bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Perspective Chapter: Impact of COVID-19 on the Health of Ethnic Minorities in the UK – Salient Features and Recouping Strategies
Authors: Gumber Anil
Published: June 2023

COVID-19 has affected selected population groups, professions, and regions much more than others in terms of infection rate, hospital admission rate, and intensive care rate and then premature mortality rate. Globally, the seventh highest deaths due to COVID-19 (>155,000) have been experienced in the UK. The share of Black, Asia, and Ethnic Minorities (BAME) people in the UK is >20% with a high geographical concentration in major cities (London, Birmingham, and Manchester). Government statistics show that Black and Asian people represented disproportionately higher (>3 and 2 times, respectively) than white British in admission to Intensive & Emergency Care Units and resultant deaths due to Coronavirus. This chapter explores underlying reasons for differential impacts on BAME’s health and well-being including demographics, socioeconomic condition, health status/long-term conditions (LTCs), diet, and lifestyle. Compared with white British, the BAME people have higher prevalence of LTCs/obesity, lower health literacy, and living and working in most deprivation areas/occupations. These factors are important to plan for short- and long-term impact mitigation strategies to recoup BAME peoples’ health and well-being they enjoyed before the Pandemic. Two studies illustrate the Pandemic effect on: BAME access to organ transplants services, and racism experienced at workplace the National Health Services BAME staff.
INTEGRATION OF RELIGION-SCIENCE IN THE PERSPECTIVE OF THE QURAN
Authors: Putri Firani , Aprison Wedra
Published: June 2023

The Qur'an instructs humans develop knowledge to thinking about how heavens earth, observe, and research the universe. The Qur'an challenges humans examine the universe down to its smallest detail. This Qur'an paradigm clearly gives birth to normative premises which can be formulated into empirical and rational theories based on general knowledge (science). The views of some people still think that science and religion stand in their respective positions, because the field of science relies on empirical data, while religion relies on doctrines that are occult. The solution to the above phenomenon is by integrating Islamic knowledge based on the Qur'an. The problem is how is the integration between science and religion in the view of the Qur'an? And what kind of integration can be between religion and science? This research is an exploratory research using a qualitative approach with research of references from journals and scientific works.The Qur'an has created this climate making knowledge a central form of Muslim consciousness, which mediates between faith and charity. The approach in integrating Islamic religious knowledge with general knowledge (science) is an integrative-interconnective approach whereby religious and scientific knowledge process of objectification where non-Muslims perceive this knowledge as appropriately, not as religious act.
MASJID PELOPOR PENDIDIKAN ISLAM BERBASIS WIRAUSAHA (PISBERWI) : BIDANG USAHA YANG DIMINATI REMAJA PUTUS SEKOLAH DI KOTA BUKITTINGGI
Authors: Lindra Afni
Published: June 2023

This research aims to determine the business fields that are of interest to school-age children who drop out of school in the city of Bukittinggi. The type of research is field research using qualitative methods using a descriptive approach. In this study the author presents the results of the research by conveying the conditions that exist in the field as they are. The research that the author did by looking for and finding school dropouts in three districts. The author obtained data for school dropouts from the Bukittinggi City Education Office for 2021. The data sources in this study were school-age dropouts, parents, administrators of the Jamik Tarok mosque, the Jamik Tigo Baleh Mosque, the Jamik Mandiangin Mosque and the Grand Mosque. Regarding data collection techniques, namely observation, interviews, documentation and questionnaires. For data analysis techniques, the authors carried out three stages, namely data reduction, data display and drawing conclusions with data verification. From the research that the author has done, the results obtained regarding the business fields that are of interest to school dropouts in the city of Bukittinggi, namely the business fields that are of interest to school dropouts in the city of Bukittinggi consist of six types of businesses. The business fields are catering, make-up, fashion, workshop, music and accessories.
Operadores básicos en el proceso creativo, una propuesta desde la modularidad
Authors: González Vega Norma Alejandra
Published: June 2023

Este artículo presenta la aplicación de los operadores básicos en el proceso de desarrollo de alternativas de diseño, correspondiente a la etapa de conceptualización en la que se pondera la capacidad intuitiva del diseñador. El análisis aquí presentado busca reforzar la etapa creativa con una herramienta predominantemente racional, cartesiana, lógica y positivista, resultado de un ejercicio de operadores modulares. La estructura del artículo la componen cinco secciones, la primera sección presenta los antecedentes, en la segunda se esboza la metodología empleada y los ejercicios tratados, la tercera sección presenta las diferentes propuestas que se han ido construyendo, la cuarta establece algunos supuestos de los cuales se acompaña la propuesta y se presenta un ejemplo de la aplicación de los operadores básicos, finalmente se concluye.
Taxonomic history and review of the Förster genera of Platygastridae (Hymenoptera: Platygastroidea)
Authors: Awad Jessica , Krogmann Lars , Talamas Elijah
Published: June 2023

Platygastridae is a ʻdark taxonʼ, with many genera and species in dire need of professional attention. The taxonomic impediment is especially severe in the Palearctic Platygastrinae due to the abundance of names with vague concepts. Historical descriptions and their associated type material must be examined and clarified before further revisionary work can occur. Arnold Förster described 18 genera of Platygastridae, most of which represent distinct and recognizable lineages. The present study reviews their taxonomic history, providing diagnostic remarks, English translations, and illustrations of important specimens from the Förster collection in the Natural History Museum Vienna. The collection also includes original exemplar specimens of European species whose types have been lost. Neotypes and lectotypes are designated from this material to improve nomenclatural stability in the group. Neotypes are designated for Amblyaspis forticornis (Nees, 1834), Isocybus grandis (Nees, 1834), Platygaster striolata Nees, 1834, and Trichacis tristis (Nees, 1834). Lectotypes are designated for Leptacis spinigera (Nees, 1834) comb. nov. and for Platygaster corvina Förster, 1861, with Platygaster henkvlugi Buhl, 1996 treated as a junior synonym. Platygaster mutica Nees, 1834 stat. rev., nomen dubium, is transferred from Synopeas.
Unravelling the application of machine learning in cancer biomarker discovery
Authors: William Carter , Wangmo Choki , Ranjan Anjali
Published: June 2023

