bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
SISTEMATIZAÇÃO DA ASSISTÊNCIA DE ENFERMAGEM PARA PACIENTES COM DENGUE: PRINCIPAIS DIAGNÓSTICOS, INTERVENÇÃO E CUIDADOS DE ENFERMAGEM
Authors: Silva Luana Guimarães da , Dias de Sousa Quemili de Cássia , Campanate Acsa Lia , Nascimento Camila Martins do , Rodrigues Ítalo Souza , Souto Wanderley Rodrigues , Soares Felipe Leal , Vieira Hellen Caroline Costa , Ramos Elissandra de Jesus Oliveira , Silva Marcelo Dias
Published: March 2024

A dengue é uma doença com aumento de casos nos últimos anos, com manifestações que podem levar a incapacidade temporária e até mesmo morte, principalmente em pessoas de 20 a 39 anos expostas a áreas com vetor da doença. O trabalho consiste em uma revisão bibliográfica sobre a dengue, abordando sintomas, diagnóstico, tratamento e utilizando classificações NANDA I, NIC e NOC para auxiliar na assistência de enfermagem de forma sistematizada, junto com a apresentação da SAE frente ao paciente com diagnóstico de dengue. Realização de pesquisa exploratória quantitativa através de revisão sistemática, com foco na aplicabilidade de estudos relevantes para a prática, envolvendo a busca bibliográfica de artigos sobre dengue e sua infecção viral. A pesquisa seguiu o modelo PICO e selecionou estudos publicados entre 2010 e 2024 em três línguas: português, inglês e espanhol, excluindo trabalhos duplicados ou que não se encaixam no tema proposto. Foi realizada a sistematização da assistência de enfermagem ao paciente com dengue, encontrados 5 principais diagnósticos com base em NANDA, 5 Intervenções de enfermagem com base em NIC e prescrito os cuidados de enfermagem frente ao paciente com dengue.
Enhancing Communication and Access: The Role of Internet of Things Technologies in Developing Library Services for Persons with Disabilities
Authors: Ammar Hamam Ahmed
Published: March 2024

This paper explores the role of IoT technologies in developing library services for persons with disabilities. It highlights the challenges faced by individuals with disabilities in accessing and navigating library resources, such as physical barriers, limited mobility, visual or hearing impairments, and cognitive disabilities. However, by integrating IoT technologies, libraries can proactively address these challenges and create inclusive spaces where everyone feels welcome and supported. The paper includes a literature review that examines studies on using IoT in different settings to cater to the needs of people with disabilities. It emphasizes the importance of ongoing research, investment, and collaboration to address challenges and maximize the benefits of IoT technologies in improving the lives of individuals with disabilities. The research methodology section outlines a study conducted on individuals with physical and visual impairments to identify the challenges they face in utilizing university libraries and their requirements for programs and devices that would enable them to access information sources. The data analysis reveals the need for devices and software, such as tablets, voice recognition software, specialized keyboards, text enlargement software, screen readers, page-turners, and Braille printers, to facilitate access to library resources. Furthermore, the paper presents IoT services required by persons with disabilities to access library resources independently. It discusses twelve IoT services that can be implemented to enhance accessibility and improve the library experience for this group. In conclusion, the paper emphasizes the transformative potential of IoT technologies in improving the lives of individuals with disabilities. By embracing IoT and adopting inclusive practices, libraries can fulfill their mission of providing equitable access to information and knowledge for all community members.
Elaboración de galletas con harina de cáscara de maracuyá (Passiflora edulis) enriquecido con concentrado proteico de anchoveta (Engraulis ringens)
Authors: Avalos-Ramírez Yosef , Grados-Poémape Miguel , Curibanco-Chinchihuara Stainer , Moreno-Rojo Cesar , Santiago-Castillo Lizeth
Published: March 2024

Los residuos de frutas tienen múltiples usos en la industria alimentaria tal como lo es en la elaboración de harina de cascara de maracuyá. A su vez, se observó que este alimento ofrece un aporte nutricional valioso para el organismo. En los últimos tiempos, se ha producido un avance notorio en la industria alimentaria, con un enfoque creciente en la creación de productos innovadores y sostenibles. En ese contexto, la investigación se centró en la preparación de galletas donde se utilizan ingredientes no convencionales, como el maracuyá, que se caracterizan por su riqueza en compuestos bioactivos y antioxidantes, así mismo se encontró su formulación óptima usando el 95 % de harina de trigo, 3 % de harina de cascara y un 2 % de concentrado proteico hidrolizado de anchoveta. Un aspecto particularmente interesante del estudio fue la incorporación de concentrado proteico hidrolizado de anchoveta, una fuente rica en proteínas y omega-3. Además, se realizó un análisis físico sensorial resultando en una aceptación satisfactoria, se observó que estas galletas ofrecen un aporte significativo de nutrientes beneficiosos para la salud.
Evaluación sensorial de un salami con extracto de un colorante en base de Ayrampo (Opuntia soehrensii)
Authors: Taramona-Ruiz Luis , Quispe-Wong Valeria , Huatuco-Lozano Maribel
Published: March 2024

El presente estudio tuvo como objetivo evaluar la elaboración de un salami que contiene un colorante natural extraído de las semillas de ayrampo (Opuntia soehrensii), empleando un extracto de este producto natural a distintos niveles de concentración y usando como criterios de aceptación las características microbiológicas y sensoriales del producto final. Inicialmente se realizó una caracterización fisicoquímica de las semillas, lo que mostró el alto valor nutritivo de este producto natural y su poder antioxidante. En un experimento dirigido a determinar el efecto de la concentración del extracto de semilla de ayrampo en la calidad del salami, se demostró que para concentraciones de extracto entre 150 y 250 g/L de agua en la masa cárnica, no existen diferencias significativas en cuanto a las características de olor, color, sabor y apariencia del producto final. Esto se probó sensorialmente a través de una escala hedónica de 9 puntos y luego del procesamiento estadístico de los datos, que incluyó un análisis de varianza realizado con el empleo del software STATGRAPHICS Centurión XVI. También se confirmó, a través de las pruebas microbiológicas sustentadas en la norma sanitaria NTS Nº 71/MINSA, que el producto final es apto para consumo humano.
Hábitos alimentarios, estado nutricional y obesidad en estudiantes de Gastronomía y Gestión Empresarial
Authors: Cerna Jorge A.
Published: March 2024

