bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Variables incidentes en el cambio de uso del suelo de la cuenca del río Canalete, Córdoba, Colombia
Authors: Natalia Lucía Moreno Salgado  , Paula Andrea Lagares Esquivel  , Lina María García Corrales
Published: December 2022

El presente estudio, tiene como objetivo analizar el cambio de uso del suelo en la cuenca del río Canalete pormedio de la identificación de variables causantes de la alteración. Para la estimación de cambio de coberturadurante el período 2001-2011 se implementó el Land Change Modeler el cual reflejó que los pastos handisminuido en un 5.39%, los cultivos y los bosques un 11.3% y 0.51% respectivamente.Los resultados del modelo muestran que 10 875 ha de pastos se convirtieron en cultivos como resultado de laexpansión de la frontera agrícola en la región. Las principales causas de los cambios identificados en elpresente estudio abarcan aspectos sociales y gubernamentales como presencia de grupos armados, población,tecnologías agropecuarias, tenencia de la tierra, presencia de instituciones y condiciones de vida. En cuanto alanálisis estadístico de la relación entre las variables identificadas con los usos del suelo en la cuenca, a partirde la aplicación del marco de trabajo FIPEIR (Fuerzas Impulsoras, Presión, Impacto, Respuesta), se encontróque factores como la deforestación, subutilización de los suelos en usos ganaderos, la distribucióndesproporcionada de la tierra y el desplazamiento forzado, afectan las condiciones socioeconómicas de laspersonas en las comunidades ubicadas en la cuenca.La investigación pretende ser una herramienta que se utilice como guía para estudios posteriores de cambio deuso del suelo en cuencas, con el fin de proporcionar información a los tomadores de decisiones para laimplementación de mejoras oportunas.
Evaluación de líneas de café (Coffea arabica L.) en almácigo contra Meloidogyne exigua (Göeldi 1887) en Alajuela, Costa Rica
Authors: Artavia-Carmona Roy , Walter Peraza-Padilla
Published: December 2022

Las pérdidas económicas en la producción de café debido a nematodos fitoparásitos se estiman de 10 a 25%.Determinar líneas con capacidad de resistencia o, al menos, tolerancia son necesarias en los programas demejoramiento genético. El objetivo de esta investigación fue evaluar la tolerancia de cinco líneas de caféderivadas del híbrido “Sarchimor T5296” denominadas San Isidro (SI) mediante la inoculación del nematodoMeloidogyne exigua, en etapa de almácigo. Se evaluaron las variables altura de la planta (cm), diámetro deltallo (mm) y número de hojas, 120 días después de la inoculación. Además, se evaluó el porcentaje deseveridad de agallamiento y se hicieron conteos de nematodos para cada línea. Se observaron diferenciassignificativas tanto entre líneas como entre el tratamiento inoculado (TI) y tratamiento no inoculado (TNI)con M. exigua. Las líneas SI35 y la SI31 fueron las que presentaron los mejores resultados tanto en lasvariables de crecimiento, como en los porcentajes de severidad con comportamiento resistente en ambasvariables. Las líneas SI27 y SI34 mostraron comportamiento moderadamente susceptible y susceptible,respectivamente, para el porcentaje de severidad de agallamiento. La línea más promisoria para futurasinvestigaciones fue la SI35, ya que mostró las características más sobresalientes para las variables evaluadas.
Diseño y evaluación de un sistema de reúso para el agua residual del lavado de bovinos y sus corrales en la Subasta Santa Clara, SahagúnCórdoba, Colombia
Authors: Jhonatan Barreto Lozano  , Laura Lambraño Zuluaga
Published: December 2022

El uso indiscriminado del recurso hídrico en acciones que no requieren una alta calidad de agua se haconvertido en una problemática frecuente en el ámbito de la ganadería. En este estudio se diseñó un sistemade reutilización para las aguas residuales del lavado de bovinos y corrales, con el fin de usarlas en el lavadode las instalaciones, a partir de una caracterización fisicoquímica inicial de estas aguas, con una influencia de700 reses en la Subasta Santa Clara, Sahagún, Córdoba, Colombia. A partir del análisis realizado y medianteuna revisión bibliográfica, se diseñó el sistema de reutilización a emplear, integrado por un tanque séptico,sedimentador, filtro anaerobio de flujo ascendente y filtro lento de arena; se determinó la eficiencia deremoción de este sistema por medio de la construcción de una planta piloto, a escala 1:100. Los datosobtenidos durante la puesta en marcha de la planta piloto arrojaron eficiencias de remoción máximas del83.2%, 91.7%, 99.4% y 93.4% respectivamente para DBO5, DQO, sólidos suspendidos y turbiedad,concluyendo que el sistema diseñado puede implementarse para la reutilización de las aguas residuales dellavado de bovinos y corrales y su posterior uso para el lavado de las instalaciones.
Costos y beneficios sociales de mejoras ambientales del pozo El Pital, Planeta Rica, Córdoba, Colombia
Authors: Manuel Lozano Martínez  , Dayana Ruíz Ramos  , Angélica Solano Agudelo
Published: December 2022

El presente trabajo tuvo como objetivo determinar los costos y beneficios sociales asociados a mejorasambientales, basadas en escenarios económicos hipotéticos en el pozo “El Pital” (Planeta Rica-Córdoba). Seutilizaron los métodos económicos de valoración contingente y costo-efectividad. Para ello, se desarrollótrabajo en campo y se aplicaron encuestas a sus beneficiarios. Los datos obtenidos fueron codificados yregistrados en el software STATA 12.0, definiendo de esta forma los beneficios hipotéticos, a través de laecuación de Hanemann. Luego se presupuestaron los costos asociados a las medidas ambientales planteadas yse estimó la relación costo/beneficio. Dentro de los principales resultados se tiene que, a partir de lascondiciones socioambientales existentes, se plantearon tres medidas hipotéticas que permitirían unaconservación adecuada de El Pital: 1) construcción de un sistema de abastecimiento, 2) impermeabilizaciónde la zona de recarga de los carrocoches y 3) siembra de vegetación nativa. La disposición a pagar por cadalitro de agua para la aplicación de las medidas antes descritas fue de $271 pesos colombianos por cada 20litros de agua comprados. Se concluye que las personas circunscritas al pozo determinan su importancia conrelación a los litros de agua que obtiene de él, el impacto en su trabajo y la historia cultural del mismo. Caberesaltar que aun cuando las medidas sean viables socialmente y en escenarios económicos de carácterhipotéticos, desde la perspectiva sanitaria y ambiental seguiría significando una afectación al recurso y a laspersonas.
Estado actual del conocimiento florístico de México y su importancia para el desarrollo sustentable
Authors: Jaime Ernesto Rivera Hernández  , Graciela Alcántara-Salinas  , Rafael Arturo Muñoz-Márquez-Trujillo  , Juan Antonio Pérez-Sato
Published: December 2022

