Ο ρόλος της δημιουργικής κίνησης στη διδασκαλία θεμάτων υγείας στην προσχολική και σχολική φυσική αγωγή
Authors: Ούρδα Δέσποινα 
Published: September 2021

Η δημιουργική κίνηση μπορεί να επηρεάσει την κριτική σκέψη, τη χρήση γνωστικών στρατηγικών και την καλύτερη κατανόηση του εαυτού. Για το λόγο αυτό προτείνεται η χρήση διδακτικών μεθόδων και μέσων που προάγουν τη δημιουργική κίνηση στο μάθημα φυσικής αγωγής. Ερευνητικά δεδομένα υποστηρίζουν ότι η δημιουργική κίνηση έχει θετική επίδραση στη μάθηση μαθητών/τριών προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας. Ωστόσο, η πλειοψηφία των ερευνών έχει διερευνήσει την επίδραση της δημιουργικής κίνησης στη μάθηση κινητικών δεξιοτήτων και την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων. Αντίθετα, απουσιάζουν μελέτες που εξετάζουν την επίδραση της δημιουργικής κίνησης στην απόκτηση γνώσεων και στη διαμόρφωση σχετικών με την κίνηση αντιλήψεων και πεποιθήσεων. Για να καλύψει αυτό το κενό, η παρούσα διατριβή σχεδιάστηκε για να εξετάσει την επίδραση ενός προγράμματος διδασκαλίας μέσω δημιουργικής κίνησης στην απόκτηση γνώσεων για την υγεία και στη διαμόρφωση θετικών στάσεων για την υγιεινή διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα σε μαθητές/τριες προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας. Για την εκπλήρωση του σκοπού αυτού εκπονήθηκαν τρεις μελέτες. Στην πρώτη μελέτη δημιουργήθηκε ένα πρόγραμμα που εμπεριείχε θέματα σχετικά με την υγιεινή διατροφή και την άσκηση, και εξετάσθηκε η αποτελεσματικότητα του στην ανάπτυξη της δημιουργικής κίνησης μαθητών/τριών προσχολικής ηλικίας. Στη μελέτη συμμετείχαν 101 μαθητές/τριες προσχολικής ηλικίας (Mηλικίας = 4.71, ΤΑ = .47), οι οποίοι χωρίσθηκαν στις ομάδες παρέμβασης και ελέγχου. Στην ομάδα παρέμβασης εφαρμόσθηκε το πρόγραμμα δημιουργικής κίνησης για 12 μαθήματα, ενώ η ομάδα ελέγχου συμμετείχε στα τυπικά μαθήματα φυσικής αγωγής. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων έδειξαν ότι οι μαθητές/τριες της ομάδας παρέμβασης εμφάνισαν υψηλότερες τιμές στη δημιουργική κίνηση σε σχέση με τους μαθητές/τριες της ομάδας ελέγχου. Η δεύτερη μελέτη εξέτασε την επίδραση του προγράμματος δημιουργικής κίνησης στην απόκτηση γνώσεων για την υγεία και στη διαμόρφωση θετικών στάσεων για την υγιεινή διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα. Στη μελέτη συμμετείχαν 138 μαθητές/τριες προσχολικής αγωγής (Mηλικίας = 4.78, ΤΑ = .42), οι οποίοι χωρίστηκαν στις ομάδες παρέμβασης και ελέγχου. Οι μαθητές/τριες της ομάδας παρέμβασης συμμετείχαν στο πρόγραμμα δημιουργικής κίνησης για 12 μαθήματα ενώ αυτοί της ομάδας ελέγχου έκαναν αντίστοιχα μαθήματα τυπικής φυσικής αγωγής. Πριν και μετά την παρέμβαση οι μαθητές/τριες εκτέλεσαν μια δοκιμασία δημιουργικής κίνησης και με τη συνεργασία των εκπαιδευτικών απάντησαν σε μια κλίμακα γνώσεων για την υγεία και μια κλίμακα στάσεων προς την υγιεινή διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων έδειξαν ότι οι μαθητές/τριες της ομάδας παρέμβασης εμφάνισαν υψηλότερες τιμές δημιουργικής κίνησης και περισσότερες γνώσεις για την υγεία σε σχέση με τους μαθητές/τριες της ομάδας ελέγχου. Δεν εμφανίστηκαν διαφορές στις στάσεις προς την υγιεινή διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα. Η τρίτη μελέτη εξέτασε την αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος φυσικής αγωγής στις γνώσεις και αντιλήψεις μαθητών/τριών πρώτης σχολικής ηλικίας. Στη μελέτη συμμετείχαν 112 μαθητές/τριες δημοτικού σχολείου (M = 6.19, SD = .37), που χωρίστηκαν σε ομάδες παρέμβασης και ελέγχου. Ακολουθήθηκε η ίδια διαδικασία με τη δεύτερη μελέτη. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων έδειξαν αύξηση της δημιουργικής κίνησης και των γνώσεων για την υγεία στην ομάδα παρέμβασης σε σχέση με την ομάδα ελέγχου, ενώ δεν εμφανίστηκαν διαφορές στις στάσεις των μαθητών/τριών. Τα ευρήματα των τριών μελετών καταδεικνύουν τη δυνατότητα του μαθήματος φυσικής αγωγής να προάγει τη δημιουργική κίνηση των μαθητών/τριών και παράλληλα να συμβάλει στην αύξηση των γνώσεών τους για την υγεία.