Ο ρόλος της αδιπονεκτίνης στη μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος
Authors: Σαββίδου Σαββούλα 
Published: January 2014

Σκοπός: Η αδιπονεκτίνη, μία κυτταροκίνη του λιπώδους ιστού με δράση διαμεσολαβητή στη δράση της ινσουλίνης, βρέθηκε να εμπλέκεται στην παθογένεια της μη αλκοολικής στεατοηπατίτιδας. Σκοπός αυτής της μελέτης είναι να εξετάσει πιθανές συσχετίσεις της αδιπονεκτίνης με παράγοντες του μεταβολικού συνδρόμου και με τις ιστολογικές παραμέτρους στη μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος. Ασθενείς και μέθοδοι: Ασθενείς με επίμονη τρανσαμινασαιμία, μετά από αποκλεισμό άλλων αιτίων χρόνιας ηπατοπάθειας, υποβλήθηκαν σε βιοψία ήπατος με σκοπό να επιβεβαιωθεί η διάγνωση της μη αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος και να σταδιοποιηθεί η νόσος. Στα ιστολογικά παρασκευάσματα καταγράφηκε το στάδιο ηπατικής ίνωσης, καθώς και ο βαθμός ενεργού δραστηριότητας της νόσου (NAFLD Activity Score, NAS). Για κάθε ασθενή υπήρχε καταγραφή σωματομετρικών παραγόντων, όπως ο δείκτης βάρους-μάζας σώματος (ΒΜΙ) και ο λόγος περίμετρου μέσης προς περίμετρο γλουτών (WHR), και των παραγόντων του μεταβολικού συνδρόμου (ύπαρξη κεντρικής παχυσαρκίας, ΣΔ τύπου ΙΙ, υπερτριγλυκεριδαιμίας, χαμηλής HDL-χοληστερίνης και αρτηριακής υπέρτασης). Η αντίσταση στην ινσουλίνη υπολογίστηκε με τις μεθόδους ΗΟΜΑ και QUICKI. Τα επίπεδα αδιπονεκτίνης ορού μετρήθηκαν με τη μέθοδο της ΕLISA. Αποτελέσματα: Στη μελέτη συμπεριλήφθησαν συνολικά 42 ασθενείς, από τους οποίους 9 ασθενείς είχαν αντιρροπούμενη κίρρωση σχετιζόμενη με στεατοηπατίτιδα. Τα χαρακτηριστικά των ασθενών είχαν ως εξής: 25 (59,5%) ήταν γυναίκες, 32 (76,2%) ηλικίας ≥45 ετών, μέσος όρος BMI 30,82+5,54 kg/m², 19 (45,2%) με αντίσταση στην ινσουλίνη και 6 (16,2%) με WHR>1. Καθένας από τους παράγοντες του μεταβολικού συνδρόμου συσχετίστηκε με την παρουσία χαμηλής συγκέντρωσης αδιπονεκτίνης. Η συγκέντρωση αδιπονεκτίνης ορού παρουσίασε αρνητική συσχέτιση με τη ΗΟΜΑ (Pearson’s correlation coefficient r=-0,544, p=0,01). Επίσης, τα επίπεδα αδιπονεκτίνης συσχετίστηκαν αρνητικά με τα υψηλότερα στάδια ηπατικής ίνωσης (one-way ANOVA, p=0,007). Η περαιτέρω ανάλυση με τη μέθοδο συσχέτισης κατά Spearman ανέδειξε συντελεστή συσχέτισης rs =-0,551 (p=0,00048). Η σχέση αδιπονεκτίνης και σταδίου ίνωσης ήταν ανεξάρτητη του φύλου, της ηλικίας, του ΒΜΙ και της ΗΟΜΑ των ασθενών. Δε βρέθηκε συσχέτιση της αδιπονεκτίνης με το σκορ NAS (one-way ANOVA, p=0,392), με το βαθμό στεάτωσης (p=0,271), την νεκροφλεγμονώδη αντίδραση (p=0,104) και την παρουσία αεροσφαιροειδούς εκφύλισης των ηπατοκυττάρων (p=0,251). Χρησιμοποιώντας το μοντέλο της πολλαπλής λογαριθμιστικής παλινδρόμησης, τα επίπεδα αδιπονεκτίνης ορού, ο λόγος AST/ALT και η παρουσία WHR>1 αποτέλεσαν ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες για προχωρημένη ίνωση (στάδια F3 και F4). Ο υπολογισμός της διαγνωστικής ακρίβειας του λογαριθμιστικού μοντέλου να προβλέπει την προχωρημένη ίνωση με το συνδυασμό των τριών ανεξάρτητων μεταβλητών είχε περιοχή κάτωθεν της καμπύλης ROC 0,902+0,054, p<0,0001. Συμπεράσματα: Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης χρονικής στιγμής υποδεικνύουν ότι λαμβάνοντας υπόψη κλινικά στοιχεία όπως το λόγο WHR καθώς και βιοχημικά στοιχεία (τιμή αμινοτρανσφερασών και συγκέντρωση αδιπονεκτίνης ορού) μπορούμε να προβλέψουμε με σχετικά μεγάλη ευαισθησία την ύπαρξη προχωρημένης ηπατικής ίνωσης ή/και κίρρωσης, αποφεύγοντας τη διενέργεια βιοψίας σε ένα μεγάλο ποσοστό των ασθενών με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος.