ЛЕЧЕБНОЕ ДЕЙСТВИЕ ОРАЛЬНЫХ ГЕЛЕЙ С ГИАЛУРОНОВОЙ КИСЛОТОЙ И КВЕРЦЕТИНОМ НА СОСТОЯНИЕ ПОЛОСТИ РТА У БОЛЬНЫХ ГИНГИВИТОМ
Authors: И.И. Соколова , Н.Л. Хлистун 
Published: October 2024

Введение. Проблема лечения воспалительных заболеваний пародонта (ВЗП) в настоящее время актуальна во всем мире. Среди заболеваний пародонта, гингивит является наиболее частой формой поражения околозубных тканей. Воспалительные процессы в десне часто отражают снижение барьерной и защитной функций ее эпителиального пласта за счет нарушения плотных межклеточных контактов, что способствует проникновению болезнетворных агентов, токсинов, распространению бактерий. Учитывая то, что основу межклеточного матрикса составляет гиалуроновая кислота, обуславливая проявление многочисленных функций соединительной ткани, представляется возможным использование ее пародонтопротекторных свойств и снижение бактериальной инвазии путем стабилизации межклеточного вещества. Патогенетическая связь свободно-радикального окисления с развитием гингивита определяет применение антиоксидантов и ангиопротекторов. Использование кверцетина, способного подавлять активность гиалуронидазы и снижать тканевую проницаемость, в сочетании с гиалуроновой кислотой перспективно как альтернативный способ лечения гингивита. Цель исследования – повышение эффективности лечения хронического катарального гингивита путем сочетанного применения препаратов гиалуроновой кислоты и кверцетина на основании полученных экспериментально-клинических данных. Методы. Объектом исследования была слюна (ротовая жидкость) 40 пациентов с хроническим катаральным гингивитом (ХКГ) и 12 здоровых лиц. Обследование пациентов осуществляли на базе кафедры стоматологии Харьковского национального медицинского университета и на базе Харьковской городской стоматологической поликлиники № 7. Отбирались пациенты в возрасте 18-35 лет без патологии прикуса, без фоновой патологии внутренних органов и систем. Степень тяжести ХКГ определяли по показателям кровоточивости десен, гиперемии и цианоза, отека и сглаженности десневых сосочков, объективных пародонтальных индексов. Лечебное действие геля гиалуроновой кислоты и препарата Квертулин (кверцетин + инулин + цитрат кальция) оценивали по биохимическим показателям воспаления (эластаза, МДА), дисбиоза (уреаза, лизоцим) и антиоксидантной системы (каталаза), которые определяли в слюне. Статистическую обработку результатов осуществляли с помощью пакета программ SPSS SigmaStart 3.0, вероятность расхождений между выборками определяли по t-критерию Стьюдента. Данные считали достоверными при уровне значимости 0,95, т.е. р<0,05. Результаты. Впервые установлена возможность и эффективность использования сочетанного лечебного действия ГК и кверцетина в клинических условиях, что подтверждается снижением активности эластазы на 34,5%, МДА – на 30%, уреазы – на 62%, степени дисбиоза – на 81,5%, увеличением активности лизоцима – на 100%, каталазы – на 46,1%, АПИ – на108,6% в ротовой жидкости пациентов. Выводы. В работе впервые в условиях моделирования экспериментальной патологи пародонта у крыс изучено действие гиалуроновой кислоты, кверцетина и их сочетания на уровень биохимических маркеров воспаления и количество гиалуроновой кислоты в тканях пародонта. Расширены и дополнены научные данные о изменениях биохимических маркеров воспаления и содержания ГК в тканях пародонта в зависимости от внешних патогенов и времени их экспозиции. Впервые на различных экспериментальных моделях гингивита показана возможность и эффективность паралельного использования ГК и кверцетина в комплексном лечении ХКГ.

Introduction. The problem of the treatment of inflammatory periodontal diseases (IPD) is urgent worldwide now. Among periodontal diseases, gingivitis is the most common form of periodontal tissue destruction. Inflammation processes in gums often reflect the decrease of the barrier and protective functions of their epithelial layer by disrupting tight intercellular contacts, which promotes the penetration of pathogenic agents, toxins and the spread of bacteria. Considering the fact that the basis of intercellular matrix consists of hyaluronic acid, which causes manifestation of many functions of connective tissues, it gives possibility to use its parodontally protective properties and reduce bacterial invasion by stabilizing intercellular substance. The pathogenetic link of free radical oxidation with the development of gingivitis defines the usage of antioxidants and angioprotectors. The usage of quercetin, which is capable of suppressing the activity of hyaluronidase and reducing fabric penetration in combination with hyaluronic acid is perspectively alternative method of treating gingivitis. The purpose of the given paper – to improve the efficiency of treatment of chronic catarrhal gingivitis by combining the usage of hyaluronic acid and quercetin on the basis of the experimentally and clinically received data. Methods. The object of the study was the saliva (oral fluid) in 40 patients with chronic catarrhal gingivitis (HCG) and 12 healthy volunteers. Examination of patients was carried out at the Department of dentistry Kharkiv national medical University and Kharkov city dental clinic № 7. The subjects were selected aged 18-35 without malocclusions, without background pathology of internal organs and systems. The severity HCG was determined by the level of bleeding gums, redness and cyanosis, edema and flattening of the gingival papillae objective of periodontal indices. The therapeutic effect of hyaluronic acid gel and of the drug Circulin (quercetin + inulin + calcium citrate) was assessed by biochemical markers of inflammation (elastase, MDA), dysbiosis (urease, lysozyme) and the antioxidant system (catalase) was determined in saliva. Statistical processing of results was performed using software package SPSS SigmaStart 3.0, the probability of differences between samples was determined by t-student's criterion. Data was considered significant at the significance level of 0.95, i.e., p<0.05. Results. For the first time, the possibility and effectiveness of usage of combined therapeutic action of HA and quercetin in clinical conditions are established that is proved by a decrease in elastase activity by 34.5%, MDA - 30%, urease - 62%, the degree of dysbiosis - by 81.5%, an increase in activity lysozyme - 100%, catalase - by 46.1%, IPA – by 108,6% in the oral fluid of patients. Conclusions. In the given paper for the first time in the conditions of experimental simulation of periodontal pathologies in rats the effect of hyaluronic acid, quercetin, and their combinations are studied at the levels of biochemical markers of inflammation and amount of hyaluronic acid in the periodontal tissues. Scientific data on changes in biochemical markers of inflammation and count of HA in periodontal tissues are expanded and complemented depending on the external pathogens and the time of their exposure. For the first time in various experimental models of gingivitis the possibility and efficacy of parallel use of HA and quercetin in complex treatment of CCG are demonstrated.

