Η έννοια της «μεταβίβασης επιχείρησης» ως προϋπόθεση της προστασίας των εργαζομένων κατά το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο
Authors: Πολυχρονιάδου Αγγελική 
Published: January 2025

Η παρούσα διατριβή σκοπεί αφενός στην αποσαφήνιση του καθ’ ύλη, προσωπικού και εδαφικού πεδίου εφαρμογής της Οδηγίας 2001/23/ΕΚ και της αντίστοιχης ελληνικής εργατικής νομοθεσίας περί μεταβολής του προσώπου του εργοδότη και αφετέρου στην οριοθέτηση και εξέταση των εξαιρέσεων από αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 5 της Οδηγίας και το αντίστοιχο άρθρο 6 του Π.Δ. 178/2002. Το περιεχόμενο της διατριβής διαρθρώνεται σε τρεις ενότητες. Το πρώτο κεφάλαιο εστιάζει κυρίως στην ανάλυση της έννοιας της «μεταβίβασης επιχείρησης», των προϋποθέσεων εφαρμογής της Οδηγίας 2001/23 και του Π.Δ. 178/2002 στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα και στην εξέταση του υποκειμενικού πεδίου εφαρμογής. Στο συγκεκριμένο κεφάλαιο εξετάζεται με πληρότητα το νομοθετικό πλαίσιο των μεταβιβάσεων επιχειρήσεων στον τομέα του εργατικού δικαίου, ενώ παράλληλα γίνεται αναφορά σε ζητήματα διαχρονικού δικαίου και συνταγματικότητας της ρύθμισης. Στη συνέχεια, επιχειρείται η ερμηνευτική προσέγγιση των κρίσιμων εννοιών για την εφαρμογή της νομοθεσίας περί μεταβιβάσεων και η ανάλυση ζητημάτων που άπτονται της διατήρησης της ταυτότητας μιας υπό μεταβίβαση οντότητας, εστιάζοντας σε κρίσιμες δικαστικές αποφάσεις του ΔΕΕ, όπως στην υπόθεση Ελληνικά Ναυπηγεία Α.Ε. και στην υπόθεση Grafe και Pohle, στη νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων και των δικαστηρίων άλλων κρατών μελών της Ε.Ε. όπως των γερμανικών, των γαλλικών, των αυστριακών και των δικαστηρίων του Ηνωμένου Βασιλείου. Ακόμη, ερευνάται το δυναμικό στοιχείο, η μεταβολή του προσώπου του εργοδότη, την οποία προκαλούν οι σύγχρονες μορφές οργάνωσης και αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων, καθώς και η έννοια του «εργαζομένου» σύμφωνα με την Οδηγία 2001/23 και το Π.Δ. 178/2002. Όσον αφορά το δεύτερο κεφάλαιο, στο επίκεντρο του ερευνητικού προβληματισμού τίθενται οι διαδικασίες αφερεγγυότητας που εφαρμόζονται στην ελληνική έννομη τάξη, όπως η προπτωχευτική διαδικασία εξυγίανσης, η πτώχευση, η ειδική διαχείριση των άρ. 68 επ. του Ν 4307/2014, κ.ά., και επιχειρείται ο διαχωρισμός τους σ’ αυτές που επιτρέπουν την εφαρμογή της προστασίας των σχέσεων εργασίας και σ’ αυτές που την αποκλείουν (άρ. 6 Π.Δ. 178/2002). Με τη διδακτορική διατριβή επιδιώκεται, λοιπόν, ο σαφής προσδιορισμός της έκτασης της εξαίρεσης που προβλέπει το Π.Δ. 178/2002 όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων που θίγονται από τη μεταβίβαση της αφερέγγυας επιχείρησης. Επίσης, μελετάται ο χρόνος εφαρμογής της εν λόγω εξαίρεσης. Το τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο της διδακτορικής διατριβής αφιερώνεται στην ειδικότερη ανάλυση του εδαφικού πεδίου εφαρμογής της Οδηγίας 2001/23 και του Π.Δ. 178/2002. Συγκεκριμένα, περιέχεται εμπεριστατωμένη εξέταση των περιπτώσεων διασυνοριακής μεταβίβασης επιχειρήσεως, εντός και εκτός Ε.Ε., και μελετάται η στοιχειοθέτηση της έννοιας της «μεταβίβασης» στις καταστάσεις αυτές, αναλύοντας παράλληλα τα συναφή ζητήματα που προκύπτουν στο πεδίο του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου. Ιδιαίτερη θέση στο κεφάλαιο αυτό έχει η διερεύνηση των πράξεων διασυνοριακής εταιρικής αναδιάρθρωσης, υπό το φως της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/1132, όπως αυτή έχει σήμερα τροποποιηθεί και ισχύει, καθώς και των ζητημάτων που άπτονται της διεθνούς δικαιοδοσίας των δικαστηρίων.