bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
AI-driven solutions for personalized knowledge dissemination and inclusive library user experiences
Authors: Ugochukwu Francis Ikwuanusi  , Peter Adeyemo Adepoju  , Chinekwu Somtochukwu Odionu
Published: December 2024

Artificial Intelligence (AI) is revolutionizing the way libraries deliver knowledge, enabling personalized dissemination and fostering inclusive user experiences. This review explores AI-driven solutions designed to address the diverse needs of library users, ensuring equitable access to information and resources. By leveraging AI technologies such as machine learning (ML), natural language processing (NLP), and recommender systems, libraries can transform user engagement and knowledge delivery. Machine learning models analyze user behavior and preferences, enabling libraries to provide tailored resource recommendations that enhance discovery and satisfaction. NLP facilitates semantic search capabilities, automated summarization, and real-time translation, ensuring that language barriers and information overload are minimized. Recommender systems further personalize user interactions by suggesting relevant resources based on collaborative and content-based filtering techniques. AI-powered chatbots and virtual assistants play a pivotal role in providing real-time support, streamlining inquiries, and ensuring accessibility for users with disabilities. These tools, coupled with assistive technologies like speech-to-text and screen readers, enhance inclusivity for visually and hearing-impaired individuals. Furthermore, AI-driven solutions extend the reach of library services to underserved communities by overcoming geographical, linguistic, and cultural barriers. This highlights successful implementations of AI in academic and public libraries, emphasizing their impact on creating adaptive, user-centric services. Challenges, including data privacy, algorithmic bias, and ethical considerations, are discussed to ensure responsible AI deployment. Recommendations for future research include advancing open-source AI tools and fostering cross-institutional collaborations to democratize knowledge dissemination. AI-driven personalization and inclusivity have the potential to redefine library services, promoting equity, accessibility, and engagement. This research underscores the transformative role of AI in empowering libraries to meet evolving user needs and support lifelong learning.
Katı-Sıvı Ekstraksiyonunda Matematiksel Modelleme ve Termodinamik Değerlendirme
Authors: Cansu Ümran , Boran Gökhan
Published: December 2024

Çözücü ekstraksiyonu gıda endüstrisinde sıkça kullanılan basit ve aynı zamanda etkili bir tekniktir. Son yıllarda özellikle atıkların işlenmesi, ekonomik katma değerin artırılması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve biyolojik kaynakların verimli kullanılması için sıklıkla tercih edilen bir uygulamadır. Elde edilmek istenen bileşen ve kullanılan hammaddeye bağlı olarak farklı parametrelerle uygulanan çözücü ekstraksiyonunda, çözücü ve karışımları, çözücü-hammadde oranı, sıcaklık ve hammadde özellikleri en çok üzerinde durulan parametreler olarak ön plana çıkmaktadır. Bu derleme çalışmada, söz konusu parametrelerin katı-sıvı ekstraksiyonunda verim üzerine etkisi ve işlemin matematiksel olarak modellenmesi üzerine yapılan çalışmalar incelenmiştir. Ayrıca katı-sıvı ekstraksiyonu termodinamik yönden de değerlendirilmiştir. Katı-sıvı ekstraksiyonunda verimin artırılması, varyasyonların azaltılması, üretimde karşılaşılan zorlukların ve üretim maliyetinin düşürülmesi önem arz etmektedir. Bu amaçla yapılan modelleme ve termodinamik çalışmalar; farklı ekstraksiyon parametrelerinin son ürünün verim ve kalitesi üzerine etkisini belirlemek, ekstraksiyonda gerçekleşen fiziksel ve kimyasal olayları açıklamak ve en önemlisi prosesin öngörülebilirliğini sağlamak bakımından önemlidir.
Psikobiyotikler ve Süt Ürünlerindeki Potansiyel Uygulamaları
Authors: Konak Göktepe Çiğdem
Published: December 2024

Psikobiyotikler yeterli miktarda beslenmeye dahil edildiklerinde bireylere ruhsal sağlık açısından çeşitli faydalar sağlayan bir grup probiyotiktir. Bu probiyotikler; nöral, bağışıklık ve metabolik yolları içeren bağırsak-beyin ekseni aracılığıyla insan davranışını ve merkezi sinir sistemini etkilemektedir. İncelen literatür gastrointestinal sistemin işleyişini iyileştiren psikobiyotik takviyelerin insanlarda stresin etkilerini azaltmak ve çok çeşitli yan etkileri olan kimyasal ilaçların kullanımından kaçınmak için umut verici uygulamalar olduğunu göstermektedir. Bilindiği gibi, bakteriyel canlılık gıda matrisinin türü ve mikroorganizma suşu ile yakından ilişkilidir. Bu bağlamda yapılan çalışmalarda süt ürünlerinin psikobiyotik olanlar da dahil olmak üzere probiyotik suşlar için en etkili taşıyıcılar olduğu bildirilmiştir. Süt açısından zengin diyetlerin psikobiyotik alımıyla birleştirilmesinde bağırsak mikrobiyotası üzerindeki etkisinin, beyin fonksiyonuyla ilişkisinin ve psikiyatrik semptomlar üzerindeki potansiyel terapötik etkilerinin açıklığa kavuşturulması için daha fazla bilimsel kanıta ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca ruhsal sağlığı iyileştirmek için psikobiyotiklerin kullanımında sürekliliğin sağlanması ve bireyler tarafından daha kolay ulaşılabilir olması için diyette nasıl dahil edileceğine dair yapılan çalışmaların sayısının arttırılması gerekmektedir. Bu derleme ile psikobiyotiklerin etki mekanizmaları ve süt ürünlerindeki potansiyel uygulamaları değerlendirilerek farklı yaklaşımlara ışık tutmak amaçlanmaktadır.
Determination of Pesticide Exposures of Some Nozzle Types in Almond Trees Sprayed with Knapsack Sprayer
Authors: Bolat Ali , Güneş Hasret
Published: December 2024

