bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
The Mediating Effect of Taxpayer Perception in the Relationship between Tax Education and Income Tax Filing Compliance among Small Taxpayers in Mbarara City
Authors: Mwesigye Boaz , Kijjambu Dr. Frederick Nsambu
Published: April 2024

Purpose: This study is about establishing the mediating role of taxpayer perception in the relationship between tax education and income tax filing compliance among small taxpayers in Mbarara city.

Materials and Methods: The study used cross-sectional research design on a study population of 33,979 small taxpayers with a sample size of 380 respondents in Mbarara city. Systematic random sampling was used to select respondents while data was collected using a questionnaire tool whose validity (Content Validity Index) and reliability (Cronbach’s Alpha) were ascertained before data collection and found to be above 0.70. The collected data was analyzed with the aid of SPSS version 26.0 to generate regression coefficients which were exported to an Online Medgraph Calculator to determine mediation effect, significance and path analysis. 

Findings: The regression analysis results revealed that taxpayer perception had a significant partial mediating effect (βmd=.366, p<0.05) on the relationship between tax education and income tax filing compliance among small taxpayers in Mbarara city. Based on the findings, the study concludes that efforts aimed at improving taxpayer perceptions play a significant role in strengthening the relationship between tax and income tax filing compliance.

Implications to Theory, Practice and Policy: The study recommends a need for the government and tax authorities, in this case, Uganda Revenue Authority to put in place strategies and programs aimed at changing individual perceptions, social understanding and personal motivations regarding income tax filing. Some of these strategies include intensifying tax education and outreach services of the mobile tax office ‘Tujenge Bus Services’ to all locations; introducing basic tax education at earlier stages of formal education such that citizens are informed about their future obligations to file income tax returns; translating all information about income tax filing in different local languages and publishing the same in print format for public access at no cost; and recruiting more tax agents within Mbarara city who can assist small taxpayers in income tax filing at a reasonable fee. The assumptions of the Theory of Reasoned Action, Social Influence Theory and Motivational Posturing Theory could also be relevant in assisting the tax authorities to change the personal and societal perceptions about income tax filing and motivate them to willingly comply with their filing obligations. The study has significant implications for policy making as it identifies a need for government and tax authorities to establish policies and offer incentives and motivational postures that prioritize voluntary compliance rather than introducing sanctions to enforce income tax filing compliance.
Lirikada obraz tasnifi va talqini (Abdulla Oripov she’riyati misolida)
Authors: Boboqulova Uljon
Published: April 2024

Badiiy asar asos negizini tashkil qiladigan obraz tushunchasi qadimdan va hozirga qadar san’atning eng muhim elementi sanaladi. Zotan, badiiy obraz bu san’at asarining o‘ziga xos xususiyatlarini aks ettiruvchi asosiy vositadir. Shu bilan birga, dunyoning estetik qiyofasini, muayyan hissiy holatini ifodalovchi komponent hamdir. Shu bois obraz tushunchasi o‘z xarakter-xususiyatlari va mazmuniga ko‘ra juda murakkab va ayni paytda keng qamrovli tushuncha hisoblanadi. Ob’ektiv voqelikningu yoki bu tarzda inson ongidagi in’ikosi keng ma’noda obrazning asosiy ildizini tashkil etadi. Yondosh obrazlar esa mana shu ilk asosdan o‘sib chiqadi. Shu jihatdan obraz tabiati va tasnifiga ko‘ra: fan, adabiyot va san’atda alohida farqlanadi. Ushbu maqola lirikada obrazlar tasnifi va talqin muammosini shoir Abdulla Oripov she’riyatida misolida o’rganishni ko’zda tutadi.
Nizomiy va Navoiy: bir mavzuning turfa talqini
Authors: Ismoilov Ilyos
Published: April 2024

Adabiyot tarixi jahon xalqlari tarixi bilan bevosita aloqador bo‘lib, uning taqdiri insoniyat kamoloti va tanazzuli bilan parallel kechadi. Shunga muvofiq dunyo adabiyotining mavzular galereyasi ham xilma-xil, ular ning orasida esa jangnoma yoki shohnoma mavzusi alohida ajralib turadi. Bu mavzuning moyasi mashhur sarkarda, podshoh yoki pahlavonlar hayoti-faoliyati bo‘lib, ulardan ba’zilari dunyo adabiyotida an’ana yoki turkum asarlar yuzaga kelishiga sabab bo’lgan. Butun dunyoda adabiy shon-sharaf qozongan ana shunday qahramonlardan biri Iskandar (Sharqda Iskandar, G‘arbda esa Alexander The Great deb ataluvchi shaxs) bo‘lib, Sharq va G‘arb adabiyotiga birdek ta’sir ko‘rsatgan bunday siymoni qayta uchratish mushkul. Uning nomi tillarda doston bo’ldi va amalga oshirgan ishlari ijodkorlarni ilhomlantirdi. Xususan, Iskandar mavzusi Sharqda keng yoyilib, ko’plab iskandarnomalar yuzaga kelishiga sabab bo’ldi. Ushbu maqolada xamsanavislik an’anasi doirasida yaratilgan ana shunday dostonlar Nizomiy Ganjaviyning “Iskandarnoma” va Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostonlari qiyosiy tahlil etish maqsad qilingan. Har ikki adibning ijodiy originalligi “Iskandarning Chinga yurishi epi- zodi” tasviri misolida ochib berilgan. Muallif bunda ishonchli manbalarga tayangan va o’z maqsadiga erishish uchun qiyosiy-tarixiy, madaniy-tarixiy, genetik tahlil kabi usullardan foydalangan.
Xayriddin Sulton qissalarida milliy ruh va obrazlar poetikasi
Authors: Adilova Fanuza
Published: April 2024

Maqolada Xayriddin Sultonning “Ajoyib kunlarning birida” qissa- sining badiiyati, syujeti va kompozitsiyasidagi o‘ziga xosliklar, tili va uslub  jihatdan ahamiyati, yozuvchining obraz yaratish va so‘z qo‘llash mahorati atroflicha tahlil qilingan. “Qissa” janrining kelib chiqishi, uning janr taraqqiyoti, bu boradagi jahon va o‘zbek adabiyotshunoslarining fikr va munozaralari qiyoslab o‘rganilgan.
Mazjub Namangoniy asarlarining janr xususiyatlari
Authors: Boyatov Oybek
Published: April 2024

