bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Socio-hydrologic modeling of the dynamics of cooperation in the transboundary Lancang–Mekong River
Authors: Lu You , Tian Fuqiang , Guo Liying , Borzì Iolanda , Patil Rupesh , Wei Jing , Liu Dengfeng , Wei Yongping , Yu David J. , Sivapalan Murugesu
Published: April 2021

Abstract. The transboundary Lancang–Mekong River basin has experienced dynamics of
cooperation over the past several decades, which is a common emergent
response in transboundary coupled human–water systems. Downstream countries rely on the Mekong River for fisheries, agriculture, navigation and ecological services, while upstream countries have been constructing dams to generate hydropower. The dam construction and operation in upstream countries have changed the seasonality of streamflow in downstream countries, affecting their economic benefits. More recently, cooperation between upstream and downstream countries has been enhanced throughout the river basin. In this study, we introduce a quantitative socio-hydrological model to simulate hydrological processes, reservoir operations, economic benefits, policy feedbacks and therefore dynamics of cooperation within the Lancang–Mekong River basin. The model reproduces the observed dynamics of cooperation in the basin revealed by sentiment analysis of news articles. Hydrological variability such as droughts and human activities associated with reservoir operations affect dynamics of cooperation between the riparian countries, with importance attached to indirect political benefits of upstream playing an important role in the enhancement of cooperation. In this way, our study generated understanding of emergent cooperation dynamics in this transboundary river basin, and the socio-hydrological model used here provides a useful new framework to investigate and improve transboundary water management elsewhere.
A literacia digital frente ao discurso anticiência e às fake news
Authors: Lucas Doglas Cesar , Vianna Lucas Oliveira , Mendonça Matheus Thiago Carvalho
Published: April 2021

A era da pós-verdade caracteriza-se por uma conjuntura sociocultural em que fatos objetivos têm menos influência em moldar a opinião pública do que apelos a crenças do indivíduo, encorajando a noção de que impressões pessoais são constitutivas da realidade. Essa crise epistemológica é um cenário fértil ao surgimento de notícias falsas, fenômeno que afetou também a comunidade científica, que tem sofrido com o surgimento e expansão de discursos pseudocientíficos e anti-científicos nas redes sociais, visando a minar a credibilidade pública de instituições envolvidas na produção de conhecimento. Chamou atenção a adoção de tal postura não apenas por parte do público em geral, mas também de políticos e membros do governo brasileiro, que disseminaram conteúdo falso para justificar determinadas medidas políticas. O trabalho aborda o problema a partir do método indutivo, por meio da pesquisa de revisão bibliográfica. Propõe-se a literacia digital como meio de combate às fake news, efetivação da cidadania e, especificamente, permeabilização da comunidade externa ao conhecimento produzido no meio científico.
Application of 25-National Eye Institute Visual Function Questionnaire in ophthalmological patients
Authors: Simmo Luciano Mesquite , Ibrahim Carissa Fouad , Silva Senice Alvarenga Rodrigues , Andrade Thaís Nunes , Leite Débora Faleiros , Araújo Roberto Ferreira de Almeida
Published: April 2021

Objective: To compare the vision-targeted health related quality of life (HRQOL) between neuro-ophthalmological patients and other eye diseases by the National Eye Institute 25-Item Visual Function Questionnaire. Methods: Cross sectional study with a control group and patients with the following pathologies: primary open-angle glaucoma (POAG), diabetic retinopathy (DR), age-related macular degeneration (ARMD), non-arteritic ischemic optic neuropathy (NAION), intracranial hypertension (IH), optic neuritis (ON), ptosis and cataract. Results: All comparisons of the subscales scores among the control group and the patient groups were statistically significant (p<0.05) except for “ocular pain” (p=0.160), “social functioning” (p=0.052) and “peripheral vision” (p=0.112). The control group had the best scores across all dimensions of the NEI VFQ-25. Interestingly, the ARMD and cataract groups presented the best and worst total scores of NEI VFQ-25, respectively. The lowest subscales scores were found in the cataract, in the NAION/ON, and in the POAG groups. Finally, the comparison between the NAION/ON/IH patients and the other eye diseases did not show statistical significance in any subscale. Conclusion: The NEI VFQ-25 showed the impact of various eye conditions in vision-targeted HRQOL, and no difference was measured between neuro-ophthalmological patients and other eye diseases.
TERAPI HIPEROSMOLAR SEBAGAI TATA LAKSANA EDEMA SEREBRI PASCACEDERA KEPALA: LAPORAN KASUS BERBASIS BUKTI
Authors: Zairinal Ramdinal Aviesena , Madjid Irma Savitri , Ramli Yetty , Lastri Diatri Nari , Mayza Adre
Published: April 2021

HYPEROSMOLAR THERAPY FOR CEREBRAL EDEMA POST TRAUMATIC BRAIN INJURY: AN EVIDENCE-BASED CASE REPORTABSTRACTMannitol is an agent widely used to treat hyperosmolarity in cases of increased intracranial pressure after acute traumatic brain injury (TBI). Hypertonic saline is an alternative agent in such cases but is still not well-recognized in daily practice. Thus, a literature searching was conducted to see whether mannitol is more effective and safer than hypertonic saline in reducing intracranial pressure in patients with cerebral edema post TBI. The results of literature searching using PubMed, Google Scholar, and Cochrane Database of Systematic Review showed that there is no clear evidence suggesting mannitol is better than hypertonic saline, and vice versa. Therefore, hypertonic saline should be considered as an alternative treatment for hyperosmolarity besides mannitol.Keywords: Cerebral edema, hyperosmolar therapy, hypertonic saline, mannitol, traumatic brain injuryABSTRAKManitol sebagai agen terapi hiperosmolar untuk menurunkan tekanan intrakranial (TIK) pascacedera kepala telah digunakan secara luas. Sementara pilihan lainnya, yaitu larutan salin hipertonik, masih jarang diaplikasikan pada praktik sehari-hari. Oleh karena itu, dilakukan pencarian literatur untuk menilai efektivitas dan keamanan manitol dibandingkan larutan  salin  hipertonik  dalam  menurunkan  tekanan  intrakranial  berdasarkan  kasus  pasien  yang  mengalami  edema serebri pascacedera kepala. Hasil pencarian di PubMed, Google Scholar, dan Cochrane Database of Systematic Review menunjukkan belum ada bukti ilmiah yang secara tegas menyimpulkan manitol lebih efektif dan aman daripada larutan salin hipertonik maupun sebaliknya. Oleh karena itu, larutan salin hipertonik dapat dijadikan alternatif terapi hiperosmolar selain manitol.Kata kunci: Cedera kepala, edema serebri, manitol, salin hipertonik, terapi hiperosmolar
MENINJAU KEMBALI GLASGOW COMA SCALE: MASIHKAH RELEVAN?
Authors: Mawuntu Arthur Hendrik Philips
Published: April 2021

