bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Peran Kenabian Pentakosta bagi Pemberdayaan Rohani Untuk Perubahan dalam Masyarakat
Authors: Tuanakotta Paul Jary , Gultom Junifrius
Published: November 2024

This research explores the prophetic role within the Pentecostal tradition as a catalyst for social and political engagement, emphasizing responses to contemporary crises such as social inequality, and political authoritarianism. The research examines the biblical foundations of prophecy in both the Old and New Testaments, highlighting the dual nature of prophecy—foretelling and forth-telling—and its implications for justice, compassion, and truth. The study aims to understand how Pentecostal interpretation of prophetic roles inspires civic participation among believers in the context of modern global crises. Through theological literature review and case studies of Pentecostal engagement, the research seeks to uncover how the call for social involvement is interpreted and lived out within Pentecostal communities, addressing questions of how Pentecostalism's dynamic spirituality and emphasis on the Holy Spirit empower believers for transformative social action. The anticipated contribution is both academic and practical, aiming to stimulate further discussion within Pentecostal communities on the role of faith in public life and the potential of religious beliefs to drive positive social change in an increasingly complex and interconnected world.Penelitian ini mengeksplorasi peran kenabian dalam tradisi Pentakosta sebagai katalis bagi keterlibatan sosial dan politik, dengan menekankan respons terhadap krisis kontemporer seperti kesenjangan sosial, dan otoritarianisme politik. Penelitian ini mengkaji dasar-dasar kenabian dalam Perjanjian Lama dan Perjanjian Baru, menyoroti sifat ganda dari nubuatan—memprediksi dan menyatakan—dan implikasinya terhadap keadilan, belaskasihan, dan kebenaran. Penelitian ini bertujuan untuk memahami bagaimana penafsiran Pentakosta mengenai peran kenabian menginspirasi partisipasi masyarakat di kalangan umat beriman dalam konteks krisis global modern. Melalui tinjauan literatur teologis dan studi kasus keterlibatan Pentakosta, penelitian ini berupaya mengungkap bagaimana seruan keterlibatan sosial ditafsirkan dan dihayati dalam komunitas Pentakosta, menjawab pertanyaan tentang bagaimana spiritualitas dinamis Pentakostalisme dan penekanan pada Roh Kudus memberdayakan umat beriman untuk melakukan tindakan sosial yang transformatif. Kontribusi yang diharapkan bersifat akademis dan praktis, bertujuan untuk merangsang diskusi lebih lanjut dalam komunitas Pentakosta mengenai peran iman dalam kehidupan publik dan potensi keyakinan agama untuk mendorong perubahan sosial yang positif di dunia yang semakin kompleks dan saling berhubungan.
ARTISTIC ORIGINALITY AND POETIC MASTERY OF SHERNIYAZ’S HERITAGE
Authors: Karabulut F. , Pangereyev A.Sh. , Daulova Zh.T.
Published: November 2024

The article examines the poetic skill of Sherniyaz Zharylgasuly, the use of language, originality of expression. In addition to Sherniyaz being a famous poet, information is given about Sherniyaz’s literacy, his position as a mullah in the country and his rule. It analyzes Issatai’s participation in the uprising led by Makhambet, his feelings about the era in which he lived. Through the work of Sherniyaz, the image of the era is comprehensively analyzed. The article makes a comprehensive analysis of the work of Sherniyaz Zharylgasuly. In the scientific work Sherniyaz zhyrau’s contribution to Kazakh folklore was analyzed on the basis of linguistic image and explicit author's word usage in the creative laboratory. At the same time, the notion of oratory was considered broadly. Analyzing the concept of “Orator Sherniyaz” in the knowledge of the Kazakh people, the national common features of the worldview of the people, cognition of nature and environment were determined. The article analyzes Sherniyaz zhyrau in the national folklore of Kazakh people, linguistic image and explicit speech turns in his creative laboratory. On the basis of the genres of rhetoric and speech the creativity of the talented poet Sherniyaz, who made colonialism, tyranny and various problems of life the main theme of his works, was defined. Considering the work of Sherniyaz Zharylgasuly as the basis of the history of the development of literature as a literary tradition in the period of transition from oral to written literature in the XIX century, the integration of the results of the study of the poet's work into a unified system will be the scientific basis of the artistic sphere of the creative owner.
ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ИССЛЕДОВАНИЯ ТРАНСМЕДИАЛЬНОЙ И ХУДОЖЕСТВЕННОЙ РЕПРЕЗЕНТАЦИИ ОБРАЗА КАЗАХСТАНА
Authors: Абишева С.Д. , Хавайдарова М.М. , Молдагали M.Б.
Published: November 2024

