Ποσοτικός και ποιοτικός έλεγχος γλυκοζαμινογλυκανών αίματος ανδρών με HIV λοίμωξη
Authors: Μαυροειδή Νικολέττα 
Published: January 2014

Οι γλυκοζαμινογλυκάνες είναι γραμμικοί ετεροπολυσακχαρίτες αποτελούμενοι από μια χαρακτηριστική αλληλουχία δισακχαριτών: μια εξοζαμίνη, (D-γλυκοζαμίνη ή γαλακτοζαμίνη) και ένα ουρονικό οξύ (D-γλυκουρονικό ή ιδουρονικό). Οι κυριότερες γλυκοζαμινογλυκάνες είναι οι θειική χονδροϊτίνη, θειική δερματάνη, θειική κερατάνη, ηπαρίνη, θειική ηπαράνη και υαλουρονικό οξύ. Πρόκειται για πολυανιονικές υδρόφιλες ενώσεις οι οποίες συμμετέχουν στην κυτταρική προσκόλληση, στη μετακίνηση των κυττάρων και τη μεταφορά μορίων μεταξύ τους καθώς και στον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, την αύξηση και αρχιτεκτονική δόμηση και αναδόμηση των ιστών . Οι γλυκοζαμινογλυκάνες ανευρίσκονται κυρίως συνδεμένες με ένα πρωτεϊνικό πυρήνα σχηματίζοντας τις πρωτεογλυκάνες αποτελούν δε βασικό συστατικό της διάμεσης εξωκυττάριας ουσίας της κυτταρικής μεμβράνης, του κυτταροπλάσματος, ανευρίσκονται δε στον ορό του αίματος και στα ούρα. Τα επίπεδα των ολικών γλυκοζαμινογλυκανών στον ορό των υγιών ενηλίκων τροποποιούνται κυρίως με τη σωματική δραστηριότητα. Αντίθετα, τα επίπεδα στον ορό ανευρίσκονται αυξημένα ή ελαττωμένα σε ευρύ φάσμα νοσολογικών οντοτήτων (π.χ. αυτοάνοσα φλεγμονώδη νοσήματα, νεοπλασματικές νόσοι κλπ), οι δε μεταβολές απηχούν τις διαταραχές του μεταβολισμού των γλυκοζαμινογλυκανών σε ιστικό επίπεδο. Η σύνδεση διαφόρων ιών με τις γλυκοζαμινογλυκάνες της κυτταρικής μεμβράνης έχει μελετηθεί in vitro, ιδιαίτερα των ιών της οικογένειας των φλαβοϊών (π.χ. HCV). Η σύνδεση του HIV1 με τις γλυκοζαμινογλυκάνες της κυτταρικής μεμβράνης αποτελεί καθοριστικό στάδιο στη διαδικασία της προσκόλλησης του ιού αυτού στην κυτταρική επιφάνεια των κυττάρων στόχων. Αντίστοιχα έχει μελετηθεί in vitro η ανασταλτική δράση προσθήκης διαλύματος γλυκοζαμινογλυκάνης στην προσκόλληση και είσοδο του ιού σε επίπεδο κυτταρικής καλλιέργειας όπως επίσης και η ανασταλτική δράση της θειικής χονδροϊτίνης η οποία περιέχεται στο μητρικό γάλα. Στην παρούσα μελέτη μετρήθηκε η συγκέντρωση των γλυκοζαμινογλυκανών του ορού τελικά σε 78 ασθενείς με HIV λοίμωξη και 29 μάρτυρες. Η μέτρηση έγινε σύμφωνα με τη μέθοδο Bitter & Muir με την οποία μετράται το ουρονικό οξύ μετά από απολίπωση σύμφωνα με τη μεθοδο Ηata, και απομόνωση. Ο ποιοτικός προσδιορισμός έγινε με τη μέθοδο της ηλεκτροφόρησης. Τα αποτέλεσματα του ποσοτικού προσδιορισμού συσχετίστηκαν με την ανοσολογική κατάσταση των ασθενών, εκφραζόμενη στο επίπεδο των CD4 λεμφοκυττάρων, μετά από διαστρωμάτωση (CD4>500, 200<CD4>500, CD4<200) καθώς και σε σύγκριση με τους υγιείς μάρτυρες. Επιπλέον συσχετίστηκαν με την χορήγηση ή όχι αντιρετροϊκής αγωγής καθώς και με τα επίπεδα του ιικού φορτίου. Από την παρούσα μελέτη αναδεικνύεται στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ του επιπέδου των γλυκοζαμινογλυκανών του ορού των ασθενών με HIV λοίμωξη και της συγκέντρωσης των CD4 λεμφοκυττάρων τους δεδομένου ότι οι γλυκοζαμινογλυκάνες είναι αυξημένες στον ορό των ασθενών με CD4>500 σε σχέση με τις υπόλοιπες δύο ομάδες. Για την ίδια ομάδα των ασθενών παρατηρείται στατιστικά σημαντική διαφορά των επιπέδων γλυκοζαμινογλυκανών σε σύγκριση με τους υγιείς μάρτυρες. Κατά την ποιοτική ανάλυση απομονώνεται η θειική χονδροϊτίνη τόσο στους ασθενείς όσο και στους μάρτυρες. Περαιτέρω μελέτες είναι απαραίτητες προκειμένου να διασαφηνιστεί η βιολογική σημασία της αύξησης των γλυκοζαμινογλυκανών στον ορό των HIV+ ασθενών με CD4>500.