Diseases and mortality of ewes during the peri-parturient period
Authors: Πολίτης Αντώνιος 
Published: July 2022

Οι ειδικότεροι στόχοι της παρούσας διατριβής ήταν οι εξής: (α) η διερεύνηση της θνησιμότητας σε θηλυκά πρόβατα κατά την περί τον τοκετό περίοδο, σε μία έρευνα πεδίου σε εκτροφές προβάτων, (β) η διαπίστωση της ειδικότερης χρονικής περιόδου σε σχέση με τον τοκετό, οπότε συνέβαιναν αυτά τα περιστατικά θανάτου, (γ) η ταυτοποίηση των παθολογικών καταστάσεων που σχετίζονταν με τα περιστατικά θανάτου και (δ) η εκτίμηση παραγόντων επικινδυνότητας για αυτά τα περιστατικά θανάτου. Η διατριβή χωρίζεται σε δύο κεφάλαια και ακολουθεί η γενική συζήτηση.Στο πρώτο κεφάλαιο, ανασκοπείται η σχετική, περιορισμένη βιβλιογραφία αναφορικά με περιστατικά θανάτου θηλυκών προβάτων κατά την περί τον τοκετό περίοδο. Στο δεύτερο κεφάλαιο, περιγράφεται μία μελέτη πεδίου σε περιστατικά θανάτου θηλυκών προβάτων κατά την περί τον τοκετό περίοδο. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε 60 προβατοτροφικές εκμεταλλεύσεις για χρονικό διάστημα δύο ετών.Kατά την έναρξη καθενός από τα δύο έτη της μελέτης πεδίου υπήρχαν συνολικά 13.418 και 12.599 θηλυκά πρόβατα, αντίστοιχα, στις 60 εκτροφές. Σε κάθε ζώο ατομικά, η περί τον τοκετό περίοδος καθορίστηκε από 10 ημέρες πριν από τον τοκετό έως 7 μέρες μετά από αυτόν (δηλαδή, συνολική διάρκεια 18 ημέρες). Υπολογίστηκαν μέτρα συχνότητας εμφάνισης περιστατικών θανάτου κατά την περί τον τοκετό περίοδο, καθώς και κατά καθεμία από τις τρεις χρονικές υποπεριόδους αυτής (πριν, κατά, μετά τον τοκετό). Σε όλα τα περιστατικά, πραγματοποιήθηκαν οι κατάλληλες παρακλινικές εξετάσεις (π.χ., νεκροτομική εξέταση, μικροβιολογική εξέταση ιστοτεμαχίων) και καθορίστηκε ο χρόνος θανάτου κάθε ζώου σε σχέση με τον τοκετό (δηλαδή: πριν, κατά ή μετά από αυτόν). Με βάση τα ευρήματα των κατά περίπτωση περαιτέρω εξετάσεων, έγινε διάγνωση της παθολογικής κατάστασης που σχετιζόταν με το περιστατικό. Στη συνέχεια, συνολικά 15 παράγοντες (που αφορούσαν στην εκτροφή) αξιολογήθηκαν για δυνητική συσχέτιση με τα περιστατικά θανάτου κατά την περί τον τοκετό περίοδο. Πραγματοποιήθηκαν μονοπαραγοντικές και πολυπαραγοντικές αναλύσεις για την αξιολόγηση παραγόντων επικινδυνότητας που σχετίζονταν με τα περιστατικά θανάτου κατά την περί τον τοκετό περίοδο.