Empirical analysis of contagious financial crisis
Authors: Καμπούρης Ηλίας 
Published: September 2021

Αυτή η διδακτορική διατριβή μελετά τις επιπτώσεις της μεταδοτικότητας της μεταβλητότητας σε περιόδους κρίσεων. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, εξετάζονται εμπειρικά μεμονωμένα ερευνητικά προβλήματα, με στόχο την καλύτερη κατανόηση του θέματος. Η εμπειρική ανάλυση χωρίζεται σε πέντε μέρη / έρευνες που καλύπτουν τομείς χρηματοοικονομικής μόλυνσης στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα με επίκεντρο τα πιο πρόσφατα γεγονότα κρίσης.Το πρώτο μέρος εξετάζει τις επιπτώσεις της μεταδοτικότητας της μεταβλητότητας από τη Νότια προς τη Βόρεια Ευρωζώνη κατά τη διάρκεια της κρίσης δημοσιονομικού χρέους. Προτείνω το μοντέλο Dynamic Conditional Correlation (DCC) και το μοντέλο BEKK για τον εντοπισμό πιθανής συσχέτισης κατά την περίοδο 2005-2015. Αυτά τα δύο μοντέλα είναι τα καταλληλότερα για τον ποσοτικό προσδιορισμό των συσχετισμών μεταξύ των αγορών. Τα ευρήματα έδειξαν ότι και τα δύο μοντέλα συμπεριφέρονται τέλεια και είναι ευέλικτα για την παρουσίαση των επιπτώσεων. Ωστόσο, όταν πρόκειται για απεικόνιση των εξαρτώμενων συσχετίσεων, το μοντέλο ADCC φαίνεται να ταιριάζει καλύτερα. Επιπλέον, η Ισπανία και η Ιταλία είναι εκείνες οι χώρες που μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές σε όλες τις ισχυρές οικονομίες της Βόρειας Ευρωζώνης, ενώ οι αρνητικοί αποδόσεις της Ελλάδας είναι σε θέση να παρασύρουν τον γαλλικό δείκτη. Η Γαλλία, από την άλλη πλευρά, είναι η πιο συσχετισμένη χώρα με τη Νότια Ευρωζώνη. Τα συμπεράσματα υποστηρίζουν μια σημαντικά ενδιαφέρουσα συνεισφορά στην τεκμηρίωση της μόλυνσης στις κεφαλαιαγορές.Το δεύτερο μέρος μελετά την εξάπλωση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και της ευρωπαϊκής κρίσης δημοσιονομικού χρέους από χώρες της ευρωζώνης στην πραγματική οικονομία εξετάζοντας δέκα τομείς σε μεγάλες ανεπτυγμένες και αναδυόμενες χρηματιστηριακές αγορές. Πρώτον, χρησιμοποιώ το υπόδειγμα των Cappielo et al. (2006) και copula εξισώσεις για την ανίχνευση και διασταύρωση των συσχετισμών και της μετάδοσης. Δεύτερον, αποκαλύπτω στοιχεία συσχέτισης μεταξύ των δεικτών αβεβαιότητας πολιτικής και των αποδόσεων της χρηματιστηριακής αγοράς. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι καμία χώρα και τομέας δεν ήταν αρκετή σε σχέση με τα φαινόμενα διαρροής, υπογραμμίζοντας την περιορισμένη αποτελεσματικότητα των υπευθύνων χάραξης πολιτικής τόσο για την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση όσο και για την ευρωπαϊκή κρίση δημοσιονομικού χρέους. Η εμπειρική εφαρμογή αποδεικνύει τη σημαντική μεταβλητότητα και την εξάρτηση από την ουρά των πολυμετάβλητων κατανομών copula από τον χρηματοπιστωτικό τομέα σε πολλούς πραγματικούς τομείς της οικονομίας των ΗΠΑ. Επιπλέον, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι ορισμένοι τομείς, ιδίως η υγειονομική περίθαλψη, οι τηλεπικοινωνίες, οι επιχειρήσεις κοινής ωφελείας και η τεχνολογία, επηρεάστηκαν λιγότερο από την κρίση, όπως παρατηρεί και ο Baur (2011).Το τρίτο μέρος εφαρμόζει ένα μοντέλο δυναμικής συσχέτισης DCC για το συσχετισμό μεταβλητότητας και την αλληλεξάρτηση μεταξύ της κρίσης του ελληνικού δημοσιονομικού χρέους και της κυπριακής χρηματοπιστωτικής κρίσης. Η κρίση των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ δημιουργούσε μεγάλες διαταραχές στις περισσότερες μεγάλες οικονομίες. Λίγο αργότερα, το νέο οικονομικό πλαίσιο υποχρέωσε την Ελλάδα να μειώσει το υψηλό έλλειμμα και το δημόσιο χρέος. Στη συνέχεια, η κυπριακή χρηματοπιστωτική κρίση συνέβη μετά την πιστωτική εκδήλωση στην Ελλάδα. Πιθανά κανάλια μετάδοσης δημιουργήθηκαν μετά την απόφαση της κυπριακής κυβέρνησης να επιβάλει εισφορά τραπεζικών καταθέσεων σε αντάλλαγμα για τη διάσωση. Τα ευρήματα υποστηρίζουν την ύπαρξη μεταδοτικότητας κατά την περίοδο 2008-2013. Μέχρι το 2015, το οικονομικό περιβάλλον και στις δύο χώρες ήταν αρκετά διαφορετικό και αυτό είναι εμφανές στις συσχετίσεις τα τελευταία δύο χρόνια. Παρατηρώντας τη συμπεριφορά των συσχετισμών, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι και οι δύο οικονομίες αντιμετωπίζονται σαν «πειράματα» για να δοκιμάσουν μέτρα λιτότητας προκειμένου να εξασφαλίσουν οι υπόλοιπες συστημικές χώρες από πιθανή μεταφορά της κρίσης από την Ελλάδα στο κράτος τους.