Ο ρόλος της έκφρασης m-RNA ιών υψηλού κινδύνου στον πληθυσμιακό έλεγχο γυναικών για καρκίνο του τραχήλου της μήτρας
Authors: Διαμαντοπούλου Σταματία 
Published: August 2021

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ – ΣΚΟΠΟΣ : Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, με βάση τα δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, είναι δεύτερος σε συχνότητα στον γυναικείο πληθυσμό στις ηλικίες από 15 – 44 ετών και τρίτος για όλες τις ηλικίες. Σύμφωνα με τα δεδομένα, μεταξύ του καρκινώματος του τραχήλου της μήτρας και τους, λεγόμενους, ογκογόνους τύπους του HPV υπάρχει άμεση αιτιολογική συσχέτιση. Η εμφάνιση ενδοεπιθηλιακών αλλοιώσεων, στις οποίες, επίσης, ανιχνεύονται οι διάφοροι τύποι του HPV, προηγείται της ανάπτυξης καρκίνου τραχήλου της μήτρας. Η εφαρμογή καλά οργανωμένων προγραμμάτων πληθυσμιακού ελέγχου βασισμένων στην κυτταρολογική διάγνωση του τεστ Παπανικολάου, μπορεί να επιφέρει μείωση έως και 80% στους δείκτες επίπτωσης και θνησιμότητας από τη νόσο. Η κυτταρολογική εξέταση του επιχρίσματος του τραχήλου της μήτρας, όμως, ως διαγνωστική μέθοδος, πάσχει από, σχετικά, χαμηλή ειδικότητα.Σημαντικός παράγοντας για την εξέλιξη των ενδοεπιθηλιακών αλλοιώσεων και τον καρκίνο είναι η ενσωμάτωση του DNA του HPV στο γονιδίωμα του ξενιστή. Οι μοριακές τεχνικές ανίχνευσης του mRNA, όπως η κυτταρομετρία ροής, η οποία αποτελεί ποσοτική μέθοδο ελέγχου των μεταγράφων, εντοπίζουν τα μοριακά φαινόμενα, που οδηγούν στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Η τεχνική NASBA ανιχνεύει την ενσωμάτωση του ιικού γενετικού υλικού των πέντε συχνότερων τύπων HPV υψηλού κινδύνου μέσω της έκφρασης των ογκοπρωτεϊνών Ε6 και Ε7.Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι ο συσχετισμός της παρουσίας υποτύπων του ιού HPV, σε όλων των σταδίων αλλοιώσεις του επιθηλίου του τραχήλου της μήτρας, με τα επίπεδα mRNA των ανοικτών αναγνωστικών πλαισίων Ε6,Ε7 των ογκογόνων τύπων του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων, αποσκοπώντας στην διερεύνηση της μορφής στην οποία βρίσκονται οι αντίστοιχοι υπότυποι, επισωματική ή ενσωματωμένη και ο πιθανός ρόλος της αναγνώρισής τους στο σχεδιασμό συγχρόνων προγραμμάτων πληθυσμιακού ελέγχου.Τα αναμενόμενα οφέλη σχετίζονται με την ορθολογικότερη αντιμετώπιση των γυναικών με HPV μόλυνση, επειδή οι μέθοδοι διερεύνησης που χρησιμοποιήθηκαν στη μελέτη μας, σε συνδυασμό με τις ήδη υπάρχουσες τεχνικές, μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστικότερο δευτερογενή προληπτικό έλεγχο (διαλογή περιστατικών) και ορθολογικότερη θεραπευτική αντιμετώπιση των αλλοιώσεων του τραχήλου της μήτρας ΥΛΙΚΟ – ΜΕΘΟΔΟΙ : Το υλικό της μελέτης αποτελέσαν τα Pap-test 2530 γυναικών που έχουν ενταχθεί στο ερευνητικό έργο με τίτλο «Αυτοματοποιημένη Κυτταρολογική Ανίχνευση Κακοήθειας και η Οικονομοτεχνική Σημασία της» (ΑΚΑΚΟΣ) στα πλαίσια του προγράμματος ΠΕΠ Aττικής 2000-2006, μέτρο 1.2 . Ο πληθυσμός της έρευνας αποτελείτο από γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας 18 – 65 ετών , προερχόμενες από τη Δυτική Αθήνα, καλύπτοντας ουσιαστικά το 0,1% του γυναικείου πληθυσμού της πρωτεύουσας. Από τη μελέτη εξαιρέθηκαν γυναίκες έγκυες, λεχωΐδες ή γυναίκες με τοκετό προ διαστήματος μικρότερο του έτους, περιπτώσεις γυναικών με γνωστό ιστορικό αλλοιώσεων του τραχήλου της μήτρας και υπό θεραπεία. Κατά τη διεξαγωγή της έρευνας, εξετάστηκαν 2530 επιχρίσματα τραχήλου μήτρας με χρώση κατά Παπανικολάου με τη μέθοδο της κυτταρολογίας υγρής φάσης. Το σύνολο των δειγμάτων υποβλήθηκαν στις μοριακές τεχνικές της μελέτης (έλεγχος DNA και RNA).ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ : Η τεχνική τυποποίησης του γονιδιώματος του HPV που χρησιμοποιήθηκε στο πρωτόκολλο έρευνας, μεταξύ των 53,2% των δειγμάτων στα οποία ανιχνεύθηκε ιός, ανέδειξε 47,2% προσβεβλημένα από ιούς υψηλού κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Η τυποποίηση, όμως, δεν είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί ως μέθοδος πληθυσμικού ελέγχου λόγω χαμηλής θετικής προγνωστικής αξίας. Η συνολική ακρίβεια της μεθόδου της κυτταρομετρίας ροής είναι υψηλή (0,788). Η θετική προγνωστική αξία για ανίχνευση CIN 2+ αλλοίωσης σε περίπτωση κυτταρολογικής διάγνωσης HSIL και θετική κυτταρομετρία ροής είναι υψηλή με αποτέλεσμα την ορθή παραπομπή της γυναίκας για περαιτέρω αντιμετώπιση. Η τεχνική NASBA υπερέχει σε σχέση με την ευρέως εφαρμοσμένη στον πληθυσμιακό έλεγχο κυτταρολογική διάγνωση του επιχρίσματος και σχέση με όλες τις μοριακές τεχνικές που εφαρμόστηκαν (0,871). Αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την περαιτέρω αξιολόγηση των ASCUS και LSIL περιστατικών σε επίπεδο δευτερογενούς ταξιθέτησης. Αν και η κυτταρομετρία ροής υπολείπεται της NASBA, εν τούτοις ανιχνεύει περισσότερους ογκογόνους τύπους και είναι φθηνότερη τεχνική. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ : Ο συνδυασμός των μοριακών τεχνικών μπορεί να εφαρμοστεί σε πρόγραμμα πληθυσμιακού ελέγχου με θετικά αποτελέσματα στη διαλογή των περιστατικών και στην περαιτέρω αντιμετώπισή τους στα πλαίσια της εξατομικευμένης αντιμετώπισης.