Ανάλυση κόστους-θεραπευτικής αποτελεσματικότητας στεφανιαίας παράκαμψης χωρίς τη χρήση εξωσωματικής κυκλοφορίας σε σχέση με την κλασική μέθοδο
Authors: Καστανιώτη Αικατερίνη 
Published: August 2021

Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η συγκριτική οικονομική αποτίμηση του νοσοκομειακού κόστους και της θεραπευτικής αποτελεσματικότητας δύο μεθόδων επαναγγείωσης : της στεφανιαίας παράκαμψης με χρήση εξωσωματικής κυκλοφορίας (CABG) και της στεφανιαίας παράκαμψης χωρίς τη χρήση εξωσωματικής κυκλοφορίας (OPCAB). Έγινε προσπάθεια να αποτιμηθούν οι κυριότερες παράμετροι που συντελούν στη διαμόρφωση αυτού του κόστους. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε ένα σύγχρονο Καρδιοχειρουργικό κέντρο της Αθήνας στο χρονικό διάστημα από 1/3/1999 εώς και την 1/4/2000. Τον πληθυσμό της αποτέλεσαν 102 περιπτώσεις ασθενών οι οποίοι είχαν διεγνωσμένη στεφανιαία νόσο και δεν είχαν υποβληθεί ξανά σε επαναγγείωση του μυοκαρδίου. Οι 42 από αυτές υπεβλήθησαν σε CABG και οι 60 σε OPCAB. Τα δημογραφικά και κλινικά χαρακτηριστικά των ασθενών παρατίθενται συνοπτικά στον Πίνακα 1. Πίνακας 1: Δημογραφικά και Κλινικά χαρακτηριστικά ασθενών μελέτης CABG OPCAB p Χαρακτηριστικά n=42 n=60 Value Ηλικία (χρ.) 66±7 65±8 0.62 Φύλο (άνδρες/γυναίκες) 37/5 52/8 0.48 Ιατρικό ιστορικό Σακχαρώδης Διαβήτης 15 20 0.78 Υπέρταση 18 32 0.98 Κάπνισμα 25 40 0.77 Προηγούμενο ΕΜ (>1μήνα) 16 30 0.67 Οικογενειακό ιστορικό 10 15 0.45 Δυσλιπιδαιμία 30 40 0.66 Στηθάγχη (CCS) 3.25 ± 0.63 3.5 ± 0.70 0.82 Κλάσμα εξώθησης 44.2 ± 7.6 46.2 ± 10.1 0.96 Αριθμός νοσούντων αγγείων 2.6 ± 0.8 2.6 ± 0.8 0.87 CCS: ταξινόμηση της στηθάγχης κατά Canadian Cardiovascular Society, Δυσλιπιδαιμία: Ολική Χοληστερόλη >240mg.dl-1, Υπέρταση: Αρτηριακή πίεση>180/100mmHg Για τον υπολογισμό του νοσοκομειακού κόστους αποτιμήθηκαν οι εξής παράμετροι: οι ιατρικές εξετάσεις, τα φάρμακα, τα υλικά, η εργασία του προσωπικού ανά κατηγορία, τα νοσήλια, τα γενικά έξοδα και οι αποσβέσεις του βιοϊατρικού εξοπλισμού. Ως μέθοδος οικονομικής ανάλυσης επιλέχθηκε η ανάλυση κόστους αποτελεσματικότητας. Προσδιορίστηκε η διαφορά μεταξύ νοσοκομειακού κόστους και νοσοκομειακής χρέωσης στις παραπάνω παραμέτρους και εκτιμήθηκαν οι περικοπές των ασφαλιστικών οργανισμών. Για τον έλεγχο των θεραπευτικών αποτελεσμάτων των δύο παρεμβάσεων εκτιμήθηκαν ως δείκτες αποτελεσματικότητας η ενδονοσοκομειακή θνητότητα και το ποσοστό των επιπλοκών. Επίσης, οι ασθενείς παρακολουθήθηκαν για 