bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Systematic Literature Review Analysis: Effectiveness of Family Planning Programs in Reducing Maternal and Child Mortality Rates
Authors: Eugenia Carvalho de Araújo  , Maria Jose Canossa Alves  , Ana Claudia da Costa Guterres  , Maria Cardoso dos Santos  , Hercio Marta Fátima Ximenes
Published: June 2024

The Family Planning program has long been known as an important intervention in efforts to reduce maternal and child mortality rates. This research aims to analyze the effectiveness of the Family Planning Program in reducing maternal and child mortality rates using the Systematic Literature Review (SLR) method. This research uses the SLR method by collecting and analyzing literature from various academic databases. Inclusion criteria included studies evaluating the impact of Family Planning programs on maternal and child mortality rates, published between 2019 and 2024. The literature selection process was carried out in two stages: initial screening and quality assessment using PRISMA guidelines. A total of 15 studies met the inclusion criteria and were analyzed in this study. The findings show that the Family Planning Program is effective in reducing maternal mortality through increasing access to reproductive health services, health education, and use of contraception. Apart from that, the Family Planning program is also effective in reducing child mortality by improving maternal health and preventing unwanted pregnancies. Challenges identified include limited access to health services in remote areas, cultural barriers, and lack of policy support. Family Planning programs have proven effective in reducing maternal and child mortality rates. To increase its effectiveness, it is necessary to increase accessibility, service quality, and adequate policy support. It is hoped that these recommendations will help in improving the implementation of Family Planning programs and maternal and child health policies in the future.
Bienestar, intervención y política social en México. La cuarta transformación
Authors: Castro Guzmán Martín
Published: June 2024

La presente obra denominada: “Bienestar, intervención y política social en México” está dividida en dos ejes temáticos; en el primero apartado se hace un análisis de los principales conceptos de bienestar, intervención y la política pública en el marco de las necesidades básicas; asimismo, se hace un análisis crítico de la política social y el papel del Estado de Bienestar que se aplica en México, a través la política, denominada la Cuarta Transformación de la Vida Pública. En el segundo eje temático, se abordan de forma descriptiva los principales programas sociales de la política social del Estado de Bienestar que se aplica en México durante el sexenio de Andrés Manuel López Obrador: Jóvenes Construyendo el Futuro, Jóvenes Escribiendo el Futuro, Programa Nacional de Becas para el Bienestar Benito Juárez, Programa para el Bienestar de las Personas Adultas Mayores, Programa Pensión para el Bienestar de las Personas con Discapacidad y Tandas para el Bienestar. De los nueve programas estratégicos de la Cuarta Transformación planteados en el Plan Nacional de Desarrollo; en esta obra, se abordan ocho programas y uno de ellos está enfocado al Bienestar de las niñas y niños, hijos de madres trabajadoras. Cabe señalar que una de las primeras acciones emprendidas por Andrés Manuel López Obrador en materia de Política Social, fue dejar sin efecto los programas estratégicos “Progreso-Oportunidades-Prospera” aplicados desde los sexenios de Zedillo, Fox, Calderón y Peña Nieto. En términos generales, con la obra busca centrar el análisis del bienestar y la intervención en los programas sociales que son estratégicos de la Cuarta Transformación, mediante la descripción de las principales características y alcances que tienen estos programas, así como los principales logros que han alcanzado en cinco años de su aplicación.
Movilidad, inseguridad y desarrollo; un análisis desde el trabajo social
Authors: Reyna Tejada Claudia Yudith , Cid de León Bujanos Blanca Guadalupe , Castro Guzmán Martín
Published: June 2024

México es un país de grandes contrastes, por un lado, cuenta con una gran riqueza biológica y cultural, por el otro, aqueja diferentes problemáticas sociales actuales que subyacen a otros problemas sociales ancestrales. Estos problemas comunes, como la pobreza y la discriminación, tienen un impacto negativo sobre el tejido social y generan obstáculos a nivel macro y micro social que impiden alcanzar el bienestar y pleno desarrollo de las diferentes colectividades. Esta situación supone como reto actual crear políticas públicas y programas adecuados, así como fortalecer las instituciones sociales y políticas. La ACANITS, en esta obra colectiva estructurada en tres ejes temáticos, integra diferentes aportaciones en 12 capítulos resultado de diversas investigaciones, así como de la intervención social de trabajadoras y trabajadores sociales que, desde el ámbito de su competencia, están convencidos de que se requiere de su compromiso para analizar problemáticas sociales actuales como el cambio climático, la gobernanza del agua desde la perspectiva de género, el desplazamiento forzado, la movilidad pendular, la pérdida de los derechos laborales, entre otras. Los autores en esta obra expresan el interés por generar e implementar propuestas que coadyuven a la atención de las necesidades de los diferentes grupos vulnerables, en torno a la educación de estilos de vida saludables, el autocuidado en la infancia, y la importancia de la responsabilidad social. De la misma manera, hacen manifiesto en sus textos, el firme propósito de lograr la satisfacción de las carencias de las generaciones actuales, cuidando los recursos y el medio ambiente, con responsabilidad y orientación al desarrollo sustentable.
Las implicaciones del Confinamiento por Covid-19 en la Familia; un análisis desde el Trabajo Social
Authors: Rivera Montoya Marisela
Published: June 2024

La pandemia ha provocado una crisis sin precedentes en todos los ámbitos. En la esfera de la educación, esta emergencia ha dado lugar al cierre masivo de las actividades presenciales de instituciones educativas que marca una brecha con los grupos vulnerables y ha marcado la pobreza extrema. La presente obra, expone los resultados de los trabajos de investigación que se presentaron en el IV seminario de la Red Nacional de Trabajo Social y Familia, realizado durante noviembre del 2021 en la Universidad de Sonora. Esta red está integrada por diversos grupos de investigadores y cuerpos académicos de todo el país. Cabe señalar que cada año los integrantes de la Red Nacional de Trabajo Social y Familia, realizamos un Seminario Nacional e Internacional, con el objetivo de analizar e intercambiar las experiencias profesionales relacionadas con la innovación en investigación e intervención en el ámbito familiar, lo cual ha permitido que las acciones de Trabajo Social se dirijan a promover cambios personales y sociales, a través de la intervención con las familias. En este texto se presentan los resultados de las acciones colaborativas que devienen de los resultados de investigación, que fortalecen los objetivos para los que fue creada la red de investigación con familias, que entre otras cosas es conjuntar esfuerzos y recursos institucionales que faciliten el desarrollo de investigaciones regionales y nacionales, que fortalezcan el intercambio académico y la movilidad estudiantil que permita crear el escenario de cooperación multinstitucional, mediante la investigación inter, trans y multidisciplinaria. La obra que presentamos es resultado de la sistematización de trabajos de investigación donde las temáticas giran en torno a el confinamiento por Covid-19 y sus implicaciones en el entorno familiar con estudiantes de trabajo social y otros grupos vulnerables y está integrado de la siguiente manera.
Egzekucja sądowa dotycząca nieruchomości a rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych
Authors: Biernat Jakub
Published: June 2024