В статье предлагаются новые подходы к проблеме исследования художественно-эстетической категории «своего в чужом» на примере образа Казахстана в мировой культуре. Обращение к таким видам искусства, как литература, живопись, музыка, кино, театр, инфографика и мн.др. способствует расширению представлений и знаний о Казахстане в мире.  Актуализируется набирающий силу в казахстанском литературоведении термин «казахстанский текст», под которым понимается уникальный комплекс, отражающий концепты казахского самосознания в виде идей, тем, образов, мотивов, средств художественной выразительности, стилистики и дискурса в зарубежной литературе. Авторы статьи наряду с понятием «казахстанский текст» вводят абсолютно новый термин «казахстанский след». Важным аспектом исследования является интеркультурная герменевтика, актуальная для казахстанского литературоведения. Данное исследование обусловлено необходимостью изучения узнаваемости образа Казахстана в мировом художественно-культурном пространстве. Сбор и систематизация фактов присутствия «казахстанского текста» позволят выявить факторы и тенденции распространения казахстанских культурных кодов в глобальном пространстве. В статье исследуется репрезентация образа Казахстана в мировой литературе XX–XXI вв., акцентируя внимание на произведениях, созданных на иностранных языках. Научная значимость работы заключается в восполнении недостатка исследований по теме «казахстанского текста» в мировой литературе последних двух столетий, что способствует усилению присутствия и узнаваемости казахстанской культуры на международной арене. Методология исследования включает социологический, интеркультурный, историко-функциональный и интермедиальный анализы. Выводы подчеркивают необходимость дальнейшего исследования и популяризации казахстанского культурного фонда через литературу, что расширяет знания о Казахстане и способствует укреплению культурных связей.
ОРАЗБЕК СӘРСЕНБАЕВ ПРОЗАСЫНЫҢ КӨРКЕМДІК ӘЛЕМІ
Authors: Жанұзақова Қ.Т. , Ахетов М.Қ. , Байбатшаева Ж.А.
Published: November 2024

Мақалада қарымды қаламгер Оразбек Сәрсенбаевтың кеңес заманындағы қоғамның тыныс-тіршілігін нанымды суреттеген «Шеңбер» романы мен  әңгімелерінің көркемдік әлемі қарастырылған. Романның көркемдік ерекшеліктеріне баса назар аударылып, шынайы өмір шындығы көркемдік шындықпен сабақтастықта сипатталғаны нақты деректермен берілген. Жазушы туындыларына арқау болған кейіпкерлердің барлығы күнделікті өмірде өзіміз көріп жүрген таныс адамдар мен  замандастар, ауыл адамдарының боямасыз болмысы мен қарапайым тіршілігі екендігі зерделенеді.  Әдебиет майталманының өз шығармаларында кейіпкерлердің ішкі әлеміне шынайы және нақты детальдар арқылы енуге мүмкіндік беретін бірқатар психологиялық әдістерді қолданғаны зерделенеді. Жазушы туындыларының  реалистік сипатта жазылып, адам мен қоғам, адам мен адам арасындағы күрдлеі қарым-қатынастарды психологиялық ситуациялар арқылы  бейнелеп, қазіргі қоғамда көтеретін әлеуметтік жүгі туралы қорытындылар жасалады. «Шеңбер» романында қарапайым шаруа адамдарының мінез-құлқы, өмірлік жағдайлардағы іс-әрекеттері мен сезім құбылыстары, тіршілік жайы қағаз бетіне боямасыз түсірілгені шынайы өмірдің көрінісін беретін мықты көркемдік қуатқа ие екені пайымдалады. Романдағы кейіпкерлердің сырт көзге тынық, бірақ үнемі терең моральдық күйзеліс, өз-өзімен ар-ожданы алдында тайталас жағдайында жүретінін суреттеу арқылы сөз саңлағының оқырманға әсер ету шеберлігіне назар аударған.
«АҚ ЖОЛ» ГАЗЕТІ ЖӘНЕ ХАЛЫҚ МӘДЕНИЕТІ
Authors: Жақан Д.С.
Published: November 2024