Los hábitos alimentarios influyen en el estado nutricional y obesidad en estudiantes de Gastronomía y Gestión Empresarial de la Universidad Le Cordon Bleu de acuerdo con lo estudiado en la presente investigación y considerando la naturaleza del estudio se tuvo un enfoque de tipo cuantitativo, fue de tipo sustantivo o de base, con un diseño descriptivo correlacional y método hipotético deductivo. La muestra del estudio se conformó con 35 estudiantes. La técnica utilizada fue la encuesta, y donde se incluyeron preguntas orientadas a las tres dimensiones planteadas para la presente investigación; estos instrumentos que fue dirigido a estudiantes de gastronomía y Gestión Empresarial del sexto ciclo permitió recabar la información respectiva fue: Cuestionario sobre hábitos alimentarios y estado nutricional y se concluyó que existe relación significativa entre los hábitos alimentarios y estado nutricional y estado nutricional y obesidad, los cuales se observan en mayor proporción en los niveles medio y alto y nos permiten establecer la relación significativa entre hábitos alimentarios y estado nutricional, así como también la relación significativa entre estado nutricional y obesidad; los resultados son muy interesantes para definir los hábitos alimentarios en estudiantes de Gastronomía y Gestión Empresarial.
Análisis de la estrategia digital del Museo de la Gastronomía y su influencia en los niveles de satisfacción de los visitantes en tiempos de pandemia
Authors: Pino-Apablaza Fernando , Cárdenas-Fernández Alison
Published: March 2024

La investigación buscó determinar diferencias significativas entre los niveles de satisfacción en dos muestras independientes, ambas conformadas por grupos de visitantes del Museo de Gastronomía en su modalidad virtual y presencial. Además, con ayuda de una rúbrica, se analizó el nivel de uso de las tecnologías digitales utilizadas en el museo. La metodología fue de nivel descriptivo y explicativo con diseño cuasi experimental exposfacto. Se recogieron los datos de la satisfacción de los visitantes a través de dos cuestionarios con niveles de confiabilidad de 0,817 y 0,859 respectivamente. La prueba de hipótesis se realizó con la prueba T de Student. El P-valor obtenido fue menor al valor de Alfa, que se consideró 0,05. Por lo tanto, se evidenció diferencias significativas entre las medias de ambos grupos de visitantes del museo, siendo el grupo de visitantes virtuales, el que obtuvo mayores niveles de satisfacción. Se concluye que la versión virtual del museo en tiempos de pandemia generó experiencias más satisfactorias que la experiencia presencial.
Optimización del Rendimiento Deportivo: Análisis del uso de ayudas nutricionales ergogénicas por atletas de élite representando al Perú a nivel internacional
Authors: Gonzales-Krapp Vannia , Vento-Sime Valeria , Quiroz -Cornejo Karen V. , Samillan Víctor J.
Published: March 2024

In this cross-sectional descriptive study, the relationship between knowledge and consumption of ergogenic nutritional aids was evaluated in Peruvian athletes featured in the Lima 2019 Pan American Games. A total of 238 athletes from the Peruvian Sports Institute were surveyed using a questionnaire of 23 interrogations. The results revealed a high level of knowledge, with 99.6% of respondents familiar with ergogenic nutritional aids, and 93.7% admitting their use. The main motivation for consumption was guidance from nutritionists (38.1%), followed by recommendations from trainers (24.2%). A significant and positive relationship was identified between knowledge and consumption of ergogenic nutritional aids. A disparity in consumption was observed between genders, with men having a higher average intake and knowledge compared to women. Likewise, it was highlighted that with age both consumption and knowledge of these ergogenic nutritional aids increased. This analysis provides valuable insight into the dynamics of the use of ergogenic nutritional aids in high-performance athletes in the Peruvian context, highlighting the influence of health professionals and coaches on consumption decisions.
Análisis comparativo de procesos de maduración en grasa animal y seco en un corte de pecho de vacuno
Authors: Valencia-Fajardo Rafael , Salinas-Gálvez Eduardo
Published: March 2024

La maduración de carne es un proceso que involucra la interacción de enzimas y transformaciones químicas que influyen directamente en los cambios de sabor y textura, lo que a su vez puede determinar la experiencia sensorial de los comensales. La finalidad de este estudio fue comparar en términos de textura la maduración de cortes de carne de pecho de vacuno a través de dos técnicas: con recubrimiento en grasa animal y en seco, durante un período de 21 días y determinar la aceptabilidad de consumidores finales. Los cortes fueron almacenados bajo condiciones controladas de temperatura y humedad (2 °C y 60 % de humedad relativa, respectivamente), con monitoreo permanente para garantizar la seguridad alimentaria. Finalmente, se cortaron en filetes de 2 cm de espesor que fueron preparados en fritura a término medio con sal y se evaluaron sensorialmente con un panel de 27 personas. Los resultados revelaron una aceptación del 74,1 % para la muestra de carne madurada con grasa animal, superando a la muestra madurada en seco (22,3 %) y al blanco (muestra sin madurar). Se concluyó que la maduración con grasa animal fue la más adecuada, debido a la terneza y sabor conseguido. Esto debido al favorecimiento de la actividad de las proteasas como principales agentes en la proteólisis y desnaturalizaciones por pH ejercidas a las proteínas miofibrilares. Además de que, si es posible realizar maduración a este corte de res, que no suele utilizarse en estas situaciones por la baja cantidad de grasa intramuscular presente.
Consumo calórico de la dieta y requerimiento energético del personal militar en la etapa de reclutamiento, Chorrillos – 2022
Authors: Ortiz Daniel J. , Silva Diana J.
Published: March 2024

El ejército del Perú es una institución castrense cuyo objetivo es controlar, vigilar, defender el territorio nacional y, de igual manera, participar en el desarrollo económico y social. Por consiguiente, los militares requieren una dieta adecuada para realizar estas vitales actividades. El objetivo de la investigación fue determinar la relación entre el consumo calórico de la dieta y el requerimiento energético del personal militar en su etapa de reclutamiento en Lima. Se cuenta con una muestra de 80 soldados en su etapa de reclutamiento de la compañía de construcción y vivienda N° 512 del Ejercito del Perú ubicada en Chorrillos, Lima. El 100 % de la muestra evaluada fue de sexo masculino y tienen una edad entre 18 a 30 años. El 95 % de la muestra tiene un consumo calórico alto (3 400 kcal a 2 900 kcal). El 100 % de la muestra presentó un gasto energético total (GET) promedio en el rango de (2 756,92 kcal a 2 928,2 kcal). Con relación al GET de la ecuación predictiva de Harris Benedict presentó el 50% un gasto energético alto (3 400 kcal a 2 900 kcal), con respecto a Miffling 85 % un gasto energético medio (2 899 kcal a 2 400 kcal) y con Cunningham un gasto energético medio (2 899 kcal a 2 400 kcal), presentando en todos estos un nivel de significancia (p<0,05) realizado por la prueba de chi cuadrado para ambas variables evaluadas. Se concluye que el consumo energético total presenta una relación con las tres fórmulas de ecuaciones predictivas, pero en el caso de HB sobreestima el GET. Mientras que para este grupo etario se recomendaría las fórmulas de Miffling y Cunningham para su estimación del gasto energético total (GET).
Formación continua para los docentes de las carreras de cocina y gastronomía en el Perú
Authors: Quea-Campos Mariel R.
Published: March 2024