REVISITING THE GLASGOW COMA SCALE: IS IT STILL RELEVANT?ABSTRACTGlasgow Coma Scale (GCS) is the most popular quantitative assesment of consciousness. Its popularity is gained by the simplicity of the assessment making the scale easy to be performed by medical officers from various background. Glasgow Coma Scale was rapidly adopted worldwide since its first publication in 1974. The wide adoption of the scale has affected the improvement of head injury management as well as other neurological conditions. Furthermore, many large scale studies about head injury have used this scale to evaluate degree of severity and prognosis. After more than 40 years, GCS has underwent various critisms and modifications. The last modification was published on 2014. Some cutting edge devices and new evaluation methods have been introduced in the last two decades that, probably, reduced the role of GCS. However, GCS still seems to be relevant in evaluating patients’clinical condition periodically, therefore we need to understand the development of GCS, its relevance in the present, and some modification of GCS.Keywords: Glasgow Coma Scale, history, relevanceABSTRAKGlasgow Coma Scale (GCS) atau Skala Koma Glasgow (SKG) adalah metode penilaian kuantitatif kesadaran yang paling popular. Popularitasnya justru disebabkan oleh kesederhanaan metode penilaiannya, sehingga mudah dikerjakan oleh petugas kesehatan dari berbagai latar belakang. Glasgow Coma Scale diadopsi dengan cepat di seluruh dunia setelah dipublikasikan pertama kali pada tahun 1974. Hal ini berdampak secara luas pada perbaikan manajemen cedera kepala dan penyakit neurologis lain, serta berbagai penelitian. Setelah lebih dari 40 tahun, skala ini melewati berbagai kritik dan modifikasi, yaitu terakhir pada tahun 2014. Berbagai alat pemeriksaan canggih dan metode penilaian baru telah diperke- nalkan dalam dua dekade terakhir sehingga mungkin mengurangi peran GCS. Meskipun demikian, masih digunakan untuk mengevaluasi keadaan klinis pasien secara berkala, sehingga perlu diketahui tentang perjalanan GCS, relevansinya di masa kini, serta beberapa modifikasi SKG.Kata kunci: Relevansi, sejarah, Skala Koma Glasgow
SINDROM TOLOSA HUNT DENGAN KETERLIBATAN SARAF OPTIKUS
Authors: Simanungkalit Astra Dea , Susyono Maria Larasati , Puspitasari Vivien
Published: April 2021

TOLOSA HUNT SYNDROME WITH OPTIC NERVE INVOLVEMENTABSTRACTTolosa Hunt syndrome (THS) is a very rare clinical syndrome, which is characterized by unilateral headaches accompanied by dysfunction and painful ophthalmic nerves. In some cases, optic nerve involvement can be found due to inflammation at the orbital apex. Corticosteroid administration is a management of THS with pain relief generally occurring in the first 72 hours. However, corticosteroid administration is not significantly associated with nerve dysfunction or visual acuity improvement.This article is a case report of women with STH and optic nerve involvement.Keywords: Tolosa Hunt syndrome, painful ophtalmoplegia, orbital apex, superior orbital fissureABSTRAKSindrom Tolosa Hunt (STH) adalah sindrom klinik yang sangat jarang, yang ditandai oleh nyeri kepala unilateral disertai disfungsi dan nyeri saraf penggerak bola mata (painful ophtamloplegia). Pada beberapa kasus, dapat ditemukan keterlibatan saraf optikus akibat inflamasi pada apeks orbita. Pemberian kortikosteroid merupakan tatalaksana STH dengan perbaikan nyeri umumnya terjadi pada 72 jam pertama. Meskipun demikian pemberian kortikosteroid tidak berhubungan secara signifikan dengan perbaikan disfungsi saraf penggerak bola mata maupun tajam penglihatan. Artikel ini merupakan laporan kasus perempuan dengan STH dan keterlibatan saraf optikus.Kata kunci: Sindrom Tolosa Hunt, painful ophtalmoplegia, apeksorbita, fisura orbitalis superior
PENYAKIT CHARCOT MARIE TOOTH ONSET LANJUT
Authors: Merryn Kenny , Sabirin Jimmi , Octaviani Octaviani
Published: April 2021

LATE ONSET CHARCOT MARIE TOOTH DISEASEABSTRACTCharcot Marie Tooth’s disease (CMT) is a hereditary sensoric motoric polineuropathy. Late onset CMT are rare reported in Indonesia. A woman 48 years old has numbness in her both arm and leg gradually since 5 years ago, followed by deformities and weakness. Her cousin has the same disease. In physical examination, there were flaccid type tetraparesis, socks and gloves hypesthesia, steppage gait, pes cavus, hammer toes, thenar, hypothenar, and extensor hallucis longus muscle atrophy bilaterally. Electrophysiology studies showed mixed sensoric and motoric polineuropathy with symetrically demyelinating and uniform slowing. Management were ascorbic acid, neurotrophic, physiotherapy, and occupational therapy.Keywords: Charcot Marie Tooth, hammer toes, pes cavus, steppage gaitABSTRAKPenyakitCharcot Marie Tooth (CMT) merupakan polineuropati motorik dan sensorik herediter. Kasus CMT onset lanjut di Indonesia masih sangat jarang dilaporkan. Seorang wanita 48 tahun mengalami kesemutan pada kedua lengan dan tungkai sejak 5 tahun secara perlahan diikuti perubahan bentuk tangan dan kaki serta kelemahan. Riwayat sepupu mengalami keluhan serupa. Pemeriksaan fisik didapatkan kelemahan kedua lengan dan tungkai tipe flaksid, hipestesi pola sarung tangan dan kaos kaki, steppage gait, pes cavus, hammer toes, atrofi otot tenar, hipotenar, dan ekstensor halusis longus bilateral. Pemeriksaan elektrofisiologi didapatkan polineuropati motorik sensorik dengan demielinisasi simetris dan perlambatan kecepatan konduksi seragam. Tata laksana pasien ini menggunakan asam askorbat, neurotropik, fisioterapi, dan terapi okupasi.Kata kunci: Charcot Marie Tooth, hammer toes, pes cavus, steppage gait
KARAKTERISTIK METASTASIS SISTEM SARAF PUSAT DARI KANKER PARU
Authors: Yosephine Tan , Aninditha Tiara , Riyanto Sofyan Henry , Odilo Jonathan , Andriani Rini
Published: April 2021

