Προληπτικές καλύψεις οπών και σχισμών (sealants) σε αμφίβολες για τερηδόνα επιφάνειες μονίμων γομφίων
Authors: Μιχαλάκη Μαρία 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Η κάλυψη των οπών και σχισμών (ΚΟΣ) θεωρείται η πλέον αποτελεσματική μέθοδος στη μείωση της τερηδόνας των μασητικών επιφανειών οπισθίων δοντιών. Παρόλα αυτά, τα αποτελέσματα μελετών χρήσης ων ΚΟΣ σε επιφάνειες και άτομα υψηλού κινδύνου ανάπτυξης τερηδόνας είναι αντικρουόμενα. Σκοπός: Ο σκοπός της μελέτης αυτής είναι α) να γίνει κατάταξη των αμφίβολων για τερηδόνα επιφανειών σύμφωνα με την κλινική, ακτινογραφική εικόνα, τις μετρήσεις φθορισμού και την ιστολογική εικόνα, α) να γίνει ανάλυση της στοιχειακής σύστασης της αδαμαντίνης τους και γ) να δοκιμαστούν κάποιοι εναλλακτικοί τρόποι αδροποίησης με στόχο τη βελτίωση της έκτασης διείσδυσης και της προσαρμογής του υλικού ΚΟΣ στην αδαμαντίνη των επιφανειών αυτών. Σχεδιασμός: από 84 μόνιμους γομφίους με αμφίβολες για τερηδόνα μασητικές επιφάνειες, 60 ταξινομήθηκαν σύμφωνα με τα κριτήρια ICDAS (σε κωδικούς 1, 2, 3) ανάλογα με την κλινική, ακτινογραφική τους εικόνα και τις μετρήσεις DIAGNOdent. Οι τομές των δοντιών στην κατεύθυνση των βλαβών μελετήθηκαν στο οπτικό μικροσκόπιο πολωμένου φωτός καθώς και στο SEM για τον καθορισμό της έκτασης και του βάθους των βλαβών εντός της αδαμαντίνης, αλλά και της αλλαγής των ανόργανων στοιχείων (Ca, P, F, CO-3), μέσω της στοιχειακής ανάλυσης της αδαμαντίνης. Στη συνέχεια 24 δόντια (8 δόντια για κάθε ένα από τους κωδικούς 1, 2, 3 κατά ICDAS) αδροποιήθηκαν με διαφορετικά είδη αδροποιητικών υλικών (ανόργανων και οργανικών), σε διαφορετικούς χρόνους (30 s vs 30 s+30 s) και μελετήθηκαν στο SEM. Στη συνέχεια, αφού τοποθετήθηκαν ΚΟΣ και έγινε σύγκριση του νέου και του συμβατικού τρόπου αδροποίησης παρατηρώντας στο οπτικό μικροσκόπιο ανακλώμενου φωτός την έκταση διείσδυσης και την προσαρμογή των υλικών ΚΟΣ στην αδαμαντίνη των υπό εξέταση επιφανειών. Αποτελέσματα: Η συμφωνία μεταξύ κλινικής και ιστολογικής εξέτασης βρέθηκε υψηλή (k=0,65), ενώ μεταξύ και κλινικής και ακτινογραφικής εξέτασης, μέτρια (k=0,19). Στο διαγνωστικό κατώφλι ERK3 οι τιμές για την ευαισθησία ήταν 57,14-76,47 και για την ειδικότητα 92,54-92,86. Όσον αφορά στη στοιχειακή σύσταση αδαμαντίνης των αμφίβολων για τερηδόνα επιφανειών, η συγκέντρωση Ca (Wt%) βρέθηκε στατιστικά σημαντικά χαμηλότερη (p=0.02) για τον κωδικό 3 κατά ICDAS σε σύγκριση με τον κωδικό 1 και στατιστικά σημαντικά υψηλότερη (p=0,01) στην υγιή περιοχή από ότι στην περιοχή με βλάβη. Ανάλογα η συγκέντρωση P (Wt%) ήταν χαμηλότερη στατιστικά σημαντικά για τον κωδικό 3 κατά ICDAS σε σχέση με τον κωδικό 1, και σημαντικά υψηλότερη (p<0.01) στην υγιή περιοχή σε σχέση με την περιοχή βλάβης καθώς και στην περιοχή με επιφανειακή βλάβη σε σχέση με την περιοχή βαθύτερης βλάβης (p=0.01). Τέλος οι πιθανότητες να παρουσιάζουν οι ΚΟΣ τη χαμηλότερη διείσδυση είναι υψηλότερες για τον κωδικό 3 κατά ICDAS σε σύγκριση με τον κωδικό 1 και 2 (p=0.02), ενώ η χαμηλότερη προσαρμογή μεταξύ υλικού και δοντιού παρατηρείται σε επιφάνειες με κωδικό 3 σε υψηλότερο βαθμό από ότι σε επιφάνειες με κωδικούς 2 και 1 (p<0.01 και p<0.001 αντίστοιχα). Τα διαφορετικά υλικά καθώς οι διαφορετικοί χρόνοι εφαρμογής αδροποίησης δεν επηρεάζουν στατιστικά σημαντικά την έκταση διείσδυσης των ΚΟΣ στο βάθος των αυλάκων και την προσαρμογή τους στην αδαμαντίνη.Συμπεράσματα: Η συμφωνία μεταξύ ιστολογικής και κλινικής εικόνας για επιφάνειες με κωδικούς ICDASΙ 1, 2, 3 βρέθηκε υψηλή. Η αδαμαντίνη των αμφίβολων για τερηδόνα επιφανειών παρουσιάζει διαφορετική σύσταση στις συγκεντρώσεις ασβεστίου και φωσφόρου από ότι αυτή των υγιών. Ειδικότερα σε περιοχές με κωδικό ICDAS 3 σε σχέση με περιοχές με κωδικούς 1 και 2.Η εφαρμογή συνδυασμών υλικών αδροποίησης, όπως NaOCl με H3PO4, σε διαφορετικούς χρόνους δεν βελτίωσε την έκταση διείσδυσης των ΚΟΣ στις οπές και σχισμές ή την προσαρμογή του υλικού στα τοιχώματα των αυλάκων. Όσο μεγαλώνουν οι κωδικοί ICDAS, τόσο μειώνεται η έκταση διείσδυσης της ΚΟΣ και εξασθενεί η προσαρμογή του με την οδοντική επιφάνεια.