề xuất một số biện pháp hỗ trợ giáo viên tổ chức các hoạt động học tập theo hướng bồi dưỡng năng lực công nghệ của học sinh thông qua dạy học chủ đề STEAM Công nghệ lớp 3. Để thực hiện được mục tiêu này chúng tôi đã sử dụng phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp. Cụ thể chúng tôi sử dụng 22 kết quả nghiên cứu của các học giả trên thế giới và Việt Nam về năng lực, năng lực công nghệ, giáo dục STEAM, dạy học Công nghệ ở tiểu học. Kết quả chúng tôi đã đề xuất được ba biện pháp phù hợp với mục tiêu của nghiên cứu. Như vậy, việc đề xuất ba biện pháp hỗ trợ giáo viên tổ chức các hoạt động học tập trong Công nghệ lớp 3 theo hướng bồi dưỡng năng lực công nghệ của học sinh đã góp phần đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018.
PHÁT TRIỂN LỜI NÓI MẠCH LẠC CHO TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM TRUYỆN Ở TRƯỜNG MẦM NON VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ
Authors: Nhung Trần Thị , Ánh Triệu Ngọc
Published: October 2024

Nghiên cứu này nhằm mục đích phân tích thực trạng và đề xuất biện pháp phát triển lời nói mạch lạc cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm truyện ở trường mầm non vùng dân tộc thiểu số. Chúng tôi khảo sát 27 giáo viên khối mẫu giáo 5-6 tuổi; 45 trẻ 5-6 tuổi ở hai trường mầm non vùng dân tộc thiểu số tỉnh Bắc Kạn. Kết quả nghiên cứu cho thấy đa số giáo viên đã nhận thức đúng về vai trò, ý nghĩa của phát triển lời nói mạch lạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non. Tuy nhiên, thực trạng tổ chức hoạt động và phương pháp tổ chức còn những hạn chế nhất định. Trên cơ sở phân tích thực trạng, chúng tôi đề xuất 3 biện pháp nhằm phát triển lời nói mạch lạc cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm truyện ở trường mầm non vùng dân tộc thiểu số. Kết quả bài báo này giúp nhà nghiên cứu và giáo viên mầm non hiểu rõ hơn về thực trạng phát triển lời nói mạch lạc cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm truyện ở trường mầm non vùng dân tộc thiểu số. Từ đó giáo viên mầm non có thể vận dụng những biện pháp này trong phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở trường mầm non.
PHỐI HỢP HIỆU QUẢ PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM VỚI CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Authors: Thủy Vũ Thị
Published: October 2024

Trong bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học Việt Nam, việc nâng cao chất lượng dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Bài viết tập trung vào việc phối hợp hiệu quả giữa phương pháp thảo luận nhóm và các phương pháp dạy học tích cực khác trong giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh tại các trường đại học. Thông qua phương pháp phân tích lý thuyết kết hợp với đề xuất các ví dụ thực tiễn, nghiên cứu đã phân tích cơ sở lý luận, đánh giá ưu điểm và hạn chế của các phương pháp, đề xuất cách thức phối hợp hiệu quả, và xây dựng các ví dụ cụ thể cho một số chủ đề trong môn học. Mục đích của nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, phát triển kỹ năng tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và làm việc nhóm cho sinh viên, đồng thời góp phần vào quá trình đổi mới giáo dục đại học Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cung cấp một khung lý thuyết và thực tiễn để áp dụng và phối hợp hiệu quả các phương pháp dạy học tích cực, góp phần đào tạo thế hệ công dân tương lai có khả năng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ hội nhập quốc tế.
THIẾT KẾ BÀI TẬP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐỌC HIỂU THỂ LOẠI TRUYỆN NGỤ NGÔN (SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN 7)
Authors: Thu Nguyễn Thị Minh
Published: October 2024

