МОДИФИЦИРУЕМЫЕ И НЕМОДИФИЦИРУЕМЫЕ ФАКТОРЫ РИСКА АРТЕРИАЛЬНОЙ ГИПЕРТЕНЗИИ У МЕДИЦИНСКИХ СЕСТЕР НА ПРИМЕРЕ АО «ЦЕНТРАЛЬНАЯ ДОРОЖНАЯ БОЛЬНИЦА» г. АСТАНА
Authors: А.Н. Байтуганова , М.К. Шоланова 
Published: November 2024

Аннотация. Тенденции в развитии сестринского дела значительно усиливают роль медсестры в современной системе здравоохранения. Работники практического здравоохранения подвержены воздействию многочисленных неблагоприятных факторов трудового процесса, что приводит к формированию повышенного уровня заболеваемости у данной профессиональной группы. Однако на здоровье и благополучие медицинских работников влияют не только условия труда, но и ряд других факторов, в частности, модифицируемые и не модифицируемые факторы риска [4]. Цель исследования выявить модифицируемые и не модифицируемые факторы риска артериальной гипертензии у медицинских сестер. Материалы и методы. Одномоментное поперечное исследование, проведенное в 2017 году. Проанкетировано 102 представителя сестринского персонала (48 медсестер поликлиники и 54 медсестер стационара) АО «Центральной дорожной больницы» г. Астана. Использована специально разработанная анкета по выявлению факторов риска АГ. Статистическая обработка осуществлялась с помощью пакета прикладных программ MicrosoftExsel, Statistica 6.0. Числовые данные представлены в форме среднего значения (М) и стандартного отклонения (SD) в виде М ± SD, интервал вариации (минимум и максимум), доверительный интервал. Значимость различий средних величин оценивали с использованием критерия χ2, коэффициент ранговой корреляции Спирмена, логистическая регрессия (logit (p)). За значимые принимались корреляционные связи сильной и средней силы (r = 0,31,0). Для всех видов анализа статистически значимым считали значения p<0,05. Результаты исследования. Результаты показали, что у 42,16% респондентов выявилась наследственная предрасположенность к таким заболеваниям, как гипертония, инфаркт миокарда, мозговой инсульт, сахарный диабет; избыточная масса тела у 49,02%, ожирение у 8,82%; абдоминальное ожирение ≥80 см 42,16% (χ2 = 4,38; р=0,036). Наличие артериальной гипертензии выявилось у 31,4% медсестер. Согласно построения логистической регрессии, значительно увеличивает риск артериальной гипертензии индекс массы тела – в 23,6 (ОШ=4,6-121) раз р=0,000, а потребление соли фактически не ассоциирован с риском АГ (ОШ= 1- 6,7). Выводы. Проведенное исследование показало высокую распространенность модифицируемых и не модифицируемых ФР среди медсестер, таких как, избыточная масса тела, абдоминальное ожирение курение, употребление алкогольных напитков, досаливание уже готовой пищи, возраст и наследственная предрасположенность к заболеваниям сердечно-сосудистой системы. Корреляционный анализ выявил сильные и значимые связи между возрастом и уровнем САД и ДАД, возрастом и наличием АГ. С целью более эффективного и планомерного проведения профилактики факторов риска АГ среди сестринского персонала целесообразно введение учета заболеваемости, а также поведенческих ФР АГ врачами профпатологами больницы. Мы предлагаем использовать нами разработанную анкету, как один из вариантов подхода к дальнейшему мониторингу факторов риска АГ у медицинских сестер.

Background. Trends in the development of nursing significantly strengthen the role of a nurse in the modern health care system. Practical health workers are exposed to numerous unfavorable factors of the work process, which leads to the formation of an increased level of morbidity in this professional group. However, the health and well-being of medical workers is affected not only by working conditions, but also by a number of other factors, in particular modifiable and non-modifiable risk factors [4]. The aim of the study was to identify modifiable and non-modifiable risk factors for hypertension in nurses. Materials and methods.This study is based on the collected data of a cross-sectional survey in 2017. 102 representatives of nursing staff of JSC "Central Road Hospital" of Astana city were surveyed. A specially developed questionnaire on the identification of risk factors for hypertension was used. The statistical processing was carried out with the help of Microsoft Exsel, Statistica 6.0. The numerical data are presented as the mean (M) and standard deviation (SD) as M ± SD, the variation interval (minimum and maximum), and the confidence interval. The significance of differences in mean values was estimated using the χ2 criterion, the Spearman rank correlation coefficient, logistic regression (logit (p)). Significant strong and medium force correlations were taken as significant (r = 0,31,0). For all types of analysis, the values p <0,05 were considered statistically significant. Results of the study.The results showed that 42,16% of the respondents had a hereditary predisposition to such diseases as hypertension, myocardial infarction, cerebral stroke, diabetes mellitus; overweight in 49,02%, obesity in 8,82%; abdominal obesity ≥80 cm 42,16% (χ2 = 4,38, p = 0,036). The presence of hypertension was found in 31,4% of nurses. According to the construction of logistic regression, significantly increases the risk of arterial hypertension, the body mass index is 23,6 (OR = 4,6-112) times p = 0,000, and salt intake is not actually associated with AH risk (OR = 1-6,7). Conclusions.The study showed a high prevalence of modifiable and non-modifiable RF among nurses, such as overweight, abdominal obesity, smoking, drinking alcohol, dosing of finished food, age and hereditary predisposition to diseases of the cardiovascular system. Correlation analysis revealed strong and significant links between age and level of SBP and DBP, age and the presence of AH. In order to more efficiently and systematically carry out the prevention of risk factors for hypertension among nursing staff, it is advisable to introduce the incidence rate, as well as the behavioral FR AH, by the occupational physicians of the hospital. We propose to use our developed questionnaire as one of the variants of the approach to further monitoring of risk factors for hypertension in nurses.

