Ιστορική εξέλιξη της αξιοποίησης της τεχνολογίας στα ΕΠΑΛ (ΤΕΕ)
Authors: Κοσμίδης Ιορδάνης 
Published: February 2022

Η εισαγωγή των ΤΠΕ στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση ξεκίνησε ουσιαστικά και οργανωμένα με το πιλοτικό πρόγραμμα Οδυσσέας και ολοκληρώθηκε μέσα από τους 19 άξονες της ενέργειας Οδύσσεια. Με το έργο Ιάσονας το 2008 πραγματοποιήθηκε η προμήθεια εικοσιέξι (26) Εκπαιδευτικών – Επαγγελματικών Λογισμικών (ΕΛ) για την Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση (ΤΕΕ). Από τότε έως σήμερα η δυναμική των ΤΠΕ διαμορφώνει συνεχώς και καθημερινά το νέο τοπίο των Εκπαιδευτικών Λογισμικών (ΕΛ) που θα χρησιμοποιούνται στην ΤΕΕ λαμβάνοντας υπόψη, είτε άμεσα είτε έμμεσα, τις τρέχουσες τεχνολογικές εξελίξεις. Η παρούσα μελέτη επικεντρώνεται στην αξιολόγηση της χρήσης των ΕΛ που χρησιμοποιούν μαθητές και εκπαιδευτικοί της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην ΤΕΕ. Σε αυτή τη συνθήκη η διερεύνηση του μέχρι πρόσφατα θολού τοπίου των ΕΛ της αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο πεδίο της αξιολόγησης των ΕΛ, καθώς θα προκύψουν απαντήσεις σχετικά με τη συμβολή των ΕΛ στη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνει η ένταξη των ΤΠΕ στη διδασκαλία και μάθηση.Το ερευνητικό πρόβλημα της μελέτης αφορά την αξιολόγηση της χρήσης των ΕΛ της ΤΕΕ από μαθητές και εκπαιδευτικούς με στόχο την καταγραφή των απόψεων τους, οι οποίες αποτελούν τον βασικό ρυθμιστή για τις υπo διαμόρφωση στρατηγικές διδασκαλίας και μάθησης και για τη διαπραγμάτευση προτάσεων που αφορούν την εκπαιδευτική διαδικασία.Η έρευνα αναπτύχθηκε σε δύο αλληλοεξαρτώμενα επίπεδα: α) Στο πρώτο, πιλοτικό επίπεδο, ζητήθηκε από όλους τους εκπαιδευτικούς της ΤΕΕ - εκτός από τους εκπαιδευτικούς της γενικής παιδείας – να αναφέρουν τα ΕΛ που χρησιμοποιούν τακτικά στη διδασκαλία τους. Η ενέργεια αυτή κρίθηκε απαραίτητη καθώς, όπως διαπιστώθηκε, κυριαρχεί ένας σημαντικός βαθμός ελευθερίας σε ό,τι αφορά την επιλογή και χρήση ΕΛ. Συνεπώς η πιλοτική έρευνα κατέγραψε τα ΕΛ που χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτικοί στις καθημερινές πρακτικές τους. β) Στο δεύτερο επίπεδο, γνωρίζοντας τα ΕΛ που θα αξιολογηθούν στην κυρίως έρευνα, στη λίστα των αξιολογητών συμπεριλήφθησαν και οι μαθητές, οι οποίοι αξιολόγησαν τα ίδια ΕΛ που αξιολόγησαν οι εκπαιδευτικοί και προέκυψαν από την πιλοτική έρευνα. Ειδικότερα διερευνήθηκαν οι απόψεις και των δύο ομάδων ως προς τη χρήση των ΕΛ του τομέα τους και αν υπάρχει σύμπνοια μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών σε ό,τι αφορά την άποψή τους για τα ΕΛ του τομέας τους.Τα ερευνητικά εργαλεία που αξιοποιήθηκαν ήταν: το πιλοτικό ερωτηματολόγιο των εκπαιδευτικών και δύο ερωτηματολόγια της κυρίως έρευνας που αφορούν τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς και τα οποία δίνουν απαντήσεις στα αντίστοιχα ερευνητικά ερωτήματα των ομάδων αυτών. Το δείγμα της πιλοτικής έρευνας αποτέλεσαν οι 133 εκπαιδευτικοί της ΤΕΕ, ενώ της κυρίως έρευνας οι 488 μαθητές και οι 203 Εκπαιδευτικοί αντίστοιχα της ΤΕΕ.Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τις απόψεις των μαθητών και των εκπαιδευτικών για τα ίδια ΕΛ, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις είναι διαφορετικές. Οι απαντήσεις παρόλο που δεν είναι εύκολο να διατυπωθούν καθώς κάθε τομέας αντιμετωπίζει από διαφορετικό πρίσμα τη χρήση των ΕΛ, αναδεικνύουν τη διαφορετική οπτική που έχουν οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί για το ίδιο ΕΛ και τους διαφορετικούς τρόπους αξιολόγησης και ιεράρχισης των ΕΛ. Όλοι όμως συμφωνούν στην αναγκαιότητα ύπαρξής τους στη νέα εκπαιδευτική πραγματικότητα. Παράλληλα και οι δύο ομάδες δηλώνουν τις απαραίτητες προσεγγίσεις που χρειάζεται να γίνουν στην ΤΕΕ, έτσι ώστε να πραγματοποιηθεί η μετάβαση από την απλή χρήση των ΕΛ στη διδακτική αξιοποίηση των ΕΛ μέσα από σύγχρονες μεθόδους διδασκαλίας και μάθησης.