bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
The fathers’ image presented in handbooks for parents in the years 1918–1970
Authors: Małek Agnieszka
Published: February 2024

Celem niniejszej analizy jest ukazanie tendencji oraz kierunku zmian, jakie dokonały się w obrazie ojca przedstawianym w poradnikach dla rodziców w latach 1918–1970. Stopniowym modyfikacjom ulegał bowiem zarówno wizerunek ojca, przedstawiany w literaturze poradnikowej, jak również zakres przypisywanych mu obowiązków. W latach 1918–1970 wydanych zostało kilkaset poradników dla rodziców; tylko w okresie Drugiej Rzeczypospolitej ukazało się ich blisko dwieście. Autorami międzywojennych poradników byli zarówno polscy, jak i zachodnioeuropejscy specjaliści; świeccy i związani z Kościołem katolickim. Po roku 1948 poradniki religijne oraz tłumaczenia dzieł pedagogów zachodnioeuropejskich przestały się ukazywać; recepcja pedagogiki radzieckiej zaowocowała licznymi przekładami radzieckich książek dla rodziców. Na łamach literatury poradnikowej poruszano szeroki zakres tematów nawiązujących do wszystkich etapów oraz sfer życia dziecka. Omawiano zagadnienia związane z przygotowaniem do rodzicielstwa, opieką i pielęgnacją noworodka i niemowlęcia,
wychowaniem dziecka w różnym wieku, współpracą domu rodzinnego ze szkołą, wyborem zawodu i wiele innych. Oprócz zaleceń opiekuńczo-wychowawczych w poradnikach znaleźć można liczne uwagi odnoszące się do funkcjonowania rodziny jako całości – modelu rodziny uznawanego ówcześnie za pożądany, a także roli i zadań przypisywanych poszczególnym jej członkom. Poradniki stanowią także źródło informacji na temat obrazu idealnego ojca, funkcjonującego w badanym okresie. Przedstawiono w nich zarówno cechy charakteryzujące dobrego ojca, jak i przykłady negatywnych ojcowskich postaw czy zachowań. Zakres przypisywanych ojcom zadań pozwolił na odkrycie obowiązków, za które w procesie wychowania odpowiedzialne były wyłącznie kobiety.
The father and the fatherhood in Polish People’s Republicin the view of diaries from the period
Authors: Ładyżyński Andrzej
Published: February 2024

Niniejszy tekst stanowi opracowanie jednego z takich zbiorów pamiętników, pisanych głównie przez mężczyzn. Badana grupa pamiętników to relacje ojcowskie z lat 1946–1973. To interesujące źródło badawcze pozwala odkryć cechy ojcostwa realizowanego w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Badane pamiętniki ukazują wzory mężczyzn wyniesione z domów rodzinnych oraz ich osobiste postawy rodzicielskie.
Ojcowie na kartach tych osobistych wspomnień to mężczyźni w różnym wieku, rekrutujący się z odmiennych warstw społecznych, legitymujący się zróżnicowanym wykształceniem, znajdujący w różnych sytuacjach życiowych. To mężowie oraz mężczyźni rozwiedzeni. Ojcostwo realizowanie w PRL-u jawi się jako odmienne od znanego współczesnemu społeczeństwu. To pełnienie roli w całkowicie innej rzeczywistości gospodarczej oraz politycznej. Z kart pamiętników ojcowskich wyłania się kontekst życia ówczesnych rodzin, głównie skromne warunki ich materialnego bytu. Trudne do osiągnięcia są artykuły spożywcze oraz codziennego użytku. Kolejki jawią się jako naturalna część rodzinnej egzystencji. Zarysowują się jednak zmiany ról pełnionych w rodzinie spowodowane pracą kobiet, wymuszających w konsekwencji przyjęcie nowych postaw przez mężczyzn. W okresie tym zarysowuje się nowy model męża i ojca, angażującego się w prace domowe oraz opiekę nad dzieckiem, aktywnie uczestniczącego w procesie wychowania.
Family as a generator of social capital: The role of family associations in Ital
Authors: Cimagalli Folco
Published: February 2024

Włoski system opieki społecznej poszukuje nowych modeli. W rzeczy samej, obecny system przechodzi od kilku lat kryzys strukturalny, który ma różne przyczyny: nadmierna sztywność, niezdolność do odpowiedzi na nowe potrzeby społeczne, nieumiejętność pokrycia coraz wyższych kosztów. Nie jest łatwo wyobrazić sobie, jak będzie wyglądać model opieki społecznej w 2020 roku: jedną z prawdopodobnych hipotez na
ten temat jest rozwój tak zwanego „czwartego sektora”, reprezentowanego w swoisty sposób przez stowarzyszenia rodzinne. Jest to względnie nowe zjawisko, które przyciąga – na poziomie narodowym – coraz większą uwagę i wykazuje znaczący rozwój. W tym kontekście rodzina podejmuje się nowej roli – jest nie tylko obiektem politycznej uwagi, ale także prawdziwym motorem działań i zmian. Najważniejszym składnikiem tego zjawiska jest samopomoc wśród rodzin, które mają wspólny problem i które podejmują wspólne działania. Artykuł rekonstruuje zarys tego zjawiska w kontekście ogólnonarodowym i sugeruje sposoby pracy dla polityki socjalnej. Stowarzyszenia rodzinne, jako inicjatorzy związków społecznych pomiędzy ludźmi a grupami, są wytwórcami kapitału społecznego. W tym sensie są podstawowym zasobem opieki społecznej nowego typu: już nie opartej na połączeniu potrzeb/usług, ale prawdziwie zdolnej do produktywności.
Constructive models of perceiving the child and childhood in the past and nowadays
Authors: Żywczok Alicja
Published: February 2024

