Αστικό - Ευφυές διασυνδεδεμένο ψηφιακό τοπίο
Authors: Μπίρη Μαριάννα 
Published: July 2022

Η διατριβή πραγματεύεται έναν τρόπο προσέγγισης της συνέργειας μεταξύ του αστικού και του ευφυούς διασυνδεδεμένου ψηφιακού τοπίου, υπό το πρίσμα των επιλεγμένων συντελεστών ανάδειξής της, δηλαδή τα όρια, τη διάδραση και την ανθεκτικότητα. Σε αυτή τη διαδικασία, το αστικό-ευφυές διασυνδεδεμένο ψηφιακό τοπίο αντιμετωπίζεται ως ένα ενιαίο δυναμικό πεδίο, χωρικών (γεωγραφικά ορισμένων) και ψηφιακών (τεχνολογικά ορισμένων) συνιστωσών, οι οποίες συνυπάρχουν ως όλον. Βασική παραδοχή αποτελεί ότι το σύγχρονο αστικό τοπίο αν και προϋποθέτει τον αστικό τόπο, τον υπερβαίνει εκτείνοντας τον πέρα από τις συνήθεις χωροκοινωνικές, περιβαλλοντικές, τεχνολογικές, ενεργειακές και επικοινωνιακές πρακτικές, προς δυναμικές που συνιστούν την εκτεταμένη εκδοχή του, αυτή της συνέργειας μεταξύ αστικού και ευφυούς διασυνδεδεμένου ψηφιακού τοπίου. Η τοπική κλίμακα της ελληνικής γειτονιάς, και συγκεκριμένα η σύγχρονη αστική πλατεία γειτονιάς, αποτελεί το πεδίο εφαρμογής. Εξετάζονται επτά πλατείες γειτονιάς του Δήμου Λυκόβρυσης-Πεύκης.Μεθοδολογικώς, τα κριτήρια προσέγγισης της συνέργειας προέρχονται από τους παγκόσμιους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (Σ.Β.Α.) των Ηνωμένων Εθνών. Χρησιμοποιούνται τρεις μέθοδοι έρευνας: (α) η ποσοτική έρευνα, μέσω ηλεκτρονικών ερωτηματολογίων σε φορείς, ειδήμονες, ακτιβιστές/ενεργούς πολίτες, και in situ ερωτηματολογίων στους χρήστες των πλατειών γειτονιάς, (β) οι παρατηρήσεις στο πεδίο και (γ) η πολυκριτηριακή αξιολόγηση (μέθοδος ELECTRE III). Περαιτέρω, γίνεται ανάλυση των συνθηκών των εξεταζόμενων πλατειών γειτονιάς, με τη χρήση αντίστοιχου λογισμικού. Εξετάζεται η ψηφιακή οπτικοποίηση της χωρικής κατανομής των σκιασμένων/ηλιασμένων περιοχών, η αντίληψη της θερμικής άνεσης και των μικροκλιματικών συνθήκων (RayMan και ENVI-met, αντίστοιχα), οι ετήσιες ενεργειακές καταναλώσεις και οι αντίστοιχες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) των πλατειών γειτονιάς, για μια ολιστική προσέγγιση της πολυκριτηριακής ανάλυσης.Μέσω της πολυκριτηριακής ανάλυσης αξιολογούνται δύο σενάρια βάσης, δηλαδή οι υφιστάμενες συνθήκες των πλατειών γειτονιάς, πριν και κατά την πανδημική κρίση της COVID-19, και τρία σενάρια εξελικτικής ενσωμάτωσης της τεχνολογικής ευφυΐας. Το σενάριο Α αφορά στην ενσωμάτωση ευφυών υλικών με εξελιγμένες οπτικές και θερμικές ιδιότητες. Το σενάριο Β εξετάζει τεχνολογίες υλικών μεταβαλλόμενων ιδιοτήτων για την αποδοτική χρήση της εισερχόμενης ενέργειας. Υποδεικνύεται η μετάβαση από τις παθητικά ευφυείς ιδιότητες και λειτουργίες, στις ενεργά ευφυείς συμπεριφορές. Το σενάριο Γ εστιάζει στη διασυνδεδεμένη τεχνολογική ευφυΐα παραγωγής ενέργειας. Η προσέγγιση αναδεικνύει πρωταρχικές κατευθύνσεις συνέργειας μεταξύ αστικού και ευφυούς διασυνδεδεμένου ψηφιακού τοπίου, υπό το πρίσμα των παγκόσμιων Σ.Β.Α. και τη στρατηγική των ήπιων αειφορικών παρεμβάσεων. Συνέργεια που αναδεικνύεται ως μια ελκυστική, ρεαλιστική και επιτεύξιμη επιλογή. Η πολυκριτηριακή αξιολόγηση αναδεικνύει τη συνολική προστιθέμενη αξία που προσδίδει η τεχνολογική ευφυΐα στις ήπιες παρεμβάσεις αειφορίας. Η στόχευση και η συμβολή της παρούσας διατριβής έγκειται στο συσχετισμό δύο εξελισσόμενων, αλλά ακόμα, ασθενώς συνδεδεμένων θεωρητικών προσεγγίσεων σε επίπεδο αστικού τοπίου, αυτές της αειφορίας και της ευφυούς πόλης στην κλίμακα της γειτονιάς, εστιάζοντας στην πλατεία της. Υπογραμμίζεται η ανάγκη επαναπροσδιορισμού της σχέσης τους για την επιτάχυνση των μεταβάσεων προς την αειφορία και την ανθεκτικότητα, τόσο σε συνθήκες κανονικότητας, όσο και σε συνθήκες κρίσης.