Machine learning is playing an increasingly important role in the healthcare industry by transforming the way cancer is diagnosed and treated. By analyzing patient data, genomic data, and imaging data, machine learning algorithms can identify molecular signatures that distinguish cancer patients from healthy patients. Biomarkers that can accurately detect and diagnose cancer can be identified through analysis of these data sources. Additionally, personalized cancer therapies can be developed by identifying the most effective treatments based on individual patient characteristics and cancer type. Some of the machine learning techniques used for cancer biomarker discovery include deep learning and support vector machines, which can respectively identify complex patterns in data and classify data to identify relevant biomarkers. The benefits of using machine learning for cancer biomarker discovery are significant, including more precise and personalized treatments, improved patient outcomes, and the potential to transform cancer diagnosis and treatment. However, there are also challenges associated with using machine learning for cancer biomarker discovery, such as data collection and privacy issues, as well as the need for more powerful computational resources. This article explores the potential of machine learning in cancer biomarker discovery and argues that ongoing research in this field has the potential to revolutionize cancer diagnosis and treatment. Future research directions should focus on further developing machine learning algorithms and effective data collection and privacy protocols.
Meningkatkan Keterampilan Berbicara Siswa melalui Model Pembelajaran Everyone is a Teacher Here Kelas 4 SDN 14/I Sungai Baung
Authors: Parastu Rekhano Andria , Arista Reni , Pramulia Fuji , Pribadi Chiquita Azura , Destrinelli Destrinelli
Published: June 2023

Speaking skills are one of the important components that must be possessed in students wherever they are. With these speaking skills students can be skilled at speaking by training and demanding students to be able to communicate with friends and the surrounding environment. In addition, with speaking skills students can express, state and convey ideas, thoughts, ideas, or feelings to others. This type of research is classroom action research (CAR). This research was conducted with an effort to improve students' speaking skills through the Everyone Is A Teacher Here learning model for class 4 SDN 14/I Sungai Baung TP. 2022/2023. This study uses observation and documentation techniques. The research process went through two stages, namely cycle I and cycle II. Through four stages, namely planning, implementation, evaluation, and reflection. The results of observations in the first cycle became a reference for improvement in the next cycle. The reflection phase refers to cycle I, the expected goals have not been achieved. Cycle II is an improvement from cycle I which was previously implemented. The deficiencies that existed in cycle I were corrected in cycle II. Cycle II was prepared and planned more carefully for student learning outcomes and behavior. Based on the discussion of students' ability in speaking skills through the Everyone Is A Teacher Here method, it was concluded: 1. The average result of cycle I was 80.1 and cycle II was 82.3 increased by 2.2. 2. The learning outcomes in cycle I achieved classical completeness of 80.9% and in cycle II it became 100%. 3. Student activity in cycle I was 56% and cycle II was 87%.
ABD 10 yıllık tahvil faizi ve enerji fiyatlarının seçilmiş borsa endeksleri ile ilişkileri
Authors: ÖNEM Hüseyin Başar , YORGANCI Melike
Published: June 2023

Küreselleşme ve finansal entegrasyon süreçlerinin yükselmesi ile gerek ulusal gerekse uluslararası ekonomilerde finansal yatırım araçları hakkında bilgi sahibi olma ve ilgili araçlara yatırım yapma imkânı artmıştır. Bu durumun sonucu olarak dünya ölçeğinde finansal araçların birbiri ile ilişkileri önemli bir unsur olarak görülmektedir. Bu çalışmanın amacı ABD 10 yıllık tahvil faizi ile enerji fiyatları olarak Brent petrol, Amerikan vadeli doğalgaz fiyatlarının BIST100 ve bazı Avrupa borsa endeksleriyle nedensellik ilişkilerini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda değişkenler olarak ABD 10 yıllık tahvil faizi, Brent petrol, Amerikan vadeli doğalgaz, BIST100, DAX, FTSE100 ve ES50 endeksleri çalışmaya dâhil edilmiştir. 03.01.2017-07.02.2022 tarih aralığında günlük veriler kullanarak yapılan çalışmada VAR Granger nedensellik testi kullanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, ilk bağımlı değişken olarak ABD 10 yıllık tahvilleri ile DAX ve FTSE100 arasında çift yönlü bir nedensellik tespit edilmiş olup, BIST100, Brent petrol, Amerikan vadeli doğalgaz değişkenleri ile tek yönlü ABD 10 yıllık tahvillerine doğru bir nedensellik bulunmuştur. Ayrıca ABD 10 yıllık tahvillerinden ES50 endeksine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi saptanmıştır. Diğer bağımlı değişken Brent petrol ile DAX, FTSE100, ES50 ile çift yönlü bir nedensellik bulunmuş olup, Amerikan vadeli doğalgaz değişkeni ile tek yönlü bir nedensellik tespit edilmiştir. Son bağımlı değişken Amerikan vadeli doğalgaz ile DAX değişkeni arasında nedensellik ilişkisine rastlanılmıştır. Bu ilişki DAX endeksinden Amerikan vadeli doğalgaz fiyatına doğru tek yönlü bir nedensellik olarak bulunmuştur.
Use of Microalgae and its Importance in Türkiye and Worldwide
Authors: BİRİNCİ Canan , AYDEMİR ÇİL Eylem
Published: June 2023

