Turizm gelişme modellemeleri açısından Antalya şehri
Authors: KAPAN Kaan , TİMOR Ayşe Nur 
Published: October 2018

Günümüzde çeşitli ülkelerde en önemli tatil alanları arasında yer alan birçok yerleşme, konaklama tesisleri ve ikinci evlerin yapımıyla birer sayfiye haline dönüşmüştür. Kıyılarda meydana gelen bu dönüşüm eskiden beri dikkati çekmiş ve birçok coğrafyacının üzerinde durduğu bir konu olmuştur. Kıyı yerleşmelerinin ilk turistin gelişinden başlayıp, tamamen birer turistik sayfiye durumuna gelene kadar olan aşamalarında çeşitlenme olduğu da gözlenmiştir. Bu bakımdan Young (1983) ve R.A.Smith (1991) gibi çeşitli araştırmacılar kendi gözlemlerine uygun birer gelişme aşamaları modeli oluşturmuşlardır. Ülkemizde gelişen kıyı sayfiye yerleşmelerinin de benzer aşamalardan geçtikleri ve benzer kalıpları edindikleri gözlenmektedir; “geçmişte başka fonksiyonların görüldüğü küçük yerleşmeler iken bu özelliklerini bazen kısmen bazen de tümüyle kaybederek birer tatil yerleşmesi karakterine bürünmekte, daha sonra da iyice büyüyerek kalabalıklaşmaktadırlar” (Timor, 2004; Doldur, 2014; Özgüç, 2017). Antalya’da benzer bir süreç geçirmiş, turizm ve rekreasyon faaliyetlerinin tüm ülkede gelişmeye başlaması ve sahip olduğu çeşitli çekicilik unsurları ile bir turizm yerleşmesi kimliğine bürünmüştür. Çalışmamızda Antalya şehri turizm gelişme modelleri açısından ele alınmıştır. Antalya’nın turizm fonksiyonu 1950’li yılardan sonra ön plana çıkmaya ve gelişmeye başlamıştır. Ancak kapasite sınırlarının kritik seviyelere ulaştığı şimdiden rahatlıkla gözlenebilmektedir. Oysa şehrin imajında var olan “moda olma özelliği ”nin günümüzde olduğu gibi gelecekte de korunması gerekmektedir. Bu çalışmayla, turizm fonksiyonu ön plana çıkan yerleşmelerin, örnek turizm modellemelerini incelemesi ve kendine çıkarım yapması hedeflenmektedir. Aynı zamanda planlamalarına bu örnekler üzerinden yön vermesi turizm destinasyonunun gelişimi açısından avantaj sağlayacaktır.Bundan başka, kıyı yerleşmelerinin ilk
turistin gelişinden başlayıp, tamamen birer turistik sayfiye durumuna gelene
kadar olan aşamalarında çeşitlenme olduğu da gözlenmiştir. Bu bakımdan Young
(1983) ve R.A.Smith (1991) gibi çeşitli araştırmacılar kendi gözlemlerine uygun
birer gelişme aşamaları modeli
oluşturmuşlardır. Ülkemizde gelişen kıyı sayfiye yerleşmelerinin de benzer
aşamalardan geçtikleri ve benzer kalıpları edindikleri gözlenmektedir; geçmişte
başka fonksiyonların görüldüğü küçük yerleşmeler iken bu özelliklerini bazen
kısmen bazen de tümüyle kaybederek birer tatil yerleşmesi karakterine
bürünmekte, daha sonra da iyice büyüyerek kalabalıklaşmaktadırlar (Timor, 2004;
Özgüç, 2017). Antalya da benzer bir süreç geçirmiş, turizm ve rekreasyon
faaliyetlerinin tüm ülkede gelişmeye başlaması ve sahip olduğu çeşitli
çekicilik unsurları ile bir turizm yerleşmesi kimliğine bürünmüştür.

Çalışmamızda Antalya
şehri turizm gelişme modelleri açısından ele alınmıştır. Antalya’nın turizm
fonksiyonu 1950’li yılardan sonra ön plana çıkmaya ve gelişmeye başlamıştır.
Ancak kapasite sınırlarının kritik seviyelere ulaştığı şimdiden rahatlıkla
gözlenebilmektedir. Oysa şehrin imajında var olan “moda olma özelliği ”nin günümüzde olduğu gibi gelecekte de korunması
gerekmektedir. Antalya’nın ve diğer sayfiye yerleşmelerinin planlamalarına
örnek turizm modellemeleri üzerinden yön vermeleri, gelişmeleri ve kalıcı
olmaları açısından kendilerine büyük avantaj sağlayacaktır.