ЖОГОРКУ ОКУУ ЖАЙЫНЫН БҮТҮРҮҮЧҮЛӨРҮНҮН КОМПЕТЕНТТҮҮЛҮГҮН КАЛЫПТАНДЫРУУ – МЕЗГИЛДИН ТАЛАБЫ
Authors: М.К. Асанкулова 
Published: October 2024

Замандын талабына ылайык жогорку квалификациялуу, компетенттүү адистерди даярдоого стандартта берилген компетенцияларды калыптандыруу менен адистин компетенцияга шайкеш келиши ар бир инсандын шык жөндөмүнө, кызыгуусуна жана ынтызарлыгына да көз каранды. Жогорку окуу жайдын башталгыч билим берүү адистигинде окуган студенттердин компетенттүүлүгүн калыптандырууда USAID «Окуу керемет!» долбоорунун алкагында берилген стратегияларды колдонуу менен (адабий окуу жана мекен таануу, математика предметтеринин негизинде) каралган, стратегияларды жакшы өздөштүргөн бүтүрүүчүлөр үчүн кийинки практикада колдонууга чоң мүмкүнчүлүк түзүлүп, практикалык көндүмдөргө ээ болуп, ийгиликтерге жетишүүсүн камсыз кылышат. Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик компетенцияларын калыптандырууда математика сабагында «Түшүндүрүү жана негиздөө» стратегиясын сабакта колдонуусу көрсөтүлгөн. Болочок мугалимдерге кесиптик компетенттүүлүктүн элементтери берилип, алардын ар бири студенттердин аракеттери түрүндө берүү зарылчылыгы жана студенттин жеке натыйжаларын коррекциялоо, студенттин кийинки баскычына өтүү үчүн билимдик жетишкендиктерине баа берүү азыркы учурдун талабы катары каралып, профессионалдык компетентүүлүктү өнүктүрүү көптөгөн шарттардан көз карандылыгы белгиленип, компетенттүү педагогду даярдоого таасир берүүчү факторлор да каралган.

Формирование компетенций, предусмотренных стандартом для подготовки высококвалифицированных, компетентных специалистов в соответствии с требованиями времени, и соответствие специалиста компетенции также зависит от умственных способностей, интереса и энтузиазма каждого человека. В формировании компетентности студентов, обучающихся по специальности начального образования высшего учебного заведения, с использованием стратегий, предусмотренных в рамках проекта USAID «Окуу керемет!» (на основе предметов литературное чтение и родиноведение, математика), для выпускников хорошо владеющих стратегиями, будут созданы большие возможности для последующей практики, приобретения практических навыков и достижения успехов. Выпускники используют стратегии «Объяснения и обоснования» на уроках математики для формирования своих профессиональных компетенций. Будущим учителям формируются элементы профессиональной компетентности, каждый из которых должен быть представлен в виде действий обучающихся, и коррекция индивидуальных результатов обучающихся, оценка образовательных достижений студентов для перехода на следующий уровень рассматриваются как требование настоящего времени, отмечена зависимость развития профессиональной компетентности от многих условий, а также предусмотрены факторы, влияющие на подготовку компетентного педагога.

The formation of competencies provided by the standard for the training of highly qualified, competent specialists in accordance with the requirements of the time, and the compliance of the specialist with the competence also depends on the mental ability, interest and enthusiasm of each person. In the formation of the competence of students in the primary education specialty of higher education, using the strategies provided the USAID project "Okuu Keremet!" (based on the subjects of literary reading and homeland studies, and mathematics), for graduates with good command of the strategies, there will be great opportunities for subsequent practice, acquisition of practical skills, and success. Graduates use Explanation and Justification strategies in math classes to build their professional competencies. Future teachers are formed elements of professional competence, each of which should be presented in the form of students' actions, and correction of individual results of students, assessment of students' educational achievements for transition to the next level are considered as a requirement of the present time, the dependence of professional competence development on many conditions is noted, and the factors influencing the preparation of a competent teacher are provided.