bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Verwerking van leasecontracten in de jaarrekening
Authors: Jager J. H. , Van Veen H. B.
Published: October 2019

In dit artikel worden twee benaderingen voor de verwerking van leasecontracten in de jaarrekening besproken: de ‘risks en rewards’-benadering en de ‘asset en liabilty’-benadering. De ‘risks en rewards’-benadering wordt momenteel gehanteerd en maakt een onderscheid tussen operational en financial leasecontracten. In de ‘asset en liability’-benadering wordt bij de verwerking van leasecontracten aangesloten bij het Stramien voor de opstelling en vormgeving van jaarrekeningen van de Raad voor de Jaarverslaggeving. Het Stramien is een raamwerk dat dient als hulpmiddel bij het ontwikkelen van toekomstige en het herzien van bestaande verslaggevingsstandaarden. In de ‘asset en liabilty’-benadering wordt het onderscheid tussen operational en financial leasecontracten losgelaten. Dit heeft als gevolg dat ook operational leasecontracten in aanmerking komen voor opname in de balans. Dit kan een nadeel betekenen voor leasemaatschappijen. de Nederlandse Commissie voor Corporate Governance (Commissie-Peters).
Fiscaliteiten
Authors: Niet H. A. J. P. Te
Published: October 2019

Met de introductie van de Wet IB 2001 per 1 januari 2001 heeft ons belastingrecht een metamorfose ondergaan. Naast een aanzienlijke daling van de belastingtarieven heeft de wetgever enkele fundamentele wijzigingen in het karakter van de inkomstenbelasting aangebracht. Een voorbeeld hiervan is de veranderde fiscale blik op het ondernemerschap. De groep belastingplichtigen die als ondernemer worden gekwalificeerd, is sterk beperkt. Alleen die belastingplichtigen die feitelijk een onderneming drijven worden fiscaal als ondernemer aangemerkt, mits zij rechtstreeks worden verbonden voor verbintenissen betreffende de onderneming (artikel 3.4 Wet IB 2001). Commanditair vennoten gelden vanaf 1 januari 2001 daarom niet meer als ondernemers en kunnen derhalve geen aanspraak maken op de meeste ondernemersfaciliteiten1. Ten aanzien van die ondernemersfaciliteiten valt verder op dat vooral de investerende ondernemer gebruik kan maken van de verschillende fiscale gunstregimes. De stakende ondernemer komt er onder de Wet IB 2001 minder gunstig van af. In het vervolg van deze bijdrage wordt ingegaan op de wijzigingen die per 1 januari gelden bij het staken in het algemeen en meer in het bijzonder bij de overdracht van een IB-onderneming aan een direct familielid.
Mensen op de Balans
Authors: Dolfsma W. A.
Published: October 2019

Kennis wordt algemeen gezien een belangrijke productiefactor. Ook bedrijven onderkennen dat in toenemende mate. Het zijn slechts professionele voetbalorganisaties die ook daadwerkelijk overgaan tot activering van het immateriële activum kennis & kunde van een deel van hun medewerkers. In dit artikel beargumenteer ik dat er geen principiële, theoretische redenen zijn waarom ook andere ondernemingen niet in de kern van hun externe verslagen (balans en resultatenrekening) gegevens over hun medewerkers zouden opnemen.
Ervaringen met het baten-lastenstelsel bij de rijksoverheid
Authors: Soons M. A.
Published: October 2019

In de Miljoenennota 2001 staat het principebesluit tot integrale invoering van het baten-lastenstelsel. Momenteel voert de rijksoverheid in Nederland het geïntegreerde verplichtingenkasstelsel en het baten-lastenstelsel naast elkaar. Met het baten-lastenstelsel is vanaf 1991 ervaring opgedaan bij de agentschappen. Deze ervaringen worden aan de hand van een zevental invalshoeken geïnventariseerd: resultaatgericht besturingsmodel, transparantie van de overheidsprestaties, kwaliteit van de bedrijfsvoering, begrotingsnormering, democratische controle, vermogensvorming, financiële implicaties van invoering en verandermanagement.
Corporate governance in Nederland: de invloed van de Commissie Peters
Authors: Jong Douglas De , De Jong Abe , Mertens G. M. H. , Wasley C. E.
Published: October 2019

Corporate governance beschrijft de relaties tussen het topmanagement van ondernemingen en andere belanghebbenden. Feitelijk gaat het daarbij om de nadere invulling van de kernbegrippen transparantie en macht. Transparantie heeft in hoofdzaak betrekking op de wijze waarop verantwoording door het bestuur en toezichthouders wordt afgelegd. Het begrip macht betreft de invloed op de gang van zaken binnen ondernemingen. Bekend is dat in Nederland reeds sinds vele jaren een debat wordt gevoerd over de voor- en nadelen van de huidige governance-structuren, waarbij met name wordt gediscussieerd over mogelijke en wenselijke aanpassingen. In 1996 werd in Nederland, in navolging van het buitenland, een Commissie Corporate Governance ingesteld. Deze commissie wordt doorgaans de Commissie Peters genoemd, naar de voorzitter van de groep van vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en beleggers en deskundigen uit de academische wereld. In juni 1997 heeft de commissie een lijst van aanbevelingen gepubliceerd in haar rapport getiteld ‘Corporate governance in Nederland: de veertig aanbevelingen’, waarin verschillende aanknopingspunten worden gegeven voor het verbeteren van governance in Nederlandse ondernemingen. Deze commissie wordt eind 1997 opgevolgd door een nieuwe commissie, genaamd Monitoring Commissie Corporate Governance, ook wel Commissie Peters II genoemd.
Nieuwe technieken in de persoonlijke financiële planning:
Authors: Veld C. H.
Published: October 2019

In populaire handboeken over Persoonlijke Financiële Planning (PFP) wordt vaak gesteld dat gepensioneerden slechts een klein deel van hun vermogen in aandelen zouden moeten beleggen. Recent onderzoek toont echter aan dat deze optimale beleggingsmix voor een belangrijk deel uit aandelen zou moeten bestaan. In dit artikel wordt aandacht besteed aan dit onderzoek en wordt tevens een toepassing hiervan voor Nederland gepresenteerd.
De omrekening van deelnemingen in vreemde valuta naar rapporteringvaluta
Authors: Bissessur Sanjay
Published: October 2019

