Καμπύλες δοσολογικής απόκρισης στη συσχέτιση χρονοσειρών ατμοσφαιρικών ρύπων και θνησιμότητας σε 30 ευρωπαϊκές πόλεις
Authors: Σαμόλη Ευαγγελία 
Published: August 2021

Η παρούσα διατριβή στηρίζεται σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του ευρωπαϊκού πολυκεντρικού προγράμματος ΑΡΗΕΑ-2. Το πρόγραμμα ΑΡΗΕΑ-2 έχει ως αντικείμενο τη μελέτη των βραχυπρόθεσμων επιδράσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην ημερήσια θνησιμότητα, χρησιμοποιώντας δεδομένα 30 ευρωπαϊκών πόλεων. Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος συγκρίθηκαν διάφορες μέθοδοι για την διερεύνηση της σχέσης δοσολογικής απόκρισης μεταξύ του διοξειδίου του αζώτου (ΝΟ2, μέγιστο 1 ώρας) και της θνησιμότητας από φυσικές αιτίες.Η πρώτη μέθοδος που εφαρμόστηκε για την διερεύνηση της δοσολογκής σχέσης προτάθηκε από τους Schwartz και Zanobetti (2000) και στηρίζεται σε μη- παραμετρικές καμπύλες (μέθοδος meta smooth), ενώ η δεύτερη στην χρήση πολυωνύμων παρεμβολής με κόμβους. Η μέθοδος meta-smooth εφαρμόζεται πιο γρήγορα και είναι ευκολότερη, όμως η μέθοδος των πολυωνύμων παρεμβολής είναι περισσότερο ευέλικτη για την περαιτέρω διερεύνηση της πιθανής ετερογένειας στις καμπύλες δοσολογικής απόκρισης μεταξύ των διαφόρων πόλεων.Στη συνέχεια εφαρμόστηκε η προτεινόμενη μέθοδος των πολυωνύμων παρεμβολής για την διερεύνηση της συνολικής καμπύλης δοσολογικής απόκρισης μεταξύ των αιωρούμενων σωματιδίων και της ολικής, καρδιαγγειακής και αναπνευστικής θνησιμότητας στις 22 Ευρωπαϊκές πόλεις που συμμετείχαν στο ΑΡΗΕΑ-2 και παρείχαν τα σχετικά δεδομένα.Στο εύρος της κατανομής του NCh που ήταν κοινό σε όλες τις πόλεις οι δύο μέθοδοι οδήγησαν σε παρόμοιες και άμεσα συγκρίσιμες καμπύλες. Με την χρήση της μεθόδου των πολυωνύμων παρεμβολής βρέθηκε ότι η συχνότητα του καπνίσματος δρα ως προσδιοριστής της σχέσης. Συγκεκριμένα σε πόλεις με χαμηλή συχνότητα καπνίσματος φαίνεται να υπάρχει μεγαλύτερη επίδραση του ΝΟ2 στην θνησιμότητα. Συμπερασματικά η δοσολογική καμπύλη μεταξύ ΝΟ2 και θνησιμότητας στην πόλεις που συμπεριλήφθηκαν στην ανάλυση, μπορούσε να εκτιμηθεί ικανοποιητικά από μία γραμμική σχέση. Παρ’ όλα αυτά, η διερεύνηση των καμπύλων δοσολογικής απόκρισης της κάθε πόλης πρέπει να προηγείται της εφαρμογής των γραμμικών μοντέλων.Όσον αφορά τη σχέση έκθεσης-απόκρισης των σωματιδίων με την θνησιμότητα, εκτιμήθηκαν οι καμπύλες έκθεσης-απόκρισης με την χρήση πολυωνύμων παρεμβολής με δύο κόμβους και στην συνέχεια συνδυάστηκαν οι εκτιμήσεις των διαφόρων πόλεων για να εκτιμηθεί η συνολική καμπύλη. Για να διερευνηθεί περαιτέρω η ετερογένεια στις καμπύλες των διαφορετικών πόλεων χρησιμοποιήθηκαν διάφοροι χαρακτηριστικοί παράγοντες της κάθε πόλης ως πιθανοί προσδιοριστές της σχέσης που θα μπορούσαν να επηρεάσουν το σχήμα της καμπύλης.Συμπερασματικά η σχέση μεταξύ σωματιδίων-θνησιμότητας στις πόλεις που συμπεριλήφθηκαν στην παρούσα ανάλυση, και στο εύρος του ρύπου που είναι κοινό στις υπό ανάλυση πόλεις, μπορεί να εκτιμηθεί ικανοποιητικά με την χρήση του γραμμικού μοντέλου. Τα αποτελέσματα είναι σε συμφωνία με αυτά που έχουν προαναφερθεί στην Ευρώπη και στις Η.Π.Α. Η ετερογένεια που βρέθηκε στις καμπύλες των διαφόρων πόλεων αντανακλά πραγματικά διαφορετικά μοτίβα, που μπορούν σε ένα μέρος να εξηγηθούν από διάφορους παράγοντες που χαρακτηρίζουν την σύνθεση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, το κλίμα και την κατάσταση της υγείας του πληθυσμού.