THE APPLICATION OF CHENOPODIACEAE IN MEDICINE AND PHARMACY
Authors: РЫСБЕК Ә.Ғ. , ШЕГЕБАЕВ Ж.М. , ДАТХАЕВ У.М. , ТУРГУМБАЕВА А.А. 
Published: April 2023

В данной статье представлен литературный обзор семейства Маревых (Chenopodiaceae). В семействе насчитывается более 100 родов и около 1500 видов растений. Многие Маревые (Chenopodiaceae) являются лекарственными растениями, применяемыми в народной и официальной медицине. В составе большинства растений были идентифицированы БАВ (биологически активные вещества): сапонины, алколоиды, флаваноиды, кумарины, фенолы, углеводы, витамины С и В2. Они имеют лекарственное действие как мочегонные, отхаркивающие, болеутоляющее, усиливающие сердечную деятельность и перистальтику кишечника, а также применяются против кожных заболеваний. Поиск фармацевтических активных субстанций из малоизученных видов лекарственных растений с целью расширения номенклатуры отечественных лекарственных средств является актуальным направлением современной фармации. Научная значимость исследования состоит анализ опубликованных данных химического состава растений семейства Маревых с антиоксидантной, противовоспалительной и ранозаживляющей активностью.

Abstract: In this article, a literary review of the family of Chenopodiaceae was carried out. There are more than 100 genera and about 1500 species in the family. Many Chenopodiaceae are medicinal plants, they are used both in folk medicine and in official medicine. Saponins, alkaloids, flavanoids, coumarins, phenols, carbohydrates, vitamin C and B2 were identified in most plants from the detected BAS (biologically active substances). They have medicinal effects as diuretics, expectorants, analgesics, enhancing cardiac activity and intestinal peristalsis, and are also used against skin diseases. Conclusions. A literature review and analysis of published data on the chemical composition of plants of the Chenopodiaceae family has been carried out. According to the results of the study, species of the genus Chenopodiumshowed promise due to the high content of flavonoids in raw materials. The main compounds were 3-O-glycosides of quercetin, kaempferol, and isorhamnetin. Plants of Ch. graveolens Willd - 20 flavonoids, Ch. album L. - 19 flavonoids. Pharmacological properties of 3-O-glycoside quercetin, kaempferol and isorhamnetin. The results of the studies made it possible to create a methodological base for improving the standardization of medicinal products containing flavonoids, as well as to expand the possibilities of a targeted search for new raw materials for obtaining effective domestic drugs from the Anabasis salsa plant, which has a diuretic, expectorant, analgesic, cardiac activity-enhancing action and antioxidant activity.

Түйін: Бұл мақалада Маревтер тұқымдасына (Chenopodiaceae) әдеби шолу жасалды. Отбасында 100-ден астам ұрпақ және 1500-ге жуық түрі бар. Көптеген Chenopodiaceae дәрілік өсімдіктер болып табылады, оларды халықтық медицинада және ресми түрде қолданады. Табылған ББЗ (биологиялық белсенді заттар) өсімдіктерінің көпшілігінде анықталды: сапониндер, алколоидтар, флаваноидтар, кумариндер, фенолдар, көмірсулар, С және В2 дәрумені. Олар диуретикалық, қақырық түсіретін, ауырсынуды басатын, жүрек қызметі мен ішек моторикасын күшейтетін және тері ауруларына қарсы қолданылатын дәрілік әсерге ие. Қорытынды. Chenopodiaceaeтұқымдасының өсімдіктерінің химиялық құрамы туралы әдебиеттерге шолу және жарияланған мәліметтерге талдау жасалды. Зерттеу нәтижелері бойынша Chenopodiumтұқымдасының түрлері шикізатта флавоноидтардың көп болуына байланысты перспективалы болды. Негізгі қосылыстар кверцетиннің, кемпферолдың және изохамнетиннің 3-О-гликозидтері болды. Өсімдіктер Ch. graveolens Willd - 20 флавоноидтар, Ch. album L. - 19 флавоноидтар. 3-О-гликозид кверцетин, кемпферол және изохамнетиннің фармакологиялық қасиеттері. Маревa отбасы (Chenopodiaceae) туралы жарияланған мәліметтерге әдеби шолу және композициялық химиялық талдау жүргізілді. Жүргізілген зерттеулердің нәтижелері құрамында флавоноидтар бар ДӨШ стандарттауды жетілдіру үшін әдіснамалық базаны құруға, сондай-ақ зауыттан тиімді отандық препараттарды алу үшін жаңа шикізат көздерін мақсатты іздеу мүмкіндіктерін кеңейтуге мүмкіндік берді және Anabasis salsa диуретикалық, қақырық түсіретін, ауырсынуды басатын, жүрек қызметін күшейтетін әсері және антиоксиданттық белсенділігі бар екендігі анықталды.