bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Investing Cash Flow Volatility and Firm Stock Market Value of the Companies Quoted at the Nairobi Securities Exchange
Authors: Kuria Stephen Maina , Oluoch Oluoch , Memba Florence
Published: February 2024

There are a multiple number of determinants of investor perceptions about firm value which in turn influence demand for and supply of firm securities and therefore market prices and the corresponding firm market value as indicated by firm market capitalization. Extant literature reveals that it is not clear whether or not the volatility in the investing cash flows of a firm is priced information risk factor for companies listed at the Nairobi Securities Exchange (NSE). This lack of literature consensus arises from the conflicting theoretical and empirical evidence on the influence of such volatility on firm market capitalization. This study sought to establish if the annual fluctuations in cash flows from investing activities affects the market values of companies listed at the NSE. Market value was measured using the firm market capitalization ratio while the investing cash flow volatility was based on the 3-year rolling standard deviations of the investing cash flow ratios. The relevant theories that try to explain the interlinkage between investing cash flow volatility information with firm stock market valuations are the functional fixation theory; the random walk theory; the efficient market hypothesis and the MM value relevance theory. The research was undertaken as a census quantitative descriptive study based on all the 66 listed companies at the NSE. From these, 45 met the secondary data requirements resulting in 450 firm year observations for the 2011 to 2022 study period. Diagnostic tests for normality, heteroscedasticity, autocorrelation and model specification tests were undertaken. Hausman specification test provided a preference for the fixed effects model that was then used in the panel regression analysis. P-value and t-test were used in hypothesis testing at 95% confidence interval. The results of the study revealed that the volatility of the cash flows from investing activities had a negative influence on firm market valuation for the firms quoted at the Nairobi Securities Exchange. The findings support the MM value relevance theory; the Efficient Market Hypothesis and the Random Walk Theory but fail to support the Functional Fixation Theory. Since the study finds that the volatility in the cash flows from investing activities to be a priced information risk factor at the NSE, it recommends that more disclosures on information about cash flows in general and cash flows from investing activities in particular should be reported in the financial statements of listed companies in Kenya to aid investors in their investment decision making.
CONSIDERATION OF FIRE SAFETY REQUIREMENTS IN THE DEVELOPMENT OF A SYSTEM OF BALANCED ENVIRONMENTAL INDICATORS FOR INNOVATIVE TRACTION RAILWAY ROLLING STOCK
Authors: Koroleva Lyudmila , Malygin Igor
Published: February 2024

Open Joint Stock Company «Russian railways» is actively implementing projects to create innovative traction rolling stock that is safe for the environment and people, which is in good agreement with the goals of sustainable development. For effective management, comprehensive assessment and justification of the main directions for the development of locomotive traction, it is necessary to create a system of balanced environmental indicators. The issues of ensuring fire safety of locomotives remain relevant. The purpose of the work is to form a system of balanced environmental indicators for innovative traction railway rolling stock, taking into account fire safety requirements.

The analysis of the activities of the world's largest railway companies in the field of environmental safety is carried out. The concept of balanced ecological development in the field of development and operation of innovative locomotives is presented. It is determined that the problems of environmental protection are considered separately from the issues of fire safety. An analysis of the concept of «balanced environmental development» is presented. The importance of the «Fire safety» criterion in the system of priorities for the development of traction rolling stock has been determined. Indicators that take into account fire safety requirements are presented.

The expediency of their inclusion in the system of balanced environmental indicators is substantiated. Their characteristics are given. A methodology for calculating the effectiveness of implementing environmental and fire safety requirements for newly developed locomotives is proposed.
CONDUCTING FIELD TESTS OF FIRE ALARM SYSTEMS WHEN SIMULATING TEST FIRE WITH EVACUATION OF THE CONTROL GROUP
Authors: Gavkalyuk Bogdan , Savoshinsky Oleg , Prishchenko Alina
Published: February 2024

Long-term operation of fire alarm systems, even with routine maintenance, often leads to untimely detection of a fire. Due to the possibility of contamination, dust and, as a consequence, a decrease in the sensitivity of smoke fire detectors, their normal operation

will be in question. The use of smoke detectors in the process of maintenance that do not simulate the optical density of the environment corresponding to a real fire leads to the fact that in the event of a real fire, the possibility of timely detection of dangerous factors is reduced. The work examines the problem of checking the installed fire alarm system for its effective functioning, as well as the possibility of ensuring safe evacuation when threshold smoke levels are reached. Mathematical modeling of smoke propagation is presented and comparative full-scale tests are carried out. Based on a series of experiments, an effective method has been proposed

for testing a fire alarm system while simultaneously conducting exercises for the safe evacuation of personnel at a protected facility under conditions of a real decrease in visibility due to the appearance of smoke from a fire.
ON IMPROVEMENT OF EXPLOSION AND FIRE SAFETY LEVEL OF PROCESS PIPELINES
Authors: Kuzmina Tatyana , Romanov Nikolay , Smirnov Alexey
Published: February 2024

It has been shown that the use of various physical methods in the process of examination of the state of process pipelines involves working with a significant range of measuring instruments and a variety of document formats. In the course of the study, a model

of information support for the process pipeline life cycle was formed, based on the CALS concept, which, within the framework of the information space of the «Process Pipeline», can provide uniform methods of effective interaction between employees of control and supervisory bodies, enterprise personnel and specialists of expert organizations, taking into account the content of the current regulatory framework. To host resources, a private cloud infrastructure is offered in the form of a cluster of MS Windows Server DataCenter running Hyper-V. The local scheme of information interaction between the enterprise, the expert organization and the control and supervisory body, as well as the algorithm for loading the technical report into the database, have been developed and implemented.
TOOLS AND METHODS FOR IMPROVING SECURITY TRANSPORT SYSTEMS IN EMERGENCY SITUATIONS
Authors: Nefediev Sergey , Sharapov Sergey
Published: February 2024

