แนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์
Authors: โพธิ์วัด ปองพล , ดวงชาทม กฤษกนก 
Published: April 2024

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์การวิจัย: การบริหารงานวิชาการถือเป็นหัวใจสำคัญของสถานศึกษา เพราะการบริหารงานวิชาการในโรงเรียนเป็นกิจกรรมทุกชนิด ซึ่งเกี่ยวข้องกับการปรับปรุงพัฒนาการสอนสำหรับนักเรียนให้ได้ผลดีมีประสิทธิภาพที่สุด การวิจัยครั้งนี้จึงได้กำหนดวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน พึงประสงค์และความต้องการจำเป็นการบริหารงานวิชาการของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์ และ 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์
ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์และความต้องการจำเป็นการบริหารงานวิชาการของโรงเรียน กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหารสถานศึกษาและครู จำนวน 341 คน เครื่องมือการวิจัย คือ แบบสอบถาม เป็นแบบมาตรประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .79 สถิติที่ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ความถี่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระยะที่ 2 ศึกษาแนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการของโรงเรียน กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 8 คน เครื่องมือการวิจัยได้แก่ แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา และแบบประเมินความเหมาะสมความเป็นไปได้ของแนวทาง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัย: สภาพปัจจุบันการบริหารงานวิชาการของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์โดยรวมอยู่ในระดับน้อย สภาพที่พึงประสงค์โดยรวมอยู่ในระดับมาก ส่วนความต้องการจำเป็นเรียงลำดับจากมากไปหาน้อย ดังนี้ 1) ด้านการพัฒนากระบวนการเรียนรู้ 2) ด้านการนิเทศการศึกษา 3) ด้านการวัดผลและประเมินผล 4) ด้านการพัฒนาหลักสูตร 5) ด้านการพัฒนาสื่อ นวัตกรรมและเทคโนโลยีการศึกษา และ 6) ด้านการประกันคุณภาพภายในและมาตรฐานการศึกษา ตามลำดับ 2. แนวทางการบริหารงานวิชาการของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์ ประกอบด้วย 15 แนวทาง ได้แก่ ด้านการบริหารหลักสูตร มี 3 แนวทาง, ด้านการพัฒนากระบวนการเรียนรู้ มี 3 แนวทาง, ด้านการนิเทศการศึกษา มี 1 แนวทาง, ด้านการวัดผลประเมินผล มี 3 แนวทาง, ด้านการประกันคุณภาพภายในและมาตรฐานการศึกษา มี 2 แนวทาง และด้านการพัฒนาสื่อ นวัตกรรม และเทคโนโลยีการศึกษา มี 3 แนวทาง
สรุปผล: การบริหารงานวิชาการของโรงเรียนด้านที่มีความต้องการจำเป็นสูงสุด คือ ด้านการพัฒนากระบวนการเรียนรู้ ส่วนแนวทางประกอบด้วย 14 แนวทาง ดังนี้ ด้านการบริหารหลักสูตร ได้แก่ 1) การจัดทำหลักสูตรของสถานศึกษา 2) การกำหนดจุดมุ่งหมาย วิสัยทัศน์การพัฒนาหลักสูตรของสถานศึกษา 3) การวิเคราะห์หลักสูตรแกนกลาง ด้านการพัฒนากระบวนการเรียนรู้ ได้แก่ 1) การจัดการเรียนรู้โดยมุ่งเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง 2) การจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพและความเป็นเลิศของผู้เรียน 3) การพัฒนาครูด้านการจัดการเรียนรู้ ด้านการนิเทศการศึกษา คือ การมีส่วนร่วมการนิเทศการศึกษา ด้านการวัดผลประเมินผล ได้แก่ 1) การสร้างและพัฒนาเครื่องมือวัดผล ประเมินผลที่สอดคล้องกับรายวิชาและผู้เรียน 2) การมีส่วนร่วมในการติดตาม ตรวจสอบ การวัดผลและประเมินผล 3) การกำหนดระเบียบ แนวปฏิบัติและรูปแบบการวัดผลประเมินผลของสถานศึกษา ด้านการประกันคุณภาพภายในและมาตรฐานการศึกษา ได้แก่ 1) การวิเคราะห์ วิสัยทัศน์ เป้าหมาย เพื่อการพัฒนาแผนงานประกันคุณภาพภายในและมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษา 2) การสร้างและพัฒนาเครื่องมือการประเมินการประกันคุณภาพภายในและมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษา ด้านการพัฒนาสื่อ นวัตกรรม และเทคโนโลยีการศึกษา ได้แก่ 1) การวิเคราะห์สภาพความต้องการจำเป็นในการใช้สื่อและนวัตกรรม 2) การสนับสนุนสื่อ นวัตกรรมและเทคโนโลยีการจัดการเรียนรู้ 3) การจัดทำแผนการพัฒนาและใช้สื่อ นวัตกรรมและเทคโนโลยีของสถานศึกษา