Σημασιολογική διαλειτουργικότητα στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση μέσω πρότυπων δομών πληροφορίας
Authors: Λαμπαθάκη Φεναρέτη 
Published: January 2014

Σήμερα, μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την επίτευξη σημασιολογικής διαλειτουργικότηταςσε επίπεδο δεδομένων εντοπίζεται στην έλλειψη κοινής κατανόησης που δημιουργείται λόγω τηςαπόδοσης διαφορετικής ερμηνείας και της χρήσης διαφορετικής σύνταξης, διαφορετικών προτύπωνκαι διαφορετικών προσεγγίσεων μοντελοποίησης σε κάθε οργανισμό.Αντικείμενο της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένηςμεθοδολογίας για τη διαχείριση του κύκλου ζωής Σημασιολογικά Εμπλουτισμένων, ΔιασυνδεδεμένωνΠρότυπων Δομών Πληροφορίας (ΠΔΠ) με τη βοήθεια επιχειρηματικών κανόνων. Η καινοτομικήσυμβολή της διατριβής εντοπίζεται στους εξής άξονες: Α. Ενιαία και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση τωνδιαφόρων καταστάσεων στις οποίες μπορεί να περιέλθει μια Πρότυπη Δομή Δεδομένων κατά τονκύκλο ζωής της, Β. Ευέλικτος σημασιολογικός εμπλουτισμός των Πρότυπων Δομών Πληροφορίας, Γ.Ενσωμάτωση της λογικής των διασυνδεμένων δεδομένων (linked data) στις Πρότυπες ΔομέςΠληροφορίας, Δ. Αξιοποίηση της λογικής των επιχειρηματικών κανόνων στη διαχείριση τωνΠρότυπων Δομών Πληροφορίας, Ε. Εμβάθυνση στην ποιότητα των Πρότυπων Δομών Πληροφορίας,ΣΤ. Πρόβλεψη για τη θεωρητική τεκμηρίωση των Πρότυπων Δομών Πληροφορίας και τωνΕπιχειρηματικών Κανόνων, που διέπουν τη διαχείρισή τους, Ζ. Δημιουργία επαναχρησιμοποιήσιμηςγνώσης και μιας πρακτικά βιώσιμης λύσης για οργανισμούς σε εθνικό και διακρατικό (παν-Ευρωπαϊκό)επίπεδο.Ουσιαστικά, η έννοια της Σημασιολογικά Εμπλουτισμένης, Διασυνδεδεμένης Πρότυπης ΔομήςΠληροφορίας υιοθετείται σε διαφορετικά επίπεδα αφαίρεσης για να αντικατοπτρίσει ταεπαναχρησιμοποιήσιμα σχήματα και τα μοντέλα, στα οποία συμμορφώνονται τα πραγματικάδεδομένα που ανταλλάσσονται ηλεκτρονικά κατά την παροχή υπηρεσιών.Η Μεθοδολογία Διαχείρισης Κύκλου Ζωής ΠΔΠ που προτείνει η διατριβή προβλέπει ότι μια ΠρότυπηΔομή Πληροφορίας δημιουργείται, αποθηκεύεται, προτυποποιείται, επαναχρησιμοποιείται για τηδημιουργία σύνθετων δομών σε διαφορετικά περιβάλλοντα, εναρμονίζεται και ομογενοποιείται με τιςδομές πληροφορίας που σχεδιάστηκαν για τις ανάγκες συγκεκριμένων χωρών για να προκύψουνΓενικευμένες Δομές Δεδομένων, μετασχηματίζεται σε συγκεκριμένη σύνταξη, εξελίσσεται με τοπέρασμα του χρόνου και απενεργοποιείται, με τρόπο που διασφαλίζει ότι ανταποκρίνεται στις ανάγκεςκαι τις προσδοκίες όλων των εμπλεκομένων μέσα από το Πλαίσιο Διασφάλισης Ποιότητας που έχειυιοθετηθεί. Με στόχο την κατά το δυνατόν ανεξαρτησία των Δομών Πληροφορίας από τηνεπιχειρηματική λογική που κρύβεται πίσω από κάθε στάδιο του κύκλου ζωής τους, διατυπώνεται μιασειρά από επαναχρησιμοποιήσιμους κανόνες που διέπουν τη διαχείριση τους με δηλωτικό τρόπο.Παράλληλα, η θεωρητική τεκμηρίωση των Πρότυπων Δομών Πληροφορίας με βάση τις αρχές τηςΘεωρίας Γράφων, αλλά και η τυπική διατύπωση των επιχειρηματικών κανόνων, σύμφωνα με τηνΚατηγορηματική Λογική, προσθέτουν στη βασιμότητα και τη δυνατότητα ενιαίας εφαρμογής τηςπροτεινόμενης μεθοδολογίας. Σε αρχιτεκτονικό επίπεδο, προδιαγράφονται οι απαιτήσεις και ηαρχιτεκτονική σχεδίαση ενός προηγμένου Συστήματος Διαχείρισης Πρότυπων Δομών Πληροφορίας,επαληθεύεται η δυνατότητα υλοποίησής του σε συγκεκριμένα εργαλεία που επιλέχθηκαν λόγω τηςκαινοτομίας και της εναρμόνισής τους με τη φιλοσοφία της διατριβής, και αναδεικνύεται η σύμπλευσημε την Προσανατολισμένη σε Μοντέλα Αρχιτεκτονική (MDA).Από μια περισσότερο πρακτική σκοπιά, πρωταρχικός στόχος της διατριβής είναι να συμβάλλει στηνεπίτευξη Σημασιολογικής Διαλειτουργικότητας στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση σε εθνικό και παν-Ευρωπαϊκό (δια-κρατικό) επίπεδο. Στην κατεύθυνση αυτή, δημιουργείται μια σειρά απόεπαναχρησιμοποιήσιμες Βιβλιοθήκες που αποδεικνύουν την εφαρμοσιμότητα της μεθοδολογίας καιπροσαρμόζουν ένα μέρος των διαθέσιμων XML Σχημάτων από το Ελληνικό Πλαίσιο ΗλεκτρονικήςΔιακυβέρνησης και το ερευνητικό έργο GENESIS (στις B2G συναλλαγές) στη φιλοσοφία και τουςκανόνες της παρούσας διατριβής.