Σε όλη τη διάρκεια της μελέτης (δύο έτη), στις 60 εκτροφές καταγράφηκαν συνολικά 345 περιστατικά θανάτου σε ενήλικα θηλυκά πρόβατα. Η μέση συχνότητα περιστατικών θανάτου στη διάρκεια αυτών των δύο ετών ήταν 1,3%. Από αυτά, 147 περιστατικά συνέβησαν εκτός της περί τον τοκετό περιόδου και 198 περιστατικά (57,4% του συνόλου των περιστατικών θανάτου) συνέβησαν στη διάρκεια της περί τον τοκετό περιόδου (P < 0.0001 συγκριτικά με τα περιστατικά θανάτου εκτός της εν λόγω περιόδου). Η μέση συχνότητα περιστατικών θανάτου κατά την περί τον τοκετό περίοδο σε όλη τη διάρκεια των δύο ετών ήταν 0,7%. Τα περισσότερα περιστατικά θανάτου (n = 135, 68,2%) συνέβησαν πριν από τον τοκετό, ενώ συνέβησαν λιγότερα κατά (n = 11, 5,6%) ή μετά (n = 52, 26,3%) από αυτόν. Η ανά ημέρα συχνότητα περιστατικών θανάτου, σε καθεμία από τις τρεις χρονικές υποπεριόδους της όλης περί τον τοκετό περιόδου, ήταν 0,05% πριν από τον τοκετό, 0,04% κατά τον τοκετό και 0,03% μετά τον τοκετό (P = 0.001). Η τοξιναιμία εγκυμοσύνης ήταν το κλινικό πρόβλημα που σχετιζόταν συχνότερα με περιστατικά θανάτου κατά την περί τον τοκετό περίοδο (41,4% όλων των περιστατικών θανάτου, 60,7% των περιστατικών θανάτου πριν από τον τοκετό). Άλλες παθολογικές καταστάσεις που σχετίστηκαν με περιστατικά θανάτου ήταν η δυσπεπτική οξέωση (11,6% όλων των περιστατικών θανάτου, 17,0% των περιστατικών θανάτου πριν από τον τοκετό), οι παθολογικές καταστάσεις της γεννητικής οδού (11,6% όλων των περιστατικών θανάτου, 44,2% των περιστατικών θανάτου μετά τον τοκετό), η οξεία κλινική μαστίτιδα (10,6% όλων των περιστατικών θανάτου, 40,4% των περιστατικών θανάτου μετά τον τοκετό), οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος (9,6% όλων των περιστατικών θανάτου, 14,1% των περιστατικών θανάτου πριν από τον τοκετό) και η δυστοκία (5,6% όλων των περιστατικών θανάτου, 100,0% των περιστατικών θανάτου μετά τον τοκετό). Από τα 11 ζώα που πέθαναν κατά τον τοκετό, τα 6 (54,5%) βρίσκονταν στον πρώτο τοκετό τους. Η αναλογία τους ήταν σημαντικά μεγαλύτερη από ανάλογα ζώα που πέθαναν πριν από ή μετά τον τοκετό (8,0%) (Ρ < 0.0001). Κατά την πολυπαραγοντική ανάλυση, βρέθηκε ότι ο αυξημένος δείκτης πολυδυμίας σε κάποια εκτροφή (μέση τιμή > 1,50 αρνιά ανά προβατίνα) ήταν ο μόνος παράγοντας επικινδυνότητας για περιστατικά θανάτου θηλυκών προβάτων κατά την περί τον τοκετό περίοδο (Ρ = 0.035).Τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τα ευρήματα αυτής της διατριβής, είναι τα παρακάτω.(α) Περιστατικά θανάτου κατά την περί τον τοκετό περίοδο συμβαίνουν σποραδικά σε εκτροφές προβάτων, τα περισσότερα δε από αυτά πριν από τον τοκετό.(β) Η τοξιναιμία εγκυμοσύνης είναι το κλινικό πρόβλημα που σχετίζεται συχνότερα με περιστατικά θανάτου κατά τη συγκεκριμένη περίοδο.(γ) Ο κύριος παράγοντας επικινδυνότητας για θνησιμότητα κατά την περί τον τοκετό περίοδο είναι ο αυξημένος δείκτης πολυδυμίας σε κάποια εκτροφή (> 1,50 αρνιά ανά προβατίνα).