Characterization, quantification, implications and nutritional management of sow hoof lesions
Authors: Λισγάρα Μαρίνα 
Published: September 2021

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Η εισαγωγή της παρούσας διατριβής περιλαμβάνει μια ανασκόπηση της υπάρχουσας γνώσης για τις αλλοιώσεις των χηλών των χοιρομητέρων, τη συχνότητα και τον συσχετισμό τους με τη χωλότητα και τις αναπαραγωγικές αποδόσεις. Στο τέλος του κεφαλαίου παρουσιάζονται οι σκοποί της διατριβής. Κεφάλαιο 2: Αλλοιώσεις των χηλών και χωλότητα των χοιρομητέρων σε τρεις Ελληνικές εκτροφές. Ο σκοπός της μελέτης που παρουσιάζεται σε αυτό το κεφάλαιο ήταν, να χαρακτηριστούν οι αλλοιώσεις των χηλών των χοιρομητέρων, να υπολογιστεί η συχνότητα και η έντασής τους και να διερευνηθεί ο συσχετισμός τους με την ηλικία των χοιρομητέρων και τη χωλότητα, σε τρεις Ελληνικές εκτροφές, κατά τους πρώτους 6 μήνες του 2013. Τα αποτελέσματα απεικονίζουν τη συχνότητα και την ένταση των αλλοιώσεων των χηλών και της χωλότητας των χοιρομητέρων πριν την εφαρμογή του ομαδικού σταβλισμού στις εκτροφές. Οι χοιρομητέρες που πήραν μέρος στη μελέτη και οι οποίες σταβλίζονταν ατομικά κατά τη διάρκεια των προηγούμενων κυήσεων, εξετάστηκαν για αλλοιώσεις στις χηλές κατά την είσοδό τους στους θαλάμους τοκετών και γαλουχίας. Οι αλλοιώσεις που αξιολογήθηκαν περιελάμβαναν την υπερκερατινοποίηση του βολβού της οπλής, διαβρώσεις ή ρωγμές, και υπερανάπτυξη των χηλών και επικουρικών χηλών. Ο έλεγχος της ύπαρξης χωλότητας και η βαθμολόγηση της έντασή της γίνονταν κατά την έξοδο των ζώων από τους θαλάμους τοκετών, επισκοπώντας τον τρόπο βάδισής των χοιρομητέρων καθώς περπατούσαν κατά μήκος ενός διαδρόμου. Το ποσοστό των χοιρομητέρων με τουλάχιστον μια αλλοίωση σε οποιοδήποτε άκρο ήταν πολύ υψηλό και παρόμοιο μεταξύ των εκτροφών, με 121 από 125 (96.8%), 123 από 125 (98.4%), και 377 από 386 (97.7%) προσβεβλημένες χοιρομητέρες στις εκτροφές A, B, και Γ, αντίστοιχα. Οι πιο συχνές αλλοιώσεις ήταν εκείνες του βολβού της οπλής, και οι υπερμεγέθης χηλές και επικουρικές χηλές. Η ένταση αυτών των αλλοιώσεων αυξάνονταν με την πάροδο της ηλικίας των χοιρομητέρων (αριθμός τοκετών). Η ταυτόχρονη παρουσία αλλοιώσεων σε περισσότερα από ένα ανατομικά μέρη της χηλής, στο ίδιο ή διαφορετικό άκρο ή και τα δύο, είχαν πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στην πιθανότητα εμφάνισης χωλότητας. Κάτω από τις συνθήκες των εκτροφών που έλαβαν μέρος στην παρούσα μελέτη, οι αλλοιώσεις των χηλών των χοιρομητέρων είναι εξαιρετικά συχνές, με τις μεγαλύτερες σε ηλικία χοιρομητέρες να είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν αλλοιώσεις στο βολβό της οπλής και υπερμεγέθης