Η πορεία από την οικονομική ανάπτυξη στη βιώσιμη ανάπτυξη
Authors: Οικονόμου Στέφανος 
Published: January 2014

ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΑΝΑΛΥΟΝΤΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ, ΕΞΕΤΑΖΟΝΤΑΣ ΤΡΙΑ ΚΥΡΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: 1. ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ. 2. ΤΗΝ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. 3. ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΤΕΘΕΙΜΕΝΟΙ ΝΑ ΥΠΟΣΤΟΥΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΟΤΑΝ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΠΩΣ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ, ΟΠΩΣ Η ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΑΠΑΝΗ ΓΙΑ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ. ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ «ΚΛΙΜΑΚΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ» (SOCIALLY RESPONSIBLE CONSUMTION BEHAVIOR SCALE - SRCB) ΠΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ J. ANTIL ΚΑΙ Ρ. BENNET ΤΟ 1979. ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΑΡΤΗΘΗΚΕ ΣΤΟΝ ΙΣΤΟΧΩΡΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΑΡΧΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑ ΕΥΚΟΛΙΑΣ (“CONVENIENCE SAMPLE”) ΚΑΙ ΣΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣ ΧΙΟΝΟΣΤΙΒΑΔΑΣ. ΑΡΧΙΚΑ, Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΛΘΗΚΕ ΜΕ EMAIL ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΓΥΡΟΥ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ, ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΖΗΤΗΣΑΜΕ ΝΑ ΤΟ ΠΡΟΩΘΗΣΟΥΝ ΣΕ ΦΙΛΟΥΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΟΥΣ. ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΣ ΗΤΑΝ ΝΑ ΣΥΛΛΕΧΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ 1000 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΠΛΗΡΩΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΕΝΑ, ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΕΠΙΤΕΥΘΧΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΕΤΡΕΠΕ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΟΥ, ΑΝ ΚΑΠΟΙΑ ΕΡΩΤΗΣΗ ΕΙΧΕ ΑΦΕΘΕΙ ΑΝΑΠΑΝΤΗΤΗ. ΣΕ ΚΑΘΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ, ΔΕΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΟΝΤΑΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (Π.Χ. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ, IP ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Κ.Τ.Λ.), ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΤΕΙ Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΠΑΡΤΙΣΤΗΚΕ ΑΠΟ ΤΕΣΣΕΡΑ ΚΥΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΑ. ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΖΗΤΗΘΗΚΕ ΝΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΟΥΝ ΣΕ ΠΕΝΤΑΒΑΘΜΙΑ ΚΛΙΜΑΚΑ ΤΑ 11 ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥΣ. ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΖΗΤΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΩΤΩΜΕΝΟΥΣ ΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΟΥΝ ΤΟ ΒΑΘΜΟ ΣΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΣΥΜΦΩΝΟΥΝ Η ΔΙΑΦΩΝΟΥΝ, ΜΕ ΒΑΣΗ ΜΙΑ ΚΛΙΜΑΚΑ LIKERT 7 ΒΑΘΜΩΝ ΜΕ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ. ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΔΗΛΩΣΕΩΝ ΥΠΗΡΧΑΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΕΣ (REVERSE) ΔΗΛΩΣΕΙΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΘΗΚΑΝ ΑΝΑΠΟΔΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. ΣΤΟ ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΑΜΕ ΝΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΘΥΜΙΑ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΝΑ ΤΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗ ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΑΠΑΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΤΟΥΣ. ΑΡΧΙΚΑ ΚΑΤΑΓΡΑΨΑΜΕ ΤΟ ΠΟΣΟ ΠΟΥ ΞΟΔΕΥΟΥΝ ΣΕ ΜΗΝΙΑΙΑ ΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΤΟΥΣ. ΣΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΖΗΤΗΣΑΜΕ ΝΑ ΕΠΙΛΕΞΟΥΝ ΑΠΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΠΟΣΑ 5, 10 ΚΑΙ 3 ΕΥΡΩ/ΜΗΝΑ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΝΑ ΔΗΛΩΣΟΥΝ ΜΕΧΡΙ ΠΟΙΟ ΧΡΗΜΑΤΙΚΟ ΠΟΣΟ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΤΕΘΕΙΜΕΝΟΙ ΝΑ ΠΛΗΡΩΝΟΥΝ ΚΑΘΕ ΜΗΝΑ, ΓΙΑ ΝΑ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΝ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ. ΣΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΜΕΡΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΟΝΤΑΙ ΤΑ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ. ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕ Η ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑΣ, ΤΑ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ. ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΟΝΟ ΣΥΜΠΙΠΤΟΥΝ ΜΕ ΑΥΤΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ. ΤΟ ΦΥΛΟ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΜΕ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ, ΟΔΗΓΩΝΤΑΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΟΤΙ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΟΛΥ ΠΙΟ ΠΡΟΘΥΜΕΣ ΝΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΟΥΝ ΤΗ ΘΕΤΙΚΗ ΑΥΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ. ΤΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΑΥΤΟ ΕΧΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΟΠΟΥ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ ΕΠΙΛΕΓΟΥΝ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΟΥΝ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ. ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΑΥΤΟ ΕΝΔΕΧΕΤΑΙ ΝΑ ΕΞΗΓΕΙ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΕΥΣΥΝΕΙΔΗΣΙΑ ΤΩΝ ΕΓΓΑΜΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΑΓΑΜΩΝ, ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΑΚΟΜΗ ΒΑΣΙΚΟΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ. ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΠΙΘΑΝΟ ΝΑ ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΥΠΟΨΗ ΤΟΥΣ ΤΙΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΥ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΓΕΝΙΕΣ. ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ ΕΜΦΑΝΙΖΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΟΡΦΩΣΗΣ, ΚΑΘΩΣ Η ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. ΜΙΑ ΠΙΘΑΝΗ ΕΞΗΓΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΑΥΤΑ ΕΧΟΥΝ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΧΟΥΝ ΔΙΑΒΑΣΕΙ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. ΑΝΤΙΘΕΤΑ, ΠΑΝΤΩΣ, ΜΕ ΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ, ΔΕ ΔΙΝΕΤΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΑΥΤΕΣ, ΒΕΒΑΙΑ, ΟΙ ΓΝΩΜΕΣ ΔΙΙΣΤΑΝΤΑΙ. ΟΡΙΣΜΕΝΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΜΕ ΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ, ΕΝΩ ΑΛΛΟΙ ΘΕΩΡΟΥΝ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΙΘΑΝΟ ΝΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΘΕΙ ΣΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ. ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΑΣ ΔΕΝ ΠΡΟΕΚΥΨΑΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΕΤΟΙΑ ΠΟΥ ΝΑ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥΝ ΜΕ ΤΗ ΜΙΑ Η ΜΕ ΤΗΝ ΑΛΛΗ ΑΠΟΨΗ. Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΥΤΩΝ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΥΠΟΘΕΣΗ ΟΤΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΟΔΗΓΗΣΕΙ ΣΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΕΚΔΟΧΙΚΑ ΣΤΗ ΧΑΡΑΞΗ ΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΠΟ ΚΡΑΤΟΣ, ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ, ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ, ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ.