Μελέτη των αιμοδυναμικών μεταβολών από τη χρήση του πνευμοπεριτοναίου στη λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή καθώς και των μεταβολών στα αέρια του περιφερικού αίματος
Authors: Ανδρόνε Ιωάννα 
Published: January 2014

Το πνευμοπεριτόναιο προκαλεί πολλαπλές αλλαγές στη μηχανική της αναπνοής, στην καρδιακή λειτουργεία, υποδόρειο εμφύσημα, πνευμοθώρακα, πνευμομεσοθωράκιο, πνευμοπερικάρδιο και εμβολή με διοξείδιο του άνθρακα. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη των μεταβολών των αερίων αίματος καθώς και των αιμοδυναμικών μεταβολών που επέρχονται λόγω του πνευμοπεριτοναίου στην λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή, δεδομένου ότι όλοι οι άλλοι παράγοντες που ενδεχομένως θα μπορούσαν να μεταβάλλουν τις υπό μελέτη μεταβλητές διατηρούνται σταθεροί και ίδιοι για όλους τους ασθενείς που συμμετείχαν στη μελέτη. Μελετήθηκαν 200 ασθενείς με χολοκυστοπάθεια (100 άνδρες και 100 γυναίκες) που υπεβλήθησαν σε λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή υπό γενική αναισθησία με ενδοτραχειακή διασωλήνωση. Οι αιμοδυναμικές μεταβολές και οι μεταβολές των αερίων αίματος μελετήθηκαν προεγχειρητικά (control group – 10.00-11.00π.μ.), διεγχειρητικά (15-20 λεπτά μετά τη δημιουργία του πνευμοπεριτοναίου) και την 1η μετεγχειρητική μέρα (08.00-9.00π.μ.). Από την συγκεκριμένη μελέτη αποκλείστηκαν οι ασθενείς με νοσήματα αναπνευστικού συστήματος, με καρδιαγγειακά νοσήματα καθώς και οι ασθενείς υπό αγωγή με β αναστολείς, ούτως ώστε να μελετηθούν οι μεταβολές που οφείλονται αμιγώς στο πνευμοπεριτόναιο. Όλοι οι ασθενείς ήταν νορμοθερμικοί και ανώδυνοι, η χορήγηση υγρών και αναλγητικών ήταν προκαθορισμένη και ίδια για όλους τους συμμετέχοντες. 59 ασθενείς (26 άνδρες και 33 γυναίκες) χειρουργήθηκαν εκτάκτως λόγω οξείας χολοκυστίτιδας ενώ οι υπόλοιποι υπεβλήθησαν σε προγραμματισμένη λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή λόγω χολολιθίασης. Διεγχειρητικά παρατηρήθηκε ελάχιστη απώλεια αίματος και κανένας ασθενής δεν χρειάστηκε μετάγγιση μετεγχειρητικά. Οι παράμετροι της αναισθησίας ήταν ίδιες για όλους τους ασθενείς. Η λήψη του δείγματος αρτηριακού αίματος έγινε από την κερκιδική αρτηρία με βελόνη 26G σε ηπαρινισμένη σύριγγα 2,5ml και η ανάλυσή του πραγματοποιήθηκε σε αναλυτή αερίων αίματος Roche OMNI-S. Η λήψη αρτηριακής πίεσης και η σφυγμομέτρηση πραγματοποιήθηκε μέσω ηλεκτρονικού πιεσομέτρου και παλμικού οξυμέτρου monitor NIHON – KOHDEN, LIFE SKOPE, BSN 5105K. Οι μεταβλητές του πρωτοκόλλου της μελέτης ήταν η ηλικία, το φύλο, το επείγον του χειρουργείου, η αρτηριακή πίεση, οι σφύξεις, ο αιματοκρίτης, η αιμοσφαιρίνη και τα αέρια αίματος (pO2, pCO2, pH, BE, SO2, HCO3). Η στατιστική δοκιμασία που εφαρμόστηκε για τις μετρήσεις των μεταβολών των αερίων αίματος και των αιμοδυναμικών μεταβολών είναι η t test κατά ζεύγη και η κατανομή των μεταβλητών ελέγχθηκε με τη μέθοδο Kolmogorof – Smirnov . Στη μελέτη μας παρατηρήθηκε ότι 15-20 λεπτά μετά την δημιουργία του