Autorka w swym tekście uzasadniła, że naukowa analiza sposobów postrzegania dziecka i dzieciństwa jest istotna w naukach społecznych ze względu na prowokowanie zmian nie tylko w traktowaniu dzieci, lecz także w modyfikowaniu systemu edukacyjnego. Sprecyzowanie, kim jest dziecko, a także podkreślenie specyfiki dzieciństwa sprzyjają kształtowaniu opinii społecznej: rozumieniu psychiki dzieci i docenieniu ich wyjątkowej wrażliwości emocjonalno-moralnej. Autorka przekonuje, iż warto ukazywać szerokiemu otoczeniu społecznemu, jak wiele dorośli zawdzięczają dzieciom, jak wiele się od nich uczą i jak dzięki nim samowychowują. Zasymilowanie wiedzy tego rodzaju może pomóc rodzicom i nauczycielom zmienić niekorzystne przyzwyczajenia stosując w swym otoczeniu odmienne, innowacyjne nastawienie wychowawcze. Krytyczny stosunek do określeń dyskredytujących dziecko oraz do stereotypowych sposobów myślenia o dziecku i dzieciństwie wspiera przezwyciężanie ich w wielu sytuacjach komunikacyjnych, lokalnych i globalnych.
Modern meaning and understanding of family by cohabiting couples
Authors: Błendowska Monika
Published: February 2024

W niniejszym artykule próbuję dokonać analizy sfery doświadczeń życia rodzinnego par w kohabitacji. W tym celu wykorzystałam wywiady narracyjne, przeprowadzone i zarejestrowane w ramach pisanej dysertacji doktorskiej na temat funkcjonowania związków kohabitacyjnych. Analiza wyników dotychczasowych badań wykazała, iż kohabitacja jest bardziej konstruktem teoretycznym aniżeli modelem realizowanym
w rzeczywistości, zaś doświadczanie kohabitacji, pomimo powszechnej wiedzy, nadal jest niejasne. Wybrana przez mnie perspektywa fenomenologiczna, różniąca się od innych metodą i sposobami postępowania badawczego, pozwoliła mi dotrzeć do zrozumienia sensów, wartości i istot, które opisują bycie w kohabitacji. Badanie to łączy razem dane sytuacyjne i przeżyciowe, i scala przeżycia w sposób, który odzwierciedla całość i pełnię ludzkiego przeżycia. Na potrzeby niniejszego artykułu poczyniłam próbę zinterpretowania doświadczanej, rozumianej i intepretowanej sfery doświadczeń życia rodzinnego par w kohabitacji oraz procesów przeżywania tego doświadczenia w budowaniu rodzinnej rzeczywistości, z wyróżnieniem sensów i znaczeń, jakie respondenci nadają swojemu wspólnemu życiu. Wybrałam te aspekty doświadczenia, które dotyczyły wyróżnionego przeze mnie horyzontu przeżywania związku, a mianowicie znaczenie życia rodzinnego.
Prezentowane w niniejszym artykule rozważania bliższe są logice dyskursu transformacji rodziny, w którym mówi się o tym, że współcześnie rodzina adaptuje się do warunków życia społecznego, co powoduje większe jej zróżnicowanie i złożoność, nie zaś jej zanik.
"Friends for our children" – the role of parents in the organization of supporting the development of children with Down syndrome
Authors: Jędrzejowska Agnieszka
Published: February 2024

Tekst przedstawia edukację włączającą jako nowe systemowe rozwiązanie na etapie wychowania przedszkolnego dla dzieci z zespołem Downa. Współpraca między rodzicami (inicjatorami innowacji) a władzami miasta Wrocławia zaowocowała w 2009 roku utworzeniem oddziałów integracyjnych z homogeniczną niepełnosprawnością (z zespołem Downa). Powszechnie w grupach integracyjnych nadal dominują różne niepełnosprawności. Celem artykułu jest wskazanie odpowiedzi na pytanie: skąd u rodziców wzięła się myśl na takie decyzje oraz jakie są efekty wprowadzonych zmian? Należy również mieć świadomość, że role organizatorów procesu edukacji i uczestników przenikają się wzajemnie, a zadania organizatora często podejmują dzieci, pokazując przez choćby swoje osiągnięcia i niepowodzenia warunki potrzebne do bezpiecznego funkcjonowania w nowym mikroświecie. Bezpieczeństwo i wynikający z tego szczęśliwy rozwój dzieci zależny jest głównie od więzi między rówieśnikami. Na podstawie obserwacji wskazuję przyczyny, warunki budowania relacji wśród tych dzieci; wskazuję na wspólne w ich rozwoju „miejsca”, które zbliżają te dzieci do siebie
The dialogue in the family with a disabled child – a critical assessment of the functioning in childhood, in the opinions of disabled students
Authors: Godawa Grzegorz , Kutek-Składek Katarzyna
Published: February 2024

Dialog w rodzinie pełni niezastąpioną rolę w kształtowaniu osobowości jej członków i włączaniu ich w życie społeczeństwa. Prawidłowy rozwój dialogu jest uwarunkowany wieloma czynnikami, wśród których nie brak zagrożeń związanych z przygodnością wpisaną w życie człowieka. W rodzinie skonfrontowanej z sytuacją niepełnosprawności dziecka, system rodzinny zostaje obciążony dodatkowymi trudnościami, które wpływają na funkcjonowanie poszczególnych jej członków. Sposób postrzegania niepełnosprawności zależy między innymi od roli pełnionej w rodzinie – inaczej swe ograniczenia przeżywa niepełnosprawne dziecko, inaczej jego rodzice czy rodzeństwo. Wspólnym doświadczeniem może być zamknięcie się na siebie nawzajem, a przez to zaprzepaszczenie szansy na dialog, który w sytuacjach trudnych może stanowić czynnik wpływający na ograniczenie destrukcyjnego wpływu niepełnosprawności. Nie jest łatwo opisać doświadczenia rodziny zmagającej się z chorobą dziecka, a jeszcze trudniej określić poziom dialogiczności jej członków. Nadmiar trudnych przeżyć i związanych z nimi emocji może skutecznie uniemożliwić obiektywny przekaz. Nie zwalnia to z potrzeby prowadzenia takich badań. Wydaje się, że rację bytu mają również badania wykonane w czasie, w którym nastąpiło twórcze przystosowanie do niepełnosprawności. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku studentów z niepełnosprawnością, którzy, zmagając się z własnymi ograniczeniami i utrudnieniami zewnętrznymi, podejmują studia. Podjęte badania pozwalają na zaprezentowanie sposobu postrzegania roli dialogu w rodzinie, w okresie dzieciństwa i dorastania. Odległość czasowa stwarza możliwość zatarcia niektórych faktów, ale jednocześnie daje szansę na uświadomienie własnych przeżyć i uporządkowanie ich, co warunkuje podjęcie analiz. Zostaną one umiejscowione w kontekście pedagogicznym, pozwalającym na podjęcie próby określenia postulatów dotyczących kształtowania właściwych więzi rodzinnych.
Czeslaw Wycech as the Creator of Educational Policy
Authors: Chmielewski Witold
Published: February 2024