Мейірбикелерді дамыту үрдісі қазіргі заманғы денсаулық сақтау жүйесінде мейірбикенің рөлін айтарлықтай күшейтеді. Практикалық медицина қызметкерлері жұмыс процесінің көптеген қолайсыз факторларына ұшырайды, бұл осы кәсіби топтағы аурудың жоғары деңгейін қалыптастыруға әкеледі. Алайда, еңбек жағдайлары ғана емес, сондай-ақ басқа да бірқатар факторлар атап айтқанда, өзгеретін және өзгермейтін тәуекел факторлар медицина қызметкерлерінің денсаулығы мен әл-ауқатына ықпал етеді [4]. Зерттеудің мақсаты медбикелерде артериалды гипертензияның өзгеруіне әкелетін және өзгермейтін тәуекел факторларын анықтау. Материалдар мен әдістер. Бұл зерттеу 2017 жылы көлденең қимасы бойынша жиналған деректерге негізделген. Зерттеу нысаны Астана қаласының «Орталық жол ауруханасы» АҚ-ның орташа медициналық қызметкерлері болды. Артериалық гипертензия қауіп факторларын анықтау үшін арнайы жобаланған сауалнама қолданылған. Статистикалық өңдеу Microsoft Exsel, Statistica 6.0 көмегімен жүзеге асырылды. сандық деректер SD ± М түрінде, вариация ауқымы (ең аз және ең көп), сенім аралығы орташа құны (M) түрінде және стандартты ауытқу (SD) ұсынылған. орташа мәндері айырмашылықтарды маңыздылығы χ2 тест, сұсты атағы корреляция коэффициентін, регрессиялық логистика (LOGIT (P)) пайдалана отырып бағаланды. Маңызды күшті және орташа күш корреляциясы маңызды деп танылды (r = 0,31,0). Талдаудың барлық түрлері үшін p <0,05 мәндері статистикалық маңызды болып саналды. Зерттеу нәтижелері. Нәтижелері респонденттердің 42,16% гипертензия, миокард инфарктісі, церебральді инсульт, қант диабеті сияқты ауруларға генетикалық бейімділігі анықталды көрсеткендей; салмағы 49,02%, семіздік 8,82%; абдоминальді семіру ≥80 см 42,16% (х2 = 4,38, р = 0,036). Медбикелердің 31,4% -ында гипертонияның болуы анықталды. логистикалық регрессияның құрылысына айтуынша, айтарлықтай гипертония дене салмағының индексі қаупін арттырады - 23,6 (OR = 4,6-121) рет р = 0.000, және тұз тұтыну шын мәнінде гипертензия (OR = 1- 6,7) тәуекелмен байланысты емес. Қорытындылар. Зерттеу жүрек-қан тамырлары жүйесінің аурулары спирттік ішімдіктерді, дайын тағамды тұздау, жасы мен тұқымқуалаушылық ауыз, мұндай артық салмақ, іш семіздік темекі шегу сияқты медбикелер арасында өзгеретін және өзгертілетін тәуекел факторларының, жоғары таралуын көрсетті. Корреляциялық талдаудың жас ерекшелігі мен систолалық қан қысымы мен диастолалық, жас мөлшерімен және АГ-нің болуы арасындағы маңызды байланыстарды анықтады. Мейірбике штатының артериалды гипертониясының қауіп факторларын алдын-алуды тиімді және жүйелі түрде жүргізу үшін, ауруға шалдығу жылдамдығын, сондай-ақ аурухананың кәсіптік патологиясы бойынша дәрігерлердің ауру артериалды гипертониямен байланысты факторларын енгізу ұсынылады. Біз әзірленген сауалнаманы медбикелерде артериалды гипертензияның қауіп-қатер факторларын әрі қарай мониторингілеу тәсілдерінің бірі ретінде қолдануды ұсынамыз.