The increasing global environmental pollution, rising energy consumption, and global warming, which are important problems worldwide, have led countries to seek different solutions in environmental issues. Türkiye and other countries are making efforts to continue living in a healthier environment economically and socially while meeting the increasing energy demand and rising environmental pollution. Renewable technologies are being developed and produced. Therefore, sustainable ecology and sustainable green economy have started to take the top spot on the global agenda. For this reason, the use of microalgae in environmental applications is increasing rapidly, and microalgae technology is being rapidly developed. Photobioreactors are currently at the forefront of microalgae production. Accordingly, microalgae are being used in many different areas of biotechnological and technical applications, such as health, food, cosmetics, pharmaceutical production, wastewater treatment, heavy metal removal from the environment, and animal feed. In addition, the production of biofuels based on microalgae is also attracting attention. Therefore, microalgae are creating potential alternatives to coal, petroleum, and natural gas. In this sense, it seems inevitable that microalgae will be one of the main energy sources in the future, and a green revolution will take place with the development of microalgae technology. This study aims to reflect the current situation of algae and microalgae used and that can be used in biotechnology, along with new applications and necessary considerations in Türkiye, as well as in the world.
Effectiveness of Health Education Program on Nurses' Knowledge toward Hemodialysis at Pediatric Teaching Hospitals in Baghdad City
Authors: Saeed Mohammed , AL-Mosawi Khatam
Published: June 2023

Objective(s): 1- Assess the effectiveness of health educational program on nurses' knowledge toward Hemodialysis at Pediatric Teaching Hospitals.

 2-To find out the relationship between nurses' knowledge about hemodialysis and their demographic Characteristics.

Methods: The study was designed in a pre-experimental pattern for the nurses' working in the Child Welfare Teaching Hospital and the Child's Central Teaching Hospital, and a targeted sample consisting of (30) nurses was selected. It is tested in three periods of pre-test, the first post-test, and the second post-test. Participants were tested before implementing the tutorial (tutorial lectures began from 19 to 22 January 2020 and then after a period they were tested with a preliminary post-test (on January 22, 2020) and then after a second post-test exam was conducted (on February 23, 2020).

Results: The results of the study include a low level in the assessment of nurses' knowledge before the educational program and they became high after participating in the program in the first post-test and the second post-test

Recommendations: This study implement an educational program regarding nurses' knowledge about hemodialysis center in Children Welfare Teaching Hospital and Child's Central Teaching Hospital, in Baghdad city,  and shows good improvement in nurses' knowledge, so it's recommended the implementation in all Iraq hemodialysis units
Effectiveness of an Instructional Program Concerning Non-Pharmacological Guideline on Controlling Essential Hypertension among Patients at AL-Sader Hospital in AL-Najaf AL-Ashraf City
Authors: Abdul-hussain Mustafa , Hassan Huda
Published: June 2023

Objective: The aims of present study to detect the effectiveness of instruction program of non-pharmacological guideline on blood pressure and laboratory test.

 

Methodology: A pre-experimental study was conducted in Al-Sader Teaching Hospital   from 8th of September 2019 to 25th of May 2020, in order to find out the effectiveness of instruction program concerning non-pharmacological guideline on controlling essential hypertension among patients. A non- probability (purposive sample) of 50 patients with essential hypertension is selected. Those patients are already diagnosed with Essential Hypertension and had already used the medication and they visited the hospitals for treatment or follow-up or both. A questionnaire is constructed to assess the effectiveness of the instruction program for controlling essential hypertension which consist of four part

Part one: It is concerned with the patients’ socio-demographic data which include (gender, age, level of education, marital status, economic status, and occupation)

Part two: Consist of patient health behavior which as exercise, weight, height and assessing of BP. 

Part three: included list of Laboratory test

Part four: deals two domain related to patient's knowledge about hypertension which as 15 items and Second domain related to DASH regimen which as 13 items.

The validity of the questionnaire and the instructional program had been achieved by 10 panel of experts, the descriptive and inferential statistics was used to data analysis of the results.

Results: The results of the study indicated that the stage of hypertension according to category of hypertension was 44% stage 3 the pre-test and their hypertension was improved in the   post-test where become 26% prehypertension, and 22% norm tension.

Recommendations: The study recommended that the instructional guideline (DASH) should be used and applied to all patients' to health institutions with essential hypertension by the Ministry of Health and health care centers.
Effectiveness of Health Education Program on Health Care Providers’ Knowledge toward Immunization of Children at Primary Health Care Centers in Kirkuk City
Authors: Abdul Salam Huda , Aziz Afifa
Published: June 2023

Objectives: The study aims to evaluate effectiveness of health education program on health care providers’ knowledge toward immunization of children at primary health care centers in Kirkuk city.

 

Methodology: A quasi –experimental study design two- group (pre-test, post-test 1 and post-test 2) conducted at primary health care centers in Kirkuk city during the period from 28 October 2019 to 10 August 2020. By collecting (50) samples divided into two groups, each one (25) participant as control & study group. The study group exposed to the education program only.

 

Results: Results showed a clear positive effect of the program on health care providers’ knowledge towards child immunization. It indicated high significant differences for the study group between the pre-test and the post-test in the main aspects that have to do with the knowledge of health care providers’ about child immunization.

 

Recommendations: An educational lectures should conducted & regularly updated for care providers’ about child immunization for those working in the field of vaccine and other departments within primary care centers. It also recommended more research studies should conducted on a larger sample & more primary care centers in the rest of Iraqi governorates.
Screening for Attention Deficit Hyperactivity Disorder at Elementary Schools in Baghdad City
Authors: Adnan Husam , Rashak Kareem
Published: June 2023

Objective(s): To determine the prevalence of ADHD among elementary school pupils; identify the association between pupil's level of ADHD and age, etc., and investigate the differences in pupils ADHD based on gender, and grade.

Methodology: A descriptive study was conducted on elementary school pupils. The study started from the period of 16th of September 2019 to the 1st of October 2020. A cluster sample of 800 pupils was selected. The questionnaire was constructed and developed and include two parts: the first part includes the pupil's general information and the second part includes scale of ADHD prevalence.

Results: The results of the present study indicated that 38(4.75%) of elementary school pupils probable had ADHD. There is a statistically high significant association between ADHD and parents' education level, parenting, and family income. There is a statistically high significant difference in pupils’ ADHD among their gender, and grade.

