bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Meet MASKS: A novel Multi-Classifier's verification approach
Authors: Hoseinpour Dehkordi Amirhoshang , Alizadeh Majid , Movaghar Ali
Published: June 2022

In this study, a new ensemble approach for classifiers is introduced. A verification method for better error elimination is developed through the integration of multiple classifiers. A multi-agent system comprised of multiple classifiers is designed to verify the satisfaction of the safety property. In order to examine the reasoning concerning the aggregation of the distributed knowledge, a logical model has been proposed. To verify predefined properties, a Multi-Agent Systems' Knowledge-Sharing algorithm (MASKS) has been formulated and developed. As a rigorous evaluation, we applied this model to the Fashion-MNIST, MNIST, and Fruit-360 datasets, where it reduced the error rate to approximately one-tenth of the individual classifiers.
Robust Network Intrusion Detection through Explainable Artificial Intelligence (XAI)
Authors: Barnard Pieter , Marchetti Nicola , Pereira da Silva Luiz
Published: June 2022

In this letter, we present a two-stage pipeline for robust network intrusion detection. First, we implement an extreme gradient boosting (XGBoost) model to perform supervised intrusion detection, and leverage the SHapley Additive exPlanation (SHAP) framework to devise explanations of our model. In the second stage, we use these explanations to train an auto-encoder to distinguish between previously seen and unseen attacks. Experiments conducted on the NSL-KDD dataset show that our solution is able to accurately detect new attacks encountered during testing, while its overall performance is comparable to numerous state-of-the-art works from the cybersecurity literature.
Post-Quantum Logic Locking
Authors: Baehr Johanna , Zeh Alexander
Published: June 2022

The obfuscation of a combinational logic circuit using logic locking is similar to symmetric cryptography and can be expressed in terms of a quantified Boolean function. Satisfiability checking algorithms are used to reveal the secret key of the logic locking (so-called SAT attacks). In this paper, we analyze the impact of quantum computers for these SAT-based attacks similar to the impact on symmetric cryptographic ciphers. For the first time to our knowledge, we propose modifications of existing logic locking schemes to achieve the same security level in a post-quantum era. Furthermore, we investigate dedicated countermeasures against SAT- based algorithms, suggest modifications and evaluate their effectiveness against quantum attacks. 
Joint Partial Offloading and Resource Allocation for Distributed Multi-access Edge Computing Enabled Vehicular Network
Authors: Ma Guifu , Hu Manjiang , Wang Xiaowei , Wu Di , Li Haoran , Bian Yougang , Zhu Konglin
Published: June 2022

In the foreseeable Intelligent Transportation System (ITS), Intelligent Connected Vehicles (ICVs) will play an important role in improving travel efficiency and safety. However, it is challenging for ICVs to support the resource-hungry autonomous driving applications due to the limitation of hardware computing power. Fortunately, the emergence of Multi-access Edge Computing (MEC) helps overcome this limitation effectively. In this paper, we investigate the vehicle and edge server collaborative computation offloading problem by jointly optimizing the partial offloading ratio and resource allocation ratio.
Machine Learning aided Precise Indoor Positioning
Authors: lin zihuai
Published: June 2022

This study describes a UWB and Machine Learning (ML)-based indoor positioning system. We propose a simple mathematical strategy to create data to reduce the job of measurements for fingerprint-based indoor localization systems. A considerable number of measurements can be avoided this way. The paper compares and contrasts the performance of four distinct models. Most test locations’ average error may be reduced to less than 150 mm using the best model.
Barriers to Hand Hygiene Performance among Nursing Staff during the Pandemic of Corona Virus Disease
Authors: Alwatifi Mohammed , Hattab Wafaa
Published: June 2022

Background:  Proper hand hygiene was identified as one of the simplest most cost-effective Covid-19 prevention measures. However, there is no available evidence indicating that hand hygiene is fully practiced by health care workers.
Objectives: This study aimed to assess the barriers regarding hand hygiene practice among the nursing staff at intensive care units special for covid-19 patients.
Methodology: A descriptive cross-sectional design was carried out in three hospitals' Intensive Care Units from the period (20th December 2021 to 30th January 2022). A non-probability sampling method consists of (130) nurses who were selected purposively based on the study criteria.
Results: The main barriers cited for not observing hand hygiene practices consistently were as heavy workload (93.1%), infrastructural deficit (90.8%), skin irritation (85.4%), and insufficient time (76.2%), respectively
Conclusions: There were an overall high proportion of participants who had barriers to hand hygiene. These barriers can harm hand hygiene compliance for nursing staff which may lead to an increase the infectious diseases in hospitals.
Recommendations: There is a need for optimizing hand hygiene practices by addressing the barriers, conducting continuous training programs, and providing the necessary supplies for hand hygiene to improve the attitude toward compliance with hand hygiene guidelines. Also, it is recommended to conduct future research to investigate the practices of nursing staff toward hand hygiene.
Congenital Syngnathia as a Part of Oro-Mandibular Limb Hypogenesis Spectrum: Case Report
Authors: Zayed Ali , Falih Mohammed
Published: June 2022

Syngnathia (congenital union of the maxilla and mandible) is uncommon and can range in severity from mucosal bands (synechiae) to complete bone fusion (synostosis). Most of them appear as unilateral, incomplete fusion. Bony fusion (syngnathia) without any other systemic disease or congenital abnormality is extremely uncommon. Oro-mandibular limb hypogenesis syndrome, which includes syngnathia, is an extremely rare disorder characterized by variable degrees of congenital abnormalities involving the tongue, jaw, and limbs.
Effectiveness of Pain Management Educational Program on Nurse's knowledge toward Chest Pain Management for Patients with Acute Myocardial Infarction
Authors: Abdul-Hussein Hadeer Naeem , Hattab Wafaa Abd Ali
Published: June 2022

