bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Women's experiences of induction of labour during the COVID-19 pandemic: a cross-sectional survey
Authors: Cross-Sudworth Fiona , Taylor Beck , Davidson Louisa , Quinn Laura , Wright Joselle , Vitue Ella , Kenyon Sara
Published: October 2023

Background/Aims

Induction of labour is an increasingly common intervention. This study's aim was to explore women's experiences of induction, in particular of decision making and choice.

Methods

A cross-sectional study was carried out with women who were induced with live, term infant(s) in two urban trusts. Their experiences were assessed using a postal survey that included the birth satisfaction scale and open questions on women's experiences. Chi-squared and Fisher's exact tests were used to test for associations between aspects of the induction process and women's characteristics (age, parity, ethnic group). Qualitative data were analysed thematically.

Results

Half (52.9%) of the respondents reported waiting to start induction. The majority felt sufficiently involved in decision making (62.1%) and choice (59.6%). Most reported having enough information about the reason for (82%) and process of (83%) induction. The qualitative themes were emotional response, communication, feeling unheard, quality of care and the negative impact of COVID-19 policies.

Conclusions

Women's overall experiences were positive. Improvements should focus on reducing delays to induction.
Antenatal care in Indonesia: a nationwide study
Authors: Ocktariyana Ocktariyana , Rohmah Ulfa Nur , Yulia Sri , Rosnani Rosnani , Mediarti Devi , Setyowati Setyowati , Afiyanti Yati , Klankhajhon Sirikanok , Arifin Hidayat
Published: October 2023

Background/Aims

Antenatal care is important for screening, monitoring and management of pregnancy risks. This study analysed determinants of antenatal care in Indonesia among women aged 18–24 years and older than 30 years, who are at greater risk of pregnancy and birth complications.

Methods

This cross-sectional study used secondary data from 4338 women in the 2017 Indonesian demographic health survey. Chi-square tests and binary logistic regression were used to explore the effects of individual, partner and social factors on antenatal care.

Results

Antenatal care attendance was associated with a younger age at first birth (adjusted odds ratio: 1.49; P<0.001), health insurance (adjusted odds ratio: 1.54; P=0.004) and the middle wealth quintile (adjusted odds ratio: 1.78; P=0.002).

Conclusions

Collaboration is needed to increase awareness of complications and the importance of antenatal care.
Crystal Structure and DFT Computations of a Solid-State Solution of Mixed Mononuclear Cu(II)/Co(II) Complex
Authors: Abuhmaiera Ramadan Gamodi , Treish Fathia Ali , EL-Kaheli Mohamed Nasir , Benshaban Yazeed Musa , Elmehdawi Ramadan Mohamed , Ashoor Salem El-tuhami
Published: October 2023

A novel mixed molecular Cu (II) and Co (II) complexes [Cu L2]0.82 and [CoL2]0.18 (1) where HL = (4-salicylaldaimine antipyrine) derived from            4-aminoantipyrine and 2-hydroxybenzaldehyde, was isolated as a green solid and characterized by Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FTIR), Ultra-Violet Visible spectroscopy (UV-Vis) and Single-crystal x-ray diffraction. Compound 1 is a solid-state solution that contains a statistical mixture of two different molecular complexes: 82% of a 17-electron Cu (II) complex and 18% of a 15-electron Co (II) complex. By looking at the structure, it seems that the two metal ions occupy the same metal site, which is not true; at least a small distance between them exists, verified using the Density functional theory (DFT). A divalent metal cation binds four coordination sites in each molecular complex from two corresponding bidentate Schiff base ligands. Each metal atom is coordinated with two nitrogen and two oxygen atoms of the Schiff base ligand in a geometry much closer to pseudo-tetrahedral than planar. DFT calculations were used to validate the trends observed in bond lengths and angles in this structure. By using the DFT methods, it is seen that there are no significant differences in the experimental values obtained by single-crystal X-ray diffraction. It should be noted that the experimental results belong to the solid phase, while the theoretical calculations belong to the gas phase.
Hulinn heimur, um aðgengi sjónskertra og blindra að nokkrum vefum á Íslandi
Authors: Arnþórsson Haukur , Stígsson Ingvi
Published: October 2023

Í þessari grein eru skoðaðar heimildir um aðgengi blindra og sjónskertra að vefum og benda þær til þess að allt að 5000-8000 þúsund Íslendingar geti átt erfitt með að lesa af skjá af ýmsum orsökum. Þar er einkum eldra fólk.
Löggjöf um opinberar starfsveitingar
Authors: Helgason Ásmundur
Published: October 2023

Launþegar eru almennt ráðnir í störf í þjónustu vinnuveitenda með tvíhliða samningi, þar sem sá fyrrnefndi skuldbindur sig til að vinna í þjónustu þess síðarnefnda, undir hans stjórn gegn tilteknu endurgjaldi. Í löggjöf eða kjarasamningum er almennt ekkert vikið að því hvernig eigi að standa að slíkum ráðningum þó að þar séu fyrirmæli um efni samninganna, enda hefur almennt verið litið svo á að vinnuveitandinn verði að hafa svigrúm til að ákveða hvernig hann hagi slíkri ákvörðunartöku og hvern hann eigi að ráða í sína þjónustu. Eru þessi atriði raunar talin vera hluti af svokölluðum stjórnunarrétti vinnuveitandans. Verður að gera ráð fyrir að þetta viðhorf sé reist á því að vinnuveitandinn hljóti ávallt að vera í bestri aðstöðu til að meta hverjar séu þarfir hans hverju sinni fyrir starfsfólk og hvernig hann eigi að mæta þessum þörfum.
"Borgaralegi páfinn" stígur af sviðinu: Kofi Annan, arfleifð hans og arftaki
Authors: Sigurðsson Davíð Logi
Published: October 2023