Czesław Wycech, jako minister oświaty w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej, podjął szereg inicjatyw mających na celu usprawnienie organizacji funkcjonowania oświaty w powojennej Polsce. Wiele uwagi poświęcił ukształtowaniu podziału terytorialnego administracji szkolnej. Postawił sobie za cel doprowadzenie do pełnej realizacji obowiązku szkolnego. Poprawił strukturę szkolnictwa powszechnego, zniósł trzystopniową organizację tych szkół i ustanowił klasy jednoroczne. Wprowadził do szkół powszechnych przejściowe programy nauczania o zmienionej częściowo treści. Przystąpił do działań zmierzających do zwiększenia liczby szkół średnich i zawodowych oraz upowszechnienia wychowania przedszkolnego. Podjął próbę uspołecznienia zarządzania oświatą na szczeblu gmin i powiatów. Wystąpił z ważnymi inicjatywami ustawodawczymi, zmierzającymi do kompleksowego zreformowania polskiego systemu oświaty i wychowania. Dążył do uruchomienia w sprzyjających warunkach ósmej klasy szkoły powszechnej. Doskonalił system edukacji kształcenia nauczycieli. Pragnął wychować młode pokolenie Polaków na miarę współczesnych potrzeb.
The Polish Teachers’ Union in the Process of Preparing Teachers for Educational Practice in Poland after the Second World War
Authors: Kahl Edyta
Published: February 2024

Artykuł poświęcony jest problematyce udziału ZNP w procesie przygotowania nauczycieli do zadań wychowawczych szkoły po II wojnie światowej. Autorka przedstawia w nim uwarunkowania zmian ustrojowych, etapy ideowo-politycznego opanowywania organizacji nauczycielskiej oraz przejawy oddziaływań na środowisko nauczycielskie różnych ogniw związkowych, celem wpojenia naukowego światopoglądu oraz przygotowania ich do realizacji celów i zadań wychowania socjalistycznego.
The Preparation for the Cooperativisation of the Polish Rural Youth Not Included in School Teaching during the Interwar Period (1918–1939)
Authors: Magiera Elżbieta
Published: February 2024

Dorobek polskiego ruchu spółdzielczego lat międzywojennych można rozpatrywać w zakresie ideowym, organizacyjnym, gospodarczym, społecznym i oświatowo-wychowawczym. Ruch spółdzielczy, będąc ruchem społecznym, prowadził systematyczną działalność oświatowo-wychowawczą i propagandową zarówno w społeczności dorosłych, jak i wśród dzieci i młodzieży szkolnej oraz pozaszkolnej. Piętnując egoizm
i pogoń za zyskiem, spółdzielczość uczyła społecznych form pracy, wzajemnej pomocy, współdziałania, solidarności i stwarzała warunki życia dla najuboższych warstw. Spółdzielczość wspierała rodzinę oraz edukację dzieci, młodzieży i dorosłych. Propagowała rozwój spółdzielczości uczniowskiej oraz kształcenie i wychowanie spółdzielcze poprzez uwzględnienie spółdzielczości w programach nauczania wszystkich typów
szkół. Z inicjatywy polskiego ruchu spółdzielczego powstało szkolnictwo spółdzielcze. W środowisku wiejskim spółdzielczość podnosiła poziom wiedzy i umiejętności rolników oraz sprzyjała ich aktywizacji. Prowadziła systematyczną działalność wychowawczą i propagandową, mającą na celu szerzenie idei spółdzielczych oraz teoretycznej i praktycznej wiedzy, potrzebnej do zakładania i funkcjonowania instytucji spółdzielczych. Polski ruch spółdzielczy próbował objąć systematycznym przysposobieniem spółdzielczym młodzież pozaszkolną. Jego celem było uświadomienie i wychowanie młodzieży pozaszkolnej w duchu idei spółdzielczej, nawiązanie kontaktu i współpracy ze spółdzielniami oraz kształtowania charakterów młodzieży wiejskiej. W wychowaniu spółdzielczym młodzieży pozaszkolnej ważne zadanie pełniły organizacje młodzieżowe, które poprzez propagowanie pomocy społecznej, samokształcenia i przysposobienia spółdzielczego przygotowywały młode pokolenie do udziału w spółdzielczości dorosłych. Ponadto, wśród młodzieży wiejskiej przysposobienie spółdzielcze odbywało się w ramach przysposobienia rolniczego. Stanowiło ono powszechną pozaszkolną drogę popularyzowania wśród młodzieży wiejskiej właściwych umiejętności pracy w gospodarstwie rolnym oraz takiego wychowania, które pobudzało młode pokolenie do aktywności gospodarczej i obywatelskiej, zmierzającej do poprawy jakości życia na wsi i jej przebudowy społeczno-gospodarczej.
Why Home-Schooling? Axiological Justifications for an Education Outside of the School System
Authors: Kucharska Anna Maria
Published: February 2024