O‘zbek mumtoz adabiyoti tarixida tasavvuf (so‘fiylik) tariqati bilan bog‘liq Xoja Ahmad Yassaviy, Boborahim Mashrab, So‘fi Olloyor, Huvaydo, Haziniy va boshqa ko‘plab mutasavvuf shoirlar qadimiy va navqiron Turkiston zaminini xalqlarining madaniy hayotida katta mavqega ega bo‘lgan. XVIII asr oxiri va XIX asr o‘rtalariga qadar yashab ijod etgan, Turkiston adabiy muhitiga sezilarli darajada ta’sir ko‘rsatgan Abdulaziz Hasanxo‘ja o‘g‘li Majzub Namangoniy ham Naqshbandiya tariqatining piri murshidi sifatida xalqqa tanilgan ijodkorlardan.Uning ijodida g‘azal, qit’a, soqiynoma, musallas, murabba’,muxammas, musaddas, musamman kabi janrlarni uchratish mumkin. Ushbu maqolada ijodkor asarlarining janr xususiyatlari yoritilgan. Shoirning qo‘lyozma devonida jamlangan asarlari janr xususiyatiga ko‘ra ajratilgan.
Penerapan Algoritma Deep Belief Networks (DBNs) Untuk Prediksi Kanker Serviks
Authors: Arum Aprilisa , Pramono Pramono
Published: April 2024

Kanker serviks adalah kanker  yang mematikan dan paling umum yang menyerang wanita di seluruh dunia. Prediksi yang tepat mengenai kanker serviks berperan penting dalam upaya pencegahan dan pengobatan yang efektif. Dalam konteks ini, penerapan algoritma Deep Believe Network (DBNs) telah menarik perhatian sebagai metode potensial untuk prediksi kanker serviks. Tujuan penelitian ini untuk dapat mengevaluasi kemampuan algoritma Deep Believe Network (DBNs) dalam memprediksi kemungkinan kanker serviks berdasarkan faktor risiko terkait. Dengan memanfaatkan data klinis yang tersedia, langkah-langkah analitis seperti prapemrosesan data, pelatihan model DBN, dan evaluasi kinerja model dapat dilakukan. Berdasarkan hal tersebut menggunakan algoritma Deep Belief Networks (DBNs) yaitu terbentuk 250 epoch, dengan nilai loss 0,0112 dan mendapatkan nilai akurasi sebesar 0,9940, recall 0,99 dan f1-score 0,99. Dari hasil pemodelan algoritma dan evalusi maka algoritma Deep Belief Networks (DBNs) sangat baik digunakan untuk memprediksi penyakit kanker serviks.
Effect of Creative Accounting on the Financial Performance of Listed Deposit Money Banks in Nigeria
Authors: OYEWOBI Ifeoluwapo Adebimpe , OMOROGBE Osarumwense Damian
Published: April 2024

The list of recent cases of creative accounting practices is growing as many financial institutions in Nigeria are being investigated. As a result, this study examined the effect of creative accounting on the financial performance of listed deposit money banks in Nigeria. For this study, secondary data were explored, and the study adopted an ex-post facto research design. The population of this study comprised all the nineteen (19) deposit money banks listed on the Nigerian Exchange Group as of December 31 2022, and ten (10) banks were selected as sample size using purposive sampling techniques. Data were analysed using the panel multiple regression technique (fixed effect regression model) with the help of Statistical tool, E-views version 12.0. The study found that Non-performing Loans exert a positive and significant influence on the Return on Equity of the listed deposit money banks; Capital Adequacy Ratio has a negative but significant effect on Return on Equity; Gross Earnings Ratio has a positive but insignificant effect on Return on Equity; and Loan-to-asset Ratio posited a negative but significant effect of on Return on Equity. The study recommends that proactive measures to identify, assess, and mitigate credit risks can help minimise the adverse impact of non-performing loans on financial performance.
Assessment of Implementation of National Policy on Education (2013) in Early Childhood Education in Osun State
Authors: OKEWOLE Johnson Oludele , AJIBADE Titilope Opeyemi
Published: April 2024

This article assessed the availability of teaching and learning facilities in Early Childhood Education centres in Osun State; It also determined the extent to which the available teaching and learning facilities are being utilized in Early Childhood Education centres in the study area; It further examined the various method of teaching in Early Childhood Education centres in the study area. The descriptive survey research design was adopted for this study. The sample of the study comprised 120 teachers which were randomly selected from ten (10) schools from each of the local government areas that were selected from each of the senatorial districts with four (4) teachers from each school. The instruments adopted by this study for data collection were a checklist titled “Teaching and Learning Facilities Observation Checklist (TLFOC) and a questionnaire which was developed by the researchers titled “Teaching and Learning Facilities Questionnaire” (TLFQ) The instrument were validated by two experts in the field of early childhood education. To determine the reliability values of the two instruments, Pearson Product Correlation Coefficient of 0.6. and 0.72 were yielded for TLFOC and TLFQ respectively The data were analysed using descriptive analysis. The results showed that there were some learning facilities available for use though not adequate enough and their utilization rate was moderate while the most commonly used method was play-way method.
Beyond the Screen: Celebrities and their Influence on Consumer Purchase Intentions in Sri Lanka.
Authors: Ali M. S. Ishar , Tony Jenitta Resi , Baskar T.
Published: April 2024

The majority of researches have looked in to how celebrity endorsers affect consumers’ propensity to buy. In respect to the fairness cream market in the Sri Lanka, this study enables marketers to gain a deeper understanding of celebrity endorsement and reveals the impact of celebrity endorsement indicators on purchase intention. The study is a descriptive one that looks at the Sri Lanka fairness cream market to see how endorser features affect purchase intention. A solid foundation for identifying each and every study variable was supplied by the literature review. Data were gathered from customers in the Sri Lanka using a structured questionnaire. For this study, the researcher connected 250 respondents. Statistical Packages for Social Scientists (SPSS) was used to analyze the data. Descriptive statistics, correlation and regression analysis were used to analyze the data and derive conclusions. It is found that the celebrity endorsements have an effect on consumers’ intentions to buy cosmetics products mainly fairness cream, as well as on indications of celebrity endorsements including perceived credibility, perceived expertise, perceived trustworthiness, and perceived congruity have positive relationship with customers intention to buy.
Enhancing Rural Market Access and Value Chain Integration for Sustainable Agricultural Development in Nigeria: A Study of Constraints, Strategies, and Implications
Authors: Ezeudu Tochukwu S. , Obimbua Elizabeth Njo
Published: April 2024

