Ο ρόλος και η αποδοχή της υστεροσκόπησης στη διερεύνηση των καθ' έξιν αποβολών
Authors: Γάζος Έκτορας 
Published: November 2021

Οι καθ’ έξιν αποβολές είναι ένα περίπλοκο και πολλές φορές απογοητευτικό πεδίο στην ιατρική της αναπαραγωγής. Μέχρι σήμερα, μία πληθώρα αιτιολογικών παραγόντων έχουν πιθανολογηθεί, όμως, μόνο συγκεκριμένοι από αυτούς έχουν ταυτοποιηθεί. Οι ανατομικές ανωμαλίες της μήτρας και της ενδομήτριας κοιλότητας είναι μία ομάδα του συνόλου των αιτιολογικών παραγόντων που έχουν ενοχοποιηθεί. Η υστεροσκόπηση αποτελεί μία από τις βασικές διαγνωστικές εξετάσεις της ενδομήτριας παθολογίας. Μέχρι σήμερα, όμως, δεν υπάρχει ομοφωνία στο εάν πρέπει να αποτελέσει εξέταση πρώτης γραμμής στις γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές. Η αιτία αυτής της αναποφασιστικότητας είναι αφενός η ελλιπής κατανόηση της συμβολής των ανατομικών ανωμαλιών στην πρόκληση των καθ’ έξιν αποβολών και η ανεπαρκώς μελετημένη συνεισφορά της υστεροσκόπησης στη διάγνωση του συνόλου των ανωμαλιών της μήτρας και της ενδομήτριας κοιλότητας (ανατομικών και λειτουργικών) και αφετέρου η πιθανολογούμενη χαμηλή αποδοχή της υστεροσκόπησης εκ μέρους των ασθενών εξαιτίας του γεγονότος ότι αντικειμενικά αποτελεί μία επεμβατική ιατρική πράξη. Πρωταρχικός σκοπός της διατριβής είναι να διαπιστώσουμε το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η υστεροσκόπηση στη διερεύνηση των παραγόντων κινδύνου στις γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές. Απαραίτητη προϋπόθεση για την εκπλήρωση του σκοπού της διατριβής ήταν η προσπάθεια να προκύψουν συμπεράσματα σχετικά με την υστεροσκοπική επίπτωση των ανωμαλιών αυτών στις γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές. Ως έτερος σκοπός της διατριβής τέθηκε η εξακρίβωση της αποδοχής της υστεροσκόπησης από τις ασθενείς με καθ’ έξιν αποβολές. Για τη διερεύνηση των παραπάνω ερωτημάτων σχεδιάστηκαν δύο μελέτες. Η πρώτη μελέτη αφορούσε την επίπτωση των ανωμαλιών της μήτρας (συγγενών, επίκτητων και λειτουργικών - ανεπαίσθητων) στην υστεροσκόπηση γυναικών με καθ’ έξιν αποβολές. Πραγματοποιήθηκε αναδρομική μελέτη παρατήρησης, καταγραφής και σύγκρισης των υστεροσκοπικών ευρημάτων ανάμεσα σε γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές και σε κατάλληλο πληθυσμό ελέγχου. Στην εξέλιξη της πρωταρχικής μελέτης συμπεριλήφθηκε δευτερεύουσα μελέτη με σκοπό να αξιολογηθεί η διαφαινόμενη υψηλή επίπτωση της χρόνιας ενδομητρίτιδας στις γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές. Καταγράφηκε και αναλύθηκε η αποτελεσματικότητα της αντιβιοτικής αγωγής στις γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές και υστεροσκοπικά διαγνωσμένη χρόνια ενδομητρίτιδα. Η δεύτερη μελέτη αφορούσε την εκτίμηση της αποδοχής της υστεροσκόπησης από τις γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές. Πραγματοποιήθηκε προοπτική μελέτη παρατήρησης, καταγραφής και σύγκρισης με σταθμισμένα ερωτηματολόγια πριν και μετά την πραγματοποίηση της υστεροσκόπησης ανάμεσα σε γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές και κατάλληλο πληθυσμό ελέγχου. Στη μελέτη αυτή αξιολογήθηκαν με τη χρήση των ερωτηματολογίων το