Ανάπτυξη αναλυτικής μεθοδολογίας για τον προσδιορισμό φυτοπροστατευτικών προϊόντων στο μέλι
Authors: Γότση Ερμιόνη 
Published: November 2021

Η εκπόνηση της παρούσας Διδακτορικής Διατριβής πραγματεύεται τη βελτιστοποίηση και εφαρμογή αναλυτικής μεθόδου για τον προσδιορισμό τεσσάρων επιλεγμένων φυτοφαρμάκων σε μέλια. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην όσο το δυνατόν ολοκληρωμένη επικύρωση της μεθόδου, προκειμένου αυτή να είναι σύντομη, σταθερή, επαναλήψιμη και να μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μελλοντικές έρευνες σχετικά με τα προϊόντα της κυψέλης. Στην παρούσα Διατριβή, επιλέχθηκε αναπτύχθηκε και επικυρώθηκε αναλυτική μέθοδος για τον προσδιορισμό 4 φυτοπροστατευτικών σε μέλια. Η μέθοδος εφαρμόστηκε σε 36 δείγματα. Δέκα εννέα (19) από τα 36 δείγματα ήταν τυποποιημένο μέλι, ενώ τα υπόλοιπα 14 δείγματα συλλέχθηκαν από διάφορους μελοπαραγωγούς των περιοχών των Ιωαννίνων (9), Άρτας (4) και Χανίων (1), ενώ 3 ήταν βιολογικά μέλια της περιοχής του νομού Ιωαννίνων. Κριτήρια για την επιλογή των ενώσεων ήταν η εκτεταμένη χρήση από τους μελισσοκόμους. Για τον προσδιορισμό των ενώσεων χρησιμοποιήθηκε σύστημα υγρής χρωματογραφίας υψηλής απόδοσης με ανιχνευτή υπεριώδους ακτινοβολίας, σειριακό φωτοδιόδων (HPLC-UV/DAD), με συνολικό χρόνο ανάλυσης τα δεκαπέντε λεπτά. Για την παρακολούθηση και επιβεβαίωση της ύπαρξης Amitraz, Bromopropylate, Coumaphos και Tau-Fluvalinate στο μέλι χρησιμοποιήθηκε σύστημα υγρής χρωματογραφίας συζευγμένης με φασματομετρία μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας (και συγκεκριμένα ο υβριδικός τροχιακός αναλυτής μάζας Orbitrap), με συνολικό χρόνο ανάλυσης τα δέκα λεπτά και σύστημα αέριας χρωματογραφίας με φασματομετρία μάζας (GC-MS), με συνολικό χρόνο ανάλυσης τα τριάντα λεπτά. Για τον προσδιορισμό των υπό έρευνα ενώσεων στα μέλια επιλέχθηκε η σχετικά πρόσφατη, απλή και ταχεία μέθοδος εκχύλισης QuEChERS (Quick, Easy, Cheap, Effective, Rugged and Safe). Για να καθοριστούν οι βέλτιστες συνθήκες εκχύλισης, μελετήθηκε στο στάδιο του καθαρισμού διαφορετικοί συνδυασμοί προσροφητικών. Στη βελτιστοποιημένη μέθοδο, οι ανακτήσεις για τις φυτοπροστατευτικές ενώσεις κυμάνθηκαν από 78% και 103%. Τα όρια ανίχνευσης και ποσοτικοποίησης υπολογίστηκαν από 10 μg kg-1 έως 20 μg kg-1 και 35 μg kg-1 έως 65 μg kg-1 αντίστοιχα. Ο συντελεστής γραμμικότητας ήταν πάνω από 0.998 σε όλες τις περιπτώσεις, με γραμμική περιοχή από το όριο ποσοτικοποίησης έως περίπου 100 φορές την τιμή αυτή. Η μελέτη επίδρασης υποστρώματος έδειξε ελαφριά ενίσχυση του σήματος. Σε όλες τις περιπτώσεις, η επαναληψιμότητα και η ενδοεργαστηριακή αναπαραγωγιμότητα ήταν μικρότερη από 13 και 12.5% αντίστοιχα. Η επικύρωση της μεθόδου που αναπτύχθηκε πραγματοποιήθηκε με βάση την ισχύουσα νομοθεσία της Ε.Ε., όπως αυτή ορίζεται στις οδηγίες 2002/657/ΕΚ και SANTE 11813/2017. Η εφαρμογή της μεθόδου σε δείγματα διαφόρων αμιγών κατηγοριών μελιού (πεύκου, ελάτης, θυμαρίσιο, ανθέων, κωνοφόρων, φασκόμηλου, από άνθη εσπεριδοειδών και από άνθη πορτοκαλιάς). Συνολικά, τα αποτελέσματα της εκτεταμένης παρακολούθησης που πραγματοποιήθηκε σε διαφορετικές κατηγορίες μελιού δείχνουν ότι σε κανένα δείγμα είτε από παραγωγούς είτε τυποποιημένου μελιού δεν περιείχαν καμία από τις 4 δραστικές ουσίες που μελετήθηκαν. Με βάση τα αποτελέσματα που παρατίθενται στην παρούσα διατριβή το μέλι αξιολογείται ως απολύτως ασφαλές για τον καταναλωτή, καθώς δεν ανιχνεύτηκαν υπολείμματα φυτοπροστατευτικών ουσιών σε αυτό, ενώ οι προσδιορισθείσες συγκεντρώσεις υπολειμμάτων των ακαρεοκτόνων δεν ξεπέρασαν τα MRLs.