Мақалада  1920-1926  жылдар аралығында қазақ мәдени-саяи өмірінде маңызды рөл атқарған «Ақ жол» газеті беттерінде  жарияланған халықтық салт-сана, фольклорға қатысты материалдар арнайы зерттеу нысанына алынды. Жекелеген пікір, хабарламадан бастап, жарияланған фольклорлық мәтіндермен қатар мақала, кітап талқылау барысындағы пікір-таластар, ұсыныстар  назарға алынды. Сондай-ақ, баспа мәдениетін дамыту, халық  мұрасын бастырудың өзіндік ерекшелігіне мән беріп,  алғашқы тәжірибелерін қалыптастырудағы ой-пікірлері де қамтылды. Халық тұрмыс-тіршілігі мен мәдени мұрасына  қатысты «Ақ жол»  басылымында жарияланған сан түрлі сипатты   материалдарды жіктеу,  саралау  арқылы халық мұрасын жинау, жариялау, зерттеу ісі Алаш қайраткерлерінің саяси-идеялық ұстанымдарының маңызды бір бөлігі болғандығы айқындалды.  Сонымен қатар бұл атқарылған істердің  қазақ фольклортану ғылымының  даму, қалыптасу жолындағы белесті кезең  болғандығы ғылыми тұжырымдалды. Мақалада алаш қайраткерлерінің  түрлі қуғын-сүргін мен саяси қысымға қарамастан, ұлт рухын өшірмеудің амал-тәсілінің маңызды бөлігі ретіндегі  ұстанымдарына талдау жасалды. Алаштық жасампаз рухтың  бүгінгі өскелең ұрпақтың  ұлттық  санасы мен патриоттық сезімін тәрбиелеудегі  рөліне мән беріліп, ғылыми ой-танымдарының  қазіргі фольклортану ғылымын зерттеу ісіндегі жалғастығы қарастырылды.  Мақалада  «Ақ жол» беттерінде жарық көрген фольклорлық материалдарды талдау, талқылаулары арқылы Алаш қайраткерлерінің көшпелі дала мәдениетінің өзіне тән ерекшелігі мен даму жолына айырықша мән беріп, қазақ фольклоры мен қатар  туыстас түркі халықтарынының халықтық мұрасын да ортақ қазына тұрғысынан  қарастырған  көзқарастарына баға берілді.
«АЛПАМЫС БАТЫР» ЖЫРЫНДАҒЫ КЕЙІПКЕРЛЕР ЖҮЙЕСІНІҢ ТИПОЛОГИЯСЫ (Түркі халықтары негізінде)
Authors: Елесбай Н.
Published: November 2024

Түркі халықтарының ғасырлар бойы жадында сақтап, әр қайсысы ұзақ дәуірлерде өздерінің қоғамдық шаруашылығы, мәдениеті мен ғұрыптық ерекшеліктерін, діни-наным-сенімдерін сіңірген эпикалық эпосы – «Алпамыс батыр» жыры. Жыр туралы кеңестік дәуірден бастап қазақ және түркі ғалымдары арасында жырдың тарихилығы, генезисі, зерттелуі, түркі халықтары арасындағы сабақтастығы туралы ғылыми мақалалар, монографиялар жазылып, диссертациялар қорғалды. Алайда, батырлық эпостың түркі халықтарындағы ортақ типологиялық мәселелері толық қарастырмаған. Мақалада Алпамыс батырдың қазақ, қарақалпақ (Алпамыс), өзбек (Алпомиш) халықтарының жыр нұсқалары, башқұрт (Алпамыш пенен Барсынһылу), татарлардың (Алыпмамшан) ертегілік нұсқалары және алтайлықтардың мифтік аңызымен (Алып-Манаш) қатар, оғыз нұсқасындағы (Байбөріұлы Бәмсі-Байрақ) кейіпкерлер бейнесі типологиялық тұрғыдан салыстырылды. Аталған жеті нұсқада оқиға барысы бойынша кездесетін кейіпкерлер бейнесі, жер-су атаулары, уақыт өлшемдері т.б. деталдар нақты әрі түсінікті болу үшін кестелік сызба бойынша берілді. Түркі халықтарына ортақ қаһармандық эпос Алпамыс жырын типологиялық салыстырудың нәтижесінде түркі елдері арасындағы жыр (не ертегі, миф) нұсқаларының ортақ тұстары мен өзіндік ерекшеліктері айқындалды. Яғни, қазақ, қарақалпақ, өзбек жырларындағы ішкі сюжет, кейіпкерлер образы, оқиға мазмұны жалпы жағынан ұқсас болып келеді және олардың түп төркіні «Қорқыт ата» кітабындағы «Бәмсі-Байрақ» жырынан бастау алатыны салыстыру барысында ғылыми негізде дәлелденді. Сонымен қатар зерттеуші ғалымдардың түрлі болжамдарын қорыту барысында «Алпамыс» жырының Сыр өңірі бойында оғыздар арасында дүниеге келгені дәйектелді.
М.ОМАРОВАНЫҢ ПЬЕСАЛАРЫНДАҒЫ ДӘСТҮРЛІ ЖӘНЕ МОДЕРНИСТІК АЙШЫҚТАР
Authors: Құдайбергенов Н.Д.
Published: November 2024

