Οργανωσιακή δομή, επιχειρησιακή στόχευση, δείκτες και προβλέψεις στην τηλεπικοινωνιακή αγορά
Authors: Κάργας Αντώνιος 
Published: September 2021

Η παγκοσμιοποίηση των οικονομιών, η απελευθέρωση των αγορών και η ιδιωτικοποίηση των κρατικών μονοπωλίων κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα, μετέβαλαν σημαντικά τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων και των αγορών συνολικά. Η δημιουργία ενός περίπλοκου ανταγωνιστικού περιβάλλοντος, ενέτεινε την ανάγκη για έλεγχο του τρόπου λειτουργίας των επιχειρήσεων, αλλά και την ανάγκη για κατανόηση του ανταγωνισμού.Τα παραδοσιακά χρηματοοικονομικά εργαλεία (δείκτες κερδοφορίας, απόδοσης επενδύσεων και άλλοι), που ιστορικά αποτέλεσαν την κυριότερη πηγή πληροφόρησης των διοικητικών στελεχών, αποδείχτηκαν περιορισμένης δυνατότητας εν συγκρίσει με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς. Σύντομα, οι ερευνητές διαπίστωσαν πως η πίεση για άμεση χρηματοοικονομική αποδοτικότητα μπορεί να οδηγήσει σε βραχυπρόθεσμη χρηματοοικονομική απόδοση αλλά αυτό μπορεί να υπονομεύσει τη δυνατότητα της εταιρείας να παράγει μελλοντική οικονομική αξία, μέσω της ανάπτυξης στοιχείων της, όπως η οργανωσιακή κουλτούρα. Τα κέρδη εξακολουθούν να θεωρούνται σημαντικά, αλλά ο τρόπος που αυτά επιτυγχάνονται στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον θεωρείται σημαντικότερος, καθώς οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται όχι για την «πρωτιά», αλλά για μακροπρόθεσμη διατήρηση του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος.Οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι, όπως και κάθε είδους επιχείρηση, καλούνται να λάβουν υπόψη τους τις μεταβολές στο πλαίσιο αποτελεσματικότητας της λειτουργίας και να ενσωματώσουν στην επιχειρηματική τους διοίκηση «μαλακού τύπου» παράγοντες, όπως η οργανωσιακή κουλτούρα. Τα ερωτήματα που καλούνται οι διοικούντες να απαντήσουν σχετίζονται με την κατανόηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του οργανισμού τους και το κατά πόσο αυτά συμβαδίζουν με την επιθυμητή επιχειρηματική στρατηγική – στόχευση, το βαθμό εναρμόνισης τους με τις επικρατούσες συνθήκες του ανταγωνισμού. Επιπλέον, η κατανόηση της λειτουργίας της ηγεσίας, αποτελεί κεντρικό στοιχείο όσον αφορά τη σύγχρονη διοικητική επιστήμη, καθώς επιχειρείται να καθοριστεί το πλαίσιο στο οποίο ο σύγχρονος μάνατζερ διαμορφώνει τις δομές λειτουργίας μίας επιχείρησης, αλλά και τις σχέσεις της με τους «εξωτερικούς» εταίρους (πελάτες, προμηθευτές, ανταγωνιστές, κράτος). Επιπροσθέτως, διοικούντες τηλεπικοινωνιακών οργανισμών και ρυθμιστές πρέπει να μπορούν να κατανοήσουν πως στοιχεία όπως το οργανωσιακό μέγεθος και ηλικία επιδρούν πάνω στους εργαζομένους και του τρόπου που αντιλαμβάνονται την εργασία τους, ώστε να αναπτύξουν τις δομές εκείνες που επιτυγχάνουν το μέγιστο λειτουργικό αποτέλεσμα και πως αυτό καταγράφεται μέσω των κυριότερων δεικτών χρηματοοικονομικής αποτελεσματικότητας.