"Þegar við rýnum í stofnsáttmála Sameinuðu þjóðanna í dag erum við meðvitaðri um það en nokkru sinni fyrr að markmið hans er að tryggja sérhverri manneskju vernd, ekki vernda þá sem ofsækja þær." (Kofi Annan, 18. september 1999). Kofi Annan, fráfarandi framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, hefur verið kallaður "borgaralegur páfi" (e. secular pope). Viðurnefnið virðist við fyrstu sýn afar viðeigandi. Við sjáum fyrir okkur hinn kaþólska páfa - fyrir flestum okkar væri það Jóhannes Pál II. sem svo lengi sinnti því embætti - á ferð og flugi um heiminn, predikandi réttlæti, mannúð, ást og trú á Jesúm krist. Á sama hátt höfum við í heilan áratug fylgst með Kofi Annan ferðast um heiminn, predikandi frið, mannréttindi og mannúð. Og Annan hefur haft einhverja áru yfir sér, sem hefur gefið okkur tilefni til að trúa því að þar færi sannarlega vel meinandi maður. Frasinn vísar hins vegar ekki aðeins til persónu Annans, eins og hún hefur birst okkur í fjölmiðlum, heldur einnig til þeirra áherslna sem hann hefur sett í framkvæmdastjóratíð sinni. Eða svo vitnað sé til Edwards Mortimers, ræðuritara Annans: "Hann reyndi að láta Sameinuðu þjóðirnar snúast um fólk; ekki bara þjóðríki og ríkisstjórnir." Þetta var nýjung, Annan leit svo á að verksvið SÞ væri víðtækara en svo, að landamæri ríkja og fullveldi þeirra skiptu sköpum. Sannarlega líta margir svo á að það hafi verið eitt besta augnablik Annans í starfi er hann ávarpaði allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna haustið 1999 og lýsti því yfir af mikilli innlifun að Sameinuðu þjóðirnar yrðu að vernda fólk gagnvart þeim ódæðum sem þeirra eigin yfirvöld fremdu gegn þeim, jafnvel þó að það þýddi "íhlutun í nafni mannúðar" (humanitarian intervention). En rétt eins og Jóhannes Páll páfi er líklega oftast háaldraður og veiklulegur í huga okkar fylgir gjarnan myndinni af Kofi Annan, að minnsta kosti í seinni tíð, sú tilfinning að hann hafi ef til vill ekki náð öllu því fram sem stefnt var að. Að þrátt fyrir góðan vilja hafi hann verið þjakaður "páfi" - svona eins og Jóhannes Páll páfi birtist okkur síðustu árin - þjakaður af veruleika hlutanna, atburðum sem gerst hafa í framkvæmdastjóratíð hans og aðstæðum í heiminum, en þær hafa ekki reynst sérlega vænlegar fyrir friðarpostula af nokkurri sort.
Skipulögð umfjöllun á Íslandi um öryggis- og alþjóðamál eftir brotthvarf varnarliðsins
Authors: Gylfason Þröstur Freyr
Published: October 2023

"Samstarfsvettvangur fulltrúa stjórnmálaflokkanna um öryggi Íslands á breiðum grundvelli" verður stofnaður af ríkisstjórninni í kjölfar brotthvarfs varnarliðsins. Allt frá því samkomulag náðist milli Íslands og Bandaríkjanna um varnarmál haustið 2006 virðist hafa gætt misskilnings í umfjöllun um málið, sem er í raun tvískipt. Annars vegar var í yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar við framangreint samkomulag fjallað um samstarfsvettvang fulltrúa stjórnmálaflokkanna. Hins vegar hafa ýmsir aðilar blandað því saman við eigin umfjöllun um mögulega stofnun á sviði öryggis- og alþjóðamála. Í þessari ritsmíð er greint þarna á milli og farið yfir hvorn flokk fyrir sig, kenningarlegir möguleikar rannsakaðir og raunveruleiki stjórnmálanna kortlagður.
Sjá roðann í austri. Efnahagsleg og pólitísk umskipti í Póllandi og víðar í Mið- og Austur-Evrópu
Authors: Sigurðsson Kjartan Emil
Published: October 2023

Teljandi kaflaskipti urðu í eftirstríðsárasögu Evrópu 4. júní árið 1989 þegar fyrstu hálf-frjálsu kosningarnar fóru fram í Póllandi. Landið skyldi að endingu verða hefðbundið ríki og "snúa aftur í faðm Evrópuríkja" (the Return to Europe). Hér er fjallað um árin sem á eftir fylgdu í Póllandi og víðar í Mið- og Austur-Evrópu. Sjónum er beint að svokölluðum "upphafsskilyrðum" (initial conditions) Póllands. Pólland tók á sínum tíma af skarið og leiddi byltingu sem síðan varð að veruleika um alla Mið- og Austur-Evrópu. Tvö hugtök settu mjög svip sinn á umskiptin miklu í Póllandi, þ.e. "umbætur í einum rykk" og "extraordinary politics", en þau verða skýrð og skilgreind í öðrum kafla. Einnig er fjallað um hin Visegrad-löndin, en þau eru auk Póllands, Slóvakía, Ungverjaland og Tékkland. Í þriðja kafla verður nokkrum orðum eytt í almenn skilyrði fyrir alþjóðafyrirtæki í Mið- og Austur-Evrópu, m.a. rætt um hvernig bílaiðnaðurinn var "drepin úr dróma" sem og um nokkrar gangtruflanir meðan á umskiptunum stóð, bæði í Tékklandi og Slóvakíu. Markmiðið er að skrifa stutta yfirlitsgrein um "transition"-fræði eða "transitology".
Ríkið hf. Hlutafélagavæðing ríkisrekstrar
Authors: Másson Arnar Þór
Published: October 2023

Á undanförnum árum hafa miklar breytingar átt sér stað í opinberum rekstri. Á tilteknum sviðum hefur ríkið dregið sig í hlé og látið sér nægja að setja leikreglur sem aðilar á markaði þurfa að fara eftir. Þetta ferli hefur verið nefnt einkavæðing en felst í því að fyrst er opinber rekstur hlutafélagavæddur og því næst eru fyrirtækin seld til aðila á markaði. Þannig skapaðist sú venja að hlutafélagavæðing var nær alltaf undanfari þess að ríkið hætti tilteknum rekstri og fæli hann einkaaðilum. Á allra síðustu árum hefur sú breyting orðið á að ríkið hefur í auknum mæli valið hlutafélagaformið sem rekstrarform án þess að til standi að losa um eignarhald ríkisins í félögunum. Ríkið á nú að fullu 15 hlutafélög og yfir 50% hlutafjár í nokkrum félögum til viðbótar. Þessi þróun hefur átt sér stað án þess að mörkuð væri um það heildstæð stefna eða önnur rekstrarform ríkisins verið þróuð og endurbætt. Rökin fyrir breytingum hafa í megindráttum verið þau að í ríkisrekstri skorti sveigjanleika. En hversu vel hentar hlutafélagaformið fyrir rekstur sem samstaða er um að eigi að vera áfram á hendi ríkisins? Eru aðrar leiðir mögulegar til þess að auka sveigjanleika í ríkisrekstri?
Lýðræðisleg ábyrgð og rekstrarform stjórnsýslu
Authors: Kristinsson Gunnar Helgi
Published: October 2023