Se propone una revisión de las publicaciones científicas respecto al incremento de escuelas de cocina y gastronomía en el Perú y las necesidades académicas de los docentes, a partir del posicionamiento del país como uno de los destinos con mejor gastronomía del mundo. Durante los últimos años, la tecnología ha hecho posible la publicación de artículos científicos y revistas científicas especializadas en diferentes temas, entre los cuales la gastronomía y la formación docente, también tienen un lugar, por ello, para que las personas o instituciones vinculados al rubro puedan acceder con a ella sin dificultad, se hace necesaria la sistematización de la información que se encuentra accesible en el espacio digital. Para este fin, se ha realizado una revisión sistemática tomando como base la Metodología PRISMA “Informes preferidos de elementos para revisiones sistemáticas y metaanálisis” (por sus siglas en inglés) para identificar la información relevante respecto a ¿Cuál es la incidencia de la formación continua en el desempeño de los docentes en las carreras de gastronomía?, metodología que que permite una revisión sistemática de contenidos que arrojen información con niveles efectivos de confianza y credibilidad. Se trabajó con los metabuscadores SciELO, Google Académico, Scopus y Redalyc y, como resultado final se encontraron 35 artículos científicos que cumplieron con los requisitos establecidos como criterios de búsqueda. La investigación comprende el análisis de las necesidades académicas y pedagógicas de los docentes, para un adecuado desempeño en la formación de estudiantes de cocina y gastronomía
Instagram y su influencia en los patrones alimentarios de personas de 18 a 35 años
Authors: Márquez Dewy , Uribe Romina
Published: March 2024

El objetivo de este estudio fue investigar cómo la red social Instagram afecta los hábitos alimenticios de personas de entre 18 y 35 años en Perú. Utilizamos un enfoque metodológico que incluyó un cuestionario virtual en Google Forms, enviado a los participantes que aceptaron colaborar. Se seleccionaron participantes de manera aleatoria y se aplicaron criterios de inclusión y exclusión. La investigación fue descriptiva, observacional y transversal. Se analizaron los datos con SPSS versión 26,0 y encontramos que no hay una relación significativa entre seguir cuentas de estilo de vida saludable en Instagram y el conocimiento nutricional de los 296 participantes. Tampoco encontramos diferencias significativas en la percepción de la influencia de Instagram en los distintos grupos de edad. Además, encontramos que los participantes tienen conductas alimenticias mayoritariamente saludables, sin que Instagram tenga una influencia notable.
BESSEL FUNKSİYALARININ BİRLƏŞMƏSİNİN SIFIRLARININ TƏDQİQİ
Authors: Cavanşir Həsənov, Əfsanə Abdullayeva Cavanşir Həsənov, Əfsanə Abdullayeva
Published: March 2024

Bessel və hiperhəndəsi funksiyalar ehtimal, statistika, riyazi fizika və mühəndislik elmlərində çox tez-tez istifadə olunur. Bundan əlavə, digər tətbiq sahələri kimi Bessel funksiyası nəzəriyyəsi də elektrik, hidrodinamika, radiofizika, rabitə nəzəriyyəsi, atom və nüvə fizikası kimi bir çox problemin həllində son zamanlar istifadə edilmişdir. Klassik mənada Bessel və Modifikasiya olunmuş Bessel funksiyaları sinus, kosinus, hiperbolik sinus və hiperbolik kosinus funksiyalarının ümumiləşdirilməsi kimi göstərilə bilər. Onların qrafikləri təxminən sinus və kosinus qrafiklərinə bənzəyir, lakin onlar ümumiyyətlə dövri deyil. Triqonometrik funksiyaları əhatə edən bir çox bərabərsizliklər və eyniliklər Bessel funksiyalarına qədər genişləndirilə bilər. Bu tip bərabərsizliklər son vaxtlar mühəndislik elmlərində, informasiya və kommunikasiya nəzəriyyələrində çox tez-tez istifadə olunur. Tədqiqat işində Bessel funksiyalarının məhsul birləşmələri üzrə sıfır funksiyalarını nəzərdən keçiririk.
Açar sözlər: Bessel funksiyaları, hiperhəndəsi funksiyalar, funksiya sıfırları, müsbət sıfırlar, sıfırlar çoxluğu.
SUVURMA SİSTEMLƏRİNİN TƏHLİLİ ƏSASINDA NEFT LAYINA SUYUN VURULMASININ SƏMƏRƏLİLİYİNİN ARTIRILMASI
Authors: Dinarə Hüseynova, Kamran Ağayev Dinarə Hüseynova, Kamran Ağayev
Published: March 2024

İlkin neftçıxarma üsulları çox vaxt layların bütün potensialını mənimsəyə bilmədiyindən, suyun vurulması kimi ikinci hasilat üsullarından istifadə edilir. Suyun vurulması neft hasilatının artırılmasına lay təzyiqinin saxlanmasını və neftin sıxışdırılmasını təmin edir.
Bu tədqiqatda suyun vurulması yolu ilə neft hasilatı üsullarının təkmilləşdirilməsi, onların effektivliyi, əməliyyat problemləri və iqtisadi təsirləri ətraflı şəkildə araşdırılır. Suvurma uğurlu ikinci dərəcəli neftvermənin artırılması mexanizmi kimi geniş şəkildə qəbul edilmişdir. Bu üsul, xüsusilə ilkin hasilat üsullarla müqayisədə laydan çıxarıla bilən neftin faizini əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Neftin çıxarılması zamanı suyun vurulması prosesi daha səmərəli işlənmə prosesinin aparılmasına imkan verir. Bu metodun müvəffəqiyyəti layların xüsusiyyətləri də daxil olmaqla bir neçə amildən asılıdır. Layın keçiriciliyi qabiliyyəti və məsaməlilik kimi lay xüsusiyyətlərinin suyun vurulmasının səmərəliliyinə təsir göstərə bilər. Kollektor süxurları daxilindəki kapilyar qüvvələr bu metodun müəyyən lay növlərinə tətbiqinin məhdudlaşdırılmasında mühüm rol oynaya bilər.
Açar sözlər: suvurma, neft layları, neft hasilat, işlənmə prosesi, su vurucu quyular, sulaşma, hasilat quyular, lay təzyiqi.
ГЕОЛОГО-ПРОМЫСЛОВЫЙ АНАЛИЗ РАЗРАБОТКИ КАЛИНСКОЙ СВИТЫ МЕСТОРОЖДЕНИЯ ЗИРЯ
Authors: Агарза Гаджиев, Камран Гейдаров Агарза Гаджиев, Камран Гейдаров , Агарза Гаджиев, Камран Гейдаров Агарза Гаджиев, Камран Гейдаров
Published: March 2024