The economic development of the state is connected with the safety of transport systems, transport infrastructure is of exceptional importance in national security, which determined the relevance of the research topic. The theoretical provisions of modern risk management, methods of risk identification, risks of emergency situations at transport enterprises are considered. The risk properties of a transport enterprise are described, a qualitative risk assessment and options for classifying risks of a transport enterprise are presented. Tools for detecting risks of transport systems in emergency situations are presented. The measures of control of identified risks at the enterprises of the transport system are proposed, the effect of their introduction into the practice of the transport enterprise is revealed. A situational approach to forecasting risks at a transport enterprise is recommended. The proposed tools and methods make it possible to improve the safety of transport systems in emergency enterprises. The reliability of the obtained results is determined. Publications on the results of the study of this research topic are presented. Security issues of the transport system in emergency situations have been developed.
DESTRUCTION OF MATERIALS BY SHOCK WAVE CUTTING CHARGES UNDER WATER IN EMERGENCY SITUATIONS
Authors: Doroshenko Stanislav , Nefedev Sergey , Malykh Vadim
Published: February 2024

The paper assesses the effectiveness of shock-wave technology cutting for rocks. A comparison of materials cutting technologies using a shock-wave and a shaped charge is done. Shows a significant reduction in the consumption of explosives and an increase in efficiency

in shock-wave cutting with a simultaneous reduction in safe distances. Solving the problems of underwater explosions in the interests of rescue operations in emergency situations.
METHOD OF MULTI-CRITERIA EVALUATION OF TECHNICAL MEANS EFFICIENCY IN ORGANISATIONAL AND TECHNICAL SYSTEMS
Authors: Kozhevin Dmitriy , Matveev Aleksandr , Samigullin Gafur , Smirnov Alexey
Published: February 2024

Evaluation of the efficiency of technical means is an important practical task at the stage of selecting their composition when designing complex organizational and technical systems. The author's method of multicriteria evaluation of technical means efficiency on the basis of dimension analysis is proposed, which allows to take into account many of their private characteristics. This method allows solving the problems of determining the quantitative values of generalised indicators of efficiency and effectiveness of technical means and, on their basis, selecting the preferred option for inclusion in the structure of organisational and technical systems. A practical example of using the method to select sensors in the synthesis of fire protection system of the object is presented.
Multi-Criteria Decision Making Model for Analysis Hydrogen Production for Economic Feasibility and Sustainable Energy
Authors: Abouhawwash Mohamed , Jameel Mohammed , Askar Sameh S.
Published: February 2024

Hydrogen production is pivotal to achieving economic feasibility and sustainable energy systems. This study provides an overview of the criteria for the economic feasibility of hydrogen production and sustainable energy, highlighting the key factors contributing to its viability. Factors such as cost-effectiveness, energy efficiency, carbon emissions, feedstock availability and sustainability, scalability, infrastructure compatibility, water usage, life cycle assessment, technological readiness, and policy support are discussed. By considering these criteria, hydrogen production methods can be evaluated and optimized to ensure economic viability and contribute to the development of sustainable energy systems. We used the multi-criteria decision-making (MCDM) model for various criteria and factors. We used the MULTIMOORA method as an MCDM model to analyse the hydrogen production criteria and select the best alternatives. We compute the weights of criteria using the average method. Then, we used the MULTIMOORA method to rank the other options. The results show that cost-effectiveness has the highest weight, followed by energy efficiency, and the policy criterion has the lowest weight. Then, we used the sensitivity analysis to ensure the stability of the results.
Toward Smart Logistics: Hybrization of Intelligence Techniques of Machine Learning and Multi-Criteria Decision-Making in Logistics 5.0
Authors: Mohamed Mona
Published: February 2024

With cutting-edge technology and data-driven insights, intelligent logistics has become a game-changing supply chain management strategy, helping maximize productivity and streamline processes. The main ideas of smart logistics are outlined in this study. It includes several factors that companies must consider while assessing and implementing intelligent logistics solutions. Real-time visibility, supply chain collaboration, inventory management, robotics and automation, supply chain integration, predictive analytics, scalability and flexibility, security and data privacy, and return on investment are some requirements. Using these criteria, organizations may use intelligent logistics to optimize inventory levels, boost customer happiness, save costs, simplify procedures, and enhance supply chain efficiency. In a dynamic and connected world, intelligent logistics solutions help businesses make data-driven choices, react fast to market needs, and adjust to changing business situations. We applied machine learning algorithms to analyze the supply chain dataset. We used two machine learning algorithms: a decision tree and a random forest. We compute the accuracy, precision, recall, and f1 score. The decision tree has the highest accuracy, with 91%. Then, we used the multi-criteria decision-making (MCDM) methodology to analyze the criteria of intelligent logistics. The AHP method is used to compute the weights of criteria.
A Global Analysis of the Policies and Regulations in Place to Address the Impacts of Climate Change
Authors: Abouhawwash Mohamed , Bacanin Nebojsa , Venkatachalam K
Published: February 2024

Primary policy tools include the target decomposition and evaluation system, the accounting and reporting system, and the carbon emission trading program. This research provides an overview of climate governance by tracing the development of policies, analyzing main policy instruments, determining the degree to which policies are successful, and identifying obstacles. This research illustrates that: (1) climate policies have a favorable influence on carbon reduction, economic development, technological innovation, and energy efficiency; and (2) climate policies provide numerous spillover benefits that are not related to climate change. The ramifications for public policy include the adoption of national legislation, the optimization of the policy mix, the equitable distribution of the tradeoffs across governments, and the enhancement of public participation. Overall, this research discusses the policies for climate change. Also, it shows the structured process, including a panel of experts and the participation of stakeholders, will be designed to establish and assess policy options.
A Deeper Monitoring and Evaluation of the Nature of Barriers to Climate Change Adaptation Planning under Fuzzy Multi-Criteria Decision Making Methodology
Authors: Jameel Mohammed , Tanwar Sudeep
Published: February 2024

