Η επίδραση ενός πρωτοκόλλου κόπωσης κύκλου διάτασης - βράχυνσης στην κινητική, κινηματική και νευρομυϊκή απόδοση σε απροπόνητους ενήλικες και προέφηβους
Authors: Λαζαρίδης Σάββας 
Published: September 2021

Η επίδραση ενός πρωτοκόλλου κόπωσης κύκλου διάτασης- βράχυνσης στην κινητική, κινηματική και νευρομυική απόδοση σε απροπόνητους ενήλικες και προέφηβους. Ο σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να συγκρίνει τις άμεσες και μακροπρόθεσμες διαφορές στην νευρομυϊκή λειτουργία των κάτω άκρων σε προέφηβους και ενήλικες μετά από ένα πρωτόκολλο κόπωσης του κύκλου διάτασης βράχυνσης και να καθοριστεί αν το επίπεδο ωρίμανσης επηρεάζει διαφορετικά τα δυναμικά, κινηματικά, και ηλεκτρομυογραφικά χαρακτηριστικά. Οι δοκιμασίες πριν, αμέσως μετά, 24, 48 και 72 ώρες μετά το πρωτόκολλο κόπωσης περιλάμβανε μέγιστη ισομετρική δύναμη των εκτεινόντων μυών του γόνατος, κατακόρυφο άλμα (SJ) καθώς και κατακόρυφο άλμα μετά από πτώση από 30 εκ. (DJ) και εκτίμηση του καθυστερημένου μυϊκού πόνου (DOMS).Δώδεκα μη αθλούμενοι προέφηβοι (10,1+0,56 έτη) και δώδεκα ενήλικες (24,5+2,54 έτη) συμμετείχαν εθελοντικά στην έρευνα. Τους ζητήθηκε να εκτελέσουν 100 κάθετα άλματα αποτελούμενα από δέκα σετ των δέκα μέγιστων αλμάτων (πλειομετρικά, τύπου CMJ) με διάλειμμα 30 δευτερόλεπτα ανάμεσα τους. Ο εξοπλισμός περιλάμβανε έξι κάμερες Μ3 με το σύστημα τρισδιάστατης ανάλυσης Vicon 612 για την καταγραφή των κινηματικών δεδομένων, δυναμοπλατφόρμα (τύπου Bertec) για την καταγραφή των κατακόρυφων δυνάμεων, ισοκινητικό δυναμόμετρο (Cybex) για την καταγραφή της μέγιστης ισομετρικής δύναμης των εκτεινόντων του γόνατος και έναν ηλεκτρομυογράφο της BTS Τelemg για την καταγραφή του επιφανειακού ηλεκτρομυογραφήματος στους μυς έσω γαστροκνήμιο, υποκνημίδιο και έξω πλατύ μηριαίο. Κάθε εξεταζόμενος εκτέλεσε τρία άλματα τύπου SJ καθώς και τρία άλματα τύπου DJ και το καλύτερο βάση επίδοσης επιλέχθηκε για περαιτέρω δυναμική, κινηματική και ηλεκτρομυογραφική ανάλυση. Για την μέγιστη δύναμη, ο κάθε εξεταζόμενος εκτέλεσε τρεις μεέγιστες ισομετρικές συσπάσεις με το γόνατο σε κάμψη στις 70o. Το διάλλειμα μεταξύ όλων των προσπαθειών ήταν τρία λεπτά.Για την εκτίμηση του καθυστερημένου μυϊκού πόνου, κάθε εξεταζόμενος ψηλάφισε τους μυς του σε ειδικά ανατομικά σημεία του έξω και έσω πλατύ μηριαίου καθώς και του ορθού μηριαίος μυός σε μία καθιστή χαλαρή θέση. Η αξιολόγηση της υποκειμενικής κόπωσης εκτιμήθηκε έπειτα από 10βάθμια κλίμακα.