12 μήνες μετά την έξοδό τους από το νοσοκομείο. Ελέχθηκε η κανονικότητα της κατανομής και έγινε σύγκριση των μέσων τιμών των ποσοτικών μεταβλητών και για τις δύο παρεμβάσεις, με την εφαρμογή της στατιστικής δοκιμασίας ανάλυσης της διασποράς μίας κατεύθυνσης (ANOVA). Ο έλεγχος της ανεξαρτησίας των ποιοτικών μεταβλητών έγινε με τη στατιστική δοκιμασία Χ τετράγωνο. Το μέσο νοσοκομειακό κόστος της CABG ήταν 3.364.006±442.790δρχ ανά περίπτωση ασθενούς, ενώ για την OPCAB ήταν 2.288.406±315.597δρχ. (p=0.0001). Οι αντίστοιχες νοσοκομειακές χρεώσεις ήταν 2.000.000δρχ, με αποτέλεσμα το νοσοκομείο να εισπράττει μόνο το 60% του συνολικού κόστους της CABG, ενώ για την OPCAB μέθοδο εισπράττει το 85%. Για την CABG η μέση διάρκεια νοσηλείας ήταν 6.58±1.04 ημέρες, ενώ για την OPCAB 4.93±0.93 ημέρες (p<0.0001). Από αυτές οι 1.02±0.28 ημέρες αφορούσαν στη νοσηλεία του ασθενή σε Μονάδα εντατικής θεραπείας για την CABG και οι 5.5±0.89 ημέρες στη νοσηλεία του σε νοσηλευτικό τμήμα. Αντίστοιχα, για την OPCAB οι 0.94±0.08 ημέρες ώρες αφορούσαν στη νοσηλεία του ασθενή σε Μονάδα εντατικής θεραπείας και οι 3.92±0.91 ημέρες στη νοσηλεία του σε νοσηλευτικό τμήμα. Η OPCAB μέθοδος παρουσίασε μικρότερα ποσοστά άμεσων μετεγχειρητικών επιπλοκών (CABG 47.6% έναντι OPCAB 18.3%, p=0.001), ενώ η ενδονοσοκομειακή θνητότητα δε παρουσίασε στατιστικώς σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο παρεμβάσεων (CABG 2% έναντι OPCAB 2%, p=0.89). Η ετήσια παρακολούθηση των ασθενών έδειξε σχεδόν ίδια αποτελεσματικότητα για τις δύο παρεμβάσεις. Συγκεκριμένα, 95% των ασθενών της CABG μεθόδου έναντι 94.9% της OPCAB δεν παρουσίασε κανένα σύμπτωμα. Η ετήσια επιβίωση δεν παρουσίασε στατιστικώς σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο πληθυσμών (CABG 95.5% έναντι OPCAB 96.5%, p=0.50). Τα αποτέλεσματα της μελέτης, τα οποία συμπίπτουν με τα αποτελέσματα των κυριοτέρων διεθνών μελετών σύγκρισης των δύο μεθόδων, δείχνουν ότι το κόστος αντιμετώπισης της στεφανιαίας νόσου παρεμβατικά, και στην Ελλάδα είναι υψηλό. Παρ’ όλα αυτά, λαμβάνοντας υπόψη τα θεραπευτικά και οικονομικά δεδομένα της μελέτης η παρεμβατική μέθοδος OPCAB διατηρεί τα πλεονεκτήματα της κλασικής μεθόδου CABG όσον αφορά τη βραχυπρόθεσμη επιβίωση και την απουσία συμπτωμάτων, αλλά φαίνεται να παρουσιάζει μικρότερα ποσοστά άμεσων μετεγχειρητικών επιπλοκών, να περιορίζει τη χρήση των υγειονομικών πόρων και να δείχνει μικρότερο κόστος έναντι της κλασικής μεθόδου CABG.