The connections between enforcement proceedings against real property and the public confidence warranty of land and mortgage registers are of great juridical, and therefore also economic and social, importance. They are manifested in particular by the fact that both in enforcement proceedings and in the application of the public confidence warranty of land and mortgage registers, the ownership right to real property may be acquired from an entity that was not its owner or the ownership right to real property may be acquired in a different legal status than the one it was entitled to the previous owner. In this respect, what seems particularly important, is the issue of admissibility and scope of applying warranty in case of acquiring the ownership right to real property within enforcement, as well as the issue of the specific application of the regulations constituting the warranty in the event of the acquisition of the ownership right to the real property in respect of which enforcement is or has been carried out. All these matters have been discussed in the paper.
Przegląd orzecznictwa Sądu Najwyższego za rok 2022 z zakresu sądowego postępowania egzekucyjnego w sprawach cywilnych
Authors: Laskowska-Hulisz Agnieszka
Published: June 2024

Review of the Case Law of the Supreme Court for the Year 2022 Concerning Judicial Enforcement Proceedings in Civil Matters
Uciążliwość egzekucji sądowej z nieruchomości jako podstawa do odmowy jej wszczęcia
Authors: Wolwiak Ireneusz
Published: June 2024

The right of the creditor, introduced by the legislator, to take a procedural action aimed at obtaining the benefit specified in the enforcement title with the help of enforcement authorities, is an expression of the guarantee of the right to a court at the stage of execution of the judgment. This causes inconvenience to the debtor when the actions taken by the bailiff which constitute coercive measures are intended to achieve the purpose of enforcement. However, these actions, being within the appropriate method of carrying out enforcement, should not constitute an excessive burden on the debtor. In this case, the Act imposes on the enforcement authority the obligation to choose the method that is the least burdensome (Article 799 §1 sentence 4 of the Code of Civil Procedure). Such nuisance will usually be caused by execusion on real estate. As a result of the assessment, the bailiff should decide to refuse to carry out enforcement against the debtor’s real estate based on Art. 8001 § 1 point 3 of the Code of Civil Procedure). Such a decision should also be made if the creditor files a request to initiate enforcement, when this action constitutes an abuse of procedural law or was made to harass the debtor.
Possibility of the Active Use of Mediation in Enforcement Proceedings
Authors: Gaubienė, Pranevičienė Neringa, Kristina
Published: June 2024

This article examines the evolving landscape of enforcement agents, commonly known as bailiffs, and their expanding roles within the legal system. Traditionally associated with serving legal documents, executing judgments and enforcing court orders, bailiffs are increasingly taking on non-traditional roles such as facilitating communication and resolving minor disputes during the enforcement process. The examination of bailiffs as ideal mediators highlights their unique combination of practical experience, communication skills and commitment to justice. The incorporation of mediation into the enforcement process, as suggested by the 2009 CEPEJ (European Commission for the Efficiency of Justice) Guidelines and the Global Code of Enforcement, signifies a notable shift towards more flexible and collaborative approaches. Additionally, the application of mediation in debt recovery, covering negotiating payment plans, resolving disputes, exploring alternative options and overcoming implementation challenges is also discussed in this article. The analysis concludes with a focus on the imperative of online mediation under Article 15 of the Global Code of Digital Enforcement, emphasizing the need for national laws to support secure platforms for judicial officers or enforcement agents to conduct effective online mediations. Altogether, this article underscores the dynamic evolution of enforcement practices and the increasingly important role of mediation in modern legal systems.
A ROADMAP TO SUCCESS: STRATEGIES AND CHALLENGES INADOPTING AIOPS FOR IT OPERATIONS
Authors: Kumar Mondru Anil , Bollavathini Shreyas Ramesh , Sisir Anabathula Thanay
Published: June 2024

The evolution of information technology (IT) has introduced significant complexities that far exceed the capabilities of traditional IT management approaches. Artificial Intelligence for IT Operations (AIOps) offers a transformative prowess by leveraging AI and machine learning to enhance IT operations using some of the concepts such as anomaly detection and predictive analysis and many more. Regardless of the benefits, integrating AIOps with existing IT operations poses significant challenges, including data integration, model interpretability, and overcoming organizational resistance to change. This article aims to explore the technological advancements, practical applications and the challenges of AIOps. The findings highlight that while AIOps can significantly improve operational efficiency and accuracy, addressing integration challenges is crucial for its successful adoption. This article emphasises the significance and crucial role of data management, and strategic change management can help pave a future for resilient AIOps infrastructure. Effective implementation strategies, such as developing robust data pipelines and employing interpretable AI models are also discussed. These insights will be invaluable for those looking to stay ahead in the rapidly advancing landscape of IT operations so follow along.
Body Weight, Self-esteem and Depression in Lebanese Male and Female University Students
Authors:   , Papas Anita D.
Published: June 2024

The purpose of this study was to examine differences in body weight and desired body weight between males and females, also to find out if the discrepancy of actual weight and desired weight led to low self-esteem and depressive symptoms. Perception of a weight problem was studied in relation to self-esteem and depression as well. The sample consisted of 160 university students, BMI and DBMI were calculated based on self-reported weight and height. Perception of having a weight problem was evaluated by one question: "Do you see yourself as having a weight problem?" Self-esteem was measured by the Rosenberg Self-Esteem Scale, and depression was measured by using the Beck Depression Inventory. The results conveyed that more females than males were in the underweight and normal weight categories. Desired BMI was always lower for females in all weight categories whereas for males desired BMI fluctuated a lot depending on their weight category. The discrepancy between actual weight and desired weight had no relation to self-esteem and depression. Perception of a weight problem did not predict level of self-esteem however in predicting depression the relation proved to be highly significant.
The Effects of a Professional Development Program on the Implementation of Mathematical Problem Solving in the Classroom
Authors:   , Shoufani Elias
Published: June 2024