In this study, field trials were conducted using a knapsack sprayer to determine the pesticide exposure of the pesticide application agricultural workers (The operators) in almond tree spraying, and pesticide exposure was determined by the whole-body approach technique. An electric knapsack sprayer with a 20-liter tank capacity was used in the study. The nozzles attached to the spray boom of the knapsack sprayer can be changed in practice. Three spray nozzles were used to measure the operator pesticide exposure. These nozzles are (M1) Air induction nozzle (11002), (M2) Extended range flat fan nozzle (XR 11002), and (M3) Hollow cone nozzle (TXA8002). Each method was applied at two different spray distances (50 and 100 cm), and water-sensitive papers (WSP) were used as a sample surface in all methods. When protective clothing was analyzed, it was found that the whole body could be exposed to pesticides. According to the results, the highest coverage was obtained from standard extended range flat fan nozzle (M2) method with a 23.6 (% coverage) coverage rate and deposition of 3,956 (µL.cm-²).
Enhancing Network Security: A Comprehensive Analysis of Intrusion Detection Systems
Authors: Koca Murat , Avcı İsa
Published: December 2024

Given the increasing complexity and progress of intrusion attacks, effective intrusion detection systems have become crucial to protecting networks. Machine learning methods have become a potential strategy for identifying and reducing such attacks. This paper has conducted a comprehensive analysis of intrusion detection using machine learning methodologies. The aim is to thoroughly examine the current state of research, identify the barriers, and highlight potential solutions in this field. The study begins by analyzing the importance of intrusion detection and the limitations of traditional rule-based systems. Afterward, it explores the underlying principles and concepts of machine learning and how they are practically applied in the field of intrusion detection. This paper provides a comprehensive analysis of different machine learning algorithms, such as decision trees, neural networks, support vector machines, and ensemble methods. The primary objective of this study is to assess the effectiveness and limitations of employing these techniques for identifying various forms of intrusions. Three algorithms are used to classify the NSL-KDD dataset, namely Cascade Backpropagation Neural Networks (CBPNN), Layered Recurrent Neural Networks (LRNN), and Forward-Backward Propagation Neural Networks (FBPNN). Results have shown that CBPNN outperformed by achieving 95% accuracy.
YEŞİL BİR DÜNYA HEDEFİNDE: KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERİNİN ÇEVRESEL KALİTESİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR İNCELEME
Authors: Bozkaya Şeyma
Published: December 2024

Çalışmada Kırılgan Beşli (Hindistan, Türkiye, Brezilya, Endonezya ve Güney Afrika) ülkelerinin yeşil ekonomi çerçevesinde çevresel kaliteleri üzerine bir inceleme yapılmıştır. Çevresel kalite göstergesi olarak ekolojik ayak izi değişkeni kullanılmıştır. 1992-2019 dönemlerini kapsayan çalışmada FGLS (Feasible Generalized Least Squares) tahmincisinden faydalanılmıştır. Elde edilen ampirik bulgular, bu ülkelerde yenilenebilir enerji arzı ve enerji verimliliğinin ekolojik ayak izini azaltıcı yönde bir etkide bulunduğunu göstermiştir. Ancak ekonomik büyüme değişkeninin ekolojik ayak izi üzerinde artırıcı bir etkide bulunduğu sonucu elde edilmiştir. Buna karşın çevresel politika katılığı indeksi ve yeşil teknoloji değişkenlerinin ekolojik ayak izi değişkeni ile aralarında istatistiki olarak anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda, Kırılgan Beşli ülkelerinin yeşil ekonomiye geçiş sürecinde, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, yeşil teknoloji ve etkin çevresel politikaların önemi vurgulanmaktadır. Söz konusu bu politika önerilerinin dikkate alınması, çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli adımlar atılmasını sağlayabilecektir. Dolayısıyla Kırılgan Beşli ülkelerini sürdürülebilir kalkınma hedefleri çerçevesinde daha ileri bir seviyeye ulaştırabilecektir ve yeşil ekonomi kapsamında daha sürdürülebilir bir ekonomi-çevre ilişkisine katkı yapabilecektir.
TÜRKİYE’DE İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINA BAĞLI SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİKLERİN EKONOMİK MALİYETİNE İLİŞKİN İSTATİSTİKSEL ANALİZ VE DEĞERLENDİRME
Authors: Boz Eravcı Deniz , Yılmaz İbrahim
Published: December 2024

İş kazası ve meslek hastalığı (İKMH) sonuçları itibariyle ülkemizde olduğu gibi dünyada da ciddi bir halk sağlığı ve sosyal politika problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Her yıl milyonlarca çalışan bunun sonucunda geçici/kalıcı olarak çalışamaz hale gelmektedir. Çalışmada, Sosyal Güvenlik Kurumunun 2013-2022 yılları arasındaki iş kazası ve meslek hastalıkları veri seti kullanılarak iş günü kayıpları ve toplam sürekli iş göremezlikler (SİG) tanımlayıcı istatistik yöntemleri ile analiz edilmiştir. Yapılan analizlere göre, Türkiye’de 2013-2022 yılları arasında İKMH sonrası 15.647 çalışan SİG almıştır. Kadınlarda yaş ortalaması 38,4 ± 0,37; erkeklerde ise 38,5±0,08’dir. En fazla sürekli iş göremezliğin kadın (%57,84) ve erkeklerde (%59,70) ilkokul mezunlarına verildiği tespit edilmiştir. Referans yıllar arasında SİG’lerin toplam ekonomik maliyetinin 2.967.509.235 TL olduğu ve bunun GSYH’nın %6,26’lık payını oluşturduğu tespit edilmiştir. Toplam maliyetin yıllara ve iş göremezlik derecelerine göre istatistiksel anlamlılıkta farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (p
KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ BAĞLAMINDA İRAN VE HİNDİSTAN’IN KARABAĞ MESELESİNE YÖNELİK TUTUMU
Authors: Alizada Nazrin , Kocatepe Damla
Published: December 2024

Küresel düzendeki mevcut değişim ve dönüşüm, varlık kapsamlarını genişletmeye çalışan güçlerin büyüme ve yükselme çabalarıyla birlikte şekillenmektedir. Özellikle son zamanlarda Güney Kafkasya’da çarpan etkisi oluşturan Karabağ meselesinin çözüme kavuşturulmasından sonra söz konusu bölgede tekrar jeopolitik denge arayışları ortaya çıkmakta ve birçok farklı aktör bu arayış içerisinde pozisyon almaya çalışmaktadır. Bu bağlamda bölgeye sınırdaş olan İran ile son yıllarda Güney Kafkasya’nın en görünür aktörlerinden birine dönüşmeye çalışan Hindistan’ın bölgedeki faaliyetleri önem kazanmaktadır. Sorunun çok uzağında kalan Hindistan ile İran’ı ortak paydada buluşturan etmen ise Ermenistan faktörüdür. Her iki tarafı söz konusu devlete doğru iten esas dinamiğin ulusal çıkarlardan kaynaklandığı ve bu bağlamda onların Karabağ meselesinde kendilerine münhasır bir strateji benimseyerek konumlarını ve çıkarlarını hangi koşullar altında garanti almaya çalıştıklarını irdeleyen bu makalede örnek olay ve karşılaştırmalı analiz yöntemi kullanılmış, ayrıca daha net verilere ulaşılması ve özgün bir çalışmanın ortaya çıkarılması adına zaman sınırlaması yoluna gidilmiştir. Bu çerçevede çalışma kapsamında kısa tarihi arka plan oluşturulduktan sonra özellikle son Karabağ savaşı ve onun ışığında gelişen olaylar İran ve Hindistan ekseninde irdelenmiştir.
A FIELD RESEARCH ON THE NEET POPULATION LIVING IN BALIKESİR PROVINCE
Authors: Özaydın Onur , Darıcı Burak
Published: December 2024

It is expressed that in recent years, on a global scale, the weight of sectors with high technology and knowledge content in economic activities has increased, the need for manpower has decreased due to this increase, and the employment capacity creation potential of new business areas has decreased. This situation negatively affects the labor force participation of individuals, especially young people, both in developed countries and in Turkey. At this point, the rate of the young population not taking part in education, employment or training (Not in Education, Employment or Training – NEET) stands out as an alternative indicator of the distribution and development performances of economies. While the increase in the NEET rate is essentially an economic problem, it is also a phenomenon that needs to be examined in detail in terms of its social effects. The concept of NEET is an issue that should be emphasized socially, as it refers to young people who do not or cannot participate in the workforce, whose education processes have been interrupted, and who find themselves useless and worthless. In this study, a survey scale was determined to determine the young NEET people living in Balıkesir province, empirical questions appropriate to the determined scale, demographic questions that would shed light on the detection of the problem related to the subject, and a face-to-face survey were applied within the determined sample frame. It is thought that the findings obtained in this way will contribute to clearly presenting the concept and obtaining generally valid inferences.
TÜRK MUHAFAZAKÂRLIĞINDA BİR KÖŞE TAŞI: PEYAMİ SAFA
Authors: Altun Erdoğan
Published: December 2024

Bu çalışma, 20. yüzyıl Türk edebiyatının ve düşünce dünyasının önemli ismi Peyami Safa’nın, Türk muhafazakârlığı içindeki konumunu incelemektedir. Safa, edebi ve fikri yazılarıyla Türkiye’nin modernleşme sürecinde muhafazakâr düşüncenin şekillenmesinde kilit rol oynamıştır. Safa’nın edebi eserlerinde, Fatih ile Harbiye arasında, cumba ile rumba arasında kurduğu muhafazakâr dünyasında, geleneksel değerler, milli kimlik ve kültürel mirasa bağlılık vurguları öne çıkar. Bu çalışmada Safa, Türk muhafazakârlığının modernleşme karşısındaki tavır alışının bir temsili olarak ele alınırken, edebi eserlerinden değil, onun bir münevver olarak ortaya koyduğu fikir yazılarından yararlanılacaktır. Safa’nın modernleşme karşısındaki tavrı ve argümanları, Türk muhafazakârlığının tarihsel ve toplumsal bağlamda nasıl konumlandığını ortaya koymaktadır. Çalışma, muhafazakâr düşüncenin neyi ifade ettiği, tarihsel seyri, muhafazakârlığın neyi muhafaza etmekle ilgili olduğu hakkındaki literatüre değindikten sonra Türk muhafazakârlığının ortaya çıkışına ve modernleşme karşısındaki tavrına odaklanacaktır. Ardından, Türk muhafazakârlığının temsiline yer verilecektir. Muhafazakârlığın ve Türk muhafazakârlığının çerçevesi çizildikten sonra, Peyami Safa’nın muhafazakârlığına odaklanılacak ve Safa’nın özellikle Harf Devrimi karşısındaki tavır alışına, muhafazakârlığını örneklendirmek için değinilecektir.
FAŞİZM KURAMLARINDA SOĞUK SAVAŞ SONRASI YAKLAŞIMLAR: JENERİK FAŞİZM TARTIŞMALARI VE ROGER GRIFFIN
Authors: Bölükbaşı Mustafa
Published: December 2024