Để đáp ứng ứng tốt yêu cầu cần đạt trong dạy học đọc hiểu văn bản văn học môn Ngữ văn chương trình 2018 thì người giáo viên cần chú trọng kĩ năng thiết kế các bài tập phát triển năng lực đọc hiểu cho học sinh. Công việc này đòi hỏi người người giáo viên cần hiểu rõ yêu cầu, nguyên tắc, quy trình, cách thức xây dựng hệ thống bài tập đọc hiểu. Các văn bản truyện ngụ ngôn trong sách giáo khoa Ngữ văn lớp 7 là loại văn bản có những đặc điểm tương đồng, khác biệt so với các loại văn bản truyện khác, do vậy cần có một hệ thống bài tập phù hợp. Trên cơ sở kế thừa những nghiên cứu đã có, bài viết này tiến hành khảo sát hệ thống bài tập hiện có trong sách giáo khoa, sách bài tập Ngữ văn 7, từ đó, xây dựng một quy trình thiết kế và vận dụng quy trình đó để thiết kế minh họa một số bài tập phát triển năng lực đọc hiểu cho thể loại truyện ngụ ngôn được giảng dạy trong sách giáo khoa Ngữ văn lớp 7 bậc Trung học cơ sở. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp người giáo viên có thêm tư liệu hữu ích và những gợi ý cần thiết để phát triển kĩ năng thiết kế các bài tập đọc hiểu với những chủ đề/thể loại khác.
THE IMPACT OF UTILIZING EDUCATIONAL TECHNOLOGY TOOLS ON IMPROVING THE SPEAKING PROFICIENCY OF ENGLISH AS A FOREIGN LANGUAGE STUDENTS AT A UNIVERSITY IN VIETNAM
Authors: Hoàng Nguyễn Hữu
Published: October 2024

Trong nghiên cứu này, hiệu quả của các công cụ công nghệ giáo dục trong việc nâng cao kỹ năng nói đã được khám phá thông qua một thiết kế nghiên cứu gần đến thực nghiệm với sự tham gia của 84 sinh viên năm nhất chuyên ngành Công nghệ thông tin. Sử dụng các công cụ như FORVO (FV), YouGlish (YG) và Từ điển Oxford Advanced Learners' Dictionary (OALD) phiên bản thứ 8, nghiên cứu đã so sánh khả năng nói của nhóm sinh viên sử dụng các công nghệ này (nhóm thí nghiệm) với nhóm được giảng dạy bằng phương pháp truyền thống (nhóm kiểm soát). Quá trình thu thập dữ liệu bao gồm các bài kiểm tra, các cuộc khảo sát, phỏng vấn và sổ ghi chép của giảng viên, với việc sử dụng một quy trình lựa chọn mẫu kỹ lưỡng cho việc chọn sinh viên. Phân tích thông qua kiểm định T độc lập và phân tích chủ đề đã cho thấy nhóm thí nghiệm đã có những cải thiện đáng kể về nói lưu loát, sự mạch lạc, độ chính xác, phạm vi từ vựng, cấu trúc ngữ pháp và cách phát âm. Ngoài ra, các sinh viên này còn thể hiện thái độ tích cực đối với việc sử dụng các công cụ công nghệ nói. Những kết quả này cho thấy tiềm năng của việc tích hợp các công cụ công nghệ giáo dục trong việc học ngôn ngữ, và nhấn mạnh sự cần thiết cho giáo viên và người học cập nhật với các tiến bộ công nghệ trong lĩnh vực này.
TỔ CHỨC DẠY HỌC KIẾN THỨC “SỰ HẤP THỤ VÀ PHẢN XẠ LỌC LỰA ÁNH SÁNG” MÔN LÝ SINH CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT Y TẾ HẢI DƯƠNG SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG
Authors: Thanh Phạm Thị Phương
Published: October 2024