Problem solving in school mathematics has been a priority in mathematics education since 1980, and while it has been a key area of focus, students continue to score poorly on test questions that measure mathematical problem-solving skills. With the emphasis on standardized testing globally, there is a real need to find a solution for this continuing poor student performance in mathematics. Most research completed in the last 25 years in the area of mathematical problem solving has focused on student achievement. One approach to improving student solving skills is to implement reform to educate teachers in mathematical problem-solving skills. With the current shortage of qualified mathematics teachers, and teachers with certifications other than teaching mathematics, it is necessary to determine effective ways of providing professional development for teachers in critical areas of mathematics such as problem solving. The purpose of this study was to determine if a professional development program that taught mathematical problem-solving skills affected teachers' performance. Did these teachers provide problem-solving opportunities more frequently than teachers who had not participated in the program? This study compared two groups of teachers, those who participated in a professional development program, and a group of teachers who did not participate in the professional development program. The area addressed was the use of the problem solving model and strategies. The results of this study suggested that teachers who participated in the professional development program incorporated problem solving more frequently than teachers who had not participated in the program. The study supported existing research, that if educational reform is to be accomplished, it requires well-constructed professional development programs and long-term support.
The Level of Assimilation of Armenians in Lebanon as a Function of Involvement with the Armenian State
Authors:   , Kassabian Dzovig
Published: June 2024

A descriptive study was conducted using Bakalian's (1993) questionnaire to predict the level of assimilation of Armenians in Lebanon. Three groups were identified based on their involvement with the Armenian state. It was expected that those who visited Armenia twice and more are the least assimilated and those [who] have been to Armenia once or never but do not wish to visit it, the most assimilated. An objective questionnaire was used, which was operationalized along Gordon's seven variables. The results supported the hypotheses. Involvement with the Armenian state could identify the polarized, the traditional and the symbolic ethnics. More of the polarized group expressed intention to repatriate to the Republic of Armenia. The results were also compared to the equivalent groups of Bakalian's survey. Bakalian's sample was found to be much more assimilated than the present sample.
Qëndrimi i mësimdhënësve ndaj vlerësimit të performancës
Authors: Potera Ismet , Mehmeti Selim
Published: June 2024

Vlerësimi i performancës së mësimdhënësve në Kosovë është pjesë e sistemit të licencimit të mësimdhënësve, i cili paraqet një risi në vendosjen e procedurave të vlerësimit të përgjegjësisë, por edhe të cilësisë së arsimit. Hulumtimi u zhvillua me mësimdhënësit që nuk e dinin nëse ishin ose jo pjesë e fillimit të vlerësimit të performancës së mësimdhënësve. Por, secili ishte në pritje se mund të përzgjidhej për të qenë pjesë e pakos së parë të vlerësimit nga ana e Inspektoratit të Arsimit. Qëllimi i hulumtimit ishte marrja e mendimit dhe qëndrimit të mësuesve lidhur me një proces, pjesë e të cilit do të jenë. Gjithashtu, pjesë e këtij qëllimi ishte edhe identifikimi i cilësisë së informimit të tyre lidhur me këtë proces. Rezultatet tregojnë se mësuesit nuk ishin sa duhet të informuar për procesin e vlerësimit dhe kishte dallime në format e marrjes së informatave për procesin dhe për përmbajtjen e vlerësimit. Hulumtimi është realizuar me një mostër prej 237 mësimdhënësish para vlerësimit të performancës. Qasja ka qenë sasiore dhe është realizuar me anë të një pyetësori. Paraprakisht është pilotuar në një mostër të rastit, prej 30 mësimdhënësish. Instrumenti përbëhet nga çështjet demografike të mostrës, aspektet e informimit për procesin e vlerësimit të performancës, mendimi për vlerësimin si dhe qëndrimet për aspektet e vlerësimit.
Gjithashtu, rezultatet dëshmojnë se mësimdhënësit presin nga vlerësimi t’u ndihmojë në avancimin profesional. Një pjesë ndihen të stresuar, se si do të dalë vlerësimi i tyre.
Vlerësimi ndërkombëtar i kompetencave të të rriturve për shkrim-lexim përmes piaac dhe përvojat në Kosovë
Authors: Zylfiu Haxhere
Published: June 2024

Vlerësimet për nivelin e kompetencave të të rriturve për shkrim-lexim, të realizuar në dy dekadat e fundit në Kosovë, vazhdojnë të mbesin të pakta dhe hipotetike. Vlerësimet e deritanishme i referohen analfabetizmit klasik në kuptimin e ngushtë të fjalës, pra paaftësisë për të shkruar dhe lexuar tekste të thjeshta në një gjuhë. Deri më tani, analfabet është konsideruar çdo person që në anketat e Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK) është përgjigjur me JO në pyetjen A dini të shkruani dhe të lexoni? Si i tillë, vlerësimi merret vetëm me qëndrimet e të rriturve për shkathtësitë e tyre në shkrim-lexim.
Në nivelin ndërkombëtar, Organizata për ekonomi, bashkëpunim dhe zhvillim – OECD realizon Programin për vlerësimin internacional të kompetencave të të rriturve (Programme for the International Assessment of Adult Competencies – PIAAC, i cili merret me matjen dhe vlerësimin e shkathtësive të të rriturve për shkrim-lexim dhe me mundësinë e zbatimit praktik të tyre në jetën e punës dhe profesionit.
Studimi Vlerësimi ndërkombëtar i kompetencave të të rriturve për shkrim-lexim përmes PIAAC dhe përvojat në Kosovë synon të sjellë në pah dallimet në rezultatet e matjes dhe vlerësimit të zotërimit të shkathtësive bazë për shkrim-lexim nga ana e të rriturve në Kosovë, duke shfrytëzuar paralelisht instrumentet e zbatuara nga ASK-ja, si dhe instrumente të PIAAC-ut për këtë komponentë. Popullacionin e studimit e përbëjnë 370 nxënës të arsimit të mesëm të lartë në Kosovë (klasa 10-12). Të dhënat janë marrë nga pyetësori i standardizuar i ASK-së (ASK: Regjistrimi i Popullsisë, Ekonomive Familjare dhe Banesave në Kosovë 2011), si dhe instrumentet e standardizuara të PIAAC për komponentin e shkrim- leximit. Reability Satistics treguan se koeficienti i besueshmërisë, Cronbach's Alpha, për kërkesat e pyetësorit është =,63.
Gjetjet kanë treguar se ka dallime në mes të qasjes së ASK-së dhe asaj të PIAAC sa u përket matjes dhe vlerësimit të shkathtësive për shkrim-lexim. Përderisa 95,8%, e të përgjigjurve në instrumentin e ASK-së kanë deklaruar se dinë të shkruajnë dhe të lexojnë, rezultatet përmes vlerësimit PIAAC ishin më të ulëta dhe në rënie, nga niveli në nivel. Nga 78,5% të arritjeve të të anketuarve, sa ishin në nën-nivelin e parë të PIAAC, në nivelin e katërt arritjet pësuan rënie në 41,6%.
Kompetencat pedagogjike të mësimdhënësve të shkollave të mesme të larta në Kosovë
Authors: Bujari Agim
Published: June 2024