In dit artikel wordt een vergelijking gemaakt van de wet- en regelgeving en verslaggevingpraktijk van ondernemingen in Nederland met betrekking tot de omrekening van deelnemingen luidende in vreemde valuta, volgens het International Accounting Standards Committee en in de VS. Deze vergelijking is toegespitst op de volgende vijf facetten: classificatie van de buitenlandse bedrijfsuitoefening, presentatie van de rechtstreeks in het eigen vermogen verwerkte omrekeningsverschillen, verwerking van het (cumulatief) omrekeningsverschil bij verkoop van een buitenlandse eenheid, de toepassing van het net-investment concept en de mate van toelichting.
Trends in de Nederlandse macro-economische ontwikkeling 1970-2000
Authors: Sterken E.
Published: October 2019

Sinds 1997 is de groei van het Nederlandse bruto binnenlands product groter dan het naoorlogse gemiddelde van 2,5 procent. Een mogelijke oorzaak van het goede presteren van de Nederlandse economie is de monetaire eenwording van West-Europa. In dit artikel wordt getracht een aantal macro-economische trends van de Nederlandse economie weer te geven.
Afscheid
Authors: Leeflang P. S. H.
Published: October 2019

Deze column gaat over afscheid. Afscheid van de oude economie, een afscheid dat min of meer samenvalt met wat ik een afscheid van de moderne bedrijfseconomie zou willen noemen. Het lijkt een triest verhaal te worden, maar zover laat ik het niet komen. Afscheid heeft te maken met ontwikkeling, met processen en met nieuwe, vaak betere, inzichten.
Waarom bestaan coöperaties
Authors: Douma Sytse
Published: October 2019

In dit artikel heb ik geprobeerd de factoren aan te geven die bij het ontstaan en de ontwikkeling van coöperaties naar mijn mening en rol hebben gespeeld.
Het MAB vóór 50 jaar
Authors: Van Hoepen M. A.
Published: October 2019

Het aprilnummer opent met de ‘Nota van de Minister van Financiën aan de Tweede Kamer van de Staten-Generaal van 22 Maart 1951 betreffende de fiscale winstbepaling’. Het betreft de invoering van een lifo-stelsel (zonder mancoreserve) voor voorraden, zo mogelijk per 1 januari 1950.
Fiscaliteiten
Authors: Van De Ven K. M. L. L.
Published: October 2019

In de artikelen 3.91 en 3.92 Wet IB 2001 zijn de zogenoemde terbeschikkingstellingsregelingen opgenomen. Deze regelingen gelden voor terbeschikkingstellingen van vermogensbestanddelen door een belastingplichtige aan de onderneming of ten behoeve van overige werkzaamheden van een verbonden persoon, respectievelijk aan een vennootschap waarin de belastingplichtige of een verbonden persoon een aanmerkelijk belang heeft.
Het SER-advies inzake structuurregeling
Authors: Moerland P. W.
Published: October 2019

Onlangs heeft de SER een gevraagd advies uitgebracht over het functioneren en de toekomst van de zogeheten structuurregeling in het kader van het ondernemingstoezicht. Het SER-advies bevat een aantal goede elementen. De voorgestelde afschaffing van het coöptatiesysteem is een welkome doorbraak. Er is echter ook kritiek mogelijk op het SERadvies. Dit betreft de volgende aspecten: de benoemingsprocedure van commissarissen, de voorgestelde regeling omtrent familievennootschappen, de zeggenschap van kapitaalverschaffers en de transparantie van het toezichtsbestel.
Bedrijfskosten van douaneprocedures: analyse van een verborgen handelsbarrière
Authors: Donkers B. , Verwaal E.
Published: October 2019

Administratieve verplichtingen en vertragingen, die zijn verbonden aan douaneprocedures, kunnen aanzienlijke kosten met zich meebrengen bij internationale transacties. Weinig studies hebben deze kosten echter empirisch onderzocht. In dit artikel onderzoeken wij de omvang en de determinanten van de kosten van douaneprocedures en het effect van deze kosten op de intensiteit van internationale handelsactiviteiten van ondernemingen in Nederland. De resultaten geven aan dat schaalvoordelen van transacties, vereenvoudigde douaneprocedures en het gebruik van geavanceerde informatie- en communicatietechnologie de hoogte van de kosten van douaneprocedures grotendeels bepalen. Het blijkt dat deze kosten daadwerkelijk de intensiteit van de internationale handelsactiviteiten verminderen. Mogelijkheden voor ondernemingen en de overheid om de kosten van douaneprocedures te kunnen verminderen, worden besproken.
Het meten en begrijpen van bedrijfsmilieuprestaties
Authors: Kolk Ans , Mauser A.
Published: October 2019

Het meten en beoordelen van niet-financiële bedrijfsprestaties staat in toenemende mate in de belangstelling. Stakeholders binnen en buiten het bedrijf vragen om indicatoren die de duurzaamheid van de bedrijfsvoering aangeven, en veel bedrijven zijn begonnen dergelijke informatie te verzamelen en erover te rapporteren. Ondanks de toenemende activiteit overheerst echter de onduidelijkheid over hoe sociale en milieuprestaties nu daadwerkelijk moeten worden gemeten, en wat de achtergrond is van prestatieverschillen tussen bedrijven onderling. Dit artikel geeft inzicht in de internationale initiatieven om bedrijfsmilieuprestaties en milieumanagement te classificeren, en de belangrijkste componenten die bij prestatiemeting van belang zijn. Tevens presenteert het de resultaten van een onderzoek naar de concrete vaststelling van bedrijfsmilieuprestaties en de organisatorische en strategische aspecten waarin bedrijven verschillen. Deze hebben met name betrekking op de mate van centralisatie, de organisatiecultuur en de concurrentiestrategie.
Bedrijfstakspecialisatie in de Nederlandse markt voor accountantscontrole
Authors: Meuwissen Roger , Vluggen Boy
Published: October 2019