Se presenta un panorama de la importancia de los recursos vegetales para el desarrollo del ser humano a lolargo de la historia y en la actualidad; también se reflexiona sobre el papel que juega el conocimiento actualsobre estos recursos para lograr el desarrollo sustentable en México. Se argumenta que un mayorconocimiento sobre la riqueza florística contribuirá a la mejor toma de decisiones sobre la conservación y elaprovechamiento sustentable, por lo que se analiza el estado actual de este conocimiento en México y seexpone el cómo se ha utilizado, se utiliza y se puede/debe utilizar para el desarrollo sustentable.Adicionalmente, se elabora una breve semblanza de cómo ha sido, cómo es y cómo se espera que sea eldesarrollo sustentable en México, enfatizando la importancia de valorar, rescatar y tomar en cuenta elconocimiento tradicional indígena para la construcción de mejores estrategias de conservación de recursosnaturales y de desarrollo sustentable.
HUMAN RIGHTS AND BIOETHICS DURING THE COVID-19 PANDEMIC: THE INTERNATIONAL LEGAL MATCH DJOKOVIC V. AUSTRALIA
Authors: Ignovska Elena
Published: December 2022

The (in)glorious case of Novak Djokovic posed serious questions to the way societies were dealing with the pandemics, the crucial being: could the right to make informed deci- sions about one’s body and announce them endanger the public health through the spread of the anti-vaccination idea and not the infectious disease per se? Legal and ethical issues at stake are observed through the prism of: private life (related to the bioethical concept of individual autonomy) and public health (related to the bioethical concepts of beneficence and non-maleficence). However, the author concludes that irrelevant of the assessment of these two, if personal views about own choices are expressed publicly and, as a result, a person is refrained from enjoyment of some human rights, then the legal certainty and the freedom of thought and expression are affected too.
NACIONALNI PROGRAM NAKNADE ŠTETNIH POSLEDICA IZAZVANIH VAKCINACIJOM U SJEDINJENIM AMERIČKIM DRŽAVAMA I COVID 19
Authors: Stjepanović Bogdana , Čović Ana
Published: December 2022

The United States of America is one of the few countries that has alternative ways of compensation for the harmful consequences caused by the health damage as the con- sequences of vaccination. In this paper, we will discuss the National Vaccine Injury Com- pensation Program (VICP or NVICP) as the oldest and basic method of alternative com- pensation for adverse consequences caused by vaccination, as well as the Countermeas- ures Injury Compensation Program (CICP)) as the official US Covid-19 vaccine compensa- tion program. America is a country that has a very developed vaccination system, and as a result, a lot of experience with other issues that arise related to vaccination. Our goal is to, through an overview of certain issues of these two programs, approach the very concept of an alternative compensation solution, consider the possibility of applying the National Compensation Program for harmful consequences caused by vaccination and for the dam- age caused by vaccines against Covid-19, as well as the advantages and disadvantages of both programs and possibly give an idea for the adoption and implementation of such a program even in countries that do not know this concept, especially in the current situation where the issue of mandatory vaccination and the fear of its side effects is very prevalent.
STATE OF EMERGENCY IN SOUTH AFRICA, MANDATORY COVID-19 VACCINATION AND INTERNATIONAL HUMAN RIGHTS LAW
Authors: van Aardt Willem
Published: December 2022

Recent events across the globe have again brought the world’s attention to the com- plex interrelationship between States of Emergency and the protection of fundamental human rights. South Africa was the first African country to declare a national state of emergency. As part of its emergency response to the Covid-19 pandemic, South Africa’s Health Minister in April 2021 announced the launch of its mass vaccination campaign against Covid-19. Derogation provisions in the International Covenant on Civil and Polit- ical Rights allow for States Parties to lawfully suspend human rights guarantees to respond to an emergency “that threatens the life of the nation” To decide on both the presence of such an emergency and the nature and scope of derogations necessary to avert it, author- ities have a wide margin of appreciation. Derogation from rights recognized under inter- national human rights law to respond to “a threat to the life of the nation” is, however, not exercised in a legal vacuum. It is authorized by law, and as such, it is subject to sev- eral legal principles and standards. An emergency that threatens the life of the nation must imperil fundamental elements of statehood or the survival of the population. No State party has the right to violate citizens’ right to life and the right to be free from torture, cruel, inhumane, or degrading treatment, and the right to be free from medical experi- mentation without free consent. These jus cogens norms are not derogable under any cir- cumstances, even for the stated purpose of safeguarding the life of the nation during a pub- lic health emergency.
The role of plasma angiotensin-converting enzyme and interleukin-6 levels on the prognosis of non-dialysis chronic kidney disease patients
Authors: Susilo Hendri , Thaha Mochammad , Pikir Budi Susetyo , Alsagaff Mochamad Yusuf , Suryantoro Satriyo Dwi , Wafa Ifan Ali , Pratama Nando Reza , Budi David Setyo , Wiratama Bayu Satria , Wungu Citrawati Dyah Kencono
Published: December 2022

