bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Intention to stay among nurses in ministry of public health, Thailand: a cross-sectional survey
Authors:   , Srisa-art Rata
Published: April 2023

A cross-sectional survey designed to investigate intention to stay (ITS) of nurses (RNs) in public hospitals under the Ministry of Public Health (MOPH) and to compare the intention to stay among nurses in various hospital types of care delivery of organizational characteristics, nurse characteristics, managerial characteristics, and work characteristics. The multi-stage sampling technique was used to recruit 1,524 nurses from in-patient units of 59 public hospitals under MOPH. Four instruments were used, namely: Nurse Characteristics and Socio-Demographic Data Form; Management Factors Questionnaire; Job Diagnostic Survey; and Intention to Stay Scales. All instruments were examined for content validity and reliability. The alpha Cronbach coefficients were .98, .96, .74 and .87, respectively.  Descriptive statistics, CROSSTAB, and one-way ANOVA were used for data analysis.

The finding revealed the followings:

1. Intention to stay in profession (ITSP) was at a moderate level (Mean = 3.38, SD = .68). While, the intention to stay in current workplace (ITSW) was at a highest level (Mean = 3.88, SD = 1.02).  When comparing ITS among nurses working in six hospital levels, it was found that the highest percentage of ITSP was at hospital level M1 (61.30%), and the lowest of ITSW at hospital level F2.  Moreover, RNs perceived ITSW at a high-level. The highest percentage of ITSW was at hospital level F2 (72.60%) and lowest at hospital level A (61.70%). 

2. A comparison of ITSP and ITSW classified by selected variables indicated the following findings:

Nurses perceived ITSP classified by marital status, working experience, job position, income, managerial characteristics, and job characteristics were statistically significantly different, at the .05 level. While, nurses' perceived ITSW regarding work position, income, working unit, hometown location, management characteristics and job characteristics were statistically significantly different, at the .05 level.

Considering ITSP among nurses who perceived different level of managerial characteristics, the post hoc test showed that nurses who perceived moderate and high managerial characteristics had a higher mean of ITSP than nurses who perceived low managerial characteristics. In addition, nurses who perceived high managerial characteristics had a higher mean score of ITSP than nurses who perceived moderate managerial characteristics.  On the other hand, the post hoc test revealed that ITSW among nurses who perceived moderate and high managerial characteristics had a higher mean than those who perceived low managerial characteristics, and ITSW among nurses who perceived high managerial characteristics had a higher mean score of ITSW than nurses who perceived moderate managerial characteristics.
The effect of acemannan in implant placement with simultaneous bone graft in esthetic zone : a randomized controlled trial
Authors:   , Deesricharoenkiat Nataporn
Published: April 2023

Background: Acemannan, a linear polysaccharide produced by Aloe vera has been shown to have important biological functions promoting wound healing and tissue regeneration. Objective: The aim of this randomized clinical trial was to investigate the impact of acemannan in guided bone regeneration (GBR) with simultaneous implant. Materials and methods: Twenty patients were randomly allocated to test- (Deproteinized bovine bone with Acemannan particulate with mean size of 32.45µm) and control groups (Deproteinized bovine bone only). Twenty implants were placed with simultaneous GBR. CBCT radiographic measurements were conducted immediately and at 3- and 6-months post-surgery. Vertical and horizontal dimensions of the buccal bone were measured at implant platform (0) and at points 2, 4, 6, 8 mm apically. Results:  Volumetric reduction of vertical and horizontal buccal bone was significantly smaller in the test group at 3-month post-operation (p<0.05) for every position measured (0, 2, 4, 6, 8), but the difference was not statistically significant at 6 months. Conclusion: Acemannan is a safe and predictable biomaterial, which could potentially enhance short term clinical outcomes of GBR in relation to implant placement. Further studies would be required to document long term efficacy and advantages of its use as a supplement in bone regeneration.
Bcl-xL expression in osteoclasts of patients with medication-related osteonecrosis of the jaw: a comparison with osteoradionecrosis and osteomyelitis
Authors:   , Thuy Vy
Published: April 2023

Objective: The pathological mechanism of medication-related osteonecrosis of the jaw (MRONJ) is still unknown now. Osteoclasts are cells directly influenced by MRONJ, which might be the key mediator of pathological mechanism. This study aimed to evaluate the histological features of MRONJ, investigate the morphology and quantity of osteoclasts in MRONJ as well as expression of Bcl-xl, and compare it with ORN, OM, and normal jaw bone.

Methods: In this study, 57 subjects, including patients with MRONJ, osteoradionecrosis of the jaw (ORN), osteomyelitis of the jaw (OM), and normal jaw bone were studied. Hematoxylin and eosin-stained slides of these diagnosed cases were reviewed to investigate the histologic features and osteoclasts’ characteristics. Immunohistochemistry was performed to observed the function (TRAP staining) and Bcl-xL expression of osteoclasts. These characteristics of osteoclasts were also evaluated in the relationship with the histological features using statistical analysis.

Results: The results showed that MRONJ, ORN, and OM shared the characteristic feature of necrotic bone. The significant difference found between MRONJ and ORN was the presence of fibrous tissue (p<0.05), and between MRONJ and OM was the status of bacterial colonies (p<0.05). Osteoclasts in MRONJ enhance activity by increasing the size and the quantity (p<0.05). The regression analysis showed a strong correlation between the presence of osteoblasts, inflammatory cells, and bacterial colonies with the change in morphology and the number of osteoclasts (p<0.05). However, the TRAP-positive mean number and the TRAP intensity of osteoclasts in MRONJ did not show a significant difference with those in other groups (p>0.05); and Bcl-xL did not express in osteoclasts of MRONJ.