Faşizmin Marksist olmayan jenerik bir tanımını yapma girişimlerinin 1960’ların ortasından itibaren başladığı kabul edilmektedir. Soğuk Savaş sonrasında karşılaştırmalı faşizm çalışmaları, ekonomik ya da kurumsal boyutlarından ziyade artan şekilde faşizmin ideolojik ve kültürel boyutlarına yoğunlaşmıştır. Bu araştırmalar içerisinde, Roger Griffin’in karşılaştırmalı faşizm çalışmaları literatürünü birleştirebilmek amacıyla faşizmi jenerik bir kavram olarak “popülist ultra-milliyetçiliğin palingenetik biçimi” şeklinde tanımladığı bir dizi çalışması özellikle dikkat çekicidir. Bu makale, karşılaştırmalı faşizm çalışmaları literatüründe önemli bir yeri olan jenerik faşizm yaklaşımını, analitik bir yöntemle, Roger Griffin’in yaklaşımı özelinde tartışmaktadır. Bu çalışma, Griffin’in tanımının faşist kültür ve sanat gibi spesifik alanlar için kullanışlı olduğunu kabul etmektedir. Öte yandan Griffin’in yeni mutabakat iddiasına şüpheci yaklaşmakta ve faşizmin eylem ve örgütlenme biçimlerinden yalıtılarak anlaşılamayacağını öne sürmektedir.
Consequences of the substance over form rule on the accounting and taxation standards and practices, in Romania
Authors: Istrate Costel
Published: December 2024

Accounting and taxation are based on general and particular rules, more or less strictly enforced. Sometimes, in applying these rules, professional judgement is required in situations where the issues to be resolved are not always very clear. The substance over form rule obliges us to consider the economic substance of the transaction rather than its legal form when dealing with specific cases. The accounting rules provide us with some examples of such situations (leasing contracts, the spreading over time of certain income/expenditure, etc.). In turn, the tax rules can be interpreted as meaning that substance prevails over form in situations such as: transactions involving inactive taxpayers, transactions with affiliated persons or the separation between dependent and independent activities. In the latter case, the justification for the substance over form tax rule is the temptation for some firms to benefit from the services of individuals without having an employment contract with them (i.e. without classifying them as dependent activities) by using the services of authorised individuals. The interest of the tax authorities in treating some of these transactions as dependent activities is clearly demonstrated by a simulation proposed in this article, from which it is very clear that the tax burden on an authorised individual person is significantly lower than in the case of an employment contract.
Debt reconfiguration: new paradigms in accounting
Authors: Graur Anatol
Published: December 2024

The article examines the implications and methods of managing debts in the context of accounting and taxation. The main objectives include correctly identifying the manner of debt extinguishment, analyzing the legal and juridical aspects involved in their configuration, and evaluating the fiscal impact of debt restructuring. Various debt restructuring methods are discussed, such as debt forgiveness or novation, debt remission, and assignment of claims, emphasizing the importance of an integrated and rigorous approach in debt management to ensure compliance with current accounting and tax regulations. The article proposes a scientific approach to debt management and accounting, highlighting the need for legal adaptability and creativity in the current business environment. Concrete examples and detailed explanations are provided on how to account for debts in various situations, such as novation, assignment of claims, debt assumption, and debt remission.
The contribution of accounting to sustainable development
Authors: Lazari Liliana , Grigoroi Lilia , Bajan Maia
Published: December 2024

Currently, there is a change of vision on the development of mankind as a whole. In this context, the main objective of this research is to highlight how accounting can contribute to the achievement of sustainable development goals at entity, national and global level. Thus, within the study, a documentary research is carried out by examining national and international legislation in the field of sustainable development and an applied research to analyze the implications of the field of accounting in the implementation of sustainable development objectives. The results of the research reflect how to contribute to the areas where accounting could lead to the achievement of the sustainable development objectives established by the International Federation of Accountants.
Methodological aspects of accounting for gifts to staff
Authors: Tugulschi Iuliana , Cusmaunsa Rodica , Curagau Natalia
Published: December 2024

At the present time, entities are now paying increasing attention to motivating their staff. Giving gifts in non-monetary form can improve staff retention in a context of increasing labor mobility. Many organizations are adapting their benefits and rewards policies to keep their staff competent. Accounting for non-monetary gifts to employees requires careful management to comply with specific tax and accounting regulations. Documentation and accounting records should correctly reflect these transactions, taking into account issues such as cost accounting and tax treatment of the benefits granted. In this context, entities that practice gift-giving to their staff in non-monetary form need to adjust their accounting policies on how to properly document and account for these transactions.
Budgeting – a tool for optimizing the performance of non-commercial organizations
Authors: Caus Lidia
Published: December 2024

The article elucidates the trends of changing approaches regarding the development and execution of budgets of non-commercial organizations in conditions of instability, methodological aspects of budgeting in the social field. As a result of the studies carried out, deficiencies related to the budgeting process and ways to improve the efficiency of the preparation and use of budgets in the practice of non-commercial organizations were identified.
Features of the application of the international Code of Ethics for professional accountants in the context of digitalization
Authors: Lapitkaia Liudmila
Published: December 2024

In the context of the acceleration of the digitalization of the economy, issues related to the implementation by auditors of the principles established by the International Сode of Ethics for professional accountants (Code of Ethics) meet new challenges. First of all, this is due to the development of the technological landscape of the digital economy, in conditions when such new elements as the Internet of Things (IoT), digital 5G, quantum computing, etc. appear, auditors are required to have sufficient knowledge when auditing financial statements of crypto assets and other digital economy tools. In this article, the authors analyze the technological landscape of the digital economy, the risks that arise when an auditor works in terms of violating the principles established by the Code of Ethics, and also formulate proposals to avoid or minimize such risks.
Comparative study on the content of accounting policies
Authors: Birca Aliona , Tofanica Inesa
Published: December 2024

In researching issues related to accounting policies, we need to focus not only on the principles, conventions, and practices used by the entity in organizing its accounting, as we have attempted to demonstrate in this article. The study investigated the relevance of this topic based on a significant accounting publication over twelve years. Subsequently, through comparative study, the main elements of both national and international standards in this field were examined. Ultimately, it was demonstrated that the common elements of both standards include: selection and application of accounting policies, changes in accounting policies, changes in accounting estimates, and accounting errors. The national standard also includes events occurring after the reporting date and the continuity of operations.
Problematic aspects related to the evaluation of patrimonial elements for the purpose of reporting the financial position
Authors: Lazari Liliana , Iavorschi Irina
Published: December 2024

