TRAF-1 ανοσογενετική μελέτη στη ρευματοειδή αρθρίτιδα
Authors: Σαραντόπουλος Αλέξανδρος 
Published: September 2021

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα αποτελεί το συχνότερο συστηματικό αυτοάνοσο νόσημα στο γενικό πληθυσμό. Στον Ελληνικό πληθυσμό η επίπτωσή της κυμαίνεται από 0,3-0,7% Προσβάλει κυρίως γυναίκες στην 3-4η δεκατεία ζωής, και χαρακτηρίζεται από χρόνια, εξελικτική αρθροιστική βλάβη των προσβεβλημμένων αρθρώσεων, η οποία δύναται να οδηγήσει από σοβαρή έκπτωση της λειτουργικής ικανότητας του ασθενούς μέχρι μόνιμη αναπηρία. Στην αιτιοπαθογένεια της νόσου εμπλέκονται περιβαλλοντικοί παράγοντες, οι οποίοι υπο ειδικές συνθήκες (χρόνια ιστική βλάβη, γενετικό προφίλ ξενιστή) οδηγούν σε κατάρρευση της ανοσιακής ανοχής και επαγωγή επιβραδυνόμενου τύπου αντίδραση υπερευαισθησίας IV. Κομβική κυτταροκίνη στο παθοφυσιολογικό μοντέλο της ΡΑ αποτελέι ο TNFα, ο οποίος σε συνδυασμό με τους υποδοχείς του και την ενδοκυττάρια προβολή της σηματοδότησής του μέσω της TRAF1 πρωτεΐνης, αποτελεί βασικό επαγωγικό άξονα της ανοσιακής απόκρισης στη νόσο.Ανοσογενετικές μελέτες έχουν συσχετίσει πολλές, μη λειτουργικές γονιδιακές θέσεις (εσώνια, διαγονιδιακές περιοχές) με επίπτωση, προφίλ και απόκριση στην αντι-TNFα θεραπεία της ΡΑ. Αντίθετα, δεν έχουν μελετηθεί μεταγραφικές περιοχές του TRAF1 γονιδίου (εξώνια)• έχει περιγραφεί από GWAS μελέτες μια μόνο θέση στο εξώνιο 6, η οποία σχετίζεται με επίπτωση της νόσου. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η αποτύπωση της γενετικής αλληλουχίας των μεταγραφόμενων εξωνίων της TRAF1 πρωτεΐνης και η συσχέτιση των αναδυόμενων πολυμορφισμών με παραμέτρους της ΡΑ σε Έλληνες ασθενείς από τη Βόρεια Ελλάδα. Παράλληλα, μελετήθηκε η συσχέτιση του πολυμορφισμού rs3761847 με την επίπτωση της ΡΑ, ποιοτικά χαρακτηριστικά της νόσου και απόκριση σε θεραπεία της . Μελετήθηκαν 172 ασθενείς και 95 μάρτυρες στους οποίους πραγματοποιήθηκε γενετική αποτύπωση των εξωνίων της TRAF1 πρωτεΐνης και προσδιορισμός του μονονουκλεοτιδικού πολυμορφισμού rs3761847 στην TRAF1/C5 διαγονιδιακή περιοχή, ο οποίος παρουσιάζει αντικρουόμενες συσχετίσεις σε γενετικά ετερογενείς πληθυσμούς.