Επεμβατική και υπερηχοτομογραφική μελέτη της ενδοκράνιας πίεσης σε πειραματικό ζωικό μοντέλο ενδοκράνιας υπέρτασης
Authors: Κασάπας Κωνσταντίνος 
Published: July 2023

Εισαγωγή: Η αυξημένη ενδοκράνια πίεση αποτελεί μια σημαντική και δυνητικά θανατηφόρα επιπλοκή στην τραυματική βλάβη εγκεφάλου και εμφανίζεται στα πλαίσια ανάπτυξης των δευτερογενών βλαβών. Η πρώιμη και στοχευμένη θεραπεία της ενδοκράνιας υπέρτασης μπορεί να συνεισφέρει στην καλύτερη πρόγνωση του ασθενούς. Στην κατεύθυνση αυτή, τόσο οι επεμβατικές όσο και οι μη επεμβατικές μέθοδοι παρακολούθησης της ενδοκράνιας πίεσης διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αναγνώριση και την παρακολούθηση των μεταβολών της. Εάν και η τοποθέτηση καθετήρα ενδοκράνιας πίεσης παραμένει η μέθοδος εκλογής, τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί, μεταξύ άλλων μεθόδων, σημαντικές υπερηχοτομογραφικές παράμετροι νευροπαρακολούθησης. Σκοπός: Στην παρούσα μελέτη, προσπαθήσαμε να προκαλέσουμε αυξημένη ενδοκράνια πίεση σε πειραματόζωα μέσω τραυματικής βλάβης εγκεφάλου (επισκληρίδιο αιμάτωμα). Συσχετίσαμε τις τιμές της επεμβατικής μέτρησης της ενδοκράνιας υπέρτασης (ενδοπαρεγχυματικός καθετήρας) σε συνάρτηση με τα ευρήματα των εξής υπερηχοτομογραφικών μεθόδων: διακρανιακό υπερηχοτομογράφημα τύπου Doppler (Transcranial color-coded-Doppler - TCCD), διάμετρος της θήκης του οπτικού νεύρου (Optic Nerve Sheath Diameter, ONSD) και ταχύτητα συστολής της κόρης (Pupil Constriction Velocity – PCV) μετά από το φωτοκινητικό αντανακλαστικό (Pupillary Light Reflex-PLR). Με τον τρόπο αυτό επιδιώξαμε να καταλήξουμε σε στατιστικά σημαντικά δεδομένα τα οποία θα ισχυροποιήσουν τη χρησιμότητα των μη επεμβατικών μεθόδων μέτρησης της ενδοκράνιας πίεσης στην κλινική πράξη σε σχέση με την ήδη αποδεδειγμένη χρήση των επεμβατικών μεθόδων. Υλικό και μέθοδος: Συνολικά στις τελικές αναλύσεις συμπεριελήφθησαν 20 ενήλικα κουνέλια. Αρχικά η διαδικασία περιλάμβανε την εισαγωγή στην αναισθησία και τη διασωλήνωση του ζώου, καθώς και την καταγραφή των αρχικών ζωτικών σημείων, της διαμέτρου της κόρης του οφθαλμού και του φωτοκινητικού αντανακλαστικού. Στη συνέχεια ακολούθησε η διενέργεια αμφοτερόπλευρων κρανιοανατρήσεων και η τοποθέτηση ενδοπαρεγχυματικού καθετήρα για τη μέτρηση της ICP και η τοποθέτηση επισκληρίδιου καθετήρα για την πρόκληση του επισκληρίδιου αιματώματος. Ακολούθως, διενεργήθηκε σταδιακή έγχυση αυτόλογου αίματος στον επισκληρίδιο καθετήρα και καταγραφή των τιμών της ενδοκράνιας πίεσης μέσω του καθετήρα. Το βασικό τμήμα της διαδικασίας περιλάμβανε τις υπερηχοτομογραφικές μελέτες καταγραφής της ενδοκράνιας πίεσης μέσω του TCCD στη μέση εγκεφαλική αρτηρία, του δείκτη παλμικότητας PI, της διαμέτρου του ελύτρου του οπτικού νεύρου και της ταχύτητας συστολής της κόρης. Αποτελέσματα: Κατά τη φάση εμφάνισης της ενδοκράνιας υπέρτασης, όπως αυτή καταγράφηκε μέσω των κλινικών σημείων, παρατηρήθηκε ταυτόχρονη αύξηση των μετρήσεων από τον ενδοπαρεγχυματικό καθετήρα, καθώς επίσης και σημαντική αύξηση του PI και του ONSD μέσω του U/S. Σημαντική μείωση επίσης σημειώθηκε στην ταχύτητα συστολής της κόρης του οφθαλμού μετά από το PRL test. Αξίζει να σημειωθεί ότι η συνεχής αύξηση της ICP συνδυάστηκε με μία σταθερή αύξηση του PI έως τη στιγμή του εγκατεστημένου πλέον εκσεσημασμένου εγκεφαλικού εγκολεασμού οπότε και δεν μπορούσαν πλέον να καταγραφούν τιμές PI. Συμπεράσματα: Με την ολοκλήρωση του συγκεκριμένου ερευνητικού πρωτοκόλλου καταφέραμε να καταλήξουμε σε στατιστικά σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στις μη επεμβατικές και τις επεμβατικές μεθόδους μέτρησης της ενδοκράνιας πίεσης σε ένα πειραματικό ζωικό μοντέλο τραυματικής βλάβης εγκεφάλου. Το PI μέσω του TCD, το ONSD και το PCV μέσω του PRL test φάνηκαν να σχετίζονται σημαντικά με την μετρούμενη ICP μέσω του ενδοπαρεγχυματικού καθετήρα. Αυτή η επιστημονική παρατήρηση μπορεί να καθιερωθεί ως λογική υπερηχοτομογραφικού πρωτοκόλλου σε μονάδες εντατικής θεραπείας σε ασθενείς με ενδοκράνια υπέρταση στην καθημερινή πρακτική. Αδιαμφισβήτητα, η μη επεμβατική νευροπαραμέτρηση αποτελεί ένα ευρύ πεδίο έρευνας πολλά υποσχόμενο που μπορεί να συντελέσει στην καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση ενός διασωληνωμένου ασθενή. Σαφέστατα, περαιτέρω έρευνα είναι επιβεβλημένη ώστε πλήρως να διευκρινίσουμε το ρόλο και εν τέλει να καθιερώσουμε το υπερηχοτομογράφημα στον τομέα της νευροπαραμέτρησης.