Context: Inflammatory factors and oxidative stress were discovered to play significant roles in the progression of chronic kidney disease (CKD). There is, however, no research on the direct impact of high plasma angiotensin converting enzyme (ACE) and interleukin (IL)-6 levels on CKD prognosis, particularly in non-hemodialysis patients. Aims: To investigate the potential role of plasma ACE and IL-6 levels in CKD prognosis. Methods: A total of 75 non-dialysis CKD patients participated in this cross-sectional study. The estimated glomerular filtration rate (e-GFR) and albuminuria were used to determine the prognosis of CKD. The plasma ACE and IL-6 levels were measured using an enzyme-linked immunoassay (ELISA). Spearman's rank correlational analysis was used to examine the relationship between ACE and IL-6 plasma levels with the prognosis of CKD. Results: The result showed a statistically significant correlation between age and plasma ACE (p = 0.038, r = 0.241), serum creatinine, and urine albumin-creatinine ratio with CKD prognosis (p<0.0001). A negative significant correlation was found between the e-GFR and CKD prognosis (p<0.0001). Additionally, there were also significant correlations between plasma ACE and IL-6 with CKD prognosis (p = 0.021, r = 0.266 and p = 0.04, r = 0.238, respectively). A significant positive correlation was also found between plasma ACE and IL-6 (p = 0.024, r = 0.260). Conclusions: There was a significant correlation between plasma ACE and IL-6 levels with CKD prognosis. Further investigation revealed a statistically significant positive relationship between plasma ACE and IL-6 levels.
The LEADER Programme as a Tool of Promoting Rural Development (case study)
Authors: Gradziuk Barbara
Published: December 2022

The paper presents the results of studies aimed at determining the role of the LEADER Programme in supporting development of rural areas. The analysis was performed on the basis of a case study of the Local Action Group (LAG) “Ziemia Zamojska”. We used data from the LAG Office and the information contained in its strategic documents. “Ziemia Zamojska” LAG has received a total of PLN 6064 thousand for the implementation of activities under Axis 4 LEADER, of which more than three-quarters is for Action 413 “Implementing Local Development Strategies.” A significant portion of these funds were earmarked for investment projects responding to the immediate needs of the population (community centres, playgrounds, computer rooms with Internet access), which entail greater involvement of local communities. Efficient and effective use of financial resources available to the beneficiaries in the area covered by the local development strategy has a positive impact on the development of such areas and the local community. The opportunities created by financing and independent project implementation improve the quality of life (e.g., through the development of infrastructure), and above all, help to build and strengthen social capital in rural areas.
Perception-Based Valuation of Landscape in the Area Around Lake Rusałka in Poznań, Poland
Authors: Dudzińska Anna , Świerk Dariusz , Jeleniewska Marzena , Urbański Piotr
Published: December 2022

The paper presents studies concerning perception-based analysis of landscape by means of the valuation method developed by Kazimierz Wejchert. This method consists in the scoring of landscape interiors of a given space. Evaluation concerned a recreation area located in the city centre around one of the best known water reservoirs in the city of Poznań. The experiment comprised investigations conducted by students of 6 specialisation groups, the field of study Horticulture, and lasted for 6 months. In that period students evaluated individual interiors of the study area. The aim of the analyses was to indicate differences in the perception of recreational landscape depending on different factors (specialisation within the field of study, gender, weather) as well as to potentially develop design guidelines for the management of recreational areas within the green wedges in the city of Poznań. Statistical analysis of the collected data facilitated formulation of more specific conclusions. Marked differences were found in the perception of landscape, depending on gender of respondents. The most attractive site was the area located immediately at the lake, while the ecotone zone, transition zone between ecosystems, proved to be least attractive. Slight differences were also found in the perception of landscape within the investigated specialisations within the field of study.
The Influence of Business Cycle on the Forecast of Household Financial Situation
Authors: Kowerski Mieczysław , Bielak Jarosław
Published: December 2022

The paper presents the results of the analysis of relationships between the forecasts of household financial situation and quarterly growth of GDP. The research uses ordered dependent variable models (assuming three values: forecasted worsening, no changes, improvement) related to the GDP growth rate and selected control variables. In our calculations we used the quarterly results of economic sentiment surveys in Lubelskie Voivodship conducted from 2nd quarter of 2006 to 3rd quarter of 2012.
Migracje powrotne w województwie opolskim. Charakter zjawiska i jego znaczenie dla rozwoju regionu
Authors: Solga Brygida
Published: December 2022

W regionie opolskim, który od kilkudziesięciu lat poddany jest procesowi permanentnej migracji zagranicznej, zagrażającej jego stabilnemu rozwojowi, podjęcie działań na rzecz ułatwienia powrotów migrantów można potraktować jako jeden z nieodzownych pakietów działań minimalizujących skutki niekorzystnych tendencji demograficznych. Ułatwienia powrotów, gdy posiadają trwały i konsekwentny charakter, mogą stać się ważnym czynnikiem pozwalającym na wykorzystanie potencjału reemigrantów. Choć w ostatnim czasie wzrasta znaczenie utylitarnego sposobu podejścia do problematyki reemigracji, to wydaje się, że na dzień dzisiejszy migranci mogą liczyć co najwyżej na informacje na temat sytuacji w kraju i ewentualnie sygnały przekonujące, że powrót może okazać się rozsądnym rozwiązaniem. Brakuje natomiast szerszych i bardziej konkretnych działań odwołujących się do kwestii gospodarczych i społecznych, których celem — z jednej strony — jest wykorzystanie potencjału reemigrantów (kapitału finansowego, doświadczeń, kwalifikacji, kontaktów), z drugiej — pomoc skierowana do osób mających problemy z adaptacją po powrocie z zagranicy.
Polish Regionalism — Present Challenges and Threats
Authors: Orłowski Wojciech
Published: December 2022

After the accession of Poland to the European Union our country started to be defined as a decentralized state with a regional structure. The aim of this paper is to compare Polish legal solutions to the Italian and Spanish solutions regarded as classic models of regionalism. The effect of the analysis is the conclusion that the biggest obstacle for the development of regionalism in Poland is the lack of proper legal regulations including constitutional regulations. It is responsible for the fact that Polish voivodships do not have guarantees of territorial integrity. Theoretically there is even a possibility to replace them with other units of territorial division. Other restrictions for regional development are: insufficient level of financing and the lack of formed social ties in newly formed voivodships. Due to these factors voivodships do not play their own political role. The situation could be changed as a result of an enlargement of regional competences and granting voivodships limited autonomy similarly to the situation in Italy and Spain.
Creative Clusters in Poland
Authors: Namyślak Beata
Published: December 2022

