bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
The place of parents in the life of Lviv high schools during the interwar period
Authors: Sanojca Karol
Published: February 2024

Cele badań: Celem było ukazanie miejsca i roli rodziców w kontaktach z placówkami oświatowymi na poziomie szkoły średniej we Lwowie w okresie międzywojennym oraz określenie dynamiki zmian w zakresie zadań stawianych i realizowanych przez organizacje rodzicielskie. Metody: Zastosowano analizę treści materiału źródłowego z perspektywy historyczno-pedagogicznej, analizę jakościową i formalną dokumentów wraz z uwzględnieniem dotychczasowego piśmiennictwa. Wyniki i wnioski: Z dokonanych ustaleń wynika, że świadomość potrzeby nawiązania ścisłej współpracy pomiędzy rodzicami i szkołą widoczna była już w pierwszych latach XX w. Aktywność rodziców na terenie lwowskich szkół średnich zyskała wymiar nie tylko formalny, lecz także stały i systematyczny już po powstaniu niepodległego państwa polskiego. W kolejnych latach znaczenie tej współpracy szybko rosło. Początkowo najważniejsze były inicjatywy o charakterze charytatywnym, jednak od początku lat 30. wyraźnie włączano rodziców również w realizację programu wychowawczego. Rodzice i opiekunowie lwowskich gimnazjalistów wykazywali się znacznym zaangażowaniem w różnorodne formy współdziałania ze szkołą, a osiągnięte efekty budzą uznanie.
A family separately. The crisis of the family in postmodernity
Authors: Lubowicka Grażyna
Published: February 2024

Cel badań: Kryzys rodziny w ponowoczesności jest konsekwencją wielu przemian, wśród których można wyróżnić takie zjawiska, jak zachwianie uniwersalnych wartości i pluralizm, indywidualizm oraz nietrwałość więzi międzyludzkich. Celem artykułu jest zbadanie, w jaki sposób te zjawiska wpływają na znaczenie rodziny i jej trwałość oraz przyczyniają się do jej kryzysu. Metoda: Analiza przemian społecznych w ponowoczesności na podstawie literatury przedmiotu. Wyniki i wnioski: Kryzys wartości i pluralizm w społeczeństwie ponowoczesnym przyczyniły się do tego, że rodzina nie jest już traktowana jako istotna wartość ani jako element nienaruszalnego ładu społecznego. Jednostki w ponowoczesności przyjmują postawę indywidualistyczną i są skoncentrowane na samorealizacji. Nietrwałe więzi międzyludzkie, szczególnie związki intymne, powodują, że rodzina staje się partnerskim układem, umową, transakcją, w której powinny zostać zabezpieczone emocjonalne i duchowe potrzeby każdej ze stron – wolnych partnerów.
Peer tutoring as an opportunity to develop empathy in children in integration groups
Authors: Jędrzejowska Agnieszka
Published: February 2024

Cel badań: Tekst przedstawia wartość rówieśniczych grup integracyjnych dla
kształtowania empatii u dzieci w wieku przedszkolnym, zarówno tych w normie rozwojowej, jak i tych z zaburzeniami w rozwoju. Zagadnienie tutoringu rówieśniczego omówione będzie na przykładzie grupy, w której obserwowano dzieci z zespołem Downa. Współpraca między rodzicami dzieci z tym zaburzeniem a władzami miasta Wrocławia zaowocowała w 2009 r. utworzeniem oddziałów
integracyjnych z homogeniczną niepełnosprawnością. W grupach integracyjnych nadal powszechnie dominuje praktyka łączenia dzieci z różnymi niepełnosprawnościami. Celem artykułu jest wskazanie odpowiedzi na pytanie, dlaczego tak ważny dla kształtowania empatii u dzieci jest tutoring rówieśniczy.
Metoda: Obserwacja uczestnicząca.
Wyniki i wnioski: Tutoring rówieśniczy zapewnia poczucie bezpieczeństwa, które przede wszystkim zależy od więzi między dziećmi w tym samym wieku. To nauczyciel w głównej mierze jest odpowiedzialny za organizację sytuacji sprzyjających rozwijaniu wrażliwości na potrzeby rówieśników, którzy w różnych obszarach swego rozwoju mogą potrzebować pomocy. Jednocześnie taki nauczyciel powinien pamiętać, że nikt z ludzi nie jest samowystarczalny i że każdy ma pewne braki w wiedzy lub umiejętnościach – dlatego wymaga wsparcia drugiego człowieka. Rozważania prowadzą do konkluzji, że tutoring rówieśniczy zaspakaja wiele potrzeb rozwojowych dziecka, w tym fundamentalną potrzebę
bezpieczeństwa.
The husband as an informal caregiver of a chronically ill wife. Analysis of men’s representations in features on breast cancer in the women’s magazines
Authors: Zierkiewicz Edyta
Published: February 2024

Choroba nowotworowa zdiagnozowana u żony/matki oddziałuje na cały system rodzinny i zaburza jego funkcjonowanie. Do niedawna jednak rak piersi był
przez kobiety traktowany jak ich prywatny kłopot – rzadko rozmawiały o swojej
chorobie z mężami, a przed dziećmi ją zatajały. Najczęściej wsparcia szukały
u matek i sióstr lub w stowarzyszeniach pacjenckich. Zmiany zachodzące obecnie w polskim społeczeństwie sprzyjają pojawieniu się większej otwartości i intymności w małżeństwie, również w sytuacji choroby doświadczanej przez żonę.
W Polsce nie prowadzono jeszcze badań naukowych dotyczących kwestii angażowania się mężów w rolę nieformalnego opiekuna żony z rakiem piersi, co najwyżej zauważano, że stanowią oni najważniejsze źródło wsparcia dla chorujących
partnerek. Zagadnienie diadycznego radzenia sobie jest od co najmniej dwóch
dekad badane na Zachodzie, w Polsce natomiast ogólnie wspominają o nim jedynie mass media.
Cel badań: Celem przeprowadzonych badań było zidentyfikowanie pozycji
podmiotowych, na których lokowani są mężowie chorujących żon opisywani
w reportażach prasowych o doświadczeniu raka piersi. Dokonanie analizy miało
także pomóc odpowiedzieć na pytanie, czy ukazywane relacje małżeńskie stanowią warty promowania w polskim społeczeństwie przykład diadycznego radzenia sobie z chorobą u żony.
Metoda: W badaniach wykorzystano metodę krytycznej analizy dyskursu
i koncentrowano się na badaniu pozycji podmiotowych mężów chorujących żon.
Wyniki i wnioski: Badaniom poddano cztery reportaże prasowe opisujące
przeżycia kobiet z rakiem piersi, które ukazały się między wrześniem a listopadem, a więc wtedy, gdy mass media realizują społeczną misję podnoszenia
świadomości w zakresie tej choroby. Krytyczna analiza dyskursu prasowego pozwoliła zidentyfikować trzy główne pozycje podmiotowe mężów podejmujących
„pracę małżeńską”, którą trudno opisać jednoznacznie jako diadyczne radzenie
sobie z rakiem piersi u żony. Prasa kobieca publikuje reportaże ukazujące przemiany w relacji małżeńskiej, a przy tym, co typowe dla tego rodzaju mass mediów, nie uznaje ich zachodzenia.
Physical and sexual violence towards children in the family environment as a social and pedagogical problem in the journalism of the Kingdom of Poland at the turn of the 19th and 20th centuries
Authors: Bołdyrew Aneta
Published: February 2024