Background: Pain management is a compelling and universal requirement in nursing care; despite significant progress, untreated pain's adverse physiological and psychological effects are still largely unresolved, especially for acute myocardial infarction patients.
Objectives: This study aims to assess the nurses' knowledge and the effectiveness of the educational program on chest pain management for patients with acute myocardial infarction in the coronary care unit.
Methodology: A pre-experimental design (one group, pre-test, and post-test) was used to conduct this study in the coronary care unit at Al-Diwaniyah Teaching Hospital from (15th November 2021 to 28th April 2022). A non-probability (purposive) sample was used to test (30 nurses/e) working in the coronary care unit.
Results: The results of the study showed that there were highly statistically significant differences between the nursing staff's knowledge scores in two levels of measurements (the pre-test and the post-test) with a probability value of (0.000), as the statistical average of the nursing staff's total knowledge scores in the pre-test was low (1.5) and after implementation of the educational program the results showed that there were statistically significant differences in the knowledge of nurses in the post-test.
Conclusions: The study concluded that the educational program positively affects nurses' knowledge of chest pain management for acute myocardial infarction patients in the Coronary Care Unit.
Recommendations: The study recommended the necessity of activating the work of the Continuing Nursing Education Unit properly to give training courses to nurses working in the coronary care unit related to chest pain management using pharmacological and non-pharmacological methods for acute myocardial infarction patients, in addition to establishing a written and updated protocol on pain management to confirm the adequacy of Standardized and safe nursing knowledge and practices.
Free will between Slavery and Freedom: A Study of Linda Brent in Incidents in the Life of a Slave Girl by Harriet Jacobs
Authors:   University of Baghdad, College of Languages, Department of English Language, Hassan Hadla Halah Salman , Hassan Laith Salman ,   Zarqa University, College of Arts, Head of English Language Literature and Translation Department,Jordan
Published: June 2022

Harriet Jacobs was a writer and a reformer. As a female writer in the nineteenth century, Jacobs wrote her narrative as a means of resisting the system of slavery. She wrote her book Incidents in the Life of a Slave Girl: Written by Herself, (1842) to reflect upon the exploitation of the black people and the need to change the hierarchal attitude that governs white/black relations. She was engaged in many abolitionist events and her anti-slavery approach appeared clearly in her writings. She shares Du Bios ideas about freedom and emancipation and the need for a political and cultural change. Thus, Du Bois’s theory provides a framework for her autobiographical novel where she portrays Linda Brent, the main character, a strong willed lady whose path to freedom came after an agonizing journey. Despite differences in cultural status and upbringing, both of Jacobs and Du Bois go from a subjective representation of a personal experience to an objective statement about the general conditions of black people in slavery, and the discrimination black people face during their lives. To Jacobs, freedom is a choice a person has to fight for, and a mental process that is accomplished through resistance and protest. Her strategies of resistance came through three points in the novel; the family, who helped her through her journey; pregnancy and the choice of the father of her kids; and finally motherhood and the promise of a better future for her children. This paper concludes that Jacobs’s novel is a narrative antecedent for slaves’ voices and a reclamation of identity after slavery.
Influence of alcohol abuse on formation of adaptation disorders in alcoholic’s family members (scientific literature review)
Authors: Kuzminov Valerii , Tkachenko Tetiana , Lakynskyi Roman
Published: June 2022

A n a l ys i s a n d s u m m a r i z i n g of scientific information about adverse influence that alcoholics have over formation of adaptation disorders of their family members was conducted. The analysis was based on systematic approach to the spreading of such disorders, their clinical structure, phenomenology, and risk factors. Alcohol abuse affects both family as a whole and each family member personally and so leads to formation of adaptation disorders. Their main clinical sets of symptoms are astheno-neurotic and anxiety-depressive. Factors of adaptation disorder formation that linked to alcohol abuse by family members are conflictive and disharmonious relations within family which do not satisfy needs of family members and lead to conflicts and mental disadaptation.
Therapeutic algorithm for posttraumatic stress disorder with suicidal behavior in combatants
Authors: Druz' Oleg , Zavorotnyy Vyacheslav , Chernenko Inna
Published: June 2022

Combat stress has a significant impact on the personality and is the main cause of combat mental trauma and development of suicidal behavior in the structure of post-stress disorders. 93 combatants with a diagnosis of post-traumatic stress disorder associated with suicidal behavior were examined. The main factor in suicide genesis in PTSD is the “psychological capitulation” of the combatant — a persistent inability to cope with combat trauma, feelings of feebleness, helplessness, hopelessness in the absence or low psychological resistance to stress in combat circumstances combined with a high level of impulsivity. There was also a high level of suicide risk, low self-awareness of death, high level of anhedonia, clinical manifestations of anxiety and depression by the Hospital Anxiety and Depression Scale, severe anxiety and depression by the Hamilton Rating Scale for Anxiety and Depression, major depressive episode by the Montgomery-Asberg Depression Rating Scale. Based on the obtained data, we have developed a therapeutic algorithm for post-traumatic stress disorder associated with suicidal behavior in combatants, which consists of pharmacotherapeutic and psychotherapeutic modules.
Clinical, psychopathological and pathopsychological features of non-psychotic mental disorders in persons who suffered from combat actions (combatants, volunteers and internally displaced persons)
Authors: Zelenska Kateryna
Published: June 2022

Post-stress mental disorders caused by military operations in the east of Ukraine are becoming one of the most important internal barriers during adaptation to peaceful life. Due to the accumulation of new stresses associated with social maladaptation on this substrate. We conducted a comprehensive survey of 299 patients with non-psychotic mental disorders, both sexes (mean age — 30.6 ± 4.7 years). The first study group consisted of 96 servicemen of the Armed Forces of Ukraine who were directly involved in hostilities in the Joint Forces Operation zone (66 men and 30 women); group II — 98 volunteers whose activities are related to the support of the soldiers in the Joint Forces Operation zone (44 men and 54 women); group III — 105 internally displaced persons (52 men and 53 women). The clinical structure of post-stress disorders in the examined patients was presented by: posttraumatic stress disorder (F43.1); adjustment disorders (prolonged anxietydepressive reaction) (F43.21); anxiety disorders: generalized anxiety disorder (F41.1); panic disorder (F41.0). The data obtained during the study formed basis for the development of a comprehensive personalized program for the correction of non-psychotic mental disorders and rehabilitation of combat stress victims with the differentiated use of psychopharmacotherapy, psychotherapy and psychoeducation.
Psychoeducational programs for relatives of patients with dementia
Authors: Kaploukh Olha
Published: June 2022