Газоконденсатнонефтяное месторождение Зиря располагается в юго-западной части Абшеронского полуострова. Месторождение характеризуется относительно большими глубинами залегания эксплуатационных объектов (до 5000 метров), что затрудняло бурение на площади. Запасы месторождения считались два раза в период советской власти и по тем или иным причинам не были утверждены. При этом разработка месторождения продолжается до сих пор, тем самым установление истинного потенциала месторождения Зиря является весьма актуальной задачей.
Ключевые слова: месторождение, горизонт, скважина, контрольные «карты Шухарта»
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ТОРЦОВОГО ФРЕЗЕРОВАНИЯ ДЛЯ КАЧЕСТВЕННОГО ПОВЕРХНОСТНОГО СЛОЯ ДЕТАЛЕЙ ИЗ ЗАКАЛЕННЫХ СТАЛЕЙ
Authors: Конуль Рахимова, Чингиз Мамедов Конуль Рахимова, Чингиз Мамедов
Published: March 2024

Целью этой работы является анализ влияния скорости шпинделя и скорости подачи, которые используются при фрезеровании холодной обработки стали X153CrMoV12. Он покрыт, синей твердосплавной концевой фрезой X5070, обеспечивающей шероховатость поверхности и твердость заготовки. Для этого, материал толщиной 0,2 мм удалялся без использования охладителя, при параметрах обработки 2000, 2500, 2800, 3000 об/мин и скорости подачи 160, 180, 200, 240 мм/мин [1]. В результате испытаний топографическая структура, шероховатость поверхности, поверхностная твердость и микротвердость обработанных поверхностей определялись соответственно: цифровым твердомером по Роквеллу Leica DMS300, Mitutoyo SJ 210, HRS-150 и микротвердомером Future-Tech FM-700.
По мере увеличения скорости подачи шероховатость поверхности увеличивалась, а количество металла, удаляемого в единицу времени, увеличивалось. По мере увеличения скорости шпинделя количество стружки для следующего резания уменьшалось, так как режущее полотно с каждым оборотом удаляло больше стружки, и, следовательно, шероховатость поверхности уменьшалась. Влияние скорости шпинделя и параметров обработки подачи на твердость поверхности было незначительным. Однако было установлено, что значение микротвердости снизилось за счет использования стали.
Ключевые слова: фрезерование, шероховатость поверхности, топографическая структура, твердость поверхности, микротвердость.
REACTOR SECTION PRESSURE CONTROL AT DIESEL HYDROTREATING UNIT
Authors: Bahram Ismayilov, Lachin Jafarli Bahram Ismayilov, Lachin Jafarli
Published: March 2024

Diesel Hydrotreating Units (DHUs) are essential components within petroleum refineries, playing a critical role in the production of clean and high-quality diesel fuel. This abstract provides a comprehensive overview of the mechanisms, necessity, and operational significance of DHUs in the refining process. Firstly, the abstract discusses the fundamental principles underlying the operation of DHUs. The catalytic hydrotreating process is elucidated, highlighting the role of hydrogenation reactions in the removal of sulfur, nitrogen, and aromatic compounds from diesel feedstocks. The synergy between catalysts and hydrogen gas in promoting desulfurization, denitrification, and hydrodenitrogenation reactions is examined, emphasizing the pivotal role of DHUs in enhancing the environmental and performance attributes of diesel fuel. Furthermore, the abstract addresses the imperative need for Diesel Hydrotreating Units. The detrimental impacts of sulfur-containing compounds, such as sulfur oxides (SOx), on air quality and human health are discussed, underscoring the regulatory mandates aimed at reducing sulfur emissions from diesel fuel. DHUs emerge as indispensable tools for compliance with stringent environmental regulations, ensuring the production of low-sulfur diesel fuel that meets or exceeds regulatory standards. Moreover, the abstract emphasizes the operational significance of DHUs within petroleum refineries. Through the integration of advanced reactor designs, catalyst technologies, and process optimization strategies, DHUs enable refineries to achieve efficient desulfurization and meet production targets while minimizing energy consumption and operational costs. The adaptability of DHUs to varying feedstock compositions and processing conditions further underscores their versatility and importance in the refining industry. In conclusion, this abstract provides a comprehensive overview of Diesel Hydrotreating Units, elucidating their mechanisms, necessity, and operational significance in the production of clean and high-quality diesel fuel. By facilitating the removal of sulfur and other impurities from diesel feedstocks. Keywords: Diesel Hydrotreatment Unit, Control Systems, Petrochemical Industry, Efficiency, Safety.
CƏNUBI XƏZƏR HÖVZƏSINDƏ QOŞADAŞ QALXIMI ÜÇÜN SEYSMIK KƏŞFIYYAT ÜSULLARI ILƏ NEFT-QAZLILIQ CƏHƏTDƏN PERSPEKTIVLIYIN TƏHLILI
Authors: Pərviz Məmmədov, Lalə Qənbərli Pərviz Məmmədov, Lalə Qənbərli , Çiçək Əliyeva Çiçək Əliyeva
Published: March 2024