This study developed a decision-making model to evaluate the barriers to climate change. The climate change barriers have various criteria, such as economic, social, technological, market, environmental, and time frame barriers. These barriers can be evaluated by the multi-criteria decision-making (MCDM) methodology. The MCDM methodology is employed to deal with various criteria and control them. The MCDM methodology is employed in the decision-making model with multiple criteria. The TOPSIS method is an MCDM method used in this paper to rank the alternatives under different criteria. The TOPSIS method is integrated with the spherical fuzzy set (SFS) to overcome the uncertainty in the evaluation process. This study used eight criteria and ten alternatives to be evaluated. The results show the economic criterion has the highest importance and social barriers have the lowest importance. Sensitivity analysis is employed in this study to show the stability of the results. The nine cases of sensitivity analysis are proposed, so the results show the rank is stable.
A adequação do cadastro positivo do consumidor ao direito fundamental do acesso individual à informação
Authors: Barbosa de Siqueira Clóves , Mota Tassigny Mônica , Costa de Souza Simas Danielle
Published: February 2024

O objetivo da pesquisa é analisar como os Cadastros Positivos cumprem o preceito constitucional do acesso individual à informação do consumidor constante dos bancos de dados de proteção ao crédito. Para isso, verificou-se a estrutura dos bancos de dados de informações positivas e quais os potenciais danos perpetrados contra o cadastrado. Em seguida, analisou-se o direito fundamental à informação desde a definição de direitos fundamentais, a aplicação de suas teorias nas relações privadas e a abrangência do direito à informação. Ao final, elencaram-se as principais adequações que o Cadastro Positivo tem feito e precisa fazer para cumprir os preceitos constitucionais de proteção aos direitos fundamentais. O método de pesquisa utilizada foi dedutivo, de natureza exploratória e abordagem qualitativa, além disso, o estudo embasou-se em revisão bibliográfica e documental, e os métodos auxiliares foram histórico e descritivo. Foi possível evidenciar que o legislador infraconstitucional estabeleceu a lei do cadastro positivo para que pudesse cumprir ao máximo a proteção do consumidor, desde a informação do serviço até a administração dos dados presentes nos cadastros, mas que os gestores e os bancos de dados precisam de constante atualização de meios que proporcionem o acesso facilitado das informações ao consumidor.
Housing needs of adults with intellectual disabilities – parents’ perspective
Authors: Franczyk Agnieszka , Kurcz Weronika
Published: February 2024

Wprowadzenie. Problematyka samodzielności i niezależności osób z niepełnosprawnością
intelektualną jest często omawiana w literaturze pedagogicznej, bywa jednak ujmowana w wąskim
zakresie. Obejmuje kwestie podejmowania decyzji w błahych sprawach, pomijając te
fundamentalne, np. dotyczące możliwości decydowania o tym, gdzie i z kim zamieszkać.
Cel. Głównym celem badania było określenie potrzeb mieszkaniowych dorosłych osób
z niepełnosprawnością intelektualną. Uwzględniono perspektywę rodziców (N = 68)
w wieku od 41 do 82 lat (M = 59,66, SD = 8,56).
Metody. Posłużono się metodą sondażu diagnostycznego. Zastosowano autorski kwestionariusz
ankiety dla rodzica mieszkającego wraz ze swoim dorosłym dzieckiem z niepełnosprawnością
intelektualną.
Wyniki. Analiza wypowiedzi rodziców wskazuje na to, że ponad połowa z nich (53%)
chciałaby, aby ich dorosłe dziecko w przyszłości mogło nadal mieszkać w domu rodzinnym
lub z rodzeństwem; co trzeci rodzic (32,4%) pragnąłby, aby zamieszkało
w całodobowym małym domu o charakterze rodzinnym dla nie więcej niż 10 osób.
Respondenci poproszeni o dokonanie wyboru potencjalnej placówki dla swojego dorosłego
dziecka w większości (64,7%) wskazali na mały dom o charakterze rodzinnym
(np. L’Arche).
Wnioski. Istnieje potrzeba przygotowywania rodziców do tego, by mogli rozstać się
z własnym dzieckiem, pozwalając mu na większą autonomię. Niezwykle ważne jest
także zwiększenie liczby niewielkich domów o charakterze rodzinnym z zatrudnionymi
w nich na stałe asystentami, przeznaczonych dla dorosłych osób z niepełnosprawnością
intelektualną.
Catholic schools in upbringing to values. On the basis of the behavioral programme objectives of two catholic primary schools in Szczecin
Authors: Żakowska Barbara
Published: February 2024

Wprowadzenie. We współczesnym świecie, pełnym kontrastów, różnorodności i pluralizmu
społecznego, wychowanie do wartości staje się szczególnie pożądane. Niewątpliwie
fundamentalne oddziaływanie na dziecko mają aktywność i postawa rodziców. To
oni są pierwszymi, naturalnymi wychowawcami swojego potomstwa, dlatego mają prawo
wybrać dla swoich podopiecznych szkołę, która wesprze ich w procesie kształcenia oraz
w działalności wychowawczej poprzez tworzenie takiego środowiska, które będzie zgodne
z ich oczekiwaniami.
Cel. Głównym celem artykułu jest analiza programów wychowawczych Katolickiej Szkoły
Podstawowej im. Świętej Rodziny oraz Szkoły Podstawowej Towarzystwa Salezjańskiego
w Szczecinie, ze szczególnym uwzględnieniem wychowania do wartości. Ponadto
celem artykułu jest ukazanie drogi do powstania wybranych katolickich szkół podstawowych
w Szczecinie.
Materiały i metody. Artykuł powstał w oparciu o kwerendę źródeł, ich selekcję
i opis. W efekcie zinterpretowano fakty stanowiące przedmiot badań. Ponadto podstawą była lektura literatury i opracowań. Analiza materiału źródłowego miała charakter
jakościowy.
Wyniki. Analiza materiału źródłowego pozwala stwierdzić, że wychowanie do wartości
jest istotnym aspektem konstruowania programów wychowawczych wybranych szkół katolickich.
Wnioski. Zaprezentowane wyniki badań prowadzą do wniosku, że szkolnictwo katolickie
może dostarczać inspiracji w zakresie wychowania do wartości.
“As a rule, we start digging a well when the house is already on fire”. Professionals on the family support system
Authors: Basiaga Jan
Published: February 2024