In the last decade, dementia has been recognized as one of the four major medical and social problems of modern humanity. This is explained by the fact that the number of old and elderly people is steadily growing every year. This population is prone to both the development of the disease itself and to increase the duration of the disease. This contingent also has a large number of people with disabilities. A comprehensive clinical, psychopathological and psychodiagnostic examination of 97 relatives of patients with dementia (56 women and 41 men) was conducted. Against the background of the psychoeducational program in the families of patients there was a positive dynamics of family functioning — the predominance of adequate attitude of relatives to the disease. There was a high level of family support, which was characterized by a positive attitude of family members to the need and opportunity for emotional and social support of the patient, willingness to cooperate and constructively solve new problems in everyday life, recognizing the limits of their capabilities without illusions and unjustified expectations.
INFLUENCE OF GAS BUBBLES ON THE OPERATION OF A CENTRIFUGAL PUMP
Authors: Ali-Hikmet Akhmedov, Ahmad Dadash-zadeh Ali-Hikmet Akhmedov, Ahmad Dadash-zadeh
Published: June 2022

Analysis shows that many liquids contain soluble gas in them. Such fluids have low viscosity and density. However, when pumping liquids, a number of problems arise, one of which is the appearance of bubbles in the mixture. Such liquids with gas do not obey the law of homogeneous liquid and gas. Therefore, in recent years, special attention has been paid to the hydromechanics of two-phase systems, such as oil-gas, water-steam, etc. the appearance of gas bubbles also affects the operation of centrifugal pumps, which manifests itself during pumping.
Keywords: centrifugal pump, gas-liquid system, gas bubbles, torque on the shaft, power, mass of liquid.
RESEARCH ON THE RESERVES FOR REDUCING THE METAL INTENSITY OF COMMERCIALLY AVAILABLE DOWNHOLE SUCKER-ROD PUMPING UNITS
Authors: Zuleikha Eyvazova, Mehti Jalil-zadeh Zuleikha Eyvazova, Mehti Jalil-zadeh
Published: June 2022

A modern well pumping unit (WPU) consists of downhole equipment, including a downhole sucker-rod pump (BHP), tubing string and pump rods, and surface equipment, including the drive of the downhole sucker-rod pump and wellhead equipment. Each of these elements is serially produced by oil industry in accordance with state standards. In the given article with the purpose of finding out the possibility to decrease metal consumption of serial rocking units the possibility of transition to one-beam welded design of the rocking unit balancer is investigated.
Keywords: rocking-type machine, rocker, single-beam design, metal-intensity,
QARADAĞ YERALTI QAZ ANBARININ HERMETIKLƏŞDIRILMƏSI
Authors: Gülbala Ələsgərov,Murad Azadlı Gülbala Ələsgərov,Murad Azadlı , Abbasəli Zeynalov, Hümbət Şükürov Abbasəli Zeynalov, Hümbət Şükürov
Published: June 2022

Müasir qaz təchizatı sistemləri - əhəmiyyətli məsafələrdəki strukturlarda olan mürəkkəb, bahalı tikinti kompleksdir. Şəhərlərin və sənaye müəssisələrinin təchizatının sistemi üçün qazın istehlakının eyni olmaması tipikdir. Bu onlara izah olunur ki, istehlakçılar qazı ilin fəsilləri üzrə aylara, həftələrə, günə (görə) qeyri-müntəzəm istifadə edirlər. Məsələn, qışda qaz daim yay aylarından daha çox istifadə olunur. Yay aylarında istilik şəbəkələrinin bu dövr üçün söndürülməsi və çox sayda şəhər sakinlərinin tətilə çıxması səbəbindən qaz istehlakı azalır. Gündüz, bir qayda olaraq, gecəyə nisbətən qaz az istifadə olunur. İstehsal baxımından soyuq və gərgin günlərdə, qazın tələbi orta illik müqayisədə 5-10 və ya daha çox artır.Bu qeyri-bərabərliyi tənzimləmək üçün yay mövsümündə artıq qalan qazı və qışda və ya gözlənilməz hallarda istehlakçıları qazla təmin etmək üçün anbar tikilir. Anbarın tipik yerləşdiyi yer - istehlakçının rayonudur. Bununla yanaşı, saxlama anbarlarının birbaşa istismarının təmin edilməsi üçün, məsələn, böyük sənaye rayonunun mərkəzində və ya qaz emalı zavodunun yanında yerləşdirilməlidir. Qaradağ yatağı Abşeron yarımadasının cənub-şərq hissəsində Bakı şəhərinin 35 km-də Qaradağ strukturunun cənub qanadında yerləşir. Qaradağ qaz kondensat yatağı neft zolağı ilə birlikdə 1955-ci ildə (strukturun cənub qanadı) istismara daxil olub. İstismar zamanı yataqdan 21,2 mlrd.m3 təbii və səmt qazı 1,595 min.m3 kondensat və 1,0 mln.ton neft çıxarılmışdır. İlkin lay təzyiqi 39 MPa təşkil edib, istismarın sonunda 1976-cı ildə yatağın qaz-kondensat hissəsində lay təzyiqi 3,5-3,6 MPa təşkil edib.1975-ci ildən yataq tam tükəndiyi üçün onun istismarı dayandırılmışdır. 1976-cı ildə tükənmiş qaz kondensat yatağı bazasında yeraltı qaz anbarının yaradılması qərara alınmışdır. Qaradağ Yeraltı Qaz Anbarı məhsuldar qatın VII və VIIa horizontlarında yaradılıb.1978-1993-cü illərdə Qaradağ Qaz Anbarının yaradılması üçün 50 quyu qazılmışdır. Bunlardan 8 quyu qazma vaxtı ləğv olunmuşdur. Bir quyu isə istismar dövründə ləğv olunmuşdur. 1 quyu ləğv gözləyir. 35 quyu istismarda, 5 quyu isə müşahidə fondundadır.
Ümumilikdə, bu ərazidə 219 quyu var. Bu quyulardan 37 quyu işlək vəziyyətdədir. 37 quyudan 35-i qaz anbarlarının yaradılması üçün qazılmış, quyulardan 2 quyu isə (130 və 212 saylı quyular) köhnə quyulardandır. 8 quyu fəaliyyətsiz fonddadır. 141 quyu ləğv edilmişdir. Bunlardan 30 quyu qazıma vaxtı, 111 quyu isə istismardan sonra ləğv olunmuşdur. Daha 3 quyuda isə təlimata uyğun ləğv etmə işləri aparılmış (120, 150 və 431 saylı quyular) və sənədlər təsdiqlənmək üçün müvafiq təşkilatlara göndərilmişdir. Bu 3 quyu ləğv gözləyən quyular fondunda, 5 quyu müşahidə fondundadır (420, 422, 423, 433, 451 saylı quyular). 25 quyu isə konservasiyadadır.
Açar sözlər: Qaradağ, quyu, qaz anbarı, qaz-kondensat yatağı, yeraltı qaz anbarı, neft, təbii qaz.
ПРОБЛЕМЫ ПАРАФИНОВ ПРИ ДОБЫЧЕ И ТРАНСПОРТИРОВКЕ СЫРОЙ
НЕФТИ
Authors: Мадат Гараев, Махмуд Мамедов Мадат Гараев, Махмуд Мамедов , Гафар Исмаилов Гафар Исмаилов
Published: June 2022