This study investigates rural market access and value chain integration in Nigeria’s diverse agroecological zones—Northern Sahel, Central Savannah, and Southern Rainforest—to enhance sustainable agricultural development. Employing mixed methods, quantitative surveys and qualitative interviews were conducted with smallholder farmers and key stakeholders. The findings reveal variations in market access challenges, value chain engagement, and the impact of strategies across zones. Challenges encompass transportation costs, distance to markets, lack of market information, and post-harvest losses. Farmer cooperatives emerged as a pivotal strategy, enhancing collective bargaining power. For zone-specific interventions, infrastructure development, market information dissemination, value addition, and financial inclusion programs are recommended. This research contributes to localized approaches for addressing challenges and optimizing opportunities in enhancing rural market access and value chain integration, fostering resilient and inclusive agricultural growth.
Practices and Challenges of the Internship Students in Physical Education
Authors: MPES Cui Zhiyi , Toldoya Ed.D Jacklyn Anne D.
Published: April 2024

This study determined the practices and challenges of the internship students at Ningxia University in China under the Department of Physical Education. The target participants of the study were 300 intern students. All intern students of physical education provided their views about the different practices and challenges they experience under teaching job content and clerical job content by answering the survey questionnaire which was a researcher-made instrument. This study utilized a quantitative descriptive correlational research design where descriptive and inferential tools were used. In the survey, the result showed that there is a significant difference in the experienced practices and challenges of student interns when it is grouped according to profile specifically under the teaching job content. It was preparation, planning, and instructional materials that were challenging and the internship students are more likely to experience hardship focusing on teaching-related activities rather than clerical activities that have minimal to no relationship to teaching physical education. This only implies that to lessen the challenges in acquiring knowledge in teaching physical education, the school must focus and provide more time for the students to handle classroom management together with students instead of doing clerical jobs in different government offices in China.
Nature Connectedness: An Investigation into Alleviating Emotional Disturbances among University Students
Authors: Ahmad Noorlila , Rahman Siti Fatimah Abd , Mahmood Syarifah Rohaniah Syed , Rashid Khadijah Khalilah binti Abdul , Haron Sueraya binti Che , Roslan Samsilah
Published: April 2024

Emotional disturbances among undergraduate students have proven to affect students’ learning performance physically, emotionally and mentally. Among non-clinical treatments or techniques identified to address emotional disturbances is exposure to nature. This study investigates the impact of nature connectedness on emotional disturbances among 390 undergraduate students from various disciplines at one of Malaysia’s largest public universities. The research explores causal relationships and mediating effects among nature connectedness, restorativeness, spiritual values, and emotional disturbances, specifically stress, anxiety, and depression. The findings reveal significant associations between nature connectedness and restorativeness, as well as between nature connectedness and spiritual values. Notably, restorativeness emerges as a mediator between nature connectedness and stress, while spiritual values act as a mediator between nature connectedness and depression. The study underscores the potential of combining nature exposure and spirituality as a means of fostering psychological and emotional recovery. It is important to note that the generalizability of these findings is limited to the specific university sample in Malaysia. Nonetheless, the results contribute valuable insights into non-clinical interventions for addressing emotional challenges among undergraduate students.
Peran Modal Sosial Podakan Patung Bersama Dalam Pembangunan Ekonomi Desa Pangkal Buluh Kecamatan Payung (Studi Pada Budidaya Ikan di Lahan Bekas Tambang)
Authors: Misna Evi , Asmara Citra , Herdiyanti Herdiyanti
Published: April 2024

Peran Modal sosial didefinisikan sebagai kekuatan yang dimiliki oleh kelmpok masyarakat untuk mencapai tujuan bersama terutama dibidang pembangunan ekonomi. Dimana modal sosial muncul di lingkungan kelompok dari hasil interaksi dalam suatu kelompok. Munculnya modal sosial karena pengaruh dari rasa kepercayaan yang tinggi,  aturan norma sebagai kontrol sosial dan jaringan sosial. Modal sosial dipercaya sebagai dorongan masyarakat untuk memperbaiki dan meningkatkan perekonomian masyarakat. Penelitian ini menggunakan teori modal sosial dari Robert Putnam yang berfokus pada bahwa modal sosial memiliki tiga unsur modal sosial yaitu kepercayaan, norma dan jaringan sosial. Adapun rumusan masalah dalam penelitian ini yaitu Bagaimana mekanisme peran modal sosial Podakan Patung Bersama dalam upaya melakukan strategi pembangunan ekonomi Desa Pangkal Buluh Kecamatan Payung (studi pada budidaya ikan di lahan bekas tambang). Metode penelitian ini menggunakan pendekatan kualitatif deskriptif dengan sumber data  primer dari wawancara secara mendalam dengan informan. Penelitian ini mengambil informan sebanyak 12 orang dengan teknik purposive sampling. Hasil penelitian menunjukkan bahwa (1) kepercayaan yang tinggi antar anggota Podakan Patung Bersama membentuk modal sosial yang kuat sehingga mampu membangun hubungan kerjasama dengan relasi yang ada. Keberadaan modal sosial Podakan Patung Bersama sangat dirasakan dan didayagunakan secara efektif terhadap pengembangan usaha budidaya ikan dilahan bekas tambang. (2) Mekanisme peran modal sosial yang dimiliki Podakan Patung Bersama  sudah didayagukan sedemikian rupa, sehingga memberikan dampak terhadap kualitas dan kapasitas anggota kelompok semakin berkembang. (3) Keberhasilan modal sosial yang dimanfaatkan akan memberikan dorongan untuk pengembangan usaha lebih maju dengan memperhatikan keberlanjutan usaha dan kesejahteraan anggota serta berkontribusi terhadap masyarakat.
The Role of Triple Bottom Line Reporting in Promoting Corporate Sustainability and Stakeholder Engagement
Authors: Mushtaq Fajar , Hameed Hannah , Baisla Arjun
Published: April 2024

