For-K, forensisch-psychiatrische intensieve behandeleenheden voor justitiële jongeren
Authors: Mistiaen Patriek , Dauvrin Marie , de Meester Christophe , Pouppez Céline , Vinck Imgard 
Published: January 2025

LIJST VAN FIGUREN 11 -- LIJST VAN TABELLEN 14 -- SCIENTIFIC REPORT 16 -- 1 INTRODUCTIE 16 -- 1.1 ONDERZOEKSVRAGEN 17 -- 1.2 ONDERZOEKSMETHODE 19 -- Documentenanalyse 19 -- Analyse van dataregisters 19 -- Stakeholderconsultaties 20 -- Enquête naar financiële gegevens 20 -- 1.3 UITLIJNING VAN HET RAPPORT 20 -- 2 FOR-K AFDELINGEN, DOELGROEP, ROL VAN DE VERSCHILLENDE OVERHEDEN EN JURIDISCH KADER 21 -- 2.1 KEY POINTS 21 -- 2.2 INLEIDING 22 -- 2.3 METHODOLOGIE 22 -- 2.4 EEN MATERIE OP HET KRUISPUNT VAN VERSCHILLENDE BEVOEGDHEDEN. 23 -- 2.5 WETTELIJK KADER TOEPASSELIJK OP DE ORGANISATIE EN FINANCIERING VAN FOR-KEENHEDEN 26 -- Geschiedenis van het wettelijk kader 26 -- Het pilootstatuut van de For-K projecten 32 -- De noties circuits, trajecten en zorgprogrammas 34 -- 2.6 WETTELIJK KADER VOOR GEHOSPITALISEERDE JONGEREN IN FOR-K 36 -- De procedure om een jongere naar een For-K te sturen. 36 -- De (interne) rechtspositie van minderjarigen in een For-K 44 -- 2.7 OPNAMEPLICHT VOOR DE FOR-K AFDELINGEN? 50 -- 2.8 HET VERSCHIL MET EEN K-DIENST 51 -- Aantal bedden 51 -- Profiel van de patiënten 52 -- Doel van de opname 53 -- Personeelsnormen en organisatie 53 -- Veiligheidsnormen 55 -- Bezettingsgraad 56 -- 3 FOR-K, EEN DIENST OP HET KRUISPUNT VAN VERSCHILLENDE DOMEINEN 57 -- 3.1 KERNBOODSCHAPPEN 57 -- 3.2 INLEIDING 58 -- 3.3 METHODOLOGIE 59 -- 3.4 TERRITORIAAL TOEPASSINGSGEBIED VAN DE WETGEVING BETREFFENDE JEUGDHULPVERLENING EN -DELINQUENTIE EN DE TERRITORIALE BEVOEGDHEID VAN DE JEUGDRECHTBANK 60 -- De gezinsverblijfplaats als aanknopingspunt voor de toepasselijke wetgeving en de bevoegde rechtbank 60 -- Bevoegde (jeugd)rechtbank 60 -- Organisatie van de For-K per Hof van Beroep 61 -- 3.5 WETTELIJK KADER VOOR JEUGDHULP EN JEUGDDELINQUENTIE 61 -- Vlaanderen 62 -- Franse Gemeenschap 95 -- Brussels hoofdstedelijk Gewest 113 -- De Duitstalige Gemeenschap 118 -- 3.6 ALGEMENE SITUATIE VAN DE FOR-K MET BETREKKING TOT HET AANBOD IN GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG 123 -- Principes en organisatie van het geestelijke gezondheidsbeleid voor kinderen en jongeren in België 123 -- Overzicht van de diensten geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren (buiten For-K) 125 -- 3.7 ALGEMENE SITUATIE VAN DE FOR-K TEN OPZICHTE VAN HET AANBOD IN HET KADER VAN DE JEUGDHULP EN DE JEUGDBESCHERMING 129 -- 3.8 CONCLUSIE 130 -- 4 ANALYSE VAN DE FOR-K OVEREENKOMSTEN 132 -- 4.1 BELANGRIJKSTE PUNTEN 132 -- 4.2 INLEIDING 133 -- 4.3 METHODIEK 134 -- 4.4 VOORWERP VAN DE OVEREENKOMST 134 -- Oorspronkelijke overeenkomst (2003-2006): het aanbod van intensieve klinische behandeling voor delinquente jongeren met een psychiatrische problematiek 134 -- Herziene overeenkomst (2007): Functionele samenwerkingsovereenkomst en diversificatie van de zorgopdrachten 135 -- Uitbreiding van het doelpubliek (2009-2011) 137 -- Invoering van het nieuw geestelijk gezondheidsbeleid voor kinderen en jongeren (2016) 137 -- Overeenkomst aangepast aan de zesde staatshervorming (2019) 138 -- 4.5 INSTELLINGEN DIE DEELNEMEN AAN HET FOR-K PILOOTPROJECT 139 -- 