Αρχαία Τροιζήν
Authors: Γιαννοπούλου Μαρία 
Published: September 2021

Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια νέα θεώρηση της τοπογραφίας και της ιστορίας της αρχαίας Τροιζήνος με βάση τα αποτελέσματα των σωστικών ανασκαφών και των επιφανειακών ερευνών που διενεργήθηκαν τα τελευταία τριάντα χρόνια στην ευρύτερη περιοχή της Τροιζηνίας από τις αρμόδιες Εφορείες Αρχαιοτήτων (Β΄ και ΚΣΤ΄ ΕΠΚΑ). Ο κύριος όγκος των νέων ευρημάτων προέρχεται από τα αρχαία νεκροταφεία, για τα οποία έχουμε τώρα μια σαφή εικόνα, ενώ τα στοιχεία για τα δημόσια κτήρια παραμένουν ακόμη αποσπασματικά. Η πραγμάτευση του θέματος γίνεται σε έξι κεφάλαια, τα οποία διαιρούνται σε επί μέρους ενότητες. 1. Αρχαίες γραπτές μαρτυρίες – Ιστορία της έρευνας Στο πρώτο κεφάλαιο παρατίθενται οι πληροφορίες των αρχαίων πηγών για την γεωγραφία, την μυθική παράδοση, την ιστορία, την τοπογραφία και τα μνημεία της Τροιζήνος. Επίσης γίνεται εκτενής αναφορά στα σχετικά κείμενα των νεωτέρων περιηγητών και παρουσιάζεται το ιστορικό των αρχαιολογικών ερευνών που έχουν πραγματοποιηθεί από τον 19ο αιώνα και εξής.2. Οι κατά χώραν υλικές μαρτυρίες Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα εντοπισμένα υλικά κατάλοιπα της προϊστορικής Τροιζήνος (μυκηναϊκοί θολωτοί τάφοι) και της πόλεως των ιστορικών χρόνων (τείχη και ακρόπολη, αγορά και ιερά εντός τειχών, ιερά εκτός τειχών, Τέμενος Ιππολύτου - Ασκληπιείο, λιμένες, αμυντικά έργα, νεκροταφεία). 3. Τα νεκροταφεία της Τροιζήνος Στο τρίτο κεφάλαιο εξετάζεται η τοπογραφία των νεκροταφείων και παρουσιάζονται αναλυτικά οι τάφοι με τα κτερίσματά τους, τα ταφικά οικοδομήματα των ρωμαϊκών χρόνων και οι επιτύμβιες στήλες που ήλθαν στο φως κατά τις σωστικές ανασκαφές. Όπως διαπιστώνεται, η Τροιζήν είχε δύο μεγάλα νεκροταφεία, εκτεινόμενα το ένα προς τα δυτικά και το άλλο προς τα ανατολικά της πόλης. 4. Τα κτερίσματα Στο τέταρτο κεφάλαιο τα κτερίσματα κατατάσσονται σε ομάδες ανάλογα με το είδος και το υλικό κατασκευής τους (χάλκινα αγγεία και σκεύη, πήλινα αγγεία διαφόρων εργαστηρίων, αγγεία και σκεύη από αλάβαστρο, μόλυβδο, ύαλο και οστό, έργα πηλοπλαστικής, μετάλλινα αντικείμενα), και εξετάζονται τυπολογικά προκειμένου να ενταχθούν στην καλλιτεχνική παράδοση της εποχής τους (αττικά, κορινθιακά και εγχώρια εργαστήρια, καθώς και ειδικές κατηγορίες). 5. Τα έθιμα ταφήςΣτο πέμπτο κεφάλαιο σχολιάζονται τα γενικά χαρακτηριστικά των δύο νεκροταφείων, η μορφή των τάφων και το είδος των κτερισμάτων, όπως διαφοροποιούνται σε κάθε περίοδο, και γίνονται παρατηρήσεις για τα έθιμα ταφής. 6. Σύνθεση των δεδομένων Στο έκτο κεφάλαιο επιχειρείται η ανασύσταση της εικόνας της μνημειακής τοπογραφίας της Τροιζήνος με τον συνδυασμό παλαιών και νέων αρχαιολογικών ευρημάτων και με τον συσχετισμό τους με τις πληροφορίες που παρέχουν οι αρχαίες φιλολογικές πηγές και οι επιγραφικές μαρτυρίες. Η τοπογραφία της αγοράς και του τεμένους του Ιππολύτου αναθεωρούνται και διατυπώνονται νέες προτάσεις για τις πιθανές θέσεις των μνημείων που αναφέρει ο Παυσανίας. Στο τέλος της μελέτης συνοψίζονται τα αρχαιολογικά δεδομένα που προκύπτουν για κάθε περίοδο (από τους προϊστορικούς έως και τους πρωτοχριστιανικούς χρόνους), αφενός από τα σωζόμενα κτηριακά κατάλοιπα και αφετέρου από τις ανασκαφές των νεκροταφείων, και τα δεδομένα αυτά εντάσσονται στο αντίστοιχο ιστορικό πλαίσιο.