Pendahuluan: Sebanyak 40% pasien dengan kanker paru akan mengalami metastasis sistem saraf pusat (SSP) dalam perjalanan penyakitnya. Dari 40% tersebut, sebanyak 3-9% akan mengalami metastasis leptomeningeal, namun profil klinis keterlibatan SSP pada kanker paru belum pernah diteliti di Indonesia.

Tujuan: Mengetahui gambaran metastasis SSP kanker paru di RSUPN Dr. Cipto Mangunkusumo (RSCM) dan RS Kanker Dharmais (RSKD).

Metode: Penelitian potong lintang terhadap pasien kanker paru yang dikonsulkan ke bagian Neurologi di RSCM dan RSKD sepanjang tahun 2018. Kriteria inklusi adalah pasien dewasa yang sudah terdiagnosis sebagai kanker paru berdasarkan pemeriksaan histopatologi dan memiliki data rekam medis lengkap, hingga gambaran CT scan atau MRI kepala dengan kontras.

Hasil: Didapatkan 48 subjek dengan median 57 (36-76) tahun, proporsi laki-laki lebih banyak dari pada perempuan (56,2% vs 44,8%) dan 31,3% mempunyai riwayat merokok. Jenis tumor paru tersering adalah kanker paru karsinoma bukan sel kecil (KPKBSK) atau non-small cell lung carcinoma (SCLC) (93,8%). Gejala neurologis terutama defisit motorik (62,5%), nyeri kepala (43,8%), gangguan fungsi luhur (20,8%), dan kejang (18,8%). Mayoritas subjek mengalami metastasis di otak (93,8%) dan sebanyak 8,3% di leptomeningeal.

Diskusi: Didapatkan tumor otak akibat metastasis dari kanker paru dengan jenis KPKBSK (93,8%) dengan gejala neurologis utama defisit motorik (62,5%) dan nyeri kepala (43,8%).

Kata kunci: Kankerparu, karsinoma sel kecil, metastasis otak.
Capítulo 4.4. Los métodos empleados en la literatura científica de la revista The International Journal on Media Management
Authors: Cea Esteruelas Nereida
Published: April 2021

El objetivo de este trabajo es describir la orientación metodológica que ha seguido The International Journal on Media Management, desde su nacimiento y hasta la fecha, a partir del análisis de contenido de la literatura académica publicada en esta revista, referente en el campo de la economía y los medios. De acuerdo a este objetivo, se analiza la metodología, métodos y técnicas de investigación utilizados en la literatura académica publicada en esta revista. Asimismo, se ofrece una taxonomía de los tópicos de investigación que aparecen en sus artículos, desde 1999 hasta 2014. De acuerdo a este doble objetivo, el trabajo ofrece las conclusiones de un estudio descriptivo longitudinal de los métodos de investigación utilizados en los artículos publicados en la referida revista académica, con un corpus compuesto por 86 artículos. El análisis de contenido de las publicaciones científicas de esta revista pone de manifiesto las prácticas más habituales de la investigación en este campo y señala algunas tendencias en la incorporación de nuevas herramientas de investigación y técnicas de análisis de datos. En referencia a la orientación metodológica que se observa en esta publicación, se concluye que se encuentra dominada por técnicas de recogida de datos cuantitativas, especialmente entre los autores de países anglosajones. Esto conlleva un predominio del enfoque del paradigma empirista en la mayor parte de los artículos. El trabajo, asimismo, ofrece una visión histórica de la evolución metodológica de las publicaciones académicas a lo largo del periodo estudiado. Por último, se recogen algunas de las técnicas de análisis de datos más novedosas y los tópicos de investigación más habituales, con sus correspondientes enfoques metodológicos. El artículo concluye con la sugerencia, a tenor de la revisión bibliografía de diversos especialistas, de la incorporación de nuevos métodos científicos interdisciplinares y de campos afines, así como el uso conjunto de herramientas conceptuales y teóricas que contribuyan al desarrollo del debate en la disciplina. Por último se pone de relieve la importancia del contenido metodológico de los artículos publicados en esta revista, pues condiciona la evolución de la futura literatura académica al abrir nuevas líneas de investigación que incorporan novedosas técnicas estadísticas de recogida y análisis de datos. Palabras clave: grupos de comunicación, mercados de la comunicación, industria, gestión de medios, metodología de investigación, métodos, técnicas de investigación.
Capítulo 5.3. Construcción e interpretación de la comunicación intercultural en los informativos televisivos
Authors: García-Jiménez Leonarda , Rodrigo-Alsina Miquel , Pineda Antonio
Published: April 2021

La comunicación intercultural (o interculturalidad), entendida aquí como la interacción que se produce entre la población autóctona y la inmigrante, es un tema crítico en España, pues resulta básico para la inclusión de las minorías en un país que es el segundo de la Unión Europea con más población extranjera (INE, 2012). Ahora bien, no es este un tema al que se le haya prestado especial atención desde los análisis de las instituciones sociales especializadas en inmigración o desde la propia investigación en comunicación. Por ello, la presente comunicación ha analizado la construcción que los informativos televisivos españoles hacen del encuentro intercultural. De manera complementaria, también hemos estudiado la interpretación que de dichas construcciones hace la audiencia y hemos procesado la opinión de expertos sobre la situación de la interculturalidad televisiva en España. Concretamente, hemos realizado un análisis crítico del discurso (ACD) de 157 noticias que versan sobre comunicación intercultural. Las noticias fueron emitidas entre mayo y julio de 2012 en TVE-1, Antena 3, Tele 5, Tele Madrid, Canal Sur y TV3. Hemos completado esta exploración cualitativa con el desarrollo de 4 focus groups en 2014, en los que los participantes visionaron algunas de las noticias analizadas en el ACD tras lo cual se les pidió que interpretaran los diferentes significados propuestos. El número total de participantes fue de 34 personas (20 mujeres, 14 hombres), 17 menores de 30 años y 17 mayores de 40. Finalmente, hemos llevado a cabo una consulta tipo Delphi a 9 expertos en comunicación intercultural. La técnica fue realizada mediante un cuestionario on line en los meses de abril, mayo y junio de 2015. Palabras clave: comunicación intercultural, cultura mediática, televisión, análisis crítico del discurso, focus group, método Delphi, estudios de audiencia, interculturalidad.
MONOPOL U ISLAMSKOME PRAVU
Authors: Hodžić Hajrudin
Published: April 2021

