Lifelong learning and education of adult migrants and refugees
Authors: Τσέλα Δήμητρα 
Published: March 2024

Αυτή η διατριβή εμβαθύνει την εκπαίδευση των ενηλίκων προσφύγων και μεταναστών και την ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους μέσω της συναισθηματικής νοημοσύνης. Η Ελλάδα και η Ευρώπη έχουν κληθεί να αγκαλιάσουν διαφορετικά κοινωνικά στρώματα, πολιτιστικά υπόβαθρα και θρησκείες. Άνθρωποι που αναγκάστηκαν να ξεριζωθούν από την οικογένεια, το σπίτι, την εκπαίδευση, την εργασία και τη χώρα τους, κλήθηκαν να έρθουν σε χώρες με διαφορετικές γλώσσες, θρησκείες, νοοτροπίες και τρόπο ζωής. Η Συναισθηματική Νοημοσύνη είναι η ικανότητα να μπορούμε να αναγνωρίζουμε και να διαχειριζόμαστε συναισθήματα. Η ύπαρξη πολυπολιτισμικών κοινωνιών αποτελεί μεγάλη πρόκληση στις μέρες μας, καθώς προκύπτει η ανάγκη για επικοινωνία και συνεργασία χωρίς κανενός είδους προκαταλήψεις και στερεότυπα μεταξύ των μελών της κοινωνίας με ποικίλο εθνικό, γλωσσικό ή/και πολιτισμικό υπόβαθρο. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να αναδείξει το πρόβλημα που προέκυψε μετά το κραχ των προσφύγων και μεταναστών στην Ελλάδα και την Ευρώπη και να καλύψει το κενό στην έρευνα για τις εκπαιδευτικές προοπτικές και δυνατότητες των ενηλίκων προσφύγων και μεταναστών μέσω της ψυχοπαιδαγωγικής προσέγγισης και δια βίου μάθησης, τη διερεύνηση του ρόλου της συναισθηματικής νοημοσύνης στην ανάπτυξη δεξιοτήτων. Επίσης, προσπαθεί να προωθήσει τη γνώση των παραγόντων που μπορεί να προδιαθέσουν ένα άτομο να ασχοληθεί με τη δια βίου μάθηση μέσω της συναισθηματικής νοημοσύνης. Μια πρωτογενής, ποσοτική έρευνα ολοκληρώθηκε με τη χρήση αξιόπιστων και έγκυρων ερωτηματολογίων. Η συναισθηματική νοημοσύνη μετρήθηκε με WLEIS (a≥0,948) και η δια βίου μάθηση με την κλίμακα των Kirby et al. (2010) (a≥0,752). Το δείγμα διεξήχθη από 482 μετανάστες μέσης ηλικίας 32 ετών, οι οποίοι κατά κύριο λόγο κατάγονται από την Ουκρανία, την Αλβανία, τη Συρία, το Ιράκ, έχουν χαμηλό μορφωτικό επίπεδο στη χώρα καταγωγής τους και κύρια αιτία μετανάστευσης ο πόλεμος. Επιβεβαιώθηκαν τα απαραίτητα ηθικά ζητήματα (BPS, 2014). Η ανάλυση δεδομένων πραγματοποιήθηκε με σημαντικότητα 5% με τη χρήση παραμετρικών, μη παραμετρικών δοκιμών και μοντέλων πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης (Field, 2017). Οι παράγοντες της συναισθηματικής νοημοσύνης συσχετίστηκαν θετικά με τους παράγοντες της δια βίου μάθησης (rho≥ .186, p<.01). Η χρήση της συναισθηματικής νοημοσύνης ήταν ένας σημαντικός προγνωστικός παράγοντας της δια βίου μάθησης (b≥0.205, p≤0.002). Η ρύθμιση του συναισθήματος ήταν σημαντικός προγνωστικός παράγοντας καθορισμού στόχων (b=0.181, p=0.007), εφαρμογής γνώσεων και δεξιοτήτων (b=0.290, p<.001) και προσαρμόσιμων στρατηγικών μάθησης (b=0.184, p=0.008). Η αξιολόγηση των συναισθημάτων των άλλων ήταν σημαντικός προγνωστικός παράγοντας εφαρμογής γνώσεων και δεξιοτήτων (b=0.141, p=0.023). Η δια βίου κατάρτιση επηρεάστηκε από το φύλο (p<.001), τον νομό προέλευσης (p<.001), την ηλικία (p<.05), το μορφωτικό επίπεδο (p<.001) και την παρακολούθηση μαθημάτων ελληνικής ή άλλης γλώσσας (p≤0.047 ). Οι μετανάστες παρουσίασαν υψηλά επίπεδα συναισθηματικής νοημοσύνης. Οι μετανάστες με υψηλότερα επίπεδα συναισθηματικής νοημοσύνης παρουσίασαν υψηλότερα επίπεδα δια βίου μάθησης με σημαντικότερο παράγοντα τη χρήση του συναισθήματος ακολουθούμενη από τη ρύθμιση του συναισθήματος και τη συναισθηματική αξιολόγηση άλλων. Οι ηλικιακά νεότεροι μετανάστες παρουσίασαν υψηλότερους στόχους ενώ οι ηλικιακά μεγαλύτεροι υψηλότερη θέση πληροφοριών.