The article describes the idea of cluster formation with particular emphasis on creative industry clusters. In first part the concept and the basic definitions of creative clusters were presented. The second part of the article is devoted to experiences in establishing creative clusters in Poland, which in reality are not significant (five formed clusters and 13 cluster initiatives countrywide).
Age as a Differential Factor of the Activity of Disabled People in the Rural Areas of the Lubelskie Voivodship
Authors: Romanowicz Wiesław , Bergier Józef , Tomczyszyn Dorota
Published: December 2022

The authors present financial aspects of the lives of the disabled living in the Lubelskie Voivodship in the context of age. All the data included are a result of empirical studies conducted in the rural areas. From the presented findings it ensues that the younger the age category of the respondents, the stronger the sense of the material wealth and higher economic status. The above attitudes are a result of better adaptation of the youth to the realities of everyday life and diversified sources of income. Taking this into consideration, it needs to be said that despite major economic problems the rural disabled face, we can observe systematic change in the awareness of this social group.
Zmiany aktywności ekonomicznej ludności wiejskiej w latach 2001–2011
Authors: Sobolewska-Węgrzyn Barbara
Published: December 2022

Celem artykułu jest ukazanie głównych kierunków zmian aktywności ekonomicznej ludności wiejskiej w kontekście przemian demograficznych i przeobrażeń gospodarczych. Badanie aktywności ekonomicznej ludności dostarcza szczegółowych danych na temat sytuacji na rynku pracy. Podstawowe wskaźniki rynku pracy, takie jak współczynnik aktywności zawodowej, wskaźnik zatrudnienia czy stopa bezrobocia analizowane w okresie kilkunastu lat wykazują systematyczne zmniejszanie się różnic aktywności ekonomicznej ludności miejskiej i wiejskiej. Zmiany aktywności ekonomicznej ludności wiejskiej przejawiają się przede wszystkim we wzroście udziału biernych zawodowo i spadku udziału aktywnych zawodowo wśród ludności w wieku 15 lat i więcej. Z kolei pośród aktywnych zawodowo zaznacza się wzrost odsetka pracujących i spadek odsetka bezrobotnych. Następują zmiany strukturalne ludności pracującej: wzrasta poziom wykształcenia, rośnie udział ludności bezrolnej, spada zatrudnienie w rolnictwie. Zmianie ulega status zatrudnienia — zwiększa się udział pracowników najemnych i pracodawców, zmniejsza — pracujących na własny rachunek w rolnictwie. Kierunek zmian aktywności ekonomicznej ludności wiejskiej oznacza nową sytuację na rynku pracy. Pojawia się potrzeba dalszej dywersyfikacji popytu na pracę. Rozwiązanie może stanowić aktywizacja rynków lokalnych — małych miast i miasteczek, wzrost udziału podmiotów zewnętrznych w inwestowaniu na terenach wiejskich, a także rozwój przedsiębiorczości wiejskiej.
Warunki życia i aktywność społeczno-gospodarcza mieszkańców na obszarach wiejskich (na przykładzie województwa opolskiego)
Authors: Heffner Krystian , Klemens Brygida
Published: December 2022

W artykule podjęto próbę oceny sytuacji gmin wiejskich województwa opolskiego w zakresie związków pomiędzy warunkami życia na wsi a poziomem aktywności jej mieszkańców. Można przypuszczać, że obszary wiejskie, gdzie mieszkańcy wykazują znaczną aktywność ekonomiczną, społeczną czy kulturalną charakteryzują się również wyższą jakością życia i odwrotnie. Równocześnie, zweryfikowano założenie, że obszary wiejskie o wysokiej aktywności są również zarządzane przez aktywne samorządy, podejmujące inicjatywy rozwojowe zarówno lokalne, regionalne jak i europejskie. Samorząd terytorialny województwa opolskiego wdraża wiele inicjatyw mających na celu aktywizację społeczną i ekonomiczną mieszkańców obszarów wiejskich (m.in.: Odnowa Wsi, Opolskie Specjały, Program LEADER, Energia Odnawialna Opolszczyzny), a przez to znaczącą poprawę warunków życia na wsi. Podejmowane działania przynajmniej w części ułatwić mają różnicowanie ekonomicznych podstaw funkcjonowania społeczności lokalnych, a także sprzyjać poprawie struktury społecznej obszarów wiejskich oraz służyć wzmocnieniu poczucia tożsamości regionalnej i lokalnych więzi.
Wpływ procesów innowacyjnych i operacyjnych na rozwój obszarów wiejskich (na przykładzie gminy Michałowice)
Authors: Gorzelany-Dziadkowiec Magdalena
Published: December 2022

W okresie informacji i wiedzy rozwój wielu dziedzin uwarunkowany jest umiejętnością połączenia najlepszej innowacyjnej praktyki z opracowaniami teoretycznymi. Jest to szczególnie widoczne w zarządzaniu organizacjami. Gmina jest organizacją o specyficznym celu działania, zarządzanie nią jest trudne i bardzo złożone. Mający miejsce w ostatnich latach ogromny rozwój technik informacyjnych oraz zmienność otoczenia wymuszają na organizacjach, aby wdrażały innowacje. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na to, że innowacje należy odnieść do trzech obszarów: produktowego, technologicznego oraz do innowacji w sferze zarządzania. Celem niniejszego artykułu było wskazanie jak ogromne znaczenie mają innowacje i procesy operacyjne w rozwoju organizacji, w tym również gmin zarówno miejskich, jak i wiejskich. Dokonano charakterystyki innowacji produktowych, które mogła by gmina wdrożyć, szczególna uwaga została skupiona na innowacjach technologicznych (w tym na tworzeniu systemów ICT). Kolejny obszar badań stanowiło innowacyjne zarządzanie (zmiany sposób kierowania, przeformułowanie procedur, zmiana sposobu myślenia). Badania przeprowadzone zostały w gminie Michałowice. Na zakończenie opracowania sformułowane zostały wnioski i zalecenia dla władz gminy w obszarze procesów innowacyjnych i operacyjnych.
Regional Policy of the European Union Versus Sustainable Development
Authors: Górka Kazimierz , Szyja Paulina
Published: December 2022

