Ο ρόλος των τοπικών αιμορρεολογικών συνθηκών στην εξέλιξη των αθηρωματικών βλαβών
Authors: Κατράνας Σωτήριος 
Published: August 2021

Οι τοπικοί αιμορρεολογικοί παράγοντες παρουσιάζουν ολοένα και αυξανόμενο ενδιαφέρον στο πεδίο έρευνας της αθηροσκλήρωσης. Η ενδοθηλιακή διατμητική τάση, η τοιχωματική τάση και η μοριακή γλοιότητα αποτελούν τους κυριότερους αιμορρεολογικούς παράγοντες, με λιγότερη ερευνητική δραστηριότητα στους δύο τελευταίους. Η παρούσα μελέτη έχει σκοπό να διερευνήσει τις σχέσεις των παραγόντων αυτών με την αγγειακή αναδιαμόρφωση, την τοιχωματική σκληρότητα, το αθηρωματικό φορτίο και τους γεωμετρικούς παράγοντες, να εξετάσει το ρόλο τους στον καρδιακό κύκλο και την τοπογραφία της αθηροσκλήρωσης στο στεφανιαίο δίκτυο, καθώς και να αναδείξει περιοχές με χαρακτηριστικά υψηλού κινδύνου προς ρήξη πλακών. Καινοτόμος εφαρμογή της παρούσας έρευνας αποτελεί η χρήση της μη επεμβατικής αξονικής στεφανιογραφίας. Μελετήθηκαν 22 ασθενείς (μέση ηλικία 62 ± 12.1 έτη) που υποβλήθηκαν σε αξονική στεφανιογραφία 128 τομών για τη διερεύνηση στεφανιαίας νόσου. Χρησιμοποιώντας λογισμικό επεξεργασίας εικόνας πραγματοποιήθηκε τρισδιάστατη ανασύνθεση σε διαστολή και συστολή του στελέχους-προσθίου κατιόντα κλάδου (n=14), της περισπώμενης (n=5) και της δεξιάς στεφανιαίας αρτηρίας (n=9) με μέσο μήκος 66,71 χιλιοστά. Οι αρτηρίες διαιρέθηκαν σε τμήματα μήκους 2mm και προσδιορίστηκαν οι διαστάσεις τους. Με χρήση υπολογιστικής ρευστομηχανικής υπολογίστηκε η ενδοθηλιακή διατμητική τάση, η τοιχωματική πίεση και η μοριακή γλοιότητα σε κάθενα απο τα παραπάνω τμήματα. Από τα δεδομένα αυτά προέκυψε η τοιχωματική σκληρότητα, η τοιχωματική τάση και το είδος της αγγειακής αναδιαμόρφωσης τοπικά. Για καθένα από τα τμήματα αυτά υπολογίστηκε η καμπυλότητα και η στρέψη με τη χρήση ειδικού λογισμικού. Ανακαλύψαμε ότι σε περιοχές με θετική διατατική αναδιαμόρφωση παρατηρούνται χαμηλές τιμές ενδοθηλιακής διατμητικής τάσης, ελαττωμένη τοιχωματική σκληρότητα και αυξημένο αθηρωματικό φορτίο. Η αυξημένη μοριακή γλοιότητα συνδέεται με αυξημένο αθηρωματικό φορτίο, με τη δημιουργία συγκεντρικών πλακών, με θετική διατατική και θετική αντιρροπιστική αναδιαμόρφωση. Στις περιοχές πριν από τις πλάκες και στο αρχικό τμήμα των πλακών παρατηρούνται μεγαλύτερες τιμές τοιχωματικής τάσης έναντι των αντίστοιχων τιμών στις αθηρωματικές πλάκες. Στις περιοχές όπου αναπτύσσονται οι αθηρωματικές πλάκες, παρατηρούνται υψηλότερες τιμές τοιχωματικής τάσης σε περιοχές με θετική αναδιαμόρφωση και διατήρηση της βατότητας του αυλού έναντι χαμηλότερων τιμών που παρατηρούνται σε περιοχές θετικής ατελούς και αρνητικής αναδιαμόρφωσης. Στη συστολή παρατηρούνται χαμηλές τιμές ενδοθηλιακής διατμητικής τάσης, υψηλές τιμές μοριακής γλοιότητας και αυξημένη καμπυλότητα έναντι των τιμών στη διαστολή. Επικρατούν διαφορές στις τιμές της ενδοθηλιακής διατμητικής τάσης, της τοιχωματικής τάσης, της μοριακής γλοιότητας και της καμπυλότητας ανάμεσα στο αριστερό και το δεξιό στεφανιαίο δίκτυο. Συμπερασματικά, η παρούσα διδακτορική διατριβή αναδεικνύει τη χρήση μη επεμβατικής μεθοδολογίας στην εντόπιση πλακών με χαρακτηριστικά υψηλού κινδύνου προς ρήξη πλακών. Γίνεται συσχέτιση της μοριακής γλοιότητας με παραμέτρους της αθηροσκλήρωσης και ερμηνεύει το ρόλο της τοιχωματικής τάσης στην αθηροσκληρωτική διαδικασία. Παρέχονται παθοφυσιολογικές ερμηνείες για το ρόλο της καρδιακής συχνότητας στην αθηροσκλήρωση και των διαφορών στην τοπογραφία της αθηροσκλήρωσης στο στεφανιαίο δίκτυο.