Ο ρόλος των γονιδίων της φυλοδεσμευτικής σφαιρίνης (SHBG) και της αρωματάσης (CYP19) στη ρύθμιση των επιπέδων των ανδρογόνων της μητέρας και του εμβρύου στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
Authors: Παμποράκη Χρηστίνα 
Published: August 2021

Σκοπός: Στη μελέτη αυτή διερευνήθηκε η πιθανή συμβολή του αριθμού επαναλήψεων (ΤΑΑΑΑ)ν των αλληλόμορφων της φυλοδεσμευτικής σφαιρίνης (SHBG) και του αριθμού των επαναλήψεων (ΤΤΤΑ)ν των αλληλόμορφων της αρωματάσης στην έκθεση των εμβρύων σε περίσσεια ανδρογόνων.Μέθοδοι: Ο πληθυσμός που μελετήθηκε αφορά 199 έγκυες γυναίκες, 103 που κυοφορούσαν θήλεα και 99 που κυοφορούσαν άρρενα έμβρυα. Οι γυναίκες του πληθυσμού μελέτης επεβλήθησαν σε αμνιοπαρακέντηση την 16η με 21η εβδομάδα της κύησης, λόγω ηλικίας (μεγαλύτερες των 35 ετών). Ελήφθησαν δείγματα αμνιακού υγρού και μητρικού πλάσματος, από όπου μετρήθηκαν τα επίπεδα της SHBG, της ολικής τεστοστερόνης (T) και οιστραδιόλης (Ε2). Το DNA απομονώθηκε από τα περιφερικά λευκοκύτταρα και τα αμνιακά κύτταρα. Ο γονοτυπικός προσδιορισμός των πολυμορφισμών SHBG(TAAAA)ν και CYP 19-9 (TTTA)ν πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο της αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (PCR). Για 75 γυναίκες του υπό μελέτη πληθυσμού, καταγράφηκε το βάρος γέννησης των θηλέων νεογνών τους.Αποτελέσματα: Οι υγιείς γυναίκες που κυοφορούσαν θήλεα έμβρυα και έφεραν γονοτύπους του γονιδίου της SHBG με μεγάλο αριθμό επαναλήψεων (8/8, 8/9, 8/10, 9/9, 9/10, 10/10), εμφάνισαν χαμηλότερα επίπεδα SHBG στο αμνιακό υγρό σε σχέση με τις γυναίκες φορείς γονοτύπων με μικρό αριθμό επαναλήψεων (6/6, 6/7, 6/8, 7/7, 7/8) (p=0,027). Επιπλέον, εκ των γυναικών αυτών, οι ομόζυγες για τα (ΤΑΑΑΑ) αλληλόμορφα 8/8, 9/9 και 10/10 παρουσίασαν υψηλότερα επίπεδα του λόγου Τ/SHBG στο αμνιακό υγρό σε σύγκριση με τις ετερόζυγες και τις φορείς γονότυπων με μικρό αριθμό επαναλήψεων (6/6, 6/7, 6/8, 7/7, 7/8) (p=0,016). Οι υγιείς γυναίκες που κυοφορούσαν άρρενα έμβρυα και έφεραν γονοτύπους 8/8, 9/9 και 10/10 του γονιδίου της SHBG εμφάνισαν υψηλότερα επίπεδα του λόγου Τ/SHBG στο αμνιακό υγρό σε σχέση με τις γυναίκες φορείς των υπόλοιπων γονοτύπων (p=0,036). Τα άρρενα έμβρυα φορείς των γονοτύπων 7/7 και 8/8 του γονιδίου της CYP19 παρουσίασαν υψηλότερα επίπεδα οιστραδιόλης στο αμνιακό υγρό σε σύγκριση με τα άρρενα έμβρυα φορείς άλλων γονοτύπων. Παρατηρήθηκαν θετικές συσχετίσεις μεταξύ μητρικού πλάσματος και αμνιακού υγρού για τα επίπεδα της SHBG [κυήσεις θηλέων (r=0,472, p<0,001), κυήσεις αρρένων (r=0,303, p=0,0150)] της ολικής τεστοστερόνης [κυήσεις θηλέων (r=0,367, p<0,001), κυήσεις αρρένων (r=0,307, p=0,024)] αντίστοιχα. Τέλος, το βάρος γέννησης των θηλέων και αρρένων νεογνών αντίστοιχα, σχετίστηκε θετικά με τα επίπεδα της SHBG [(r=0,492, p=0,002), (r=0,054, p=0,004)] και αρνητικά με τον λόγο Τ/SHBG [(r=-0,451, p=0,004), (r=-0,491, p=0,039)] στο στο μητρικό πλάσμα. Συμπέρασμα: Η παρουσία πολυμορφικών γονοτύπων σχετίζεται με μειωμένη λειτουργικότητα του εμβρυοπλακουντιακού φραγμού κατά την 16η με 21η εβδομάδα της κύησης. Επιπλέον, χαμηλά επίπεδα της SHBG στο μητρικό πλάσμα και υψηλά επίπεδα του λόγου Τ/SHBG σχετίζονται με χαμηλό βάρος γέννησης θηλέων και αρρένων νεογνών αντίστοιχα. Ως εκ τούτου, η παρουσία ενδομήτριας υπερανδρογοναιμίας σε συνδυασμό με την παρουσία πολυμορφικών γονοτύπων θα μπορούσαν να συμβάλλουν στον ενδομήτριο προγραμματισμό μεταβολικών διαταραχών, όπως του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών, στις γυναίκες.