СULTUROLOGICAL COMPETENCE:ESSENCE AND CONTENT OF THE CONCEPT
Authors: Шолпанкулова Г.К. , Султанова Э. , Сайдахметов Б. С. 
Published: November 2022

В данной статье рассматривается проблема развития культурной компетентности педагогов в профессиональной деятельности. В настоящее время в теории и практике образования с точки зрения культуры происходит концептуальный поворот к образованию и культурным идеям воспитания. Изменения в сфере образовательных целей, связанные с глобальной задачей обеспечения интеграции человека в современный мир, его эффективной адаптацией к постоянно меняющимся условиям жизни, требуют решения проблемы достижения социально ориентированного результата. Таким образом, культура включает в себя не только внутренние (психологические, духовные) качества личности педагога, но и его способы деятельности и их результаты. Поэтому использование культурной платформы как методологической основы подготовки учителей к развитию культурологической компетентности позволяет обеспечить эффективность данного педагогического процесса. Культурный подход обеспечивает овладение культурой как системой ценностей и развитие личности педагога, самореализацию, а фундамент компетентности играет важную роль в развитии профессиональной компетентности педагога, а также культурная компетентность в новой модели образования как фундаментальная парадигма современного образования. Культурологическая компетентность характеризует совокупность знаний, квалификаций, умений и методов педагогов в области культуры, способности, качества и качества, определяющие продуктивность социальной и профессиональной деятельности. В связи с проблемой исследования у преподавателей была взята анкета, в результате которой были определены первые уровни понимания, связанные с понятием «культурная компетентность». В соответствии с целью исследования анализируются теоретикометодологические основы проблемы развития культурной компетентности педагогов в их профессиональной деятельности и предлагаются практические пути ее решения.

Бұл мақалада педагогтердің кәсіби іс-әрекетінде мәдени құзыреттілігін дамыту мәселесі қарастырылады. Қазіргі уақытта білім берудің теориясы мен тәжірибесінде мәдениет тұрғысынан білім беруге және тәрбиенің мәдени идеяларына тұжырымдамалық тұрғыдан бетбұрыс жасалуда. Адамның қазіргі әлемге кірігуін қамтамасыз етудің жаһандық міндетімен, оның үнемі өзгеріп отыратын өмір сүру жағдайларына тиімді бейімделуімен байланысты білім беру мақсаттары саласындағы өзгерістер әлеуметтік бағдарланған нәтижеге қол жеткізу мәселесін шешуді қажет етеді. Сонымен мәдениет педагог тұлғасының ішкі (психологиялық, рухани) қасиеттерді ғана емес, сонымен қатар олардың іс-әрекет тәсілдері мен оның нәтижесін де қамтиды. Сондықтан педагогтардың мәдени құзыреттілігін дамытуға дайындығының әдіснамалық негізі ретінде мәдени тұғырды басшылыққа алу осы педагогикалық үдерістің тиімділігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Мәдени тұғыр мәдениетті құндылықтар жүйесі ретінде меңгеруді және педагог тұлғасының дамуын, өзін-өзі жүзеге асыруын қамтамасыз етсе, ал құзыреттілік тұғыр қазіргі білім берудің іргелі парадигмасы ретінде білім берудің жаңа үлгісінде педагогтың кәсіби құзыреттілігімен қатар мәдени құзыреттілігін дамытуда маңызды рөл атқарады. Мәдени құзыреттілік педагогтердің мәдениет саласындағы білімі, біліктілігі, дағдылары мен тәсілдерінің жиынтығын, әлеуметтік және кәсіби ісәрекетінің өнімділігін анықтайтын қабілетін, қасиетін және сапаларын сипаттайды. Зерттеу мәселесіне байланысты педагогтерден сауалнама алынып, нәтижесінде «мәдени құзыреттілік» ұғымына қатысты алғашқы түсінік деңгейлері анықталды. Зерттеу мақсатына сәйкес педагогтердің кәсіби іс-әрекетінде мәдени құзыреттілігін дамыту мәселесінің теориялық-әдіснамалық негіздеріне талдау жасалынып, оны шешудің практикалық жолдары ұсынылады

This article deals with the problem of developing the cultural competence of teachers in their professional activities. Currently, in the theory and practice of education from the point of view of culture, there is a conceptual turn towards education and cultural ideas of education. Changes in the field of educational goals associated with the global task of ensuring the integration of a person into the modern world, its effective adaptation to constantly changing living conditions, require solving the problem of achieving a socially oriented result. Thus, culture includes not only the internal (psychological, spiritual) qualities of the teacher's personality, but also his methods of activity and their results. Therefore, the use of a cultural platform as a methodological basis for preparing teachers for the development of cultural competence makes it possible to ensure the effectiveness of this pedagogical process. The cultural approach ensures the mastery of culture as a system of values and the development of the personality of the teacher, Абай атындағы ҚазҰПУ-ң ХАБАРШЫСЫ «Педагогика ғылымдары» сериясы, №3(75), 2022 ж. 69 self-realization, and the foundation of competence plays an important role in the development of the professional competence of the teacher, as well as cultural competence in the new model of education as a fundamental paradigm of modern education. Cultural competence characterizes the totality of knowledge, qualifications, skills and methods of teachers in the field of culture, abilities, qualities and qualities that determine the productivity of social and professional activities. In connection with the research problem, a questionnaire was taken from teachers, as a result of which the first levels of understanding associated with the concept of «cultural competence» were determined. In connection with the research problem, a questionnaire was taken from teachers, as a result of which the first levels of understanding associated with the concept of "cultural competence" were determined. In accordance with the purpose of the study, the theoretical and methodological foundations of the problem of developing the cultural competence of teachers in their professional activities are analyzed and practical ways of solving it are proposed.