Zowel de beroepsorganisaties van accountants als de accountantskantoren geven aan dat bedrijfstakspecialisatie cruciaal is voor het accountantsberoep. Dit artikel beschrijft een onderzoek naar bedrijfstakspecialisatie in de Nederlandse markt voor accountantscontrole. De resultaten van deze studie tonen aan dat er sprake is van bedrijfstakspecialisatie in de Nederlandse markt voor accountantscontrole en dat de mate van bedrijfstakspecialisatie licht daalt gedurende de periode van onderzoek. Tevens blijkt dat de mate van specialisatie in gereguleerde en meer complexe bedrijfstakken hoger is dan de mate van specialisatie in niet-gereguleerde en minder complexe bedrijfstakken. Zo is bijvoorbeeld de mate van specialisatie in bedrijfstakken met veel beursgenoteerde ondernemingen hoger dan in bedrijfstakken met minder beursgenoteerde ondernemingen.
Belonen met aandelen of opties bij een beursgang?
Authors: Eije Henk Von
Published: October 2019

Hoewel ondernemingen meestal niet naar de beurs gaan om hun beloningssysteem aan te passen, introduceert toch tweederde van de Nederlandse ondernemingen bij de beursgang beloningen met aandelen of opties. In dit artikel wordt op het gebruik van deze beloningsvormen bij beursgangers ingegaan en gekeken of er een relatie is tussen de beloningswijze en de langetermijnperformance van deze ondernemingen op de beurs. Omdat een aandelensysteem eenvoudiger is, zal dit bij voorkeur worden gebruikt voor het introduceren van beloningen in alle lagen van de onderneming. Uit ons onderzoek blijkt dat aandelenbeloningen inderdaad eerder worden verstrekt aan eenieder in de onderneming, terwijl optiebeloningen vaker naar het topmanagement gaan. Tevens blijkt dat de introductie van aandelenbeloningen gepaard gaat met een positieve langetermijnperformance.
Werknemerschap, partnerschap en kringorganiseren
Authors: Van Noort Marjolein , Romme Sjoerd
Published: October 2019

In dit artikel wordt ingegaan op de vraag of een synthese tussen werknemerschap via het arbeidscontract enerzijds en partnerschap in de deelname in eigendom en leiding van de onderneming anderzijds mogelijk is. Met andere woorden, kan het binden en boeien van medewerkers tegelijkertijd worden vormgegeven en gerealiseerd? De kringorganisatiemethode wordt beschreven als een mogelijke oplossing voor deze vraag.
Boekhoudschandalen
Authors: Hoogendoorn Martin
Published: October 2019

Enron, Worldcom, Global Crossing, Tyco, Xerox. Namen van ondernemingen waar velen tot voor kort nooit van hadden gehoord. Nu hebben ze de twijfelachtige eer tot de bekendste Amerikaanse ondernemingen te behoren, vanwege wat genoemd wordt 'boek-houdschandalen': misleidende financiële verslaggeving, met als gevolg dat eerder gerapporteerde winstcijfers moeten worden herzien (' restatements'). De financiële pers staat er vol mee, en zelfs de populaire pers laat zich niet onbetuigd. Alom is er verbazing dat dit mogelijk was, dat ondernemers dit durfden en deden, en dat accountants daar niets tegenin brachten. Ik deel die verbazing. Zelfs als relatieve insider heeft de mate waarin dit soort over-tredingen mogelijk was mij buitengewoon verrast. Natuurlijk, jaarrekeningbeleid of 'creatief boekhouden' (de pers houdt blijkbaar nogal van de term boekhouden als het over de financiële verslaggeving gaat) is van alle dag. Maar dat zou wel beperkt moeten blijven tot het maken van keuzes binnen de grens van de algemeen aanvaarde grondslagen voor financiële verslaggeving. Daarbuiten wordt het fraude, en dat verwacht je niet op massale schaal.
De tevredenheid omtrent de beheersing van de accountantskosten
Authors: Groenen Marc , Van Den Kerkhof Martin , Langendijk Henk
Published: October 2019

Beheersing van kosten van accountantscontrole is van belang voor klanten van accountantskantoren. In dit artikel wordt verslag gedaan van een uitgebreid empirisch onderzoek (via een enquête onder ondernemingen betrekking hebbend op 1998) naar de tevredenheid van klanten van accountantskantoren ten aanzien van de beheersing van de kosten van accountantscontrole. Hierbij is een vergelijking getrokken met een soortgelijk onderzoek van Langendijk (1994a), dat betrekking had op 1990. Uit het onderzoek komt onder andere naar voren dat de meerderheid van de respondenten in ons onderzoek tevreden is over het functioneren van de accountant en dat het aantal ondernemingen dat tevreden is over de beheersing van de accountantskosten sterk is gestegen ten opzichte van voorgaand onderzoek. Opvallend is echter dat de meerderheid van de ondernemingen onvoldoende detailinformatie ter beschikking heeft voor een goede beheersing van de kosten van de accountantscontrole.
Accountingonderzoekers over Enron
Authors: Van Helden Jan
Published: October 2019

De Enronaffaire ligt nog vers in ieders geheugen en nu al is hierover een themanummer van een heus wetenschappelijk tijdschrift verschenen. De eerste signalen over de problemen bij Enron dateren van oktober 2001 en enkele maanden later kwam informatie naar buiten over de ware aard en omvang van deze problemen. Het gezaghebbende Amerikaanse tijdschrift The Journal of Accounting and Public Policy (JAPP) wijdde haar zomereditie van 2002 vrijwel geheel aan de Enronaffaire. Deze editie moet binnen het bestek van een paar maanden in elkaar zijn gezet. Als men bedenkt dat de doorlooptijd van artikelen voor een internationaal wetenschappelijk tijdschrift normaliter ongeveer twee jaren bedraagt, getuigt dit van een alertheid die zijn weerga niet kent in de wereld van de ‘echte’ economische wetenschap. Hier wil ik vooral stilstaan bij de twee langere artikelen uit JAPP, die ik heb gelezen in de verwachting daarin achtergronden en overwegingen aan te treffen die in de populaire pers zijn onderbelicht.
Accountantswetgeving: evaluatie geëvalueerd
Authors: Dassen Roger
Published: October 2019