Conclusion: Osteoclasts in MRONJ showed an enhanced response to increase size and number that might relate to the presence of osteoblasts, inflammation and bacteria. This finding supports the idea that osteoclasts might be the main key to investigate MRONJ pathogenesis.
Laudo médico como elemento (im)prescindível na sala de recursos multifuncionais
Authors: Santos Cássia Vasconcelos de Paulo dos , Vieira Estela Aparecida Oliveira , Faria Arlete Vilela de
Published: April 2023

Este estudo tem por objetivo compreender, na visão dos professores do Atendimento Educacional Especializado da Sala de Recurso Multifuncionais, se o laudo médico é considerado um instrumento imprescindível ou prescindível na realidade vivenciada. Para tanto, se caracteriza como uma pesquisa quanti-quali e exploratória, com base em dados secundários, que teve como participantes 40 professoras que atuavam nas Salas de Recursos Multifuncionais e que fazem parte de uma Secretaria Regional de Ensino do Estado de Minas Gerais. Os resultados apontam que as Salas de Recurso Multifuncionais, no momento da pesquisa, eram frequentadas tanto por estudantes público-alvo da educação especial, como por estudantes com outras especificidades. O que nos levou a questionar a exigência do laudo médico. Os dados da pesquisa apontam que para alguns professores a exigência é vista como uma forma de exclusão, já que o acesso ao laudo não é um percurso simples e acessível para todas as famílias e nem todos os estudantes do atendimento educacional especializado faziam parte do público alvo. Para outros professores ele é um apoio para a intervenção pedagógica. Ao final foi possível evidenciar que o laudo é um instrumento que em uma perspectiva inclusiva deveria servir apenas como complemento. Conclui-se que a maneira como a política atual se estrutura, não resolve o problema dos encaminhamentos, mas sim deixa uma lacuna no atendimento de estudantes que não se enquadram na política de educação especial sendo mais uma vez excludente.
БАСТАУЫШ СЫНЫПТА АҒЫЛШЫН ТІЛІ САБАҒЫНДА ЕРТЕГІЛЕРДІ ЛЕКСИКАНЫ ОҚЫТУДЫҢ ТӘСІЛІ РЕТІНДЕ ҚОЛДАНУ
Authors:   Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті, Көкшетау қ., Қазақстан Республикасы, Рыспаева Д.С. , Ахметова Г.С. ,   Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, Нұр-Сұлтан қ., Қазақстан Республикасы, Искакова Г.Ж. ,   Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті, Көкшетау қ., Қазақстан Республикасы
Published: April 2023

Мақалада жалпы білім беретін мектептің бастауыш сыныптарында ағылшын тілінің лексикасын оқытудың әдіснамасы негізделіп, лексикамен жұмыс істеудің ерекшеліктері зерттелді. Ғалым-әдіскерлер мен практиктердің қолданатын заманауи тиімді әдіс-тәсілдерін саралап, сұрыптадық. Бастауыш сынып оқушыларына ағылшын тілі сабақтарында лексиканы оқытудың тиімді әдісі ретінде ертегі мәтіндері ұсынылды. Балалар фольклоры, оның ішінде ертегілер танымдық ақпаратпен қоса, эстетикалық ақпаратты да жеткізеді. Аталған зерттеу жұмысының мақсаты ‒ бастауыш мектепте ағылшын тілі сабақтарында ертегі мәтіндері арқылы лексиканы игертуге бағытталған тиімді тапсырмалар кешенін ұсыну. Діттеген мақсатымызға жету үшін ағылшын тілі сабақтарында лексиканы оқытудың әдіснамалық негіздерін қарастырып, лексиканы оқыту ерекшеліктеріне талдау жүргізілді. Лексиканы оқытуда қандай жұмыс түрлері жүргізілетінін көрсету үшін тапсырмалардың түрлері ұсынылды. Аталмыш зерттеу жұмысының нысаны ретінде ағылшын тілі сабағында лексиканы оқытуда ертегілердің әсері және оқушылардың лексикалық құзыреттілігінің даму динамикасы болып табылады. Зерттеудің пәні ретінде бастауыш сынып оқушылары арасында лексиканы оқытуда ертегілерді қолданудың ерекшеліктері қарастырылып отыр. Зерттеу жұмысының нәтижелері іс-тәжірибе жүзінде лингводидактика мен шет тілін оқыту әдістемесі саласында ертегі арқылы шеттілдік лексиканы немесе басқа да тілдік дағдыларды үйретуде септігін тигізуі мүмкін. Кілт сөздер: ағылшын тілі, лексика, ертегі, жаңа сөздер, қызығушылық, тілдік құзыреттілік.
INTEGRATING MULTIMEDIA AND DIGITAL TECHNOLOGY IN SECONDARY SCHOOL ENGLISH LANGUAGE TEACHING (ELT) PROGRAM
Authors:   Pavlodar Pedagogical University, Pavlodar, Republic of Kazakhstan, Sarsekeyeva A.T. , Serik M.S. ,   Pavlodar Pedagogical University, Pavlodar, Republic of Kazakhstan, Baigozhina ZH.M. ,   Pavlodar Pedagogical University, Pavlodar, Republic of Kazakhstan
Published: April 2023

Computer technology has been used in teaching foreign languages since the 1980s, which led to the emergence of a special direction in the methodology of teaching foreign languages, which examines the theoretical and practical aspects of the use of these technologies in the course of teaching a foreign language. In Kazakhstan, this direction is called "computer linguodidactics", the most common term used abroad is CALL (Computer-assisted language learning). With the technological progress, more and more advanced technical devices appeared with significant linguodidactic potential. Today, in the practice of teaching foreign languages, a wide range of technical devices are used, both stationary (for example, a computer, interactive whiteboard) and mobile (tablet computers, smartphones), which are combined under the concept of "digital technology". The appearance of these technical tools also influenced the ways of presenting information, which today is most often given in a multimedia format, that is, in several forms simultaneously: text, graphic, video, audio, interactive. Key words: digital technologies, self-development, active learning, generations Z and α, ICT.
СӨЗ ЭТИКЕТІНІҢ ТІЛДІК ҚАТЫНАСТАҒЫ ҚЫЗМЕТІ
Authors:   М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университеті, Петропавл қ., Қазақстан Республикасы, Таласпаева Ж.С. , Сағындыкова А.Б. ,   М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университеті, Петропавл қ., Қазақстан Республикасы, Мұқанова Ұ.А. ,   М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университеті, Петропавл қ., Қазақстан Республикасы, Қоспақаева Г.А. ,   М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университеті, Петропавл қ., Қазақстан Республикасы
Published: April 2023

