Σχέση πυλαίας υπέρτασης - οισοφαγικών αλλοιώσεων με ή χωρίς τη χορήγηση προπρανολόλης
Authors: Αλατσάκης Μιχαήλ 
Published: January 2014

Η πυλαία υπέρταση χαρακτηρίζεται από αύξηση της πίεσης στο σύστημα της πυλαίας φλέβας και οφείλεται κυρίως στην παρουσία ηπατικής κίρρωσης. Οι επιπλοκές της πυλαίας υπέρτασης, με κύρια την κιρσορραγία είναι το αποτέλεσμα αφενός της ανάπτυξης παράπλευρου φλεβικού δικτύου μεταξύ του συστήματος της πυλαίας φλέβας και της συστηματικής κυκλοφορίας, και αφετέρου της εμφάνισης υπερδυναμικής κυκλοφορίας. Η κυριότερη επιπλοκή, η αιμορραγία των κιρσών του οισοφάγου, συνοδεύεται από υψηλή θνητότητα που αγγίζει το 50%. Επομένως, η αντιμετώπιση, αλλά και η πρόληψη της, αποτελεί το κύριο μέλημα για τον κλινικό γιατρό. Η μελέτη μας σχεδιάσθηκε με σκοπό να αναζητηθεί η πιθανή προστατευτική δράση της πρώιμης χορήγησης προπρανολόλης στην ανάπτυξη και το μέγεθος των αλλοιώσεων στον κατώτερο οισοφάγο επίμυων με πυλαία υπέρταση απότοκη ηπατικής κίρρωσης. Για τη διενέργεια της πειραματικής μελέτης επιλέχθηκε ένα νέο πειραματικό μοντέλο, το οποίο αναπτύχθηκε από τους Sakadamis και συν. Στο πειραματικό αυτό μοντέλο διενεργείται αρχικά απολίνωση της αριστερής επινεφριδικής και αποσκελετοποίηση της αριστερής νεφρικής φλέβας ενώ ακολουθεί πρόκληση ηπατικής κίρρωσης και πυλαίας υπέρτασης με χορήγηση τετραχλωράνθρακα. Στο μοντέλο αυτό προκαλείται κίρρωση που παρουσιάζει περισσότερες ομοιότητες τόσο με τη μετανεκρωτική όσο και με την αλκοολική κίρρωση που αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό των κιρρωτικών ασθενών. Ταυτόχρονα στο μοντέλο αυτό εξασφαλίζεται η δημιουργία πυλαιοάζυγης παράπλευρης κυκλοφορίας και η ανάπτυξη οισοφαγικών κιρσών. Για τη διεξαγωγή του πειραματισμού χρησιμοποιήθηκαν δύο ομάδες των 30 επίμυων. Όλοι οι επίμυες προηγουμένως υποβλήθηκαν σε απολίνωση της αριστερής επινεφριδικής φλέβας και δύο εβδομάδες αργότερα σε διαδικασία πρόκλησης κίρρωσης του ήπατος με τη χορήγηση τετραχλωράνθρακα. Στους επίμυες της ομάδος Ι, άρχισε χορήγηση προπρανολόλης την δεύτερη εβδομάδα μετά την έναρξη χορήγησης τετραχλωράνθρακα και συνεχίστηκε για όλη τη διάρκεια του πειράματος. Στους επίμυες της ομάδος ΙΙ, αντί για προπρανολόλη, χορηγήθηκε με τον ίδιο τρόπο φυσιολογικός ορός (placebo).Μετά την πρόκληση κίρρωσης του ήπατος στους επίμυες, όπως αυτή έγινε αντιληπτή με την ανάπτυξη μη αντιρροπούμενου ασκίτη, οι επίμυες θυσιάστηκαν, αφού πρώτα μετρήθηκε η πυλαία πίεση, και μελετήθηκε ιστοπαθολογικά ο οισοφάγος με τη μέθοδο της μορφομετρίας. Παράμετροι που μελετήθηκαν ήταν: o συνολικός αριθμός των αγγείων του υποβλεννογόνιου χιτώνα, η συνολική επιφάνεια που καταλαμβάνουν τα αγγεία, η μέση επιφάνεια των αγγείων, το επί τοις εκατό (%) ποσοστό του υποβλεννογόνιου που καταλαμβάνεται από τα αγγεία και επιφάνεια του μεγαλύτερου από τα αγγεία του υποβλεννογόνιου. Από τη στατιστική ανάλυση δεν προέκυψαν στατιστικά σημαντικές διαφορές (p<0,05) μεταξύ της ομάδας Ι (χορήγηση προπρανολόλης) και της ομάδας ΙΙ (ομάδα ελέγχου) για καμία από τις παραπάνω μελετώμενες παραμέτρους πλην της πυλαίας πίεσης η οποία ήταν χαμηλότερη στην ομάδα Ι. Από τα αποτελέσματα αυτά μπορούμε να συμπεράνουμε πως η πρώιμη χορήγηση προπρανολόλης δεν προφύλαξε τους επίμυες από την ανάπτυξη οισοφαγικών κιρσών. Επειδή όμως το θέμα είναι αντικρουόμενο στη βιβλιογραφία χρειάζονται περισσότερες μελέτες για την αποσαφήνιση του.