The role of vitamin C in skin care and health
Authors: Skibska Beata , Gorąca Anna , Markowicz-Piasecka Magdalena 
Published: December 2023

Przedmiot badań. Wpływ witaminy C na skórę. Skóra stanowi barierę ochronną przed szkodliwymi czynnikami pochodzącymi ze środowiska zewnętrznego, co wynika z jej unikalnej budowy. W skórze znajduje się witamina C w różnych stężeniach zależnych od poszczególnych warstw. Keratynocyty skóry mają zdolność do gromadzenia wysokich stężeń witaminy C, która może zmniejszać stan zapalny wywołany nadmierną ekspozycją na promieniowanie UV.
Cel badań. Celem badania było usystematyzowanie wiedzy na temat miejscowego zastosowania witaminy C w pielęgnacji lub leczeniu defektów skóry na podstawie przeglądu literatury oraz wskazanie potencjalnych korzyści w uszkodzeniach związanych z nadprodukcją reaktywnych form tlenu (RFT) i procesem starzenia się skóry.
Materiały i Metody. Przeglądu piśmiennictwa dokonano przeszukując naukowe bazy danych: PubMed i Google Scholar. Wyszukiwanie odpowiednich artykułów na temat roli witaminy C w skórze przeprowadzono przy użyciu następujących słów kluczowych: „witamina C" (ang. vitamin C) „kwas askorbinowy" (ang. ascorbic acid), „fosforan askorbylu magnezu" (ang. magnesium ascorbyl phosphate), „palmitynian askorbylu-6" (ang. ascorbyl-6-palmitate), „skóra” (ang. skin), „fotoprotekcja” (ang. photoprotection), „fotostarzenie” (ang. photoaging). W celu zwiększenia efektywności pracy, autorzy opracowali koncepcję publikacji uwzględniającą podział na podrozdziały, które przydzielono do poszczególnych autorów, aby nie powielać informacji w trakcie redagowania manuskryptu. Opisana metodologia pozwoliła na uzyskanie wiarygodnych informacji.
Wyniki. Witamina C chroni keratynocyty przed apoptozą i zwiększa przeżywalność komórek. Działa ona jako przeciwutleniacz, który odgrywa ważną rolę stymulując syntezę kolagenu i pomagając w ochronie antyoksydacyjnej przed fotouszkodzeniami wywołanymi promieniowaniem UV. Witamina C wpływa również na ekspresję genów enzymów antyoksydacyjnych, organizację i akumulację fosfolipidów oraz sprzyja tworzeniu się warstwy rogowej naskórka i ogólnie różnicowaniu komórek nabłonka. Dostarczanie witaminy C do skóry wspomaga gojenie się ran i minimalizuje powstawanie blizn. Ważna jest również suplementacja witaminą C do celów odżywczych, którą można połączyć z miejscowym podaniem. Efektem kompleksowego działania witaminy C jest ochrona tkanek przed uszkodzeniem oksydacyjnym poprzez usuwanie wolnych rodników, które uszkadzają najważniejsze struktury organizmu: błony komórkowe, DNA i białka.
Wnioski. Skuteczność działania witaminy C wpływa na stan skóry i tempo jej starzenia. W pracy opisano kilka przykładów badań przeprowadzonych przy użyciu zrekonstruowanego naskórka ludzkiego lub keratynocytów. Z przeprowadzonego przeglądu piśmiennictwa wynika, że w tych modelach skóry ludzkiej brakuje innych składników takich, jak: fibroblasty, komórki Langerhansa, melanocyty i mieszki włosowe. W laboratoriach opracowano model ludzkiej skóry, który obecnie jest ograniczony ze względu na brak wielu krytycznych cech biologicznych i strukturalnych skóry. Zaprojektowanie ludzkiej skóry wyposażonej m.in. w komórki odpornościowe oraz zdolnej do generowania wszystkich składników, w tym przydatków skóry, jest dużym wyzwaniem. Dlatego potrzebne są dalsze badania, aby wyjaśnić dokładne mechanizmy działania witaminy C przy użyciu modelu skóry ludzkiej, który zawiera brakujące składniki.