Κυτταρομετρικός προσδιορισμός της ανοσολογικής απόκρισης του ανθρώπινου οργανισμού σε ενθέματα σιλικόνης
Authors: Παπανικολάου Γεώργιος 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Τα ενθέματα σιλικόνης χρησιμοποιούνται τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες τόσο στην επανορθωτική όσο και στην αισθητική πλαστική χειρουργική. Η σιλικόνη αν και θεωρείται ανενεργό υλικό μπορεί να δράσει ως ειδικό αντιγόνο ευαισθητοποίησης in vivo του ανοσοποιητικού συστήματος μέσω της κυτταρικής (cellular) ή μοριακής (humoral) αντίδρασης. Η ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος του ανθρώπου έπειτα από την τοποθέτηση ενός μη αυτόλογου βιοϋλικού, όπως είναι η σιλικόνη έχει μελετηθεί με την χρήση διαφόρων μεθόδων, μεταξύ των οποίων είναι και η κυτταρομετρία ροής. Η κυτταρομετρία ροής είναι ικανή να ανιχνεύσει με υψηλή ειδικότητα και ευαισθησία τον φαινότυπο των λεμφοκυττάρων που εκφράζονται σε ασθενείς που φέρουν ενθέματα σιλικόνης.Σκοπός: Κύριος σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η εκτίμηση της ειδικής κυτταρικής αντίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος στο περιφερικό αίμα ασθενών που έχει τοποθετηθεί προσωρινό ή μόνιμο ένθεμα σιλικόνης με την χρήση κυτταρομετρίας ροής. Πιο συγκεκριμένα, η ανάλυση του ανοσοφαινοτύπου των περιφερικών λεμφοκυττάρων που εκφράζονται ως απόκριση στην τοποθέτηση ενθεμάτων σιλικόνης.Υλικό και Μέθοδος: Πρόκειται για μια προοπτική κλινικο-εργαστηριακή μελέτη στην οποία συμπεριελήφθησαν συνολικά 25 ασθενείς (7 άντρες, 18 γυναίκες, μέση ηλικία: 28 έτη, εύρος: 16-44 έτη) στους οποίους τοποθετήθηκαν προσωρινά (Ομάδα Α, 11 ασθενείς) και μόνιμα (Ομάδα Β, 14 ασθενείς) ενθέματα σιλικόνης κατά το χρονικό διάστημα Σεπτέμβριος 2006 έως Νοέμβριος 2009. Επιπλέον, στην Ομάδα Α έγινε λήψη δείγματος καψιδικού ιστού κατά τον χειρουργικό χρόνο αφαίρεσης του διατατήρα ιστού, το οποίο εστάλη για ιστολογική εξέταση. Κατά την περίοδο της μελέτης πραγματοποιήθηκε σειρά αιμοληψιών και πιο συγκεκριμένα προεγχειρητικά, 3 μήνες μετεγχειρητικά και 12 μήνες μετεγχειρητικά και στις δύο Ομάδες ασθενών. Το περιφερικό αίμα υποβλήθηκε εντός 24 ωρών σε ειδική επεξεργασία με την χρήση του κυτταρομετρητή ροής για την ανάλυση των λευκών αιμοσφαιρίων και του φαινοτύπου του λεμφοκυτταρικού πληθυσμού σε κάθε ασθενή με την χρήση των εξής αντισωμάτων: anti-CD3, anti-CD19, anti-CD16/CD56, anti-CD4, anti-CD8, anti-CD25, anti-HLA-DR, anti-CD2, anti-CD56.Αποτελέσματα: Ο ποσοτικός προσδιορισμός του υποπληθυσμού των λευκών αιμοσφαιρίων και των λεμφοκυττάρων δεν ανέδειξε στατιστικά σημαντική διαφορά στην χρονική κατανομή τους τόσο ξεχωριστά σε κάθε Ομάδα όσο και συγκριτικά μεταξύ των δύο Ομάδων. Μοναδική εξαίρεση αποτέλεσε η σχετικά αυξημένη έκφραση του HLA-DR στα CD3- κύτταρα, που αντιπροσωπεύονται από τα Β-λεμφοκύτταρα (CD3-/CD19+/HLA-DR+) (p=0.033).Συμπεράσματα: Πρόκειται για την πρώτη κλινική και προοπτική μελέτη που οι ίδιοι οι ασθενείς στους οποίους τοποθετήθηκε ένθεμα σιλικόνης αποτέλεσαν και την ομάδα ελέγχου. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνάς μας τα ενθέματα σιλικόνης (προσωρινά και μόνιμα) είναι ανενεργά υλικά, επιβεβαιώνοντας τη βιολογική τους αδράνεια και επομένως την ασφαλή κλινική τους χρήση. Η αυξημένη έκφραση του φαινοτύπου CD3-/CD19+/HLA-DR+ στο περιφερικό αίμα των ασθενών με διατατήρα ιστού αποτελεί ένδειξη μη ειδικής και συστηματικής διαφοροποίησης του ανοσοποιητικού συστήματος, η οποία όμως φαίνεται να είναι πολυπαραγοντική και περισσότερες μελέτες σε περισσότερους ασθενείς είναι απαραίτητες για την τεκμηρίωσή της.