Recommendations: The study recommended increase the screening of ADHD among school-age children and start the process of intervention as early as possible in order to help children with ADHD, especially in the first grade. Also, there is the need to intensively educate teachers on ADHD and how they can manage these pupils.
Nurses' Knowledge and Skills regarding Oxygen Administration Methods at Pediatric Teaching Hospitals in Mosul City
Authors: Ahmed Mohammed , Radha Afifa
Published: June 2023

Objective: To assess knowledge and skills level regarding oxygen administration methods at pediatric teaching hospitals in Mosul City.Methodology: A descriptive study was applied at pediatric teaching hospitals (Al-Kansaa, and Ibn Al-Atheer) in Mosul City from 8 of October / 2018 till 29 of May / 2019. The selection of the sample was non- probability (Purposive). This sample involved of (52) nurses. The questionnaire was constructed which consists of three parts and provided for nurses. The questionnaire validity was carried out through a panel of experts. To evaluate statistically the reliability of instruments, the pilot study was applied through period from 20– till –31 of January / 2019. Non-randomly (6) nurses from Ibn Sina teaching hospitals, the correlation of Pearson's coefficient result are (r= 0.798) and are significant at p ≤ 0.05 level was used to approximation the scale (test – retest) by using SPSS version 25. The Result show statistical knowledge and skills results for nurse's in concerning the oxygen administration methods for pediatric, that knowledge results are 84.6% (44) of them at not acceptable level, and the skills results are 65.4 % (34) of them also at not acceptable level. There are not significant relationships between the knowledge, skills results and all the demographic variables except the skills results with training courses only there are significant relationships at p≤ 0.05.Recommendations: Training course and workshops for nurses of teaching hospitals regarding oxygen administration methods
proposta de estudo de Indução Eletromagnética via modelo de Ensino Híbrido de Rotação por Estações
Authors: Viana Rafaella Gomes , Batista Karen Anderson Araujo , Leal Fábio Fagundes
Published: June 2023

Considerando o perfil dos alunos inseridos na era tecnológica, discussões no que tange à utilização de tecnologias digitais na construção de narrativas variadas no processo de ensino e aprendizagem são fundamentais. Diante disso, este artigo relata um trabalho desenvolvido que teve como objetivo geral analisar as contribuições da utilização do modelo de Ensino Híbrido de Rotação por Estações, no processo de ensino e aprendizagem de Indução Eletromagnética, tendo como público alvo alunos do terceiro ano do Ensino Médio. Como base teórica para a elaboração da proposta, apropriou-se de alguns pressupostos da metodologia híbrida, sendo escolhido o modelo de Rotação por Estações. A pesquisa desenvolvida, qualitativa do tipo intervenção pedagógica, utilizou como instrumentos de coletas de dados questionário e observação da sequência didática. A aplicação da sequência ocorreu em três tempos de aula. Na intervenção, apresentou-se o conteúdo de forma a familiarizar os alunos quanto aos conceitos abordados posteriormente nas estações. A partir disso, foi aplicado o modelo de Ensino Híbrido de Rotação por Estações, utilizando-se atividade experimental, simulação computacional e questões objetivas. A turma foi dividida em grupos e organizada em estações independentes, tendo que até o final passar por todas. Como resultados da pesquisa, observou-se que a proposta contribuiu para despertar o interesse dos alunos pelo conteúdo abordado, ao trabalhar de forma colaborativa em grupo, além disso destaca-se o desenvolvimento da autonomia de tais sujeitos num ambiente criativo e dinâmico, com utilização de diferentes estratégias, permitindo assim o protagonismo no processo de ensino e aprendizagem, em consonância com as demandas da sociedade tecnológica.
Sistemi emëror i të folmes së Istogut me rrethinë
Authors: Gashi Sejdi
Published: June 2023

Sistemi emëror në arealin gjuhësor të Istogut me rrethinë nuk ndryshon shumë nga ai i gjuhës letrare, por as nga të folmet e tjera të gegërishtes verilindore, mirëpo, krahasuar me shkrimet e vjetra të shqipes, dallimet janë të theksuara, p.sh.: numri më i vogël i rasave, ndryshimet në kategorinë e emrave asnjanës, formimi i shumësit të emrave mashkullorë, si dhe disa lëkundje te mbaresat rasore. Kur kemi të bëjmë me sistemin emëror në arealin në shqyrtim, në mjaft raste vihet re paranyjëzimi i emrave, sidomos ata që tregojnë prejardhjen a origjinën e një njeriu, përkatësisht të një banori, p.sh.: i vréllsĭ (banori i Vrellës), i prĭgódsi (banori i Prigodës), i lŭbóvsi (banori i Lubovës) i rakóshsĭ (banori i fshatit Rakosh) etj. Ngjashëm, si në Istog, kemi hetuar se paranyjëzimi i emrave del edhe në të folmen e Plavës e të Gucisë e në ndonjë të folme tjetër.
Në truallin gjuhësor të Istogut, të gjithë emrat i takojnë njërës prej gjinive gramatikore, ende gjallon një numër i kufizuar asnjanësish, sidomos ata që shoqërohen me përcaktorë. Asnjanës të mirëfilltë janë ujt dhe kry:t, pra njësoj si në të folmen e Deçanit e në ndonjë të folme tjetër. Emri asnjanës kry:t/kryet kalon në gjininë femërore gjatë lakimit në gjinore, dhanore e rrjedhore: i,e kre:s, kre:s, pej kre:s; në emërore e kallëzore nuk ndërron gjini. Gjinisë asnjanëse i takojnë edhe disa emra që janë formuar nga substantivimi i mbiemrave (t’ kuçt, t’bárdh, t’ zi:t), si dhe emrat e formuar nga substantivimi i pjesores së foljes; p.sh.: t’ rrítunit, t’ msúmit, t’ árdhnit, t’ pámit, t’shkúmit etj.
Tek arbëreshët e Italisë
Authors: Bogdani Ramazan
Published: June 2023

Me ftesë të komunitetit arbëresh në Itali, nga Qendra e Studimeve të Traditave Arbëreshe, “Skander” – Fogjio dhe të Komunës Kasalvekio të Rajonit të Pulias, mora pjesë në veprimtarinë kulturore “Vëllazëria 2018”, që shënonte edicionin e dytë (pas atij të vitit 2017). Slogani “Vëllazëria” i bënte jehonë lidhjeve miqësore midis komunitetit arbëresh në Itali dhe shqiptarëve kudo në botë.