The authors begin with the statement that Western Europe, as in the USA, commenced activities aimed at overcoming financial and economic crisis with the bailing out of financial and banking institutions while neglecting stimulation of real economic policy. Nonetheless, the strategic plan of the European Union called ‘Europe 2020’ points out that ensuring lasting economic growth and social development are prerequisite. In the subsequent parts of the article the authors present an evaluation of the importance of regional policy for economic stimulation of the EU. To this end the authors analyze the EU budgetary expenditures on cohesion policy and the impact those expenditures make on sustainable development; they also present some methods of transforming the European economy into a low emission (green) model.
Demographic Determinants of the Changes in the Student Population of the Lubelskie Voivodship
Authors: Kowerski Mieczysław
Published: December 2022

Demographic processes are one of the fundamental factors determining the number of students. This article presents the analysis of the demographic processes’ influence on the current and future number of students in the Lubelskie Voivodship — a region of the NUTS 2 level, located in eastern Poland, bordering on Byelorussia and Ukraine. We used the auto-regression model to produce the forecast which indicates that through the year 2035 we will be experiencing drastic, permanent decline in the numbers of Polish students in the Lubelskie Voivodship, caused by the predicted significant decrease in the number of high school pupils.
Ocena kondycji finansowej przedsiębiorstw branży produkcji metalowych wyrobów gotowych Opolszczyzny w kontekście rozwoju regionu
Authors: Zygmunt Aleksandra , Szewczyk Mirosława
Published: December 2022

Rozwój regionu jest ściśle związany z kondycją finansową przedsiębiorstw, które prowadzą działalność na jego obszarze. W tym kontekście istotną determinantę stanowi intensyfikacja złożoności otoczenia, która oddziałuje na ryzyko upadłości podmiotów. W pracy podjęto rozważania nad zagrożeniem upadłością przedsiębiorstw branży produkcji metalowych wyrobów gotowych z wyłączeniem maszyn i urządzeń (dział 25 według PKD 2007). Przeprowadzone badania koncentrowały się na: 1) prognozie bankructwa przedsiębiorstw branży produkcji metalowych wyrobów gotowych z wyłączeniem maszyn i urządzeń z województwa opolskiego w oparciu o wybrany polski model analizy dyskryminacyjnej, 2) wnikliwej ocenie kondycji finansowej przedsiębiorstw zagrożonych upadłością, zrealizowanej przy wykorzystaniu analizy wskaźnikowej. W badaniach wykorzystano dane finansowe podmiotów z lat 2009–2010 pozyskane z Monitorów Polski B.
Rozwój sieciowy na pograniczu polsko-czeskim — euroregionalny produkt turystyczny
Authors: Krawczyszyn Natalia
Published: December 2022

Artykuł zawiera charakterystykę uwarunkowań rozwoju turystyki pogranicza polsko-czeskiego oraz analizę dotychczas zrealizowanych w euroregionach Glacensis i Pradziad projektów transgranicznych pod kątem ich wpływu na rozwój turystyki na badanym obszarze. Jednocześnie przedstawiono studia przypadków funkcjonowania sieci turystycznych w Europie i na świecie, które mogą stać się przykładem i inspiracją dla tworzonego produktu turystycznego pogranicza polsko-czeskiego. Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie czy euroregiony Pradziad i Glacensis na pograniczu polsko-czeskim mogą stać się spójnym megaregionem turystycznym, oferującym ujednolicony produkt sieciowy.
The Modern State of Geographical Studies on the Problems of Peripherality in Ukraine
Authors: Lozyns’kyi Roman
Published: December 2022

The modern state of geographical studies on problems of peripherality in Ukraine has been analyzed. Three main factors which influence the intensity of carrying out such studies were determined: the influence of Soviet and Russian geographical science; the connection between studies of peripherality and the scientific range of economic-depression problems; and the specific features of the modern development of Ukrainian human-geography. The general features of a study of this range of problems in Ukraine at the regional and global level; structural characteristics of center, semi-periphery and periphery; and approaches by Ukrainian scientists have been described in relation to the mechanisms of forming peripherality, along with methods for its study and criteria of selection.
Sytuacja demograficzna Polesia Lubelskiego jako skutek i przyczyna marginalizacji regionu
Authors: Flaga Małgorzata , Łoboda Krzysztof
Published: December 2022

W artykule przedstawiono tendencje przemian demograficznych dokonujących się na przełomie XX i XXI w. na terenie Polesia Lubelskiego. W oparciu o analizy danych statystycznych zostały ukazane zmiany zaludnienia, przyrostu naturalnego i migracji w ujęciu ogólnym, jak również w przekroju miast i wsi. Zaakcentowano główne cechy współczesnej struktury płci i wieku mieszkańców regionu. Ponadto, zwrócono uwagę na przestrzenne zróżnicowanie procesów i zjawisk demograficznych w poleskich miastach i gminach. Współczesne przemiany ludnościowe na Polesiu zostały zaprezentowane na tle czasów powojennych. Obecna sytuacja jest bowiem wynikiem wieloletnich niekorzystnych procesów demograficznych, społecznych i gospodarczych w regionie. Dodatkowo, zwrócono uwagę na możliwe dalsze konsekwencje zachodzących aktualnie zmian w zakresie rozwoju demograficznego.
Odnowa wsi szansą na rozwój peryferyjnych obszarów wiejskich Pomorza
Authors: Czapiewska Gabriela
Published: December 2022

Odnowa wsi jest propozycją programu rozwoju obszarów wiejskich, wspieraną przez Unię Europejską. Celem pracy było ukazanie roli, jaką odegrał regionalny program odnowy wsi (Pomorski Program Odnowy Wsi) na badanych wiejskich obszarach peryferyjnych województwa pomorskiego. W artykule skrótowo pokazano główne założenia odnowy wsi, zaprezentowano aktywność inwestycyjną gmin korzystających z unijnych funduszy oraz dokonano charakterystyki wpływu współczesnych trendów rozwojowych na sytuację peryferyjnych wsi. Pomorski Program Odnowy Wsi stanowił istotny instrument do poprawy warunków społeczno-ekonomicznych prezentowanych terenów wiejskich.
Polityka gospodarcza w województwie lubelskim – rekomendacje
Authors: Adamowicz Elżbieta
Published: December 2022

