TREATABLE MORTALITY IN GENITOURINARY SYSTEM DISEASE
Authors: L. Kosherbayeva , A. Samambayeva , N. Akhtaeva , K. Tolganbayeva , A. Imamatdinova 
Published: October 2024

Introduction: In recent years there has been an increase of the genitourinary system disease. For instance, according to the Global Burden of Disease data in 2019 about 404.61 million cases registered and 236,790 deaths. In addition, between 1990 to 2019, the mortality rate increased 2.4 times where the age-standardized death rate rose from 2.77 to 3.13 per 100,000 population. The aim of our study to calculate the treatable mortality from genitourinary system disease in Kazakhstan. Methods: The mortality data from genitourinary system disease was obtained from the Bureau of National Statistics of the Agency for Strategic Planning and Reforms of the Republic of Kazakhstan (https://stat.gov.kz). The data was generated based on criteria and indicators developed by countries of the Organization for Economic Co-operation and Development (OECD), which include: the number of deaths by age categories and causes of death. Data presented for the period from 2015 to 2021, disaggregated by the age group of 5 years. Results: Treatable mortality from renal failure in the whole of the Kazakhstan increased from 6.76 to 11.14 per 100,000 population, in particular, the growth was more than three times higher in 2021 compared to 2015 in in six regions of Kazakhstan. In Kazakhstan, the high rate of treatable mortality from renal failure in 2021 was within 10 or more per 100,000 of the population in nine regions. Conclusion: An analysis of international studies shows an increase in the burden of diseases from genitourinary system, therefore, there is a need to improve prevention and treatment activities, especially in regions where there is an increase in treatable deaths.

Введение. В последние годы отмечается рост заболеваний мочеполовой системы. Например, согласно данным Global Burden of Disease, в 2019 году было зарегистрировано около 404,61 миллиона случаев заболевания и 236 790 смертей. Кроме того, в период с 1990 по 2019 год уровень смертности увеличился в 2,4 раза, при этом стандартизованный по возрасту коэффициент смертности вырос с 2,77 до 3,13 на 100 000 населения. Целью нашего исследования рассчитать излечимую смертность от болезней мочеполовой системы в Казахстане. Методы. Статистические данные были получены в Бюро Национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан (https://stat.gov.kz). Данные были сформированы на основании критериев и индикаторов, разработанных Организацией экономического сотрудничества и развития (ОЭСР), которые включают: количество смертей в разрезе возрастных категорий и причин смерти в Республике Казахстан и области. Данные представлены за период с 2015 по 2021 год в разбивке возрастной группы по 5 лет. Результаты. Излечимая смертность от почечной недостаточности в целом по РК выросла с 6,76 на 11,14 на 100 000 населения, в частности рост был более чем в три раза выше в шести регионах Казахстана в 2021 году в сравнении с 2015 годом. По РК высокий показатель излечимой смертности от почечной недостаточности в 2021 году был в пределах 10 и выше на 100 000 населения в девяти регионах. Выводы. Анализ международных исследований показывает рост бремени от заболеваний мочеполовой системы, следовательно, наблюдается потребность в улучшении мероприятий по профилактике и лечению, особенно в регионах, где наблюдается рост излечимой смертности.

Кіріспе. Соңғы жылдары несеп-жыныс жүйесі ауруларының өсуі байқалды. Мысалы, Global Burden of Disease мәліметтері бойынша, 2019 жылы шамамен 404,61 миллион жағдай және 236 790 адам қайтыс болды. Сонымен қатар, 1990-2019 жылдар аралығында өлім-жітім деңгейі 2,4 есе өсті, бұл ретте жас бойынша стандартталған өлім коэффициенті 100 000 тұрғынға шаққанда 2,77-ден 3,13-ке дейін өсті. Біздің зерттеуіміздің мақсаты Қазақстандағы несеп-жыныс жүйесі ауруларынан емделетін өлімді есептеу. Зерттеу әдістері. Статистикалық деректер Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросынан алынды (https://stat.gov.kz). Деректер Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ) әзірлеген критерийлер мен индикаторлар негізінде қалыптастырылды, олар Қазақстан Республикасы мен облыстағы жас санаттары және өлім себептері бойынша өлім санын қамтиды. Деректер 2015 жылдан 2021 жылға дейінгі кезеңде 5 жас тобына бөлінген. Нәтижелері. Жалпы ҚР бойынша бүйрек жеткіліксіздігінен емделетін өлім-жітім 100 000 тұрғынға шаққанда 6,76-дан 11,14-ке өсті, атап айтқанда, өсім 2015 жылмен салыстырғанда 2021 жылы Қазақстанның алты өңірінде үш еседен астам жоғары болды. ҚР бойынша 2021 жылы бүйрек жеткіліксіздігінен емделетін өлім-жітімнің жоғары көрсеткіші тоғыз өңірдегі 100 000 тұрғынға шаққанда 10 және одан жоғары болды. Қортынды. Халықаралық зерттеулерді талдау несеп-жыныс жүйесі ауруларының ауыртпалығының өсуін көрсетеді, сондықтан алдын алу және емдеу шараларын жақсарту қажеттілігі байқалады, әсіресе емделетін өлім-жітім өскен аймақтарда.