Kjo veprimtari u mbajt për tri ditë, 21-23 shtator 2018, në katundin arbëresh Kasalvekio të Pulias.

“Vëllazëria 2018”, që ishte përjetuar në kuadrin mbarëkombëtar të Vitit të Skënderbeut, përfshinte edhe konferencën shkencore kushtuar Heroit tonë Kombëtar, Skënderbeu, si edhe kumtesat për traditat arbëreshe. Në këtë konferencë, që i zhvilloi punimet për dy ditë në sheshin “Papa Pio” të Kasalvekio të Pulias, mbajta edhe unë një kumtesë. Duke qenë se kumtimi përbënte angazhimin tim parësor në veprimtarinë “Vëllazëria 2018”, po e parashtroj atë sipas përmbajtjes përkatëse me titull: “Hulumtime tek arbëreshët e Italisë dhe rituali i martesës (1990- 2003)”.

Përmes Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, ku kam punuar si punonjës shkencor për 38 vjet (1967-2005), duke qenë i vetëm ose me kolegë (kryesisht me Prof. Agron Xhagollin), kam kryer hulumtime në 27 katunde nga pesë rajone arbëreshe të Italisë.
Metodologjia e mbledhjes së materialeve mbi jetën tradicionale në etnografinë shqiptare gjatë diktaturës
Authors: Hysa Armanda
Published: June 2023

Kur diskutojmë në lidhje me punën e terrenit, nuk duhet të harrojmë se ajo është metodologjia kryesore ku janë mbështetur si etnografët apo etnologët e Europës Kontinentale, në Lindje po Perëndim, ashtu edhe antropologët e traditave britanike dhe amerikane. Dallimet kryesore mes këtyre traditave, nga pikëpamja metodologjike, kanë konsistuar në vendet ku bëhej puna e terrenit dhe në kohëzgjatjen e saj. Ndërsa etnologjitë kombndërtuese, të cilave u përket edhe tradita etnologjike shqiptare, punën e terrenit e orientonin brenda shtet-kombit, përgjithësisht për të studiuar traditat e grupit kryesor etnik në përbërje të kombit, etnologjitë apo antropologjitë e shteteve koloniale apo me synime koloniale. Ata e orientonin punën e terrenit drejt studimit të popujve të tjerë, përgjithësisht në kolonitë apo ish- kolonitë e tyre, ose më pas edhe brenda vetë botës perëndimore, por gjithsesi jashtë shtetit ku jetonin antropologët / etnologët. Për këtë arsye, koha minimale për të kryer punë terreni të hollësishme është konsideruar të jetë një vit, pasi studiuesi duhet të ketë kohën e mjaftueshme për ta njohur me hollësi shoqërinë ku futet, të përshtatet dhe të krijojë një intimitet kulturor me bashkësinë e marrë në studim, deri në atë pikë sa “të bëhet vendas”.

Ndonëse botimet etnografike për pazaret në veçanti dhe qytetet në përgjithësi ose kanë munguar, ose kanë qenë shumë të pakta, kjo nuk do të thotë se nuk ka pasur përpjekje për “ta regjistruar jetën” qytetare në arkivin etnografik të sektorit. Kështu, edhe pse në fokus të etnografisë shqiptare u vu fshati, në arkiv u mblodhën të dhëna edhe për qytetin2. Në të dhënat që u mblodhën për qytetin, vëmendja u përqendrua më shumë në periudhën kohore të asaj që quhej fundi i shekullit të XIX dhe fillimi i shekullit të XX3, me të cilën nënkuptohej pak a shumë periudha nga viti 1870 deri në vitin 1920, e ndonjëherë deri në fillimin e Luftës së Dytë Botërore.
Prania e mitit në veprën “Kështjella” të Kadaresë
Authors: Dervishi Jonada
Published: June 2023

Rëndësia e kësaj analize konsiston në shfaqjen dhe trajtimin e elementeve mitike në veprën “Kështjella” të Ismail Kadaresë, për të hedhur dritë në anën strukturore të veprës, me qëllim shfaqjen e rëndësisë së saj në rrafshin dhe në meritat letrare. Vëzhgimi kryhet nisur prej leximeve në rrafshin antropologjik dhe prej studimeve letrare të cilat vërtiten në të njëjtin qerthull.

Nëse rrekemi të ecim në një vijë të drejtë të këtij mendimi në romanin “Kështjella”, subjekti është i ndërtuar në një kohë të largët, ngjarjet janë spostuar në kohën e Perandorisë Osmane dhe të Skënderbeut, në kohën e kështjellave dhe të perandorive, në kohën kur pritet një luftë me Kostandinopolin dhe, në fund, autori vë në gojën e personazheve se “Çfarë është një shtet”. E gjitha kjo, në kohën kur Kadareja po shkruante romanin, ishte një kohë e largët, e cila në sytë e lexuesit për nga rëndësia vjen vetëm në formën e mitit. Duke zgjedhur një perandori si subjektin kryesor, në rastin e “Kështjellës” nuk kemi personazhe të hiperbolizuara prej autorit, të cilët synojnë të zënë vendin e parë për nga rëndësia e masës përshkrimore nga ana e tij. Madje kemi një rend të caktuar personazhesh, të radhitur sipas funksionit të tyre, sikurse hierarkia e një perandorie dhe Skënderbeu, nga ana tjetër, si figura qendrore e kështjellës, në këtë rast e shqiptarëve. Hiperbolizimi i këtyre personazheve vjen vetëm si rast i figurave të përdorura nga autori në përshkrimin e tyre, duke u rrekur të  bëjë portretin dhe dialogët, të cilat i vendos në gojën e tyre.

