bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
The Predicative Parts of Speech Except the Verb (ot-kesim) and its Expression in the Language of old Turkic Inscriptions
Authors:   Tashkent State University of Oriental Studies., Sodiqov Qosimjon
Published: July 2023

The type of predicate that is called ot-kesim (predicative parts of speech except the verb) in traditional grammar is relative. Because the predicate of the sentences with ot-kesim (predicative parts of speech except the verb) are not only formed with such as noun, adjective, numeral or pronoun. Those that we consider them as predicate (in the group of Name including noun, adjective, pronoun, etc.) are followed by the copulas that are -turur, -durur (in present-day Uzbek language: -dir “in English -dir is to be”) which logically refer to emphasis. In all sentences with ot-kesim (predicative parts of speech except the verb), the copula is logically required instead of a predicate, and the predicate of such as sentences with ot-kesim (predicative parts of speech except the verb) returns again to the verb. Although they are the sentences with ot-kesim (predicative parts of speech except the verb), the predicate is logically required in the structure of a sentence. The state of being a predicate of the words except for a verb can be considered the result of historical-linguistic progress that lasted for more than a hundred years. In this article the sentences with ot-kesim (predicative parts of speech except the verb), and the factors of their origin are discussed, using the example of inscriptions.
History and Development of the Discussion Genre
Authors:   Kokand State Pedagogical Institute, Abdurahmonova Olmosxon
Published: July 2023

The article is devoted to the level of development and perfection of the genre of debate in fiction. It also answers questions about the meaning of the word debate and what its function is, and its place in literature. Depending on the meanings of the term debate in annotated and encyclopedic dictionaries, they are divided into types. The opinions expressed by scholars in the genre of debate are summarized and come to a unified conclusion. The article covers the history of debate, the creation of the debate. The literature of the peoples of the West and the East has been studied comparatively, and the considerations have been made on a scientific basis. That is, the debate is based on scientific evidence that the Mesopotamian civilization, from which the first record appeared, has come a long way from the Sumerian-Akkadian period to the present day.It is also said that although the debate originated in Arabic literature, it reached great heights in Persian-Tajik literature. The first example of this is the dispute between the ancient written monument “Drakhti Asurik” (Goat and Palm tree) and the disputes of later periods.The genre of debate in Uzbek classical literature is mainly divided into two types: Other literary genres are studied as an integral part and as an independent genre. This has had a significant impact on the development of the debate genre.Literary ties are as ancient as the cultural ties of nations. Their socio-political, historical and cultural conditions, customs, and literary connections were common in terms of ethnic composition. When we study the literature of these peoples, we see that they have done a great job in the genre of debate. In particular, the work on the genre of debate in the literature of Azerbaijan and the Turkic peoples is of particular importance.
About Manuscripts of Mahmud Zamakhshari’s “Kashshof”
Authors:   Alisher Navo'i Tashkent State University of Uzbek Language and Literature, Sulaymonova Nigora
Published: July 2023

This article discusses one of the famous religious works named “Kashshof”, in particular, its manuscript copies (full name – “al-Kashshof fi haqaqiqi ghavomidi-t-tanzil va uyuni-l -aqovil fi vujuhi-t-ta'vil”) (“The one that opens the eyes of narrations by interpreting the hidden truths of the Quran”) of the great Chorasmian scholar Abul Qasim Mahmud Zamakhshari dedicated to the interpretation of the Holy Quran. Today, fourteen manuscripts of this tafseer (a comentary to the Holy Quran) are kept in the manuscript fund of the Institute of Oriental Studies named after Abu Rayhan Beruni of the Academy of Sciences of Uzbekistan. The article analyzes these fourteen manuscripts in detail from the point of view of source studies. The complete bibliographic index of each manuscript is recorded. The manuscripts also contain detailed information about the surahs (chapters in Quran) - how many verses, where they were revealed, how the surah interpretations were given, and the calligraphy of the manuscripts. At the end of the article, photos from the manuscripts of “Kashshof” are attached to give an idea of the manuscripts.
Alternativas para a gestão de efluentes domésticos em instalações militares isoladas
Authors: Pontes Raquel Alves Ribeiro , Paulo Paula Loureiro , Boncz Marc Árpád
Published: July 2023

O déficit em esgotamento sanitário nas comunidades isoladas é um obstáculo à universalização do saneamento, prescrita pelo Objetivo 6 de Desenvolvimento Sustentável (ODS 6) e pela Lei nº 14.026/2020. Projetos de tratamento de efluentes nas bases remotas do Exército Brasileiro podem auxiliar a reverter esse quadro. Portanto, o objetivo deste trabalho foi propor diferentes alternativas para a gestão de esgotos domésticos em instalações militares isoladas que possam ser aproveitadas em comunidades nos arredores. Um quartel isolado no Pantanal (Brasil) serviu como estudo de caso. Onze cenários foram propostos, classificados em sistemas individuais com separação de efluentes na fonte e sistemas individuais e semicoletivos para tratar esgoto doméstico convencional. No primeiro caso, não há remoção de lodo e as tecnologias de tratamento e disposição final selecionadas foram: 1) tanque de evapotranspiração (TEvap) para águas escuras (AE) e círculo de bananeiras (CB) para águas cinzas (AC); 2) TEvap para AE e wetlands de fluxo subsuperficial horizontal (WCH) seguido de vala de infiltração (VI) para AC; 3) TEvap para AE e wetlands de fluxo subsuperficial vertical (WCV) e VI para AC. Nos outros casos, sugeriu-se a utilização de leito de secagem e compostagem simplificados para o gerenciamento local do lodo, e as tecnologias foram: 1) tanque séptico (TS) seguido por filtro anaeróbico (FAN) e CB; 2) TS, FAN e VI; 3) TS, WCH e CB; e 4) TS, WCH e VI. Alternativas sem separação na fonte podem ser implementadas pelo Exército em edificações existentes, sendo necessário incentivar a separação na fonte nos novos projetos. Propuseram-se também ações para facilitar a replicação no entorno.
Remoção de ácido ciclohexanocarboxílico de soluções salinas por floculação micelar e filtração
Authors: Tanabe Luciana Kaori , Oliveira Henrique Alberton de , Schneider Ivo André Homrich , Azevedo André Camargo de
Published: July 2023