4.6 DUUR VAN DE OVEREENKOMST 141 -- 4.7 SUBSIDIES VOOR DE FOR-K ZORGOPDRACHTEN 141 -- Intensieve behandelingseenheid 141 -- Crisisbedden: 144 -- Outreaching 145 -- Zorgtrajectcoördinator 145 -- Opzetten van een therapeutisch project 145 -- 4.8 VERPLICHTINGEN WAARAAN FOR-K EENHEDEN MOETEN VOLDOEN 146 -- Het doelpubliek 146 -- Architecturale voorwaarden 146 -- Dossier per patiënt 146 -- Bezettingsgraad van de bedden 146 -- Personeelsvereiste 146 -- Gegevensbescherming 147 -- 4.9 BEGELEIDINGS- EN OPVOLGINGSCOMITÉ VAN HET PROJECT 147 -- 4.10 EXTERNE EVALUATIE EN JAARLIJKS ACTIVITEITENVERSLAG 147 -- Intensieve behandelingseenheden 148 -- For-K crisisbedden 151 -- 5 FOR-K JAARVERSLAGEN 152 -- 5.1 BELANGRIJKSTE PUNTEN 152 -- 5.2 INLEIDING 153 -- 5.3 METHODIEK 155 -- 5.4 ZORGTRAJECT EN SPECIFIEKE KENMERKEN VAN DE FOR-K EENHEDEN 155 -- Hof van Beroep van Antwerpen: ZNA, OPZ Geel en Asster 155 -- Hof van Beroep van Gent: PZ Heilige Familie, PC Caritas en PC Sleidinge 156 -- Hof van Beroep van Brussel (Nederlandstalig Brussels rechtsgebied en Vlaams-Brabant): UPC KU Leuven 156 -- Hof van Beroep van Brussel (Franstalig Brussels rechtsgebied en Waals-Brabant): CHJ Titeca en Area+ 156 -- Hof van Beroep van Mons: CRP Les Marronniers en CHP Le Chêne aux Haies 157 -- Hof van Beroep van Liège: ISOSL 158 -- 5.5 IN- EN EXCLUSIECRITERIA 158 -- Inclusiecriteria 158 -- Exclusiecriteria 159 -- 5.6 KENMERKEN VAN DE JONGEREN 162 -- Aantal aanvragen voor de For-K IBEs 162 -- Aantal opnames in For-K IBE 163 -- Gedwongen opnames 165 -- Redenen voor niet-inwilliging van de aanvraag 166 -- Profiel van de jongeren 167 -- Herkomst van de jongeren 169 -- Problematiek 171 -- 5.7 VOORGESTELDE ACTIVITEITEN 172 -- 5.8 TRAJECT VAN DE PATIËNTEN NA OPNAME OP EEN FOR-K IBE 174 -- Verblijfplaats van de patiënten na opname op een For-K IBE 174 -- Psychiatrische/psychologische opvolging na opname op een For-K IBE 175 -- 5.9 SAMENWERKING MET EXTERNE PARTNERS 176 -- De functie van zorgtrajectcoördinator vóór 2016 176 -- Outreaching en mobiele teams vanuit de For-K eenheden 177 -- Na de invoering van het nieuw geestelijk gezondheidsbeleid voor kinderen en jongeren 179 -- 5.10 ZORGPERSONEEL 180 -- Aantal VTEs 181 -- Hoog personeelsverloop 181 -- 5.11 FOR-K CRISISBEDDEN 182 -- Aantal aanvragen en aantal opnames 182 -- Verblijfplaats 183 -- 5.12 DISCUSSIE 184 -- 6 FINANCIËLE ANALYSE VAN FOR-K IBE'S 191 -- 6.1 KERNPUNTEN 191 -- 6.2 INLEIDING 191 -- 6.3 METHODE 192 -- 6.4 EVOLUTIE VAN DE DOOR DE ZIEKENHUIZEN ONTVANGEN SUBSIDIES 193 -- 6.5 GLOBALE UITGAVEN 194 -- 6.6 KOSTEN PER OPNAME EN VERPLEEGDAG 196 -- 6.7 DIRECTE KOSTEN 197 -- Personeelskosten 197 -- Directe niet-personeelskosten en indirecte kosten. 199 -- 6.8 BESPREKING 200 -- De uitgaven zijn veel hoger dan het bedrag van de subsidies 200 -- Financiering van het tewerkgestelde personeel 201 -- Niet-personeelskosten 203 -- Gevolgen van de integratie van For-K in de structurele financiering van ziekenhuizen 204 -- 7 FOR-K IN BESTAANDE REGISTRATIES 205 -- 7.1 KERNPUNTEN 205 -- 7.2 INLEIDING 205 -- Sector geestelijke gezondheidszorg 206 -- Juridische sector 207 -- Jeugdhulpsector 207 -- Voor de gedwongen opnames 208 -- 7.4 RESULTATEN 208 -- Sector geestelijke gezondheidszorg 209 -- Juridische sector 213 -- Sector Jeugdhulp 