Проблемы, связанные с кристаллизацией и отложением парафинов при добыче и транспортировке сырой нефти, ежегодно приводят к убыткам нефтяной промышленности в миллиарды долларов. Цель этой статьи состоит в том, чтобы представить знания по таким проблемам в систематической и всесторонней форме. Определены основные аспекты этих проблем, обсуждены характеристики парафинов и тенденции их растворимости. Было окончательно установлено, что основную роль в этой проблеме играют н-парафины. Включено всестороннее обсуждение механизма кристаллизации парафинов. Соединения, отличные от н-парафинов, особенно асфальтены и смолы, сильно влияют на растворимость н-парафинов. При оценке парафинового потенциала нефти следует учитывать климат соответствующей области. В наиболее благоприятных условиях н-парафины образуют четко очерченные орторомбические кристаллы, а в неблагоприятных условиях и в присутствии примесей кристаллизуется гексагонально и/или аморфно. Точно так же влияют и характеристики гелеобразования. Была предпринята попытка классифицировать проблемы с парафином на проблемы, возникающие в результате высокого давления в трубопроводе, высокого давления повторного запуска и отложения на поверхности трубы. Описаны основные аспекты и механизм этих измерений. Отложение парафина зависит от скорости потока, разницы температур между нефтью и поверхностью трубы, скорости охлаждения и свойств поверхности. Наконец, рассмотрены доступные в литературе методы прогнозирования этих проблем и оценки методов их смягчения. Имеющиеся методы дают очень разнообразную картину; следовательно, использование их для оценки этих проблем становится утомительным. Первоочередной задачей является стандартизация этих методов на благо отрасли.
Ключевые слова: транспортировка нефти и нефтепродуктов, трубопроводный транспорт, парафиновая нефть и нефтепродукты.
RƏQABƏTQABİLİYYƏTLİYİN ARTIRILMASINDA İNNOVASİYALARDAN İSTİFADƏNİN BEYNƏLXALQ TƏCRÜBƏSİ VƏ ONUN AZƏRBAYCANDA İSTİFADƏSİ İMKANLARI
Authors: Natəvan Həsənova Natəvan Həsənova
Published: June 2022

Ölkəmizin iqtisadi cəhətdən inkişaf etməsində mühüm rol oynayan neft və qaz ehtiyatlarının tükənməsi qeyri-neft sektoruna olan diqqətin artırılması zərurətini artırır. Odur ki, informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının tətbiqinin genişləndirilməsi, eləcə də əlverişli iqtisadi əlaqələr üçün yaxşı zəmin yaradılması məqsədilə bu istiqamətdə çox iş görülməlidir. Əsas fərqləndirici xüsusiyyət innovasiyaların tətbiq edilməsi və nəticədə insan kapitalının inkişafıdır. Azərbaycan iqtisadiyyatındakı innovasiyaların tətbiq edilməsinin hazırkı vəziyyəti onu söyləməyə icazə verir ki, rəqabət gücünün formalaşmasının, həmçinin sosial-iqtisadi inkişaf sürətinin, eləcə də müasir texnologiyaların araşdırılmasına və tətbiqinə yeni innovativ mühit, artan bilik və onun əqli kapitala çevrilməsinə bağlıdır. Qeyd edək ki, bütün bunların əsasında elm, eləcə də innovasiya sahəsində yaxşı düşünülmüş dövlət politikası dayanır. Bu baxımdan indiki şəraitdə qəbul edilən bəzi strategiyaları, həmçinin dövlət proqramlarını təqdim etmək mümkündür. Son zamanlarda ticarət dövriyyəsindəki artım qloballaşma tendensiyaları ilə birlikdə regional inteqrasiyanın da genişləndiyini göstərir. Rəqabətli mühitdə ixtisaslaşmaya üstünlük verilməsi, həmçinin innovasiya potensialının inkişafı və beləliklə, optimal əlavə dəyərin təşviqi, o cümlədən dövlətin həm makro, həm də mikro səviyyədə rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsi real iqtisadiyyatda olan mövcud vəziyyətin təzahürləridir.
Açar sözlər: elektron ödəniş, innovasiya, elektron sənəd, informasiya, qeyri-neft sektoru, texnologiya
DƏNİZ SUALTI QAZ-KONDENSAT KƏMƏRLƏRİNİN HİDRAVLİK
HESABLANMASI
Authors: Elman İskəndərov, Nurlan Emiraslanli Elman İskəndərov, Nurlan Emiraslanli
Published: June 2022

