Συστηματική φλεγμονή, αντίσταση στην ινσουλίνη και μεταβολικό σύνδρομο σε μέσης ηλικίας Έλληνες από την κοινόνητα
Authors: Σταματελάτου Μαρία 
Published: August 2021

Το μεταβολικό σύνδρομο αποτελεί τη συνάθροιση αλληλένδετων μεταβολικών παραγόντων κινδύνου , όπως η υπεργλυκαιμία, η υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία και η κεντρική παχυσαρκία. Η παρουσία του αναμφισβήτητα συνδέεται με μακροχρόνιο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών συμβαμάτων και /ή σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Οι πιο ευρέως αποδεκτοί ορισμοί είναι σύμφωνα με τα κριτήρια κατά WHO, κατά NCEP-ATPIII, και κατά IDF . Ωστόσο φαίνεται να μην είναι ταυτόσημοι μεταξύ τους. Από την άλλη η παθογένεση του συνδρόμου δεν έχει αποσαφηνιστεί με ακρίβεια. Η αντίσταση στην ινσουλίνη και η κοιλιακή παχυσαρκία φαίνεται να είναι οι κύριοι παθογενετικοί μηχανισμοί που βρίσκονται πίσω από αυτό. Εντούτοις και η χαμηλού βαθμού συστηματική φλεγμονή έχει σε πολυάριθμες in vitro και in vivo μελέτες δειχτεί να υφίσταται σε άλλοτε άλλο βαθμό.ΣΚΟΠΟΣΝα αναδειχθεί ο ρόλος της χαμηλού βαθμού φλεγμονής και της αντίστασης στην ινσουλίνη σε άτομα με μεταβολικό σύνδρομο, σύμφωνα με τους περισσότερο χρησιμοποιηθέντες ορισμούς για το ΜΣ και να συσχετιστεί με τα διαφορετικά συστατικά ενός έκαστου ορισμού, έναντι ατόμων χωρίς ΜΣ.ΑΤΟΜΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣΣε δεδομένη χρονική στιγμή (cross sectionally) εντάχθηκαν 204 άτομα καυκάσιας καταγωγής (92 γυναίκες και 112 άνδρες) , ηλικίας από 37-81 ετών. Τα άτομα έπρεπε να πληρούν τουλάχιστον 1 από τους κάτωθι κλασικούς καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου (δυσλιπιδαιμία ή υπό φαρμακευτική αγωγή έναντι αυτής , αρτηριακή υπέρταση ή υπό φαρμακευτική αγωγή έναντι αυτής, παχυσαρκία, κάπνισμα, ηλικία, φύλο, οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακής πάθησης ή/και σακχαρώδη διαβήτη). Κριτήρια αποκλεισμού ήταν νεοπλασματικά νοσήματα, συστηματικά φλεγμονώδη νοσήματα , νεφρική, καρδιακή ή ηπατική ανεπάρκεια.Κατεγράφησαν τα δημογραφικά στοιχεία, το ιατρικό και οικογενειακό τους ιστορικό. Στη συνέχεια έγιναν οι ανθρωπομετρικές μετρήσεις ύψους (cm) , βάρους (kgr) και περιφέρειας μέσης (cm). Υπολογίστηκε ο δείκτης μάζας σώματος: βάρος (Kgr)/ ύψος (cm²). Κατόπιν γραπτής συγκατάθεσης τους υπεβλήθησαν σε 2ωρη δοκιμασία ανοχής της γλυκόζης (OGTT) με χορήγηση 75 γρ. γλυκόζης. Στον ίδιο χρόνο, με την ανοσοραδιομετρική μέθοδο IRMA (Immune-Radio-Metric assay) μετρήθηκε ινσουλίνη νηστείας και στις 2 ώρες μετά τη χορήγηση της γλυκόζης.Ταυτόχρονα ελήφθησαν δείγματα φλεβικού αίματος, με σκοπό να ακολουθήσει σε δεύτερο χρόνο η μέτρηση των κυτταροκινών. Τα κυκλοφορούντα επίπεδα των φλεγμονωδών κυτταροκινών CRP, IL-6, TNF-α, της λιποκυτταροκίνης αδιπονεκτίνης και των ευδιάλυτων μορίων προσκόλλησης sVCAM-1, sICAM-1, sE Selectin μετρήθηκαν παράλληλα στον ορό όλων των ασθενών χρησιμοποιώντας την τεχνολογία xMAP Luminex 200.