Het lang verwachte kabinetsstandpunt inzake de evaluatie van de accountantswetgeving bevat een aantal goede aanknopingspunten, maar kan op enkele terreinen toch ook kwaliteitsproblemen met zich meebrengen. De auteur geeft zijn zorgen weer op het gebied van onderwijs, kwaliteitsborging, onafhankelijkheid en met name ook de organisatie van en het toezicht op het accountantsberoep. Centraal staat daarbij de vraag of het kabinetsstandpunt voldoende aandacht heeft besteed aan de ontwikkeling naar een brede assurance-functie en de complicaties die hiervan uitgaan voor de genoemde aandachtsgebieden.
De verwerking van omzet
Authors: Backhuijs J. B. , Otten Marc , Spek Alexander
Published: October 2019

Het onderwerp omzetverantwoording heeft in de recente geschiedenis veel aandacht gekregen van opstellers en gebruikers van jaarrekeningen. Het moment waarop een onderneming omzet verantwoordt, kan immers van grote invloed zijn op de resultaten en daarmee op de beurskoers. In het najaar van 2001 heeft de Raad voor de Jaarverslaggeving de ontwerp-Richtlijn 270 ‘De winst- en verliesrekening’ gepubliceerd. Deze ontwerp-Richtlijn is voor wat betreft het onderdeel omzetverantwoording gebaseerd op International Accounting Standard 18 ‘Revenue’ en kent belangrijke aanscherpingen ten opzichte van de bestaande Richtlijn 270. De belangrijkste Amerikaanse regelgeving op het gebied van omzetverantwoording is al eerder in 1999 opgenomen in Staff Accounting Bulletin 101. Dit artikel behandelt de mogelijke gevolgen van verschillen tussen het Nederlandse en Amerikaanse regime voor de praktijk. Eén en ander kan namelijk gevolgen hebben voor de wijze (en vooral het moment) waarop Nederlandse ondernemingen omzetverantwoorden.
Moderne controlebenaderingen steunen op interne beheersing
Authors: Van Leeuwen Oscar , Wallage Philip
Published: October 2019

Het interne beheersingssysteem ondersteunt het bereiken van een veel breder spectrum van ondernemingsdoelstellingen dan de traditionele maatregelen van interne controle die specifiek gericht zijn op het voorkomen en ontdekken van fouten in de jaarrekening. Dit artikel gaat in op de vraag welke efficiency kan worden bereikt indien voor verschillende typen audit (zoals financieel, operationeel en naleving wet- en regelgeving) kan worden gesteund op het interne beheersingssysteem in plaats van op de maatregelen van interne controle. Ook wordt uitgebreid ingegaan op de plaats van het brede interne beheersingssysteem voor de accountantscontrole. Daarmee is dit artikel zowel relevant voor de controleurs (de auditors) als voor degenen die verantwoordelijk zijn voor het opstellen van de jaarrekening (veelal algemeen directeuren en financieel directeuren of controllers).
De HBG-casus nader belicht
Authors: Moerland P. W. , Peters Jaap
Published: October 2019

Vorig jaar is de Nobelprijs voor Economie toegekend aan een drietal geleerden die baanbrekend wetenschappelijk onderzoek hebben verricht op het terrein van ‘information economics’: Akerlof, Spence en Stiglitz. Zij hebben op overtuigende wijze aannemelijk gemaakt dat het bestaan van informatieasymmetrie tussen vragers en aanbieders in allerlei marktsituaties tot aanzienlijke kosten of zelfs tot een ‘market breakdown’ kan leiden. Deze inzichten hebben gedurende de afgelopen kwarteeuw ook het vakgebied van de ondernemingsfinanciering en de vermogensmarkten sterk beïnvloed. Aangezien het bestaan van informatieasymmetrie op de vermogensmarkt tot waarderingsafslagen leidt, moet de ondernemingsleiding er veel aan gelegen zijn om die asymmetrie op te heffen, althans drastisch te verminderen. Dat kan door het afgeven van geloofwaardige signalen omtrent de te verwachten waardeontwikkeling van de onderneming. Het is tegen de achtergrond van deze door het Nobelcomité bekroonde wetenschappelijke inzichten dat wij de HBG-casus nader zouden willen belichten. Informatieasymmetrie en communicatiestoornis vormen daarin een kernprobleem.
Kennismanagement, strategie en IT
Authors: Romme Sjoerd
Published: October 2019

Door de opkomst van informatietechnologie (IT) zijn de mogelijkheden en de belangstelling voor kennismanagement sterk toegenomen. Te vaak wordt kennismanagement gelijkgesteld aan IT. Dit artikel bespreekt waarom investeringen in IT-gestuurd kennismanagement in sommige gevallen niet de gewenste resultaten opleveren. Besproken wordt het onderscheid tussen impliciete en expliciete kennis en de verschillende soorten kennisprocessen en kennisactiva die voor bedrijfsprocessen van belang zijn. Vervolgens worden verschillende wegen naar kennismanagement beschreven waarin IT een ondergeschikte rol speelt, en één weg waarin IT de hoofdrol speelt.
Thema: Risicomanagement en financiële instrumenten
Authors: Redactioneel R.
Published: October 2019

Hierbij treft u een themanummer aan over beheersing van risico’s met behulp van financiële instrumenten en de verslaggeving inzake deze financiële instrumenten in de externe verslaggeving van ondernemingen. Financieel risicomanagement houdt zich bezig met de bestudering van de relatie tussen risico en verwacht rendement, met bijzondere aandacht voor transacties op financiële markten. Ondernemingen gebruiken een scala aan financiële instrumenten om de afweging tussen risico en rendement gestalte te geven. Door de ontwikkeling van steeds weer nieuwe financiële instrumenten is het belang van risicomanagement aanzienlijk toegenomen. De wijze waarop hierover moet worden gerapporteerd in de financiële verslaggeving, is daarmee ook niet eenvoudiger geworden.
Recognition en derecognition van financiële instrumenten
Authors: Van Der Lof Michiel , Van Der Tas L. G.
Published: October 2019