This study delves into the crucial role played by Triple Bottom Line (TBL) reporting in advancing corporate sustainability and enhancing stakeholder engagement. In the contemporary business environment, companies are progressively acknowledging the significance of integrating social, environmental, and economic aspects into their decision-making frameworks. TBL reporting provides a structured approach enabling organizations to evaluate and convey their performance across these dimensions. By investigating how TBL reporting influences corporate sustainability and stakeholder engagement, this research seeks to elucidate the advantages and obstacles linked with its adoption. It explores the three pillars of sustainability—social, environmental, and economic aspects—and illustrates how TBL reporting empowers businesses to assess and reveal their achievements within these realms.
Cyber Crime: A Constant Threat to Indian Banking Sector
Authors: Bhardwaj Shashank
Published: April 2024

The Indian banking industry has kept up with developing trends and major operational changes as a result of technological improvements. Banks are now among the largest benefactors of the IT revolution as a result of the enormous potential that the call for expansion has provided this institution. The exponential growth of online transactions. Banking Sector now has shifted its focus on adapting latest emerging technologies i.e., NEFT, RTGS, ECS, Mobile banking, UPI, Blockchain, Fintech, Cloud computing, Artificial Intelligence, Big Data and Virtual Reality which is the evidence of the fact that how technology has upgraded the financial system in the Indian banking sector (Mittal, 2020; Tiwari et al.,2021). However, opportunities also carry risks, and success has its own unique set of challenges (Mittal & Gautam 2023). In the lexicon of criminal language, the term "cybercrime" is relatively new; it gained traction mostly in the late 1990s when technology was brought to the financial sector. The technological aspects of cybercrimes, their effects on the financial sector, and the challenges and fallout they create are the main topics of this research paper. Additionally, it highlights the need for stronger, more reliable security against upcoming cyberattacks. Thus, as computer and internet technology quickly advanced, new types of global crimes known the term "Cyber Crimes" has developed. The nature and pattern of cybercrime occurrences have evolved over time to become increasingly complicated and sophisticated. Since the last decade, banks and other financial institutions have continued to be targeted by cybercriminals. There is little prospect that this will change anytime soon; most cybercriminal operations are still primarily motivated by financial gain. The technological features of numerous cybercrimes affecting financial units and their effects are the main subject of this article. It further analyses the danger vectors that facilitate these crimes and develops countermeasures to assist fend off subsequent cyberattacks in order to better prevent such assaults in the future for greater security.
Navigating the Digital Divide: The Dual Impact of Technology on Business Management and Financial Outcomes
Authors: Mittal Isha , Bansal Anubhuti
Published: April 2024

As technology advances all throughout time, it plays an important role in corporate development, having a big impact on managerial strategies and financial outcomes. However, there is a tendency for technology to have both positive and negative effects. In this paper, it has been analysed that how technology affects financial outcomes and management, substantiated evidences with data from different organizations and businesses. It is worth mentioning that giving a glance at its disadvantages one cannot rule out its use and in addition observing the advantages one cannot completely rely on it either thus it is important to discuss both aspects in depth.
The Impact of Artificial Intelligence on Customer Relationship Management in the Indian Banking Industry
Authors: Mathur Apoorv , Tiwari Sadhana
Published: April 2024

The banking sector in India is a crucible of technological evolution, and AI-driven CRM is at the forefront of this transformative journey. AI’s revolutionary impact on CRM is undeniable, offering highly personalized and efficient services. It streamlines customer interactions, automates routine tasks, enhances predictive analytics, and fortifies security and fraud detection. Chatbots are becoming pivotal in the real-time assistance of customers, significantly improving response times and reducing customer service costs. Predictive analytics enables banks to anticipate customer needs and recommend tailored financial products, driving customer retention rates and business growth. The study reveals that AI technologies are playing a transformative role in reshaping the landscape of customer relationship management in the Indian banking industry. With the continuous evolution of AI technologies, Indian banks are well-positioned to navigate the changing banking landscape and deliver innovative services while upholding the highest standards of security, data privacy, and regulatory compliance.
Overlooked insects in neglected ecosystem: new records of Phoridae for Slovakia discovered in rural environment
Authors: Grundmann Bernd , Manko Peter , Oboňa Jozef
Published: April 2024

An understudied ecosystem such as a rural area can hold many surprises. In this paper we report the results of a collection at a rural site in eastern Slovakia using a single Malaise trap over a five-month period. From May to September 2023, 70 species of the Diptera family Phoridae were found there, 19 of which represent new species for the Slovak fauna (one sp. of the genus Aenigmatias and 18 spp. of the genus Megaselia). The species richness of the Phoridae fauna in Slovakia has thus increased by almost 9% to 229 species. It is very likely that more intensive research will yield many more interesting records and greatly increase our knowledge of Slovakia’s biodiversity.
VERB-BASED EMOTIVE STRUCTURES IN THE LINGUISTIC CORPUS BASE
Authors: N. Aitova  , D. Ospanova
Published: April 2024

The study of emotions from a linguistic and linguocultural point of view requires an integrated approach to this issue. Given its importance in social communication, adequate and meaningful representations of human emotions should be reflected in the language. In this regard, the importance and relevance of research on emotions has been gaining momentum in recent decades. In the article, the National Corpus of the Kazakh language (test.qazcorpora.kz) the verb-based emotive structures at the base were analyzed. The main attention is paid to the lexical-grammatical and semantic features, emotive function and potential of verbs. These verb forms have grammatical, derivational and semantic characteristics. The purpose of the article is to analyze selected verbs, to study the emotional transformation of words for expressing thoughts and emotional states and their emotive state in their independent state and in language communication, thereby revealing the semantic, grammatical, lexical, functional features of emotive units in the Kazakh language. Verb-based structures based on the National Corpus of the Kazakh language were selected for the research material. As a result of the research work, the distinction between emotional units and emotive words in the Kazakh language was revealed, the emotive function of verb-based structures was demonstrated, the potential for expressing the mental state of the speaker, the features of use and the effect on the recipient was revealed. Keywords: emotive, emotivity, verb-based structures, emotive structures, vocabulary-semantics, Linguistic Corpus.
FUNCTIONS OF ANGLICISMS IN THE MEDIA DISCOURSE OF KAZAKHSTAN
Authors: M. K. Beisenova  , G. K. Kenzhetayeva  , G. V. Kusheva
Published: April 2024