Kompetenca pedagogjike e mësimdhënësve është aftësia për të menaxhuar mësimin, gjegjësisht klasën dhe orën mësimore, e cila përfshin planifikimin, implementimin dhe vlerësimin e rezultateve të të nxënit të nxënësve. Kompetencat pedagogjike: njohuritë, aftësitë, shprehitë, si dhe mënyrat dhe mjetet e realizimit të aktivitetit në komunikim, zhvillim dhe vetëzhvillim të personalitetit, duhet t’i zotërojë çdo mësimdhënës.
Cilësia e kompetencës luan rol të rëndësishëm në krijimin dhe vendosjen e cilësisë së procesit të të nxënit për nxënësit, tregon nivelin e profesionalizmit të mësimdhënësve sipas fushës së tyre, si dhe mund të kontribuojë në përmirësimin e performancës së të nxënit.
Qëllimi i studimit të kësaj teme është të konstatohen cilat kompetenca pedagogjike i zotërojnë mësimdhënësit e shkollave të mesme të larta.
Popullacionin e hulumtimit e përbëjnë të gjithë mësimdhënësit e shkollave të mesme të larta në Kosovë, kurse grupin përfaqësues e përbëjnë 270 mësimdhënës. Mënyra e pjesëmarrjes së mësimdhënësve është e rastësishme.
Studimi është i natyrës sasiore dhe për realizimin e tij si instrument është përdorur pyetësori për mësimdhënës, i shkallës Likert. Analiza e të dhënave është bërë përmes programit SPSS 21. Për realizimin e punimit, janë zbatuar metoda e analizës së dokumentacionit, metoda statistikore dhe metoda krahasuese. Përmes pyetjeve janë marrë opinionet e mësimdhënësve për kompetencat pedagogjike që i zotërojnë dhe njëkohësisht është përmbushur qëllimi i hulumtimit.
Bazuar në rezultatet e përgjithshme, 88.7% e mësimdhënësve konsiderojnë se kanë kompetenca pedagogjike të nivelit të lartë, 8.3 % konsiderojnë se kompetencat e tyre janë në nivelin mesatar, ndërsa 3 % konsiderojnë se kompetencat i kanë në nivel të ulët, mesatarja e përgjithshme M=4.4. Rezultatet empirike vërtetuan se ka dallime në zotërimin e kompetencave pedagogjike nga ana e mësimdhënësve. Këto rezultate treguan se mesataren më të lartë për kompetencat pedagogjike e kanë mësimdhënësit e gjimnazeve, M=141.05, pastaj mësimdhënësit e shkollave profesionale, M=139.53, ndërsa mesataren më të ulët e kanë mësimdhënësit e shkollave të kombinuara, M=98.93, vlera e X2=7.438, p=0.024
Sfidat e mësimdhënësve të shkollave profesionale në Kosovë
Authors: Bujari Agim , Morina Bekim , Mekolli Skender
Published: June 2024

Mësimdhënësit e të gjitha niveleve, gjatë punës së tyre edukativo-arsimore, hasin në vështirësi dhe në sfida, të cilat ndikojnë në arritjen e rezultateve të dëshiruara. Shkollat profesionale i kanë specifikat e tyre dhe ballafaqohen me shumë sfida, ndoshta edhe nga vetë fakti se përgatisin nxënës për tregun e punës. Ballafaqimi i mësimdhënësve me to u shtrua si nevojë për t’iu qasur këtij hulumtimi, qëllimi i të cilit është të identifikohen sfidat, me të cilat përballen mësimdhënësit e shkollave të mesme profesionale dhe të Qendrave të Kompetencës në Kosovë gjatë punës së tyre.
Hulumtimi është sasior dhe cilësor. Popullacionin e përbëjnë mësimdhënësit, koordinatorët e cilësisë dhe drejtorët e shkollave të mesme profesionale dhe të Qendrave të Kompetencës (QK). Nga ky popullacion i gjerë, është zgjedhur mostra e hulumtimit nga 9 komuna të Kosovës, më saktësisht në 20 shkolla të mesme profesionale dhe 4 Qendra të Kompetencës. Instrumentet që u përdorën për mbledhjen e të dhënave janë pyetësori për mësimdhënës dhe intervista gjysmë e strukturuar për koordinatorë të cilësisë dhe drejtorë të shkollave. Rezultatet tregojnë se sfidat, me të cilat ballafaqohen mësimdhënësit e shkollave profesionale, janë të shumta, duke filluar nga mungesa e teksteve shkollore, mungesa e materialeve dhe mjeteve mësimore, deri te mungesa e transportit të nxënësve për kryerjen e praktikës në biznese, në fabrika dhe në miniera.
Rreth 52 % e mësimdhënësve pajtohen se kanë sfida sa u përket teksteve, mjeteve mësimore dhe materialeve shpenzuese, 21 % e tyre kanë qëndrim neutral, ndërsa 27 % e mësimdhënësve pohojnë se nuk kanë probleme me tekste, mjete mësimore dhe materiale shpenzuese. Rreth 53.2% e mësimdhënësve pajtohen, 23.1% deri diku pajtohen dhe 23.7% e mësimdhënësve nuk pajtohen se kanë sfida me trajnimet adekuate, aplikimin e qasjeve dhe strategjive të reja. Mesatarja e përgjithshme e rezultateve është 3.65.
Në bazë të rezultateve korrelacionale, shihet se ekziston një lidhje korrelacionale e lartë në mes të sfidave për sigurimin e teksteve, mjeteve mësimore dhe materialeve shpenzuese dhe profilit arsimor dhe kurrikulës, r=0.713**, p=0.000
Edukimi parashkollor në Kosovë – arritjet dhe sfidat
Authors: Gashi Mevlude , Plakolli Zehrie , Morina Bekim , Reçica Sahare
Published: June 2024

