Ο ιατρικός τουρισμός και τα κριτήρια επιλογής του προορισμού
Authors: Μπάρτζης Γεώργιος 
Published: December 2023

Εισαγωγή: Ο ιατρικός τουρισμός αφορά τα άτομα που ταξιδεύουν από τη συνήθη χώρα διαμονής τους σε άλλη χώρα με δηλωμένο σκοπό την πρόσβαση σε ιατρική φροντίδα και αναφέρεται συχνότερα σε ασθενείς που κινούνται με δική τους βούληση. Τέτοιοι «τουρίστες» δεν κάνουν χρήση των δικαιωμάτων τους όπως απορρέουν από τις οδηγίες της ΕΕ (όπου το φαινόμενο είναι συνήθως γνωστό ως «διασυνοριακή περίθαλψη»), αλλά επιλέγουν να πληρώσουν με ίδιους πόρους, και επομένως θεωρούνται περισσότερο ως καταναλωτές παρά ως άτομα που ασκούν τα δικαιώματα της ευρωπαϊκής τους ιθαγένειας. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν την επιλογή της Ελλάδας ως χώρα προορισμού για τη λήψη υπηρεσιών ιατρικού τουρισμού. Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε συγχρονική μελέτη με αναδρομική συλλογή δεδομένων το δεύτερο εξάμηνο του 2019. Το δείγμα της μελέτης αποτελούνταν από 446 ενήλικες ασθενείς με επαρκή γνώση/χρήση της αγγλικής γλώσσας, που πρόσφατα εξήλθαν από αιμοκάθαρση (n=230) και έλαβαν υπηρεσίες εξωσωματικής γονιμοποίησης (n=216) στην Ελλάδα. Τα κριτήρια ένταξης στη μελέτη ήταν τουλάχιστον μια συνεδρία σε μονάδα αιμοκάθαρσης ή μονάδα εξωσωματικής γονιμοποίησης. Το ποσοστό ανταπόκρισης ήταν 67%. Το ερωτηματολόγιο που χρησιμοποιήθηκε ήταν αυτο-χορηγούμενο και παραδόθηκε από τον κύριο ερευνητή σε έντυπη μορφή, αφού έλαβε την προφορική ενημερωμένη συγκατάθεση του συμμετέχοντα στη μελέτη. Η στατιστική ανάλυση περιελάμβανε μονομεταβλητή, διμεταβλητή και πολυμεταβλητή ανάλυση, πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του IBM SPSS 21.0 και το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας δύο όψεων ορίστηκε στο 0,05. Αποτελέσματα: Οι περισσότεροι ασθενείς ήταν γυναίκες (62,8%), μέτριας κοινωνικοοικονομικής κατάστασης και η μέση ηλικία τους ήταν 46,7 έτη (SD= 11,9). Το 52,9% του δείγματος ήταν απόφοιτοι πανεπιστημίου, το 66,4% ήταν έγγαμοι και το 51,8% είχαν κοινωνική ασφάλιση. Όλοι οι συμμετέχοντες ήταν Ευρωπαίοι πολίτες και μπορούσαν να κατανοήσουν την αγγλική γλώσσα. Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων (77,4%) δήλωσε ότι το κόστος της εγκατάστασης ήταν χαμηλό. Ειδικότερα, το 87,7% των συμμετεχόντων απάντησε ότι το συνολικό κόστος ήταν προσιτό συμπεριλαμβανομένου του κόστους της εγκατάστασης, της μεταφοράς και της διαμονής. Επίσης, το 90,9% των ασθενών συμφώνησε για την υψηλή ποιότητα της παρεχόμενης ιατρικής φροντίδας. Επιπλέον, το 84,9% των συμμετεχόντων συμφώνησε ότι σημαντικός παράγοντας για την απόφαση του τελικού προορισμού τους ήταν ο υπερσύγχρονος ιατρικός εξοπλισμός. Το 90,8% των ασθενών συμφώνησε ότι η άνεση του ιατρικού εξοπλισμού ήταν ένας σημαντικός παράγοντας που βελτίωσε την εμπειρία τους και το 88,2% δήλωσε ότι οι νέες, σύγχρονες και ελκυστικές εγκαταστάσεις ήταν σημαντικοί λόγοι για την τελική τους απόφαση. Στην πολυμεταβλητή ανάλυση γραμμικής βρέθηκε ότι οι άνδρες είχαν υψηλότερη βαθμολογία αναφορικά με το κόστος των υπηρεσιών υγείας σε σχέση με τις γυναίκες, τα άτομα με δημόσια ασφάλιση ή χωρίς ασφάλιση είχαν υψηλότερη βαθμολογία αναφορικά με το κόστος των υπηρεσιών υγείας σε σχέση με τα άτομα με ιδιωτική ασφάλιση και το μειωμένο ετήσιο εισόδημα συσχετίστηκε με αυξημένη βαθμολογία αναφορικά με το κόστος των υπηρεσιών υγείας. Επίσης, το αυξημένο μορφωτικό επίπεδο και το αυξημένο ετήσιο εισόδημα συνδέθηκαν με αυξημένη βαθμολογία αναφορικά με την ποιότητα των υπηρεσιών υγείας. Συζήτηση: Με βάση τα αποτελέσματα της μελέτης, οι συμμετέχοντες εξέφρασαν γενικά θετικές εμπειρίες από τις υπηρεσίες υγείας που έλαβαν. Η συμβολή της νέας και καινοτόμου ιατρικής τεχνολογίας είναι σημαντική και αναβαθμίζει το επίπεδο της παρεχόμενης ποιότητας. Επίσης σημαντική είναι η δυνατότητα να συνδυάζει κάποιος μια θεραπεία και να ζει μια νέα και διαφορετική εμπειρία σε σύγχρονες και τεχνολογικά προηγμένες εγκαταστάσεις ενός κέντρου που παρέχει υπηρεσίες ιατρικού τουρισμού. Η υψηλή ποιότητα της ιατρικής περίθαλψης που παρέχεται από διαπιστευμένους επαγγελματίες σε συνδυασμό με τη σύγχρονη ιατρική τεχνολογία και τα πολυτελή καταλύματα είναι ευρήματα που επιβεβαιώνονται ευρέως και στη σχετική βιβλιογραφία. Συμπεράσματα: Η συμβολή της τεχνολογίας αιχμής και η άνεση του ιατρικού εξοπλισμού είναι σημαντική και αποκαλύπτουν τη συμβολή της στην ανάπτυξη της βιομηχανίας του ιατρικού τουρισμού. Η χρήση της σύγχρονης ιατρικής τεχνολογίας μπορεί να βελτιώσει την εμπειρία του ιατρικού τουρισμού και να αυξήσει την ανάπτυξη αυτής της αγοράς. Η αναγνώριση και η κατανόηση των παραπάνω χαρακτηριστικών είναι ένα σημαντικό βήμα προς την υποστήριξη και την κατανόηση του ιατρικού τουρισμού.