A presença de ácidos naftênicos (ANs) em águas produzidas (APs) oriundas do beneficiamento de petróleo proporciona riscos toxicológicos à vida marinha e à qualidade da água. A América do Sul caracteriza-se pela produção de óleos que apresentam altos teores de ANs, constituindo um desafio para o gerenciamento e o tratamento de APs, bem como para o atendimento aos Objetivos de Desenvolvimento Sustentável (ODS). Este estudo avaliou a remoção de ácido ciclohexanocarboxílico (ACHC) de soluções salinas (100 g∙L-1 NaCl) por meio de uma técnica inovadora de floculação combinando o tensoativo aniônico dodecilbenzenosulfonato de sódio (SDBS) e uma poliacrilamida catiônica (PAAC), seguida de filtração (1,2 μm). Razão molar SDBS/ACHC (0,33, 1, 2 e 2,6), pH (3,5 a 9,5) e tempo de mistura lenta (1, 5 e 10 minutos) foram avaliados na remoção de ACHC (concentrações iniciais 150, 200 e 300 mg∙L-1). A remoção de ACHC foi função da razão molar SDBS/ACHC, sendo o melhor resultado obtido (ACHC inicial = 300 mg∙L-1 e residual = 61,2 mg∙L-1, remoção = 79,4%) em razão molar = 2,6, pH = 6,5 e 5 minutos de agitação lenta. Os mecanismos de floculação consistem na precipitação de complexos polímerosurfactantes (PSCs), removidos da solução após filtração. Testes Microtox® indicaram redução na toxicidade da água tratada (FT = 4,4) em relação à solução salina inicial contendo 200 mg∙L-1 ACHC (FT = 142,9). Pode-se concluir que o tratamento de APs em plataformas marítimas usando a combinação de tensoativo aniônico e polímero floculante catiônico tem potencial para remoção de ANs (fração de óleo dissolvida) e redução da toxicidade residual.
Uma abordagem transdisciplinar do papel da água como pilar da natureza, da saúde e do bem-estar
Authors: Barbosa Ana Estela , Rebelo Margarida
Published: July 2023

Mais de 50% da população vive em cidades e enfrenta fatores de estresse que afetam a saúde, tais como elevados níveis de poluição e ruído, tendo como consequências comuns problemas cardiovasculares e circulatórios, obesidade, estresse, entre outros. O acesso a zonas verdes e azuis — zonas com a presença de vegetação e água —, onde são oferecidos valores naturais, como a biodiversidade e a presença de água, tem merecido atenção e estudo. A investigação tem permitido validar a relação entre as características naturais e a melhoria da saúde e o bem-estar da população, comprovando-se, por exemplo, que a presença de corpos de água tem benefícios para a saúde mental. Este trabalho baseou-se em informações recolhidas em stakeholders e na pesquisa na plataforma Cordis, que congrega resultados de projetos europeus financiados. Fez-se ainda uma revisão da literatura publicada entre 2019 e 2022, usando os termos “nature based solutions” e “guidelines”, tendo-se analisado 20 artigos representativos. Os resultados validam que as soluções de base natural (SBN) são do maior interesse para a sustentabilidade ambiental e social das cidades e comunidades, para a resiliência às alterações climáticas, para a melhoria da saúde e do bem-estar e, ainda, para promover serviços de ecossistemas. É ainda relevante que a investigação sobre as SBN se desenvolva no seio da sociedade e num processo colaborativo de cocriação transdisciplinar, pelo envolvimento ativo da população e de stakeholders relevantes, e que cada contexto urbano se inspire no conhecimento científico internacional para trabalhar em soluções customizadas à sua realidade.
Definição de metas de saneamento básico e saúde: experiência participativa em uma comunidade rural e tradicional do estado de Goiás, Brasil
Authors: Baracho Rafaella Oliveira , Bezerra Nolan Ribeiro , Rocha Bárbara Souza , Scalize Paulo Sérgio
Published: July 2023

A população rural enfrenta déficits nos serviços de saneamento básico e saúde. Para superá-los, faz-se necessário elaborar projetos, planos e ações que incluam a comunidade no processo de planejamento. O objetivo deste trabalho foi construir metas de saneamento básico e saúde para uma comunidade quilombola haja vista problemas identificados pela própria população. Para isso, aplicou-se a metodologia Arco de Maguerez para coleta dos anseios da população, com o uso de perguntas indutoras. Os participantes da oficina integradora identificaram 22 problemas relacionados ao saneamento básico, à saúde e ao controle social. Tais anseios transformaram-se em 18 metas e 22 indicadores, que podem ser aplicados para orientar projetos, planos e ações para melhoria da comunidade rural. Mediante a aplicação de uma metodologia problematizadora, foi possível estabelecer metas verificáveis e que podem ser acompanhadas por indicadores que têm o potencial de mostrar a evolução do cenário da comunidade.
СЛУЧАЙ ИЗ ПРАКТИКИ: НОВОРОЖДЕННЫЙ С НЕСОВЕРШЕННЫМ ОСТЕОГЕНЕЗОМ (СИНДРОМ ВРОЛИКА)
Authors: Аязбеков А.К. , Таскынова Г.Н. , Нурхасимова Р.Г. , Таубекова М.Н. , Аязбекова А.Б. , Курманова А.М. , Салимбаева Д.Н.
Published: July 2023

Представлен клинический случай несовершенного остеогенеза II типа (синдром Вролика) у новорожденного. Диагноз был поставлен по типичными клиническим и рентгенологическим признакам с многочисленными внутри- и внеутробными переломами. Не исключается роль перенесенной коронавирусной инфекции у матери в период органогенеза в развитии тяжелой формы заболевания.
SESQUITERPENE LACTONES OF PLANTS OF THE GENUS SAUSSUREA L.
Authors: Karzhaubayeva A.D. , Orynbasarova K.K. , Orazbekov E.K. , Konovalov D.A.
Published: July 2023

The dependence of medicines on imports sharply worsens the situation with the supply of medicines to the general population. Currently, many problems arise in order to ensure a systematic reduction in import dependence on medicines and their substances for the treatment and Prevention of diseases in relevant areas in the relevant industries. One of these relevant areas is the prevention and treatment of difficult-totreat diseases such as pneumonia, tuberculosis and viral. In connection with these circumstances, special attention is paid to the search for new drugs against viruses, tumors and bacteria from natural domestic raw materials. On the territory of the Republic of Kazakhstan, there is a significant increase in the import of medicinal substances for the production of various types of medicines and BAS. The production of domestic medicines is relevant in our country, replacing such plant raw materials. Aims: to identify and use sesquiterpene lactones from medicinal plant raw materials as a promising medicinal source. Materials and methods: Plant raw materials — Saussurea sordida and Saussurea alpina plants were used as objects. The object of the study was the aboveground part collected in 2022 in the Turkestan region. To obtain the extract, 96% percent ethyl alcohol was infused by maceration for 7 days. To isolate sesquiterpene lactones, the method of maceration of ethyl alcohol with a percentage of 96% from plant raw materials was used. Results and discussion: During the experiments, the presence of unsaturated compounds of sesquiterpene nature was established: alcohols, lactones, azulenes, as well as higher alcohols and diterpene acids in the herbs Saussurea Sordida Kar&Kir and Saussurea Alpina DC.
КАЧЕСТВО ЖИЗНИ РОДИЛЬНИЦ С МАКРОСОМИЕЙ И СТРЕССОВОЙ ИНКОНТИНЕНЦИЕЙ
Authors: Велиева А.Т. , Омарова Г.К. , Меирманова А.О.
Published: July 2023

