Pervasive role playing games
Authors: Κασαπάκης Βλάσιος 
Published: August 2021

Τα διάχυτα παιχνίδια αποτελούν ένα εμπορικά πολλά υποσχόμενο, καινοφανές είδος παιχνιδιών το οποίο βασίζεται στο συνδυασμό υβριδικών διεπαφών, κινητών συσκευών, ασύρματων επικοινωνιών, συστημάτων εντοπισμού θέσης καθώς και τεχνολογιών επίγνωσης πλαισίου. Τα παιχνίδια αυτά επεκτείνουν την εμπειρία των παικτών, δίνοντάς τους την δυνατότητα να κινούνται στον πραγματικό κόσμο ενώ μια σειρά από αισθητήρες ανακτούν πληροφορίες σχετικά με το περιβάλλον στο οποίο αυτοί βρίσκονται. Η πληροφορία που ανακτάται από τους αισθητήρες αξιοποιείται ώστε να διαμορφωθούν εμπειρίες παιχνιδιού που προσαρμόζονται ανάλογα με τη θέση, τη δραστηριότητα ή ακόμα και τα συναισθήματα του χρήστη.Στο πέρασμα των ετών η ερευνητική κοινότητα έχει διερευνήσει μια σειρά από ζητήματα που σχετίζονται με τα διάχυτα παιχνίδια. Αρχικά, τα ειδικά χαρακτηριστικά των διάχυτων παιχνιδιών προσέλκυσαν το ενδιαφέρων θεωρητικών επιστημόνων (οι περισσότεροι από τους οποίους προέρχονται από τα πεδία των κοινωνικών/πολιτιστικών επιστημών) οι οποίοι πρότειναν επεκτάσεις υπαρχόντων εννοιολογικών πλαισίων που αναφέρονται στα παιχνίδια, ώστε αυτά να εντάξουν τις ιδιαιτερότητες του διάχυτου υπολογισμού και των διάχυτων παιχνιδιών.Μια σειρά από ερευνητές έχουν κατά καιρούς προτείνει την ταξινόμηση των διάχυτων παιχνιδιών σε διακριτά υπο-είδη, ενώ έχουν αναπτύξει και σχεδιαστικές οδηγίες που απευθύνονται σε σχεδιαστές διάχυτων παιχνιδιών. Ακόμη, σημαντική προσπάθεια έχει επικεντρωθεί στην εκτέλεση πειραματικών δοκιμών με σκοπό την αξιολόγηση πρωτοτύπων διάχυτων παιχνιδιών. Τέλος, προκαταρτική έρευνα έχει διενεργηθεί στο πεδίο της αξιοποίησης περιεχομένου που δημιουργείται από τους χρήστες (user generated content, UGC) στα διάχυτα παιχνίδια (με στόχο να καταστεί δυνατή η «μεταφορά» των παιχνιδιών οπουδήποτε) και της καταγραφής αποτελεσμάτων σχετικά με την επίδραση του UGC στη συνολική εμπειρία του χρήστη.Ωστόσο, η αυξανόμενη ετερογένεια που παρατηρείται μεταξύ των διάχυτων παιχνιδιών έχει πρακτικά ακυρώσει προσεγγίσεις ταξινόμησής τους σε υπο-είδη. Ταυτόχρονα, εγείρονται ερωτήματα (προερχόμενα από πειραματικές αξιολογήσεις πρωτότυπων διάχυτων παιχνιδιών) σχετικά με την εφαρμοσιμότητα υφιστάμενων σχεδιαστικών οδηγιών σε όλα το φάσμα των διάχυτων παιχνιδιών. Ακόμη, ευρήματα πρόσφατων ερευνών αμφισβητούν την εγκυρότητα των μεθόδων που χρησιμοποιούνται για την «πρόσληψη» συμμετεχόντων σε πειραματικές δοκιμές αξιολόγησης διάχυτων παιχνιδιών, κυρίως λόγω της παρατηρούμενης ασύμμετρης και μεροληπτικής παροχής ανάδρασης. Τέλος, παρά την καταρχάς θετική προοπτική του UGC στην εμπειρία των παικτών διάχυτων παιχνιδιών, είναι απαραίτητη η συστηματική μελέτη του θέματος ώστε να αναπτυχθούν «καλές πρακτικές» σχεδιασμού με σκοπό την αποτελεσματική του εκμετάλλευση και τη βελτίωση της ποιότητας της εμπειρίας των παικτών.