Wanneer moet een financieel actief of passief op de balans worden gezet, maar vooral wanneer mag/moet deze er weer af? In de regelgeving en de praktijk treffen wij diverse modellen aan voor het beantwoorden van deze vragen. In dit artikel worden de modellen op een rij gezet en vergeleken met de Nederlandse en internationale verslaggevingsregels. Daarbij komen de voor- en nadelen van elk van de gevonden methoden, alsmede praktische problemen bij de toepassing aan de orde. Het artikel signaleert enkele tekortkomingen en doet de nodige aanbevelingen voor verbetering.
eXtensible Business Reporting Language: e-Reporting?
Authors: De Haas Mark
Published: October 2019

en heeft alles te maken met de processen die zich afspelen tussen een organisatie en haar ‘belanghebbenden’. E-business is het automatiseren van deze interactieprocessen en raakt de gehele waardeketen. Door de snelle acceptatie van internet midden jaren negentig, wordt in veel gevallen gebruikgemaakt van internettechnologie. Een interactieproces wordt vaak aangeduid met de letter ‘e-‘ (e-commerce, e-procurement, e-banking, et cetera). Externe verslaggeving, voor veel organisaties een belangrijk interactieproces, via internet heeft een grote opmars gemaakt. Met name internationale beursgenoteerde organisaties zien de mogelijkheden van dit medium voor wat betreft het verbeteren van de Ondanks de evidente efficiencyvoordelen die het gebruik van ICT voor veel organisaties oplevert, vindt het proces van de externe verslaggeving nog grotendeels handmatig plaats. De benodigde informatie wordt binnen veel organisaties met behulp van spreadsheets verzameld. Aan het eind van elk jaar wordt het jaarverslag op papier toegezonden aan een ieder die hierin geïnteresseerd is. Willen deze gebruikers iets met de informatie doen, dan dient de informatie te worden overgezet in het eigen systeem. Deze situatie kan op korte termijn ingrijpend veranderen door de mogelijkheden van eXtensible Markup Language (XML) toe te passen op delen van het rapportageproces. De gemeenschappelijke taal waarin de organisatie met haar stakeholders kan spreken, heet XBRL.
Rapportage over Intellectual Capital in het jaarverslag
Authors: De Bos Auke
Published: October 2019

Intellectual Capital (IC) is een modeterm, het begrip brengt het ontastbare binnen ondernemingen tot uitdrukking. IC wordt als de belangrijkste verklaring gezien voor het verschil tussen de gepresenteerde waarde van ondernemingen in de balans en de beurswaarde van ondernemingen. Dit artikel geeft een overzicht van de ontwikkelingen op het gebied van de rapportage over IC in het jaarverslag. De laatste jaren zijn verschillende voorstellen gedaan om de informatieverstrekking over IC te verbeteren. Deze voorstellen sluiten deels aan bij de opvattingen van beleggingsanalisten. Door nieuwe internationale regelgeving zal de rapportage over IC in het jaarverslag verbeteren.
Veranderingen in strategie en management control na management buy-out
Authors: Bonnet Marcel , Bruining Hans
Published: October 2019

De traditioneel FInancieel-administratief georiënteerde control-concepten hebben slechts oog voor een deel van het control-vraagstuk. Simons’ ‘levers of control’ verrijkt en verruimt traditionele concepten door rekening te houden met de omgevingsdynamiek. Na een management buy-out scherpt het management de control-systemen aan. In dit artikel gaan de auteurs aan de hand van vier casestudies na of Simons’ ‘levers of control’ herkenbaar zijn bij het implementeren en het aanpassen van de strategie na een buy-out en of er samenhang te constateren is tussen de strategie en de gehanteerde control-mix.
Van publiek naar privaat eigendom
Authors: Schrijnemaekers Michiel
Published: October 2019

‘Helvoet verdwijnt van de beurs’ (De Financiële Telegraaf, februari 2002) en ‘Kleine fondsen overal in verdrukking’ (NRC, december 2001). Is een beursnotering niet meer weggelegd voor bepaalde ondernemingen en voeren zij daarom een zogenaamde ‘publiek-naar-privaat-transactie’ uit? Een publiek-naar-privaat-transactie is een relatief nieuwe vorm van beëindiging van de beursnotering van een onderneming. Traditionele vormen zijn overname of faillissement. De ontwikkelingen van de afgelopen tijd nodigen uit om de publieknaar- privaat-transactie te onderzoeken.
Het verschil tussen producten en diensten
Authors: Vermeulen Patrick
Published: October 2019

De verschillen tussen fysieke producten en diensten zijn al geruime tijd onderwerp van academisch debat. De vermeende invloed van de specifieke kenmerken van diensten op het ontwikkelen van nieuwe financiële diensten wordt in dit artikel nader besproken. In dit artikel wordt betoogd dat alleen de ontastbaarheid van diensten en de gelijktijdigheid van productie en consumptie van invloed zijn op het ontwikkelen van nieuwe diensten. Twee concrete instrumenten die in de R&D-literatuur van belang worden geacht voor het ontwikkelen van nieuwe producten, staan centraal in deze studie. Door middel van een empirische studie is gekeken naar het gebruik en het nut van deze instrumenten in de financiële sector.
Kwaliteit van de winst
Authors: Kamp B.
Published: October 2019

In de financiële pers wordt tegenwoordig vaak gesproken over de ‘kwaliteit van de winst’. Het begrip kwaliteit van de winst1 betreft niet zo zeer de bedrijfseconomische juistheid van de winstbepaling, maar heeft betrekking op de herkomst en stabiliteit van de winst. De kwaliteit van de winst heet hoog te zijn indien de winst afkomstig is uit de primaire activiteiten van de onderneming, goed voorspelbaar is, en in liquide vorm is gerealiseerd. Deze drie elementen lopen niet altijd parallel, waardoor het niet mogelijk is om de kwaliteit van de winst op een eenduidige manier te meten of te presenteren. De bestaande verslaggevingrichtlijnen geven verspreid over diverse onderdelen van de jaarrekening wel handvatten die bijdragen aan het inzicht in de kwaliteit. In de G4+1 Position Paper inzake het presenteren van de performance wordt met name het identi-ficeren van de opbrengsten van de primaire activiteiten benadrukt. Al eerder zijn er in de praktijk methodieken ontwikkeld om de winst te schonen voor incidentele en ‘niet-operationele’ elementen in de winst. Een daarvan is het kengetal EBITDA. Dit cijfer is een benadering van de operationele resultaten die cashzijn ontvangen. Het belang van dergelijke aanvullende informatie wordt meer en meer door ondernemingen erkend. Dit blijkt uit het vrijwillig opnemen van dergelijke gegevens.
Presentatie van resultaten
Authors: Ter Hoeven Ralph
Published: October 2019

Door diverse oorzaken van zowel strategische als operationele aard kunnen ondernemingen ertoe overgaan activiteiten aan te kopen of af te stoten. Hierdoor ontstaat in de jaarrekening een ‘presentatieprobleem’, omdat de gebruiker ten behoeve van zijn inschatting van het kasstroomgenererend vermogen van de onderneming de operationele resultaten van de aangekochte activiteiten en de te beëindigen activiteiten afzonderlijk gepresenteerd wil zien. Een scheiding tussen voort te zetten en te beëindigen activiteiten is in dit kader van essentieel belang. Dit artikel geeft enkele uitgangspunten voor het presenteren en toelichten van resultaten in relatie tot de aankoop en verkoop van activiteiten. Tevens worden Engelse (FRS 3) en Nederlandse regels met betrekking tot deze materie besproken. Het artikel sluit af met enkele kritische kanttekeningen en met enkele voorstellen tot verbetering van de verslaggevingsregels op het onderhavige terrein.
Variëteit in management controlstructuren
Authors: Speklé Roland
Published: October 2019

In de praktijk bestaat een grote variëteit in de inrichting van management controlstructuren. Dit artikel beschrijft een op Transaction Cost Economics gebaseerde theorie die kan helpen die verscheidenheid te verklaren. Deze theorie benadrukt dat diversiteit in controlstructuren samenhangt met de verscheidenheid in controlproblemen waarmee organisaties worden geconfronteerd. Die controlproblemen staan voorspelbaar in verband met het karakter van de activiteiten waarbij de organisatie is betrokken. Vervolgens wordt een viertal archetypische controlstructuren onderscheiden. Deze archetypen verschillen van elkaar qua controlinstrumenten waarvan ze gebruikmaken. Daardoor hebben ze een eigen en specifiek probleemoplossend profiel. Dit maakt ze geschikt voor de beheersing van bepaalde activiteiten, maar niet voor andere. De verklaring voor de relatie tussen activiteiten enerzijds en controlstructuren anderzijds wordt ten slotte gevonden in de relatieve efficiëntie van de match tussen beide: een bepaalde activiteit wordt ondergebracht in een bepaalde controlstructuur, omdat die structuur een efficiëntere oplossing biedt voor de problemen die aan die activiteit zijn verbonden dan andere structuren.
Invloed van externe op interne budgettering academische ziekenhuizen
Authors: Crom Ben
Published: October 2019

Dit artikel beschrijft de interne budgettering van academische ziekenhuizen1 vanuit het perspectief in hoeverre externe budgetparameters worden gebruikt bij de totstandkoming van interne budgetten. Academische ziekenhuizen blijken in dat opzicht sterk verschillende keuzes te maken. Die zijn niet terug te voeren op het nastreven van uiteenlopende doelstellingen zoals het gebruik van budgetten om te sturen en beheersen, maar op een dieperliggende invulling van die concepten. Ook blijken factoren zoals inzicht in productie en kosten een rol te spelen. Aangezien het bekostigingsregiem en daarmee ook de externe budgetparameters van academische (alsook algemene) ziekenhuizen binnen enkele jaren belangrijke veranderingen ondergaan, zijn deze bevindingen van belang te betrekken bij keuzes ten aanzien van de toekomstige inrichting van het interne budgetteringsinstrumentarium.
Cycliciteit, desinvesteren en bedrijfsresultaat
Authors: Berends P. A. J. , Van Witteloostuijn Arjen
Published: October 2019

Het cyclische karakter van veel markten en economieën is een bekend gegeven. Net als dat veel ondernemingen afslanken als reactie op die cycliciteit. In dit artikel wordt aangetoond dat bedrijven die routinematig saneren als reactie op neerwaartse economische ontwikkelingen op langere termijn slechter presteren dan bedrijven die dat niet doen. Het hier gepresenteerde onderzoek plaatst de saneermode in een ander daglicht, zeker in het kader van de recente economische ontwikkelingen.
Financiële leverage en bedrijfsbeleid
Authors: Bonnet Marcel , Bruining J.
Published: October 2019

De management buy-out is in Nederland uitgegroeid tot een populair instrument voor strategische heroriëntatie en herstructurering van bedrijven. Na zo’n directie-uitkoop plegen bedrijven beter te presteren dan ervoor en ook beter dan andere bedrijven in de bedrijfstak. Hiervoor zijn in de literatuur diverse verklaringen aangedragen. Inzichten op het gebied van ﬁnancieel management, interne organisatie en management control combinerend, richt dit artikel zich op één van deze verklaringen: de effecten van een toegenomen ﬁnanciële leverage op het bedrijfsbeleid. Empirisch onderzoek heeft anno 2003 namelijk nog geen eenduidig antwoord gegeven op de vraag of een toename van ﬁnanciële leverage een plaag of juist een zegen is voor het formuleren van het bedrijfsbeleid na de uitkoop. De conclusie van ons onderzoek is dat de toegenomen leverage overwegend positieve effecten heeft op dit bedrijfsbeleid. Tijdens het onderzoek kwam tevens interessante informatie over de rol vanparticipatiemaatschappijen aan het licht.
Risico-inschattingen door accountants
Authors: Vaassen E. H. J.
Published: October 2019

Accountants hebben steeds vaker te maken met Enterprise Resource Planning (ERP-)systemen. Naast de welbekende voordelen brengen deze systemen echter ook grote risico’s met zich mee. In dit artikel wordt onderzocht of accountants de desbetreffende risico’s onderkennen en wordt een vergelijking gemaakt tussen de risico-inschattingen door Nederlandse en Amerikaanse accountants. Een realistische case werd in twee experimentele condities (ERP en traditioneel ofwel ‘legacy’) voorgelegd aan 174 Nederlandse en Amerikaanse accountants. Het bleek dat de Nederlandse accountants de risico’s die gepaard gaan met geautomatiseerde omgevingen in de geschetste case over vrijwel de hele linie hoger inschatten dan hun Amerikaanse collega’s. Met betrekking tot de verschillen tussen de experimentele condities, ERP versus traditioneel, waren de resultaten echter minder evident. Vervolgonderzoek moet nader inzicht geven in de mate waarin accountants in verschillende landen in staat zijn de risico’s die gepaard gaan met ERPsystemen in voldoende mate te onderkennen en te vertalen naar controlewerkzaamheden.
Auditrisico, meer dan ooit een issue! (1)
Authors: Mollema K. Y.
Published: October 2019

