Μεθοδολογικές και πρακτικές προσεγγίσεις για την υποστήριξη μαθητών με προβλήματα στο γραπτό λόγο που φοιτούν στο γυμνάσιο
Authors: Καψωμενάκης Πέτρος 
Published: August 2021

Στο πρώτο μέρος της διατριβής γίνεται αναφορά στο πώς ο άνθρωπος έμαθε να διαβάζει και σε όσα συμβαίνουν στον εγκέφαλο κατά την ανάγνωση, εξετάζεται η διαδικασία κατάκτησης της αναγνωστικής δεξιότητας, επιχειρείται ορισμός των μαθησιακών δυσκολιών, παρουσιάζονται αίτια της δυσλεξίας, χαρακτηριστικά των δυσλεξικών μαθητών και τρόποι υποστήριξής τους. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζεται έρευνα για το κατά πόσο μαθητές με και χωρίς ειδικές μαθησιακές δυσκολίες δυσκολεύονται περισσότερο ή λιγότερο κατά την ανάγνωση οριζόντια γραμμένων κειμένων, κειμένων οριζόντια γραμμένων, αλλά στραμμένων κατά 90 μοίρες αριστερά ή δεξιά και κάθετα γραμμένων κειμένων. Στόχος να διαπιστωθεί κατά πόσο οι διαφορές στον εγκέφαλο των πρώτων καθιστούν πιο εύκολη για αυτούς την ανάγνωση κάθετα γραμμένων κειμένων. Στην έρευνα συμμετείχαν 244 μαθητές της Γ΄ Δημοτικού και 192 της Α΄ Γυμνασίου. 40 μαθητές της Γ΄ Δημοτικού παρακολουθούσαν ειδικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα (1η πειραματική ομάδα), 40, αν και θα έπρεπε, δεν παρακολουθούσαν πρόγραμμα (2η πειραματική ομάδα) και 164 δεν αντιμετώπιζαν δυσκολίες (ομάδα ελέγχου). 36 μαθητές της Α΄ Γυμνασίου είχαν διαγνωστεί με δυσλεξία από δημόσιο φορέα (1η πειραματική ομάδα), 48 υποδείχτηκαν από τους φιλολόγους τους ως μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (2η πειραματική ομάδα) και 108 δεν αντιμετώπιζαν δυσκολίες (ομάδα ελέγχου). Κάθε μαθητής διάβασε ένα κείμενο γραμμένο οριζόντια και ένα γραμμένο κάθετα (ή οριζόντια, αλλά στραμμένο αριστερά ή δεξιά). Ο χρόνος για κάθε κείμενο ήταν τέσσερα λεπτά. Μετρήθηκαν οι λέξεις που διάβασε (ή θα διάβαζε) κάθε μαθητής από το κάθε κείμενο και υπολογίστηκε ο μέσος όρος για κάθε ομάδα μαθητών και για κάθε τρόπο παρουσίασης των κειμένων, έγινε διαίρεση, ώστε να βρεθεί η σχέση μεταξύ των λέξεων που διάβασε κάθε μαθητής από κάθε κείμενο, εξαγωγή των μέσων όρων των παραπάνω σχέσεων για κάθε ομάδα μαθητών και για κάθε συνδυασμό κειμένων και σύγκριση των μέσων όρων. Για την ανάλυση των ποσοτικών δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν τα κριτήρια t-test και Wilcoxon δύο δειγμάτων. 435 μαθητές διάβασαν γρηγορότερα το οριζόντια γραμμένο κείμενο. Οι μαθητές των ομάδων ελέγχου διάβασαν ευκολότερα από τους μαθητές των πειραματικών ομάδων τα οριζόντια γραμμένα κείμενα, όχι, όμως, τα κείμενα που ήταν γραμμένα κάθετα (ή οριζόντια, αλλά στραμμένα αριστερά ή δεξιά). Οι μαθητές των ομάδων ελέγχου διάβασαν περισσότερες λέξεις από τα οριζόντια γραμμένα κείμενα, λιγότερες από τα στραμμένα αριστερά ή δεξιά και ακόμα λιγότερες από τα κάθετα γραμμένα. Οι μαθητές των πειραματικών ομάδων διάβασαν περισσότερες λέξεις από τα οριζόντια γραμμένα κείμενα, δεν διάβασαν, όμως, στο σύνολο των περιπτώσεων λιγότερες λέξεις από τα κάθετα γραμμένα. Οι μαθητές της Α΄ Γυμνασίου διάβασαν γρηγορότερα όλα τα κείμενα, δεν δυσκολεύτηκαν, ωστόσο, αναλογικά περισσότερο ή λιγότερο στην ανάγνωση των κάθετα γραμμένων κειμένων από τους μαθητές της Γ΄ Δημοτικού. Επιβεβαιώθηκε ότι οι δυσλεξικοί μαθητές δυσκολεύονται αναλογικά λιγότερο από τους συμμαθητές τους κατά την ανάγνωση κάθετα γραμμένων κειμένων, γεγονός που αποδίδουμε και στο ότι ο εγκέφαλος τους λειτουργεί διαφορετικά.