Ασφάλεια και αποτελεσματικότητα της νέας φαρμακοτεχνικής μορφής της χηλικής ουσίας δεφερασιρόξης στην αποσιδήρωση παιδιατρικών ασθενών με μεταγγισιοεξαρτώμενα θαλασσαιμικά σύνδρομα
Authors: Αδραμερινά Άλκηστις 
Published: July 2023

Σκοπός της μελέτης ήταν ο έλεγχος της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας της μορφής δεφερασιρόξης DFX FCT σε παιδιατρικούς ασθενείς με μεταγγισιοεξαρτώμενα θαλασσαιμικά σύνδρομα. Μελετήθηκαν 25 ασθενείς που παρακολουθούνται στη Μονάδα Μεσογειακής Αναιμίας Παιδιών και Εφήβων, της Α´ Παιδιατρικής Κλινικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν 13 έτη. Η μέση τιμή φερριτίνης ορού δεν παρουσίασε στατιστικά σημαντική μεταβολή στο τέλος της μελέτης, ωστόσο, η μέση δόση DFX FCT που χορηγήθηκε κατά την ένταξη στη μελέτη, χρειάστηκε να αυξηθεί σημαντικά για την επίτευξη του επιθυμητού ελέγχου του φορτίου σιδήρου. Η μέση τιμή κρεατινίνης ορού (sCr) και ο μέσος εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης δεν εμφάνισαν σημαντική μεταβολή. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, ωστόσο, 5 (20%) ασθενείς παρουσίασαν αύξηση sCr>33% από τη βασική τιμή και σε μία περίπτωση θεωρήθηκε αναγκαία η διακοπή του φαρμάκου. Επιπλέον, κατά την ένταξη στη μελέτη 9 (36%) ασθενείς παρουσίαζαν υπερασβεστιουρία. Η μέση τιμή πρωτεΐνης /κρεατινίνη και ασβεστίου/κρεατινίνη ούρων δεν παρουσίασαν στατιστικά σημαντική μεταβολή στο τέλος της μελέτης. Αύξηση του λόγου πρωτεΐνης/κρεατινίνη ούρων παρατηρήθηκε σε 12 (48%) ασθενείς κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, ένας (8,3%) εκ των οποίων παρουσίαζε συνεχώς παθολογικές τιμές. Αύξηση του λόγου ασβεστίου/κρεατινίνη ούρων παρατηρήθηκε σε 24 (96%) ασθενείς, 15 (60%) εκ των οποίων παρουσίαζαν συνεχώς παθολογικές τιμές. Ο υπερηχογραφικός έλεγχος ανέδειξε νέα απεικονιστικά ευρήματα νεφρολιθίασης σε 2 (8%) ασθενείς στο τέλος της μελέτης. Ο έλεγχος ηπατικής λειτουργίας δεν ανέδειξε σημαντική μεταβολή της μέσης τιμής τρανσαμινασών, χολερυθρίνης και αλκαλικής φωσφατάσης. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, 14 (56%) ασθενείς παρουσίασαν στιγμιότυπο παθολογικών τιμών μίας ή και των δύο τρανσαμινάσων, εκ των οποίων 3 (21,4%) αναγκάστηκαν να διακόψουν τη θεραπεία. Το σύνολο των ασθενών που εμφάνισε παρατεταμένη τρανσαμινασαιμία ανήκε στην ηλικιακή ομάδα των 2-6 ετών. Εκτίμηση του φορτίου σιδήρου του οργανισμού με μαγνητική τομογραφία πραγματοποιήθηκε σε 19 (76%) ασθενείς. Η μέση τιμή MRI T2* καρδιάς παρουσίασε σημαντική αύξηση, ενώ χωρίς σημαντική μεταβολή παρέμεινε η μέση τιμή LIC. Ο ακουολογικός έλεγχος ανέδειξε, στο τέλος της παρακολούθησης, ήπια βαρηκοϊα σε έναν ασθενής (4%), ενώ ο οφθαλμολογικός έλεγχος ανέδειξε νεο-εμφανισθείσα διάσπαρτη μελάχρωση του αμφιβληστροειδούς χιτώνα σε άλλον ασθενή (4%). Τέλος, σχετιζόμενες με το φάρμακο λοιπές ανεπιθύμητες ενέργειες αναφέρθηκαν σε 5 (20%) ασθενείς και αφορούσαν σε γαστρεντερικές διαταραχές ή δερματικό εξάνθημα. Σε όλες τις περιπτώσεις οι ανεπιθύμητες ενέργειες εμφανίστηκαν νωρίς κατά την έναρξη της θεραπείας και υποχώρησαν γρήγορα. Συνολικά 21 (84%) ασθενείς ολοκλήρωσαν την 12μηνη παρακολούθηση, ενώ 4 (16%) άλλαξαν θεραπεία αποσιδήρωσης λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών. Κανένας ασθενής της ηλικιακής ομάδας 2-6 ετών δεν ολοκλήρωσε τη μελέτη. Συμπερασματικά, το DFX FCT παρουσίασε ικανοποιητικό προφίλ ασφάλειας στους παιδιατρικούς ασθενείς >6 ετών. Η μικρότερη ηλικιακή ομάδα, ωστόσο, εμφάνισε ανεπιθύμητες ενέργειες που περιορίζουν τη χρήση του. Συγκριτικά με προηγούμενες μελέτες, οι ασθενείς της παρούσας μελέτης παρουσίασαν σε μικρότερο βαθμό νεφρική δυσλειτουργία. Αντίθετα, σχεδόν το σύνολο των ασθενών παρουσίασε σωληναριακή δυσλειτουργία. Όσον αφορά στην αποτελεσματικότητα, το DFX FCT αποδείχθηκε αποτελεσματική στη διατήρηση σταθερού φορτίου σιδήρου του οργανισμού. Απαιτήθηκαν, ωστόσο, υψηλότερες από τις συνιστώμενες δόσεις για να διατηρηθεί η επιθυμητή ισορροπία, καταδεικνύοντας διαφοροποιήσεις στη βιοδιαθεσιμότητα του φαρμάκου στους παιδιατρικούς ασθενείς.