Od lat 90. XX wieku Polacy na nowo odkrywają edukację domową. Kształcenie i wychowanie w rodzinie nie jest nową koncepcją – poprzedzało rozwój instytucjonalnie zorganizowanej edukacji, silnie związane było z klasą społeczną i jej potrzebami. Obecnie, choć raczej w nieuświadomiony sposób, część rodziców powraca do podobnego sposobu nauczania w środowisku rodzinnym, odchodząc jednocześnie od nauczania szkolnego ze wszystkimi jego wadami. Wzorce edukacji domowej to jednak częściej bardziej współczesne modele anglosaskie, gdzie taka forma uczenia formalnego ma wielu zwolenników. Idea edukacji domowej, jak również jej praktyczne formy realizacji są intensywnie wspierane przez sieć szkół chrześcijańskich współpracujących ze Stowarzyszeniem Edukacyjnym Integracja. Początkowo może wydawać się to paradoksem – szkoła, w dodatku niepubliczna, wspierająca nauczanie poza szkołą. Poparcie nauczania domowego spójne jest z rozumieniem dominującej roli rodziny w wychowaniu i kształceniu w szkołach chrześcijańskich. Przede wszystkim podkreślany jest pokoleniowy przekaz wartości chrześcijańskich oraz ukształtowanie na wczesnym etapie życia moralności opartej na tych wartościach. Szkoły te realizują podobną wizję wychowania i stawiają na spójność oddziaływań wychowawczych ze środowiskiem rodzinnym i kościelnym, jednak uznają rodziców za najwyższy autorytet w dziedzinie wychowania i edukacji dzieci. Zgodnie z polskimi rozwiązaniami prawnymi, dyrektor szkoły musi wyrazić zgodę na prowadzenie tego rodzaju edukacji przez konkretnych rodziców, tym samym instytucje otwarte na taką współpracę, a wręcz do nich zachęcające, są dla rodziców ogromną pomocą. W swoim artykule chciałabym wspomnieć też o kontrowersjach wokół edukacji domowej, związanych z rozwojem społecznym dziecka, socjalizacją oraz hermetycznością środowiska wychowawczego, jednak przede wszystkim interesuje mnie kwestia wartości będących centrum chrześcijańskiej edukacji domowej.
The Role of the Father in Childcare
Authors: Riečicová Eva , Slezáková Silvia
Published: February 2024

Rola współczesnej rodziny w wychowaniu dziecka jest coraz mniejsza. Historyczna rola ojca bywała zmienna: w przeważającej większości ojcowie podejmowali decyzje w rodzinie oraz dostarczali jej środków do życia, natomiast kobiety pilnowały ogniska domowego i domowego ciepła. Emancypacja kobiet spowodowała ich niezadowolenie z ustalonych ról i dała możliwość opuszczenia rodziny w zastępstwie wcześniejszego stawiania czoła problemom i poszukiwania rozwiązania. Dziś uzyskanie rozwodu jest często szybsze i prostsze niż uzyskanie innych oficjalnych dokumentów. To dzieci płacą najwyższą cenę za tę pożałowania godną sytuację. Nawet jeśli dwoje ludzi nie może już żyć razem, dzieci mają prawo do dwóch rodziców. Jest to gwarantowane przez prawo, chociaż rzeczywistość bywa często odmienna. Na Słowacji
dzieci najczęściej trafiają pod opiekę matki. Powodem tego jest społeczne przekonanie o tym, że matka potrafi opiekować się dzieckiem lepiej niż ojciec. Ojciec zaś jest tym, z którym dziecko spędza czas jedynie okazjonalnie. Rodzice muszą zdać sobie sprawę, że w przypadku rozpadu związku zakończyli oni partnerstwo, ale nie zakończyli rodzicielstwa. Na szczęście liczba ojców, którzy zainteresowani są nie tylko w większym uczestniczeniu w opiece nad dzieckiem, ale także w utrzymywaniu kontaktów z nim, wzrasta. Spróbujemy zbadać czy sytuacja ta blokowana jest brakiem zainteresowania ojców, czy ich postawami społecznymi.
The role of family and school in the formation of the culture of thought, cultural identity and tolerance of personality in young people
Authors: Kovalchuk Larysa
Published: February 2024

В условиях интенсивных процессов глобализации и интеграции в современном мире проблема формирования культуры мышления молодого человека, его культурная идентичность и толерантность приобретает особенную актуальность. В статье выяснена сущность культуры, которая является одной из фундаменталь-ных категорий современного гуманитарного дискурса. Проанализированы подходы исследователей к трактовке понятий „культура мышления”, „культурная идентичность личности” и „толерантность” в педагогике, психологии и социологии.
Ukrainian national traditions of children and youth education in the family
Authors: Mykhaylyshyn Romana
Published: February 2024

W warunkach odnowy narodowego systemu edukacji Ukrainy, aktualna staje się potrzeba odrodzenia tradycji ukraińskiej rodzinnej edukacji jako duchowo-moralnego źródła kształtowania się osobowości, skutecznego środka kształtowania narodowej świadomości, utwierdzenia norm i wartości ukraińskiej mentalności. Rodzinna edukacja jest rdzeniem procesu wychowawczego. W Ukrainie ma ono dostateczny potencjał, ponieważ jego doświadczenie gromadziło się od dawnych czasów i dlatego jest głęboko historycznie zakorzenione. Tradycyjna ukraińska rodzinna edukacja – to historycznie uformowany, oszlifowany przez bezustanne stosowanie w ciągu wielu wieków w środowisku Ukraińców pedagogiczny system poglądów, ideałów i środków ojcowego-matczynego wpływu na dzieci i młodzież, skierowanych na kształtowanie energicznej osobowości, zapewnienia rozwoju duchowej jedności, ciągłości, dziedziczności pokoleń.
Pre-school educational institutions in multi-cultural Łódź 1924–1939. Organization, tasks, forms of operation
Authors: Sosnowska Joanna
Published: February 2024

Miastem o zróżnicowanej strukturze narodowościowej, a w związku z tym także językowej, wyznaniowej oraz kulturowej, Łódź stała się od pierwszej połowy XIX wieku, i zadecydowały o tym względy natury ekonomicznej. W Drugiej Rzeczypospolitej ludność polska stanowiła ponad połowę populacji miasta (62%), druga pod względem liczebności była społeczność żydowska – 31%, a następnie niemiecka – 7%. Problematyka szeroko rozumianej opieki nad dziećmi, mocno akcentowana w latach zaborów przez społeczników, organizacje filantropijne i wyznaniowe, także na terenie Łodzi, doczekała się w okresie międzywojennym uregulowań prawnych na szczeblu władzy centralnej oraz troski w postaci konkretnych rozwiązań organizacyjnych ze strony samorządów. Przejęcie, przez łódzkie władze samorządowe sfery opieki i pomocy dzieciom nie spowodowało, że z mapy miasta zniknęły instytucje dobroczynne różnych narodowości i wyznań – wręcz przeciwnie, dopełniały one i podejmowały różne formy wsparcia, adresowane zwłaszcza do dzieci ubogich. Jedną z nich było wychowanie przedszkolne, czyli objęcie regularną opieką dzieci w wieku od 3 do 6 lat, niezależnie od ich narodowości i wyznania. Celem artykułu jest ukazanie instytucji wychowania
przedszkolnego (ochronek oraz przedszkoli) – ich liczby, sposobu inicjowania, organizacji, pełnionych zadań i form oddziaływań (także w stosunku do rodzin wychowanków) – na tle, zróżnicowanej wówczas, struktury narodowościowej Łodzi. Początkową cezurę czasową (1924) wyznacza rok powołania do życia pierwszej ochronki zainicjowanej przez miasto (dla dzieci narodowości polskiej), która oprócz zadań stricte opiekuńczych miała pełnić rolę wychowawczo-dydaktyczną.
The support of Romani children by the family in social integration
Authors: Piecuch Ewelina
Published: February 2024

