Συμβολή στην ανεύρεση του καλύτερου δοσολογικού σχήματος ιντερφερόνης (40MUI, 60MUI, 80MUI) για την προφύλαξη από τις υποτροπές των επιφανειακών όγκων της ουροδόχου κύστης, μέσης κακοήθειας
Authors: Γκέκας Αριστομένης 
Published: January 2014

Σκοπός της εργασίας αυτής ήταν ο καθορισμός του καλύτερου και αποτελεσματικότερου δοσολογικού σχήματος ενδοκυστικών εγχύσεων με Ιντερφερόνη άλφα-2β στην πρόληψη των υποτροπών των επιφανειακών όγκων μέσης κακοήθειας της ουροδόχου κύστης. Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης είναι η 2η κατά σειρά ουρολογική κακοήθεια και χαρακτηρίζεται από ποικίλη βιολογική συμπεριφορά, που προκαλεί δίλημμα ως προς την αντιμετώπιση της θεραπείας με συντηρητική ή επιθετική μέθοδο. Περίπου το 70-80% των ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης έχουν επιφανειακούς όγκους (Τα, Τ₁, Ca in Situ) την στιγμή της κλινικής εξέτασης, και χαρακτηρίζονται, από την υψηλή υποτροπή (50-80%) πιο συχνά τον πρώτο χρόνο μετά την διουρηθρική αφαίρεσή τους, και την καρκινική εξέλιξη σε διηθητικό όγκο (20-25%). Σήμερα οι περισσότεροι προγνωστικοί παράμετροι που έχουν μελετηθεί παρέχουν μόνο γενικές οδηγίες για την κλινική αντιμετώπιση και δεν προσφέρουν αξιόπιστες πληροφορίες που σχετίζονται με την πρόγνωση ενός συγκεκριμένου όγκου. Η μελέτη μας έγινε σε 89 ασθενείς (20 μάρτυρες και 69 ασθενείς με ενδοκυστικές εγχύσεις Ιντερφερόνης) με μέση ηλικία 61, 62 (±9,63) έτη από τους οποίους οι 65 ασθενείς (73,3%) είχαν μονήρη και οι 24 ασθενείς (26,7%) είχαν πολυεστιακή νόσο. Οι ασθενείς χωρίστηκαν και ταξινομήθηκαν τυχαία (με τη χρήση πίνακος τυχαίων αριθμών) σε 4 ομάδες (Α, Β, Γ, Δ) που αποτελούνταν αντίστοιχα από 20, 22, 24 και 23 ασθενείς. Για τη διάγνωση των όγκων χρησιμοποιήθηκαν οι συνήθεις κλινικές και παρακλινικές εξετάσεις. Η σταδιοποίηση των όγκων βασίστηκε κυρίως στην αμφίχειρη εξέταση της ουροδόχου κύστης, στην αξονική τομογραφία άνω και κάτω κοιλίας, στη διουρηθρική αφαίρεση (TUR) του όγκου και την βιοψία. Παρότι το αποτελεσματικότερο θεραπευτικό πρωτόκολλο των ενδοκυστικών εγχύσεων Ιντερφερόνης για την προφύλαξη και θεραπεία των επιφανειακών νεοπλασμάτων της ουροδόχου κύστης δεν έχει ακόμα καθοριστεί, η Ιντερφερόνη μπορεί να αποτελέσει μία από τις αποτελεσματικότερες θεραπευτικές αντιμετωπίσεις στον καρκίνο της ουροδόχου κύστης. Αρκετές κλινικές μελέτες έχουν δείξει την ανωτερότητα του φαρμάκου αυτού σε σχέση με άλλα χημειοθεραπευτικά. Το θεραπευτικό πρωτόκολλο αποτελείτο από ένα αρχικό 8 εβδομάδων σχήμα ενδοκυστικών εγχύσεων, που ακολουθείτο από έξι ανά δεκαπέντε ήμερες και έξι ανά μήνα εγχύσεις για το χρόνο διάρκειας του πρωτόκολλου (1 χρόνος). Ο μ.