ПАРТИСИПАТИВТІ БАСҚАРУДЫҢ ПРОЦЕССТІК ПАРАДИГМАСЫ
Authors: Абдигапбарова У.М. 
Published: October 2023

В статье рассмотрена суть процессной парадигмы партисипативного управления, которая заключается в активном вовлечении научно-педагогического персонала в процессы принятия решений, а также решения проблем внутри научно-образовательного учреждения. Процессная парадигма партисипативного управления имеет выстроенную логически обоснованную структуру. Субъектами процессной парадигмы партисипативного управления являются магистранты, докторанты, преподаватели, Департамент науки, Правление университета. Концепция процессной парадигмы партисипативного управления признает, что все субъекты, задействованные в научно- образовательном процессе, обладают ценными знаниями, идеями и практическим опытом, которые могут способствовать успеху организации. Парадигма процесса партисипативного участия подчеркивает важность создания совместной и инклюзивной рабочей среды, в которой весь персонал чувствуют себя вправе вносить свои идеи и точки зрения. Данный процесс поощряет открытые каналы связи, общую ответственность и взаимное уважение между руководством и научным и преподавательским составом. Целью научного исследования являлось изучение тенденций, этапов, блоков и показателей реализации процессной парадигмы партисипативного управления, которая позволит научно обосновать концепцию развития научно-инновационного потенциала профессорско-преподавательского и управленческого состава научно-образовательного учреждения. Вовлечение всех сотрудников научно-образовательного учреждения в процесс принятия решений, позволят повысить и задействовать их креативность, мотивацию и приверженность делу, что приводит к повышению удовлетворенности работой, производительности и общей организационной эффективности и максимально снизит уровень субъективности и приблизит наше исследование к научной достоверности. Исследование проведено в рамках проекта МОН РК ИРН АР14872123 «Партисипативное управление развитием научно-инновационного потенциала профессорско-преподавательского состава исследовательского университета». Ключевые слова: процессная парадигма, партисипативное управление, научно- инновационный потенциал, научный процесс, исследовательский университет, педагогический феномен, прогностичность развития научно-инновационного потенциала; технологичность исследовательского процесса, качество и логика соучастия ППС.

Мақалада ғылыми-педагогикалық қызметкерлерді шешім қабылдау процестеріне белсенді түрде тарту, сондай-ақ ғылыми және білім беру мекемесінің шеңберіндегі мәселелерді шешуден тұратын партисипативті басқарудың процестік парадигмасының мәні қарастырылады. Партисипативті басқарудың процестік парадигмасы логикалық негізделген құрылымға ие. Партисипативті басқарудың процестік парадигмасының субъектілері магистранттар, докторанттар, оқытушылар, ғылым департаменті, университет кеңесі болып табылады. Партисипативті басқарудың процестік парадигмасының тұжырымдамасы ғылыми және білім беру процесіне қатысатын барлық субъектілердің ұйымның табысты болуына ықпал ете алатын құнды білімдері, идеялары және практикалық тәжірибесі бар екенін мойындайды. Партисипативті қатысу процесінің парадигмасы барлық қызметкерлердің өз идеялары мен перспективаларына үлес қосуға мүмкіндік беретін бірлескен және инклюзивті жұмыс ортасын құрудың маңыздылығын атап көрсетеді. Бұл процесс ашық коммуникация арналарын, ортақ жауапкершілік пен басшылық пен академиялық және оқытушылар құрамы арасындағы өзара құрметті ынталандырады. Ғылыми зерттеудің мақсаты – ғылыми-білім беру мекемесінің профессор-оқытушы және басқарушы кадрлардың ғылыми-инновациялық әлеуетін дамыту тұжырымдамасын ғылыми негіздеуге мүмкіндік беретін партисипативті басқарудың процестік парадигмасын іске асырудың тенденцияларын, кезеңдерін, блоктары мен көрсеткіштерін зерттеу болды. Ғылыми-зерттеу және білім беру мекемесінің барлық қызметкерлерін шешім қабылдау процесіне тарту олардың шығармашылығын, ынтасын және міндеттемесін арттырады және тартады, бұл жұмысқа қанағаттануды, өнімділікті және жалпы ұйымдық тиімділікті арттыруға әкеледі және субъективтілік деңгейін барынша азайтады және зерттеуімізді ғылыми негізділікке жақындатады.. Зерттеу Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің IRN AR14872123 «Зерттеу университетінің профессор-оқытушылар құрамының ғылыми- инновациялық әлеуетін дамытуды партисипативті басқару» жобасы аясында жүзеге асырылды. Түйін сөздер: процестік парадигмасы, партисипативті басқару, ғылыми- инновациялық әлеует, ғылыми процесс, зерттеу университеті, педагогикалық құбылыс, ғылыми-инновациялық әлеуеттің даму болжамдылығы; ғылыми-зерттеу процесінің өнімділігі, профессор-оқытушылар құрамының қатысу сапасы мен логикасы.

The article considers the essence of the process paradigm of participatory management, which consists in the active involvement of scientific and pedagogical staff in decision-making processes, as well as problem solving within a scientific and educational institution. The process paradigm of participatory management has a logically based structure. The subjects of the process paradigm of participatory management are undergraduates, Ph.D. students, teachers, the Department of Science, the University Board. The concept of the process paradigm of participatory management recognizes that all actors involved in the scientific and educational process have valuable knowledge, ideas and practical experience that can contribute to the success of the organization. The participatory process paradigm emphasizes the importance of creating a collaborative and inclusive work environment where all staff feel empowered to contribute their ideas and perspectives. This process encourages open channels of communication, shared responsibility and mutual respect between management and academic and teaching staff. The purpose of the scientific study was to study the trends, stages, blocks and indicators of the implementation of the process paradigm of participatory management, which will scientifically substantiate the concept of developing the scientific and innovative potential of the teaching and managerial staff of a scientific and educational institution. Involving all employees of the research and educational institution in the decision-making process will increase and engage their creativity, motivation and commitment, which leads to increased job satisfaction, productivity and overall organizational effectiveness and will minimize the level of subjectivity and bring our research closer to scientific validity. The study was carried out within the framework of the project of the Ministry of Education and Science of the Republic of Kazakhstan IRN AR14872123 "Participatory management of the scientific and innovative potential development of the research university’s academic teaching staff" Key words: process paradigm, participatory management, scientific and innovative potential, scientific process, research university, pedagogical phenomenon, predictability of the development of scientific and innovative potential; the manufacturability of the research process, the quality and logic of the participation of teaching staff.