bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Anthropometafor in Ukrainian Linguistic Terminology of the Beginning of the XX Century
Authors:   Zaporizhzhia National University, Sablina Svitlana
Published: March 2023

The research is connected with the ancient, yet relevant in all periods of the development of the Ukrainian scientific language model of term formation based on metaphorization, which correlates with the modern tendency of research of linguistic facts from the standpoint of anthropocentrism. The article typologizes and analyzes the anthropomorphic metaphor as a model of term formation in the linguistic terminology of the early twentieth century on the material of grammars, which balanced different approaches to making the linguistic terminology sound more scientific (works of I. S. Nechuy-Levytsky, E. Tymchenko, Ivan Ogienko). Groups of linguistic terms-atropometaphores based on various analogies with human life are established. In the analyzed grammars of the early twentieth century, of all the models of term formation, the anthropomorphic metaphor is not the most productive model. This is explained by the fact that the formed Ukrainian linguistic terminology of this period was primarily influenced by the tradition of using terms in older Galician grammars, for example, one of the nineteenth century, foreign terminological influences from Latin, Polish and Russian. Meanwhile, the formation of often authorial linguistic terms on the basis of metaphorization reflects the influence of the living vernacular in the linguistic terminology of the twentieth century, which corresponds to the strong purist tendency in the creation of Ukrainian terminology. Quantitatively, the most represented group of anthropometaphors in the linguistic terminology of the early twentieth century is the one that correlates with the processes and results of intellectual and physical-identifying human activity. The group that appears to be less represented is anthropometaphors, the keywords of which are words to denote the dynamic sphere of human life, formed on the basis of somatisms, metaphorization of the social fragment of the conceptual sphere “human” (by sex or kinship), anthropometaphors that are derived from human self-determination concepts. The model of creating linguistic terminology based on metaphorization, and in particular anthropometaphorization, rather than borrowing of terms, aimed to give linguistic terms explanatory power, realized in the semantic transparency of a particular special word. It was discovered that the necessity and expediency of a significant number of anthropometaphors in the linguistic terminology of grammars of the early twentieth century is fully explained by the transparency of this type of formations, which corresponded to the guidelines on intelligibility and accessibility of terms and their nationality of that time. That is the reason why the model of anthroponymic metaphorization fully complied with these guidelines.
Semantic and Syntax Structure of Unextended Sentences of Verbal Type in the Belles Lettres Communication of Oles Gonchar
Authors:   «KROK» University, Suprun Lyudmyla , Suprun Volodymyr ,   Vasyl' Stus Donetsk National University
Published: March 2023

The article is devoted to the study of the structure of the Ukrainian sentence. At the centre of the authors' scientific interests are unextended sentences of verbal type. The investigation was carried out with the presupposition of the opinion of leading modern syntacticians on the division of simple sentences or parts of complex sentences into extended and unextended ones and the recognition of the minimal structural elements by syntactic units, self-sufficient for forming and expressing predicative basis. The object of the study was unextended verb-type sentences without obligatory predicate components. The analysis includes not only sentences consisting of a subject and a predicate (two-member sentence) or a main clause (one-member sentence sentence), expressed by an absolute verb, but also those that can be distributed by optional components, as well as sentences of complex structure. The material for scientific research was a discourse of high functional-stylistic and individual-speech quality, accumulated in Oles Honchar's novels «Cathedral» and «Your Star». Among the verbs of the modern Ukrainian language, which model unextended sentences of verbal type, the following semantic groups are distinguished: verbs that express action as a lesson, skill, duty; verbs representing the psychophysiological state; verbs of movement, motion; verbs with the meaning of «transformation», «transition», «emergence of a new feature», «strengthening of a feature or quality»; verbs denoting sounds; verbs with the meaning «to take place», «to be» (about the natural phenomena). The main attention in the article is focused on the semantic and syntactic organization of unextended sentences. For this purpose, semantic types of verbs of the modern Ukrainian language are singled out and illustrated with extensive examples, which compose unextended sentences of verbal type in Oles Honchar's belles-lettres communication. Their analysis showed that the writer prefers the verbs of movement, motion and especially those verbs that express the psychophysiological state. Oles Honchar rarely uses verbs that express action as a lesson, skill, duty. The verbs denoting sounds represent a small group either. Verbs with the meaning «to take place», «to be», reproducing the natural phenomena are more frequent. The verbs denoting «transformation», «transition», «emergence of a new feature», «strengthening of a feature or quality» took a borderline position in terms of usage frequency. Based on the analysis of uncommon verb-type sentences without obligatory predicate components in Oles Honchar’s belles-lettres communication, a general conclusion is made that their meanings form a complex of heterogeneous semantic elements. Semantic-syntactic differential features of such sentences are due, among other things, to the self-sufficient semantic content of absolute verbs-predicates.
Racializando o state-building: uma análise do peacebuilding sob a ótica do contrato racial
Authors: da Silva Ana Paula Ricardo
Published: March 2023

O presente estudo propõe-se a analisar a dimensão política do state-building em cenários de pós-conflito. Assim, tem como objetivo explorar as teorias tradicionais e críticas a respeito da construção da paz, buscando entender o poder e seu funcionamento nas operações e processos de paz e o lugar que a raça ocupa neste âmbito. Para tanto, são apontadas e problematizadas as características centrais do peacebuilding à luz da teoria do contrato racial, cunhada por Charles W. Mills. A hipótese que orientou esta pesquisa é a de que o contrato racial exerce influência nas operações e processos de paz nos Estados pós-conflito, estruturando e moldando o poder nesta conjuntura. Durante a feitura da pesquisa, optou-se pela metodologia Process-Tracing, operacionalizando uma análise qualitativa, utilizando os métodos de Análise bibliográfica de fontes secundárias relacionadas às construções teóricas da paz e à raça enquanto fenômeno social e político, e Análise Documental de fontes primárias, como documentos da ONU. A fim de desenvolver seu argumento, este artigo está dividido em duas partes: Primeiro, buscamos delinear as definições de paz, e investigar qual delas se aplica às missões de paz operadas pela ONU nos cenários ora citados, tendo em vista que a ONU é um campo político, onde sua agenda própria se confunde com os interesses dos Estados membros e as necessidades dos países ocupados, sendo, portanto, permeada por tensões e contradições. Segundo, procuramos entender as operações de paz sob a lente teórica do contrato racial, que nada mais é que o pacto firmado entre a supremacia branca para garantir privilégios socioeconômicos sobre seres humanos não-brancos, tornando possível explicitar de que maneira a raça está, historicamente e atualmente presente no contexto dos processos de paz e que papel desempenha. Podemos concluir com esta pesquisa que o peacebuilding é pautado pela teoria da paz liberal, que engloba tradições de pensamentos baseados na imposição da paz e na reprodução de poder, que, por sua vez, fazem parte execução do contrato racial, cuja função é manter a ordem racial e a paz apenas entre a supremacia branca, garantindo seus interesses. Visto que a paz não é estática, assim como a violência, ambos podem ser (re)construídos, e o peacebuilding é um exemplo ilustrativo da (re)construção da paz hegemônica e do racismo, que aumenta ainda mais a dependência econômica dos países em situação de pós-conflito, além de romper sua soberania ao assumir a administração do seu território e povo, desta forma, o peacebuilding da maneira como está estruturado não é hábil para promover a paz de um povo, principalmente em se tratando em povos racializados. As perspectivas presentes neste trabalho contribuem com os estudos da disciplina de Relações Internacionais por refletirem acerca das tradições da política internacional e explorar uma corrente crítica fundamental para uma reorientação de perspectiva, compreendendo o papel da raça no panorama internacional.
Complicações da colecistectomia laparoscopica
Authors: Da Cruz Lucas Wendell , De Souza Victor Hugo Dias , Magalhães Maria Clara de Araujo , Franco Laura Marques , Corrêa Amanda Campos , Fiuza Sérgio Botelho , De Pieri Vitor Coelho , Araújo Júnior Marlon Gonçalves
Published: March 2023