В статье представлена сравнительная оценка качества жизни родильниц в зависимости от метода родоразрешения и массы новорожденного. Произведен анализ качества жизни у трех групп родильниц: основная группа — с макросомией и вагинальными родами, контрольная – с макросомией и абдоминальными родами, группа сравнения – с физиологическими родами. Выявлено, что у родильниц с макросомией, независимо от метода родоразрешения, физический компонент качества жизни был ниже психологического компонента, что свидетельствует об ограничении их физической активности, субъективной неудовлетворенности состоянием своего здоровья, снижении жизненного тонуса. Тогда как у родильниц после физиологических родов со средней массой плода больше страдает психологический компонент качества жизни.
РОЛЬ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА ДЛЯ ЛЕЧЕНИЯ ДЕТЕЙ С РАССТРОЙСТВОМ АУТИСТИЧЕСКОГО СПЕКТРА: МЕЖДУНАРОДНЫЙ ОПЫТ
Authors: Кошербаева Л. , Самамбаева А. , Сабырдилда Ж. , Кожагельдиева Л.
Published: July 2023

Введение. Расстройства аутистического спектра (РАС) — это расстройство развития нервной системы, для которых характерны поведенческие и психологические проблемы у детей. Наблюдается рост распространённости РАС во всем мире. В последние десятилетия наблюдается рост исследований по применению искусственного интеллекта (ИИ), позволяющий ускорить процесс диагностики, и впоследствии раннего доступа к лечению детей с РАС. Целью нашего обзора является изучить применение искусственного интеллекта для детей с РАС. Методы. Был проведен обзор литературы существующих систематических обзоров и мета-анализов с 2013 по 2023 г. Поиск литературы проводился в базах данных PubMed, Кокрановская база систематических обзоров и Scopus. Поиск был ограничен человеческой популяцией, исследованиями на английском и русском языке. Каждое включенное исследование оценивалось по чек-листу AMSTAR-2. Результаты. Мы проанализировали результаты пяти систематических обзоров, двух мета-анализов, трех систематических обзоров-мета-анализов. В настоящее время нет единых подходов применения ИИ для диагностики и лечения детей с РАС. Существующие алгоритмы машинного обучения подразделяется на контролируемое, полу-контролируемое, неконтролируемое. Большинство работ включали в себя оценку производительности машины опорных векторов, нейронные сети и деревья решений, из которых наибольшую эффективность продемонстрировал анализ нейронной сети. ИИ применяется различными способами для диагностики и лечения РАС. Важно отметить, что системы на основе ИИ все еще разрабатываются и проверяются, и не все они еще широко применяются в клинической практике. Кроме того, модели ИИ следует использовать как дополнительный инструмент, а не как единственный метод диагностики, и всегда под наблюдением квалифицированного специалиста. Выводы. Проведенный анализ показал рост исследований в области ИИ для диагностики и лечения РАС, который имеет большой потенциал в будущих разработках и производительности.
РОЛЬ МЕДИЦИНСКОЙ СЕСТРЫ В ОКАЗАНИИ МЕДИЦИНСКОЙ ПОМОЩИ ПАЦИЕНТАМ ПОЖИЛОГО ВОЗРАСТА
Authors: Исенова Б.К. , Аимбетова Г.Е. , Канушина М. , Маханбеткулова Д.Н. , Рамазанова М.А.
Published: July 2023

В данной статье оценивается роль медицинской сестры, оказывающая медицинскую помощь пациентам пожилого возраста. Проведен анализ организации и состояния сестринской помощи в гериатрической службе по данным зарубежныхисследователей. Материалы и методы. Был проведен поиск и анализ научных публикаций в базах данных PubMed, Cochranelibrary, MedLine, CINAHL, с использованием медицинских тематических заголовков и ключевых слов. Глубина поиска 15 лет. Общий объем проанализированных научных статей было 43, из числа которых, 25 статей по геронтологии были отобраны для написания данной статьи. Результаты. В пожилом и старческом возрасте имеются хронические заболевания, снижающие физическую и социальную активность пожилых людей. В современных условиях развития здравоохранения с ростом значимости сестринского персонала в ситуации расширения методов лечения возрастает роль анализа качества сестринской помощи, поскольку от качества работы медсестер зависит экономическая и результативная составляющие медицинской помощи. Особое значение придается разработке методик количественной оценки, качественной деятельности медицинских сестер в стационарах [6]. По данным Всемирного Банка доля населения Земли старше 65 лет по состоянию на 2021 год составляла рекордные 9,6 %, а процесс старения населения Земли с 2010 года резко ускорился[7]. Данные цифры, указывают на то, что с каждым годом будет увеличиваться доля лиц старческого возраста, требующих особого медицинского ухода.
ПОЛИТИКА В ОБЛАСТИ ОХРАНЫ ЗДОРОВЬЯ МУЖЧИН
Authors: Толганбаева К. , Кульжанов М. , Кошербаева Л.
Published: July 2023

На сегодняшний день существует угроза увеличения неравенства в отношении здоровья между мужчинами и женщинами. Многими странами проводится достаточная работа по включению гендерных аспектов в политику и в практику здравоохранения, эффективность и приемлемость которых доказаны. Однако необходимо продолжать акцентировать внимание на преобразования системы здравоохранения в направлении более пристального внимания к проблемам здоровья мужчин и моделям обращения за медицинской помощью. Целью данной статьи является изучение политики стран в области охраны здоровья мужчин. Исследование выполнено с углубленным анализом литературных источников по базам данных Pubmed, Scopus, Web of Science, Google Scholar, Cyberleninka. Глубина исследования охватывала период с 2012 по 2023 год. Исследования показали, что принятые глобальные инициативы по охране здоровья мужчин способствуют сокращению неравенства в отношении здоровья между мужчинами и женщинами, также полученные результаты способствуют развитию и внедрению новых инициатив относительно укрепления здоровья и улучшения образа жизни мужского населения.
COVID-19 ЖӘНЕ БАЛАЛАРДАҒЫ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Authors: Мұханқызы Г. , Алимова Т.А. , Абдиева А.М. , Құрбантай М. , Гуламова Д.Н.
Published: July 2023