Wprowadzenie. Polski system opiekuńczy ukierunkowany jest na wspieranie rodziny
w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych. Działania pomocowe mają spowodować
ograniczenie konieczności ingerowania w prawa rodzicielskie, wzmacniając jednocześnie
skuteczność działań reintegracyjnych umożliwiających przywrócenie rodziny dziecku.
Cel. Praktyka opiekuńcza pokazuje, że w Polsce średnio 33 procent dzieci wychowujących
się w pieczy zastępczej wraca do rodziny własnej. W powiecie, który został objęty
aktualnym badaniem niespełna 19 procent dzieci udaje się przywrócić rodzinę własną.
Celem badania jest próba odpowiedzi na pytanie: Jakie czynniki determinują niską efektywność
systemu wsparcia rodziny?
Metoda badań. W badaniu zastosowano jakościowe studium przypadku. Do zebrania danych
wykorzystano technikę wywiadu grupowego, częściowo kierowanego, skoncentrowanego
na problemie. Wywiad realizowany był w dwóch grupach fokusowych.
Wyniki. W analizie tematycznej zidentyfikowano istotne problemy, które obie grupy fokusowe
uwzględniły w swoich ocenach systemu wsparcia rodziny. Trzy z nich zostały zdefiniowane
jako te, które w największym stopniu wpływają na jakość jego funkcjonowania.
Wyniki badania pokazują, że na niską efektywność systemu wsparcia rodziny wpływają przede wszystkim zbyt późno podejmowane decyzje o potrzebie objęcia rodziny wsparciem
społecznym. Problem ten jest dostrzegany na każdym etapie rozwoju niekorzystnych
zjawisk w rodzinie. W rezultacie następuje utrwalanie się dysfunkcjonalności rodziny,
co w dużym stopniu wpływa na niską efektywność systemu opiekuńczego oraz znaczące
ograniczenie możliwości realizowania skutecznej pracy reintegracyjnej.
Adapting immigrants’ children to the new socio-cultural reality
Authors: Jasiński Zenon , Maaß Anetta
Published: February 2024

Wprowadzenie. Adaptowanie imigrantów i ich dzieci do rzeczywistości społeczno-kulturowej
jest związane z przemieszczaniem się jednostek i grup do innego kraju. Funkcjonowanie
w nowych warunkach wymaga przystosowania się do nich i integracji ze
społecznością. Państwa są zainteresowane włączeniem nowych obywateli w główny nurt
życia społeczeństwa, wymaga to jednak wielu przemyślanych działań, powołania instytucji
i organizacji, które będą ukierunkowane na integrację imigrantów ze społeczeństwem
kraju osiedlenia.
Cel. Celem artykułu jest analiza procesu adaptowania dzieci imigrantów do nowej rzeczywistości
społeczno-kulturowej.
Materiały i metody. W pracy zastosowano metodę analizy i porównania modelów funkcjonowania
procesów adaptacji w trzech krajach (Polska, Niemcy, Szwecja).
Wyniki. W badanych krajach adaptacja dzieci imigrantów do nowych warunków życia
organizowana jest na założeniach edukacji międzykulturowej. Prowadzi się ją głównie
w szkołach, instytucjach opieki zastępczej i organizacjach pozarządowych.
Wnioski. Adaptacja dzieci imigrantów i jej efektywność zależy od tradycji przyjmowania
imigrantów, związanych z tym oczekiwań i rozmiarów imigracji do określonego kraju.
Pillars of coexistence in the borderland of cultures
Authors: Szerląg Alicja
Published: February 2024

Wprowadzenie. Współczesne uobecnianie i różnicowanie się kultur zdecydowanie umiejscawia
człowieka na ich stykach. Tym samym pogranicza kulturowe stają się miejscami
znaczącymi, ze specyficznymi dla nich przestrzeniami, w których dokonują się procesy
doświadczania różnic kulturowych, identyfikacji kulturowej, konstruowania własnej tożsamości
oraz wypracowywania strategii współistnienia. Na znaczeniu zyskują zatem filary
współistnienia w procesie międzykulturowej integracji społeczeństwa wielokulturowego.
Cel. Celem artykułu jest określenie filarów współistnienia zróżnicowanej narodowo społeczności
funkcjonującej na starym pograniczu kulturowym. W szczególności – przesłanek
ich konceptualizacji przez młode pokolenie wywodzące się z różnych grup narodowych,
wchodzące ze sobą w bezpośrednie relacje w środowisku lokalnym oraz doświadczające
w swej codzienności różnic kulturowych na styku kultur.
Materiały i metody. Wykładni teoretycznej kluczowych dla zaprezentowanej problematyki
zagadnień dokonano w oparciu o paradygmat współistnienia, kategorię międzykulturowości
oraz teorię poczucia wspólnoty. Materiał badawczy zgromadzono natomiast
w wyniku zastosowania metody sondażu diagnostycznego, a jego analizy dokonano przy
zastosowaniu dwuczynnikowej analizy wariancji.
Wyniki i wnioski. W wyniku przeprowadzonych analiz wyłonione zostały cztery filary
współistnienia na starym pograniczu kultur: filar kulturowo-tożsamościowy, filar aksjologii pogranicza, filar poczucia wspólnotowości oraz filar międzykulturowej obywatelskości.
Filary te – ze specyficznymi dla każdego z nich atrybutami – wysycają wzajemnie
przenikające się przestrzenie kulturowej identyfikacji – narodową i ponadnarodową – dając
asumpt do kształtowania się wielowymiarowej tożsamości oraz międzykulturowej integracji
społeczeństwa wielokulturowego.
Computational thinking in the context of self-developmentand the family
Authors: Kopczyński Tomasz
Published: February 2024