Cel: Celem artykułu jest zbadanie obecności problemu przemocy wobec dzieci w środowisku rodzinnym w prasie fachowej i publicystyce społecznej w Królestwie Polskim na przełomie XIX i XX w. Istotnym zadaniem jest analiza tekstów publicystów, intelektualistów i działaczy społecznych pod kątem tego, jakie problemy, dotyczące przemocy fizycznej i seksualnej wobec dzieci, były podejmowane w publicystyce społecznej i naukowej, i jakie kryteria stosowano w ich wyjaśnianiu.
Metody: Zastosowano metody wykorzystywane w badaniach historyczno-pedagogicznych, w tym metodę filologiczną, pozwalającą na dokonanie analizy tekstów pisanych.
Wyniki: Ustalono, że w czasopiśmiennictwie na przełomie XIX i XX wieku dokonywano opisu przejawów przemocy i jej uwarunkowań, dążono do określenia przyczyn destabilizacji rodziny, próbowano wskazać sposoby zapobiegania przemocy domowej. Na początku XX wieku już nie tylko w czasopismach specjalistycznych, ale także w prasie społeczno-kulturalnej pisano o przemocy fizycznej oraz molestowaniu i wykorzystywaniu seksualnym. Przedstawiano wyniki badań pedagogów, lekarzy i prawników, dotyczących przemocy w rodzinie wobec dzieci. Podkreślano potrzebę wspierania
rodzin mających trudności z wychowaniem potomstwa oraz powołania organizacji
społecznej chroniącej dzieci przed zaniedbywaniem, samowolą i okrucieństwem rodziców. W przededniu I wojny wielu specjalistów wypowiadało się o konieczności legitymizacji kontroli państwa nad życiem prywatnym obywateli i ingerencji w życie rodzinne w imię ochrony dziecka. Pisał o tym m.in. Z. Pietkiewicz i A. Mogilnicki.
Wnioski: Na przełomie XIX i XX wieku znacznie wzrosło zainteresowanie problematyką przemocy wobec dzieci i młodzieży. Publicyści starali się zwrócić uwagę opinii publicznej na zjawisko wcześniej tabuizowane, dążąc do rozbudzenie poczucia wspólnej odpowiedzialności za los dzieci w rodzinach dysfunkcyjnych. Problem przemocy wyjaśniano wykorzystując aparat pojęciowy i ustalenia teoretyczne z zakresu pedagogiki i nauk jej pokrewnych.
Parentocracy and construction of educational and social inequalities
Authors: Sobczak Anna
Published: February 2024

Cel: Celem artykułu jest próba wyjaśnienia czym jest ideologia parentokracji oraz opisu jej wpływu na edukacyjne i społeczne funkcjonowanie jednostek, w szczególności w warunkach współczesnego masowego kształcenia, również na poziomie akademickim.
Metody: W pracy wykorzystano metodę analizy oraz syntezy źródeł literaturowych.
Wyniki: Można wyróżnić trzy możliwe sposoby myślenia o parentokracji, na jakie składają się wybory dokonywane przez rodziców dotyczące uczestnictwa ich dzieci w procesie edukacji, socjalizacja w rodzinie i okres „poedukacyjny” związany z wejściem absolwentów na rynek pracy, w którym dużą rolę odgrywa kapitał społeczny rodziców.
Wnioski: Obecnie jednym z ważnych źródeł tworzenia się nierówności edukacyjno-społecznych jest rodzina, a konkretnie rodzice i posiadane przez nich zasoby, które mogą wykorzystać, aby zapewnić odpowiednie kształcenie swoim dzieciom.
Counselling for the family upbringing at the beginning of the twentieth century in the light of the “Dobra Gospodyni” [The Good Housewife] magazine
Authors: Nawrot-Borowska Monika
Published: February 2024

Cel: Przygotowywane opracowanie ma na celu nie tyle charakterystykę samego
czasopisma, co próbę ukazania i usystematyzowania wskazówek dotyczących wychowania
w rodzinie, adresowanych w głównej mierze do kobiet–matek, która zajmowała
na jego stronach stosunkowo wiele miejsca.
Istotnym celem jest także uzupełnienie istniejącego już dorobku badawczego dotyczącego
wychowania dzieci i młodzieży na początku XX wieku. Tekst ten służy także
ukazaniu, jaki był udział prasy kobiecej (na przykładzie „Dobrej Gospodyni”) w służeniu
pomocą i radą w wychowaniu młodego pokolenia (szczególnie w rodzinach inteligenckich,
zamożnych i średniozamożnych, do których adresowane było czasopismo).
Metody: jakościowa analiza tekstu źródłowego z perspektywy historyczno-pedagogicznej.
Wyniki: Na przełomie XIX i XX wieku na rynku wydawniczym na terenie ziem
polskich ukazywało się wiele pozycji poradnikowych z różnorodnych dziedzin życia – od poradników dobrego wychowania, przez poradniki pedagogiczne, religijne, lekarskie,
higieniczne, kulinarne, gospodarskie, ogrodnicze, po pozycje zawierające wskazówki „jak
żyć szczęśliwie”. Popularność różnego rodzaju porad widoczna była także na łamach prasy,
szczególnie pism kobiecych, w których wydawcy zawierali niejednokrotnie odrębne
rubryki, poświęcone radom i wskazówkom przydatnym w wielu dziadzinach codziennego
życia. „Dobra Gospodyni: pismo tygodniowe ilustrowane dla kobiet” (1901–1915) było
czasopismem w całości poświęconym poradnictwu dla kobiet i stanowiło tańszy substytut
tak popularnych wydawnictw zwartych – poradników książkowych.
Wnioski: Jak wynika z dokonanych ustaleń, na łamach badanego czasopisma sporo
miejsca zajmowały zagadnienia poświęcone zadaniom i obowiązkom, powinnościom
rodziców, szczególnie matek, zarówno w zakresie wychowania moralnego, estetycznego,
religijnego, fizycznego, seksualnego dzieci i młodzieży, a także wskazówki z zakresu
organizacji nauczania domowego dzieci (z uwagi kobiecy na charakter czasopisma
ze szczególnym uwzględnieniem dziewcząt).
The child in a parental role – confused family roles. World and Polish reports on parentification
Authors: Żarczyńska-Hyla Jolanta , Piechnik-Borusowska Jolanta
Published: February 2024

