Mεταβολές της αρτηριακής δυσκαμψίας και της κεντρικής αορτικής πίεσης αιμοκαθαιρόμενων ασθενών μεταξύ των συνεδριών αιμοκαθάρσης
Authors: Γεωργιανός Παναγιώτης 
Published: August 2021

Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν να διερευνηθούν οι μεταβολές των παραμέτρων της αρτηριακής σκληρίας, του κύματος ανάκλασης και της κεντρικής αορτικής πίεσης αιμοκαθαιρόμενων ασθενών κατά τη συνεδρία αιμοκάθαρσης και στο 3ήμερο και 2ήμερο διάστημα μεταξύ διαδοχικών συνεδριών αιμοκάθαρσης. Στη μελέτη αυτή έλαβαν μέρος 70 ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο (ΧΝΝ) τελικού σταδίου, οι οποίοι ήταν ενταγμένοι σε σταθερό πρόγραμμα αιμοκάθαρσης με τρεις συνεδρίες ανά εβδομάδα για τουλάχιστον τρεις μήνες. Οι ασθενείς αξιολογήθηκαν σε 5 διαδοχικά χρονικά σημεία, 30 min μετά την τελευταία συνεδρία της προηγούμενης εβδομάδας και αντίστοιχα πριν και μετά την πρώτη και τη δεύτερη συνεδρία της επόμενης εβδομάδας. Σε κάθε χρονικό σημείο, οι ασθενείς υποβάλλονταν σε προσδιορισμό των σωματομετρικών χαρακτηριστικών, της σωματικής σύστασης με ανάλυση βιοηλεκτρικής αντίστασης και της περιφερικής αρτηριακής πίεσης (ΑΠ) στη βραχιόνιο αρτηρία. Η ταχύτητα του σφυγμικού κύματος (pulse wave velocity, PWV) στην αορτή και τη βραχιόνιο αρτηρία υπολογίσθηκαν ως δείκτες αρτηριακής σκληρίας, ενώ ο αυξητικός δείκτης (augmentation index, AIx) εκτιμήθηκε ως δείκτης του κύματος ανάκλασης με τη μέθοδο της τονομετρίας περιφερικών αρτηριών και τη χρήση της συσκευής Sphygmocor. Κατά την πρώτη συνεδρία αιμοκάθαρσης της εβδομάδας παρατηρήθηκε σημαντική μείωση της συστολικής ΑΠ (ΣΑΠ) και της πίεσης παλμού (ΠΠ) στη βραχιόνιο αρτηρία και την κεντρική αορτή, χωρίς σημαντική μεταβολή της διαστολικής ΑΠ (ΔΑΠ). Η PWV στην αορτή και τη βραχιόνιο αρτηρία παρέμειναν αμετάβλητες, ενώ σημαντικές μειώσεις σημειώθηκαν στον AIx και την πίεση ενίσχυσης. Όμοια ευρήματα, με μικρότερες μεταβολές των παραμέτρων σημειώθηκαν και κατά την ενδιάμεση συνεδρία της εβδομάδας. Οι μεταβολές της ΣΑΠ και ΠΠ στην κεντρική αορτή, του AIx και της αορτικής και βραχιόνιας PWV κατά τη διάρκεια της συνεδρίας δε διέφεραν σημαντικά μεταξύ των ασθενών που υποβάλλονταν σε αιμοδιαδιήθηση και αυτών που υποβάλλονταν σε απλή αιμοκάθαρση, Αυτό το εύρημα ήταν σταθερό στην πρώτη και την ενδιάμεση συνεδρία αιμοκάθαρσης της εβδομάδας. Κατά το 3ήμερο μεσοδιαλυτικό διάστημα παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση της ΣΑΠ και της ΠΠ στη βραχιόνιο αρτηρία και την κεντρική αορτή, χωρίς σημαντική μεταβολή της ΔΑΠ. Η PWV στην αορτή και τη βραχιόνιο αρτηρία δε μεταβλήθηκαν σημαντικά στο 3ήμερο διάστημα, ενώ σημαντική αύξηση σημειώθηκε στον AIx και την πίεση ενίσχυσης. Όμοιες, αλλά μικρότερες σε μέγεθος μεταβολές παρατηρήθηκαν και κατά τη διάρκεια του 2ήμερου μεσοδιαλυτικού διαστήματος. Οι αυξήσεις στον AIx και την πίεση ενίσχυσης ήταν κατά 30% σημαντικά υψηλότερες στο 3ήμερο σε σύγκριση με ένα τυπικό 2ήμερο διάστημα εκτός αιμοκάθαρσης. Ομοίως, η βραχιόνιος και η αορτική ΠΠ εμφάνισε σημαντικά μεγαλύτερη αύξηση στο 3ήμερο διάστημα. Οι μεταβολές του AIx στο 3ήμερο και το 2ήμερο μεσοδιαλυτικό διάστημα εμφάνισαν ισχυρές στατιστικές συσχετίσεις με τις μεταβολές του σωματικού βάρους, του ολικού σωματικού ύδατος και της κεντρικής αορτικής ΣΑΠ. Συμπερασματικά, η μελέτη αυτή έδειξε ότι κατά τη συνεδρία αιμοκάθαρσης μειώνεται η ένταση του κύματος ανάκλασης από την περιφέρεια, αλλά όχι η σκληρία της αορτής και των μεγάλων κεντρικών αρτηριών. Οι μεταβολές αυτές φάνηκε ότι δε διαφέρουν μεταξύ των μεθόδων της αιμοδιαδιήθησης και της απλής αιμοκάθαρσης. Το 3ήμερο μεσοδιαλυτικό διάστημα σχετίζεται με σημαντική μεγαλύτερη αύξηση του κύματος ανάκλασης σε σύγκριση με ένα 2ήμερο διάστημα. Αυτή η μεταβολή αποτελεί, πιθανώς, έναν κύριο παθοφυσιολογικό μηχανισμό για τον αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο των αιμοκαθαιρόμενων ασθενών στο τέλος του 3ήμερου μεσοδιαλυτικού διαστήματος.