Asset, equity, and liability valuation play a critical role in financial reporting, providing stakeholders with essential information about the financial position of the entity. However, being a complex process, it is not without challenges. This article examines the problematic aspects of asset and liability valuation for financial reporting purposes, focusing on discrepancies between different valuation methods. By addressing these issues, this research aims to enhance understanding and awareness among accounting and finance professionals, ultimately contributing to increased transparency and reliability in financial reporting practices. The study utilized scientific research methods such as analysis of the national and international accounting regulatory framework governing the study, information synthesis, and comparison to identify distinctive features.
Current issues in the development of the theory, science and practice of accounting, audit and economic analysis
Authors: Щербатюк Василий
Published: December 2024

Подробно представлены оригинальные зарубежные трактовки сути (содержания), значения, воспитательной функции и нравственности бухгалтерского учета, неизвестные или очень малоизвестные многим его преподавателям и практическим работникам, студентам и учащимся высших и средних специальных учебных заведений Республики Молдова и других стран. Раскрыты некоторые аспекты тайны происхождения учета. Сформулированы важные особенности (преимущества) бухгалтерской работы в современных условиях управления хозяйствующими субъектами рыночной экономики и ее развития. Предложены простые и ясные формы таблиц «Перечень счетов бухгалтерского учета» раздела II Общего плана счетов бухгалтерского учета. Впервые указаны существенные недостатки терминологии данного нормативного акта, выявленные нами, и предложены способы их устранения с целью повышения его качества. Впервые предложено регулярно и раздельно проводить Национальные и Международные конкурсы по 3 отраслям экономических знаний (бухгалтерский учет, аудит, анализ хозяйственно-финансовой деятельности предприятий) и в разрезе 7 категорий участников (преподаватели и студенты вузов, преподаватели и учащиеся колледжей, практикующие бухгалтеры, аудиторы и аналитики). Обоснованно констатируется огромнейшее отставание молдавской учетной, аудиторской и аналитической теории и науки от аналогичных зарубежных объектов.
Financial reporting in technical vocational education institutions: problems and solutions
Authors: Schiopu Ana , Nederita Alexandru , Taban Elena
Published: December 2024

In this article, the peculiarities of the preparation of financial statements in technical vocational education institutions are examined, which "mainly" refer to: selection of the set of financial statements; carrying out the preliminary works to be carried out before the preparation of the financial statements; identifying the particularities of calculating balance sheet indicators, the profit and loss situation in technical vocational education institutions, such as: long-term debts regarding goods received under economic management, patrimony received from the state with ownership rights, undistributed profit (uncovered loss) of previous years; the content and structure of the explanatory note to the financial statements; reforming the balance sheet. The authors formulated proposals, which will ensure a higher degree of veracity, comparability and transparency of the information in the financial statements.
Aspects of the income tax of subjects carrying out independent activities
Authors: Vieru Roman , Lazari Liliana
Published: December 2024

In this research, a study is carried out regarding the examination of the simplified regime regarding the income tax of individuals who carry out retail trade without constituting an organizational-legal form of entrepreneurial activity. The research aims to establish the link between the fiscal regime of individuals carrying out independent activities and other existing taxation regimes. Diversifying the taxation system is important to provide opportunities to all categories of taxpayers, depending on the activities they practice. The adaptation of the taxation system to the needs of the payer, with the maintenance of the debit of receipts to the state budget from the income tax, to fulfill the economic and social needs of the state, requires an examination of the evolution of this fiscal regime from its appearance until now. The direct congruence between fiscal stability and the principle of budgetary equity determines the legislator in the direction of regulating the differentiated taxation of incomes following the contributory power of the subject. That is why the research of a regime different from the standard one, highlighting the strengths of the modernization of the taxation system in the direction of diversification of tax regimes, is an important one for the subjects that apply different taxation regimes, or, the analysis of the effects of the implementation of international practices and the comparative study of the way of adapting the national legislation to the international one is the key to the successful integration of the state of the Republic of Moldova to the European and international standards.
Improving business organisations' human resource skills through artificial intelligence integration
Authors: Cosmulese Cristina Gabriela
Published: December 2024

În contextul revoluției digitale și al economiei globale dinamice, integrarea inteligenței artificiale (IA) în managementul resurselor umane este esențială pentru a face afacerile mai competitive și mai eficiente. Schimbările care au avut loc în ultimii ani nu numai că au schimbat rolurile și responsabilitățile angajaților dintr-o organizație, dar au adus și noi modalități de interacțiune între oameni și mașini, care sunt din ce în ce mai complicate și mai sensibile. Aceste schimbări au avut un efect asupra afacerilor, de la economie la societate în ansamblu. Lucrarea isi propune să examineaze modul în care IA poate fi utilizată pentru a îmbunătăți competențele și eficiența profesioniștilor HR.
The influence of internal audit on the effectiveness of risk management in the public sector
Authors: Babuci Petru , Birca Aliona
Published: December 2024

