Zaufanie do policji i jego determinanty — analiza komparatystyczna państw Europy Zachodniej oraz Środkowej i Wschodniej
Authors: Marmola Maciej 
Published: November 2024

Celem prezentowanego artykułu jest sprawdzenie, czy pandemia COVID-19 wpłynęła na poziom zaufania do policji oraz zdiagnozowanie, jakie czynniki powiązane są z tą formą zaufania. Porównanie danych z dwóch rund (9 i 10) ESS potwierdziło, że pandemia COVID-19 negatywnie wpłynęła na zaufanie do policji, szczególnie w Polsce, w której odnotowano największy spadek zaufania do tej formacji. W trakcie analizy sprawdzono również siłę związków między zaufaniem do policji a innymi formami zaufania instytucjonalnego, czynnikami politycznymi (wskaźniki obrazujące stan demokracji), ekonomicznymi (nierówności społeczne, PKB per capita, łatwość prowadzenia działalności gospodarczej) oraz kulturowymi (wymiary kultury narodowej autorstwa Geerta Hofstedego). Uzyskane wyniki wpisują się w ustalenia innych badaczy — zaufanie do policji w największym stopniu wiąże się z zaufaniem do innych instytucji (w szczególności systemu prawnego) oraz kondycją demokracji. Co istotne, nieco inne czynniki oddziałują na zaufanie do policji w państwach Europy Środkowej i Wschodniej. Na tym obszarze największe znaczenie mają takie zmienne jak efektywność rządu, praworządność i kontrola korupcji. Słabsze związki odnotowano natomiast w wypadku zmiennych instytucjonalnych (najważniejszych dla społeczeństw Europy Zachodniej). Co ciekawe, zaufanie do policji w Europie Środkowej i Wschodniej skorelowane było również z niektórymi czynnikami kulturowymi (dystans władzy i indywidualizm), które nie wykazywały statystycznej istotności w Europie Zachodniej.ResumenEl objetivo del artículo presentado es examinar si la pandemia COVID-19 ha afectado al nivel de confianza en la policía y diagnosticar qué factores están asociados a esta forma de confianza. La comparación de los datos de dos rondas (9 y 10) de la ESS confirmó que la pandemia del COVID-19 ha afectado negativamente a la confianza en la policía, sobre todo en Polonia, que ha registrado el mayor descenso de la confianza en esta formación. El análisis también puso a prueba la fuerza de la relación entre la confianza en la policía y otras formas de confianza institucional, factores políticos (indicadores que describen el estado de la democracia), factores económicos (desigualdad social, PIB per cápita, facilidad para hacer negocios) y factores culturales (dimensiones de la cultura nacional según Geert Hofstede). Los resultados obtenidos coinciden con las conclusiones de otros investigadores: la confianza en la policía está más estrechamente relacionada con la confianza en otras instituciones (en particular, el sistema jurídico) y el estado de la democracia. Resulta significativo que factores ligeramente diferentes afecten a la confianza en la policía en los países de Europa Central y Oriental. En este ámbito, variables como la eficacia del gobierno, el Estado de Derecho y el control de la corrupción son las más importantes. En cambio, se encontraron relaciones más débiles para las variables institucionales (más importantes para las sociedades de Europa Occidental). Curiosamente, la confianza en la policía en Europa Central y Oriental también se correlacionó con algunos factores culturales (distancia de poder e individualismo) que no mostraron significación estadística en Europa Occidental.