Nature Art and Artists Who Create Art in Nature with What Nature Offers
Authors: ÖZCAN Berna Özlem 
Published: July 2022

Land Art (Arazi Sanatı), Environmental Art (Çevresel Sanat) ve Nature Art (Doğa Sanatı) birbirleriyle kesin çizgilerle ayrılmadıklarından, çoğu zaman birbiri yerine adlandırılan ya da karıştırılan sanat anlayışları olarak karşımıza çıkarlar. Oldukça karmaşık ve iç içe geçmiş durumda olan bu tanımlamalar tam bir sınırlama yapılamamasına rağmen kullanılan malzeme ve amaç farkına göre incelenebilir. Arazi Sanatı ve Çevresel Sanat, 1960'ların sonunda Amerika'da ortaya çıkmış, 1970’ler boyunca 1980’ler sırasında tüm batı ülkelerini etkilemiş avangart sanat türleridir. Arazi Sanatı ve Çevresel Sanat, gerçekleştirildiği yere özel tasarlanmış çevreyi ve çevreye ait olmayan materyalleri birleştirerek yeni formlar oluşturan ve heykelsi özellikler gözeten yaklaşımlardır. Daha çok doğal ortamın içine doğal olmayan, benzer amaçlı objeleri yerleştiren projeler üretilir. Doğada yapılan zaman odaklı bireysel performanslar görülür; ortak gerçekleştirilen “sosyal bilinç projeleri” gibi çok çeşitli savaş sonrası sanatsal deneyimleri kapsarlar. Aynı zamanda yeni şekiller üretmek için doğanın materyallerini kullanan alana özgü projeleri; aynı amaçlarla doğal ortama yeni, doğal olmayan objeleri taşıyan ve doğada zamana duyarlı bireysel çalışmaları ve müdahaleleri içerirler. Ancak eserlerin çoğu, üretildiği çevrenin ekolojisine çok az önem verilerek veya hiç dikkate alınmadan ağır makinelerle yapılmıştır. Ancak bazı sanatçılar, insan ve doğa arasındaki ilişkiyi vurgulamak için nerdeyse tamamen bulundukları çevrenin sunduğu olanakları ve doğal malzemeleri kullanmaya başlamışladır.

Doğa Sanatında ise; taş, toprak, buz, ağaç kütükleri, dallar, yapraklar gibi birçok doğal malzemenin kullanılmasıyla gerçekleştirilen çok çeşitli uygulama biçimleri vardır. Sanatçıların, doğada hendekler açtıkları, doğal ya da doğal olmayan materyalleri toprağa gömdükleri, galeri mekânı içinde; toprak, gübre, taş ya da insan ürünü çevresel nesneleri sıklıkla kullandıkları görülür.

Doğa Sanatı, 1981 yılında Kore Doğa Sanatçıları Derneği’nin (YATOO) kurulmasıyla kurumsallaşmış, daha çok doğaya yönelmiş, her yerin kendine özgü doğasını keşfetmeye ve doğayla üretmeye odaklanmıştır. Doğa sanatı; ilhamını, tamamen doğadan ve bulunduğu arazinin sunduklarından alan bir sanat dalıdır. Doğa ile sanatçı arasındaki ilişkiyi önemser. Bu bağlamda doğa sanatı benzer sanat oluşumlarına göre önemli farklılıklar göstermektedir.

Araştırmanın odağını oluşturan Doğa Sanatı incelenirken söz konusu sanat akımı üzerine aktif olarak etkinlikler düzenleyen uluslararası grup ve organizasyonlar ile ulusal ölçekte üreten gruplar ve örnek çalışmalar hakkında bilgi verilecektir. Doğa sanatı çalışmaları yürüten YATOO (Kore), ORANKI (Finlandiya), ART SELLA (İtalya), BAGGAT ART ASSOCIATION (Kore) uluslararası aktif gruplarken, İzmir merkezli PATİKA SANAT GRUBU ve Gaziantep merkezli TOPRAK ART GROUP, doğa Sanatı çalışmalarını Türkiye'de ilk kez uygulayan gruplar olarak öne çıkmaktadırlar. Bu çalışmanın amacı Doğa Sanatının genel özelliklerini ve Türkiye'de yapılan Doğa Sanatı gruplarını ve ilk Doğa Sanatı çalışmalarını tanıtmaktır. Doğa Sanatı çalışmalarının, gerek üretim olarak yaygınlaşması ve gerekse ortaya çıkan eserlerin daha çok insanla buluşturulmasının anlamlı olacağı düşünülmektedir.