Large benthic foraminifera of the paleogene deposits of the Greek Thrace basin
Authors: Δήμου Γρηγορία-Βασιλική 
Published: October 2023

Το ελληνικό τμήμα της λεκάνης της Θράκης αποτελεί ένα ιδανικό πεδίο έρευνας των Παλαιογενών αποθέσεων ανθρακικής πλατφόρμας, καθώς έχουν καταγραφεί πολλές θέσεις με την επικρατούσα σε αυτές πανίδα μεγάλων βενθονικών τρηματοφόρων (Large Benthic Foraminifera, LBF). Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η λεπτομερής μελέτη της σύνθεσης και κατανομής των LBF, αλλά και των μικρότερων βενθονικών τρηματοφόρων από 7 θέσεις, στοχεύοντας στη δημιουργία ενός μοντέλου παλαιοπεριβαλλοντικής ανασύστασης της περιοχής. Για αυτόν το σκοπό η έρευνα εστιάστηκε στις εξής επιμέρους κατευθύνσεις: 1) Μελέτη των LBF με σκοπό την αναθεωρημένη και ολοκληρωμένη συστηματική περιγραφή τους. Μια από τις καλύτερες θέσεις από άποψη διατήρησης, βιοποικιλότητας και τύπου ιζημάτων εντοπίζεται στο Φανάρι (ΝΔ της Κομοτηνής). Δύο εμφανίσεις, οι οποίες αποτελούνται από ρηχά θαλάσσια ιζήματα του ανώτερου Ηωκαίνου, δειγματίστηκαν για να αναλυθεί όλο το φάσμα του περιεχομένου των LBF, το οποίο περιλαμβάνει μια πλούσια και ποικιλόμορφη συνάθροιση από orthophragmines, nummulitids και άλλων βενθονικών τρηματοφόρων. Βάσει της λεπτομερούς συστηματικής περιγραφής, η ιζηματογενής ακολουθία χρονολογήθηκε στη βιοζώνη Shallow Benthic Zone (SBZ) 20, που αντιστοιχεί στο άνω Πριαμπόνιο. Προσδιορίστηκαν και αναλύθηκαν μορφομετρικά, για πρώτη φορά από τον ελληνικό χώρο, 24 είδη μεταξύ των οποίων 6 σε επίπεδο υποείδους (chrono-subspecies) που ανήκουν σε 12 γένη. Η σύνθεση των τρηματοφόρων χαρακτηρίζεται από τη σταθερή παρουσία του Nummulites fabianii σχεδόν σε όλη την ακολουθία. Τα πιο άφθονα είδη είναι τα Pellatispira madaraszi και Spiroclypeus carpaticus αν και εμφανίζονται στο ανώτερο τμήμα της ακολουθίας, μαζί με τα orthophragmines. Η κατανομή τους επέτρεψε την παλαιοπεριβαλλοντική αναπαράσταση της εξέλιξης της περιοχής του Φαναρίου. Διακρίθηκαν τρεις κύριες κατηγορίες αποθέσεων που λειτούργησαν στο ρηχό ανώτερο πρόσθιο τμήμα της ανθρακικής πλατφόρμας, καθιστώντας το Φανάρι μια περιοχή-κλειδί όχι μόνο του άνω Πριαμπονίου αλλά και των βιοφάσεων της εξωτερικής υφαλοκρηπίδας. 2) Λεπτομερής ανάλυση και καθορισμός Μικροφάσεων των ανθρακικών αποθέσεων. Η παλαιοπεριβαλλοντική εξέλιξη των αποθέσεων του μέσου-ανώτερου Ηωκαίνου ερευνήθηκε από πολλές εμφανίσεις της ηπειρωτικής χώρας (Κίρκη, Άβαντας, Μαρώνεια, Πυλαία, Διδυμότειχο) και στα νησιά Σαμοθράκη και Λήμνο. Όλα τα δείγματα που συλλέχθηκαν εξετάστηκαν σε λεπτές τομές. Τα παλαιοντολογικά και ιζηματολογικά δεδομένα διακρίνουν 16 τύπους μικροφάσεων που αντιπροσωπεύουν περιβάλλοντα εσωτερικής έως και εξωτερικής πλατφόρμας. Η ανάλυσή τους υποδηλώνει την ανάπτυξη μιας περιθωριοποιημένης ανθρακικής πλατφόρμας με απομονωμένους υφάλους, η οποία χαρακτηρίζεται από περιορισμένη έως ανοικτή κυκλοφορία νερού και υψηλή βιοποικιλότητα. Εξαιτίας της ταυτόχρονης τεκτονικής δραστηριότητας, δημιουργούνται τοπογραφικά υψώματα όπου αναπτύσσονται αυτοί οι «αρχαίοι» ύφαλοι. 3) Πραγματοποιήθηκε η μελέτη των μικρών βενθονικών τρηματοφόρων με σκοπό την αναθεωρημένη και ολοκληρωμένη συστηματική περιγραφή τους. Επιπλέον, καταγράφηκαν είδη που βρέθηκαν για πρώτη φορά από την περιοχή. Η βιοποικιλότητα τους και το πρότυπο κατανομής τους διερευνήθηκαν προκειμένου να επεκταθεί η παλαιοπεριβαλλοντική ανάλυση συνδυάζοντας τα μορφολογικά χαρακτηριστικά με τη στρατηγική ζωής τόσο των LBF όσο και των μικρών βενθονικών τρηματοφόρων. Συνολικά προσδιορίστηκαν 106 είδη, εκ των οποίων τα 46 να ανήκουν στα LBF. Βάσει των προαναφερθέντων, η ανθρακική πλατφόρμα του ελληνικού τμήματος της λεκάνης της Θράκης έχει ήδη χαρακτηριστεί ως μία από τις πιο πλούσιες σε είδη θέση του ωκεανού της Τηθύος και ως ένα hotspot βιοποικιλότητας για το άνω Πριαμπόνιο.