Προσδιορισμός και ποσοτικοποίηση φαινολικών ενώσεων σε επεξεργασμένους καρπούς ελιάς (Olea europea subsp europea), συσχέτιση φαινολικών ενώσεων με νευροεκφυλιστικές ασθένειες και πολυδιάστατη φυλογενετική ανάλυση γονιδιωματικών δεδομένων της Olea europea L
Authors: Σαλής Κωνσταντίνος 
Published: May 2024

Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν η μελέτη της επίδρασης της επεξεργασίας των καρπών στην συγκέντρωση των σημαντικότερων φαινολικών ενώσεων του καρπού της ελιάς, ποικιλίας ‘Καλαμών’, ο σχεδιασμός μίας πρότυπης in silico προσέγγισης με σκοπό την προσπάθεια ομαδοποίησης και ανακάλυψης σχεσιακών κόμβων εντός του γένους Olea και η συσχέτιση μίας από τις σημαντικότερες φαινολικές ενώσεις του καρπού της ελιάς με πρωτεΐνη που σχετίζεται με νευροεκφυλιστική ασθένεια. Στο πρώτο κεφάλαιο, μελετήθηκαν οι αλλαγές στην συγκέντρωση των σημαντικότερων φαινολικών ενώσεων στον καρπό της ελιάς, ποικιλίας ‘Καλαμών’, μέσω ανάλυσης σε φρέσκους καρπούς και καρπούς με τις μεθόδους επεξεργασίας καρπών ελληνικού και ισπανικού τύπου. Για την υλοποίηση της μελέτης χρησιμοποιήθηκαν δύο αναλυτικές μέθοδοι, η μέθοδος παράταξης φωτοδιόδων (HPLC-DAD) και η μέθοδος δίδυμης φασματομετρίας μάζας (LC-(ESI)-MS/MS). Οι φαινολικές ενώσεις που ταυτοποιήθηκαν και ποσοτικοποιήθηκαν ήταν η υδροξυτυροσόλη, η τυροσόλη, ο βερμπασκοζίτης, η ρουτίνη, η ελευρωπαΐνη και η λουτεολίνη. Και οι δύο μέθοδοι επεξεργασίας που χρησιμοποιήθηκαν άλλαξαν τη συγκέντρωση των φαινολικών ενώσεων στους καρπούς της ελιάς, ποικιλίας ‘Καλαμών’, σε σύγκριση με τους μη επεξεργασμένους καρπούς. Κυρίαρχη φαινολική ένωση στους φρέσκους καρπούς ήταν η ρουτίνη, ενώ στους επεξεργασμένους καρπούς ο βερμπασκοζίτης. Και με τις δύο μεθόδους επεξεργασίας καρπού, παρατηρήθηκε στατιστικώς σημαντική αύξηση στη συγκέντρωση του βερμπασκοζίτη και της υδροξυτυροσόλης, και στατιστικώς σημαντική μείωση στη συγκέντρωση της ρουτίνης, ανεξάρτητα από την αναλυτική μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε.Στο δεύτερο κεφάλαιο (πείραμα Α) περιγράφεται μία in silico προσέγγιση που συνδυάζει υπολογιστικές μεθόδους και εργαλεία από την εξόρυξη γονιδιακών δεδομένων ως την ταξινόμηση οντολογιών και την γενετική συσχέτιση, με σκοπό την προσπάθεια ομαδοποίησης και ανακάλυψης σχεσιακών κόμβων εντός του γένους Olea. Η σύντηξη και η ανάλυση όλων των διαθέσιμων νουκλεοτιδικών δεδομένων της ελιάς, είναι ένα βήμα υψηλής σημασίας για την ταξινόμηση και τον χαρακτηρισμό των ποικιλιών ελιάς, προς μία ολοκληρωμένη προσέγγιση στα πλαίσια της ασφάλειας τροφίμων και της δημόσιας υγείας. Η παρούσα μελέτη είναι ένα πρώτο βήμα για τον χειρισμό και την ανάλυση ακατέργαστων νουκλεοτιδικών δεδομένων φυτών. Ο στόχος του πειράματος ήταν η κάλυψη κενών σε τέτοιου είδους αναλύσεις μέσω φιλτραρίσματος, ομαδοποίησης, ταξινόμησης και γενετικής συσχέτισης των διαθέσιμων γονιδιακών πληροφοριών. Πραγματοποιήθηκε μία μεθοδολογία εξόρυξης και ανάλυσης των διαθέσιμων γονιδιωματικών δεδομένων του γένους Olea που μπορεί να βοηθήσει επιπλέον στην καλύτερη κατανόηση των γονιδιωματικών αλληλουχιών των φυτών. Στο πείραμα Β του δευτέρου κεφαλαίου, μελετήθηκε η σχέση της φαινολικής ένωσης τυροσόλης με την πρωτεΐνη τυροσινάση, η οποία σχετίζεται με την νευροεκφυλιστική νόσο Parkinson. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε μέσω υπολογιστικού μοριακού περιβάλλοντος, ως παράδειγμα της κατανόησης του ευεργετικού ρόλου των φαινολικών ενώσεων στην αντιμετώπιση ασθενειών.