ÖZBƏKİSTANDA ÖLÜDOĞULMA HADİSƏLƏRİNİN SİSTEMLƏŞDİRİLMƏSİNDƏ XBT-10 TƏSNİFATININ TƏTBİQİ
Authors: Климашкин А.А. , Расуль-Заде Ю.Г. , Нуруллаев Т.Н. , Зайнобиддинова Д.С. 
Published: August 2024

В статье представлены результаты исследования проведенного с целью изучать мертворождений в Узбекистане и оценивать возможности внедрения системы МКБ-ПС в клиническую практику. В ходе ретроспективного когортного исследования были проанализированы 285 случаев мертворождения, произошедших в 24 родовспомогательных учреждениях Узбекистана в период с 2018 по 2022 год. Исследование показало, что в структуре мертворождений по МКБ-ПС выделяютса следующие основные категории: "A3: Внутриутробная гипоксия" (24,2%), "A6: Смерть плода по неуточненной причине в антенатальном периоде" (25,4%), "A2: Инфекционные болезни" (15,1%) и «Расстройства, связанные с ростом плода» (категория A5 + I6) – 14,0%. Среди состояний матерей наиболее распространёнными оказались категории "M5: Процессы без осложнений со стороны матери" (26,3%) и "M4: Медицинские и хирургические осложнения у матери" (24,9%). По мнению авторов, внедрение системы МКБ-ПС в Узбекистане является информативным и эффективным шагом. Это создаст устойчивую основу для сравнительного анализа показателей перинатальной смертности на национальном и международном уровнях, что расширит возможности разработки эффективных мер по снижению перинатальной смертности.

Məqalədə Özbəkistanda ölüdoğulma halları strukturunun analizi şərh edilmiş və bu sahəyə XBT-10 təsnifatının tətbiqi imkanları müzakirə edilmişdir. 2018-2022-ci il illər ərzində baş vermiş ölüdoğulma hadisələri retrospektiv kohort tədqiqatı aparılmışdır. Bundan ötrü Özbəkistanın müxtəlif bölgələrində yerləşən 24 tibb müəssisəsinin materiallarının perinatal ölüm üzrə ÜST təsnifatı nəzərə alınmaqla auditi aparılmışdır. Analizi aparılmış 285 hadisədən 256-sı (89,8%) antenatal, 10,2%-i intranatal ölümlə əlaqədar olmuşdur. Ölüdoğulma hadisələrinin XBT-10 üzrə təsnifatına əsasən təhlili göstərmişdir ki, 285 ölüdoğulma hadisəsindən 69-u (24,2%) A3 – “Bətndaxili hipoksiya” ilə əlaqədar olmuşdur. Digər ölüdoğulma hadisələri isə səbəblər üzrə aşağıdakı kimi bölünmüşdür: A6 kateqoriyası “Dölün antenatal dövrdə aydınlaşdırılmamış səbəbdən ölümü – 65/285 (25,4%); A2 kateqoriyası “İnfeksion xəstəliklər” – 43/285 (15,1%); “Dölün inkişafı ilə əlaqədar olan pozulmalar” (A5+I6) bütün ölüdoğulma hallarının 14%-ni (40/285) təşkil etmişdir. Ananın vəziyyətinin analizi zamanı aydın olmuşdur ki, 285 bətndaxili ölüm halından 75-i (26,3%) M-5 “Ana tərəfdən ağırlaşma olmayan” kateqoriyasına, 71-i (24,9%) isə M4 “Anada tibbi və cərrahi ağırlaşmalar”la əlaqəli kateqoriyaya daxil idi. Bu kateqoriyalar üzrə bətndaxili ölümlər hamiləliyin müddətindən asılı olmadan hər bir hestasiya yaşı dövründə daha yüksək olmuşdur. Müəlliflər bu fikirdədirlər ki, ÜST-ün perinatal ölümlər üzrə audit aparmaq üçün təkliflərinin və XBT-10 təsnifatının Özbəkistan ərazisində tətbiqi kifayət qədər informativ və effektlidir. Bu təsnifatın və audit üsulunun tətbiqi perinatal ölüm hallarının azaldılması üçün məqsədyönlü və effektiv təbdirlər görülməsi imkanlarını artırır.

The article presents the results of a study conducted to investigate stillbirths in Uzbekistan and assess the possibilities of implementing the ICD-PM system in clinical practice. A retrospective cohort study analyzed 285 cases of stillbirth that occurred in 24 maternity institutions in Uzbekistan from 2018 to 2022. The study revealed that in the structure of stillbirths according to the ICD-PM, the following main categories were identified: "A3: Intrauterine hypoxia" (24.2%), "A6: Fetal death due to unspecified cause in the antenatal period" (25.4%), "A2: Infectious diseases" (15.1%), and "Disorders related to fetal growth" (category A5 + I6) – 14.0%. Among maternal conditions, the most common categories were "M5: Processes without complications on the part of the mother" (26.3%) and "M4: Medical and surgical complications in the mother" (24.9%). The results of the study confirm that implementing the ICD- PM system in Uzbekistan is an informative and effective measure. It will create a sustainable basis for comparative analysis of perinatal mortality rates at national and international levels, thus broadening the potential for devising effective strategies to reduce perinatal mortality.