Особенности учебно-воспитательной работы в Аулиеатинском регионе до начала ХХ века
Authors: БАЙДАЛИЕВ Д.Д. 
Published: April 2023

Мақала педагогика ғылымының өзекті саласы ретінде педагогика тарихы мәселелеріне арналған. Әулиеата өңірі ерте дәуірлерден – ақ тағылымды мәдениетімен, тарихи сәулет ескерткіштерімен көпшілікті таңдандыруымен бірге өнер-білім ордасы ретінде танылған. Бұл өңірде оқу – білім мен ғылымның пай-да болып, даму тарихы да өзінің ілкі бастауларын тереңнен алады. Мақалада Әулиеата өңіріндегі оқу-тәрбие үрдісінің қалыптасуының алғышарттарының негізгі аспектілері жан-жақты қарастырылған. Со-нымен бірге оқу-тәрбие ісінде ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басындағы Әулиеата өңіріндегі білім мен тәрбиелеудегі діни ағатрушылық бағыттар, олардың ерекшеліктері негізделген. Әулиеата өңірінен шыққан алғашқы білім беру ісіндегі есімдері көп айтыла бермейтін ағартушы ғұламалар сондай-ақ олардың ұстанымдарының негізгі ерекшеліктері әр түрлі ғылыми дереккөздер арқылы сипатталған. Кеңес үкіметі орнағанға дейін белең алған мұсылмандық білім беру жүйесі өз кезегінде ұзақ даму жолы-нан өткен, әрі бұл оқу-тәрбие үрдісінің негізі болғандығы туралы мәліметтер ғылыми негізде талданған.

Статья посвящена истории педагогики как актуальной отрасли педагогической науки. Регион Аулие-Ата с ранних эпох впечатляет своей культурой, памятниками исторической архитектурами, а так же из-вестен как центр искусства и образования. В этом регионе развитие образования и науки берет свое начало с древних времен. В статье разносторонне рассмотрены основные аспекты принципов развития учебно-воспитательного процесса в регионах Аулие-Ата. Так же религиозные течения в образовании и воспитании, конце XIX века и в начале ХХ веков обоснованы в регионе Аулие-Ата. Нечасто упоми-нающиеся первые ученые-просветители Аулие-атинского региона, а также основные особенности их позиций описаны в различных научных источниках. На научной основе проанализированы сведения о том, что мусульманская система образования, утвердившаяся до установления советской власти, в свою очередь прошла долгий путь развития и стала основой учебно-воспитательного процесса.

The article is devoted to the history of pedagogy as an actual branch of pedagogical science. The Aulie-Ata region from the early epochs impresses with its culture, monuments of historical architecture, and is also known as a center of art and education. In this region, the development of education and science dates back to ancient times. The article comprehensively considers the main aspects of the principles of development of the educational process in the regions of Aulie-Ata. Also, religious trends in education and upbringing, at the end of the XIX th century and at the beginning of the ХХ th centuries, were justified in the Aulie-Ata region. Infrequently mentioned first scientists-enlighteners of the Aulie-Ata region, as well as the main features of their positions are described in various scientific sources. On a scientific basis, the information is analyzed that the Muslim education system, which was established before the establishment of Soviet power, in turn, went a long way of development and became the basis of the educational process.