Στα πλαίσια αυτά, πραγματοποιήθηκε η καταγραφή και αποτύπωση της οργανωσιακής δομής, των επιχειρησιακών στοχεύσεων και των υφιστάμενων δεικτών στην ελληνική αγορά τηλεπικοινωνιών, προκειμένου να διαμορφωθεί ένα ολοκληρωμένο προφίλ της εν λόγω αγοράς. Η επιλογή του τηλεπικοινωνιακού κλάδου, ως αντιπροσωπευτικού, πραγματοποιήθηκε καθώς αυτός συγκεντρώνει ουσιώδη οργανωσιακά και επιχειρηματικά χαρακτηριστικά, που εύκολα μπορούν να υποβληθούν σε διεθνείς συγκρίσεις. Η αγορά χαρακτηρίζεται από ελεύθερο και έντονο ανταγωνισμό, ενώ τυχόν εμπόδια εισόδου δεν υφίστανται. Οι παγκόσμιες τεχνολογικές, οικονομικές και ρυθμιστικές εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα την αγορά, ενώ φαινόμενα εξαγορών – συγχωνεύσεων – στρατηγικών συμμαχιών, επαναπροσδιορίζουν τις δομές της. Το τηλεπικοινωνιακό προϊόν, αποτελεί βασικό καταναλωτικό και επιχειρηματικό αγαθό, τουλάχιστον για τις ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ ο βαθμός χρήσης τηλεπικοινωνιών οριοθετεί βάσει μελετών τις οικονομικές δυνατότητες (σε όρους Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος) των εν λόγω χωρών. Τέλος, η τηλεπικοινωνιακή αγορά είναι ώριμη, καθώς έχει συντελεστεί το πέρασμα της από τους καθαρά ποσοτικούς – χρηματοοικονομικούς δείκτες, σε ένα πολυπαραγοντικό σύστημα που περιλαμβάνει ποσοτικούς και ποιοτικούς δείκτες, οι οποίοι επιτρέπουν την εξαγωγή συμπερασμάτων όχι μόνο για το «πόσο» επιτυχημένη μπορεί να χαρακτηριστεί μια επιχειρησιακή μονάδα, αλλά και το «πως» το επιτυγχάνει αυτό. Για την καταγραφή της οργανωσιακής δομής και των επιχειρησιακών στοχεύσεων της αγοράς τηλεπικοινωνιών, μελετήθηκε η οργανωσιακή κουλτούρα των τηλεπικοινωνιακών παρόχων σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, καθώς και οι μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις. Στόχος υπήρξε ο προσδιορισμός των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών: α) της κάθε εταιρείας, β) του κάθε κλάδου (κινητής – σταθερής τηλεφωνίας) και γ) της αγοράς συνολικά. Η οργανωσιακή δομή, η επιχειρησιακή στόχευση και οι δείκτες αποδοτικότητας προσδιορίζονται μέσα από την αλληλεξαρτώμενη σχέση της οργανωσιακής κουλτούρας με μεγέθη όπως:•ο βαθμός ανταγωνισμού στην αγορά, •ο χαρακτήρας της ηγεσίας,•το μέγεθος της επιχείρησης, •η ηλικία της επιχείρησης, •ο προσανατολισμός στην αγορά της επιχείρησης και •δείκτες επίδοσης της επιχείρησης.Όλα τα ανωτέρω προσδιορίζονται υπό το πρίσμα του καθορισμού στρατηγικών ή / και επιχειρηματικών πρακτικών που θα επιτρέψουν στους ερευνητές να πραγματοποιήσουν διεθνείς συγκρίσεις, στα διοικητικά στελέχη των επιχειρήσεων να ασκήσουν με αποτελεσματικότητα τα καθήκοντα τους και στον ρυθμιστή να προσδιορίσει μέτρα για την επίτευξη μεγαλύτερου βαθμού ανταγωνιστικότητας με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της αγοράς.