Πολιτικές απασχόλησης και επαγγελματική κατάρτιση στην Ελλάδα
Authors: Παλτόγλου Ελένη 
Published: October 2023

Η διατριβή αυτή είχε ως στόχο τη μελέτη της αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων κατάρτισης ανέργων, που συνδυάζουν ενέργειες συμβουλευτικής, κατάρτισης, πιστοποίησης, ως προς τη επίτευξη της εργασιακής ένταξης των ωφελούμενων και την ενίσχυσή τους με δεξιότητες ζήτησης αλλά και ως προς την ικανοποίηση των προσδοκιών τους. Ειδικότερα, η μελέτη επικεντρώθηκε σε άτομα σε καθεστώς μακροχρόνιας ανεργίας με χαμηλά εκπαιδευτικά ή/και επαγγελματικά εφόδια και είχε σκοπό τη διερεύνηση της σύνδεσης της συμμετοχής σε πρόγραμμα κατάρτισης με την ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου τους και την επικαιροποίηση /ενίσχυση των προσόντων και των εφοδίων τους, για την (επαν)είσοδο στην αγορά εργασίας. Απώτερος στόχος ήταν η διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα των εν λόγω προγραμμάτων. Οι απαντήσεις στα ερευνητικά ερωτήματα δόθηκαν μέσα από έρευνα πεδίου σε προγράμματα που υλοποιήθηκαν σε δύο περιφέρειες της χώρας, Κεντρική Μακεδονία και Νότιο Αιγαίο. Το δείγμα αποτέλεσαν ωφελούμενοι δύο προγραμμάτων, οι οποίοι είτε συμμετείχαν σε κάποιο βαθμό στο πρόγραμμα (ομάδα στόχου) είτε δεν συμμετείχαν (ομάδα σύγκρισης). Στόχος ήταν να συγκρίνουμε την έκβαση ως προς την εύρεση εργασίας στις δύο αυτές ομάδες. Τα ποσοτικά στοιχεία που συλλέχθηκαν μετά από την επεξεργασία, επιβεβαίωσαν εν μέρει τις υποθέσεις της διατριβής. Αρχικά, η συμμετοχή των μακροχρόνια ανέργων στα προγράμματα φάνηκε να αποτελεί μια συνειδητή επιλογή που στοχεύει στην ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου τους, στη διευκόλυνση της μετάβασης στην αγορά εργασίας και στη γενικότερη προσωπική και επαγγελματική τους ανάπτυξη και δεν αποτελεί απλά ένα μέσο απόκτησης εισοδήματος. Επιπλέον, η ενέργεια της συμβουλευτικής ενίσχυσε το ενδιαφέρον και τη δέσμευσή τους για το πρόγραμμα και ήταν η ενέργεια για την οποία εκφράστηκε η μεγαλύτερη ικανοποίηση. Οι ίδιοι οι ωφελούμενοι πιστεύουν, ότι γενικά ικανοποιήθηκαν οι προσδοκίες που είχαν κατά την είσοδο στο πρόγραμμα, βελτιώθηκαν οι γνώσεις και οι δεξιότητές τους και καθοδηγήθηκαν προς νέες επαγγελματικές διεξόδους. Ωστόσο, σχετικά με την εύρεση εργασίας, ούτε περίμεναν ούτε πιστεύουν, ότι συνέβαλλε ουσιαστικά το πρόγραμμα στο να βρουν εργασία. Γενικό συμπέρασμα είναι ότι τα προγράμματα που υλοποιήθηκαν από το 2012 μέχρι σήμερα, φαίνεται να χαίρουν ιδιαίτερα μεγάλα ποσοστά ικανοποίησης των συμμετεχόντων αλλά να μην παρουσιάζουν ικανοποιητικά αποτελέσματα, ως προς τη προώθηση των συμμετεχόντων στην εργασία. Τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του πληθυσμού δε φαίνεται να είναι ιδιαίτερα σημαντικοί παράγοντες, οι οποίοι επηρεάζουν την εύρεση εργασίας. Αντιθέτως, η πρόθεση για εργασία, η ηλικία και οι «ευκαιρίες» εργασίας στον τόπο διαμονής φαίνεται να συνδέονται περισσότερο με έκβαση στην εύρεση εργασίας. Οι στόχοι για την επόμενη δεκαετία φέρνουν την εκπαίδευση και την κατάρτιση στο επίκεντρο. Η σημασία των δεξιοτήτων, οι νέες αναπτυξιακές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η ανάγκη εξόδου της Ευρώπης από την τριπλή κρίση (υγειονομική, οικολογική και οικονομική), καθιστούν την κατάρτιση βασικό εργαλείο, το οποίο συνδυαστικά με άλλα μέτρα και πολιτικές θα μπορούσε να συμβάλει στη γεφύρωση των αναντιστοιχιών σε δεξιότητες αλλά και σε μια ομαλή έξοδο από τη συνεχόμενη περίοδο οικονομικής κρίσης και το σοκ της υγειονομικής κρίσης.