Από τον ανωτέρω αριθμό ατόμων διαχωρίστηκαν τα άτομα που πληρούν τα κριτήρια του μεταβολικού συνδρόμου σύμφωνα με τον ορισμό Α) (NCEP-ATP III), Β) (WHO) και Γ) (IDF) και Δ) σε εκείνα που δεν πληρούν τα ανωτέρω κριτήρια ορισμού του ΜΣ.Επιπλέον σε όλους εκτιμήθηκε ο βαθμός αντίστασης της ινσουλίνης με τη βοήθεια του δείκτη (HOMA-IR). Η επεξεργασία και η ανάλυση των δεδομένων έγιναν με τη χρήση του στατιστικού πακέτου κοινωνικής επιστήμης (SPSS Inc, έκδοση 13.0 for Windows). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑΣτην παρούσα μελέτη, όπως έχουν περιγράψει και άλλοι, σε άτομα με μεταβολικό σύνδρομο ανεξαρτήτως των 3 ορισμών που χρησιμοποιήθηκαν βρέθηκε αυξανόμενη αντίσταση στην ινσουλίνη, και μάλιστα αναλογικά με τον αριθμό των συνιστωσών του μεταβολικού συνδρόμου που συγκέντρωνε κάθε άτομοΣύμφωνα με την ανάλυση παρατηρήθηκε ότι στα άτομα με μεταβολικό σύνδρομο: Α) βάσει του ορισμού κατά NCEP διαπιστώνονται υψηλότερες τιμές των φλεγμονωδών κυτταροκινών CRP (p=0.007), της Se-Selectin (p=0.02), του s- ICAM 1 (p=0.003) και της αντίστασης στην ινσουλίνη (p=0.0001) B) σύμφωνα με τον ορισμό κατά IDF έχουν υψηλότερες τιμές των φλεγμονωδών κυτταροκινών Se-Selectin (p=0.001), s- ICAM 1(p=0.01) και της αντίστασης στην ινσουλίνη (p=0.0001) Γ) σύμφωνα με τον ορισμό κατά WHO έχουν υψηλότερες τιμές των φλεγμονωδών κυτταροκινών CRP (p=0.03), PAI-1 (p=0.05), της αδιπονεκτίνης (p=0.02) και της αντίστασης στην ινσουλίνη (p=0.0001) Δ) σε σύγκριση με τα άτομα άνευ μεταβολικού συνδρόμου. Για να διερευνηθεί ο ρόλος της αντίστασης στην ινσουλίνη HOMA-IR σε σχέση με τους φλεγμονώδεις παράγοντες, διαχωρίσαμε τα άτομα της μελέτης μας σε δυο ομάδες , εκείνα με θετική αντίσταση στην ινσουλίνη >2.63 (n=102) και εκείνα άνευ (n=102). Τα άτομα με θετική αντίσταση στην ινσουλίνη είχαν στατιστικά σημαντική διαφορά μόνο για την αδιπονεκτίνη (p=0.002). Κατόπιν συσχετίσεως δημογραφικών χαρακτηριστικών, καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου και φλεγμονωδών κυτταροκινών με το μεταβολικό σύνδρομο σε μονοπαραγοντική ανάλυση διαπιστώθηκε ότι –η ηλικία, ο PAI-1, o s ICAM 1, η αδιπονεκτίνη και η αντίσταση στην ινσουλίνη- φαίνεται να συσχετίζονται σε στατιστικά σημαντικό βαθμό με το μεταβολικό σύνδρομο. Στη συνέχεια η πολυπαραγοντική ανάλυση ανέδειξε ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη (p<0.001) και ο s ICAM 1 (p<0.05) φαίνεται να συνδέονται ανεξαρτήτως με το μεταβολικό σύνδρομο.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΟ παράγοντας s ICAM 1 πιθανόν να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένα εύκολα μετρήσιμος κλινικός δείκτης διάγνωσης του μεταβολικού συνδρόμου.