Тіл білімінде сөз этикетінің қызметіне қатысты зерттеу жұмыстарын жүргізген А.Қобыланова, Н.Уәлиұлы, А.Сейсенова т.б. ғалымдардың пікір-тұжырымдары мен еңбектері мақаланың негізгі дереккөзіне айналған. Авторлар бүгінгі уақытта қарым-қатынас моделін құруға қажетті өзекті мәселелерді қозғап отыр. Адамдар арасында байланыс орнату үшін, сонымен бірге сол байланысты жалғастыру үшін этикет сөздердің қызметін, қолданылу орнын білу керек. Жазушылардың этикет сөздерін қолдануына қарай шығарма кейіпкерлерінің әлеуметтік мәртебесін, жасын, қызмет орнын көре аламыз. Осы арқылы сөз этикетінің қызметі арқылы қарым-қатынасын барысын нақтылауға, әңгіменің ары қарай қалай өрбитіндігін нақты мысалдар арқылы көрсете аламыз. Этикет сөз бірліктерінің халық өмірімен, мәдениетімен тығыз байланысты екені дәлелденеді. Зерттеуде баяндау әдісі, ғылыми теориялық тұжырымдарға сүйене отырып талдау, сипаттау әдістері қолданылды. Мақаланың ғылыми жаңалығы: қазақ тіліндегі сөйлеу этикетінің жасалу жолдары көрсетілді және көркем шығармалардан алынған мысалдар арқылы негізгі қызметтеріне тоқталып, психолингвистикалық аспектілері анықталды. Мақаланың негізгі зерттеу аспектісі сөз этикетінің тілдік қатынастағы қызметтерін анықтау болып табылады, дәлелді болуы үшін көркем шығармалардан мысалдар келтірілді. Кілт сөздер: сөз этикеті, қарым-қатынас, әдептілік, байланыс, реттеуіш, сезім-күй, сыпайылық.
К ВОПРОСУ О ПОНЯТИЙНЫХ ПРИЗНАКАХ МАКРОКОНЦЕПТА MOTHER В АНГЛИЙСКОЙ ЛИНГВОКУЛЬТУРЕ
Authors:   Кыргызский государственный университет им. И. Арабаева, г. Бишкек, Республика Кыргызстан, Ибраимова Г.О.
Published: April 2023

Основная цель статьи – описать особенности структуры макроконцепта mother в английской лингвокультуре. Для достижения цели необходимо решить следующие задачи: 1. Проанализировать словари английского языка для выявления понятийных признаков макроконцепта mother; 2. Определить среди них мотивирующие и трансформированные признаки. Актуальность предпринятого исследования заключается в осмыслении первопризнаков макроконцепта mother, развившихся до уровня понятийных в аспекте английской лингвокультуры. Научная новизна состоит в первом опыте анализа понятийных признаков макроконцепта mother. В статье используется набор методов лингвистического анализа: компонентного анализа, дескриптивный, интерпретативный, концептуальный. В результате анализа девяти словарей английского языка было найдено 80 понятийных признаков макроконцепта mother. Их можно представить в виде двадцати одного блока: 1. (Божественное) материнство; 2. Человек; 3. Ментальные особенности; 4. Возраст и размер; 5. Оценка; 6. Статус; 7. Природные объекты; 8. Земля и ее признаки; 9. Предмет; 10. Христианство и религиозная иерархия; 11. Материя/ вещество; 12. Состояние; 13. Функции; 14. Способность; 15. Характер; 16. Природная черта; 17. Артефакт; 18. (Взаимо)отношения; 19. Животное; 20. Причина; 21. Социум. Ключевые слова: макроконцепт, понятийные признаки, структура макроконцепта, языковая картина мира, английская лингвокультура.
ҚАЗАҚ ӘҢГІМЕЛЕРІНДЕГІ БАЛА ЖӘНЕ БАЛАЛЫҚ КӨРІНІСІ
Authors:   Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті, Көкшетау қ., Қазақстан Республикасы, Айсенова Н.Н.
Published: April 2023

