Αγγειακή βλάβη στο τραυματικό εξάρθρημα του γόνατος
Authors: Αρεάλης Γεώργιος 
Published: August 2021

H παρούσα διατριβή αφορά την αναδρομική- κλινική και την πειραματική-νεκροτομική μελέτη του τραυματικού εξαρθρήματος του γόνατος και της πιθανότητας βλάβης της ιγνυακής αρτηρίας συνεπεία αυτού. Κλινική μελέτη: Από το 1994 μέχρι το 2010, 45 ασθενείς, 43 (95,6%) άνδρες (17- 65 ετών). Βλάβη στην ιγνυακή αρτηρία είχαν 11 (24,4%). Η αντιμετώπιση του εξαρθρήματος του γόνατος έγινε με εξωτερική οστεοσύνθεση (28/45, 62,2%), ανοικτή αποκατάσταση (15/45, 33,3%), συνδυασμένη εξωτερική και εσωτερική (1/45, 2,2%) και κλειστή ανάταξη και τοποθέτηση γυψονάρθηκα (1/45, 2,2%). Σε όλους τους ασθενείς με αγγειακή βλάβη στην ιγνυακή αρτηρία έγινε μηροϊγνυακή παράκαμψη με ανάστροφο φλεβικό μόσχευμα. Η μέση βαθμολογία της κλινικής έκβασης ήταν κατά το σύστημα Lysholm 70,57 και κατά το σύστημα IKDC 72,17. Στη συνέχεια οι ασθενείς χωρίστηκαν σε 2 ομάδες ανάλογα με την ύπαρξη ή όχι βλάβης στη ιγνυακή αρτηρία και δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ τους. Για να μελετηθεί η χειρουργική αποκατάσταση του εξαρθρήματος του γόνατος οι ασθενείς χωρίστηκαν σε 2 ομάδες και δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ τους. Οι απώτερες επιπλοκές στην τελική επανεξέταση ήταν 12 (30,77%). Δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση της εμφάνισης απώτερων επιπλοκών με το είδος της αποκατάστασης. Αναζητήθηκε συσχέτιση μεταξύ των αποτελεσμάτων και της ύπαρξης αρτηριακής βλάβης, αλλά δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά για καμία παράμετρο. Νεκροτομική μελέτη: Το πειραματικό μέρος έγινε στο Νεκροτομείο Αθηνών. Διενεργήθηκαν αγγειογραφίες στην ιγνυακή αρτηρία πτωματικών γονάτων. Συνολικά χρησιμοποιήθηκαν 31 πτώματα. Η πειραματική μέθοδος, περιελάμβανε: Ι. καθετηριασμό της ιγνυακής αρτηρίας, ΙΙ. διατομή των σταθεροποιητικών στοιχείων του γόνατος, ΙΙΙ. αγγειογραφία, υπό ακτινοσκοπικό έλεγχο, της ιγνυακής αρτηρίας με το γόνατο σε θέση ανάταξης και σε εξάρθρημα. Ως σκιαγραφικό χρησιμοποιήθηκε γαστρογραφίνη. Μελετήθηκαν 4 ομάδες εξαρθρημάτων: 1, υπερέκτασης- πρόσθιο, 2, βλαισότητας-ραιβότητας, 3, οπίσθιο και 4, στροφικό με οπίσθια παρεκτόπιση. Μετά το τέλος έγιναν μετρήσεις στις αγγειογραφικές εικόνες. Στο οπίσθιο και στο στροφικό με οπίσθια παρεκτόπιση εξάρθρημα έγινε μέτρηση της γωνίωσης στο τμήμα P2 ιγνυακής αρτηρίας. Βρέθηκε ότι υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά (p=,005) της γωνίας, στο οπίσθιο εξάρθρημα προκαλείται στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερη γωνίωση της ιγνυακής αρτηρίας σε σύγκριση με το στροφικό εξάρθρημα γόνατος. Στο εξάρθρημα υπερέκτασης και στο βλαισότητας-ραιβότητας έγινε μέτρηση λόγου της διαμέτρου του κνημιαίου κονδύλου προς τη μέση διάμετρο της ιγνυακής. Βρέθηκε ότι στο πρόσθιο-υπερέκτασης υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά αντίθετα με το βλαισότητας-ραιβότητας. Σε υπερέκταση ο μηχανισμός βλάβης είναι η διελκυσμός του αγγείου. Σε οπίσθιο και λιγότερο σε στροφικό εξάρθρημα η βλάβη προκαλείται από μεγάλη γωνίωση της αρτηρίας. Το τελευταίο δε συμφωνεί με τον αναφερόμενο στη βιβλιογραφία μηχανισμό, δηλαδή άμεση πλήξη από το οπίσθιο τμήμα του κνημιαίου κονδύλου επί της αρτηρίας. Συμπερασματικά, συνδυάζοντας τα πειραματικά και τα κλινικά δεδομένα βρίσκουμε ότι τα οπίσθια εξαρθρήματα τύπου KD-IV, δηλαδή αυτά στα οποία έχουν υποστεί ρήξη όλα τα συνδεσμικά στοιχεία του γόνατος και που έχουν μηχανισμό οπίσθιας παρεκτόπισης, έχουν την μεγαλύτερη πιθανότητα ύπαρξης αρτηριακής βλάβης. Σε αυτά ο μηχανισμός πρόκλησης της βλάβης είναι η μεγάλη γωνίωση της ιγνυακής αρτηρίας κατά τη διέλευσή της από τον μηρό, γωνίωση που αντιστοιχεί στον χαλινό της κατάφυσης του μέγα προσαγωγού προς τη λευκή γραμμή.