Iako se oko pitanja monopola prenose hadisi u kojima Allahov Poslanik, s.a.v.s., osuđuje one koji vrše monopol, islamski pravnici su se razišli oko njegove definicije, kao i predmeta na što se monopol odnosi. I pored toga što se načelno razilaze oko pravnoga statusa monopola, svi se slažu da sakralni tekstovi (en-nusūs) koji se oko ovoga pitanju prenose, dovoljno ukazuju kako se radi o djelu kojega islam zabranjuje. Da bi spriječili monopol, islamski pravnici predlažu određene mjere koje vlast treba da preduzme, kako bi se izbjeglo nanošenje bilo kakvoga oblika štete ljudima. Rad je obradio kaznu predviđenu za osobu koja vrši monopol, kao i mudrost zabrane monopola. Na kraju rada su spomenuti neki od savremenih oblika monopola.
JEZIČKI RAZVOJ
Authors: Nesimović Nejra
Published: April 2021

Jezik je najsavršeniji sistem znakova pomoću kojega se izražavaju ideje, saopćavaju i prenose misli, želje i osjećaji, i socijalna je pojava. Tumačenja o nastajanju jezika i govora dale su brojne teorije i psiholingvističke škole, ali kako bismo dobili što kompletniju sliku, moramo biti eklektični, tj. trebamo sagledati i analizirati više pristupa i napraviti sintezu.  Priroda je osigurala urođenu sposobnost za usvajanje jezika, ali bez socijalnog okruženja i stimulacije te kognitivnog razvoja, govor ne bi mogao biti usvojen.  Razvoj govora nije prepušten slučaju, već prati određen pravac: u dobi od šest mjeseci djeca guču, javlja se slogovanje; u dobi od od osam mjeseci djeca savladavaju neka osnovna pravila govora; između 10. i 12. mjeseca izgovore svoju prvu riječ, a nakon toga se fond riječi brzo povećava, da bi u dobi do 18. mjeseca većina djece aktivno vladala rječnikom od oko 50 riječi koje izgovaraju, i oko 100 riječi koje razumiju.  Između 6. i 12. godine jezički razvoj je stabilniji i mirniji od jezičke eksplozije tokom predškolskog perioda. Neophodno je komunicirati s djecom već od samoga rođenja. U protivnom će mozak djeteta biti „paraliziran“ na jezičke stimuluse i na generiranje riječi. Kao dokaz mnogi istraživači navode slučajeve „divlje djece“, kojima je jezička stimulacija bila uskraćena, posebno tokom kritičnog perioda za usvajanje govora. Bez obzira što su djeca bila fizički zdrava, nisu bila u stanju da kasnije sastave niti jednu najprostiju rečenicu.  Zanimljivo je napomenuti i na postojanje još jednog vida govora, koji je u službi razvoja jezika. To je unutrašnji govor koji se javlja između 3 i 4 godine, a iščezava polaskom djeteta u školu. Manifestira se kao glasni govor koji nije upućen sagovornicima, nego predstavlja prijelaznu fazu govora kao sredstva komunikacije u govor kao govor mišljenja. Drugi naziv koji se upotrebljava za ovaj govor je egocentrični govor, a veliki doprinos u izučavanju i razumijevanju njegove svrhe dali su Vigotsky i Piaget.
EKSTRINZIČNA MOTIVACIJA ZA UČENJEM KOD OSNOVNOŠKOLACA U SARAJEVU I KISELJAKU
Authors: Zenković Belma
Published: April 2021

Cilj ovog istraživanja je da ispitamo i analiziramo vanjsku motivaciju učenika za učenjem u nastavnom procesu, te da kompariramo vanjsku motivaciju učenika za učenjem u osnovim školama u Sarajevu i Kiseljaku. Dakle, anketirani su bili učenici VIII razreda osnovnih škola „Kovačići“ u Sarajevu i „Kiseljak 1'“ u Kiseljaku. Korištene su dvije metode istraživanja: Servej metod (jer želimo analizirati i interpretirati podatke dobivene na osnovu anketiranja učenika osnovnih škola) i komparativna metoda (postupkom komparacije uočavamo sličnost ili zajednička obilježja, odnosno razlike, između osnovne škole u Sarajevu i Kiseljaku).
ARABIZMI U BOSANSKOM JEZIKU I ZNAČAJ NJIHOVOG POZNAVANJA U NASTAVI ARAPSKOG JEZIKA
Authors: Hodžić Hajrudin
Published: April 2021

Arabizmi su riječi arapskog porijekla koje su većim dijelom posredstvom turskog jezika prenesene i udomaćile se u bosanskom jeziku. Arabizmi se često izučavaju pod imenom turcizmi, jer su većim dijelom u bosanski jezik stigli putem turskoga jezika, pa je ustaljeno mišljenje da se radi o turcizmima, iako se pod terminom turcizmi podrazumijevaju ne samo riječi porijeklom iz turskog, nego i one iz arapskog i perzijskog jezika. Cilj rada je predstavljanje arabizama u bosanskom jeziku: definisanje pojma arabizam, kao i razlike između arabizama i turcizama, pojašnjenje kako su arabizmi dospjeli na naše prostore, te koliki je broj arabizama u našem jeziku. U radu su navedene fonetske i semantičke promjene koje su se desile prilikom njihovog ulaska u bosanski jezik, uz navođenje praktičnih primjera arabizama u našem jeziku. U radu je, također, posvećena pažnja važnosti i značaju proučavanja arabizama, posebno u nastavi arapskog jezika.
ETIOLOGIJA POREMEĆAJA PONAŠANJA KOD ADOLESCENATA U BIH
Authors: Kepeš Nusreta
Published: April 2021