Në edukimin parashkollor, vitet e fundit, janë bërë reforma të shumta, të cilat paraqitën nevojën të realizohet një hulumtim që pasqyron gjendjen aktuale.
Hulumtimi kishte për qëllim të mbledhë të dhëna për arritjet e deritashme në edukimin parashkollor/parafillor, 0-6 vjeç, dhe sfidat me të cilat ballafaqohet ky nivel i edukimit në Kosovë, duke përfshirë: institucionet parashkollore publike dhe private, qendrat me bazë në komunitet, qendrat edukative, dhe klasat parafillore në shkolla.
Janë trajtuar aspekte të ndryshme të edukimit parashkollor, si: Korniza ligjore dhe administrative, angazhimet e nivelit lokal për edukimin parashkollor, materialet didaktike dhe tekstet, menaxhmenti, edukatoret dhe bashkëpunëtorët profesionalë, gjithëpërfshirja në edukimin parashkollor, si dhe
Hulumtimi është empirik, përshkrues, dhe karakterizohet nga qasja sasiore dhe cilësore. Bazuar në ligjet, udhëzimet administrative dhe dokumentet zyrtare që rregullojnë këtë nivel të edukimit, është realizuar hulumtimi në terren, duke përfshirë institucionet që merren me edukimin parashkollor/parafillor.
Respondentët e përfshirë në hulumtim janë: 5 drejtorë komunalë të arsimit, 18 drejtorë/esha të institucioneve parashkollore dhe 44 edukatore.
Instrumentet e përdorura janë: intervista me zyrtarë të Drejtorive Komunale të Arsimit, me drejtorë të IP publike e private, me drejtorë të shkollave dhe të qendrave me bazë në komunitet, si dhe pyetësori për edukatore.
Rezultatet e hulumtimit paraqesin nevojën e krijimit të infrastrukturës ligjore, të përshtatshme për nivelin e edukimit parashkollor, nevojën për hartim të dokumenteve zyrtare, për monitorimin e cilësisë në institucione parashkollore (publike dhe private), për bashkëpunimin e nivelit qendror e lokal, rritjen dhe planifikimin e buxhetit për edukimin parashkollor, përfshirjen më të madhe të fëmijëve - sidomos në zona rurale, shtimin e stafit mbështetës për fëmijë me nevoja të veçanta, për zhvillim profesional të edukatoreve, me theks të veçantë trajnime për hartimin dhe realizimin e planit individual.
Perceptimet e mësimdhënësve mbi rolin e psikologut të shkollës në arsimin e mesëm të lartë
Authors: Shala Safete
Published: June 2024

Roli i psikologut për krijimin e klimës së përshtatshme në shkollë është i rëndësishëm. Psikologu i shkollës, që është pjesë e stafit profesional të shkollës, ka ndikim të rëndësishëm në krijimin e një mjedisi të sigurt dhe të shëndetshëm nga ana psikologjike, jo vetëm për nxënësit, por edhe për mësimdhënësit.
Në shkollat tona punësimi i psikologëve nuk ka shumë kohë që ka filluar dhe nxënësit tanë po përballen me gjendje jo të kënaqshme psiko-emocionale, gjë që më shtyri të merrem me këtë studim.
Qëllimi i këtij studimi është të shqyrtojë rolin e psikologut të shkollës, format dhe aspektet e ofrimit të mbështetjes për mësimdhënës për të lehtësuar mësimdhënien dhe nxënien, duke u bazuar në perceptimet e mësimdhënësve.
Hulumtimi është realizuar me qasje të përzier, sasiore dhe cilësore. Për mbledhjen e të dhënave sasiore, kemi përdorur pyetësor me mësimdhënës, ndërsa për mbledhjen e të dhënave cilësore kemi përdorur intervistën gjysmë të strukturuar me psikologë të shkollave të mesme të larta.
Për realizimin e hulumtimit, kemi përdorur metodën e analizës së dokumentacionit, metodën përshkruese dhe metodën statistikore. Hulumtimi është realizuar në 10 shkolla të arsimit të mesëm të lartë, në shtatë rajone të Kosovës.
Mostra është e përbërë prej 200 mësimdhënësve lëndorë, nga shkollat që kanë psikologë. Po ashtu janë intervistuar 10 psikologë të shkollave të mesme të larta, në shtatë regjione të Kosovës.
Të dhënat i kemi përpunuar me programin SPSS dhe bazuar në rezultatet kuptojmë se shumica dërmuese e mësimdhënësve pajtohen me faktin se psikologu i shkollës ndihmon në rastet kur nxënësit kanë vështirësi në të nxënë.
Rezultatet tregojnë se psikologët marrin iniciativa për seanca këshilluese për prindër në lidhje me edukimin dhe shëndetin psikofizik të nxënësve, si dhe ndihmojnë në integrimin dhe përparimin e fëmijëve. Po ashtu, roli i psikologëve është edhe në rastin e ndërlidhjes së shkollës me komunitetin dhe është i mirëpritur edhe në monitorimin e orëve mësimore, me Kërkime Pedagogjike 286 qëllim të këshillimit dhe ngritjes së cilësisë. Ka edhe trajnime, të cilat organizohen nga psikologët, me qëllim të zhvillimit të vazhdueshëm profesional të mësimdhënësve.
Rezultatet e hulumtimit pritet të shërbejnë për politikëbërësit, mësimdhënësit dhe psikologët e shkollës, duke iu rekomanduar mbështetje të vazhdueshme mësimdhënësve dhe nxënësve.
Sjelljet etike të mësimdhënësve ndaj nxënësve në klasë (dilemat etike)
Authors: Azemi Bashkim
Published: June 2024