χηλές και επικουρικές χηλές σε σχέση με τις νεαρότερες χοιρομητέρες. Ο βαθμός της χωλότητας μπορεί να επηρεαστεί από αιτιολογικές διασυνδέσεις μεταξύ αλλοιώσεων των χηλών. Κεφάλαιο 3: Συσχετισμοί μεταξύ των αλλοιώσεων των χηλών και των αναπαραγωγικών αποδόσεων των χοιρομητέρων σε τρεις Ελληνικές εκτροφές. Ο σκοπός της μελέτης που περιγράφεται σε αυτό το κεφάλαιο ήταν να διερευνηθούν οι συσχετισμοί μεταξύ της έντασης των αλλοιώσεων των χηλών των χοιρομητέρων και τριών από τους πιο σημαντικούς αναπαραγωγικούς δείκτες, τον αριθμό των ζωντανών γεννηθέντων και απογαλακτισμένων χοιριδίων και το μεσοδιάστημα από τον απογαλακτισμό μέχρι την πρώτη τεχνητή σπερματέγχυση, σε τρεις συμβατικές Ελληνικές εκτροφές. Οι χοιρομητέρες που πήραν μέρος στη μελέτη σταβλίζονταν ατομικά κατά τη διάρκεια των προηγούμενων κυήσεών τους. Οι χοιρομητέρες ελέγχθηκαν για την ύπαρξη αλλοιώσεων, οι οποίες βαθμολογήθηκαν ανάλογα με τη βαρύτητά τους, σε διάφορα ανατομικά στοιχεία της χηλής, πριν τον τοκετό. Τα δεδομένα των υπό εξέταση αναπαραγωγικών δεικτών προήλθαν από τα αρχεία της κάθε εκτροφής. Επειδή η βαθμολόγηση των αλλοιώσεων στα διάφορα ανατομικά μέρη των χηλών οδήγησε στη δημιουργία πολλών συσχετιζόμενων μεταξύ τους μεταβλητών για κάθε χοιρομητέρα που εξετάστηκε, χρησιμοποιήσαμε την παραγοντική ανάλυση για να δημιουργήσουμε ένα μικρότερο σύνολο ανεξάρτητων μεταβλητών (παραγόντων - factors), το οποίο περιείχε όλες τις πληροφορίες των αρχικών μεταβλητών. Στη συνέχεια υπολογίσαμε τους συντελεστές των παραγόντων. Ο αριθμός των ζωντανών γεννηθέντων και απογαλακτισμένων χοιριδίων συσχετίστηκε με τους συντελεστές των παραγόντων σε δυο πολυπαραγοντικά μοντέλα γραμμικής παλινδρόμησης, ενώ οι πιθανοί συσχετισμοί μεταξύ του διαστήματος απογαλακτισμού-οίστρου και τους συντελεστές των παραγόντων ελέγχθηκαν με τη χρήση ενός αρνητικού διωνυμικού μοντέλου μηδενικού-πληθωρισμού (zero-inflated negative binomial model). Ο αριθμός των γεννηθέντων ζωντανών χοιριδίων συσχετίστηκε αρνητικά με συντελεστές των παραγόντων που αντιπροσώπευαν αλλοιώσεις στο βολβό της οπλής (P ≤ 0.001) και στη σόλα των προσθίων άκρων (P = 0.019). Ο αριθμός των απογαλακτισμένων χοιριδίων συσχετίστηκε επίσης αρνητικά με συντελεστές παραγόντων που αντιπροσώπευαν αλλοιώσεις στο βολβό της οπλής (P = 0.003), στη σόλα των προσθίων άκρων (P = 0.001) και στη λευκή γραμμή, στη σόλα και στο τοίχωμα των οπισθίων άκρων (P = 0.008), ενώ το μεσοδιάστημα απογαλακτισμού μέχρι την πρώτη σπερματέγχυση συσχετίστηκε με αλλοιώσεις στο βολβό της οπλής (P = 0.02), στη σόλα των προσθίων άκρων (P = 0.02) και στο μήκος των επικουρικών χηλών στα πρόσθια άκρα (P = 0.009). Τα αποτελέσματά μας έδειξαν ότι