Przedmiotem artykułu są rekomendacje dla regionalnej polityki gospodarczej formułowane na podstawie badań koniunktury gospodarczej, prowadzonych w ramach projektu Lubelski Barometr Regionalny. Pokonanie dystansu, jaki dzieli województwo lubelskie od innych regionów zarówno w Polsce jak i europejskiej przestrzeni gospodarczej, wymaga koncentracji wysiłków na działaniach, służących wyrównywaniu szans rozwojowych. Do najważniejszych należy zaliczyć inwestowanie w kapitał ludzki i poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej, poprzez rozbudowę szeroko rozumianej infrastruktury oraz tworzenie klimatu, sprzyjającego przedsiębiorczości. Jest ona ciągle niedocenianym źródłem rozwoju gospodarczego. W szczególności należy dążyć eliminowania barier o charakterze instytucjonalnym i administracyjnym.
Specyfika stylu życia w Zamościu – podejście interdyscyplinarne
Authors: Iwańczak Bartłomiej
Published: December 2022

W licznych teoriach psychologicznych można dostrzec porównania między miejskim i wiejskim stylem życia (Wirth, Milgram, Barker, Levine, Wiseman i inni). Niewątpliwie różnice widoczne są również między miastami. Celem artykułu jest wskazanie specyfiki stylu życia studentów w Zamościu oraz zaznaczenie potencjału, jaki niesie ze sobą badanie postrzegania miasta w świadomości mieszkańców. W badaniu zostały wykorzystane miękkie wskaźniki pogrupowane w czterech wymiarach: tempa życia, stresu środowiskowego, relacji społecznych i preferencji przestrzeni publicznej. Stwierdzono, że charakter środowiska miejskiego w Zamościu jest mało obciążający, a tym samym zdrowy dla ludzkiej psychiki. Mieszkańcy żyją wolniej, w większym stopniu korzystają z przestrzeni publicznej, a ich relacje społeczne są silniejsze. Narzędzie skonstruowane na potrzeby badania uzyskało wybitnie wysoką moc dyskryminacyjną (0,898).
Planowanie przestrzenne wobec kryzysu przestrzeni
Authors: Gorzym-Wilkowski Waldemar
Published: December 2022

Kryzys przestrzeni jest stanem wielorakich strukturalnych konfliktów pomiędzy różnymi podmiotami gospodarującymi w przestrzeni. Zjawisko to narasta w efekcie rosnących potrzeb przestrzennych będących efektem rozwoju społecznego i gospodarczego. Narzędziem eliminowania konfliktów przestrzennych jest w założeniu planowanie przestrzenne. W rzeczywistości jednak planowanie to nie likwiduje konfliktów przestrzennych. Rozstrzyga je tylko i zapobiega ich ściśle fizycznym przejawom. Nie usuwa natomiast faktycznych kolizji interesów pomiędzy użytkownikami przestrzeni. Co więcej – tworzy nawet nowe mechanizmy tych kolizji. Oznacza to, że kryzys przestrzeni jest zjawiskiem obiektywnym i nieuniknionym.
ControlSem – system wspierania decyzji oparty na technologiach sieci semantycznych
Authors: Andreasik Jan , Ciebiera Andrzej , Umpirowicz Sławomir
Published: December 2022

Duża ilość danych przechowywana w bazach relacyjnych nastręcza trudności w ich przeglądaniu, wyszukiwaniu i przygotowywaniu raportów. Zapytania do baz danych wykonywane na powielonych, niespójnych i bezkontekstowych danych powodują generowanie błędnych wyników. Systemy oparte na rozwiązaniach sieci semantycznych (Semantic Web) pozwalają na budowę systemów opartych na wiedzy (Knowledge Based Systems). Niniejszy artykuł przedstawiona architekturę systemu ControlSem opracowanego dla podkarpackiego oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia – systemu dedykowanego dla kontroli procedur medycznych opartego na technologiach SW. Doświadczenia z projektowania systemu, modelowania ontologii dziedzinowej oraz procesu przetwarzania danych mogą być wykorzystane w implementacjach rozwiązań kontekstowej integracji i analizy danych.
Metodologia konceptualizacji przedmiotów dla systemów z bazą wiedzy na podstawie ontologii formalnej Romana Ingardena
Authors: Andreasik Jan
Published: December 2022

W pracy przedstawiono charakterystykę reprezentacji wiedzy w systemach z bazą wiedzy (KBS Knowledge-Based System) opartą na ontologii formalnej polskiego filozofa Romana Ingardena. Przedstawiono kategorie ontologii w definicji przedmiotu indywidualnego. Autor przedstawił procedurę tworzenia opisu przedmiotu, na którą składają się: 1. Interpretacja istoty przedmiotu: formy, materii i sposobu istnienia. 2. Określenie definicji podmiotu dla przedmiotu. 3. Definicja systemu oceny porównawczej przedmiotu. 4. Definiowanie stanu rzeczy. 5. Określenie natury konstytutywnej przedmiotu. 6. Określenie statusu prawnego przedmiotu. Nawiązując do semantyki modelu BWW (Bunge-Wand-Weber), autor przedstawił semantykę modelu przedmiotu indywidualnego dla systemów KBS. Przedstawione podejście wyróżnia sposób formułowania (pozyskiwania) wiedzy eksperckiej (od podmiotu poznającego). Procedurę tworzenia opisu przedmiotu poparto przykładem definiowania ofert agencji nieruchomości.
Uwarunkowania i skutki niedorozwoju ponadregionalnej infrastruktury transportowej na przykładzie województwa lubelskiego
Authors: Myna Artur
Published: December 2022

