Allegorical Descriptions Of Plants In Armenian Medieval Riddles
Authors: Vorskanyan Heriknaz 
Published: February 2023

The article considers the Armenian medieval riddles dedicated to plants. The factual material of the study is includedin the collection entitled “Armenian Medieval Riddles (5th-18thcenturies)” compiled by A. Mnatsakanyan (A. Mnatsakanyan, 1980). The relevance of the topic is due to the fact that the mentioned riddles, the author of the predominant part of which is Nerses the Graceful (12thcentury), have not been thoroughly analyzed so far. The purpose of this article is to show the direct or allegorical background of тхеpoetic texts having a form of a riddle, and to comment on the allegorical characteristics of imagery. In order to achieve the stated goal, the following tasks were set in the article: 1.To dissect the riddles dedicated to plants byshowing real, recognizable facets of their construction, connected with the corresponding spheres of life and culture of people; 2.If necessary, to show the associations with folk riddles. The work was done according to the interpretive method. The scientific novelty of the article lies on the fact that it shows to what extent the riddles associated with plant species contributed to revealing the inner essence of the surrounding things and facts with the allegories elaborated in them. The article concludes that riddles with a secular content, which are real characteristics derived from the life of the time, emphase direct or allegorical features of objects, and as a literary fact, contribute greatly to the secularization of literature.
Հոդվածում քննվում են բույսերին նվիրված հայ միջնադարյան հանելուկները: Ուսումնասիրության փաստական նյութն ընդգրկված է Ա. Մնացականյանի կազմած ,Հայ միջնադարյան հանելուկներ (V-XVIII դդ․)ե ժողովածուում (Մնացականյան Ա․, 1980): Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ նշված հանելուկները, որոնց գերակշռող մասի հեղինակը Ներսես Շնորհալին է (XIIդ.), դեռևս չեն ենթարկվել հանգամանալից վերլուծության: Հոդվածի նպատակն է ցույց տալ հանելուկային ձև ստացած բանաստեղծական տեքստերի ուղղակի կամ այլաբանական ատաղձները, մեկնաբանել պատկերավորման այլաբանական բնութագրումները։ Նշված նպատակն իրականացնելու համար հոդվածում առաջադրվել են հետևյալ խնդիրները. 1.Վերլուծել բույսերին նվիրված հանելուկները՝ ցույց տալով նրանց կառուցման իրական, ճանաչելի եզրերը՝ կապված ժողովրդի կյանքի, մշակույթի համապատասխան ոլորտների հետ. 2. Հարկ եղած դեպքում ցույց տալ աղերսները ժողովրդական հանելուկների հետ։ Աշխատանքը կատարվել է մեկնաբանական մեթոդով։ Հոդվածի գիտական նորույթն այն է, որ ցույց է տրվում, թե բուսատեսակներին վերաբերող հանելուկները իրենցում արծարծված այլաբանությամբ որքանով են նպաստել շրջակա իրերի ևերևույթների ներքին էությունը բացահայտելուն։ Հոդվածում եզրակացվում է, որ աշխարհիկ բովանդակությամբ հանելուկները, որոնք առնչվում են հայ ժողովրդի երկրագործական մշակույթին, կառուցվում են ժամանակի կյանքից բխող իրական բնութագրումների վրա՝ առարկաների ուղղակի կամ այլաբանական հատկանիշների ընդգծմամբ, ևիբրև գրական երևույթ՝ ինքնին մեծապես նպաստում գրականության աշխարհականացմանը:
В статье рассматриваются армянские средневековые загадки, посвященные растениям. Фактический материал исследования включен в сборник «Армянские средневековые загадки (V-XVIII вв.)», составленный А. Мнацаканяном (А. Мнацаканян, 1980). Актуальность темы обусловлена тем, что упомянутые загадки, автором преобладающей части которых является Нерсес Шнорали (XII век), до сих пор не были досконально и тщательно проанализированы. Цель статьи показать прямые или аллегорические формы поэтических текстов, получивших энигматическую форму, прокомментировать аллегорические характеристикиобразности. Для достижения заявленной цели в статье были поставлены следующие задачи. 1. Проанализировать загадки, посвященные растениям, показав реальные, узнаваемые грани их построения, связанные с соответствующими сферами жизни и культуры людей. 2. При необходимости показать их связь с народными загадками. Работа выполнена интерпретационным методом. Научная новизна статьи заключается в том, чтобы показать, как загадки, относящиеся к разновидностям растений, своей иносказательностью и аллегоричностью способствовали раскрытию внутренней сущности окружающих вещей и явлений. В статье делается вывод о том, что загадки светского содержания, имеющие отношение к земледельческой культуре армянского народа, строятся на реальных характеристиках, вытекающих из жизни того времени, подчеркивая прямые или иносказательные признаки предметов, и как литературное явление, они в значительной степени способствуют секуляризации литературы.