Wsparcie rodziny jest istotnym czynnikiem stymulującym rozwój młodego człowieka. Za jego sprawą dziecko – również pochodzenia romskiego – dąży do zdobywania nowych informacji o świecie, w którym żyje. Szkoła jest jednym z miejsc, w którym zachodzi proces uczenia się oraz proces integracji społecznej. Rząd chcąc zachęcić romskie rodziny do uczestniczenia w życiu społeczno-kulturalnym stworzył „Rządowy Program na Rzecz Społeczności Romskiej w Polsce”. W ramach tego programu na przełomie roku 2012/2013 prowadziłam w jednej z wrocławskich publicznych szkół podstawowych integracyjne zajęcia warsztatowe. Uczestniczyły w nich dzieci oddziału przedszkolnego społeczności polskiej oraz romskiej. Zastosowałam podejście jakościowe w paradygmacie interpretatywnym. Przyjęłam metodę badania w działaniu. Opisałam wnioski z obserwacji uczestniczącej, które przeprowadziłam w grupie badając zaangażowanie dzieci w zajęcia, ich zainteresowanie poruszaną tematyką, przebieg interakcji zachodzących w czasie warsztatów, frekwencję oraz stosunek rodziców do zajęć. Przedszkolaki były ciekawe poznania innej kultury, chętnie wszystkie uczestniczyły we wspólnych zabawach a pozytywne informacje zwrotne od rodziców miały
swoje odzwierciedlenie w praktyce. Udział w zajęciach cieszył się dużą aktywnością, starannym przygotowaniem prac domowych i wysoką frekwencją dzieci. Wsparcie rodziców okazało się niezbędne w zaspokojeniu naturalnej ciekawości poznawczej dzieci.
Family stories with a moral: Polish scripted television documentaries
Authors: Gulanowski Jacek
Published: February 2024

Seriale paradokumentalne to specyficzny rodzaj telewizyjnych produkcji - są to realizowane niskim kosztem udające dokumenty seriale, w których najczęściej grają statyści-amatorzy, wcielający się w role rzekomo prawdziwych osób, a same wydarzenia przedstawiane w tych produkcjach są „z życia wzięte”. Zdobywają one coraz większą popularność, zwłaszcza wśród producentów telewizyjnych, ze względu na niskie koszty produkcji. Najczęstszym tematem ich fabuły są problemy związane z życiem rodzinnym. Przesłanie tych historii pełne jest wewnętrznych sprzeczności i w rzeczywistości stanowi hołd dla ludzkiej witalności oraz jej usprawiedliwienie.
The relationship of family relations and interpersonal skills with communication technology
Authors: Jaworska Jolanta
Published: February 2024

Artykuł poświęcony jest roli prawidłowych więzi środowiska rodzinnego w rozwoju społecznym dziecka i jego wpływowi na jakość przyszłych relacji z ludźmi. Podkreśla znaczenie pierwszych więzi dziecka na jego rozwój emocjonalny i konieczność wspierania młodego człowieka w dążeniu do samodzielności jako ochronę przed osamotnieniem i rozpaczliwym poszukiwaniem zastępczych więzi poprzez technologie
komunikacyjne. Fundamentem rozwoju człowieka jest funkcja przywiązania. Teoria przywiązania tłumaczy różne formy emocjonalnego funkcjonowania człowieka. Autorka wyróżnia cztery wzorce przywiązania: więź ufną, lękowo-unikającą, lękowo-ambiwalentną oraz
zdezorganizowaną. Niewłaściwe wzorce powodują różne zaburzenia rozwojowe, ponadto wpływają na funkcjonowanie jednostki przez całe życie, kompetencje społeczne, więzi interpersonalne. Powodują kłopoty z usamodzielnieniem, poszukiwaniem własnej tożsamości,
nawiązywanie prawidłowych relacji z rówieśnikami, a to one będą stanowić dla młodego człowieka coraz większą wartość. Nieprawidłowe postawy dorosłych niejednokrotnie blokują rozwój autonomii i prawidłowe relacje nastolatków. Brak więzi z rówieśnikami nasila obawy i lęk przed samotnością, niemożność zaspokojenia potrzeby przynależności do grupy uruchamia mechanizmy obronne. Jednym z nich może być poszukiwanie kontaktów przez Internet. Ekran komputera stwarza pewnego rodzaju zasłonę ochronną, uwalnia od poczucia osamotnienia, poprawia samopoczucie. Pełniąc funkcję zastępczą relacji rówieśniczych w realnym świecie, Internet może być formą spędzania wolnego czasu, dostarczać tematów do rozmów i zabaw, być facylitatorem identyfikacji z grupą rówieśniczą i jej wartościami, a nawet obszarem rozwoju tożsamości indywidualnej. Media stwarzają nie tylko szanse społeczne, edukacyjne i wychowawcze, ale również stanowią źródło zagrożeń i uzależnienia. Skutki uzależnienia od Internetu przyjmują bardzo różnorodną formę. Trzeba tu wspomnieć o tzw. paradoksie Internetu. Mimo że Internet służy w znacznej mierze do komunikowania się z innymi, korzystanie z niego przyczynia się do spadku więzi z otoczeniem oraz wzrostu poczucia osamotnienia. Sposobem, który może wesprzeć młodzież w nawiązywanie odpowiedzialnych
i satysfakcjonujących relacji jest pomoc w nabywaniu umiejętności społecznych, których podstawowe źródła stanowią prawidłowe więzi przywiązania i odpowiednie style wychowawcze.
Diversified image of a child with learning difficulties and parental help
Authors: Wiatrowska Leokadia
Published: February 2024