This article explores the pragmatic characteristics of English loanwords (anglicisms) and the factors contributing to their adoption and use in various languages. The study of foreign language vocabulary has always been a subject of interest, given its dynamic nature. Anglicisms have deeply integrated into the lexicon of numerous languages, with their prevalence observed across contemporary linguistic landscapes. The inclusion of anglicisms in speech serves to convey a distinctive and «special» message, with speakers opting for these loanwords to demonstrate their alignment with modernity, trends, and fashion. Several additional motives for borrowing anglicisms are identified, including the absence of equivalent terms in the target language, linguistic efficiency, more precise definitions, the necessity for novel linguistic forms, a diverse range of linguistic resources, and overall convenience. The extensive usage of anglicisms is not limited to everyday vocabulary but extends to professional communication domains. The article also delves into the concepts of «linguistic purism» and «language ecology», which have gained prominence within linguistic circles due to the widespread adoption of anglicisms. This influx compromises the uniqueness, authenticity, and originality of languages themselves. The study draws its materials from media discourse, as the media space serves as the primary source for the dissemination of anglicisms. Keywords: anglicism, pragmatic features, linguistic purism, media discourse, media text.
FUNCTIONING OF METATEXT IN JOURNALESE DISCOURSE
Authors: A. Akhmetbekova  , B. Nygmetova  , A. Suleimenova
Published: April 2024

This article is devoted to the study of metatext in journalese discourse. The use of language in newspapers and other journalistic publications plays an important role in shaping public opinion and discussions. The problem of metatext in journalese discourse has not been sufficiently studied, since it requires additional research, namely, how metatext functions in journalese discourse and what types of metatext are used there. To understand the main peculiarities of metatext in journalese discourse, the article reveals the concept «metatext» and its main features. Metatext acts as an «assistant» for the main text, contributes to its organization and understanding. Being as an intermediary between the author and readers, it makes the text more understandable and convincing for perception. Based on the classifications, a comprehensive model of metatext is designed, applicable to journalese discourse. The source of the language material is 150 articles from the newspaper «Financial Times» for 2023. Articles are related to business and economy. The analysis carried out makes it possible to reveal how metatext forms journalistic communication and contributes to the construction of social reality. Keywords: metatext, metatext elements, journalese discourse, headline, commentaries, addressing.
ТҰРМЫС-САЛТ ЕРТЕГІЛЕРДЕГІ ҰЛТТЫҚ ДҮНИЕТАНЫМ КӨРІНІСТЕРІ
Authors: Т. Б. Нұрбеков  , А. Б. Салқынбай
Published: April 2024

Мақалада тұрмыс-салт ертегілердегі ұлттық дүниетаным көрісіндегі туралы сөз қозғалады. Қазақ рухани мәдениетінің қалыптасуы мен дамуында ертегілердің де өзіндік орны бар. Мәдени мазмұнның өлшемі адамның ежелгі заманнан бастап прогреске дейінгі эволюциясы ретінде қарастырылады, сонымен бірге әртүрлі қоғамда мәдени айырмашылықтар әр түрлі түсіндіріледі. Қоғам өркениет белгілері жағынан неғұрлым күшті болса, соғұрлым мәдени дамуы да прогрессивті болады деп түсінуге негіз бар. Нақты тақырыптарға терең үңілмес бұрын, тұрмыс-салт ертегілерінің көркемдігі мен мәдени маңызын бағалау маңызды. Ертегілер табиғат әлемінің сұлулығын және адам өміріндегі күрделілігін жеткізетін терең эмоцияларға және жарқын бейнелерге толы болды. Адамдар өз өнері арқылы терең моральдық және философиялық шындықтарды жеткізу үшін табиғи әлемнің метафораларын қолданды. Зерттеп-зерделеп отырған мақаламызда зерттеу нысанына алынып отырған ертегілердің ұлттық мәдениеттің лингвомәдени бағыттағы дамуына қосқан өзіндік үлесі талданып, тіл мен мәдениеттің өзара байланысы жаңа қырынан ашылады. Мақаланың қорытынды бөлімінде негізгі бөлімге тұжырымдама жасап, нақты талдаулар арқылы қорытынды ой ұсынамыз. Қазіргі қазақ әдебиетіндегі бірқатар ізденістерге де шолу жасап, өзіндік бағамызды береміз. Тіл мен мәдениет тұрғынан зерттелінетін тұрмыс-салт ертегілерінің дүниетанымдық ерекшелігін анықтаймыз. Халықтың ең негізгі этникалық бірлігі – дүниетаным. Осыны ескерсек, біздің зерттеу нысанымыздың құндылығы анықтала түседі. Маңыздысы, бұл құндылықтар қазіргі қоғамда да өзекті болып қала береді. Кілтті сөздер: әдебиет, ертегі, фольклор, дүниетаным, қазақ әдебиеті, шығармашылық, мәдениет, руханият.
ИННОВАЦИЯЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ АРҚЫЛЫ КОММУНИКАТИВТІК-ТІЛДІК КЕҢІСТІКТЕ СТУДЕНТТЕРДІҢ КОММУНИКАТИВТІК ДАҒДЫЛАРЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ
Authors: А. А. Акынжанова  , Т. В. Тимохина  , А. Ю. Кишенова
Published: April 2024

