МНОГОФАКТОРНОЕ НЕГАТИВНОЕ АНТРОПОГЕННОЕ ВОЗДЕЙСТВИЕ И СИСТЕМА ИММУНИТЕТА У ВЗРОСЛЫХ ЛИЦ В Г. УСТЬ-КАМЕНОГОРСКЕ
Authors: А.А. Абишева , Т.И. Белихина , М.С. Казымов , Т. Жунусова , Е.М. Манарбеков 
Published: October 2024

Цель работы: Определение особенностей иммунной реактивности у лиц, проживающих в районах г. Усть-Каменогорск с различным уровнем антропогенного воздействия. Материалы и методы. Работа проведена в период 2017-2019 гг. на территории г. Усть-Каменогорск и г. Уральск. Были выделены 3 объекта: Ульбинский район – территория максимальной концентрации промышленных загрязнителей, Октябрьский район (центр города), район КШТ) с минимальным риском переноса загрязнений атмосферным путем. В работу были включены выборки из лиц старше 18 и моложе 60 лет, постоянно проживающих на указанных территориях. Всего в г. Усть-Каменогорск в исследовании участвовали 590 человек, в г. Уральск – 248 человек. На территории объекта 1 проживало 185 человек, объекта 2 – 201 человек и объекта 3 – 204 человека. Методы исследования: аналитическая оценка содержания элементов в объектах окружающей среды исследованных населенных пунктов и в водоемах; содержание поллютантов в воздухе; уровень шума. Осуществлялось исследование состояния иммунной системы с использованием комплекса информативных методов по показателям клеточного, гуморального и фагоцитарного звеньев. Результаты исследования. При сравнении с контрольной группой было отмечено угнетение клеточного звена иммунной системы, за счет снижения числа высокодифференцированных циркулирующих лимфоцитов отдельных кластеров дифференцировки. У лиц, подвергавшихся наибольшему совокупному уровню негативных антропогенных воздействий, также определялось снижение общего статуса гуморального иммунитета на фоне резкого увеличения содержания в крови циркулирующих иммунных комплексов. Со стороны фагоцитоза также отмечалось угнетение всех исследованных механизмов, в первую очередь – лизиса фагоцитированного субстрата. В целом комплексное негативное влияние антропогенных факторов промышленного города в первую очередь направлено на угнетение филогенетически более поздних и сложных систем защиты, а также на расстройство регуляторных клеточных механизмов в процессе функционирования менее дифференцированных защитных систем.

Aim: Determination of the characteristics of immune reactivity in persons living in areas of Ust-Kamenogorsk with different levels of anthropogenic impact. Materials and methods. The work was carried out in the period 2017-2019. on the territory of Ust-Kamenogorsk and Uralsk. Three objects were identified: Ulba district - the territory of maximum concentration of industrial pollutants, Oktyabrsky district (city center), KShT district) with a minimum risk of airborne pollution. The work included samples from persons over 18 and under 60 years old, permanently residing in the indicated territories. In total, 590 people took part in the study in Ust-Kamenogorsk, and 248 people in Uralsk. On the territory of object 1, 185 people lived, object 2 - 201 people and object 3 - 204 people. Research methods: analytical assessment of the content of elements in environmental objects of the investigated settlements and in water bodies; the content of pollutants in the air; noise level. A study of the state of the immune system was carried out using a complex of informative methods in terms of indicators of the cellular, humoral and phagocytic links. Research results. When compared with the control group, suppression of the cellular link of the immune system was noted, due to a decrease in the number of highly differentiated circulating lymphocytes of individual clusters of differentiation. In persons exposed to the highest cumulative level of negative anthropogenic influences, a decrease in the general status of humoral immunity was also determined against the background of a sharp increase in the content of circulating immune complexes in the blood. On the part of phagocytosis, inhibition of all investigated mechanisms was also noted, first of all, lysis of the phagocytosed substrate. In general, the complex negative influence of anthropogenic factors of an industrial city is primarily aimed at suppressing phylogenetically later and more complex defense systems, as well as at disrupting regulatory cellular mechanisms during the functioning of less differentiated defense systems.

Жұмыстың мақсаты: Өскемен қаласының әртүрлі деңгейде антропогендік әсерге ұшыраушы аудандарында тұратын адамдардың иммундық реактивтілігінің ерекшеліктерін анықтау. Материалдар мен әдістер. Жұмыс 2017-2019 жылдар аралығында Өскемен қаласы мен Орал қаласы аумағында жүргізілді. Үш аймақ анықталды: Үлбі ауданы - өндірістік ластағыштардың барынша шоғырланған аумағы, Октябрь ауданы (қала орталығы), КШТ ауданы ауамен ластану қаупі аз жер. Зерттеуге көрсетілген аумақтарда тұрақты тұратын 18 жастан асқан және 60 жасқа дейінгі адамдардың енгізілді. Өскеменнен барлығы 590 адам, ал Оралдан 248 адам зерттеуге қатысты. 1-аймақтан 185 адам, 2-аймақтан - 201 адам және 3-аймақтан 204 адам қатысты. Зерттеу әдістері:зерттелетін елді мекендердің қоршаған орта объектілері мен су объектілеріндегі элементтердің құрамына аналитикалық баға беру; ауадағы ластаушы заттардың құрамын анықтау; шу деңгейін өлшеу. Иммундық жүйенің күйін зерттеу жасушалық, гуморальдық және фагоцитарлық байланыстар көрсеткіштері тұрғысынан ақпараттық әдістер кешенін қолдану арқылы жүргізілді. Зерттеудің нәтижелері: Негізгі топта бақылау тобымен салыстырғанда иммундық жүйенің жасушалық байланысының басылуы байқалды, бұл дифференциацияның жеке кластерлерінің жоғары дифференциалданған циркуляциялық лимфоциттері санының азаюына байланысты болды. Теріс антропогендік әсерлердің ең жоғары кумулятивтік деңгейіне ұшыраған адамдарда гуморальдық иммунитеттің жалпы деңгейінің төмендеуі қандағы циркуляциялық иммундық кешендердің құрамының күрт өсуі аясында да анықталды. Фагоцитоз жағынан барлық зерттелген механизмдердің тежелуі, ең алдымен, фагоциттелген субстраттың лизисі байқалды. Жалпы алғанда, өндірістік қаланың антропогендік факторларының күрделі теріс әсері, ең алдымен, филогенетикалық тұрғыдан кейінірек және одан да күрделі қорғаныс жүйелерін басып-жаншуға, сондай-ақ аз дифференциалданған қорғаныс жүйелерінің жұмыс істеуі кезінде реттеуші жасушалық механизмдерді бұзуға бағытталған.