Μελέτη του ρόλου της εντερικής προετοιμασίας στη βελτίωση του διαγνωστικού εύρους της εντεροσκόπησης με κάψουλα
Authors: Καντιάνης Αλέξανδρος 
Published: January 2014

Εισαγωγή: Το ιδανικό σχήμα εντερικής προετοιμασίας για την εξέταση της ΕΚ εξακολουθεί να αποτελεί ένα επίμαχο ζήτημα. Η καθιερωμένη πρακτική της εφαρμογής υδρικής δίαιτας την παραμονή και της αποχής από υγρά και στερεά για τουλάχιστον 8-12 ώρες πριν την εξέταση θεωρείται από πολλούς αρκετή προετοιμασία, εν τούτοις είναι διαρκής η αναζήτηση του βέλτιστου δυνατού σχήματος με τη χρησιμοποίηση διαφόρων συνδυασμών καθαρτικών ή/και προκινητικών παραγόντων. Σκοπός: Μελετάται η προετοιμασία του λεπτού εντέρου για την ενδοσκοπική κάψουλα με τη σύγκριση της αποτελεσματικότητας δύο διαλυμάτων πολυαιθυλενικής γλυκόλης, 2 και 4 λίτρων. Κριτήρια της συγκριτικής αξιολόγησης ήταν αφενός μεν η βελτίωση της ευκρίνειας της απεικόνισης του εντερικού βλεννογόνου και αφετέρου η μείωση του ποσοστού των ημιτελών εξετάσεων της ενδοσκοπικής κάψουλας. Υλικό - Μέθοδος: Κατά την περίοδο Απρίλιος 2006-Δεκέμβριος 2008, 201 διαδοχικοί εξωτερικοί ασθενείς άνω των 18 ετών που παραπέμφθηκαν για διερεύνηση του λεπτού εντέρου με την ενδοσκοπική κάψουλα περιλήφθηκαν σε μία προοπτική, τυχαιοποιημένη και μονή τυφλή μελέτη: 101 (ομάδα A) έλαβαν 2 λίτρα και 100 (ομάδα B) 4 λίτρα διαλύματος πολυαιθυλενικής γλυκόλης. Ένας νοσηλευτής, κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στη Γαστρεντερολογική Νοσηλευτική και ένας γαστρεντερολόγος με εμπειρία στην εντεροσκόπηση με ενδοσκοπική κάψουλα αξιολόγησαν ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο την εντερική προετοιμασία, χωρίς ο καθένας να γνωρίζει σε κάθε περίπτωση τον όγκο του διαλύματος του καθαρτικού που είχε καταποθεί. Για την αντικειμενική αξιολόγηση της προετοιμασίας, υπολογίστηκε ένας συντελεστής καθαρότητας για κάθε ασθενή. Χρησιμοποιήθηκε για τον σκοπό αυτό ένα σύστημα βαθμολόγησης βασισμένο σε μία κλίμακα τριών διαβαθμίσεων ανάλογα με το ποσοστό του εντερικού αυλού που καλυπτόταν από εντερικό περιεχόμενο σε ένα συγκεκριμένο στιγμιότυπο του video (3 βαθμοί: καλή ορατότητα σε >60% της επιφάνειας του εντερικού τοιχώματος, 2 και 1 βαθμοί: ευχερής επισκόπηση στο 30-60% και <30% της επιφάνειας αντιστοίχως). Η εκτίμηση της ευκρίνειας της απεικόνισης γινόταν ανά 3 min του αναπαραγόμενου video. Τα επιμέρους scores στη συνέχεια αθροίζονταν και το υπολογιζόμενο άθροισμα διαιρείτο με το μέγιστο δυνατό άθροισμα που θα προέκυπτε αν η εντερική προετοιμασία ήταν ιδανική στο σύνολο της εξέτασης (σύνολο αξιολογούμενων στιγμιότυπων ? 3). Η τιμή του συντελεστή καθαρότητας κυμαινόταν από 0.33 (χειρότερη δυνατή προετοιμασία) έως 1.00 (βέλτιστη δυνατή προετοιμασία). Επιπρόσθετα, επιχειρήθηκε συσχέτιση της καθαρότητας του εντέρου με διάφορους παράγοντες. Αποτελέσματα: Οι δύο ομάδες βρέθηκαν συγκρίσιμες ως προς: ηλικία (61.0 vs. 61.5 έτη, p=0.80), φύλο (άνδρες: 59 vs. 56, p=0.73), δείκτη μάζας σώματος (BMI: 25.1 vs. 24.8, p=0.40) και ένδειξη για εξέταση (p=0.40). Σε 82 ασθενείς της ομάδας A και σε 76 της ομάδας B η εξέταση του λεπτού εντέρου ολοκληρώθηκε (p=0.40). Ο χρόνος γαστρικής κένωσης και ο χρόνος διάβασης του λεπτού εντέρου βρέθηκαν συγκρίσιμοι και στις δύο ομάδες (GET: 23 vs. 29min, p=0.17, και SBTT: 221 vs. 250min, p=0.45). Οι συντελεστές καθαρότητας, τόσο για το σύνολο του λεπτού εντέρου (p=0.72), όσο και ξεχωριστά για το εγγύς (p=0.43) και το άπω τμήμα του (p=0.64) ήταν παρόμοιοι και στις δύο ομάδες. Ωστόσο, ο συντελεστής καθαρότητας του εγγύς εντέρου ήταν σημαντικά υψηλότερος από τον αντίστοιχο του άπω, ανεξαρτήτως προετοιμασίας (ομάδα A: p<0.001, ομάδα B: p<0.001). Η καθαρότητα συσχετίστηκε μόνο με την ηλικία (p=0.07) και τον χρόνο γαστρικής κένωσης (p=0.01). Όσο μικρότερη η ηλικία του ασθενούς ή όσο μικρότερος ο χρόνος γαστρικής κένωσης, τόσο καλύτερη η εντερική καθαρότητα. Παθολογικά ευρήματα βρέθηκαν σε 43 ασθενείς της ομάδας A και σε 37 της ομάδας B (p=0.42). Οριστική διάγνωση επιτεύχθηκε σε 33 και 29 ασθενείς αντίστοιχα (p=0.57). Συμπεράσματα: Τα δύο σχήματα εντερικής προετοιμασίας βρέθηκαν ισοδύναμα ως προς την ολοκλήρωση της εξέτασης και ως προς την εντερική καθαρότητα. Κατά συνέπεια, τα 2lt διαλύματος πολυαιθυλενικής γλυκόλης φαίνεται ότι είναι επαρκής δοσολογία για μία ικανοποιητική και ενδεχομένως καλύτερα ανεκτή εντερική προετοιμασία για την εξέταση με την ασύρματη ενδοσκοπική κάψουλα.