Uczenie się jest dla każdego ucznia swoistym rodzajem trudności, które generują sukcesy i porażki oraz związane z tym emocjonalne składniki podczas tej formy aktywności dziecka. Szczególnie dotkliwych konsekwencji procesu uczenia się doświadczają uczniowie z deficytami rozwojowymi, które uniemożliwiają normalne funkcjonowanie w roli ucznia poprzez stwarzanie problemów w procesie nabywania wiedzy. Występujące w takiej sytuacji rozbieżności między wymogami szkoły a możliwościami dziecka przyczyniają się do przykrej sytuacji psychicznej ucznia zarówno w szkole, jak i w domu. W zaistniałej sytuacji szczególnego znaczenia nabierają rodzice i ich wsparcie, przybierające różne formy i zakresy. Pomoc rodzicielska to powinnościowe zadanie, które ma kreować realny i możliwy kształt dziecka. W takim systemie rodzinnym stwarza się warunki do indywidualnych preferencji wyrażanych w toku współpracy i współdziałania rodziców z dzieckiem. I chociaż rodzice charakteryzują się niejednorodnym obrazem pomocy, który wynika zarówno z różnic specyficznych ich dzieci, jak i osobistego stylu pracy wychowawczej rodziców, to pomoc owa jest jak najbardziej potrzebna i konieczna. Wskazuje na to aplikacja pedagogiczna, jak i późniejsze doświadczenia wspieranych podmiotów działań.
Education under pressure, that is, 21st century childhood
Authors: Kiełb-Grabarczyk Dorota
Published: February 2024

Dziecko rodzi się wszechstronnie uzdolnione, z pełną możliwością rozwoju we wszystkich kierunkach, potencjalną wybitną inteligencją i zadatkami na rozwijanie wielkiej twórczości oraz dużym talentem społecznym. Trzeba tylko stworzyć mu możliwości ich maksymalnego rozwoju. Pomagając dziecku dojść do wspaniałej przyszłości uzdolnieni rodzice wzbogacają nie tylko świat dziecka, ale także swój własny. Naukową podstawą wczesnodziecięcej edukacji są liczne wyniki badań, potwierdzające tworzenie się połączeń nerwowych na skutek nowych doświadczeń i odpowiedniej stymulacji. Wiadomo też, że im młodszy mózg, tym bardziej jest chłonny. Zarówno nadmiar, jak i niedobór bodźców może być dla dziecka szkodliwy. Potrzeby konsumpcyjne, zaspokajane od najmłodszych lat za cenę ogromnych nieraz wyrzeczeń, wywołują wzrost postaw roszczeniowych. Presja możliwości, dostępność towarów i usług, mechanizmy reklamy stymulują u wszystkich członków rodziny coraz to nowe potrzeby tego typu. Rodzina staje się środowiskiem, w którym wszyscy wobec wszystkich wysuwają roszczenia, głównie materialne, ale też psychologiczne.
Family and school and aggressive behaviours of youth
Authors: Zajdel Krzysztof
Published: February 2024

Zachowania agresywne zaczynają być codziennością życia szkoły, z czym ani rodzina, ani sama szkoła nie umie sobie poradzić. Jeżeli chodzi o przyczyny środowiskowe, to źródeł takich zachowań należy szukać u rodziców i nauczycieli. Proces wychowawczy ma różne style, stąd i różne późniejsze zachowania dzieci. Wpływ rówieśników, przyjaźnie, społeczne nastawienia – mogą albo tonować niektóre zachowania, albo prowokować do rozwoju agresji (np. naśladownictwo w zachowaniach). W swoim artykule starałem się przeanalizować zachowania, zwłaszcza rodziny i szkoły, które to poparte zostały badaniami przyszłych nauczycieli, gdzie konkluzje mogą zaskakiwać, ale i skłaniać do refleksji.
Education in a Family According to Janusz Korczak
Authors: Bartkowiak Edyta
Published: February 2024

Artykuł jest próbą odkrycia tajemnicy wychowania w rodzinie w oparciu o wciąż aktualne myśli Janusza Korczaka zawarte w jego błykotliwym i ponadczasowym eseju Jak kochać dziecko. W książce, podzielonej na 116 samodzielnych części, Stary Doktor próbuje „nauczyć się, zrozumieć i pokochać dziecko”, dotknąć istoty rodzicielstwa. Bada sytuację dziecka w rodzinie na podstawie trzech aspektów: w odniesieniu do dziecka, do jego rodziców i do wzajemnych związków między nimi. W rezultacie pojawiają się trzy oddzielne obszary badań. Pierwszym jest dziecko, drugim – dorosły, w tym przypadku – rodzic, a ostatnim obszarem są relacje między dzieckiem a rodzicami.
Family and School Cooperation as Exemplified by Schools in Lublin During the Period of the Second Polish Republic
Authors: Okrasa Marzena
Published: February 2024

