Η αγγειογραφική ανταπόκριση της ετερόπλευρης στεφανιαίας αρτηρίας κατά την αγγειοπλαστική της πρόσθιας κατιούσας αρτηρίας
Authors: Φραγκάκης Νικόλαος 
Published: August 2021

Στην προσπάθεια να μελετηθεί ο μηχανισμός ενίσχυσης του παράπλευρου δικτύου κατά τη διάρκεια της αγγειοπλαστικής, εξετάστηκε η αγγειογραφική απάντηση της ετερόπλευρης στεφανιαίας αρτηρίας και συσχετίσθηκε με τις μεταβολές πλήρωσης του παράπλευρου δικτύου κατά την αγγειοπλαστική του προσθίου κατιόντα κλάδου σε ασθενείς με σταθερή στηθάγχη. Ο βαθμός μεταβολής πλήρωσης του παράπλευρου δικτύου συσχετίσθηκε επίσης με τις μεταβολές της κυκλικής μονοφωσφορικής γουανοσίνης (c-GMP) που επισυμβαίνουν στο πλάσμα τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά το τέλος της επέμβασης. Εκτιμήθηκε τέλος εάν η αγγειοκινητικότητα της ετερόπλευρης στεφανιαίας αρτηρίας σχετίζεται με τις μεταβολές των επιπέδων της ενδοθηλίνης-1 (ΕΤ-1) στο πλάσμα κατά τη διάρκεια της αγγειοπλαστικής. Η μελέτη περιέλαβε τόσο νορμοτασικούς όσο και υπερτασικούς ασθενείς προς διερεύνηση τυχόν διαφορετικής απάντησης μεταξύ των δύο ομάδων ασθενών. Μελετήθηκαν 30 ασθενείς με σταθερή στηθάγχη, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε αγγειοπλαστική για μονήρη σημαντική στένωση στο εγγύς τμήμα του προσθίου κατιόντα κλάδου. Αρτηριογραφία της αριστερής και δεξιάς στεφανιαίας αρτηρίας πραγματοποιήθηκε κατά την ηρεμία, τη στιγμή της μέγιστης διαστολής του μπαλονιού και στο τέλος της επέμβασης. Η δεξιά και περισπωμένη στεφανιαία αρτηρία χωρίσθηκαν σε τριτημόρια, μελετήθηκαν δε μόνο τα εγγύς και περιφερικά τμήματα αυτών με τη βοήθεια συστήματος ποσοτικής ανάλυσης των στεφανιαίων αρτηριών. Η εκτίμηση της παράπλευρης κυκλοφορίας έγινε μετά από έγχυση σκιαστικού στη δεξιά στεφανιαία αρτηρία κατά τη στιγμή της διαστολής του μπαλονιού. Δείγματα αίματος για μέτρηση της c-GMP και της ΕΤ-1 ελαμβάνοντο από περιφερική φλέβα κατά την ηρεμία, στο τέλος της 1ης διαστολής του μπαλονιού, στο τέλος της επέμβασης και 4 ώρες μετά το τέλος αυτής. Η διάμετρος του εγγύς τμήματος της δεξιάς και περισπώμενης στεφανιαίας αρτηρίας, δεν μεταβλήθηκε σημαντικά κατά τη διάταση του μπαλονιού. Αντίθετα στατιστικά σημαντική ήταν η μεταβολή της διαμέτρου του περιφερικού τμήματος τόσο της δεξιάς (F = 16.64, p < 0,001) όσο και της περισπώμενης στεφανιαίας αρτηρίας (F = 9.61, p = 0.001). Η διάμετρος του περιφερικού τμήματος της περισπώμενης στεφανιαίας αρτηρίας αυξήθηκε σημαντικά στους υπερτασικούς σε σχέση με τους νορμοτασικούς ασθενείς (F = 5.03, p = 0.03). Δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στις μεταβολές της διαμέτρου του εγγύς