Μηχανισμοί ενεργοποίησης λευκοκυττάρων με ανοσοενισχυτικά πεπτίδια του θύμου αδένα
Authors: Σαμαρά Πηνελόπη 
Published: September 2021

Σκοπός της διατριβής ήταν η διερεύνηση της επίδρασης του προΤα(100-109) και της ακέραιης προθυμοσίνης α (προΤα) σε βασικές λειτουργίες κυττάρων της φυσικής ανοσίας που εκφράζουν TLR-4 και η ανάπτυξη/αξιολόγηση ανοσοδοκιμασίας, η οποία να ποσοτικοποιεί το προΤα(100-109) εξωκυτταρικά, ώστε να διαλευκανθεί ο τρόπος δράσης του. Η ενεργοποίηση ουδετερόφιλων και μονοκυττάρων με προΤα(100-109) ή προΤα ενίσχυσε τις βασικές τους λειτουργίες (φαγοκυττάρωση, οξειδωτική έκρηξη και κυτταροτοξική δράση) και επανέφερε τις κατασταλμένες λειτουργίες τους σε ασθενείς με καρκίνο του μαστού στα φυσιολογικά επίπεδα των υγιών. Παράλληλα, χρησιμοποιώντας πολυκλωνικά αντισώματα, αναπτύξαμε ανταγωνιστική ELISA για το προΤα(100-109), με την οποία προσδιορίστηκε η συγκέντρωση του in vitro, σε υπερκείμενα κυττάρων που οδηγήθηκαν σε κυτταρικό θάνατο, in vivo στον ορό ποντικών μολυσμένων με βακτήρια και ex vivo σε ανθρώπινους ορούς. Ειδικότερα, τα επίπεδα του προΤα(100-109) ήταν αυξημένα σε υπερκείμενα κυττάρων που οδηγήθηκαν in vitro σε απόπτωση, ενώ στα αντίστοιχα υπερκείμενα-μάρτυρες η συγκέντρωσή του ήταν χαμηλή. Σε BALB/c και C57BL/6 ποντίκια, τα οποία μολύνθηκαν in vivo με πέντε βακτηριακά στελέχη, παρατηρήσαμε διαφορές ως προς τη συγκέντρωση του προΤα(100-109) στον ορό ανάλογα με τη φυλή, τις συνθήκες διαβίωσης και το είδος του παθογόνου. Γενικά, τα επίπεδα του προΤα(100-109) πριν τη μόλυνση ήταν χαμηλά και αυξήθηκαν σταδιακά κατά την πρόοδο της λοίμωξης. Με MALDI-TOF φασματομετρία μάζας, ανιχνεύθηκε μικρή κορυφή που αντιστοιχούσε στη μοριακή μάζα του δεκαπεπτιδίου μόνο στους ορούς των μολυσμένων ζώων. Σε επιθετικό μοντέλο θανατηφόρου σηψαιμίας σε ICR ποντίκια με Klebsiella pneumoniae που ενδοκυτταρώνεται, παρατηρήθηκε σταδιακή αύξηση της συγκέντρωσης του προΤα(100-109), με τη μέγιστη ποσότητά του να ανιχνεύεται 48 ώρες μετά τη λοίμωξη. Σε ζώα που μολύνθηκαν με πρότυπο στέλεχος Klebsiella, παρατηρήσαμε αυξομειώσεις και ενεργοποίηση κυρίως νεκρωτικών μονοπατιών θανάτου, λόγω της μη ενδοκυττάρωσης του βακτηρίου. Τέλος, μετρήθηκαν τα επίπεδα του προΤα(100-109) σε ορούς υγιών ατόμων, παιδιατρικών ασθενών και ασθενών της ΜΕΘ. Τα επίπεδα του προΤα(100-109) σε υγιή άτομα ήταν ιδιαίτερα χαμηλά, ενώ στα παιδιά με λοιμώξεις ανιχνεύθηκαν υψηλότερες συγκεντρώσεις δεκαπεπτιδίου σε σχέση με τα παιδιά με αυτοφλεγμονώδη νοσήματα, όπου η συγκέντρωση ήταν χαμηλή. Στα δείγματα της ΜΕΘ, τα οποία ελήφθησαν σειριακά από τη στιγμή της εισαγωγής του ασθενούς μέχρι την έξοδό του, καταγράφηκαν διακυμάνσεις στη συγκέντρωση του προΤα(100-109) κατά την πορεία νοσηλείας ασθενών που εμφάνισαν βακτηριακές λοιμώξεις, οι οποίες συσχετίζονται με την αντίστοιχη κλινική εικόνα και τους εργαστηριακούς δείκτες. Αντίθετα, ελάχιστη ήταν η συγκέντρωσή του σε περιστατικά που νοσηλεύθηκαν στη ΜΕΘ χωρίς σημεία λοίμωξης. Όπως φαίνεται από τα αποτελέσματα της παρούσας διατριβής, το προΤα(100-109) δρα ανοσοενισχυτικά σε ουδετερόφιλα και μονοκύτταρα και, ίσως, μελλοντικά θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως ανοσοθεραπευτικό μόριο για την ενίσχυση των λειτουργιών του ανοσοποιητικού συστήματος καρκινοπαθών. Παράλληλα, το ίδιο μόριο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως διαγνωστικό εργαλείο διαφοροδιάγνωσης μεταξύ σηπτικής και άσηπτης φλεγμονής, εφόσον αυτό επιβεβαιωθεί με ανάλυση μεγάλου αριθμού δειγμάτων ασθενών με λοιμώξεις.