Επίδραση της δομής και σύνθεσης του αστικού πρασίνου στη διαμόρφωση του κλίματος των πόλεων
Authors: Κοντογιάννη Αιμιλία 
Published: September 2021

Η παρούσα έρευνα βασίζεται στο χαρακτηρισμό του αστικού πρασίνου ως φυσική δεξαμενή (αποθήκη) άνθρακα, λαμβάνοντας υπόψη ότι η λειτουργία αυτή μεταβάλλεται χρονικά. Για τον υπολογισμό της δυναμικής αυτού του ρόλου είναι απαραίτητη η ταυτοποίηση των ξυλωδών φυτών και ο προσδιορισμός των χαρακτηριστικών τους. Με επιλεγμένη περιοχή έρευνας τη Δημοτική Ενότητα Θεσσαλονίκης και αντικείμενα μελέτης τα δένδρα των δενδροστοιχιών της, σκοπός της έρευνας είναι να κατανοηθεί καλύτερα ο τρόπος με τον οποίο η σύνθεση και η δομή του αστικού πρασίνου επηρεάζουν εν γένει το αστικό κλίμα μέσω της αποθήκευσης CO2 στη βιομάζα των δένδρων. Για να γίνει αυτό χρησιμοποιήθηκαν δείκτες εκτίμησης κυριαρχίας και ποικιλότητας για τη διερεύνηση της σύνθεσης της δενδρώδους βλάστησης, ενώ η δομή εκφράστηκε μέσα από τα δασοκομικά χαρακτηριστικά των ατόμων και τις μεταξύ τους συσχετίσεις. Η ποσότητα άνθρακα που έχει αποθηκευτεί στην υπέργεια βιομάζα των δένδρων στη διάρκεια της ζωής τους, εκτιμήθηκε μέσω αλλομετρικών εξισώσεων, τα αποτελέσματα προσαρμόστηκαν ανάλογα με την κατάσταση της υγείας τους και συγκρίθηκε η πραγματική κατάσταση, με αυτή που θα επικρατούσε αν τα δένδρα διαχειρίζονταν ορθολογικά. Τέλος, έγινε οικονομική εκτίμηση της λειτουργίας αυτής χρησιμοποιώντας το εκτιμώμενο οριακό κοινωνικό κόστος εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Όλες οι πληροφορίες ψηφιοποιήθηκαν και αποτυπώθηκαν χαρτογραφικά.Στους δρόμους της Δημοτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης βρίσκονται 37.866 ζωντανά δένδρα, που αποδίδουν αναλογία δένδρων δενδροστοιχιών ανά κάτοικο ίση με 0,12, που μπορεί να αυξηθεί σε 0,13, αν αντικατασταθούν τα νεκρά άτομα και πληρωθούν οι κενές δενδροδόχοι. Τα δένδρα αυτά ανήκουν σε τουλάχιστον 89 είδη, με το 88,46% του πληθυσμού να ανήκει σε 20 είδη. Κυρίαρχο και πλέον χωροκρατικό είδος είναι η Sophora japonica, και άρα αυτό με την υψηλότερη σημαντικότητα σε επίπεδο βιομάζας. Η κατανομή διαμέτρων δείχνει ότι η πλειοψηφία των δένδρων βρίσκεται στην ώριμη φάση, ενώ μεγάλο μέρος, που αποτελείται κυρίως από Populus spp., βρίσκεται σε φάση γήρανσης και είναι απαραίτητη η αντικατάστασή τους. Επίσης, το ποσοστό των νεαρών δένδρων δεν είναι επαρκές, με αποτέλεσμα μακροπρόθεμα να τίθεται σε κίνδυνο η οικολογική σταθερότητα. Από τις μικρές συσχετίσεις μεταξύ των χαρακτηριστικών μεγέθους κόμης και στηθιαίας διαμέτρου συμπεραίνεται ότι υπάρχει απώλεια βιομάζας, λόγω της μη απρόσκοπτης φωτοσύνθεσης, εξαιτίας των κλαδεύσεων και των εμποδίων του δομημένου περιβάλλοντος. Η ποσότητα άνθρακα που έχει δεσμευτεί συνολικά σε όλα τα δένδρα των δενδροστοιχιών της Δημοτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης, καθόλη τη διάρκεια της ζωής τους, εκτιμάται σε 4.659,53 τόνους. Ωστόσο, θα μπορούσε να είναι αυξημένη κατά 33% αν τα δένδρα διαχειρίζονταν συστηματικά. Το πλέον αποτελεσματικό είδος είναι S. japonica, γεγονός που επιβεβαιώνεται από την κυριαρχία, τη χωροκρατικότητα και τη σημαντικότητά της. Από την άλλη πλευρά τα είδη των γενών Populus και Ulmus παρουσιάζουν απώλεια πάνω από 45%. Η οικονομική αξία της λειτουργίας των δένδρων να δεσμεύουν και να αποθηκεύουν άνθρακα αποτιμάται σε 147.053,77€.