ОРГАНИЗАЦИОННЫЕ ОСНОВЫ СКРИНИНГА КОЛОРЕКТАЛЬНОГО РАКА В МИРОВОЙ МЕДИЦИНСКОЙ ПРАКТИКЕ. ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ
Authors: Р.С. Жолмурзаева 
Published: November 2024

Актуальность. Рак ободочной и прямой кишки (колоректальный) является третьим по распространенности раком в мире. Он поддается скринингу, так как скрининговое исследование может быть осуществлено на предраковых, латентных, ранних и излечимых стадиях. При скрининге колоректального рака могут использоваться прямые или непрямые методы, применяемые произвольно или в структуре организованных программ. Большинство случаев колоректального рака диагностируется в возрасте старше 60 лет. Большинство программ скрининга относятся к лицам в возрасте 50-75 лет. Цель обзора – Анализ подходов и результатов скрининга колоректального рака в мировой медицинской практике для формирования рекомендаций для отечественного здравоохранения. Стратегия поиска. Поиск литературных источников осуществлен в Medline и Кокрейновском регистре контролируемых исследований с использованием следующих ключевых слов/сочетаний: «colorectal cancer AND/OR colon cancer AND/OR rectal cancer AND screening OR early diagnostic OR prevention AND guaiac faecal occult blood test (gFOBT), faecal immunochemical test for haemoglobin (FIT), flexible sigmoidoscopy (FS), CT colonography (CTC), DNA-marker and video capsule endoscopy». Глубина поиска составила 20 лет с 2000 г. по 2019 г. В обзор включены данные метаанализов и рандомизированных клинических исследований, проведенных и опубликованных за период 2000-2019 гг. Исключены данные исследований класса доказательности менее В. Результаты анализа. Скрининг позволяет добиться снижения смертности от заболевания в результате его выявления на ранних стадиях и частоты развития рака посредством выявления предраковых состояний (полипов толстой кишки), которые могут быть удалены. В рандомизированных контролируемых исследованиях (РКИ) было обнаружено, что применение гваяковой пробы для обнаружения крови в кале снижает смертность от колоректального рака на 13-33%. Методика иммунохимического анализа (FIT) еще превосходит gFOBt. Исследования результатов сигмоидоскопии продемонстрировали снижение заболеваемости на 18% и снижение смертности от рака данной локализации на 28%. В настоящее время доказательные исследования колоноскопического скрининга немногочислены. Хотя это еще не подтверждено в РКИ, вполне вероятно, что колоноскопия является лучшим методом скрининга. С точки зрения охвата населения, организованные программы превосходят оппортунистический скрининг. Организованные программы, использующие более дешевые методы, такие как FS / FIT, могут быть лучше адаптированы к бюджету и возможностям здравоохранения. Заключение. Проведение скрининга колоректального рака в Казахстане должно в большей степени учитывать контроль актуальных ресурсов системы здравоохранения и базироваться на организованном этапном скрининге.

Actuality Colorectal cancer (CRC) tacked the third place in worldwide common cancer. The revealing of CRC on premalignant, latent and curable stages is important method of decrease of mortality. CRC screening can use direct or indirect tests, delivered opportunistically or via organized programs. Most CRCs are diagnosed after 60 years of age; most screening programs apply to individuals 50-75 years of age. The purpose of the review is to analyze the approaches and results of screening of colorectal cancer in the world medical practice in order to formulate recommendations for domestic health care. Search strategy The search for literary sources was carried out in the Medline and Cochrane Register of Controlled Studies using the following keywords / combinations: "This test is carried out on the basis of the blood test (gFOBT), faecal haemoglobin immunochemical test (FIT), flexible sigmoidoscopy (FS), CT colonography (CTC), DNA-marker and video capsule endoscopy. ” The search depth was 20 years from 2000 to 2019. The review includes data from meta-analyzes and randomized clinical studies conducted and published over the period 2000-2019. Data of studies of evidence less than B class is excluded. Results Screening may reduce disease-specific mortality by detecting CRC in earlier stages, and CRC incidence by detecting premalignant polyps, which can subsequently be removed. In randomized controlled trials (RCTs) guaiac fecal occult blood testing (gFOBt) was found to reduce CRC mortality by 13%-33%. Fecal immunochemical testing (FIT) has no RCT data comparing it to no screening, but is superior to gFOBt. Flexible sigmoidoscopy (FS) trials demonstrated an 18% reduction in CRC incidence and a 28% reduction in CRC mortality. Currently, RCT evidence for colonoscopy screening is scarce. Although not yet corroborated by RCTs, it is likely that colonoscopy is the best screening modality for an individual. From a population perspective, organized programs are superior to opportunistic screening. Thus, organized programs using cheaper modalities, such as FS/FIT, can be tailored to budget and capacity. Conclusion The screening of colorectal cancer in Kazakhstan should take more account of the monitoring of the current resources of the health care system and be based on a staged screening.

