Μελέτη της ανατομικής και των εμβιομηχανικών ιδιοτήτων του συνδέσμου του Arnold στην ανωτέρα αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης
Authors: Τσακωτός Γεώργιος 
Published: January 2014

Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η μελέτη της ανατομικής και των εμβιομηχανικών ιδιοτήτων του συνδέσμου του Arnold στην ανωτέρα αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Πρόκειται για έναν «υποεκτιμημένο» σύνδεσμο στην ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία, ο οποίος ενώνει τον άξονα με τον άτλαντα, μερικές ίνες του συνεχίζονται προς το ινίο (εύρημα της έρευνας αυτής που δεν αναφέρεται σταθερά στη βιβλιογραφία), και έχει κοινή έκφυση με μια ινώδη ταινία, που ενώνει τον άξονα με το ινίο, συνεχόμενη προς το έξω χείλος του καλυπτηρίου υμένος, σχηματιζομένου του συνδέσμου εν είδει «Υ». Για το λόγο αυτό πραγματοποιήσαμε ανατομικές προσπελάσεις σε είκοσι πτωματικά παρασκευάσματα, 11 γυναικών και 9 αντρών ηλικίας 59 έως 95 ετών, στο Εργαστήριο Περιγραφικής Ανατομικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Κάθε πτώμα ήταν τοποθετημένο σε πρηνή θέση και πραγματοποιείτο μια μέση τομή από το κατώτερο ινίο έως το επίπεδο του πέμπτου αυχενικού σπονδύλου. Ακολουθούσε αποκόλληση των παρασπονδυλικών μυών και με τη βοήθεια οστεοτόμου απομάκρυνση των οπισθίων τόξων του τεσσάρων πρώτων αυχενικών σπονδύλων. Η οπίσθια σκληρά μήνιγγα και ο νωτιαίος μυελός αφαιρούνταν και ακολουθούσε η προσεκτική αφαίρεση της προσθίας σκληράς μήνιγγας, επειδή σε μερικά σημεία συμφύεται με τον καλυπτήριο υμένα. Κατόπιν ακολουθούσε η παρασκευή του καλυπτηρίου υμένα, ο οποίος αποτελεί συνέχεια του οπισθίου επιμήκους συνδέσμου, από το ύψος του σώματος του δεύτερου αυχενικού σπονδύλου έως το πρόσθιο χείλος του ινιακού τρήματος, όπου και καταφύεται. Το πλαϊνό τμήμα του υμένα αυτού παρατηρήσαμε ότι ήταν πιο πεπαχυσμένο από το κεντρικό του τμήμα και είχε κοινή έκφυση με ένα σύνδεσμο που είχε λοξή φορά προς τα έξω, τον σύνδεσμο του Arnold, o οποίος καταφύεται στα πλάγια ογκώματα του άτλαντα, ενώ μερικές ίνες του επεκτείνονται κεφαλικά. Εν συνεχεία οι ανωτέρω σύνδεσμοι παρασκευάζονταν, απομακρύνονταν και μετρούνταν. Ο σύνδεσμος του Arnold βρέθηκε σε όλα τα πτώματα, εκτός από ένα στο οποίο δεν ήταν δυνατή η αναγνώρισή του. Ήταν αμφοτερόπλευρος, χωρίς σημαντικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Σε όλες τις περιπτώσεις επεκτεινόταν κεφαλικά. Το μέσο μήκος του ήταν 2,6 εκ., το μέσο φάρδος-πλάτος του 4 χιλ. και το μέσο του πάχος 2,2 χιλ.. Η πλάγια απόκλισή του από το καλυπτήριο υμένα ήταν περίπου 20ο. Το μέσο μήκος του καλυπτήριου υμένα ήταν 4,1 εκ.. Η πρόσφυση του καλυπτηρίου υμένα και των κεφαλικών ινών του συνδέσμου του Arnold ήταν κατά μέσο όρο 0,9 εκ. κατωφερέστερα του υπογλωσσίου καναλιού και όπισθεν των κεφαλικών προσφύσεων των πτερυγοειδών συνδέσμων. Στην εμβιομηχανική μελέτη, με τη βοήθεια του «finite element» μοντέλου ανάλυσης, στην αξονική περιστροφή 5-8 μοιρών της ανωτέρας μοίρας της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης ο αντίπλευρος σύνδεσμος του Arnold παρουσίαζε μέγιστη τάση. Στην έκταση παρέμενε χαλαρός και κατά την κάμψη δεν παρουσίαζε ιδιαίτερη τάση. Στην πλάγια κάμψη δεν ασκούνταν τάση στο σύνδεσμο αυτό, γιατί η φυσιολογική οστική επαφή των ζυγαποφυσιακών αρθρώσεων σταματούσε την κίνηση πρώτα. Συμπερασματικά λοιπόν, ο σύνδεσμος του Arnold διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της κρανιοαυχενικής σταθερότητας, περιορίζοντας πρωταρχικώς την περιστροφή. Η ακριβής και λεπτομερής περιγραφή των ανατομικών δομών της ανωτέρας αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και η πληρέστερη εμβιομηχανική τους μελέτη αποτελούν πεδίο νέων και συνεχιζόμενων ερευνών.