As complicações graves da colecistectomia laparoscópicas se resumem na maioria dos casos a lesão do canal biliar, liberação da bile, hemorragia e lesões intestinais. as complicações resultam em parte de variantes anatómicas, doenças e comorbilidades inerentes ao paciente, e os constrangimentos técnicos da abordagem minimamente invasiva. O médico assistente deve suspeitar de extravasamento biliar quando os pacientes apresentam após a colecistectomia febre, dor abdominal e/ou ascites biliares. Casos de sangramento pode ocorrer a partir do fígado, fontes arteriais ou locais de inserção da porta, nesses casos a abordagem da complicação é definida pelo cenário clínico e nível de gravidade. Outra lesão que pode ocorrer são as intestinais que é um risco em toda cirurgia laparoscópica. Dessa forma é necessário o conhecimento a respeito das complicações com o objetivo de minimizá-las durante os procedimentos.
A liberdade de expressão dos militares estaduais do Paraná sob a ótica dos Direitos Humanos
Authors: Serpe Anne Louise Prestes , Silva Luiz Fernando Bittencourt
Published: March 2023

A temática da segurança pública e direitos humanos encontra-se cada vez mais em pauta nos discursos da mídia e da política e traz, sobretudo, maior visibilidade na atuação policial, especialmente pela onda de violência e criminalidade vivenciada no país. Todavia, são raras as discussões em torno das garantias dos direitos fundamentais desta especial classe de agentes, integrantes das forças policiais. Nota-se uma aparente distorção no entendimento segundo o qual os militares estaduais, quando imbuídos em seu mister de garantir a coesão social e cumprimento da lei, deva apenas ser tutelado e respaldado por legislações castrenses, de modo que o exercício dos demais direitos fundamentais restassem a um segundo plano. A completa fragilidade das garantias humanitárias pode ser resultante da carência de atualização dos regulamentos e normas internas das instituições, as quais, por vezes, encontram-se em descompasso com a realidade social e constitucional vigente. O presente estudo, formulado por meio da discussão teórica e análise bibliográfica, suscita a importância de traduzir a lógica dos direitos humanos e constitucionais ao pleno exercício dos policiais militares, dentro e fora da sua atividade funcional. Além disso, visa a apresentar os contornos sociais e jurídicos da referida temática, alinhados às práticas recentemente observadas no âmbito da Polícia Militar do Estado do Paraná, de modo a permitir uma análise acerca da aplicação das garantias humanas e constitucionais em face de seus integrantes, sem perder de vista a necessária manutenção dos princípios e valores inerentes à vida castrense.
Escritora de outras faces: conjecturas acerca de Lispector ensaísta, dramaturga e pintora
Authors: Dos Santos Taíza Tedesco
Published: March 2023

O presente artigo tem por objetivo tecer considerações acerca das facetas ainda pouco conhecidas de Clarice Lispector Iniciamos com uma abordagem dos aspectos biográficos desta mulher, ou seja, o que é conhecido e comentado sobre ela. A seguir, explanamos algumas conceituações sobre a literatura intimista e suas ligações com a escritora. Por fim, evidenciamos três características ainda pouco conhecidas de Lispector: a face de ensaísta, dramaturga e pintora. Com suporte teórico na crítica à vida e obra clariceanas, ancoramos este estudo nas reflexões geradas pela edição 72 da Revista da Biblioteca Mário de Andrade (RBMA) e da obra Línguas de fogo, de Claire Varin. Com recortes destes três conteúdos produzidos por Lispector (ensaio, teatro, pintura), concluímos que o aspecto intimista e introspectivo marcou toda a sua obra por servir como “válvula de escape” para escrever/rabiscar/pintar sobre si mesma, num processo inconsciente de produção autobiográfica.
A fisiologia do voo: uma revisão de literatura sobre os prejuízos do voo a longo prazo e a necessidade de adicional de compensação orgânica
Authors: Formanquevski Jenifer , Soares Luiz Alexandre Murbach
Published: March 2023

O objetivo foi estudar a fisiologia do voo e os prejuízos para a saúde do aeronauta que suscitam o adicional de compensação orgânica. Metodologicamente trata-se de uma revisão da literatura desenvolvida a partir de uma pesquisa descritiva e exploratória de material pesquisado nos mecanismos de busca Scielo, Google Acadêmico e banco de teses. Os resultados mostraram os possíveis transtornos aos quais o aeronauta está exposto trazem muitos problemas de saúde física e mental que alteram a sua vida profissional e social. A incidência dessas patologias e suas consequências dão suporte para a necessidade de adicional de compensação orgânica para respaldar a atividade dos aeronautas.  Conclui-se que a gratificação de compensação orgânica aos aeronautas, além de se constituir em uma forma de reconhecer e motivar o serviço prestado por aqueles que se dedicam ao voo, pode disponibilizar subsídios financeiros essenciais para mitigar os danos causados pela atividade de voo sobre os organismos de seus profissionais.
Extração fetal gemelar em vaca da raça guzerá: relato de caso
Authors: De Almeida Jaci , Resende Osvaldo Almeida
Published: March 2023

