Μελέτη της κυκλίνης D1 και της οδού μεταγωγής σήματος του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα στον καρκίνο της κεφαλής και του τραχήλου
Authors: Διονυσόπουλος Δημήτριος 
Published: January 2014

Ο καρκίνος του λάρυγγα αντιπροσωπεύει την πιο συχνή εντόπιση καρκίνου κεφαλής και τραχήλου με περισσότερες από 150000 νέες περιπτώσεις κάθε χρόνο. Περαιτέρω έρευνα απαιτείται για την ανεύρεση προγνωστικών δεικτών, ώστε η καλύτερη επιλογή θεραπευτικής στρατηγικής να βελτιώσει τόσο την επιβίωση όσο και την ποιότητα ζωής των ασθενών αυτών. Σκοπός της διδακτορικής διατριβής ήταν η μελέτη της προγνωστικής σημασίας των γονιδιακών αντιγράφων, της mRNA έκφρασης καθώς και της ανοσοίστοχημικής έκφρασης του EGFR, της κυκλίνης D1, και των σχετιζόμενων με αυτούς παραγόντων της ενδοκυττάριας οδού μεταγωγής σήματος αυτού, Akt/mTOR, PTEN και p53 στον τοπικά εντοπισμένο, εξαιρέσιμο καρκίνο του λάρυγγα. Συνολικά εντάχθηκαν 289 ασθενείς με εντοπισμένο (στάδια Ι-ΙΙΙ) καρκίνωμα από πλακώδες επιθήλιο του λάρυγγα. Από τα ιστικά αυτά δείγματα δημιουργήθηκαν μικροσυστοιχίες για ανοσοϊστοχημική μελέτη ένω από τα δείγματα με ικανοποιητική παρουσία νεοπλασματικών κυττάρων έγινε μελέτη του αριθμού γονιδιακών αντιγράφων και εξάγωγή mRNA. Μετά διάμεση παρακολούθηση των 289 ασθενών για 74.5 μήνες, παρατηρήθηκαν 93 υποτροπές και 117 θάνατοι. Παρατηρήθηκε σημαντική συσχέτιση των αυξημένων γονιδιακών αντιγράφων των EGFR και κυκλίνης D1με την αυξημένη mRNA έκφραση αυτών. Επίσης συσχέτιση παρατηρήθηκε στην mRNA έκφραση αλλά και την ανοσοϊστοχημική έκφραση των διαφόρων βιοδεικτών μεταξύ τους προφανώς στα πλαίσια της συμμετοχής τους στην ίδια οδό μεταγωγής σήματος. Οι περισσότερες συσχετίσεις της έκφρασης των βιοδεικτών με τους κλινικοπαθολογικούς παράγοντες ήταν είτε στατιστικά ασθενείς, ή με αδιευκρίνιστη βιολογική σημασία. Πολύ ασθενείς μη στατιστικά σημαντικές προγνωστικές συσχετίσεις παρατηρήθηκαν σε μονοπαραγοντική ανάλυση για την υπερέκφραση mTOR όσον αφορά την DFS, και την υπερέκφραση AKT3 για την OS. Από τους υπό μελέτη βιοδείκτες, μόνον η αλληλεπίδραση της υπερέκφρασης mRNA του mTOR και κυκλίνης D1, είχε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την DFS σε πολυπαραγοντική ανάλυση, όπου οι κλινικοπαθολογικοί παράγοντες όπως η εντόπιση του όγκου, το στάδιο Ν και η ολική λαρυγγεκτομή είχαν παρέμειναν στατιστικά σημαντικοί τόσο για την DFS όσο και για την OS. Συμπερασματικά η μελέτη της mRNA έκφρασης της κυκλίνης D1, του EGFR και των παραγόντων της ενδοκυττάριας μεταγωγής σήματος μέσω του μονοπατιού Akt/mTOR στο λαρυγγικό καρκίνο είναι εφικτή και συσχετίζεται με την ανοσοϊστοχημική έκφραση των αντίστοιχων πρωτεϊνών. Η μελέτη αυτή, δεν ανέδειξε κάποιο στατιστικά σημαντικό προγνωστικό ρόλο όσον αφορά στην επιβίωση των ασθενών του συγκεκριμένου δείγματος με εξαίρεση την αλληλεπίδραση της κυκλίνης D1 και του mTOR στα υψηλά επίπεδα έκφρασής τους, η οποία διατήρησε τον προγνωστικό της ρόλο για την DFS στην πολυπαραγοντική ανάλυση (p=0.001) στην οποία μόνο κλινικοπαθολογικοί παράγοντες, όπως η εντόπιση του όγκου, το στάδιο Ν και η πραγματοποίηση ή μη ολικής λαρυγγεκτομής παρέμειναν ως ανεξάρτητοι προβλεπτικοί παράγοντες της έκβασης. Μελλοντικές μελέτες θα μπορούσαν να αποσαφηνίσουν το ρόλο αυτής της αλληλεπίδρασης με στόχο την ανεύρεση θεραπευτικών στόχων για τους ασθενείς αυτούς.