BiH društvo je zadnjih godina suočeno sa pojavom društveno neprihvatljivog ponašanja kod maloljetnika koje iz dana u dan poprima sve veće razmjere. Ovaj rad je samo jedan mali i skromni doprinos u rasvjetljavanju ovog problem,a budući da na egzaktan način analizira njegovu pojavnost i etiologiju. Suština istraživanja jeste da se na osnovu utvrđenog faktičkog stanja u školama dodatno analizira, sistematizuje i izvrši komparacija uzročno-posljedičnih faktora nastanka društveno neprihvatljivog ponašanja kod učenika. Dobiveni rezultati mogu poslužiti u pronalaženju adekvatnih strategija koje bi dale trajne i učinkovite rezultate u prevalenciji poremećaja ponašanja kod učenika osnovnih i srednjih škola.
MISLIMO DA POZNAJEMO SEBE
Authors: Ramić Osman
Published: April 2021

Današnja stvarnost opterećena je svakodnevnim informacijama o nemilim događajima kao što je zlostavljanje u porodici, u školi, na ulici, na javnim mjestima. Šta se događa sa osobama koje kreću putem nasilja i zlostavljanja? Kako na nas, koji smo sudionici tih dešavanja, sve to djeluje i šta izaziva u nama? Gotovo da su identični doživljaji koje imamo u vezi s tim – osude, prijekori, gnušanja, neodobravanja. Jesu li to odgovori, ili odgovore treba tražiti negdje drugdje? Da li da odgovore tražimo u osobama, u strukturi ličnosti, u svakodnevnoj stvarnosti opterećenoj bremenitim teškoćama kojima se ne zna početak, niti im se nazire kraj? Znamo samo da su sva ta negativna i neželjena događanja sve češća, mada ima i pozitivnih, poželjnih događanja, ali su mnogo rjeđa. Naši doživljaji svih događaja kojima smo svjedoci za posljedicu imaju određene oblike ponašanja koji se razlikuju od osobe do osobe. Zato s pravom možemo postaviti pitanje: Poznajemo li sebe? Jesmo li svjesni sebe i svoga ponašanja? Znamo li kakve će nam biti reakcije u pojedinim konkretnim situacijama i koliko smo ih svjesni? Na ova i slična pitanja pokušali smo tražiti odgovore analizirajući emocionalnu stabilnost i socijalnu zrelost mladih. Bez pretenzija da ćemo dati najprihvatljivije odgovore na postavljena i druga njima slična pitanja, da ćemo ponuditi najadekvatnija rješenja, pokušat ćemo zaviriti u unutrašnju strukturu ličnosti mladih i naznačiti neke elemente poznavanja sebe i svoje ličnosti.
DIHOTOMIJA SLIKE SVIJETA U DRAMSKOM STVARALAŠTVU ALIJE ISAKOVIĆA
Authors: Memić Amra
Published: April 2021

U svim se Isakovićevim ostvarenjima mogu uočiti slike prošlog i slike savremenog, historijska i ovovremena slika svijeta. Ipak, i u jednom i u drugom slučaju, u cjelini, Isaković traga za nepromjenljivom slikom ljudske dvojnosti, on je sav u naporu označavanja krajnosti ljudske egzistencije, neprekidnom srazu gradilačkog i rušilačkog principa, koje ćemo jednako prepoznati i u kozmičkom i u antropološkom, i u prošlom i u sadašnjem. On daje analitičke slike odraza i obrisa u ljudskim postupcima i stvarima i pojavama oko njih, te se ti obrisi mozaički slažu u više ili manje cjelovit i koherentan pripovijedani motiv, upravo skup, snop analitičkih podataka obično bez zaključenih sinteza, sa objektivistički otvorenim slikama za čitalačko opredjeljenje i zaključak. Kao dramski pisac (To, Generalijum, Hasanaginica…), Isaković će se realizirati krajem sedamdesetih i početkom osamdesetih godina prošlog vijeka. On spada u grupu dramskih pisaca koji u tom periodu istražuju moderni teatar i preispituju utjecaje modernog teatra. Zagledan je u prošlost, korespondirajući sa suvremenošću, on se vezuje za našu domaću bošnjačku književnu, narodnu i kulturnu tradiciju, koju, dakle, oblikuje na nov originalan način, izvlačeći univerzalne poruke i smisao.
LIJEČNIČKE GREŠKE / POGREŠKE - DEFINICIJE, UZROCI I ODGOVORNOSTI LIJEČNIKA
Authors: Kendić Sulejman , Salihagić Adem
Published: April 2021

Predmet medicinske/zdravstvene djelatnosti jeste očuvanje, zaštita života i unapređenje zdravlja pojedinaca i društva kao temeljnih vrijednosti. Od medicinske profesije se zahtijeva da se kao životno usmjerenje prihvati prosvjećenosti zaštiti ljudskog zdravlja, da se poštuje ljudski život, ljudske vrijednosti i dostojanstvo, da se uvijek u prvi plan stavlja dobrobit pacijenta, da se svjesno preuzima odgovornost za pacijenta, da se pomoć pruža uvijek jednako svima i po savjesti. Štete koje nastanu u obavljanju ove djelatnosti čine se posebno značajnim i pitanje odgovornosti je posebno osjetljivo. Medicinska djelatnost osim što je regulirana pravilima struke, bila je regulirana oduvijek etičkim normama, a tek periferno pravnim pravilima. Doktor-pacijent je do sredine XX vijeka bio reguliran više moralnim nego pravnim normama, dok se danas situacija značajno izmijenila.  Medicina kao nauka i kao praksa doživljava brzi naučni i tehnološki napredak. Povećava se broj intervencija i zdravstvenih usluga. Zahtjevi korisnika su složeniji, intervencije ofenzivnije, gdje se uključuje veliki broj različitih stručnjaka u sistem zaštite, a time i rastu veće mogućnosti za nastanak grešaka i nanošenja štete pacijentu.
SAŽETI PRIKAZ DJELA ED-DARIS FI TARIHIL-MEDARIS
Authors: Durmić Amir
Published: April 2021