Lýðræðisleg ábyrgð er ekki eitt af þeim viðfangsefnum sem hafa verið ofarlega á baugi umræðna um stjórnsýsluumbætur á Íslandi. Merking lýðræðislegrar ábyrgðar virðist hér að ýmsu leyti á huldu - sem birtist í því meðal annars að menn eru mjög sjaldan látnir sæta lýðræðislegri ábyrgð. Margir rugla saman lagalegri ábyrgð og lýðræðislegri ábyrgð sem eru þó að ýmsu leyti ólík fyrirbæri. Lagaleg ábyrgð ráðherra er skilgreind í lögum um ráðherraábyrgð en pólitísk ábyrgð er hins vegar innbyggð í lýðræðiskerfi okkar og þingræðisregluna. Deilan um pólitíska ábyrgð var kjarni stjórnarskrárdeilna 19. aldar í okkar heimshluta. Íhaldsmenn héldu því fram að taumhald laganna með opinberri stjórnsýslu væri fullnægjandi trygging fyrir vönduðum stjórnsýsluháttum. Krúnunni og embættismönnum hennar væri treystandi til að fara vel með opinbert vald og beita því með hag ríkisheildarinnar fyrir brjósti. Frjálslyndir höfðu hins vegar andúð á lokuðum forréttindaklíkum embættismanna og treystu þeim ekki vel til að stjórna í almannaþágu. Ríkisvaldið ætti uppsprettu hjá fólkinu og stjórnsýslan væri á endanum ábyrg gagnvart almenningi fyrir gjörðir sínar. Svo fór, eins og kunnugt er, að sjónarmið frjálslyndra urðu ofaná í þessum deilum: Evrópuríki tóku upp þingræði og gerðu embættismannakerfin og yfirstjórn þeirra ábyrg gagnvart fulltrúum almennings á þjóðþingunum.
Á svig við góða stjórnhætti. Vandi þess að virkja opinberar auðlindir
Authors: Helgason Sigurður H.
Published: October 2023

Á morgunverðarmálþingi Stofnunar stjórnsýslufræða og Félags forstöðumanna ríkisstofnana 3. október síðastliðinn var ég beðinn um að gefa þrjú ráð til að bæta opinberan rekstur. Eitt af mínum ráðum var að líta bæri á opinberan rekstur sem auðlind. Ég benti á að víða mætti í opinberum rekstri finna auðlindir sem gætu verið uppspretta viðskiptatækifæra og útrásar. Síðar sama dag var tilkynnt um fyrirhugaðan samruna Reykjavík Energy Invest (REI) og Geysir Green Energy (GGE).
Réttmæti skattheimtu
Authors: Helgason Árni B.
Published: October 2023

Hráefni og orkugjafar jarðar mynda stofninn að margháttuðu úrvinnsluferli um alla jörð - ferli sem birtist í flestum athöfnum og viðskiptum manna, framleiðslu jafnt sem þjónustu af óendanlega fjölbreyttum toga, sem á endanum miðar að einhvers konar neysluverðmætum. Hvert sem gjaldið er eða skatturinn sem hið opinbera heimtir af þessum athöfnum og viðskiptum, og hvort sem það heimtist af frumvinnslu, úrvinnslu eða af hvers kyns þjónustu, af rekstri, af fjármagni eða af almennum tekjum einstaklinga, þá er það í raun ávallt almenningur sem greiðir reikninginn að lokum, burtséð frá því hversu einfalt eða flókið ferli hefur annars mótað hinn margvíslega neysluvarning eða gert þjónustu kleifa, allt frá frumrótum.
Fjölgun úrskurðarnefnda - brot á reglu um ráðherrastjórnsýslu
Authors: Finnbogadóttir Hjördís
Published: October 2023

Við uppbyggingu íslensku stjórnsýslunnar komst í tísku á síðasta áratug tuttugustu aldar að færa úrskurðarvald til sjálfstæðra nefnda. Valdið var flutt frá ráðherrum og ráðuneytisstofnunum til fjölskipaðra stjórnvalda sem sækja vald sitt beint til Alþingis. Þótt úrskurðarnefndir séu hluti af framkvæmdavaldinu svipar verkefnum og málsmeðferð oft meira til þess sem gerist hjá dómstólum. Nefndirnar túlka og útfæra lög og önnur stjórnvaldsfyrirmæli, þær úrskurða um rétt eða skyldu einstaklinga og lögaðila, oftast gagnvart ríki eða sveitarfélögum en mál geta líka snúist um rétt eða skyldu einstaklinga eða lögaðila innbyrðis.
Kosningadagar 2007. Minningar - greining - mat - uppgjör
Authors: Sigurðsson Jón
Published: October 2023

Þessi ritsmíð er tilraun til að draga saman nokkra meginþætti í stöðu og málstað Framsóknarmanna í Alþingiskosningunum 2007. Um leið er greinin persónulegar minningar, mat og uppgjör höfundar sem var um stutt skeið formaður Framsóknarflokksins, ráðherra og frambjóðandi í Reykjavíkurkjördæmi norður, en náði ekki kjöri og hvarf frá stjórnmálastörfum. Höfundur leitast við að draga fram nokkur mikilvæg atriði til að fylla út í almenna mynd af íslenskum stjórnmálum á þessum tíma, með sérstakri áherslu á stöðu Framsóknarmanna og sjónarmið þeirra. Lýst er viðhorfum og stöðu mála innan flokksins og nefndar nokkrar hugsanlegar meginástæður fyrir stöðunni sem upp var komin. Raktir eru nokkrir málefnaflokkar sem hátt bar í kosningunum og lýst afstöðu til þeirra. Í síðara hluta greinarinnar er vikið að eftirleik kosninganna, viðræðum um nýja ríkisstjórn og straumum sem léku um forystu Framsóknarflokksins eftir versta afhroð í sögu hans. Höfundur leitast í sjálfu sér ekki við að taka hlutlausa afstöðu, en þó er það von hans að ritsmíðin nýtist öðrum, meðal annars við fræðilega úrvinnslu.
Breytingar á þingskapalögum og eftirlitshlutverk Alþingis
Authors: Böðvarsson Sturla
Published: October 2023

Síðustu misserin hefur Alþingi verið í kastljósi fjölmiðlanna og störf þingmanna og starfshættir verið til skoðunar. Störf stjórnmálamanna og flokka hafa verið harðlega gagnrýnd, en ekki alltaf með sanngjörnum hætti. Í þessari grein mun ég fjalla um breytingar á þingskapalögum og eftirlitshlutverk Alþings. Ég mun eðlilega fjalla um störf þingsins frá sjónarhóli mínum sem fyrrverandi ráðherra í átta ár og varaforseti og forseti Alþingis í nærri tíu ár.
The roles and tasks of environmental agencies in Europe
Authors: Egilson David
Published: October 2023

