Μελέτη επίδρασης της ευρωστίας του σπόρου ποικιλιών βαμβακιού στην απόδοση και ποιότητά του σε σχέση με το στάδιο και το χρόνο συγκομιδής του παραγόμενου σπόρου ως μοντέλο πρόβλεψης της φυτρωτικής ικανότητας κάτω από διαφορετικές συνθήκες αγρού
Authors: Κωστούλα Σταυρούλα 
Published: January 2023

Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να διερευνηθεί η επίδραση της ποιότητας του σπόρου και της εποχής σποράς στη φυτρωτική ικανότητα του βαμβακιού και να αναπτυχθεί ένα μοντέλο πρόβλεψης της φυτρωτικής ικανότητας. Επιπλέον στόχο αποτέλεσε η διερεύνηση της επίδρασης του χρόνου συγκομιδής και της θέσης σχηματισμού των καρυδιών στην ποιότητα του παραγόμενου σπόρου. Το πειραματικό σχέδιο που εφαρμόσθηκε ήταν των υπό-υπό διαιρεμένων τεμαχίων (split-split plot) στο χώρο (in space). Οι κύριες επεμβάσεις αφορούσαν: 1) την εποχή σποράς, 2) την ποικιλία και 3) την ευρωστία του σπόρου. Για τον παράγοντα εποχή σποράς, είχαμε τρία επίπεδα ως ακολούθως: πρώιμη, κανονική και όψιμη σπορά. Οι ποικιλίες βαμβακιού που χρησιμοποιήθηκαν ήταν η Atlanta, η Babylon και η Lider, με τρία επίπεδα ευρωστίας: υψηλή (Η), μέση (Μ) και χαμηλή (L). Ο έλεγχος της φυτρωτικής ικανότητας γινόταν κάθε 2 ημέρες. Υπολογίστηκαν το τελικό ποσοστό φυτρωτικής ικανότητας, ο μέσος χρόνος φυτρώματος και ο ρυθμός φυτρώματος. Πραγματοποιήθηκαν δύο συγκομιδές ανά έτος και συγκομίστηκαν ξεχωριστά τα καρύδια της πρώτης και δεύτερης θέσης, για τον περαιτέρω έλεγχο των ποιοτικών χαρακτηριστικών του σπόρου. Περαιτέρω έγινε εκκόκκιση του σύσπορου βαμβακιού και αποχνόωση του σπόρου. Όσον αφορά στον έλεγχο των ποιοτικών χαρακτηριστικών του παραγόμενου σπόρου υπολογίστηκε το βάρος 1000 σπόρων και εφαρμόστηκαν το τυποποιημένο τεστ βλαστικότητας και το Cool test για τον προσδιορισμό της βιωσιμότητας και της ευρωστίας του σπόρου, αντίστοιχα. Το μεγαλύτερο ποσοστό φυτρωτικής ικανότητας προέκυψε από την όψιμη σπορά το 2012, ενώ το 2013 κατά την κανονική σπορά. Η μεγαλύτερη παραγωγή προέκυψε από την κανονική σπορά το 2012, ενώ το 2013 δεν παρουσιάστηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των τριών εποχών σποράς. Όσον αφορά στη βλαστική ικανότητα του παραγόμενου σπόρου, όπως προέκυψε από την εφαρμογή του τυποποιημένου τεστ βλαστικότητας, οι μεγαλύτερες τιμές προέκυψαν από την κανονική σπορά και τα δύο πειραματικά έτη, ενώ η εποχή σποράς δεν επηρέασε την ευρωστία του παραγόμενου σπόρου, όπως αυτή προέκυψε από την εφαρμογή του Cool test. Η αρχική ευρωστία του σπόρου επηρέασε τη φυτρωτική ικανότητα, το μέσο χρόνο φυτρώματος και το ρυθμό φυτρώματος. Οι σπόροι χαμηλής αρχικής ευρωστίας είχαν αντίστοιχα και τη μικρότερη φυτρωτική ικανότητα, μεγαλύτερο μέσο χρόνο φυτρώματος και μικρότερο ρυθμό φυτρώματος. Όσον αφορά στο μοντέλο πρόβλεψης της φυτρωτικής ικανότητας προέκυψαν τέσσερις σχέσεις. Και στις τέσσερις περιπτώσεις βρέθηκε ισχυρή γραμμική συσχέτιση μεταξύ της πραγματικής και της προβλεπόμενης φυτρωτικής ικανότητας, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία του μοντέλου σε κάθε περίπτωση. Ο χρόνος συγκομιδής και η θέση σχηματισμού των καρυδιών επηρέασαν τη βιωσιμότητα και την ευρωστία του παραγόμενου σπόρου. Οι σπόροι που προήλθαν από την πρώτη συγκομιδή και από τα καρύδια της πρώτης θέσης είχαν μεγαλύτερο βάρος και μεγαλύτερα ποσοστά βλαστικής ικανότητας, σε σχέση με τη δεύτερη συγκομιδή και τη δεύτερη θέση, τόσο κατά την εφαρμογή του Tυποποιημένου Τεστ Βλαστικότητας όσο και κατά την εφαρμογή του Cool test.