Ovaj rad predstavlja sažeti prikaz djela Ed-Daris fi tarihil-medaris, autora Abdulkadira b. Muhammeda, poznatijeg kao En-Nuajmi, koji je živio u devetom hidžretskom stoljeću. U ovom je djelu En-Nuajmi na vrlo precizan i detaljan način pobrojao medrese, zavije, hanikahe, ribate, džamije itd., dakle generalno odgojno-obrazovne ustanove od dolaska islama na područje Damaska pa sve do vremena u kojem je on živio. Djelo Ed-Daris fi tarihil-medaris vrlo je važan historijski dokument o historiji islamskog školstva, ali i o historiji školstva i obrazovanja uopće.
NAČINI OBOGAĆIVANJA LEKSIKONA ARAPSKOG JEZIKA
Authors: Čaušević Mersiha
Published: April 2021

Razvoj jezika je produkt kulturnih i civilizacijskih tekovina njegovih govornika. Arapski jezik se razvijao najprije kroz poeziju i usmena predanja prijeislamskih Arabljana, potom kroz trajno nastojanje da se interpretiraju Kurʼan i Hadis, dva osnovna izvora religije islam. Za razvoj jezika potrebne su određene metode koje odgovaraju strukturi jezika, a u arapskom jeziku one su analogijske (qiyās), i karakteristične su za arapski, kao semitski jezik, jer se fokusiraju ponajprije na etimologiju (ištiqāq), odnosno na etimološku derivaciju, na korijen riječi kao specifikum ovog jezika. Potom slijede paradigmatski oblici (f,‘, l), također prvo zasnovani na korijenu riječi kojem je pridružena afiksacija. Slijedi kontaminacija (naḥt), preneseno značenje (mağāz), afiksacija uz već postojeću riječ, aneksija (ʼiḍāfa), pozajmljivanje stranih riječi (iqtirāḍ) i njihova prilagodba arapskom jeziku (ta‘rīb). Svi ovi načini tvorbe riječi doprinose povećanju vokabulara arapskog jezika.
ODJEĆA I RELIGIJSKI SIMBOLIZAM
Authors: Islamović Elvira
Published: April 2021

Nigdje se nagost ne poima tako problematičnom kao kod čovjeka. Socijalna i moralna dimenzija stida i čovjekova nelagodnost u kulturi obavezuju ga da cijeloga života omotava tijelo odjećom, prilagođavajući je ne samo prirodnom, nego i društvenom okruženju. Čovjek je odijevanjem postao društveno biće, prvotno zaštitom od vremenskih nepogoda, ozljeda, i stida, potom ukrasom i konačno načinom da izrazi vlastitu individualnost i identitet. Odjeća nije samo materijalni konstrukt, ona poprima brojne duhovne, kulturne i socijalne konotacije. Ona pojedinca determinira, diferencira, transformira i pozicionira odražavajući njegovu ličnu i društvenu situaciju. Već stoljećima, odjeća nema prvotnu funkciju da zaštiti čovjeka od vremenskih nepogoda. Odjeća nije samo komad tkanine koji pokriva tijelo već posrednik i oblik simboličke komunikacije između pojedinca i društva. Odjeća je odavno važna tema većine religija. Višestruko udovoljavajući ljudskim potrebama, odjeća je vidljivi znak religijske pripadnosti i duhovna ekspresija. Simboli su sastavni dio svake religije. Odijelo je vanjski simbol duhovne djelatnosti, vidljiv oblik unutrašnjeg čovjeka.
HALAL MESO I SAVREMENI NAČIN KLANJA ŽIVOTINJA
Authors: Kanurić Hakija
Published: April 2021

Meso nekih životinja apsolutno je zabranjeno konzumirati dok je meso drugih dozvoljeno uz određene uvjete. Životinje koje žive isključivo u vodi dozvoljene su i bez posebnog klanja, za razliku od kopnenih životinja čije meso će biti dozvoljeno samo ako se na poseban način zakolju. Pritom je nužno da se ispune određeni uvjeti vezani za samu životinju, osobu koja kolje, način na koji to radi i pribor koji koristi. Ovaj rad bavi se analizom tih uvjeta, uz osvrt na načine ubijanja životinja u savremenim klaonicama. Komparacijom četiri poznata mezheba ekspliciraju se stavovi učenjaka o vrstama životinja čije meso je zabranjeno konzumirati. Pri tome se ukazuje na pitanja u kojima su učenjaci zauzeli jedinstven stav i pitanja u kojima su se razišli, kao i argumente na koje se pozivaju i koje mišljenje se preferira.
OSOBENOST PEDAGOŠKE KLIME U VJERONAUČNOJ NASTAVI U KOJOJ SE RAZVIJA KRITIČKO MIŠLJENJE
Authors: Pehlić Izet , Mahmutović Maida
Published: April 2021

Predmet ovog eksperimentalnog istraživanja bio je kvalitet pedagoške klime. Cilj istraživanja bio je da se ustanovi postoji li statistički značajna razlika u kvalitetu pedagoške klime u stavovima učenika u klasičnoj vjeronaučnoj nastavi i nastavi u kojoj se primjenom odgovarajućih metoda i tehnika naglašeno razvija kritičko mišljenje.Od istraživačkih metoda korištene su: eksperimentalna metoda, metoda teorijske analize i deskriptivno-analitička metoda, a od istraživačkih – tehnika anketiranje. U istraživanju je korišten ISC-S inventar – Procjena pedagoške klime u školi (Brand et al., 2003: 575).Istraživanje je provedeno u dvije gradske škole u Zenici, od kojih je jedna bila eksperimentalna (Osnovna škola „Mak Dizdar“ Zenica) i jedna kontrolna (Osnovna škola „Musa Ćazim Ćatić“ Zenica). Istraživački uzorak je činilo 300 učenika 6. i 8. razreda osnovne škole: eksperimentalna grupa 150 i kontrolna grupa 150, a obje grupe su imale po 75 učenika muškog spola i po 75 učenika ženskog spola.Rezultati istraživanja pokazali su da u stavovima učenika koji su pratili nastavu u kojoj se primjenom odgovarajućih metoda i tehnika naglašeno razvija kritičko mišljenje postoje statistički značajno veće vrijednosti, nego kod učenika u vjeronaučnoj klasičnoj nastavi na skalama: kvaliteta nastavnikove podršku, jasnosti i dosljednosti u primjeni pravila i podršci učenicima, uključenosti učenika u donošenje odluka i inoviranje nastave. Također, rezultati su pokazali da u stavovima učenika s kojima se nastava izvodila na klasični način postoje statistički značajno veće vrijednosti nego kod učenika koji su pratili nastavu u kojoj se razvija kritičko mišljenje na skalama negativne vršnjačke interakcije i disciplinske odgovornosti.Istraživački rezultati mogu biti osnova za planiranje profesionalnog usavršavanja svih nastavnika Islamske vjeronauke, a koje bi bilo u funkciji razvoja njihovih kompetencija za primjenu odgovarajućih metoda i tehnika za razvoj kritičkog mišljenja u vjeronaučnoj nastavi.
OSOBINE LIČNOSTI I OBRAZOVNI USPJEH: DOSEZI DOSADAŠNJIH ISTRAŽIVANJA
Authors: Midžić Arijana
Published: April 2021