As últimas décadas foram marcadas por grandes avanços na pecuária leiteira, com a seleção cada vez mais criteriosa dos animais para a reprodução, incremento de diversas biotécnicas da reprodução, aumento da produção de leite por lactação, intensificação e automatização dos sistemas de ordenha, implementação de técnicas de bem-estar animal e facilitação nos meios de deslocamento e comunicação em tempo real. No entanto, todas estas conquistas, não foram suficientes para reduzir o percentual de partos distócicos. Dentre as causas do aumento no percentual de distocias, surgem o incremento do uso da fertilização in vitro, partos gemelares, erros de manejo e nutrição principalmente no terço final da gestação. Diante do exposto, em parto distócico com morte fetal, uma das técnicas obstétricas recomendadas é o uso da fetotomia. Neste contexto, o objetivo deste trabalho é fazer uma revisão de literatura e descrever o relato de um caso de distocia fetal gemelar em vaca Guzerá, iniciando com a técnica de fetotomia e sendo concluída com a cirurgia de cesariana.
As percepções dos exergames para a educação física escolar nos anos iniciais do ensino fundamental
Authors: Gonçalves Gustavo Henrique , Bento Matheus Marques , De Souza Caroline Siqueira , Costa Luiz Fernando Santos , Amorim Willian Campos , Clemente Guilherme Augusto Bertelli Fernandes , Souza Lúcio Marques Vieira , Paolillo Fernanda Rossi
Published: March 2023

Com a inserção das tecnologias no cotidiano do ser humano, os jogos eletrônicos estão sendo inseridos no contexto escolar, inclusive para os educandos dos anos iniciais do Ensino Fundamental, devido a sua significância e relevância para essa faixa etária na utilização rotineira. Com isso, o presente estudo parte de uma problemática sobre as percepções dos exergames na Educação Física escolar nos anos iniciais do Ensino Fundamental. Além disso, justifica-se diante de uma abordagem dos exergames e sua relevância na Educação Física escolar para os educandos e educadores que estão nos primeiros anos do Ensino Fundamental. O objetivo geral deste estudo foi compreender as percepções dos exergames na Educação Física escolar nos anos iniciais do Ensino Fundamental. A metodologia baseou-se num estudo bibliográfico e qualitativo, descrito como um estado da arte, com o objetivo de contextualizar o problema e explorar as perspectivas abordadas na literatura consultada para entender o referencial teórico da pesquisa. Diante desta pesquisa, destaca-se a escola como um espaço de formação e reflexão, onde podemos utilizar esse espaço para combater a inatividade física fazendo o uso dos exergames como um meio para o processo de ensino-aprendizagem, oportunizando aos educandos à conscientização da importância do movimento corporal contínuo para manutenção da saúde, combate ao sedentarismo e aprimoramento dos comportamentos motores. Então, nas aulas de Educação Física, as percepções dos exergames contribuem no direcionamento das regras e fundamentos, além de contribuir com o aumento do gasto energético, melhora da saúde e consequentemente na diminuição de comportamentos sedentários.
Educação inclusiva: uma análise crítica do ordenamento jurídico brasileiro na inclusão escolar das pessoas com Autismo
Authors: Valadão Maely Passos Boeri
Published: March 2023

O presente trabalho tem como foco o exame da efetividade do ordenamento jurídico brasileiro na inclusão das pessoas com autismo no ambiente escolar, especialmente quanto ao fato da Constituição Federal prever que a matrícula será realizada “preferencialmente” na escola regular. O objetivo deste artigo é trazer uma análise crítica doutrinária sobre a legislação pátria que rege a matéria, bem como averiguar sua eficiência através de pesquisa jurisprudencial. Para sua elaboração, foi utilizado o método hipotético-dedutivo, através da revisão bibliográfica sobre o tema. O trabalho investiga os direitos e garantias legais das pessoas com deficiência, adentrando no estudo e análise crítica da legislação específica relativa à pessoa com autismo e sua inclusão escolar, tratando especialmente da matricula do aluno autista no ensino regular e a prestação do atendimento escolar especializado.
Parables in Thakayagaparani
Authors: N Akila , D Mahila Jeni
Published: March 2023

Literature is the collection of human thoughts and various contexts are created in literature. Among those literatures, Parani is one among the small literary genres that appeared during the Nayak period and it plays an important role in literature. Thakayagaparani is the second to appear among the Parani texts. Many parables are described in Thakayagaparani text. Parables helps us to understand the unknown thing or ideas with the known. There are no songs without a parable. Thus the comparison of Chola's wheel with the sun, women's eyes with kayal fish, Chola's fire with the natural fire, demon's belly with cloud, water with floods, goblins with mountains, tornadoes with fire, Tirumal with Brahman. Thus the article clearly describes the parables that are explained in the Thakayagaparni text.
Nagama Koolappa Nayakkan Kadhal: Conceptual Contradictions and Clarification
Authors: A Mani , M Kavitha
Published: March 2023

In 'Koolappa Nayakkan Kadal' there is a scene in which a Dhasi woman gives advice to her daughter, even the love story of a young girl also has mentioned at first in 'Challabha' script in Tamil with the title, 'Koolappa Nayakkan Kadal', and it was originally sung as Tirumalai Nayakkan Kadal and that was detested by him. It has been suggested by scholars that it was later changed to ‘Koolappa Nayakkan Kadhal’ and the book has been published and reviewed in a detailed way by the great critic, M. Arunachalanar. This paper attempts to examine and clarify the relevance of those concepts. Nagama Koolappa Nayakkan's romantic novel, its editions and the relevant reference books have been taken as the supporting document. This paper highlights the importance and essence of love in citrilakkiyam at an initial level.
Woman Psychology in Tamil vidu Thoothu
Authors: K Nagendran
Published: March 2023

The varieties of chittilakyam in Tamil language are called Prabandhas. There is a custom in Tamil to classify them and refer to them to “Ninety-Six Prabandhas”.  Prabandham is the giving of a well-built material. Moreover, since the term prabandham refers not only to the syllable, but also to the types of syllables, they started using the word siruprabandham.  One of these minor genres is the thoothu literature.  The purpose of this article is to look at the psychology of women in Tamil viduthoothu.
Improving Creativity through Workforce Diversity: A Case of Higher Education Institutions of Khyber Pakhtunkhwa
Authors: Haleem Fazal , Khalil Ur Rahman
Published: March 2023