Cel. Celem artykułu jest przedstawienie zagadnienia myślenia komputacyjnego w szerszym
kontekście czasopiśmiennictwa anglojęzycznego w obszarach działań samorozwojowychz
uwzględnieniem pojęcia oddziaływania środowiska rodziny. Termin myślenie komputacyjne
już na dobre występuje w różnego opracowaniach edukacyjnych, jednak rzadko
jest rozpatrywany w szerszym kontekście edukacyjnym takim jak rodzina czy samodoskonalenie.
Artykuł sygnalizuje problemy, które były już wcześniej wskazywane przez znawców
tematu, a jedynie nasiliły się w wyniku edukacji postpandemicznej. Zaprezentowano
w nim również możliwe kierunki rozwoju edukacji nieformalnej w zakresie zastosowania
technologii oparte na podstawie twardych danych statystycznych.
Metoda. Artykuł stanowi przegląd wybranych praktycznych rozwiązań i badań wraz
z teoretycznym uzasadnieniem na podstawie literatury międzynarodowej oraz ujęcia statystycznego.
Wyniki. W artykule zostały przedstawione zagadnienia teoretyczne na podstawie przeglądu
literatury oraz dostępnych badań. Zaprezentowane zostały dostępne rozwiązania praktyczne
dotyczące nowego podejścia do tematyki związanej z nauczaniem i wykorzystywaniem
technologii w sposób twórczy, przy jednoczesnym odwołaniu się do koncepcji z lat osiemdziesiątych Seymoura Paperta, która stanowi istotny wkład w dzisiejsze zmagania
społeczno-kulturowe na tle przemian edukacyjnych ostatnich lat.
Wnioski. Rodzice są pierwszymi osobami, które wprowadzają dzieci w świat technologii.
Jeżeli z ich strony przekaz jest taki, że technologia służy do biernej rozrywki, to trudno
oczekiwać, aby dzieci do innych obszarów wykorzystania technologii podeszły z otwartością
i ze zrozumieniem. Niebezpieczeństwo to dostrzegł już w latach osiemdziesiątych
słynny dydaktyk matematyki Seymour Papert, który zasugerował, iż w przyszłości dzieci
będą się dzieliły na te, które programują komputer i na te, które zostaną zaprogramowane.
Trendy statystyczne wskazują na to, iż w przeciągu kilku lat edukacja formalna
zostanie odsunięta na margines społeczny, jeżeli nie zmieni sposobu metod podawania
wiedzy. Edukację na temat idei myślenia komputacyjnego należałoby zacząć od środowiska
rodzinnego wraz z uwzględnieniem roli płci, tak aby w sposób naturalny dostosować
w atrakcyjny sposób tematykę działań i zajęć.
Parenting attitudes of professional foster parents and their correlations with childhood caregiving experiences
Authors: Basiaga Jan , Łojan Adam
Published: February 2024

Wprowadzenie. Rola rodziców zastępczych polega na zapewnieniu stabilnego i bezpiecznego
środowiska przyjętym pod opiekę dzieciom, które najczęściej borykają się z wieloma
trudnościami behawioralnymi i emocjonalnymi (Blythe, Halcomb, Wilkes, Jackson, 2013;
Van Holen, Vanschoonlandt, Vanderfaeillie, 2017). Jednym z najważniejszych czynników
wpływających na poprawę sytuacji życiowej wychowanków rodzin zastępczych –
w szczególności w zakresie problemów emocjonalnych, rozwojowych oraz związanych
z zachowaniem – są postawy rodzicielskie rodziców zastępczych (Schofield, Beck, 2005,
2009). One zaś, w dużym stopniu warunkowane są doświadczeniami opiekuńczymi rodziców
z dzieciństwa (Plopa, 2005).
Cel. Celem badań było określenie postaw rodzicielskich zawodowych rodziców zastępczych
oraz ustalenie relacji pomiędzy doświadczeniami opiekuńczymi z dzieciństwa
i przyjmowanymi przez nich postawami rodzicielskimi.
Metoda. Ustalenia postaw rodzicielskich dokonano przy użyciu Skali Postaw Rodzicielskich
(Plopa, 2005), a rodzicielskie doświadczenia opiekuńcze z dzieciństwa określono
przy użyciu Kwestionariusza Retrospektywnej Oceny Postaw Rodziców (Plopa,
2008).
Wyniki. Wyniki badań wskazują, że zawodowi rodzice zastępczy wychowywali się
w środowiskach rodzinnych, w których w największym stopniu doświadczali zachowań
rodzicielskich właściwych dla postaw autonomii i akceptacji. Jednocześnie jednak,
w swoich oddziaływaniach rodzicielskich, badani rodzice zastępczy w największym
stopniu prezentują postawy nadmiernie wymagającą i niekonsekwentną. Badania pokazały
również, że istnieją silne relacje pomiędzy doświadczeniami opiekuńczymi z dzieciństwa
rodziców zastępczych a ich własnymi zachowaniami rodzicielskimi.
Social relationships between teachers and parentsat a time of COVID-19 pandemic
Authors: Szempruch Jolanta
Published: February 2024

Cel. Artykuł przedstawia analizę relacji społecznych, jakie mają miejsce między nauczycielami
i rodzicami w czasie izolacji społecznej spowodowanej pandemią COVID-19
i związanej z nią zdalnej edukacji. Relacje te przedstawione są z perspektywy nauczycieli
i rodziców na podstawie wyników przeprowadzonych badań, zawartych w opublikowanych
raportach i wypowiedzi prasowych podmiotów edukacyjnych. W oparciu o nie ukazana
została wartość powiązań i zależności składająca się na akceptowaną i oczekiwaną
relacyjność nauczycieli i rodziców. Zaproponowano również działania, jakie należałoby
podjąć w celu stworzenia nowego modelu omawianych relacji.
Materiały i metoda. Przegląd i analiza literatury przedmiotu, wtórna analiza danych.
Wyniki. Artykuł prezentuje problematykę relacji społecznych nauczycieli z rodzicami
w czasie pandemii COVID-19, które nabrały nowego znaczenia w odniesieniu do sytuacji
zdalnego nauczania. Specyfi ka tych relacji została przedstawiona z perspektywy nauczycielskiej
i rodzicielskiej. W analizowanych wynikach badań i wypowiedziach zwraca
uwagę konfrontacyjna postawa rodziców i nauczycieli. Omówione zostały zarówno niekorzystne
elementy zaburzonych relacji i braku zrozumienia, jak i obszary i sposoby ich
usprawnień.
Upbringing in a peasant family described in the readers’ lettersof the periodical „Zorza” (1905–1918)
Authors: Krakowiak Małgorzata
Published: February 2024

