Levels of Students' Engagement to School: A Mixed Method Research
Authors: ÇELEBİ Mustafa , SÖNMEZER Başak 
Published: October 2023

Bu araştırmanın amacı, öğrencilerin okula bağlılık düzeylerini, cinsiyet ve sınıf düzeyi açısından bağlılık düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığını, öğretmenlerin bakış açısından öğrencilerin bağlılık düzeylerini ve öğretmenlerin
okula bağlılığı sağlamada gerçekleştirdikleri çalışmaları incelemektir. Araştırma, nitel ve nicel verilerin birlikte ele alındığı karma yöntem ile tasarlanmıştır. Bu yöntemin kullanılmasının nedeni, nitel ve nicel veri setlerinden
elde edilen bulguların karşılaştırılarak okula bağlılık kavramınının daha iyi anlaşılmasını sağlamak ve daha güvenilir sonuçlar ortaya çıkarmaktır. Bu araştırmanın çalışma grubunu Kayseri İl merkezinde bulunan bir ortaokulda 6.
ve 7. sınıfta öğrenim gören 147 öğrenci ve aynı okulda görev yapan 11 öğretmen oluşturmaktadır. Öğrencilerin okula bağlılık düzeylerinin belirlenmesi için nicel veriler; öğretmenlerin bakış açısından öğrencilerin bağlılık düzeylerinin
ve okula bağlılığı sağlamada yapılan çalışmaların tespit edilmesi için nitel veriler kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin toplanmasında Fredricks, Blumenfeld, Friedel ve Paris (2005) tarafından geliştirilen ve Çengel, Totan
ve Çöğmen (2017) tarafından Türkçe’ye uyarlanan “Okula Bağlılık Ölçeği”; nitel verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formunun hazırlanmasında Çengel
ve arkadaşlarının (2017) ölçeğindeki temalardan yararlanılmıştır. Nicel verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma ve t testi; nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucuna
göre öğrencilerin toplam okula bağlılık düzeylerinin yüksek, bağlılığın alt boyutlarından olan davranışsal bağlılıklarının çok yüksek, duyuşsal bağlılıklarının çok yüksek, bilişsel bağlılıklarının ise yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öğrencilerin cinsiyetleri ile okula bağlılık düzeyleri arasında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin sınıf seviyeleri okula bağlılık düzeyleri arasında anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin
okula bağlılık düzeyleri ile öğretmenlerin bakış açısından öğrencilerin bağlılık düzeyleri karşılaştırılmıştır. Davranışsal, duyuşsal ve toplam okula bağlılık boyutunda öğrenci ve öğretmen görüşlerinin uyumlu olduğu, bilişsel bağlılık
boyutunda öğrenci ve öğretmen görüşlerinin uyumlu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin okula bağlılıklarını arttırmak için öğretmenler tarafından yapılan çalışmaların; ilgi çeken örnekler verme, etkileşimli ders işleme,
teknoloji destekli materyaller kullanma, öğrencilerle yakın iletişim kurma, ödevleri kontrol etme, ödüllendirme, örnekler gösterme, geribildirim verme, yeterli süre tanıma, kurallar hakkında açıklamalar yapma, kuralları yazılı
hale getirme, model olma, aile ile iş birliği kurma, öğrencilerle birlikte kuralları belirleme,motive etme, ilgilerine yönelik ödevler verme, zaman yönetimi ile ilgili bilgi verme, hedef belirlemelerini sağlama, kitap okumaya yönlendirme,
özetleyerek anlatım yaptırma, farklı öğretim yöntemleri kullanma,eğitsel oyunlar düzenleme, teknoloji destekli araçlar kullanma, öğrenci merkezli ders işleme, mizah kullanma, olumlu sınıf ortamı sağlama, sosyal etkinlikler düzenleme
ve sosyal destek sağlama olduğu tespit edilmiştir.