Cel: Celem artykułu, o charakterze przeglądowym, jest wyjaśnienie zjawiska parentyfikacji,
jej uwarunkowań i konsekwencji z nią związanych. Parentyfikacja najczęściej
określana jest jako odwrócona rola w rodzinie i dotyczy zamiany roli między rodzicem
a dzieckiem. Dochodzi do niej wówczas, gdy rodzic, częściowo lub całkowicie,
rezygnuje ze swoich zadań i obowiązków rodzicielskich. Abdykacja rodzica uruchamia
proces parentyfikacji, w którym zwykle jedno, najczęściej najstarsze dziecko w rodzinie,
czuje się oddelegowane do przejęcia roli rodzicielskiej, w różnych sferach życia
rodzinnego. Świadoma pomoc i obowiązki mogą mieć charakter instrumentalny lub
emocjonalny. Dziecko poddane procesowi parentyfikacji może ponosić różnego rodzaju
koszty a jego rozwój może być zagrożony.
Mimo że wyniki wielu badań światowych i nielicznych polskich wskazują na olbrzymią
złożoność i niejednorodność tego zjawiska, to wiele z nich uwidacznia zarówno doraźne, jak i długofalowe konsekwencje wynikające z doświadczania odwrócenia
ról w rodzinie.
Metody: W artykule zostaną zaprezentowane dane pochodzące z różnych badań zarówno
ilościowych, jak i jakościowych.
Wyniki: Przedstawione będą również wnioski z badań własnych, które autorki artykułu
prowadzą od kilku lat. Wynika z nich, że parentyfikacja jest procesem złożonym,
zróżnicowanym wieloczynnikowo a niekorzystne przeobrażenia, jakim podlega
polska rodzina w znaczący sposób potencjalnie generują to zjawisko.
Wnioski: Mimo zwiększonego zainteresowania, w ostatnich latach omawianą problematyką,
literatura naukowa, zwłaszcza rodzima, jest nadal bardzo skromna, co
utrudnia zarówno upowszechnienie, jak i opracowanie konkretnych rozwiązań nastawionych
na pomoc i wsparcie rodzinom, w których pojawiło się odwrócenie ról.
Family Upbringing, Vol. 15 (1/2017). Introduction
Authors: Jurczyk-Romanowska Ewa , Sadowska Edyta
Published: February 2024

„Wychowanie w Rodzinie” to czasopismo poświęcone problematyce rodziny w ujęciu historycznym i współczesnym. Publikuje oryginalne artykuły autorów polskich i zagranicznych, stanowiące głos w humanistyczno-społecznym dyskursie nad rodziną, będące zarówno doniesieniami z badań, jak rozprawami teoretycznymi. Publikowane teksty w głównej mierze przynależą do takich dyscyplin naukowych, jak historia wychowania oraz pedagogika rodziny, jednakże coraz częściej na naszych łamach wypowiadają się przedstawiciele innych subdyscyplin pedagogiki, a także psychologii, socjologii, archeologii, filologii oraz prawa.
Multicultural family in situations of conflict and threats
Authors: Sowa-Behtane Ewa
Published: February 2024

Gdy ludzie wywodzący się z różnych narodów łączą się w pary małżeńskie, docho�dzi do bardzo ważnych zjawisk i procesów, o znaczeniu wykraczającym poza losy jej członków. W wyniku amalgamacji, czyli łączenia się grup kulturowych w następstwie zawierania małżeństw i tworzenia mieszanych, hybrydalnych form pokrewieństwa, wyłania się nowy ład kulturowy. W małżeństwach mieszanych powstaje specyficzna sytuacja – „spotkanie”, związanie odległych kulturowo partnerów decydujących się na zawarcie małżeństwa, a co za tym idzie – na wspólne pożycie, współpracę dla dobra rodziny, a więc głównie wycho�wywanie dzieci i wzajemną pomoc. Stopień odmienności kulturowej determinuje ilość problemów występujących między partnerami. Różnice narodowościowe, religijne, językowe i kulturowe mogą wpływać zarówno negatywnie, jak i pozytywnie na małżeństwo. Rezultat uwarunkowany jest m.in. stopniem podobieństwa partnera, stopniem bariery językowej, akceptacją odmiennej kultury i religii partnera oraz jego odrębnych poglądów. Jak w przypadku każdego kontaktu międzykulturowego, tak i w parach mieszanych musi dojść do swego rodzaju kompromisu – partnerzy poznają nawzajem swoje kultury i razem tworzą mieszankę, która umożliwia im zgodne współżycie. Pod wpływem kompromisu kulturowego, jaki zachodzi w związkach mieszanych, partnerzy, dostoso�wując się do siebie nawzajem, mogą zmieniać swoje przyzwyczajenia, zwyczaje, spo�soby zachowania, opinie, wartości. Do czynników prowadzących do problemów w związkach mieszanych zaliczyć można: różnice kultur narodowych, założenie podobieństwa interlokutorów, różnice ję�zykowe, niepoprawną interpretację sygnałów niewerbalnych, stereotypy i uprzedzenia, odmienny system wartości, lęki i napięcia, niepewność i stres, etnocentryzm i przekonanie o „wyższości” własnej kultury, szok kulturowy, odmienność religijną, a nawet kulturowe modele zaspokajania głodu. Wszystkie te czynniki powinny zostać zbadane i opisane w postaci tez naukowych
Self-preservation positions in family communications: parent – child interaction
Authors: Sekera Ondřej
Published: February 2024

