Η προγνωστική σημασία μιας νέας κλινικής βαθμολόγησης της εγκεφαλοπάθειας των νεογνών από περιγεννητική ασφυξία, σε συνδυασμό με τα ευρήματα άλλων εργαστηριακών εξετάσεων
Authors: Καρακόλη Άννα 
Published: January 2014

Σκοπός της μελέτης ήταν να διαπιστώσουμε την προγνωστική αξία της κλινικής εκτίμησης της εγκεφαλοπάθειας μετά περιγεννητική ασφυξία σε τελειόμηνα νεογνά με τη μέθοδο Fenichel, σε συνδυασμό με απεικονιστικές και άλλες εργαστηριακές παραμέτρους. Για το σκοπό αυτό μελετήθηκαν 60 τελειόμηνα νεογνά με περιγεννητική ασφυξία. Αμέσως μετά τον τοκετό και για όσες μέρες διαρκούσε η νοσηλεία τους γινόταν κλινική εκτίμηση και κατάταξη της εγκεφαλοπάθειας σε ελαφρά, μέτρια (Α και Β) και βαριά. Η διάκριση της μέτριας μορφής εγκεφαλοπάθειας ανάλογα με τη διάρκεια των συμπτωμάτων σε τύπο Α και Β γίνεται για πρώτη φορά με τη δική μας μελέτη. Επίσης γινόταν εργαστηριακός έλεγχος που περιελάμβανε: μέτρηση των επιπέδων των τρανσαμινασών, της ουρίας, της κρεατινίνης και της CRP στον ορό, κυτταροχημική εξέταση του ΕΝΥ και γενική εξέταση ούρων μέσα στα 3 πρώτα 24ωρα της ζωής. Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα γινόταν σε ηλικία 15 ημερών - 2 μηνών, υπερηχογράφημα εγκεφάλου σε ηλικία 15-30 ημερών, αξονική τομογραφία εγκεφάλου τις δύο πρώτες εβδομάδες της ζωής και ηλεκτροκαρδιογράφημα την πρώτη μέρα, πρώτη εβδομάδα και πρώτο μήνα. Τον 3ο, 6ο 12ο και 18ο μήνα της ζωής των νεογνών γινόταν κλινική, νευρολογική και αναπτυξιολογική εξέταση με τη δοκιμασία Griffiths Ι. Στο τέλος έγινε συσχέτιση των κλινικών και εργαστηριακών ευρημάτων της πρώτης νεογνικής ηλικίας με τα ευρήματα του επανελέγχου και διαπιστώθηκε ότι: α) τα νεογνά με ελαφρά μορφή εγκεφαλοπάθειας είχαν όλα καλή πρόγνωση, β) τα νεογνά με μέτρια εγκεφαλοπάθεια είχαν καλή πρόγνωση εφ' όσον τα συμπτώματα διαρκούσαν μέχρι 3 μέρες (μέτρια Α μορφή). Όταν τα παθολογικά κλινικά ευρήματα παρέμεναν περισσότερες από 3 μέρες (μέτρια Β μορφή) η πρόγνωση ποίκιλλε από καλή έως δυσμενής. Όσα από τα νεογνά της μέτριας Β μορφής είχαν παθολογικά ΗΕΓ ευρήματα μετά την πρώτη εβδομάδα της ζωής ή εκτεταμένες έντονα υπόπυκνες ή υπέρπυκνες περιοχές στην αξονική τομογραφία είχαν δυσμενή εξέλιξη, γ) τα περισσότερα νεογνά με βαριά μορφή εγκεφαλοπάθειας κατέληξαν, ενώ όσα επέζησαν παρουσίασαν βαριά νευρολογικά υπολείμματα. Οι βιοχημικές παράμετροι έδειξαν ότι τα επίπεδα των τρανσαμινασών και της κρεατινίνης στο αίμα αυξάνουν παράλληλα με τη βαρύτητα της κλινικής εικόνας της εγκεφαλοπάθειας, ενώ δε διαπιστώθηκε ανάλογη συσχέτιση για τα επίπεδα της ουρίας και της CRP. Τα ευρήματα από την εξέταση των ούρων ήταν παθολογικά στη βαριά μορφή εγκεφαλοπάθειας και ενίοτε στη μέτρια Β μορφή. Αιμορραγικό ΕΝΥ διαπιστώθηκε σε πολλές περιπτώσεις στη μέτρια (Α και Β) και τη βαριά μορφή. Δε διαπιστώθηκε ασφαλής συσχέτιση των υπερηχογραφιών ευρημάτων με την έκβαση των νεογνών, ενώ η εξαγωγή συμπερασμάτων για τον βαθμό ισχαιμίας του μυοκαρδίου από το ΗΚΓ δε φαίνεται να είναι εφικτή. Από την εργασία αυτή συνάγεται ότι προγνωστική σημασία για την έκβαση της εγκεφαλοπάθειας των νεογνών από περιγεννητική ασφυξία έχει κυρίως η κλινική εκτίμηση της νόσου κατά τις πρώτες μέρες της ζωής. Οι απεικονιστικές μέθοδοι έχουν ιδιαίτερη αξία μόνο στη μέτρια Β μορφή, όπου η πρόγνωση με την κλινική εκτίμηση είναι δύσκολη, ενώ οι βιοχημικές παράμετροι απλώς είναι ένας επί πλέον δείκτης της βαρύτητας της περιγεννητικής ασφυξίας. Τέλος η διάκριση της μέτριας μορφής σε τύπο Α και Β που έγινε για πρώτη φορά με τη δική μας μελέτη, αποτελεί ουσιαστική βελτίωση στην κωδικοποίηση των διάφορων μορφών της υποξικής ισχαιμικής εγκεφαλοπάθειας.