Duke besuar në evolucionin letrar, me praninë e mitit në të, si një pjesë e pandashme, urojmë që një shtjellim i tillë i veprës “Kështjella”, në të cilën kemi pretenduar praninë e komponentëve të tillë për një letërsi me vlera për nga përmbajtja dhe duke i lënë vend të pazgjidhshmes e cila vjen prej letrares, shpresojmë të kemi nxjerrë sadopak në pah vlerat e kësaj vepre.
E drejta islame
Authors: Kyçyku Kopi
Published: June 2023

Ka mendime sipas të cilave qytetërimi tradicional islam përshfaqet si diçka që mund ta krahasonim me një dru frutor, i cili është mbjellë, ka mbirë dhe ka hedhur shtat në një hapësirë ekzotike. Por e vërteta është se,  përtej të qenit një hierarki aksiologjike e ndryshme nga qytetërimet e tjera,  përfshi atë të krishterë, islami duhet këqyrur si rrjedhoja e natyrshme e evolucionit mendor e shpirtëror e disa popujve, të cilët ndryshe nga ata që banojnë në Europë, kanë pasur dhe vazhdojnë të kenë një mënyrë jetese të vetën, në pajtim me mjedisin, ndonjëherë jo fort pjellor, dhe realitetet   historike u kanë diktuar ngjizjen e një bote shpirtërore të mirëdallueshme.

Mendimi juridik, duke qenë vetëm një nga përbërësit e çdo qytetërimi, mund të zbërthehet në kontekstin e dukurisë që e jetëson. Aq më tepër kur bëhet fjalë për islamin, për të cilin Raymond Charles është shprehur: “Islami (nga: selam – “nënshtrim ndaj Allahut”) është para së gjithash fe, pastaj shtet e, më në fund, kulturë”. Duke mos qenë konservator e ca më pak fanatik, islami, edhe në sistemin juridik të së drejtës, ka ndjekur hap pas hapi zhvillimet e sotme, duke mos mohuar apo shpërfillur aspak sistemin juridik europian.

 Gadishulli Arabik, hapësira në të cilën u shfaq islami, përmes themelvënësit të tij, Profetit Muhamed, nuk kishte pasur ndonjë organizim fetar, politik dhe social të mirëfilltë. Vetëm disa fise ishin krishterizuar,  ndërsa arabët e Gadishullit Arabik me të njëjtin emër praktikonin politeizmin primitiv.

Bashkë me përkrahësit e tij, Profeti Muhamed shkoi në Medinë, ku bëri për vete fiset e beduinëve e më pas krerët e Mekës. Hap pas hapi fe  e re u përqafua nga krejt bota arabe. Ajo, siç dihet, shpalli një qëllim jetik: nënshtrimin (bindjen) ndaj Allahut dhe zbatimin e porosive të tij. Veprimtaria e kësaj feje zhvillohet përmes institucionesh, të cilat njëherazi janë edhe norma juridike dhe mbështeten në radhë të parë në pesë “shtyllat e besimit”:
Marrëdhëniet midis Kosovës dhe Shqipërisë në vitin 1974
Authors: Ahmeti Nuridin
Published: June 2023

Në bashkëpunimin arsimor-kultural dhe shkencor, Kosova zë një vend të rëndësishëm, nëse jo edhe vendin më të rëndësishëm, në shkëmbimin e përgjithshëm jugosllavo- shqiptar. Nga kjo, një vend me prioritet zë bashkëpunimi midis Universitetit në Prishtinë dhe Universitetit Shtetëror në Tiranë, që ka filluar për shkak të angazhimit të përhershëm të LKJ-së dhe të anëtarëve të LKJ-së e të LK-së të Kosovës, për bashkëpunimin e mirë fqinjësor me fqinjët tanë. Bashkëpunimi i përmendur është iniciuar për shkak të nevojës sonë për kuadro për mësimin në gjuhën shqipe dhe, me këtë, edhe për afirmimin e të gjitha kombeve e kombësive dhe, në rastin konkret, të kombësisë shqiptare që jeton në Kosovë. Bashkëpunimi është treguar i dobishëm dhe, në mënyrë të caktuar, ka kontribuar për zhvillimin e mëtejshëm të marrëdhënieve jugosllavo- shqiptare, gjë që është në frymën principeve dhe parimeve të politikës sonë dhe të linjës së LKJ-së dhe të LKK-së. Bashkëpunimi ka filluar të përfitojë një orientim më të qartë me nënshkrimin e protokollit I të bashkëpunimit ndëruniversitar, në vjeshtën e vitit 1970. Prej atëherë, këto nënshkruhen  në mënyrë të suksesshme për çdo vit shkollor.
Përveç bashkëpunimit të Universitetit në Prishtinë me UT, me këtë universitet bashkëpunon edhe Universiteti në Shkup, i cili ka gjithashtu protokollin e bashkëpunimit me RP-në e Shqipërisë dhe zhvillohen edhe  forma të tjera për bashkëpunim arsimor shkencor dhe kultural. Njëra nga format më të afërme të bashkëpunimit shkencor është shkëmbimi  i dokumentacionit shkencor dhe arsimor midis bibliotekës popullore universitare në Prishtinë, Arkivit të Kosovës, Entit për mjete dhe tekste shkollore, “Rilindjes” – Edicioni për botimin e librave shkollore dhe institucioneve të tjera me partnerët përkatës në RP-në e Shqipërisë. Gjer tani, nuk ka probleme esenciale në marrëdhëniet e këtyre institucioneve, përveç një orientimit tonë të brendshëm, që duhet t’i precizojë dhe definojë punët me të cilat këto institucione mund të merren, sa i përket bashkëpunimit të tyre me botën e jashtme. Viteve të para, pas vendosjes së marrëdhënieve diplomatike, kanë filluar të zhvillohen edhe disa forma të bashkëpunimit në turizëm, vizitat e qytetarëve nga krahina jonë dhe me gjerë nëpërmes organizatave turistike.
Monografia “Banesat shqiptare me qoshk” e Prof. Dr. Emin Riza – Dëshmi e zhvillimit të arkitekturës shqiptare
Authors: Sula Oriola
Published: June 2023