W artykule opisano wyniki badań w dziedzinie komunikacji rodzinnej. Dwuletnie badania ukierunkowane były na komunikację między rodzicami i dziećmi. Skupiono się na tak zwanych „modelach” Satir – ukazujących postawy samozachowawcze, najczęściej podejmowane przez rodziców w przekazach rodzinnych. Dane pochodzą z autentycznych nagrań wspólnej, rodzinnej komunikacji, zaistniałej w konkretnych sytuacjach (na przykład dzieci przygotowujące się do szkoły, podczas uprawiania sztuki i rzemiosła, siedzące przy stole itp). Naszym celem było opisanie i analiza – w kontekście realizacji strategii samozachowawczych – konkretnych przykładów w zakresie komunikacji rodzinnej, stosowanej przez rodziców w relacji z dzieckiem.
The ethnopedagogical and culturological dimensions of the traditional rural Bosnian family
Authors: Tufekčić Adnan , Doubt Keith
Published: February 2024

W artykule zaprezentowano wyniki badań terenowych, przeprowadzonych w kilku wsiach w północno-wschodniej Bośni i Hercegowinie. Cel badań związany jest ze zrozumieniem kulturologicznych procesów i dynamiki organizacji życia rodzinnego w wiejskich rodzinach bośniackich, w pierwszej połowie XX wieku. W wynikach zaprezentowano organizację rodzin poszerzonych (wielopokoleniowych) i rodzin dwupokoleniowych. Struktura i dynamika kultury wewnątrz rodziny, praca i podział obowiązków, dekoracje domów, tradycyjne stroje i obuwie ludowe, opieka medyczna nad członkami rodziny, kultura odżywiania się, rola tradycyjnych wierzeń ludowych i religii w życiu rodziny, jak również naruszenia życia wewnątrzrodzinnego i wewnątrzmałżeńskiego opisane są w artykule. Głównym wnioskiem jest stwierdzenie że kulturologiczna organizacja rodziny bierze się z codziennego życia konkretnej społeczności i zawiera w sobie cykl życia od urodzin aż do śmierci. W czasie tego procesu pojawiają się specyficzne działania etnopedagogiczne w różnych sytuacjach życiowych, dlatego też osiąga się związek funkcjonalny między jednostką a społecznością. Wszystkie elementy tradycyjnej wiejskiej kultury bośniackiej, takie jak praca, odżywianie, ubrania, dekoracje, a w szczególności folklor i twórczość ludowa, mają wiodącą rolę.
The changes of the role of a mother in academic youth’s view
Authors: Śniegulska Anna
Published: February 2024

Jedną z zasadniczych ról społecznych, jakie spełnia kobieta to rola matki. Wypełniając obowiązki opiekuńczo-wychowawcze wobec dziecka, kobieta realizuje się w roli macierzyńskiej, która rzutuje na szereg funkcji, które realizuje ona w swoim dorosłym życiu, jak i na proces kształtowania się jej tożsamości. W kulturze polskiej rola matki zawsze należała i należy do ról cenionych i ważnych. Postać Matki–Polki w tradycyjnym ujęciu skoncentrowana była na rodzeniu i wychowywaniu dzieci, co nadawało sens jej życiu. W dobie przemian społeczno-kulturowych, cywilizacyjnych i ekonomicznych XX i XXI wieku rola matki uległa zasadniczej zmianie. Kobiety zaistniały bowiem w tych obszarach życia, które były dotąd domeną mężczyzn. Zmieniła się ich świadomość, zwiększyła niezależność i poczucie autonomii i wolności osobistej, podwyższyła się także ich pozycja zawodowa. Zmiany te doprowadziły do ukształtowania się nowego wizerunku matki. Obecnie decyzje młodych kobiet o macierzyństwie są bardziej przemyślane. Kobiety odkładają też urodzenie pierwszego dziecka na późniejszy okres życia oraz decydują się na coraz mniejszą liczbę potomstwa. Współczesna matka nawiązuje też z dziećmi odmienne jak kiedyś relacje, co determinuje zmiany w zakresie funkcji wychowawczej. W artykule poruszona zostanie problematyka związana z przemianami roli matki. Zasadniczym celem rozważań będzie udzielenie odpowiedzi na pytanie: Jaka jest percepcja przemian roli matki przez młodzież akademicką?
Work – family life – society – education. Everyday life from the perspective of the concepts of Erich Frommand Theodore Brameld
Authors: Paszenda Iwona
Published: February 2024

Celem artykułu jest ukazanie oddziaływań procesów kulturowych na życie zawodowe i rodzinne współczesnych społeczeństw Zachodu. Tekst zawiera przegląd literatury przedmiotu, opisującej przejawy godzenia pracy zawodowej z życiem rodzinnym. Na podstawie analiz przeprowadzonych przez Ericha Fromma i Theodore’a Bramelda przedstawiona została diagnoza warunków społecznych, które przyczyniają się do zaburzeń równowagi na linii praca – życie rodzinne. Podsumowaniem całości jest kilka postulatów pod adresem edukacji. Celem pracy nauczycieli nie powinno być wyłącznie przekazywanie uczniom specjalistycznej wiedzy, w ramach wykładanego przez nich przedmiotu i przygotowanie młodych ludzi do pracy. Ich zadaniem jest raczej „[...] nauczanie istot ludzkich, jak być człowiekiem, jak osiągnąć poziom pełnej, bogatej osobowości będącej w zgodzie z innymi”. Edukacja, aby mogła wspierać zrównoważone funkcjonowanie społeczeństwa, musi mieć wpływ na kształtowanie standardów „sztuki bycia” w świecie życia codziennego
Alcoholism as a danger to the lives and morals of children and youths in handbooks for parents in the years 1918–1970
Authors: Małek Agnieszka
Published: February 2024

Celem niniejszego opracowania jest próba rekonstrukcji zaleceń kierowanych do rodziców, dotyczących negatywnego wpływu spożywania alkoholu na organizm dziecka. Podstawę źródłową dokonanych analiz stanowią polskie poradniki dla rodziców z lat 1918–1970. Podejmowane na ich kartach rozważania miały w pierwszej kolejności przyczyniać się do promowania wychowania w trzeźwości. Wiele uwag kierowano do kobiet ciężarnych, wskazując na konsekwencje picia przez nie alkoholu dla rozwijającego się płodu. Omawiano ponadto los dzieci wychowujących się w rodzinie alkoholowej. Podkreślając wpływ wzorców płynących od dorosłych przestrzegano przed spożywaniem alkoholu w towarzystwie dzieci, wskazując przy tym na fakt, iż pierwszy kontakt dzieciz alkoholem często miał miejsce właśnie podczas rodzinnych uroczystości. Przywoływane w publikacjach badania (głównie nad przestępczością nieletnich) miały uzmysławiać nie tylko indywidualne, biologiczne skutki spożywania alkoholu, ale i jego konsekwencje społeczne
The worries and joys of the Galician peasant family at the turn of the 19th and 20th centuries as presented in memoir research
Authors: Dolata Elżbieta
Published: February 2024

Życie rodzin galicyjskich zostało utrwalone na kartach wielu wspomnień, pamiętników i powieści autobiograficznych. Na ich podstawie podjęto próbę naszkicowania codzienności rodzin chłopskich, które dominowały w strukturze społecznej Galicji na przełomie XIX i XX wieku. Poddano analizie chłopskie publikacje pamiętnikarskie, w celu poznania zwyczajów, obowiązków, trosk i radości ludności oraz oceny ich w aspekcie szans i zagrożeń dla ówczesnej rodziny. Chłopska literatura okazuje się cennym dokumentem przemian, które następowały na przestrzeni lat w galicyjskich wsiach. Autorzy tekstów, będący nie tylko świadkami różnych wydarzeń, ale ich bez�pośrednimi uczestnikami, w swoich pracach zamieszczają wspomnienia sięgające naj�młodszych lat, dając tym samym wyobrażenie specyfiki życia ludności w ówczesnych czasach. W publikacji poddano analizie teksty opracowane m.in. przez Walentego Ku�nysza, Ferdynanda Kurasia, Franciszka Magrysia, Jana Stryczka, Wincentego Witosa, Romana Turka, Stanisława Pigonia, Władysława Fołtę. Naszkicowany, na podstawie ich wspomnień, obraz życia galicyjskich rodzin rysuje się dość ponuro i smutno. Każda rodzina doświadczała wielu trosk, wynikających najczęściej z niedostatku, nadmiaru obowiązków domowych, złego stanu zdrowia. Jednak obok nich, jak wspominają pa�miętnikarze, pojawiały się chwile radosne, związane np. ze świętowaniem, tradycyjnymi obrzędami i obyczajami. Dzięki temu rodziny galicyjskie były w stanie podołać co�dziennym obowiązkom, a jednocześnie przyczyniły się do pielęgnowania tradycji i utrzymania narodowej tożsamości
Old age in the family. Care of a senior as a challenge for the adult child or for the state?
Authors: Błachnio Aleksandra
Published: February 2024

Znaczny wzrost liczby osób starszych wymusza zmianę podejścia do starzenia się. W skali państwa, starzenie się wiąże się z niepokojącymi prognozami niewydolności finansowej w sektorach zdrowia i pomocy społecznej; w skali rodziny pokazuje rosnący deficyt w zabezpieczaniu seniorom długoterminowej opieki spowodowany przez kryzys więzi i migrację finansową młodych. Dlatego w artykule zrewidowane jest rozumienie starości ze wskazaniem na naglącą potrzebę zdecydowanie bardziej aktywnego włączenia się seniorów w społeczeństwo i rodzinę.
Cultural transmission in multigenerational families as a factor contributing to the rise of conflicts
Authors: Bania Alicja
Published: February 2024

Basil Bernstein, prowadząc badania empiryczne, doszedł do wniosku, iż język, jakim się posługujemy może wpływać na postępowanie jednostki. Umiejscowienie podmiotu w strukturze społecznej może utrwalać nieakceptowane społecznie zachowania, a także determinuje powstanie odpowiedniego sposobu mowy. Współcześnie młodzież używa wulgaryzmów, skrótów słownych, neologizmów i zapożyczeń z języków obcych, które niekoniecznie znane są pokoleniom starszym. Tworzą w ten sposób nowy, specyficzny dla każdej grupy społecznej, język. Niniejszy artykuł traktuje o zależnościach pomiędzy wyuczonym językiem a transmisją kultury w rodzinach wielopokoleniowych, w których niejednolity system mowy może prowadzić do powstania konfliktów.
The experiencing of social support by children raised in incomplete families
Authors: Bochniarz Agnieszka
Published: February 2024

Życie rodzinne współczesnego człowieka przechodzi liczne zmiany, o różnym natężeniu w różnych krajach. Zmienia się bowiem zarówno model rodziny, jak również poziom zaangażowania rodziców w proces wychowania. Dlatego też coraz częściej współczesna rodzina przypomina mozaikę tak pod względem swych kształtów, jak i funkcjonowania. Osoby samotnie wychowujące dzieci stanowią obecnie coraz większą część naszego społeczeństwa. Powodów niekompletności rodziny jest wiele: śmierć jednego rodzica, rozwód, porzucenie, czasowa nieobecność, rozdzielność zamieszkania. Niemniej, bez względu na przyczynę, samotny rodzic musi przejąć kompletną odpowiedzialność za opiekę i wychowanie swojego potomstwa, wypełniać wszystkie zadania rodzicielskie umożliwiające zabezpieczenie materialne, troszczyć się o prawidłowe więzi uczuciowe. Brak jednego z rodziców nie jest korzystny z punktu widzenia adaptacji i prawidłowego rozwoju dziecka. Pomyślne rozwiązanie wielu stresów i napięć pojawiających się w życiu dziecka z rodziny niepełnej możliwe jest jednak dzięki czynnikom pośredniczącym, które mogą uodparniać w taki sposób, że krytyczne zdarzenia nie będą przeżywane jako szkodliwe czy zagrażające dla jego funkcjonowania psychicznego, przystosowania psychospołecznego i zdrowia somatycznego. Czynniki te określone zostały mianem zasobów osobistych i środowiskowych. Stanowią one szczególny potencjał każdego człowieka, dzięki któremu może on zachować zdrowie i jakość życia. Wśród wielu zasobów pozwalających na powrót do równowagi i radzenie sobie w różnych sytuacjach życiowych wymienia się między innymi wsparcie społeczne. Dobremu samopoczuciu i radzeniu sobie w trudnych sytuacjach sprzyja bowiem obecność innych ludzi. Świadomość dziecka, że może ono liczyć na pomoc i zrozumienie ze strony nie tylko rodzica, może działać motywująco i pozwolić lepiej radzić sobie w sytuacjach trudnych.
Interpersonal relationships autistic child in a group – case study
Authors: Zajdel Krzysztof
Published: February 2024

