Ο ρόλος της πλοειδίας και της μικροδορυφορικής αστάθειας στην διερεύνηση καρκινωμάτων του παχέος εντέρου
Authors: Δανιηλίδης Καίσαρης 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του ορθού, αποτελεί μείζον ιατροκοινωνικό πρόβλημα λόγω της υψηλής συχνότητας και θνησιμότητας. Ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου τους παχέος εντέρου, σχετίζεται τόσο με περιβαντολλογικούς όσο και με γενετικούς παράγοντες. Υπολογίζεται ότι 850.000 άτομα προσβάλλονται κάθε χρόνο σε ολόκληρο τον κόσμο. Είναι η τέταρτη πιο συχνή αιτία θανάτου παγκοσμίως. Στις αναπτυγμένες χώρες αντιπροσωπεύει το15% του συνόλου των νεοπλασιών και ευθύνεται για το 18% των θανάτων από καρκίνο.Υλικό και Μέθοδος: Στην παρούσα μελέτη εξετάστηκαν 176 περιπτώσεις καρκίνου του παχέος εντέρου σταδίου Α και Β κατά Dukes παραβάλλοντας τους καρκινικούς δείκτες (προεγχειρητικά), το είδος της θεραπείας, την ανάλυση του DNA και την επιβίωση των ασθενών. Οι πέντε καρκινικοί δείκτες που μελετήθηκαν είναι: CEA, CA19-9, CA50, TPA, CA72-4, οι οποίοι αναφέρονται στην παγκόσμια βιβλιογραφία ως δείκτες πρόβλεψης της υποτροπής ή της αποτυχίας της χημειοθεραπείας. Αναφορικά τους δείκτες που σχετίζονται με το κυτταρικό DNA μετρήθηκαν πέντε δείκτες χρησιμοποιώντας ένα σύστημα ανάλυσης εικόνας, συγκεκριμένα μελετήθηκαν οι δείκτες: Δείκτης DNA (DNA Index - DI), Διακύμανση Πλοιειδίας (Ploidy Balance-PB), Βαθμός Υπερπλοιειδίας (Degree of Hyperploidy – DH), Δείκτης Πλοιειδίας (Ploidy Index – PI), Βαθμός Ανευπλοιειδίας (Degree of Aneuploidy – DA).Η επεξεργασία των δεδομένων έγινε με πολυπαραμετρική ανάλυση και στόχευε στην εξαγωγή αναπαραγώγιμων και ασφαλών συμπερασμάτων, όσον αφορά ερωτήματα της συγκεκριμένης παθολογίας που καλούμαστε να μελετήσουμε και η οποία στοχεύει στη διάκριση των κοινών και των διαφορετικών χαρακτηριστικών μεταξύ των διαφόρων σταδίων των παθολογικών αλλοιώσεων. Αυτό επιτυγχάνεται με την μελέτη και ανάλυση ιστογραμμάτων, στατιστικών δοκιμασιών που συσχετίζουν τους δείκτες με το στάδιο της αλλοίωσης, με την στατιστική ανάλυση με πολυπαραμετρικά μοντέλα και την ανάλυση της επιβίωσης των ασθενών σε σχέση με τις μελετώμενες παραμέτρους με καμπύλες Kaplan Meier.Αποτελέσματα: Για την πρόβλεψη της υποτροπής οι πλέον αξιόπιστοι δείκτες είναι οι CEA και CA19-9 και δε απαιτείται μέτρηση των λοιπών δεικτών, διότι υπάρχει υψηλός βαθμός συσχέτισης μεταξύ τους. Παρατηρήθηκε αρνητική συσχέτιση μεταξύ του δείκτη διακύμανσης της πλοειδίας (PB) και του βαθμού ανευπλοειδίας (DA) και θετική συσχέτιση μεταξύ του δείκτη DNA (DI) και του βαθμού υπερπλοειδίας (DH). Οι προεγχειρητικές τιμές των καρκινικών δεικτών βρίσκονται σε άμεση συσχέτιση με τη σταδιοποίηση κατά Dukes. Υψηλές τιμές του δείκτη διακύμανσης της πλοειδίας (ΡΒ) αποκλείουν την ύπαρξη σταδίου C και D κατά Dukes, όπως και χαμηλές τιμές του βαθμού ανευπλοειδίας (DA).Συμπεράσματα: Σε ασθενείς σταδίου Α χρειάζεται προσεκτική εκτίμηση και ιδιαίτερη συζήτηση σε ογκολογικά συμβούλια, γιατί όπως προκύπτει από τα αποτελέσματά μας, σημαντικός παράγοντας που τροποποιεί την επιβίωση είναι η χημειοθεραπεία και σε αντίθεση με την επικρατούσα άποψη συμβαίνει το παράδοξο ότι οι ασθενείς σταδίου Α είχαν χειρότερη πρόγνωση από τους ασθενείς σταδίου Β κατά Dukes. Στην πρόγνωση σημαντικό ρόλο παίζει ο βαθμός διαφοροποίησης καθώς και ο βαθμός ανευπλοειδίας (DA) όπου ασθενείς με ποσοστό DA>60% ανταποκρίνονται καλύτερα στη χημειοθεραπεία βελτιώνοντας έτσι την πρόγνωσή τους.