Бұл әдебиеттік шолудың мақсаты-ғылыми жарияланымдар негізінде балалардағы COVID19-ға эпидемиологиялық және клиникалық сипаттама беру және мүмкін болатын терапияның әртүрлі тәсілдерін анықтау. Мақаланың негізі 2020 жылдың желтоқсан — наурыз айларында болған балалардағы COVID – 19 Қытайдың, Германияның, Италияның және ДДҰ-ның рецензияланған журналдарындағы және ресми Денсаулық сақтау көздеріндегі шетелдік жариялынымдарды талдау болып табылады. Ересек адамдарға қарағанда коронавирус (SARS-CoV-2) жаңа туған нәрестелерден бастап барлық жас топтарындағы ауырған балаларда жеңілірек өтеді. Осыған ұқсас үрдістер SARS-Cov-1 және MERS вирусының эпидемиясы кезінде де анықталды. Бұл мақалада қазіргі кездегі аурудың ауырлығына байланысты ДДҰ бағдарламасы бойынша балалардағы COVID — 19 терапиясының жаңа мүмкіндіктері туралы ақпараттық шолу берілген. Көптеген авторлар балалардағы СОVID-19 жеңілірек және жиі симптомсыз өтетіндігі жөнінде, сондай — ақ аурудың негізгі белгілері басылғаннан кейін әртүрлі биологиялық орталарда вирустың ұзақ уақыт сақталатындығы туралы айтылған. Авторлардың айтуынша COVID-19 ауруымен ауырған науқасқа ұзақ динамикалық бақылауда болу керектігі айтылған.
ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ СТОМАТОЛОГИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІ ҚАРЖЫЛАНДЫРУ МӘСЕЛЕСІ ТУРАЛЫ (ӘДЕБИ ШОЛУ)
Authors: Мадраимов Н.Б. , Баймуратова М.А. , Куракбаев К.К. , Лактионова М.В. , Имашева Б.И. , Есимов Д.С.
Published: July 2023

Нарықтық экономикаға көшу отандық стоматологияның дамуына стратегиялық әсер етеді. Жекеменшік медициналық орталықтар мен ақылы стоматологиялық қызметтердің көбеюі медициналық көмектің сапасын арттыратыны сөзсіз, дегенмен, Қазақстан Республикасының қарқынды дамуына қарамастан, бүгінгі таңда халықтың өмір сүру деңгейі қалаған шегіне жеткен жоқ. Осылайша, республикалық бюджет есебінен білікті көмекке деген қажеттілік жоғары күйінде қалып отыр. 2020 жылы міндетті медициналық сақтандыру жүйесін енгізумен қаржыландыруды реттеу және бөлу, медициналық көмектің сапасын бақылау бойынша бірқатар мәселелер туындады, бұл Қазақстандағы стоматологиялық қызметтерді қаржыландырудың ағымдағы жағдайын талдауды жаңартады. Зерттеудің мақсаты: Қазақстандағы стоматологиялық қызметті қаржыландыру ерекшеліктерін зерттеу. Іздеу стратегиясы: Бұйрықтар, бұйрықтарға қосымшалар, қаулылар, мақалалар, міндетті медициналық сақтандыру қорының жылдық есептері, электронды ресурстар, қоғамдық игіліктердегі мақалалар соңғы 10 жылдағы ғылыми жарияланымдар мен мамандандырылған іздеу жүйелерінің мәліметтер базасы арқылы зерттелді: PubMed, Mendeley, Scopus, Web of Science, Google Scholar. Стоматологиялық қызметтер, қаржыландыру, медициналық сақтандыру, тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі бойынша түйінді сөздер бойынша ақпараттық іздеу жүргізілді. Нәтижелер: Қазақстанда 2020 жылы CSHI жүйесі іске қосылған сәттен бастап қазіргі уақытқа дейін стоматологиялық қызметтерді қаржыландыру көлемі артып келеді. Алайда, Республикалық бюджет есебінен стоматологиялық көмекті халықтың белгілі бір санаты ғана ала алады. Біз Қазақстандағы МӘМС және ГОБМП есебінен стоматологиялық көмек көрсету қажеттілігі туралы деректерді таппадық. Қазақстандағы стоматологиялық көмектің сапасы мен қамтылуымен халықтың қанағаттанушылығын зерттеу қажет. OSMI және GOBMP — бұл халық үшін, әсіресе қалтасынан үлкен төлемдер жасай алмайтындар үшін тіс денсаулығының екі тірегі.
COVID-19 ПАНДЕМИЯСЫНЫҢ СТУДЕНТТЕРДІҢ ПСИХИКАЛЫҚ ДЕНСАУЛЫҒЫНА ӘСЕРІ (ӘДЕБИ ШОЛУ)
Authors: Сактапов А.К. , Винников Д.В. , Уалиева А.Е. , Романова Ж.В. , Душпанова А.Т.
Published: July 2023

COVID-19 пандемиясы инфекциядан өлу қаупін ғана емес, сонымен бірге психологиялық қысымды да тудырды. Инфекцияның таралуын тоқтату мақсатындағы карантиндік шаралар халықтың психикалық денсаулығына, әсіресе, студенттерге әсері алаңдаушылық туғызады. Студенттер арасында депрессия, қорқыныш, ашуланшақтық, суицидтік ойлар жиі таралуын байқалды. Мақсаты. COVID-19 пандемиясының студенттерінің психикалық денсаулығына әсерін зерттеу. Әдістері. Зерттеудің теориялық және әдіснамалық негізін отандық және шетелдік ғылыми мақалалар құрады. PubMed, Scopus дерек базаларынан “COVID-19”, “students”, “mental health”, “anxiety”, “depression” кілт сөздерін қолдану арқылы жүргізілді. Зерттеу ауқымы 2020 жылдың қыркүйек айынын 2022 жылдың қыркүйек айына дейінгі мақалаларды қамтыды. Нәтижелері және қорытынды. COVID-19 пандемиясы студенттерге теріс психологиялық әсер етті. Психикалық бұзылулардың дамуына әсер ететін факторлар жынысы, жасы, білім деңгейі, жақын адамдарға қолдау көрсету болды. Зерттеу нәтижелері халықтың осал тобы болып табылатын университет студенттері арасында психикалық бұзылыстардың алдын алу, қажетті іс-шаралар жүргізу және диагностикалау/емдеу стратегияларын жүзеге асырудың маңыздылығын көрсетеді.
СИСТЕМАТИЧЕСКИЙ ОБЗОР ПО GRIN-АССОЦИИРОВАННОЙ ЭПИЛЕПСИИ У ДЕТЕЙ (ОБЗОР)
Authors: Досболова М.К. , Джумагалиева М.Б. , Аяганов Д.Н. , Умурзакова А.О. , Кулыбаев Т.Ж. , Сариманов С.А.
Published: July 2023