Cel. Celem artykułu jest wskazanie i omówienie wychowawczych działań stosowanych
przez rodziny włościańskie. Działania te były opisywane w listach czytelników i publikowane
w czasopiśmie „Zorza” i jego kontynuacjach w latach 1905–1918. Artykuł jest próbą odpowiedzi
na pytania: Jak w listach oceniano wychowawcze wpływy rodziny i jakie postulaty formułowano?
Jak w korespondencji publikowanej w prasie dla włościan opisywano realizacje
opiekuńczo-wychowawczych zadań w rodzinach? Jakie zagrożenia dla rodziny – jej stałości
i wychowawczej roli – wskazywano w korespondencji czytelników?
Metody. Analiza materiału źródłowego miała charakter jakościowy, zastosowano metody
badań historyczno-pedagogicznych i prasoznawczych.
Rezultaty. W artykule opisano obszary wychowania w rodzinach włościańskich, które
zdaniem korespondentów uważano za zaniedbane oraz wskazano formułowane przez nich
postulaty zmian.
Marital satisfaction – a literature review
Authors: Czechowska-Bieluga Marta , Lewicka-Zelent Agnieszka
Published: February 2024

Wprowadzenie. W ciągu ostatnich dekad, w literaturze, znaczną uwagę poświęca się poczuciu zadowolenia z małżeństwa, które jest prawdopodobnie najczęściej analizowaną zmienną zależną w obszarze życia rodzinnego. Podczas gdy badania analizowanej kwestii są dobrze udokumentowane i mają długą historię, statystyki wskazują, że satysfakcja z małżeństwa jest często trudna do osiągnięcia i utrzymania. Potwierdza to potrzebę identyfikacji determinantu małżeńskiego sukcesu. Materiał i metody. Artykuł ma charakter przeglądowy. Cel. Celem artykułu jest przedstawienie przeglądu piśmiennictwa na temat wyznaczników satysfakcji małżeńskiej, a także podkreślenie potrzeby włączania znaczenia przedmałżeńskiego okresu relacji partnerskiej w przyszłych badaniach rodziny. Wyniki. Okazuje się, że takie czynniki jak: miłość, cierpliwość, wzajemność, komunikacja, zrozumienie, tożsamość osobista, religijna, orientacja, zaangażowanie, intymność, elastyczne granice, wspólna odpowiedzialność, wytrwałość, optymizm oraz kongruencja zostały zaproponowane jako najbardziej istotne elementy małżeńskiego sukcesu. Wnioski. Wyłonienie źródeł małżeńskiego sukcesu jest przydatne ze względu na zmiany w funkcjonowaniu rodzin, w tym rosnące wskaźniki rozwodów. Jak pokazuje niniejszy przegląd, zidentyfikowano wiele czynników warunkujących powodzenie małżeństwa. Istnieją jednak inne, które należałoby poddać analizie, np. hierarchia wartości partnerów, podział prac domowych, czy liczba dzieci. Wyniki badań nad satysfakcją małżeńską mogą dostarczyć użytecznych wskazówek w zakresie doradzania parom, jak osiągnąć wyższy poziom satysfakcji małżeńskiej.
Family of origin child-rearing functionality and hypersensitive personality in relation to occupational adjustment. The mediating role of resilience-trait
Authors: Kwiatkowski Piotr
Published: February 2024

Cel. Sprawdzenie związków zachodzących między funkcjonalnością wychowawczą rodziny generacyjnej, hipersensytywnością, resilience-cechą a trzema wymiarami przystosowania w pracy: kapitałem społecznym w miejscu pracy, stresem zawodowym i wypaleniem zawodowym i wygenerowanie modelu przyczynowych powiązań między tymi zmiennymi. Metody. Sondaż przeprowadzony drogą elektroniczną z wykorzystaniem standaryzowanych narzędzi pomiaru. Respondentami były osoby ze stażem pracy minimum pięciu lat, zatrudnione w obecnym miejscu pracy dłużej niż rok. Próba liczyła 622 osoby. Weryfikacja hipotez była wykonana z użyciem współczynnika korelacji Pearsona oraz analizy ścieżek. Wyniki. Analizy doprowadziły do wygenerowania dobrze dopasowanej do danych empirycznych struktury powiązań między zmiennymi modelu. W strukturze tej status zmiennych egzogenicznych przypisano funkcjonalności rodziny, nadwrażliwości emocjonalnej i wrażliwości estetycznej. Wszystkie te zmienne ujawniły istotne związki ze zdolnością pozytywnej adaptacji (resilience-cechą). Zdolność pozytywnej adaptacji okazała się powiązana bezpośrednio lub pośrednio z wymiarami przystosowania zawodowego. Wnioski. Badania potwierdziły status zdolności pozytywnej adaptacji (resilience-cechy) jako czynnika istotnego dla kształtowania się w ontogenezie względnej odporności na procesy zaburzające mechanizmy samoregulacyjne, w tym na powstawanie syndromu wypalenia zawodowego.
Effectiveness of cognitive-behavioural therapy – modification of the level of anxiety and self-esteem in parents of children with ASD
Authors: Płoszaj Małgorzata , Kossewska Joanna
Published: February 2024

Wprowadzenie. Rodzice dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (Autism Spectrum
Disorders, ASD – ang.) doświadczają przewlekłego stresu, który często przeradza się
w zaburzenia lękowe i depresyjne, a także dysfunkcje somatyczne. Ze względu na permanentne
obciążenie konieczne jest zastosowanie terapii, prowadzącej do zmniejszenia niepokojących
objawów, i rozwijanie skutecznych strategii radzenia sobie. Nieliczne jeszcze
publikacje dostarczają danych o skuteczności terapii poznawczo-behawioralnej zastosowanej
wobec rodziców i opiekunów dzieci z ASD.
Cel. Celem artykułu jest przedstawienie polskich badań potwierdzających efektywność
terapii poznawczo-behawioralnej zastosowanej wobec rodziców dzieci z ASD.
Materiały i metody. W pracy zastosowano następujące narzędzia: SES – Skalę samooceny
Rosenberga oraz STAI – kwestionariusz lęku jako cechy i stanu Spielbergera.
Wyniki. Na podstawie analizy wskaźników uzyskanych przed zastosowaniem interwencji
i po niej, w grupie eksperymentalnej oraz w grupie kontrolnej (niepoddanej terapii)
należy stwierdzić, że po interwencji nastąpiło statystycznie istotne obniżenie poziomu
lęku jako stanu oraz wzrost poziomu samooceny. Analogicznych zmian nie stwierdzono
w grupie niepoddawanej interwencji.
Wnioski. Podjęta wobec rodziców dzieci z ASD interwencja terapeutyczna zrealizowana
w podejściu poznawczo-behawioralnym stanowi efektywną metodę niwelowania
poziomu lęku i podnoszenia samooceny.
The safety of remote working in education during the first COVID-19 wave vs. the conflict of teachers’ professional and family roles
Authors: Kamińska- Berezowska Sławomira
Published: February 2024

