Μελέτη των δεικτών φλεγμονής σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο
Authors: Παπαδόπουλος Θωμάς 
Published: August 2021

Οι δείκτες φλεγμονής σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο διαδραματίζουν ενεργό ρόλο τόσο στην παθογένεια όσο και στην εξέλιξη της αθηροσκληρωτικής νόσου των στεφανιαίων αγγείων. Η παραγωγή τους φαίνεται να είναι συστηματική αλλά και πιθανώς τοπική από τις αθηρωματικές πλάκες των στεφανιαίων αγγείων. Παραμένει όμως ακόμη ασαφές σε ποιες περιπτώσεις έχουμε τοπική ή συστηματική παραγωγή αυτών των δεικτών και δε γνωρίζουμε ακριβώς τους μηχανισμούς και τη θέση παραγωγής τους.Σκοπός της μελέτης: Σκοπός της παρούσης διδακτορικής διατριβής είναι να διερευνηθεί η ύπαρξη φλεγμονώδους διαδικασίας σε ασθενείς με χρόνια ασυμπτωματική στεφανιαία νόσο και επίσης αν η φλεγμονώδης διαδικασία είναι συστηματική μόνον ή/και τοπικό φαινόμενο και, στην τελευταία περίπτωση, εάν προέρχεται από τις στεφανιαίες αρτηρίες ή και το μυοκάρδιο τής αριστερής κοιλίας.Υλικό: 40 ασθενείς που υπεβλήθησαν σε εμφύτευση αυτόματου απινιδωτή για σοβαρές κοιλιακές αρρυθμίες. Οι 22 από αυτούς είχαν στεφανιαία νόσο και από αυτούς οι 12 είχαν υποβληθεί στο παρελθόν σε αορτοστεφανιαία παράκαμψη. Από το σύνολο των 40 ασθενών οι 22 είχαν κλάσμα εξώθησης ≤40%, ενώ 6 ασθενείς δεν είχαν στεφανιαία νόσο, είχαν κλάσμα εξώθησης >40% και αποτελούσαν την ομάδα ελέγχου για όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες ασθενών.Μέθοδοι: Κατά τη διάρκεια εμφύτευσης του απινιδωτή έγινε ταυτόχρονη λήψη δειγμάτων αίματος από την αριστερή υποκλείδια φλέβα, τη ρίζα της αορτής και το στεφανιαίο κόλπο και προσδιορίστηκαν οι συγκεντρώσεις των κυτταροκινών IL-1β, IL-6, TNF-α, IFN-γ και hs-CRP.Αποτελέσματα: Στούς ασθενείς με στεφανιαία νόσο δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στα επίπεδα όλων των κυτταροκινών ανάμεσα σε όλες τις θέσεις αιμοληψίας. Οι ασθενείς με στεφανιαία νόσο χωρίς αορτοστεφανιαία παράκαμψη είχαν υψηλότερα επίπεδα IL-6 στη θέση του στεφανιαίου κόλπου σε σχέση με τους ασθενείς με αορτοστεφανιαία παράκαμψη. Όταν οι ασθενείς διαχωρίστηκαν σε αυτούς με στεφανιαία νόσο και κλάσμα εξώθησης >40%, σε αυτούς με στεφανιαία νόσο και κλάσμα εξώθησης ≤40%, σε αυτούς χωρίς στεφανιαία νόσο και κλάσμα εξώθησης ≤40% και στην ομάδα ελέγχου, διαπιστώθηκε ότι σχεδόν στο σύνολο των υπό μελέτη κυτταροκινών όλες οι ομάδες είχαν υψηλότερες τιμές στη θέση της αορτής σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Η hs-CRP στους ασθενείς με στεφανιαία νόσο και κλάσμα εξώθησης >40% ήταν αυξημένη σε όλες τις θέσεις σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Όταν η σύγκριση έγινε ανάμεσα στους ασθενείς με κλάσμα εξώθησης >40% και σε αυτούς με ≤40%, οι ασθενείς της δεύτερης ομάδας είχαν στη θέση της αορτής υψηλότερα επίπεδα IL-6 και TNF-α. Στο σύνολο των ασθενών της μελέτης τα επίπεδα του TNF-α και IFN-γ ήταν υψηλότερα στις θέσεις της αορτής και του στεφανιαίου κόλπου σε σχέση με την υποκλείδια φλέβα. Τέλος, όταν από το σύνολο των ασθενών αφαιρέθηκε η ομάδα ελέγχου, η IL-6, ο TNF-α και η IFN-γ ήταν επίσης αυξημένοι στα επίπεδα της αορτής και του στεφανιαίου κόλπου σε σχέση με την υποκλείδια φλέβα.Συμπεράσματα: Σε ασθενείς με χρόνια ασυμπτωματική σταθερή στεφανιαία νόσο δε φαίνεται να υπάρχει διαφορά στις συγκεντρώσεις των υπό μελέτη κυτταροκινών σε διαφορετικές θέσεις του καρδιαγγειακού δικτύου και ως εκ τούτου δε φαίνεται να υπάρχει τοπική παραγωγή στο επίπεδο των στεφανιαίων αρτηριών, εκτός ίσως από την IL-6 που είναι πιθανό να παράγεται σε πολύ μικρή ποσότητα σ’ αυτήν τη θέση. Στους ασθενείς αυτούς, επίσης, φαίνεται να υπάρχει αυξημένη φλεγμονώδης δραστηριότητα σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.Σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια (κλάσμα εξώθησης ≤ 40%) ισχαιμικής ή μη αιτιολογίας τα επίπεδα της IL-6 και του TNF-α ήταν αυξημένα στο επίπεδο της αορτής. Επομένως, μπορεί να παράγονται από το μυοκάρδιο της αριστερής κοιλίας και δυνητικά οι κυτταροκίνες αυτές μπορεί να εισέρχονται από τη ρίζα της αορτής στα στεφανιαία αγγεία και να ασκούν προφλεγμονώδη δράση στο τοίχωμά τους.Στο σύνολο των ασθενών τα επίπεδα του TNF-α, της IFN-γ και της IL-6 ήταν επίσης αυξημένα στη θέση της αορτής, προερχόμενα πιθανά πιθανώς από το μυοκάρδιο της αριστερής κοιλίας. Επομένως, μπορεί να συσχετίζονται με τη γένεση κοιλιακών αρρυθμιών.