Μια σύγχρονη γενετική ανάλυση της ενδομητρίωσης στον Ελληνικό πληθυσμό
Authors: Ματαλλιωτάκης Μιχαήλ 
Published: September 2021

Η ενδομητρίωση είναι μια καλοήθης γυναικολογική διαταραχή που επηρεάζει έως και το 10% των γυναικών και χαρακτηρίζεται από την παρουσία λειτουργικού ενδομήτριου ιστού σε έκτοπες θέσεις γενικά εντός του περιτοναίου. Πρόκειται για κληρονομική κατάσταση που επηρεάζεται από πολλαπλούς γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, ενώ υπάρχουν πληθυσμιακές/φυλετικές διαφορές αναφορικά με την ύπαρξη γενετικής συσχέτισης τόσον όσο αφορά την εκδήλωση της ασθένειας όσο και τη βαρύτητα αυτής (στάδια Ι-IV). ΣΤΟΧΟΣ Στόχος της παρούσας μελέτης ήταν η αποκάλυψη πιθανής γενετικής συσχέτισης μεταξύ γενετικών πολυμορφισμών των γονιδίων WNT4, VEZT, FSHB και IL-16 και του κινδύνου ενδομητρίωσης σε γυναίκες από την Ελλάδα, καθώς και η προσέγγιση της λειτουργικής σημασίας κάποιων εξ αυτών των πολυμορφισμών αναφορικά με την ανάπτυξη της ενδομητρίωσης. ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙΣε αυτή την μελέτη γενετικής συσχέτισης συμμετείχαν 316 γυναίκες Ελληνικής καταγωγής, εκ των οποίων 166 γυναίκες με ιστολογικά επιβεβαιωμένη ενδομητρίωση και 150 υγιείς μάρτυρες. Έγινε αρχικά λήψη ολικού περιφερικού αίματος και απομονώθηκε γονιδιωματικό DNA από τα λευκοκύτταρα με τη χρήση κατάλληλου εργοστασιακού Kit εξαγωγής DNA. Η γονοτύπηση των πολυμορφισμών rs7521902, rs10859871 και rs11031006 πραγματοποιήθηκε με τη χρήση των εξελιγμένων Taqman genotyping Kits, κάνοντας χρήση μιας πλατφόρμας PCR πραγματικού χρόνου.Τέλος, η γονοτύπηση των δυο πολυμορφισμών του γονιδίου της IL-16 βασίστηκε στο συνδυασμό της αλυσιδωτής αντίδρασης της πολυμεράσης με ανάλυση των RFLPs (Restriction Fragment Length Polymorphisms).ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑΑποκαλύφθηκε σημαντική συσχέτιση μόνο με τον γονότυπο AC του πολυμορφισμού rs7521902 του γονιδίου WNT4 σε γυναίκες με ενδομητρίωση σταδίου III και IV (P = 0.036, OR=1.96, 95% CI 1.05-3.65). Ενδείξεις γενετικής συσχέτισης με την ενδομητρίωση βρέθηκαν επίσης για τον γονότυπο AC του πολυμορφισμού rs10859871 του VEZT (P=0.01, OR=0.39, 95% CI 0.19-0.81). Επιπλέον, διαπιστώθηκε σημαντική διαφορά στην κατανομή του γονότυπου AG και του ελάσσονος αλληλόμορφου Α του πολυμορφισμού rs11031006 του γονιδίου FSHB μεταξύ των ασθενών με ενδομητρίωση και των μαρτύρων. Στις ασθενείς με ενδομητρίωση αναδείχθηκε μια στατιστικά σημαντική συσχέτιση που αφορούσε τους γονότυπους GG και GT καθώς και το G αλληλόμορφο του πολυμορφισμού rs11556218 του γονιδίου IL-16. Ο πολυμορφισμός rs4072111 του γονιδίου IL-16 δεν βρέθηκε να συσχετίζεται με αυξημένη ευαισθησία στην ενδομητρίωση. Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι στις Ελληνίδες ο πολυμορφισμός rs11556218 σχετίζεται με την ενδομητρίωση προφανώς λόγω της επακόλουθης, ανώμαλης έκφρασης της IL-16, όπως φαίνεται και από τη βιοπληροφορική ανάλυση που πραγματοποιήθηκε. Το γεγονός αυτό υποδεικνύει μια πιθανή συσχέτιση μεταξύ της μετάλλαξης και της λειτουργικής τροποποίησης στην προ-ιντερλευκίνη 16 (Pro-IL-16).ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ο γονότυπος AC του γενετικού πολυμορφισμού rs7521902 του γονιδίου WNT4 συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ενδομητρίωσης μόνο σε γυναίκες σταδίου III ή IV. Ο γενετικός πολυμορφισμός rs11556218 του γονιδίου IL-16 συσχετίζεται με αυξημένη προδιάθεση για την εμφάνιση ενδομητρίωσης σε γυναίκες από την Ελλάδα τόσο σε επίπεδο γονοτύπων όσων και αλληλομόρφων.