The paper describes the outcome of a survey conducted among heads of environmental protection agencies (EPAs) throughout Europe. Around 70-80% of the domestic environmental legislation in Europe is decided at EU level. The laws decided at EU level apply either directly or are transposed into national legislation by a decision of the national parliaments. It is usually the task of an EPA to monitor and oversee the implementation of the legislation. The majority of the EPAs regard themselves as "quasi-independent" i.e. independent agencies with strong ties to, and cooperation with, ministries up on which they are dependent financially. Around a quarter of EPAs are ministerial departments. There is no noticeable correlation between demographic properties and the administrative structure of the EPAs. The active level of governance, with some noticeable exceptions, is on a national level. Most EPAs have policy advice and contribution to the knowledge base (research, monitoring, data gathering and assessment) as their main tasks. A significant number of EPAs are also tasked with regulatory functions, but in other instances these important functions are carried out within other government entities. Their main field of work as regards pollution prevention is air, freshwater and waste. EPAs also deal substantively with climate change and soil. Energy, agriculture and health are also covered, albeit not on a major level. Environmental communication is a major task for most EPAs. Virtually all of them deal with environmental indicators, assessment reports and provision of information to governments and the general public. Future environmental policy needs to address the fact that present lifestyles, resources and land use seem to put substantial pressure on the environment. EPAs will have increased role therein as the managers of the knowledge base, the communicators of environmental knowledge and brokers for sustainable resource use. The EPA Network has established itself as an important part of the environment policy loop in Europe due to its cooperation and practical knowledge from domestic implementation of European environment policy and legislation.
Jöfnuður á Íslandi 1991-2007
Authors: Gissurarson Hannes Hólmsteinn
Published: October 2023

Stefán Ólafsson og Arnaldur Sölvi Kristjánsson telja sig hafa hrakið fjórar kenningar mínar eða tilgátur, sem settar voru fram 2007 með tilvísun til gagna frá 2004, að jöfnuður hefði frekar aukist en minnkað á Íslandi 1995-2004, að tekjuskipting hefði á því tímabili orðið eitthvað ójafnari, en væri samt í lok þess ein hin jafnasta í heimi, að rangt væri, að tekjuskipting hafði þá færst verulega frá því, sem tíðkaðist á Norðurlöndum, og að skattabreytingar 1991-2007 hefðu ekki aukið óréttlæti eða ójöfnuð, þótt dregið hefði úr jöfnunaráhrifum skattlagningarinnar. Hér leiði ég rök að því, að þeir hafi síður en svo hrakið þessar kenningar mínar eða tilgátur. Þeir hafa ekki gætt að því, við hvaða tímabil ég miðaði, og misskilið, hvernig ég notaði hugtök eins og óréttlæti, ójöfnuð og jöfnun. Til dæmis þarf ójöfn tekjuskipting ekki að vera óréttlát, jafnframt því sem sumir telja skattlagningu í jöfnunarskyni óeðlilega. Einnig bendi ég á, að þeir Stefán og Arnaldur Sölvi viðurkenna, að tekjuskipting hér hafi árið 2004 ekki verið ójafnari en annars staðar á Norðurlöndum, sem var ein meginniðurstaða mín. Loks reyni ég að skýra, hvar okkur greini á, en það sé aðallega um það, hvort áhyggjuefnið eigi að vera hinir ríku eða hinir fátæku.
Starfsmannasamtöl
Authors: Aðalsteinsson Gylfi Dalmann , Guðmundsdóttir Svala
Published: October 2023

Starfsmannasamtöl eru fastur liður í samskiptum starfsmanna og stjórnenda. Víða eru þau hluti af eðlilegum samskiptum og þau orðin hluti af kjarasamningum. Þessi grein fjallar um tilurð starfsmannasamtala, þróun, samsetningu og fyrirkomulag þeirra. Greint er frá kostum starfsmannasamtala fyrir starfsmenn og stjórnendur. Í þessari grein er lögð áhersla á starfsmannasamtöl innan opinbera geirans. Nokkrar íslenskar rannsóknir eru kynntar og gerð stutt grein fyrir helstu niðurstöðum þeirra.
Innri endurskoðun í opinberri stjórnsýslu á Íslandi. Staða, hlutverk og viðfangsefni innri endurskoðunar
Authors: Jóhannesdóttir Anna Margrét
Published: October 2023

Viðfangsefni þessarar greinar er faggrein innri endurskoðunar, þar sem leitast verður við að skýra hvað felst í innri endurskoðun og hvernig innri endurskoðun stuðlar að uppbyggingu öflugs eftirlitsumhverfis innan stjórnsýslunnar. Farið verður yfir skilgreiningu á innri endurskoðun, helstu viðfangsefni og í lokin verður varpað ljósi á það hvernig staðið er að innri endurskoðun hér á landi.
Stutt athugasemd við grein Salvarar Nordal í Stjórnmálum og stjórnsýslu, 1. tbl. 2014
Authors: Friðriksson Ingimundur
Published: October 2023

Úr inngangi:Ég hef ekki forsendur til þess að gera athugasemdir við fræðilega greiningu Salvarar Nordal í greininni "Ábyrgð, stofnanir og íslensk stjórnsýsla. Lærdómar af bankahruni" sem birtist í tímaritinu Stjórnmál og stjórnsýsla, 1. tbl. 10. árg. 2014. Í greininni velur hún tvö dæmi til sérstakrar umfjöllunar. Þau eru sótt í skýrslu Rannsóknarnefndar Alþingis og varða annars vegar störf samráðshóps um fjármálastöðugleika og hins vegar viðlagaæfingu haustið 2007. Skýrsla rannsóknarnefndar endurspeglar annars vegar álit þeirra sem í nefndinni sátu og hins vegar álit þeirra sem hún ræddi við. Þar með er ekki sagt að allt sem í skýrslunni stendur sé rétt né að allir séu um það sammála.Sjálfur sat ég í samráðshópnum og tel að störf hans hafi hlotið óréttmæta gagnrýni í skýrslu Rannsóknarnefndar. Samkvæmt skipunarbréfi var hópnum ætlað að vera vettvangur upplýsinga- og skoðanaskipta. Hann skyldi vera ráðgefandi og ekki taka ákvarðanir um aðgerðir. Í mínum huga var hópurinn mjög mikilvægur samráðsvettvangur stofnananna sem aðild áttu að honum. Nefndin gefur í skyn að þröngsýni einstakra embættismanna og togstreita á milli stofnana hafi valdið vandræðum í starfi hópsins. Í mínum huga tóku allir þátt í starfi hans af fyllstu einlægni, ábyrgð, áhuga og samviskusemi og rangt er að gefa nokkuð annað í skyn. Um þetta vitna fundargerðir nefndarinnar sem reyndust mikilvægar fyrir starf nefndarinnar.
Guðjón Friðriksson: Ég elska þig stormur. Ævisaga Hannesar Hafstein
Authors: Styrkársdóttir Auður
Published: October 2023

