Η επίδραση του μητρικού θηλασμού στην πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας
Authors: Παλάσκα Ερμιόνη 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Το υπερβολικό βάρος και η παχυσαρκία είναι οι συχνότερες διαταραχές στην παιδική ηλικία με σημαντικές επιπτώσεις τόσο στην ψυχική, όσο και τη σωματική υγεία και η αντιμετώπισή της αποτελεί μια πρόκληση για την υγεία τον 21ο αιώνα. Τις τελευταίες δεκαετίες ωστόσο, ο επιπολασμός της παιδικής παχυσαρκίας έχει αυξηθεί σε ανησυχητικό επίπεδο. Δυστυχώς η χώρα μας, για ακόμα μια φορά, ανήκει στις χώρες με τα μεγαλύτερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας. Τα αίτια εμφάνισης και ανάπτυξης της παχυσαρκίας ποικίλουν, καθώς πρόκειται για μια σύνθετη κατάσταση με γενετικούς, περιγεννητικούς, συμπεριφοριστικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες οι οποίοι δρουν αθροιστικά. Ερευνητές προτείνουν διάφορους τρόπους για την αντιμετώπιση και την πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας. Ένας από αυτούς είναι ο μητρικός θηλασμός του νεογνού και του βρέφους και η ενημέρωση των μητέρων για τον θηλασμό και τον πρώιμο απογαλακτισμό. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο μητρικός θηλασμός θα μπορούσε να βοηθήσει αργότερα τα παιδιά στην καλύτερη αυτορρύθμιση της ενεργειακής τους πρόσληψης. Σκοπός: Σκοπός της συγκεκριμένης έρευνας είναι η διερεύνηση της επίδρασης του μητρικού θηλασμού στην πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας. Μέθοδος: Η τρέχουσα έρευνα είναι μία μελέτη περίπτωσης, δείγματος 674 παιδιών προσχολικής ηλικίας 2-5 ετών στους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς της Νότιας Αθήνας. Δόθηκαν ερωτηματολόγια στους γονείς όπου καταγράφηκαν τα σωματομετρικά στοιχεία των παιδιών, των γονέων και στοιχεία της κύησης, του τοκετού και του θηλασμού.Μέσω της επαγωγικής στατιστικής εξετάστηκε η επίδραση της διάρκειας του θηλασμού στον ΔΜΣ των παιδιών. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε ο έλεγχος ανεξαρτησίας chi square. Η στατιστική συνάρτηση που χρησιμοποιήθηκε ήταν του Fisher ενώ επιπλέον χρησιμοποιήθηκε η προσομοίωση Monte Carlo έτσι ώστε να αυξηθεί η αξιοπιστία του ελέγχου όταν οι υποθέσεις που τον διέπουν δεν ισχύουν (κανένα κελί με μηδενική συχνότητα και το πολύ το 20% των κελιών με τιμές κάτω του 5). Επιπλέον έγινε γραμμική πολλαπλή και λογιστική παλινδρόμηση. Για την επεξεργασία των δεδομένων βρέθηκαν τα Ζscore και τα εκατοστημόρια που αφορούν το ΔΜΣ το πρώτο, το δεύτερο, και το τρέχον έτος του παιδιού και με βάση τις τιμές αυτές έγινε η εξής κατηγοριοποίηση για τιμές κάτω -2 τα παιδιά κατηγοριοποιήθηκαν καχεκτικά, από -2 έως 1 φυσιολογικό βάρος, από 2 έως 3 υπέρβαρα και πάνω από 3 ως παχύσαρκα. Αντίστοιχη κατηγοριοποίηση έγινε με βάση το 3η, 85η, 97η, και 99,9η εκατοστιαία θέση. Αποτελέσματα: Η επίδραση του θηλασμού στο ΔΜΣ του παιδιού δεν ήταν στατιστικά σημαντική σε όλες τις περιπτώσεις. Παρόλα αυτά τα παιδιά που θήλασαν αποκλειστικά ήταν σε μικρότερο ποσοστό υπέρβαρα ή παχύσαρκα και στο 1ο και στο 2ο και στο τρέχον έτος. Επίσης η διάρκεια θηλασμού για διάστημα μεγαλύτερο από 6 μήνες είχε προστατευτική επίδραση στην ανάπτυξη της παιδικής παχυσαρκίας. Τα νεογνά και τα βρέφη που θήλασαν περισσότερο από 6 μήνες ήταν σε μικρότερο ποσοστό υπέρβαρα ή παχύσαρκα και είχαν σε μεγαλύτερο ποσοστό φυσιολογικό βάρος σε σχέση με τα παιδιά που θήλασαν για διάστημα μικρότερο των 6 μηνών. Στατιστικά σημαντική σχέση βρέθηκε μεταξύ του αποκλειστικού θηλασμού και του ΔΜΣ για την ηλικία των 2 ετών (Fisher'sexact test = 7.589, p = .088, CI(99%):.081-.096, στατιστικά σημαντικό σε επίπεδο 10%) και για το τρέχον έτος (ηλικία παιδιών >2 έως 5ετών) (Fisher'sexact test = 7,315, p = .059, CI(99%):.053-.065, στατιστικά σημαντικό σε επίπεδο 10%). Στο δεύτερο έτος το 15,6% των παιδιών που έχουν θηλάσει αποκλειστικά έναντι του 19,2% των παιδιών που δεν έχουν θηλάσει αποκλειστικά ήταν οριακά υπέρβαρα, υπέρβαρα και παχύσαρκα. Ενώ στο τρέχον έτος το 12,8% των παιδιών που είχαν θηλάσει αποκλειστικά έναντι του 17,5% των παιδιών που δεν έχουν θηλάσει αποκλειστικά ήταν οριακά υπέρβαρα και υπέρβαρα. Επιπρόσθετα η διάρκεια θηλασμού για χρονικό διάστημα περισσότερο από από 6 μήνες είχε θετική επίδραση στην πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας. Στο πρώτο έτος παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική με βάση την κατανομή percentile (Fisher'sexac ttest = 8.009, p = .044, CI(99%):.039-.049). Το ποσοστό των υπέρβαρων παιδιών που θήλασαν πάνω από 6 μήνες ήταν μικρότερο σε σύγκριση με το ποσοστό των υπέρβαρων παιδιών που θήλασαν λιγότερο από 6 μήνες (2,6%/3,3%). Επίσης παρατηρείται ότι υπάρχει σημαντικά στατιστική σχέση με την κατανομή Ζ-score μεταξύ της διάρκειας του θηλασμού και του ΔΜΣ των παιδιών στο τρέχον έτος (Fisher'sexacttest = 9.579, p = .018, CI(99%):.015-.021). Επιπλέον με βάση την πολλαπλή γραμμική και τη λογιστική παλινδρόμηση βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ της προστατευτικής επίδρασης της διάρκειας του θηλασμού πάνω από 6 μήνες και του ΔΜΣ του παιδιού στην ηλικία 2 ετών. Συμπεράσματα: Ο αποκλειστικός θηλασμός και ο θηλασμός για διάστημα μεγαλύτερο των 6 μηνών επιδρά προστατευτικά στην πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας. Υπάρχει στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ του αποκλειστικού θηλασμού, της διάρκειας θηλασμού και του βάρους σώματος του παιδιού στην βρεφική και την προσχολική ηλικία.