Եղիշե Չարենցը քաղաքական հալածանքների տարիներին (1935-1936 թվականներ)
Authors: Գասպարյան Դավիթ 
Published: April 2023

С января по март 1935 г. Чаренц подвергался допросам по государственному обвинению в терроризме. 7 марта он был уволен из Государственного издательства Армении. В этой связи он написал заявление, в котором выразил желание покинуть ряды Союза писателей Армении. Его заявлению придали политическую окраску, и в день своего рождения, 13 марта, Чаренц был исключен из членов Союза писателей, что крайне тяжело отразилось на его психологическом состоянии. После убийства первого секретаря ЦК КП Армении Агаси Ханджяна (9 июля 1936 г.) политические преследования против него вновь усилились. 16 ноября 1936 г. он был вызван на допрос, а в 1937 году арестован и заключен в тюрьму, где он и умер. Документами этого периода жизни Чаренца являются не только протоколы допросов, но и его заявления, стихи и поэмы.
In January-March of 1935, Charents was interrogated on state charges as a terrorist. On March 7, he was released from his position at the State Publishing House of Armenia. Injured by all this, he makes a "Declaration", in which, citing his difficult social situation, he announces that he is leaving the Writers' Union of Armenia. His application is given a political content and on his birthday, March 13, he is expelled from the membership of the Writers' Union. Charents did not expect such a heavy blow, which is reflected in his poems and poems during these years. On December 30 of 1935 at the reception of the delegation of Armenian workers in the Kremlin on occasion of the 15th anniversary of Sovietization, Stalin became interested in the Charents conditions. Stalin knew Charents in connection with the book "The Book of the Road". After that, his condition improved for a short period, but after the assassination of the first secretary of the Central Committee, Agassi Khanjyan (July 9, 1936), political persecution against him intensified again. On November 16 of 1936, he was subjected to severe interrogation, and in 1937, everything was done to arrest and imprison him. He dies in prison. Not only the transcripts of interrogations, his writings and applications, but also poems are documents of Charents' biography during those years.
1935 թ. հունվար-մարտ ամիսներին պետական մեղադրանքով՝ որպես տեռորիստ, Չարենցը ենթարկվում է հարցաքննությունների: Մարտի 7-ին նրան ազատում են Հայաստանի պետական հրատարակչությունում զբաղեցրած պաշտոնից: Վիրավորված այս ամենից՝ հանդես է գալիս «Հայտարարությամբ», որ դուրս է գալիս Հայաստանի գրողների միությունից: Նրա դիմումին տալիս են քաղաքական բովանդակություն և իր ծննդյան օրը՝ մարտի 13-ին, հեռացնում Գրողների միության անդամությունից: Չարենցը չէր սպասում այսպիսի ծանր հարվածի, ինչն արտացոլվում է այս տարիների նրա բանաստեղծություններում և պոեմներում: Կենտկոմի առաջին քարտուղար Աղասի Խանջյանի սպանությունից հետո (9 հուլիսի, 1936) նրա դեմ նորից սաստկանում են քաղաքական հալածանքները: 1936 թ. նոյեմբերի 16-ին բանաստեղծը ենթարկվում է ծանր հարցաքննության, իսկ 1937 թ. ամեն ինչ արվում է նրան ձերբակալելու և բանտարկելու համար: Բանտում էլ մահանում է: Չարենցի կյանքի այս շրջանի վավերագրեր են ոչ միայն հարցաքննությունների արձանագրությունները, նրա գրություններն ու դիմումները, այլև բանաստեղծու-թյուններն ու պոեմները: