ПЕДАГОГИКА ҒЫЛЫМЫНДАҒЫ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСТЫҢ ИНТЕРАКТИВТІ ЖАҚТАРЫНЫҢ ЗЕРТТЕЛУІ
Authors: Оспанова Б.Б. , Аубакирова Р.Ж. , Акпарова Ж.М. 
Published: October 2023

Цель данной статьи – дать некоторые теоретические представления о природе общения. Актуальность изучения сторон общения в сфере образования определяется необходимостью эффективного сотрудничества и взаимопонимания педагога и учащегося, отвечающее целям и задачам обучения и воспитания, т.е. осуществлять полноценное педагогическое общение. В статье подробно рассмотрены компоненты интерактивной, коммуникативной и перцептивной сторон общения. Анализ посвящен описанию различных подходов к интерпретации общения как сложного, полифункционального и многокомпонентного процесса. Авторами проанализированы научные публикации, направленные на изучение понятия общения и его сторон в психолого-педагогической науке. Приведены научные точки зрения отечественных и зарубежных ученых на понимание и определение термина общения, показаны стороны общения, выделенные с учетом содержательных и функционально-структурных особенностей, с учетом пространственно-временных характеристик процесса общения. В статье представлен результат диагностики эффективности интерактивного общения профессиональной направленности среди студентов и магистрантов вузов Республики Казахстан. Ключевые слова: общение, классификация сторон общения, педагогическое общение.

Бұл мақаланың мақсаты - қарым-қатынас табиғаты туралы теориялық түсінік беру. Білім беру саласындағы қарым-қатынас тараптарын зерттеудің өзектілігі оқыту мен тәрбиелеудің мақсаттары мен міндеттеріне жауап беретін, яғни толыққанды педагогикалық қарым-қатынасты жүзеге асыратын педагог пен оқушының тиімді ынтымақтастығы мен өзара түсіністігі қажеттілігімен анықталады. Мақалада қарым-қатынастың интерактивті, коммуникативті және перцептивті жақтарының компоненттері егжей-тегжейлі қарастырылған. Талдау қарым-қатынасты күрделі, көп функционалды және көп компонентті процесс ретінде түсіндірудің әртүрлі тәсілдерін сипаттауға арналған. Авторлар қарым-қатынас тұжырымдамасын және оның психологиялық-педагогикалық ғылымдағы аспектілерін зерттеуге бағытталған ғылыми жарияланымдарды талдады. Отандық және шетелдік ғалымдардың қарым-қатынас терминін түсінуге және анықтауға арналған ғылыми көзқарастары келтірілген, қарым-қатынас процесінің кеңістіктік және уақыттық сипаттамаларын ескере отырып, мазмұнды және функционалды құрылымдық ерекшеліктерін ескере отырып, байланыс жақтары көрсетілген. Мақалада Қазақстан Республикасы жоғары оқу орындарының студенттері мен магистранттары арасында кәсіптік бағыттағы интерактивті қарым-қатынастың тиімділігін диагностикалау нәтижесі ұсынылған. Түйін сөздер: қарым-қатынас, қарым-қатынас жақтары, педагогикалық қарым-қатынас.

The purpose of this article is to give some theoretical ideas about the nature of communication. The relevance of studying the sides of communication in the field of education is determined by the need for effective cooperation and mutual understanding between the teacher and the student, meeting the goals and objectives of education and upbringing, i.e. to carry out full-fledged pedagogical communication. The article describes in detail the components of interactive, communicative and perceptual aspects of communication. The analysis is devoted to the description of various approaches to the interpretation of communication as a complex, multifunctional and multicomponent process. The authors analyzed scientific publications aimed at studying the concept of communication and its aspects in psychological and pedagogical science. The scientific points of view of domestic and foreign scientists on the understanding and definition of the term communication are given, the sides of communication are shown, highlighted taking into account the content and functional and structural features, taking into account the spatial and temporal characteristics of the communication process. The article presents the result of diagnostics of the effectiveness of interactive communication of professional orientation among students and undergraduates of universities of the Republic of Kazakhstan. Keywords: communication, classification of communication sides, pedagogical communication.