Íslendingar komast vart hjá því að heyra nafn Hannesar Hafsteins því hans er rækilega getið í námsbókum í Íslandssögu og þá í tengslum við það að með heimastjórn hafi merkum áfanga verið náð í sjálfstæðisbaráttunni og að með flutningi valdsins til Íslands hafi byrjað hér mikið blómaskeið. Hannes var fyrsti íslenski ráðherrann og bjó í Reykjavík. En hann er einnig sagður skáld gott og hafa verið mikið glæsimenni. Þá er held ég upp talin sú vitneskja sem velflestir Íslendingar hafa um þennan mann, að undanskildum þeim sem lesið hafa þriggja binda verk Kristjáns Albertssonar um Hannes sem út kom á árunum 1961-64. Hér verður reynt að svara því hvort bók Guðjóns Friðrikssonar eigi erindi til stjórnmálafræðinga og áhugasamra um Íslandssögu og stjórnmál og bæti við þekkingu okkar á þessu tímabili Íslandssögunnar.
Guðni Th. Jóhannesson: Völundarhús valdsins, Stjórnarmyndanir, stjórnarslit og staða forseta Íslands í embættistíð Kristjáns Eldjárns, 1968-1980
Authors: Guðmundsson Hallgrímur
Published: October 2023

Guðni Th. Jóhannesson, sagnfræðingur, hefur ritað bókina Völundarhús valdsins. Undirtitill bókarinnar er Stjórnarmyndanir, stjórnarslit og staða forseta Íslands í embættistíð Kristjáns Eldjárns, 1968-1980. Bókin er að nokkru leyti byggð á dagbókum, minnisblöðum og hugleiðingum Kristjáns sem hann las á segulband. Höfundur leitar þó miklu víðar fanga í prentuðum og óprentuðum heimildum. Tilvísanir eru tæplega þrettán hundruð og þrátt fyrir fjöldann er þeim ágætlega fléttað í söguþráð. Með því að láta þessar heimildir tala sínu máli tekst höfundi yfirleitt ágætlega að lýsa aðdraganda stjórnarmyndana, stjórnarslitum og stjórnarkreppum í forsetatíð Kristjáns.
Þórunn Hrefna Sigurjónsdóttir: Stelpan frá Stokkseyri - saga Margrétar Frímannsdóttur
Authors: Sigurfinnsson Heiðar Örn
Published: October 2023

Fyrir stjórnmálafræðinga og aðra áhugamenn um stjórnmál er það venjulega hvalreki þegar út kemur ævisaga stjórnmálamanns, svo ekki sé talað um sögu samtímastjórnmálamanns. Það er áhugavert að lesa um þátttöku viðkomandi stjórnmálamanns í stórviðburðum seinni ára, skoðanir hans á stórum málum og smáum og samband hans við aðra stjórnmálamenn. Á hinn bóginn ber oft að varast ævisögur stjórnmálamanna sem sagnfræðilegar heimildir. Stjórnmálamenn hafa hagsmuna að gæta, þeir vilja gjarnan fegra arfleifð sína og varpa ljósi, sér í hag, á ýmis mál. Þó skal sérstaklega tekið fram að ekki er efast um að Margrét Frímannsdóttir sé heiðarleg í frásögn sinni í þessari bók. Af þessum sökum ber hins vegar að taka ævisögum stjórnmálamanna með fyrirvara - eins og veiðisögum af stóra laxinum sem slapp.
Halldór Guðmundsson: Skáldalíf - Ofvitinn úr Suðursveit og Skáldið á Skriðuklaustri
Authors: Ólafsson Guðmundur
Published: October 2023

Fyrir margt löngu las ég Mag. Art. ritgerð Halldórs Guðmundssonar um skáldverk Halldórs Laxness. Mér fannst sú ritgerð bæði staglsöm og leiðinleg en sjálfsagt fróðleg og fræðileg eins og vera ber um Mag. Art. ritgerðir. Nú sendir Halldór frá sér bók um þá skáldbræður, Þórberg Þórðarson og Gunnar Gunnarsson sem er unaðslega skemmtileg. Þórbergur leit á það sem skilyrði fyrir góðri bók að hún væri fræðandi, göfgandi og örvandi. Þessi bók uppfyllir þau skilyrði. Hún er einnig skrifuð í anda Plútarkosar um samhliða ævisögur, þar sem lífshlaup tveggja manna eru borin saman.
Gunnar Helgi Kristinsson: Íslenska stjórnkerfið
Authors: Óskarsdóttir Stefanía
Published: October 2023

Í sumar kom út fræðsluritið Íslenska stjórnkerfið eftir Gunnar Helga Kristinsson, prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands. Eins og segir í formála er því ætlað að vera kennslubók í inngangsnámskeiði á háskólastigi um íslenska stjórnkerfið. Fram til þessa hafa nemendur stuðst við erlendar kennslubækur sem fjalla um meginþætti stjórnkerfa og fjöldann allan af greinum og bókum um innlend stjórnmál sem hafa í gegnum árin ratað á leslista námskeiðsins eins og það er kennt við stjórnmálaskor Háskóla Íslands. Með tímanum hefur listinn lengst eftir því sem þekkingu á íslenska stjórnkerfinu hefur farið fram og birtingum á þessu sviði fjölgað. Íslenska stjórnkerfið leysir þetta efni á margan hátt af hólmi. Með tilkomu þess skerpist fókus námskeiðsins, efnið er gert aðgengilegra og myndar brú yfir í aðrar heimildir.
Eiríkur Bergmann Einarsson: Opið land: Staða Íslands í samfélagi þjóðanna
Authors: Magnússon Magnús Árni
Published: October 2023

