Οι διακυμάνσεις της γλυκόζης και του νατριουρητικού πεπτιδίου πλάσματος κατά την οξεία φάση νοσηλείας των ισχαιμικών αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων διαφορετικής εντόπισης και συσχέτισή τους με την κλινική έκβαση του ασθενή
Authors: Φουντούκη Αντιγόνη 
Published: October 2024

Η διακύμανση της γλυκόζης στο Ισχαιμικό Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (ΙΑΕΕ) έχει αποτελέσει αντικείμενο έρευνας με πολύ σημαντικές διαπιστώσεις. Οι ασθενείς με ΙΑΕΕ εμφανίζουν συχνά αυξημένη τιμή γλυκόζης ορού, ανεξαρτήτως προϋπάρχοντος σακχαρώδη διαβήτη, λόγω stress υπεργλυκαιμίας (τιμή γλυκόζης ορού > 140 mg/dL σε νοσηλευόμενους ασθενείς, χωρίς ενδείξεις προηγούμενου διαβήτη). Από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας διαπιστώνεται ότι η υπεργλυκαιμία μπορεί να είναι επιζήμια για τον ισχαιμικό εγκέφαλο. Επιπροσθέτως, σε βλάβη του εγκεφαλικού ιστού, τα επίπεδα του νατριουρητικού πεπτιδίου NT-proBNP αυξάνουν. Σκοπός: Η διερεύνηση της συσχέτισης της διακύμανσης της γλυκόζης και του νατριουρητικού πεπτιδίου (NT-proBNP), με την τοπογραφία του εμφράκτου και την έκβαση του ασθενή για χρονικό διάστημα 6 μηνών. Πρόκειται για μη παρεμβατική προοπτική μελέτη παρατήρησης που δεν τροποποίησε την κλινική διαχείριση των ασθενών. Το πρωτόκολλο της μελέτης εγκρίθηκε από την Επιτροπή Ηθικής και Δεοντολογίας της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Δείγμα: Στην παρούσα μελέτη εντάχθηκαν ασθενείς ηλικίας 65 ετών και άνω, οι οποίοι εισήχθησαν στην Α΄ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική του ΑΠΘ την περίοδο 2020-2022. Κριτήρια αποκλεισμού αποτέλεσαν: Το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο, η βαθμολογία στην κλίμακα modified Rankin Scale >2 λόγω παλαιού ΑΕΕ, η εμπύρετη κατάσταση, η παρουσία νεοπλασίας και η διενέργεια θρομβόλυσης. Μέθοδος: Οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε κλινικό, απεικονιστικό και βιοχημικό έλεγχο. Μετά από ενημέρωση και συγκατάθεση των ασθενών που πληρούσαν τα κριτήρια, (από τους ίδιους ή από συγγενή πρώτου βαθμού) τοποθετήθηκε αισθητήρας γλυκόζης για 72 ώρες και έγινε έλεγχος της λειτουργικής τους κατάστασης με την κλίμακα modified Rankin Scale κατά την εισαγωγή, κατά το εξιτήριο, τον 1ο, 3ο και 6ο μήνα. Αποτελέσματα: Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 105 ασθενείς, μέσης ηλικίας 80,95 ετών. Βάσει τοπογραφίας (κατηγοριοποίηση Oxford) οι ασθενείς με ολικό πρόσθιο έμφρακτο, μερικό πρόσθιο, οπίσθιας κυκλοφορίας και βοθριωτό ήταν αντίστοιχα, 25, 32, 23 και 25. Κατά την εισαγωγή μέση τιμή γλυκόζης ήταν 146,14 mg/dL και του NT-proBNP, 3433,92pg/mL. Ο συνολικός μέσος όρος γλυκόζης της καταγραφής των 72 ωρών, η γλυκαιμική μεταβλητότητα και το ποσοστό χρόνου γλυκόζης εντός γλυκαιμικού εύρους 70-140 mg/dL, υπολογίστηκαν 127,06 mg/dl, 13,06%, και 70,98%, αντίστοιχα. Δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ του φύλου και της ηλικίας ως προς την εντόπιση του ΙΑΕΕ. Όσον αφορά τη σχέση τοπογραφίας με τον συνολικού μέσο όρο γλυκόζης και της τιμής του NT-proBNP ο στατιστικός έλεγχος δεν ανέδειξε σημαντική διαφορά στους μέσους όρους των μεταβλητών. Παρατηρήθηκε ότι: Για κάθε ένα έτος αύξησης της ηλικίας, (65 ετών και άνω), αναμένεται μια αύξηση 7,4% των πιθανοτήτων δυσμενέστερης έκβασης και κατά 16% του κινδύνου θανάτου. Για κάθε μία μονάδα αύξησης του ποσοστού χρόνου της γλυκόζης εντός εύρους 70-140 mg/dL, αναμένεται μία μείωση 1,5% των πιθανοτήτων δυσμενέστερης έκβασης. Οι ασθενείς με ολικό πρόσθιο έμφρακτο, εμφανίζουν 2,31 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν μία δυσμενέστερη έκβαση από τους ασθενείς με βοθριωτό (lacunar). Συμπεράσματα: Η κατηγοριοποίηση του ΙΑΕΕ κατά Oxford δεν μπορεί να αξιοποιηθεί στο πλαίσιο της διαχείρισης της υπεργλυκαιμίας κατά τις 72 ώρες μετά το ΙΑΕΕ. Ωστόσο, η βελτίωση των επιπέδων γλυκόζης, του χρόνου εντός γλυκαιμικού εύρους 70-140 mg/dL και των επιπέδων του Nt-proBNP σχετίζονται με μείωση του κινδύνου θανάτου και καλύτερη πρόγνωση.