Οι NEETs στην Ελλάδα και διεθνώς
Authors: Λυτρίβη Ιωάννα 
Published: November 2021

Το ερευνητικό αντικείμενο της παρούσας διατριβής είναι η κοινωνικά ευάλωτη ομάδα των νέων εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης και κατάρτισης, των NEETs, τα βασικά χαρακτηριστικά αυτής της ομάδας, όσο και οι επιπτώσεις της πολυετούς Κρίσης στη ζωή τους, η κατάσταση των πραγμάτων στην Ελλάδα και διεθνώς, αλλά και οι προκλήσεις σε επίπεδο δημόσιας πολιτικής. Η μεθοδολογική στρατηγική της Διατριβής συγκροτήθηκε πάνω στο τρίπτυχο: βιβλιογραφική έρευνα, δευτερογενής ανάλυση και ερμηνεία ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων και πρωτογενής ποιοτική έρευνα. Το ερευνητικό αντικείμενο προσεγγίζεται μέσα από την ερμηνεία της ετερογένειας του όρου NEET και την εννοιολόγηση όρων – «δορυφόρων». Επιχειρείται εκτεταμένη μελέτη και ανάλυση της κατάστασης των πραγμάτων διεθνώς μέσα από πηγές και δεδομένα υπερεθνικών και διεθνών Οργανισμών (ΕΕ, ΟΟΣΑ, ETF, Eurostat, Eurofound κλπ), όσο και μελέτη της κατάστασης των πραγμάτων στην Ελλάδα, μέσα από την επισκόπηση των ήδη διεξαχθεισών ερευνών εθνικής κλίμακας και των πρόσφατων ποσοτικών στοιχείων της Eurostat. Ακολουθεί πρωτογενής έρευνα πεδίου και συγκεκριμένα στοχευμένη ποιοτική έρευνα με τη χρήση ημι-δομημένης συνέντευξης. Στο τέλος, αναπτύσσονται ερευνητικά- θεμελιωμένες προτάσεις πολιτικής για την αντιμετώπιση και πρόληψη του φαινομένου των NEETs.Βασικά συμπεράσματα: Ύστερα από 10 (περίπου) χρόνια Κρίσης, το ζήτημα των άνεργων νέων και των NEETs παραμένει υπαρκτό στην Ελλάδα και διεθνώς.Σε επίπεδο της εννοιολόγησης, η έννοια NEET αποτέλεσε την «ομπρέλα» κάτω από την οποία στοιχήθηκαν οι πολύπλευρες ευπάθειες που αντιμετωπίζουν οι νέοι και η κύρια προστιθέμενη αξία της έννοιας NEET είναι ότι συμβάλλει στην κατανόηση της πολύπλευρης και πολυπαραγοντικής ευπάθειας των νέων στις σύγχρονες κοινωνίες. Περαιτέρω, ως προς τη συναισθηματική, ψυχολογική και κοινωνική κατάσταση των NEETs, παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα άγχους και περιορισμένη κοινωνική ζωή. Δεν αισθάνονται κοινωνικά αποκλεισμένοι και συνεχίζουν να σχεδιάζουν μια καλύτερη ζωή, καθώς παρά την απογοήτευσή τους, δεν εμφανίζονται απελπισμένοι.Ως προς προδιάθεση και στάση των NEETs προς τους φορείς διακυβέρνησης και το πολιτικό προσωπικό, αμφισβητούν σχεδόν συλλήβδην τους θεσμούς και τους φορείς διακυβέρνησης και δεν έχουν καμία εμπιστοσύνη στο πολιτικό προσωπικό. Ωστόσο, αντίθετα με ό,τι αποτυπώνεται στις προηγούμενες έρευνες, οι ερωτώμενοι στην μεγάλη τους πλειονότητα δεν ενοχοποιούν πλέον, κυρίως, την οικονομική κρίση για τη δυσμενή κατάσταση την οποία βιώνουν. Τέλος, επισημαίνεται μία παράμετρος που διαφοροποιεί τους Έλληνες NEETs από τους NEETs διεθνώς: ο θεσμός της ελληνικής οικογένειας και η λειτουργία του. Στην Ελλάδα, η οικογένεια φαίνεται να συνιστά το βασικό πλέγμα προστασίας για τα νεότερα μέλη, είτε αυτά ανήκουν σε ευπαθή ομάδα είτε όχι. Φαίνεται λοιπόν ότι η οικογένεια λειτουργεί για τους Neets ως policy substitute, με δεδομένη την αποδυνάμωση του Κράτους Πρόνοιας. Η οικονομική κρίση αποδυνάμωσε την οικογένεια ως πλέγμα προστασίας των μελών της, είτε εξαιτίας μείωσης του εισοδήματος από περικοπή σε μισθούς και συντάξεις, είτε εξαιτίας απώλειας θέσης εργασίας κάποιου/ κάποιων μέλους/ μελών της, ωστόσο συνεχίζει να στηρίζει τα νεότερα μέλη της και δη τους NEETs.