Ky hulumtim mëton të japë një kuptim më të mirë për perceptimet e mësimdhënësve rreth dilemave etike gjatë sjelljeve të tyre me nxënësit në klasë.
Qëllimi i hulumtimit ishte të pasqyronte tensionet etike të përfshira në menaxhimin e dilemave etike gjatë procesit mësimor, në mënyrë që të fitohet një kuptim më i mirë nga ana e mësimdhënësve për funksionin dhe statusin e tij si mësimdhënës.
Hulumtimi është cilësor (kualitativ). Hulumtimi është realizuar përmes mini-fokusgrupeve me 36 mësimdhënës dhe intervistës me 16 mësimdhënës. Intervistat janë fokusuar te pyetjet drejtuar mësimdhënësve rreth përshkrimit të situatave, kur ata ndeshen me dilemat etike gjatë mësimdhënies në klasë. Rezultatet e hulumtimit tregojnë se dilemat etike sipas vetëperceptimeve të mësimdhënësve janë: dilema në marrjen e masave ndëshkuese, dilema në vendosjen e ndëshkimeve, dilema në heqjen e ndëshkimeve dhe dilema në ndëshkim gjatë vlerësimit me notë. Rekomandojmë që të përcaktohet qartë (te kodi etik i mësimdhënësit) roli etik i mësimdhënësit në zgjidhjen e dilemave, si dhe të zhvillohen programe trajnimi për aftësimin e mësimdhënësve në Kosovë, në mënyrë që të rrisin aftësinë e mësimdhënësve për t[u përballur me dilemat etike në mësimdhënie. Hulumtimi synon të kontribuojë në dizajnimin e programit të edukimit për përgatitjen e mësimdhënësve, që si pasojë do të ndikojë në ngritjen e statusit të profesionit të tyre.
Adresimi i kompetencës digjitale në fushën kurrikulare jeta dhe puna
Authors: Beqiri Lirije
Published: June 2024

Ky studim paraqet një përshkrim të shkurtër të përmbajtjeve kurrikulare në fushën Jeta dhe puna, praktikave të mësimdhënësve në planifikimin vjetor dhe mujor, si dhe perceptimet e nxënësve dhe mësimdhënësve lidhur me kompetencat digjitale të nxënësve të arsimit fillor.
Qëllimi i studimit është të identifikojmë kompetencat digjitale të adresuara në kurrikulat lëndore dhe planifikimet vjetore e mujore të mësimdhënësve të arsimit fillor. Në fokus të këtij studimi është analiza përmbajtjesore e kurrikulave lëndore në fushën Jeta dhe puna, e cila përfshin elemente të rëndësishme për realizimin e përmbajtjeve nga fusha Jeta dhe puna në arsimin fillor, si: Konceptet e planifikuara, rezultatet e të nxënit për fushë, lëndët mësimore përmes së cilave realizohen përmbajtjet nga fusha Jeta dhe Puna, temat mësimore, rezultatet e të nxënit për tema mësimore, njësitë mësimore, metodologjinë e planifikuar dhe perceptimet e nxënësve dhe mësimdhënësve për përdorimin e kompjuterit nga ana e nxënësve.
Në studim përfshihen mësimdhënës të arsimit fillor dhe nxënës së shkallës së dytë të kurrikulës. Për mbledhjen e të dhënave përdorëm lista kontrolli, për analizën e dokumenteve dhe planifikimeve të mësimdhënësve, ndërsa për mbledhjen e të dhënave nga nxënësit dhe mësimdhënësit përdorëm pyetësor.
Si mostër përzgjodhëm mësimdhënës dhe nxënës të dhjetë shkollave nga zonat urbane dhe rurale.
Gjetjet e studimit tregojnë se rezultatet që lidhen me shkathtësitë teknologjike, respektivisht me përdorimin e kompjuterit në arsimin fillor, kryesisht janë adresuar përmes lëndës Shkathtësi për jetë. Si kërkesa përfshijnë edhe zbatimin praktik, por në planifikimet e mësimdhënësve për orë mësimore pjesa dërmuese e aktiviteteve janë aktivitete teorike, pa zbatim praktik. Për zbatimin e aktiviteteve praktike mësimdhënësit ankohen se nuk ka kushte në shkolla, ka mungesë të mjeteve teknologjike, mungesë interneti etj.
Përmbajtja e teksteve shkollore në funksion të arritjes së qëllimeve dhe të objektivave mësimor
Authors: Potera Ismet
Published: June 2024

Çështja e rishqyrtimit të Planeve dhe Programeve Mësimore, në vazhdim PPM, ishte ndër parësoret në fazën e ndryshimit dhe të reformës të sistemit të arsimor në Kosovë. Lënda Edukatë qytetare (EQ), në Kosovë mësohet nga klasa 3-12, pra në shkollimin fillor deri në arsimin e mesëm të lartë. Përmbajtjet mësimore të përfshira në EQ përfaqësojnë përmbajtje nga fusha të ndryshme të dijes. Përfshirja e kësaj lënde mësimore, e detyrueshme, në shkollë është bërë me qëllim të ngritjes së vetëdijes qytetare për përgatitjen institucionale të brezit të ri për pjesëmarrje aktive në vendimmarrje.
Ky studim analitik/krahasues synon të gjejë koherencën ndërmjet përmbajtjeve mësimore të përfshira në tekstin shkollor Edukatë qytetare me qëllimet dhe objektivat e PPM për klasat 5-8. Të shihet a ndihmojnë këto përmbajtje arritjen qëllimeve dhe objektivat e PPM nëpërmjet përmbajtjeve mësimore të paraqitura në tekstet shkollore. Subjekt i këtij hulumtimi janë tekstet shkollore Edukatë qytetare 5,6,7,8, të cilat janë përfshirë në katalogun e MASHT-it për shpërndarje në shkollë.
Hulumtime të kësaj natyre janë bërë edhe në vende të tjera. Në disa vende, (p.sh. në Serbi), ministria e arsimit kërkon nga institutet relevante ose nga fakultetet përkatëse që të bëjnë analiza të tilla më qëllim përmirësimi të cilësisë së teksteve shkollore dhe të nxënies. Synim qendror i kësaj analize është: qëllimet dhe objektivat e dhënë në PPM, krahasimi me objektivat mësimor të dhëna në tekste shkollor, sa janë ato në funksion të arritjes së synimeve edukative, sa janë prezantuar nëpërmjet përmbajtjeve të paraqitura në tekstet shkollore dhe nxjerrja e rekomandimeve për vendimmarrësit lidhur me hartuesit e teksteve shkollore.
Gjuha standarde shqipe në shkollat e Kosovës
Authors: Morina Bekim
Published: June 2024

