Ανάπτυξη καινοτόμων στερεών φαρμακομορφών για παιδιατρική χορήγηση
Authors: Χαχλιουτάκη Κωνσταντίνα 
Published: November 2024

Η αποτελεσματική και ασφαλής θεραπεία των ασθενειών στην παιδική ηλικία απαιτεί τη χρήση φαρμακευτικών σκευασμάτων που είναι ειδικά σχεδιασμένα για παιδιά. Τα παιδιά έχουν ιδιαίτερες φαρμακευτικές απαιτήσεις σε σύγκριση με τους ενήλικες. Η έλλειψη δοσολογικών μορφών προσαρμοσμένων για παιδιατρική χρήση οδηγεί συχνά στη χρήση μη εγκεκριμένων ή εκτός επισήμανσης φαρμάκων, αυξάνοντας τον κίνδυνο πρόκλησης φαρμακευτικών σφαλμάτων στους παιδιατρικούς ασθενείς. Σκοπός αυτής της διδακτορικής διατριβής ήταν η εις βάθος μελέτη των προκλήσεων που σχετίζονται με την ανάπτυξη παιδιατρικών σκευασμάτων, καθώς και η αντιμετώπισή τους τόσο μεμονωμένα σε κάθε στάδιο της μελέτης, όσο και συνολικά, κατά την ανάπτυξη στερεών φαρμακομορφών για παιδιατρικούς ασθενείς, με τη χρήση απλών και καινοτόμων μεθόδων, όπως η ηλεκτροστατική ινοποίηση και η τρισδιάστατη εκτύπωση. Στο πρώτο στάδιο της παρούσας διδακτορικής διατριβής, διερευνήθηκε η δυνατότητα παρασκευής δοσολογικών μορφών μέσω τρισδιάστατης εκτύπωσης σε κλινικό περιβάλλον, με στόχο την ικανοποίηση των ποιοτικών απαιτήσεων της φαρμακοποιίας για συμβατικές μορφές. Στο επόμενο στάδιο της διδακτορικής διατριβής, ο στόχος ήταν να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις στη χορήγηση φαρμάκων για ασθενείς με δυσκολίες κατάποσης, καθώς και τα προβλήματα σταθερότητας της ομεπραζόλης μετά την από του στόματος χορήγηση. Στο δεύτερο μέρος της διδακτορικής διατριβής αναπτύχθηκαν παρειακά χορηγούμενα λυοφιλοποιημένα δισκία για τη διευκόλυνση της χορήγησης της ομεπραζόλης σε ασθενείς με δυσκολίες κατάποσης, όπως τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι. Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν το συγκεκριμένο παρειακό δισκίο από τα υπάρχοντα σκευάσματα είναι η άμεση μετατροπή του σε βιοπροσκολλητικό υμένιο υδρογέλης κατά την εφαρμογή στο παρειακό επιθήλιο. Αυτό εξασφαλίζει την ταχεία απελευθέρωση της ΟΜΕ και την αποτελεσματική χορήγηση του φαρμάκου, σε αντίθεση με τα υπάρχοντα παρειακά σκευάσματα που μπορεί να χρειαστούν πάνω από μία ώρα για να αποσαθρωθούν πλήρως. Αυτή η ιδιότητα μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη συμμόρφωση των ασθενών και την προσήλωση στη θεραπεία στον παιδιατρικό πληθυσμό. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη παιδιατρικών φαρμάκων πρέπει να επιτυγχάνει μια ισορροπία μεταξύ αποτελεσματικότητας, ασφάλειας και αποδοχής από τον ασθενή, καθώς και ότι η δυνατότητα κατάποσης, η ευκολία χορήγησης και οι οργανοληπτικές ιδιότητες μιας δοσολογικής μορφής αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την αποδοχή ενός φαρμάκου από τα παιδιά, στο τελευταίο στάδιο της διατριβής αναπτύχθηκαν υμένια υδροχλωρικής χλωροπρομαζίνης, με βάση τα σάκχαρα, που διασπείρονται στην στοματική κοιλότητα, χρησιμοποιώντας δύο διαφορετικές μεθόδους παρασκευής. Σκοπός ήταν να μελετηθεί η επίδραση του είδους των σακχάρων και της μεθόδου παρασκευής στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των φαρμακομορφών που είναι φιλικές προς τα παιδιά. Τα υμένια αυτά κατασκευάστηκαν με δυο τεχνικές: την ηλεκτροστατική ινοποίηση και την τρισδιάστατη εκτύπωση. Η γεύση των υμενίων αξιολογήθηκε μέσω οργανοληπτικής μελέτης σε υγιείς ενήλικες εθελοντές, η οποία αναγνωρίζεται ως το χρυσό πρότυπο για την εκτίμηση της γεύσης και των οργανοληπτικών ιδιοτήτων των φαρμακευτικών προϊόντων. Τα διασπειρόμενα στο στόμα υμένια προσφέρουν ένα φιλικό προς τα παιδιά και μη επεμβατικό τρόπο χορήγησης του φαρμάκου. Συνολικά, στο πλαίσιο αυτής της διδακτορικής διατριβής, πραγματοποιήθηκε εκτενής χαρακτηρισμός των φυσικοχημικών και μηχανικών ιδιοτήτων των παραχθέντων φαρμακομορφών, καθώς και μια σειρά in vitro, ex vivo και in vivo μελετών, με στόχο την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των νέων σκευασμάτων για τη βελτίωση της φαρμακοθεραπείας στους παιδιατρικούς ασθενείς.