ПРЕДПОСЫЛКИ ПСИХОЛОГИЧЕСКОЙ ГОТОВНОСТИ ПЕДАГОГОВ К ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ В УСЛОВИЯХ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ И ЦИФРОВИЗАЦИИ
Authors: Сардарова Ж.И. 
Published: January 2024

Мақала инклюзивті білім беру мен цифрландыру жағдайында мұғалімдердің кәсіби қызметке психологиялық дайындығының өзекті мәселелеріне арналған. Инклюзивті білім беру идеясының таралуы мұғалімдердің психологиялық дайындығы басты рөл атқаратын, инклюзивті білім беру жағдайында педагогтарды жұмысқа кәсіби даярлау қажеттілігін өзектендіріп отырғандығы баяндалған. Бұған қоса инклюзивті білім беру жағдайында жұмыс істеуге психологиялық дайындық өз кезегінде эмоционалды интеллектіге сүйенетінін атап көрсетіледі. Авторлардың тұжырымдауынша, мұғалімдердің эмоционалды интеллектісін дамыту инклюзивті білім беру жағдайында кәсіби қызметке психологиялық дайындық мәселесін шешуге ғана емес, сонымен қатар ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың дидактикалық мүмкіндіктерін игерудегі психологиялық кедергілерді жеңуге, сондай-ақ тез дамып келе жатқан заманауи цифрлық ортаға ауыртпалықсыз бейімделуге көмектеседі. Сол себепті де ол инклюзивті білім беруді цифрландыру жағдайында педагогтерді кәсіби қызметке дайындаудың алғышарты ретінде қарастырылған. Мақалада эксперименттік жұмыс негізінде жоғары дамыған эмоционалды интеллекті туындаған жүктемелерге (шамадан тыс эмоционалды жүктемелерге) барабар жауап беруге, сондай-ақ оны түзету, алдын алуға мүмкіндік беретіндігі анықталған. Тәжірибелік эксперимент жұмысы барысында эмоционалды жану синдромын анықтауға арналған тест пен Н.Холлдың эмоционалды интеллект деңгейін анықтау диагностикалары қолданылған. Сонымен қатар арнайы ұйымдастырылған арнайы курс пен интербелсенді әдістер мен инновациялық технологиялардың эмоционалды интеллектіні дамытудағы дидактикалық мүмкіндіктері ашылған. Түйін сөздер: инклюзивті білім беру, цифрландыру, кәсіби қызмет, психологиялық дайындық, эмоциональды интеллект

Статья посвящена актуальным вопросам психологической готовности учителей к профессиональной деятельности в условиях инклюзивного образования и цифровизации. Подчеркивается, что распространение идеи инклюзивного образования актуализирует необходимость профессиональной подготовки педагогов к работе в условиях инклюзивного образования, в котором главную роль играет психологическая подготовка учителей. Кроме того, отмечается, что психологическая подготовка к работе в условиях инклюзивного образования, в свою очередь, опирается на эмоциональный интеллект. По мнению авторов, развитие эмоционального интеллекта педагогов поможет не только решить проблему психологической готовности к профессиональной деятельности в условиях инклюзивного образования, но и преодолеть психологические барьеры в овладении дидактическими возможностями информационно-коммуникационных технологий, а также безболезненно адаптироваться к быстро развивающейся современной цифровой среде. В статье установлено, что на основе экспериментальной работы высокоразвитый эмоциональный интеллект позволяет адекватно реагировать на возникающие нагрузки (чрезмерные эмоциональные нагрузки), а также корректировать, предотвращать их. В ходе опытно-экспериментальной работы были использованы тест для выявления синдрома эмоционального выгорания и диагностика Н.Холла для определения уровня эмоционального интеллекта. Также раскрыты дидактические возможности специально организованного спецкурса, интерактивных методов и инновационных технологий в развитии эмоционального интеллекта. Ключевые слова: инклюзивное образование, цифровизация, профессиональная деятельность, психологическая подготовка, эмоциональный интеллект

The article is devoted to topical issues of psychological readiness of teachers for professional activity in the conditions of inclusive education and digitalization. It is emphasized that the dissemination of the idea of inclusive education actualizes the need for professional training of teachers to work in inclusive education, in which the main role is played by psychological training of teachers. In addition, it is noted that psychological preparation for work in inclusive education, in turn, relies on emotional intelligence. According to the authors, the development of emotional intelligence of teachers will help not only solve the problem of psychological readiness for professional activity in inclusive education, but also overcome psychological barriers in mastering the didactic capabilities of information and communication technologies, as well as painlessly adapt to the rapidly developing modern digital environment. The article establishes that on the basis of experimental work, highly developed emotional intelligence allows to adequately respond to emerging loads (excessive emotional loads), as well as to correct and prevent them. In the course of experimental work, a test was used to identify the syndrome of emotional burnout and the diagnosis of N. Hall to determine the level of emotional intelligence. The didactic possibilities of a specially organized special course, interactive methods and innovative technologies in the development of emotional intelligence are also revealed. Keywords: inclusion, psychological preparation of emotions, emotional intelligence