Өзектілігі. Тоқішек және тікішек (колоректалды) обыры дүниежүзіндегі обырдың таралуы бойынша үшінші болып табылады. Ол скринингіге беріледі, өйткені скринингілік зерттеу обыралды, латентті, ерте және емделетін кезеңдерде жүргізілуі мүмкін. Колоректалдыобыры скринигі кезінде тура және тура емес әдістер қолданылуы мүмкін, олар еркін немесе ұйымдастырылған бағдарламалар құрылымында қолданылады. Көптеген жағдайларда колоректалды обыр 60 жастан асқандарда диагноздалады. Скринингінің көптеген бағдарламалары50-75 жастағыларға арналады. Шолу мақсаты- отандық денсаулық сақтау үшін ұсыныстарды қалыптастыру үшін дүниежүзілік медициналық практикада колоректалды обыр скринингі әдістері мен нәтижелерін талдау. Ізденістер стратегиясы. Мынадай негізгі сөздер/сөз тіркестерін пайдаланумен бақыланатын зерттеулер Medline және Кокрейндік регистрде әдеби түпнұсқаларды іздестіру жүргізілді: «colorectal cancer AND/OR colon cancer AND/OR rectal cancer AND screening OR early diagnostic OR prevention AND guaiac faecal occult blood test (gFOBT), faecal immunochemical test for haemoglobin (FIT), flexible sigmoidoscopy (FS), CT colonography (CTC), DNA-marker and video capsule endoscopy». Іздестіру тереңдігі 20 жылды құрады 2000 жылдан 2019 жылға дейін. Шолуға 2000-2019 жж. мерзімінде өткізілген, зерттелген метаанализдердің талдауы және рандомизирленген клиникалық зерттеулер енгізілді. В кем дәлелдеу классы зерттеулері мәліметтері алынбаған. Талдау нәтижелері. Скрининг обыралды жағдайларды (тоқішек полиптері) анықтау арқылы, оларды алып тастауға болады, обырдың ерте кезеңдерінде және даму жиілігін анықтау нәтижесінде аурудан өлім–жітімді төмендетуге жетуге мүмкіндік береді. Рандомизирленген бақыланатын зерттеулерде (РБЗ) нәжісте қанды анықтау үшін гваякалық сынақты қолдану колоректалды обырдан 13-33% өлім–жітімді төмендетеді. Иммунохимиялық талдау әдісі (FIT) әлі gFOBt артады. Сигмоидоскопияның нәтижелері зерттеулері 18% аурушаңдығын төмендетуді көрсетеді және 28% осы орналасу обырынан өлім - жітімді төмендету. Осы уақытта колоноскопиялық скринингінің дәлелді зерттеулері көп емес. Бірақ ол РБЗ расталмаған, толық мүмкін колоноскопия скринингтің ең үздік әдісі болып табылады. Оппортунистикалық скрининг халықты қамту, ұйымдастырушылық бағдарламалар тұрғысынан артықтау. Ең арзан әдістерін пайдаланушы, ұйымдастырушылық бағдарламалар, FS / FIT сондай, бюджетке және денсаулық сақтау мүмкіндіктеріне бейімделуі мүмкін. Қорытынды. Қазақстанда колоректалды обыр скринингін өткізу денсаулық сақтау жүйесінің өзекті ресурстарын бақылауды барынша үлкен деңгейде ескеруі керек және ұйымдастырылған кезеңдік скринингке негізделеді.