Эпилепсия – хроническое заболевание головного мозга, занимающее третье место в структуре болезней детей, приводящее к ранней неврологической инвалидности. Одним из этиологических факторов реализации эпилептического приступа является генетическая наклонность к большей синхронизованности работы нейронов мозга. На сегодняшний день методы молекулярногенетического анализа приобретают всё большую востребованность, особенно в отношении некоторых генетических форм эпилепсии. Важную роль в механизмах эпилептогенеза играют NMDAрецепторы. Приуроченность тяжелых детских эпилепсий связана с преходящей сверхэкспрессией N-метил-D-аспартат (NMDA) — рецепторов, что объясняет гипервозбудимость и наклонность к пароксизмальной активности. NMDAR кодируются семейством генов GRIN, которое включает GRIN1, GRIN2A, GRIN2B, GRIN2C, GRIN2D, GRIN3A и GRIN3B гены. Целью данной работы стало структурирование информации о неврологических или психических проявлениях у детей до 18 лет с GRIN-ассоциированными заболеваниями Методы: Мы провели систематический обзор в соответствии с рекомендациями PRISMA. Ограничения по дизайнам исследования: не были включены клинические испытания на животных, патоморфологические исследования на трупе. Данные, представленные в новостях и пресс-релизах, или данные, собранные с веб-сайтов, не рассматривались. Поиск осуществлялся в базах данных PubMed, Scopus, Web of Science до 13 января 2023 года, а также ссылок из соответствующих статей. Языковые ограничения: английский. В базах данных поисковые запросы были следующими: «GRIN1», «GRIN2A», «GRIN2B», «GRIN2C», «GRIN2D», «GRIN3A», «GRIN3B», gene, child epilepsy, epileptic encephalopathy и рассмотрели соответствующую клиническую и генетическую информацию. Результаты: В результате поиска литературы было найдено 1 332 статей доступные в открытом доступе на английском языке. Повторяющиеся публикации, экспериментальные работы на животных, публикации не на английском языке были исключены из дальнейшей оценки. После тщательного обзора было рассмотрено 17 статей для полного анализа.
МЕДИЦИНА ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРІНІҢ ПСИХИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ЭМОЦИАНАЛДЫҚ ДЕНСАУЛЫҒЫНА ӘСЕР ЕТЕТІН ФАКТОРЛАР БОЙЫНША ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТӘЖІРИБЕНІ ЗЕРТТЕУ
Authors: Куттыбаев А.Д. , Жорабек С.Б. , Құмар А.Б. , Абикулова А.К. , Құсайынов А.З. , Алтынбекова Г.И.
Published: July 2023

Жұмысқа байланысты көптеген факторлар медицина қызметкерлерінің кәсібилігіне, көмек көрсету сапасына, тиімділігіне және жалпы өмір сапасына теріс әсер етуі мүмкін. Сондықтан денсаулық сақтау мамандарының психикалық денсаулығы мен әл-ауқатын қорғау үшін осы жұмысқа байланысты қауіп факторларын анықтау және азайту өте маңызды. Бұл мақалада денсаулық сақтау мамандары арасында профилактикалық іс-шараларды қолдану бойынша халықаралық тәжірибені зерттеу жүргізілді. Зерттеу Cochrane, e-Library, PubMed, Scopus, Web of Science, Google Scholar, Cyberleninka, оның ішінде нормативтік-құқықтық база дерекқорлары бойынша әдеби дереккөздерге терең талдау жүргізе отырып орындалды. Зерттеу тереңдігі 2012 жылдан бастап, 2022 жылға дейінгі аралықты қамтыды. Зерттеулер көрсеткендей денсаулық сақтау саласындағы жұмысқа байланысты стресс — депрессияға, жұмысқа қанағаттанудың төмендеуіне, психологиялық күйзеліске және жеке қарым-қатынастың бұзылуына әкелуі мүмкін екенін дәлелдеді. Бұл стресс нәтижелері пациентке зиян келтіру қаупінің сценарийлерін тудыратын факторлар болып табылады. Дәрігерлердің салауатты өмір салты пациенттердің көзқарасына және олардың өмір салтын өзгертуге деген мотивациясына әсер ететіні анықталды. Осылайша, медицина қызметкерлерінің өмір салты үлгілері, сондай-ақ осы үлгілердің мотивациясын түсіну қоғамдық денсаулыққа тікелей әсер етуі ықтимал.
OBTAINING EXTRACTS FROM THE ROOTS OF FERULA PENNINERVOUS (FERULA PENNINERVIS REGEL & SCHMALH.) OR KELLER’S FERULA (FERULA KELLERI KOSO-POL)
Authors: Dzhumabaeva A.M. , Sakipova Z.B. , Ibragimova L.N. , Kabdenova A.T. , Duisenbekova D.B. , Ibraeva M.B. , Minbaev B.O. , Bolatbekova A.E.
Published: July 2023

