Οι συνέπειες της υιοθέτησης του Νόμου 3016-2002 περί εταιρικής διακυβέρνησης στην ποιότητα του εξωτερικού ελέγχου, στην αξιοπιστία της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και στον πλούτο των μετόχων
Authors: Μιχαλοπούλου Κωνσταντίνα 
Published: January 2014

Ο στόχος της διατριβής είναι η εξέταση του Νόμου 3016/2002 περί εταιρικής διακυβέρνησης στην ποιότητα του εξωτερικού ελέγχου, στην αξιοπιστία της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και στον πλούτο των μετόχων.Ο Νόμος 3016/2002 αποτελεί τις πρώτες θεσμοθετημένες αρχές εταιρικής διακυβέρνησης στο Ελληνικό περιβάλλον και επιβάλλει για πρώτη φορά σε όλες τις εισηγμένες επιχειρήσεις την υιοθέτηση δύο βασικών μηχανισμών εταιρικής διακυβέρνησης: τη συμμετοχή ανεξάρτητων μη εκτελεστικών μελών στο ΔΣ και την οργάνωση ενός ανεξάρτητου τμήματος εσωτερικού ελέγχου. Η υιοθέτηση του Νόμου 3016/2002 αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση όλων των ανωτέρω διαστάσεων καθώς εδραιώνονται μηχανισμοί ελέγχου των αποφάσεων που λαμβάνονται από τη διοίκηση με τελικό στόχο τη βελτίωση του τρόπου με τον οποίο ο ελληνικές εισηγμένες επιχειρήσεις διοικούνται και ελέγχονται. Για την εξέταση του ερευνητικού ερωτήματος χρησιμοποιούνται γραμμικά και λογιστικά πολυμεταβλητά μοντέλα παλινδρόμησης τα οποία έχουν ως βασική επεξηγηματική μεταβλητή τη μεταβλητή ΝΟΜΟΣ (διχοτομική μεταβλητή που παίρνει την τιμή 1 αν η παρατήρηση ανήκει στην περίοδο μετά την υιοθέτηση του Νόμου 3016/2002 και την τιμή 0 αν η παρατήρηση ανήκει στην περίοδο πριν την υιοθέτηση του Νόμου 3016/2002). Οι εξαρτημένες μεταβλητές που χρησιμοποιούνται είναι διάφορα μέτρα που συλλαμβάνουν την ανεξαρτησία (π.χ. τύπος και περιεχόμενο έκθεσης ελέγχου, ελεγκτική θητεία, αλλαγές ελεγκτών για λόγους ανεξαρτησίας, μέγεθος ελεγκτή) και την ικανότητα του ελεγκτή (ελεγκτικές ώρες, αμοιβή ελέγχου), την αξιοπιστία της χρηματοοικονομική πληροφόρησης (χειραγώγηση κερδών με τη χρήση μη δεδουλευμένων εσόδων και εξόδων) και τον πλούτο των μετόχων (χρηματιστηριακή απόδοση, αποδοτικότητα ιδίων κεφαλαίων, λειτουργική αποδοτικότητα, κόστος δανεισμού).Η υιοθέτηση των μηχανισμών που επιβάλλονται με το Νόμο 3016/2002 είχε ως αποτέλεσμα τη βελτίωση του τρόπου με τον οποίο οι ελληνικές επιχειρήσεις διοικούνται και ελέγχονται. Παρατηρείται ότι η υιοθέτηση του Νόμου 3016/2002 οδηγεί σε αύξηση της ποιότητας του εξωτερικού ελέγχου, η οποία προέρχεται από την ενίσχυση της ανεξαρτησίας και όχι της ικανότητας των ελεγκτών. Συγκεκριμένα, φαίνεται ότι οι ελεγκτές επιδεικνύουν περισσότερη ανεξαρτησία κατά τη διατύπωση γνώμης στην έκθεση ελέγχου (αύξηση αριθμού και χρηματικού ύψους παρατηρήσεων) και παράλληλα οι επιχειρήσεις απαιτούν υψηλότερης ποιότητας εξωτερικό έλεγχο (αύξηση πιθανότητας ο ελεγκτής να αλλάξει για λόγους ανεξαρτησίας, αύξηση πιθανότητας η επιχείρηση να επιλέξει έναν BIG4 ελεγκτή). Αντίθετα, αν και η ελεγκτική αμοιβή αυξάνεται από την περίοδο πριν στην περίοδο μετά την υιοθέτηση του Νόμου 3016/2002, οι ελεγκτές δεν φαίνεται να αφιερώνουν περισσότερες ώρες στην ανάθεση ελέγχου. Συνδυαστικά τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η αύξηση της αμοιβής ελέγχου από την περίοδο πριν στην περίοδο μετά την υιοθέτηση του Νόμου 3016/2002 είναι το αποτέλεσμα της ενίσχυσης της ανεξαρτησίας των ελεγκτών. Παράλληλα, παρατηρείται αύξηση του πλούτου των μετόχων για τις επιχειρήσεις μεγάλης κεφαλαιοποίησης και ενίσχυση της αξιοπιστίας της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης για τις επιχειρήσεις μικρής κεφαλαιοποίησης.