Praca przedstawia uwarunkowania i skutki niedorozwoju ponadregionalnej infrastruktury transportowej, na przykładzie województwa lubelskiego. Rozwój autostrad i dróg ekspresowych jest w Polsce przestrzennie spolaryzowany. Brak inwestycji państwa ogranicza rozwój dróg ekspresowych w regionie lubelskim. Wyniki badań wskazują na fakt, iż występuje silna korelacja pomiędzy dostępnością transportową i bezpośrednimi inwestycjami zagranicznymi, które są rzadko lokalizowane w regionie lubelskim. Kluczowym narzędziem kreowania warunków dla jego rozwoju społeczno-gospodarczego powinny być inwestycje w rozwój dróg ekspresowych, modernizacja linii kolejowej łączącej Lublin z Warszawą oraz budowa lotniska i trzeciego mostu na Wiśle.
Niepewność respondenta w badaniach nastrojów gospodarczych
Authors: Kowerski Mieczysław
Published: December 2022

W artykule przeprowadzono analizę rozkładu odpowiedzi „trudno powiedzieć” uzyskanych podczas badań ankietowych nastrojów gospodarczych w województwie podlaskim przeprowadzonych w pierwszych trzech kwartałach 2009 roku. Zastosowane testy statystyczne oraz liniowe i kwadratowe modele logitowe pozwoliły pozytywnie zweryfikować szereg hipotez opisujących sytuacje kiedy respondenci mają kłopoty z formułowaniem jednoznacznych odpowiedzi oraz określić czynniki, które determinują niepewność respondenta. W szczególności pokazano, że niepewność respondentów wzrasta ze spadkiem dochodów jakimi dysponują ich gospodarstwa oraz niższym poziomem wykształcenia. Mniej pewne w formułowaniu ocen i prognoz są osoby bezrobotne. Natomiast w przypadku wieku, pewność respondenta (prawdopodobieństwo jednoznacznej odpowiedzi) wzrasta do około 50 roku życia by później ponownie zmniejszać się. Jednocześnie pokazano, że w województwa podlaskim z kwartału na kwartał malała pewność respondentów, co może wynikać z rozwijająca się recesji gospodarczej.
Wzrost w cieniu światowego kryzysu
Authors: Drozdowicz-Bieć Maria
Published: December 2022

W artykule omówiony zostaje przebieg załamania gospodarczego w Polsce w latach 2007-09 oraz zwiastuny spowolnienia, które rejestrował Wskaźnik Wyprzedzający Koniunktury. Przebieg załamania gospodarczego w ujęciu regionalnym analizowany jest na podstawie wojewódzkich danych o wielkości produkcji. Dokonane zostaje porównanie przebiegu załamania lat 2007-09 z załamaniem aktywności gospodarczej lat 2000-01. Przedstawione zostają pierwsze symptomy ożywienia gospodarczego, skazane zagrożenia dla dalszego wzrostu oraz warianty ostatecznego kształtu recesji.
Regionalne zróżnicowanie szarej strefy w Polsce
Authors: Wojnicka Elżbieta
Published: December 2022

Autorka przedstawia metodologię oraz wyliczenie regionalnego zróżnicowania zakresu szarej strefy w Polsce mierzonej jako nieopodatkowane podatkiem PIT dochody ludności. Ta część szarej strefy jest obliczona jako różnica między dochodem rozporządzalnym deklarowanym przez gospodarstwa domowe w badaniach ankietowych a dochodem deklarowanym w zeznaniach podatkowych. Tak wyliczony zakres szarej strefy wykazuje istotne międzyregionalne zróżnicowanie w Polsce.
Badania koniunktury jako dodatkowe źródło informacji o sytuacji gospodarczej
Authors: Adamowicz Elżbieta
Published: December 2022

Uczestnicy działalności gospodarczej na wszystkich szczeblach, działający zarówno w sferze realnej jak i regulacyjnej, nieustannie zgłaszają zapotrzebowanie na informacje. Są one niezbędne dla potrzeb procesów decyzyjnych w celu ograniczania zakresu niepewności i ryzyka. Spośród wszystkich rodzajów informacji, jakie gromadzą podmioty gospodarcze, największe znaczenie mają: prawidłowa diagnoza rzeczywistego przebiegu procesów gospodarczych, trafne prognozy dotyczące przyszłego przebiegu procesów gospodarczych. Przedmiotem rozważań w referacie będzie analiza użyteczności danych, pozyskiwanych w badaniach koniunktury metodą testu dla podmiotów gospodarczych. W szczególności rozważać będziemy użyteczność tych danych dla podmiotów analizujących przebieg procesów gospodarczych i prowadzących politykę gospodarczą. W celu oceny użyteczności tych danych, podejmiemy próbę odpowiedzi na następujące pytania: czy są one w stanie uzupełnić w sposób znaczący zestaw informacji, istotnych zarówno przy podejmowaniu bieżących decyzji gospodarczych jak i rozstrzyganiu dylematów dotyczących przyszłości, czy są one wiarygodne, czy mają własności prognostyczne? W rozważaniach wykorzystane zostaną przede wszystkim doświadczenia z badań prowadzonych w IRG SGH. Ich wyniki były prezentowane zarówno w kraju jak i na arenie międzynarodowej. Za szczególnie inspirujące należy uznać dyskusje prowadzone w gronie członków CIRET-u (Centre for International Research on Economic Tendency Survey), organizacji zrzeszającej główne ośrodki zajmujące się badaniami koniunktury na świecie.
Regionalne zróżnicowanie koniunktury na rynku usług finansowych w Polsce
Authors: Garczarczyk Józef , Mocek Marek
Published: December 2022