At the pharmaceutical company Fitoleum LLP (Esik, Kazakhstan) a technology for obtaining thick and dry extracts of ferula penninervis or Keller’s ferula was developed, and the technological process of the pilot series was transferred and validated. As a result of the research, the regulating normative documentation for the proper production process under the established conditions was developed. Comparable data were obtained on the studied technological parameters of three successively produced batches of each product, and the validity of the considered technological processes for the production of extracts was confirmed. Introduction. The ferula plant (lat. Ferula) belongs to the umbrella family (Apiaceae). In folk medicine, it is widely used to treat dermatological, neuropsychiatric, ophthalmic and infectious diseases. Ferula penninervis (Ferula penninervis Regel & Schmalh.) and Keller’s ferula (Ferula Kelleri Koso-Pol) are of scientific and practical importance, having a wide distribution area in the southern region of the Republic of Kazakhstan, in areas with high solar insolation. Full-scale studies of representatives of the genus Ferula — ferula penninervis and Keller’s ferula, and the development of herbal pharmaceutical substances from their roots were carried out at S.D. Asfendiyarov Kazakh National Medical University. The aim of the study is to develop an optimal technology for obtaining an extract from the roots of the ferula penninervis (Ferula penninervis Regel & Schmalh.) or Keller’s ferula (Ferula Kelleri Koso-Pol) and its validation at the Fitoleum LLP enterprise in accordance with national requirements [1]. Materials and methods. Description of the production process. In the production of extracts, the following ingredients are used: dried roots of ferula penninervis or Keller’s ferula, collected in late autumn 2017 in the Kordai Pass, in accordance with the requirements of the relevant standard of cultivation and collection practice (GACP) [2]; purified water and ethanol 96% of pharmacopoeial quality . The technological process consists of the following classical operations: preparation of medicinal plant materials (MPM), preparation of the extractant, obtaining an extract from the MPM, purification of the extract, removal of the extractant, packaging and labeling (Figure 1).
KAZAKH PLANT SPECIES OF THE GENUS HEDYSARUM L.: DISTRIBUTION, BOTANICAL DESCRIPTION AND PROFILE OF PHARMACOLOGICAL ACTIVITY
Authors: Keleke A.S. , Ibragimova L.N. , Zhumashova G.T. , Sabitova A.G. , Sultanov E.Sh. , Sakipova Z.B.
Published: July 2023

A review of Kazakhstani species of the genus Hedysarum L. (sweetvetch) has been conducted, that includes 28 plant species with scientific names recognized by international floristic bases, 10 of which are endemics. The ranges of distribution, botanical characteristics, phytochemical composition and profile of pharmacological activity of some represented species were studied. The life form of all the studied sweetvetches is represented by perennial herbs, the chemical composition of which is characterized by such phenolic compounds as three isoflavonoids – ononin, formonononetin, formonononetin-7-O-β-D-glucoside-6′- O-malonate and pterocarpan – medicarpin. It is established that the pharmacopoeial species of the genus is Hedysarum polybotrys Hand.-Mazz, the most phylogenetically close to it is Hedysarum semenowii Regel & Herder species, which commonly grows on the territory of the Central Tien Shan. This species is used in folk medicine and is not inferior in its valuable properties to pharmacopoeial species, but it has not been widely studied, which was the reason for its selection as an object for further research.
ОБЗОР НА КЛИНИЧЕСКИЕ ИСПЫТАНИЯ ШОВНЫХ МАТЕРИАЛОВ
Authors: Каюпова Ф.Е. , Агибекова Э.Т. , Касымова Б.А. , Калтаева Ш.А. , Уалиахметов Ж.Р. , Ермекбаева Ф.Н. , Дюсембинова Г.А.
Published: July 2023

В статье представлен обзор основной работы, в которых исследуются история, виды, требования хирургических шовных материалов с иглами, и их маркетинговый анализ и реализация на рынке Казахстана. Приведен отчет о клинических испытаниях, который доказывает его качество и безопасность. Шовные материалы в хирургии прошли эволюцию, и на сегодняшний день шовные материалы обладают определенными свойствами, которые способствуют быстрому заживлению ран. Современная медицина учла и косметическую сторону: швы становяться менее заметными, а нередко от них и вовсе не остается следа. Шовный материал для большинства операций является единственным инородным телом, которое остается в тканях после окончания операций. И поэтому от качества, химического состава, структуры шовного материала и реакции на него окружающих тканей зависит исход операций. В связи с этим, изучение хирургических шовных материалов является одним из приоритетных вопросов. Поэтому в статье изучен рынок Казахстана, который производят и реализовывают хирургические шовные материалы. Рассмотрен отчет о клинических испытаниях предприятии «МедКом Казахстан», который доказывает качество и безопасность медицинского изделия.
ЭФФЕКТИВНОСТЬ ЭПИДЕМИОЛОГИЧЕСКОГО НАДЗОРА И КОНТРОЛЯ ЗА ГНОЙНО-СЕПТИЧЕСКИМИ ИНФЕКЦИЯМИ НОВОРОЖДЕННЫХ В УСЛОВИЯХ СТАЦИОНАРА
Authors: Рахимжанова Ф.С. , Курмангалиева С.С. , Фатхуллин Р.Ж.
Published: July 2023

На современном этапе развития общества гнойно-септические инфекции (ГСИ) продолжают сохранять свою актуальность для практического здравоохранения в силу их широкого распространения и социально-экономического значения. По данным официальной статистики в Республике Казахстан регистрируется нереалистично малое количество случаев ГСИ в больничной среде как в абсолютном выражении, так и в расчете на количество случаев госпитализации. Исследования, проведенные в разных частях мира, показывают, что в Северной Америке и Европе 5-10% всех госпитализаций приводят к ВБИ, в то время как в Латинской Америке, странах Африки к югу от Сахары и в Азии более 40% случаев госпитализации ассоциированы с внутрибольничными инфекциями [1]. Так по данным ECDC, в странах с высоким уровнем дохода распространённость ВБИ составила: Новая Зеландия — 12%, Канада — 11,6%, Финляндия — 9,1%, Великобритания — 9%, Швейцария — 8,8%, и ежегодно приблизительно 4 131 000 пациентов страдают от 4 544 100 случаев ВБИ в Европе [2]. При этом, по итогам 2016 года по всей Республике Казахстан было зарегистрировано только 313 случаев ВБИ [3]. Основная причина различий в интенсивности эпидемического процесса ГСИ новорожденных на разных территориях, заключается, как нам кажется, в разных принципах учета заболеваемости. Причины неполной регистрации заболеваемости ГСИ в акушерских стационарах остаются недостаточно ясными. Особенно актуальна эта проблема для учреждений родовспоможения. В то же время, несмотря на существенные успехи в изучении эпидемиологии ГСИ новорожденных, многие вопросы эпидемиологического надзора и контроля за ними остаются недостаточно разработанными и нуждаются в совершенствовании.
ISOLATION AND STANDARDIZATION OF GLYCYRRHIZIC ACID FROM LICORICE DRY EXTRACTS
Authors: Zhurynov Zh. , Miftakhova A.F. , Khalykberbiyev M.K. , Solodova E.V. , Murat A. , Ryskulbekova A.
Published: July 2023

