Ο υπερθυρεοειδισμός της κυήσεως στα πλαίσια των διαταραχών της θυρεοειδικής λειτουργίας και της διατροφής σε ιώδιο κατά τη διάρκειά της
Authors: Κωσταράς Κωνσταντίνος 
Published: August 2021

Η κύηση επηρεάζει πολλαπλά την θυρεοειδική λειτουργία. Αυξάνει τη νεφρική κάθαρση του ιωδίου και κατά συνέπεια τις ανάγκες σε ιώδιο. Οι εμβρυϊκές απαιτήσεις σε ιώδιο και θυρεοειδικές ορμόνες, επιβαρύνουν τον θυρεοειδή της μητέρας. Σε περίπτωση έλλειψης ιωδίου παρατηρείται αύξηση της TSH. Η αύξηση των οιστρογόνων και κατά συνέπεια της TBG, αυξάνει τα επίπεδα των Τ3 και Τ4 ενώ οι FT3, FT4 είναι φυσιολογικές. Fl ß-HCG έχει δράση παρόμοια με της TSH και κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης παρατηρούνται σχετικά αυξημένα επίπεδα θυρεοειδικών ορμονών και λόγω του αρνητικού feed-back κατεσταλμένα επίπεδα TSH. Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από τις ορμονικές απαιτήσεις και το διαθέσιμο ιώδιο. FI Ελλάδα ήταν παλιότερα ιωδοπενική περιοχή. Πρόσφατες μελέτες όμως δείχνουν ότι σήμερα δεν υπάρχει πλέον έλλειψη ιωδίου. Σκοπός της μελέτης αυτής ήταν να διερευνηθεί η επίδραση της εγκυμοσύνης στη θυρεοειδική λειτουργία σε πληθυσμό γυναικών στην Ελλάδα με τις σημερινές συνθήκες επάρκειας ιωδίου. Επίσης να διερευνηθεί η επίπτωση της θυρεοειδικής αυτοανοσίας στη διάρκεια της κύησης δεδομένου ότι και αυτή επηρεάζεται από τις συνθήκες ιωδίου και από το στάδιο της κύησης. Μελετήθηκαν 411 διαδοχικές έγκυες γυναίκες που παρακολουθούνταν σε Δημόσιο Μαιευτήριο των Αθηνών, από τις οποίες 208 βρίσκονταν στο πρώτο τρίμηνο της κύησης (7-10 εβδομάδες), 105 στο δεύτερο τρίμηνο της κύησης (20-22 εβδομάδες) και 98 στο τέλος του τρίτου τριμήνου ακριβώς πριν από τον τοκετό (37-40 εβδομάδες). Γυναίκες με γνωστή θυρεοειδική νόσο ή που ελάμβαναν φάρμακα που επηρεάζουν τη θυρεοειδική λειτουργία αποκλείσθηκαν από τη μελέτη. Προσδιορίστηκαν τα επίπεδα της TSF1 και των θυρεοειδικών αυτοαντισωμάτων (Α.Θ.Α.). Στις περιπτώσεις με παθολογική TSFI ( <0.3 ή >3.7pU/ml - ομάδα Α) προσδιορίστηκαν επίσης οι περιφερικές θυρεοειδικές ορμόνες. Στην ομάδα με φυσιολογική TSFH (ομάδα Β), οι θυρεοειδικές ορμόνες προσδιορίστηκαν σε όσες γυναίκες είχαν θετικά Α.Θ.Α. καθώς και σε ένα τυχαίο δείγμα (10 από κάθε τρίμηνο) χωρίς Α.Θ.Α. (Ομάδα Γ). Οι έγκυες του α' τριμήνου παρουσίαζαν πιο συχνά χαμηλή TSFI (ρθ.001). Fl TSF! είχε αρνητική συσχέτιση στα τρία τρίμηνα με την ß-FICG, ενώ η συσχέτιση ήταν θετική με τις FT3, FT4. Στο α' τρίμηνο χαμηλή TSFI παρουσίαζαν το 23% των εγκύων, ενώ μόνο το 3,36% παρουσίαζαν υψηλή FT4 και το 0,96% υψηλές και την FT3 και την FT4, εύρημα που δείχνει ότι ο αληθής υπερθυρεοειδισμός είναι σπάνιος. Στην ομάδα A (η=49) σημαντικά υψηλότερο ποσοστό των γυναικών που ήταν στο τρίτο τρίμηνο της κύησης είχαν αυξημένα Α.Θ.Α. σε σύγκριση με τα άλλα δύο τρίμηνα (χ2=5,26, ρ=0.072). Επίσης στην ομάδα B (η=362) σημαντικά αυξημένο ποσοστό είχε αυξημένα Α.Θ.Α. στο τρίτο τρίμηνο σε σχέση με τα άλλα δύο (31/173, 5/96, 33/93 1°, 2ο και 3ο τρίμηνο, χ2=28,35, ρ<0.001). Όταν ελήφθησαν υπ’ όψιν τα επίπεδα της TSFI («ανώτερα φυσιολογικά» >2 προς «χαμηλά φυσιολογικά» (<2.0 μΙΙ/ml) βρέθηκε ότι οι γυναίκες της ομάδας Β με θετικά Α.Θ.Α., ανήκαν πιο συχνά στην ομάδα με TSFI>2μU/ml (χ2=10.5, ρ<0.005). Τα μέσα επίπεδα της Τ4 και του δείκτη ελεύθερης θυροξίνης (FTI) ήταν σημαντικά χαμηλότερα στις γυναίκες με θετικά αντί-ΤΡΟ αντισώματα (8.6± 2.1 προς 9.58±1.7, ρ=0.02 και-71 10.1 ±3.9 προς 11.7 ±4.0, ρ=0.05 αντίστοιχα). Από τον έλεγχο των τιμών ιωδίου/κρεατινίνη στα ούρα, των τριών τριμήνων, διαπιστώθηκε επάρκεια στο προσλαμβανόμενο ιώδιο. Συμπεράσματα: Ο αληθής υπερθυρεοειδισμός στη διάρκεια της κύησης φαίνεται να είναι σχετικά σπάνιος σε δείγμα εγκύων γυναικών στην περιοχή της Αττικής, με επάρκεια ιωδίου. Η αυξημένη θυρεοειδική αυτοανοσία που σχετίζεται με την κύηση φαίνεται να εμφανίζεται όχι μόνο μερικούς μήνες μετά τον τοκετό, όπως έχει αναφερθεί, αλλά επίσης και αμέσως πριν από τον τοκετό, ενδεχομένως διότι η ανοσοκαταστολή της κύησης αίρεται νωρίτερα από ότι πιστευόταν. Το εύρημα αυτό δεν έχει μέχρι τώρα αναφερθεί και συμφωνεί με σχετικά πρόσφατες παρατηρήσεις από τη διεθνή βιβλιογραφία. Προοπτικές μελέτες θα δείξουν αν αυτό το φαινόμενο σχετίζεται με εξέλιξη προς μόνιμη αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα. Οι γυναίκες με αυξημένα Α.Θ.Α. συχνά έχουν επίπεδα TSH στα ανώτερα φυσιολογικά επίπεδα καθώς και χαμηλότερα επίπεδα θυρεοειδικών ορμονών, εύρημα που πιθανότατα αντανακλά την προδιάθεση των γυναικών αυτών για υποθυρεοειδισμό.