και περιφερικού τμήματος της δεξιάς στεφανιαίας αρτηρίας καθώς και του περιφερικού τμήματος της περισπώμενης αρτηρίας μεταξύ ασθενών στους οποίους αυξήθηκε το παράπλευρο δίκτυο και εκείνων που παρέμεινε αμετάβλητο. Η διάμετρος αντίθετα του εγγύς τμήματος της περισπώμενης αρτηρίας αυξήθηκε σημαντικά στους ασθενείς των οποίων το παράπλευρο δίκτυο ενισχύθηκε. Επίσης, δεν παρατηρήθηκε διαφορά μεταξύ νορμοτασικών και υπερτασικών στο ποσοστό των ασθενών που σημειώθηκε αύξηση του παράπλευρου δικτύου. Η c-GMP μετρήθηκε σε 21 ασθενείς. Σε 8 η πλήρωση του παράπλευρου δικτύου αυξήθηκε (ομάδα Α), ενώ σε 13 ασθενείς δεν παρατηρήθηκε καμία μεταβολή (ομάδα Β). Στην ομάδα A τα επίπεδα της c-GMP αυξήθηκαν από 8.57 ± 3.0 pmol/ml στην ηρεμία, σε 11.53 ± 6.6 κατά τη διάταση του μπαλονιού, σε 15.18 ± 7.7 στο τέλος της επέμβασης, για να ελαττωθούν σε 4.98 ± 0.85 τέσσερις ώρες αργότερα. Οι αντίστοιχες τιμές στην ομάδα Β ήταν 6.2 ± 2.6, 7.9 ± 4.4, 8.1 ± 4.7, 4.2 ± 1.8. pmol/ml. (F = 10.68, p = 0.005). Η ΕΤ-1 μετρήθηκε σε 15 νορμοτασικούς και 8 υπερτασικούς ασθενείς. Η τιμή της στο περιφερικό πλάσμα αυξήθηκε σημαντικά στο τέλος της αγγειοπλαστικής, στο σύνολο των ασθενών. Εξετάζοντας τις μεταβολές της ΕΤ-1 στις δύο ομάδες ασθενών, στατιστικά σημαντική μεταβολή μετρήθηκε μόνο στην ομάδα των νορμοτασικών ασθενών. Αρνητική συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων ΕΤ-1 στο περιφερικό πλάσμα κατά την ηρεμία και της αύξησης της διαμέτρου του περιφερικού τμήματος της περισπώμενης στεφανιαίας, παρατηρήθηκε στην ομάδα των νορμοτασικών ασθενών (r = -0.67, p = 0.005). Συμπερασματικά, κατά τη διάρκεια της αγγειοπλαστικής και κατά τη διαστολή του προσθίου κατιόντα κλάδου επισυμβαίνει αγγειοδιαστολή των περιφερικών τμημάτων των ετερόπλευρων αρτηριών. Τα κεντρικά τμήματα αυτών αντίθετα δεν επηρεάζονται σημαντικά. Η αγγειοδιαστολή είναι μεγαλύτερη στους υπερτασικούς από ότι στους νορμοτασικούς ασθενείς. Η αυξημένη πλήρωση του παράπλευρου δικτύου κατά τη διαστολή του μπαλονιού σχετίζεται με την αγγειοδιαστολή που παρατηρείται στο εγγύς τμήμα της περισπώμενης στεφανιαίας αρτηρίας, τη διάρκεια της προηγηθείσας στηθάγχης και την αύξηση της c-GMP του πλάσματος η οποία επισυμβαίνει κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Η συγκέντρωση της ΕΤ-1 κατά τη διάρκεια της αγγειοπλαστικής αυξάνει στους νορμοτασικούς ασθενείς σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στους υπερτασικούς όπου παραμένει σταθερή. Το στεφανιαίο αγγειακό δίκτυο των υπερτασικών φαίνεται να παρουσιάζει ελαττωμένη απάντηση στα επίπεδα της ΕΤ-1 στο πλάσμα κατά τη διάρκεια της αγγειοπλαστικής.