Në shkollat e Kosovës lënda Gjuhë shqipe dhe letërsi zhvillohet në ciklin fillor, të mesëm të ulët dhe të mesëm të lartë, përmes të cilës mësohet gramatika e saj, drejtshkrimi dhe normat e tjera gjuhësore. Gjuha, si mjet komunikimi, nuk nënkupton vetëm anën komunikuese, prandaj synimi kryesor i mësimit të gjuhës shqipe në shkolla është të zotëruarit e normave të saj, me qëllim të plotësimit të nevojave në shoqëri. Ndër objektivat e saj janë mësimi, ruajtja dhe përhapja e standardit të shqipes, me anë të planeve dhe programeve, teksteve shkollore dhe mësimdhënësve adekuatë, nëpërmjet metodave dhe teknikave të ndryshme.
Duke e ditur se pa kulturë gjuhësore nuk mund të ketë njerëz të kulturuar dhe niveli kulturor i një populli dëshmohet me nivelin e përdorimit të gjuhës, zotërimin e normave të saj, si kudo në shoqëritë e zhvilluara, edhe në shkollat tona mësohet gjuha standarde dhe kultura gjuhësore.
Meqenëse gjuha standarde shqipe është përballur me vështirësi të shumta që nga formimi i saj, qëllimi i analizës ishte të kuptojmë se sa përdoret gjuha standarde në shkolla, cili është niveli i zotërimit të saj nga mësimdhënësit dhe nxënësit, dhe cilat janë pengesat dhe vështirësitë që hasin sot shkollat në përdorimin e shqipes standarde, pas reformave të shumta vitet e fundit në arsimin parauniversitar në Kosovë.
Kemi trajtuar rolin e kurrikulave dhe teksteve shkollore në përdorimin e gjuhës standarde në shkolla, nivelin e përgatitjeve të mësimdhënësve dhe kujdesin e tyre ndaj gjuhës, ndikimin e medieve, familjes dhe rrethit, si dhe ndikimin e opinioneve për rishikimin e gjuhën standarde në shkolla.
Për trajtimin e kësaj teme jemi bazuar në hulumtimin e bërë vitin e kaluar në disa shkolla të Kosovës me temë “Norma e shqipes së shkruar në hartimet e nxënësve të klasave të nënta në Kosovë”, kemi shfletuar punime të ndryshme shkencore, profesionale, që kanë të bëjnë me shqipen standarde dhe kemi analizuar kurrikulën, planet dhe programet, tekstet shkollore etj.
Modelet kurrikulare për profilet profesionale në Qendrat e kompetencës, nga këndvështrimi i strukturës së planit mësimor
Authors: Gërguri Binak , Sylejmani Sylejman
Published: June 2024

Qëllimi kryesor i Qendrave të Kompetencës është t'u jepet të rinjve arsim dhe aftësim profesional (AAP), që do të plotësojë kërkesat e nivelit dhe cilësisë me BE. Pas përfundimit të tre vjetëve të arsimit dhe aftësimit dhe të provimit përfundimtar në QK, vijuesit e suksesshëm do të jenë në gjendje të punojnë në mënyrë të pavarur dhe me mjeshtëri në hapësirat e tyre të punës. Kjo do t’u mundësojë atyre që pa ndonjë arsim dhe aftësim të mëtejshëm të punësohen, si në vendet e BE-së, ashtu edhe në Kosovë.
Këto modele kanë struktura të ndryshme, hartohen sipas metodologjive të ndryshme, dhe zbatohen në profile mësimore, kurse trajnimi, si dhe shkolla profesionale të caktuara.
Kjo analizë u referohet modeleve kurrikulare të Qendrave të Kompetencës në zbatim dhe ato që janë në hartim e sipër në aspektin e strukturës së planit mësimor.
Rëndësia e të dhënave statistike për vendimmarrje në arsim
Authors: Potera Ismet
Published: June 2024

Shkas për këtë analizë ishte pjesëmarrja në Konferencën Rajonale në Zagreb (2011), organizuar nga ETF-ja, me temën bosht “Shfrytëzimi i të dhënave për vendimmarrje në arsim”. Pothuajse të gjitha vendet e rajonit i prezantuan problemet dhe sfidat e ngjashme sa i përket regjistrimit, grumbullimit, analizës, përpunimit dhe vlefshmërisë së të dhënave në sistemin e edukimit. Në të gjitha burimet konstatohet se të dhënat e sakta janë faktorë dhe instrumente me rëndësi për funksionim dhe përmirësim në të gjitha fushat e shoqërisë, në veçanti të sistemit të edukimit në një shtet. Ky konstatim nuk e ndihmon përmirësimin dhe avancimin e cilësisë së sistemit të edukimit nëse ato të dhëna nuk analizohen, nuk krahasohen dhe nuk publikohen për ekspertët dhe për publikun e gjerë. Funksionalizimi i të dhënave arrihet atëherë kur ato shfrytëzohen për vlerësimin e rezultateve të punës së institucionit dhe shërbejnë si bazë për planifikimin zhvillimor të veprimtarisë së institucionit, shkollës, DKA-së apo Ministrisë.
Analizë e trendëve të zhvillimit profesional të mësimdhënësve në Kosovë
Authors: Mehmeti Selim
Published: June 2024

Kjo analizë fokusohet në kontekstin e ri të zhvillimit profesional të mësimdhënësve në Kosovë dhe në nismat aktuale të zhvillimit profesional të mësimdhënësve. Kjo analizë përkon me fillimin e procesit të licencimit të mësimdhënësve në Kosovë, me vlerësimin e performancës së mësimdhënësve dhe me përgatitjet për zbatimin pilot të Kornizës së re të Kurrikulës së Kosovës.
Si nxitje për këtë analizë kanë shërbyer përpjekjet e fundit për të integruar qasje më efikase të ngritjes profesionale të mësimdhënëseve në Kosovë, si: (i) nisma për hartimin e kornizës për ngritje profesionale me bazë në shkollë, (ii) nisma për hartimin e planeve të zhvillimit profesional të mësimdhënësve në nivel shkolle dhe në nivel të komunës, si dhe (iii) nisma për organizimin e komuniteteve të të mësuarit së bashku.
Efektet e edukimit parashkollor në përgatitjen e fëmijëve për klasë të parë
Authors: Gjelaj Majlinda
Published: June 2024