προγενέστερο ψυχολογικό προφίλ, το άλγος και η ικανοποίηση των γυναικών από την υστεροσκόπηση. Οι μελέτες κατάφεραν να αναδείξουν συγκεκριμένα αποτελέσματα. Σχετικά με την υστεροσκοπική επίπτωση των ανωμαλιών της μήτρας αναδείχθηκαν στατιστικώς σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές και στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας με επιτυχή κύηση και χωρίς ιστορικό καθ’ έξιν αποβολών. Τρεις κατηγορίες ανωμαλιών της μήτρας είναι εξίσου σημαντικές και με σημαντική επίπτωση στις γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές, 1) Συγγενείς ανωμαλίες διάπλασης (22,6%) ,2) Επίκτητες ανατομικές ανωμαλίες (32,3%), 3) Ανεπαίσθητες αλλοιώσεις του ενδομητρίου (33%).Από τα υστεροσκοπικά ευρήματα, το διάφραγμα της μήτρας (15%), η τοξοειδής μήτρα (3,3%), οι ενδομητρικές συμφύσεις (16,7%) και η ενδομητρίτιδα (23%) έχουν συγκριτικά μεγαλύτερη επίπτωση στις γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές, ενώ οι ενδομητρικοί πολύποδες (8%) και η μικροπολυποδίαση του ενδοτραχήλου (7,7%) έχουν συγκριτικά μικρότερη επίπτωση στις γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές και τα υποβλεννογόνια ινομυώματα (4%) δεν παρουσιάζουν σημαντική διαφορά ανάμεσα στις δύο ομάδες. Επίσης, η επίπτωση αυτή δεν διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την ηλικία, με τις προηγούμενες τεχνητές εκτρώσεις και με την ύπαρξη τοκετού (δευτεροπαθείς καθ’ έξιν αποβολές) και ανάμεσα στις γυναίκες με 2 ή περισσότερες και 3 ή περισσότερες καθ’ έξιν αποβολές. Επιπλέον, οι γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές και υστεροσκοπικά διαγνωσμένη χρόνια ενδομητρίτιδα είχαν επιτυχή επόμενη κύηση κατά 85% μετά τη λήψη αντιβιοτικής αγωγής αλλά μόνο κατά 50% χωρίς θεραπεία. Η διερεύνηση της αποδοχής της υστεροσκόπησης ανέδειξε αφενός μειωμένες προσδοκίες διάγνωσης από την υστεροσκόπηση και ένα σχετικά επιβαρυμένο ψυχολογικό στάτους των γυναικών με καθ’ έξιν αποβολές με σημαντικές διαφορές στην κλίμακα τους άγχους HADS-A και σε ορισμένες κατηγορίες στην κλίμακα SCL-90 (σωματοποίηση, εχθρικότητα, πρώιμη αφύπνιση) συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου. Αφετέρου η καταγεγραμμένη ψυχολογική επιβάρυνση δεν οδήγησε σε σημαντικά διαφορετική αίσθηση του άλγους και ικανοποίηση από την υστεροσκόπηση, όπως αποδείχθηκε από σχεδόν όλες τις παραμέτρους του ερωτηματολογίου. Αντίθετα, τα αποτελέσματα έδειξαν συνολικά χαμηλά επίπεδα άλγους και υψηλή ικανοποίηση. Η υστεροσκόπηση μπορεί να αποτελέσει διαγνωστική εξέταση πρώτης γραμμής για τις γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές. Μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη διάγνωση των ανωμαλιών της μήτρας και της ενδομήτριας κοιλότητας, οι οποίες αποτελούν αιτιολογικούς παράγοντες για την πρόκληση καθ’ έξιν αποβολών, και να κατευθύνει στην αντίστοιχη αντιμετώπιση. Ταυτόχρονα η εφαρμογή της υστεροσκόπησης στις γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές συναντά υψηλή αποδοχή από τις ασθενείς ανεξάρτητα από την ψυχολογία και τις προσδοκίες τους. Επιβεβαιώνεται η σημαντικότητα του ρόλου και της αποδοχής της υστεροσκόπησης στις καθ’ έξιν αποβολές.