Қазақ елі тәуелсіздік алғалы әдебиеттің әр саласы шынайы даму жолына түсе отырып, жанрлар түрленіп, түрлі тақырыптар аясы кеңейіп, жаңарып, әдеби процесс те қазіргі заманның жаңашыл талаптарына қарай ойысты. Соның нәтижесінде балалар әдебиеті, оның ішінде балалар прозасы да жаңа түр, сипат алды, соған орай балдырғандар, жеткіншектер, жасөспірімдерге рухани азық беретін балалар әдебиетінің алатын рөлі де өсе түсті. Сол себепті балалар әдебиетінің қазіргі даму келбетін, қоғамнан, мектеп өмірінен алатын орнына жіті талдаулар жасап отыру өзекті мәселелерге айналды. Қазақ балалар прозасы, оның ішінде әңгімелердің тамыры тереңде жатыр. Балалар әңгімелері ХІХ ғасырда педагог, ағартушы, ғалым Ы. Алтынсарин есімімен ресми жазба түрде басталған еді. ХХ ғасырда балалар әдебиетінің барлық жанры толысып, толықты, өркендеді. Ал тәуелсіздік алған жылдардан бергі қазақ балалар прозасы, әсіресе әңгімелер жаңа даму өрісіне ие болды. Шәкен Күмісбайұлы, Арасанбай Естен, Сұлтан Қалиұлы, Әдібай Табылды, Толымбек Әбдірайым, Асқар Алтай, Маркиза Базарбайқызы сынды жазушыларымыз сапалы, әсерлі әдеби туындыларды келтірсе, Есей Жеңісұлы, Қалмахамбет Мұхаметқали, Бейбіт Сарыбай, Аягүл Мантаева, Әдина Жүсіп, Серікбол Хасан, Нұрлан Құмар, Есей Жеңісұлы, Қалмахамбет Мұхаметқали тәрізді жастар легі балалар әдебиетіне жаңа пішінде, жаңа бағытта туындылар әкеліп жүр. Осыған орай қазіргі кезең балалар әдебиетінде жаңа буын жазушылардың прозасын зерттеу, ғылыми айналымға енгізу әдебиеттану ғылымының негізгі мәселелері деуге негіз бар. Осы тұрғыдан келгенде, мақалада балалар жазушылары Қанағат Әбілқайырұлы, Аягүл Мантаеваның әңгімелері талданып, әңгімелеріндегі балалық ұғымы қарастырылады. Кілт сөздер: бала, балалық, әңгіме, тақырып, жанр, балалар әдебиеті, проза, кейіпкер, концепт, әдеби образ.
ТҰРСЫНБЕК КӘКІШЕВ ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫНЫҢ ЗЕРТТЕЛУІ
Authors:   Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті, Көкшетау қ., Қазақстан Республикасы, Кажибаева Г.К. , Хумар Б.К. ,   Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті, Көкшетау қ., Қазақстан Республикасы
Published: April 2023

Мақалада ғалым, сыншы, әдебиеттанушы Тұрсынбек Кәкішевтің шығармашылығына ізденіс жасалады. Ғалымның саналы ғұмырын сарп еткен ғылым жолындағы ізденісі терең де көлемді. Ол әдебиеттану ғылымына өлшеусіз үлес қосып, архивтік тарихи деректерге сүйеніп, зерттеу еңбектерінде ақиқатты негізге алды. Оның ғалымдық болмысының ерекшелігі де сонда. Ғалымды зерттеушілер Тұрсынбек Кәкішев еңбектерін ұлтшылдық, Сәкен, Сәбит, Мағжан мәселелерімен байланыстыра қарастырады. Мақалада ғалымның шығармашылығы талданады, ол жөнінде зерттеушілердің пікірлері, көзқарастары көрсетіледі. Ғалым еңбектерін зерттеушілердің ой-пікірлері, мақалалары мен зерттеу еңбектері сараланады. Кілт сөздер: ұлттық идея, тіл мәртебесі, ұлтшылдық, сәкентану, сәбиттану
Т.АХТАНОВ ДРАМАЛАРЫНДАҒЫ АДАМ КОНЦЕПЦИЯСЫ
Authors:   Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе университеті, Ақтөбе қ., Қазақстан Республикасы, Сұлтанғалиева Ж.С.
Published: April 2023

Мақалада Т.Ахтановтың «Сәуле» пьесасындағы түпқазық кейіпкер Сәуле бойынан бүгінгі замандас сипаттарымен қоса, иісі қазақ әйеліне тән бірталай қырларды көрсеткені талданады. Пьесаның етек-жеңі жинақы, композициясы ширақ, тартысқа қатысатын адамдар он шақты ғана. Драматургтің сахна заңдылығын, театр талаптарын ескергендігі де аңғарылады. Автор адамдарды отырғызып қойып, ұзақ сонар тәжікелестіретін, сөз туғызатын кінаратқа бойын аудармай, шағын әрекетті көріністерді ауыстырып отырады. Сонымен қатар Сәуле мен Сырдақ арасындағы тартысқа қатысты оқиғаның өрбу реті мен қызметкердің қазіргі типі деген өзекке шынайылықпен ойысып отырғанын байқаймыз. Т.Ахтановтың ендігі бір драмасы «Махаббат мұңы» атты пьесасындағы жаңа ғана шешек атып келе жатқан балауса қыздың жан сезімін суреттеудегі шеберлігі туралы да сөз болады. Жалпы қазақ драматургиясындағы халық жүрегінен берік орын алған, классикалық туындылардағы махаббат сценалары негізінен романтикалық ыңғайда, көтеріңкі лепте жазылғанын да қаламгер ерекше үлгіде жеткізе алған. Кілт сөздер: драматург, пьеса, кейіпкер, тартыс, шеберлік.
БАСТАУЫШ СЫНЫПТЫҢ «ӘДЕБИЕТТІК ОҚУ» ОҚУЛЫҚТАРЫНДАҒЫ ТОЛЕРАНТТЫЛЫҚ ИДЕЯСЫНЫҢ ҚОЛДАНЫЛУЫ
Authors:   Қ.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті, Түркістан қ., Қазақстан Республикасы, Әбтай Н.А.
Published: April 2023

Бұл зерттеу жұмысының мақсаты– бастауыш сыныптың «Әдебиеттік оқу» оқулықтарындағы толеранттылық идеясының қолданылуын анықтау. Мақалада толеранттылық ұғымына түсінік беріліп, толеранттылық идеясын зерттеген ғалымдардың еңбектеріне талдау жасалынды. Татулықты, төзімділікті, ынтымақтастықты, кішіпейілділікті білдіретін толеранттылық идеясы «Әдебиеттік оқу» оқулықтарында қолдану аясы жан-жақты қарастырылды. Зерттеу әдісі ретінде құжаттарды талдау әдісі жүргізілді. Мәліметтер мен ақпараттарды жинау құралы ретінде бастауыш сыныптың оқулықтары мен теориялық зерттеулер негізінде алынды. «Әдебиеттік оқу» оқулықтарындағы толеранттылықты жалпы қарастырып, оқулықта берілген тақырыптардың тәрбиелеу идеясы қандай? деген сұрақ төңірегінде зерттеу жасалынды. Зерттеу нәтижесінде «Әдебиеттік оқу» оқулықтарында толеранттылық тәрбие беру мақсатында жазылған мәтіндер, ертегілер, әңгімелер т.б. тақырыптары анықталды. Оқулық бойынша толеранттылыққа бастайтын тапсырма түрлері көрсетілді. Осының негізінде толерантты тұлға болып қалыптасуында «Әдебиеттік оқу» оқулығының маңыздылығы дәлелденді. Кілт сөздер: татулық, ынтымақтастық, оқулық, толеранттылық, төзімділік.
БІЛІМ АЛУШЫЛАРДЫҢ КОММУНИКАТИВТІК ҚҰЗЫРЕТТІЛІГІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ТИІМДІ ӘДІСТЕРІ
Authors:   Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, Нұр-Сұлтан қ., Қазақстан Республикасы, Курманова А. К.
Published: April 2023