Opið land, staða Íslands í samfélagi þjóðanna, eftir Eirík Bergmann Einarsson kom út á vegum bókaforlagsins Skruddu á vormánuðum 2007. Eiríkur er forstöðumaður Evrópufræðaseturs á Bifröst og dósent í stjórnmálafræði við félagsvísindadeild skólans. Hann hefur í á annan áratug fjallað um Evrópumál - og ekki síður þjóðmál - á opinberum vettvangi, sem pistlahöfundur í dagblöðum og tímaritum, sem álitsgjafi í fréttum, sem talsmaður Evrópusambandsins á Íslandi, (en Eiríkur er einn fárra Íslendinga sem hafa starfað fyrir það), svo og bæði sem stjórnmálamaður (Eiríkur var varaþingmaður Samfylkingarinnar kjörtímabilið 2003-2007) og sem fræðimaður. Opið land er fjórða bók höfundar, en fyrri bækur eru Ísland í Evrópu, Evrópuúttekt Samfylkingarinnar 2001, sem Eiríkur ritstýrði, Evrópusamruninn og Ísland, sem kom út á vegum Háskólaútgáfunnar 2003 og Glapræði, sem er skáldsaga og kom út á vegum áðurnefndrar Skruddu 2005.
Valur Ingimundarson (ritstjóri): Uppbrot hugmyndakerfis: Endurmótun íslenskrar utanríkisstefnu 1991-2007
Authors: Óskarsdóttir Stefanía
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Haustið 2008 markar kaflaskil í umræðunni um íslensk utanríkismál. Af þessum atburðum hafa sumir dregið þá ályktun að nú sé brýnna en nokkru sinni áður að sækja um aðild að ESB til að tryggja Íslandi skjól gegn efnahagslegum sviptivindum en aðrir freista þess að velta upp nýjum möguleikum s.s. einhliða upptöku nýs gjaldmiðils eða annars konar svæðisbundnu samstarfi en ESB aðild býður upp á. Á næstu mánuðum verður tekist á um þessi sjónarmið. Þá skiptir miklu máli að umræðan sé vel upplýst og byggi á raunsæju mati á aðstæðum og framtíðarhorfum. Ritsafnið Uppbrot hugmyndakerfis: Endurmótun utanríkisstefnu 1991-2007, ... er þarft innlegg í þá umræðu.
Gunnar Þór Bjarnason: Óvænt áfall eða fyrirsjáanleg tímamót? Brottför Bandaríkjahers frá Íslandi: Aðdragandi og viðbrögð
Authors: Helgadóttir Oddný
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Gunnar Þór bendir á að rannsóknir hafi leitt í ljós að íslenskum stjórnvöldum hætti til að bregðast seint við vísbendingum um yfirvofandi áföll. Svo hafi einnig verið í þessu tilfelli. Bók Gunnars Þórs er vönduð í alla staði og veitir góða mynd af slæmri stjórnsýslu og skorti á framtíðarsýn.
Halla Gunnarsdóttir: Slæðusviptingar: Raddir íranskra kvenna
Authors: Ómarsdóttir Silja Bára
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Slæðusviptingar er stutt bók og læsileg, en varpar þó góðu ljósi á þann fjölbreytilega veruleika sem íranskar konur búa við. Í henni eru ótal dæmi um stöðu kvenna sem má bera saman við stöðu þeirra á Íslandi, eins og réttinn til fóstureyðinga, refsingu fyrir kynferðisbrot, stöðu kvenna á vinnumarkaði og í menntakerfinu. Hún vekur lesandann til umhugsunar um hversu margt kynjað er í samfélaginu sem við teljum vera sjálfsagt, en ekki er vanþörf á að skoða gagnrýnum augum.
Haukur Sigurðsson: Með seiglunni hefst það. Saga Benedikts Davíðssonar
Authors: Sigurðsson Haukur
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Hér er á ferðinni rit sem allir áhugamenn um stjórn- og verkalýðsmál verða að kynna sér. Framhjá þessari bók verður ekki gengið þegar nánar verður fjallað um ýmislegt það sem þar er drepið á. Í því sambandi skiptir miklu máli sú vinna sem höfundur hefur lagt í vinnslu heimilda.
Styrmir Gunnarsson: Umsátrið - fall Íslands og endurreisn
Authors: Óskarsdóttir Stefanía
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Bókin er innlegg í umræðu um hvernig efla megi lýðræði á Íslandi og draga úr áhrifum sérhagsmuna en ekki fræðileg úttekt á orsökum hrunsins eða eftirmálum þess. Höfundurinn hefur lengi verið þátttakandi í þeirri umræðu. Einnig hafði hann sem ritstjóri Morgunblaðsins meiri völd en flestir aðrir til að móta almenningsálitið og miðla upplýsingum til almennings. Styrmir víkur sér ekki undan þeirri ábyrgð en reynir hins vegar að útskýra í bókinni hvernig málið horfði við honum og hvers vegna Morgunblaðið veigraði sér t.d. við að benda á ýmsa misbresti í íslensku fjármálalífi. ... Eftir lestur bókarinnar situr (þó) eftir sú hugsun að það sé nær lagi að umsátrið hafi verið um íslenskan almenning en ekki um sjálfstæði Íslands. Almenningur hafði litla hugmynd um að hverju stefndi vegna þöggunarinnar sem Styrmir fjallar um. Innan íslenska valdakerfisins vissu ýmir í hvað stefndi en það mátti bara ekki tala um það.
Inga Dóra Björnsdóttir: Kona þriggja eyja - ævisaga Ásu Guðmundsdóttur Wright
Authors: Ómarsdóttir Silja Bára
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Frásögn Ingu Dóru af lífi Ásu Guðmundsdóttur Wright er lifandi og skemmtileg. .. Hún nálgast aðalpersónuna af virðingu en skapar enga helgimynd af henni. ..Hún nær að sýna bæði skondnu hliðarnar á henni, lýsingar af samlífinu við dýraríkið á Trínidad eru jafnfyndnar og lýsingar á samskiptum við þjónustufólkið í Englandi er framandi. Mikil rannsóknarvinna liggur að baki bókinni, enda eru nær fjörutíu ár frá því Ása lést og ekki margir á lífi sem eiga minningar um hana.
Kolbrún S. Ingólfsdóttir: Merkiskonur sögunnar
Authors: Rafnsdóttir Guðbjörg Linda
