bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Formulation and Evaluation of O/W Nanoemultion of Ketoconazole
Authors: Joshi N. H. , Bhawde V. A. , Ingole R. G. , Manwar S. P. , Daware O. S.
Published: February 2023

Abstract: Ketoconazole is a broad spectrum imidazole antifungal agent marketed as creams and tablets. It interacts with 14- demethylase, a cytochrome P-450 enzyme and inhibits ergo sterol synthesis and increased fungal cellular permeability and is used against a wide variety of fungi and yeast .Nano technology scales up to one billionth of a meter Generally, they are considered to be in range of 100nm to 1000nm. Ketoconazole Nano emulsion drug delivery system is known to improve dissolution characteristics of a poorly water soluble drug since they maintain the drug in a dissolution characteristics of a poorly water soluble drug since they maintain the drug in solubilized state. Using the optimized Nano emulsion of ketoconazole loaded were prepared. The prepared liquid Nano emulsion are subjected to thermodynamic stability testing and zeta potential due to their characteristics size and properties which included kinetic stability; they are effective L solubilizing the drug and transferring them to words the target areas. It is characterized for droplet size, ze potential, viscosity, in vitro drug release study we performed.
Data Privacy using Multi-Keyword Search and Coordinate Matching over Encrypted Documents
Authors: Agarwal Dr. Gireesh , Nikhila I , Rajavardhan K , Reddy A Anuj
Published: February 2023

Abstract: With cloud computing, businesses have access to notjust data storage but also to networks and computers. Most cloud service providers operate on a pay-as-you-go basis, which means that their customers no longer have to invest much in infrastructure to take use of their services. As these services are not hosted on the company’s local network, they are far simpler to administer and implement than more conventional infrastructure options. Cloud computing’s appeal stems from these aspects, explaining its ever- increasing popularity. The benefits of storing information and programs on the cloud outweigh the disadvantages. As such, it raises issues that must be addressed head-on to guarantee a safe cloud computing setting. With more and more sensitive information being stored on the cloud at present, there are growing privacy and security issues about this information. The data is encrypted before being saved in the cloud to avoid this problem. An effective search methodis also required since the quantity of data typically kept is quite large. The two most important components of cloud computing that we cover here are encryption and searching. We propose a multi-keyword search method to search through encrypted clouddata in addition to a safe and efficient encryption technique for the data and queries stored in the cloud.
Is Corporate Social Responsibility Able to Mediate Increased Tax Avoidance?
Authors: Kiryanto  , Alfiana Rohmatika  , Farikha Amilahaq
Published: February 2023

This study aims to determine the effect of the variable profitability, company growth and institutional ownership structure on tax avoidance through corporate social responsibility. The sample used in this research is financial reports of manufacturing companies listed on the Indonesia Stock Exchange (BEI) 2016-2019, while the method in this study uses purposive sampling with a total of 32 samples of manufacturing companies. The analysis technique used is WarpPLS version 5.0. The results indicate that profitability and company growth have a positive and significant effect on corporate social responsibility, but institutional ownership structure has a negative insignificant effect on corporate social responsibility. Profitability has negative and significant impact toward tax avoidance, while company growth and institutional ownership structure has no significant impact toward tax avoidance. As for corporate social responsibility has negative and significant impact toward tax avoidance, and it could be intervening variable between company growth and tax avoidance.  The research has implications for policy makers in this case the government that CSR is able to reduce tax avoidance. Therefore, the government always encourages companies to carry out CSR in order to reduce tax avoidance in the hope that tax revenues can increase.
Revealing The Socio-Cultural Perspective Of Madurese Community On Tax Avoidance In Government Agencies
Authors: Riskiyadi Moh
Published: February 2023

The purpose of this study was to obtain an overview of tax avoidance in government agencies based on the socio-cultural habits of the community. This study uses a qualitative realist ethnographic method to reveal an overview of tax avoidance in government agencies in Madura with the supplier and treasurer informants. The results obtained indicate that tax avoidance in government agencies is influenced by the cultural habit of repaying the kindness of others with kindness in kind. The habit of not being indebted for the kindness of others becomes a factor of pressure as well as a justification for tax avoidance by splitting proof of expenditure. The opportunity factor that the treasurer has as a central figure in financial management, supported by the provision of split proof of expenditure by suppliers, is a driving factor for tax avoidance in government agencies. The implication of this research is to provide an overview of the causes and modes of tax avoidance in government agencies, so that appropriate tax regulations and supervision can be formed to minimize the occurrence of tax avoidance.
Females and Tax Avoidance: Evidence from the Agency Problem Perspective
Authors: Zudana Arfian Erma , Tarigan Chrismanuel John Abram , Hutabarat Reza G. Lopez , Haikal Arsy
Published: February 2023

Gender diversity has long been an issue being studied in previous studies. Mostly, they exploit the different characteristics of females and males and how they affect corporate behaviour. However, prior studies largely examine the presence of female in either agent or principal. We fill the research gap by examining the presence of females in both agent and principal on tax avoidance. We examine the relationship between females and tax avoidance using a quantitative research method. Using 538 firm-year observations of Indonesian listed firms during the period 2015 – 2019, we find that female presence is related to a higher degree of tax avoidance. Moreover, we find that the relationship is driven by the presence of females as auditors signing partners. Our result does not reflect the negative side of having females in organizations because we use a broad measure of tax avoidance. Our result may provide insight for shareholders or other related parties to consider an additional factor, namely the presence of females in both agent and principal, to assess companies' tax avoidance behavior.
Determinants Theory of Planned Behavior on Student’s Interest in Using Financial Technology
Authors: Leniwati Driana , Brilyan Pradio Rachmad , Wahyuni Endang Dwi
Published: February 2023

The purpose of this study was to determine the effect of factors in theory of planned behavior on the interest of using financial technology in University of Muhammadiyah Malang accounting students. The factors in this theory are attitude, subjective norm, and perceived control behavior. This study also reveals others factors that influence the interest of using financial technology. The method used in this study is a mixed method research. Quantitative data obtained from questionnaires, and qualitative data obtained from interviews with several students. Results of this study found a positive and significant influence on attitude and perceived behavorial control on the interest of using financial technology and there was no significant effect of subjective norm on the interest of using financial technology. Results of this study also found other factors that influence interest of using financial technology, including privacy, needs, and risks. these factors can be taken into consideration in developing financial technology in the future.
Does Financing Decision-Making by Regional Government-Owned Syariah Banks Depend on Financial-Information Quality and Managers' Characteristic?
Authors: Putri Eka Hasnita , Diantimala Yossi , Saputra Mulia
Published: February 2023

This study examines the impact of financial information quality on managers’ financing decision-making. It also investigates the role of managers’ characteristics – educational background, gender, and working period – on the relationship between the quality of financial statement information and financing decision-making. The samples were finance managers at Bank Aceh Syariah, a Syariah bank owned by the regional government in Aceh, consisting of 24 finance managers at the branch offices and 86 finance managers at sub-branches that spread throughout Aceh. The data was obtained by using a questionnaire distributed using google form. A multivariate analysis was used to test the hypothesis. The results showed that the quality of financial statement information has a positive effect on financing decisions. It becomes the basis for managers in making financing decisions in Islamic banks owned by local governments. Managers’ characteristics do not influence financing decisions and do not strengthen or weaken managers in making financing decisions based on financial statements. The result confirms hypothesis 1, however, it does not support any other hypotheses regarding finance managers’ characteristics. Therefore, it is suggested for future research to broaden and compare the characteristics of finance managers of national Islamic banks in Indonesia and Islamic banks from other countries to capture comprehensive results.
Do Government Characteristics Affect E-Government Maturity?
Authors: Rahman Arief
Published: February 2023