Qaz-kоndensat kəmərlərinin multifazalılığının əsas səbəbləri, maye fazanın mövcud¬luğunun kəmərlərin işinə оlan təsirləri və bu təsirlərin qaz-kоndensat kəmərlərində nəql рrоsesi zamanı yarada biləcəyi fəsadların qarşısının alınması üçün kəmərlərin hesablanması haqqında qısa təhlil verilmişdir. Qazın nəqli zamanı ətraf mühitin təsir¬ləri nəticəsində qazın termоdinamik рarametrlərinin dəyişməsi ilə оnun tərkibində оlan karbоhidrоgen kоndensatı və su buxarlarının kоndensləşərək maye halına keçməsi рrоsesi, yəni faza çevrilmələri baş verir ki, nəticədə qazın sıxlığı, kоmроnent tərkibi dəyişir. Bu isə öz növbəsində təhvil verilən və qəbul edilən qazın miqdarı arasında fərq yaranmasına səbəb оlur. Faza çevrilmələri hesabına nəql sistemlərində baş verən qaz itkilərinin miqdarı ilin mövsümlərindən asılı müxtəlif оlur. Təzyiqin çоxalması zamanı buxarlanma, azalması zamanı isə kоndensləşmə рrоsesləri mövcud оla bilir. Bu za¬man qazın temрeraturunun aşağı düşməsi оnu su buxarları və ağır karbоhidrо¬gen¬lərlə daha da zənginləşdirir. Bоru kəmərlərinin hidravlik hesablanmasının aрarılmasında əsas məqsəd bоru kəmərinin uzunluğu bоyu cəm basqı (təzyiq) itkilərinin, stansiyala¬rının sayının taрılmasından və stansiyaların kəmərin trası bоyu yerləşdirilməsindən ibarətdir.
Açar sözlər: hidravlik hesablama, sualtı qaz-kondensat kəmərləri, kəmərlərin korro¬ziy¬ası.
EVALUATION METHOD OF IMPACT OF GAS-MOTOR COMPRESSOR DESIGNS ON THE AMPLITUDE OF GAS PULSATIONS IN DISCHARGE LINES
Authors: Shahriyar Baghirov Shahriyar Baghirov
Published: June 2022

The article is dedicated to analysis of effects of gas communication constructions on pulsation amplitude which originates from periodic work of gas-motor compressors. The objects of research are the types of gas-motor compressors MKS12/(75-85)-(85-180) and 10GKNAM1/(50-53)-(70-125)/90-(125-150).
A design technique and construction of diagram of gas entrance to buffer capacity of a compressor, which allows the estimation the dynamic processes in gas brace was given. The method is based on the design of a quantity of a gas portion entering the buffer capacity in equal interval of time. Due to the built diagrams the analysis of dynamics of gas movement in buffer capacity and gas pipelines is carried out. This technique is recommended to be used at a choice of the compressor equipment for concrete pressure regimes and productivity.
The analysis of influence of a design of gas-motor compressor’s buffer capacity on amplitude of pulsations was carried out.
Keywords: gas-motor-compressor, amplitude of pulsation, the piston compressor, the buffer capacity, compressor cylinder, design method.
CONSTRUCTION OF STATIONARY SEABED NO. 760 FOR DRILLING 10 PRODUCTION WELLS IN THE DARWIN BANK FIELD
Authors: Shahruz Eyyubzade, Sabuhi Ahmadov Shahruz Eyyubzade, Sabuhi Ahmadov
Published: June 2022

Project of construction of stationary offshore foundation No. 760 for drilling of 10 production wells in “Darwin bank” field of “Absheron oil” OGPD to project assignment prepared by “Absheron oil” OGPD according to SOCAR's protocol dated 25.06.2013 and approved by SOCAR performed accordingly.
The project was developed in accordance with the current rules CniP 1.02.01-85, the conditions for the most favorable placement of drilling equipment on the platform, the experience gained in design, construction, drilling of oil and gas facilities.
The project includes rigid construction fencing sections with a height of 1200 mm and removable along the perimeter of the platform to ensure safe movement of workers on the platform during drilling and operation.
The feet of the support blocks are pushed 6m into the ground on the seabed, and surfs are dug from the inner pile of the foot to the project level. Anchors are released on these surfs and the internal cavities of the pits and pipes are filled with cement mortar. This means that the support block is attached to the seabed by means of combined drilling piles.
Keywords: Support block, stationary seabed, well drilling, Darwin bank, Absheron oil, platform design
“BULLA-DƏNİZ” YATAĞINDA 2A SAYLI QAZ YIĞIM MƏNTƏQƏSİ
Authors: Səbuhi Əhmədov, Ülfət Tağızadə Səbuhi Əhmədov, Ülfət Tağızadə
Published: June 2022

“Bulla-dəniz” yatağında yerləşmiş 2A saylı Qaz Yığım Məntəqəsi (QYM) haqqında infor¬ma¬si¬yalar verilmişdir. Hidrotexniki qurğular layihə tərkibi haqqında habelə, özül üzərində la¬yi¬hə¬nin texnoloji hissəsi haqqında məlumatlar vardır. Bu məqalədə hidratların nə səbəbə ya¬ra¬n¬ması və onlarla mübarizə üsullarının yollarından bəhs edilmişdir. Qaz hidratları uyğun təz¬yiqdə uyğun temperaturda qazın nəqli vaxtı quyu ağzında borunun daxilində boru ağ¬zın¬da və bəzən magistral kəmərlərdə baş verir. Alçaq temperaturu olan cihazlarda bu bir qayda olaraq drossel effekti ilə müşahidə olunur.bəzən bu da azlıq təşkil edə bilir onda bu zaman dietilenqlikol maddəsi vurulur. Bu qurğuların əsas iş prinsipi qazın qurudulmasına və bu qu¬rudulma zamanı orada olan hidratların yoxa çıxartmasına əsaslanır. Beləliklə bu prosesin sonunda qaz hidratdan tam şəkildə azad olmuş olur və on¬dan qoxu gəlmir. Təbii qazların böyük həcmdə nəqli zamanı boru kəmərlərində hidrat bir¬ləş¬mə¬lərinin yaranmasına qarşı ən səmərəli üsul qazın kəmərə verilməzdən əvvəl qurudulması hesab edilir. Məhz yuxarıda sa¬daladığımız məlumatlara əsaslanaraq bu qazlarda baş verən hidratları yox edirlər. Qaydaya görə qaz fazasında qaz hidratlarının yaranması, məhz qaz fazasına görə bir digər hal isə, bircinsli su məhlulunda əmələ gəlməsidir. Hidratların bircinsli su məhlulundan yaranaması zamanı orada suda həll olunana qaz molekulları, onun öz ət¬rafında hidrat strukturu forma¬laş¬ması ilə əlaqələndirirlər. Məhz, bu termini ilk dəfə Makaqon tərəfindən müəyyən edilib. Be¬lə¬liklə o bu sistemi maye sisteminin fazalar arası əlaqəsi ilə bağlantısının olmasını qeyd edib.
Açar sözlər: hidratlar və onların yaratdığı çətinliklər, Qaz Yığım Məntəqəsi (QYM), boru xət¬ləri və onların xarakteristikası.
NEFTİN SUDAN AYRILMASI ÜSULLARI
Authors: Nərgiz Mustafayeva, Ülvi Abdullayev Nərgiz Mustafayeva, Ülvi Abdullayev
Published: June 2022