Auditrisico ondervindt stijgende belangstelling in een tijd dat auditors maatschappelijk worden bekritiseerd. In recente publicaties over corporate governance wordt van de accountant aanzienlijk meer verwacht dan een cijfermatige beoordeling en komt met name de interne controle als verantwoordingsstuk van het management, te attesteren door de auditor in beeld. Ook hebben andere bestaande auditvormen behoefte aan een adequate theorie over auditrisico. In een tweetal artikelen, waarvan hier het eerste, zet de schrijver uiteen waar de traditionele auditrisicotheorie tekortschiet. Vervolgens wordt een vernieuwd model uiteengezet dat meer recht wil doen aan de eisen van deze tijd en beter toepasbaar is in de auditcontext van 2003.
Nieuwe wettelijke regeling personenvennootschappen
Authors: De Kam F.
Published: October 2019

In dit artikel worden enige onderdelen behandeld van een wetsvoorstel voor een nieuwe wettelijke regeling van personenvennootschappen, waarvan mag worden aangenomen dat zij van invloed kunnen zijn op de inrichting van de jaarrekening van een personenvennootschap en/of van die van haar vennoten, of dat zij enige bemoeienis van een accountant zullen vergen.
Het nut van accountinginstrumenten bij prestatiesturing
Authors: Corbey Michael , Verstegen B.
Published: October 2019

In dit artikel wordt naar verklaringen gezocht voorde adoptie en implementatie van accountinginstrumenten die een rol kunnen spelen bij prestatiesturing. Verklaringen worden gevonden door de diffusieprocessen, die vaak het karakter hebben van een strovuurtje, nader te beschouwen. Daarnaast wordt een pleidooi gehouden om bij de adoptie van een instrument meer aandacht te geven aan de interactieve processen die tot de invulling van het instrument leiden, dan aan het ingevulde instrument zelf.
E-recruitment, hoe werven kan werken
Authors: Van De Bunt-Kokhuis S.
Published: October 2019

Het werven van nieuwe medewerkers via internet is sterk in opkomst. Voordelen als kostenbesparing, snelheid en wereldwijd bereik wegen voor veel bedrijven op tegen de nadelen als teveel informatie, gebrekkige matching tools om vraag en aanbod te koppelen, onduidelijke communicatie en lagere kwaliteit. E-recruitment bestaat uit verschillende stadia die alle in meer of mindere mate uitontwikkeld zijn. HRM-afdelingen proberen beleid af te stemmen op deze verschillende ontwikkelingsstadia, zoekend naar een juiste manier. Hoe kan een HRM-afdeling de meeste voordelen uit e-recruitment halen? En wat brengt de toekomst?
Continuous assurance: het eeuwige talent?
Authors: Dassen Roger
Published: October 2019

Het onderwerp ‘continuous assurance’ staat al geruime tijd op de strategische agenda van wetenschappers en praktijkmensen. De assurance-droom van velen, waarbij bedrijven op een website een dagelijkse, continu gecontroleerde, dataset beschikbaar stellen voor beleggers en andere ‘stakeholders’, is in dit verband illustratief. In dit artikel wordt met name aandacht gegeven aan de vraag- en aanbodaspecten van continuous reporting en assurance. Aan de vraagzijde zal in dit verband worden gekeken naar de waarde van ‘continue’ informatie vanuit economisch en gedragswetenschappelijk perspectief. Aan de aanbodzijde zal worden beschouwd of het verstrekken van dergelijke informatie economisch relevant is voor verschaffers, en welke mogelijke beletsels zij zien. Ook zal kort worden ingegaan op de technologische aspecten rondom continuous reporting en assurance.
Institutionele benadering management accounting
Authors: Verstegen B.
Published: October 2019

aandacht voor de werking van management accounting-principes dient de management accounting aandacht te hebben voor de rol die deze principes vervullen in de ondersteuning van het management. In dit artikel wordt een geïntegreerd beeld geschetst van het functioneren van management accounting-principes, expliciet in een functie ten dienste van het management in termen van besluitvorming, en in een multidisciplinaire context. Deze institutionele benadering richt de aandacht op de coördinerende functie van management accounting-systemen. Bovendien wordt erop gewezen dat die management accounting-systemen in organisaties evolueren in samenhang met andere coördinerende systemen die binnen een organisatie werkzaam zijn. Dit besef is niet alleen van belang voor het beschrijvende en verklarende wetenschappelijk onderzoek in de management accounting, zij is ook relevant voor de speciﬁcatie en inrichting van management accounting-systemen in organisaties.
Uitbesteding van wegtransport door logistiek dienstverleners
Authors: Vos B.
Published: October 2019

Logistieke dienstverlening is één van de bedrijfstakken die sterk heeft geproﬁteerd van de tendens tot uitbesteding. In deze bedrijfstak bestaat echter geen consensus met betrekking tot het uitbesteden van de uitvoerende wegtransportactiviteiten. In dit artikel wordt een theoretisch model besproken waarmee meer inzicht kan worden verkregen in de motieven van logistiek dienstverleners om deze activiteiten al dan niet uit te besteden. Dit theoretische model, gebaseerd op inzichten uit de economische organisatietheorie, is toegepast op een viertal logistiek dienstverleners. De resultaten van dit exploratieve onderzoek tonen aan dat het model toegevoegde waarde heeft bij het zoeken naar bedrijfseconomische verklaringen voor de beslissing van logistiek dienstverleners om het wegtransport zelf te doen dan wel uit te besteden.
Activity-Based Quality Management
Authors: Van Helden Jan , Tillema K. H. , Waszink A. C.
Published: October 2019

Het realiseren van kwaliteitsverbeteringen blijkt in de praktijk een lastige opgave te zijn. Dit wordt mede veroorzaakt doordat kwaliteitsmanagement in organisaties veelal niet breed wordt gedragen en de relatie met ﬁnanciële resultaten moeilijk te leggen is. Als reactie op deze problemen is Activity-Based Quality Management ontwikkeld. Hierin wordt naast de traditionele kwaliteitsaspecten, zoals tijdigheid en ﬂexibiliteit, ook het kostenaspect expliciet in beschouwing genomen. Daarnaast worden processen gedesaggregeerd in concrete activiteiten, waardoor verbeteringsvoorstellen makkelijker tot stand komen. Ten slotte blijkt deze desaggregatie te leiden tot verbeterde sturings- en beheersingsmogelijkheden van kwaliteitsmanagement.
Geavanceerdheid van accountinginstrumenten
Authors: Tillema Mevr. S.
Published: October 2019

