Ραδιοϊσοτοπικές μελέτες βασικών γαγγλίων σε κινητικές διαταραχές
Authors: Παπαθανασίου Νικόλαος 
Published: August 2021

Σκοπός: Ο υπολογισμός της ευαισθησίας και ειδικότητας της σπινθηρογραφικής απεικόνισης των βασικών γαγγλίων με 123I-FP-CIT (DaTSCAN) στη νόσο του Parkinson-Παρκινσονικά Σύνδρομα, η εκτίμηση του βαθμού συμφωνίας στην αξιολόγηση του DaTSCAN, μεταξύ παρατηρητών με διαφορετικά επίπεδα εμπειρίας, και η διερεύνηση πιθανών συσχετίσεων μεταξύ οπτικής αξιολόγησης και ποσοτικών παραμέτρων του DaTSCAN. Υλικό & Μέθοδος: Ογδόντα εννέα (89) DaTSCAN σπινθηρογραφήματα πραγματοποιήθηκαν σε ισάριθμους ασθενείς για την διαφοροδιάγνωση, επιβεβαίωση ή αποκλεισμό Παρκινσονικού Συνδρόμου. Εκτιμήθηκαν τυφλά από 3 ανεξάρτητους παρατηρητές και κάθε ένα από αυτά αξιολογήθηκε είτε ως παθολογικό, συμβατό με Παρκινσονικό σύνδρομο, είτε ως φυσιολογικό και επομένως αρνητικό για ύπαρξη τέτοιου συνδρόμου. Αυτές οι εκτιμήσεις συγκρίθηκαν με τις τελικές κλινικές διαγνώσεις, μετά από τουλάχιστον εξάμηνη παρακολούθηση των ασθενών, που αποτέλεσαν τη μέθοδο αναφοράς για τον υπολογισμό της ευαισθησίας και ειδικότητας του DaTSCAN. Επιπλέον, οι παρατηρητές βαθμολόγησαν με ποιοτικά οπτικά scores (2: φυσιολογική πρόσληψη, 1: ελαττωμένη και 0: απουσία πρόσληψης) την πρόσληψη του DaTSCAN σε κάθε πυρήνα του ραβδωτού (δεξιό και αριστερό κέλυφος και κερκοφόρο). Ειδικοί ποσοτικοί δείκτες πρόσληψης του DaTSCAN, συνολικά στο ραβδωτό και σε κάθε πυρήνα ξεχωριστά, υπολογίστηκαν με την χρήση ειδικού λογισμικού και συσχετίστηκαν με τα οπτικά scores και με τις κλινικές διαγνώσεις. Με εφαρμογή καμπύλης ROC, αναζητήθηκε το βέλτιστο διαχωριστικό όριο των ποσοτικών δεικτών στη διάκριση παθολογικού-φυσιολογικού σπινθηρογραφήματος. Ο βαθμός συμφωνίας μεταξύ των παρατηρητών στην τελική αξιολόγηση των σπινθηρογραφημάτων και στην εφαρμογή των οπτικών scores εκτιμήθηκε με τον υπολογισμό των δεικτών kappa (κ) του Cohen. Αποτελέσματα: Η ευαισθησία του DaTSCAN ήταν άριστη με βάση τις εκτιμήσεις και των 3 παρατηρητών (100%), με τιμές ειδικότητας 91%, 82% και 77% αντίστοιχα. Υπήρξε άριστη συμφωνία μεταξύ των παρατηρητών στην τελική αξιολόγηση του DaTSCAN ως παθολογικό ή φυσιολογικό (κ: 0,89-0,93) και καλή συμφωνία στον προσδιορισμό των οπτικών scores (κ: 0,71-0,80 για τα κελύφη και κ: 0,50-0,79 για τους κερκοφόρους πυρήνες). Οι πυρήνες που βαθμολογήθηκαν με scores 1 και 0 είχαν σημαντικά ελαττωμένους ποσοτικούς δείκτες πρόσληψης του DaTSCAN (κατά μέσο όρο, περίπου 25-40% και άνω του 50% αντίστοιχα) συγκριτικά με εκείνους που βαθμολογήθηκαν με 2. Η καμπύλη ROC προσδιόρισε το βέλτιστο διαχωριστικό όριο, για την διάγνωση παρκινσονικού συνδρόμου, στην τιμή του ποσοτικού δείκτη του ραβδωτού ίση με 3,8 (ευαισθησία: 98,5%, ειδικότητα: 95%). Οι ποσοτικοί δείκτες πρόσληψης είχαν αρνητική συσχέτιση με τη ηλικία στα άτομα χωρίς παρκινσονικό σύνδρομο και με την διάρκεια της νόσου στους ασθενείς με νόσο του Parkinson. Συμπεράσματα: Η σπινθηρογραφική απεικόνιση των βασικών γαγγλίων με DaTSCAN επέδειξε υψηλές τιμές ευαισθησίας, ειδικότητας και βαθμού συμφωνίας μεταξύ διαφορετικών παρατηρητών, ενώ διαπιστώθηκαν σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ των ποιοτικών παραμέτρων της οπτικής αξιολόγησης και των ποσοτικών δεικτών πρόσληψης του DaTSCAN.