Data - driven Innovation
Authors: Βασσάκης Κωνσταντίνος 
Published: September 2021

Αυτή η διδακτορική διατριβή αποτελείται από τρία ξεχωριστά κεφάλαια που μελετούν την εκμετάλλευση της ανάλυσης μεγάλων δεδομένων και τοποθεσίας για την εξόρυξη γνώσης σε σε τουριστικούς προορισμούς. Το πρώτο κεφάλαιο μελετά το ρόλο και τον αντίκτυπο της ανάλυσης μεγάλων δεδομένων στην καινοτομία και τη δημιουργία αξίας. Η ραγδαία αύξηση δεδομένων, η οποία οφείλεται κυρίως στην αύξηση της διασύνδεσης συσκευών (Διαδίκτυο των Πραγμάτων) έχει οδηγήσει σε μια "εποχή μεγάλων δεδομένων", όπου η ανάλυση μεγάλων δεδομένων εφαρμόζεται σε όλους τους κλάδους παγκοσμίως. Η αύξηση των διαθέσιμων δεδομένων είναι φανερή, ενώ πολύτιμη γνώση προκύπτει από τις πληροφορίες που προέρχονται από τις διαδικασίες ανάλυσης μεγάλων δεδομένων. Το δεύτερο κεφάλαιο διερευνά την εξόρυξη γνώσης μέσω της αξιοποίησης τεχνικών ανάλυσης μεγάλων δεδομένων και τοποθεσίας. Σήμερα οι επισκέπτες μιας περιοχής παράγουν τεράστιους όγκους δεδομένων, “μεγάλα δεδομένα”, κατά την επίσκεψη τους στον αστικό προορισμό. Ωστόσο, ελάχιστη γνώση υπάρχει σχετικά με τη χωρική δραστηριότητα και τις αντιλήψεις τους. Οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί στους κλάδους της φιλοξενίας και του τουρισμού είναι σε θέση να αξιοποιήσουν πραγματικά δεδομένα συμπεριφοράς/αντιλήψεων τα οποία προέρχονται από μεγάλα δεδομένα που παράγονται σε πραγματικό χρόνο από διαδικτυακές πηγές δεδομένων σε αντίθεση με την συγκέντρωση δεδομένων από παραδοσιακές έρευνες βάσει ερωτηματολογίων. Μια νέα καινοτόμος προσέγγιση προτείνεται και εφαρμόζεται με την Κρήτη ως μελέτη περίπτωσης, χρησιμοποιώντας τεχνικές ανάλυσης μεγάλων δεδομένων, ευφυϊας τοποθεσίας και κοινωνικών δικτύων που μετατρέπουν τις τουριστικές εμπειρίες σε πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία (εξόρυξη νέας γνώσης) για ταχύτερη και αποτελεσματικότερη λήψη αποφάσεων. Πιο συγκεκριμένα, η προσέγγιση εισάγει: τον συνδυασμό ανάλυσης κειμένων και φωτογραφιών με δεδομένα που προέρχονται από κοινωνικά δίκτυα διαμοιρασμού κειμένων και πολυμένων, την ανάλυση μεγάλων δεδομένων κοινωνικών δικτύων όπως ανάλυση συναισθήματος, ανίχνευσης θεμάτων/ετικετών σε συνδυασμό με χωροχρονικά χαρακτηριστικά που παρέχουν περισσότερες πληροφορίες για τους τουριστικούς προορισμούς. Τα ευρήματα της έρευνας αποδεικνύουν ότι η νέα αυτή προσέγγιση σε αντίθεση με τις παραδοσιακές τουριστικές έρευνες/μελέτες και τα συμβατικά χωροχρονικά δεδομένα, μπορεί να παρέχει νέα και πολύτιμη γνώση. Τα συμπεράσματα της μελέτης είναι σημαντικά για τουριστικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οργανισμούς διαχείρισης προορισμών και άλλους ενδιαφερόμενα μέλη του τουρισμού στην αναζήτηση καινοτόμων στρατηγικών μάρκετινγκ για την ανάδειξη της προστιθέμενης αξίας ενός προορισμού, ενισχύοντας την ταυτότητα του προορισμού και αποκτώντας ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι άλλων ανταγωνιστικών τουριστικών προορισμών. Το τρίτο κεφάλαιο διερευνά τα δεδομένα που παράγονται από χρήστες στα κοινωνικά δίκτυα τοποθεσίας (location-based social networks) που μπορούν να αποτελέσουν μία σημαντική πηγή γνώσης για την κατανόηση λεπτομερειών συμπεριφοράς των ανθρώπων και των ροών κίνησης στους τουριστικούς προορισμούς. Σήμερα, οι τοπικές αρχές και οι τουριστικές επιχειρήσεις χρησιμοποιούν συμβατικές μεθόδους όπως έρευνες και δημοσκοπήσεις για τη συλλογή δεδομένων και τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων. Οι προσεγγίσεις αυτές παρά τα οφέλη τους παρουσιάζουν και σημαντικά μειονεκτήματα όπως το μικρό μέγεθος δείγματος και οι απαιτήσεις τους σε χρόνο. Εστιάζοντας στον τουριστικό κλάδο και στα κοινωνικά δίκτυα τοποθεσίας, αναδεικνύεται μία νέα προσέγγιση για την εκμετάλλευση μεγάλων μη δομημένων δεδομένων για την εξόρυξη νέας γνώσης. Σε αντίθεση με τα συμβατικά χωροχρονικά δεδομένα, τα μεγάλα δεδομένα των κοινωνικών δικτύων προσφέρουν δυναμικά στην καινοτομία και την δημιουργία αξίας μέσω της βελτίωσης λήψης στρατηγικών αποφάσεων από τους ενδιαφερόμενους στους τουριστικούς προορισμούς. Η προσέγγιση ενσωματώνει τεχνικές ανάλυσης μεγάλων δεδομένων και τοποθεσίας και υλοποιείται βασισμένη σε δεδομένων που παράγονται από χρήστες και έχουν διαμοιραστεί στα δύο μεγαλύτερα νησιά της Μεσογείου, την Κρήτη (Ελλάδα) και την Κύπρο. Η σύγκριση μεταξύ δύο τουριστικών προορισμών με αρκετά κοινά χαρακτηριστικά παρέχει επιπλέον στοιχεία για τις δυνατότητες κάθε προορισμού και τα σημεία που επιτρέπουν βελτίωση. Πρακτικά συμπεράσματα που προκύπτουν από την αποτελεσματική χωροχρονική και δημογραφική ανάλυση της τουριστικής κίνησης στους δύο προορισμούς για την βελτίωση της λήψης στρατηγικών αποφάσεων που οδηγούν σε καινοτομία και δημιουργία αξίας από τα ενδιαφερόμενα μέρη όπως οι τοπικές αρχές και οι τουριστικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Επιπλέον, οι οργανισμοί διαχείρισης και προώθησης προορισμού μπορούν να αξιοποιήσουν τη νέα γνώση για την ανάπτυξη καινοτόμων στρατηγικών μάρκετινγκ, την ενίσχυση του branding προορισμού και την απόκτηση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος σε σχέση με τους ανταγωνιστικούς τουριστικούς προορισμούς.