Διαφορές στην κινητική των υπoτύπων των δενδριτικών κυττάρων στο αίμα και στο δέρμα ατοπικών ασθενών μετά από πολλαπλές ενδοδερμικές προσκλήσεις με αλλεργιογόνο
Authors: Βιττωράκης Στυλιανός 
Published: September 2021

Εισαγωγή. Τα ατοπικά νοήματα όπως η αλλεργική ρινίτιδα (πυρετός εκ’ χόρτου), το άσθμα και η ατοπική δερματίτιδα, είναι αλλεργικές καταστάσεις που σχετίζονται με την παράγωγη ειδικών IgE αντισωμάτων εναντίον κοινών τροφών ή περιβαλλοντικών αλλεργιογόνων. Η διαδικασία αυτή μπορεί να σχετίζεται με την έναρξη κλινικών συμπτωμάτων «αλλεργίας» που χαρακτηρίζονται από φλεγμονή και υπερευαισθησία του δέρματος ή των βλεννογόνων του σώματος με αποτέλεσμα την εμφάνιση των ατοπικών νοσημάτων. Πληθώρα μεσολαβητών που παράγεται από διάφορα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, αλλά και δομικά κύτταρα, έχουν κατά καιρούς εμπλακεί στην παθογένεια της ατοπίας. Παρόλα αυτά οι υποκείμενοι μηχανισμοί δεν είναι πλήρως γνωστοί. Τα δενδριτικά κύτταρα έχουν κομβική θέση στις αλλεργικές αντιδράσεις λόγω της ικανότητας τους να προσλαμβάνουν και να παρουσιάζουν αλλεργιογόνα. Αν και η μετανάστευση τους στις θέσεις της φλεγμονής είναι γνωστή, η κινητική των υποτύπων τους μετά από επαφή με αλλεργιογόνα, δεν έχει μελετηθεί επαρκώς.Σκοπός της μελέτης. Ο κύριος σκοπός της μελέτης αυτής ήταν να χρησιμοποιήσουμε το δέρμα ατοπικών ασθενών ως μοντέλο οξείας και χρόνιας αλλεργικής φλεγμονής και να προσδιορίσουμε την κινητική των υποτύπων των δενδριτικών κυττάρων (mDCs και pDCs) στο αίμα και στο δέρμα ατοπικών ασθενών μετά από μία και πολλαπλές προκλήσεις με ενδοδερμικά χορηγούμενο αλλεργιογόνο. Μέθοδος. Στη μελέτη αυτή έλαβαν συνολικά μέρος 12 ατοπικοί εθελοντές στα ακάρεα της οικιακής σκόνης (HDM) ή στα αγρωστώδη. Γραπτή συναίνεση πάρθηκε από όλους τους συμμετέχοντες και το αντίστοιχο ερευνητικό πρωτόκολλο εγκρίθηκε από τον Ελληνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ). Ο έλεγχος για ατοπία στους εθελοντές έγινε με τις δερματικές δοκιμασίες νυγμού (skin prick test- SPT) και η ύπαρξη ατοπίας αξιολογήθηκε σύμφωνα με τον αναθεωρημένο ορισμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Αλλεργιολογίας. Σε κάθε εθελοντή έγιναν συνολικά 6 εβδομαδιαίες ενδοδερμικές ενέσεις με το αλλεργιογόνο στο οποίο ήταν ατοπικός και με απλό διαλύτη, στην έσω επιφάνεια του αριστερού και δεξιού αντιβραχίου αντίστοιχα. 24 ώρες μετά την πρώτη πρόκληση και 24 ώρες μετά την τελευταία πρόκληση ελήφθη βιοψία δέρματος 10 χιλιοστών (punch biopsy), τόσο στη θέση του αλλεργιογόνου όσο και του διαλύτη. Φλεβικό αίμα για την μέτρηση των υποτύπων των δενδριτικών κυττάρων με FACS ελήφθη πριν από την πρώτη πρόκληση, μία ώρα μετά την πρώτη πρόκληση και μόλις πριν την λήψη κάθε βιοψίας.Τα επίπεδα των δενδριτικών κυττάρων στον ορό μετρήθηκαν με την μέθοδο της κυταρρομετρίας ροής και στον ιστό με τη μέθοδο του ανοσοφθορισμού και της συνεστιακής μικροσκόπησης σάρωσης με ακτίνες Laser (Confocal Laser Microscopy). Αποτελέσματα. Τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής επιδεικνύουν διαφορές στην κινητική των υποτύπων των δενδριτικών κυττάρων στον ορό και στον ιστό μετά από πολλαπλή πρόκληση του δέρματος με αλλεργιογόνο. Συγκεκριμένα τα κυκλοφορούντα pDCs μειώθηκαν σημαντικά στο αίμα μία ώρα μετά την πρώτη πρόκληση με αλλεργιογόνο και επέστρεψαν σε φυσιολογικά επίπεδα μετά από 24 ώρες. Αντίθετα, τα mDCs άρχισαν να μειώνονται την πρώτη ώρα αλλά συνέχισαν τη μείωση αυτή, με αποτέλεσμα να φτάνουν σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τα αρχικά στις 24 ώρες (p<0,5). Δεν υπήρξαν σημαντικές μεταβολές στην κινητική των δύο υποτύπων στον ορό μετά από έξι εβδομαδιαίες προκλήσεις.Στον ιστό τα mDCs, βρέθηκε ότι είναι σημαντικά αυξημένα στις θέσεις του αλλεργιογόνου συγκριτικά με τις θέσεις του διαλύτη 24 ώρες μετά την πρώτη πρόκληση (p<0,5) και η αύξηση αυτή σχετίζεται αντιστρόφως με τα κυκλοφορούντα mDCs(p=0.0219, r=0.662). Δεν βρέθηκαν σημαντικές μεταβολές ή συσχετίσεις όσον αφορά τα ιστικά pDCs στις 24 ώρες. Επίσης δεν βρέθηκαν σημαντικές μεταβολές ή συσχετίσεις των δύο υποτύπων στο δέρμα μετά από έξι εβδομαδιαίες προκλήσεις.Η έκφραση της ακτιβίνης Α ήταν αυξημένη στις 24 ώρες μετά την πρώτη πρόκληση με αλλεργιογόνο (p<0.001) και η αύξηση αυτή συσχετίστηκε με τα ιστικά mDCs (p=0.0202, r=-0.6667). Συμπεράσματα. Τα mDCs και τα pDCs παρουσιάζουν διαφορές στην κινητική τους στην περιφέρεια και στον ιστό κατά τη διάρκεια της αλλεργικής φλεγμονής, γεγονός που υποδηλώνει διακριτούς ρόλους ειδικά κατά τα αρχικά στάδια των φλεγμονωδών αντιδράσεων.