Η παρούσα διδακτορική έρευνα έχει σε μεγάλο βαθμό υποκινηθεί από τις παραπάνω ερευνητικές προκλήσεις. Αρχικά, παρουσιάζουμε μια εκτενή ανάλυση του πεδίου των διάχυτων παιχνιδιών και προτείνουμε μια πρωτότυπη μέθοδο ταξινόμησής τους με βάση ένα σχήμα γενεών. Η συγκεκριμένη προσέγγιση αντιμετωπίζει τις αδυναμίες των προηγούμενων μεθόδων ταξινόμησης ενώ ταυτόχρονα συλλαμβάνει την εξέλιξη του πεδίου των διάχυτων παιχνιδιών. Ακόμη παρουσιάζουμε μια σειρά από καλές πρακτικές σχεδιασμού και ανάπτυξης διάχυτων παιχνιδιών, αναλύονται σύγχρονες τάσεις, ανοικτά ερευνητικά θέματα, και συζητούνται κίνδυνοι και εμπόδια στην περαιτέρω διάδοση των διάχυτων παιχνιδιών.Στην συνέχεια ερευνούμε μια πρωτότυπη μέθοδο για την διεξαγωγή πειραματικών δοκιμών αξιολόγησης διάχυτων παιχνιδιών. Συγκεκριμένα παρουσιάζουμε μια πρωτότυπη μέθοδο για την πρόσκληση συμμετεχόντων υψηλής εξειδίκευσης μέσω της διεξαγωγής προπαρασκευαστικών φάσεων παιχνιδιού.Το επόμενο ερευνητικό μας βήμα αφορά στη διερεύνηση της εφαρμοσιμότητας των καταγεγραμμένων σχεδιαστικών εξετάζοντας διαφορετικές προσεγγίσεις σχεδιασμού όσον αφορά καίριες πτυχές των διάχυτων παιχνιδιών. Το ενδιαφέρον μας εστιάζει στα στοιχεία της πρόκλησης και του ελέγχου. Για την υποστήριξη των ερευνητικών μας σκοπών χρησιμοποιήσαμε διαφορετικές προσεγγίσεις σχεδιασμού της πρόκλησης και του ελέγχου σε διάχυτα παιχνίδια. Τέλος, συγκρίναμε τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των διαφορετικών αυτών προσεγγίσεων, προτείνοντάς στη συνέχεια την αναθεώρηση υφιστάμενων σχεδιαστικών οδηγιών.Τέλος, μελετήσαμε την επίδραση του UGC στα διάχυτα παιχνίδια, δίνοντας έμφαση στους παράγοντες που επηρεάζουν την ευχαρίστηση, την αντίληψη και το ενδιαφέρον του χρήστη. Ακόμη καταγράψαμε μια σειρά από καλές πρακτικές για τη αποτελεσματική αξιοποίηση του UGC στα διάχυτα παιχνίδια (π.χ. το σχεδιασμό ενός αποτελεσματικού συστήματος ανταμοιβών) που θα είναι ενδεχομένως ωφέλιμες μελλοντικά σε σχεδιαστές διάχυτων παιχνιδιών.Για την επίτευξη των παραπάνω ερευνητικών στόχων αναπτύχθηκε και αξιολογήθηκε το Barbarossa, ένα διάχυτο παιχνίδι ρόλων. Το Barbarossa σκοπίμως «προσομοιώνει» την ετερογένεια που παρατηρείται μεταξύ των διάχυτων παιχνιδιών, εμπεριέχοντας τέσσερα (4) διαφορετικά υπο-παιχνίδια τα οποία υιοθετούν διαφορετικές σχεδιαστικές αρχές. Το Barbarossa χρησιμοποιείται ως πλατφόρμα δοκιμών ώστε να επαληθεύσουμε τις ερευνητικές μας υποθέσεις σχετικά με την δημιουργία μιας νέα μεθόδου πρόσκλησης συμμετεχόντων σε πειραματικές αξιολογήσεις διάχυτων παιχνιδιών, στην εξέταση της εφαρμοσιμότητας σχεδιαστικών οδηγιών στα διάχυτα παιχνίδια καθώς και στην εξαγωγή καλών πρακτικών για την αποδοτική χρήση του UGC στο πλαίσιο των διάχυτων παιχνιδιών.