Καρκίνος του παχέος εντέρου
Authors: Γαϊτανάρου Ελένη 
Published: August 2021

Η βιοχημική μελέτη των συμπαγών όγκων παχέος εντέρου, έχει γίνει μέχρι σήμερα σεπεριορισμένο βαθμό.Στην παρούσα διατριβή αναλύθηκαν κυτταροπλασματικά πολυπεπτίδια καρκινικών καιμη καρκινικών ιστών παχέος εντέρου, με τη μέθοδο της ηλεκτροφόρησης 2-επιπέδων,τεχνική υψηλής ευαισθησίας που πρόσφατα έγινε προσφιλής για την ανίχνευσηκαρκινικών δεικτών.Η τεχνική εφαρμόσθηκε σε 60 ιστούς παχέος εντέρου (26 αδενοκαρκινώματα σταδίωνDUKES A, B, Ci ,C2 , 1 λέμφωμα, 1 αδενωματώδης πολύποδας, 1 με νόσο του Crohn, 1με εκκολπωματίτιδα σιγμοειδούς και τους αντίστοιχους ιστούς από βιοψία καθρέπτη).Η ανάλυση των πολυπεπτιδίων έγινε με βάση το ισοηλεκτρικό σημείο (ΙΣ) και τομοριακό βάρος (MB). Η μέτρηση της συγκέντρωσής τους, έγινε μέσω πυκνομέτρου καιεξειδικευμένου λογισμικού προγράμματος.Η δημιουργία παθολογικού και μη παθολογικού «πρωτεϊνικού χάρτη» για κάθε ασθενή,ανέδειξε τη μοναδικότητά του και οδήγησε σε σημαντικά συμπεράσματα γιά τημεταβολή στην έκφραση του κυτταροπλασματικού υλικού με την ανάπτυξη τηςκακοήθειας.Παρατηρήθηκε υπερέκφραση πολλών πολυπεπτιδίων στα αδενοκαρκινώματα, όμως σεπεριοχή ΙΣ με pH 6.3-7.2 και MB 17.5-24 kDa, εμφανίζεται μείωση του αριθμού και τηςέντασης των εκφραζομένων πεπτιδίων, ιδιαίτερα στους ιστούς χαμηλής διαφοροποίησης.Τρία πολυπεπτίδια με ΜΒ/ΙΣ, (51/4.2), (30/6.1) και (21/7.3), εκφράζονται στααδενοκαρκινώματα και δεν ανιχνεύονται στη πλειοψηφία των μη καρκινικών ιστών.Από τη στατιστική επεξεργασία και τα βιβλιογραφικά δεδομένα, προκύπτει ότι αυτάσυνδέονται με την ανίχνευση της νόσου σε πρώιμο στάδιο, την αντίσταση σεχημειοθεραπευτικές ουσίες και την ανάπτυξη μεταστάσεων. Επίσης, ανιχνεύθηκαν 27πολυπεπτίδια που η μεταβολή της συγκέντρωσής τους με την πρόοδο της κακοήθειας,κρίθηκε στατιστικά πολύ σημαντική.Η μελέτη δείγματος αδενωματώδους πολύποδα, έδειξε ότι πρόκειται για προκαρκινικήκατάσταση. Επίσης, υπερέκφραση των πεπτιδίων σε περιοχή ΙΣ με pH 5.5-6.2 και MB30-35 kDa, διαφοροποιεί το ηλεκτροφόρημα του λεμφώματος από αυτό τωναδενοκαρκινωμάτων, ενώ το ηλεκτροφόρημα ιστού από νόσο του Crohn δεν συνδέεταιμε κακοήθεις εξαλλαγές. Τα ανωτέρω αναδεικνύουν το διαγνωστικό ρόλο της 2Dηλεκτροφόρησης.Η σχέση γνωστών πολυπεπτιδίων με τον καρκίνο του παχέος εντέρου δεν έχει ερευνηθείσε έκταση. Για την καλύτερη λοιπόν κατανόηση των καρκινογενετικών μηχανισμών,μελετήθηκε στην παρούσα διατριβή η αντιγονική δράση των ορμονών, Γαστρικόανασταλτικό πεπτίδιο (GIP), Νευροτενσίνη, Μεθειονίνη-Εγκεφαλίνη, Χολοκυστοκινίνη,Καλσιτονίνη και της διάμεσης ουσίας 5-Υδρόξυτρυπτοφάνη (5-ΗΤΡ), σε 48 ιστούςπαχέος εντέρου (23 αδενοκαρκινώματα, 1 εκκολπωματίτις σιγμοειδούς και οι αντίστοιχοιιστοί από βιοψία καθρέπτη).Εφαρμόσθηκε η ανοσοϊστοχημική μέθοδος υπεροξειδάσης-αντιϋπεροξειδάσης (ΡΑΡ). Ηανοσοϊστοχημική μελέτη έδειξε ανοσοαντίδραση μόνο για το GIP στο φυσιολογικόβλεννογόνο. Με την πρόοδο της κακοήθειας παρατηρήθηκε αύξηση στην εντόπιση τωνυπολοίπων πολυπεπτιδίων σε ιστούς κυρίως μέτριας διαφοροποίησης των σταδίωνDUKES Β και DUKES Ci , ιδιαίτερα για τις ορμόνες με τροφική δράση στον καρκίνοόπως η Νευροτενσίνη και η Χολοκυστοκινίνη. Η αδυναμία εντόπισης των πεπτιδών GIP,Μεθειονίνη-Εγκεφαλίνη, Χολοκυστοκινίνη και η μειωμένη εντόπιση Καλσιτονίνης στους ιστούς χαμηλής διαφοροποίησης, οφείλεται στη καταστροφή των υποδοχέων τωνκυτταρικών μεμβρανών ή στη διάχυση και μεταφορά τους μέσω της κυκλοφορίας σεπαρακείμενους ιστούς ή όργανα. Η ανοσοαντίδραση στη Νευροτενσίνη αντίθετα,οφείλεται σε αναστροφή προς ενα εμβρυϊκό φαινότυπο ενώ ιδιαίτερα αξιολογήθηκε τουψηλό ποσοστό έκφρασης της 5-ΗΤΡ στους ιστούς υψηλής κακοήθειας. Το γεγονόςαυτό, οδηγεί σε προβληματισμό για την πιθανή έλλειψη του ενζύμου L-dopaαποκαρβοξυλάση και τον ρόλο του στην αναστολή του ενζυμικού μηχανισμούπαραγωγής της σεροτονίνης.Η εντόπιση καρκινικών αλλοιώσεων σε ιστούς από βιοψία καθρέπτη προερχομένων απόιστούς υψηλής κακοήθειας, με τις δύο μεθόδους που εφαρμόσθηκαν, αναδεικνύει τηδιαγνωστική τους αξία και προβληματίζει για το βαθμό επέκτασης της νόσου.Η συσχέτιση της έντονης ανοσοαντίδρασης πεπτιδίων με τροφική δράση στον καρκίνο(Νευροτενσίνη, Χολοκυστοκινίνη), με τις ιδιαίτερα υψηλές συγκεντρώσεις τωνπολυπεπτιδίων που ανιχνεύθηκαν και σχετίζονται με την ανάπτυξη και εξέλιξη τηςνόσου, οδηγεί στην ανάγκη ταυτοποίησής τους.Τα αποτελέσματα της παρούσας διατριβής, μπορούν να έχουν ιδιαίτερη κλινική σημασίαγια την έγκαιρη διάγνωση και τη δυνατότητα θεραπείας του καρκίνου του παχέοςεντέρου.