Επιχειρηματικότητα και εκπαίδευση
Authors: Παπαγιάννης Γεώργιος 
Published: September 2021

Ο σκοπός αυτής της διδακτορικής διατριβής είναι, αρχικά, η εννοιολογική ανασκόπηση των εννοιών της επιχειρηματικότητας και της επιχειρηματικής εκπαίδευσης, η ανάδειξη του ρόλου και της αναγκαιότητας της επιχειρηματικής εκπαίδευσης στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και η διατύπωση σχετικών ερευνητικών προτάσεων. Για το σκοπό αυτό, επιχειρείται, μέσω της δευτερογενούς έρευνας, η καταγραφή των σχετικών πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της υπάρχουσας κατάστασης κυρίως στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα αλλά και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στη συνέχεια, με την πρωτογενή έρευνα στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, με κύριο ερευνητικό εργαλείο το ερωτηματολόγιο και με δείγμα 786 φοιτητών-εκπαιδευομένων στην επιχειρηματικότητα και 85 καθηγητών οι οποίοι έχουν διδάξει μαθήματα επιχειρηματικότητας, γίνεται προσπάθεια να διερευνηθούν τόσο ο βαθμός συμμετοχής των σπουδαστών σε εκπαιδευτικά προγράμματα επιχειρηματικότητας στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση όσο και οι στάσεις, οι απόψεις και οι προθέσεις των σπουδαστών που έχουν συμμετάσχει σε προγράμματα για την επιχειρηματικότητα (μαθήματα, σεμινάρια και διαγωνισμούς) και οι αντίστοιχες ποικίλες επιπτώσεις τους, καθώς και οι απόψεις και οι προτάσεις των καθηγητών που διδάσκουν μαθήματα επιχειρηματικότητας. Επίσης, με ερευνητικό εργαλείο το ερωτηματολόγιο συνέντευξης επιχειρήθηκε η καταγραφή απόψεων και προτάσεων επιχειρηματιών εκπροσώπων νέων επιχειρηματιών σχετικά με την επιχειρηματικότητα και το ρόλο της εκπαίδευσης στην καλλιέργεια του επιχειρηματικού πνεύματος των νέων. Τα ευρήματα από τη στατιστική ανάλυση, για την οποία χρησιμοποιήθηκαν στατιστικά εργαλεία της περιγραφικής και επαγωγικής στατιστικής, έδειξαν ότι η πλειοψηφία των συμμετεχόντων δεν έχει λάβει γνώσεις σε θέματα επιχειρηματικότητας κατά τη διάρκεια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ η κατάσταση είναι καλύτερη σε τριτοβάθμιο επίπεδο. Όσον αφορά τα προγράμματα επιχειρηματικής εκπαίδευσης που υλοποιούνται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αυτά έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη διαμόρφωση θετικών στάσεων, απόψεων και αντιλήψεων των σπουδαστών απέναντι στην επιχειρηματικότητα. Συγκεκριμένα, συμπεραίνεται θετική συσχέτιση μεταξύ των απαντήσεων των φοιτητών όσον αφορά τη μορφή του εκπαιδευτικού προγράμματος στο οποίο συμμετείχαν, τις γνώσεις που αυτοί απέκτησαν στη δευτεροβάθμια και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, την παρακολούθηση από μέρους τους εκδηλώσεων επιχειρηματικότητας, τη συμμετοχή τους σε διαγωνισμούς επιχειρηματικής ιδέας, τη γνώση ύπαρξης δράσεων πανεπιστημιακών και εξωπανεπιστημιακών φορέων για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και την πιθανότητα να ιδρύσουν επιχείρηση στα επόμενα τρία χρόνια, την πεποίθηση τους ότι μπορούν να ξεκινήσουν μια δική τους επιχείρηση και το βαθμό που θεωρούν ότι έχουν τις γνώσεις να δημιουργήσουν μια δική τους επιχείρηση. Επίσης, θετική συσχέτιση παρατηρείται και μεταξύ των απαντήσεων των φοιτητών στα παραπάνω ζητήματα και των παραγόντων που αφορούν τα κίνητρα και τους ανασταλτικούς παράγοντες ανάληψης επιχειρηματικής δράσης καθώς και την εκτιμώμενη από τους ίδιους δυνατότητα, επιθυμία και ικανότητα επιχειρηματικής δραστηριοποίησης. Επιπλέον, τις απόψεις αυτές συμμερίζονται, σε μεγάλο βαθμό, και οι καθηγητές που διδάσκουν μαθήματα επιχειρηματικότητας, οι οποίοι θεωρούν πως η επιχειρηματική εκπαίδευση ενισχύει την πρόθεση αυτοαπασχόλησης στους φοιτητές, παρέχοντάς τους τα απαραίτητα εφόδια να αναπτύξουν επιχειρηματική σκέψη, ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απόψεις των εκπροσώπων των νέων επιχειρηματιών για την επιχειρηματικότητα και την επιχειρηματική εκπαίδευση.