Bu məqalədə Abşeron rayonunun neft və qaz perspektivlərinin təhlili, xüsusilə Qoşadağ hissəsinə diqqət yetirilir. Ərazidə, xüsusilə Yaşma-dəniz, Qoşadaş, Abşeron küpü və qərbi Abşeron kimi əhəmiyyətli antiklinal strukturlar daxilində olan Mezozoy-Kaynazoy, Pliosen, Miosen və Təbaşir süxurlarının geoloji formasiyaları karbohidrogen kəşfiyyatı üçün perspektivli göstəricilər təqdim edir.
Quba-Xəzəryanı hissəsində, o cümlədən Siyəzəndə, Keşçayda və Şurabadda əsas kəşfləri göstərən bu məqalədə onların neft və qazla zəngin süxurlarla əlaqəsi vurğulanır. Qeyd edək ki, Qoşadaş qalxımı əhəmiyyətli karbohidrogen potensialı nümayiş etdirib, bunu Miosen çöküntülərindən güclü qaz fontanları və Qırməki və Qala kimi laylardan neft axınları sübut edir.
Qoşadaş sahəsində dalğa sahəsinin təhlili üçün seysmik kəşfiyyat metodlarından, xüsusilə SK-ŞSP və ÜDN-dən istifadə edilmişdir. Seysmik qeydlər məlumatların şərhində çətinliklər yaradaraq, tektonik qırılmalarla mürəkkəb geoloji quruluşu aşkara çıxardı. Quruluşun cənub-qərbində seysmik qeydlərin dəqiqliyinin daha yüksək olduğu müşahidə edilmişdir.
Məqalədə geoloji-geofiziki məlumatlara və ona bitişik strukturların məhsuldarlığına əsaslanaraq, Qoşadaş strukturunun karbohidrogenlərlə zəngin olması ehtimalı irəli sürülür. Bu hərtərəfli qiymətləndirmə Abşeron hövzəsinin karbohidrogen potensialı ilə bağlı olan əhəmiyyətli fikirlərə töhvə verir və regionda gələcək kəşfiyyat və işlənmə fəaliyyətləri üçün yaxşı nəticələr verir.
Açar sözlər: Cənubi Xəzər, Qoşadaş, karbohidrogen yataqları, seysmik kəşfiyyat üsulu
ИССЛЕДОВАНИЕ ТОПЛИВНЫХ СМЕСЕЙ С ДОБАВКАМИ И ИХ ВЛИЯНИЕ НА СОСТАВ ВЫХЛОПНЫХ ГАЗОВ
Authors: Наргиз Багирова,  Дурдана Ширинова Наргиз Багирова,  Дурдана Ширинова
Published: March 2024

На современном этапе технологического развития, автомобильный транспорт занимает лидирующие место по загрязнению окружающей природной среды. С связи с этим, данная экологическая проблема, рассматривается актуальной не только в Азербайджане, но и по всему миру. Механизмы образования, методы сокращения, выхлопных газов жидкого автомобильного топлива, применение кислородосодержащих присадок в качестве добавок, снижающих выбросы вредных газов в атмосферу, являются интересным предметом в научно-исследовательском обществе.
В работе представлены исследования использования топливных смесей с добавками (метанола, бутанола и этанола) для дизельного двигателя, в сравнении с очищенным дизельным топливам с низким содержанием серы.
Исследован состав выхлопных газов. Показано, что содержание дымовых газов в выхлопе при сжигании топлива, содержащего 2% мас. метанола, бутанола или этанола, снижлось на 4,12; 5,7 и 8,87%.
Ключевые слова: дизельный, двигатель, биотопливо, метанол, моторные масла, плотность, бутанол, температура, сера.
İNDUKSIYAEDICI SISTEM, ELEKTRODONOR ƏVƏZLI ARENLƏRIN HALOGENLI TÖRƏMƏLƏRININ ALINMASINDA EKOLOJI TƏMIZ ÜSUL KIMI
Authors: Ömər Sadıqov, Nigar İbrahimova Ömər Sadıqov, Nigar İbrahimova
Published: March 2024

Məqalədə, induktiv sistemin elektron donorlarla əvəzlənmiş arenlərin halogenləşdirilmiş törəmələrinin sintezi üçün innovativ və ekoloji cəhətdən təmiz bir yanaşma təqdim edilmişdir. Bu yanaşma ənənəvi üsullarla müqayisədə bir sıra üstünlüklər təklif edir, tullantıların əmələ gəlməsinin azaldılması, daha əlverişli reaksiya şəraiti və təkmilləşdirilmiş seçicilik. Bundan əlavə, induktiv sistem təhlükəli reagentlərin istifadəsini minimuma endirməklə və kimyəvi sintezdə davamlılığı artırmaqla yaşıl kimya prinsiplərinə uyğun gəlir. Tsiklik quruluşlu karbohidrogenlərin ekoloji təmiz üsullar vasitəsilə oksidləşdirici funksionallaşdırılmasının mümkünlüyü araşdırılmışdır. Bu tədqiqatın nəticələri, turşuların oksidləşdirici zərərsizləşdirilməsi reaksiyasının kimya sənayesinin dəyərli məhsullarından olan xlorlu (bromlu) funksional əvəzli aromatik birləşmələrin alınmasında mobil texnoloji proseslərin yaradılmasına imkan yaranacağını göstərir. Bu isə ətraf mühit üçün əlverişli bir həll olaraq qiymətləndirilir.
Açar sözlər: tsiklik quruluşlu karbohidrogen, oksidləşmə, halogen tərkibli birləşmə, funksionallaşma.
TOXUCULUQ TEXNOLOGIYASINDA TƏTBIQ EDILƏN MÜASIR MEXANIZMLƏR
Authors: Elnur Hüseynzadə, Novruz Bəhramov Elnur Hüseynzadə, Novruz Bəhramov
Published: March 2024

Məqalədə toxuculuq texnologiyasında tətbiq edilən parçalama mexanizmlərinin son tədqiqat işlərinin təhlili məruzə edilmişdir. Çoxfazalı toxuculuq maşınlarında dinamik əyilmə yükü olmadan, bucaq parçalama disklərinin istifadəsi, daha yüksək seçim sıxlığı və çətin çeşidli parçalar toxumaq imkanı verir. Digər tədqiqatlar isə dəzgahın daha yaxşı dizaynına yönəldilmişdir. Məqalədə bu sahələrlə bağlı müxtəlif inkişaflar da vurğulanır və parçalama mexanizmlərində gələcək tədqiqatlar üçün məlumat təmin edilir.
Açar sözlər: təzyiq bucağı, toxucu dəzgahı, mikroprosessor, simulyasiya, parçalama mexanizmi.
TEKSTİL SƏNAYESİ MAŞINLARINDA MƏHSULDARLIĞIN OPTİMALLAŞDIRILMASI
Authors: Şükür Tağıyev, Elnur Hüseynzadə Şükür Tağıyev, Elnur Hüseynzadə
Published: March 2024