In de praktijk bestaat er een brede belangstelling voor het gebruik van geavanceerde accountinginstrumenten. Desondanks bestaan er verschillen tussen organisaties in de mate van geavanceerdheid van de gebruikte accountinginstrumenten. In dit artikel wordt onderzocht welke organisatie- en omgevingskenmerken dergelijke verschillen kunnen verklaren. Daartoe worden de uitkomsten van een case-onderzoek bij twee energiedistributiebedrijven gepresenteerd. Deze uitkomsten laten zien dat de mate van geavanceerdheid van de door een organisatie gebruikte accountinginstrumenten wordt beïnvloed door institutionele factoren en factoren die verband houden met de aard van de belangrijkste doelstellingen, de signiﬁcantie van de ﬁnanciële consequenties van beslissingen en activiteiten, de complexiteit van de operationele taken en de dynamiek van de omgeving.
Winst of geen winst, dat is de vraag
Authors: Bindenga André
Published: October 2019

Shakespeare liet Hamlet bewust zijn vraag stellen, ik formuleer in de titel van deze column eenzelfde soort vraag en ik roep de lezer op om zelf het antwoord te bedenken. Tegenwoordig zijn in de jaarverslagen en jaarrekeningen van veel ondernemingen zoveel begrippen te vinden waarin de term winst voorkomt, dat men het spoor bijster raakt. Het is daarbij ook nog populair om het in het Engels te zeggen. Naast nettowinst, bedrijfswinst en operationele winst ziet men dan net earnings, earnings before interest, earnings before interest and taxes, earnings before interest, taxes and amortization en ga maar door. Alsof het al niet warrig genoeg is, komt daar de laatste jaren de discussie bij over fair value accounting. Hierbij worden activa en passiva gewaardeerd op marktwaarde en is een verschil in marktwaarden tussen begin- en eindbalans de winst. Is de marktwaarde niet objectief meetbaar aan de hand van marktnoteringen, dan zal deze moeten worden bepaald door het berekenen van de contante waarde van de geschatte netto-inkomensstroom dat het actief of passief oplevert. Sommige deskundigen spreken hier alle lof over uit, want dit is toch wel het summum van een economisch winstbegrip. Het lijkt of alle waarden uit onze bedrijfseconomie overboord zijn gezet.
De Balanced Scorecard binnen een benchmarkingcontext
Authors: Admiraal R. J. , Van Helden G. J.
Published: October 2019

De Nederlandse waterschappen hebben recentelijk een omvangrijk benchmarkingproject afgerond. Daarbij is gebruikgemaakt van de Balanced Scorecard. De resultaten van de benchmarking gebruiken de waterschappen om verantwoording af te leggen over hun prestaties en om hun bedrijfsvoering te verbeteren. De – in het bedrijfsleven vaak toegepaste – Balanced Scorecard is ook in de publieke sector een goed bruikbaar instrument gebleken om organisaties breder dan alleen op ﬁnanciële aspecten te beoordelen. De resultaten van de benchmarking laten zien dat de waterschappen op ﬁnancieel en technisch gebied redelijk goed scoren, maar op het vlak van milieu en innovatie nog het nodige werk te verzetten hebben. Vergeleken met het Best Value project in het Verenigd Koninkrijk, waarin gemeenten op al hun taken worden vergeleken, heeft het waterschapsproject een beperkte scope, omdat het slechts één van de taken van de waterschappen belicht. Het draagvlak bij de gebruikers voor het waterschapsproject lijkt echter groter dan dat van het Best Value-project. Daarom zijn de perspectieven voor daadwerkelijke prestatieverbetering gunstig.
Het begrip reële waarde
Authors: Krens F.
Published: October 2019

In de ﬁnanciële verslaggeving is het begrip reële waarde een belangrijke rol gaan spelen sinds de regelgeving over de waarderingvan ﬁnanciële instrumenten tot ontwikkeling is gekomen.Het begrip is in hoofdlijn georiënteerd op marktverkoopprijzen,de nadere invulling is situatieafhankelijk. De deﬁniëring verschilt in nuances. De verhouding tot andere waardebegrippen verschilt,soms gaat het om een met reële waarde verwant begrip,soms om een ten opzichte van reële waarde alternatief begrip.Toepassing van reële waarde treft men op verschillende terreinenaan. Reële waarde is een partieel waarderingsmodel, als integraal regelgeving het algemeen voor die groep te hanteren waarderingsmodel is reële waarde vooralsnog meer een issue in de theorie dan in de praktijk van de regelgeving.
Goodwill ten laste van eigen vermogen en de gevolgen voor de accountantsverklaring
Authors: Dieleman Anton
Published: October 2019

Het MAB van juni 2003 bevat een interessant artikel van Tinny Hau en Chris Knoops waarin zij ingaan op de verwerking van goodwill in de jaarrekening en de verschillen die zich daarbij voordoen tussen de in BW 2.9 opgenomen bepalingen en de Richtlijnen voor deJaarverslaggeving. Met name relevant is de vraag die zij in de samenvatting van het artikel naar voren halen in hoeverre een afwijking van de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving op dit punt nog tot een goedkeurende accountantsverklaring, al dan niet met toelichtende paragraaf, kan leiden. De conclusies die Hau en Knoops trekken zijn erg voorzichtig geformuleerd. Deze reactie laat zien dat een meer kritische benadering door de accountant op zijn plaats is en dat een dergelijke verwerking van goodwill wel degelijk aanleiding kan zijn voor een niet-goedkeurende accountantsverklaring. In dat kader gaat dit artikel eerst in op de bepalingen die in de Richtlijnen voor de Accountantscontrole zijn opgenomen. Vervolgens wordt een beschouwing gegeven op basis van de bepalingen in BW 2.9, rekening houdend met een recente uitspraak van de Ondernemingskamer. Naar aanleiding hiervan volgen enkele conclusies.