Мақалада білім алушылардың коммуникативтік құзыреттілігін қалыптастырудың тиімді әдістері қарастырылады. Бұл тақырып қазіргі өзекті мәселелердің қатарына жатады әрі қатысымдық бағдарлы оқытумен тығыз байланыста қаралады. Қатысымдық бағдарлы оқытудың мақсаты – оқытылатын тілдің грамматикасы мен лексикасын игерту ғана емес, сол тілде қарым-қатынас құзыреттілігін қалыптастыру, ұсынылған тақырып аясында тілді қарым-қатынас құралы ретінде пайдалануға қажетті дағдыларды игерту. Бұл оқыту түрі білім алушыларды тілді шынайы өмірде қолдануға бейімдейді. Яғни, қатысымдық бағдарлы оқытуда белгілі бір тіл туралы білім берілмейді, керісінше сол тілді қолдана отырып, қарым-қатынас жасау көзделеді, тілдік коммуникация жүзеге асады. Сондықтан білім алушылар тілдік формаларды біліп қана қоймай, оларды нақты қарым-қатынас мақсатында қалай қолдану керектігін үйренулері керек. Осы орайда, коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастырудың тиімді әдістерін анықтау мақсат етілді. Бұл мақсатқа жету үшін мақалада бірқатар міндеттер орындалды, атап айтқанда: «құзыр», «құзырет», «құзыреттілік» ұғымдарына талдау жасалды; «коммуникативтік құзыреттілік» мәселесі қарастырылды; осы мәселені терең қарастыруға көмектесетін ғылыми-әдістемелік құралдардың тізімі қолданылды; талдау, жинақтау, салыстыру әдістері пайдаланылды. Нәтижесінде коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастырудың әдістері анықталды. Осы ретте, білім алушылaрға алған білімдерімен жұмыс істеуге, оны одан әрі дамытуға және дағдыларын жетілдіру үшін коммуникативтік әдістерді көбірек қолдануға мүмкіндік беру маңызды деп танылды. Кілт сөздер: құзыр, құзыреттілік, коммуникативтік құзыреттілік, коммуникативтік тәсіл, миға шабуыл, тренинг, ойын.
The concept of a workplace safety and health information system
Authors:   University of Gdańsk, Faculty of Management, Auksztol Jerzy ,   Statistical Office in Gdańsk, Poland
Published: April 2023

The paper presents the concept of a full automation of the data collection process with regard to surveys examining the working conditions and accidents at work, conducted by official statistics in Poland and developed in accordance with the principles of Lean management. The term full automation of data collection relates to the activities performed by an information system (without human participation) in the process of obtaining data from an indicated source. The study is based on the design science research approach, which allows the inspection of the current effects of the modernisation of surveys examining working conditions, achieved since 2018, and the preparation of a coherent concept of further multidimensional activities aimed at a thorough reorganisation of statistical business processes. The conclusion of this article is that the construction of an efficient information system of workplace safety and health would eliminate the existing constraints. Creating such a system requires a harmonious cooperation at both operational and strategic level in order to obtain the desired effect which is to gain access to useful data corresponding to the needs of each stakeholder of the system.
Is ultraviolet Radiation a Confounding Variable for COVID-19 in India?
Authors: Tikle Suvarna , Beig Gufran
Published: April 2023

The current global Coronavirus disease (COVID-19) became a pandemic due to its contagion nature and rapid spread throughout the world. The pandemic caused a lockdown resulting in a large decline in the level of anthropogenic emissions of tiny aerosol particles that altered the solar irradiance and decreased the quantity of aerosol, which opposes global warming. This study first demonstrates that surface ultraviolet radiation (UV) increased significantly during the lockdown period in four major Indian mega cities, whose magnitude varies based on city demography. Results shows that the correlation between the high rate of increase in Ultraviolet irradiance (UV-irradiance) on mortality and morbidity. Although there are numerous confounding factors for the pandemic, UV-irradiance could be one of the factors supporting the hypothesis that increased solar UV dose may increase rate of disinfection as radiation warps the structure of genetic material of the virus and deactivates it. Another factor which also have potential to add up increase of Vitamin D3 production per minute of exposure due to UV-irradiance resulting in an increased human immune system to fight COVID-19 more effectively. However, it is cautioned here that a high dose of direct UV exposure to humans may be fatal leading to skin damage and melanoma cancer. Hence, the harmful impact of UV-Irradiance on the human body and its application to possible disinfectant to virus deactivation should be understood in a proper perspective.
Hostel Management System
Authors:   Sri Shakthi Institute of Engineering and Technology / Anna University, Tamilnadu, India., M Kathiresh , D Nandika , P Naveenkumar , Dr. R. P. S Manikandan
Published: April 2023

