Επίλυση προβλημάτων χρονικών σχέσεων
Authors: Καυκά Γεωργία 
Published: August 2021

Η παρούσα μελέτη εκθέτει την ψυχογλωσσολογική διερεύνηση της δομής της γλώσσας και την ερμηνεία της έννοιας του χρόνου, σε συνάρτηση με την εξέλιξη των γνωστικών λειτουργιών. Ειδικότερα, ασχολείται με τη δομή και λειτουργία της γλώσσας, καθώς επίσης και με την πορεία της γνωστικής ανάπτυξης σε σχέση με την επίλυση προβλημάτων χρονικών σχέσεων. Στο ανωτέρω θέμα εξίσου απαραίτητη με την πειραματική διερεύνηση είναι και η θεωρητική προσέγγιση. Από τη μια πλευρά, δηλαδή, ενδιαφέρον έχει ο ορισμός της προβληματικής και η επεξεργασία των μεταβλητών, όπως των χρονικών σχέσεων, της δομής της γλώσσας και της ηλικίας των υποκειμένων της έρευνας, προκειμένου να εξαχθούν αξιόλογα συμπεράσματα. Από την άλλη πλευρά, όμως, θεωρείται αναγκαία η παρουσίαση και κριτική ανάλυση των σπουδαιοτέρων σύγχρονων θεωριών, που αφορούν στη δομή και λειτουργία της γλώσσας, στην έννοια του χρόνου και στην επίλυση προβλημάτων χρονικών σχέσεων. Οι προβληματισμοί αυτής της εργασίας εκθέτονται στη συνέχεια και είναι οι ακόλουθοι: 1) Η διαφοροποίηση του βαθμού δυσκολίας ως προς την κατανόηση κι επίλυση των «ποσοτικών» (χρήση αριθμών) έναντι των «ποιοτικών» προβλημάτων (χρήση λέξεων με χρονική σημασία). 2) Η ιεράρχηση του βαθμού δυσκολίας της κατανόησης των χρονικών εννοιών της έναρξης (t1), της λήξης (t2) και της διάρκειας (Δt) των γεγονότων. 3) Η ιεράρχηση του βαθμού δυσκολίας ως προς την κατανόηση κι επίλυση των προβλημάτων με μία ή περισσότερες λύσεις. 4) Η επίδραση του χρόνου του ρήματος (ενεστώτας, μέλλοντας) της πληροφορίας στην κατανόηση των προβλημάτων χρονικών σχέσεων. 5) Ο ρόλος της συντακτικής δομής της πληροφορίας (κύρια, δευτερεύουσα υποθετική πρόταση) στην επίλυση των ανωτέρω προβλημάτων. 6) Ο ρόλος της ηλικίας των υποκειμένων στην κατανόηση της πληροφορίας και στην επίτευξη της λύσης των εν λόγω προβλημάτων. Έχοντας ως στόχο, την απάντηση των προαναφερομένων ερωτημάτων, προσπαθούμε μέσα από την πειραματική διαδικασία, να αναλύσουμε τη συλλογιστική των παιδιών κι εφήβων, κατά τη διάρκεια της κατανόησης κι επίλυσης προβλημάτων χρονικών σχέσεων. Στο πρώτο μέρος αυτής της μελέτης παρουσιάζονται οι θεωρίες που αναφέρονται στη σκέψη ως γνωστική λειτουργία, στη γλωσσολογική ανάπτυξη, και στην έννοια του χρόνου και ειδικότερα στην επίλυση προβλημάτων χρονικών σχέσεων. Πιο συγκεκριμένα, στο πρώτο κεφάλαιο επισημαίνονται οι κυριότερες θεωρίες που αφορούν στην ανάπτυξη της σκέψης όπως η θεωρία του Πιαζέ και της Σχολής της Γενεύης. Επίσης γίνεται λόγος για τις νεότερες γλωσσολογικές θεωρίες όπως αυτή του Γάλλου Σωσύρ και τη θεωρία της γενετικής-μετασχηματιστικής γραμματικής του Νόαμ Τσόμσκυ. Το δεύτερο μέρος αυτής της μελέτης, αναφέρεται στη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε κατά την έρευνα, τα αποτελέσματα, τη γενική συζήτηση και τέλος, τα συμπεράσματα και τις προοπτικές. Ως προς τη μεθοδολογία, παρουσιάζεται ο αριθμός των υποκειμένων της έρευνας, τα έργα, δηλαδή, τα ερωτηματολόγια που διανεμήθηκαν σε παιδιά κι εφήβους διαφορετικών ηλικιακών ομάδων, η διαδικασία και οι υποθέσεις. Τέλος, συζητείται το επιστημονικό ενδιαφέρον αυτής της μελέτης γενικότερα και ειδικότερα, οι προοπτικές της ως προς τις μελλοντικές έρευνες.