Διερεύνηση των λαθών στη νοσηλευτική πράξη σε σχέση με την ψυχοσωματική υγεία, ανθεκτικότητα και επαγγελματική εξουθένωση των νοσηλευτών
Authors: Παππά Δέσποινα 
Published: May 2024

Εισαγωγή: Η υγεία και η ισορροπία των νοσηλευτών είναι κρίσιμες πτυχές στην παροχή ασφαλούς φροντίδας στον ασθενή. Το στρες και η εξουθένωση επηρεάζουν τη φροντίδα του ασθενούς. Η ανάπτυξη κουλτούρας ασφαλείας προάγει την ορθή παροχή φροντίδας και περιορίζει τα νοσηλευτικά λάθη. Η δέσμευση των νοσηλευτών και των διοικήσεων τους αυτή την κατεύθυνση είναι καθοριστικής σημασίας. Ο σκοπός τους παρούσας μελέτης ήταν ο προσδιορισμός των λαθών στην καθημερινή νοσηλευτική πρακτική σε σχέση με την ψυχοσωματική υγεία, την ανθεκτικότητα, το στρες και την επαγγελματική εξουθένωση των νοσηλευτών. Μεθοδολογία: Πρόκειται για μια συγχρονική μελέτη επισκόπησης και συσχέτισης. Η εν λόγω μελέτη ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2020 και ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 2023 με άδεια από την Επιτροπή Ηθικής και Δεοντολογίας τους Έρευνας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και τους επιστημονικές επιτροπές των πέντε νοσοκομείων που συμμετείχαν στη μελέτη. Τα ερευνητικά εργαλεία που εγκρίθηκαν στο πρωτόκολλο της μελέτης περιελάμβαναν το ερωτηματολόγιο δημογραφικών δεδομένων, το ερωτηματολόγιο καταγραφής λαθών (Taxonomy of Error, Root Cause Analysis Practice-Responsibility-TERCAP), το ερωτηματολόγιο Γενικής Υγείας (General Health Questionnaire-GHQ-28, Cronbach’s α=0,91), την κλίμακα θετικών και αρνητικών συναισθημάτων (Positive And Negative Affect Schedule-PANAS, Cronbach’s α=0,82), την κλίμακα ψυχικής ανθεκτικότητας (Brief Resilience Scale-BRS, Cronbach’s α=0,75) και την κλίμακα νοσηλευτικού στρες (Expanded Nurse Stress Scale-ENSS, Cronbach’s α=0,94). Η συμπλήρωση των ερωτηματολογίων ήταν ανώνυμη και εθελοντική. Τα δεδομένα αναλύθηκαν μέσω του προγράμματος SPSS 26.0. Για τη συσχέτιση του λάθους με τις ερευνητικές κλίμακες πραγματοποιήθηκε πολυπαραγοντική λογαριθμιστική παλινδρόμηση. Για την περιγραφή των κλιμάκων γενικής υγείας, συναισθηματικής κατάστασης, ψυχικής ανθεκτικότητας και νοσηλευτικού στρες χρησιμοποιήθηκε η γραμμική παλινδρόμηση. Το δείγμα τους μελέτης περιελάμβανε 597 νοσηλευτές, οι οποίοι συμπλήρωσαν έγκυρα ερωτηματολόγια δια ζώσης και μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας με τη μέθοδο της χιονοστιβάδας. Το 39% των νοσηλευτών ήταν ηλικίας 22-35 ετών, το 36% ήταν 36-45 ετών και το 22,9% ήταν 46-55 ετών. Το 2,2% του δείγματος ήταν άνω των 56 ετών. Η μέση ηλικία του δείγματος ήταν τα 37 έτη (±3,4). Το 86,6% του δείγματος ήταν νοσηλεύτριες και το 13,4% ήταν νοσηλευτές. Το 83,9% ήταν πτυχιούχοι νοσηλευτές και το 16,1% ήταν βοηθοί νοσηλευτών. Από το 83,9%, το 21,3% κατείχε θέση στη νοσηλευτική ιεραρχία. Η μέση χρονική διάρκεια προϋπηρεσίας στο νοσοκομείο ήταν 11,6 έτη. Αποτελέσματα: Το 69,7% των νοσηλευτών ανέφερε ότι είχε συμβεί κάποιο λάθος στον εργασιακό του χώρο. Από τους, το 48,5% δήλωσε ότι το λάθος είχε γίνει από τους τους τους νοσηλευτές και το 74,5% από κάποιον άλλο νοσηλευτή. Το 39,4% των λαθών συνέβη κατά την πρωινή βάρδια, το 35,7% κατά την απογευματινή και το 17,3% κατά τη νυχτερινή βάρδια. Το 22,4% δήλωσε ότι τα λάθη έγιναν κυρίως τους θαλάμους των ασθενών. Αναφέρθηκε από τους νοσηλευτές ότι ο υψηλός φόρτος εργασίας (82,9%) και η έλλειψη ικανού αριθμού νοσηλευτών (74,6%) είναι οι κύριοι παράγοντες τους εμφάνισης των συμβάντων λάθους. Από την πολυπαραγοντική ανάλυση διαπιστώθηκε ότι οι νοσηλευτές με υψηλότερο επίπεδο αρνητικών συναισθημάτων και χωρίς κάποιο αξίωμα στη νοσηλευτική ιεραρχία φαίνεται να είναι πιο επιρρεπείς στη διάπραξη λαθών (p=0,010 και p=0,009 αντίστοιχα). Επιπλέον, οι νοσηλευτές με υψηλότερο εισόδημα και μεγαλύτερη προϋπηρεσία στο νοσοκομείο φαίνεται να αναφέρουν λιγότερο συχνά τη διάπραξη λαθών (p=0,001 και p=0,049 αντίστοιχα). Οι παράγοντες τους το στρες λόγω του θανάτου του ασθενούς και οι διαμάχες με τους ιατρούς φαίνεται να αυξάνουν την πιθανότητα διάπραξης λαθών με προσωπική ευθύνη από τους νοσηλευτές (p=<0,001 και p=0,016 αντίστοιχα). Η κλίμακα θετικών και αρνητικών συναισθημάτων, τους, σχετίζεται με την πιθανότητα διάπραξης λαθών από τους νοσηλευτές, όπου τα περισσότερα αρνητικά συναισθήματα συνδέονται με περισσότερα λάθη από τους ίδιους (p=0,019). Για τους παιδιατρικούς νοσηλευτές, μόνο η κλίμακα αρνητικών συναισθημάτων είχε συσχέτιση με την εμφάνιση λαθών (p=0,018). Συγκεκριμένα, περισσότερα αρνητικά συναισθήματα συσχετίστηκαν με την υψηλότερη πιθανότητα ύπαρξης λαθών χωρίς προσωπική ευθύνη (p=0,018). Επιπλέον, η κλίμακα θετικών συναισθημάτων είχαν σημαντική συσχέτιση με την εμφάνιση λαθών λόγω προσωπικής ευθύνης (p=0,019). Συγκεκριμένα, η ύπαρξη περισσότερων θετικών συναισθημάτων τους παιδιατρικούς νοσηλευτές συνδέονταν με χαμηλότερη πιθανότητα διάπραξης λαθών στον εργασιακό τους χώρο. Τα ποσοστά λάθους ήταν σημαντικά χαμηλότερα τους νοσηλεύτριες των ειδικών τμημάτων. Τους, βρέθηκε ότι οι νοσηλευτές που είχαν κάνει οι ίδιοι κάποιο λάθος στον εργασιακό τους χώρο, σε ειδικό τμήμα, είχαν σημαντικά μικρότερη προϋπηρεσία στο παρόν νοσοκομείο (p=0,048). Συμπεράσματα: Η χαμηλή ψυχοσωματική υγεία και η επαγγελματική εξουθένωση των νοσηλευτών επηρεάζουν την ασφάλεια τους παρεχόμενης νοσηλευτικής φροντίδας στον ασθενή. Οι παρεμβάσεις τους νοσηλευτικής διοίκησης για την αντιμετώπιση τους εξουθένωσης των νοσηλευτών, συμπεριλαμβανομένης τους υποστήριξης και τους εκπαίδευσης για τη διαχείριση του στρες, είναι σημαντικές για την εύρυθμη λειτουργία τους οργανισμού υγείας. Επιπλέον, η δημιουργία τους ισορροπημένου εργασιακού περιβάλλοντος και η προαγωγή μιας κουλτούρας ασφαλούς φροντίδας είναι απαραίτητες. Τέλος, η ενίσχυση τους ψυχικής ανθεκτικότητας των νοσηλευτών μπορεί να συμβάλει στη μείωση του στρες και τους εξουθένωσης μέσω ψυχολογικής υποστήριξης και εκπαίδευσής τους σε τεχνικές αντιμετώπισης του στρες.