Obrazovno postignuće već nekoliko godina zaokuplja pažnju istraživača, što je rezultiralo velikim brojem istraživanja koja ispituju brojne faktore koji pridonose obrazovnom i akademskom postignuću učenika i studenata. Cilj rada je teorijska obrada pojmova osobina ličnosti i obrazovnog uspjeha, navođenje i analiziranje dostupnih definicija i uvid u pregled literature relevantnih autora koji su sa svojim radovima doprinijeli razumijevanju povezanosti i predikcije osobina ličnosti s obrazovnim, odnosno, akademskim uspjehom. U ovom preglednom radu iznesen je prikaz relevantnih naučnih radova, prikaz o mogućnostima objašnjavanja obrazovnog uspjeha učenika osnovne, srednje škole i akademskog uspjeha studenata na temelju različitih osobina ličnosti. Prikazan je doprinos svake od razmatrane osobine ličnosti u objašnjenju akademskog uspjeha. Prikazana dosadašnja istraživanja u ovom radu dala su određene podatke koji govore u prilog pozitivne povezanosti i predikcije osobina ličnosti Petofaktorskog modela ličnosti i akademskog uspjeha.
SEMANTIČKE RAZLIKE IZMEĐU SINONIMA KAO PRIMJER BOGATSTVA ARAPSKOG JEZIKA
Authors: Hodžić Hajrudin
Published: April 2021

Semantičke razlike između sinonima (ar. al-furūq al-luġawiyya - الفروق اللغوية) su naučna disciplina u arapskom jeziku koja istražuje razlike između pojedinih riječi koje, na prvi pogled, imaju identična značenja.Značaj izučavanja ove teme se ogleda u što preciznijem tumačenju i shvatanju sakralnih tekstova (Kurʼana i riječi Muhammeda, s.a.v.s.,), zatim čuvanju bogate arapske leksike, kao i trganju od zaborava izraza koji imaju preciznija značenja.U prvom periodu stasanja arapske leksikografije, autori koji su pisali djela iz ove naučne discipline su dali veliki doprinos njenom bogaćenju, a jedno od najpoznatijih djela je Al-Furūq al-luġawiyya (الفروق اللغوية) ʼAbū Hilāla al-‘Askariyya (395/1005).
ANALIZA ULOGE ČOVJEKA U OKOLIŠU I GLOBALNIH EKOLOŠKIH PROBLEMA DANAŠNJICE S KRATKIM OSVRTOM NA ISLAM
Authors: Muhamedagić Fatima , Veladžić Mirsad
Published: April 2021

Čovjek u ekologiji kao multidisciplinarnoj naučnoj oblasti, jedan je od ključnih ekoloških faktora okoliša. Gledano historijski on u svojoj egzistenciji neprestano mjenja i utiče na prirodni okoliš i prilagođava ga svojim potrebama. Naime, sagledavajući općenito, svjedoci smo da je današnje stanje na Zemlji sa stanovišta uticaja čovjeka i ekologije uveliko narušeno. Također, svjedoci smo mnogostrukih izmjena i posljedica narušavanja prirodnog okoliša koje se pojavljuju u kontekstu globalnih ekoloških problema ili čak i ekoloških krizaNeki od većih ekoloških problema s kojima se susreće današnji čovjek su: klimatske promjene, pojava „efekat staklenika“, oštećenje ozonovog omotača i pojava tzv. ozonskih „rupa“, onečišćenje medija okoliša kao što su tlo voda i zrak, smanjivanje biodiverziteta, otpad, nekontrolisana eksploatacija prirodnih resursa, radioaktivnost, širenje pustinja i drugo. Globalni ekološki problemi, odnosno njihov nastanak povezuje se s nastankom neracionalnog odnosa i stvaranja rascjepa između samog čovjeka i prirode. Pored pomenutog njihov nastanak se također povezuje i s posljedicom djelovanja različitih izvora zagađenja u okolišu.Upravo zbog svega pomenutog u radu se analizira i obrađuju uloga čovjeka kao ekološkog faktora i neki od navedenih globalnih ekoloških problema današnjice uzimajući u obzir kratki islamski aspekt.
The Long Years of Military Rule in Nigeria: A Blessing or a Curse
Authors: Monday ETEBOM John
Published: April 2021

Nigeria gained her independence in October 1960 after almost six decades of British colonial rule. The country’s journey into nationhood was herald by high hopes and prospects for national unity, peace and development. This was because of its vast human and material resources, and land mass. Nigeria is dominantly made of three prominent regions: the North (Hausa Fulani), the West (Yorubas) and the East (Igbos) with minorities in other regions.The military took over the leadership of the country barely six years into her independence as a nation. The military held sway for twenty nine years out of the ininitial forty years of the country’s post independence history before her return to civil rule in 1999.The county is still been confronted with challenges on all fronts ranging from insecurity and insurgency, economy, political uncertainty, electoral malpractices, high rate of unemployment, poor infrastructure amongst others. Literature have been skewed toward military intervention in politics as the root cause of the challenges bedeviling the country more than two decades after her return to civil rule.The study employed both quantitative and qualitative data. The study analysed the history of military rule in Nigeria and interrogated the crux of the military institution. It further analysed the peculiarities of each of the military regimes. The study also examined the post-military era in the country and concluded with recommendations.
FROM FLINT TO SILICON, MODERN TECHNOLOGIES APPLIED TO THE UNDERSTANDING OF HISTORY. THE ITALIAN ARCHAEOLOGICAL MISSION IN IRAQI KURDISTAN
Authors: Cereti Carlo G. , Colliva Luca , Fontana Maria Vittoria , Bogdani Julian , Bizzarro Angela , Tilia Alessandro , Tilia Stefano S.
Published: April 2021

