ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫ ТҰРҒЫНДАРЫНЫҢ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚТЫҚ ҚАУІП ФАКТОРЛАРЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ӨМІР СҮРУ САПАСЫНЫҢ БАҒАЛАНУ ДЕҢГЕЙІ
Authors: е.Ғ. Саруаров , Г.О. Нускабаева , Ж.Н. Шалхарова , А.А. Мусина 
Published: October 2024

Өзектілігі: Қазіргі таңда, аурушаңдықтың негізгі себептерінің бірі болып табылатын мінез-құлықтық қауіп факторларына байланысты өмір сүру сапасының деңгейін анықтау арқылы, тұлғаның денсаулыққа деген қатынасын жан-жақты білуге болады. Зерттеудің мақсаты: Түркістан қаласы тұрғындарының негізгі мінез-құлықтық қауіп факторларына байланысты өмір сүру сапасының деңгейін анықтау. Материалдар мен әдістер: Зерттеу жұмысына 632 зерттелуші алынды. Олардың орта жас көрсеткіші – 51,19±11,65 құрады. Мінез-құлықтық қауіп факторларын анықтау мақсатында: темекі шегушілік бойынша мәлімет – Фагерстрем тесті; алкогольдік ішімдікті қолдануды бағалау – AUDIT сауалнамасы; физикалық белсенділік деңгейін анықтау – IPAQ сауалнамасы; ДМИ көрсеткішін анықтау антропометрлік зерттеулер арқылы жүзеге асты. Ал, өмір сүру сапасының деңгейін бағалау үшін SF-36 сауалнамасы қолданылды. Нәтижелері: Темекі шегетіндердің темекі шекпейтіндерге қарағанда өмір сүру сапасының деңгейі SF-36 сауалнамасының BP шкаласы негізінде жоғары болатындығы анықталды (p=0,016). Алкогольдік сусындарды тұтынушылардың, сәйкесінше RP (p=0,020), SF (p=0,008) және RE (p=0,015) шкалалары бойынша, алкоголь ішімдіктерін қолданбайтындарға қарағанда жоғары көрсеткіштерді көрсетті. Ал, физикалық белсенділіктің орташа деңгейімен айналысатын адамдар тобының BP (p=0,025) және SF (p=0,007) шкалалары бойынша орташа балдарында статистикалық мәнділік интервалы сақталынды. Алайда, SF-36 сауалнамасының барлық шкалалары бойынша ДМИ-ге байланысты қандай да бір статистикалық мәнділік интервалының сақталуы байқалған орын алмады. Алынған мәліметтерді статисткалық өңдеу SPSS 22 сынақ нұсқасының (SPSS Inc, Чикаго, IL, АҚШ) статистикалық бағдарламалық жасақтамасымен жүзеге асырылды. Қорытынды: Зерттелушілердің мінез-құлықтық қауіп факторларынының түрлеріне байланысты өмір сүру сапасының деңгейі бойынша өзгерістер болатындығы анықталынды.

Introduction: Nowadays, by determining the level of quality of life due to behavioral risk factors, which is one of the main causes of the disease, it is possible to obtain a comprehensive picture of a person's attitude to health. The aim of study: To determine the level of quality of life of the Turkistan’s residents associated with the main behavioral risk factors. Materials and methods: 632 respondents were recruited for the study. Their average age was 51.19±11.65 years. In order to determine behavioral risk factors: information about smoking - Fagerstrom test; assessment of alcohol consumption - the AUDIT questionnaire; determination of the level of physical activity - questionnaire of IPAQ; determination of the BMI was carried out by anthropometric studies. And, the SF-36 questionnaire was used to assess the quality of life. Results: It was found that smokers have a higher level of quality of life than non-smokers, according to the BP scale of the SF-36 questionnaire (p=0.016). People who drink alcohol showed higher scores than non-drinkers on the RP (p=0.020), SF (p=0.008), and RE (p=0.015) scales, respectively. At the same time, the interval of statistical significance remained in the group of people engaged in a moderate level of physical activity according to the BP (p=0.025) and SF (p=0.007) scales. However, the interval of statistical significance for BMI on all scales of the SF-36 was not observed. Statistical processing of the obtained data was carried out using the statistical program SPSS 22 (SPSS Inc, Chicago, Illinois, USA) trial version. Conclusions: It has been established that there are changes in the quality of life of respondents depending on the types of behavioral risk factors.

Введение: На сегодняшний день, определяя уровень качества жизни, обусловленный поведенческими факторами риска, которые на сегодняшний день являются одним из основных причин заболевания, можно получить комплексную картину отношения человека к здоровью. Цель исследования: Определить уровень качества жизни жителей города Туркестан связанную с основными поведенческими факторами риска. Материалы и методы: Для исследования было набрано 632 человека. Их средний возраст составил 51,19±11,65 лет. С целью определения поведенческих факторов риска: информация о курении - тест Фагерстрема; оценка употребления алкоголя – опросник AUDIT; определение уровня физической активности - опросник IPAQ; определение показателя ИМТ осуществлялось путем антропометрических исследований. А, для оценки качества жизни было использовано опросник SF-36. Результаты: Установлено, что курильщики имеют более высокий уровень качества жизни, чем некурящие, по шкале BP опросника SF-36 (р=0,016). Люди которые употребляеть алкоголь показали более высокие баллы, чем не употребляющие алкоголь, по шкалам RP (p=0,020), SF (p=0,008) и RE (p=0,015) соответственно. При этом интервал статистической значимости сохранялся у группы лиц, занимающихся умеренным уровнем физической активности по шкалам BP (р=0,025) и SF (р=0,007). Однако, интервал статистической значимости для ИМТ по всем шкалам опросника SF-36 не наблюдался. Статистическую обработку полученных данных проводили с помощью статистической программы SPSS 22 (SPSS Inc, Чикаго, Иллинойс, США) пробной версии. Выводы: Установлено, что происходят изменения уровня качества жизни репондентов в зависимости от видов поведенческих факторов риска.