Η παρασκευή του γονιδίου της TRAF1 πραγματοποιήθηκε ακολουθώντας σχετικό πρωτόκολλο αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (PCR), ενώ για τον προσδιορισμό του μονομουκλεοτιδικού πολυμορφισμού της TRAF1/C5 περιοχής εφαρμόσθηκε η τεχνική της PCR πραγματικού χρόνου (RT-PCR). Στο λογισμικό του γενετικού αναλυτή προσδιορίσθηκαν οι σχετικοί πολυμορφισμοί η στατιστική επεξεργασία των οποίων κατέδειξε τη συσχέτισή τους με τη ΡΑ. Τα αποτελέσματα από τον προσδιορισμό του μονονουκλεοτιδικού πολυμορφισμού rs3761847 στην TRAF1/C5 περιοχή έδειξαν ότι:•Ο πολυμορφισμός δε σχετίζεται με την επίπτωση της ΡΑ. •Το αλληλόμορφο G σχετίζεται με επιβαρυμένη μορφή νόσου, καθώς σχετίζεται με τη χορήγηση αντι-TNFα θεραπείας αλλά και με προφίλ αυξημένης ενεργότητας νόσου. •Δεν επιβεβαιώνεται η συσχέτιση του αλληλόμορφου G με ανεπαρκή ανταπόκριση σε αντι-TNFα θεραπεία.•Αντίθετα, διατυπώνεται συσχέτιση του αλληλόμορφου G με ικανοποιητική απόκριση σε θεραπεία με κυκλοσπορίνη-Α.•Τα αποτελέσματα από την αποτύπωση των εξωνίων του TRAF1 γονιδίου έδειξαν ότι:•Ένας γνωστός πολυμορφισμός (rs 113495277) σχετίσθηκε για πρώτη φορά με επίπτωση νόσου. •Ένας γνωστός πολυμορφισμός (rs143265058) σχετίσθηκε με ελαττωμένη επίπτωση νόσου και χαρακτηρίσθηκε ως προστατευτικός. Η συγκεκριμένη, αποτελεί μια από τις λίγες περιγραφές προστατευτικού προγνωστικού παράγοντα για τη ΡΑ.•Τρεις πολυμορφισμοί προκαλούν δομική μεταβολή της TRAF1 πρωτεΐνης. Οι δύο από αυτούς ανευρέθησαν σε ασθενείς με πολύ όψιμη έναρξη νόσου (COSM1701645, rs376429758) ενώ ο τρίτος σχετίσθηκε με ελαττωμένη επίπτωση νόσου (rs143265058).•Δεν επιβεβαιώνεται η περιγραφή της συσχέτισης του πολυμορφισμού rs2239657 με επίπτωση της ΡΑ. Παρ’όλα αυτά, στην παρούσα μελέτη το αλληλόμορφο C συσχετίσθηκε με επιβαρυμένη νόσο, καθώς κατέγραψε θετική συσχέτιση με την παρουσία ρευματικού επιτόπου, τη χορήγηση αντι-TNFα θεραπείας και την παρουσία του επιβαρυντικού αλληλόμορφου G του SNP rs3761847•Καταγράφηκε συσχέτιση επιβαρυντικών αλληλόμορφων (C στον rs2239657) με οροαρνητική για αυτοαντισώματα νόσο, καταδεικνύοντας τον ιδιαίτερο ρόλο της αντισωματοπαραγωγής στο παθοφυσιολογικό μοντέλο της ΡΑ.Συμπερασματικά, στους Έλληνες ασθενείς δεν προκύπτει συσχέτιση του rs3761847 SNP με την επίπτωση της ΡΑ ή την απόκριση σε αντι-TNFα θεραπεία, ενώ προκύπτει συσχέτιση με την απόκριση στην κυκλοσπορίνη-Α. Η μελέτη των εξωνίων του TRAF1 γονιδίου ανέδειξε δύο πολυμορφισμούς που σχετίζονται με τη ΡΑ, ο ένας με θετική και ο άλλος με αρνητική συσχέτιση, ενώ ανευρέθησαν τρεις πολυμορφισμοί που προκαλούν δομική διαταραχή της TRAF1 πρωτεΐνης και σχετίζονται με τη ΡΑ. Η επιβεβαίωση των παραπάνω ευρημάτων σε μεγαλύτερες σειρές ασθενών θα επιτρέψει τη χρήση τους ως προγνωτικών δεικτών της επίπτωσης και ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της ΡΑ και τη διαμόρφωση εξατομικευμένης θεραπευτικής.