Μονοπάτια της υγείας στο σχολείο
Authors: Δημητριάδης Δημήτριος 
Published: August 2021

Η εξασφάλιση της υγείας και της ικανότητας μάθησης των παιδιών είναι θεμελιώδες μέρος ενός αποτελεσματικού εκπαιδευτικού συστήματος, ενώ η εκπαίδευση και η υγεία είναι διαδικασίες αλληλένδετες και αδιαχώριστες. Η πλέον χρησιμοποιούμενη μέθοδος για την προσέγγιση των θεμάτων υγείας, στο σχολικό περιβάλλον, είναι η αγωγή υγείας, που πραγματοποιείται, συνήθως, με την εφαρμογή αντίστοιχων προγραμμάτων στο σχολεία. Σκοπός της παρούσας ερευνητικής εργασίας ήταν η διερεύνηση του τρόπου που η σχολική αγωγή υγείας επιδρά και επηρεάζει τη σχολική κοινότητα και, πιο συγκεκριμένα, τις σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στους εμπλεκόμενους στην υλοποίηση προγραμμάτων. Αρχικά, προκειμένου να διερευνηθούν οι απόψεις και τα κίνητρα των εκπαιδευτικών, αναφορικά με τη συμμετοχή τους στα προγράμματα σχολικής αγωγής υγείας, αξιοποιήθηκε η προσέγγιση της Φαινομενολογικής Έρευνας, με την πραγματοποίηση ημι-δομημένων συνεντεύξεων με δασκάλους που υλοποιούν προγράμματα σχολικής αγωγής υγείας. Στη συνέχεια, για τη διερεύνηση των ζητημάτων που σχετίζονται με τη συνεργασία εκπαιδευτικών και επαγγελματιών υγείας, επιλέχθηκε η προσέγγιση της Έρευνας-Δράσης, με την εφαρμογή προγράμματος αγωγής στοματικής υγείας σε μαθητές της Α΄ Δημοτικού. Για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνονται οι γονείς τα ζητήματα υγείας στο σχολικό περιβάλλον, επιλέχθηκε η προσέγγιση της Συμμετοχικής Αφηγηματικής Διερεύνησης, με την πραγματοποίηση Κύκλου Αφηγήσεων και τη νοηματοδότηση ιστοριών από γονείς. Οι εκπαιδευτικοί εκτιμούν ότι τα σημαντικότερα οφέλη από την εφαρμογή προγραμμάτων σχολικής αγωγής υγείας σχετίζονται με την βελτίωση των ίδιων των δασκάλων, διαμέσου των δεξιοτήτων που απέκτησαν και των ικανοτήτων που ανέπτυξαν, αλλά και των μαθητών, ιδιαίτερα μέσα από τη βιωματική μάθηση και την ομαδική εργασία. Οι δυσκολίες, στην εφαρμογή αυτών των προγραμμάτων, σχετίζονται με τον περιορισμένο χρόνο και τον φόρτο εργασίας, τις απαιτήσεις του αντικειμένου και την απουσία υποστήριξης από τις υπηρεσίες ή τη διεύθυνση του σχολείου. Η συμμετοχή των εκπαιδευτικών στη σχολική αγωγή υγείας ευνοείται από την κατάρτιση-εκπαίδευση και την εμπειρία στο αντικείμενο, την παρακίνηση από τη διεύθυνση ή τους υπεύθυνους αγωγής υγείας. Από την εφαρμογή της Έρευνας-Δράσης, αναδείχθηκε η σημασία της συμμετοχής, εκπαιδευτικών και υγειονομικών, στον σχεδιασμό, την οργάνωση και την παρακολούθηση των προγραμμάτων σχολικής αγωγής υγείας και τονίστηκε η ανάγκη ανοικτής και διαρκούς επικοινωνίας ανάμεσα σε όλους τους εμπλεκόμενους. Η συμμετοχή των γονέων στη Συμμετοχική Αφηγηματική Διερεύνηση ήταν δημιουργική και εξαιρετικά θετική, ενώ φάνηκε ότι έχουν μια ολιστική αντίληψη για την υγεία των παιδιών. Θέματα υπευθυνότητας, αξιοπρέπειας και σωστής ενημέρωσης σχετίζονται στενά με τον τρόπο που ενσωματώνονται και διαχειρίζονται από τη σχολική κοινότητα τα ζητήματα της υγείας, ενώ ο ανοικτός διάλογος αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την εκτόνωση και τον μετασχηματισμό δυσάρεστων καταστάσεων.Η ενθάρρυνση των εκπαιδευτικών, έτσι ώστε να συμμετάσχουν πιο δυναμικά στα προγράμματα αγωγής υγείας, η υιοθέτηση τεχνικών και προσεγγίσεων, που αξιοποιούν και προάγουν τον διάλογο στον σχολικό οργανισμό και η εμπλοκή των γονέων, σε παρεμβάσεις τέτοιου περιεχομένου, μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στη δημιουργική διαχείριση αυτών των προκλήσεων.