Ο ρόλος της ανοσοκυτταροχημείας στη διαφορική διάγνωση ενδομητρικής υπερπλασίας και χαμηλού βαθμού κακοηθείας αδενοκαρκινώματος του ενδομητρίου
Authors: Αποστόλου Γεώργιος 
Published: September 2021

Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να δείξουμε ότι η εκτίμηση συγκεκριμένων κυτταρολογικών χαρακτηριστικών, που περιλαμβάνουν την μικροαρχιτεκτονική, σε διάφορες ενδομητρικές αλλοιώσεις, σχετίζονται με υψηλή διαγνωστική ακρίβεια. Επιπλέον χρησιμοποιώντας συγκεκριμένους ανοσοκυτταροχημικούς δείκτες μπορούμε να πετύχουμε ακόμα πιο ακριβείς διαγνώσεις. Υλικό και Μέθοδοι: Πραγματοποιήσαμε μια προοπτική έρευνα μελετώντας εντυπώματα από νωπά χειρουργικά παρασκευάσματα του ενδομητρίου κατά τη διάρκεια μιας 20μηνης περιόδου από 104 ασθενείς με τη βοήθεια της κυτταρολογίας του ενδομητρίου. Εστιάσαμε τη μελέτη μας στα χαμηλού βαθμού κακοηθείας αδενοκαρκινώματα του ενδομητρίου καθώς επίσης και στο καλόηθες υπερπλαστικό ενδομήτριο όπως και στην πρόδρομη αλλοίωσή του, που είναι το ανώμαλο παραγωγικό ενδομήτριο. Αυτό έγινε πρώτον γιατί υπάρχει αλληλοεπικάλυψη σε ότι αφορά στην κυτταρομορφολογία αυτών των παθολογικών οντοτήτων και δεύτερον επειδή υπάρχει έλλειψη συμφωνίας στη διαφορική διάγνωση της άτυπης υπερπλασίας από τη σύνθετη υπερπλασία και το καλά διαφοροποιημένο αδενοκαρκίνωμα του ενδομητρίου, ακόμα και σε δείγματα απόξεσης. Στην παρούσα μελέτη βαθμολογήσαμε τους κυτταρομορφολογικούς χαρακτήρες σε επιχρίσματα από εντυπώματα 35 χαμηλού βαθμού κακοηθείας ενδομητρικών αδενοκαρκινωμάτων σε σύγκριση με 23 περιπτώσεις ενδομητρίου με εύρος από ανώμαλο παραγωγικό έως καλόηθες υπερπλαστικό ενδομήτριο. Επιπροσθέτως, εκτιμήθηκαν 10 περιπτώσεις υψηλού βαθμού κακοηθείας καρκινωμάτων του ενδομητρίου και 11 περιπτώσεις ατροφικού ενδομητρίου. Οι δείκτες Ki-67, p53, Bcl-2, και Cox-2 επίσης χρησιμοποιήθηκαν στη μελέτη μας. Αποτελέσματα: Ένας συνολικός κυτταρολογικός βαθμός<6, που είναι το αποτέλεσμα της εκτίμησης της πυρηνοκυτταροπλασματικής αναλογίας, της πυρηνικής αλληλοεπικάλυψης, της σημαντικής παρουσίας του φυσαλιδώδους κυτταροπλάσματος, του προτύπου ανάπτυξης με διακλαδώσεις και της απώλεια της συνοχής, διαφοροποίησε όλες τις περιπτώσεις ανώμαλου παραγωγικού και καλοήθους υπερπλαστικού ενδομητρίου από τα χαμηλού βαθμού κακοηθείας ενδομητριοειδή καρκινώματα του ενδομητρίου (P<0,0001). Η εφαρμογή διάφορων τιμών κατωφλίωσης για το Ki-67 και το p53, διαφοροποίησε τις διάφορες ενδομητρικές αλλοιώσεις της μελέτης μας. Η ένταξη του ανοσοκυτταροχημικού βαθμού των Ki-67 και p53, στον κυτταρολογικό βαθμό, είχε ως αποτέλεσμα ένα τελικό βαθμό, ο οποίος ήταν επίσης διαγνωστικά χρήσιμος. Επιπλέον, η έκφραση του Ki-67 στα χαμηλού βαθμού κακοηθείας αδενοκαρκινώματα του ενδομητρίου ήταν υψηλότερη σε σύγκριση με αυτή του ανώμαλου παραγωγικού/καλοήθους υπερπλαστικού ενδομητρίου. Ακόμα, υψηλά επίπεδα έκφρασης του Bcl-2 (>50%) εκφράστηκαν μόνο στο ανώμαλο παραγωγικό/καλόηθες υπερπλαστικό ενδομήτριο. Το ανώμαλο παραγωγικό/καλόηθες υπερπλαστικό ενδομήτριο ήταν αρνητικό για το δείκτη p53, εκτός από 2 περιπτώσεις καλοήθους υπερπλαστικού ενδομητρίου. Έκφραση του Cox-2 ≥50% βρέθηκε μόνο στα χαμηλού βαθμού κακοήθειας ενδομητριοειδή αδενοκαρκινώματα του ενδομητρίου. Χρησιμοποιώντας τους δείκτες Ki-67, p53, Bcl-2 και Cox-2, καταφέραμε να διακρίνουμε πλήρως το ανώμαλο παραγωγικό/ καλόηθες υπερπλαστικό ενδομήτριο από τα χαμηλού βαθμού κακοήθειας ενδομητριοειδή αδενοκαρκινώματα του ενδομητρίου. Υψηλότερη αναλογία Ki-67%/Bcl-2% και επίσης υψηλότερη έκφραση του Cox-2 βρέθηκαν στις περιπτώσεις χαμηλού βαθμού κακοηθείας αδενοκαρκινωμάτων με στάδιο κατά FIGO μεγαλύτερο ή ίσο του IC, από ότι στις περιπτώσεις με στάδιο κατά FIGO < IC. Συμπεράσματα: Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης έδειξαν ότι η εκτίμηση συγκεκριμένων κυτταρολογικών χαρακτηριστικών και ανοσοκυτταροχημικών ευρημάτων, μπορούν να βοηθήσουν στην ακριβή διάγνωση των ενδομητρικών αλλοιώσεων. Η ανοσοκυτταροχημεία φαίνεται να είναι, επίσης, χρήσιμη για τη συσχέτιση των χαμηλού βαθμού κακοηθείας αδενοκαρκινωμάτων του ενδομητρίου με το στάδιο κατά FIGO.