Μελέτη μεταβολικών παραμέτρων σε παιδιά γυναικών με προϋπάρχοντα σαγχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ή σακχαρώδη διαβήτη κύησης
Authors: Λαϊνά Αγγελική 
Published: September 2021

Το ενδομήτριο περιβάλλον θεωρείται ότι έχει σημαντική επίδραση στην εμφάνιση μελλοντικών ασθενειών στους απογόνους. Σκοπός της μελέτης μας ήταν να διερευνηθούν τυχόν μεταβολικές διαταραχές που προκαλεί το υπεργλυκαιμικό ενδομήτριο περιβάλλον στους απογόνους των διαβητικών μητέρων, να διαπιστωθούν τυχόν διαφορές μεταξύ απογόνων μητέρων με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 και σακχαρώδη διαβήτη κύησης και να συσχετιστούν σωματομετρικοί και ορμονικοί παράμετροι των παιδιών με δείκτες μεταβολικής ρύθμισης της μητέρας τους κατά την κύηση. Μελετήθηκαν 28 παιδιά μητέρων με ΣΔ1 και 40 παιδιά μητέρων με ΣΔΚ, ηλικίας 5-9 ετών. Συγκρίθηκαν με ομάδα 85 μαρτύρων, αντιστοίχου φύλου και ηλικίας, η οποία προήλθε από μεγαλύτερο τυχαίο δείγμα 194 παιδιών ηλικίας 6-12 ετών. Σε όλα τα παιδιά καταγράφηκαν τα στοιχεία του ιστορικού τους και σωματομετρικοί δείκτες (ΣΔ, Υ, ΒΜΙ ) και μετρήθηκε η αρτηριακή πίεση. Προσδιορίσθηκαν τα λιπίδια (ολική χοληστερίνη, HDL-C, LDL-C, τριγλυκερίδια) και το ουρικό οξύ. Όλα τα παιδιά υποβλήθηκαν σε σακχαραιμική καμπύλη (με 1,75gr γλυκόζης /Κg ΣΒ), προσδιορίσθηκαν η γλυκόζη και η ινσουλίνη σε χρόνο 0’, 30΄και 120’ και υπολογίσθηκε ο δείκτης ινσουλινοαντίστασης ΗΟΜΑ-ΙR και ο δείκτης έκκρισης ινσουλίνης ΙΙS. Στα παιδιά των διαβητικών μητέρων με ΣΔ1 προσδιορίσθηκαν επιπλέον το c-πεπτίδιο, η προϊνσουλίνη η λεπτίνη, τα αντι-GAD και IA2 αντισώματα και έγινε προσδιορισμός της σύστασης του σώματος. Η υποομάδα των παιδιών μητέρων με ΣΔ1 που παρουσίασε διαταραχή στην ανοχή της γλυκόζης συγκρίθηκε με την υποομάδα που είχε φυσιολογική ανοχή στην γλυκόζη για να διαπιστωθούν τυχόν μεταξύ τους διαφορές. Από τα αρχεία της εγκυμοσύνης των μητέρων καταγράφηκαν τα εξής στοιχεία: διάρκεια τους ΣΔ, βάρος και γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη κατά την πρώτη προσέλευση της εγκύου και στα τρία τρίμηνα της κύησης, το σωματικό βάρος γέννησης των παιδιών και το ιστορικό θηλασμού. Διαπιστώθηκε πολύ υψηλό ποσοστό υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών και στις τρείς ομάδες. Ο δείκτης μάζας σώματος δεν διέφερε μεταξύ των τριών ομάδων. Στα παιδιά των μητέρων με ΣΔ1 παρατηρήθηκε υψηλό ποσοστό διαταραχής στην ανοχή της γλυκόζης σε σύγκριση με τις άλλες δυο ομάδες. Διαπιστώθηκε υψηλότερος δείκτης αντίστασης στην ινσουλίνη στα παιδιά των μητέρων με ΣΔ1. Ο δείκτης έκκρισης ινσουλίνης ήταν χαμηλότερος και στις δυο ομάδες παιδιών των διαβητικών μητέρων σε σχέση με την ομάδα των φυσιολογικών μαρτύρων. Και οι δυο ομάδες των παιδιών των διαβητικών μητέρων παρουσίαζαν υψηλότερη διαστολική αρτηριακή πίεση. Τα παιδιά των μητέρων με ΣΔ1 παρουσίαζαν και υψηλότερη συστολική αρτηριακή πίεση. Δεν διαπιστώθηκαν διαφορές ως προς τα λιπίδια μεταξύ των τριών ομάδων. Ο κίνδυνος ανάπτυξης διαταραχής στην ομοιοστασία της γλυκόζης για τα παιδιά των μητέρων με ΣΔ1 συσχετιζόταν με την μεταβολική ρύθμιση των μητέρων κατά την διάρκεια της κύησης και την απουσία θηλασμού. Διαπιστώθηκε επίσης συσχέτιση μεταξύ της λεπτίνης, του βάρους του λιπώδους ιστού και την συστολικής αρτηριακής πίεσης αυτών των παιδιών με την μεταβολική ρύθμιση της μητέρας κατά την κύηση. Η υποομάδα των παιδιών μητέρων με ΣΔ1 που εμφάνισε διαταραχή στην ανοχή, υψηλότερη τιμή γλυκόζης νηστείας και τάση για υψηλότερη συστολική αρτηριακή πίεση σε σχέση με την υποομάδα των παιδιών που είχαν φυσιολογική ανοχή στη γλυκόζη. Τα αποτελέσματα μας δείχνουν ότι ήδη από αυτή την μικρή ηλικία τα παιδιά των μητέρων με σακχαρώδη διαβήτη κατά την κύηση και κυρίως αυτών με ΣΔ1, παρουσιάζουν μεταβολικές διαταραχές που συνηγορούν για τον βλαπτικό ρόλο του ενδομήτριου υπεργλυκαιμικού περιβάλλοντος στην μεταβίβαση του σακχαρώδη διαβήτη στους απογόνους επιβεβαιώνοντας τις θεωρίες του Freinkel (fuel-mediated teratogenesis) και Barker (fetal programming) σύμφωνα με τις οποίες προϊόντα μεταβολισμού της μητέρας κατά την κύηση επηρεάζουν την φαινοτυπική έκφραση γονιδίων του εμβρύου με αποτέλεσμα την εκδήλωση διαταραχών στην μετέπειτα ζωή.