Ολιστική αξιολόγηση αναγκών, μελέτη αισθήματος ελέγχου της νόσου, άγχους και κατάθλιψης σε ασθενείς με καρκίνο πνεύμονα κατά τη διάρκεια της πανδημίας covid-19
Authors: Αναγνώστη Φροσύνα 
Published: December 2024

Εισαγωγή: Ο καρκίνος του πνεύμονα, η δεύτερη σε συχνότητα αιτία νοσηρότητας και θνητότητας, χαρακτηρίζεται από σοβαρή συμπτωματολογία τόσο λόγω της ίδιας της νόσου όσο και της θεραπείας της, συμβάλλοντας στην αύξηση της ψυχολογικής δυσφορίας, της κατάθλιψης, του άγχους και του στρες, διαταραχές που επιδεινώθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, ιδιαίτερα επί απουσίας υγιών συμπεριφορών προσαρμοστικότητας. Σκοπός: Η ολιστική αξιολόγηση των αναγκών ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα υπό θεραπεία κατά τη διάρκεια της COVID-19, μέσω της αξιολόγησης του επιπέδου δυσφορίας, του άγχους, του στρες, της κατάθλιψης καθώς και του αισθήματος εσωτερικού ελέγχου της νόσου, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα τους παράγοντες που δρουν είτε επιβαρυντικά είτε προστατευτικά στη γενική ψυχική και σωματική υγεία των εν λόγω ασθενών. Υλικό και Μέθοδος: Χρησιμοποιήθηκε μια φόρμα καταγραφής κοινωνικοδημογραφικών και ιατρικών χαρακτηριστικών, το Θερμόμετρο Δυσφορίας για την εκτίμηση του βαθμού δυσφορίας, η κλίμακα Κατάθλιψης, Άγχους και Στρες DASS-21, καθώς και η κλίμακα Ελέγχου της Υγείας (HLOC) για την εκτίμηση του τρόπου προσαρμογής των ασθενών. Αποτελέσματα: Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 195 ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα υπό θεραπεία στα Ογκολογικά Τμήματα εξωτερικών ασθενών στο Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών «Η Σωτηρία», μέσης ηλικίας 65,6±9,0 έτη. Το 68,7% ήταν άνδρες, η πλειονότητα (67,7%) ήταν έγγαμοι και για το 54,4% η οικονομική τους κατάσταση ήταν επαρκής. Η μέση τιμή δυσφορίας ανήλθε 4,0±2,5 με το 55,4% των ασθενών να έχει βαθμολογία ≥4, με τις γυναίκες να έχουν υψηλότερο βαθμό δυσφορίας (p=0,009), οι οποίες αντιμετώπιζαν σε μεγαλύτερο βαθμό οικογενειακά (p=0,029), συναισθηματικά (p<0,001), πνευματικά (p=0,002) και σωματικά προβλήματα (p=0,012). Η μέση τιμή της Κατάθλιψης ανήλθε στο 5,6±6,7, με συχνότητα 23,1%, του Άγχους στο 6,2±6,5, με συχνότητα 37,9% και του Στρες στο 9,6±6,8 με συχνότητα 19,0%. Οι γυναίκες είχαν υψηλότερες τιμές σε όλες τις κλίμακες της DASS-21 (p<0,05). Η μέση τιμή του Εσωτερικού Ελέγχου ανήλθε στο 23,4±6,8, της Τύχης στο 20,9±6,9, των Ιατρών στο 16,3±2,0 και των Άλλων Ανθρώπων στο 12,8±3,1 με τους άνδρες να έχουν υψηλότερο Εσωτερικό Έλεγχο (p=0,008) και εξάρτηση από τους Ιατρούς (p=0,005). Βρέθηκε θετική συσχέτιση μεταξύ του βαθμού δυσφορίας με τα είδη των προβλημάτων, της κλίμακας DASS-21 καθώς και με την Τύχη, αλλά αρνητική συσχέτιση με τον Εσωτερικό Έλεγχο (p<0,001). Οι υποκλίμακες της DASS-21 συσχετίσθηκαν θετικά μεταξύ τους (p<0,001). Η κατάθλιψη συσχετίσθηκε αρνητικά με τον Εσωτερικό Έλεγχο και τους Άλλους Ανθρώπους (p<0,001), το άγχος θετικά με τους Ιατρούς και τους Άλλους Ανθρώπους (p<0,05) και το Στρες θετικά με τον Εσωτερικό Έλεγχο (p<0,05). Οι προβλεπτικοί παράγοντες του βαθμού δυσφορίας ήταν τα πρακτικά, οικογενειακά, συναισθηματικά και σωματικά προβλήματα και η εξάρτηση από την Τύχη (p<0,05). Οι υποκλίμακες της DASS-21 ήταν προβλεπτικοί παράγοντες μεταξύ τους (p<0,001), ενώ επιπλέον παράγοντας για το άγχος βρέθηκε να είναι τα σωματικά προβλήματα, ενώ για το στρες η εξάρτηση από την Τύχη (p<0,05).Συμπεράσματα: Η ολιστική και διεπιστημονική αξιολόγηση των προβλημάτων, της ψυχικής υγείας και των συμπεριφορών προσαρμογής των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα υπό θεραπεία μπορεί να συμβάλλει στη μείωση της σωματικής και ψυχολογικής δυσφορίας τους, ιδιαίτερα εν μέσω συνθηκών όπως η πανδημία COVID-19.