Μελέτη της οδού μεταγωγής σήματος του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα σε ασθενείς με βασικού τύπου καρκίνου του μαστού
Authors: Σκάρλος Παντελής 
Published: January 2014

κοπός της μελέτης ήταν η διερεύνηση της συνολικής επιβίωσης (ΣΕ) και της ελεύθερης υποτροπής επιβίωσης (ΕΥΕ) σε ασθενείς που έλαβαν εντατικοποιημένη, διαδοχική επικουρική χημειοθεραπεία, αλλά κυρίως η αξιολόγηση της έκφρασης του EGFR/PI3K/AKT/mTOR μονοπατιού, σε συνδυασμό με το PTEN στην υποομάδα των ασθενών με τριπλά αρνητικό (ΤΝ) ανοσοφαινότυπο. Εκατόν τριάντα ένας ασθενείς με χειρουργήσιμο καρκίνο μαστού υψηλού κινδύνου έλαβαν συμπληρωματική εντατικοποιημένη διαδοχική χημειο¬θεραπεία, με ή χωρίς πακλιταξέλη, στα πλαίσια τυχαιοποιημένης μελέτης. Το EGFR αξιολογήθηκε με επιτυχία σε 129, το p-mTOR σε 127, το PTEN σε 120, το p-Akt308 σε 119, και το p-Akt473 σε 119 περιπτώσεις. O αριθμός των αντιγράφων του γονιδίου HER2 διερευνήθηκε, επίσης, με την τεχνική FISH. O ανοσοϊστοχημικός υπότυπος αυλικού τύπου ταξινομήθηκε περαιτέρω με βάση την έκφραση των πρωτεϊνών HER2 και Ki67. Επιπρόσθετα έγινε μελέτη της έκφρασης του mRNA των ESR1, PgR και HER2 γονιδίων με qRT-PCR. Από τους όγκους που εξετάστηκαν, 26% ήταν Luminal A, 40.5% Luminal B, 12% Luminal-HER2, 8% HER2-θετικοί, 13% ΤΝ και 9% BT. Το ποσοστό των ασθενών που ήταν στην πενταετία ΕΥΕ για κάθε ομάδα ήταν: 81.4% για τη Luminal A, 75.8% για τη Luminal B, 65.3% για τη Luminal-HER2, 68.6% για τη HER2-θετική, 62.1% για την TN, και 62.9% για την BT ομάδα. Όσον αφορά την 5ετή επιβίωση, ήταν 89.9%, 88.7%, 84.2%, 84.8%, 73% και 73.7%, αντίστοιχα. Oι μοριακοί υπότυποι Luminal A και Luminal B είχαν στατιστικά καλύτερη ΕΥΕ από τους υπόλοιπους, ακολουθούμενοι από τους HER2-θετικούς, Luminal-HER2 και TN. Oι ασθενείς με φαινότυπο TN είχαν τη χειρότερη ΣΕ σε σχέση με όλους τους άλλους υποτύπους. Η μέση διάρκεια παρακολούθησης των ασθενών ήταν 104.8 μήνες. Η έκφραση των δεικτών EGFR, p-Akt308, p-Akt473 και του p-mTOR διέφερε στατιστικά σημαντικά μεταξύ των ΤΝ όγκων με υψηλό Ki67, και εκείνων με χαμηλό Ki67. Η παρατήρησή μας αυτή αποτελεί ένα ακόμα στοιχείο ότι υπάρχουν πιθανότατα διαφορετικοί υπότυποι μεταξύ των ΤΝ καρκίνων του μαστού. Σημειώνεται ότι, μετά από πολυπαραγοντική ανάλυση, οι αναφερόμενοι τρεις υπότυποι (HER2-θετικοί, Luminal-HER2 και TN) είχαν αυξημένο κίνδυνο υποτροπής και θανάτου, συγκριτικά με τους όγκους υποτύπου Luminal A. Oι ασθενείς που έλαβαν πακλιταξέλη δεν απεκόμισαν όφελος, ακόμη και όταν αναλύθηκαν οι τέσσερις υπότυποι ξεχωριστά. Η έκφραση των γονιδίων του ER και PgR υποδοχέα, καθώς και του HER2 εκτιμήθηκε με ιεραρχική ομαδοποίηση χωρίς επίβλεψη των επιπέδων του mRNA, εφαρμόζοντας qRT-PCR. Oι ομάδες των ασθενών που προέκυψαν ήταν συγκρίσιμες με αυτές που ταυτοποιήθηκαν με βάση την ανοσοϊστοχημεία. Συμπερασματικά, η μελέτη μας είναι η πρώτη η οποία εξέτασε το EGFR/PI3K/AKT/mTOR μονοπάτι, σε συνδυασμό με το PTEN, σε ασθενείς με TN καρκίνο μαστού που έλαβαν εντατικοποιημένη, διαδοχική επικουρική χημειοθεραπεία. Παρατηρήσαμε ότι το μονοπάτι είναι ενεργοποιημένο στη μεγάλη πλειοψηφία των TN καρκίνων μαστού. Επιπλέον δείξαμε ότι η έκφραση του EGFR, p-mTOR, p-Akt και p-Akt διέφερε σημαντικά μεταξύ των TN όγκων με υψηλό και χαμηλό Ki67. Το μονοπάτι φαίνεται ότι είναι ενεργοποιημένο στη μεγάλη πλειοψηφία των TN όγκων με υψηλό Ki67, σε αντίθεση με τους TN όγκους με χαμηλό Ki67. Κανένας από τους παραπάνω βιοδείκτες δεν είχε προγνωστική ή προβλεπτική αξία.