This study empirically tests the impact of workforce diversity on creativity among teaching faculties of universities in Khyber Pakhtunkhwa. Employing a convenient sampling technique, a sample of 180 employees - Lecturers, Assistant Professors, Associate Professors, and Professors of the universities - is collected from the universities situated in Khyber Pakhtunkhwa. A total of 180 questionnaires were disseminated among the respondents out of which 160 appropriate questionnaires were received forming a percentage of 88.8%. Multiple analyses descriptive statistics, reliability analysis, correlation analysis and regression analysis are conducted to make sure the findings are reliable and meet the scientific rigor. The results of the research reveal that workforce diversity as a whole and its dimensions Age diversity, Gender diversity and Education diversity have significant impact on creativity. This implies that the administration of the universities should make sure to induce diversity in their workforce to enhance learning, teaching, and research as well as enrich the students’ experience.
Crowding in and crowding out in Pakistan: A Co-Integration Analysis of Public and Private Investment (1972-2015)
Authors: Mah Rukh  , Malik Fazle , Baloch Dr Muhammad Asif
Published: March 2023

Investments in both public and private are essential to Pakistan's economy. Public investment iscrucial for any nation's economic development, but private investment serves as a catalyst for the creation of jobs and income. The primary purpose of this stud y is to empirically examine the “crowding-out and crowding-in” effects of state spending on private investment in Pakistan. The 43 most recent years (1972–2015) of data were gathered and examined. The main data sources used for data collection were the “State Bank of Pakistan”, "the Economic Survey of Pakistan," and "World Development Indicators”. The researchers considered all forms of investment, including private investment, "government interest spending," “current government spending”, and current government spending transfer. In the analysis section, the “Augmented Dickey-Fuller” test was employed to gauge the stationarity of the variables. All of the study's variables were found to be non-stationary using the analytical tools. The results of the "vector error correction model" (VECM), which was employed to examine both long-run and short-run causation, illustrate that government interest spending has a substantial and encouraging impact on private investments.
Role of Microfinance in poverty alleviation in Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan (Case Study of District Karak)
Authors: Dr.Wahid Raza  , Dr.Anjum Ihsan  , Dr. Shahid Jan,
Published: March 2023

This study investigates whether microfinance alleviates poverty in District Karak of KPK. The population of the study is all southern districts of Khyber Pakhtunkhwa, and the sample of the study is district Karak of KPK. The study selected 150 respondents from District Karak who had already availed of micro-credit facility and 5 staff members from the microfinance institutions. Both primary and secondary data have been used for this study, primary data was gathered through direct personal interviews and questionnaires while secondary data was collected through newsletters and published magazines. Ms. Excel and SPSS software has been used while analyzing the data. After analysis, it was found that Microfinance plays an important role to alleviate poverty by increasing household expenditure, and the income of the beneficiaries. Despite the significance of Microfinance, people are also facing some challenges like high interest rates and collateral from microfinance Institutions. Similarly, Micro fiancé institutions also face some challenges like loan recovery and most of the clients become the default. This research study concluded that microfinance has great importance to reduce poverty but needs to redesign the financial policies of the institution so that creditors don’t feel fear to pay the huge penalty in case of delay in payment.
Does Social Media help Students with Time Management in the Academic Activities of the University in Wah Cantt?
Authors: Sadiqeen Ahmad
Published: March 2023

Media is considered the most effective tool to spread information and opinions in the community. It plays an important role in time management and exchanging or transferring information between different nations globally. The study is important, as this study tries to determine the role of social media on the academic activities of university-level students in Wah Cantt. The study develops a questionnaire to collect primary data from university-level students in Wah Cantt. The overall findings of the study revealed that Social media apps play an important role in improving the academic activities of University students in Wah Cantt. Based on the results of the data analysis, it is clear that social media is frequently used by students in educational institutions. Students use social media apps such as Facebook, Twitter, Google Classroom, WhatsApp, and others to have convenient access to teaching materials and to communicate with their teachers. This will also facilitate time management.
Talaşlı İmalatta Kullanılan Kombine Delik İşleme Takımlarının Tasarımı ve Örnek Bir Uygulama
Authors: DOĞRUSADIK Ahmet
Published: March 2023

Talaşlı imalatta üretim verimliliğini arttırmak için çeşitli yöntemler uygulanmaktadır. Bunlardan biri seri imalat parçalarının işlenmesinde tercih edilen kombine delik işleme takımlarının kullanımıdır. Bu tür takımlar kademeli deliklerin oluşturulmasında önemli bir zaman tasarrufu sağlamaktadır. Ancak kombine delik işleme takımlarının tasarımı uzmanlık gerektiren bir konudur. Bu nedenle sistematik bir yaklaşımın kullanımı tasarım sürecini önemli ölçüde kolaylaştıracaktır. Kademeli delikler için kombine takım tasarımı sistematik bir yaklaşım için oldukça elverişlidir. Çünkü kombine kesici takım tasarımında kullanılan kesici uçlar için oluşturulmuş standartlar mevcuttur. Standartlara uygun olan kesici uçların büyük bir kısmı hazır olarak bulunmaktadır. Bu nedenle tasarımda yapılması gereken şey bu kesici uçların kademeli deliğin uygun kısımlarını işleyecek şekilde takım gövdesine yerleştirilmesidir. Çalışmanın ilk kısmında kesici uçların nasıl seçilmesi ve takım gövdesine nasıl yerleştirilmeleriyle ilgili olarak tasarım ayrıntıları verilmiştir. Sonraki kısımda ise belirtilen tasarım prensiplerine bağlı kalarak örnek kademeli delik için kombine delik işleme takım tasarımı gerçekleştirilmiştir. Çalışmada sadece standart kesici uçlar kullanıldığından önerilen yaklaşım ile kademeli deliğe sahip olan parçaların çoğu için kombine delik işleme takım tasarımı gerçekleştirilebilmektedir. Ancak standart kesici uçlar ile elde edilemeyen, kademeler arasında çok az mesafe bulunan ve fazla detay içeren durumlar çalışmanın dışında tutulmuştur. Çünkü bu tür durumlarda tatmin edici bir çözüm daima bulunmayabilmektedir.
Şeker Pancarı Melasından Escherichia coli KO11 Suşu ile Biyoetanol Üretimi: Enzimatik Hidroliz ve Kesikli Fermantasyon
Authors: DOĞAN Nur Kevser , KALENDER Mehmet
Published: March 2023

Bu çalışmada, şeker pancarı melasından fermantasyonla biyoetanol üretimi incelenmiştir. Bu amaçla, iki aşamalı deneysel çalışma gerçekleştirilmiştir: Melasın enzimatik hidrolizi ile basit şekerlerin üretilmesi ve hidrolizattan E.coli KO11 ile biyoetanol üretilmesi. Enzimatik hidroliz deney parametreleri (melas konsantrasyonu, enzim konsantrasyonu ve süre) cevap yüzey metodu (RSM) ile optimize edilmiştir. Cevap değişkeni olarak indirgen şeker konsantrasyonu seçilmiştir. Fermantasyon deneyleri aneorobik kesikli sistemde yürütülmüştür. RSM-ANOVA testleri ile enzimatik hidroliz için kuadratik modelin en uygun model olduğu belirlenmiştir. İncelenen tüm bağımsız değişkenlerin model üzerinde etkili olduğu, ikili etkileşimlerden sadece konsantrasyon-süre ikili etkileşiminin model üzerinde etkili olmadığı ve süre kuadratik etkisinin önemli olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Enzimatik hidroliz için optimum deneysel parametre değerleri 87,7 g/L melas konsantrasyonu, %0,45 (v/v) enzim konsantrasyonu ve 15,93 saat olarak belirlenmiştir. Optimum şartlarda melastaki sakarozun yaklaşık %96’sı enzimatik hidrolizle basit şekerlere dönüştürülmüştür. Fermantasyon deneyleri sonucunda, 24. Saat sonunda maksimum biyoetanolün 0,489 g/g verimle üretildiği belirlenmiştir.
Düşük SUVA Değerlikli Sular için Trihalometan Tahmin Modelinin Geliştirilmesi ve Analitik Hiyerarşi Yöntemi ile En İyi Tahmin Modelinin Belirlenmesi
Authors: ÖZGÜR Cihan , CİVELEKOĞLU Gökhan , KAPLAN BEKAROĞLU Şehnaz Şule
Published: March 2023

Bu çalışmanın temel amacı genotoksik, sitotoksik ve kanserojenik olduğu bilinen dezenfeksiyon yan ürünlerinden trihalometanların miktarının belirlenmesi için çoklu lineer regresyon analizi kullanılarak tahmin modelinin oluşturulması ve literatürde mevcut modelleme çalışmaları ile karşılaştırılarak en iyi tahmin modelinin belirlenmesidir. Tahmin modelinde kullanılan bağımsız değişkenler Isparta şebekesinde ölçülen serbest klor konsantrasyonu, UV254 absorbansı, sıcaklık ve pH, bağımlı değişken ise trihalometan konsantrasyonudur. Çoklu lineer regresyon analizi neticesinde ölçülen trihalometan değerleri ile hesaplanan trihalometan değerleri arasındaki R2: 0,51; kök-ortalama-kare hata: 0,16 μg/L; ortalama mutlak yüzde hata: %3; hassasiyet analizi ise %51 oranla sıcaklık olarak bulunmuştur. Çalışma sonucu elde edilen tahmin modeli sonucu ile literatürdeki 10 farklı tahmin modelinin karşılaştırılması analitik hiyerarşi süreci aracılığıyla yapılmıştır. Analitik hiyerarşi sürecinde kullanılan kriterler: “Kısa Analiz Süresi”, “Düşük Maliyet”, “Az Analitik Cihaz Gereksinimi”, “Az Parametre Sayısı” ve “Yüksek R2” şeklinde belirlenmiştir. Analitik hiyerarşi sürecine göre en önemli kriter “Kısa Analiz Süresi (0.40/1)” olarak tespit edilmiştir. Analitik hiyerarşi prosesinin alternatifleri ise literatürden seçilmiş 10 model çalışması ve bu makaleden elde edilen model çalışmasının sonuçlarıdır. Bu çalışmanın sonuçlarına göre alternatif modeller arasından A4 (0.20/1) numaralı model kısa zamanda, az analitik cihaz kullanarak, en yüksek verim elde edilebilecek model olarak tercih edilebilir.
Tarımsal Atığın Boyar Madde Giderimindeki Etkisinin İncelenmesi
Authors: ONAY Muhammed , SARICI ÖZDEMİR Çiğdem
Published: March 2023

Bu çalışmada, tarımsal atık olarak ülkemizde çok miktarda bulunan fasulye kabuğunun metilen mavisi adsorpsiyonunda etkisi incelenmiştir. Adsorbanın yüzey özelliklerinin belirlenmesi amacı ile XRD, SEM ve FTIR analizleri gerçekleştirilmiştir. Adsorpsiyon çalışmaları kapsamında metilen mavisi konsantrasyonunun, adsorban miktarının, sıcaklığın ve temas süresinin etkisi çalışılmıştır. Adsorpsiyon izotermini tanımlayabilmek için Langmuir, Freundlich ve Temkin izoterm modelleri incelenmiştir. Yalancı birinci derece, yalancı ikinci derece ve Avrami modelleri ile metilen mavisinin fasulye kabuğu üzerindeki adsorpsiyonu kinetik açıdan değerlendirilmiştir. Deneysel çalışmalar sonucu elde edilen verilerin kullanılması ile hazırlanan izoterm grafikleri sonrasında Freundlich izoterm modeli ile daha uyumlu olduğu belirlenmiştir. Metilen mavisinin fasulye kabuğu ile adsorpsiyonunda kinetik çalışmalar sonrasında ise yalancı- ikinci mertebe kinetik modele uyum sağladığı görülmektedir. Buna göre adsorpsiyonun çok tabakalı ve heterojen bir biçimde gerçekleştiği söylenebilir. Bu sonuç fasulye kabuğunun SEM görüntüsündeki tabakalı yapı ile uyum içerisindedir. Çalışmalar sonucunda fasulye kabuğunun tekstil atık sularında bulunabilen metilen mavisi boyar maddesinin uzaklaştırılmasında adsorban olarak kullanılabileceği ortaya konulmuştur.
Çizgeler Üzerinde Farklı Ağırlıklandırma Yöntemleri Ve Merkezilik Ölçütleri İle Çıkarımsal Metin Özetleme
Authors: AYDIN Abdulsamet , UÇKAN Taner
Published: March 2023