Software developed to oversee various hostel activities is the "HOSTELMANAGEMENT SYSTEM." For the beyond couple of years the quantity of instructive establishments is expanding quickly. As a result, the number of student housing options for this institution's students is also growing. As a result, running the hostel puts a lot of pressure on the person who runs it, so software is rarely used in this situation. This project addresses issues associated with hostel management and avoids issues that arise when manual tasks are carried out. The design of a computerized system that is compatible with the existing system and that is more user-friendly and GUI-oriented results from identifying the shortcomings of the current system. We can overcome the shortcomings of the existing system by increasing its efficiency. Both the front- end and back-end of this project will be developed using MySQL. Separately manage the students on the waiting list and the hostellers; • Process the allotment list. Administrator can email the endorsement warning to each supported understudy. When the allotment is confirmed by the administrator, the student's information is automatically added to the hosteller's record and deleted when vacation is taken or after the course ends. Understudies can enroll their protests. Administrator can alter notice board and every understudy can see it. The hostel secretary has the ability to edit the mess menu and calculate the hostel fee. • Hostellers have access to the status of each month's hostel fee. Key Word: Computerized system, GUI-oriented.
Ask-Me – A BnB’s Hybrid Chat bot using RASA
Authors:   Anil Neerukonda Institute of Technology and Sciences, Sangivasala, Visakhapatnam, Andhra Pradesh, India., P Sai Vivek , V Vishnu Priya , K Vishnu Teja , B Hussain , B Harish
Published: April 2023

Chat bots are computer programs that can communicate with humans just like humans use Natural Processing functions (NLP) in communication. The main goal of this project is to design the Hotel Chat bot called Ask-Me Bot. Ask-Me Bot provides all the basic features required for hotels like booking rooms, breakfast convenience, FAQs, booking or canceling hotel or restaurant reservations, etc. To interact on communicating platforms with many customers, they can write different programs that converse just like humans known as Chat bot. In this, we make Ask-Me Bot for hotels. Key Word: Chat bot, Rule-based, Artificial Intelligence, Natural Language Processing,.
Course Management System
Authors:   Sri Shakthi Institute of Engineering and Technology, Coimbatore, Tamil Nadu, India, G Akileswaran , R Duraimuguran , T Nithishkumar , A Deepa , Dr. R. P. S Manikandan
Published: April 2023

A course management system is a set of tools that enables the instructor to create online course content and post on the Web. It enables the college or university to provide individual user account to each student. All the user accounts (instructors and students) are password protected. So, the database can be termed as secured. In Course Management System, only administrative section is allowed to create the account, but students and instructor can register with application. After creating the account, the user can view his/her detail by using SQL query. In the existing system, we can store all the record manually that require large manpower & place to store all the records but it does require only a database connectivity to store all the data. It can handle all details about a student. The details include college details, subject details, student personnel details, academic details, exam details. In this we can implement a facility that a faculty can be able to post Document such as word files and PDF in this and student those who have enrolled can able to access all of those documentations. Key Word: User, database, application registry, password authentication, academic details.
A Novel Method for Handwritten Digit Recognition System
Authors:   The Kavery Engineering College, Tamilnadu,India., R Gowtham , P Mohan , P Murugan , T Tamilarasan , M Umapathy
Published: April 2023

Character recognition is crucial in the contemporary world. It can resolve more difficult issues while also simplifying human tasks. Character identification from handwriting is one illustration. This system is used extensively throughout the globe to identify zip codes or postal codes for mail sorting. Handwritten symbols can be recognized using a variety of methods. In this paper, two methods—pattern recognition and convolutional neural networks—are studied. (CNN). Both techniques are described, and various implementations of each strategy are also covered. Methods for pattern recognition include Bayesian Decision Theory, Nearest Neighbor Rule, and Linear Classification or Discrimination. Neural networks are used for shape identification, Chinese character recognition, and handwritten digit recognition. Use of neural networks for training and identification Key Word: Digit Recognition, Handwritten digits recognition, Convolutional Neural Network.
Clinical Management and Appointment Booking System
Authors:   Sri Shakthi Institute of Engineering and Technology / Anna University, Tamilnadu, India., S Syed Anwar , N Jeevarasan , R Hemenath
Published: April 2023

Clinic management systems have become increasingly important in healthcare institutions, particularly in managing patient appointments. The aim of this paper is to present the design and implementation of a clinic management system with automated patient appointment booking. The system is designed to improve the efficiency of clinic operations and reduce the waiting time for patients. The system utilizes a web-based platform that allows patients to book their appointments online and receive automated reminders. The system also features a comprehensive management dashboard for clinic staff, enabling them to manage patient information, appointments, and clinical records. The system was evaluated in a clinical setting and received positive feedback from patients and staff.
The role of culture in serbia's eurointegration process
Authors: Dašić Boban , Trklja Radmila
Published: April 2023

In the process of European integration, cultural integration as a social process is gaining more and more importance. The subject of this paper refers to the role of culture in the European integration of Serbia. The paper will examine the approach that is focused on cultural integration towards the process of European integration, precisely because of the inevitability of the need to consider culture within the framework of international integration. The cultural diversity of European Union member countries and candidates for membership points to the fact that the most important problem of European integration is to find out how to deal with cultural differences. It is precisely these differences that make the European Union a unique organization in the world. It is precisely the respect for cultural diversity that makes the European Union open to new members - current candidates for membership. The aim of this paper is to point out the great importance and role of culture in European integration.
Networks, agriculture and geography: How business connections of agricultural enterprises shape the connection of settlements in Western Hungary
Authors: Szőke Viktória , Kovács László
Published: April 2023

Networks and network science are not new: since the middle of the 20th century, networked structures are analyzed in geography. In recent years, however, with the emergence of network science, with the availability of big data, with improved computational capabilities and new software, the knowledge and analysis of networks have improved substantially. Present paper uses network science in economical geography: it analyzes the connections between settlements in western Hungary based on the business connections of agribusinesses. For the research, we used a questionnaire asking for purchase and sales connections of the selected agribusinesses and analyzed the results from the perspective of network science. Results show that in an agribusiness network the purchase network is more complex than the selling network and that in spatial networks connected to agribusinesses not large cities, but small towns and villages play a central role.
Evaluation of models of the flexural response of rectangular reinforced concrete columns in the post-capping region
Authors: Tomić Milena , Babić Anže , Isaković Tatjana
Published: April 2023

