Η συσχέτιση των μορφολογικών υπερηχογραφικών χαρακτηριστικών της εμμηνοπαυσιακής ωοθήκης με τα ενδογενή στεροειδή του φύλου και τον οστικό μεταβολισμό
Authors: Τσιτούρα Αναστασία 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Η εμμηνόπαυση αποτελεί σημαντικό σταθμό στη βιολογική πορεία της γυναίκας, σηματοδοτώντας́ το τέλος της αναπαραγωγικής της ζωής. Συνοδεύεται από ένα πλήθος συμπτωμάτων, τόσο βραχυπρόθεσμων όσο και μακροπρόθεσμων. Ο ωοθηκικός όγκος αρχίζει να ελαττώνεται μετά την μετάβαση στην εμμηνόπαυση και η οποιαδήποτε απόκλιση αυτού από το φυσιολογικό, απασχολεί την ιατρική κοινότητα, κυρίως σε ότι αφορά την πιθανότητα εμφάνισης κακοήθους νόσου.Σκοπός: Η παρούσα μελέτη συσχετίζει τον όγκο της ωοθήκης, σε υγιείς γυναίκες στην εμμηνόπαυση, με δημογραφικές και ανθρωπομετρικές παραμέτρους, στεροειδείς ορμόνες του φύλου καθώς και τον οστικό μεταβολισμό.Υλικό και Μέθοδος: Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 161 υγιείς γυναίκες στην εμμηνόπαυση, που πληρούσαν τα κριτήρια και εμφανίστηκαν για την πρώτη τους επίσκεψη στο Τμήμα Κλιμακτηρίου & Εμμηνόπαυσης από τον Ιανουάριο 2016 έως και τον ∆εκέμβριο 2016. Έγινε συλλογή δειγμάτων αίματος νηστείας για βιοχημικό και ορμονικό έλεγχο. Mετρήθηκαν ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά, όπως ο δείκτης μάζας σώματος ∆ΜΣ και το WHR (waist-to hip-ratio), ενώ όλες οι γυναίκες υπεβλήθησαν σε διακολπικό υπερηχογράφημα προς μέτρηση του μέσου όγκου των ωοθηκών. Επιπλέον υπεβλήθησαν σε μέτρηση της οστικής πυκνότητας στον αυχένα του μηριαίου οστού και στην οσφυική μοίρα της σπονδυλικής στήλης, χρησιμοποιώντας την τεχνική της Απορροφησιομετρίας ακτίνων Χ διπλής ενέργειας (DEXA – dual energy X-ray absorptiometry).Αποτελέσματα: Ο μέσος ωοθηκικός όγκος αυξάνεται γραμμικά σε σχέση με τα αυξανόμενα τεταρτημόρια του ∆ΜΣ (Q1:0.985±0.25, Q2: 1.11±0.29, Q3: 1.07±0.28, Q4: 1.19±0.38, p-value for linear trend 0.013). Επιπλέον ο ωοθηκικός όγκος συσχετίζεται θετικά με το ∆ΜΣ (r=0.128, p-value=0.038), το BMD στον αυχένα του μηριαίου (r=0.233, p-value=0.003), το T-score στον αυχένα του μηριαίου (r=0.223, p-value=0.004) και το Z-score στον αυχένα του μηριαίου (r=0.171, p-value=0.027). Η πολυπαραγοντική ανάλυση έδειξε ότι ο ωοθηκικός όγκος προβλέπεται από το WHR (waist-to-hip ratio) (b - coefficient=0.157, p-value=0.047) και το SHBG (b-coefficient=-0.160, p- value=0.042), ανεξάρτητα από την ηλικία και τον ∆ΜΣ. Τέλος το BMD στον αυχένα του μηριαίου προβλέπεται από τον ωοθηκικό όγκο, ανεξάρτητα από την ηλικία την εμμηνοπαυσιακή ηλικία και τον ∆ΜΣ.Συμπέρασμα: Ο ωοθηκικός όγκος συσχετίζεται θετικά και ανεξάρτητα με τον δείκτη μάζας σώματος – ∆ΜΣ καθώς και το λόγο περιφέρειας μέσης προς περιφέρεια ισχίων (WHR – waist-to-hip ratio) και το BMD του αυχένα του μηριαίου οστού στις εμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Τα χαμηλότερα επίπεδα SHBG συσχετίζονται με μεγαλύτερο ωοθηκικό όγκο. Φαίνεται ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη μεσολαβεί στα αποτελέσματα αυτά. Η σημασία αυτών των αποτελεσμάτων πρέπει να φανεί σε μεγαλύτερες προοπτικές μελέτες που αφορούν σε εμμηνοπαυσιακό πληθυσμό.