Çıkarıma dayalı metin özetleme konusunda birçok farklı yaklaşım vardır. Bu çalışmada Kosinüs Benzerliği, Jaccard Benzerliği, Levenshtein Benzerliği ve Pearson Korelasyon Katsayısı ölçütleri kullanarak ağırlıklı çizgeler oluşturulmuştur. Bu çizgelerdeki düğümler ile temsil edilen cümleler arasından en değerli olanları belirlemek amacı ile Arasındalık Merkeziliği, Yakınlık Merkeziliği, Derece Merkeziliği ve Özvektör Merkeziliği ölçümleri kullanılmıştır. Çıkarımsal metin özetlemede kullanılan yaklaşımların faklı kombinasyonları ile her bir metinden 16 adet 200 ve 400 kelimelik özetler oluşturularak en başarılı özetlerin hangi yaklaşımlar ile elde edildiğinin tespit edilmesi hedeflenmiştir. Çalışma, Document Understanding Conference (DUC-2002) veri seti üzerinde gerçekleştirilmiştir. ROUGE değerlendirme metrikleri ile performansı hesaplanmış ve elde edilen sonuçlar ayrıntılı olarak karşılaştırılmıştır. En başarılı sonuçlar, sırasıyla 200 kelimelik özetlerde Jaccard Benzerliği ve Yakınlık merkeziliği yaklaşımı ile 0.46091 ve 400 kelimelik özetlerde ise Kosinüs Benzerliği ve Özvektör Merkeziliği yaklaşımı ile 0.52485 F-Skor değerleri ile elde edilmiştir.
Y90 Radyoembolizasyon Tedavisinde Makine Öğrenmesi ile Aktivite Tahmini
Authors: TANYILDIZI KÖKKÜLÜNK Handan , ALATAŞ Emre , TANYILDIZI Hilal
Published: March 2023

İtriyum-90 (Y90) radyoembolizasyonu primer ve metastatik karaciğer kanseri tedavisinde kullanılan bir yöntemdir. Tedavide, Y90 aktivite miktarının (MBq) hastaya spesifik dozimetri ile hesaplanması gerekmektedir. Her bir hasta için dozimetrinin yapılması oldukça uzun sürmektedir. Klinikteki işleyişi hızlandırmak, kanser hastalarına daha hızlı tedavi sağlamak ve ilgili personelin iş yükünü azaltarak efektif çalışma düzeni oluşturmak adına dozimetrinin yerini alabilecek bir alternatife ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle çalışmada, Y90 radyoembolizasyonu için hesaplanmış dozimetri sonuçları kullanılarak üç farklı makine öğrenmesi regresyon metodu modellenmesi sonucu Y90 terapötik aktivite miktarının tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Tümör kütlesi (g), karaciğer kütlesi (g), tümör/karaciğer sayım oranı (%), şant oranı (%), tümör tutulumu ve karaciğer tutulumu gibi nümerik parametreler girdi olarak, Y90 aktivite miktarı (MBq) çıktı olarak belirlenmiştir. Çoklu doğrusal regresyon (MLR), rassal orman regresyonu (RF) ve destek vektör regresyonu (SVM) kullanılarak tahminler gerçekleştirilmiştir. Tahmin yöntemlerinin performanslarını değerlendirmede ortalama mutlak yüzde hatası (MAPE), ortalama mutlak hata (MAE), ortalama karekök sapması (RMSE), ortalama karesel hata (MSE) ve doğruluk (%) ölçütleri kullanılarak optimal tahmin modeli belirlenmeye çalışılmıştır.
İnsansız Sistemlerde Görsel Eş Zamanlı Haritalama ve Konumlandırma Tekniğinin Simulink Ortamında Uygulanabilirlik Analizi
Authors: ALTINDAŞ Celal Çağrı , BİLGE Hasan Şakir
Published: March 2023

Günümüzde insansız sistemler birçok alanda görevler almakta ve bu görevlerini başarıyla yerine getirmektedirler. Ancak bu insansız sistemler otonom bir şekilde uçarak görevlerini yerine getirdiklerinden ötürü hem çevresini hemde bulunduğu konumunu bilmesi gerekmektedir. Eş Zamanlı Konumlandırma ve Haritalama (SLAM) yöntemi sayesinde çevre bilgisini anlık olarak elde ederek bu çevrede bulunduğu konumu kestiriminde avantaj sağlayan bir yöntemdir. Ancak bu yöntem genellikle düşük hızlarda uçan insansız sistemler için yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Windows’ta çalışmakta olan MATLAB 2021b Simulink UAVToolbox ve Unreal Engine v4.25 oyun motor platformu kullanılarak yüksek hızlarda uçan sistemler için Görsel Eş Zamanlı Konumlandırma ve Haritalama (vSLAM) tekniğinin benzetimi gerçekleştirmiştir. Bu gerçeklemede fotorealistik benzetim senaryosu Unreal Engine v4.25 aracılığıyla üretilerek MATLAB Simulink aracılığı ile benzetim yapılmıştır. Bu benzetimde kameralardan sağlanan görüntüler yardımı ile kamera tabanlı vSLAM yaklaşımı olan ORB-SLAM2.0 algoritması farklı hız, irtifa ve rotalarda senaryolar başarıyla koşturulmuştur. Benzetim testlerinin amacı olan yüksek hızlı sistemler için vSLAM algoritmasının çalıştırılabildiği gözlemlenmiştir.
Yamadağı Volkanizmasının Kangal-Divriği (Sivas) Arasında Kalan Kuzey Kesimlerinin Petrolojisi
Authors: MAVİ Ahmet , EKİCİ Taner
Published: March 2023