The purpose of this research is to examine empirical evidence of the effect of human resource competence, information quality, government complexity, area, and size of government on the maturity of e-government of provincial government in Indonesia. The research applied purposive sampling method, and examined 21 provinces in Indonesia for the year of 2018-2020. This study uses secondary data from Central Bureau of Statistics, websites of provincial government, and data from Ministry of State Apparatus Empowerment and Reformation of Bureaucracy (KemenPAN RB). Since this research involved multiyear data, therefore data panel analysis using Common Effect Method was applied. The results show that human resource competence and government complexity significantly influence the maturity of e-government. However, information quality, width of area and size of government do not influence maturity of e-government. The results are important for the government in developing e-government systems. Implications of the research are further discussed in the paper.
Blockholders And Debtholders Pressure On Earnings Management In Indonesia
Authors: Hanafi Rustam , Rohman Abdul , Ratmono Dwi
Published: February 2023

This study investigates the effect of blockholders and debtholders pressure on earnings management behavior. Both have potential conflicts of interest. Blockholders want dividends, and debtholders want payments and interest on their receivables. This study uses multiple linear regression to analyze 1,665 firm-year observations from the Indonesia Stock Exchange for the period 2013-2019. We find that blockholders have a significant positive effect on earnings management, indicating that blockholders tend to encourage management to manipulate earnings so that the company's performance looks good and the right to dividends will be better. Otherwise, debtholders have a significant negative effect on earnings management. It indicates that debtholders do not want earnings manipulation because, through debt covenants, they are safe with certainty in paying debts and interest. Meanwhile, for blockholders, debt covenants are a pressure because they have limited dividend payments. This study has complemented the previous perspective, where conflicts occur between blockholders and management, blockholders and minorities. This study shows that conflicts occur between blockholders and debtholders.
Analisis Pengaruh Struktur Modal Dan Struktur Kepemilikan Terhadap Kinerja Perusahaan
Authors: Noviastuti Dellia Santi , Ferina Ika Sasti , Priyati Rini Yayuk
Published: February 2023

This study extends examining the effect of capital structure (Debt Equity Ratio) on firm performance (Tobin’s q dan ROA), quadratic (concave) effect of capital structure on firm performance, the effect of Multiple Large Shareholder Structure (MLSS) and institutional ownership on firm performance. This study differ from previous studies by pinpointing the category of debt to calculate Debt to Equity Ratio. The sample of this study is 424 observations from 53 non-financial companies listed on the Indonesia Stock Exchange including Index Kompas 100 from 2013 to 2020. Using fixed effect panel regression, this research finds inconsistent evidence that capital structure has insignificant negative effect on firm performance and has not a quadratic (concave) effect on firm performance. This study finds MLSS have insignificant negative effect on firm performance. This result could be caused by ownership structure in Indonesia is concentrated and percentage of MLSS is small. MLSS can not monitor the largest shareholder. This study also finds institutional ownership has insignificant negative effect on firm performance. This result could be caused by percentage of institusional owneship is  small that can not monitoring manager behaviour in determining debt and dividen policy.
Does Stakeholder Pressure Determine Sustainability Reporting Disclosure? : Evidence From High-Level Governance Companies
Authors: Ruhiyat Endang , Rahman Hakim Dani , Handy Irna
Published: February 2023

Penelitian ini menganalisis pengaruh stakeholder’s pressure, good corporate governance (GCG), dan struktur modal terhadap sustainability reporting disclosure (SRD). Penelitian ini menggunakan data kuartalan dari 7 high level governance perusahaan yang tergabung dalam Indonesian Institute of Corporate Governance (IICG) periode 2014-2019 dengan total 168 observasi. Dengan  menggunakan random effect model, penelitian ini menemukan bahwa stakeholder’s pressure yang diukur secara komposit  menggunakan consumer proximity industry (CPI), investor oriented industry (IOI), dan employee oriented industry (EOI) terbukti berpengaruh positif terhadap sustainability reporting disclosure. Hasil ini robust setelah diestimasi ulang dengan menggunakan robust regression dan covariance based structural equation modeling (CB-SEM). Di sisi lain, penelitian ini gagal menemukan adanya pengaruh GCG dan struktur modal terhadap SRD. Meskipun tingkat GCG perusahaan tinggi, namun tidak membuat perusahaan tersebut meningkatkan SRD. Kondisi ini mengindikasikan bahwa tata kelola yang dilakukan perusahaan belum berorientasi pada kinerja keberlanjutan. Hasil penelitian ini berimplikasi pada pentingnya mensinergiskan praktek GCG yang dilakukan perusahaan dengan SRD. Oleh karena itu, pemerintah perlu memberikan sosialisasi yang lebih intensif mengenai pentingnya SRD, khususnya kepada para investor.
Profitabilitas Bank Syariah Di Indonesia: Bagaimana Pengaruh Permodalan, Inflasi Dan Birate?
Authors: Zuhroh Idah
Published: February 2023

This study to analyze the effect of internal components of Islamic banks and macroeconomics on the profitability of Islamic banks in Indonesia. The sample used includes 8 Full Fledge Islamic banking for the period 2011Q1–2019Q4. Data analysis used panel data regression between FEM and CEM based on Chow and LM tests. Several control variables used include financing quality (NPF), bank liquidity (FDR), exchange rate and economic growth (LGDP). The robust model was chosen for further analysis and the best model was obtained, namely FEM-cross section weight (EGLS). The results found that Islamic banks are increasingly complying with sharia regulations where the BI Rate does not affect the profitability of Islamic banks. Inflation has a negative effect, while the effect of CAR has a non-linear effect on profitability. All control variables have a significant effect on the profitability of Islamic banks. NPF and exchange rate have a negative effect while EG and FDR have a positive effect on profitability. The results of the FEM constant show that there are 2 Islamic banks that excellent in profit so that they can be a reference for other Islamic banks to increase profitability.
Extended Tam: Actual Technological Determination And Its Impact On SMEs
Authors: Febrianti Devi , Fajri Mega Barokatul
Published: February 2023

This study aims to examine and analyze the factors that can influence the actual use of technology in SMEs through the extended technology acceptance approach. The method used is PLS analysis with 299 respondents from all UMKM in east java. The results of this study show that basically when individuals have the attitude to accept the use of technology, it will indirectly increase public interest in using technology so that it can increase the effectiveness, individual performance, and quality of financial reports in a UMKM. However, the effectiveness of using technology can't affect the size of a UMKM, because based on the results of questionnaires and interviews with respondents that the size of the company as seen from the total turnover and assets can't be influenced by the use and intensity of technology. The new finding from this research is the actual use of technology is able to mediate between behavioral intentionin individual performance and the quality of MSME financial reports is very large.
Penghindaran Pajak: Apakah Perusahaan Yang Bertanggung Jawab Secara Sosial Patuh Terhadap Pajak?
Authors: Wulandari Truly , Prastiwi Arum , Atmini Sari
Published: February 2023

This study aims to examine and analyze the relationship of corporate social responsibility disclosure to tax avoidance with profitability as a moderating variable. The population in this study are all companies listed on the Indonesia Stock Exchange from 2017 to 2021. The sample selection in this research using the purposive sampling method and obtained 515 observations from 103 sample companies with a five-year observation period. The analytical method used in this study is Moderated Regression Analysis (MRA). The results also show that companies with good quality CSR disclosure tend to have low levels of tax avoidance. The results of this study found evidence that companies with good CSR disclosure quality are more tax compliant when they have high profitability. This research is additional empirical evidence to support legitimacy theory as the basis for the relationship between CSR disclosure and tax avoidance. The results illustrate that CSR disclosure must be considered by investors before investing in a company. The quality of CSR disclosure reflects a company's commitment to conducting business in an ethical manner and reduces the possibility of a company to engage in tax avoidance.
Foliar Fertilizer and Pesticide Methomyl 25% in Tea Plantation after Infested by Pest. (1) Effect of Productivity Increasing and Yield Components
Authors: Haq Muthia syafika , Fauziah Fani , Karyudi Karyudi
Published: February 2023

The experiment of effect of Foliar Fertilizer (N& ZnSo4) and pesticide compatibility with Methomyl 25% compound to increasing Tea Productivity (Camellia sinensis) has been conducted in Research Institute for Tea and Chincona experimental plantation1350 m above sea level and andysol type soil. The experiment started from November 2013 â€“ Februari 2014 Â in produced tea area with 1.080 plant population. Material plantswere GMB 4 clones with second pruning year and 12 days plucking interval. The experiment was arranged on randomized block design with 9 treatments and 3 replicate. Foliar fertilizer and pesticide combination which has been examinedÂ  were Â (1) Methomyl 25% (control), (2) Methomyl 25% + Zn 1%, (3) Methomyl 25% + Zn 2%, (4) Methomyl 25% + N 1%, (5) Methomyl 25% + N 2%, (6) Methomyl 25% + N 1% + Zn 1%, (7) Methomyl 25% + N 1% + Zn 2%, (8) Methomyl25% + N 2% + Zn 1%and (9) Methomyl25% + N 2% + Zn 2. Spraying application done every after plucking. The resultsÂ  showed that skiffing treatment can control the tea plantation that infested by pest and stimulate the new bud growth. The resultsÂ  also showed that productivity increased significantly up to37, 48 % (2.781 gr/40 plants) when the plants were treated with Methomyl + N 1% + Zn 2%.But,the increased production is accompanied by an increase of banjhi because plant still using their nutrition to recovering after pest infested. The weight of pecco which grown from theÂ  lateral buds is relatively small because of skiffing. Bud growth rate after given treatment was obtained only 3-4 cm/ 6 days caused by lack of light intensity at the time of reserached
Н.ЧОМСКИЙН ЖИШИГ ОНОЛЫН ХҮРЭЭНД ДЭВШҮҮЛСЭН ӨГҮҮЛБЭРИЙН ГҮН БҮТЭЦ ГЭХ ОЙЛГОЛТ ЛОГИК ХЭЛБЭР МӨН ҮҮ?
Authors: М.Отгонбаяр, С.Бүжинлхам
Published: February 2023

Товч утга: Хэл шинжлэл философи хоёр хоорондоо холбоотой юу? Тийм бол хэрхэн илрэх бололцоотой вэ? Хэл шинжээч болон философичийн бүтээл нь бие биендээ хэрхэн дэм болох вэ? гэх асуултуудыг шийдэхэд сонгодог жишээ болж чадах төлөөлөл бол Н.Чомскийн бүтээлүүд юм. Н.Чомский үүсгүүр хэлзүйн жишиг онолын хүрээнд гүн бүтэц нь өгүүлбэрийн утгыг илэрхийлж буй бол өнгөн бүтэц нь түүний физик шинж талыг төлөөлдөг гэж үзсэн. Иймээс өнгөн бүтэц нь өгүүлбэрийн “жинхэнэ” прагматик хэлбэр гэсэн үг юм. Нөгөө талд гүн бүтэц нь илүү хийсвэр шинжтэй бөгөөд хэрэглэгчийн оюун\тархинд төрөлхөөс байдаг байна. Гүн бүтцийн түвшиндүг нь өгүүлэхүүн, өгүүлэгдэхүүн, тусагдахууны үүргээ олж авдаг. Эдгээр тайлбараас харахад гүн бүтэц бодомжтой төстэй болж таарж байгаа юм. Учир нь бодомж бүр өгүүлбэр байх ёстой ч өгүүлбэр бүр бодомж байх албагүй байдаг билээ. Иймээс гүн бүтэц логикийн хэлбэр байх бололцоотой эсэхийг эрэлхийллээ.
ЭВТАНАЗИ БУЮУ ҮХЭХ ЭРХИЙН ТУХАЙ ФИЛОСОФИ ЭРГЭЦҮҮЛЭЛ
Authors: Б.Дагзмаа, Б.Мөнхжавхлан
Published: February 2023

ABSTRACT(Euthanasia: Philosophical speculation on rights to die)The authors of this paper intended to show that importance of concept of euthanasia as applied ethical problem. This act and concept have been always controversial in medical ethics, philosophy and legal environment. Euthanasia is the termination of an incurable illness person’s life in order to relieve them of their suffering. There are a number of arguments in favor of and against this issue. Nevertheless the issue is clear, society demands right decision to its application. Thus the paper tries to set the issue of euthanasia in some philosophical theories. In this paper authors shall concentrate on the controversial issues: whether it is morally permissible for professionals and family memberseven in the society. Also the paper tries to show in outline how various well-known philosophical theories of morality can be applied to the dilemma of death with dignity and welfare of the society. The authors argued that none of these theories need be interpreted as or a convincing justification of this problem.
БУДДЫН ЁС СУРТАХУУНЫ СУРГААЛЫН ТУХАЙД
Authors: Б.Оюунчимэг
Published: February 2023

Товч утга: Шашин мөн чанараараа ёс суртахуунтай холбоотой тул ёс суртахууныг номлож, хувь хүний болон нийгмийн ёс суртахуунд нөлөөлж байдаг. Шашин бүр ёс суртахууны тун боловсронгуй сургаалуудтай бөгөөд тэдгээрийг хүн төрөлхтөн даган мөрдсөөр иржээ. Шашинуудын сургаал хүн төрөлхтний ёс суртахууны нэгдмэл дүрмийг тогтоох, хэвшүүлэн мөрдүүлэхийг үүрэг, зорилгоо болгодог ч буддын ёс суртахууны сургаал олон зуун жилийн туршид янз бүрийн чиглэлээр тасралтгүй баяжин хөгжиж, системчлэгдэж, бүхэл бүтэн үзэл баримтлал (буддизм) болж, ёс суртахууны сургаалууд дотроос хамгийн өргөн цар хүрээтэй, өнөө цаг үед ач холбогдлоо алдах битгий хэл улам бүр дэлгэрэн хөгжиж байна. Буддын сургаалын ёс суртахууны үндэс нь хүн өөрийн муу сэтгэлүүдийг өвчин эмгэг мэтээр ойлгох явдал. Буддын сургаалд хүний амьдралын зорилгыг ёс суртахуунтай нягт холбон авч үздэг. Буддын ёс суртахууны сургаалын нэг чухал үзэл санаа нь амьдралын хоёр туйлаас зайлсхийж, дундаж зам мөрийг даган мөрдөх явдал. Дундаж зам мөр нь зөв зүйтэй, зохистой найман мөрийн нэгдэл.Буддагийн номлосон ёс суртахууны сургаалын өөр нэг үзэл санаа нь хүний дотоодод хандсан шинжтэй сэтгэлээ судлах, удирдах, хүслээ хязгаарлан номхотгох, өөрийгөө ялж сурах, биеэ зөв авч явах, зөв үйл хийх, сэтгэл санаагаа цэвэрлэн ариусгах явдал. Буддын ёс суртахууны номлолын нэг чухал хэсэг нь энэрэн нигүүлсэх сэтгэлийн тухай сургаал. Буддын шүтэн барилдлагын сургаал, түүний нэг хэсэг болох үйлийн үрийн онолд ёс суртахууны хэм хэмжээг сахин мөрдөх шаардлагын тухай номлож, бие, хэл, сэтгэлээр муу үйл хэзээ ч хийхгүй гэсэн амийг өөртөө өгч, тангараг тавьж, түүндээ хүрэх сахил, санваар сахин баримталж болно хэмээн өгүүлсэн байдаг. Сахил гэдгийг ёс суртахуун, санваарыг ёс журам гэж ойлгоно. Сахил буюу ёс суртахуун зөв, сайн бүхний үндэс
МОНГОЛЧУУДЫН УЛАМЖЛАЛТ СЭТГЭЛГЭЭН ДЭХ БАГШ, ШАВИЙН БАРИЛДЛАГАТ ЁСНЫ ТУХАЙ ҮЗЭЛ БАРИМТЛАЛ
Authors: С.Баянмөнх, С.Жаргалмаа
Published: February 2023

