Η επίδραση της αυξημένης πίεσης άρδευσης των στεφανιαίων αρτηριών στο φαινόμενο της μη επαναρροής (no reflow) και την έκταση του αιμορραγικού εμφράκτου σε πειραματικό μοντέλο ισχαιμίας-επαναιμάτωσης
Authors: Πάντσιος Χρήστος 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Ως φαινόμενο μη επαναρροής ορίζεται η ατελής και ανομοιογενής επαναιμάτωση μιας περιοχής μυοκαρδίου σε επίπεδο μικροκυκλοφορίας, μετά από ένα διάστημα ισχαιμίας, παρά την αποκατάσταση της αιματικής ροής στο επικαρδικό αγγείο που την αρδεύει. Η παρουσία του φαινομένου σχετίζεται στην κλινική πράξη με αυξημένα καρδιαγγειακά συμβάματα και δυσμενή πρόγνωση. Η παθοφυσιολογία της βλάβης είναι σύμπλοκη και πολυπαραγοντική, ωστόσο η βασική διαταραχή αφορά στη βλάβη της μικροαγγειακής κυκλοφορίας συνεπεία καταστροφής των ενδοθηλιακών κυττάρων του δικτύου. Σε ένα τέτοιο δικτύο αυξημένων αγγειακών αντιστάσεων η ενδοθηλιοεξαρτώμενη αγγειοδιασταλτική ικανότητα των στεφανιαίων αγγείων έχει σοβαρά παραβλαφθεί και η κλίση πίεσης αποτελεί καθορίστικό παράγοντα για τη διατήρηση της αγγειακής ροής και της βατότητας σε επίπεδο μικροκυκλοφορίας. Υποθέτωντας ότι η αυξημένη πίεση επαναιμάτωσης μπορεί να εξασφαλίσει επαρκέστερη αιμάτωση στο παραβεβλαμένο αγγειακό δίκτυο και να περιορίσει την έκταση του φαινομένου, μελετήθηκε η επίδραση της μετρίως αυξημένης πίεσης επαναιμάτωσης στο φαινόμενο μη επαναρροής, την έκταση της μυοκαρδιακής νέκρωσης και το αιμορραγικό έμφρακτο σε πειραματικό μοντέλο ισχαιμίας- επαναιμάτωσης.Μέθοδοι: Δεκαοκτώ χοίροι σωματικού βάρους 25-35 kgr υποβλήθηκαν σε οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου (ΟΕΜ) με απολίνωση της πρόσθιας κατιούσας στεφανιαίας αρτηρίας για χρονικό διάστημα 1 ώρας, ακολουθούμενο από επαναιμάτωση διάρκειας 2 ωρών. Πριν την έναρξη της επαναιμάτωσης έγινε τυχαιοποίηση των πειραματοζώων σε δύο ομάδες. Στην ομάδα 1 (ομάδα ελέγχου, n=9) δεν πραγματοποιήθηκε καμία παρέμβαση ενώ στην ομάδα 2 η αορτική πίεση κατά την επαναιμάτωση αυξήθηκε κατά περίπου 20% , με μερική απόφραξη της ανιούσας αορτής. Με την παρέλευση των 2 ωρών επαναιμάτωσης εγχύθηκαν ειδικές χρωστικές για τον προσδιορισμό των περιοχών υπο κίνδυνο, μη επαναρροής και μυοκαρδιακής νέκρωσης και στη συνέχεια προκλήθηκε κοιλιακή μαρμαρυγή και θάνατος των πειραματοζώων. Η καρδιά αφαιρέθηκε και τεμαχίστηκε σε τμήματα πάχους 1 cm, προκειμένου να προσδιοριστούν οι περιοχές μη επαναρροής και μυοκαρδιακής νέκρωσης καθώς και η παρουσία ενδομυοκαρδιακής αιμορραγίας.Αποτελέσματα: Η μερική απόφραξη της αορτής είχε ως συνέπεια τη μέτρια αύξηση της αορτικής πίεσης κατά την επαναιμάτωση. Η μέση τιμή της μέσης αρτηριακής πίεσης καθόλη τη διάρκεια της επαναιμάτωσης διέφερε σημαντικά στις δύο ομάδες [79.6±17.5 mmHg στην ομάδα 1 και 105.8±8.1 mmHg στην ομάδα 2 (p=0.03). Η υπό κίνδυνο περιοχή δεν εμφάνισε διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων, ενώ η περιοχή μη επαναρροής βρέθηκε σημαντικά αυξημένη στην ομάδα 2 (50±13% vs 37±9% της υπό κίνδυνο περιοχής; p=0.04). Παρόμοια αυξημένη προσδιορίσθηκε και η εμφραχθείσα περιοχή της ομάδας παρέμβασης (75±17% vs 52±23% της υπό κίνδυνο περιοχής; p=0.03). Επιπλέον, η ομάδα 2 εμφάνισε στατιστικά σημαντική αύξηση της ενδομυοκαρδιακής αιμορραγίας συγκρινόμενη με την ομάδα 1 [επτά περιπτώσεις αιμορραγίας στην ομάδα περέμβασης και δύο στην ομάδα ελέγχου (p=0.04)]. Η συστολική πίεση της αορτής παρουσίασε σημαντική θετική συσχέτιση με την έκταση τόσο της μικροαγγειακής βλάβης, όσο και της εμφραχθείσας περιοχής.Συμπέρασμα: Η μετρίως αυξημένη αορτική πίεση κατά τη διάρκεια της επαναιμάτωσης μετά από ΟΕΜ συνδέεται με αύξηση της περιοχής μη επαναρροής και της έκτασης της νέκρωσης και αυξημένη επίπτωση ενδομυοκαρδιακής αιμορραγίας σε πειραματικό μοντέλο ισχαιμίας- επαναιμάτωσης.