Мақалада коммуникативті-тілдік кеңістікте орыс тілін оқытудың инновациялық әдістері қарастырылған. Әдістер студенттердің коммуникативтік және тілдік құзыреттілігін жетілдіруге бағытталған, бұл білім алушыларға мәдениетаралық қарым-қатынас және кәсіби-тілдік қызмет жағдайында табысты әрекет етуге мүмкіндік береді. Жұмыста коммуникативті-тілдік кеңістіктегі орыс тілінің жұмыс істеу динамикасына талдау жасалады. Бұл адамның сөйлеу ерекшеліктерін және белгілі бір тілдік тенденцияларды сипаттайтын заңдылықтарды анықтауға мүмкіндік береді. Техникалық университет студенттерінің шет (орыс) коммуникативтік құзыреттілігін қалыптастыруда заманауи білім беру технологиялары өзектендірілуде. ЖОО-да тілідерді оқытуда ақпараттық және коммуникативтік технологияларды қолдану қарастырылуда. Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университетінде «орыс тілі» пәнінің сабақтарында практикалық жұмыс тәжірибесіне сүйене отырып, тілдік емес ЖОО студенттерінің тілдік коммуникациялық құзыреттілігін қалыптастыру үшін заманауи білім беру технологиялары ұсынылады. ЖОО-да орыс тілін оқытудағы заманауи білім беру технологиялары ақпараттық және коммуникативтік технологияларды, сондай-ақ, оқытудың интерактивті әдістері мен нысандарын қамтиды. Бұл технологияларды тілдік емес жоғары оқу орындарында қолдану тілді оқытудың тиімділігін арттыруға және студенттердің орыс тілін үйренуге деген ынтасын арттыру, сондай-ақ, студенттердің танымдық, шығармашылық және коммуникативтік қабілеттерін дамыту арқылы шет тілдік коммуникативтік құзыреттілігін қалыптастыруға мүмкіндік береді. Кілтті сөздер: тіл саясаты, жұмыс атқаруы, әдіс, тұжырымдама, кәсіби қызмет, сауалнама, динамика.
ӘЙЕЛДЕР КИІМІ МЕН СӘНІ ЛЕКСИКАСЫНЫҢ ЭТНОМӘДЕНИ НЕГІЗДЕРІ
Authors: Ш. Б. Саликжанова
Published: April 2024

Мақалада тіл біліміндегі ұлттық киім және сәндік бұйымдар лексикасының зерттелуі қарастырылады. Жалпы әр халықтың ұлттық киімдері сол халықтың рухани өмірінің әртүрлі салаларымен, соның ішінде эстетикалық және діни-магиялық идеялармен байланысты болып келетіндігі жайлы баяндалады. Халық киімі мен сәндік бұйымдарынан халықтың тұрмыс-тіршілігі, оның әлеуметтік құрылымы, әрбір этноәлеуметтік топтың өмір сүру жағдайлары көрініс табады. Халықтың салт-дәстүрі ғана емес, киімдері және әшекей бұйымдары да көршілес халықпен сан алуан өзара байланыстары мен ықпалының әсерінен де өзгеретіндігі байқалады. Киім қоғам болмысының ең маңызды атрибуттарының бірі болғандықтан, өмірдің осы саласына қызмет ететін сөздік құрам тұрақты динамикада және тіл қолданушылардың тезаурусында негізгі орынды алады. Әйелдер киімі мен сәніне байланысты лексика тілдік қорымыздағы өзіндік орны мен сыр-сипаты бар, күрделі әрі жүйелі категория болып саналады. Өйткені олардың атаулары бір қарағанда жалаң грамматикалық нысан болып көрінгенмен, тамыры алыста жатқан, халықтың ұзақ тарихымен төркіндес, оның рухани, мәдени өмірімен астарласа келіп, эстетикалық талғам-таныммен, ұлт психологиясымен, салт-сана, әдет-ғұрпымен ұласатын қоғамдық, философиялық, этнолингвистикалық мәні зор мәселелер қатарына жатады. Мақалада сән ұғымына байланысты терминдер қарастырылады. Киім атаулары мен сән ұғымына қатысты терминдер қазақтың байырғы сөзінен жасалған, арнайы бектілгеннен бері белсенді қолданыста екендігі айтылады. Қазіргі қазақ тілінде сән үлгілеріне байланысты лексемалардың біршамасы басқа тілден енгендігі анықталды. Басқа тілден енген киім,әшекей бұйым атауларын байырғы ұлттық әшкей атауларымен беруге боатындығы жайлы ұсыныс беріледі. Кейінгі кездері кейбір сәндік бұйымдар қазақ тіліне аударылып жүр, мысалы ободок – шаш қайырғыш шеңберлер деп аталады. Қолданысқа кеңінен енбесе де, көпшілікке таныс бола бастады. Маңдайша – сәукеленің маңдайына тағылатын асыл тасты күміс әшекей, ободок осы маңдайшаға ұқсас, сондықтан маңдайша сөзімен алмастыруға болады. Кілтті сөздер: лексика, этнолингвистика, этнонимдер, зергерлік бұйымдар лексикасы, этимология, кірме сөз.
ОЛЖАС СҮЛЕЙМЕНОВ ПОЭЗИЯСЫНДАҒЫ НАРРАТИВТІК ИДЕЯ
Authors: Г. А. Абылкасимова
Published: April 2024

Әдебиеттану саласындағы «нарратология» бағытын зерттеу – бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің бірі. Әдеби көркем шығармада баяндау тәсілі сюжет арқылы берілетіндіктен, проза жанрына нарративті талдау жүргізу әдісі жиі қолданылады. Поэзияның құрылымы прозадан ерекшеленетіндіктен, автор нарратив бағытының поэзиямен байланысын айқындауды мақсат еткен. Мақалада автор ғылыми терминнің пайда болу және даму кезеңін теориялық тұжырымдарға сүйене отырып жүйелеп, нарративтің негізгі категорияларын баяндау типологиясына негіздеген. Мақалада нарратология ғылымына берілген анықтамалар мен тұжырымдар жинақталынып, поэзия жанрында нарративтік идеяны танудың әртүрлі тәсілдері көрсетілген. Ақын, қоғам қайраткері Олжас Сүлейменов поэзиясындағы нарративтік идеяларды тануда қолдануға болатын жүйе ұсынылған. Өлең мәтініндегі нарративтік идея мен құрылымдық ерекшеліктердің логикалық байланысына баса назар аударылған. Ақынның поэзиясынан мысалдар келтіріп, талдаулар жасалған. Қорытынды бөлімде автор «нарратив – нарратор мен баяндалатын әлем арасындағы делдал болып табылады, яғни баяндау мәні арқылы туындының шындығын пайымдауға әкеледі» деген тұжырымға келеді. Зерттеу нәтижелерін «Қазіргі қазақ әдебиеті», «Қазақ әдебиетінің тарихы», «Әдебиет теориясы» салалары бойынша зерттеулерде қолдануға болады. Кілтті сөздер: нарратив, нарративтік идея, нарратор, сюжет, фабула, поэзия, өлең құрылысы, ақын.
АЛАШ ҒАЛЫМДАРЫНЫҢ ФОЛЬКЛОРТАНУШЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІ: ӘЛИХАН БӨКЕЙХАНОВ
Authors: Н. Қ. Жүсіпов  , М. Н. Баратова  , Г. Қ. Жүсіпова  , Е. Қ. Жүсіпов
Published: April 2024