Qëllimi i këtij hulumtimit është të përcaktohet niveli i gatishmërisë së fëmijëve për klasë të parë, duke bërë një krahasim ndërmjet fëmijëve që kanë qenë të përfshirë gjatë moshës parashkollore në kopsht dhe atyre që i kanë ndjekur një vit klasat parafillore, ose janë edukuar në familje. Ky hulumtim është sasior dhe në të janë përfshirë 500 fëmijë, të cilët janë regjistruar në klasën e parë në shtator të vitit 2011. Ata i takojnë shkollave të qyteteve dhe fshatrave të ndryshme të Kosovës. Kampioni është përzgjedhur në mënyrë të rastësishme. Fëmijët janë vlerësuar kryesisht për gatishmërinë e tyre për klasë të parë, përmes instrumentit matës të standardizuar nga shoqata “Brainline” e autores Joey Du Plooy. Pyetësori është përkthyer dhe përshtatur. Instrumenti mat gatishmërinë e fëmijëve për të analizuar, për të dalluar format e figurat e ndryshme, zhvillimin e muskujve të imët dhe muskujve të mëdhenj, zhvillimin matematikor dhe gjuhësor, përcakton dominancën e përdorimit të dorës, syrit dhe këmbës së djathtë apo të majtë, përcakton aftësinë për të konkluduar, për të bërë sintezë, krahasime etj.
Fëmijët janë vlerësuar nga një ekip pedagogësh, të cilët paraprakisht janë trajnuar për përdorimin e këtij pyetësori. Secili fëmijë është vlerësuar individualisht. Rezultatet e hulumtimit rrisin vetëdijen për rëndësinë e edukimit parashkollor institucional dhe japin këshilla për rëndësinë që ka përgatitja e fëmijëve për klasë të parë, jo vetëm në aspektin intelektual, por edhe atë socio- emocional.
Qasja metodologjike e mësimdhënies së gjuhës shqipe në arsimin e detyruar
Authors: Gojani Hajrije
Published: June 2024

Teksti shkollor mbetet burimi kryesor i informacionit dhe i vetmi për shumicën e mësimdhënësve dhe puna e tyre varet kryekëput nga teksti shkollor, pothuajse në të gjitha fazat e orës mësimore. Përdorimi i materialeve dhe i mjeteve të tjera mësimore është i kufizuar dhe praktikohet nga një numër shumë i vogël i mësimdhënësve.
Rezultatet e hulumtimit shtrojnë nevojën e mbështetjes së mësimdhënësve në fushën e planifikimit mësimor, bazuar në qasjen e integruar të mësimdhënies së gjuhës shqipe dhe fushave brenda saj. Po ashtu shtrojnë nevojën e mbështetjes së mësimdhënësve në integrimin e strukturave gjuhësore me tekstet letrare dhe joletrare dhe anasjelltas si dhe në integrimin e shkathtësive të komunikimit.
Çka e bën një mësimdhënës të suksesshëm
Authors: Mexhuani Arbnesha
Published: June 2024

Njëri nga prioritetet e MASHT-it është aftësimi i mësimdhënësve në shërbim, me qëllim të avancimit të kompetencave të tyre për të ngritur cilësinë e mësimdhënies dhe të nxënies. Avancimi i këtyre kompetencave arrihet nëpërmjet zbatimit të strategjive dhe të teknikave të mësimdhënies që reflektojnë ndërveprim gjatë procesit të mësimit dhe që kërkojnë zhvillim profesional të mësimdhënësve. MASHT-i, për avancimin e kompetencave të mësimdhënësve, ka marrë iniciativa të shumta për trajnime të mësimdhënësve për zhvillimin profesional të tyre, ndërsa për të vlerësuar performancën e mësimdhënësve ka filluar edhe procesin e licencimit dhe vlerësimit të performancës. Palët që përfshihen në procesin e vlerësimit të performancës së mësimdhënësve sipas MASHT–it janë: ,,Mësimdhënësit, drejtori i shkollës, drejtoria komunale e arsimit, inspektimi. Procesi i përgjithshëm i vlerësimit të performancës së mësimdhënësve bëhet në këtë mënyrë: Vetëvlerësimi nga mësimdhënësit që përfshin dhjetë pikë, vlerësimi
nga drejtori i shkollës njëzet e pesë pikë, monitorimi i orëve të mësimit nga inspektorët njëzet e pesë pikë, si dhe vlerësimi i portfolios dyzet pikë’’.
Për të mbështetur veprimtarinë e MASHT-it për këtë proces dhe duke u bazuar në Planin Zhvillimor të Arsimit Parauniversitar 2011-16 dhe në Udhëzimin e ri Administrativ 5/2010, ne realizuam një hulumtim me mësimdhënës dhe nxënës me temën: ,,Çka e bën një mësimdhënës të suksesshëm”. Qëllimi i këtij hulumtimi është për të marrë perceptimet e nxënësve dhe të mësimdhënësve për një mësimdhënës të suksesshëm
Kurrikula dhe të nxënit gjatë gjithë jetës
Authors: Ramadani Shqipe
Published: June 2024

Ky punim trajton zhvillimin e kurrikulës si rezultat i zhvillimit të filozofive kurrikulare, teorive të nxënies dhe parimeve të zhvillimit të arsimit, të gjitha këto nga prizmi i nxënies tërëjetësore. Çështjet në fjalë analizohen përbrenda domenit të tyre në aspektin e krahasimit dhe ofrimit të mundësive të zhvillimit të kompetencave të nxënies tërëjetësore.
Kompetencat e nxënies tërëjetësore trajtohen edhe në aspektin e konsolidimit, respektivisht të zhvillimit të procesit të nxjerrjes së Rekomandimeve të kompetencave kyçe të nxënies tërëjetësore nga Parlamentit dhe Këshilli Evropian dhe në aspektin e qasjes së zhvillimit të tyre në arsimin parauniversitar në shtetet e Evropës dhe më gjerë. Nga hulumtimet e ndryshme të bëra për zbatim të rekomandimeve shihet se vendet e Bashkimit Evropian zhvillimit të kompetencave u janë qasur në mënyra të
ndryshme e me këtë rast edhe Kosova.
Punimi u realizua me një kombinim të metodave, teknikave dhe instrumenteve që mundësuan analizën teorike dhe cilësore të tij.