Προσαρμογή των συστημάτων μεταφορών στην κλιματική αλλαγή
Authors: Στάμος Ηρακλής 
Published: September 2021

Τα ακραία καιρικά φαινόμενα και οι φυσικές καταστροφές που προκαλούνται από την αλλαγή του κλίματος, αναμένεται να αυξήσουν σημαντικά κατά τα επόμενα χρόνια τις αρνητικές επιπτώσεις στα συστήματα (υπό την έννοια των δικτύων και των υποδομών) διαφόρων τομέων. Ο τομέας των Μεταφορών, ως βασική δραστηριότητα της κοινωνίας και της οικονομίας, δεν θα μείνει ανεπηρέαστος από τις αρνητικές επιπτώσεις, που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, καθώς οι αναμενόμενες αλλαγές, όπως υποστηρίζεται από τη διεθνή ερευνητική κοινότητα, θα επηρεάσουν τόσο τις υποδομές Μεταφορών όσο και τη λειτουργία των δικτύων Μεταφορών που αυτές υποστηρίζουν, ανεξαρτήτως μέσου μετακίνησης. Δοθείσης της αυξημένης συχνότητας και έντασης των ακραίων καιρικών φαινόμενων και αντίστοιχων φυσικών καταστροφών, που παρατηρούνται παγκοσμίως τα τελευταία χρόνια, η επεξεργασία σεναρίων εκδήλωσης τέτοιων φαινομένων, η ποσοτικοποίηση των επιπτώσεών τους στα συστήματα Μεταφορών και η ανάπτυξη μέτρων αντιμετώπισής τους είναι πλέον απαραίτητη. Κεντρικό στόχο της προς αξιολόγηση Διδακτορικής Διατριβής αποτελεί, η εύρεση και ανάπτυξη τρόπων αντιμετώπισης της επίδρασης της κλιματικής αλλαγής στα συστήματα Μεταφορών. Ανεξάρτητα από τις πολιτικές που θα υιοθετηθούν και θα εφαρμοστούν τελικά από τη διεθνή κοινότητα, αναφορικά με τα αποδεκτά επίπεδα εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, οι επιπτώσεις θα συνεχίσουν να γίνονται έντονα αισθητές για τις επόμενες λίγες δεκαετίες. Αναμένεται δε οι επιπτώσεις αυτές καθώς και η ανάγκη για προσαρμογή, να είναι μεγαλύτερες και πιο εμφανείς στο δομημένο περιβάλλον και ιδιαίτερα στα τεράστια παγκοσμίως δίκτυα αυτοκινητοδρόμων και σιδηροδρόμων, γέφυρες, σήραγγες, αεροδρόμια, λιμάνια και δίκτυα Μαζικών Μεταφορών. Για τους λόγους αυτούς, η διδακτορική έρευνα στοχεύει, αφενός στην ανάπτυξη μαθηματικών εργαλείων και τρόπων κατανόησης και ποσοτικοποίησης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στα συστήματα Μεταφορών, και αφετέρου στην εύρεση βέλτιστων μέτρων προσαρμογής, που θα μπορέσουν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα και να μειώσουν την τρωτότητα των συστημάτων Μεταφορών έναντι της επερχόμενης αλλαγής του κλίματος. Η εξυπηρέτηση του κεντρικού στόχου επιχειρείται μέσω δύο επιμέρους στόχων: 1. Την εύρεση νέων μη δομικών μέτρων προσαρμογής του συστήματος των Μεταφορών στην κλιματική αλλαγή υπό τη μορφή μαθηματικών εργαλείων, προτύπων και αλγορίθμων, για την καλύτερη κατανόηση, διαχείριση και ποσοτικοποίηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στα συστήματα Μεταφορών. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τόσο την χρήση ή/και προσαρμογή καθιερωμένων μεθόδων αξιολόγησης της λειτουργίας δικτύων, προερχόμενων από την περιοχή του Σχεδιασμού των Μεταφορών και της Θεωρίας της Κυκλοφοριακής ροής αλλά και άλλες επιστημονικές περιοχές, όσο και την ανάπτυξη νέων μεθόδων για την αξιολόγηση της ανθεκτικότητας ή της τρωτότητας των δικτύων Μεταφορών. 2. Την αξιολόγηση και ιεράρχηση μέτρων προσαρμογής των συστημάτων Μεταφορών στην κλιματική αλλαγή, μέσω της ανάπτυξης ενός μεθοδολογικού οδηγού αποτίμησης διαφόρων παραμέτρων σχετικών με την εφαρμογή μέτρων προσαρμογής (διάρκεια, κόστος, συνεισφορά στη μείωση της τρωτότητας) και των παράγωγων διαγραμμάτων ροής μέτρων προσαρμογής για όλα τα συστήματα Μεταφορών (χερσαίων – οδικών και σιδηροδρομικών-πλωτών και αεροπορικών)