Бұл мақалада «Алаш» партиясы негізін қалаушылардың бірі, Алашорда үкіметінің төрағасы, публицист, ғалым, аудармашы Әлихан Бөкейхановтың өмір жолы, қазақ қоғамының дамуындағы рөлі, фольклортанушылық қызметі жан-жақты қарастырылған. ХХ ғасырдағы Ақпан төңкерісі, қоғамды ілгерілетуде, ғылымды дамытуда т.б. атқарған еңбектері, «Алаш» партиясы, Алаш қозғалысы, Алаш әскері т.б. мәселелері төңірегінде сөз қозғағанда – бәрінде дерлік Ә. Бөкейханов есімі аталып жүргені белгілі. Ә. Бөкейхановтың ХХ ғасырдың басында «Қыр баласы» деген бүркеншік атымен жарияланған еңбегінде «Жаңа жыл» мақаласы, өңделген «Қара Қыпшақ Қобыланды», «Ер Тарғын», «Қозы Көрпеш- Баян сұлу» жырлары т.б. жинастырылған. Мақалада «Қыр баласы» еңбегіндегі «Қара Қыпшақ Қобыланды» жырына және белгілі фольқлортанушы ғалым Г. Н. Потанин есіміне назар аударылған. Мұнда Г. Н. Потанин есімінің жиі аталулы, оның еңбектерінің Ә. Бөкейхановтың фольклортанушы ғалым болып қалыптасуындағы рөлімен байланысты. Әсіресе, Г. Н. Потаниннің фольклорды қандай мақсатта, қандай жанрлар төңірегінде жинап, зерттеу жүргізгендігі, сол зерттеу барысында қандай әдістер қолданғандығы, жалпы қазақ фольклортану ғылымы үшін атқарған қызметі т.б. – барлығы Ә. Бөкейхановтың фольклортанушы ғалым болып қалыптасуына әсер еткені сөз болады. Кілтті сөздер: Әлихан Бөкейханов, фольклор, зерттеу, жинау, жариялау, Г. Н. Потанин, «Қыр баласы», «Қара Қыпшақ Қобыланды».
ҰЛТТЫҚ ПРОЗАДАҒЫ ӨНЕР ТАҚЫРЫБЫ
Authors: А. Б. Досыбаева  , Ш. С. Әбішева  , Б. Ә. Көшімова
Published: April 2024

Өнер адамының өмірі мен шығармашылығын тақырып арқауы еткен туындылардың қай-қайсысы да көркемдік шеберлігінің өзіндік өрнегімен, өзекті эмоциялық қуатымен, таным-талғамымен, өмір туралы ғибратты, салихалы ой, философиялық толғам айтуымен ерекшеленеді. Мақалада белгілі қаламгер Зейтін Ақышевтың «Жаяу Мұса» романында бейнеленген ұлт тарихы үшін қазақ даласында өнерімен аты аңызға айналған, қара халықтың мұңын мұңдап, жоғын жоқтап, жазықсыз жала жабылып қуғынға ұшыраған, қазақ өнерінің қайталанбас өкілі, әнші, композитор Мұса Байжанұлының өмір жолы мен шығармашылығы, ұлт руханиятындағы орны сөз болады. Автор қаламгердің Мұса Байжанұлын тек өнер адамы ретінде емес, халқының қамын ойлаған қайраткер ретінде де суреттегенін дәлелдеп шыққан. Өнерпаз кейіпкер өмірін даралап, өмір құбылысы мен әлеуметтік теңсіздікке саятын тартыстың астарында халық мүддесі қалай көрініс табатынына маңыз береді. Көркем шығармаға тарихи тұрғыдан қарау, тарихи кейіпкер мен оның көркем бейнесінің ара салмағын безбендеп, өмір шындығы мен көркем шындықтың арақатынасы жазушылық шеберлік тұрғысынан қарастырылады. Сонымен қатар, З. Ақышевтың өмірде болған нақты кейіпкерді көркем образға айналдырудағы көркемдік ізденістері, заман шындығын, кезең келбетін шынайы суреттеуде штрих, детальдарды қолданудағы қаламгерлік шеберлігі де назардан тыс қалмаған. Адам мен заман, тарих пен тарихи тұлға туралы зерттеулерге ғылыми-танымдық пайымдаулар жасалады. Кілтті сөздер: өнер, өнерпаз, кейіпкер, образ, тарихи тұлға, ұлттық құндылықтар.
PERIODS OF THE THEORY DEVELOPMENT AND FORMATION ON LITERARY TRANSLATION IN KAZAKH LITERARY STUDIES
Authors: B. O. Orazova  , Zh. Zharylgapov
Published: April 2024

The article deals with the formation of the theory of translation in the Kazakh literary criticism and the periods of its development in the 1950–60’s. In the course of consideration of specific, individual problems of translation by the example of a number of studies analyzes the fact that its theory has also received considerable development. The historical-political and spiritual - cultural factors of development of methodology and methods of research the theory of literary translation are revealed. In this context, the research works of scientists S. Talzhanov, A. Satybaldiev, S. Kuspanov, Kh. Sadykov are taken as a basis. Several concepts related to the scientific framework of translation research, research methods, general methodology of translation research are defined. The term in the formation and development of translation theory, structural systems of the translated language, the style of the original author, inversion in fiction translation, idiomatic and phraseological word combinations, dialectism in the original, etc. are compared and studied from the position of researchers whose works are devoted to literary criticism. Conclusions are drawn on the formation and development of the theory of literary translation, and the peculiarities of each stage are considered. Keywords: Kazakh literary studies, translation, translation studies, translation methods, general theory of translation, fiction translation, methodology of translation theory.
White horses – non-coding sequences drive premature hair greying and predisposition to melanoma
Authors: Andersson Leif
Published: April 2024

