ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ƏСКЕРИ ҚЫЗМЕТШІЛЕРДІҢ ӨМІРІ ҮШІН ОТБАСЫНЫҢ ҚҰНДЫЛЫҒЫ: САЯСИ МƏСЕЛЕЛЕP МЕН ПАЙЫМДАУЛАРЫ
Authors: АшимоваЗ И. 
Published: September 2023

В статье проведен анализ проблем семейных ценностей военнослужащих, представлены результаты как социально-психологического исследования семей казахстанских военнослужащих, так и социологический анализ демографической ситуации. Показаны особенности и проблемы функционирования семьи военнослужащего, зависящие напрямую от специфики воинской службы и жизни в удаленных гарнизонах. Выявлена особая значимость и ценность семьи для жизни военнослужащих.Актуальность данной проблемы заключается в том, что научное исследование проблемы семьи военнослужащего в казахстанской социологической науке только сейчас становится объектом специального исследования в силу своей большей «закрытости» и удаленности, нежели другие типы семей. К сожалению, в отечественной как военной, так и социологической, в том числе психологической наукепроблемам семьях военнослужащих, вопросам воспитания детей и взаимоотношениям, особенностям жизни в закрытых военных городках работ практически нет. В этой связи, в данной статье, автором даётся попытка обозначить ряд проблем, с которыми сталкиваются военнослужащие (офицеры и военнослужащие по контракту) и их семьи, особенно в условиях отдаленных от населенных пунктов и закрытых (обособленных) военных городках. А так же провести социологический анализ данной проблемы.В целом, проведенное нами исследование показало некоторые особенности семьи военнослужащего, обусловленные спецификой воинской службы и жизни в военных гарнизонах. Один из главных выводов, Абай атындағы ҚазҰПУ-нің ХАБАРШЫСЫ, «Əлеуметтік жəне саяси ғылымдар» сериясы, No2(82) 2023ж.28который сделал автор –это высокая степень удовлетворенности супругов своим браком, говорящая о важности и значимости наличия семьи и детей для военнослужащих со средним стажем совместной жизни, соответствующего периоду «зрелой семьи». Однако семейная жизнь военнослужащих, мало изученная в казахстанской социологической науке область исследования, которая требует дальнейшего изучения и развития. От своевременного решения социальных проблем семей военных, психологического благополучия семьи, зависит успешная служба военнослужащих, а в целом, обороноспособность и стабильность государства.

Мақалада əскери қызметшілердің отбасылық құндылықтарының мəселелері талданады, қазақстандық əскери қызметшілердің отбасыларын əлеуметтік-психологиялық зерттеудің, сондай-ақ демографиялық ахуалды социологиялық талдаудың нəтижелері ұсынылған. Əскери қызметшінің отбасы жұмысының ерекшеліктері мен проблемалары шалғайдағы гарнизондардағы əскери қызмет пен өмірдің ерекшеліктеріне тікелей байланысты көрсетілген. Отбасының əскери қызметшілердің өмірі үшін ерекше маңызы мен құндылығы ашылады.Бұл мəселенің өзектілігі қазақстандық əлеуметтану ғылымындағы əскери қызметшінің отбасы мəселесін ғылыми зерттеу отбасының басқа түрлеріне қарағанда өзінің үлкен "жабықтығы" мен қашықтығына байланысты қазіргі таңда арнайы зерттеу объектісіне айналып отыр. Өкінішке орай, отандық əскери жəне социологиялық, оның ішінде психологиялық ғылымда əскери қызметкерлердің отбасыларының проблемалары, балаларды тəрбиелеу жəне қарым-қатынас мəселелері, жабық əскери қалашықтардағы өмір ерекшеліктері іс жүзінде жоқ. Осыған байланысты, осы мақалада автор əскери қызметшілер (офицерлер мен келісімшарт бойынша əскери қызметшілер) жəне олардың отбасылары, əсіресе елді мекендерден алыс жəне жабық (оқшауланған) əскери қалашықтар жағдайында кездесетін бірқатар мəселелерді белгілеуге тырысады. Сондай-ақ, осы мəселеге социологиялық талдау жасатуда. Жалпы, біз жүргізген зерттеу əскери қызмет пен əскери өмір ерекшеліктеріне байланысты əскери қызметшілер отбасының кейбір ерекшеліктерін көрсетті. Автордың жасаған негізгі тұжырымдарының бірі -ерлі-зайыптылардың некемен қанағаттанушылығының бірі -бұл отбасылық жəне балалардың əскери қызметшілер үшін өмірдегі орташа тəжірибесі бар, оған сəйкес келеді, «Жетілген отбасы» кезеңі. Алайда, əскери қызметшілердің отбасылық өмірі, зерттеу саласы əрі қарайғы ғылыми-зерттеу саласында, одан əрі зерттеу мен дамуды қажет ететін Қазақстандық əлеуметтану ғылымында. Əскери қызметкерлердің сəтті қызметі, ал тұтастай алғанда, мемлекеттің қорғаныс қабілеті мен тұрақтылығы, əскерилердің əлеуметтік мəселелерін уақтылы шешуге, отбасының психологиялыққабілетіне байланысты.

The article analyzes the problems of family values of servicemen, presents the results of both a socio-psychological study of the families of Kazakhstani servicemen and a sociological analysis of the demographic situation. The features and problems of functioning of a serviceman's family are shown, depending directly on the specifics of military service and life in remote garrisons. The special significance and value of the family for the life of military personnel is revealed.Actuality of this problem consists in that scientific research of problem of family of serviceman in Kazakhstan sociological science only now becomes the object of the special research by virtue of greater "closed" and remoteness, than other types of families.Unfortunately, in home both military and sociological, including to psychological science to the problems families of servicemen, to the questions of education of children and mutual relations, in the closed soldiery gorodkis of works practically it is not the features of life. In this connection, in this article, an author is give an attempt to designate the row of problems servicemen (officers and servicemen by contract) and their families run into that, especially in the conditions of remote from settlements and closed (isolated) soldiery gorodkis. And similarly to conduct the sociological analysis of given problems.On the whole, study undertaken a by us showed some features the families of serviceman, conditioned by the specific of military service and life in soldiery garrisons. One of main conclusions, that did an author is a high degree of satisfaction of the married couples the marriage, talking about importance and meaningfulness of presence of family and children for servicemen with middle experience of life together, corresponding to the period of "mature family".