Бұл мақалада қазіргі қазақ драматургиясының көрнекті өкілі М.Омарованың драмалық туындылары талдау нысанына алынған. Себебі, 30-дан астам пьеса жазған және оның 25-і республикалық һәм облыстық театрларда қойылған автордың шығармалары әлі күнге дейін әдебиеттанушылардың назарына көп іліге қойған жоқ. Мақалада драматургтің қаламгерлік қолтаңбасы, көркем шығармаларының өзіндік ерекшеліктері қазіргі әдебиеттің көркемдік-эстетикалық үрдістері аясында талданады. М.Омарова – тарихи тақырыпты та, заманауи тақырыпты да қатар игерген жазушы. Сондықтан, мақалада жазушы-драматургтің тарихи жанрдағы пьесаларымен бірге, қоғамның қазіргі түйткілді мәселелерін арқау еткен туындылары да талданып, олардың жанрлық-стильдік, мазмұндық-формалық ерекшеліктері туралы сөз етіледі. Әдетте, жазушы тарихи тақырыптағы шығармаларында классикалық әдебиеттің поэтикалық мүмкіндіктерін кеңінен қолданатын болса, қоғамның әлеуметтік мәселелерін арқау еткен шығармаларында модернизм мен постмодернизм поэтикасының мүмкіндіктерін пайдаланатыны байқалады. Біз оны жазушының көркем шығармаларындағы уақыт пен кеңістіктен, кейіпкерлер бейнесінен және шығарма тілінен көреміз. Өз кезегінде жазушының заманауи тақырыптағы пьесалары түрлік-формалық, нарратологиялық-дискурстық тұрғыдан да өзгеше екендігі анықталды. Мақала қазіргі қазақ драматургиясының беталысын бағамдап, болашағына болжал жасауға, қазіргі жас қаламгерлердің қолтаңбасын тануға, жаңа драма жанрының табиғатын тереңірек түсінуге және М.Омарованың шығармашылық әлемімен жақынырақ танысуға сеп болады.
ТОПОНИМИЧЕСКИЙ ФОЛЬКЛОР КАК ЖАНР УСТНОГО НАРОДНОГО ТВОРЧЕСТВА
Authors: Шуриева А. , Жеткизгенова А. , Досыбаева А.
Published: November 2024