This article provides research to optimization of obtaining glycyrrhizic acid from dry extracts of the licorice roots.Acid isolation was carried out from two types of extracts: 50% alcohol extract and aqueous extract.Glycyrrhizaglabra is a perennial plant, which can grow in various climatic conditions, including dry and hot regions of Kazakhstan. Stocks of licorice in Kazakhstan are quite extensive and are estimated at several thousand tons per year. Many scientific researches have been undertaken in conjunction with the COVID-19 pandemic, because of which it was discovered that licorice roots can help treat serious viral infections, including SARS-Cov-2. The purpose of this scientific research work is improvement way to get glycyrrhizic acid in its pure form, since, having large reserves of initial plant materials in Kazakhstan and using this technology, it is possible to increase the production of glycyrrhizic acid, the demand for which in the whole world is growing every year. Licorice roots (Glycyrrhiza glabra L.) collected in the Almaty region were used as plant raw materials. Standardization of pure compound was determined using high-performance liquid chromatography (HPLC) andIR-spectra on FT-IR spectrometer with a database that includes more than forty-six thousand spectra.
Una poética del barrio: Aranjuez, de Alcolirykoz
Authors: Silva Sánchez Alejandro
Published: July 2023

Este artículo pretende enriquecer la visión crítica sobre Aranjuez (2021), de la agrupación de rap Alcolirykoz, considerando que su obra, entendida como una apuesta literaria que combina el registro escrito y oral, analiza la mirada del barrio del mismo nombre. Metodológicamente esbozaremos un procedimiento del que se sirve la poesía popular para establecer relaciones, de contraste y tensión, con la industria musical/cultural. Luego nos enfocaremos en el papel del lenguaje y, posteriormente, en sus efectos colectivos. Concluimos detallando la poética de la agrupación y sus efectos socioculturales.
Memorias generizadas en Colombia: una aproximación a los espacios comunitarios de reconstrucción de memoria liderados por mujeres
Authors: Marún Uparela Katleen , Arrieta-Flórez Rosaura , Berrío Olarte Mariam , López Moreno Yuliet
Published: July 2023

Este trabajo aborda —desde el paradigma socio-jurídico con enfoque feminista— los vínculos entre la reconstrucción de la memoria colectiva y el género en Colombia. Mediante grupos focales con mujeres líderes de procesos de memoria y el análisis de caso de las Tejedoras de Mampuján, se indaga sobre la reconstrucción de memorias generizadas para analizar factores comunes en sus iniciativas. Si bien estos factores se enuncian desde distintos lugares, convergen en posiciones frente a la politización del cuidado, la centralidad del cuerpo y el uso del arte, la escucha y dignificación del otro, como alternativas a las memorias hegemónicas y masculinizadas.
La epifanía del escogido: autoetnografía en Zapata Olivella
Authors: Cuenú-Mosquera Yaír André
Published: July 2023

Manuel Zapata Olivella es considerado uno de los más importantes escritores afrocolombianos y, probablemente, el pensador afrocolombiano de mayor trascendencia en el país. Este artículo propone que, a la manera de la Autobiografía Religiosa, siguiendo a Fernando Durán López, en las obras He visto la noche: las raíces de la furia negra (1953) y La rebelión de los genes (1997), Zapata Olivella construye unas autoetnografías a través de las cuales se presenta como un escogido para narrar la travesía del pueblo negro en las Américas, soportado a una experiencia de epifanía.
A SEGURANÇA DO PACIENTE ADULTO EM ONCOLOGIA: REVISÃO INTEGRATIVA
Authors: Silveira Siqueira Diego , Marciel Junior Wilson , Silveira dos Santos Samara
Published: July 2023

Objetivo: o presente estudo tem como objetivo identificar na literatura o que a produção científica nacional de enfermagem apresenta sobre a segurança do paciente adulto em oncologia. Metodologia: realizou-se uma revisão integrativa, composta por estudos identificados nas bases da Biblioteca Virtual de Saúde no período de 2018 a 2023. Foram identificados 8 artigos científicos que abordam a segurança do paciente no setor da oncologia adulta. Resultado: a análise dos estudos permitiu a discussão dos resultados em dois eixos condutores sendo eles: aspectos da segurança do paciente na oncologia adulta e a contribuição do enfermeiro na promoção da segurança do paciente na oncologia. Conclusão: a equipe de enfermagem possui desempenho essencial para prevenir falhas e minimizar a ocorrência de episódios adversos originados pela assistência desenvolvida de maneira inadequada.
X-XIV. YÜZYILLARDA İSLAM COĞRAFYACILARININ VE SEYYAHLARIN ESERLERİNDE TESPİT EDİLEN HASTALIK TÜRLERİ
Authors: DOYGUN Meryem
Published: July 2023

İnsanoğlunun en büyük imtihanlarından biri olan hastalıklar tarihçiler için de bir çalışma alanı olarak gözükmektedir. Tıp eserlerinin yanı sıra coğrafya eserleri ve seyahatnamelerin de bu konuda zengin malumat ihtiva ettiği görülür.

Bu çalışmada X.-XIV. yüzyıllarda İslam dünyasında Arapça ve Farsça olarak kaleme alınan coğrafya kitaplarında ve seyahatnamelerde tespit edilen hastalık türlerine yer verilmiş dolayısıyla bu tür kaynaklarda da dönemin hastalık izlerinin takip edilebileceği gösterilmeye çalışılmıştır. Bilhassa İslam coğrafyacılarının ve seyyahların notlarında bölgesel hastalıklar ön plana çıkmakta böylece X.-XIV. yüzyıllarda İslam şehirlerinin hastalık haritasını çıkarmak mümkün hale gelmektedir.

Daha önce dikkat çekilmemiş bu konu ile coğrafya eserleri ve seyahatnameler üzerinden farklı disiplinlere dair okumalar yapılabileceği gösterilmeye çalışılmıştır. Bilhassa tıp tarihi çalışmaları için önem taşıyan bu tür konuların yeni çalışmalara vesile olacağı kanaatindeyiz.
KİMMERLER VE İSKİTLER BAŞLANGICINDAN M.Ö. IV. YÜZYILA KADAR
Authors: ERĞÜN Ayşenur
Published: July 2023

Mihail İllarionoviç Artamonov (1898-1972) St. Petersburg Üniversitesi’nde 1921-1924 yılları arası arkeoloji ve sanat tarihi bölümlerinde eğitim görmüş, 1951-1964 yılları arasında Ermitaj Müzesinde müdür olarak görev yapmıştır. Emekli olduktan sonra mezun olduğu üniversitede tarih dersleri veren Artamonov, St. Petersburg İskotolojisi’ni yeniden canlandırarak, Sovyet arkeolojisinde İskotoloji alanını önde gelen dallardan biri haline getirip birçok makale ve kitap yazmıştır.
SELÇUKLU SULTANI TUĞRUL’UN SERAMİK HEYKELİNİN İKONAGRAFİSİ
Authors: CEVÂNÎ Asgar , BOLHÂRÎ Hasan , ESEDÎ Mehyâr
Published: July 2023