Ten artykuł dotyka ważnej kwestii, a mianowicie integracji osób niepełnosprawnychintelektualnie z grupą, a właściwie komunikacji w tej integracji. Oprócz wiedzy naukowej na ten temat, autor opisał tutaj casus pewnej podopiecznej z autyzmem, która uczęszczała do szkoły publicznej. Nieumiejętność wychowawcy klasy do tego, aby zintegrować Miłkę z koleżankami i kolegami, przekładała się na jej funkcjonowanie w tym zespole. Mimo chęci pomocy ze strony rodziców, ich komunikatów kierowanych do wychowawcy – nie przekładało się to na integrację. Dziecko było klasowym klaunem, bardzo szukającym akceptacji. Komunikacja z innym nauczycielem, który rozumiał potrzeby dziecka spowodowała, że odżyło ono, było nawet podziwiane ze względu na swoje talenty, przez co poprawiła się komunikacja. Sądzę, że to ważny głos w dyskusji na temat sposobów poprawywzajemnych stosunków między dziećmi, niekoniecznie w klasach typowo integracyjnych.To, co nazwane – nie jest już obce, a temu służy komunikacja.
Relationships in the Coda (Child of deaf adult) family
Authors: Jagoszewska Iwona
Published: February 2024

Ludzka egzystencja jest powiązana z próbami zrozumienia samego siebie, odnalezienia własnego miejsca w świecie i możliwości współistnienia z innymi ludźmi. Specyficzna sytuacja społeczna i rodzinna słyszących dzieci niesłyszących rodziców pozwala podjąć próbę dookreślenia tego, co wyróżnia i charakteryzuje ich jako CODA. Dzieciństwo, dorastanie i życie dorosłe CODA’ków zdecydowanie różni się od codzienności osób wychowanych w słyszących rodzinach. Biorąc pod uwagę rodzinę z rodzicami niesłyszącymi, należy liczyć się z tym, że odmienność funkcjonowania rodziców może mieć konsekwencje w funkcjonowaniu słyszącego dziecka. Wpływ na tę ukrytą inność mają takie aspekty życia w rodzinie, jak: formy komunikowania się, pantomimiczność gestów, mimika oraz m.in. to, iż następuje w ich życiu zamiana ról rodzinnych. Relacje w nietypowej rodzinie CODA zdeterminowane są wieloma czynnikami. Wśród nich niebagatelną rolę odgrywa wzajemne rozumienie się, które dzięki wartościom ukazywanym i urzeczywistnianym w procesie ich wychowania może w sprzyjających okolicznościach prowadzić do swoistej wspólnoty rodzinnej. Na kształtowanie więzi emocjonalnych głuchych rodziców z ich słyszącym dzieckiem wpływa m.in. zaspokojenie potrzeby miłości w domu rodzinnym, wykorzystanie sytuacji, które sprzyjają komunikacji. Zwykle perspektywa czasu sprawia, że CODA, jako
dorośli, są bardziej tolerancyjni i w pełni rozumieją wymagania oraz obowiązki stawiane im przez niesłyszących rodziców w dzieciństwie. Bycie CODA jest związane za każdym razem z indywidualną sytuacją życiową, w której niektórzy mogą czuć się szczęśliwi i spełnieni a inni CODA nie.
The Roles, Tasks and Social Rank of a Man and a Woman in a Family on the Basis of Selected Women’s Journals from the Years 1864–1914
Authors: Kalinowska-Witek Barbara
Published: February 2024

Mężczyzna w polskiej rodzinie pełnił od wieków dominującą rolę. To on zaspokajał potrzeby najbliższych. Samodzielnie podejmował wszystkie ważne decyzje. On też reprezentował rodzinę na zewnątrz. Rolę kobiety sprowadzano zazwyczaj do pełnienia funkcji opiekunki domowego ogniska, gospodyni i wychowawczyni młodego pokolenia. To ostatnie zadanie było szczególnie ważne w okresie niewoli narodowej, jednak
nie spowodowało widocznej poprawy pozycji kobiety w rodzinie. W drugiej połowie XIX wieku publicyści czasopism kobiecych zaczęli domagać się, aby ojcowie w większym niż dotychczas stopniu zainteresowali się własnym potomstwem, a zwłaszcza jego kształceniem i wychowaniem. Jednocześnie podkreślali, że żona powinna wspierać męża w trudnych dla niego chwilach. Musi dbać o właściwą atmosferę w domu, zapewnić spokój niezbędny do wypoczynku po pracy oraz uczyć dzieci wdzięczności i szacunku wobec ojca. Jeśli mężczyzna nie znajdzie zrozumienia wśród najbliższych, będzie go szukał poza rodziną. Żona powinna też wspomagać męża w jego staraniach o utrzymanie rodziny poprzez własną oszczędność i pracę w gospodarstwie kobiecym. Sytuacja uległa zmianie w ostatnich latach XIX i na początku XX wieku, gdy coraz więcej kobiet podejmowało pracę zarobkową. To zapoczątkowało proces przechodzenia i żona podejmowali współpracę dla dobra rodziny i wychowywanych w niej dzieci.
Wives of 19th century deportees as organisers of family life in Siberia
Authors: Jędrychowska Barbara
Published: February 2024

XIX-wieczne zesłania na Syberię należały do jednych z bardziej bolesnych doświadczeń Polaków tamtej epoki i wpisały się na stałe w polską historię. Za sprawą przede wszystkim literatury romantycznej, a potem także malarstwa, życie zauralskich wygnańców przez długi czas ukazywano jedynie w kontekście martyrologicznym. Dopiero polscy sybiracy, powracający po wielu latach do kraju, sami zaczęli zmieniać ten
obraz. W publikowanych jeszcze w XIX wieku ich świadectwach (pamiętnikach, wspomnieniach, dziennikach, listach), znaleźć można interesujące opisy nie tylko codziennych zmagań z trudną rzeczywistością zsyłki, ale również funkcjonowania w wymiarze wspólnoty zesłańczej oraz rodzinnej. Ponieważ prawo rosyjskie zezwalało, aby skazanym na Syberię towarzyszyły żony, niektóre z nich dobrowolnie podążały na katorgę lub osiedlenie wraz z mężem. Większość z nich decydowała się na zabranie ze sobą dzieci. Z chwilą znalezienia się za Uralem podlegały one takim samym rygorom, jak skazani – mogły powrócić do kraju jedynie po odbyciu przez małżonka kary zesłania lub kiedy on zmarł. Troszczyły się, aby życie rodzinne na wygnaniu niewiele odbiegało od tego na wolności: prowadziły gospodarstwo, wychowywały dzieci, zajmowały się ich kształceniem osobiście lub organizowały tzw. komplety. Przygotowywały w swoich domach święta kościelne i obchody świąt narodowych, koncerty i teatrzyki dziecięce. Ich rezygnacja z wygodnego życia w kraju i decyzja o syberyjskiej tułaczce u boku męża wpisywały się w romantyczny wizerunek polskiej kobiety–patriotki, ale jednocześnie były wyrazem miłości i poświęcenia na rzecz rodziny.
The perception of institutions supporting families from the perspective of the experience of today’s Polish and foreign prisoners
Authors: Urbanek Arkadiusz
Published: February 2024

