Kadın Futbolculara Uygulanan Proprioseptif Egzersiz Programının, Denge, Proprioseptif Duyu ve Fonksiyonel Performans Üzerine Etkisi
Authors: Miyaç Meral , Günay Mehmet 
Published: May 2023

Bu çalışma kadın futbolculara uygulanan proprioseptif egzersiz programının, denge, proprioseptif duyu ve fonksiyonel performans üzerine etkisini araştırmak amacı ile yapılmıştır. Çalışmaya, Balıkesir’de futbol lisansına sahip ve son 5 yıl düzenli olarak antrenman yapan 27 kadın futbolcu katıldı. Futbolcular 14 eğitim (yaş:20,36±2,65 yıl, boy:163,14±7,13 cm, kilo: 57,29±6,44 kg) ve 13 kontrol (yaş:21,69±2,10 yıl, boy: 165,69±8,56 cm, kilo: 57,31±6,01 kg) grubu olarak iki gruba ayrılmıştır. Sporcuların iki basamaklı ön test-son test yöntemi kullanılarak günlük yaşantı ve antrenman program sistemi bozulmadan eşit fiziki şartlarda fiziksel ve fonksiyonel parametreleri alındı. Çalışmamızda; 1. Gün; Sporculara vücut ağırlığı, boy uzunluğu ve biyoelektrik impedans ölçümleri yapıldı. 2. Gün; Sporculara statik denge, proprioseptif duyu ölçümleri yapıldı. 3. Gün; Sporcuların dinlenmeleri istendi. 4. Gün; Sporculara 5, 10, 20 metre hız ve çeviklik (illinois, T test) yapıldı. 5. Gün; Sporculara dikey sıçrama testleri yapıldı. 6. Gün eğitim grubundaki sporculara rutin antrenman programlarına ek olarak 6 hafta sürecek şekilde haftada 3 gün proprioseptif egzersiz programını uygulandı.  Kontrol grubundan ise normal günlük yaşantı ve antrenman programlarına 6 hafta devam etmeleri sağlandı. 6 hafta sonunda yine 5 gün süren ölçümler aynen tekrar edildi ve çalışma sonlandırıldı. Futbolculara ait verilerin dağılımı homojen yapıda olmadığı için parametrik olmayan karşılaştırma yöntemleri kullanıldı. Kontrol ve eğitim gruplarının ön test ve son test ölçümlerinde meydana gelen değişimleri incelemek için Wilcoxon testi yapıldı. Gruplar arası ikili karşılaştırmalar Mann-Whitney U testi ile yapıldı. Anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 alınmıştır. Elde edilen bulgulara göre; proprioseptif eğitim programı uygulanan eğitim grubu kadın futbolcuların ön test-son test, statik denge skorlarında (ACOPX-ACOPY-FBSD-AFBS-P-EA, p<0.05)  anlamlı farklılığın olduğu, proprioseptif duyu skorlarında (ATE, p<0.05; Sİ-AFV, p>0,05)  kısmen anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Kontrol grubu futbolcuların ise statik denge skorlarından (ACOPX-ACOPY-FBSD-MLSD-AFBS-AMLS-P-EA, p>0,05) değerleri ve proprioseptif duyu (Sİ-AFV-ATE, p>0,05) değerleri için istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Futbolcuların fonksiyonel performans ön test ve son test sonuçlarına bakıldığında; eğitim grubu ve kontrol grubu futbolcuların dikey sıçrama (SS-YS-DS) ve hız (10,20,30m)  değerleri için istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p>0,05). Eğitim grubu çeviklik testleri (İllionist test, T test) değerlerine baktığımızda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0.05). Kontrol grubu çeviklik testleri (İllionist test, T test) değerleri için ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p>0,05). Sonuç olarak, kadın futbolcularda, proprioseptif eğitim programı uygulamasının statik denge ve çeviklik performansını iyileştirmede etkili olduğu, proprioseptif duyuya kısmen olumlu düzeyde etki ettiği, dikey sıçrama ile hız performanslarında ise anlamlı düzeyde iyileşmenin olmadığı söylenebilir.