Tekstil sənayesi ən böyük və ən qədim sənaye sahələrindən biridir. İqtisadiyyatın yaxşılaşdırılması üçün parça istehsalına olan tələbatı ödəmək və müxtəlif ölkələrə ixrac etmək üçün mühüm sənaye sahələrindən biridir. Baxmayaraq ki, 21-ci əsrdə mövcud olan istehsal texnologiyaları minimum insan müdaxiləsi ilə yüksək səviyyədə avtomatlaşdırılmışdır, texniki xidmət böyük dərəcədə əmək tələb edən işdir və əsasən insan müdaxiləsindən asılıdır. Avtomatlaşdırılmış maşınlara yüksək investisiya qoyuluşunu nəzərə alaraq, keyfiyyət və məhsuldarlıq üçün avadanlıqdan istifadənin optimallaşdırılması çox vacibdir. Ümumi Avadanlıq Effektivliyi konsepsiyası avadanlığın performansını ölçmək və istehsal hədəflərini səmərəli şəkildə yerinə yetirmək üçün vacib bir metrik olaraq ortaya çıxır. Müəssisə daxilində istehsal sisteminin optimallaşdırılmasını təmin etmək üçün texniki xidmətin bütün aspektlərdə effektiv və səmərəli olması çox vacibdir. Qiymətləndirmə indeksi olaraq optimallaşdırma maşın və ya istehsal xəttində boş dayanma itkisi, quraşdırma və sazlama itkisi, sürət itkisi, mal istehsalında ilkin qüsurlar və qüsurlu mal istehsalı səbəbindən məhsuldarlıq itkisini təhlil edilir və təkmilləşdirilir. Bu məqalənin əsas məqsədi tekstil sənayesi üçün Ümumi Avadanlıq Effektivliyini başa düşmək, müəssisələr daxilində sərfəli həllərin həyata keçirilməsi üçün nəzəri çərçivədən istifadə edərək, tekstil sənayesində Ümumi Avadanlıq Effektivliyini hesablamaq və tətbiq etmək müəyyən edilmişdir.
Açar sözlər: məhsuldarlıq, Ümumi Avadanlıq Effektivliyi, Ümumi Məhsuldar Texniki Xidmət, tekstil maşınları.
ФАКТОРЫ ПРИНЯТИЯ ПОТРЕБИТЕЛЬСКОГО РЕШЕНИЯ В УСЛОВИЯХ ЭКОНОМИЧЕСКИХ ИЗМЕНЕНИЙ
Authors: Самира Акимова, Замина Минетуллаева Самира Акимова, Замина Минетуллаева
Published: March 2024

В настоящее время акт потребления выходит за пределы простого, культурного или экономического процесса, превращаясь в сложный социально-психологический феномен. В ракурсе социально-психологического подхода рассматривается, как потребительское поведение взаимодействует с культурой, социальными отношениями, встраивается в жизнь индивида в обществе и в социальных группах. Оно представляет собой одну из социальных ролей, которая подвержена воздействию множества факторов. По словам О.С. Посыпановой, решения потребителя становятся неотъемлемой и направляющей частью потребительского поведения.
Ключевые слова: психология, потребительское поведение, социальные отношения.
MALIYYƏ SEKTORUNDA MÜƏSSISƏ RESURSLARININ PLANLAŞDIRILMASI SISTEMLƏRININ ROLU
Authors: Jalə Əhmədova, Murad Möhsümzadə Jalə Əhmədova, Murad Möhsümzadə
Published: March 2024

Müəssisə Resurslarının Planlaşdırılması (ERP) sistemləri maliyyə sektorunda əməliyyatların yenidən formalaşdırılmasında mühüm rol oynamışdır. Bu inteqrasiya olunmuş həllər mühasibat uçotu, insan resursları və uyğunluğun idarə edilməsi də daxil olmaqla müxtəlif biznes funksiyalarını birləşdirərək transformativ rol oynayır. Bununla da, ERP sistemləri əməliyyatları tənzimləyir, maliyyə institutlarında səmərəliliyi və çevikliyi artırır. Mərkəzləşdirilmiş verilənlər anbarı real vaxt rejimində məlumat əldə etməyi asanlaşdırır.
Maliyyə sektorunda risklərin idarə edilməsi ERP sistemlərinin imkanları ilə əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirilir. Riskin qiymətləndirilməsi üçün xüsusi modullarla bu sistemlər institutlara potensial riskləri müəyyən etmək və aktiv şəkildə həll etmək imkanı verir, daha davamlı və adaptiv risklərin idarə edilməsinə töhfə verir. Bundan əlavə, sərt tənzimləmə tələbləri ilə xarakterizə olunan bir mühitdə ERP sistemləri uyğunluğun təmin edilməsində mühüm rol oynayır. Əslində, maliyyə sektorunda ERP sistemlərinin rolu əməliyyat səmərəliliyindən kənara çıxır, risklərin idarə edilməsinə, uyğunluğa və strateji qərarların qəbuluna əsas yaradır və bununla da maliyyə institutlarının gələcək trayektoriyasını formalaşdırır.
Açar sözlər: maliyyə, müəssisə, resurslar, planlaşdırılma, ERP.
ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ В ГОСУДАРСТВЕННЫХ СЛУЖБАХ: СИСТЕМАТИЧЕСКИЙ ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ
Authors: Айдын Кязим-заде, Лейла Имамгулиева Айдын Кязим-заде, Лейла Имамгулиева
Published: March 2024

Цель данной статьи - представить обзор того, как искусственный интеллект формирует цифровую эру с точки зрения политики и правительства. При этом раскрываются новые возможности и обсуждаются последствия, которые должны быть для рассмотрения политиками. В исследовании использован систематический обзор литературы, который включает в себя более одной техники анализа данных с целью получения Мы используем: библиометрический анализ и контент-анализ. контент-анализ. Хотя искусственный интеллект рассматривается как продолжение цифровой трансформации, результаты свидетельствуют о необходимости углубления научных исследований в области государственного управления, государственного права и экономики бизнеса, областях, где цифровая трансформация все еще выделяется на фоне искусственного интеллекта.
Хотя объединение государственного и частного секторов для совместной работы по предоставления государственных услуг, объединение государственного и частного секторов для совместной работы открывает большие преимущества для политиков, однако факты также свидетельствуют о наличии негативных последствий такого сотрудничества.
Ключевые слова: цифровая трансформация, цифровая эра, искусственный интеллект, политология, разработчики политики, развитие технологий.
APPLİCATİON OF THE WORKİNG FLUİD İN THE HYDRAULİC TRANSMİSSİON
Authors: Sevda Agammadova, Adil Mehtili Sevda Agammadova, Adil Mehtili
Published: March 2024