W naukach pedagogicznych zawsze ważne miejsce zajmowała dyskusja o roli instytucji zajmujących się rodzinami patogennymi. Takie cechy niewątpliwie reprezentuje większość rodzin, z których wywodzą się dzisiejsi skazani, szczególnie wielokrotni sprawcy przestępstw. Pojawia się pytanie o rolę instytucji w hamowaniu procesu dewiacjizachowań dzieci w okresie ich socjalizacji, ale także istotne są teoretyczne i praktyczne implikacje tych działań. Tocząca się dyskusja obejmuje kwestie inkluzji lub ekskluzji jako bieguny działań interwencyjnych, opiekuńczych czy resocjalizacyjnych. W tej perspektywie prowadzone rozważania podejmują zagadnienie postrzegania roli instytucji zewnętrznych, w swoim życiu dzisiejszych skazanych. Poddano analizie wywiady prowadzone zarówno z Polakami, recydywistami penitencjarnymi oraz z cudzoziemcami, również przebywającymi w polskich zakładach karnych. Badania koncentrowały się na rekonstrukcji ich socjalizacji przypadającej na lata 70., 80. i 90. XX wieku, w różnych warunkach kultury i organizacji społeczeństw. Celem badań była próba uchwycenia roli instytucji wspomagających rodzinę, w perspektywie doświadczeń tych respondentów, wywodzących się z odmiennych społeczeństw.
The family in photography – oral history in pictures. Historical and contemporary contexts
Authors: Szablicka-Żak Jolanta
Published: February 2024

Wystawa towarzysząca II Międzynarodowej Konferencji Naukowej nt. „Wychowanie w rodzinie. Konteksty historyczne i współczesne” ukazuje obraz rodziny w bogactwie różnych okoliczności i zdarzeń z przeszłości zatrzymanych w kadrach i utrwalonych na kliszach fotograficznych bądź nośnikach elektronicznych. Jest skromną reprezentacją bardzo bogatego materiału zdjęciowego pozyskanego z różnych źródeł: z prywatnych zbiorów studentów i pracowników Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego i Wydziału Humanistycznego Karkonoskiej Państwowej Szkoły Wyższej w Jeleniej Górze, Ośrodka „Pamięć i Przyszłość” we Wrocławiu, zasobów ikonograficznych papierowych i internetowych. Celem autorek wystawy było pozostawienie przesłania zachęcającego do otoczenia opieką osobistych i rodzinnych zbiorów fotograficznych. Fotografie zaliczane do podstawowych źródeł ikonograficznych są wizualnym zapisem historii człowieka lub miejsca w danym momencie czasu i mają zasadniczy wpływ na kształtowanie wiedzy o świecie. Wystawa składa się z piętnastu plansz zawierających 73 fotografie. Ze względu na szerokie spektrum problemów poruszanych w referatach w doborze fotografii zostało zastosowane kryterium chronologiczne i tematyczne.
Contemporary Family as a Factor of Deviant Behaviour
Authors: Kraus Blahoslav
Published: February 2024

Rodzina uznawana jest za znaczący czynnik zachowań dewiacyjnych w wieloczynnikowej teorii poszukiwania ich przyczyn. Środowisko rodzinne kształtuje najważniejsze cechy osobowości, w tym dewiacje. Uległo ono radykalnym zmianom w ciągu ostatnich dwudziestu lat, co pozostawiło swoje piętno na wzroście występowania zaburzeń społecznych. Niniejszy artykuł wyjaśnia najważniejsze konteksty tego rozwoju.
The Image of Children’s Attitudes and Duties Towards Their Parents in the High Middle Ages (as Reflected in De regimine filiorum nobilium by Vincent of Beauvais and De regimine principum by Giles of Rome)
Authors: Brzeziński Witold
Published: February 2024

Przedmiotem artykułu jest obraz postaw i obowiązków dzieci wobec rodziców, zaprezentowany w dwóch wybranych trzynastowiecznych traktatach wychowawczych. Są nimi De regimine filiorum nobilium Wincentego z Beauvais i De regimine principum Idziego Rzymianina. Obaj autorzy jednogłośnie wyliczają synowską posłuszność, honor oraz szacunek jako najważniejsze obowiązki dzieci wobec rodziców. Co więcej – Wincenty wspomina, że dzieci powinny także wspierać rodziców i zaspokajać ich potrzeby, gdy są już starzy i wymagają pomocy. Autorzy jednak różnią się w kwestii motywów zachowań dzieci. Dla Wincentego z Beuvais synowskie posłuszeństwo wynika z Bożych przykazań, a nieposłuszeństwo jest ich naruszeniem i jako takie zostanie ukarane. Dla Idziego Rzymianina dzieci powinny przede wszystkim być zawsze posłuszne i poddane rodzicom ze względu na swoją miłość do nich. Niemniej, dodaje on także, iż wynika to również z faktu, że rodzice stoją wyżej niż dzieci. Różnice w motywacji wynikają przede wszystkim z tego, że autorzy odwołują się do dwóch różnych tradycji i źródeł, pierwszy do Biblii i pisarzy chrześcijańskich, drugi do dzieł Arystotelesa.
The Actions of the Women Citizens’ Work Association Aimed at Helping the Family
Authors: Piwowarczyk Mirosław
Published: February 2024

Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet (1928–1939) był w okresie międzywojennym jedną z największych i najbardziej wpływowych sanacyjnych organizacji kobiecych w Polsce. W okresie swojego największego rozwoju liczył blisko 50 tysięcy członkiń. Prowadził działalność poprzez swoje Oddziały na terenie całego kraju. Ideowo-politycznie związany był z obozem sanacyjnym, tym samym głównym celem Związku było pogłębienie idei państwowotwórczej Józefa Piłsudskiego. W wymiarze politycznym ZPOK dążył do wprowadzenia w życie zasad prawdziwej demokracji przez szerzenie i pogłębianie idei państwowości polskiej oraz zapewnienie kobietom bezpośredniego wpływu na państwowe, społeczne, gospodarcze i kulturalne życie Polski. W wymiarze społecznym, zakładał i rozwijał szeroką działalność przez organizowanie i prowadzenie różnych instytucji opieki społecznej, instytucji edukacyjnych, wytwórni spółdzielczych, które miały m.in. wspomóc i wzmocnić rodzinę a poprzez nią – odrodzone Państwo. Do najważniejszych zadań ZPOK należało niesienie pomocy rodzinie; szczególnie matkom
i dzieciom z rodzin bezrobotnych, ubogich, dotkniętych chorobami, alkoholizmem. Pomoc ta przybierało różnorodne formy. Związek zakładał i prowadził m.in. domy matki i dziecka, stacje opieki nad matką i dzieckiem, żłobki, dziecińce, przedszkola i ogródki jordanowskie, świetlice, kolonie i półkolonie, akcje dożywiania dzieci rodziców bezrobotnych, poradnie – prawne, medyczne, psychologiczne, pedagogiczne. Zabierał także głos w istotnych dla rodziny sprawach, zarówno wychowawczych, prawnych, ekonomicznych, jak i moralno-etycznych. Szeroka działalność Związku przyczyniła się do wzmocnienia pozycji rodziny w życiu społecznym, państwowym, moralnym i do poprawy bytu wielu rodzin w okresie międzywojennym.
Family in the structure of social and public education in Ukraine
Authors: Zavgorodnâ Tetiana K.
Published: February 2024

Basic negative phenomena present among the youth of the contemporary Ukrainian society are discussed in the article. An attempt has been made to identify their causes. While defining the functions of the family and analysing the positive experiences connected with education within the family in the structure of citizenship education and public education the methods of overcoming problems and increasing the role of the family that should thoroughly fulfil its educational role in the contemporary world - a role which consists in educating true citizens of independent Ukraine - have been discussed.
The role and the functions of family museums in family education of university students
Authors: Galkina Tatiana W.
Published: February 2024

Th e article is concerned with identifi cation of the educational infl uence of
the family museums on contemporary youth. Th e conclusions presented in the article
are based on the results of a survey conducted in one of the departments of Tomsk
State Pedagogical University. Th e research allowed for the identifi cation of the functions of family museums (security-related, axiological, exploratory, informational and
cognitive, communicational, recreational, and aesthetic functions), which infl uence the
process of the education of an individual.
Loneliness as a Consequence of Disorders of emotional Ties in the Family
Authors: Sendyk Marzena
Published: February 2024

Loneliness, this is a state experienced by many people: children and adults.
The phenomenon of loneliness can be seen in a context of an influence of various
surroundings; however its home sources are strongly underlined. Researches
presented in article among the university students confirmed that there is a relation
between the feeling of loneliness in the early adulthood and the emotional bonding,
which joined the examined students with their parents in the earlier period –
adolescence. The family ties generate the loneliness within family, but also outside it,
e.g. in relations with mates, teachers.
Engagement in the past and in the present. Change in the way of preparing for marriage
Authors: Ładyżyński Andrzej
Published: February 2024

Współczesna rodzina w sytuacji zmiany
Presentation of the Polish family in primers used in the Second Republic of Poland (in Poland between the two World Wars)
Authors: Kochan Katarzyna
Published: February 2024

The interwar period was a time of great significance in the history of the
Polish nation. It was characterised by immense enthusiasm because of Poland's newly
regained independence, however, the country wrestled with many post-partition
problems. One of them was, for instance, a lack of a cohesive administration system
resulting from regional administrative differences among the Polish partitioned
territories. The main task for education, also in need of adjustment to the new
circumstances, was to standardise its system because of the dissimilar educational
procedures available in the Second Republic. The new social, political and economic
situation also required up-to- date syllabuses and corresponding textbooks. Hence,
31 primers were published in the interwar period. Their reading texts dealt with
various thematic fields ; they were, for example, associated with the subject of the
family as being close to the children's experience and feelings. The present paper aims
at comparing if, and to what extent, the portraits of families presented in the primers
were adequate to real models of families in the interwar Poland.
Against family: boarding schools for children and teenagers in Vilnius Academic County between the years 1832-1863 (the time between two Polish uprisings)
Authors: Wołczuk Janina
Published: February 2024

After the collapse of the November Uprising (the Cadet Revolution) Poles
under Russian rule in Russian partition were Russianized more severely than before.
The tsar authorities focused on the educational system, on the upbringing of the youth
in the name of loyalty to the Romanov dynasty, and submission to any authority. This
educational aim was fulfilled under supervision both in school and outside. As the aim
was in contradiction to family upbringing (values), the boarding schools, which were
supervised by the Educational Board, started to be organized and approved by the
Tsar. In Tsarian Russia there was no tradition of boarding schools; as a result, there
were neither prepared or experienced teachers nor material goods to provide students
with appropriate care and living conditions. Parents who were forced to place their
children in the boarding schools had to bear higher cost. They did not have any
influence on the way their children were raised/taught. The situation had to raise an
objection of Polish society that lived in the Kresy (North-East Borderland of Polish
Commonwealth). After the defeat of Russia in the Crimean War (1853-56) and the
death of Tsar Mikolaj I, the process of Russianization was lessened and the institution
of boarding schools was officially criticized. This criticism was expressed by
marshals of the gentry and honorary patrons of schools. Following the pressure
resulting from such criticism local and ministerial authorities were forced to abandon
implementing the idea of obligatory boarding schools for children and teenagers.
In the late 1850s the boarding schools were gradually being closed. Once again
parents had the right to decide about their son's place to stay during his education at
school. The idea of anti-Polish pro-government education (against the family)
suffered a defeat this time
The Old Polish nobility family as an enviromnent of upbringing and military training
Authors: Ciupińska Barbara , Ryś Jan
Published: February 2024

In an Old Polish period a family house had a very significant role in education and military preparation. Due to lack of military schools it was the only source of patriotic and military education. The atmosphere of constant thread evoked by ceasless wars caused that the youth was prepared to defence and military service since the earliest years. Patriotic and defensive education was supervised by father and appointed tutors. It was shaped also by the traditios of the noble house, interior decoration and fumishings, as well as specially prepared and selected military playthings and games. A father was a first person who introduced a son into the depths of military art.
Upbringing in the peasant family of the Second Republic
Authors: Samsel Agata
Published: February 2024

In 1918-1939 bringing up children in peasant families was severe and based on a system of punishments, usually corporal. It was a consequence of a common belief that only a hardened, tough and hardworking man is able to face hard peasant reality which was leaving little place for weakness and fondness. Contrary to all appearances, such upbringing was to impose a system of values which placed the land, work, community and religion at the very top. Since the very young age the children used to be taught the value of land, the sense of responsibility and the awareness of being co-responsible for the family farm. It was implied that the public interest is superior to the individuals interest and the value of a person is estimated from the perspective of his/her work.