ALİ MƏKTƏBİN I KURS TƏLƏBƏLƏRİNİN SAĞLAMLIQLA ƏLAQƏLİ HƏYAT KEYFİYYƏTİNİN FORMALAŞMASINDA RİSKLİ DAVRANIŞLARIN ROLU
Authors: Ş.M. Balayeva , F.Q. Əhmədli 
Published: October 2024

Məqalədə ali təhsil müəssisələrində təhsil alan tələbələrin həyat keyfiyyətinə təsir göstərə biləcək risk amillərini müəyyən etmək məqsədilə aparılan tədqiqatın nəticələri verilmişdir. Tədqiqat Azərbaycan Tibb Universitetinin və Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin 783 nəfər I kurs tələbəsi arasında SF-36 (Short Form-36) və HBSC (Health Behaviour in School-aged Children) sorğu anketlərinə əsasən aparılmışdır. Təhlil göstərmişdir ki, bəzi sosial-demoqrafik göstəricilərə və həyat tərzinin xarakterinə görə qızlar və oğlanlar, eləcə də müxtəlif ali məktəblərdə təhsil alan tələbələr arasında ciddi fərqlər mövcuddur. Həmçinin, müəyyən edilmişdir ki, dərsdən sonra yorğunluq, pis qidalanma, intihara cəhdlər, həyatdan məmnunluq amili və əksər sosial-demoqrafik xüsusiyyətlər birinci kurs tələbələrinin həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir. Beləliklə, alınan məlumatların təhlili göstərmişdir ki, sosial-iqtisadi vəziyyət və həyat tərzinin tələbələrin sağlamlıqla əlaqəli həyat keyfiyyətinə təsiri yüksək səviyyədədir.

В статье представлены результаты исследования, проведенного с целью определения факторов риска, которые могут повлиять на качество жизни студентов-первокурсников, обучающихся в высших учебных заведениях. Исследование проведено на основе опросников SF-36 (Short Form-36) и HBSC (Health Behavior in School in Children) среди 783 студентов первого курса Азербайджанского Медицинского Университета и Азербайджанского Государственного Педагогического Университета. Исследование показало, что по некоторым социально-демографическим показателям и характеру образа жизни существуют значительные различия между девушками и парнями, а также между студентами, обучающимся в различных университетах. Также установлено, что утомляемость после учебы, нерациональное питание, попытки к суициду, фактор удовлетворенности жизнью и большинство социально-демографических характеристик отрицательно влияют на качество жизни студентов-первокурсников. Таким образом, анализ полученных данных показал, что влияние социально-экономического статуса и образа жизни на качество жизни студентов находится на высоком уровне.

The article presents the results of a study conducted to determine risk factors that may affect the quality of life of first-year students studying in higher education institutions. The study was conducted based on the SF-36 (Short Form-36) and HBSC (Health Behavior in School in Children) questionnaires among 783 first-year students of the Azerbaijan Medical University and the Azerbaijan State Pedagogical University. The analysis showed that according to some socio-demographic indicators and lifestyle, there are significant differences between girls and boys, as well as between students studying at different universities. It was also found that fatigue after study, poor nutrition, suicide attempts, life satisfaction factor and most socio-demographic characteristics negatively affect the quality of life of first-year students. Thus, the analysis of the data obtained showed that the influence of socio-economic status and lifestyle on the quality of life of students is at a high level.