Orta Anadolu’da Torid Tektonik Kuşağı üzerindeki Anatolid levhası üzerinde yeralan Yamadağı Volkanitleri, Malatya ilinin kuzey-kuzeybatısından Sivas ilinin güneydoğusu arasında oldukça geniş bir alanda yüzlekler sunmaktadır. Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı Yamadağı Volkanitleri en altta andezitik ve bazaltik aglomera seviyeleri ile başlamakta üzerine çoğunlukla bazalt, trakibazalt ve daha az oranda da andezit ve dasit’lerden oluşan bir istifle gelmektedir. Yamadağı Volkanitlerinin alt seviyelerini oluşturan aglomeralar çoğunlukla bazaltik ve nadiren de andezitiktir. Andezitik aglomeralar açık mor renkli bazaltik aglomeralar ise siyah-mor renkli olarak gözlenmektedir. Aglomeratik seviyeler geçişli olup bunların üzerine de bazalt ve andezitlerden oluşan lav akıntıları gelmektedir. Yamadağı Volkanitleri içerisinde gözlenen andezitik kayaçlar grimsi mor renkli olup orta-ince tane boyutludur. Bazaltlar ise siyah ve siyahımsı mor renklerde ve ince tanelidirler. Yamadağı Volkanitleri içerisinde gözlenen dasitik kayaçlar ise grimsi beyaz renki olup, orta ince tanelidirler. Jeokimyasal olarak Yamadağı Volkanitlerinden trakibazaltların alkalin; bazalt, bazaltik andezit ve dasit’lerin ise subalkalin alanda yerleştikleri görülmektedir. Subalkali kayaçların toleyitik-kalkalkalin alt gruplarını belirlemeye yönelik AFM üçgen diyagramında ise kalkalkalin karakter gösterdikleri görülmektedir. Yamadağ Volkanitlerinde fraksiyonel kristalleşme etkilerinin yanı sıra dasitik kayaçlardan bazaltik kayaçlara doğru kısmi ergime miktarlarında artış olduğu ve hafif nadir toprak elementlerin ağır nadir toprak elementlere göre daha fazla zenginleşmiş olması kabuksal malzeme etkisinin de önemli olduğunu göstermektedir. Yamadağı volkanizmasının Üst Kretase-Eosen döneminde Neotetis okyanusunun kapanmasını izleyen evrede Neotetisin yitimi sonucu litosferik dilimden açığa çıkan akışkanlar tarafından metasomatizmaya uğratılmış bir manto kaynağından itibaren Üst Miyosen-Pliyosen yaş aralığında oluşmuş olabileceği öne sürülmektedir.
Muharip Hava Aracı Otomatik İniş Koşusu İçin Güdüm Algoritmalarının Karşılaştırılması
Authors: AVŞAR Serdar , KUTLUAY Emir
Published: March 2023

Bu çalışmada muharip bir hava aracının iniş koşusu esnasındaki yanal hareketini belirleyecek güdüm algoritmaları karşılaştırılmıştır. Muharip hava aracı ve yanal ivmeyi tutan iç döngü otopilot beraber birinci derece bir transfer fonksiyonu şeklinde modellenmiştir. Beş farklı güdüm algoritması teklif edilmiştir. Bu algoritmalar modifiye edilmiş orantılı havuç takip, vektör alanı güdüm, kayan kip güdüm, doğrusal kayan kip güdüm ve geometrik öngörülü güdüm algoritmalarıdır. Karşılaştırmalar yapıldıktan sonra literatürdeki bulgularla paralel olarak çizgi takibi açısından vektör alanı güdüm algoritmasının en başarılı olduğu, kontrol eforu açısından değerlendirildiğinde modifiye edilmiş orantılı havuç takip algoritmasının en başarılı olduğu, doğrusal kayan kip güdüm algoritmasının da bu ikisinin arasında sonuç verdiği görülmüştür. Kalan iki algoritmanın ise performanslarına göre çok fazla kontrol eforu gerektirdikleri için bu uygulama için uygun olmadıkları değerlendirilmiştir.
Farklı Güdüm Kurallarının Havadan Atılan Güdümlü Bir Havan Mermisi Üzerinde Karşılaştırılması
Authors: ÖZKAN Bülent
Published: March 2023

Çevresel unsurlara verilecek zararı asgari düzeye indirmeyi amaçlayan nokta hedef savunma konsepti dahilinde son yıllarda yaygın kullanım alanı bulan güdümlü mühimmat sınıfında yer alan güdümlü mermiler, özellikle insansız hava platformlarından atılma olanağının da söz konusu olması sayesinde önemli bir seçenek haline gelmiştir. Nispeten küçük boyutlara sahip ve hafif yapıda olmaları, güdümsüz genel maksat mermilerin burun kısımlarına güdüm kiti takılması yoluyla elde edilen bu mühimmatın uygulanabilirliğini artırmıştır. Bu çalışmada, bahsedilen tipte bir mühimmat olan havan mermisinin güdümlü hale getirilerek insansız hava platformlarından sabit yer hedeflerine doğru atılması durumunda ulaşılabilecek hedeften sapma ve uçuş süresi değerleri, göz önüne alınan üç farklı güdüm kuralı ve karşılaştırma kıstasları doğrultusunda, bilgisayar benzetimleri kullanılarak incelenmeye çalışılmıştır.
Kontrollü Silisyum Nano-İğnelerin Mikrofabrikasyonu
Authors: ÇELİK Ümit
Published: March 2023

Nano iğnelerin üretimi, yüksek performanslı çok işlevli nano cihazların geliştirilmesinde artan endüstriyel taleplerden dolayı ilgi çekmektedir. Nano ölçekli uçlar kontrollü transdermal ilaç salımı, soğuk katot alan emisyonu, taramalı uç mikroskobu, yansıma önleyici kaplama ve nanoindentasyon uygulamalarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Taramalı uç mikroskobu ailesinin bir üyesi olan Atomik kuvvet mikroskobu (AKM), 1980'lerden beri yüksek çözünürlüklü yüzey karakterizasyonu için yaygın olarak kullanılan güçlü bir araç haline gelmiştir. AKM sensörü, esnek bir kuvvet algılayıcı konsoldan ve serbest ucunda nano ölçekli nanotipten oluşmaktadır. Yüksek çözünürlüklü AKM için nano-iğnenin eğrilik yarıçapı önem taşımaktadır. Islak aşındırma teknikleri ile AKM tip mikrofabrikasyonu düşük maliyet, kolay erişim ve (100) kristal düzleminde homojen aşındırma oranı gibi avantajları bulunmaktadır. Bu çalışmada, litografi ve ıslak aşındırma gibi mikrofabrikasyon teknikleri kullanılarak silisyum nano uçlar üretilmiştir. Yüksek sivrilik ve en boy oranlı uçlara sahip olacak şekilde süreç optimize edilmiştir. Anizotropik ıslak aşındırma için Potasyum Hidroksit (KOH) ve Tetrametil Amonyum Hidroksit (TMAH) çözeltileri kullanılmıştır. Islak aşındırma işlemi için SiO2 maske kullanılmıştır. Değişik geometrilerde daha keskin nano iğneler elde edebilmek için litografi maske geometrisi ve açıları optimize edilmiştir. Çalışma neticesinde yüksek en boy oranına sahip nano iğneler, kare piramit geometrili ve asimetrik beşgen piramit geometrili nano iğneler üretilebilmiştir.
Açık Kaynaklardan Test Otomasyon Araçlarıyla Siber Tehdit İstihbaratı Çıkarılması
Authors: SEZGİN Anıl , BOYACI Aytuğ
Published: March 2023