ABSTRACT: There is a dissappointing situation that no understanding of the special bond between teacher and student because of our moral failure in our present society. Therefore this article is about the special bond between teacher and student in Mongolian traditional thought. Also, the article suggests that it is necessary to do the research study on the subject in order to learn and understand Mongolian traditional thought. Building the special bond between teacher and student begins from the respect and belief the teahcer who leads the student into the road of Enlightment. This principle is an important part of the tradition. The basic criteria of the special bond between teacher and student is theresponsibility. We have studied the principle of worshipping the teacher, the characteristics of respectful teacher, the characteristics of the student, benefits of having a good teacher and bad habits that ruins the bond in the Mongolian traditional thought. The characteristics of a good student are honesty, sharpness, hard-working, respect for a teacher and emotional stability. The benefits of respecting the teacher is that the student becomes with rich knowledge, good moral moreover, does not seduced by bad influences. The bad habits, which ruins the bond between teacher and student, are unsatisfaction, too much priviliges, less caring, implicitly critisizing
МОНГОЛЧУУДЫН ШАШИН-СОЁЛЫН ОНЦЛОГ БАЙДАЛ: УЛАМЖЛАЛ БА ШИНЭЧЛЭЛ
Authors: М.Гантуяа, Т.Булган, С.Дэмбэрэл
Published: February 2023

Товч утга: Монголчуудын амьдралын хэв маяг, ертөнцийг үзэх үзэл, амьдрах ухаан, шашин шүтлэг нь нүүдлийн соёл иргэншлийн онцлог байдлыг илэрхийлдэг. Тэдний шашин соёлын онцлог байдлыг түүхэн он дарааллын үүднээс авч үзвэл эртний буюу дундад эртний үед тэдний оюун санааны амьдралд мөнх тэнгэр, байгаль дэлхий, өвөг дээдсээ дээдлэн шүтэх бөө мөргөл зонхилж байсан бол, дундад зууны үе буюу дундад зууны хожуу үед буддын шашин хүчтэй нөлөөлж байжээ. Харин орчин үеийн даяаршлын эринд Монголчуудын дунд буддын шашин зонхилох нөлөөтэй байгаа ч бөө мөргөл, христийн шашины янз бүрийн урсгал, ислам, шинэ шашины хөдөлгөөнүүд зэрэг олон янзын шашин дэлгэрч байна. Түүнтэй зэрэгцээд уламжлалт соёл, хувь хүмүүсийн болон нийгмийн амьдралын ахуй ёсонд өөрчлөлт шинэчлэл гарч байгааг цаашид судлаачид хамтран судалж тогтоох нь Mонголчуудын шашин-соёлын онцлогийг дэлхий нийтийн даяаршлын эрин үед хэрхэн хадгалж үлдэх, уламжлал ба шинэчлэлийн харилцааг хэрхэн зөв тогтоох асуудлыг шийдвэрлэхэд чухал үүрэгтэй гэж үзэж байна.
МҮҮН ХЭМЭЭХ ШИНЭ ШАШНЫ ХӨДӨЛГӨӨНИЙ ТУХАЙ
Authors: С.Дэмбэрэл
Published: February 2023

Товч утга: Энэхүү өгүүлэлдээ Мүүн хэмээх шинэ шашны хөдөлгөөний үүсэл, хөгжил, сургаал номлолын гол үзэл санааг тодруулахыг зорилоо. Мөн Мүүнийхнийг судалж ирсэн гадаад, дотоодын эрдэмтдийн судалгааны товч тойм, нийгмийн бүлгүүдийн Мүүний гэх шинэ шашны хөдөлгөөнд хандах хандлагыг тодорхойлон, ямар учраас гаж урсгал хэмээн үздэг болохыг шашны судлалын онолын үүднээс тайлбарлахыг оролдсон бөгөөд ялангуяа нийгэмд үзүүлдэг нөлөөг нь тодруулан авч үзэв
“УЛААН САХИУС* -НЫ “ХЭРЭГТНИЙГ ӨРГӨХ” УНШЛАГЫН ТУХАЙ СУДАЛГАА
Authors: Р.Дарьхүүь, Д.Хоролбат
Published: February 2023

Товч утга: Энэхүү өгүүлэлд Өндөр гэгээн Занабазарын зохиосон “Улаан сахиусны хэрэгтнийг өргөх” зохиол дахь шашны зан үйлийг судлахыг гол зорилго болгов. Мөн Өндөр гэгээний тус бүтээлд Номгоны дара эх ламтан Агваанчүлтэмжамцын бичсэн “Номыг тэтгэгч улаан сахиусны хэрэгтнийг өргөх тахилын эрхэс лугаа сэлтийн тайлбар дээдсийн тааллын чимэг шүрэн уншлага” хэмээх тайлбарын гүн ухааны утгын талаар авч үзлээ.
ХОРИО ЦЭЭР – АЙДАС - НҮГЭЛ
Authors: М. Гантуяа, Б. Долгор
Published: February 2023

Товч утга: Хорио цээрийн ёс нь хүний сэтгэлзүйн үзэгдэл болох айдсаас үүссэн хэмээн үзэж болно. Ингэхдээ шашины ойлголтоор дамжуулан хүмүүст айдас төрүүлэх замаар хорио цээрийг даган биелүүлдэг, биелүүлэхээс өөр аргагүй болгоход хүргэдэг байна. Тухайлбал: Монгол хорио цээрийн ёсонд лус, савдаг хилэгнэнэ, тамд унана, буян хишиг харина, өөрийн чинь толгой дээр бууна, нүгэл болно гэх мэт шашины ойлголтуудыг ашиглан хүмүүсд айдас төрүүлэх замаар гаж буруу зүйлээс хол байх, ёс суртахууныг нь төлөвшүүлэх, ариун нандин зүйлийг хамгаалан уламжлуулдаг тухай асуудлыг энэхүү өгүүлэлд хөндсөн болно
ХУУЧИН ГЭРЭЭНД НЭМЭЛТ БИЧВЭРИЙГ ХАВСАРГАСАН ШИНЭ ГЭРЭЭ ХЭРХЭН ХРИСТИЙН СҮМҮҮДЭД ИРСЭН БАЙХ ВЭ?
Authors: Р. Ганболд
Published: February 2023