Mục đích của nghiên cứu là thiết kế tiến trình dạy học kiến thức “Sự hấp thụ và phản xạ lọc lựa ánh sáng” môn Lý sinh dành cho sinh viên trường Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương theo quan điểm của dạy học nghiên cứu tình huống. Phương pháp phân tích cơ sở lý thuyết được sử dụng để thiết kế tiến trình dạy học. Sử dụng phương pháp thực nghiệm sư phạm, nghiên cứu đã thu thập, so sánh, phân tích định tính và định lượng kết quả tác động của tiến trình dạy học đối với đối tượng được khảo sát và đối tượng đối chứng thông qua bài kiểm tra đánh giá. Kết quả cho thấy việc tổ chức dạy học kiến thức“Sự hấp thụ và phản xạ lọc lựa ánh sáng”  môn Lý sinh dành cho sinh viên trường Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương theo quan điểm của dạy học nghiên cứu tình huống có nhiều ưu điểm trong việc khắc phục các sai lầm thường gặp của sinh viên khi học tập kiến thức này.Từ những kết quả trên, nghiên cứu đề xuất áp dụng phương pháp nghiên cứu tình huống trong tổ chức hoạt động dạy học các kiến thức có liên quan môn Lý sinh nhằm khắc phục một số sai lầm thường gặp trong quá trình học tập.
МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ИЗМЕНЕНИЯ ЛЕГКИХ ПРИ ВОЗДЕЙСТВИИ ПРОМЫШЛЕННОЙ ХРИЗОТИЛСОДЕРЖАЩЕЙ ПЫЛИ
Authors: С.А. Ибраев , Е.Ж. Отаров , Р.Ж. Есимова , У.С. Шайхаттарова
Published: October 2024

Органы дыхания напрямую взаимодействуют с атмосферным воздухом и это ведет к проникновению таких вредных субстанций, как газ, туман, дым, пыль и аэрозоли в легкие. Пыль является наиболее важным фактором загрязнения воздуха на современном индустриальном предприятии и развитии последующих дисфункций легких. Морфологический метод исследования бронхиально-легочной системы является критерием оценки патогенных свойств вышеперечисленных вредных веществ. Этот метод применяется при гигиеническом нормировании промышленных аэрозолей. В последние годы отмечается рост профессиональных заболеваний легких, обусловленных пылью. Пыль хризотила в сочетании с действием других факторов приобретает более патогенные свойства, чем при изолированном действии. В настоящее время проблема использования хризотила – весьма острая мировая проблема.

The respiratory organs directly interact with atmospheric air and this fact leads to the penetration of such harmful substances as gaseous fluid, fog, smoke, dust and aerosols into the lungs. And dust is the most harmful factor of the air pollution in the contemporary industrial production and the development of subsequent of the pulmonary dysfunction. The morphological method of studying of the bronchial - pulmonary system is one of the basic criteria of evaluation of pathogenic properties of above-mentioned harmful substances. The method out is applied during the hygienic rate-setting of the industrial aerosols. In recent years are marked by increase in occupational pulmonary diseases related to dust. Сhrysotile dust associated with other factors induces more hazardous effects, than if acting solely. At present, the use of chrysotile is a very acute global problem.

Тыныс алу мүшелері атмосфералық ауамен тығыз қатынаста болуы әсерінен өкпеге әр түрлі(газ, тұман, түтін, шаң және басқа да аэрозольдар)зиянды заттардың түсуіне ықпал етеді. Қазіргі таңда өндірісте осы факторлардың ішінде ең негізгісі шаң болып табылады және өкпе дисфункциясына әкеледі. Бронх - өкпе жүйесін морфологиялық зерттеу әдісі зиянды заттардыңпатогенді қасиетін бағалаудың критериі болып саналады. Бұл әдіс өндірістік шаңдарды гигиеналық нормалауда қолданылады. Соңғы жылдарда шаң әсерінен пайда болатын кәсіби аурулардың санының өсуі байқалуда. Хризотил шаңының жекелей әсерімен салыстырғанда, басқа факторлармен бірігіп әсер еткенінде оның патогенді қасиеті біршама жоғарылай түседі. Қазіргітаңда хризотилді пайдалану – аса өткір әлемдік мәселе.