ФОРМИРОВАНИЕ ЦЕННОСТНЫХ ОРИЕНТАЦИЙ ШКОЛЬНИКОВ НА ОСНОВЕ МАТЕРИАЛОВ КАЗАХСКОЙ ЭТНОПЕДАГОГИКИ
Authors: Bakhtiyarova G. , Kukenov Zh. 
Published: October 2023

This article talks about the existing problems of modern society, namely about value orientations, which require constant rethinking, transformation of acceptable values and the development of new approaches. Certain values of school children can be developed with the correct organization of work at school. It also provides examples of organizing value orientations in practice, using various technologies, for example, K. Vazina's technology “collective thought activity – a model of human development”. The value orientation is formed in the course of a specific activity. An activity-based approach to knowledge is the technologization of the learning process. A brief analysis of the problem of the formation of value orientations in primary school students based on the materials of Kazakh ethnopedagogy is given. The ethnopedagogical aspects of physical development are revealed on specific examples of studying individual topics of the course "Natural Science". The authors pay attention to the factors of education of the Kazakh ethnopedagogy: nature, the art of speech, folk games, traditions, ideals, the art of the ethnos. Modern schools in the conditions of the updated content of the education of the Republic of Kazakhstan should become a powerful environment for the socialization and education of bright personalities. Therefore, in pedagogical science and practice, the requirement to search for optimal forms and methods of using the ethno-pedagogical and ethno-cultural heritage of peoples, including the Kazakh, is relevant. Keywords: value orientations, kazakh ethnopedagogy, technologization, national pedagogics, traditional pedagogical culture.

В данной статье говорится о существующих проблемах современного общества, а именно о ценностных ориентациях, которые требуют постоянного переосмысления, трансформации приемлемых ценностей и выработки новых подходов. Определенные ценности школьников можно развить при правильной организации работы в школе. Также приводятся примеры организации ценностных ориентаций на практике, с помощью применения различных технологий, например технологию К. Вазиной «коллективная мыследеятельность – модель развития человека». Ценностная ориентация формируется в процессе конкретной деятельности. Деятельностный подход к знаниям – это и есть технологизация процесса обучения. Приводится краткий анализ проблемы формирования ценностных ориентаций у учащихся начальных классов на материалах казахской этнопедагогики. на конкретных примерах изучения отдельных тем курса «Естествознания» раскрываются этнопедагогические аспекты физического развития. Авторы уделяют внимание на факторы воспитания казахской этнопедагогики: природа, искусство речи, народные игры, традиции, идеалы, искусство этноса. Современные школы в условиях обновленного содержания оброзования Республики Казахстан должны стать мощной средой в социолизации и воспитании ярких личностей. Поэтому в педагогической науке и практике актуальном является требование поиска оптимальных форм и методов использования этнопедагогического и этнокультурного наследия народов, в том числе и казахского. Ключевые слова: ценностные ориентации, казахская этнопедагогика, технологизация, народная педагогика, традиционная педагогическая культура.

Бұл мақалада қазіргі қоғамның қазіргі проблемалары, атап айтқанда үнемі қайта қарастыруды, қолайлы құндылықтарды ӛзгертуді және жаңа тәсілдерді әзірлеуді қажет ететін құндылық бағыттары туралы айтылады. Оқушылардың белгілі бір құндылықтарын мектепте жұмысты дұрыс ұйымдастыру арқылы дамытуға болады. Сондай-ақ, К.Вазинаның "ұжымдық ойлау әрекеті – адам дамуының моделі" технологиясы сияқты әртүрлі технологияларды қолдану арқылы іс жүзінде құндылық бағдарларын ұйымдастырудың мысалдары келтірілген. Құндылық бағдар белгілі бір қызмет процесінде қалыптасады. Білімге деген белсенді кӛзқарас – бұл оқыту процесін технологияландыру. Қазақ этнопедагогикасы материалдарында бастауыш сынып оқушыларының құндылық бағдарларын қалыптастыру мәселесіне қысқаша талдау келтіріледі. "Жаратылыстану" курсының жеке тақырыптарын зерттеудің нақты мысалдарында физикалық дамудың этнопедагогикалық аспектілері ашылады. Авторлар қазақ этнопедагогикасын тәрбиелеу факторларына назар аударады: табиғат, сӛйлеу ӛнері, халық ойындары, дәстүрлер, мұраттар, этнос ӛнері. Қазақстан Республикасының Білім мазмұнын жаңарту жағдайындағы заманауи мектептер әлеуметтену мен жарқын тұлғаларды тәрбиелеуде қуатты ортаға айналуы керек. Сондықтан педаго- гикалық ғылым мен практикада халықтардың, соның ішінде қазақ халқының этнопедагогикалық және этномәдени мұрасын пайдаланудың оңтайлы нысандары мен әдістерін іздеу талабы ӛзекті болып табылады. Тҥйін сӛздер: құндылық бағдар, қазақ этнопедагогикасы, технологияландыру, халық педагогика- сы, дәстүрлі педагогикалық мәдениет.