Το τέταρτο μέρος μελετά τις επιπτώσεις του δημοψηφίσματος του Ηνωμένου Βασιλείου για την παραμονή στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον Ιούνιο του 2016 και ακολούθως την ενεργοποίηση του άρθρου 50 σε 43 μεγάλες ανεπτυγμένες και αναδυόμενες χρηματιστηριακές αγορές. Προσδιορίζω ποιες χώρες είναι ευάλωτες στη μετάδοση και ποιες άλλες έχουν ασυλία κατά την περίοδο της αναταραχής. Συγκεκριμένα, σε διμετάβλητη βάση, χρησιμοποιώ δυναμική εξάρτησης μέσω copulas με μεταγωγή καθεστώτος των Silva Filho et al. (2012) χρησιμοποιώντας τις αποδόσεις ενδοημερήσιων αποδόσεων για τον εντοπισμό της μετάδοσης μεταξύ των χρηματιστηριακών αγορών. Τα εμπειρικά αποτελέσματα προσθέτουν σημαντικά στοιχεία στη βιβλιογραφία σχετικά με την οικονομική επιβάρυνση από το Brexit σε άλλες χώρες για ένα πολύ μεγάλο δείγμα μέχρι στιγμής. Από τα στοιχεία προκύπτει ότι η μεθοδολογία αναγνώρισε την άμεση οικονομική αλλοίωση που προέκυψε από τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος. Ωστόσο, η μετάδοση δεν ήταν επαρκώς σημαντική λόγω της σύντομης διάρκειας. Υποθέτω ότι η αρνητική αντίδραση στις αγορές ήταν γενικά μικρή και διατηρήθηκε μόνο για μικρό χρονικό διάστημα. Σε γενικές γραμμές, η αβεβαιότητα ήταν πολύ περιορισμένη, επειδή λίγες μέρες μετά την ημέρα της ψηφοφορίας, οι περισσότερες χρηματιστηριακές αγορές είχαν ανακάμψει πλήρως τις απώλειές τους. Επιπλέον, καμία σημαντική αλλοίωση δεν παράγεται από την ενεργοποίηση του άρθρου 50. Η προσέγγιση παρέχει σημαντικές πληροφορίες όχι μόνο στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής αλλά και στους επενδυτές σχετικά με την αντίδραση της χρηματιστηριακής αγοράς στο αναμενόμενο Brexit.Τέλος, το πέμπτο μέρος μελετά σχετικά με τα «συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης» (EWS) εξετάζοντας εάν μέτρα κινδύνου μετάδοσης, τα οποία βασίζονται στη μοντελοποίηση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος ως δικτύου, μπορούν να χρησιμεύσουν ως δείκτες έγκαιρης προειδοποίησης και να βελτιώσουν τις επιδόσεις από τις προβλέψεις κρίσης. Με αυτόν τον τρόπο, συνδυάζω αλγορίθμους ανάλυσης δικτύου και μηχανικής μάθησης για να δημιουργήσω ένα ακριβές υπόδειγμα για την πρόβλεψη των ευάλωτων περιόδων μετάδοσης κατά τη διάρκεια περιόδων κρίσης στις χρηματιστηριακές αγορές. Τα εμπειρικά αποτελέσματα προσθέτουν σημαντικά στοιχεία στη βιβλιογραφία, καθώς λίγες προηγούμενες μελέτες έχουν επικεντρωθεί στις τοπολογικές μετρήσεις του δικτύου στα χρηματοπιστωτικά δίκτυα. Όσον αφορά τα χρηματοπιστωτικά δίκτυα, ερμηνεύονται από ένα σημαντικό ποσοστό της πραγματικής γεωγραφικής θέσης των αγορών. Επιπλέον, η μεταβλητότητα των συσχετίσεων ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό την αστάθεια των κεντρικοτήτων όπου σημαντικές διαταραχές στις συσχετίσεις προκαλούν τεράστια μεταβλητότητα σε όλες τις κεντρικότητες. Βάσει αυτών των στοιχείων χρησιμοποιώ δοκιμές υποθέσεων για να προσδιορίσω τη δυνατότητα του κινδύνου μετάδοσης στο εσωτερικό του δικτύου. Τα αποτελέσματα επαληθεύουν την ύπαρξη κινδύνου μετάδοσης στις ημερομηνίες στις οποίες παρατηρούμε σημαντική αύξηση των συσχετίσεων και των κεντρικοτήτων. Όσον αφορά τα εμπειρικά αποτελέσματα της προσέγγισης μηχανικής μάθησης για την πρόβλεψη του κινδύνου μετάδοσης στο εσωτερικό του χρηματοπιστωτικού δικτύου, η ακρίβεια των SVM έφθασε στο 98,8%, κάνοντας τις προβλέψεις αρκετά ακριβείς. Το μοντέλο παρέχει σημαντικές πληροφορίες όχι μόνο στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής (ιδρύματα) αλλά και στους επενδυτές σχετικά με τη χρήση του δικτύου της χρηματοπιστωτικής αγοράς ως χρήσιμη συσκευή για τη βελτίωση της διαδικασίας επιλογής χαρτοφυλακίου με στόχο μια ομάδα περιουσιακών στοιχείων βασισμένη στην κεντρικότητά τους.