Prof. Dr. Emin Riza është një ndër emrat më të shquar të restauruesve shqiptarë dhe njohës i mirë i monumenteve kulturore në Shqipëri. Me një eksperiencë të gjatë pune në Institutin e Historisë dhe të Gjuhësisë, apo si specialist restaurues në Institutin e Monumenteve të Kulturës, fitoi një përvojë të madhe në fushën e ndërtimeve të vjetra, gjë që i shërbeu edhe për realizimin e 18 monografive.

Duke qenë për disa vite kryeredaktor i revistës “Studia Albanica” dhe “Monumentet”, botoi edhe një sërë artikujsh në këto dy revista. Akademiku Emin Riza njihet si nismëtar dhe pjesë e grupit të punës së Ligjit “Për trashëgiminë kulturore” dhe kryesues i grupit të punës që përgatitën dosjen e Gjirokastrës dhe Beratit për në UNESKO, si pasuri botërore. Ka marrë vlerësime të shumta, mes të cilëve edhe “Qytetar Nderi” i Gjirokastrës dhe i Beratit. Monografia e tij me titull “Banesa shqiptare me qoshk”, botuar në fund të vitit 2018, nga Akademia e Shkencave të Shqipërisë, përbën një studim që përmbush nevojën e trajtimit të veçantë të kësaj lloj banese, për të shtjelluar më gjerësisht vlerat kompozicionale të elementeve arkitekturore, strukturave teknike, materialeve ndërtimore etj.

Prof. Dr. Emin Riza mbetet mjaft aktiv edhe në ditët e sotme, për kontributin e tij të madh në misionin e ruajtjes së monumenteve të kulturës dhe banesave të vjetra, si pjesë e pandarë e trashëgimisë sonë materiale. Këtë shqetësim ai e ngre edhe në këtë libër, ku thekson: “Ndërtimet e kultit apo kalatë mbrojtëse përgjithësisht ruhen në rrjedhën e kohës për funksionin që ato kryenin dikur, ndërsa banesat popullore, pavarësisht rëndësisë së tyre, janë pre’ e natyrshme e zhvillimeve jetësore dhe e ndryshimeve, prandaj mbrojtja dhe ruajtja e tyre është e një rëndësie të veçantë”. Autori e konsideron monografinë “Banesa popullore shqiptare me qoshk”, si përmbyllje të veprimtarisë së tij 55-vjeçare të pandërprerë vlerësuese të ndërtesave në hapësirat e Shqipërisë dhe Kosovës.
The Implementation of Knowledge Management on Fraud Prevention of PT Bahagia Idkho Mandiri
Authors: Farkhan Herdimas Muhammad , Indahdewi Lauditta
Published: June 2023

Fraudulent behaviors offer a serious danger to companies since they can result in considerable financial losses, harm the company's reputation, and a decline in stakeholder confidence. This research examines the effects of fraud on PT BIM and how knowledge management can serve as a preventative measure against fraudulent activities. It also seeks to assess the potential impact of knowledge management in reducing fraud risks and boosting the company's fraud prevention system. This research uses qualitative methods to explore fraud inside PT BIM, interviewing personnel and revealing potential benefits of knowledge management implementation in fraud prevention. Knowledge management can improve the company's capacity to detect and prevent fraud by cultivating an awareness and vigilance culture among employees. It can help in the establishment and implementation of strong internal controls and policies that act as effective fraud deterrents. It can also aid in the identification of developing fraud trends and patterns, allowing companies to adjust their fraud protection methods accordingly. PT BIM can use knowledge management frameworks such as the SECI Model to improve internal controls, increase staff knowledge, and respond quickly to new fraud concerns. This allows for the rapid broadcast of information about developing fraud tendencies, new methods of operation, and preventive measures.
Effect of Different Solvent on The Antioxidant Capacity of Bidara Leaves Extract (Ziziphus Spina-Christi)
Authors: Rialdi Azzahra Putri , Prangdimurti Endang , Saraswati Saraswati
Published: June 2023

Bidara leaves (Ziziphus spina-christi) contains secondary metabolites such as flavonoids, polyphenols, saponins, triterpenoids and tannins which can be a source of antioxidants. In Indonesia, bidara leaves are used as herbal medicine by boiling fresh leaves. The products that developed from bidara leaves are health supplements and herbal teas from bidara leaves, but scientific studies about the antioxidant compounds of bidara leaves are still limited. There are antioxidant components that are non-polar, semi-polar or polar. This study examines the polarity of antioxidant compounds in bidara leaves. In this study, bidara leaves dried with a fluidized bed dryer had better chemical and physical characteristics. The results of the extraction by using various solvents (water, ethanol, ethyl acetate, and hexane) with maceration method showed that the highest antioxidant capacity was in the ethanol fraction (p<0.05). These results were measured based on the antioxidant activity parameters that DPPH scavenging, FRAP values, total phenolic, and total flavonoids. These results indicate that most of antioxidant compounds in bidara leaves have high polarity.
Fostering MSMEs to Increase Fintech-Based Financial Literacy
Authors: Candraningrat I.R. , Darmayanti N.P.A. , Damayanthi I.G.A.E. , Nurcaya I.N.
Published: June 2023

