Μελέτη των απόψεων εκπαιδευτικών πληροφορικής για την εφαρμογή του νέου προγράμματος σπουδών στα πρότυπα και πειραματικά γυμνάσια
Authors: Γιάτας Δημήτριος 
Published: September 2021

Η παρούσα διατριβή μελετά τις απόψεις εκπαιδευτικών Πληροφορικής σχετικά με την εφαρμογή του νέου Προγράμματος Σπουδών (ΠΣ) Πληροφορικής στα Πρότυπα και Πειραματικά Γυμνάσια για έξι σχολικά έτη και συγκεκριμένα κατά τη χρονική περίοδο 2011 – 2017. Η συγκεκριμένη επιλογή έγινε επειδή, πρώτον, σύμφωνα με την βιβλιογραφία, η επιτυχής ενσωμάτωση των αξόνων ενός ΠΣ εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τους εκπαιδευτικούς που το υλοποιούν, και δεύτερον, χρειάζεται ικανός χρόνος συνεχούς εφαρμογής ενός ΠΣ για εξαγωγή συμπερασμάτων. Το ερευνητικό υλικό της παρούσας ποιοτικής έρευνας προέκυψε από ημι-δομημένες συνεντεύξεις με 19 εκπαιδευτικούς Πληροφορικής που υπηρέτησαν τη χρονική περίοδο 2011-2017 σε Πρότυπα και Πειραματικά Γυμνάσια. Το εν λόγω ΠΣ εισήγαγε μία νέα θεώρηση της διδασκαλίας της Πληροφορικής στην υποχρεωτική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Έχει διαφοροποιήσεις από το προηγούμενο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) αλλά και από το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών (ΔΕΠΠΣ) και είναι προσανατολισμένο στις αρχές του Πληροφορικού Γραμματισμού. Ο γενικός του σκοπός είναι οι μαθητές να ενισχύσουν ψηφιακές γνώσεις και δεξιότητες, να αναπτύξουν δεξιότητες υπολογιστικής σκέψης, να είναι σε θέση να επιλύουν προβλήματα με υπολογιστικά εργαλεία και να αναπτύξουν ψηφιακή κουλτούρα παράλληλα με δεξιότητες δια βίου μάθησης ώστε να μπορούν να συμμετέχουν στην κοινωνία της γνώσης ως μελλοντικοί ενεργοί πολίτες. Από την ποιοτική ανάλυση των δεδομένων αναδείχθηκαν σημαντικά θέματα που αφορούν τις απόψεις των εκπαιδευτικών για το ΠΣ. Οι απόψεις αυτές εστιάζουν τόσο στην σχέση εκπαιδευτικού - ΠΣ και στη σύγκριση με το προηγούμενο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ), όσο και στην ανάπτυξη των μαθητών μέσω της μαθητοκεντρικής προσέγγισης του ΠΣ και του προσανατολισμού του στα Μαθησιακά Αποτελέσματα (ΜΑ). Ειδικότερα, φαίνεται ότι οι εκπαιδευτικοί του δείγματος δίνουν έμφαση στο νέο ΠΣ με το συνοδευτικό του υλικό υποστήριξης και όχι στο βιβλίο. Επίσης, κρίνουν ότι οι προτεινόμενες θεματικές ενότητες καλύπτουν επαρκώς και με πλουραλισμό τους άξονες των μαθησιακών στόχων του ΠΣ. Τα ΜΑ που οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι είναι τα πλέον σημαντικά και ότι επιτυγχάνονται από τους μαθητές είναι αυτά που αφορούν τον Προγραμματισμό, διαχρονικές γνώσεις Πληροφορικής, το διαδίκτυο με τις εφαρμογές του, την ανάπτυξη μεταγνωστικών δεξιοτήτων και ικανοτήτων, τη μεθοδολογία επίλυσης προβλημάτων και κατ’ επέκταση την καλλιέργεια της Υπολογιστικής Σκέψης (ΥΣ) και της δημιουργικότητας. Η υλοποίηση του νέου ΠΣ στηρίζεται σε μαθησιακές δραστηριότητες (ΜΔ), οι οποίες, σύμφωνα με τους εκπαιδευτικούς του δείγματος, είναι σε ισορροπία με τις ικανότητες αλλά και τα ενδιαφέροντα των μαθητών. Επιπλέον, οι εκπαιδευτικοί του δείγματος δήλωσαν ότι επιλέγουν σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις στο έργο τους, οι οποίες βασίζονται σε διερευνητικές, εποικοδομητικές και συνεργατικές δραστηριότητες. Επίσης, οι εκπαιδευτικοί δήλωσαν ότι αξιολογούν θετικά και εκμεταλλεύονται την ανοικτότητα και την ευελιξία του ΠΣ, έχοντας εντάξει σχέδια εργασίας και έρευνας (project) και έχοντας υιοθετήσει την αλλαγή του τρόπου αξιολόγησης των μαθητών με την χρήση του ηλεκτρονικού φακέλου μαθητή (portfolio). Γενικά, οι εκπαιδευτικοί δήλωσαν ικανοποιημένοι από το συνολικό πλαίσιο του ΠΣ, καθώς θεωρούν ότι συμβάλλει στην υποστήριξη και ενίσχυση της μάθησης και στην αναβάθμιση των Μαθησιακών Αποτελεσμάτων των μαθητών. Τέλος, εστίασαν στην ανάγκη για την λειτουργία δομών συνεχούς επιμόρφωσης προκειμένου να γίνεται αποτελεσματικότερη υποστήριξη του νέου ΠΣ και της όλης φιλοσοφίας του.