Η οπτική των εκπαιδευτικών ως προς τη ριψοκίνδυνη διαδικτυακή συμπεριφορά στη σχολική ηλικία
Authors: Τουλούπης Θάνος 
Published: September 2021

Η παρούσα διδακτορική διατριβή αποσκοπούσε στη διερεύνηση των αντιλήψεων διευθυντών, δασκάλων και εκπαιδευτικών Πληροφορικής δημοτικών σχολείων ως προς τη ριψοκίνδυνη διαδικτυακή συμπεριφορά στη σχολική ηλικία καθώς και των απαντήσεων που δίνουν σε ανάλογα περιστατικά μαθητών/τριών μέσω υποθετικών σεναρίων. Παράλληλα, εξετάστηκε ο διαμεσολαβητικός ρόλος εργασιακών παραγόντων των εκπαιδευτικών, όπως η αντιλαμβανόμενη αποτελεσματικότητα, η επαγγελματική ικανοποίηση και η εξουθένωσή τους, στη σχέση ανάμεσα στις υπό εξέταση αντιλήψεις τους και στις απαντήσεις τους στα υποθετικά σενάρια, καθώς και η επίδραση δημογραφικών μεταβλητών των εκπαιδευτικών στην υπό μελέτη οπτική τους. Απώτερος στόχος ήταν η αποτύπωση για κάθε ομάδα εκπαιδευτικών του δικτύου σχέσεων των εμπλεκόμενων μεταβλητών που προβλέπει τη δηλούμενη πιθανότητα παρέμβασής τους στα υποθετικά σενάρια. Στην έρευνα συμμετείχαν 670 εκπαιδευτικοί (237 διευθυντές, 295 δάσκαλοι, 138 εκπαιδευτικοί Πληροφορικής), κυρίως από την Κεντρική Μακεδονία και την Αττική, από τους οποίους ζητήθηκε να συμπληρώσουν ηλεκτρονικά μια σειρά ερωτηματολογίων αυτο-αναφοράς τα οποία εξέταζαν τις παραπάνω μεταβλητές. Τα κυριότερα ευρήματα της παρούσας διατριβής συνοψίζονται ως εξής: (α) Οι εκπαιδευτικοί αν και εξέφρασαν θετικές αντιλήψεις γύρω από τη ριψοκίνδυνη διαδικτυακή χρήση (π.χ., υψηλή αντιλαμβανόμενη ενημερότητα) και εμφανίστηκαν ευαισθητοποιημένοι και κινητοποιημένοι απέναντι σε ανάλογα περιστατικά μαθητών/τριών, δήλωσαν αδυναμία διαχείρισης του εν λόγω ζητήματος. (β) Μεταξύ των τριών ομάδων, οι διευθυντές υποστήριξαν σε μεγαλύτερο βαθμό την ολιστική παρέμβαση του σχολείου στην πρόληψη του υπό μελέτη ζητήματος, οι δάσκαλοι ένιωσαν λιγότερο ικανοί να το διαχειριστούν ενώ οι εκπαιδευτικοί Πληροφορικής εμφανίστηκαν λιγότερο ευαισθητοποιημένοι και κινητοποιημένοι απέναντι σε ανάλογα περιστατικά μαθητών/τριών. (γ) Οι εκπαιδευτικοί, αν και τάχθηκαν υπέρ της ολιστικής παρέμβασης του σχολείου στην πρόληψη της ριψοκίνδυνης διαδικτυακής χρήσης, υιοθέτησαν χαμηλού/μέτριου βαθμού παρέμβαση σε αντίστοιχα περιστατικά μαθητών/τριών. (δ) Το είδος των εν λόγω περιστατικών των μαθητών/τριών φάνηκε να καθορίζει τον βαθμό ευαισθητοποίησης και κινητοποίησης των εκπαιδευτικών. (ε) Ως προς το δίκτυο σχέσεων των εμπλεκόμενων μεταβλητών, βρέθηκε πως οι αντιλήψεις των εκπαιδευτικών γύρω από τη ριψοκίνδυνη διαδικτυακή συμπεριφορά στη σχολική ηλικία (π.χ., αντιλαμβανόμενη ενημερότητα) προβλέπουν τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουν ανάλογα περιστατικά μαθητών/τριών (π.χ., αντιλαμβανόμενη ικανότητα παρέμβασης) και, συνεπώς, την πιθανότητα παρέμβασης που δηλώνουν, εφόσον όμως οι εκπαιδευτικοί βιώνουν ένα εργασιακό πλαίσιο που ενισχύει την αντιλαμβανόμενη αποτελεσματικότητα και την επαγγελματική τους ικανοποίηση και περιορίζει την επαγγελματική τους εξουθένωση. Το δίκτυο των παραπάνω σχέσεων διαφοροποιείται ανάλογα με την ομάδα των εκπαιδευτικών. (στ) Τέλος, η μακρόχρονη επιμόρφωση σε ζητήματα διαδικτυακής ασφάλειας των μαθητών/τριών φάνηκε ότι συμβάλλει στη σχετική ενημερότητα κυρίως των διευθυντών και των δασκάλων αλλά δεν ενισχύει τη σιγουριά τους να διαχειριστούν το συγκεκριμένο ζήτημα. Τα ευρήματα συζητώνται σε σχέση με την διεθνή βιβλιογραφία, αναδεικνύοντας τη συμβολή τους σε επίπεδο βασικής έρευνας και εφαρμογών στο χώρο της εκπαίδευσης ενώ παράλληλα εγείρουν προβληματισμούς σε αρμόδιους θεσμικούς φορείς αναφορικά με το ισχύον εργασιακό καθεστώς των εκπαιδευτικών.