Διερεύνηση της συσχέτισης των ινσουλινόμορφων αυξητικών παραγόντων και των ενδοθηλινών με την παρουσία μικρομεταστατικών κυττάρων στο αίμα και την πρόγνωση γυναικών με πρώιμο καρκίνο μαστού
Authors: Παπαδάκης Γεώργιος 
Published: September 2021

Σκοπός: Ο άξονας των ινσουλινόμορφων αυξητικών παραγόντων εμπλέκεται στην ογκογένεση στον άνθρωπο και στην ανάπτυξη μεταστάσεων σε διάφορους συμπαγείς όγκους μεταξύ των οποίων και στον καρκίνο του μαστού. Σκοπός της παρούσης μελέτης ήταν να διερευνήσει τη συσχέτιση ανάμεσα στα επίπεδα στον ορό του IGF-1, και της IGF-δεσμευτική πρωτεΐνης-3 (IGFBP-3) με την παρουσία κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων (CTCs) στο αίμα γυναικών που διαγνώστηκαν με πρώιμο καρκίνο του μαστού, πριν την έναρξη και μετά την ολοκλήρωση της επικουρικής χημειοθεραπείας.Σχεδιασμός μελέτης: Στη μελέτη εντάχθηκαν αναδρομικά 171 γυναίκες που διαγνώστηκαν με πρώιμου-σταδίου αδενοκαρκίνωμα στο μαστό. Ο εργαστηριακός προσδιορισμός των επιπέδων του IGF-1, και της IGF-δεσμευτική πρωτεΐνης-3 (IGFBP-3) στον ορό του αίματος σε δείγματα που ελήφθησαν μετά τη χειρουργική αφαίρεση του όγκου και πριν την έναρξη επικουρικής χημειοθεραπείας πραγματοποιήθηκε με τη χρήση εμπορικά διαθέσιμων kits ανοσο-ραδιομετρικών δοκιμασιών. Η παρουσία κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων εκτιμήθηκε μέσω της ανίχνευσης mRNA μεταγραφών της κυτταροκερατίνης-19 (CK-19 mRNA transcripts) χρησιμοποιώντας ποσοτική αντίστροφης μεταγραφής αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης σε πραγματικό χρόνο. Τα επίπεδα των IGF-1, IGFBP-3 στον ορό συσχετίστηκανμε την παρουσία κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων πριν την έναρξη και μετά την ολοκλήρωση της επικουρικής χημειοθεραπείας, καθώς και με κλινικά χαρακτηριστικά των ασθενών (ηλικία, εγκατάσταση εμμηνόπαυσης) και χαρακτηριστικά του αφαιρεθέντος όγκου (μέγεθος, διήθηση επιχώριων μασχαλιαίων λεμφαδένων, έκφραση από τον όγκο οιστογονικών (oestrogen receptor; ER), προγεστερονικών (progesterone receptor; PR) υποδοχέων και υποδοχέων του ανθρώπινου επιδερμικού αυξητικού παράγοντα τύπου 2 (Human Epidermal Growth Factor Receptor 2; HER-2). Επιπροσθέτως, διερευνήθηκε πιθανή προγνωστική αξία των επιπέδων των IGF-1 και IGFBP-3 στον ορό αναφορικά με το διάστημα ελεύθερο νόσου και τη συνολική επιβίωση των ασθενών. Αποτελέσματα: Πριν την έναρξη επικουρικής χημειοθεραπείας τα επίπεδα των IGF-1, IGFBP-3 στον ορό συσχετίζονταν ασθενώς μεταξύ τους (συντελεστής συσχέτισης Spearmann rho=0,361 p<0,001), ενώ μεταξύ των διαφορετικών ηλικιακών ομάδων καταγράφηκαν στατιστικώς σημαντικές διαφορές (όλες οι τιμές p<0,05) με τις νεότερες γυναίκες να παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα. Καμία άλλη στατιστικώς σημαντική συσχέτιση δεν ανεδείχθη μεταξύ των επιπέδων των IGF-1, IGFBP-3 στον ορό και των ιστο-παθολογικών χαρακτηριστικών του όγκου όπως: μέγεθος όγκου, διήθηση μασχαλιαίων λεμφαδένων, έκφραση υποδοχέων ER, PR, και HER-2 (όλες οι τιμές p>0,05). Δεν κατεγράφη στατιστικώς σημαντική συσχέτιση των επιπέδων του IGF-1 με την παρουσία CK-19 θετικών CTCs είτε πριν την έναρξη (p=0,558), είτε μετά την ολοκλήρωση (p=0,474) της επικουρικής ΧΜΘ. Παρομοίως, οι συγκεντρώσεις της IGFBP-3 δεν παρουσίασαν στατιστικώς σημαντική συσχέτιση με την παρουσία CK-19 θετικών CTCs είτε πριν (p=0,487), είτε μετά (p=0,134) την ολοκλήρωση της επικουρικής ΧΜΘ. Τέλος, δεν ανεδείχθη στατιστικώς σημαντική συσχέτιση με τη κλινική έκβαση των ασθενών εκφραζόμενη με το διάστημα ελεύθερο νόσου (IGF-1: p=0.499, IGFBP-3: p=0.900) και τη συνολική επιβίωση (IGF-1: p=0.220 , IGFBP-3: p=0.406)Συμπεράσματα: Τα επίπεδα των IGF-1 και IGFBP-3 στον ορό πριν από την επικουρική χημειοθεραπεία δεν είναι ενδεικτικά της παρουσίας κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων στο αίμα και δεν συσχετίζονται με την κλινική έκβαση σε γυναίκες με πρώιμου σταδίου καρκίνο του μαστού.