The Grey allele in horses is causing premature hair greying and susceptibility to melanoma. The causal mutation is a 4.6 kb tandem duplication in intron 6 of the Syntaxin 17 gene. A recent study demonstrated that the most common allele at the Grey locus (G3) involves three tandem copies of this sequence, whilst a more rare allele (G2) has two tandem copies and the wild-type allele (G1) only one copy. The G3 allele is causing fast greying and high incidence of skin melanoma, whereas the G2 allele is causing slow greying and no obvious increase in melanoma incidence. Further somatic copy number expansion has been documented in melanoma tissue from Grey horses. Functional studies showed that this intronic sequence acts as a weak melanocyte-specific enhancer that becomes substantially stronger by the copy number expansion. The Grey mutation is associated with upregulated expression of both Syntaxin 17 and the neighbouring NR4A3 gene in Grey horse melanomas. It is still an open question which of these genes is most important for the phenotypic effects or if causality is due to the combined effect of upregulation of both genes. Interestingly, RNAseq data in the Human Protein Atlas give support for a possible role of NR4A3 because it is particularly upregulated in human skin cancer, and it belongs to a cluster of genes associated with skin cancer and melanin biosynthesis. The Grey mutation and its association with melanoma provide a possibility to study the path to tumour development in numerous Grey horses carrying exactly the same predisposing mutation.
Econofísica, Socio Física y Singularidad Tecnológica frente al Posthumanismo y Transhumanismo. Una visión de análisis, dinámica y de pensamiento complejo
Authors: Gutierrez Ossa Jahir Alexander , Mira Olano Luz Elena , Muñoz Ossa Hernan Alejandro
Published: April 2024

En el artículo se planteó el contenido de la Econofísica, la Socio Física y la Singularidad Tecnológica frente al Posthumanismo y Transhumanismo desde la perspectiva analítica, dinámica y del pensamiento complejo. La discusión entre la división, existencia y prevalencia de las ciencias ha sucumbido, por el eterno interés de tener en cuenta a la ciencia como un hecho general para explicar diferentes fenómenos y a las mismas ciencias; fenómeno controvertido para quienes propugnan por aislar la interacción de la ciencia con las ciencias. Se llegó a dichas temáticas, debido al papel que están cumpliendo las ciencias básicas y exactas en especial, empeñadas en la plena extrapolación de la condición humana con respecto al concepto de vida y criterios de humanismo transformados por la interacción entre hombre – datos; ciborg – hombre y robotización del ser conocido humano.

Se tuvo en cuenta para el desarrollo de la ponencia: 1. La evolución y el papel de la Física para contribuir a la evolución  la economía, la sociología y la tecnología para responder a los retos del posthumanismo y transhumanismo;  2. La contribución de la Econofísica, la Socio Física y la Singularidad Tecnológica para sustentar los preceptos del Posthumanismo y Transhumanismo; 3. La transformación analítica, dinámica y del pensamiento complejo frente a la interacción de dicha triada frente al posthumanismo y transhumanismo.  Estamos ad-portas de nuevas ideas en materia de la evolución humana y de una nueva revolución industrial en el que la física es el centro de análisis para explicar a las ciencias.
Comparative Analysis of Adani Power and Tata Power Financial Statements
Authors: Sohan Gaikwad  , Aditya Borate  , Dr. Reetuja Deshpande
Published: April 2024

This report provides a comprehensive analysis of the financial statements of Adani Power and Tata Power, two prominent players in India's power sector. The study includes a company overview, objectives, trend analysis of balance sheets and profit and loss accounts, and insightful interpretations. Key findings reveal the impact of the pandemic on both companies, a comparison of their financial aspects, and noteworthy trends in shareholder funds and total liabilities. Adani Power showcased profit resilience, while Tata Power faced consistent losses during the pandemic, shedding light on their performance in a rapidly evolving energy landscape.
Significados, motivações e sinais do comportamento suicida na adolescência
Authors: Santos Katia , Moré Carmen Leontina Ojeda Ocampo , Krenkel Scheila , Czelusniak Caroline Boaventura
Published: April 2024

Este estudo qualitativo teve por objetivo compreender os significados, as motivações e os sinais atribuídos ao comportamento suicida, na perspectiva de estudantes do ensino médio de escola pública da Região Sul do Brasil. Para a coleta de dados, utilizou-se a Técnica de Grupo Focal. A organização e análise dos dados sustentaram-se na Grounded Theory, com o auxílio do software Atlas.ti 8.4.15. A construção dos significados e das motivações para o comportamento suicida, decorre das experiências familiares, escolares, de amigos, mídia e redes sociais digitais. Os sinais relacionados com o comportamento suicida foram: isolamento, deixar de fazer hobbies, baixa autoestima, desmotivação e silêncio, falar muito sobre o assunto, automutilação, pensamento negativo e comportamentos estranhos. Os resultados evidenciaram que o reconhecimento dos sinais é atravessado pelos significados e as motivações que são atribuídos ao comportamento suicida e se fundamentam na construção social-histórica-relacional.
Ein Sprung für Konstrukteure und Hersteller: Maschinen Richtlinie - Maschinen Verordnung
Authors:   Johannes Windeler-Frick,   Daniel Magnus
Published: April 2024

Die EU-Maschinenrichtlinie 2006/42/EG hat über viele Jahre hinweg die Konstruktionvon Maschinen und Anlagen in Europa maßgeblich beein usst. Mit der Einführung derneuen Maschinenverordnung (EU) 2023/1230 und deren Inkrafttreten zum 20.01.2027,erö nen sich nun sowohl Herausforderungen als auch Möglichkeiten im BereichRisikobeurteilung, CE-Kennzeichnung wie auch CE-Management.