Simulating the seismic behaviour of a structure up to the point of collapse is an established approach to assessing structural safety during strong earthquakes. In the case of reinforced concrete columns with a predominantly flexural response, a lumped plasticity model with a predefined backbone and Takeda hysteresis rules is often used for this purpose. The present study investigates different moment-rotation backbone models to identify procedures that adequately predict the post-capping part of the backbone. In the first part of the paper, Eurocode 8 procedures for estimating the rotation in the near collapse limit state are reviewed and used to calculate the near collapse rotation of two experimentally tested columns with different levels of confinement. The procedure that agrees best with the experiments is used in the second part of the study, where several options for modelling the post-capping part of the moment-rotation backbone are studied. The results suggest that a quadrilinear moment-rotation backbone with a bilinear post-capping region combined with anearcollapse rotation determined according to the empirical procedure from the current version of Eurocode 8/3 can predict the cyclic response of both poorly and well-confined columns.
Design of cross-laminated timber (CLT) floors for human-induced vibrations
Authors: Simović Nađa , Glišović Ivan , Todorović Marija
Published: April 2023

Cross-laminated timber (CLT) is an innovative engineering wood product made by gluing layers of solid timber boards placed in an orthogonally alternating orientation to the neighbouring layers. CLT panels provide an efficient solution for floors in single and multi-storey buildings. Due to their light weight and often long-span, the design of these floors is generally governed by serviceability limit state criteria, that is, deflection or vibration limits. Vibrations induced by dynamic actions, such as people walking and their everyday activities, cannot result in structural failure but may cause discomfort to occupants if vibrations are not properly controlled. This paper gives an overview of some available methods for the vibration serviceability design of residential CLT floors. Differences between these methods are discussed through the consideration of criteria and their limit values. Although some criteria are common to certain methods, it may happen that the same criteria take into account different factors. In order to get a better description of the actual behaviour of floor structure, certain classifications of floors based on vibration serviceability performance were introduced in design methods.
Effects of exercises for strengthening pelvic floor muscles in pregnant women
Authors: Ogurlić Ranka , Vukićević Anka , Stijepović Ljiljana
Published: April 2023

The pelvic floor is a complex network formed by deep and superficial muscle structures, the vaginal wall and fascia that provides support to the pelvic organs and maintains continence. Changes in the urinary and muscular system during pregnancy cause pelvic floor muscle dysfunction and stress urinary incontinence (SUI). By strengthening these muscles, the symptoms of incontinence can be alleviated. The aim of this paper is to prove the effectiveness of pelvic floor muscle strengthening exercises in the prevention and treatment of urinary incontinence in pregnant women through a systematic review of the available literature. Using the keywords "pelvic floor exercises", "urinary incontinence", "pregnancy", "prevention", "prenatal period" and "postnatal period", three independent authors searched database search engines (PubMed, Physiotherapy Evidence Database and Cochrane Library) for relevant articles from October 2021 to April 2022 using the predetermined criteria, and selected potential papers. The search resulted in 75 works. The papers older than five years, not available in full text, or not written in English were excluded. Ten works that met the criteria were included in the research. The selection was made by using the Jovell and Navarro-Rubio classification of study designs. The classified papers have provided evidence of the importance of prenatal exercises in improving pelvic floor muscle contractility. Structured, supervised training increases the strength of these muscles, reduces urinary symptoms and incontinence. The exercises to strengthen the muscles of the pelvic floor prevent incontinence, reduce the intensity of symptoms and improve the quality of life during pregnancy and postpartum. Health experts have a significant contribution in the education of pregnant women. It is a priority to develop standardized educational programs through which these exercises will be effectively applied.
Frequency of causative agents of urinary tract infections
Authors: Bogdanović Svetlana , Zlatković Ivana , Zlatanović Zvonko , Ranđelović Dobrila , Vacić Nebojša
Published: April 2023

Objective. Every year, around 150 million people worldwide are diagnosed with some type of urinary tract infection. Urinary tract infections are the second most common, after respiratory infections. The aim of this paper is the microbiological analysis of the urine of primary health care patients on the territory of the municipality of Prokuplje. Methods. A six-month analysis was conducted retrospectively and included the isolation and identification of bacterial and fungal pathogens of urinary infections. Results. A total of 706 samples were collected. Of the tested samples, 388 (54.96%) were positive for pathogenic microorganisms. The most common pathogen is E. coli with a share of 67.52% in relation to the number of positively tested samples. Then follow Proteus spp. with 10.57%, Enterococcus spp. with 9.54%, Enterobacter spp. with 5.67%, Klebsiella spp. with 2.58%, Pseudomonas aeruginosa with 1.55%, S. aureus with 1.03% and C. albicans and Gardnerella vaginalis with 0.77% each in relation to the number of positively tested samples. According to the gender distribution of Gram-negative bacteria, the most common among women is Proteus spp. (82.93%), while in men the most common Klebsiella spp. (80%). Of the Gram-positive bacteria, S. aureus and Gardnerella vaginalis are 100% present only in the female population, as is C. albicans. Conclusion. When choosing antibiotic therapy for patients with urinary infections, it is very important to harmonize the therapy with the age and gender of the patient.
The twelve fundamental dimensions of a high quality Indo-Mediterranean diet
Authors: Singh Ram , Isaza Adrian , Fatima Ghizal , Maheshwari Anuj , Verma Narsingh , Joshi Shashank , Mishra Richa , Tiwari Poonam , Joshi Shilpa , Yeluri Sudha , Magamedova Aminat , Magamedov Magomed
Published: April 2023

