ВЫЯВЛЯЕМОСТЬ ФИБРИЛЛЯЦИИ ПРЕДСЕРДИЙ ПРИ ПРОЛОНГИРОВАННЫХ ТЕХНИКАХ МОНИТОРИНГА СЕРДЕЧНОГО РИТМА У ПАЦИЕНТОВ С ИШЕМИЧЕСКИМ ИНСУЛЬТОМ НЕОПРЕДЕЛЕННОЙ ЭТИОЛОГИИ
Authors: И.Р. Рахимова , Т.Н. Хайбуллин , Ж.С. Абдрахманова , В.В. Ковальчук , А.С. Абдрахманов 
Published: October 2024

Введение. Скрытые формы фибрилляции предсердий могут быть причиной ишемического инсульта неопределенной этиологии у одной трети пациентов, ввиду процессов тромбообразования в камерах сердца. Методики мониторинга ритма сердца сегодня представлены широко, однако не существует унитарного подхода к этому вопросу. Цель исследования. Снизить количество повторных инсультов, путем выявления фибрилляции предсердий. Материалы и методы. Исследование «случай-контроль» включало 288 пациентов с ишемическим инсультом неопределенной этиологии. 155 из которых был проведен непрерывный мониторинг сердечного ритма в течение 48 часов. Группа исследования (n=133) была подвергнута мониторингу сердечного ритма при помощи устройства на базе смартфона. Статистический анализ.Количественные показатели оценивались на предмет соответствия нормальному распределению с помощью критерия Колмогорова-Смирнова (используемый при числе исследуемых более 50). В случае отсутствия нормального распределения количественные данные описывались с помощью медианы (Me) и нижнего и верхнего квартилей (Q1-Q3). Сравнение двух групп по количественному показателю, распределение которого отличалось от нормального, выполнялось с помощью U-критерия Манна-Уитни. Категориальные данные описывались с указанием абсолютных значений и процентных долей. При анализе зависимых совокупностей использовался тест Мак-Немара. Сравнение процентных долей при анализе многопольных таблиц сопряженности выполнялось с помощью точного критерия Фишера (используемого при значениях ожидаемого явления менее 10). Сравнение процентных долей при анализе четырехпольных таблиц сопряженности выполнялось с помощью критерия хи-квадрат Пирсона (используемого при значениях ожидаемого явления более 10). Результаты. Фибрилляция предсердий была обнаружена у 4 (2,6%) пациентов при мониторинге ритма сердца в течение 24 часов, в следующие 24 часа было обнаружено дополнительно 3 пациента с фибрилляцией предсердий, итого 7 (4,5%) пациентов при 48-часовом мониторинге. Интермиттирующая запись ЭКГ при помощи устройства на базе смартфона позволила зафиксировать фибрилляцию предсердий у 11 (8,3%) пациентов. Статистически значимые различия частоты выявления фибрилляции предсердий были получены в паре сравнения 24-часового Холтеровского мониторинга(2,6% ) и мониторинга при помощи устройства на базе смартфона(8,3%) (р=0,035). При сравнении пола, возраста, доли пациентов с ишемической болезнью сердца, баллов по шкале CHAD2DS2VASc в зависимости от наличия фибрилляции предсердий на любом устройстве, нами были выявлены статистически значимые различия (p = 0,003, p < 0,001, p = 0,042, p < 0,001 соответственно). Выводы. Запись ЭКГ в течение всего времени пребывания в стационаре у пациентов с криптогенным инсультом при помощи устройства на базе смартфона в течении 30 секунд трижды в день и при наличии симптомов, показала лучшую выявляемость фибрилляции предсердий, по сравнению с непрерывной, но короткой (24-48 часов) записью ЭКГ. В результате обнаружения данного нарушения ритма врач принимает важное решение о назначении антиаритмических и антикоагулянтных средств, для предотвращения повторного инсульта, который может закончиться инвалидизацией или смертью пациента. Внедрение в рутинную практику использования устройства на базе смартфона не представляет технической сложности, а результатом является спасение жизни и сохранение трудоспособности пациента.

Introduction. Latent forms of atrial fibrillation can be the cause of ischemic stroke of undetermined etiology in one third of patients, due to thrombus formation in the heart chambers. Methods for heart rate monitoring are widely presented today, but there is no unitary approach to this issue. Aim of the study. To reduce the number of recurrent strokes by detecting atrial fibrillation. Methods. The «case-control» study included 288 patients with ischemic stroke of undetermined etiology. 155 of which were continuously monitored for heart rhythm for 48 hours. The study group (n = 133) underwent heart rate monitoring using a smartphone-based device. Statistical analysis. Quantitative variables were assessed for normality using the Kolmogorov-Smirnov test (when the number of subjects was more than 50). Quantitative variables following non normal distribution were described using median (Me) and lower and upper quartiles (Q1 – Q3). Mann-Whitney U-test was used to compare two groups on a quantitative variable whose distribution differed from the normal distribution. Categorical data were described with absolute and relative frequencies. When analyzing dependent variable between two related groups, the McNemar test was used. Comparison of frequencies in the analysis of multifield contingency tables was performed using Fisher's exact test (for expected values less than 10). Comparison of frequencies in the analysis of 2 by 2 contingency tables was performed using Pearson's chi-square test (for expected values greater than 10). Results. Atrial fibrillation was detected in 4 (2.6%) patients with heart rate monitoring for 24 hours, in the next 24 hours an additional 3 patients with atrial fibrillation were detected, for a total of 7 (4.5%) patients with 48-hour monitoring. Intermittent ECG recording using a smartphone-based device made it possible to record atrial fibrillation in 11 (8.3%) patients. Statistically significant differences in the incidence of atrial fibrillation were obtained in a pair of comparison between 24-hour Holter monitoring (2.6%) and monitoring using a smartphone-based device (8.3%) (p = 0.035). When comparing gender, age, proportion of patients with coronary heart disease, CHAD2DS2VASc scores depending on the presence of atrial fibrillation on any device, we found statistically significant differences (p = 0.003, p <0.001, p = 0.042, p <0.001, respectively ) Results. ECG recording during the entire hospital stay in patients with cryptogenic stroke using a smartphone-based device for 30 seconds three times a day and in the presence of symptoms showed a better detectability of atrial fibrillation, compared with continuous, but short (24-48 hours ) recording an ECG. As a result of the detection of this rhythm disturbance, the doctor makes an important decision on the prescription of antiarrhythmic and anticoagulant drugs to prevent a recurrent stroke, which may result in disability or death of the patient. The implementation of a smartphone-based device into the routine practice is not technically difficult, and the result is saving the life and prevention of patient disability.