Кіріспе. Осы кезде пародонта ісік ауруларын емдеу мәселесі бүкіл дүниежүзінде өзекті. Пародонта, гингивит аурулары арасында тісасты тіндерінің зақымдануы түрлері ең таралғаны болып табылады. Тіс етіндегі ісу процестері тығыз жасушааралық байланыстардың бұзылуы есебінен оның эпителиалды қабатының кедергілері мен қорғау қызметінің төмендеуін жиі көрсетеді, ол аурушаң агенттердің, токсиндердің кіріп кетуіне, бактериялардың таралуына себепші болады. Жасушааралық матрикс негізіне гиалуронд қышқыл құрайтынын ескере отырып, дәнекер тіндердің көптеген қызметтерінің айқындалуына себепші бола отырып, жасушааралық заттарды тұрақтандыру жолымен оның пародонтопротекторлық қасиеттерін пайдалану мүмкіндігі және бактериалды инвазиясын төмендету көрсетіледі. Еркін –радикалды тотығудың патогенетикалық байланысы гингивиттің дамуымен антиоксиданттардың және ангиопротекторларды қолдануды айқындайды. Гиалуронидазаныңбелсенділігін басатын және тіндік өтімділікті төмендету қабылеттілігі кверцетинді пайдалану гиалурон қышқылмен қосарласып гингивитті емдеудің альтернативті әдісі ретінде перспективті. Зерттеу мақсаты - эксперименталды – клиникалық мәіметтер негізінде алынған гиалурон қышқыл және кверцетин препараттарды байланыса қолдану жолымен созылмалы катаралды гингивитті емдеудің тиімділігін арттыру. Әдістері. Зерттеу нысаны созылмалы катаралды гингивитпен ауыратын 40 науқастың және 12 дені сай тұлғаның сілекейі (ауызішілік сұйықтығы) болды. Пациенттерді тексеру Харьков ұлттық медициналық университетінің стоматология кафедрасында және №7 Харьков қалалық стоматологиялық емхана негізінде жүргізілді. 18-35 жас аралығындағы тістеу патологиясы жоқ, ішкі ағзалардың және жүйелердің фондық патологиясыз пациенттер таңдалды. СКГ салмақ дәрежесі тіс етінің қаңсырауы, гиперемия және цианоз, тіс еті ұшыныңісігі және тегістілігі, пародонталды индекстердің көрсеткіштері бойынша айқындалды. Гиалурон қышқыл гелінің және Квертулин препаратының емдік әсері (кверцетин + инулин + кальций цитраты) ісінудің биохимиялық көрсеткіштері бойынша бағаланды (эластаза, МДА), дисбиоза (уреаза, лизоцим) және антиоксидантты жүйемен (каталаза), оларды сілекейде анықтады. Нәтижелердің статистикалық өңдеуін SPSSSigmaStart 3.0 бағдарламалар пакеті көмегімен жүргізді, Стьюдент t-критериі бойынша таңдау арасындағы айырмашылықтардың ықтималдылығы анықтады. Мәліметтерді 0,95, т.е. р<0,05 маңыздылық деңгейі кезінде шынайы деп санады Нәтижелер. Клиникалық жағдайларда ГҚ және кверцетиннің қосарланған емдік әсерін пайдалану мүмкіндігі мен тиімділігі алғашқы рет тұрақталды, ол пациенттің ауыз сұйықтығындағы эластазаның белсенділігінің 34,5%, уреазаның – 62%, степенидисбиозаның – на 81,5%, төмендеуімен, лізоцим белсенділігінің 100%, каталазаның – 46,1%, АПИ – 108,6% ұлғаюымен расталады. Егеуқұйрықтарда гиалурон қышқылының әсері зерттелген. Қорытындылар. Алғашқы рет егеуқұйрықтарда пародонттың эксперименталды патологиясын модельдеу жағдайында гиалуронды қышқылдың, квертециннің әсері және олардың пародонты тіндердегі гиалуронд қышқылының мөлшері және ісіктің биохимиялық маркерлері деңгейі зерттелді. Ішкі патогендердің және олардың экспозиция уақыттарынан пародонттың тіндеріндегі ГҚ биохимиялық маркерлері және құрамының өзгерістері туралы ғылыми мәліметтер кеңейтілді және толықтырылды. Алғашқы рет СКГ кешенді емдеуде гингивиттің әртүрлі эксперименталды модельдердегі ГҚ және кверцетиннің мүмкіндігі мен қатарласа пайдалану тиімділігі көрсетілген.