Nefti sudan təmizləmək (deemulsasiya) haqqında məlumat verilmişdir. Nefti sudan təmizləmək üçün düzgün üsullardan istifadə etmək lazımdır. Bunun üçün də emulsiyaların yaranma mexanizmi və xassələrini bilmək lazımdır. Emulsiyanın yaranma sə¬bə¬bi, neft laydan quyunun ağzına hərəkət edən zaman əmələ gəlir və mədənin kom¬mu¬ni¬kasiyalarında sonrakı hərəkətində davam edir. Qısaca olaraq demək olar ki, emulsiya neft və suyun fasiləsiz qarışması zamanı baş verir. Quyuda emulsiyanın yaranması intensivliyi isə neftin çıxarılma üsulundan asılıdır. Uyğun olaraq istismar dövrü, yataq xarakteri və neftin kimyəvi-fiziki xassələrindən asılı olur. İstənilən yataq üç üsullardan biri vasitəsi ilə istismar olunur: fontan, kompressor və ya dərinlik nasosları. Neft yatağının ilkin istismar dövründə fontan üsulundan istifadə olunurdu. Quyu qaldırıcı borularında neft su ilə qarışanda yaranan in¬tev¬sik¬lik neftdə həll olunan qazın ayrılması ilə artır, bu da su-neft qarışığının ilkin hərəkət mər¬hə¬ləsində emulsiya yaradır. Kompressor istismar üsulu quyularda emulsiya yaranması fon¬tan üsuluna oxşayır. Quyunun daxilinə qazın yerinə havanı vuran zaman (erlift üsulu) , qət¬ran-asfalt hissəcikləri yaranması ilə ağır karbohidrogenlərin müəyyən hissəsində oksidləş¬mə prosesi baş verir, bu da uyğun olaraq mənfi təsir göstərir.
Açar sözlər: neft emulsiyaları, deemulsasiya, neft layları.
COMPLICATIONS IN THE OPERATION OF OFFSHORE CONDENSATE WELLS AND THE CHOICE OF METHODS TO COMBAT THEM
Authors: Korkhmaz Abilov, Shahin Ismayilov Korkhmaz Abilov, Shahin Ismayilov
Published: June 2022

The article provides a brief analysis of the complications in the operation of offshore condensate wells and the choice of methods to combat them. The issue of improving and accelerating the development and operation of oil, gas and gas condensate fields has always been relevant and is still relevant today.
Development and operation of hydrocarbon deposits is accompanied by the following complications:
Complications in the operation of oil wells; irrigation of oil well products; intensification of sand manifestations in deposits;
Complications in the operation of clean gas fields;
Complications in the operation of gas condensate wells, etc.
In order to eliminate all these complexities in the development and operation of hydrocarbon fields, the development of measures in the dissertation, their implementation is very important, as they increase the coefficients of oil, gas and condensation and reduce the cost of oil, gas and condensate..
Keywords: condensate, complexity, hydrocarbon, sand formation, gas condensate, gas supply.
О ПРИМЕНЕНИИ МЕТОДОВ МАТЕМАТИЧЕСКОЙ СТАТИСТИКИ ДЛЯ ОПРЕДЕЛЕНИЯ ОЦЕНОК ПОКАЗАТЕЛЕЙ ДОБЫЧИ НЕФТИ И ГАЗА
Authors: Гюлбала Алескеров Гюлбала Алескеров , Сабухи Нариманлы Сабухи Нариманлы , Игбал Насибли Игбал Насибли
Published: June 2022

В статье рассмотрены оценки параметров добычи газа и нефти, как точечные, так и интервальные. Для интервальных оценок находят доверительные интервалы с заданным уровнем достоверности на примере одного из параметров добычи нефти - параметра проницаемости пласта скважины. Рассмотрены вопросы, связанные с оценкой параметров добычи газа и нефти, такие как оценка параметров пласта и влияние на призабойную зону скважин, а также вопросы образования песка в скважинах и эффективности различных мероприятий по устранению его. На основании таблиц, данных в приложении первоисточников приведены числовые значения доверительных интервалов для различных уровней случая и их сравнение. В данной статье используется метод максимального правдоподобия, который является одним из методов математической статистики для определения оценок неизвестных параметров.
Ключевые слова: газовая сеть; газопровод; проходимость; добыча нефти и газа; призабойная зона; вероятностный метод; моделирование газопровода; газотранспортные сети; численные методы; дифференциальные уравнения; компьютерное моделирование.
LABORATORİYA ŞƏRAİTİNDƏ YENİ KOMPOZİSİYANİN DUZÇÖKMƏYƏ QARŞI EFFEKTİVLİYİ
Authors: Mehparə Adıgözəlova, Nicat Xaliqov Mehparə Adıgözəlova, Nicat Xaliqov
Published: June 2022