Кіріспе. Жүрек камераларында тромб түзілуіне байланысты пациенттердің үштен бірінде белгісіз этиологияның ишемиялық инсультының себебі атриальды фибрилляцияның жасырын түрлері болуы мүмкін. Бүгінде жүрек соғу жылдамдығын бақылау әдістері кеңінен ұсынылған, бірақ бұл мәселеге бірыңғай көзқарас жоқ. Зерттеу мақсаты. Жүрекшелер фибрилляциясын анықтау арқылы қайталанатын инсульт санын азайту. Материалдар мен әдістер. «Кейс-бақылау» зерттеуге этиологиясы анықталмаған ишемиялық инсульті бар 288 науқас қатысты. Оның 155-і 48 сағат бойы үздіксіз бақыланды. Зерттеу тобы (n = 133) смартфонға негізделген құрылғының көмегімен жүрек соғу жылдамдығын бақылаудан өткізді. Статистикалық талдау. Сандық көрсеткіштер Колмогоров-Смирнов сынағы арқылы қалыпты үлестірімге сәйкестікке бағаланды (сыналушылардың саны 50-ден астам болған кезде қолданылады). Қалыпты таралу болмаған жағдайда, сандық деректер медиана (Me) және төменгі және жоғарғы квартилдер (Q1-Q3) арқылы сипатталды. Таралуы қалыптыдан өзгеше болған екі топты сандық көрсеткіш бойынша салыстыру Mann-Whitney U-тестінің көмегімен жүргізілді. Категориялық деректер абсолютті мәндермен және пайыздармен сипатталды. Тәуелді популяцияларды талдау кезінде МакНемар сынағы қолданылды. Көп өрісті кестелерін талдау кезінде пайыздарды салыстыру Фишердің нақты сынағы арқылы орындалды (күтілетін құбылыстың мәндері 10-нан аз болғанда қолданылады). Төрт өрісті кестесін талдаудағы пайыздарды салыстыру Пирсон хи-квадрат сынағы арқылы орындалды (күтілетін құбылыстың мәндері 10-нан жоғары болғанда қолданылады. Нәтижелер. 24 сағат ішінде жүрек ырғағын бақылайтын 4 (2,6%) пациенттен жүрекше фибрилляциясы анықталды, келесі 24 сағат ішінде қосымша 3 жүрекше фибрилляциясы бар науқас анықталды, барлығы 7 (4,5%) 48 сағаттық бақылаумен. Смартфонғанегізделген құрылғының көмегімен ЭКГ жазуы 11 (8,3%) пациентте жүрекше фибрилляциясын жазуға мүмкіндік берді. Атриальды фибрилляция жиілігінің статистикалық маңызды айырмашылықтары 24 сағаттық Холтер мониторингі (2,6%) мен смартфонға негізделген қондырғы (8,3%) көмегімен бақылаулар арасындағы салыстыру жұбында алынды (p = 0,035). Жүрекше фибрилляциясы бар және онсыз науқастардың топтарын жынысы, жасы, жүректің ишемиялық ауруы, CHAD2DS2VASc баллдары бойынша салыстыру кезінде біз статистикалық маңызды айырмашылықтарды таптық (сәйкесінше p = 0,003, p <0,001, p = 0,042, p <0,001) Қорытындылар. Криптогендік инсультпен ауыратын науқастардың бүкілауруханада болған уақытында ЭКГ-ны смартфон құрылғысы арқылы бақылау жүрекшелер фибрилляциясын үздіксіз, бірақ қысқа (24-48 сағат) жазумен салыстырғанда жақсы анықтады. Осы ырғақтың бұзылуын анықтау нәтижесінде дәрігер мүгедектікке немесе науқастың қайтыс болуына жол бермеу үшін инсульттің қайталануын болдырмау үшінантиаритмиялық және антикоагулянттық препараттарды тағайындау туралы маңызды шешім қабылдайды. Смартфонғанегізделген құрылғыны қолданудың күнделікті тәжірибесіне енгізу техникалық жағынан қиын емес, нәтиже науқастың өмірін сақтап, жұмыс қабілеттілігін сақтап қалады.