Επιλογές σπουδών και επαγγέλματος από τελειόφοιτους μαθητές/τριες ενιαίου λυκείου στην Κύπρο
Authors: Συμεού Σιμάκης 
Published: September 2021

Ένα σημαντικό μέρος της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης στην Κύπρο, με αφετηρία το έτος 2000 κ.ε., αφορούσε στην αλλαγή του θεσμικού πλαισίου πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, μέσω της γενικότερης αναδιάρθρωσης του Λυκείου, με τη μετάβαση από το Λύκειο Επιλογής Μαθημάτων στον τύπο του Ενιαίου Λυκείου (Ε.Λ.). Βασικός στόχος της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των επιλογών που κάνουν οι τελειόφοιτοι μαθητές του Ε.Λ. της Κύπρου, όταν διεκδικούν πρόσβαση στην τριτοβάθμια (Ανώτερη και Ανώτατη) εκπαίδευση. Με βάση τα στοιχεία που προκύπτουν από την έρευνα επιχειρείται να ανιχνευθεί η σχέση μεταξύ επιλογών και κοινωνικής τάξης. Διερευνάται, δηλαδή, το κοινωνικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο οι τελειόφοιτοι μαθητές του Ε.Λ. κάνουν τις επιλογές τους, αν και σε ποιο βαθμό αυτές επηρεάζονται από την κοινωνική τους προέλευση. Σε συνδυασμό με αυτά, διερευνώνται οι προσωπικές στρατηγικές και τα «προσωπικά σχέδια» που καταστρώνουν οι υποψήφιοι όταν προετοιμάζονται και κάνουν τις επιλογές τους, με τη συνδρομή των οικογενειών τους ή άλλων σημαντικών προσώπων του περιβάλλοντός τους, στο πλαίσιο των υφιστάμενων κοινωνικών δομών. Ιδιαίτερο ερευνητικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι κοινωνικοί επικαθορισμοί που εντοπίζονται στις προτιμήσεις και τις επιλογές που φέρονται να κάνουν, μέσω του συστήματος των Παγκυπρίων Εξετάσεων, διαφορετικές κοινωνικές κατηγορίες μαθητών, ανάλογα με το εισόδημα, το επάγγελμα και το επίπεδο εκπαίδευσης των γονέων τους. Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα, με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας, θα μας επιτρέψει να αποτιμήσουμε την Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση, ιδίως όσον αφορά στους διακηρυγμένους φιλόδοξους στόχους της, που έχουν να κάνουν με την προώθηση της «ισότιμης πρόσβασης στην εκπαιδευτική διαδικασία, «ανεξαρτήτως κοινωνικής προέλευσης», και την παροχή «ίσων ευκαιριών για όλους .Η εργασία αυτή πέραν μιας γενικής εισαγωγής, όπου παρουσιάζεται το θέμα, η επιλογή του, το αντικείμενο, ο σκοπός, η βασική υπόθεση εργασίας και τα ερευνητικά ερωτήματα, προχωρεί σε μια ανάλυση του πλαισίου προβληματισμού από το οποίο και εκπηγάζει η αφόρμηση επιλογής του συγκεκριμένου θέματος. Επειδή οι βασικές παράμετροί του εντάσσονται στο Ενιαίο Λύκειο της Κύπρου, αναλύεται, με σχετική συντομία, ο θεσμός και η αφετηρία εφαρμογής του στην Κύπρο καθώς και οι επιμέρους δομές και η σκοποθεσία του. Ευρύτερα, καταγράφεται και η Ιστορία του κυπριακού εκπαιδευτικού συστήματος. Ακολουθεί το Θεωρητικό Πλαίσιο στο οποίο στηρίζεται η εργασία και , συνεπώς, η σχετική έρευνα που ενσωματώνεται σ΄αυτήν και τεκμηριώνεται η επιλογή του θεωρητικού μοντέλου, βάσει του οποίου επιχειρείται να ερμηνευθούν τα δεδομένα της έρευνας. Μετά την επισκόπηση της Βιβλιογραφίας (ελληνόγλωσσης και ξενόγλωσσης), παρουσιάζονται τα ευρήματα της έρευνας και επιχειρείται η ερμηνεία τους σύμφωνα (και) με την υπόθεση εργασίας που τίθεται εξ υπαρχής. Η έρευνα, η οποία ήταν ποσοτική και περιέλαβε έναν πληθυσμό 550 ατόμων, τελειόφοιτων του Ε.Λ. της Κύπρου, σε παγκύπρια βάση, υποστηρίζεται από τη σχετική Μεθοδολογία η οποία και καταγράφεται λεπτομερώς, σε όλα τα βήματα που ακολουθήθηκαν στην εξέλιξή της: η ταυτότητα, το δείγμα, οι περιορισμοί , τα ηθικά διλήμματα, η δεοντολογία κ.τ.σ. Τέλος, επιχειρείται ο έλεγχος των υποθέσων.