Διερεύνηση των φυσικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που επηρεάζουν την υγεία των ανθρώπων στις θαλάσσιες ακτές
Authors: Παπαστεργίου Παναγιώτης 
Published: January 2014

Οι λουόμενοι στις θαλάσσιες ακτές κολύμβησης διατρέχουν κινδύνους, που προέρχονται από αίτια που σχετίζονται με τον κολυμβητή, την συμπεριφορά του (πνιγμός, ατυχήματα, κακώσεις κ.ά.), τους φυσικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες (θερμότητα, κρύο, διαμόρφωση ακτής, κυματισμός, μικρόβια, ρύποι, κ.ά.). Οι επιδημιολογικές μελέτες σειράς ανέδειξαν στο παρελθόν ότι οι κολυμβητές κινδυνεύουν από μια σειρά νοσημάτων όπως γαστρεντερίτιδες και οξείες εμπύρετες λοιμώξεις του αναπνευστικού (AFRI= Acute Febrile Respiratory Illness). Ελάχιστες μελέτες ανέδειξαν συσχέτιση με ωτίτιδες, οφθαλμοπάθειες και λοιμώξεις του δέρματος. Παράλληλα, στη βιβλιογραφία περιγράφονται επιπρόσθετοι κίνδυνοι που διατρέχουν οι λουόμενοι όπως τα ατυχήματα, οι κακώσεις, οι πτώσεις, ο πνιγμός, η μικροβιακή μόλυνση των υδάτων, τα κυανοβακτήρια, η ηλιακή ακτινοβολία, το κρύο, η ζέστη, οι αλλεργίες, τα έντομα, τα ζώα, οι διάφοροι αισθητικοί παράγοντες, η χημική μόλυνση των υδάτων, οι έμμεσοι παράγοντες που διαμορφώνουν το περιβάλλον και το κλίμα μιας περιοχής, ο συγχρωτισμός των κολυμβητών και οι παράγοντες που σχετίζονται με την ανοσιακή κατάσταση του λουομένου. Βασικός στόχος της μελέτης αυτής ήταν να διασαφηνίσει αρχικά ποιες είναι οι παράμετροι της ανθρώπινης υγείας που επηρεάζονται στις ακτές κολύμβησης και στη συνέχεια να εκτιμήσει τους φυσικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες που την επηρεάζουν. Επιπρόσθετα στόχος ήταν να εκτιμηθεί στην Ελλάδα ο σχετικός κίνδυνος για την υγεία των κολυμβητών των θαλάσσιων ακτών. Για τους σκοπούς αυτούς, πέραν της βιβλιογραφικής αναζήτησης, διενεργήθηκε το καλοκαίρι του 2008 μεγάλης κλίμακας επιδημιολογική μελέτη σειράς σε 4.293 λουόμενους-κολυμβητές και σε 572 μη εκτεθειμένους (μη κολυμβητές). Παράλληλα με την διενέργεια της επιδημιολογικής μελέτης σειράς διενεργήθηκαν 149 δειγματοληψίες νερού αλλά και 152 δειγματοληψίες άμμου καθώς επιπρόσθετος στόχος ήταν να διερευνηθεί ο ρόλος της άμμου στις παραλίες κολύμβησης. Για τη μικροβιακή ανάλυση του νερού και της άμμου απαιτήθηκαν συνολικά 2.867 καλλιέργειες και ανακαλλιέργειες σε διάφορα στερεά θρεπτικά υλικά (τρυβλία) και 803 επιβεβαιωτικές καλλιέργειες σε θρεπτικούς ζωμούς. Συμπληρωματικός στόχος της μελέτης ήταν να εκτιμηθεί η ποιότητα των Ελληνικών υδάτων κολύμβησης τα τελευταία έτη, να αναζητηθούν οι επισκοπικοί παράμετροι που επηρεάζουν την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης και να δημιουργηθεί ένας χάρτης GIS καθαρών και μολυσμένων ακτών κολύμβησης. Αυτά τελικά επιτεύχθηκαν μέσω της επεξεργασίας και της στατιστικής ανάλυσης των καταγραφών, των μετρήσεων ποιότητας των υδάτων των Ελληνικών ακτών, του ΥΠΕΧΩΔΕ κατά τα έτη 1997-2006, που περιελάμβαναν συνολικά 231.205 αποτελέσματα των μετρήσεων ποιότητας των υδάτων αναψυχής. Τέλος, καταβλήθηκε προσπάθεια να δημιουργηθεί ολοκληρωμένο μοντέλο ταξινόμησης των θαλάσσιων ακτών κολύμβησης με βάση τον κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. Αυτό βασίστηκε στα αποτελέσματα της επεξεργασίας και της στατιστικής ανάλυσης των μετρήσεων ποιότητας των υδάτων αλλά και το σχετικό κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία που προέκυψε από την επιδημιολογική μελέτη σειράς. Προκειμένου να εκτιμηθεί η ποιότητα των υδάτων των Ελληνικών ακτών κολύμβησης χρησιμοποιήθηκαν τα αποτελέσματα των μικροβιολογικών μετρήσεων των υδάτων των ετών 1997-2006 (δεδομένα ΥΠΕΧΩΔΕ). Οι Ελληνικές ακτές σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ανάλυσης παραμένουν στο μεγαλύτερο ποσοστό καθαρές με τις τιμές των μικροβιολογικών παραμέτρων να βρίσκονται πολύ κάτω από τα προβλεπόμενα όρια της Εθνικής και της Κοινοτικής νομοθεσίας. ............................................................................................