High-quality Indo-Mediterranean foods are characterised with unrefined, unprocessed foods, whole grains such as dry millets and beans and porridge. Vegetables such as leaves and gourds, nuts and fruits such as apples, grapes, papaya, guava, etc are major components of this diet. It seems that healthy vegetable oils such as olive, mustard, rape seed oil and protein sources that are beneficial; beans, pulses, cottage cheese are crucial in this diet. Among animal sources, white meats; such as sea foods should also be part of this diet. Vegetables and spices with medicinal properties; gourds, turmeric, fenugreek, coriander and cumin may also be called high quality nutraceutical foods, respectively. There is a need to find out traditional foods from all other countries which may be protective and healthy. There is evidence that calories have tremendous role in weight gain and weight loss. It seems that emphasis on food quality is crucial for prevention of oxidative stress and inflammation in the adipocytes, which predispose obesity and risk of cardiovascular diseases (CVDs) and diabetes. There are gaps in knowledge about the qualities of traditional foods, which prompt authors to present this communication.
Postoperative necrotising fasciitis of the lower limb as an unexpected complication of vascular surgery procedure: Case report
Authors: Zogić Enes , Alihodžić Kemal , Toković Demir , Nicević Aldin , Detanac Džemail
Published: April 2023

Necrotising fasciitis is a rare and severe disease, acute infection, often life-threatening, characterised by rapid and progressive spread through the subcutaneous tissue and superficial fascia. It can occur on any part of the body, mostly affecting the perineum, limbs and abdominal wall. A 76-year-old male patient with the development of lower limb necrotising fasciitis after a vascular procedure femoral-popliteal bypass, performed due to chronic ischaemia is presented. Patient previously had several different vascular procedures on other blood vessels, with diabetes and cardiovascular disease as leading comorbidities. Treatment included urgent surgical necrotomy, with all measures of conservative treatment. During the treatment, there was no need for a new vascular procedure, arterial flow was preserved. It is necessary to constantly remind surgeons about this rare but life-threatening disease so that they can recognise it in time and adequately treat it.
Electronic cigarettes with different nicotine concentrations in unflavoured liquid induce oxidative stress
Authors: Arif Ismail , Rizki Maarif , Firdaus Rifqi , Nur Ahsani
Published: April 2023

Background/Aim: Nicotine content and flavour in electronic cigarette (e-cig) liquids have been demonstrated to cause oxidative stress in acute exposure. However, the chronic effects of using unflavoured and with or without nicotine in e-cigs liquid have not been evaluated. This in vivo study aims to investigate the chronic effect of e-cig exposure with unflavoured liquids at different nicotine concentrations on oxidative stress. Methods: The 24 male Wistar rats were divided into four groups of six each. Normal, as a control group. Nic 0, Nic 6 and Nic 12 groups were exposed to unflavoured e-cig liquid for eight weeks with different nicotine concentrations: 0, 6 and 12 mg/mL, respectively. E-cig exposure in rats was conducted using an exposure instrument adjusted to real-life exposure to humans. Oxidative stress markers, including plasma, liver and lung malondialdehyde (MDA) and superoxide dismutase (SOD), as well as plasma catalase (Cat) and glutathione peroxidase (GPx) were assessed at the end of the study. Results: Unflavoured e-cig liquids induced oxidative stress in a nicotine concentration-dependent manner, in which the nicotine content of 12 mg/mL demonstrated the greatest response. There was a significant increase in plasma, liver and lung MDA and concurrently decreased plasma and selected organs SOD, as well as plasma Cat and GPx in all nicotine concentration exposed groups compared to the Normal group. Conclusions: Chronic unflavoured liquids in e-cig exposure at different nicotine concentrations induced oxidative stress, potentially leading to various oxidative stress-induced diseases.
Assessment of adverse drug reactions in oral cancer patients receiving chemotherapy treatment at tertiary care centres in North-Western India
Authors: Sharma Kopal , Jasuja Sandeep , Jain Monica , Singh Yatendra
Published: April 2023

Background/Aim: Pharmacovigilance in oncology is imperative as antineoplastic drugs are two-edged swords whose irrational use can pose a major health problem and a needless financial burden on the patient. The aim of this study was to study the comprehensive safety profile of anti-neoplastic drugs used for treating oral cancers. Methods: This hospital-based prospective observational study was conducted at two premiers (a government and a private) tertiary care centres in North-Western India among newly diagnosed cases of oral cancers of both sexes between the ages of 20-70 years and requiring chemotherapy treatment. The prescribing pattern of chemotherapy drugs, associated adverse effects and potential risk factors for the development of adverse effects was studied. An adverse drug reaction (ADR) causality was assessed by the WHO-UMC algorithm and preventability by Schumock and Thornton's criteria. Univariate and multivariate logistic regression analyses were used to identify the predictors related to chemotherapy-induced adverse effects. Results: The data concerned 188 patients, of which 64.3 % developed chemotherapy-related adverse effects. Among the prescribed anti-neoplastic drugs, a combination of 5-Fluorouracil, Cisplatin and Paclitaxel regimen was associated with the majority (91.42 %) of the adverse effects. Alopecia was the most common adverse effect noted in 26.44 % of patients, followed by nausea and anaemia in 15.7 % and 9.9 % of patients, respectively. Independent predictors of chemotherapy-related adverse effects were site (Adjusted odds ratio [AOR] = 1.95; 95 % CI 1.04 - 3.62, p = 0.03), chemotherapy and radiotherapy treatment (AOR = 5.00; 95 % CI 2.62 - 9.53, p < 0.001), combination regimen of 5-Fluorouracil, Cisplatin and Paclitaxel (AOR = 8.68; 95 % CI 2.55 - 29.48, p = 0.001), associated comorbidities (AOR = 16.68; 95 % CI 2.45 - 28.34, p < 0.001). Causality assessment revealed most adverse effects (82.64 %) to be possible. Conclusion: The adverse effect varies with the type of regimen which is prescribed for the patient. Site of cancer, concomitant radiotherapy treatment and associated comorbidities were the identifiable risk factors for developing adverse effects. Onco-pharmacovigilance studies in the future will help to provide tailored treatment to patients and improve their quality of life.