Μελέτη της επιδράσεως του αντιαγγειογενετικού παράγοντα sorafenib στην ηπατική αναγέννηση
Authors: Κηροπλάστης Κωνσταντίνος 
Published: August 2021

Το ήπαρ έχει τη μοναδική ικανότητα να αναγεννάται. Η ικανότητα αυτή θεωρείται ζωτικής σημασίας για την επιβίωση ασθενών που υποβάλλονται σε εκτεταμένη ηπατεκτομή για την αντιμετώπιση κακόηθων νεοπλασμάτων. Ο ηπατοκυτταρικός καρκίνος είναι η συχνότερη κακοήθεια του ήπατος, ο πέμπτος πιο συχνός καρκίνος παγκοσμίως και η τρίτη αιτία θανάτου από καρκίνο. Η μεταμόσχευση και η ηπατεκτομή αποτελούν δυνητικά θεραπευτικές προσεγγίσεις και είναι οι ενδεικνυόμενες θεραπευτικές προσεγγίσεις σε πρώιμα στάδια. Σε ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο κατηγορίας Child-Pugh A, η θεραπεία με το Sorafenib, έναν αναστολέα κινασών, έδειξε θετικά αποτελέσματα. Οι σηματοδοτικές οδοί που επηρεάζονται από τη δράση του Sorafenib, σχετίζονται με την αγγειογένεση και τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, αναπόσπαστα κομμάτια της ηπατικής αναγέννησης. Στόχο της μελέτης αποτέλεσε η διερεύνηση της επίδρασης του Sorafenib στην ηπατική αναγέννηση, μετά από 2/3 μερική ηπατεκτομή. Χρησιμοποιήθηκε πειραματικό μοντέλο σε επίμυες. Η ουσία χορηγήθηκε σε δόση 30mg/kg/ημέρα για 14 ημέρες προεγχειρητικά per os. Τα πειραματόζωα διαχωρίστηκαν στην ομάδα ελέγχου που έλαβε Placebo και στην ομάδα που έλαβε Sorafenib. Θυσιάστηκαν στις 48, 96 και 168 ώρες μετά την ηπατεκτομή αντίστοιχα, ανάλογα με την υποομάδα στην οποία ανήκαν. Από τη σύγκριση και τη στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων προκύπτει ότι η αναγέννηση του ηπατικού κολοβώματος επηρεάζεται από τη χορήγηση του Sorafenib σε όλες τις χρονικές στιγμές ελέγχου μετά τη 2/3 μερική ηπατεκτομή, ενώ η ανασταλτική του δράση γίνεται εμφανής και κατά τον υπολογισμό του μιτωτικού δείκτη, στις 48 και 96 ώρες. Από τη μελέτη των ιστοτεμαχίων στο οπτικό μικροσκόπιο για παρατήρηση των χαρακτηριστικών μεταβολών του ηπατικού παρεγχύματος κατά την ηπατική αναγέννηση, προκύπτει πως η ηπατική αναγέννηση στην ομάδα του Sorafenib ήταν επηρεασμένη. Η σύνθεση DNA των ηπατοκυττάρων που υπολογίστηκε ανοσοϊστοχημικώς με χρώση με το μονοκλωνικό αντίσωμα έναντι του πυρηνικού αντιγόνου Ki-67, φαίνεται ότι δεν επηρεάζεται στατιστικώς σημαντικά μετά τη 2/3 μερική ηπατεκτομή, όπως επίσης και η νεοαγγειογένεση, εκτιμούμενη με τον ενδοθηλιακό δείκτη σήμανσης για το CD34, δεν παρουσιάζει στατιστικώς σημαντική μεταβολή. Οι βιοχημικοί δείκτες εκφράζουν περισσότερο τη λειτουργική βλάβη του ήπατος και δεν μπορούν να εκτιμήσουν την ηπατική αναγέννηση και νεοαγγειογένεση. Είναι όμως πολύ καλός δείκτης παρακολούθησης τυχόν ηπατοτοξικότητας. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης, δηλαδή η επιλεκτική και παροδική μείωση της ηπατικής αναγέννησης και νεοαγγειογένεσης, δεν μπορούν να μεταφραστούν άμεσα σε κλινικό επίπεδο. Στην περίπτωση που τα αποτελέσματα και η ασφάλεια της παρούσας μελέτης επιβεβαιωθούν, τότε το Sorafenib θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως νεοεπικουρική θεραπεία σε ασθενείς που πάσχουν από HCC, πριν από την εκτέλεση ηπατεκτομών, προσδίδοντας τους μεγαλύτερο προσδόκιμο επιβίωσης, με καλύτερη ποιότητα ζωής. Η αντιμετώπιση ασθενών με HCC θα μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική, με λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες, καθώς φαίνεται το Sorafenib να είναι ευκολότερα ανεκτό στους ασθενείς. Επίσης με την απόδειξη ότι οι αντιαγγειογενετικοί παράγοντες μπορούν να περιορίσουν ή να καταπολεμήσουν καρκινικά κύτταρα και να μειώσουν τις πιθανότητες υποτροπής της νόσου, ένας νέος ορίζοντας ανοίγεται στην αντιμετώπιση του καρκίνου, όπου συνδυασμός θεραπευτικών μεθόδων θα είναι πιο αποτελεσματικός με λιγότερες υποτροπές της νόσου.