Κατά την επεξεργασία των αποτελεσμάτων βρέθηκε ότι οι ενήλικες παρουσίασαν σημαντικά μεγαλύτερη πτώση στην ισομετρική δύναμη των εκτεινόντων μυών του γόνατος σε σύγκριση με τους προέφηβους σε όλες τις επαναμετρήσεις. Επίσης, κατά το κατακόρυφο άλμα οι ενήλικες σημείωσαν σημαντικά μεγαλύτερη πτώση στην κατακόρυφη δύναμη απογείωσης, στην γωνιακή ταχύτητα γόνατος, στο μέγεθος της ηλεκτρομυογραφικής δραστηριότητας και τέλος στην επίδοση του άλματος σε σύγκριση με τους προέφηβους σε όλες τις επαναμετρήσεις. Επιπλέον, κατά την έκκεντρη φάση του DJ, οι ενήλικες σημείωσαν μεγαλύτερη αύξηση στην κατακόρυφη δύναμη προσγείωσης, στο χρόνο επαφής κατά την στηρικτική φάση, στην μέγιστη κάμψη της άρθρωσης του γόνατος καθώς επίσης παρουσίασαν μεγαλύτερη έκταση στην άρθρωση του γόνατος πριν (100ms) αλλά και κατά την πρώτη χρονική στιγμή της επαφής με το έδαφος Επιπλέον, βρέθηκε ότι είχαν σημαντικά μεγαλύτερη μείωση στην προενεργοποίηση, στην αντανακλαστική λειτουργία και στο μέγεθος του ηλεκτρομυογραφήματος. Τέλος οι προέφηβοι είχαν σημαντικά μεγαλύτερη αύξηση στην γωνιακή ταχύτητα γόνατος. Κατά την σύγκεντρη φάση του DJ, οι ενήλικες είχαν σημαντικά μεγαλύτερη μείωση, στην κατακόρυφη δύναμη ώθησης στην γωνιακή ταχύτητα απογείωσης, στο μέγεθος ηλεκτρομυογραφήματος και τέλος στην επίδοση του άλματος. Η πτώση που παρουσίασαν και οι δύο ηλικιακές ομάδες στην μέγιστη ισομετρική δύναμη των εκτεινόντων του γόνατος αμέσως μετά το πρωτόκολλο οφείλεται στην μειωμένη ικανότητα του μηχανισμού σύσπασης λόγω μεταβολικής κόπωσης (Byrne & Eston 2002; Marginson et al 2005; Laaksonen et al 2006; Douset et al 2007). Παρόμοια και η πτώση στο κατακόρυφο άλμα οφείλεται στην πιθανά σε περιφερική - μεταβολική κόπωση (Kuitunen et al. 2002, Horita et al. 1996, Nicol et al. 1996, Gollhofer et al. 1987). Τέλος η πτώση στην επίδοση του κατακόρυφου άλματος μετά από πτώση εξηγείται από την πιθανή μείωση της σκληρότητας της άρθρωσης του γόνατος όπου κατ’ επέκταση σημαίνει κεντρική και περιφερική κόπωση. Οι προέφηβοι παρουσιάζουν μικρότερα επίπεδα κόπωσης λόγω της διαφορετικής κατανομής γρήγορων – αργών μυϊκών ινών και του ελαστικότερου μυοτενόντιου συμπλέγματος που διαθέτουν (Marginson et al., 2005; Davies et al., 1983; Belanger et al., 1989).Συμπερασματικά, βρέθηκε ότι όλα τα παιδιά ηλικίας 9-11 ετών ανταποκρίθηκαν διαφορετικά σε σχέση με τους ενήλικες στην κόπωση από το πρωτόκολλο πρόκλησης «μυικής βλάβης». Τα αποτελέσματα της παρούσας διατριβής δείχνουν ξεκάθαρα πως τα παιδιά έχουν υποστεί λιγότερα και πιο ήπια συμπτώματα σε σχέση με τους ενήλικες. Στα παιδιά, όλοι σχεδόν οι εξεταζόμενοι δείκτες φθάνουν στη μέγιστη τιμή τους ή αλλιώς στα επίπεδα στα οποία εμποδίζεται η ευνοϊκή απόδοση- επίδοση στους λειτουργικούς δείκτες (άλμα-μυϊκή δύναμη) περίπου 24 ώρες μετά το πρωτόκολλο και σχεδόν στις 72 ώρες έπειτα οι δείκτες αυτοί επιστρέφουν και μερικοί ξεπερνούν τα αρχικά επίπεδα. Τέλος, ο ρυθμός αποκατάστασης έπειτα από το πρωτόκολλο σχεδόν σε όλους τους εξεταζόμενους δείκτες, ήταν ταχύτερος στα παιδιά σε σχέση με αυτόν των ενηλίκων.