Decision-making model for investments in renewable energy
Authors: Καρασμανάκη Ευαγγελία 
Published: January 2023

Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) έχουν πλέον αναγνωριστεί ως ένας εφικτός τρόπος παραγωγής ενέργειας καθώς η παραγωγή τους απελευθερώνει σημαντικά λιγότερες εκπομπές άνθρακα σε σύγκριση με τα ορυκτά καύσιμα. Υπό αυτό το πρίσμα, η ανάπτυξη ανανεώσιμης ενέργειας (ΑΕ) δύναται να διαδραματίσει ζωτικό ρόλο στην προσπάθεια αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Η Ελλάδα παρουσιάζει ιδιαίτερα πλεονεκτήματα σε ότι αφορά το δυναμικό ανανεώσιμης ενέργειας και επομένως οι επενδύσεις σε ΑΠΕ μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλός μείωσης εκπομπών άνθρακα διευκολύνοντας την μετάβαση σε ένα καθαρότερο εθνικό ενεργειακό μείγμα. Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι η εμπιστοσύνη των επενδυτών στο ελληνικό κράτος δεν έχει ακόμη εδραιωθεί ενώ η κατανόηση της απόφασης επένδυσης σε ΑΠΕ είναι περιορισμένη. Ο σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να διερευνήσει τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αναδεικνύοντας τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν ώστε να εδραιωθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών και προτείνοντας ένα μοντέλο λήψης αποφάσεων για την υποστήριξη της επενδυτικής απόφασης. Οι επιμέρους στόχοι είναι να διερευνηθούν οι λόγοι επένδυσης σε ΑΠΕ, η ικανοποίηση με τους εμπλεκομένους φορείς, τα εμπόδια επένδυσης και τα μέτρα διευκόλυνσης των επενδύσεων. Ειδικότερα, διερευνώνται τρεις πληθυσμοί-στόχοι: οι Έλληνες πολίτες που δεν έχουν προβεί σε τέτοιου είδους επενδύσεις, καθώς και οι μικροί επενδυτές και οι εταιρείες που έχουν επενδύσει. Για την επίτευξη του σκοπού και των στόχων της έρευνας, χρησιμοποιήθηκαν ποσοτικές και ποιοτικές μέθοδοι. Ειδικότερα, συμπληρώθηκαν ερωτηματολόγια από αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.536 πολιτών, ενώ διενεργήθηκαν 20 συνεντεύξεις σε βάθος με μικρούς επενδυτές και 15 συνεντεύξεις με εταιρείες. Τα δεδομένα της έρευνας με ερωτηματολόγιο αναλύθηκαν με την εφαρμογή περιγραφικής στατιστικής, του μη παραμετρικού ελέγχου Friedman, παραγοντικής ανάλυσης, ανάλυσης σε συστάδες, λογιστικής παλινδρόμησης και με τη χρήση της μεθόδου MUSA (Multicriteria Satisfaction Analysis). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τόσο οι πολίτες όσο και οι μικροί επενδυτές και οι εταιρείες δεν ήταν ικανοποιημένοι με το ελληνικό κράτος ως προς τις ενέργειές του σχετικά με τις επενδύσεις σε ΑΠΕ. Συγκεκριμένα, τα χαμηλότερα επίπεδα ικανοποίησης καταγράφηκαν για την αδειοδοτική διαδικασία, τις πολιτικές και τα μέτρα περιορισμού των μονοπωλίων των ορυκτών καυσίμων, τις πολιτικές βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας των ΑΠΕ στην αγορά ενέργειας και τα παρεχόμενα κίνητρα επένδυσης. Εκτός από το ελληνικό κράτος, οι πολίτες δεν ήταν ικανοποιημένοι με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ως προς την ενημέρωση που παρέχουν σχετικά με τις επενδύσεις. Η ανάλυση ακόμα έδειξε ότι οι μικροί επενδυτές και οι εταιρείες επένδυσαν κυρίως για να αποκτήσουν οικονομικά οφέλη, ενώ η προστασία του περιβάλλοντος επηρέασε θετικά την απόφασή τους. Η επένδυση των μικρών επενδυτών συνέπεσε με γεγονότα τα οποία τους ώθησαν να αναζητήσουν επιπλέον εισόδημα μέσω της ηλεκτροπαραγωγής. Σύμφωνα με τα μέτρα που προτείνουν οι ερωτώμενοι, η αναβάθμιση και η επέκταση του δικτύου είναι το κλειδί όχι μόνο για να βελτιωθεί η ικανοποίηση των επενδυτών αλλά και για να ενισχυθεί το επενδυτικό ενδιαφέρον. Προκειμένου να αποφασίσουν, οι εταιρείες συμβουλεύονται τα αρμόδια υπουργεία και το Διαδίκτυο, ενώ οι μικροί επενδυτές προτιμούν να ενημερώνονται από ειδικούς και το Διαδίκτυο καθώς και άτομα του περιβάλλοντός τους που έχουν ήδη επενδύσει σε ΑΠΕ. Το Διαδίκτυο, ωστόσο, δεν χρησιμοποιείται από τους επενδυτές ως κύρια πηγή ενημέρωσης αλλά ως δευτερεύουσα ή συμπληρωματική πηγή προκειμένου να διασταυρώσουν τις πληροφορίες των ειδικών ή να αποκτήσουν περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με διάφορες παραμέτρους της επένδυσης.