Διατροφική συμπεριφορά, αυτοεκτίμηση και στρες εξετάσεων
Authors: Τσουκάλης-Χαϊκάλης Νικόλαος 
Published: February 2025

Η διατροφική συμπεριφορά αποτελεί θεμελιώδη πτυχή της ανθρώπινης ζωής, επηρεάζοντας την υγεία και την ευημερία των ατόμων σε πολλαπλά επίπεδα. Ωστόσο ένας παράγοντας που σχετίζεται άμεσα με τη διατροφή είναι οι εξετάσεις. Εξετάσεις στη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου υπάρχουν σε όλα τα επίπεδα. Ξεκινάνε από την παιδική ηλικία και πολλές φορές συνεχίζονται δια βίου. Στην ελληνική κοινωνία συγκεκριμένα οι πανελλαδικές εξετάσεις είναι το πρώτο σκόπελος όσων επιλέγουν να δοκιμάσουν την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Εν συνεχεία οι ακαδημαϊκές εξετάσεις συνεχίζονται για τουλάχιστον τέσσερα ακόμα χρόνια. Όλη αυτή διαδικασία μπορεί να γίνει αρκετά ψυχοφθόρα και δύσκολα διαχειρίσιμη για μερίδα των εξεταζόμενων, με επιπτώσεις στη ψυχολογία τους, τη διατροφή του, καθώς και την αυτοεκτίμησή τους, η οποία δύναται να κλονίζεται. Ένας ακόμα παράγοντας ωστόσο που άλλαξε τα δεδομένα στις ζωές των ανθρώπων, άρα και των εξεταζόμενων, είναι η πανδημία του κορονοϊού (Covid-19) η οποία έχει δημιουργήσει ένα αρκετά παθογενές περιβάλλον για μερίδα του πληθυσμού. Η κατανόηση του μεγέθους και του τύπου αυτών των προκλήσεων και προβλημάτων είναι το επίκεντρο της ερευνητικής μας προσπάθειας. Ο στόχος της παρούσας διατριβής ήταν η μελέτη -εις βάθους- της συσχέτισης διατροφής, αυτοεκτίμησης, στρες και εξετάσεων, στο επίπεδο τελειόφοιτων Λυκείου, καθώς και ακαδημαϊκών φοιτητών. Ερευνήθηκε το πόσο επηρεάζονται οι εξεταζόμενοι από τις συνθήκες των εξετάσεων πριν και κατά τη διάρκεια, τι αντίκτυπο έχουν αυτές στη διατροφική τους συμπεριφορά και πως αποτυπώνεται η αυτοεκτίμησή τους. Τα παραπάνω εξετάστηκαν και σε συνάρτηση με το φαινόμενο του κορονοϊού.Στη συγκεκριμένη μελέτη σχεδιάστηκε και πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη βιβλιογραφική ανασκόπηση τόσο στη διεθνή όσο και στην ελληνική βιβλιογραφία η οποία θα αποτελέσει και τη βάση της έρευνας. Συγκεκριμένα το θέμα της διατροφικής συμπεριφοράς και του στρες εξετάσεων αποτελεί αντικείμενο μελέτης σε σημαντικό βαθμό. Στη συνέχεια εφαρμόστηκε πρωτογενής έρευνα σε δείγμα μαθητών υποψήφιων για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση με τη χρήση ερωτηματολογίων. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η προετοιμασία για τις εξετάσεις, η απόδοση στη διάρκειά τους, η άσκηση και ο ύπνος μπορεί να έχουν επίδραση στα επίπεδα αυτοεκτίμησης και άγχους χαρακτήρα/ γενικευμένο άγχος. Επιπλέον τα άτομα που είχαν έντονη ανησυχία για την υγεία τους την περίοδο της πανδημίας COVID-19 είχαν και υψηλότερα επίπεδα άγχους. Η κατανάλωση ορισμένων τροφών, όπως η σοκολάτα, τα ντόνατς ή άλλα γλυκίσματα, και τα γλυκά, μπορεί να συσχετίζονται με υψηλότερα επίπεδα άγχους και στρες, άλλα όχι αυτοεκτίμηση. Επιπρόσθετα η έρευνα έδειξε ότι υπάρχει στατιστικά σημαντική μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση στους άντρες έναντι των γυναικών βάσει του δείκτη Rosenberg_Self_esteem. Τέλος όσοι ανησυχούν για την υγεία τους, ανησυχούν σε ανάλογο βαθμό και για την αλλαγή των διατροφικών τους συνηθειών κατά τη διάρκεια του COVID-19, ενώ από τις διατροφικές συνήθειες που αναλύθηκαν, μόνο η κατανάλωση γλυκών φάνηκε να σχετίζεται με το φόβο αλλαγών στις διατροφικές συνήθειες. Κρίνεται σημαντική η περαιτέρω έρευνα του πεδίου καθώς και σε επόμενο επίπεδο να υπάρξουν προτάσεις για επίλυση των ζητημάτων που αναλύθηκαν.