The Origin of the New Testament Adolf Von Harnack, Translated by The Rev. J.R.Wilkinson, M.A. formerly scholar of Worcester College, Oxford and Rector of Winford, Published by Williams and Norgate, 1925 /Christian Classics EtherialLibrary, Bringing Christian classic books to life/ http://www.ccel.org/ccel/harnack/ origin_nt.i.html
БРАХМАСУТРА ВЕДАНТА ФИЛОСОФИЙН ЭХ СУРВАЛЖ БОЛОХ НЬ
Authors: Б.Мөнхжавхлан, Б.Дагзмаа
Published: February 2023

Товч утга: Энэтхэгийн философийн үндсэн чиглэлүүдийн нэг болох Веданта философи тус үндэстний соёлын үнэт өв болох эртний судруудын агуулгад үндэслэсэн бөгөөд өвөрмөц сэтгэлгээ, бодрол, бясалгалыгилтгэсэн үлэмж өргөн агуулгатай юм. Энэ философи сургуулийн үзэл санааны эх сурвалж бол Праштана Траи буюу Упанишад, Бхагвад Гита, Брахмасутра гэсэн гурвалсан том судрууд бөгөөд энэхүү өгүүлэлд Брахмасутра буюу Веданта сутрын тухай өгүүлэх юм.
“БУРХАН ҮХСЭН” ХЭМЭЭХ ФРИДРИХ НИЦШЕГИЙН ҮЗЛИЙГ ТАЙЛБАРЛАХ НЬ
Authors: О.Мөнгөнсор, М.Отгонбаяр
Published: February 2023

Товч утга: Ф. Ницше “Бурхан үхсэн” хэмээх хэллэгээрээ ихэд алдартай. Хүмүүс хорвоогийн хамаг муу муухайг хүн төрөлхтөнөөс хайлгүйгээр, өөрсдийгөө хаацайлан бурууг хэн нэгэн рүү нялзаахдаа энэхүү үгийг их иш татдаг. Тэрээр Христийн шашныг шүүмжлэхдээ хурц ширүүн үг хэллэг, ухаалаг үндэслэгээ, ёжлол егөөдлийг хэрэглэсэн. Христийн шашныг шүүмжилсэн Фридрих Ницшегийн үзэл санааг ойлгохын тулд түүний “Заратустра ингэж хэлсэн” зохиол дахь Бурхан үхсэн, бурхад үхсэн, хөгшин бурхан үхсэн, бурхад үхэхдээ янз бүрээр үхдэг гэсэн хэллэгүүдийн утга учрыг тодруулах шаардлага нэн түрүүнд тулгарч байна. Бурханы үхлийн тухай Ницшегийн тунхаглал Христийн шашинтай хэрхэн холбогдох вэ? Шинэ гэрээнд Есүс Христийн баптизмийн үеийн талаар (Матай 3:16- 17) “Есүс баптисм хүртээд, голын уснаас тэр даруй гарах үед тэнгэр заагдаж, Бурханы Сүнс тагтаа лугаа адил бууж, Түүн дээр ирэхийг тэр харав. Тэнгэрээс -Энэ бол Миний хайрт Хүү. Түүнд Миний таалал оршдог гэх дуу гарлаа” гэж бичигдсэн байдаг. Христийн шашинд Trinity буюу Гурвал, Holy Trinity Ариун гурвал нь Бурхан, Есүс Христ, Ариун сүнсийг хэлэх ба гурвуулаа өөр өөр боловч нэгдмэл нэгэн зорилготой гэдэг утгатай юм. Фридрих Ницше хөгшин бурхан, Бурхан, бурхад гэдгээр ямар бурхныг илэрхийлсэн байж болох вэ?
БҮШИДО – ЁС ЗҮЙН ҮНДСЭН ОЙЛГОЛТУУД
Authors: Д.Оюунгэрэл
Published: February 2023

Товч утга: Японы үндэсний үзэл бүшидо (武士道) нь япончуудын ёс суртахууны сургаалын онцлогийг харуулах нэгэн чухал сургаал билээ. Тиймээс бүшидо бол ёс суртахууны сургаалын хувьд япон үндэстний бэлгэ тэмдэг гэж хэлж болно. Бүшидо гэдэг нь бүши буюу самүрай, цэрэг дайчин, до буюу зарчим, зам мөр, арга ёс гэсэн хоёр үгнээс гаралтай дайчин эрсийн ажил, амьдралдаа мөрдөх зарчим гэсэн утга бүхий үг ажээ. Анхандаа бүшидо нь бүши нарын баримтлах ёс суртахууны хэм хэмжээ, дүрэм журам байсан. Гэхдээ энэ бол хуульчлагдсан дүрэм журам биш, монголчууд бидний ойлголтоор бичигдээгүй хэв хууль байсан юм. Самүрай нар бүшидо гэсэн ертөнцийг үзэх тусгай үзэл, биеэ авч явах бичигдээгүй хууль байжээ. Тэрхүү ёс журам нь самүрайн оршин тогтнох үндэс суурь болж байсан гэдэг. Харин эдүгээ бүшидо нь хатуу дэг журам бус, жирийн япон хүн бүрийн өдөртутмын амьдралдаа баримтлан хэрэгжүүлдэг ёс зүйн үзэл болон төлөвшчээ
УЛС ТӨРИЙН ФИЛОСОФИЙН СТАТУС: ШИНЖЛЭХ УХААН ЭСВЭЛ ХҮМҮҮНЛЭГИЙН МЭДЛЭГ ҮҮ?
Authors: Д.Болд-Эрдэнэ
Published: February 2023

Товч утга: Философийн онцлогтой холбогдуулан зарим тохиолдолд“статус” хэмээх харьцангуй эмпирик шинжтэй нэр томъёог хэрэглэж болох юм шиг санагддаг. Эрх зүйн философид “статус”(status)хэмээх нэр томьёог аливаа субъектэд олгогдсон эрх зүйн хэм хэмжээ, эрх зүйн байдал гэсэн агуулгаар гол төлөв ойлгогддог бол улс төрийн философид уг нэр томьёог хэрэглэсэн тохиолдолд түүнийг философи мэдлэгийн бүхэл тогтолцоон дахь бие даасан өөрөөрөө байгаа байдал, нөлөө, онцлогийн хүрээ зааг гэсэн агуулгаар томьёолон баримжаалж болохоор байдаг. Иймд улс төрийн философийн статусын асуудал нь уг чанартаа түүний бусдаас ялгарах онцлогийн тухай асуудал юм
ҮНЭЛЭМЖИЙН ТУХАЙ ФИЛОСОФИ ОНОЛ ҮҮССЭН ТУХАЙД
Authors: Т.Дорждагва,  Б.Гантөмөр, А.Одгэрэл
Published: February 2023