Neft yataqlarının işlənməsi və istismarı təcrübəsi göstərir ki, quyularda və avadanlıqlarda qeyri-üzvi duzların çöküntülərinin qarşısını almaq üçün neft hasilatının texnoloji proseslərinə əsaslanan üsullardan istifadə etmək olar. Xüsusilə, neft yataqlarının daşması zamanı kimyəvi cəhətdən bir-birinə uyğun gəlməyən suların qarışması istisna olmaqla, duzlu çökmənin səbəblərindən biri yatağın neft yığımında, örtüklərində su-neft axınının sürətinin artmasına səbəb olan aşağı yapışma qabiliyyətidir.
Neft-mədən sistemində rastlaşdığımız bu hal neft itkisi iə yanaşı, əlavə təmir xərclərinə səbəb olur. Nəzərə alsaq ki, neft sənayesində ən mühüm vəzifə neftin hasilatı, yığılması və emalının səmərəliliyini artırmaqdır. Bu problemin həllində vacib istiqamətlərdən biri qeyri-üzvi duzların yataqları ilə mübarizədir.
Laboratoriya şəraitində inhibitorun tərkibinin effektivliyini qiymətləndirmək üçün tədqiqatlar aparılmışdır. 4%NH4F+7%HCl+1%metanol+0,3% səthi aktiv maddə +100% qədər su tərkibli kompozisiya hazırlanmışdır.
Xlorid turşusunda həll olan ammonium biofluorid onu qismən neytrallaşdırır və bu reaksiya nəticəsində turşu və ammonium xlorid əmələ gəlir. Hidrogen flüorid silikat və alüminosilikat mineralları ilə təmas səthinin güclü korroziyası ilə reaksiyaya dail olma xüsusiyyətinə malikdir.
Kompozisiyaya əlavə edilən qələvi xüsusiyyətli metanol məhlulun turşuluğunu azaltmaq üçün istifadə edilmişdir.
"Neft-ingibirləşdirici məhlul" sərhədində fazalararası gərginliyi azaltmaq məqsədilə turşu aşqarların təsirini yüksltmək məqsədilə səthi aktiv maddə əlavə edilir.
Kompozisiyanı tərkib sınağı Suraxanı neft yatağının model lay sularında aparılmışdır.
Kompozisiya rəngsiz, iysiz kimyəvi regentdir. Reagent təhlükəli olmayıb xüsusi saxlanma tədbirləri tələb etmir, suya asanlıqla dozalanır və uzunmüddətli saxlama zamanı keyfiyyətini itirmir.
Açar sözlər: duzçökmə, inhibitor, model lay suyu, kompozisiya, mineral duzlar.
ELEKTROENERGETİKA SİSTEMİNİN STATİK VƏ DİNAMİK DAYANIQLIĞININ HESABLANMASI
Authors: Nurəli Yusifbəyli, Xəzər Abasov Nurəli Yusifbəyli, Xəzər Abasov
Published: June 2022

Elektrik təchizatı sistemlərinin mühüm xarakteristikası istehlakçıların fasiləsiz və keyfiyyətli qidalanmasını təmin etmək bacarığıdır. Keyfiyyətin əsas göstəricisi enerji sisteminin sistemə zəif və ya güclü təsirlərdən irəli gələn normal iş rejiminin müxtəlif pozuntularından sonra öz xüsusiyyətlərini qoruyub saxlamaq və ya bərpa etmək bacarığıdır. Sistemə zəif təsirlər əsasən elektrik enerjisi sistemlərinin aşırı yüklənməsindən qaynaqlanır. Enerji sistemlərinin elementlərinin bu cür təsirlər zamanı cərəyanları nominal dəyərlərdən bir qədər çoxdur. Sistemin zəif təsirlərə davamlılığı enerji sisteminin statik sabitlik əmsalları ilə qiymətləndirilir. Məhz statik dayanıqlılıq enerji sisteminin elektrik enerjisi sisteminin ayrı-ayrı qovşaqlarının sıradan çıxması şəraitində iş qabiliyyətinin saxlanmasına imkan yaradır.Enerji təchizatı sisteminin normal iş rejiminin pozulması sistemə güclü əlavələr nəticəsində yarana bilər. Elektrik təchizatı sisteminə güclü təsirlərə, bir qayda olaraq, sistemin cərəyanlarının nominal cərəyanlardan on dəfələrlə artıq olan dəyərlərə kəskin artması ilə bağlı olan təsirlər aiddir. Belə təsirlər dinamiki dayanıqlığın pozulmasına səbəb ola bilər ki, şəbəkənin tezliyini, gərginliyi və osilatorların bir hissəsini asinxron rejimə keçirməklə müşayiət olunur.Yeni enerji sistemlərinin layihələşdirilməsi və köhnələrin modernləşdirilməsi zamanı enerji sistemlərinin xarakteristikalarının proqnozlaşdırılmasında kəskin əks-səda yaranır. Sistemin dayanıqlılığının müəyyən edilməsi yollarından biri iş rejimlərinin sistem üzrə güclü və zəif təsirlərdə nəzəri təhlilidir. Sistemin hər bir elementinin real parametrlərini nəzərə almaq, onların böyük miqdarı və bu parametrlərin hətta hər bir element daxilində qarşılıqlı mürəkkəbliyi səbəbindən demək olar ki, mümkün deyil. Problemin həlli zərurəti elementlərin parametrlərinin əhəmiyyətli dərəcədə ideallaşdırılmasına gətirib çıxarır.
Açar sözlər: elektroenergetika, dinamik dayanıqlılıq, texnoloji sərf, faydalı iş əmsalı, enerji, paylanan enerji.
IMPACTS OF COVID-19 ON THE AZERBAIJAN ECONOMY
Authors: Yassi Dibirova Yassi Dibirova
Published: June 2022

As we know, the strategic roadmaps and plans developed for the main sectors of the economy will ensure sustainable economic development in the country, the competitiveness of the economy, inclusion and further increase of social welfare. Responding to global challenges, Azerbaijan will strengthen its position in the world economy as a result of attracting investment, a free competitive environment, access to markets and the development of human capital. Over the past 10 years, the Azerbaijani economy has entered a qualitatively new stage as one of the countries with the highest economic growth rates in the world. However, as a result of the COVID-19 pandemic, which began to spread rapidly in the world in 2019, not only Azerbaijan, but also many countries around the world were strongly affected, both economically and socially, and there were some setbacks in the economy. The economic crisis caused by the COVID-19 pandemic is much greater than the economic crises and disasters that have taken place in the last 40 years. It is estimated that the global crisis will be caused by the pandemic will be much deeper and more permanent than previous global crisis. The world economy shrank by 3.75% in 2020, which is nearly twice the contraction in the global financial crisis. In my article, it will discuss the formation of the Azerbaijani economy, the impact of the global pandemic on the country's economy, the measures taken by enterprises during the COVID-19 pandemic and the advantages and disadvantages of these measures.
Keywords: economy, COVID-19 pandemic, accounting policy
INVESTIGATION OF PRODUCTION TECHNOLOGY BY PRESSING OF PLASTIC MASS PARTS IN OIL MINING EQUIPMENT
Authors: Saida Aliyeva, Togrul Hadiyev Saida Aliyeva, Togrul Hadiyev
Published: June 2022

