ЖАСТАР ПАРЛАМЕНТАРИЗМ ДАМУЫНЫҢ КЕЙБІР АСПЕКТІЛЕРІ
Authors: Зайниева Л.Ю. 
Published: January 2024

В статье раскрыты некоторые положения становления молодежного парламентаризма на международном, региональном и национальном уровнях. Рассмотрена практика деятельности Международной молодежной палаты, Европейского молодежного парламента, Молодежной межпарламентской ассамблеи государств — участников Содружества Независимых Государств (далее: ММПА СНГ). Эта организация создана в 2012 году и является постоянно действующим консультативным органом Межпарламентской Ассамблеи СНГ (далее: МПА). Цель ее – усиление взаимодействия молодых парламентариев. На заседаниях ММПА обсуждаются вопросы сотрудничества и жизнедеятельности молодежи Содружества, опыт ее участия в государственном управлении и самоуправлении. Показаны определения молодежного парламентаризма и особенно заслуживающие внимания из них процитированы в статье. Национальный уровень формирования молодежного парламентаризма проанализирован на примере Республики Казахстана. В данном направлении изложен опыт организации молодежных маслихатов, консультативно-совещательных структур при Сенате Парламента Республики Казахстан. Процесс образования молодежного парламентаризма в стране связывается с представительством молодых людей в Парламенте и маслихатах и активизацией их политической деятельности. Статья написана на основе нормативно- правовых актов, публикаций и материалов в электронном формате с применением разнообразных методов. Ключевые слова: молодежь, молодежный парламентаризм, форум молодежи, совет молодежи, политическое участие, Парламент.

Мақалада халықаралық, аймақтық пен ұлттық дәрежеде жастар парламентаризмін өрістеу үдерісінің күйі көрсетілді. Еуропалық жастар парламентінің, Халықаралық жастар палатасының, Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына қатынасатын елдердің Жастар парламентаралық ассамблеясының (бұдан әрі: ЖПА ТМД) қызметіне шолу жасалды. Бұл ұйым 2012 жылы құрылған және ТМД Парламентаралық Ассамблеясының (бұдан әрі: ПАА) тұрақты әрекеттегі консультативтік-кеңесші органы болып табылады. Оның мақсаты – жас парламентарийлер арасындағы өзара іс-қимылды нығайту. ЖПА отырыстарында Достастық елдері жастарының ынтымақтастығы мен іс-әрекеті мәселелері, олардың мемлекеттік басқару мен өзін-өзі басқаруға қатысу тәжірибесі талқыланады. Жастар парламентаризмінің анықтамалары табылып, олардың елеулілері төменде дәйектелді. Қазақстан мысалында жастар парламентаризм дамуының елдік дәрежесі берілді. Осы ағымда жастар мәслихаттары, ҚР Парламенті Сенатының жанындағы консультативтік-кеңесші құрылымдарды ұйымдастыру тәжірибесі қаралды. Республикада жастар парламентаризмінің өркендеу үдерісі жас адамдардың Парламентте және мәслихаттарда өкілдік етуімен және олардың саяси іс-әрекеттерінің жандануымен байланысты. Мақала әр алуандық әдістерді қолданып, нормативті-құқытық актілер, электронды форматтағы басылымдар мен материалдар сүйене отырып жазылды. Түйінді сөздер: жастар, жастар парламентаризмі, жастар форумы, жастар кеңесі, саяси қатысу, Парламент.

This study explores various becoming of the international, regional, and national level of youth parliamentarism. The practice activity of the Junior Chamber International, the European Youth Parliament, The Youth Interparliamentary Assembly of Member Nations of the Commonwealth of Independent States (hereinafter: YIPA CIS) reviewed. This organization was established in 2012 and is a permanent advisory body of the Interparliamentary Assembly of the CIS (hereinafter: IPA). Its purpose is to strengthen the interaction of young parliamentarians. The sessions of the YIPA discuss issues of cooperation and the life of the youth of the Commonwealth, the experience of their participation in public administration and selfgovernment. The especially noteworthy definitions of young parliamentarism have been revealed, and they are represented in this study. The formation of young parliamentarism at the national level has been analyzed on the case the of Republic of Kazakhstan. In this direction, the case of organization youth maslikhats, consultative and advisory structure under the Senate of the Parliament of the Republic of Kazakhstan is indicated. In the country, the formation process of youth parliamentarism is connected with the representation of young people in the Parliament and maslikhats, as well their political activity. The article is written on the basis of regulatory legal acts, publications, and electronic resources using a variety of methods. Keywords: youth, youth parliamentarism, youth forum, youth council, political participation, Parliament