Εφαρμογή της κλίμακας Radscale στον ιδιοπαθή υδροκέφαλο φυσιολογικής πίεσης
Authors: Πυργελής Ευστράτιος-Στυλιανός 
Published: October 2023

Εισαγωγή: Ο ιδιοπαθής υδροκέφαλος φυσιολογικής πίεσης εκδηλώνεται κλινικά με διαταραχές βάδισης, νοητικά ελλείμματα και διαταραχές ούρησης, και είναι δυνατόν να αναστραφεί με έγκαιρη επέμβαση παροχέτευσης εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ΕΝΥ). Το γεγονός αυτό καθιστά πολύ σημαντική την έγκαιρη διάγνωση των ασθενών αυτών, την διαφορική διάγνωση από άλλα νοσήματα που μπορεί να προκαλούν παρόμοια συμπτώματα καθώς και την κατάλληλη επιλογή των ασθενών που θα υποβληθούν σε τέτοια επέμβαση. Ασθενείς και Μέθοδοι: Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν συνολικά 101 ασθενείς. Σε όλους τους ασθενείς καταγράφηκαν δεδομένα του νευρολογικού ιστορικού (μέσω των οποίων βαθμολογήθηκε και η κλίμακα κλινικής βαρύτητας iNPH Grading scale) και της αντικειμενικής νευρολογικής εξέτασης. Επίσης, όλοι οι ασθενείς υπεβλήθησαν σε Μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου (MRI) στην οποία έγινε μέτρηση και βαθμολόγηση των επιμέρους απεικονιστικών παραμέτρων και της συνολικής βαθμολογίας της κλίμακας Radscale και σε εκκενωτική οσφυονωτιαία παρακέντηση (ΟΝΠ) με πίεση εισόδου ΕΝΥ < 20cm Η2Ο. Επιπρόσθετα, έγινε καταγραφή δεδομένων από τις ροές του ΕΝΥ σε υποσύνολο των ασθενών που υπεβλήθησαν και σε ακολουθίες αντίθεσης. Στη συνέχεια, αξιολογήθηκε η ανταπόκριση των ασθενών στη δοκιμασία Tap-test, συγκρίνοντας τις νευροψυχολογικές και κινητικές επιδόσεις των ασθενών πριν την εκκενωτική ΟΝΠ και σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές μετά από αυτήν. Κατόπιν οι ασθενείς χωρίσθηκαν σε δύο κατηγορίες ανάλογα με την ανταπόκριση στη δοκιμασία Tap-test με κριτήριο: την κατά 20% τουλάχιστον κινητική βελτίωση ή/και την κατά τουλάχιστον 10% ταυτόχρονη βελτίωση στις νευροψυχολογικές δοκιμασίες Mini Mental State Examination και Frontal Assessment Battery. Τέλος, σε υποσύνολο των ασθενών πραγματοποιήθηκε μέτρηση των ακόλουθων βιοδεικτών ΕΝΥ: ολική ταυ πρωτεΐνη (total tau), φωσφορυλιωμένη ταυ πρωτεΐνη (phospho-tau), β-αμυλοειδές πεπτίδιο με 42 αμινοξέα και β-αμυλοειδές πεπτίδιο με 40 αμινοξέα. Αποτελέσματα: Οι γυναίκες ασθενείς φαίνεται να ανταποκρίνονται συχνότερα στη δοκιμασία Tap-test από τους άνδρες. Η βαθμολογία της παραμέτρου «γωνία του μεσολοβίου» διαφέρει σε στατιστικά σημαντικό βαθμό μεταξύ των ασθενών με ανταπόκριση στη δοκιμασία Tap-test και εκείνων χωρίς ανταπόκριση. Η συνολική βαθμολογία της Radscale, οι βαθμολογίες των υπόλοιπων επιμέρους παραμέτρων της καθώς και ο απόλυτος όγκος παλμού και η μέγιστη ταχύτητα ροής ΕΝΥ δεν φάνηκε να διαφέρουν μεταξύ των δύο αυτών κατηγοριών ασθενών. Όσον αφορά τους βιοδείκτες ΕΝΥ, τα υψηλά επίπεδα total ή phospho- tau και ο χαμηλός λόγος Αβ42/Αβ40 φάνηκε να σχετίζονται με μη ανταπόκριση στη δοκιμασία Tap-test. Επίσης, ασθενείς με προφίλ βιοδεικτών συμβατό με νόσο Alzheimer (AD profile) είχαν μικρότερη πιθανότητα βελτίωσης σε σχέση με αυτούς που είχαν non-AD profile. Συμπεράσματα: Η αξιολόγηση της παραμέτρου «γωνία του μεσολοβίου» της Radscale καθώς και η ανάλυση του βιοχημικού προφίλ του ΕΝΥ μπορεί να βοηθήσουν στη διάγνωση του ιδιοπαθούς υδροκεφάλου φυσιολογικής πίεσης και ενδεχομένως στην επιλογή ασθενών για τοποθέτηση βαλβίδας κοιλιοπεριτοναϊκής παροχέτευσης ΕΝΥ.