Siber tehdit istihbaratı siber tehdit odaklı, yapılandırılmış ve analiz edilmiş bilgiler için kullanılan bir kavramdır. Bu çalışmada sosyal medya ve siber güvenlik siteleri gibi çeşitli açık kaynaklardan, test otomasyon araçları aracılığıyla elde edilen ham verilerin yapısal verilere dönüştürülmesini ve veriye dayalı tehdit analizine hazır, siber güvenlik istihbaratı elde edilmesini sağlayacak bir model önerilmiştir. Toplanan ve yapılandırılmamış olan ham veriler, modelimiz tarafından yapılandırılmış verilere dönüştürülmekte ve siber güvenlik yazılımlarını besleyebilecek standart formlara getirilmektedir.
Nanosilika Modifiyeli Bağlayıcıların Tekerlek İzi Direnci ve Sıcaklık Hassasiyetlerinin Belirlenmesi
Authors: AKPOLAT Mustafa
Published: March 2023

Bu çalışmada, Nanosilika (NS) katkısının bitümlü bağlayıcıların tekerlek izi ve sıcaklık hassasiyetine olan etkisi değerlendirilmiştir. Bu kapsamda saf ve 3 farklı orandaki (%2, %4 ve %6) nanosilika modifiyeli bağlayıcılar üzerine penetrasyon, yumuşama noktası, viskozite ve çoklu gerilmeli sünme geri dönme (MSCR) deneyi uygulanmıştır. Saf ve NS modifiyeli bağlayıcıların sıcaklık hassasiyetini belirlemek için geleneksel deney sonuçlarından yararlanılarak penetrasyon indeksi (PI) ve penetrasyon-viskozite sayısı (PVN) belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, saf bağlayıcının nanosilika ile modifiye edilmesiyle bağlayıcının kıvamında azalma ve viskozitesinde artış sağlanmıştır. Bu sayede sıcaklık hassasiyeti daha düşük modifiye bağlayıcılar elde edilmiştir. Ayrıca MSCR deney sonuçlarına göre nanosilika modifiyesinin bütün sıcaklıklarda daha düşük Jnr değerleri vererek bağlayıcının tekerlek izi parametresini geliştirdiği daha ağır taşıt trafiklerine cevap verebileceği ve yüksek servis sıcaklıklarında kullanılabileceği belirlenmiştir.
AISI 5140 Çeliğinin Farklı Soğutma Teknikleri Kullanılarak Frezelenmesinin Güç Tüketimi Üzerine Etkileri
Authors: ŞAP Serhat
Published: March 2023

Yüksek mukavemete sahip olan AISI 5140 çeliği genellikle dişli ve mil yapımında kullanılmaktadır. Bu çelikler genellikle talaşlı imalat yöntemleri kullanılarak şekillendirilmektedir. Talaşlı imalat sırasında hızlı takım aşınması ve düşük yüzey kalitesi gibi olumsuz özelliklerin yanında güç tüketimi de fazla olabilmektedir. Bu olumsuz koşulların üstesinden gelebilmek için çevre ve insan sağılığına zararlı olmayan soğutma sıvıları kullanılmaktadır. Bu çalışmada AISI 5140 imalat çeliğinin çevre dostu minimum miktarda yağlama (MMY) koşulları ve farklı kesme parametreleri altında frezelenmesinin güç tüketimine olan etkileri araştırılmıştır. Deney sayısını ve maliyetleri azaltmak amacıyla Taguchi L9 ortogonal dizisi kullanılmıştır. Kuru, hava ve MMY olmak üzere üç farklı soğutma ortamı seçilmiştir. Kesme parametreleri olarak üç farklı kesme hızı (80-120-160 m/dak) ve üç farklı ilerleme hızı (0.08-0.12-0.16 mm/dev) seçilmiştir. Kesme hızının artmasıyla güç tüketiminin arttığı, ilerleme hızının artmasıyla ise güç tüketiminin bir miktar azaldığı tespit edilmiştir. Kesme ortamı açısından değerlendirildiğinde, kuru ortamdan MMY ortamına doğru gidildikçe güç tüketimi değerlerinin azaldığı belirlenmiştir. Güç tüketiminde optimum kontrol faktör seviyeleri kesme hızı için 80 m/dak, ilerleme hızı için 0.16 mm/dev ve kesme ortamı için MMY olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak MMY kesme ortamı ile frezelemede güç tüketiminin azaltılabileceği gözlemlenmiştir.
Önerilen Derin Öğrenme ve Makine Öğrenmesi Tabanlı Hibrit Model ile Çevresel Atıkların Sınıflandırılması
Authors: YILDIZ Elif Nur , BİNGÖL Harun , YILDIRIM Muhammed
Published: March 2023

Çevre kirliliği sorunu, son zamanlarda artış gösterip hem insanlığa hem de çevreye tehdit oluşturmaktadır. Dünya genelinde çarpık kentleşme, sanayileşme ve insanların sorumsuz davranışları sonucu büyük bir atık problemi ortaya çıkmaktadır. Bu problem hayat standartlarımızı kısıtlayıp, daha sağlıksız bir ortamda yaşam sürmemize neden olmaktadır. Atıklar genellikle çöp olarak bilindiğinden geri kazanılmaya çalışılmadan ortamdan uzaklaştırılır ve bu durumda da atığın geri dönüşüme gitmeden doğada kendi kendine çözünme süresi uzun yıllar almaktadır. Atıkların ömrünü uzatma ve ayrıştırılması ile hem çevre kirliliği azalır hemde geri dönüşüme katkı sağlayarak dünya daha yaşanılabilir bir hale gelir. Derin öğrenme modelleri ve makine öğrenme yöntemleri kullanılarak yapılan bu çalışmada çevremizi daha yaşanılabilir hale getiren ve geri dönüşüme yardımcı olan atık ayrıştırma veri seti kullanılarak sınıflandırma işlemi gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada yapay zeka teknikleri ile atık ayrıştırma tespitinde AlexNet, GoogLeNet, ResNet50, DenseNet201, ShuffleNet, SqueezeNet mimarileri ile sonuçlar elde edilmiştir. Sonraki aşama da derin mimarilerden elde edilen özellik haritaları destek vektör makineleri (DVM), k-en yakın komşu (KNN) ve karar ağaçlarında (KA) sınıflandırılmıştır. Mimarilerin elde ettikleri sonuçlar karşılaştırılarak bu problem için en iyi mimari seçilmiştir. Deneyler sonucunda önermiş olduğumuz hibrit model %85.94 doğruluk değeri elde etmiştir.