Ολοκληρωμένη αναφορά (ΟΑ)
Authors: Δελέγκος Ανδρέας-Ερρίκος 
Published: September 2024

Σημαντικό θέμα εκτεταμένων ερευνών μεταξύ της ακαδημαϊκής κοινότητας αποτελεί ο τομέας της Ολοκληρωμένης Αναφοράς (ΟΑ). Η παρούσα διατριβή στοχεύει να διερευνήσει την επίδραση της υιοθέτησης του συστήματος Integrated Reporting (IR), γνωστό στα ελληνικά ως Ολοκληρωμένη Αναφορά (ΟΑ), στις χρηματοοικονομικές, μη χρηματοοικονομικές και χρηματιστηριακές επιδόσεις των επιχειρήσεων. Επιπλέον, συγκρίνει τις εθελοντικά δημοσιευμένες ολοκληρωμένες αναφορές με τις ενοποιημένες αναφορές και τις αναφορές βιωσιμότητας, όσον αφορά την πληροφόρηση της ουσιαστικότητας, την πληροφόρηση της δέσμευσης των ενδιαφερόμενων μερών και τη βαθμολογία βιωσιμότητας (ESG score). Η έρευνα αυτή συμβάλλει στην υπάρχουσα βιβλιογραφία, καθώς είναι η πρώτη που εξετάζει τη συνάφεια της λογιστικής πληροφόρησης, της πληροφόρησης για τη δέσμευση των ενδιαφερομένων μερών και της πληροφόρησης της ουσιαστικότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και διερευνά τις διαφορές που παρουσιάζουν στην ολοκληρωμένη αναφορά, στην ενοποιημένη αναφορά και στην αναφορά βιωσιμότητας. Τα αποτελέσματα της παρούσας διδακτορικής έρευνας ενημερώνουν τους επενδυτές και τους ενδιαφερόμενους για τον τρόπο με τον οποίο εμπλέκονται με τα ενδιαφερόμενα μέρη και την πληροφόρηση που δίνουν οι εταιρείες σχετικά με την ουσιαστικότητα, παρέχοντας στοιχεία για την αξία της ολοκληρωμένης αναφοράς στη λήψη αποφάσεων των παροχών κεφαλαίου. Η μελέτη βασίζεται σε ευρωπαϊκό δείγμα 100 επιχειρήσεων από την ΕΚΟΝ database για τα έτη 2015-2019 και το μοντέλο του Ohlson θα αποτελέσει βάση της ποσοτικής ανάλυσης της παρούσας διατριβής. Η πληροφόρηση της ουσιαστικότητας αποδεικνύεται ότι επιδρά στη συνάφεια της λογιστικής πληροφόρησης, αντίθετα με την πληροφόρηση της δέσμευσης των ενδιαφερόμενων μερών. Επίσης, η πληροφόρηση της ουσιαστικότητας παρατηρήθηκε ότι επιδρά αρνητικά στη χρηματιστηριακή αξία των εταιρών που δημοσιεύουν ΟΑ και η επίδραση της συνάφειας της λογιστικής πληροφόρησης των ευρωπαϊκών εισηγμένων εταιρειών που δημοσιεύουν ΟΑ είναι μεγαλύτερη από εκείνων που δεν την δημοσιεύουν. Διαπιστώθηκε ότι οι εταιρείες που δημοσιεύουν ΟΑ βελτιώνουν σταδιακά την πληροφόρηση για την ουσιαστικότητα, με το 50% αυτών το 2019 να περιγράφουν τα αποτελέσματά τους με μεγαλύτερη λεπτομέρεια. Οι εταιρείες από την Ελβετία, την Ολλανδία και τη Γερμανία κατέχουν τα πρωτεία σε αυτήν την πρακτική. Η χρήση της μήτρας ουσιαστικότητας αυξάνεται επίσης. Το ESG score των πολωνικών εταιρειών που δημοσιεύουν ΟΑ είναι από τα χαμηλότερα, κυρίως λόγω της έλλειψης ενιαίας προσέγγισης στην αξιολόγηση και την υποβολή εκθέσεων ESG μέχρι το 2021, αν και το ESG score τους βελτιώνεται συνεχώς. Παρατηρείται ότι οι περισσότερες εταιρείες εστιάζουν στην έμμεση ή/και μερική συμμετοχή των ενδιαφερομένων μερών, με τον τομέα της υγείας να έχει την υψηλότερη βαθμολογία. Σημειώνεται ότι το 2019, καμία εταιρεία δεν παρέλειψε να κάνει δήλωση σχετικά με την δέσμευση των ενδιαφερόμενων μερών στην Ολοκληρωμένη Αναφορά. Από την άλλη πλευρά, παρατηρείται ότι η πλειοψηφία των εταιρειών που δημοσιεύουν ενοποιημένη αναφορά απλώς αναφέρουν ότι η ουσιαστικότητα ήταν μια αρχή που ακολουθήθηκε για την παραγωγή της έκθεσης, χωρίς λεπτομερή ανάλυση. Οι εταιρείες του τομέα της ενέργειας που δημοσιεύουν ΟΑ έχουν χαμηλότερο ESG score, ενώ οι ίδιες εταιρείες στον τομέα της βιωσιμότητας έχουν υψηλότερη βαθμολογία. Το 50% των εταιρειών που δημοσιεύουν ΟΑ το 2019 δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην ουσιαστικότητα, ενώ οι εταιρείες που δημοσιεύουν αναφορές βιωσιμότητας έχουν υψηλότερα ESG scores, δείχνοντας μεγαλύτερη εστίαση στο θέμα της ουσιαστικότητας. Η παρούσα έρευνα εμπλουτίζει το θεωρητικό πλαίσιο που περιβάλλει την εταιρική πληροφόρηση, ενσωματώνοντας τις χρηματοοικονομικές και μη χρηματοοικονομικές διαστάσεις σε μια συνεκτική αφήγηση. Επεκτείνει τα παραδοσιακά όρια της λογιστικής θεωρίας, τονίζοντας τη σημασία της Ολοκληρωμένης Αναφοράς για την καταγραφή του πλήρους φάσματος των εταιρικών επιδόσεων και της δημιουργίας αξίας.