Πειραματική μελέτη της λειτουργίας του φλοιού των επινεφριδίων ύστερα από πρόκληση αιμορραγικού shock στον σκύλο
Authors: Παπαστεφάνου Αναστασία 
Published: January 2014

Η μη φυσιολογική λειτουργία του άξονα Υποθάλαμος-Υπόφυση-Επινεφρίδια που έχει παρατηρηθεί σε βαρέως πάσχοντες ασθενείς, ονομάζεται σχετική επινεφριδιακή ανεπάρκεια (ΣΕΑ) ή ανεπάρκεια κορτικοειδών λόγω σοβαρής νόσου. Στο σκύλο δεν έχει δημοσιευθεί μελέτη που να αφορά σε σκύλους που πάσχουν από υπεροξεία βαριά νόσο. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η μελέτη της εμφάνισης ΣΕΑ ύστερα από πρόκληση αιμορραγικού shock σε σκύλους. Χρησιμοποιήθηκαν δέκα υγιείς, νεαροί ενήλικοι θηλυκοί σκύλοι, φυλής Beagle. Κάθε σκύλος υποβλήθηκε σε τρεις μεταχειρίσεις και κάθε μεταχείριση διαρκούσε τρεις μέρες. Κάθε σκύλος συμμετείχε και στις τρεις ομάδες πειραματισμού, οι οποίες ήταν η ομάδα των μαρτύρων (ομάδα Μ), η ομάδα της χορήγησης αίματος (ομάδα Α) και η ομάδα της χορήγησης κρυσταλλοειδών (ομάδα Κ). Στις ομάδες Α και Κ γινόταν αφαίμαξη του 40% του όγκου του αίματός τους υπό γενική αναισθησία με τη χορήγηση θειοπεντάλης. Ύστερα από τρεις ώρες υποογκαιμίας γινόταν αναζωογόνηση με αυτομετάγγιση του αφαιρεθέντος αίματος ή τη χορήγηση κρυσταλλοειδών. Στην ομάδα Μ την πρώτη ημέρα του πειραματισμού, γινόταν έλεγχος της λειτουργίας των επινεφριδίων ύστερα από τέσσερεις ώρες γενικής αναισθησίας χωρίς την πρόκληση αιμορραγικού shock. Στις ομάδες Α και Κ ο έλεγχος της λειτουργίας των επινεφριδίων γινόταν ύστερα από δύο ώρες υποογκαιμικού shock και τέσσερεις ώρες γενικής αναισθησίας. Ο έλεγχος της λειτουργίας των επινεφριδίων τους γινόταν με τη χορήγηση 1 μg/kg εξωγενούς ACTH. Ο έλεγχος της λειτουργίας των επινεφριδίων επαναλαμβανόταν ύστερα από 24 και 48 ώρες, με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις ομάδες, χωρίς τη χορήγηση γενικής αναισθησίας. Διάγνωση της ΣΕΑ γινόταν με τον υπολογισμό της δ-κορτιζόλης. Ζώα θετικά για ΣΕΑ θεωρήθηκαν αυτά που εμφάνισαν τιμές δ-κορτιζόλης χαμηλότερες από το ήμισυ της χαμηλότερης τιμής της ομάδας των μαρτύρων. Επίσης, σε κάθε σκύλο γινόταν μέτρηση και της ενδογενούς ACTH. Η αφαίρεση του 40% του αίματος στα ζώα των ομάδων Α και Κ είχε ως αποτέλεσμα την πρόκληση αιμορραγικού shock. Το 50% των σκύλων της ομάδας Α και το 40 % των σκύλων της ομάδας Κ την πρώτη ημέρα μετά την αφαίμαξη εμφάνισαν ΣΕΑ, η οποία αποδόθηκε στο αιμορραγικό shock. Τη δεύτερη μετά την αφαίμαξη ημέρα, το 20% των σκύλων της ομάδας Α και το 10% των σκύλων της ομάδας Κ εκδήλωσαν ΣΕΑ, ενώ την τρίτη ημέρα κανένας σκύλος δεν εκδήλωσε ΣΕΑ. Τη δεύτερη και την τρίτη ημέρα του πειραματισμού δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων Α και Κ όσον αφορά στη δ-κορτιζόλη. Κανένας από τους σκύλους που εμφάνισαν ΣΕΑ δεν είχε κατώτερες των φυσιολογικών ορίων τιμές ενδογενούς ACTH. Επιπλέον, κανένας από τους σκύλους των ομάδων Α και Κ δεν εμφάνισε υπόταση ύστερα από τρεις ώρες γενικής αναισθησίας. Από τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης προκύπτει πως το αιμορραγικό shock προκάλεσε ΣΕΑ σε σκύλους που βρίσκονταν υπό γενική αναισθησία με θειοπεντάλη, από τα αρχικά στάδια εκδήλωσης του shock, πριν ακόμη εκδηλωθεί υπόταση. Η ΣΕΑ που εκδήλωσαν οι σκύλοι δεν ήταν υποφυσιακής προέλευσης, ενώ ο διαφορετικός τρόπος αναζωογόνησης δεν διαφοροποίησε τα ποσοστά εκδήλωσης ΣΕΑ 24 και 48 ώρες μετά την αναζωογόνηση. Τέλος, η ΣΕΑ που εκδήλωσαν οι σκύλοι των ομάδων Α και Κ λόγω αιμορραγικού shock ήταν αναστρέψιμη