Issues related to the determination of the steady-state temperature of the hydraulic systems of volume hydraulic devices for the stability of the output lane are of great importance. Therefore, it is necessary to know the time for the hydraulic system of the volume hydraulic actuator to reach a stable temperature regime. The transition mode is a complex function of a large number of variables, and at the same time it is necessary that it should be as short as possible, which will save both power consumption and idle operating time of the installation. First of all, the parameters that influence the dynamics of the flow processes of volumetric hydraulic machines are their pressure, hydraulic system, initial temperature of hydraulic equipment, ambient temperature, availability of cooling devices and, as already mentioned above, hydropower coefficients. In this regard, the topic of this paper is relevant, and even a partial, qualitative study of the dynamics of temperature fields can be useful for understanding the physical state of what is happening in hydraulic machines. The hydraulic machine has a high special power for a single mass (7.36-8.83 kW per 1 kg of mass), and even relatively small relative energy losses lead to significant prices for a special heat flux g > 600 kVt/m2. Due to local overheating of individual sections of the surface of the hydraulic machine, a certain part of the heat in unsteady mode is spent on changing the temperature of the housing and its individual components and parts. This article examines the dynamics of the temperature field during operation and extinguishing using the example of the most used gear pump for a positive-position hydraulic machine.
Keywords: hydraulic systems, hydraulic equipment, temperature, dynamic mode, working fluid.
ВЛИЯНИE ОКРУЖАЮЩЕЙ СРЕДЫ НА ПРОБИВНОЕ НАПРЯЖЕНИЕ ЭЛЕКТРОИЗОЛЯЦИОННЫХ
МАТЕРИАЛОВ
Authors: Шукуфа Исмаилова Шукуфа Исмаилова
Published: March 2024

В электротехнических оборудованиях основными материалами, опреде¬ля¬ющими надежность и их работы, являются электроизоляционные материалы. Поэтому при разработке электрических машин и аппаратов, особенно тщательно должны быть подобранны электроизоляционные материалы и провода. Кроме того, следует изучить условие эксплуатации оборудования, т.к. вредные примеси окружающей среды отрицательно влияют на характеристики (параметры) электроизоляционных материалов. Исследовано влияние вредных примесей окружающей среды на пробивное напряжение электроизоляционных материалов и обмоточных проводов, применяемых в двигателях мотор вентиляторов тепловозов, которые работают в условиях повышенной загрязненности воздуха. Основными загрязняющими факторами для данных двигателей является сажа, пары смазочного масла и влага.
Данная статья посвящена проблемам исследования вли¬яния вредных примесей окру¬жаю-щей среды на пробивное напряжение электроизоляционных материалов и изоляции об-мо¬точ¬ных проводов, а также определение коэффициентов влаго¬прони¬ца¬емости и диффузии покров¬ных нагревостойких электроизоляционных эмалей двигателей ответственного назна¬чения.
Срок службы любого электротехнического изделия зависит от условия его эксплуатации. Неблаго¬приятные метеорологические и климатические условия могут значительно влиять на работу изделия и способствовать преждевременному выходу его из строя. Повреждение изоляции являются одной из наиболее частых причин повреждений электрических машин ответственного назначения. Поэтому при проектировании электрических машин должно большое внимание уделяться правильному выбору электроизоляционных материалов и конструктивному оформлению изоляционных деталей.
Ключевые слова: электроизоляционных материалов, электрическая машина, температуры, нагрев¬стой¬кость, изоляционных материалов.
EMAL VƏ İCTİMAİ İAŞƏ MÜƏSSİSƏLƏRİNDƏ QİDA MƏHSULLARININ SAXLANMASI VƏ ANBAR SAXLANCLARINA OLAN TƏLƏBAT
Authors: Fəxrəddin Ağayev, Gəncəli Səftərov Fəxrəddin Ağayev, Gəncəli Səftərov
Published: March 2024

Respublikamızda qeyri-neft sektorunun inkişafına diqqətin yönəldilməsi ilə əlaqədar ölkədə turizm potensialının artması öz növbəsində mehmanxana və ictimai iaşə obyektlərinin çoxalmasına şərait yaratmışdır. Bununla yanaşı olaraq, əhalinin keyfiyyətli ərzaq məhsulları ilə təmin edilməsi də həmişə dövlətin diqqət mərkəzində durur. Müxtəlif anbarlarda aparılan əməliyyatların ardıcılllığı kompleks şəkildə təhlil edilmişdir. Anbar otaqlarının sahəsinə olan tələfatın hesablanması qaydası göstərilmişdir.Anbarda zəruri avadanlığın, anbarın quruluşunun təşkil edilməsində tələb olunan normalara baxılmışdır.
Emal müəssisələrində qəbul edilən ərzaqların da saxlanma şəraitinə, onları müşaət edən sənədlərə olan tələbat, müayinə metodları və s. baxılmışdır. Məhsulun müvafiq müşaətedici sənədləri və baytar müayinəsi haqqında möhür olmadıqda qəbul edilməsi qadağan edilmiş ərzaqlar göstərilmişdir. Həmin müəssisənin anbarlarında ərzaq qonşuluğu, temperatur rejiminə riayət edilməsinin son nəticədə istehsal edilən məhsulun keyfiyyətinə təsir edəcəyi göstərilmişdir.
Açar sözlər: xammal, saxlanc, qida məhsulları, soyuducu anbar, sanitar-epidemioloji, kənd təsərrüfatı, ictimai iaşə.
ПРИМЕНЕНИЕ ПЛАВИКОВОЙ КИСЛОТЫ ПРИ ОБРАБОТКЕ ПЛАСТА
Authors: Самира Аббасова, Анар Искендеров Самира Аббасова, Анар Искендеров
Published: March 2024

Данная статья описывает перспективу применения плавиковой кислоты в обработке призабойной зоны скважины, как более эффективный метод для повышения проницаемости. Как известно кислотная обработка скважин предназначена для очистки забоя, призабойной зоны, насосно-компрессорных труб от солей, асфальто-смолистых парафинистых отложений и продуктов коррозии, которые образуются за время эксплуатации скважины. Целью кислотных обработок является увеличение притока жидкости к скважине. Под влиянием кислоты в породах образуются пустоты, полости в скелете породы, в результате чего повышается проницаемость пород, а следовательно, добыча нефти (газа) и приемистость нагнетательных скважин. В большинстве случаев используют соляную кислоту. Описанный в статье метод использования плавиковой кислоты, является альтернативным методом для обработки в терригенных коллекторах. Ключевые слова: кислотная обработка, плавиковая кислота, соляная кислота, грязевая кислота, призабойная зона, проницаемость.
ИССЛЕДОВАНИЕ ПАРАМЕТРОВ ПЛАСТА ПРИ ГИДРОРАЗРЫВE
Authors: Евгения Мамедова, Азяр Касимов Евгения Мамедова, Азяр Касимов
Published: March 2024