Товч утга: Энэхүү өгүүллийг зохиогчид үнэлэмжийн тухай философи онол үүсэн бүрэлдсэн асуудлыг авч үзэхдээ тодорхой тодорхой сэтгэгчдийн үзэл баримтлал, хэлсэн санааг иш үндэс болгожээ. Тэгэхдээ үнэлэмжийн тухай философи онол XIX-XX зууны заагт боловсрогдсон нь байгалийн шинжлэл, ялангуяа физикт гарсан агуу их нээлтүүдтэй цаг хугацааны хувьд давхцаж байна гээд энд үндсэндээ герман сэтгэгчид гол гавъяаг байгуулжээгэж дүгнэсэн байна.
ХЭЛ ШИНЖЛЭЛИЙН ХАРЬЦАНГУЙН ТААМАГЛАЛЫН ФИЛОСОФИ УТГА
Authors: Р. Дарьхүү, Б.Өлзийсайхан
Published: February 2023

Товч утга: Хэл шинжлэлийн харьцангуйн таамаглал нь үүссэн цагаасаа эхлэн янз бүрийн хүрээний судлаачид, түүний дотор философичдын анхаарлыг татсаар ирсэн. Хэл шинжлэлийн харьцангуйн таамаглалын онцлог, ач холбогдол нь орчин үеийн хэл шинжлэл, сэтгэл судлал, философи зэрэг хүмүүнлэгийн ухааны олон салбарын уулзвар дээр хэлний асуудлыг дэвшүүлэн шийдвэрлэсэн юм. Тухайлбал, Э.Сепир, Б.Уорфын судалгаа нь хүний оршихуйд хэлний язгуур шинж чухал нөлөөтэйг үндэслэж, европ төвт үзлээс татгалзах, хүний оршихуй, сэтгэлгээ, соёлын олон талт байдлыг хүлээн зөвшөөрөх олон ургалч хандлага, ертөнцийн тухай хэлэн зураглалыг шинжлэх, зэрэг асуудлыг шийдвэрлэх шинэ хандлага, өөр өнцгөөс харах боломжийг илэрхийлсэн.
ЭДМУНД ГУССЕРЛИЙН “ЛОГИКИЙН СУДАЛГАА” ЗОХИОЛЫН ЗАРИМ АСУУДАЛ: УТГА БА УХАМСАР
Authors: Б. Дагзмаа,  О. Болор-Эрдэнэ
Published: February 2023

Хураангуй: ХХ зууны философийн түүхэнд өрнөсөн нөлөө бүхий үзэл санааны хөдөлгөөнүүдийн нэг болох феноменологийг үндэслэгч Эдмунд Гуссерлийн (1859-1938) бүтээл туурвилыг феноменологийн өмнөх үе, феноменологийн үед хамааруулан ангилахын сацуу феноменологи философийг нь «дескриптив психологи», «трансцендентал феноменологи», «генетик феноменологи» хэмээн үечлэн авч үздэг ажээ. Феноменологийнөмнөх үед түүний «Арифметикийн философи» зохиол хамаардаг бол, феноменологийн үүсэл хөгжлийг «Логикийн судалгаа» зохиолтой холбон ойлгодог билээ. Уг өгүүллийн хүрээнд Гуссерлийн «дескриптив психологийн» үзэл санаатай холбоотой зарим асуудлыг онцлон авч үзэх юм.
БУДДЫН ГҮН УХААНД СЭТГЭЛИЙГ АВЧ ҮЗЭХ НЬ
Authors: Н.Мөнхцэцэг, С.Янжинсүрэн
Published: February 2023

Товч утга: Сэтгэлийг Философид өргөн судалж ирсэн бөгөөд олон сэтгэгч түүнийг тодорхойлохыг оролдож хүний амьдралд сэтгэл ямар үүрэгтэй болох, сэтгэл олон хувилбартай байж болох эсэх гэх зэрэгээр авч үзсэн байна.Буддын философийн үндсэн асуудлуудын гол нь “сэтгэл” бөгөөд хүн, хүний амьдрал сэтгэлээс хамааралтай гэж үзэх ба энэхүү өгүүлэлд сэтгэл хэмээх ойлголтыг буддын философид хэрхэн авч үздэг хийгээд түүний мөн чанарыг хэрхэн тодорхойлдогийг тоймлохыг оролдов.
МОНГОЛЫН ГЭГЭЭН ХУВИЛГААНЫ ТӨРӨЛ АРИЛЖИХ ДҮРМИЙН ТҮҮХИЙН ХЭДЭН АСУУДАЛ
Authors: М. Эрдэнэбаатар
Published: February 2023

Товч утга: Тус өгүүлэлд “Чин Улсын дотоод нарийн бичгийн яаманд Монгол дaнс эвхмэлийн эмхэтгэл” ба “дайЧин Улсын магад хуулийн Монгол түүхийн материал” зэрэг Монгол хятад сурвалж бичгийг голлон ашиглаж, Далай лам, Бачин эрдэнэ, Жавзандамба хутагт, Жангиa (Жанжа) хутагт зэрэг дөрвөн их хутагт хувилгааны төрөл арилжих системийн бүрэлдсэн түүхэн явцыг хураангуйлан өгүүлэхээр дамжуулан, Монголын гэгээн хувилгааны төрөл арилжих дүрмийн түүхийн хэдэн асуудлыг задлан шинжилж, гэгээн хувилгааны төрөл арилжих тухай үзэл санаа ба үйлдэлгээ бол бурхны шашны түүхэн дэх номын суурийг залгамжлуулах ба шашны аймаг бүлгүүдийн хоорондох эрх ашгийн тэмцэлдээний хэрэгцээнээс бий болсон гэх үзлийг дэвшүүлэв.
МОНГОЛД ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА ЯВУУЛЖ БУЙ ШИНЭ ШАШНЫ ХӨДӨЛГӨӨНҮҮДИЙН ГИШҮҮДДЭЭ НӨЛӨӨЛӨХ АРГА, ТҮҮНЭЭС СЭРЭМЖЛЭХ НЬ
Authors: С.Дэмбэрэл
Published: February 2023

ABSTRACT

The article mentions the current Mongolian social and economic conditions and foreign, domestic circumstances of spreading the new religious movements in the country. It classified and clarified list of common names of new religious movements, which are functioning in Mongolian society and highlighted some negative effects, they might impact society. This writing based on American psychologist Margaret Singer’s the study on the brain washing, mind control methods used by new religious movements.
ОРЧИН ҮЕИЙН МОНГОЛЧУУДЫН ОРШУУЛГЫН ЁСОН ДАХЬ ШАШНЫ ЗАН ҮЙЛИЙН АСУУДАЛД
Authors: Э.Жигмэддорж, Г.Идэрмаа
Published: February 2023

Товч агуулга: Монголчууд хот суурин газар суурьших явдал нэмэгдсэнтэй холбоотой нийгмийн амьдрал, соёл түүний дотор оршуулгын ёс, хэлбэр, зан үйлд зарим өөрчлөлт орох болжээ. Үүний тодорхой жишээ нь Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хот юм. ХХ зууны дунд үеэс Улаанбаатар хот дахь оршуулгын асуудлыг эрхлэх тусгай байгууллагыг байгуулж, оршуулгын үйлчилгээг журамтай болгох арга хэмжээ авч хэрэгжүүлсэнтүүхтэй. Уг илтгэлд орчин үеийн монголчуудын оршуулгын ёсон дахь шашны зан үйлийн зарим асуудлыг товч өгүүлэхийг хичээсэн юм. Энэ дагуу Монгол улсын нийслэл хот дахь оршуулгын ёс, зан үйлийн нэлээд хэсгийг хариуцан гүйцэтгэж байгаа “Улаанбаатар Буян” ХХК-н баруун, зүүн буяны цогцолборт талийгаачийг хэрхэн үдэж буй зан үйл, үйлчилгээг жишээ болгон авч үзсэн болно.
ШИНЭ ШАШНЫ ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ СУДЛАХ АРГА ЗҮЙН ХОЁР ХАНДЛАГЫН ТУХАЙД
Authors: Ж.Алтайбаатар
Published: February 2023

