Η επίδραση της καλσιτονίνης στον αρθρικό χόνδρο της κατά γόνυ αρθρώσεως
Authors: Κύρκος Μαργαρίτης 
Published: January 2014

Η οστεοαρθρίτιδα αποτελεί τη συχνότερη παθολογική κατάσταση των αρθρώσεων, ιδιαίτερα ατόµων που έχουν υπερβεί το 55ο έτος της ηλικίας. Η εµφάνισή της είναι περισσότερο συχνή στα κάτω άκρα (γόνατο, ισχίο) και ιδιαίτερα στις γυναίκες µε αυξηµένο βάρος και έντονα σωµατικά εργαζόµενες. Η φαρµακευτική θεραπευτική αντιµετώπιση της πάθησης αποτελεί την κυριότερη συνιστώσα της συντηρητικής αγωγής και στη συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών συνίσταται στη χρήση µη στεροειδών αντιφλεγµονωδών φαρµάκων, τα οποία σε µικρότερο ή µεγαλύτερο βαθµό δηµιουργούν επιπλοκές από το γαστρεντερικό ή το καρδιαγγειακό σύστηµα. Λόγω των ανωτέρω, συνεχής είναι η προσπάθεια ανακάλυψης νέων φαρµακευτικών ουσιών ή «νέων ιδιοτήτων» παλαιοτέρων, οι οποίες έχουν ευνοϊκή επίδραση στον ασθενή, για την εξέλιξη της πάθησης, και δεν έχουν δυσµενείς επιπτώσεις σε άλλα συστήµατα. Η εργασία αυτή έχει σκοπό τη µελέτη της επίδρασης της καλσιτονίνης στον αρθρικό χόνδρο του γόνατος κονίκλων, στα οποία δηµιουργήθηκε πειραµατικά οστεοαρθρίτιδα. ∆έκα οκτώ, σκελετικά ώριµοι, θηλυκοί λευκοί κόνικλοι Νέας Ζηλανδίας, µέσης ηλικίας ενός έτους και µέσου σωµατικού βάρους πέντε kgr (±500 gr) απετέλεσαν το υλικό της µελέτης. Όλα τα πειραµατόζωα υποβλήθηκαν σε εγχειρητική δηµιουργία αστάθειας του δεξιού γόνατος µε διατοµή του πρόσθιου χιαστού συνδέσµου, έσω µηνισκεκτοµή και ηµιδιατοµή του έσω πλάγιου συνδέσµου, µε σκοπό τη δηµιουργία οστεοαρθρίτιδας. Τα πειραµατόζωα χωρίσθηκαν ισάριθµα σε δύο οµάδες, την Α και τη Β. Από την 7η µετεγχειρητική ηµέρα και µέχρι τη θυσία τους χορηγούνταν, ενδοµυϊκά ανά 24ωρο στα πειραµατόζωα της οµάδας Α 10 IU συνθετικής καλσιτονίνης σολωµού και στα ζώα της οµάδας Β ίση ποσότητα φυσιολογικού ορού. Σύµφωνα µε το πρωτόκολλο, γινόταν θυσία τριών πειραµατοζώων από κάθε οµάδα ανά µήνα µετά την έναρξη χορήγησης καλσιτονίνης και φυσιολογικού ορού αντίστοιχα, µε σκοπό τη µελέτη της επίδρασης της φαρµακευτικής αυτής ουσίας στα διάφορα στάδια εξέλιξης της οστεοαρθρίτιδας. Τη θυσία κάθε πειραµατοζώου ακολουθούσε απεικονιστικός έλεγχος των γονάτων του µε απλή ακτινογραφία και µε αξονική και µαγνητική τοµογραφία. Στη συνέχεια γινόταν αφαίρεση όλων των µαλακών µορίων του δεξιού γόνατος, ώστε να είναι εµφανείς οι αρθρικές επιφάνειες των µηριαίων και των κνηµιαίων κονδύλων, οι οποίες και φωτογραφίζονταν κατακόρυφα από απόσταση 10 cm µε ψηφιακή φωτογραφική µηχανή. Ακολούθως, οι εικόνες αυτές υποβάλονταν σε ψηφιακή ηλεκτρονική επεξεργασία για την εκτίµηση του ακριβούς ποσοστού της αρθρικής επιφάνειας µε ΟΑ αλλοιώσεις. Τέλος, η µελέτη των παρασκευασµάτων ολοκληρωνόταν µε την ιστολογική εξέταση τους. Από τη µελέτη και τη στατιστική ανάλυση των αποτελεσµάτων προκύπτει σηµαντική διαφορά στη βαρύτητα των ΟΑ αλλοιώσεων τόσο των µηριαίων, όσο και των κνηµιαίων κονδύλων, ιδιαίτερα ως προς το στάδιο (έκταση βλάβης) και ως προς την ιστολογική τους εικόνα. Όλα τα παραπάνω ευρήµατα ήταν ιδιαίτερα σαφή στα πειραµατόζωα τα οποία θυσιάσθηκαν στα αρχικά στάδια (1ο και 2ο µήνα). Θα πρέπει όµως να εκφρασθούν επιφυλάξεις για την απώτερη επωφελή δράση της καλσιτονίνης, διότι στα πειραµατόζωα και των δύο οµάδων οι αλλοιώσεις ήταν παρόµοιες (διαφορά µη στατιστικώς σηµαντική) τον 3ο µήνα της επιβίωσής τους. Συµπεραίνεται, λοιπόν, ότι η καλσιτονίνη έδρασε χονδροπροστατευτικά στα πειραµατόζωα που χορηγήθηκε, συµβάλλοντας στην καθυστέρηση της εξέλιξης των ΟΑ αλλοιώσεων. ∆εδοµένης της αναµφισβήτητης ασφάλειας της καλσιτονίνης, φαίνεται ότι η έγκαιρη χορήγησή της και σε ανθρώπους για τον ίδιο σκοπό, αποτελεί µια πολύ ελπιδοφόρα θεραπευτική πρόταση, η οποία µπορεί να συµβάλει ουσιαστικά στην επιβράδυνση της εξέλιξης της ΟΑ. Ωστόσο, απαιτούνται προοπτικές µελέτες σε πληθυσµιακά µεγάλες οµάδες ανθρώπων για να επιβεβαιωθούν και κλινικά τα αποτελέσµατα της πειραµατικής αυτής εργασίας.