πνευμοπεριτοναίου, η αρτηριακή πίεση μειώθηκε (η συστολική κατά 6,3% και η διαστολική κατά 2%), οι σφύξεις μειώθηκαν κατά 18,5%, η μερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αρτηριακό αίμα αυξήθηκε κατά 5,76%, η μερική πίεση του οξυγόνου στο αρτηριακό αίμα αυξήθηκε κατά 81,2%, το pH δεν παρουσίασε αξιοσημείωτη μεταβολή, το έλλειμμα βάσης μειώθηκε κατά 36,6%, ο κορεσμός του οξυγόνου στο αρτηριακό αίμα αυξήθηκε κατά 1,8%, τα διττανθρακικά δεν παρουσίασαν αξιοσημείωτη μεταβολή, ο αιματοκρίτης μειώθηκε κατά 5,4%, και η αιμοσφαιρίνη μειώθηκε κατά 5,15%. Την 1η μετεγχειρητική ημέρα η αρτηριακή πίεση δεν παρουσίασε αξιοσημείωτη μεταβολή, οι σφύξεις μειώθηκαν κατά 8,5%, η μερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αρτηριακό αίμα αυξήθηκε κατά 13,2%, η μερική πίεση του οξυγόνου στο αρτηριακό αίμα μειώθηκε κατά 5,37%, το pH μειώθηκε κατά 8,3%, το έλλειμμα βάσης μειώθηκε κατά 225%, ο κορεσμός του οξυγόνου στο αρτηριακό αίμα μειώθηκε κατά 2%, τα διττανθρακικά μειώθηκαν κατά 1,4%, ο αιματοκρίτης και η αιμοσφαιρίνη μειώθηκαν κατά 3,3%. Οι μεταβολές που παρατηρήθηκαν μεταξύ διεγχειρητικής και 1ης μετεγχειρητικής ημέρας είναι οι ακόλουθες: η συστολική αρτηριακή πίεση αυξήθηκε κατά 6,23% ενώ η διαστολική δεν παρουσίασε αξιοσημείωτες μεταβολές, οι σφύξεις αυξήθηκαν κατά 12,3%, η μερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αρτηριακό αίμα αυξήθηκε κατά 8%, η μερική πίεση του οξυγόνου στο αρτηριακό αίμα μειώθηκε κατά 47%, το pH δεν παρουσίασε αξιοσημείωτη μεταβολή, το έλλειμμα βάσης μειώθηκε κατά 151%, ο κορεσμός του οξυγόνου στο αρτηριακό αίμα μειώθηκε κατά 1,5%, τα διττανθρακικά μειώθηκαν κατά 2%, ο αιματοκρίτης και η αιμοσφαιρίνη αυξήθηκαν κατά 1,9%.Η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή αποτελεί σήμερα μια από τις συχνότερες επεμβάσεις παγκοσμίως. Μέσω του πνευμοπεριτοναίου έχουμε καλύτερη ορατότητα και πρόσβαση στα στοιχεία, ωστόσο, από τη μελέτη μας προέκυψε ότι εκτός των μεταβολών που προκαλεί στον ανθρώπινο οργανισμό, επηρεάζει τα αέρια αίματος και προκαλεί αιμοδυναμικές μεταβολές οι κυριότερες εκ των οποίων είναι η μείωση της αρτηριακής πίεσης κατά 2-6% διεγχειρητικά, η μείωση των σφύξεων κατά 18,5% διεγχειρητικά και κατά 8,5% την 1η μετεγχειρητική ημέρα, η αύξηση του pCO2 κατά 6-13% τόσο διεγχειρητικά όσο και την 1η μετεγχειρητική ημέρα, η αύξηση του pO2 κατά 81,2% διεγχειρητικά, η μείωση του pH κατά 8,3% την 1η μετεγχειρητική ημέρα, η μείωση του ελλείμματος βάσης κατά 37-225% τόσο διεγχειρητικά όσο και την 1η μετεγχειρητική ημέρα, η μείωση των διττανθρακικών κατά 1,4-2% και τέλος, η μείωση της αιμοσφαιρίνης και του αιματοκρίτη κατά 3-5% τόσο διεγχειρητικά, όσο και την 1η μετεγχειρητική ημέρα. Συμπεραίνουμε λοιπόν, ότι με εξαίρεση την αύξηση του pO2 που αποδίδεται στον μηχανικό αερισμό, και την πτώση του αιματοκρίτη και της αιμοσφαιρίνης που αποδίδεται στην αιμοαραίωση λόγω της χορήγησης υγρών, όλες οι άλλες παρατηρηθείσες μεταβολές αποδίδονται στο πνευμοπεριτόναιο.