Дислокационный синдром головного мозга (Обзор лирературы)
Authors: Боржиев У.А. 
Published: February 2025

Введение. Это статья обзора отечественной и зарубежной литературы по вопросам патогенеза, клиники дислокационного синдрома при нейрохирургических патологиях головного мозга в зависимости от этиологии, вида и стадии дислокации. Цель. Улучшить результаты лечения больных с дислокационным синдромом головного мозга при нейрохирургических патологиях. Материалы и методы исследования. Проведен анализ и обработка всех современных научных и литературных данных больных с дислокационным синдромом головного мозга при различных нейрохирургических патологиях. Результаты и обсуждение. Большой научный и клинический интерес для неврологов и нейрохирургов представляют вопросы влияния нозологических форм очаговых поражений головного мозга на течение и исходы дислокационных синдромов (ДС) и выбор оптимальной лечебной тактики. Большинство значимых научных исследований, посвященных проблемам ДС, связаны с острой мозговой дислокацией на фоне тяжелой черепно-мозговой травмы. Вместе с тем известны как минимум шесть групп очаговых поражений головного мозга, способных вызвать ту или иную форму вклинения мозгового ствола. К ним относятся: большая группа разнообразных по гистологической структуре опухолей мозга, спонтанные внутричерепные кровоизлияния, травматические поражения мозга, включающие оболочечные и внутримозговые гематомы в сочетании с массивными зонами ушибов мозга, гигантские арахноидальные и паразитарные кисты, а также различного генеза абсцессы мозга. Вывод. Подводя итоги обзора отечественной и зарубежной литературы по вопросам патогенеза, клиники дислокационного синдрома при нейрохирургических патологиях головного мозга в зависимости от этиологии, вида и стадии дислокации, можно сделать вывод, что нет единого мнения о выборе метода лечения у тяжелых больных с дислокационным синдромом при нейрохирургических патологиях – на сегодняшний день этот вопрос остается спорным и до конца нерешенным. В этой связи разработка четких алгоритмов хирургических тактик в зависимости от нейрохирургической патологии и степени дислокации, направленных на улучшение результатов лечения больных, остается актуальной.

Киришүү. Бул макалада нейрохирургиялык патологиялардагы мээнин дислокациялык синдромунун этиологиясына, дислокациянын түрүнө жана даражасына көз каранды болгон патогенези жана клиникасы боюнча суроолорду ата мекендик жана чет элдик илимий адабияттардагы маалыматтар каралган Изилдөөнүн максаты. нейрохирургиялык патологиялардагы мээнин дислокациялык синдромунун дарылоонун натыйжалуулугун жакшыртуу. Материалдар жана ыкмасы. Ар кандай нейрохирургиялык патологиялардагы мээнин дислокациялык синдромунун баардык заманбап илимий жана адабий маалыматтарга талкуу жана анализ жүргүзүлгөн. Натыйжалар жана талкуу. Неврологдор жана нейрохирургдар үчүн дислокация синдромдорунун (ДС) жүрүшүнө жана натыйжаларына жана оптималдуу дарылоо тактикасын тандоого мээнин фокалдык жабыркоосунун нозологиялык формаларынын таасири чоң илимий жана клиникалык кызыгууну туудурат. ДС көйгөйлөрүнө арналган олуттуу илимий изилдөөлөрдүн көпчүлүгү баш мээнин катуу травматикалык жаракатынын фонунда курч мээнин дислокациясы менен байланышкан. Ошол эле учурда, мээнин өзөгүнүн тыгылуусунун тигил же бул түрүн пайда кылышы мүмкүн болгон мээнин фокалдык жабыркалышынын кеминде алты тобу белгилүү. Аларга төмөнкүлөр кирет: ар кандай гистологиялык түзүлүштөгү мээ шишиктеринин чоң тобу, кутулгуз баш мээге кан куюлуулар, мээнин травмалык жабыркашы, анын ичи нде мээнин контузиясынын массивдүү аймактары менен айкалышта мээнин челкабыктарынын жана интрацеребралдык гематомалар, гиган ттык арахноидалдык жана мите кисталар, ошондой эле ар кандай келип чыккан мээнин абсцесстери. Жыйынтыгы. Ошентип, патогенези боюнча ата мекендик жана чет өлкөлүк адабияттарды карап чыгууну жыйынтыктап, мээнин нейрохирургиялык патологияларындагы дислокация синдромунун клиникасы, дислокациянын этиологиясына, түрүнө жана стадиясына жараша. Нейрохирургиялык патологиялардагы дислокация синдрому менен ооруганоор бейтаптарды дарылоо ыкмасын тандоодо консенсус жок деп айтууга мүмкүндүк берет - бүгүнкү күндө ал талаштуу жана толугу менен чечилбеген бойдон калууда жана аягына чыга элек. Ушуга байланыштуу пациентти дарылоонун натыйжаларын жакшыртууга багытталган нейрохирургиялык патологияга жана дислокация даражасына жараша хирургиялык тактиканын так алгоритмдерин иштеп чыгуу актуалдуу бойдон калууда.

Introduction. This is an article reviewing domestic and foreign literature on the pathogenesis and clinical picture of dislocation syndrome in neurosurgical pathologies of the brain, depending on the etiology, type and stage of dislocation. Purpose of the study: to improve the results of treatment of patients with brain dislocation syndrome in neurosurgical pathologies. Materials and methods of research. All modern scientific and literary data from patients with brain dislocation syndrome in various neurosurgical pathologies were analyzed and processed. Results and discussions. Of great scientific and clinical interest for neurologists and neurosurgeons are the influence of nosological forms of focal brain lesions on the course and outcomes of dislocation syndromes (DS) and the choice of optimal treatment tactics. Most of the significant scientific studies devoted to the problems of DS are associated with acute cerebral dislocation against the background of severe traumatic brain injury. At the same time, at least six groups of focal brain lesions are known that can cause one or another form of brainstem herniation. These include: a large group of brain tumors of varying histological structure, spontaneous intracranial hemorrhages, traumatic brain lesions, including meningeal and intracerebral hematomas in combination with massive areas of brain contusions, giant arachnoid and parasitic cysts, as well as brain abscesses of various origins. Conclusions. Thus, summing up the review of domestic and foreign literature on pathogenesis, the clinic of dislocation syndrome in neurosurgical pathologies of the brain, depending on the etiology, type and stage of dislocation. Allows us to judge that there is no consensus on the choice of treatment method for severe patients with dislocation syndrome in neurosurgical pathologies - today it remains controversial and completely unresolved and is far from being completed. In this regard, the development of clear algorithms for surgical tactics depending on the neurosurgical pathology and the degree of dislocation, aimed at improving the results of patient treatment, remains relevant.