THE MARKET OF MEDICAL SERVICES FOR COMPULSORY MEDICAL INSURANCE: CURRENT STATE, OPPORTUNITIES AND RISKS OF MEDICAL ORGANIZATIONS
Authors: A.R. Eskaliev , N.E. Glushkova , A.A. Kauysheva , A.A. Nauryzbaeva , S.S. Kyrykbaeva 
Published: October 2024

Relevance: The main issues of the medical services market in Kazakhstan are low government spending on health care, as a result, low tariffs for medical services, a lack of qualified personnel, which affects the nature of the redistribution of medical care between the public and private health sectors. Due to the implementation of compulsory social health insurance, the medical services market is undergoing structural changes, which requires an adequate assessment of the current state. Objective: The aim of this project was to study the trends and issues in the field of healthcare in the context of compulsory health insurance to determine ways of regulation of a market balance and improve the quality of medical services. Materials and methods: The object of the study was medical service providers – the private and public health sectors. The study is observational, cross-sectional, continuous for the study group at the stage of examining the indicators of private medical organizations providing compulsory social health insurance. Furthermore, the statistical indicators of the health care system for the period from 2015 to 2019, as well as official sources of legal and industry information were studied. Results: Analysis of current spending on health care shows both an increase in public and spending by 2.8 and 4.1, respectively. For the period from 2015 to 2019, the use of private healthcare increased by an average of 23.6% and there has been a high rate of integration of the private sector into primary health care. This allows the private health sector to be considered a full-fledged participant in the medical services market in the Republic of Kazakhstan, which attracts private investment in the health care system. Conclusion: Private healthcare has a high potential for further growth, provided that the policy of attracting it to the fulfillment of government orders and ensuring a barrier-free environment under compulsory social health insurance are maintained. The introduction of compulsory social health insurance and the provision of a unified approach to assessing the quality of services provided by all providers of medical services within the framework of the compulsory social health insurance ensures equal conditions for competition.

Актуальность. Основными проблемами рынка медицинских услуг в Казахстане являются низкие государственные расходы на здравоохранение, как следствие – низкие тарифы на медицинские услуги, нехватка квалифицированных кадров, что влияет на характер перераспределения медицинской помощи между государственным и частным секторами здравоохранения. В связи с свведением обязательного социального медицинского страхования рынок медицинских услуг претерпевает структурные изменения, что требует адекватной оценки текущего состояния. Целью данного исследования являлось изучение тенденций и проблем деятельности сектора здравоохранения в условиях обязательного медицинского страхования для определения способов регулирования, создания баланса рынка и повышения качества медицинских услуг. Материалы и методы: Объектом исследования явились поставщики медицинских услуг – частный и государственный сектор здравоохранения. Исследование является обсервационным, кросс-секционным, сплошным для исследуемой группы объектов на этапе изучения показателей частных медицинских организаций, оказывающих медицинские услуги в условиях обязательного социального медицинского страхования; изучены статистические показатели системы здравоохранения за период с 2015 г. по 2019 г., а также официальные источники правовой и отраслевой информации. Результаты: Анализ динамики текущих расходов на здравоохранение показывает как рост государственных расходов в 2,8 раза, так и частных – в 4,1 раз. За период с 2015 по 2019 гг. в частном секторе наблюдается рост потребления услуг в среднем на 23,6%, а также высокий темп интеграции частного сектора в первичную медико-санитарную помощь. Это позволяет считать частный сектор здравоохранения полноправным участником рынка медицинских услуг в Республике Казахстан, что позволяет привлечь частные инвестиции в систему здравоохранения. Заключение: Частный сектор имеет высокий потенциал дальнейшего роста при условии сохранения политики привлечения его к выполнению государственного заказа и обеспечения безбарьерной среды в условиях обязательного социального медицинского страхования. Внедрение обязательного социального медицинского страхования и обеспечение унифицированного подхода к оценке качества оказываемых услуг всех поставщиков медицинских услуг в рамках ОСМС позволяет обеспечить равные условия для конкуренции.

Өзектілігі: Қазақстандағы медициналық қызметтер нарығының негізгі мәселелері денсаулық сақтауға жұмсалатын мемлекеттік шығындардың төмендігі, соның салдарынан медициналық қызметтерге арналған тарифтердің төмендігі, білікті кадрлардың жетіспеушілігі болып табылады, бұл медициналық көмекті мемлекеттік және жеке денсаулық сақтау секторлары арасында қайта бөлу сипатына әсер етеді. Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандырудың енгізілуіне байланысты медициналық көрсетілетін қызметтер нарығы құрылымдық өзгерістерге ұшырауда, бұл ағымдағы жай-күйді барабар бағалауды талап етеді Зерттеудің мақсаты реттеу тәсілдерін айқындау, нарық теңгерімін құру және медициналық көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыру үшін міндетті медициналық сақтандыру жағдайындағы денсаулық сақтау секторы қызметінің үрдістері мен мәселелерін зерделеу болып табылады. Материалдар мен тәсілдер: Зерттеу нысаны медициналық қызметтерді жеткізушілер - жеке және мемлекеттік денсаулық сақтау секторы болды. Зерттеу Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жағдайында медициналық қызмет көрсететін жеке медициналық ұйымдардың көрсеткіштерін зерделеу кезеңінде зерттелетін объектілер тобы үшін обсервациялық, кросс-секциялық, тұтас болып табылады; 2015 жылдан бастап 2019 жылға дейінгі кезеңдегі денсаулық сақтау жүйесінің статистикалық көрсеткіштері, сондай-ақ құқықтық және салалық ақпараттың ресми көздері зерделенді. Нәтижелер: Денсаулық сақтауға арналған ағымдағы шығындар серпінін талдау мемлекеттік шығындардың 2,8 есе, сондай – ақ жеке меншік шығындардың 4,1 есе өсуін көрсетеді. 2015 жылдан бастап 2019 жылға дейінгі кезеңде жеке секторда көрсетілетін қызметтерді тұтынудың орташа есеппен23,6%-ға өсуі, сондай-ақ жеке сектордың алғашқы медициналық-санитариялық көмекке интеграциялануының жоғары қарқыны байқалады. Бұл денсаулық сақтаудың жеке секторын Қазақстан Республикасындағы медициналық қызметтер нарығының толық құқықты қатысушысы деп санауға болады, бұл денсаулық сақтау жүйесіне жеке инвестицияларды тартуға мүмкіндік береді. Қорытынды: Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жағдайында мемлекеттік тапсырысты орындауға және кедергісіз ортаны қамтамасыз ету саясаты сақталған жағдайда жеке сектордың одан әрі өсу қабілеті жоғары болады. Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруды енгізу және МӘМС шеңберінде барлық медициналық қызмет көрсетушілердің сапасын бағалауға біріздендірілген тәсілді қамтамасыз ету бәсекелестік үшін тең жағдайларды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.