Zmiany, których doświadczyły szkoły po odzyskaniu niepodległości, spowodowały potrzebę poszukiwania nowych sposobów pracy z rodzicami. Podkreślano, że praca powinna być wspólna, mieć charakter społeczny i włączać całe grupy ludzi związanych z siecią organizacyjną. Wspieranie stałej współpracy rodziców uczniów ze szkołą przyczyniło się do stworzenia trwałych organizacji rodzicielskich, takich jak: koła rodzicielskie, patronaty klasowe i szkolne oraz grupy rodziców czy koła rodzicielskie. Regulacje dotyczące kół rodzicielskich zostały przyjęte w 1920, a ogólnonarodowa rada Stowarzyszeń Rodzicielskich została utworzona w Warszawie 27 listopada 1924. Główną część Stowarzyszenia stanowiły koła szkolne, zbliżające rodziców uczniów tej samej szkoły, którzy tworzyli koła na danym obszarze. Koła
rodzicielskie, znane również jako patronaty opieki szkolnej albo koła opieki rodzicielskiej, działały w prawie wszystkich szkołach średnich. Skupiały patronaty klasowe reprezentujące podstawowe jednostki bezpośredniej współpracy szkoły i rodziny. Były tworzone przez rodziców uczniów jednej klasy, którzy współpracowali z wychowawcą i innymi nauczycielami. Tego typu organizacje działały w szkołach w Lublinie. Jedno z kół rodzicielskich zostało założone w 1921 w Prywatnym Gimnazjum Żeńskim i Liceum Wacławy Arciszowej. Działały również koła rodzicielskie w Prywatnym Gimnazjum Męskim Stefana Batorego (Szkoła Lubelska), a także Gimnazjum Jana Zamoyskiego, Gimnazjum
Staszica, Gimnazjum Unii Lubelskiej, Szkole H. Czarneckiej. Jednym z podstawowych założeń zawartych w statucie było zbieranie materiałów oraz środków finansowych dla organizacji. Podstawowym dochodem były składki członkowskie, ale, wobec skali potrzeb i wydatków, były one stosunkowo małe. Zatem akcje okolicznościowe oraz zmienne sekcje finansowe, zaprojektowane, aby wzmocnić fundusze kół, funkcjonowały w niektórych spośród nich. Podczas swojej działalności koła opieki rodzicielskiej realizowały liczne projekty. Podstawowym zadaniem było zapewnienie pożywienia młodzieży. Inne organizowały obozy letnie, specjalne akcje dla uczniów, odnawiały klasy, kupowały materiały dydaktyczne, a także wspierały finansowo uczniów żyjących w internatach. Współpracując ze szkołą, rodzice mogli wywierać na nią nacisk, aby wyposażyła dzieci w niezbędną wiedzę, brała pod uwagę zasady wychowania wyznawane w domu rodzinnym i zapewniali, że dzieci czuły się w szkole dobrze.
The Families Which Needed Support During the Second Republic
Authors: Samsel Agata
Published: February 2024

Badania zrealizowane w okresie II RP udowadniają, że głównym powodem, dla którego rodziny nie były w stanie spełnić swych podstawowych zadań, była bieda. Niski poziom wykształcenia był kolejnym. Gdy już odkryto przyczyny tych zjawisk, możliwe stało się wypracowanie oraz podjęcie określonych działań poprzez nową, zaplanowaną i celową politykę społeczną. Wsparcie państwa, które z początku było głównie finansowe i niewystarczające, zostało zastąpione bardziej długofalowymi działaniami. Celem tych działań była poprawa jakości życia najbiedniejszych oraz przeciwdziałanie powstawaniu niechcianych potrzeb społecznych. Pojawiły się pewne nowe formy wsparcia socjalnego. Niektóre z nich nie były nigdy wcześniej realizowane albo stosowane rzadko. Wśród nich znalazły się: opieka zdrowotna, wsparcie psychologiczne oraz edukacja dzieci i dorosłych. Zakres tych działań nie był wystarczająco szeroki, aby zaspokoić wszystkie potrzeby społeczne. Z drugiej strony – biorąc pod uwagę liczbę problemów nowego kraju –osiągnięcia polityki społecznej tego okresu były znaczące.
Institution of Parentage in Polish Family Law in the Years 1946–1965
Authors: Jurczyk-Romanowska Ewa
Published: February 2024

Artykuł stanowi opis ewolucji systemu domniemań dotyczących instytucji pochodzenia dziecka w polskim prawie w latach 1946–1964. Analizie poddano trzy następujące po sobie regulacje prawne: Prawo rodzinne z 1946 roku – stanowiące pierwszą próbę unifikacji tej materii od czasu uzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku, Kodeks rodzinny z 1950 roku – znoszący podział na dzieci małżeńskie i pozamałżeńskie oraz Kodeks rodzinny i opiekuńczy z 1964 – którego przepisy nadal posiadają moc obowiązującą (z uwzględnieniem późniejszych nowelizacji). Ujęta w sposób nowatorski analiza obejmuje takie zagadnienia, jak: podział na dzieci małżeńskie i pozamałżeńskie i jego konsekwencje, domniemanie ojcostwa, sądowe ustalenie ojcostwa, a także uprawnienie, uznanie i zrównanie dziecka. W artykule zwrócono również uwagę na zmieniającą się sytuację prawną podmiotów, związanych z instytucją pochodzenia dziecka, czyli: dziecka, matki, ojca oraz męża matki.
Family in the process of the construction of a disabled person’s image. The role of gender in disability
Authors: Rudek Iwona
Published: February 2024

The issues related to the role of the family in the process of creating relationships with ill and disabled people are discussed in the article. All individuals posses concepts of the disabled that form their attitudes towards such people. The image of a disabled person is responsible for one’s attitude towards the handicapped. The family should create an environment where children observe and learn positive patterns of behaviour towards people with disabilities which, in turn, form the basis upon which children’s attitudes are shaped. The process of perception of other people is dependent on many factors – one of them is the family.
The author draws attention to the issue of gender in disability. The term “disabled person” turns out to be gender neutral. Women with disabilities consider themselves to be treated as a “third sex”. The discrimination of disabled women results from a lack of sensitivity to the sex of the disabled. This points out the need to change the attitudes towards people with disabilities in early childhood as well as the necessity to pay more attention to the gender of disabled children. Sex becomes a matter which is forgotten, perhaps even becoming irrelevant. Women and their function are pushed into the background, which results in the gender-related stereotyping of their social roles, a more difficult way of career advancement (the so-called “glass ceiling effect”), lower wages for women working in the same positions as men, and the low participation of women in public life.
“It is not easy to be a parent” – presentation of the main assumptions of the programme intended for the parents benefitting from the help of the Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej
(the City Social Services Centre) in Wałbrzych
Authors: Wójtowicz Monika
Published: February 2024

The parenting skills workshop named “It is not easy to be a parent” is an answer to the needs of parents, pedagogues, social workers, and guardians. The article is based on the author’s professional experience. Establishing effective communication with the parents who often feel lost and helpless, and presenting them with ways to bring up their children competently – how to listen to them, how to talk to them, how to set standards, how to support and help them in overcoming difficulties – are the basis of the presented workshops. The author presents the main assumptions of the programme as well as the expected results. Other important factors supporting the process of parents’ education, i.e. the diagnosis and identification of pedagogic problems, cooperation between institutions, motivational influence, and places and resources are also discussed.
The role of the family assistant in the context of the Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (the statute on family support and surrogate care) – another form of work with dysfunctional families
Authors: Zieja Elżbieta
Published: February 2024

"Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej" (the statute on
family support and surrogate care) has obliged municipalities to provide help for
dysfunctional families and their children. That is to be brought into effect through
the work of the family assistant. The purpose of this help is to make it possible for
dysfunctional families to overcome obstacles deriving from the process of the
upbringing of young children.
The assistant is to help parents fulfill their social functions that might, in effect,
lead to the stability of life preventing children from being placed in foster families
and institutions.
The family assistant is a new position in the structure of the local administration. They work with families after the recognition of social and psychological
problems, upbringing difficulties, and conflicts with the law. The work takes place
with family’s consent and active participation. The main modus operandi of the assistant includes a selective support of the activities of the person under his/her
charge.
Dysfunctions of the contemporary family from the perspective of judicial statistics
Authors: Kowalczyk Danuta
Published: February 2024

The problems connected with the dysfunctions of the contemporary family are the subject of the study. Judicial statistics related mostly to the proceedings of family courts have been employed in the analysis. Emphasis has been placed on the problems related to the marital bond and parental responsibility. Statistical data suggests that there are some negative phenomena in both of these realms. Divorce and separation still constitute the cause of the incompleteness of family environments. The level of court interference in how parental responsibility is exercised which serves to protect children from the hazards of the lack of proper care is still not decreased.
Violence against children within the family
Authors: Błeszyński Jacek J. , Rodkiewicz-Rożek Anita
Published: February 2024

The article presents the problem of child abuse in the family. Shows the causes of violence in the family, but also treats children’s rights under the Convention on the Rights of the child, such as the right to an identity, right to expression, the right to live without violence, the right to social assistance, right to education. Th is article presents the family as the basic environment in which the child is born and brought up, because it has strong influence on the shaping of his personality. Refers to the fact that the home should be a place where the child feels safe. Pointed out that often but this is different, because victims of domestic violence are mostly women and children, as being weak and defenseless against their persecutors. The definition of domestic violence was quoted. Pointed to factors that protection children from violence, as well as the factors which contribute to harming. Defined physical violence against the child, and refers to the normative acts in this area, established as the sexual exploitation of children, studies showing the extent of the problem, and also refers to the legislation, to protect the child from sexual abuse. The article refers to the mental abuse and neglect in the family. Distinguished category of emotional abuse, as well as identified other forms of child abuse in the family, such as alcoholism, drug abuse or other negative attitudes of parents, stigmatized by the law.
Family Counseling as Assistance In Solving Family Life Problems
Authors: Gałęska Urszula
Published: February 2024

Theoreticians and practitioners of family counseling are carefully
observing, analyzing and explaining a dramatically growing need for indirect help
sought by problem families. The rich Internet offer of the help which is placed at the
end of the article is the proof of that demand. In this situation in the of family guidance
some questions are becoming especially controversial: What are the reasons for using
of such a for of psychological, pedagogical legal or medical help? Is it possible that
Internet advice will soon dominate or even take over the traditional help? Does the
access to free and anonymous advice at any time and in any place without any barriers
decide on the growing number of users. The contents of the article are a certain trial to
answer the above questions. In great part they correspond to thinking und utterances
of the families experiencing difficulties in solving their life problems. In the article
helplessness of a family raising a handicapped child is especially emphasized.
The feeling of being vulnerable in the face of disability and at the same time seeking
help is fully visible in the character of the mother of little handicapped Victoria. It is an
example of combining the Internet aid with direct counseling. In conclusion, having
considered the points made by author, it should be admitted that the Internet family
guidance may be successfully combined with a traditional direct meeting of the
subjects – a counselor and a person seeking advice.
Upbringing with a TV set in the background. Of television in everyday family life
Authors: Hanyga-Janczak Patrycja
Published: February 2024

Contemporarily, television is the most popular of all mass media and watching it is the most frequent way of spending leisure time. It seems that no one argues for a positive role of television in family life anymore, with complete lack of contact with television being disadvantageous to the family, as well. The opportunity to use television increases self-esteem and allows for participation in what is going on in the country and in the world; it is, therefore, worth it to make use of its benefits reasonably.
From post-traditional to post-modern family - contemporary models of family relations
Authors: Mitręga Anna
Published: February 2024

Essential problem of the research is an attempt that is to show some
selected aspects of changes taking place in modern family. Economical and social
ones- last decades' cultural transformations have been democratizing inner lives of
families, reorganizing the arrangement of forces which work in them, affecting on
development of autonomous individual idea, more and more recreating the ideas
which are dominant in both political and social life: democracy, liberalism or
individualism.
In Polish modern society coexist different family models: post-traditional, modernistic
and post-modern one. Basing on the studies with ethnographical character, in
free narrations I try to identify the factors of functioning of families that constitute
particular family model. An important goal is “careful listening” to the narration in
such a special way to find out about the determinants of family chances and risks
during the process of accommodation to new reality. The research focused on matters
which concerned: organizing a family life, parental relationships, relations between
parents and their child and the problem of communication character. Presentation of
pictures from family life, experienced successes and difficulties allow to look into the
families' present problems and to draw a life panorama of Polish families.
Childhood as a value
Authors: Piecuch Ewelina
Published: February 2024

The article encompasses the problems of childhood and its influence on the
rest of one's life. I have concentrated on this crucial and specific time in life. It is
demonstrated by biology, medicine, psychology, and psychoanalysis that human
habits are formed in childhood. Health, hygiene and aesthetic behaviour determine
one's further fate and influence life in its entirety. It is that phase of human life that
determines the rest of it. In childhood children manifest their cognitive and emotional
powers. They are ready to discover the world. That is how they demonstrate their
power, but also fragility and sensitivity.
The notion of value is mainly related to the meaningful aspects of human existence.
That which is held dear and considered important determines further goals. Opinions
and experience serve to emphasize that which is important. Those are created and take
shape with the child's development. I took great care to emphasize in the article the
enormous value of childhood as part of human life. Values, along with childhood, have
a decisive influence on the essence and form of existence.