В статье рассматривается вопрос об актуальности и значимости изучения топонимического фольклора как жанра (формы) устного народного творчества тюркских народов. Топонимический фольклор – это своеобразные сюжетно завершенные рассказы, повествующие о причинах наименования отдельных географических объектов. Целью работы является рассмотрение тюркского топонимического фольклора как основы географических названий местностей. Исследование связи топонимии и фольклора – явление, включающее в себя историческую действительность, культурные ценности и национальную самобытность. В качестве основных методов исследования избраны обзор литературы, сбор и систематизация данных, лингвистическая интерпретация, комплексный этимологический анализ, историко-культурный и описательный методы. Новизна исследования заключается в определении особенностей связи фольклора и топонимии. Топонимические легенды можно назвать важной составляющей духовного и культурного наследия тюркских народов. Выявляются жанровые особенности топонимических сюжетов. Известно, что топонимические легенды и предания могут считаться важной составляющей духовного и кросс-культурного наследия тюркских народов. Обосновано отнесение географических названий, имеющих топонимические легенды в их семантическом содержании, к топонимическим территориальным системам, их понимание в качестве источника геоинформации. Акцентируется внимание на важности использования топонимических легенд в сфере туризма, учебно-воспитательной деятельности. Выводы, сделанные в ходе исследования, позволяют определить, что жанры народной прозы, основной целью которой является раскрытие признаков древнего культурного наследия, познаются через топонимы.
ОБРАЗЫ КОБЫЗА, БАЛБАЛОВ И КУЛПЫТАСОВ В РАМКАХ ВОПЛОЩЕНИЯ КОНЦЕПТА ИНОБЫТИЯ В СОВРЕМЕННОМ ИСКУССТВЕ КАЗАХСТАНА
Authors: Келсінбек М.М. , Шарипова Д.С. , Мусабекова Л.Д.
Published: November 2024

Статья посвящена процессам отражения феномена сакрального в современной живописи и графике Казахстана. Предметом изучения стала тема инобытия. Наше внимание было сфокусировано на объектах, которые в тюркской космологии занимают пограничное положение между обыденным и сакральными мирами – кобызе, балбалах и кулпытасах. Актуальность статьи связана с общей тенденцией в различных гуманитарных науках, связанной с переключением внимания от антропоцентризма к объект-центричной точке зрения. Изучение предметного кода жанровой и исторической живописи было сопряжено с анализом приемов, к которым прибегают авторы, их стилистических предпочтений, особенностей образного воплощения предметов, раскрытием символики и функций вещей в пространстве картины. Рассмотрены использование приема остранения и отхода от реалистического дискурса к импрессионистической и кубистической стилистике. Отмечено, что наряду с воссозданием мифопоэтической картины мира современные авторы через предметный мир кодируют свою позицию и восприятие ценностной иерархии и нацелены на активное взаимодействие со зрителем, передачу эмоциональных переживаний и размышлений. В русле исследований памяти высвечивается значимость визуальных образов вещного мира номадов, которые становятся коммеморативными образами, приближающими современного зрителя к глубокому познанию прошлого своей страны.
МАҢҒЫСТАУ ӨҢІРІ АҚЫНДЫҚ-ЖЫРАУЛЫҚ МЕКТЕБІНІҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Authors: Қамарова Н.С.
Published: November 2024

Бұл мақалада Маңғыстау ақындық-жыраулық мектебінің зерттелуі, артына мол мұра қалдырып, ақындық дәстүрді дамытып, ақындық-жыраулық мектеп қалыптастырған Маңғыстау өңіріндегі сонау Сыпыра, Асан Қайғы, Өгізбай Малгелдіұлы жыраулардан басталған жыр көшінің үзілмей ауызша жеткізілуі, асыл сөздің құдіреті туралы айтылады. Маңғыстаудың ақын-жырауларының шәкірттері, шәкірттерінің ұстаз туындыларын ел арасына кеңінен насихаттап жүретіні, ақын-жыраулардың эпикалық, шежіре жырларды да шебер орындаушы екендігі, ақын-жырауларға ақындықтың қонуы, түс көруі, түсінде аян беру сияқты психологиялық үдеріс туралы да сөз болады. Абыл, Қалнияз, Нұрым, Қашаған, Ақтан, Сәттіғұл және тағы басқа ақын-жырау мұраларынан мысалдар алынып талданды. Маңғыстау өңірі жырауларының жырлаған ғұрыптық жырлары, оның ішінде «Тойбастар», беташар, бата, көңіл айту, жұбату, естірту, жоқтау, терме, арнау, толғау жанрының бәрінде дерлік кездесетіні, тақырыптары сипатталады. Ақындар жырлаған «Тойбастардың», бата жанрының, Маңғыстау өңірі ақын-жыраулары айтысының ерекшеліктері, ақын-жыраулар туындыларында ғасырлар бойы ел аузында халық даналығына, нақылға айналған қанатты оралымдар, Маңғыстау өңірі ақындары жырларындағы Махамбет дәстүрі, оның ішінде Абыл, Қалнияз ақындар жырларының Махамбетпен үндестігі, Маңғыстау ақын-жыраулар жыр-толғауларындағы Махамбет сарыны талданды. Жыраулар поэзиясында ақынның болмысын, асқақ рухын, ақындық «Менін» таныту үшін «мен» жіктеу есімдігінің функционалдық, жырдағы  дейскистік қызметі де аталады. Маңғыстау ақындық, жыраулық мектебінің ерекшеліктері зерделенді. Ақын-жыраулар мұраларының ұқсастықтары мен ерекшеліктерін айқындауға ден қойылды. Мақаланың ғылыми-зерттеу нәтижелерін, түйінделген тұжырымдарын қазақ ақын-жырауларына, авторлық ауызша поэзияға қатысты зерттеу жұмыстарында талдап-таразылау барысында пайдалануға болады.
МЕЙЕРХОЛЬД БИОМЕХАНИКАСЫНЫҢ САХНА ТІЛІНДЕГІ АРТИКУЛЯЦИЯ МЕН ЭКСПРЕССИВТІЛІККЕ ӘСЕРІ ЖӘНЕ ЗАМАНАУИ ТЕАТР КЕҢІСТІГІНДЕ ҚОЛДАНЫЛУЫ
Authors: Жұмаш A.Е. , Билалов Е.А.
Published: November 2024