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Þrátt fyrir einhverja annmarka og þá skoðun mína að vinna hefði mátt handritið betur er útkoma bókarinnar gleðiefni, ekki síst fyrir yngri kynslóðir kvenna sem brýnt er að sæki sjálfsmynd sína í sterkar konur. Er það von mín og trú að sú forvitni sem bókin kann að vekja muni hvetja til frekari rannsókna á sögunni sem varpað gætu enn skýrara ljósi á lífshlaup merkiskvennanna en hér er gert.
Kolbeinn Stefánsson: Eilífðarvélin - uppgjör við nýfrjálshyggjuna
Authors: Karlsson Jóhannes Hraunfjörð
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Bókin fjallar ekki um bankahrunið eða þátt nýfrjálshyggjunnar í því, heldur ... sýna höfundar fram á að nýfrjálshyggjan er algild hugmyndafræði, rétt eins og sovét-kommúnismi. Samfélag nýfrjálshyggjunnar er samfélag án félagslegra gilda. Í nafni frelsisins færir stefnan flestar ákvarðanir frá lýðkjörnum fulltrúum til einstaklingsins sjálfs. Fyrir vikið verða engin sameiginleg gildi í þjóðfélaginu, ekkert samfélag, heldur eingöngu samansafn einstaklinga sem hver ákveður fyrir sig hvernig hann vill lifa.
Börkur Hansen, Ólafur H. Jóhannsson: Allt í öllu - hlutverk fræðslustjóra 1975-1996
Authors: Arnþórsson Haukur
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Það vekur fyrst athygli hvað bókin er létt og skemmtileg aflestrar og hvað samtalsformið kemur vel út. Sennilega er ritstjórnarvinnan sérlega vel heppnuð, en viðmælendurnir eru einnig skemmtilegir og margfróðir. Ég hef á tilfinningunni að "Allt í öllu" sé mikilvægari bók en stærð hennar og umfang gefur tilefni til að ætla og þótt hún sé fyrst og fremst skólasaga er hún einnig raunsönn samtímasaga og jafnvel stjórnmálasaga.
Styrmir Gunnarsson: Hrunadans og horfið fé - skýrslan á 160 síðum
Authors: Jóhannesson Guðni Th.
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Bók Styrmis Gunnarssonar nýtist ekki sem hlutlægur vegvísir eða yfirlit um innihald og helstu niðurstöður Skýrslunnar miklu. Bókin er eigi að síður þarft innlegg í umræðuna um orsakir bankahrunsins á Íslandia.
Styrmir Gunnarsson: Sjálfstæðisflokkurinn: Átök og uppgjör
Authors: Gissurarson Hannes Hólmsteinn
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Bók Styrmis Gunnarssonar um átökin í Sjálfstæðisflokknum 1970-1991 er barmafull af fróðleik, oft óvæntum. Hún er lipurlega skrifuð og um mikil og hörð átök, sem öll þjóðin fylgdist með agndofa. Hún er líka merkileg söguleg heimild. Ég fann engar stórar villur í henni. Höfundur er sanngjarn og beiskjulaus, og vörn hans fyrir trúnaðarvin sinn er vel af hendi leyst, þótt ekki verði allir sammála honum.
Magnús Orri Schram: Við stöndum á tímamótum
Authors: Bergsson Baldvin Þór
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Í stuttu máli þá er bókin lipurlega skrifuð og gefur góða mynd af stefnu þingmannsins auk þess sem hún er athyglisvert innlegg í umræðu um íslenska flokkapólitík. Ekki er hægt að segja að margt í henni komi á óvart en áhugamenn um stjórnmál ættu hins vegar að gefa sér tíma til að lesa í gegnum hana.
Ha-Joon Chang: 23 atriði um kapítalisma sem ekki er sagt frá
Authors: Gissurarson Hannes Hólmsteinn
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Bók Ha-Joon Changs er fjörlega skrifuð, þótt hann sé mjög ósanngjarn í garð kapítalisma, og margt er þar skarplega athugað ... Ég hef hér aðeins skoðað nokkur atriði af þeim fjölmörgu, sem Chang nefnir, en stuðningsmenn hins frjálsa markaðar eiga vissulega að spreyta sig á að svara honum, þótt segja megi um bók hans: Það, sem er nýtt þar, er ekki gott, og það, sem er gott þar, er ekki nýtt.
Björgvin Guðmundsson: Efst á baugi
Authors: Gissurarson Hannes Hólmsteinn
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Raunar er bókin öll eins og lipurlega skrifuð skýrsla frekar en þaulunnin og listræn mynd af mönnum og viðburðum.
Gunnar Karlsson: Ástarsaga Íslendinga að fornu
Authors: Gissurarson Hannes Hólmsteinn
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Bókin er vel úr garði gerð, í þægilegu broti og með yfirgripsmikilli bendiskrá aftast, sem auðveldar mjög notkun hennar. Þetta er mikið verk og höfundi sínum til sóma.
Árni H. Kristjánsson: Hugsjónir, fjármál og pólítík. Saga Sparisjóðs Reykjavíkur og nágrennis í sjötíu og sjö ár
Authors: Jóhannesson Sigurður
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnenda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Bókin veitir innsýn í hugarfar stjórnenda Sparisjóðsins á umbrotatímum, sem ekki er kostur á annars staðar. Því er fengur að henni... Þótt umfjöllunin sé á köflum einhliða er hún aldrei leiðinleg. Lesandinn þarf ekki að vera sammála því sem sagt er til þess að hafa gaman af bókinni. Aðrir bregða ljósi á fleiri hliðar þeirrar sögu sem hér er sögð.
Thomas Piketty: Capital in the Twenty-First Century (Le Capital au XXIe siècle). (Ensk þýðing: Arthur Goldhammer).
Authors: Magnússon Gylfi
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram: Ritinu er ekki ætlað að vera lokaorðin um viðfangsefnið heldur miklu frekar grunnur að frekari umræðu og rannsóknum. Það hefur tekist. Capital in the Twenty-First Century er verk sem hefur þegar vakið mikla umræðu og verður vafalaust rætt áfram árum saman. Það er raunar nánast skyldulesning fyrir þá sem ætla sér að fjalla um þjóðhagfræði og hlutverk hins opinbera, hversu sammála eða ósammála sem þeir eru höfundinum.
Guðrún Johnsen: Bringing Down the Banking System: Lessons from Iceland
Authors: Conrad Maximilian
Published: October 2023

