Η αναλγητική δράση της γκαμπαπεντίνης σε γυναικολογικές επεμβάσεις
Authors: Σταματάκης Εμμανουήλ 
Published: August 2021

Σκοπός της μελέτης ήταν να διερευνήσουμε τη δράση της γκαπαπεντίνης και του συνδυασμού γκαμπαπεντίνης και τοπικού αναισθητικού, στον οξύ και τον όψιμο μετεγχειρητικό πόνο, μετά από κοιλιακή υστερεκτομή. Στη μελέτη I, εξήντα ασθενείς προγραμματισμένες για κοιλιακή υστερεκτομή τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν από του στόματος γκαμπαπεντίνη 400 mg ανά εξάωρο ή placebo. Η θεραπεία άρχιζε 18 ώρες προεγχειρητικά και συνεχίσθηκε τις πρώτες 5 μετεγχειρητικές ημέρες. Ο πόνος (visual analogue score) και η κατανάλωση της μορφίνης για 48 ώρες και η από του στόματος κατανάλωση της παρακεταμόλης/κωδεΐνης καταγράφονταν μετά από 2, 4, 8, 24 και 48 ώρες και τις ημέρες 3η-5η μετεγχειρητικά. Μετά από ένα μήνα οι ασθενείς απαντούσαν τηλεφωνικά για πόνο και κατανάλωση αναλγητικών μετά την έξοδό τους από το νοσοκομείο. Στη μελέτη II, εξήντα ασθενείς που προγραμματίστηκαν για κοιλιακή υστερεκτομή τυχαία επιλέχθηκαν να λάβουν περιεγχειρητικά γκαμπαπεντίνη 400 mg ανά εξάωρο για επτά ημέρες και συνεχή διήθηση της τομής με 0.75% ροπιβακαΐνη για 30 ώρες ή κάψουλες placebo ίδιες με αυτές της γκαμπαπεντίνης για επτά ημέρες και συνεχή διήθηση της τομής με φυσιολογικό ορό για 30 ώρες. Καταγράφονταν η κατανάλωση μορφίνης με PCA για 48 ώρες, η κατανάλωση δισκίων Lonalgal® (παρακεταμόλη 500 mg με κωδεΐνη 30 mg) την 3η - 7η ημέρα, η οπτική αναλογική κλίμακα του πόνου (VAS) στην ηρεμία και στον βήχα τις επτά πρώτες μετεγχειρητικές ημέρες, η παρουσία και η επίπτωση του πόνου ένα μήνα μετά, και οι ανάγκες σε αναλγητικά στο σπίτι. Τα αποτελέσματα της μελέτης I έδειξαν ότι η κατανάλωση της μορφίνης ήταν 35 ± 15.7 mg στην ομάδα ελέγχου και 28 ± 12.1 mg στην ομάδα της γκαμπαπεντίνης (Ρ = 0.21). Η μέση τιμή των δισκίων Lonalgal® που καταναλώθηκαν από τη 3η -5η ημέρα ήταν 1.0 (0-6) στην ομάδα ελέγχου και 2.0 (0-9) στην ομάδα της γκαμπαπεντίνης (Ρ = 0.35). Η βαθμολογία του πόνου (VAS) στην ηρεμία και στον βήχα δεν διέφερε ανάμεσα στις δύο ομάδες (F = 0.92, df = 1, Ρ = 0.34 and F = 0.56, df = 1, Ρ = 0.46, αντίστοιχα). Ένα μήνα μετά το χειρουργείο, 22/27 (81%) της ομάδας ελέγχου και 9/25 (36%) της ομάδας της γκαμπαπεντίνης ανέφεραν πόνο στην χειρουργική επιφάνεια (χ² = 11.15, Ρ = 0.002), ενώ 11/27 (41%) της ομάδας ελέγχου και 7/25 (28%) της γκαμπαπεντίνης κατανάλωσαν αναλγητικά (χ² = 0.93, Ρ = 0.39). Η ένταση του πόνου ήταν ελαττωμένη στη ομάδα της γκαμπαπεντίνης (χ² = 12.6, Ρ = 0.003). Τα αποτελέσματα της μελέτης II έδειξαν ότι η ομάδα που έλαβε πολυδύναμη αναλγησία κατανάλωσε λιγότερη μορφίνη στο σύνολό της, τις πρώτες 48 ώρες (31 ± 13.2 mg σε σύγκριση με 50 ± 20.5 mg στην ομάδα ελέγχου, Ρ<0.001) και λιγότερα δισκία Lonalgal® από την 3η -7η ημέρα (z=2.54, Ρ=0.011). Οι τιμές VAS στην ηρεμία και στον βήχα δεν διέφεραν ανάμεσα στις ομάδες τις επτά πρώτες μετεγχειρητικές ημέρες. Ένα μήνα μετά το χειρουργείο λιγότερες ασθενείς στην ομάδα της θεραπείας ανέφεραν πόνο που οφειλόταν στην επέμβαση (17/27, vs 21/24, Ρ=0.045) από ότι στην ομάδα ελέγχου. Συμπερασματικά στον οξύ μετεγχειρητικό πόνο δεν βρήκαμε η γκαμπαπεντίνη να έχει επίδραση, μετά από ολική υστερεκτομή, ενώ ο συνδυασμός γκαμπαπεντίνης και τοπικού αναισθητικού ελάττωσε την κατανάλωση αναλγητικών και φαίνεται να έχει δυναμική συνέργεια. Ένα μήνα μετεγχειρητικά η γκαμπαπεντίνη μόνη ή σε συνδυασμό με το τοπικό αναισθητικό ροπιβακαΐνη, ελάττωσε τη συχνότητα του όψιμου πόνου σε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε κοιλιακή ολική υστερεκτομή.