Υπολογιστές και αρχαία ελληνική τεχνολογία
Authors: Αναστασοβίτης Ελευθέριος 
Published: December 2024

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας. Από την ανεύρεσή του μέχρι και σήμερα, η έρευνα για τις λειτουργίες και τη δομή του συνεχίζουν αδιάλειπτα. Το 2005, χάρη στη διεπιστημονική διεθνή συνεργασία παρήχθησαν νέες συλλογές δεδομένων, οι οποίες συνέβαλλαν στην αποκωδικοποίηση αρκετών από τα μυστικά του Μηχανισμού. Ωστόσο, η περιορισμένη πρόσβαση στις τομογραφίες για διάφορους λόγους, με σημαντικότερους αυτούς που βασίζονται στους περιορισμένους υπολογιστικούς πόρους και οικονομικούς για την προμήθεια εξειδικευμένων εμπορικών εφαρμογών για την ανάλυσή τους, τα διατήρησε πίσω από τις πόρτες εργαστηρίων. Από την άλλη πλευρά, τα τεχνολογικά επιτεύγματα στις εμβυθιστικές τεχνολογίες, όπως η εκτεταμένη πραγματικότητα, γίνονται πιο προσιτά. Η πρόοδος της δημιουργικής βιομηχανίας των βιντεοπαιχνιδιών και ο εκδημοκρατισμός των μηχανών παιχνιδιών έχουν δημιουργήσει νέες προκλήσεις σε διάφορους επιστημονικούς τομείς. Σε αυτό το πλαίσιο, διερευνήσαμε και χαρτογραφήσαμε τεχνολογικά εργαλεία για την ανοικτή έρευνα και των εκδημοκρατισμό των τομογραφιών. Στη συνέχεια, εισαγάγαμε μια καινοτόμο μεθοδολογία για τη μετατροπή των αξονικών τομογράφων από την περιορισμένη χρήση στα εργαστήρια, σε εμβυθιστικές εμπειρίες για το ευρύ κοινό. Ξεκινώντας με την οικονομικά προσιτή ανάλυση και μελέτη των θραυσμάτων του Μηχανισμού των Αντικυθήρων, επαναχρησιμοποιήσαμε ολόκληρο το σύνολο δεδομένων αξονικής τομογραφίας για να δημιουργήσουμε τεχνητά τα τρισδιάστατα μοντέλα με υψηλό επίπεδο φωτορεαλιστικών υφών. Μέσω του συνδυασμού της εικονικής πραγματικότητας και της δημιουργικής βιομηχανίας των βιντεοπαιχνιδιών, αναπτύξαμε το πειραματικό εικονικό μουσείο για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων υψηλού βαθμού εμβύθισης και φωτορεαλισμού, καθώς κι ένα διαδραστικό εργαλείο για τη μελέτη της εσωτερικής δομής των θραυσμάτων. Η αξιολόγηση από τους τελικούς χρήστες επιβεβαίωσε, εκτός των άλλων, την επιτυχία του μετασχηματισμού. Η μεθοδολογία μπορεί να εφαρμοστεί σε ένα ευρύ φάσμα αρχαιολογικών αντικειμένων, προσφέροντας εντυπωσιακές εμπειρίες στους επισκέπτες-χρήστες των εικονικών μουσείων. Παράλληλα, η συνδυαστική αναπαράσταση μπορεί να επαναχρησιμοποιήσει αντίστοιχες συλλογές δεδομένων από την ιατρική ή τη βιομηχανία, να προσαρμοστεί και να εφαρμοστεί ως ερμηνευτικό μέσο στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Η αρχαία ελληνική τεχνολογία και ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων αποτέλεσαν σε όλη αυτή την προσπάθεια, την ιδανική περίπτωση για να σχεδιάσουμε, να αναπτύξουμε, να πειραματιστούμε και να επικυρώσουμε τις μεθοδολογίες. Μέσω της έρευνάς μας συνεισφέραμε στη διαμόρφωση και την ανάπτυξη των εμβυθιστικών εικονικών μουσείων που βασίζονται αμιγώς σε τεχνολογίες εικονικής πραγματικότητας. Η δυσλειτουργία της τεχνικής του storytelling σε πλήρως εμβυθιστικά εικονικά περιβάλλοντα, οδήγησε στην ανάγκη να διαμορφώσουμε και να προτείνουμε το framework για το storyliving, με εφαρμογή στα βιωματικά εικονικά μουσεία και τους εικονικούς κόσμους, που ενσωματώνουν τεχνικές και πρακτικές από το πεδίο των δημιουργικών βιομηχανιών και ειδικότερα των παιχνιδιών σοβαρού σκοπού. Η συμβολή της διδακτορικής διατριβής συνέβαλε στην ανάπτυξη του ψηφιακού πολιτισμού και ειδικά των εμπειριών εμβύθισης. Τα αποτελέσματα της διδακτορικής διατριβής θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διαμόρφωση των αναδυόμενων εικονικών κόσμων, ειδικά του πολιτισμού και της εκπαίδευσης, στην εποχή του Μετασύμπαντος.