Considering the myths that have been spun not only on the causes of the crisis, but maybe more importantly on the democratic awakening in Icelandic society in the aftermath, it is evident that a much broader audience – especially outside Iceland – should have a keen interest in understanding the political and societal climate that facilitated the emergence of the phenomenon that has also been termed "Viking Capitalism".
Richard Pipes (höf.), Jakob F. Ásgeirsson, Margrét Gunnarsdóttir (þýð.): Kommúnisminn. Sögulegt ágrip
Authors: Sigurðsson Kjartan Emil
Published: October 2023

Í umsögn gagnrýnenda kemur meðal annars eftirfarandi fram:

Kommúnisminn sem bókin heitir er þörf ádrepa og áhugaverð aflestrar. Hún gefur gott yfirlit um stormasama sögu kommúnismans.
Maximilian Conrad, Annette Knaut and Katrin Böttgers (editors): Bridging the Gap? Opportunities and Constraints of the European Citizens’ Initiative
Authors: Arnórsson Auðunn
Published: October 2023

"The book offers a critical, although cautiously optimistic outlook on the possibilities and limits of the European Citizens’ Initiative (ECI), the new instrument of trans-national participatory democracy in the European Union which was introduced with the Lisbon Treaty".
The Graphic "I" in Research Comics
Authors: Woock Elizabeth
Published: October 2023

ABSTRACT: As academic comics become more common in journals and more researchers are sharing methodologies for the production of academic comics, the appearance of the researcher's avatar in the illustrated article has become an accepted part of the practice. These comics show the researcher as an author, an illustrator, and even a narrative character in a graphic narrative. The practice of illustrating comics-based research has not yet codified how to transmediate academic writing norms into sequential art, or what best practice to apply in embodying the researcher on the page. Through a survey of recently published guides to creating academic comics and research comics, this study proposes several reasons for intentionally including the embodied researcher and suggests conditions when the embodied researcher might best be excluded.
Umbilic Points on the Finite and Infinite Parts of Certain Algebraic Surfaces
Authors: Guilfoyle Brendan , Ortiz-Rodríguez Adriana
Published: October 2023

Abstract: The global qualitative behaviour of fields of principal directions for the graph of a real-valued polynomial function f on the plane is studied. We determine and analyse the projective extension of these fields and show that they are defined by an analytic quadratic form on the whole unit 2-sphere. We prove that every umbilic point at infinity of this extension has a Poincaré-Hopf index equal to 1/2, and the topological type of a Lemon when the degree of f is 2 and the topological type of a Monstar for higher degrees. As a consequence, we prove a Poincaré-Hopf type formula for the graph of f such that, if all umbilics are isolated, the sum of all indices of the principal directions at umbilic points depends only upon the number of real linear factors of the homogeneous part of highest degree of f . A similar analysis is carried out in the case of f being a homogeneous polynomial.
3D structured illumination microscope using a spinning disk [Invited]
Authors: Zhang Youchang , Asghari Parisa , Scriven David R. L. , Moore Edwin D. W. , Chou Keng C.
Published: October 2023

Three-dimensional (3D) structured illumination microscopy (SIM) improves spatial resolution by a factor of two in both lateral and axial directions. However, the adoption of 3D SIM is limited by low imaging speed, susceptibility to out-of-focus light, and likelihood of reconstruction errors. Here we present a novel approach for 3D SIM using a spinning disk. The disk generates a 3D lattice illumination pattern on the sample and optically reconstructs super-resolved images in real time. This technique achieves a 2-times resolution improvement with a speed up to 100 frames per second while physically rejecting 90% of the background signal.
Internal and external factors affecting vaccination coverage: Modeling the interactions between vaccine hesitancy, accessibility, and mandates
Authors: Anderson Kerri-Ann M. , Creanza Nicole
Published: October 2023

Society, culture, and individual motivations affect human decisions regarding their health behaviors and preventative care, and health-related perceptions and behaviors can change at the population level as cultures evolve. An increase in vaccine hesitancy, an individual mindset informed within a cultural context, has resulted in a decrease in vaccination coverage and an increase in vaccine-preventable disease (VPD) outbreaks, particularly in developed countries where vaccination rates are generally high. Understanding local vaccination cultures, which evolve through an interaction between beliefs and behaviors and are influenced by the broader cultural landscape, is critical to fostering public health. Vaccine mandates and vaccine inaccessibility are two external factors that interact with individual beliefs to affect vaccine-related behaviors. To better understand the population dynamics of vaccine hesitancy, it is important to study how these external factors could shape a population’s vaccination decisions and affect the broader health culture. Using a mathematical model of cultural evolution, we explore the effects of vaccine mandates, vaccine inaccessibility, and varying cultural selection trajectories on a population’s level of vaccine hesitancy and vaccination behavior. We show that vaccine mandates can lead to a phenomenon in which high vaccine hesitancy co-occurs with high vaccination coverage, and that high vaccine confidence can be maintained even in areas where access to vaccines is limited.
Analyzing drivers of organic food sales–A pooled spatial data analysis for Hamburg (Germany)
Authors: Joseph Sarah , Friedrich Hanno
Published: October 2023

Shifting the food system to a more sustainable one requires changes on both sides of the supply chain, with the consumer playing a key role. Therefore, understanding the factors that positively correlate with increased organic food sales over time for an entire population can help guide policymakers, industry, and research to increase this transition further. Using a statistical approach, we developed a spatial pooled cross-sectional model to analyze factors that positively correlate with an increased demand for organic food sales over 20 years (1999–2019) for an entire region (the city-state of Hamburg, Germany), accounting for spatial effects through the spatial error model, spatially lagged X model, and spatial Durbin error model. The results indicated that voting behavior strongly correlated with increased organic food sales over time. Specifically, areas with a higher number of residents that voted for a political party with a core focus on environmental issues, the Greens and the Left Party in Germany. However, there is a stronger connection with the more “radical” Left Party than with the “mainstream” Green Party, which may provide evidence for the attitude-behavior gap, as Left Party supporters are very convinced of their attitudes (pro-environment) and behavior thus follows. By including time and space, this analysis is the first to summarize developments over time for a metropolitan population while accounting for spatial effects and identifying areas for targeted marketing that need further motivation to increase organic food sales.
Short-term solar energy forecasting: Integrated computational intelligence of LSTMs and GRU
Authors: Zameer Aneela , Jaffar Fatima , Shahid Farah , Muneeb Muhammad , Khan Rizwan , Nasir Rubina
Published: October 2023

Problems with erroneous forecasts of electricity production from solar farms create serious operational, technological, and financial challenges to both Solar farm owners and electricity companies. Accurate prediction results are necessary for efficient spinning reserve planning as well as regulating inertia and power supply during contingency events. In this work, the impact of several climatic conditions on solar electricity generation in Amherst. Furthermore, three machine learning models using Lasso Regression, ridge Regression, ElasticNet regression, and Support Vector Regression, as well as deep learning models for time series analysis include long short-term memory, bidirectional LSTM, and gated recurrent unit along with their variants for estimating solar energy generation for every five-minute interval on Amherst weather power station. These models were evaluated using mean absolute error root means square error, mean square error, and mean absolute percentage error. It was observed that horizontal solar irradiance and water saturation deficiency had a highly proportional relationship with Solar PV electricity generation. All proposed machine learning models turned out to perform well in predicting electricity generation from the analyzed solar farm. Bi-LSTM has performed the best among all models with 0.0135, 0.0315, 0.0012, and 0.1205 values of MAE, RMSE, MSE, and MAPE, respectively. Comparison with the existing methods endorses the use of our proposed RNN variants for higher efficiency, accuracy, and robustness. Multistep-ahead solar energy prediction is also carried out by exploiting hybrids of LSTM, Bi-LSTM, and GRU.