Διερεύνηση κριτηρίων συνδυασμένης αντί EGFR/VEGF στοχευμένης θεραπείας στο αδενοκαρκίνωμα του παχέος εντέρου σε ιστικές μικροσυστοιχίες
Authors: Ρηγόπουλος Δημήτριος 
Published: September 2021

Σκοπός της βασικής αυτής έρευνας αποτέλεσε η ανάλυση της έκφρασης των πρωτεϊνών EGFR,VEGF και HIF-1a, η ανάλυση των αριθμητικών ανωμαλιών του γονιδίου και η συσχέτισή τους με κλινικοργαστηριακές παραμέτρους της νόσου (αδενοκαρκίνωμα του παχέος εντέρου).Το υλικό αναδύθηκε από την αρχειακή ιστική βάση του Παθολογοανατομικού Τμήματος του 417 ΝΙΜΤΣ και αφορούσε σε –εμπεδωμένα σε κύβους παραφίνης- εξήντα (η=60) σποραδικά πρωτοπαθή αδενοκαρκινώματα παχέος εντέρου, προϊόντα τοπικής ή εκτεταμένης κολεκτομής, βαθμονομημένα- όσον αφορά την διαφοροποίηση- σύμφωνα με τα ιστολογικά κριτήρια της WHO και σταδιοποιημένα σύμφωνα με το σύστημα Astler-Coller. Ως ομάδα ελέγχου χρησιμοποιήθηκαν 10 φυσιολογικοί εντερικοί βλεννογόνοι. Τα δείγματα εμπεδώθηκαν σε κύβους παραφίνης, ελήφθησαν τομές με τη τεχνική ιστικών μικροσυστοιχιών, στις οποίες έγινε ανοσοϊστοχημεία και υβριδισμός.Η ΙΗC ήταν επιτυχής για όλες τις περιπτώσεις. Η υπερέκφραση του EGFR παρατηρήθηκε στις 13/60 (21.6%) των περιπτώσεων, ενώ στις υπόλοιπες 47 υπήρξε χαμηλή ή καθόλου έκφραση της πρωτεΐνης. Σύμφωνα με τα συμβατικά κριτήρια εκτίμησης 7 περιπτώσεις εκτιμήθηκαν ως 3+ και 6 ως 2+. CIA για την EGFR protein έδειξε ότι 5 περιπτώσεις είχαν υψηλές τιμές και 8 μέτριες. Η έκφραση της EGFR είχε σημαντικά στατιστική συσχέτιση με το φύλο (p=0.009). Η υπερέκφραση της VEGF εκτιμήθηκε σε 45/60 (75%) των περιπτώσεων και δεν διαπιστώθηκε συσχέτιση με τις κλινικοπαθολογοανατομικές παραμέτρους. Ο HIF1a υπερεκφράσθηκε στ 7/60 (11.6%) των περιπτώσεων και συσχετίστηκε σημαντικά με την προέλευση του όγκου (p=0.019), ενώ η έκφραση του VEGF παρουσίασε οριακή συσχέτιση (p=0.098). Επίσης στατιστικά σημαντική συσχέτιση παρατηρήθηκε μεταξύ VEGF και HIF1a (p=0.001). Ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι η υπερέκφραση του HIF1a συνοδεύτηκε με υπερέκφραση του VEGF, όχι όμως και το αντίστροφο. Επίσης μόνο μια περίπτωση υπερέκφρασης του EGFR συνοδεύτηκε από HIF1a υπερέκφραση.Η CISH ήταν επιτυχής για όλες τις περιπτώσεις που εξετάσθηκαν. Το EGFR gene ήταν φυσιολογικό (2 αντίγραφα γονιδίου ανά πυρήνα), σε 46 περιπτώσεις, ενώ στις υπόλοιπες 14 περιπτώσεις παρατηρήθηκαν αριθμητικές αλλαγές. Στις 13 από αυτές ανιχνεύθηκαν 3-10 αντίγραφα γονιδίων και στην 1 τελευταία μικρά έως μέτρια clusters, ένδειξη υψηλής γονιδιακής ενίσχυσης.H αστάθεια στο χρωμόσωμα 7 (πολυσωμία, παρατηρήθηκε ως 3-5 dots ανά πυρήνα) ανιχνεύθηκε σε 11/60 (18,33%) των περιπτώσεων, ενώ στις υπόλοιπες 49/60 (81,66%) παρουσιάστηκε φυσιολογικός διπλοειδικός τύπος.Συσχετίζοντας τον EGFR gene copies με το κεντρομερικό σήμα του Chr7, στις 13 προηγούμενες περιπτώσεις, που παρουσίαζαν 3-10 αντίγραφα γονιδίων, παρατηρήσαμε σε 10 από αυτά ότι χαρακτηρίζονταν από πολυσωμία και μόνο στα υπόλοιπα 3 ήταν απλή ενίσχυση.Στατιστική σημαντική συσχέτιση παρατηρήθηκε μεταξύ της αστάθειας του Chr7 και του σταδίου του καρκίνου (p=0.024), ενώ δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ της έκφρασης του EGFR gene και των εξεταζομένων κλινικοπαθολογοανατομικών παραμέτρων.Σαν συμπέρασμα θεωρούμε ότι διαφορετικές υποομάδες ασθενών με καρκίνο του εντέρου παρουσιάζουν ειδικές πρωτεϊνικές και γονιδιακές αλλαγές κυρίως στα EGFR , VEGF/HIF1a μόρια. Αυτό το δεδομένο μπορεί να είναι η βάση για περισσότερο ρεαλιστικές στοχευμένες θεραπείες, συνδυάζοντας την γνώση των μηχανισμών της απορρύθμισης αυτών των μορίων. Επίσης η μελέτη έδειξε μια ισχυρή συσχέτιση μεταξύ της ανευπλοϊδείας του χρωμοσώματος 7 και του μεγαλύτερου σταδίου της ασθένειας (αυξημένο p-stage).