This article delves into the critical role of internal audit in enhancing the effectiveness of risk management within the public sector. With a strong focus on the public entities of the Republic of Moldova, the study investigates how structured internal auditing practices contribute to a robust governance framework, especially in the face of contemporary economic and geopolitical challenges. Drawing on a comprehensive analysis of internal audit reports, governmental regulations, and risk management frameworks, the research employs methodologies such as correlation analysis to uncover the dynamic interplay between the competencies of internal auditors, their independence and objectivity, and the organizational capabilities of audit divisions. Findings from the study illuminate a spectrum of correlations that underline the significance of effective leadership in internal audit functions, the imperative of ongoing professional development, and the necessity for properly sizing audit teams to optimize risk management outcomes. The research proposes a set of recommendations aimed at strengthening internal audit functions and risk management processes, highlighting the need for enhanced communication, the adoption of advanced technologies, and regular effectiveness evaluations of audit practices. Through this exploration, the article contributes to the body of knowledge on public sector governance and presents practical insights for enhancing the resilience and efficiency of public entities in managing risks, thereby supporting informed policy making and strategic planning in public administration.
Malaria prevention practices among forest goers in four highland provinces of Vietnam and some related factors in 2023
Authors: Le Minh Dat , Nguyen Dang Tuan , Hoang Hai Phuc , Nguyen Tuan Anh , Huynh Van Hanh , Nguyen Van Thao , Ho Ngoc Gia , Bui Huy Chien , Nguyen Hung Quang , Nguyen Thi Ngoc Long , Dinh Thi Phuong Nga
Published: December 2024

Objectives: Malaria prevention still faces many difficulties in the mountainous and highland areas, especially the provinces in the Central region and the Central Highlands, Vietnam. This study aims to describe the practice of malaria prevention of forest goers in four high-risk provinces of Vietnam in 2023 and some related factors.

Methods: Cross-sectional in 696 foresters in 4 provinces: Gia Lai, Dak Lak, Dak Nong, Binh Phuoc, Vietnam from January 2023 to December 2023. The study used a validated questionnaire and convenience sampling method to select research subjects. Health station staff were trained as data collectors and supervised during data collection.

Results: The study subjects with good malaria prevention practices accounted for 54.6%. In addition to sleeping under mosquito nets, subjects also applied other preventive measures such as wearing long-sleeved clothes and mosquito repellant cream, 83.1% and 67.8%, respectively. Gender, ethnicity, religion, education, health insurance, occupation, frequency of work in the forest, and good knowledge about malaria control as it relates to malaria prevention practices.

Conclusion: The current status of malaria prevention practices among forest goers in four high-risk provinces is still limited. It is necessary to promote communication measures to improve people's knowledge, attitudes, and practices on malaria prevention
Gender difference in metabolic syndrome and some associated factors among the elderly at Thai Binh Medical University Hospital
Authors: Nguyen Van Tien , Bui Thi Minh Phuong , Vu Phong Tuc , Le Duc Cuong , Nham Tien Quynh
Published: December 2024

Background: The prevalence of metabolic syndrome (MetS) in adults in Thai Binh province was still high (28.4%). However, previous studies on the prevalence of MetS among the elderly were still limited and inconsistent. Therefore, The objective of this study was to examine gender differences in metabolic syndrome (MetS) characteristics and some associated factors.

Materials and Methods: A convenience sample of 404 elderly outpatients was recruited from Thai Binh Medical University Hospital. The general information and history of falls, sleep quality score, smoking, alcohol use, and body mass index (BMI) of the subjects were collected through questionnaires, and each patient's height, Weight, waist circumference (WC), and other physical signs were measured. MetS was diagnosed based on the criteria of the National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III (NCEP-ATP III). Logistic regression analysis was used to analyze the risk factors of MetS and its components.

Results: The prevalence of MetS in elderly females (36.0%) is higher than in males (18.5%) (p<0.001). The three component indices of MetS are low HDL-cholesterol ratio, high triglyceride (TG), and higher WC in females than males. In contrast, the two indices, high blood pressure (BP) and elevated blood sugar (BS), showed the opposite. Some factors associated with MetS in both genders are BMI, BS, and TG, but older men with a history of smoking [OR (95%CI), 3.2 (1.2-8.2)], and older women with a history of falls [OR (95%CI), 1.6 (1.1-2.4)] have a higher risk of MetS than other subjects.

Conclusions: There were significant differences in MetS components in the two sexes. In additions, there are different factors related to the prevalence of MetS in both sexes: smoking history in men and history of falls in women. Keywords: Gender differences; Metabolic syndrome; Elderly; Risk factors.
Sleep quality among lesbian, gay, bisexual, transgender, intersex, queer and other sexual minority (lgbtiq+) people in Vietnam
Authors: Pham Phuong Mai , Tran Thi Le Hang , Nguyen Cong Thanh
Published: December 2024

Objectives: This study aimed to describe the sleep quality among lesbian, gay, bisexual, transgender, intersex, queer, and other sexual minority (LGBTIQ+) people in Vietnam and several associated factors.

Methods: This is a cross-sectional study design. We utilized anonymous web-based survey to collect data. A total of 274 LGBTIQ+ individuals voluntarily participated in an anonymous web-based survey. The Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) was used to measure the sleep quality in this study. Logistic regression was estimated to identify the associated factors.

Results: The prevalence of poor sleep quality was 91.6% among LGBTIQ+ people in Vietnam. Behaviors mentioned in the study include diet, use of electronic devices, sexual behaviors, condom use, and anxiety disorders. Research has shown that LGBTIQ+ people had anxiety disorders (95% CI: 1.9 - 11.9) and cisgender men (95% CI: 1.3 - 25.3) had a statistical impact on sleep quality with p < 0.05.

Conclusion: Our study indicated the high prevalence of poor sleep quality among LGBTIQ+ people in Vietnam. Findings highlighted the need for research and tailored interventions for specific sub-groups within the LGBTIQ+ community, which are crucial to exploring hidden risk factors and supporting the LGBTIQ+ community to improve sleep quality, then bettering their quality of life
Episteme ve Doksa Düalizminde Eğitim Ontologyasının Problematiği
Authors: Kutluay Ferhat
Published: December 2024

İnsanın bilgisi iki yeti aracılığıyla gelir. Duyular ve akıl. Duyulardan gelen bilgi doksa'dır. Doksatik bilgi aldatıcıdır çünkü duyuların değişken karakteri nedeniyle kesinliği yoktur. Bu nedenle duyular yoluyla edinilen doksa genellikle yanlış olarak kabul edilir. Akıl ise değişken bir karaktere sahip olmayan ve herkes için ortak olan bir yetidir. Akıl yoluyla elde edilen bilgi epistemiktir. Epistemik bilgi yalnızca açıkça algılanabilen veya kesin olarak çıkarılabilen gerçek bilgidir. Akıl yoluyla elde edilen epistemik bilgi belirli bir karaktere sahiptir ve doğru olarak kabul edilir. Ayrıca insan hayatının devamı ve sonraki zamanlara aktarılması için vazgeçilmez bir unsur olan eğitim büyük önem taşımaktadır. Çünkü insanlar hem kendilerini hem de çevrelerini değiştirmek, dönüştürmek ve geliştirmek için eğitime ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle eğitimin hangi temele dayandırılması gerektiği önemli bir konudur. Bu bakımdan doksa temelli bir eğitim yanlış, epistemik temelli bir eğitim ise doğru olacaktır. Kesinliğe dayanmayan doksa temelli bir eğitimin insanları ileriye taşıması mümkün değilken, kesin olan epistemik temelli eğitim insanları ileriye taşır. Dolayısıyla bu çalışma insan için hayati bir öneme sahip olan eğitim olgusunun önemine ve bu eğitim anlayışının epistemik ve epistemik olmayan biçiminde, hangi temel üzerinden inşa edilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Sonuç olarak bu çalışma, eğitim anlayışının epistemik temel üzerinden inşa edilmesi gerektiğine vurgu yapmaktadır.
State Control and Commercial Influence in Provisioning Constantinople
Authors: Bedirhanoğlu Hüseyin Erkan
Published: December 2024

This article aims to analyze the provisioning system of Constantinople from the late eleventh century to the city's fall. It traces the evolution of Byzantine economic structures, focusing on the transition from state-controlled supply under the Roman model to a more decentralized system influenced by foreign merchants, particularly Italians. The paper explores the demographic fluctuations of Constantinople, highlighting population growth during the Komnenian Period and the challenges posed by territorial losses. It examines the crucial role of foreign merchants, changes in guild dynamics, and the shifting balance between state intervention and commercial activity in supplying the imperial capital. Drawing on legal texts like the Theodosian Code and contemporary accounts, it reveals a gradual loosening of state control over provisioning, particularly after the loss of Egypt in the seventh century. Through this analysis, the article sheds light on the complex interplay between state authority, economic structures, and external factors in sustaining the food supply of Constantinople amidst geopolitical upheavals and demographic changes.
16. Yüzyılda Boyabad Müsellem Çiftlikleri
Authors: Kundakçı Sibel
Published: December 2024

Yaya ve müsellem adı verilen askerî birlikler, Osmanlı Devleti’nin ilk yıllarında kuruluş amacını gerçekleştirmiş olsalar da özellikle Yeniçeri Ocağı’nın kurulmasından sonra yavaş yavaş savaşçı özelliklerini kaybetmiş ve ordunun geri hizmetinde yer almaya başlamışlardır. Sefere gitmediklerinde kendilerine tahsis edilmiş olan çiftliklerde yaşayan yaya ve müsellemler, vergi muafiyetleri karşılığında yol açma ve temizleme, maden hizmeti, kale tamiri gibi çeşitli hizmetlerde yer almaya başlamışlardır. Bu askeri teşkilatın kurulduğu sancaklardan biri de Kastamonu’dur. Kastamonu Sancağı’na bağlı olarak Boyabad Nahiyesi’ndeki müsellem çiftlikleri bu makalenin konusunu oluşturmaktadır. Müsellem çiftlikleri hakkında bilgi veren en birincil kaynaklar, müsellem tahrir defterleridir. Bu makalede, bu tahrir defterlerine ve diğer arşiv kaynaklarına göre, Boyabad müsellem çiftliklerinin isimleri, yapısı, nüfusu, yamak ve müsellem yazılma şartları ile toprak tasarrufu ve üretim faaliyetleri hakkında bilgi verilmeye çalışılacaktır. Dolayısıyla çalışmanın Osmanlı’nın ilk dönem askerî ve idarî yapısının ortaya konulmasına ve bölge tarihine bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ancak bu çiftlikler, bölgenin iskânında da önemli bir rol oynamıştır.
Satış Danışmanına Güvenin Ağızdan Ağıza İletişime Etkisinde Algılanan Kalitenin Düzenleyici Rolü
Authors: Aydın İbrahim , Koçak Hamza
Published: December 2024

Satış elemanlarının performansının işletmelerin hedeflerine ulaşmasında oldukça kritik bir rolü bulunmaktadır. Güven beşeri ilişkiler açısından istenen sonuçlara ulaşılması bakımında oldukça önemli bir faktördür. Bu çalışmanın amacı satış danışmanına güvenin ağızdan ağıza iletişime etkisinde algılanan kalitenin düzenleyici rolünün araştırılmasıdır. Çalışmanın evrenini Türkiye’de yaşayan Thermomix TM6 ürününü satın alanlar oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi ise 233 kişiden oluşmaktadır. Örnekleme Thermomix TM6 ürününü satın alanların oluşturduğu WhatsApp gruplarında paylaşılan anket formuyla ulaşılmıştır. Örnekleme ulaşmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Hipotezlerin test edilmesi için yapısal eşitlik modellemesi ve Process Macro kullanılmıştır. Yapılan analizlere göre, satış danışmanına güvenin ağızdan ağıza iletişime etkisinde algılanan kalitenin düzenleyici rolünün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca satış danışmanına güvenin ağızdan ağıza iletişim üzerinde doğrudan etkisinin olmadığı bulunmuştur. Elde edilen diğer bulgulara göre, satış danışmanına güvenin algılanan kalite üzerinde doğrudan olumlu etkisinin olduğu ve algılanan kalitenin ağızdan ağıza iletişim üzerinde doğrudan olumlu etkisinin olduğu görülmüştür.
Fransa’da Adem-i Merkezileşme ve Bölgeselleşme Adımı Olarak Kalkınma Ajansları
Authors: Avaner Tekin , Atasoy Turgut
Published: December 2024

Fransa’daki bölge kalkınma ajanslarının temel amacı, bölge halkının kalkınmaya katılımını ve kalkınmadan yararlanmasını sağlamak, hizmetler vererek bölgenin girişimci potansiyelini geliştirmek, bölgedeki ekonomiyi canlandırmaktır. Ülkedeki ajansların gelişmesi, 1980’li yıllarda Avrupa Birliğine endeksli olarak uygulanan ademi merkezileşme ve bölgeselleşme reformlarından sonra başlamış, 2015 yılında NOTRe yasası kapsamında ajanslar önemli mesafeler katetmiştir. Halen, il ve komün yönetimlerine göre ön plana çıkan bölge yönetimleriyle birlikte görev yapan ve bütçe kullanma yetkisine sahip olan 20 bölgesel ajans bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı Fransa’daki kalkınma ajanslarının adem-i merkezileşme ve bölgeselleşme yönünden incelenmesidir. Ajansların genellikle, cazibe oluşturma, kalkınma ve yenilik konu ve alanlarında bölge, il ve komün/komünler arası olmak üzere üç ana seviyede oluşturuldukları gözlenmektedir. Bölgesel ajanslar tamamen bölge yönetimlerinin elindedir ve bu nedenle ajanslar, daha az ortaklığa dayalı bir yönetişim biçimi sunmaktadır. Bu kapsamda, bölgesel kalkınma ajanslarının misyonları bölgesel becerilerin evrimini takip ederek gelişmiştir. Bir bölgesel ekonomik kalkınma ajansının kendi ekosisteminde; lider/koordinasyon, genel sağlayıcı ve operasyonel araç olmak üzere üç ana rolü vardır. Çalışma Fransız kalkınma ajanslarının yapısal ve işleyiş özelliklerini bu bağlamda değerlendirmektedir.
Teoloji Politikten Ekonomi Politiğe Bir İlmiye Erbabı: Vânî Mehmed Efendi
Authors: Ebinç Sait
Published: December 2024

Bu makalenin amacı XVII. yüzyıl Osmanlı döneminde yaşamış ilmiye sınıfına mensup dönemin metinlerinde ve layihalarında çok tartışılan isimlerden biri olan Vânî Mehmed Efendi’nin yaşamı üzerinden XVII. yüzyılda bozulan ilmiye sınıfının zihniyet dünyasını analiz etmektedir. Osmanlıda ilmiye kurumu ve mensupları ile ilgili yapılan monografik ve biyografik çalışmalar kelam, fıkıh ve tefsir konularında yoğunlaşmaktadır. Vânî Mehmed Efendi ile ilgili yapılan çalışmalar da bu eksendedir. Osmanlı ilmiye sınıfı ve bu sınıfın zihniyeti analiz edilirken siyaset kuramı, iktisat tarihi, düşünce tarihi ve din sosyolojisinin çoklu perspektifi kullanılarak yapılan analizlerin sayısı sınırlıdır. Bu nedenle bu makale çoklu perspektif içinde bütüncül bir analizle bu alana katkı yapmayı amaçlamaktadır. Bu makalede Vânî Mehmed Efendi’nin kendi eserlerinin yanı sıra lehinde ve aleyhinde yazılan metinler de analiz edilmiştir. Bu metinlerdeki iddia ve isnatlar makaleye konu olan Vânî Efendi’nin biyografisi dönemin ekonomik toplumsal siyasal koşulları içine yerleştirilerek Wrigth Mills’in sosyolojik muhayyile kuramı temel alınarak değerlendirilmiştir. Epistemolojik olarak tarihi bir şahsiyetin kendisi ile o şahıs hakkında söylenen yazılan ve ona atfedilen bilgiler arasında birebir bir örtüşme beklenemez. Yöntem ise rasyonel bir düzen içinde insan zihninin doğruları bulmak için işlemesi gereken tanımları ve kavramları eleştirel bir muhakemeden geçirildikten sonra sıraya ve düzene göre kendi tarihsel ve toplumsal bağlamına yerleştirilerek dönemin zihniyeti analiz edilmiştir.
The Role of Occupational Medicine in Optimizing Bioethics in Breastfeeding for Female Worker
Authors: Marfilan Dominiques Reggy , Wagiu Basrowi Ray
Published: December 2024

Introduction: Mother’s milk provides many benefits for babies. Breast milk is also one of the most complete and perfect foods for babies. Breast milk contains minerals, carbohydrates and fats in sufficient quantities to provide adequate nutrition for babies. Babies who are given breast milk can increase the baby’s resistance (immunity), thus preventing the baby from being attacked by infectious diseases such as diarrhea, pneumonia, measles and others. It is highly recommended to start giving breast milk as soon as the baby is born until the age of 4-6 months. Giving breast milk to babies can also prevent babies from stunting. Stunting is defined as the condition of children aged 0-59 months, where the height for age is below minus 2 standard deviations (<-2SD) from the WHO median standard.Methods: This studied obtained from four electronics journals, that obtained from google schoolar, CORE, and MKMI journal that published in Indonesian and English languages, between March 2018 untill January 2022. Only research and original studies are inclose experimental and observational methods, and secondary data.Results: Results of research obtained showed that according to the applicable regulations, breastfeeding and exclusive breastfeeding for working women is permitted and almost all workplaces allow female workers to carry out these activities. The importance of providing a breast milk room in a place of work will make it easier for working mothers to provide nutrition for their infant children. Breast milk is very important for these infant children.Conclusion: The importance of breastfeeding avoids malnutrition in babies and is protected by law so there are no prohibitions on preventing it.