Κλινική και βακτηριολογική μελέτη της τελιθρομυκίνης και του ABT-773 (σεθρομυκίνης) στη θεραπεία της οξείας ιγμορίτιδος των ενηλίκων
Authors: Διαμαντέα Φιλία 
Published: August 2021

Η οξεία ιγμορίτιδα είναι μια κοινή λοίμωξη ίου αναπνευστικού, με σημαντική νοσηρότητα τόσο στον ενήλικο όσο και στο παιδιατρικό πληθυσμό της κοινότητος και υψηλό κόστος θεραπείας.Ένα σημαντικό πρόβλημα που έχει ανακύψει την τελευταία δεκαετία, είναι η ανησυχητική αύξηση της αντοχής του S.pneumoniae που αποτελεί το συνηθέστερα απομονούμενο αναπνευστικό παθογόνο, στα αντιβιοτικά που παραδοσιακά χρησιμοποιούνταν για την αντιμετώπισή του, την πενικιλίνη και τις μακρολίδες, αλλά και σε νεώτερους παράγοντες ευρύτερου φάσματος. Το γεγονός αυτό οδήγησε στην ανάγκη παραγωγής νέων αντιβακτηριδιακών παραγόντων δραστικών έναντι των συγκεκριμένων ανθεκτικών στελεχών, με χημική δομή τέτοια που να καθιστά την ανάπτυξη αντοχής σε αυτούς τους παράγοντες δύσκολη υπόθεση για τα βακτήρια και συγχρόνως φαρμακοδυναμικές και φαρμακοκινητικές ιδιότητες που επιτρέπουν ευνοϊκό δοσολογικό σχήμα και ασφάλεια στη χορήγηση σε ασθενείς της κοινότητος.Οι κετολίδες ανήκουν στη κατηγορία των νέων αυτών αντιβακτηριδιακών παραγόντων με καλά τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα σε εργαστηριακό τουλάχιστον επίπεδο. Σε κλινικό όμως επίπεδο είναι πολύ λίγες οι μελέτες που έχουν μέχρι τώρα πραγματοποιηθεί. Στο πλαίσιο αυτό σχεδιάστηκαν δυο μεγάλες πολυκεντρικές μελέτες που σκοπό είχαν να εξετάσουν την κλινική αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των 2 πρωτοπόρων κετολιδών, της τελιθρομυκίνης και του ΑΒΤ-773, στην οξεία ιγμορίτιδα των ενηλίκων. Στην παρούσα μελέτη παρουσιάζονται τα αποτελέσματα 3 ερευνητικών κέντρων από το σύνολο αυτών που συμμετείχαν στις παραπάνω μελέτες και αφορούν συνολικά 79 ασθενείς, από τους οποίους 41 έλαβαν τελιθρομυκίνη και 38 έλαβαν ΑΒΤ-773. Οι ασθενείς που συμπερτλήφθηκαν στη μελέτη πληρούσαν τα κλινικά και τα ακτινολογικά κριτήρια της οξείας ιγμορίτιδος. Υποβάλλονταν σε διαρρινική παρακέντηση του ιγμορείου και το ληφθέν υλικό καλλεργούνταν για κοινά αναπνευστικά παθογόνα. Στη συνέχεια οι ασθενείς κατόπιν τυχαιοποίησης (διπλή- τυφλή μελέτη), λάμβαναν τα μελετηθέντα φάρμακα, σε δύο διαφορετικά δοσολογικά σχήματα την τελυθρομυκίνη και σε τρία διαφορετικά δοσολογικά σχήματα το ΑΒΤ- 773. Η εκτίμηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία και η παρακολούθηση των ανεπιθύμητων ενεργειών, πραγματοποιούνταν στη διάρκεια πέντε διαδοχικών κλινικοεργαστηριακών αξιολογήσεων των ασθενών. Κριτήρια ανταπόκρισης στη θεραπεία ήταν η υποχώρηση ή βελτίωση των συμπτωμάτων και σημείων της οξείας ιγμορίτιδος και συγχρόνως η εξάλειψη ή βελτίωση των αντίστοιχων ακτινολογικών ευρημάτων. Στη παρούσα μελέτη επιχειρήθηκε ανάλυση των αποτελεσμάτων (κλινική ανταπόκριση, ακτινολογική ανταπόκριση, βακτηριολογική ανάλυση, ανεπιθύμητες ενέργειες) για το κάθε φάρμακο χωριστά και στη συνέχεια συγκριτική μελέτη των δύο φαρμάκων ως προς τις παραπάνω παραμέτρους.Τα αποτελέσματα της μελέτης ήταν συνοπτικά τα ακόλουθα: Η συμμόρφωση των ασθενών στη θεραπεία ήταν υψηλή (92,7% στην ομάδα της τελιθρομυκίνης και 92,1% στην ομάδα του ΑΒΤ-773). Η κλινικο-ακτινολογική ανταπόκριση των ασθενών ήταν παρόμοια στα διαφορετικά δοσολογικά σχήματα και των 2 φαρμάκων. Στην ομάδα του ΑΒΤ-773 διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική αύξηση των ανεπιθύμητων ενεργειών με την προοδευτική αύξηση της δόσης του φαρμάκου. Η συγκριτική ανάλυση έδειξε ότι τα 2 φάρμακα ήταν ισοδύναμα μεταξύ τους όσο αφορά την κλινικο-ακτινολογική ανταπόκριση των ασθενών, ενώ το ΑΒΤ-773 υπερείχε σε στατιστικά σημαντικό βαθμό στις παρενέργειες. Τα αποτελέσματα δεν άλλαξαν όταν επιχειρήθηκε συγκριτική ανάλυση της κλινικο-ακτινολογικής ανταπόκρισης σε σχέση με την βακτηριολογική αποτελεσματικότητα των 2 αντιβιοτικών. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ποσοστό των θετικών καλλιεργειών ήταν μεγαλύτερο στην ομάδα του ΑΒΤ-773 (70,6% έναντι 29,4% για την ομάδα της τελιθρομυκίνης). Οι ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν στην πλειοψηφία τους ήπιες και αφορούσαν κυρίως το γαστρεντερικό σύστημα. Δεν σημειώθηκαν κλινικά σημαντικές παρεκκλίσεις των εργαστηριακών εξετάσεων. Συμπερασματικά τα 2 μελετηθέντα φάρμακα αποδείχθηκαν αποτελεσματικά και ασφαλή σε πληθυσμό ενηλίκων ασθενών με οξεία ιγμορίτιδα. Οπωσδήποτε μεγαλύτερος αριθμός ασθενών απαιτείται προκειμένου να τεκμηριωθεί το αποτελεσματικότερο και συγχρόνως ασφαλέστερο σχήμα χορήγησης για καθένα από αυτά. Εάν η χρήση τους περιορισθεί μόνο στις περιπτώσεις που η χορήγησή τους είναι απαραίτητη, είναι σίγουρο ότι θα αποδειχθούν πολύτιμα στη καταπολέμηση των λοιμώξεων στο μέλλον.