Αναπηρία και αυτονομία
Authors: Πρώιος Ιωάννης 
Published: May 2022

Η αναπηρία είναι μια κατάσταση που απασχολεί ένα ευρύ αριθμό του ανθρώπινου πληθυσμού. Τα άτομα με αναπηρία μπορεί να αναφερθεί ότι από τη φύση τους έχουν την ανάγκη για αυτονομία αλλά και ελευθερία στον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρονται στη ζωή τους και στις καθημερινές τους ασχολίες. Η αυτονομία και η ανεξαρτησία των ατόμων στις συμπεριφορές αναφέρεται ότι χρειάζεται κατάλληλη διαχείριση από τους ίδιους τους εαυτούς τους. Ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι διαχειρίζονται και οδηγούν τον εαυτό τους, τις τελευταίες δεκαετίες, υποστηρίζεται ότι μπορεί να προσεγγιστεί κατάλληλα μέσω της έννοιας της αυτοηγεσίας. Ο σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν η εκτίμηση του επιπέδου της αυτόνομης λειτουργίας των ατόμων με κινητική αναπηρία, μέσω της εξέτασης του αντιληπτού επιπέδου χρήσης των στρατηγικών της αυτοηγεσίας. Άλλοι σκοποί ήταν ο έλεγχος διαφορών των στρατηγικών της αυτοηγεσίας σε σχέση με ένα σύνολο δημογραφικών στοιχείων, όπως είναι (π.χ., το φύλο, η ηλικία, ο χρόνος εμφάνισης της αναπηρίας, ο τύπος της αναπηρίας, η συμμετοχή ή μη σε φυσικές δραστηριότητες και το είδος των φυσικών δραστηριοτήτων), και η εξέταση της σχέσης των στρατηγικών αυτοηγεσίας με τις ψυχολογικές έννοιες της αυτοαποτελεσματικότητας, της βούλησης, και του προσανατολισμού στόχου για το εάν είναι δυνατή η πρόβλεψη της ικανότητας της αυτοηγεσίας. Το δείγμα σε αυτή τη μελέτη περιέλαβε 341 άτομα με κινητική αναπηρία και των δύο φύλων άνδρες (η = 225) και γυναίκες (η = 116), ηλικίας 11-70 ετών (ΜΟ = 36.98, ΤΑ = 12.08). Όλοι οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν τα παρακάτω εργαλεία μέτρησης: Για την εκτίμηση της αυτοηγεσίας το RSLQ-Gr το οποίο περιέχει 25 ερωτήσεις δομημένες σε οκτώ διακριτές υποκλίμακες. Για την Γενική αυτοαποτελεσματικότητα το New General Self-Efficacy Scale το οποίο περιέχει 8 ερωτήσεις σε μια μονοδιάστατη μορφή. Για τη βούληση, το Measure Athletes’ Volition-Short το οποίο περιέχει 15 ερωτήσεις δομημένο σε τρεις υποκλίμακες. Για τον προσανατολισμό στόχου το Task and Ego Orientation in Sports Questionnaire το οποίο περιέχει 13 ερωτήσεις σε δύο διαστάσεις. Τα αποτελέσματα της παρούσας διατριβής φανέρωσαν ότι τα άτομα με κινητική αναπηρία εμφανίζουν ορισμένες θετικές τάσεις αυτοαναγνώρισης, ωστόσο η αυτοηγεσία είναι μια στάση που δεν φαίνεται να έχει εφαρμογή σε μεγάλο βαθμό σε αυτόν τον πληθυσμό ανθρώπων. Μια προσπάθεια δημιουργίας παρακινητικών καταστάσεων για την επίτευξη ευχάριστων στιγμών χωρίς εξωτερικές επιδράσεις, δηλαδή μέσω αυτοανταμοιβών. Μια τάση για θετικές εποικοδομητικές σκέψεις. Μια συσχέτιση του μεγαλύτερου αριθμού στρατηγικών αυτοηγεσίας με την αυτοαποτελεσματικότητα, τη βούληση και τον προσανατολισμό στόχου. Επίσης, έδειξαν την επίδραση των παραγόντων όπως της ηλικίας, του φύλου, της μόρφωσης, της κινητικής δραστηριότητας, και του τύπου αναπηρίας στη διαμόρφωση της αυτοηγεσίας. Ακόμη, τα ευρήματα αυτής της διατριβής φανέρωσαν την προβλεπτική ικανότητα της αυτοαποτελεσματικότητας στις στρατηγικές του αυτοκαθορισμού στόχου, αυτοανταμοιβής, φυσικής ανταμοιβής, αξιολόγησης πεποιθήσεων και νοερής απεικόνισης, των βουλητικών ικανοτήτων της σκοπιμότητας στις στρατηγικές αυτοκαθορισμός στόχου, αυτοανταμοιβή, αξιολόγηση πεποιθήσεων και νοερή απεικόνιση, της αποφασιστικότητας στις στρατηγικές αυτοανταμοιβή, αυτο-υπενθύμιση και νοερή απεικόνιση, και της επιμονής στις στρατηγικές αυτοανταμοιβή και φυσική ανταμοιβή, και τέλος των πτυχών του προσανατολισμού στόχου του έργου στις στρατηγικές φυσική ανταμοιβή, αυτοκαθορισμό στόχου, αξιολόγηση πεποιθήσεων και νοερής απεικόνισης και του εγώ στη στρατηγική της αυτοανταμοιβής.