Товч утга: Орчин үеийн шашин судлалын салбарын нэгэн онцгой судлагдахуун бол шинэ шашны хөдөлгөөн юм. Шашин өөрчлөгдөж буй хэлбэр үү, эсвэл гажуудаж байгаагийн илрэл үү гэсэн асуултад хэрхэн хариулж байгаагаас энэ төрлийн шашныг хэрхэн судлах арга зүйн хандлага нь тодорно. Энэ өгүүлэлд уг шашныг судлах нийгэм, социологийн хандлага болон теологи, сэтгэл зүйн хандлагын тухай өгүүлэх бөгөөд арга зүйн аль хандлагыг судалгаанд баримтлах тухай судлаач саналаа дэвшүүлсэн болно.
“ЦЭЦЭН ТЭНЭГИЙН СУДРЫН ТАЙЛБАР” –ААС
Authors: Лувсанжамц
Published: February 2023

Мэргэжлийн орчуулга
АЗ ЖАРГАЛ БОЛОН САЙН ҮЙЛИЙН ТУХАЙ АРИСТОТЕЛИЙН ҮЗЭЛ БАРИМТЛАЛ БА ОРЧИН ҮЕ
Authors: Р.Дарьхүү, В.Мөнх-Уянга
Published: February 2023

Товч утга: Энэхүү өгүүлэлдээ тухайн цаг үеийнхээ мэдлэгийн нэвтэрхий толь болж байсан Аристотель ёс зүйн сэтгэлгээний талбарт ч нэрт сэтгэгч байсан бөгөөд тэрээр аз жаргал болон сайн үйл гэж юу болох тухай, хүний амьдралын зорилго бол аз жаргалтай амьдрах явдал бөгөөд аз жаргалтай амьдрахын тулд сайн сайхан зүйлд тэмүүлж, сайн үйл хийх ёстой гэсэн үзэл санааг ёс зүйн асуудлаар бичсэн бүтээлүүддээ хэрхэн тайлбарласан, түүний энэ үзэл баримтлалын орчин үеийн ач холбогдлыг тодорхойлохыг зорилго болгов.
HERITAGE AND IMPROVEMENT:FROM WANG BI’S ZHOUYI ZHU TO CHENG YI’S ZHOUYI CHENGSHI ZHUAN
Authors: Yi Fang XU
Published: February 2023

Main goal: Cheng Yi, like most neo-Confucian scholars in the Song Dynasty, was deeply influenced by Wang Bi’s thoughts on “Yi-ology”. The two scholars were very similar in their interpretation of the text of the “Book of Changes”. Both of them are renowned scholars of “Yi Li” school (or meaning-pattern) in which scholars study philosophical problems of the “Book of Changes”. We all know that Cheng Yi was a Confucian scholar. However, Wang Bi’s thoughtwas derived from Taoism. The hermeneutic method of “Zhouyi Zhu”(Wang Bi’s annotation of the “Book of Changes”) was inherited by Cheng Yi and removed the Taoist thought contained in this book.Cheng Yi absorbed Wang Bi’s thought and wrote the “Zhouyi Chengshi Zhuan” (Cheng Yi’s annotation of the “Book of Changes”). This paper will elaborate on aspects which Cheng Yi had absorbed Wang Bi’s thoughts and particularize improvements, which made by Cheng Yi, on Wang Bi’s “Yi-ology”.
ОРЧИН ҮЕИЙН ЯПОНЫ ФИЛОСОФИЙН ТӨЛӨӨЛӨГЧ НИШИ АМАНЭ-ГИЙН ТУХАЙ
Authors: Д. Оюунгэрэл
Published: February 2023

Товч агуулга: Япончууд орчин үеийн өндөр хөгжилтэй орон болох үндсээ Мэйжийн шинэчлэлээр тавьсан бөгөөд 1868 онд хаант засгаа сэргээн тогтоосон тус шинэчлэлийг удирдсан нэгэн залуу самурай засгийн газрыг түлхэн унагажээ. Үүний үр дүнд 1880-аад оны дунд үе гэхэд уламжлалт нийгмийн бүтэц бүхэлдээ задраад зогсохгүй шинэ бүтэц бий болсноос гадна цаашид хурдацтай хөгжих улс төр, эдийн засаг, оюун санааны хөрс нэгэнт бий болсон байв. Өөрчлөлт шинэчлэлтийг дагасан үйл ажиллагааны дагуу философийн шинэчлэлийн зорилго нь нэр томъёоны нэршил, засвараас эхлээд ямар үзэл сургаал шинэ нийгмийг бий болгоход түлхэц болох вэ? гэдэгт мөн чанар нь оршиж байв. Энэ үйл явцад буюу орчин үеийн нийгэм бий болоход оюун санааны түүчээ болсон олон философич төрөн гарсны нэг нь Ниши Аманэ мөн билээ
ХИЙМЭЛ ОЮУН УХААН БА ФИЛОСОФИЙН ХООРОНДЫН МУТУАЛИЗМ
Authors: М.Отгонбаяр, С.Бүжинлхам
Published: February 2023

Товч утга: Тус өгүүлэлд зохиогчид хиймэл оюун ухаан ба философийн салбарт мутуалист буюу харилцан ашигтай харилцаа байна гэж үзэн энэхүү харилцаа нь хэрхэн илэрч байгааг судлахыг зорьсон. Улмаар хиймэл оюун ухаан гэх ойлголтын нэр томъёоны утгыг тодруулж, дараа нь хиймэл оюуны салбарын түүхээс дурдаад оюун санааны философид хамрах машин сэтгэж чадах уу буюу хиймэл агент хүнтэй ижил оюун ухаантай эсэх тухай асуултанд скептик байр сууринаас Ж.Сёрлын “Хятад өрөө”-ний тухай сэтгэхүйн туршилтанд анализ хийсэн болно. Энэхүү анализын үр дүнд хиймэл оюун болон философийн хоорондын мутуалист харилцаа нь дараах байдлаар илэрч байна хэмээн дүгнэлээ. Үүнд хиймэл оюун ухааны салбарын онолын нэр томъёог тодруулах, хүрээг татаж өгөх бололцоог философи хангаж байгаа бол философийн уламжлалт асуудлыг шинэ хэлбэрээр асуух боломжийг хиймэл оюун философид олгож байгаа аж.
ХҮНИЙ ОРШИХУЙН ФЕНОМЕНЫ ТУХАЙ АСУУДАЛД
Authors: Б. Дагзмаа, О. Болор-Эрдэнэ
Published: February 2023

Товч утга: Экзистенциализм бол хүний оршихуйн тухай асуудлыг онцлон авч үздэг ХХ зууны философийн сургаал юм. Уг философийн сургаал хүний тухай уламжлалт хэвшмэл ойлголтуудыг шүүмжлэх замаар экзистенциал онтологийг бүтээсэн байдаг. Ийм онтологи сургаал боловсруулахад арга зүйн хувьд нөлөөлсөн баримтлал бол феноменологи юм. Трансцендентал субъектийн онтологи статусыг феноменологи үндэслэсэн явдал нь экзистенциализмд онолын хувьд чухал нөлөө үзүүлжээ.
БНХАУ-Д КУЛЬТИЙГ ЗОХИЦУУЛЖ БУЙ ТУРШЛАГААС
Authors: О.Бумдарь
Published: February 2023

Товч утга: Тус өгүүлэлд БНХАУ-д культийг авч үзэх ямар үзэл, хандлага давамгайлж байгаа талаар өгүүлж, мөн Хятадын төрөөс культийн тухайд баримталж буй бодлого, зохицуулалтын тухай товчхон хөндөв.
ДЭЛХИЙН ХҮН АРДЫН ШАШИН ШҮТЛЭГИЙН БАЙДАЛ, ЧИГ ХАНДЛАГА
Authors: С.Янжинсүрэн
Published: February 2023

Товч утга: Өгүүлэлд өнөөгийн дэлхийн шашин шүтлэгүүдийн төлөв байдал, ирээдүйн чиг хандлагын тухай авч үзлээ. Ингэхдээ 2010 оны буюу дэлхийн олон орны одоогоор хийгдээд байгаа хамгийн сүүлийн хүн амын болон шашин шүтлэгийн тооллогын үр дүнг эш болгов. Судалгаанаас үзвэл ирээдүйд Христосын шашин дэлхийд шүтэн бишрэгчдийн тоогоор тэргүүлдэг байсан зонхилох байр сууриа алдаж, Исламын шашин тэргүүлэхээр байна. Үүнд исламчуудын нөхөн үржихүй чухал нөлөөтэй ба ялангуяа Энэтхэг, Пакистан, Малайзын ислам шүтлэгтнүүд эрс өссөнөөр тэд дэлхийн шашин шүтлэгтнүүдийн дунд олонх болоход нөлөөлнө гэж үзэж байна. Харин бурханы шашинтны тоо буурахаар байгаа юм. Ардын шүтлэг хэмээх шинэ ойлголт шашин судлалд тогтворжих хандлагатай байна. Ард түмнүүдийн дунд үндэстний хэмжээнд шүтэгддэг, гэхдээ өдөр тутмын амьдрал, зан заншилтай холбогдсон шашнуудыг ийнхүү нэрлэж байна. Зарим судлаачид улс үндэстнүүдийн шашин шүтлэгийн олон янз байдал хоорондоо уусан нэгдсэн эсвэл холимог байдалтай байгаад дулдуйдан тухайн ард түмнийг ардын шашин шүтлэгтэй гэж үзэх нь ч байна. Энэ ангилалд үндэстний шашнуудыг оруулж байна.
ИСЛАМ ШАШНЫ НОМЛОЛ БА ХАРАМ, ХАЛАЛЫН ТОГТОЛЦОО; МУСУЛЬМАНЧУУДЫН ХҮНС, ХООЛ УНДНЫ ЁС ЗАНШИЛ
Authors: С.Цэдэндамба, Серик
Published: February 2023

Товч утга: Зохиогч энэхүү өгүүлэлд Халал (ариун) ба Харамын (ариун бус) тухай Ислам шашны сургаал, түүний дотор хоол хүнсний талаарх сургаалыг авч үзсэн болно. Халал ба Харамын тухай ойлголт Ислам шашинд чухал байр суурь эзэлдэг бөгөөд тэдгээрийг ахуй амьдрал, гэр орон, хувьцас, хоол хүнс, гэр бүлийн харилцааны гэж ангилсан байдаг
МОНГОЛЫН СЭТГЭГЧ АГВААН-ИШСАМБУУ СУДЛАЛЫН ЗАРИМ АСУУДАЛ
Authors: Т.Булган, М.Нандинбаатар
Published: February 2023

Товч утга: Өгүүлэлд монголын сэтгэгч Агваан-Ишсамбуугийн намтар болон зохиол бүтээлүүдийн судалгааны талаар авч үзэв. Түүний зохиол бүтээлүүд судлагдсаар тусгай судалгааны чиглэл болсон байна. Тэрээр буддын утга зохиол, хэл шинжлэл, философи болон бусад чиглэлээр зохиол бүтээл туурвисан ба Ламримийн чиглэлээр 2 бүтээл бичжээ. Агваан-Ишсамбуугийн бүтээлүүд нь хэл шинжлэлийн салбарт нэлээд судлагдсан онцлогтой.
1990 ОНООС ХОЙШХИ МОНГОЛЫН БУДДЫН ШАШНЫ СҮСЭГТНҮҮДЭД СҮМ ХИЙДИЙН ЗҮГЭЭС ҮЗҮҮЛЭХ НӨЛӨӨЛӨЛ
Authors: Д.Оюунгэрэл, Б.Энх-Амгалан
Published: February 2023

Товч утга: 1990 оноос хойш Монголын Буддын сүм хийдийн үйл ажиллагаа дахин сэргэж, сүсэгтэн олон ба сүм хийдийн хоорондох харилцаа эргэн бэхжиж, сүсэглэх эрх чөлөө хангагдсан боловч Буддын сүм хийдийн зүгээс нийгмийн оюун санаанд дорвитой нөлөө үзүүлэх тал дээр хангалтгүй байгаа нь сүм хийдээс сүсэгтнүүддээ нөлөөлөх аөжиллагаа сул байгаатай холбоотой. Буддын сүм хийдийн үйл ажиллагааг сүсэгтнүүдэд зориулан идэвхжүүлэхийн зорилго нь нийгмийн оюун санааг гэгээрүүлэх, залуу үеийг энэрэнгүй, асрангуй, тэгш сэтгэлтэй, хүнлэг хүн болгож хүмүүжүүлэх, бодь сэтгэлийг олохын тухайд Буддын сургаалыг залуу үед эзэмшүүлэх, үндэсний эв нэгдлийг бэхжүүлэх, өвчин зовлонд нэрвэгдсэн ард иргэдэд туслалцаа, сэтгэлийн дэм өгөх, байгаль орчныг хамгаалах үйлсэд чиглүүлэхэд оршино.
НАЙРАЛТ НАЙРАМДАХ СҮМИЙН ЖАЯГУУДЫН ШИНЖИЛГЭЭ
Authors: С.Янжинсүрэн, Б.Сумъяа
Published: February 2023

Товч утга: Тус өгүүллэгт БНХАУ дахь Юн хэ гүн /Yong He Gong/ буюу Найралт найрамдах сүмийн үйл ажиллагаанд 2003 оноос хойш баримталж ирсэн 2 жаягийн (дүрэм) талаар өгүүлэв. Найралт найрамдах сүмийн жаяг нь БНХАУ-ын шашны талаар төрөөс баримтлах бодлоготой нь нягт холбоотой юм. Энэ жаягуудыг Найралт найрамдах сүмийн захиргаа боловсруулж дээд байгууллагаар хянуулан батлаж мөрдсөн байна.
REVIEWING ON THE MEDITATIVE STRUCTURES IN BUDDHIST PHILOSOPHY
Authors: T.Bulgan
Published: February 2023

Key words: dhyāna, samādhi, the King of Concentration (Samādhirāja) Sūtra, the disturbing emotions (kleśa), single-pointed concentration, the meditative stages of Buddhist path, the nine mental states, Samatha meditation, “Calm abiding meditation, mindfulness on, resultant liberation (nirvāṇa); selflessness of phenomena,