Plastic parts in oilfield equipment have high performance and are widely used in the manufacture of various structural parts using simple processing methods. These details are widely used in oil and gas equipment due to their quality of heat and electrical protection in the chemical environment, longevity and low specific gravity.
Keywords: plastic parts, pressing, press mold, mold matrix, mold punch.
THE IMPACTS OF TODAY’S UNPRECEDENTED CATASTROPHE -CORONAVİRUS PANDEMİC ON WORLD ECONOMY
Authors: Aytaj Askerova Aytaj Askerova
Published: June 2022

Nowadays, one of the global and actual issues all over the world is considered coronavirus pandemic. Around 200 countries have gone into lockdown and international corporations are working in terror all around the world, concerned that financial circumstances will fall in the future. As a result, the purpose of this research is to present a framework that reflects the pandemic's effects and potential responses. Economic development is slow, especially in developing states. We will examine how the corona virus will affect business performance and economic situations. Covid-19 is posing a threat to people all over the world. The whole world is struggling with covid-19. Since it began in Wuhan, China, the Covid-19 poses a danger to everyone. Many people died because of corona across the world. Following the global spread of the coronavirus, each country has been placed under lockdown. The COVID-19 pandemic causes global GDP to drop by as much as 3%, while developing countries which the most impacted, losing as much as 4% on average, but some countries losing more than 6.5 percent and world merchandise trade dropped by as much as 13% in 2020. Human living costs rose almost immediately. We will discuss the effect of lockdown on the world economy in the post-Covid-19 period in this article.
Keywords: Economy, COVID-19 pandemic, economic development
OVERHEAD ALLOCATION TECHNIQUES AND FINANCIAL PERFORMANCE
Authors: Elvin Abdullayev Elvin Abdullayev
Published: June 2022

In recent years sales of cellular connection has become the fastest growing industry and one of the major areas of domestic and global telecommunications markets. The rapid growth of information flows requires accelerated development of the cellular market and continuous improvement methodology, economic theory, and methods of analysis and management in this area. The most important tasks of modern management practices are to develop and implement decisions to achieve financial and economic stability and efficiency of the organization.In this regard, there are problems with the need to develop, apply, and perspective development of theoretical-methodological and administrative - actual methods to cost analysis and product costs in the economic activities of mobile companies, which determines the relevance of the research topic. All this leads to problems associated with the need to develop theoretical and methodological, organizational, and practical approaches of management analysis of cellular companies in the modern economy of our country and determines the relevance of the research topic. From a cost management standpoint, the research suggests that manufacturing organizations employ the ABC method since it allocates overhead expenses more correctly than alternative cost accounting systems. Adopting this approach will result in: a) a better knowledge of the business processes that drive costs, b) a better technique for identifying productivity improvements that improve service delivery, and c) a clear identification of the performance metrics that improve cost management. These are critical elements of continuous improvement and comprehensive quality management programs that are critical to achieving an organization's objectives, goals, and, ultimately, financial success.
Keywords: over head, costs, economic development
СПОСОБ ДЕТЕКТИРОВАНИЯ ВНУТРИПЛАСТОВЫХ ПЕРЕТОКОВ ЖИДКОСТИ НАГНЕТАТЕЛЬНЫХ СКВАЖИН
Authors: Джавахир Гасымова Джавахир Гасымова
Published: June 2022

Приведены различные способы установления фильтрацион¬ных харак¬терис¬¬¬тик в меж¬сква-жинном пространстве нефтяного пласта и проведен качественный анализ с целью определения их преимуществ и недостатков. Пред¬ло¬гаемый способ детектирования внутрипластовых перетоков жид¬кос¬ти наг¬не¬та¬тельных скважин заключается в том, что проекты заводнения корректиру¬ют¬ся на основе инфор¬ма¬ции, полученной в результате анализа продукции до¬бываю¬щих скважин на наличие электропарамагнитного резонансного сигна¬ла от маг¬нит¬ного компо¬зита, содержащего спинмеченный макрогетероцикл, ха¬рак¬тери¬зу¬ю¬щей наличие и/или отсутствие перетоков в межскважинном прос¬тран¬стве жидкости, нагне¬таемой через нагнете¬тельные скважины в дре¬ни¬руемую часть пласта. Таким образом, определяется маршрут¬ная карта межскважинного по¬ро¬вого пространства на дренируемом участке пласта, что позволяет вносить со¬ответствующие коррективы в реализуемые проекты заводнения, направ¬лен¬ные на поддержание пластового давления.
Новизна разработки заключается в том, что нагнетаемая через нагне¬та¬тель¬ные скважины в дренированное пластовое простанство жидкость до ее за¬качки обраба¬тывается специально приготовленной на основе магнитного на¬нокомпозита, содержащего спинмеченный макро¬гетеро¬цикл с требуемыми по температур¬ному, седиментационному, во¬до¬родному, грануля¬ции, кор¬ро¬зи¬он¬ной устойчивости и агломерационной стабильности пока¬зате¬лями, а на ус¬тье продукция добывающих скважин подвергается анализу на наличие элек¬тро¬-парорезонансного (ЭПР) сигнала для определения в ней закаченной в плас¬товое пространство обработанной жидкости.
Обработка нагнетательной жидкости водной суспензией, приготов¬¬ле¬н¬ной на основе маг-нитного нанокомпозита, содержащего спинмеченный мак¬ро¬гетероцикл придает ей ЭПР актив¬ность, что позволяет детектировать в про¬дук¬ции добывающих скважин наличие нагнета¬тель¬ной жидкости. Информация, характеризующая сос¬тояние и степень дрени¬ро-ван¬ности завод¬ня¬емого пласта, является базовой для определения более пред¬поч¬тительных координатов расположения допол¬ни¬тель¬ных нагнетательных сква¬жин.
Ключевые слова: детектирование внутрипластовых перетоков, заводнение, элек¬тро-парамаг¬нитный резонансный сигна¬л, магнитный композит, фильтра¬ци¬он¬но-емкостные свойства, внутрипластовое давление, дренирование продук¬тив¬ного пласта.