İslâm’dan sonra özellikle de insan heykelleri konusunda -yasak değilse de- ihtiyatlı davranılan heykeltıraşlık sanatı, Selçuklular döneminde fark edilmiş ve farklı temalarla insan heykelleri yapılmıştır. Bu heykeller arasında muhtemelen Kâşân şehrinde yapılan, diz üstü oturan ve kafasında şapka bulunan, üzerinde Sultan Tuğrul’un adı ve H. 538 [1143-44] tarihi yer alan bir heykel bulunmaktadır. Söz konusu tarihte, [Selçuklu tarihindeki] üç Sultan Tuğrul arasında hiçbiri hüküm sürmüyordu. Öte yandan bu heykel bazı uzmanlar tarafından satranç figürü olarak tanımlanmıştır. Bu makalenin amacı, bahsi geçen heykelin işlevini ve yapım sebebini açıklamak ve ardından dünyaya farklı bir şekilde tanıtılan bir İran eserinin yanlış anlaşılmasına açıklık getirmektir. Bu makalenin ana sorusu, heykel kavramının ne olduğudur ve makalenin sorusuna ikonografi yöntemi kullanılarak, yazılı metinlere dikkat edilerek ve görsellerin ikincil anlamı bulunarak cevap verilmeye çalışılmıştır. Makalenin sonucu, heykelin satrançla hiçbir alakası olmadığını, büyük ihtimalle sultanın mezâlimdeki ya da semâ törenindeki mevcudiyetine işaret etmektedir.
اختبار العلاقة بين الإصلاحات الاقتصادية والحريات السياسية: رؤية 2030 والتحول الديمقراطي في السعودية
Authors: البنا أسماء
Published: July 2023

استهدفت رؤية 2030 الاقتصادية بالمملكة العربية السعودية إحداث تغيير اقتصادي هيكلي، كما وعدت بمزيد من الشفافية والمحاسبة وإشراك المواطنين وخلق مساحات اقتصادية واجتماعية أكثر انفتاحًا. وعلى المدى البعيد في حالة نجاحها، بإمكان هذه الرؤية إعادة تشكيل العلاقة بين الدولة والمواطن وتشكيل النظام السياسي بأكمله، أو تؤدي إلى تحول ديمقراطي. تستهدف الورقة دراسة مدى تأثير رؤية 2030 على التحول الديمقراطي في المملكة. وقد اعتمدت في ذلك على تعريف التحول الديمقراطي، الدولة الريعية، ومقاربة الصفقة السلطوية كإطار نظري ومفاهيمي للورقة، بينما اعتمدت على المنهج الوصفي التحليلي لفهم العلاقة بين الإصلاحات الاقتصادية والتحول الديمقراطي. وخلصت الدارسة لأن النظام السياسي في المملكة يوظف الإصلاحات الاقتصادية لعدة غايات؛ كمناورة لاحتواء المتغيرات الداخلية والخارجية، وكوسيلة للاستئثار بالسلطة، إلى جانب إضفاء شرعية جديدة على النظام في الداخل والخارج. ويمكن الاستدلال على ذلك من خلال ثلاثة مؤشرات: الاتجاه لتغيير النخب وتمركز السلطة، استمرار سياسات القمع ضد المعارضة، اهتمام النظام بضمان استقرار واستمرار سلطويته.
Utilization of SQ3R Method to Enhance English Reading Skills: Students’ Voices in The Indonesian Higher Education Context
Authors: Wahyuningsih Sri , Nafisah Putri , Mulyono Nono , Hidayat Yusuf
Published: July 2023

The problem mostly experienced by EFL students is the assumption of difficulty in reading English texts. Thus educators are always looking for the best teaching approach methods to develop skills, especially in reading skills.  The present study mainly describes the students’ voices about using SQ3R in improving reading skills in the Indonesian higher education context. This study belongs to a descriptive qualitative study. Data were gathered through observation and interviews with students. The results of the study demonstrate that most students believe that the existence of the SQ3R method can have an impact on the learning process of students. It has benefits including improving students' reading comprehension skills, increasing high curiosity, and being able to provide experiences of understanding discourse more easily.
Effect of Using DRTA (Directed Reading Thinking Activity) Strategy on Reading Comprehension of Grade 11 Students at SMK SW Persiapan Pematang Siantar
Authors: Situmorang Dwira May , Sinurat Bloner , Sihombing Partohap S. R.
Published: July 2023

This research seeks to determine the effectiveness of implementing the Directed Reading Thinking Activity (DRTA) strategy in enhancing the reading comprehension abilities of Grade 11 students at SMK SW Persiapan Pematang Siantar during the academic year 2022/2023. The study utilized a quantitative research approach with a quasi-experiment design. The dependent variable is the student's reading comprehension ability, while the independent variable is the DRTA strategy. The research subjects were Grade 11 students at SMK SW Persiapan Pematang Siantar during the academic year 2022/2023. The study's objective is to evaluate the effectiveness of the DRTA strategy on reading comprehension. The study utilized pre-test and post-test instruments, and the results indicated that the mean score of the experimental group was higher than the control group. Therefore, it can be deduced that implementing the DRTA strategy positively influences the reading comprehension ability of Grade 11 students at SMK SW Persiapan Pematang Siantar during the academic year 2022/2023.
Contrastive Analysis of Indonesian and English Declarative Sentences in News Article “6 Fakta Baru Kecelakaan Maut Cibubur Hingga Sopir-Kernet Truk Tersangka” on Detiknews Website
Authors: Soni Roza Rapita , Manik Labora , Sinaga Rika , Samosir Dona
Published: July 2023

This research aims at contrasting two languages, including Indonesian as the source language (SL) and English as the target language (TL). This research data was taken from the news article “6 Fakta Baru Kecelakaan Maut Cibubur Hingga Sopir-Kernet Truk Tersangka” on detikNews website. The researchers used the qualitative method with textual analysis from books, journals and news as the data collection technique in this research. Based on the research result, the researchers found 29 declarative sentences from the news article. According to the text source, there are five similar patterns in Indonesian and English, including SP, SC, SPO, SPC and SPOC. And there are distinct patterns in Indonesian and English, setting them apart. Indonesian exhibits the SPOO and SCPC patterns, which are not found in English. Conversely, English showcases the SPSPC, SPOPC, and SPOCPC patterns not found in Indonesian. Additionally, these patterns are accompanied by varying phrases in each language.