Dal 2011 La MAIKI opera nei governatorati di Erbil e Sulaimaniya, e focalizza le sue attività sulla Cittadella di Erbil e sul sito di Paikuli. Gli studi storico-archeologici sui siti sono stati affiancati da importanti attività di documentazione e gestione dei dati caratterizzate dall’utilizzo di alcune tra le più moderne risorse a disposizione
A NEW RECONSTRUCTION OF THE ANKLETS OF PRINCESS KHNUMIT
Authors: Melandri Ingrid
Published: April 2021

Oltre un secolo fa, nel corso degli scavi di De Morgan presso il complesso funerario di Amenemhat II a Dahshur furono rinvenuti, nella tomba della principessa Khnumit, due pendenti a forma di artiglio pertinenti a una coppia di cavigliere. Il confronto con i più recenti rinvenimenti, effettuati da D. Arnold presso il complesso funerario di Amenemhat III nel medesimo sito, ha consentito di avanzare una nuova proposta di ricostruzione e un’attribuzione dei reperti a una specifica tipologia di ornamenti caratteristica del Medio Regno egiziano.
Delincuencia vial: tipos penales y técnicas de incriminación en el Derecho penal español
Authors: Polaino-Orts Miguel
Published: April 2021

El presente estudio analiza de manera crítica los tipos penales relacionados con la conducción en el tráfico viario y la técnica de incriminación que sigue el Derecho penal español en época contemporánea.
Movimiento de una onda en una cuerda considerando la rigidez del medio, modelamiento por medio de diferencias finitas en Python
Authors: Perdomo C. , Reyes M.
Published: April 2021

El movimiento de una onda en una cuerda en la realidad se ve afectado por diversas características constructivas de la misma, su rigidez, amortiguación, entre otros parámetros que normalmente no se toman en cuenta en los cursos básicos de física. En este artículo se realiza la implementación de una simulación del movimiento de una onda en una cuerda tomando en cuenta la rigidez de la misma. Se utilizó el software Python, generando gráficos de señal y espectro de potencia en diferentes formas de excitación de la cuerda.
La violencia de género en España un análisis quince años después de la Ley 1/2004
Authors: Pastor-Gosálbez Inma , Belzunegui-Eraso Ángel , Calvo Merino Marta , Pontón Merino Paloma
Published: April 2021

Este artículo tiene por objetivo analizar la lucha contra la violencia de género desarrollada en España desde la aprobación de la Ley 1/2004. Se ha realizado un análisis empírico a partir de los datos oficiales sobre denuncias y víctimas por violencia de género, con el objetivo de valorar si las políticas públicas desarrolladas por el Gobierno español en la lucha contra la violencia de género están siendo efectivas. Se afirma que, a pesar de que España se presenta como uno de los países más avanzados en esta materia, tras 15 años de la aparición de dicha Ley, la acción jurídica que propone sigue siendo insuficiente para la erradicación de la violencia de género y doméstica. Finalizamos con una serie de recomendaciones que amplían el debate sobre la lucha contra la violencia de género en España.
El descubrimiento de las políticas familiares en España: entre la ideología y el pragmatismo
Authors: Ayuso Sánchez Luis , Bascón Jiménez Milagrosa
Published: April 2021

familiares nunca han ocupado un lugar relevante en el ámbito político. Sin embargo, en los últimos años diversos temas relacionados con la política familiar han ido entrando en la agenda de los partidos políticos españoles. En este trabajo se analizan las cuestiones relacionadas con la familia de los programas electorales de los cinco partidos nacionales que concurrieron a las elecciones del pasado 28 de abril de 2019 (Partido Socialista Obrero Español, Partido Popular, Ciudadanos, Unidas Podemos y VOX). Se utiliza una metodología cualitativa que combina el análisis de contenido y de discurso. Los resultados señalan las importantes diferencias ideológicas existentes en los partidos en función de su propia conceptualización de la familia, pero también las significativas semejanzas en diferentes cuestiones relacionadas con la «pragmática familiar».
Small and Medium Enterprises in the Middle East and North Africa Region
Authors: Otman Khaled
Published: April 2021

In the Middle East and North Africa (MENA) region, Small and Medium Enterprises (SMEs) are now widely recognized as engines of economic development. This paper discusses the importance of SMEs in the MENA economic area and identifies the challenges and barriers facing SMEs in MENA countries. In addition, this study analyses the effects of two 'black swan' Coronavirus disease (COVID-19) phenomena and a decline in oil prices on the economy of MENA in 2020. The current study found that the most significant challenges were identified as lack of access to finance, lack of managerial expertise, inefficiencies of government, lack of a well-trained workforce, inadequate infrastructure, corruption and bureaucratic obstacles. Among these challenges, the lack of access to finance appears to be the major challenge and suggests that future research is required to identify the role of Islamic finance models in the financing of SMEs in MENA countries. This research provides all stakeholders with policy implications intended for enhancing the different features of SME improvement in the MENA region and generally in developing countries.
Shopping Behavior in ‘Health-Food Stores’: Does It Have a Hedonic Aspect?
Authors: Grandi Benedetta , Grazia Cardinali Maria
Published: April 2021

Individuals are changing their approach to food and this phenomenon does not affect only consumption of good food, but also purchasing behaviour. The presence of products that support a healthy lifestyle is one of the main factors people take into account when choosing a retailer. As a consequence, the market is characterized by the proliferation of healthy store formats. However, very few studies have tried to analyze shopping experience inside these stores and its antecedents. Moreover, no studies have tried to investigate how the healthiness of the assortment impact on shopping experience. Thus, the present work aims to understand the impact of healthy assortment, healthy in-store communication and atmosphere on shopping value (both utilitarian and hedonic) and the effect of shopping value on customer’s satisfaction and loyalty to the store. For the purpose of the present study, a total sample of 101 shoppers was interviewed inside a new healthy store format developed in Milan by a leading French retailing company in 2017. Data were analysed using SmartPLS package. Our findings suggest that hedonic attitudes, formed favourably by perceptions of the healthiness of the assortment and products value, have a positive impact on satisfaction and loyalty to the store.