Wprowadzenie. Przedmiotem rozważań jest problem – szeroko rozumianego – bezpieczeństwa
pracy zdalnej podczas pierwszej fali pandemii koronawirusa, rozpatrywany w aspekcie
zakładanego konfl iktu ról zawodowych i rodzinnych pracowników oświaty. Kwestie
konfl iktu ról leżą na pograniczu zainteresowań socjologii pracy i socjologii rodziny, a więc
z tych perspektyw zostaną przeanalizowane w oparciu o przeprowadzone badania.
Cel. Celem artykułu jest opis podstawowych sposobów postrzegania bezpieczeństwa pracy
zdalnej nauczycieli w aspekcie ich wieku, jak też trudności w wypełnianiu przez nich
ról zawodowych i rodzinnych, sporządzony w oparciu o badania socjologiczne przeprowadzone
w województwie łódzkim.
Materiały i metody. W analizach wykorzystano materiały z socjologicznych badań jakościowych,
które dotyczyły zmian organizacji pracy ze względu na COVID-19 w różnych
sektorach polskiej gospodarki podczas pierwszej fali pandemii (czyli od marca 2020 roku
przez kolejne sześć miesięcy) w województwie łódzkim.
Wyniki. Z przeprowadzonych obserwacji wynika, że konfl ikt ról w grupie badanych pracowników
miał miejsce, ale mocniej dotknął osoby młodsze. Rekomendacje wynikające z badań dotyczą przede wszystkim wyzwań podwyższenia szeroko rozumianego bezpieczeństwa
pracy, w tym w zakresie bezpieczeństwa ekonomicznego, w obszarze przestrzeni
i higieny pracy, jak również w obszarze zarządzania czasem i wsparcia udzielanego pracującym
przez zarządzających.
Styles of upbringing of professional foster parents
Authors: Basiaga Jan
Published: February 2024

Wprowadzenie. Badacze podejmujący problematykę rodzicielstwa zastępczego są zgodni
w definiowaniu czynników wpływających na jakość realizacji zadań rodzica zastępczego.
W tym kontekście istotne znaczenie przypisuje się stylom wychowania stosowanym
przez rodziców zastępczych (Berrick, Skivenes, 2012; Buehler, Rhodes, Orme, Cuddeback,
2006; Orme i in., 2004). W większości przypadków dzieci przyjęte pod opiekę są
po trudnych przeżyciach, które wynikały z różnych form zaniedbywania lub znęcania.
Doświadczenia te często prowadzą u dzieci do problemów emocjonalnych, rozwojowych
oraz związanych z zachowaniem i wymagają od rodziców zastępczych przede wszystkim
umiejętności stworzenia stabilnego, bezpiecznego i przewidywalnego środowiska wychowawczego
oraz dostosowania stylu wychowania do potrzeb podopiecznych (Crum, 2010;
Moore, McDonald, Cronbaugh-Auld, 2016).
Cel. Celem badań było określenie stylów wychowania stosowanych przez zawodowych rodziców
zastępczych, przy użyciu Kwestionariusza do Badania Stylu Wychowania w Rodzinie
autorstwa Marii Ryś (2001). Badaniem objęto 76 zawodowych rodzin zastępczych realizujących
zadania pogotowia rodzinnego na terenie województw śląskiego i małopolskiego.
Wyniki. Wyniki badań wskazują, że zawodowi rodzice zastępczy stosują głównie demokratyczny
styl wychowania i wykazują przy tym dużą zgodność między małżonkami
w przejawianiu poszczególnych stylów. Istotne statystycznie różnice występują w odniesieniu do wieku oraz wykształcenia rodziców zastępczych. Styl demokratyczny najczęściej
stosują rodzice mający wykształcenie średnie oraz będący w wieku wczesnej
dorosłości. Autokratyczny styl w największym stopniu natężenia przejawiają rodzice
w wieku późnej dorosłości oraz mający wykształcenie zasadnicze. Styl liberalny kochający
w największym stopniu charakterystyczny jest dla rodziców w wieku średniej dorosłości
oraz mających wykształcenie średnie. W najmniejszym stopniu natężenia badani
rodzice przejawiają stosowanie stylu liberalnego niekochającego.
Change of the name of the 13-year-old adopted stepson. Some comments de lege lata and de lege ferenda
Authors: Gołowkin–Hudała Magdalena
Published: February 2024