ο. Follow-up για τις ομάδες ΑΒΓΔ ήταν 30,5 μήνες (ΒΓΔ=32,7μ, Α=22,3μ, Β=30,6μ, Γ=33μ, Δ=34,μ). Για τις ενδοκυστικές εγχύσεις χρησιμοποιήθηκε διάλυμα Ιντερφερόνης άλφα-2β, 40-60 και 80 M.U.I. διαλυμένο σε 50ml φυσιολογικού ορού αντίστοιχα για τις ομάδες Β, Γ και Δ, ενώ η ομάδα Α (μάρτυρες) έκανε μόνο διουρηθρική αφαίρεση των όγκων. Για τις ομάδες Α, Β, Γ και Δ αντίστοιχα ήταν: 1) ο συνολικός χρόνος παρακολούθησης 447, 675, 795, 798 (μήνες), 2) ο χρόνος παρακολούθησης ασθενών με υποτροπή 195.171,183,150, (μήνες), 3) το σύνολο ασθενών με υποτροπή 13, 8, 7, 5 ασθενείς, 4) το συνολικό ποσοστό ασθενών με υποτροπή 65, 36.36, 29.17%, και 21.74%, 5) ο μέσος χρόνος εμφάνισης υποτροπών 15, 21.38, 26.14, 30, (μήνες), 6) ο δείκτης υποτροπών (ανά 100 μήνες ασθενών): 2.91, 1.19, 0.88, 0.63, 7)ο σχετικός δείκτης υποτροπών 1.54, 0.69, 0.52, 0.37, 8) η αύξηση σταδίου στις υποτροπές: 6, 3,1,1 ασθενείς και 9) ελεύθεροι νόσου: 35% (7 ασθενείς), 63.64% (14 ασθενείς), 70.83% (17 ασθ.), 78.26% (18 ασθ.). Ο χρόνος παρακολούθησης των ασθενών κυμάνθηκε από 6 μέχρι 36 μήνες. Επανέλεγχος γινόταν ανά τρίμηνο με κυτταρολογική εξέταση των ούρων, κυστεοσκόπηση και λήψη τυχαίων βιοψιών από το βλεννογόνο της ουροδόχου κύστης. Επίσης οι ασθενείς παρακολουθούντο κατά τη διάρκεια των ενδοκυστικών εγχύσεων για πιθανή εμφάνιση ανεπιθύμητων παρενεργειών του φαρμάκου τόσο υποκειμενικών όσο και εργαστηριακών παθολογικών ευρημάτων. Με τη θεραπεία που εφαρμόσαμε οι 49 ασθενείς (και 7 ασθενείς από την ομάδα Α) από τους 69 που αποτελούν τις ομάδες Β, Γ και Δ. (20 ομ. Α) βρέθηκαν ελεύθεροι νόσου στο τέλος της παρακολούθησης τους με αντίστοιχα ποσοστά 35% για την ομάδα Α. 63,64% για την ομάδα Β. 70,83% για την ομάδα Γ και 78,26% για την ομάδα Δ. Από τους υπόλοιπους 20 ασθενείς από τις ομάδες Β, Γ και Δ (και 13 ασθενείς από την ομάδα Α) υποτροπίασαν με επιφανειακούς όγκους, ενώ οι 5 ασθενείς (από τις ομάδες Β, Γ, Δ και 6 από την ομάδα Α) ανέπτυξαν διηθητικό όγκο ουροδόχου κύστης και αντιμετωπίσθηκαν ανάλογα κατά περίπτωση. Παρενέργειες του φαρμάκου δεν υπήρξαν σε κανέναν από τους ασθενείς. Από τη σύγκριση μεταξύ των (4) τεσσάρων ομάδων βγαίνει σαν τελικό συμπέρασμα α) ότι η χρήση της IFN είχε ευεργετικά αποτελέσματα, όσον αφορά τις υποτροπές σε σχέση με τους μάρτυρες. Αυτό όμως δεν ισχύει όσον αφορά τις υποτροπές με αύξηση σταδίου για τις υποομάδες Τα & Τχ όπου δεν απεδείχθη ότι βοηθάει στην παράταση της ζωής, αλλά βελτιώνει την ποιότητα της (μειώνει τις υποτροπές. Δηλ. μειώνει τον αριθμό των επεμβάσεων, τις ημέρες νοσηλείας και το συνολικό κόστος). 6) Όσον αφορά τις δόσεις συμπεραίνεται ότι η δόση Β από την ανάλυση των πινάκων κρίνεται ανεπαρκής. Μεταξύ των δόσεων Γ και Δ δεν βρέθηκε Σ.Σ.Δ. ως προς όλες τις εξετασθείσες παραμέτρους, παρά μόνον στο σχετικό δείκτη υποτροπών. Επειδή παρουσιάστηκε Σ.Σ.Δ. μόνο για μια παράμετρο μεταξύ των δόσεων Γ και Δ δεδομένου ότι δεν υπήρξαν παρενέργειες από τη χρήση της IFN και κατ' επέκταση μεταξύ των δύο δόσεων, φαίνεται ότι προκρίνεται η χρήση της δόσης Δ για την πρόληψη των υποτροπών των όγκων. Από την άλλη πλευρά τίθεται το ερώτημα εάν η σχέση κόστος/αποτέλεσμα δικαιολογεί τη χρήση της δόσης Δ έναντι της δόσης Γ. Αλλά η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι υποκειμενική.