Οικονομική ανάλυση και εκτίμηση της συμβολής των φυσικών πόρων στην περιφερειακή ανάπτυξη
Authors: Τσιαντικούδης Σταύρος 
Published: October 2021

Οι φυσικοί πόροι παίζουν ζωτικής σημασίας ρόλο στην ύπαρξη και επιβίωση του ανθρώπου. Χωρίς τη χρήση αυτών ο άνθρωπος δεν θα μπορούσε να εξελιχθεί και να οικοδομήσει το σύγχρονο πολιτισμό.Στη σύγχρονη εποχή ο ρόλος των φυσικών πόρων δεν περιορίζεται μόνο στην κάλυψη των βασικών αναγκών του ανθρώπου αλλά και στην κάλυψη και ικανοποίηση και άλλων αναγκών πέραν της επιβίωσης. Εκτός από τροφή, ενδυμασία, κατοικία, ο άνθρωπος καλύπτει πλέον και ψυχικές ανάγκες, όπως αναψυχή, κατασκευή αντικειμένων για ευχαρίστηση και ψυχαγωγία, προστασία και διατήρηση των φυσικών πόρων με σκοπό την μελλοντική απολαβή. Οι φυσικοί πόροι παίζουν έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στις κοινωνίες της υπαίθρου σε σύγκριση με τις αστικές περιοχές. Στις πρώτες ο άνθρωπος κάνει καθημερινή σχεδόν χρήση των πόρων της φύσης γιατί εξαρτάται άμεσα από αυτούς.Η έρευνα της παρούσας διατριβής εστιάζει στο να αξιολογήσει τη συμβολή των φυσικών πόρων στην περιφερειακή ανάπτυξη. Επιλέχθηκε μια απομακρυσμένη περιοχή της υπαίθρου (νομός Έβρου) όπου διερευνήθηκαν οι απόψεις των κατοίκων για τη συμβολή που έχουν οι φυσικοί πόροι και πιο συγκεκριμένα 5 κατηγορίες φυσικών πόρων (δασικοί πόροι, λιβαδικοί πόροι, βότανα, θηραματικοί πόροι και υδατικοί πόροι) στην ανάπτυξη της περιοχής και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.Επίσης διερευνήθηκαν και οι απόψεις των κατοίκων που ζουν γύρω από μια προστατευόμενη περιοχή (Εθνικό Πάρκο Δέλτα του Έβρου) για τη συμβολή του στην ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής. Παράλληλα, ζητήθηκε και η άποψη τους για την προθυμία να αξιολογήσουν και να δεχθούν μια συγκεκριμένη μορφή διαχείρισης και αξιοποίησης μέρους του φυσικού αυτού πόρου, με την εφαρμογή συγκεκριμένων εναλλακτικών παρεμβάσεων, οι οποίες θα επιφέρουν και τις ανάλογες επιπτώσεις, οικονομικές (προθυμία πληρωμής για την εφαρμογή της διαχείρισης αυτής) και κοινωνικές (θέσεις εργασίας και βελτίωση της ποιότητας του φυσικούπεριβάλλοντος με αύξηση της βιοποικιλότητας ή μείωση των εισροών ενέργειας – λιπάσματα, φυτοφάρμακα) στην τοπική κοινωνίαΓια την ανάλυση των στοιχείων εφαρμόσθηκε η μέθοδος της Μη Γραμμικής Ανάλυσης σε Κύριες Συνιστώσες με Βέλτιστη Κλιμακοποίηση και η Ιεραρχική Ανάλυση σε Συστάδες προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπάρχουν διαφορετικοί τύποι κατοίκων με βάση κοινά χαρακτηριστικά γνωρίσματα και κοινές απόψεις και η μέθοδος του Πειράματος Επιλογής για την αποτίμηση της οικονομικής αξίας των εναλλακτικών σεναρίων παρέμβασης και αξιοποίησης των φυσικών πόρωνΤα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι οι φυσικοί πόροι αξιολογούνται υψηλά όσον αφορά τη σημασία τους και τη συμβολή τους στην ανάπτυξη μιας περιοχής της υπαίθρου. Η τυπολογία των κατοίκων της προστατευόμενης περιοχής του Δέλτα Έβρου συμπίπτει σε γενικές γραμμές με την τυπολογία των κατοίκων σε επίπεδο νομού. Ομάδες με παρόμοια χαρακτηριστικά και απόψεις συναντώνται τόσο στο επίπεδο της προστατευόμενης περιοχής μελέτης όσο και σε επίπεδο νομού. Οι κάτοικοι εκδηλώνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για ορισμένα από τα χαρακτηριστικά που περιγράφουν το υπό μελέτη αντικείμενο διαχείρισης και ορθολογικότερης αξιοποίησης, όσον αφορά την προστατευόμενη περιοχή του Δέλτα του Έβρου και μικρότερο ενδιαφέρον για τα υπόλοιπα χαρακτηριστικάΟι φυσικοί πόροι έχουν λόγο ύπαρξης μέσα στις κοινωνίες τις υπαίθρου αφού αποτελούν το εργαλείο και την πρώτη ύλη για την επιβίωση και διατήρηση αυτών των κοινωνίων, ενώ οι πολίτες δεν παραβλέπουν το γεγονός ότι αποτελεί ιδιαίτερης σημασίας η ταυτόχρονη, με την αξιοποίηση τους, προστασία των φυσικών πόρων ώστε αυτοί να προσφέρουν τα οφέλη τους και στις μελλοντικές γενιές.