Celem artykułu jest próba udzielenia odpowiedzi na pytanie czy i w jakim stopniu zróżnicowane są w regionach zmiany koniunktury na dwóch podstawowych rynkach sektora finansowego w Polsce, tj. na rynku usług bankowych i rynku usług ubezpieczeniowych. Badanie zmian koniunktury nie jest zadaniem prostym, zaś przy jego realizacji możliwe są dwa istotnie różniące się podejścia. Pierwsze polega na dokonywaniu ocen i porównań regionalnych w oparciu o odpowiednio dobrany zestaw danych statystycznych, natomiast drugie polega na korzystaniu w tym celu z opinii uzyskanych w wyniku realizacji badań empirycznych wśród firm finansowych. W niniejszym artykule to drugie podejście stanowi podstawę prowadzonych analiz. Bazę źródłową dla prezentowanych w artykule analiz stanowią wyniki cokwartalnych ogólnopolskich badań prowadzonych metodą testu koniunktury przez Katedrę Badań Marketingowych AE w Poznaniu. Przedmiotem analiz zróżnicowania regionalnego są zmiany w zakresie podstawowych kategorii charakteryzujących sytuację na badanych rynkach, opisane za pomocą prostych oraz złożonych wskaźników jakościowych koniunktury. I tak, w przypadku rynku usług bankowych analiza obejmuje głównie zmiany w zakresie pozyskiwanych depozytów, udzielonych kredytów oraz wskaźnika syntetycznego PIKBANK-REG, natomiast w przypadku rynku usług ubezpieczeniowych analizowane zmiany dotyczą przede wszystkim zbieranej składki ubezpieczeniowej, wypłaconych odszkodowań oraz wskaźnika syntetycznego PIKU-REG. Zmiany koniunktury w wyróżnionych dla potrzeb badań pięciu regionach (pomorskim, wielkopolskim, centralnym, wschodnim i południowym) pokazane są na tle koniunktury obserwowanej na ogólnopolskim rynku usług finansowych.
Analiza nastrojów gospodarczych z wykorzystaniem sieci Kohonena
Authors: Burda Andrzej
Published: December 2022

W pracy dokonano bezwzorcowej klasyfikacji respondentów badań nastrojów gospodarczych realizowanych przez Wyższą Szkołę Zarządzania i Administracji w Zamościu na terenie woj. lubelskiego. Badania prowadzono z wykorzystaniem metodologii sztucznych sieci neuronowych. Klasyfikacji dokonano przy pomocy sieci Kohonena. Wyodrębniono i opisano trzy charakterystyczne profile respondentów oraz dokonano analizy zmian ich liczebności w latach 2003–2007. Wyniki badań oraz indeks nastrojów gospodarczych wykorzystano do poszerzonej, opisowej analizy zachowań respondentów.
Prognoza wzrostu gospodarczego polskich regionów do 2015 roku
Authors: Herbst Mikołaj
Published: December 2022

Celem analizy przedstawionej w dalszej części artykułu jest symulacja wzrostu gospodarczego w polskich regionach i podregionach w latach 2006–2015 w oparciu o obserwowane w przeszłości odchylenia regionalnych stóp wzrostu od stopy krajowej. Prognoza przewiduje, głównymi ośrodkami wzrostu w badanym okresie będą metropolie warszawska i poznańska. Do 2015 roku województwo mazowieckie znacznie przekroczy średni poziom PKB na mieszkańca dla UE 27. Choć polska gospodarka zbliży się, pod względem dochodów do unijnej średniej, należy się spodziewać dalszej polaryzacji rozwoju między regionami. Najbiedniejsze polskie województwa mogą w 2015 r. osiągnąć PKB per capita zbliżony do średniego poziomu dla Polski z 2006 r.
System prognozowania kondycji ekonomicznej małych przedsiębiorstw
Authors: Andreasik Jan
Published: December 2022

W pracy przedstawiono strukturę systemu prognozowania kondycji ekonomicznej przedsiębiorstw sektora MŚP. W procesie prognozowania wykorzystuje się wnioskowanie poprzez analogię stosując metodologię CBR (Case Based Reasoning). Baza przypadków tworzona jest w oparciu o zdefiniowaną w pracy ontologię A-E-AE (Agent-Expert-Act of Explanation), tj. Agent - Ekspert - Akty Wyjaśniania. Opracowana przez autora oryginalna ontologia A-E-AE obejmuje protokoły: argumentacji oceny potencjału kompetencyjnego, argumentacji oceny luki kompetencyjnej, ekspertyz eksperta, aktów wyjaśniania pozycji przedsiębiorstwa, aktu dopasowania trajektorii wyników, aktu prognozowania na podstawie wzorców trajektorii. W pracy przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych w ramach projektu EQUAL nr F0086 na próbie 210 przedsiębiorstw sektora MŚP z regionu Południowo-Wschodniej Polski. Skoncentrowano się na przedstawieniu procedury obejmującej akt wyjaśniania pozycji przedsiębiorstwa.
The Problem of the Grey Area in e-Trade in Poland
Authors: Ćwiąkała-Małys Anna , Piotrowska Iwona
Published: December 2022

E-trade is one of the most buoyant ways of selling goods and services in Poland. All activity in this field is very attractive not only for marketing companies but also for auditing and fiscal authorities. The results of analyses show that on-line trading is threatened however by the existence of a grey area. This refers, in particular, to non-registered business activity and avoidance of taxation on trade income. The aim of this article is to show the main risks of e-trade in Poland which may influence the state budget, and some legislative solutions which have an effect of a gradual limitation of fiscal fraud in e-trade. Source material constituted results of analyses that were conducted by the Polish Central Statistical Office, independent research units and studies by specialized marketing companies on the scope of the grey area in e-commerce in Poland. A comparative analysis of the size of the grey area shows that regardless of the difference in results of its measurements, the grey area is a common phenomenon. Accessibility of new technologies (computerization of enterprises and households and Internet accessibility) favors the development of e-commerce and the existence of a grey area within it.
Clusters as a Tool for Raising Tourism Competitiveness of a Region (on the Example of the Land of Loess Gorges in Lubelskie Voivodship)
Authors: Miszczuk Andrzej
Published: December 2022

The aim of the article is to analyze a case study of a successfully developing tourism cluster, named the Land of Loess Gorges, located in the western part of Lubelskie Voivodship and consisting of 11 communes. The content of the present study consists of: (1) a synthetic description and typology of clusters, taking into account the specificity of tourism clusters; (2) an assessment of tourism potential (in the natural and cultural dimension) of the Land of Loess Gorges; (3 ) an analysis and evaluation of tourism products offered by this cluster and their impact on tourism competitiveness of the Lubelskie Voivodship.