Αντεπίδραση στεροειδών ορμονών και ορμονών του συστήματος IGF με υποδοχείς οιστρογόνων και προγεστερόνης στο φυσιολογικό μαζικό αδένα σε σχέση με την εμφάνιση καρκίνου του μαστού ή καλοήθων μαστοπαθειών
Authors: Ζουρνά Παντελίνα 
Published: January 2014

Σκοπός της μελέτης ήταν η διερεύνηση της αντεπίδρασης στεροειδών ορμονών και ορμονών του συστήματος IGF με υποδοχείς οιστρογόνων άλφα (ER-άλφα) και προγεστερόνης στο φυσιολογικό μαζικό αδένα σε σχέση με την εμφάνιση καρκίνου του μαστού ή καλοήθων μαστοπαθειών. Στο πλαίσιο έρευνας ασθενών-μαρτύρων, μελετήθηκαν 186 γυναίκες με νεοδιαγνωσμένο καρκίνο του μαστού και 261 με τελική διάγνωση καλοήθους μαστοπάθειας, στις οποίες έγιναν μετρήσεις των οιστρογονικών άλφα και προγεστερονικών υποδοχέων στο φυσιολογικό μαζικό αδένα. Στη μελέτη συμμετείχαν ακόμα 244 υγιείς γυναίκες. Στις γυναίκες και των τριών αυτών κατηγοριών έγιναν μετρήσεις οιστραδιόλης (Ε2), οιστρόνης (Ε1), τεστοστερόνης, δεσμευτικής των ορμονών του φύλου σφαιρίνης (SHBG), ινσουλινοειδούς αυξητικού παράγοντα 1 (IGF-1) και της δεσμευτικής του πρωτεϊνης 3 (IGFBP-3). Επειδή υπήρχε ισχυρή συσχέτιση της έκφρασης των οιστρογονικών άλφα και προγεστερονικών υποδοχέων στο φυσιολογικό μαζικό αδένα (πηλίκο διαγώνιων γινομένων μεγαλύτερο του 20), η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με βάση την έκφραση των οιστρογονικών υποδοχέων άλφα στο φυσιολογικό μαζικό αδένα. Για τη διερεύνηση της σχέσης της παθολογίας του μαστού (καλοήθης μαστοπάθεια, καρκίνος του μαστού) και των οιστρογονικών υποδοχέων του φυσιολογικού ιστού (θετικοί vs αρνητικοί) με τα επίπεδα των στεροειδών και αυξητικών ορμονών χρησιμοποιήθηκαν γενικευμένα γραμμικά μοντέλα. Συγκριτικά με τις υγιείς γυναίκες, τόσο στις προεμμηνοπαυσιακές, όσο και στις περι- /μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με καλοήθη μαστοπάθεια, τα επίπεδα της Ε2, της Ε1 και της τεστοστερόνης βρέθηκαν αυξημένα σε στατιστικά σημαντικό βαθμό. Όσον αφορά τις γυναίκες με καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με τις υγιείς γυναίκες, τα επίπεδα των τριών στεροειδών ορμονών ήταν επίσης αυξημένα, αλλά όχι στον ίδιο βαθμό όπως στις γυναίκες με καλοήθη μαστοπάθεια. Ως προς τον IGF-1, σε σύγκριση με τις υγιείς γυναίκες, τα επίπεδα του IGF-1 στις γυναίκες με καρκίνο του μαστού - τόσο στις προεμμηνοπαυσιακές, όσο και στις περι-/μετεμμηνοπαυσιακές – ήταν αυξημένα σε στατιστικά σημαντικό βαθμό, ενώ δεν παρατηρήθηκε αντιστοιχη διαφορά στη σύγκριση των υγιών γυναικών με τις γυναίκες με καλοήθη μαστοπάθεια. Δε διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ καρκινοπαθών του 89 μαστού, γυναικών με καλοήθη μαστοπάθεια και υγιών γυναικών ως προς τα επίπεδα της SHBG και της IGFBP-3. Οι ισχυρότερες σχέσεις μεταξύ στεροειδών ορμονών και καλοήθων μαστοπαθειών παρά καρκίνου του μαστού διαμορφώθηκαν υπό το βάρος των συσχετίσεων που παρατηρήθηκαν σε γυναίκες με φυσιολογικό μαζικό αδένα ER-α θετικό. Όσον αφορά τον IGF-1, η θετική σχέση με τον καρκίνο του μαστού τόσο στις προεμμηνοπαυσιακές όσο και στις περι-/μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες διαμορφώθηκε επίσης κατ’εξοχήν υπό το βάρος των συσχετίσεων που παρατηρήθηκαν σε γυναίκες με φυσιολογικό μαζικό αδένα ER-α θετικό. Συμπερασματικά, τα ευρήματα της παρούσης μελέτης υποδεικνύουν ότι μεγάλη αύξηση των Ε1, Ε2 και τεστοστερόνης, οι οποίες έχουν ειδική δράση στο μαζικό αδένα, χαρακτηρίζει τις καλοήθεις μαστοπάθειες, ενώ ακόμη και μέτρια αύξηση των ορμονών αυτών, σε συνδυασμό με αύξηση του αυξητικού παράγοντα IGF-1, χαρακτηρίζει τον καρκίνο του μαστού. Επιπλέον, οι διαφορικές σχέσεις των μελετηθεισών στεροειδών ορμονών και του IGF-1 με καλοήθεις μαστοπάθειες και καρκίνο του μαστού φαίνεται ότι διαμορφώνονται κατ’ εξοχήν υπό το βάρος των συσχετίσεων που παρατηρούνται σε γυναίκες με φυσιολογικό μαζικό αδένα θετικό ως προς την έκφραση των οιστρογονικών υποδοχέων άλφα