215 -- Gedwongen opnames 222 -- 7.5 BESPREKING 226 -- 8 PERSPECTIEVEN VANUIT HET VELD 227 -- 8.1 KERNBOODSCHAPPEN 227 -- 8.2 INLEIDING 228 -- 8.3 PERSPECTIEVEN VAN DE SLEUTELACTOREN 229 -- Doelstellingen en methodologie 229 -- Deelnemers aan de discussiegroepen 230 -- Discussie 248 -- 8.4 TWEEDE DEEL: PERSPECTIEVEN VAN PERIFERE STAKEHOLDERS 249 -- Methodologie 250 -- Resultaten 253 -- Discussie 257 -- 8.5 PERSPECTIEVEN VANUIT DE SECTOR VOOR PERSONEN MET EEN HANDICAP 257 -- Inleiding 257 -- Methode 258 -- 8 For-K voor justitiële jongeren KCE Report 339 -- Resultaten 258 -- 8.6 ALGEMENE CONCLUSIE 260 -- 9 FOR-K PROFIELEN EN TRAJECTEN VAN JONGEREN 260 -- 9.1 KERNPUNTEN 260 -- 9.2 INLEIDING 261 -- 9.3 METHODE 262 -- 9.4 PROFIELEN VAN JONGEREN 263 -- Een psychiatrische diagnose stellen tijdens de adolescentie 264 -- Geestelijke gezondheidsproblemen en psychiatrische stoornissen bij adolescenten onder gerechtelijke maatregel 265 -- Gerechtelijke profielen 269 -- 9.5 TRAJECT VAN JONGEREN - STAND VAN ZAKEN IN 2019-2020 274 -- Context 274 -- Welke actoren? 276 -- Welke behandeling en welke follow-up? 278 -- Inclusie en opvolging van het verblijf op een For-K eenheid 279 -- "Incasables (Niet-plaatsbare jongeren) 279 -- 9.6 OPVATTINGEN VAN JONGEREN 282 -- 9.7 BESLUIT 287 -- 10 EERDERE EVALUATIES VAN FOR-K 288 -- 10.1 KERNPUNTEN 288 -- 10.2 INLEIDING 289 -- 10.3 METHODE 289 -- ANALYSE VAN DE JAARVERSLAGEN VAN HET ONDERZOEKSTEAM VERANTWOORDELIJK VOOR DE EVALUATIE VAN DE FOR-K-PILOOTPROJECTEN VOOR DE JAREN 2004-2005-2006 289 -- Methodologie 290 -- Het verloop van de studie 290 -- Resultaten 290 -- Bespreking 294 -- 10.5 ZELFEVALUATIE VAN DE FOR-KS 295 -- 10.6 ENQUÊTES VAN DE FOD VOLKSGEZONDHEID 296 -- Inleiding 296 -- Methode 297 -- Resultaten van de For-K-enquête - Deel 1 over de indicatoren 299 -- Resultaten van de For-K-enquête - Deel 2 over de twee open vragen 304 -- Resultaten van de enquête bij de netwerken GGZ voor kinderen en jongeren 305 -- 10.7 BESLUIT 316 -- 11 DISCUSSIE EN CONCLUSIES 316 -- 11.1 WAT IS HET AANBOD? 317 -- 11.2 DOELGROEP FOR-K IBE 319 -- 11.3 GEBRUIK FOR-K IBE 322 -- Om hoeveel jongeren gaat het? 322 -- Van waar komen de jongeren en waar gaan ze heen na een opname op een For-K? 322 -- 11.4 GEBRUIK FOR-K CRISISBEDDEN 323 -- 11.5 BEHANDELING OP DE FOR-K IBE 323 -- 11.6 HET ZORGLANDSCHAP 325 -- For-K gelegen in een complex zorglandschapslabyrint met versnipperde bevoegdheden 325 -- Gebrek aan geschikte hulp 326 -- 11.7 BEHOEFTE FOR-K IBE 327 -- 11.8 BEHOEFTE FOR-K CRISISBEDDEN 328 -- 11.9 FOR-K IBES EN FINANCIËN 328 -- 11.10 BOUWSTENEN VOOR DE TOEKOMST 329 -- Preventie en vroeginterventie 329 -- Verbetering van de zorgcontinuïteit en van de samenwerking tussen sectoren 329 -- Outreach 329 -- Het vaststellen van psychiatrische problematiek 330 -- Bepalen van de doelgroep 334 -- Structurele financiering 335 -- Aanpassing van de wettelijke kaders betreffende jeugdhulp en jeugddelinquentie 336 -- Opzetten zorgevaluatiesysteem 336 -- Verder onderzoek 337 -- 11.11 BEPERKINGEN VAN HET ONDERZOEK 337 -- 11.12 CONCLUSIES 339 -- BIJLAGEN 340 -- APPENDIX 1. SERVICES AGRÉÉS DE LAIDE À LA JEUNESSE 340 -- APPENDIX 2. VRAGENLIJST FINANCIELE ANALYSE FOR-K 344 -- APPENDIX 3. OUTREACH IN DE NETWERKEN GGZKJ 346 -- REFERENTIES 357