The existence of fintech lending can be a solution for MSMEs in obtaining capital, but there are still many MSMEs who do not know what and how the mechanism for obtaining capital through fintech is. It is important to introduce the benefits and dangers of information technology-based lending and borrowing services (Fintech Lending) to MSMEs in Badung Market to increase access to capital so as to increase competitiveness and expand markets, because in addition to the many benefits there are risks involved, so that SMEs understand earlier what risks will be faced from the convenience that is obtained. This community service aims to provide socialization to MSMEs regarding the existence of fintech lending as an alternative source of business funding. Increase insight into information technology-based money-lending services so that you are not fooled by tempting offers.
Electric Mosquito Repellent Effect of Male Breadfruit Flower Mat Causes Mosquito Mortality Anopheles sp.
Authors: Moniharapon Debby Dijola , Kaihena Martha , Unitly Adrien Jems Akiles
Published: June 2023

Through mosquito bites, parasites of the genus Plasmodium spread the disease known as malaria. Malaria-carrying mosquitoes of the genus Anopheles sp. One secure method of controlling the Anopheles sp. mosquito population is biological mosquito control. Since the biological method does not use chemicals but rather the phytochemicals found in plants, one of which contains compounds from the male breadfruit flower and is capable of acting as a vegetable larvicide or mosquito repellent. The aims of the study is to evaluate the effectiveness of electric mosquito mats that contain male breadfruit flowers to kill or cause mosquitoes (Anopheles sp.) to die. A completely randomized design (CRD) was used for the experiment. The results showed a change in the mortality of Anopheles sp. mosquito larvae. After exposure to breadfruit flower mat doses of 0.5gr, 1gr, 1.5gr, 2gr compared to no administration. Thus, it was concluded that male breadfruit flower mats with concentrations of 0.5gr, 1gr, 1.5gr, and 2gr had an insecticidal effect on the mortality of Anopheles sp. mosquitoes. with an effective concentration of 2gr (96.5% mortality), of which 50% mortality (LC50) of Anopheles sp. larvae. Occurred at a concentration of ethanol extract of male breadfruit flowers dose 0.36gr.
Az öntözésügyi szakoktatás kezdetei
Authors: Albert Gábor
Published: June 2023

A Kállay Miklóssal kapcsolatos történeti kutatások – főként és elsősorban – az 1942 és 1944 közötti miniszterelnöki tevékenységéhez kapcsolódnak. Agrárminiszteri, illetve az Országos Öntözésügyi Hivatal (OÖH) elnökeként végzett korábbi munkájáról ugyan az utóbbi időkben jelentek meg szakmunkák, az általa vezetett OÖH öntözésügyi szakoktatással kapcsolatos elképzelései is érdekesek az utókor számára. Célunk annak rekonstruálása, hogy 1937 és 1942 között milyen megfontolásból, mely agrárszakoktatási intézményekben tervezték bevezetni az Öntözéses gazdálkodás tantárgyat, és mely intézményekben indult el ténylegesen is a tantárgy oktatása az Országos Öntözésügyi Hivatal kezdeményezésére.
La motivación y la incentivación, como fundamento humano de la Gestión
Authors: Repullo Labrador José Ramón
Published: June 2023

El pensamiento empresarial va otorgando cada vez más importancia a las personas que componen las organizaciones y a sus motivaciones.Alinear visiones y objetivos de la empresa y sus empleados y colaboradores pasa a ser el reto, que ha de materializarse a través de una buena coordinación, así como de una motivación adecuada. El tipo de organización influye en este propósito, particularmente aquellas basadas en el conocimiento que custodian sus profesionales (la sanitaria es una ejemplo paradigmático).Las reglas de juego en la contratación de las personas configuran una estructura básica y estable de incentivación que sobre-determina el comportamiento: sueldo, contrato y condiciones de trabajo son esenciales, así como la perspectiva de desarrollo laboral y profesional.Pero también existen incentivos específicos, ligados a logros o desempeños pactados, que pueden ser útiles para complementar a los anteriores, que son más estructurales.Además, hay generadores intangibles de motivación, que empiezan a ser más conocidos desde las teorías de la economía del comportamiento.Conviene, finalmente, delimitar los términos de administración de personal, políticas de recursos humanos y políticas profesionales.
Ungdomars upplevelser av vad som försvårar och främjar deras sömn
Authors: Jakobsson Malin
Published: June 2023

Ungdomars sömnsvårigheter påverkar deras dagliga liv: de upplever sig som en sämre version av sig själva efter för lite sömn. Svårigheten att somna beskrivs bero på skolstress, oro, bristande rutiner och en ovana av att vara i tystnad. För att han- tera sina sömnsvårigheter önskar ungdomar involverade föräld- rar, att bli genuint lyssnade till och individuellt guidade.
Hur påverkar den fysiska vårdmiljön möjligheten till vila och återhämtning för personer som vårdas på en psykiatrisk sluten vårdsavdelning?
Authors: Davidsson Karin , Nygren Susanne
Published: June 2023

Att den fysiska miljön är viktig för människans läkningsprocess är något man varit medveten om i årtusenden. Vi mår bra av närhet till naturen, ett naturligt ljus och lugnande färger. Genom tidigare forskning vet vi idag att fysiska faktorer i miljön påverkar människors välbefinnande och hälsa. Författarna som är kliniskt verksamma specialistsjuksköterskor inom den psykiatriska vården ser dock i sitt arbete en fysisk vårdmiljö som är sliten, omodern och torftig. Människor som lider av psykisk ohälsa och vårdas vid en psykiatrisk sluten vårdsavdelning borde i stället mötas av en vårdmiljö som upplevs lugnande och främjande för återhämtningen. Ur detta väcktes ett intresse för den fysiska vårdmiljöns betydelse för återhämtning i en psykiatrisk slutenvårdskontext, vilket så småningom resulterade i en magisteruppsats. I föreliggande artikel har författarna valt att lyfta fram de delar i magisteruppsatsen som relaterar till sömn och hälsa utifrån följande frågeställningar: Hur är det att försöka komma till ro och somna på en psykiatrisk slutenvårdsavdelning? Hur påverkas sömnen av den fysiska vårdmiljön? Hur kan vi som vårdpersonal främja en god sömn för personen som vårdas?