Wprowadzenie. Nazwisko jest częścią naszej tożsamości, jesteśmy postrzegani przez
jego pryzmat w społeczeństwie i używamy go na co dzień. Zmiana nazwiska jest możliwa
wyłącznie w przypadkach określonych prawem i zasadniczo wiąże się z wolą osoby, której
dotyczy. Pasierb, który ukończył 13 lat, przysposobiony przez ojczyma lub macochę, nie
może nie zgodzić się na zmianę swojego dotychczasowego nazwiska. W wyniku przysposobienia
można do jego nazwiska dodać nazwisko ojczyma lub macochy, może on
też przyjąć nazwisko osoby przysposabiającej. Takie rozwiązanie w przypadku 13-latka
związanego ze swoim dotychczasowym nazwiskiem może być trudne do zaakceptowania
przez niego.
Cel. Celem pracy jest odpowiedź na pytanie, czy regulacja odmawiająca 13-letniemu
dziecku prawa do zatrzymania swojego nazwiska po przysposobieniu narusza jego dobro
i wymagałaby wprowadzenia zmian w obowiązującym prawie. W pracy przeprowadzono
analizę standardów z zakresu ochrony praw człowieka, które przewidują udział dziecka
w decydowaniu lub współdecydowaniu w sprawach istotnych dla niego. Ukazano rozwiązania
zawarte w kodeksie rodzinnym, według których dziecko po 13. roku życia może
zadecydować, że pozostaje przy swoim poprzednim nazwisku pomimo zmian zaistniałych w ustaleniu jego pochodzenia. Ma to miejsce np. w przypadku zawarcia małżeństwa przez
jego rodziców po jego urodzeniu się, uznania go za dziecko, sądowego ustalenia ojcostwa,
czy też propozycji otrzymania przez pasierba nazwiska ojczyma lub macochy.
Materiały i metody. Jako podstawowe zastosowano dogmatyczno-prawne i teoretyczno-
-prawne metody badawcze oparte na analizie obecnych krajowych i międzynarodowych
aktów prawnych. Dokonano też przeglądu poglądów przedstawicieli doktryny prawa.
Rozważania poparto analizą orzecznictwa sądów w tym zakresie. Dokonano problemowego
zbadania problemu prawnego będącego przedmiotem opracowania.
Wnioski. W pracy wykazano, że różnicowanie sytuacji małoletnich po 13. roku życia
w kwestii możliwości pozostania przy swoim dotychczasowym nazwisku jest nieprawidłowe.
Ponadto odmawianie dziecku możliwości pozostawienia nazwiska, pod którym jest
ono znane, ma sukcesy i czuje się z nim emocjonalnie związane, należy uznać za istotny
mankament obowiązującej regulacji. Z tego powodu w pracy został sformułowany postulat
dotyczący zmiany obecnych przepisów na wzór pozostałych rozwiązań zawartych
w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.
About the succession in the royal family. Literary image of disability in the historical and legal context (Joe Abercrombie Half a King from the Shattered Sea series)
Authors: Bolińska Marta , Zieliński Patryk
Published: February 2024

Wprowadzenie. Artykuł przedstawia zagadnienie niepełnosprawności z perspektywy literacko-
prawnej. Autorzy uwzględniają kwestię niepełnosprawności jako zjawiska społecznego,
będącego nieodłącznym elementem każdego środowiska i kultury, a także przedmiotem
istotnych badań. Ważnym wątkiem artykułu uczyniono przeobrażenie postrzegania
niepełnosprawności na przestrzeni wieków. Za konkretny przykład jej uobecnienia posłużyła
trylogia Morze Drzazg Joe Abercrombiego. W szkicu poruszona została ponadto
kwestia zmian w postrzeganiu oraz traktowaniu osób z niepełnosprawnościami, jak również
wprowadzania przepisów i edukacji społecznej w celu maksymalnego zapewnienia
osobom z niepełnosprawnościami równych szans funkcjonowania w społeczeństwie.
Cel. Celem artykułu jest przedstawienie wizerunku osób z niepełnosprawnością
w prozie adresowanej do młodego odbiorcy, z uwzględnieniem kontekstu studiów nad
niepełnosprawnością oraz regulacji prawnych.
Materiały i metody. Artykuł ma charakter opisowy i analityczny, wykorzystuje narzędzia
charakterystyczne dla pracy filologa (m.in. eksplikacja tekstu, children’s studies, disability
studies) i prawnika (studium literatury, analiza dokumentów).
Wyniki. Z analizy źródeł oraz obserwacji i badań wynika, że sukcesywnie zwiększa się
otwartość na potrzeby osób z niepełnosprawnością oraz edukacja w tym zakresie, również
poprzez literaturę piękną.
Family media education as a preparation for the functioning of a child in the world of media
Authors: Nowicka Ewa
Published: February 2024

Wprowadzenie. Technologie informacyjno-komunikacyjne stanowią niezwykle ważny element życia rodzinnego. Rodzice dokładają wielu starań w organizowaniu pierwszych wrażeń i doświadczeń medialnych swoich dzieci. Doświadczenia te mogą mieć charakter pozytywny, ale również negatywny. Niezwykle ważna jest – zapoczątkowana przez samych rodziców – edukacja medialna, która stanowić będzie elementarne przygotowanie najmłodszych do prawidłowego i świadomego odbioru mediów. Cel. Opracowany artykuł ma na celu podkreślić niezwykle ważną rolę rodziców w przygotowaniu najmłodszych dzieci do prawidłowego i bezpiecznego korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych. Mając na uwadze pojawiające się problemy zagrożeń medialnych wśród dzieci i młodzieży, w pracy przedstawiłam niepokojące zagrożenia istotne dla funkcjonowania rodziny, najważniejsze założenia edukacji medialnej oraz opisane propozycje działań rodziców w zakresie wczesnego wychowania medialnego w rodzinie. Materiały i metody. W pracy dokonano przeglądu poglądów i założeń podkreślających rolę i zadania rodzinnej edukacji medialnej, pomocnej w przygotowaniu małego dziecka do życia w świecie zdominowanym przez media. Wyniki. Edukacja medialna praktykowana w rodzinie stanowi niezwykle ważny element współczesnego wychowania przygotowującego dzieci i młodzież do bezpiecznego korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych.
Teaching children values in the contemporary family
Authors: Langier Cecylia , Siembida Martyna
Published: February 2024

Cel: Celem podjętych badań było sprawdzenie, jakie wartości uznaje współczesna rodzina i w jaki sposób stara się je eksponować w swoich działaniach wychowawczych.
Metody: Aby odpowiedzieć na postawione problemy badawcze, zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety składającego się z 24 pytań.
Rezultaty: Rezultatem przeprowadzonych badań było uzyskanie informacji na temat rozumienia przez rodziców pojęcia wartości, rodzajów wartości uznawanych za
ważne, wartości eksponowanych szczególnie w wychowaniu oraz sposobów wprowadzania dzieci w świat preferowanych przez siebie wartości.
Wnioski: W oparciu o wyniki badań można stwierdzić, że współcześni rodzice uznają za najważniejsze wartości uniwersalne, które najczęściej preferowane są w procesie wychowania. Wartości te są szczególnie cenione przez rodziców, ponieważ odgrywają znaczącą rolę w prawidłowym rozwoju dziecka.