ο συνδυασμός διαφόρων αλλοιώσεων στο ραχιαίο και κοιλιακό τμήμα των χηλών, επηρεάζει αρνητικά τις αναπαραγωγικές παραμέτρους, τονίζοντας τη σημασία της υγείας των ποδιών και την ανάγκη γενικής βελτίωσής τους. Κεφάλαιο 4: Επίδραση της προσθήκης χηλικού ψευδαργύρου, χαλκού και μαγγανίου στις αλλοιώσεις των χηλών χοιρομητέρων που σταβλίζονται ομαδικά. Το αντικείμενο της μελέτης που περιγράφεται σε αυτό το κεφάλαιο ήταν, να διερευνηθεί η επίδραση μιας δίαιτας εμπλουτισμένης με οργανικά σύμπλοκα ιχνοστοιχείων (Zn, Cu, Mn), υποκαθιστώντας μερικώς την ανόργανη μορφή τους, στις αλλοιώσεις των χηλών των χοιρομητέρων τριών Ελληνικών εκτροφών. Συνολικά 518 χοιρομητέρες εξετάστηκαν για αλλοιώσεις στις χηλές και η έντασή τους βαθμολογήθηκε. Για κάθε χηλή, το μήκος των χηλών και επικουρικών χηλών αξιολογήθηκε και πέντε ανατομικά στοιχεία, ο βολβός της οπλής, η σόλα, η λευκή γραμμή, το τοίχωμα και η στεφάνη, εξετάστηκαν για αλλοιώσεις. Στη συνέχεια, οι ίδιες χοιρομητέρες επανεξετάστηκαν μετά από έναν ή δυο τοκετούς σε δίαιτα εμπλουτισμένη με οργανικά ιχνοστοιχεία, υποκαθιστώντας μερικώς την ανόργανη μορφή τους (οργανική μορφή Zn 45 ppm, Cu 14 ppm και Mn 25 ppm από τη συνολική ποσότητα 125 ppm του Zn, 15 ppm του Cu και 40 ppm του Mn, αντίστοιχα). Η πιθανότητα για μεγαλύτερης έντασης αλλοιώσεις σε σχέση με μικρότερης έντασης ήταν σημαντικά μικρότερη μετά σε σχέση με πριν την προσθήκη των οργανικών ιχνοστοιχείων στη δίαιτα των χοιρομητέρων, για το καθένα από τα ανατομικά στοιχεία που εξετάστηκαν με εξαίρεση τη στεφάνη, και με διακριτή επίδραση ανάλογα με την εντόπισή τους. Συγκεκριμένα, στα οπίσθια άκρα η βελτίωση των αλλοιώσεων των χηλών ήταν είτε μικρότερη (για το βολβό της οπλής, τη σόλα και το τοίχωμα) σε σχέση με τα πρόσθια άκρα ή δεν ήταν σημαντική (για τη λευκή γραμμή, το μήκος των χηλών και επικουρικών χηλών). Επιπλέον, για κάθε ανατομικό στοιχείο και εκτροφή που εξετάστηκε, μετά την προσθήκη των οργανικών ιχνοστοιχείων, οι χοιρομητέρες με την ίδια ή μικρότερη ένταση αλλοιώσεων ήταν περισσότερες, με εξαίρεση το μήκος των χηλών και επικουρικών χηλών στη μια από τις εκτροφές. Κάτω από τις συγκεκριμένες συνθήκες των τριών εκτροφών που μελετήθηκαν, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης επισημαίνουν τον ρόλο των χηλικών ιχνοστοιχείων στην υγεία των χηλών των χοιρομητέρων, προτείνοντας μια εύκολα εφαρμόσιμη και αποδοτική παρέμβαση για την πρόληψη των αλλοιώσεων των χηλών. Κεφάλαιο 5: Γενική συζήτηση και προοπτικές για το μέλλον. Στο κεφάλαιο αυτό συνοψίζονται και συζητούνται τα συμπεράσματα της διατριβής σε σχέση με την υπάρχουσα βιβλιογραφία και τις ανάγκες για μελλοντικές ερευνητικές δραστηριότητες.