ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖОҒАРЫ МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ КӘСІБИ ҚАЛАУЛАРЫНЫҢ ТРАНСФОРМАЦИЯЛАНУЫ: ӘЛЕУМЕТТАНУЛЫҚ ТАЛДАУ
Authors: Абдикерова Г.О. , СадыроваМ С. 
Published: August 2023

В данной статье исследуется особенности трансформации профессиональных предпочтений школьников старших классов в Казахстане в условиях рыночного общества.Проблемы, существующие в области подготовки молодых специалистов во многим связаны с игнорированием требования рыночного общества, и недостаточностью полномасштабной профориентационной работы. Коренные социально-экономические, политические изменения, происходящие в Казахстане привели к изменению идеологии современного образования. Всовременном образовательном процессе важную роль играет знание сущностиличности, ее потребности, интересы, и мотивы деятельности. В настоящее время работу по формированию профессиональных предпочтений школьников, профилизацию обучения проводят в старших классах средней школы. Основной акцент делается на осознанный выбор старшеклассниками будущую профессию. Профессиональная ориентация старшеклассника направлена на выявление его личностных особенностей, способностей и выполняет ряд функции, которые бывают полезными и для общества и личности.

Бұл мақалада нарық қоғамы жағдайында Қазақстандағы жоғары сынып оқушыларының кәсіби бейімділіктерінің өзгеруінің ерекшеліктері қарастырылады.Жас мамандарды даярлау саласында орын алып отырған мәселелер негізінен нарықтық қоғамның талаптарын елемеумен, кәсіптік бағдар беру жұмыстарының толық жүргізілмеуімен Абай атындағы ҚазҰПУ-нің ХАБАРШЫСЫ, «Әлеуметтік және саяси ғылымдар» сериясы, No4(80) 2022ж.6байланысты. Қазақстанда болып жатқан іргелі әлеуметтік-экономикалық, саяси өзгерістер қазіргі білім беру идеологиясының өзгеруіне әкеліп отыр. Қазіргі білім беру процесінде тұлғаның мәнін, оның қажеттіліктерін, қызығушылықтарын, белсенділік мотивтерін білу маңызды рөл атқарады. Қазіргі уақытта жалпы білім беретін мектептің жоғары сыныптарында мектеп оқушыларының кәсіптік бейімділігін қалыптастыру, білім беруді бейінділеу жұмыстары жүргізілуде. Жоғары сынып оқушыларының болашақ мамандығын саналы түрде таңдауына басты назар аударылады. Жоғары сынып оқушысының кәсіби бағдары оның жеке ерекшелік-терін, қабілеттерін анықтауға бағытталған және қоғам мен жеке тұлға үшін пайдалы бірқатар қызметтерді орындайды.

This article examines the features of the transformation of professional preferences of high school students in Kazakhstan in a market society.The problems that exist in the field of training young specialists are largely associated with ignoring the requirements of a market society, and the insufficiency of full-scale career guidance work. The fundamental socio-economic, political changes taking place in Kazakhstan have led to a change in the ideology of modern education. In the modern educational process, knowledge of the essence of the individual, his needs, interests, and motives of activity play an important role. Currently, work on the formation of professional preferences of schoolchildren, the profiling of education is carried out in the upper grades of secondary school. The main emphasis is on the conscious choice by high school students of their future profession. The professional orientation of a high school student is aimed at identifying his personal characteristics, abilities and performs a number of functions that are useful for society and the individual.