Было изучено влияние более 20 параметров обработки и формирования на прогнозируемые результаты гидроразрыва пласта. Влияние этих параметров было определено для ширины трещины во время закачки, ширины трещины после того, как вскрышная масса начнет опираться на расклинивающие агенты, предполагается, что она не будет разрушена, сформированной и подпираемой области трещины, местоположения и концентрации расклинивающих агентов в трещине после прекращения закачки, пропускной способности различных расклиниваемых участков трещины и ожидаемого увеличения производительность скважины.Компьютерная программа включает индивидуальные соотношения для ширины трещины во время откачки, создаваемой площади трещины, внедрения расклинивающего агента, пропускной способности подпертых трещин и транспортировки расклинивающих агентов в горизонтальных трещинах.
Обсуждается влияние параметров расклинивающего агента, пласта и жидкости для гидроразрыва пласта на производительность скважины. Было обнаружено, что параметры, которые оказывают наиболее выраженное влияние на процедуры гидроразрыва пласта, - это скорость закачки, объем обработки, коэффициент текучести жидкости для гидроразрыва пласта, размер и количество расклинивающего агента, объем острия, радиус повреждения скважины и мощность пласта.
Ключевые слова: жидкость разрыва, концентрация, горное давление, ГРП, скорость жидкости, вязкость, пропускная способность, коэффициент, пропан, коэффициент продуктивности скважин.
DESCRIPTION OF BIODIESEL PRODUCTION FROM WASTE OIL RAW MATERIALS BY SOLID ACID CATALYSIS IN THE SIMULATOR PROGRAM
Authors: Jalil Allahverdiye, Ali Ali-zada Jalil Allahverdiye, Ali Ali-zada
Published: March 2024

Increasing biodiesel production to reduce usage of its fossil based alternative is important for meeting consumption demand in more environmentally friendly way. The problem is utilization of edible resources for that purpose as it leads shortage in supply (increase in cost), instead usage of non-edible resources consisting sufficient amount of the free fatty acid content could be considered. This study focused on analysis of the inexpensive high FFAs raw materials to manufacture biodiesel with SO4-2/TiO2-SiO2 comprised solid acid catalyst. In addition to being readily recyclable, the solid acid catalyst has the ability to catalyze both esterification and transesterification at the same time.
After analysis of the various parameters, ideal ones were found to be two hundred degree Celsius temperature, 9 to 1 methanol/oil ratio at 3 weight percent concentration of the catalyst for reaction. The outputs showed that the catalyst was quite effective in converting the cheap source to the biodiesel and manufacturing ten thousand tonnes seems viable.
Keywords: biodiesel, solid acid, esterification, transesterification, waste oil feedstock.
KELTAN 13561C POLİMERİNİN BİTUMUN XASSƏLƏRİNƏ TƏSİRİNİN ARAŞDIRILMASI
Authors: Vüsalə Məmmədova, Elvira Hüseynova Vüsalə Məmmədova, Elvira Hüseynova , Samirə Gəraybəyli Samirə Gəraybəyli
Published: March 2024

Məqalədə yol bitumunun modifikatoru kimi təklif edilən yüksək molekullu Keltan 13561C (etilen propilen dien monomer) elastomerinin bitumun xassələrinə təsiri öyrənilmişdir. Müəyyən olunmuşdur ki, polimer bitum kompozisiya nümunələrinin kövrəklik temperaturları ilkin bituma nisbətən mənfi 7°C aşağı düşmüşdür. Həmçinin iynə batma dərinliyi götürülmüş bituma nisbətən 3.5-4.0 dəfə artmışdır. Alınan nəticələr bu elastomerin tədqiqi əsasında dispers sistemin fiziki cəhətdən dəyişməsinin: elastomerin həll olduğu maltenlərin və qətranların miqdarının azaldığını, asfaltenlərin isə koaqulyasiya olunub daha böyük paya keçməsini deməyə əsas verir. Bu da bitumun elastik olmayan struktur quruluşunun pozulmasına gətirib çıxarır.
Açar sözlər: Keltan 13561C, dispers struktur, modifikasiya, polimer-bitum kompozisiyaları, yumşalma temperaturu, penetrasiya.
İSTİSMAR OLUNAN NEFT QUYULARINDA OPTİMAL REJİMİN TƏYİN OLUNMASI
Authors: Kənan Mustafayev, Həzi Rüstəmov Kənan Mustafayev, Həzi Rüstəmov
Published: March 2024

Maksimum hasilatı və rentabelliyi təmin etmək üçün neft sənayesində neft quyularının səmərəli istismarı hər şeydən vacibdir. Tədqiqat əməliyyat xərclərini və ətraf mühitə təsirləri minimuma endirməklə yanaşı, məhsuldarlığı artırmaq məqsədi daşıyan neft quyuları üçün optimal iş rejiminin müəyyənedilməsi kimi mühüm vəzifəni araşdırır. Ədəbiyyatın hər tərəfli nəzərdən keçirilməsi nəticəsində neft quyularının işinə təsiredən müxtəlif amillər, o cümlədən lay xüsusiyyətləri, quyuların vəziyyəti və hasilat strategiyaları müəyyən edilir. Bundan əlavə, tədqiqat əsas, ikincil və üçüncü bərpa üsulları kimi müxtəlif əməliyyat rejimlərini, onların müvafiq üstünlükləri və məhdudiyyətləri ilə birlikdə araşdırır. Süni intellekt, məlumatanalitikası və optimallaşdırma alqoritmləri kimi qabaqcıl üsullarquyuların istismarı ilə bağlı qərar qəbul etmə proseslərinə kömək etmək potensialına görə araşdırılır. Real vaxt rejimində monitorinq sistemlərinin və proqnozlaşdırıcı modelləşdirmənin inteqrasiyası əməliyyat parametrlərinə proaktiv düzəlişləretməyə imkan verir, nəticədə səmərəliliyin artması və dayanma müddəti azalır.
Optimal rejimin müəyyən edilməsi metodologiyası rezervuar mühəndisliyi prinsiplərini, iqtisadi təhlili və ekoloji mülahizələri birləşdirən multidisiplinar yanaşmanı əhatə edir. Təklif olunan metodologiyanın praktiki tətbiqini və onun quyu məhsuldarlığının optimallaşdırılmasında effektivliyini göstərmək üçün dünyanın müxtəlif neft yataqlarından nümunələr təhlil edilir. Tədqiqatın nəticələri neft sənayesi mütəxəssisləri, tənzimləyicilər və neft quyularının istismarı vəidarə edilməsində iştirak edən maraqlı tərəflər üçün dəyərli fikirlər təqdim edir. Tövsiyə olunan strategiyaları həyata keçirməklə operatorlar dayanıqlı istehsal səviyyələrinə nail ola, resurs bərpasını maksimum dərəcədə artıra və ətraf mühitə mənfi təsirləri azalda, beləliklə, neft və qaz sektorunun uzun müddətli həyat qabiliyyətinə töhfə verə bilər.
Açar sözlər: neft quyuları, optimal rejim, məhsuldarlıq, xərclərin minimuma endirilməsi, layların xüsusiyyətləri, hasilat strategiyaları, ilkin bərpa, ikincil bərpa.