Қазақ театр өнерінің әлемдік сахна кеңістігіне шығуға немесе әлемдік театрларымен терезесі тең болу үшін тіпті заманауи жаңа биіктерден көріну үшін, классикалық болмаса бүгінгі күн драматургиясын дәстүрлі жолмен сахналау аздық етеді. Олай болса қойылымдардың сахналық шешімін жаңа қырынан көрсеткіміз келсе, актерлық ойын методикасын, тәсілін жаңа деңгейге көтергіміз келсе, сахнада сөйлеу мәнері нақты, қарқынды, мәнерлі болу үшін жаңа бағыт іздеу керектігі бесенеден белгілі. Яғни бұл мәселе сұранысқа ие болып тұрған бүгінгі қазақ театр кеңістігінде өте актуалды жағдай. Сондықтан театр актері әрі ұстаз ретінде іздене келе, біздің қазақ театр өнерінде қолданыста болмаған, болса да бірлі-жарым қойылымдарда азды-кем қолданылған, бірақ кеңінен зерттелмеген, өткен ғасырда постсоветтік елдерде, Ресейде пайда болып, тек Ресей театрларында, оның өзінде де кейбір театрларда ғана қолданылған Мейерхольд биомеханикасы жайлы ізденісімді жаңа күнге, жаңа буынға сахналық тәжірибе ретінде ұсынуды жөн көрдім. Себебі Мейерхольд биомеханикасын біз атын естіп білсекте әлі қыр-сырына ғылыми бағытпен бара қоймаған өте тың, қиын және терең ізденіс пен дайындықты талап ететін бүгінгі күннің сұранысына дәл келіп тұрған тәсіл.Бұл ғылыми мақала Мейерхольд биомеханикасының сахна тіліндегі артикуляция мен экспрессивтілікке әсерін зерттейді, сонымен қатар оның қазіргі театр өнерінде қолдануын қарастырады. Бұл тәсіл актерлік шеберліктің  дамуына айтарлықтай үлес қосты. Мақала Мейерхольд биомеханикасының негізгі принциптерін сондай-ақ заманауи театр өнеріндегі зерттеулер мен практикалық қолдану мысалдарын да қарастырады.Талдау кезінде Мейерхольд өзі сахналаған Гогольдің «Ревизоры»  және М.Әуезов театрында қойылған Ғ.Мүсіреповтің «Махаббат дастаны» (реж.Қ.Сүгірбеков) спектаклдері арқылы «биомеханика» тәсілінің актерлық ойынның басқа форматта болуымен қатар, оның сахна тілі мен сахна тіліндегі артикуляцияға ықпалының нақты екеніне көз жеткіздім. Мейерхольд биомеханикасын  заманауи театр өнерінде  қолдану және сахна тіліне қатысты ерекшелігін білу, актрелерге өз мүмкіндіктерін кеңейтуге және есте қаларлық әрі әсерлі қойылымдар, көркем бейнелер жасауға мүмкіндік береді. Осы жолдағы ізденіс пен жасалатын жұмыстар, қойылатын қойылымдармен кез-келген халықаралық додаларда өзге елдермен тереземіз тең боларына кәмілмін.
ҚУЫРШАҚ ТЕАТР ФЕСТИВАЛІ: ДӘСТҮР МЕН ЗАМАНАУИ ҮДЕРІСТЕР (VІ «Ортеке» халықаралық қуыршақ театрлар фестивалі мысалында)
Authors: Ташимова М.М.
Published: November 2024

Мақалада еліміздің мәдени өмірінде үлкен маңызы бар шара, Алматыда 2023 жылдың 21-29 сәуір аралығында өткен «Ортеке» VІ Халықаралық қуыршақ театрлары фестивалінің шығармалық келбеті, өткізу барысындағы жетістіктер мен мәселелер жан-жақты қарастырылып, театртанушылық көзқарас білдіріледі. Фестивальге қатысқан Маңғыстау облыстық қуыршақ театры Ғ.Мүсіреповтің «Қозы көрпеш – Баян сұлу» 7+), Шымкент қалалық қуыршақ және жасөспірімдер театры К.Исаев, М.Малдыбаеваның «Саяхатшы тасбақа» 6+, Ақмола облыстық орыс драма театрының жанынан ашылған «Kinder Theater» труппасы Г.Х.Андерсеннің «Шақпақты қыз» («Девочка со спичками» 7+), Ақтөбенің «Алақай» қуыршақ театры Ш.Айтматовтың «Ақ кеме» 12+, Алматы Мемлекеттік қуыршақ театры Абай шығармаларының негізіндегі сахналық жүйе (сахн. жүйе жасаған Е.Локшина) «Мен бір жұмбақ адаммын. Абай»16+, Грузияның И.Гогебашвили атындағы Кутай мемлекеттік кәсіби қуыршақ театры Г.Х.Андерсеннің «Ұсқынсыз үйрек» («Гадкий утенок»)  қойылымдарына талдау жасалады. Қуыршақ өнерінде театр фестивальдерінің алатын орны ерекше. Қуыршақ театрының даму үрдісіне қарай бұл өнердің түрлі мерекелерін өткізу сонау кәсіби даму жылдарымен астасып жатыр. Олай дейтініміз Қуыршақ театрлары фестивальдерінің маңыздылығы, театр ұжымдарының шығармалық өсуі, дамуы, түрлі театрлардың бір-бірімен етене араласу арқылы тәжірибе алмасуымен ұштасады. Театр ұжымдарының кәсіби дамуына, актерлер шеберлігінің шыңдалуына, қуыршақ театрлары режиссурасының түрлі трактовкалар жасауына, қуыршақ жасау шеберлігінің артуына алып келетін маңызды шара болмақ. Елімізде өткізілген халықаралық Қуыршақ театрларының фестивальдері әлемдегі театрларда болып жатқан түрлі жаңалықтар мен ізденістерді паш етті. Соның арқасында отандық қуыршақ театрларында шығармалық тың реформа пайда болып, бұрын соңды қуыршақ театрлары тек кіші жастағы балаларға арналған деген қасаң пікір жойылды. Жасөспірім, ересек балалар мен үлкендерге арналған спектакльдер сахналау шығармашылыққа жол тартты. Мақала авторы аталған  фестивальге қатысқан отандық және шет елдік спектакльдерді талдап, режиссерлік трактовкаларды салыстыра сараптайды.
SOME FEATURES OF PERFORMANCE TECHNIQUES ON THE KAZAKH PRIMA KOBYZ
Authors: Shugay A. , Bultbayeva A.
Published: November 2024

The improvement and advancement of performance on the four-string prima kobyz have contributed to the development of technical and bowing capabilities in musicians, such as increased agility in the fingers of the left hand. Pieces that were performed exclusively by students of higher educational institutions 50 years ago are now part of the curriculum in specialized music schools. In this context, the aim of this article is to describe the complex performance techniques of the modern prima kobyz and offer recommendations for overcoming the associated challenges. The tasks derived from this aim include exploring the formation of performance art and classifying the bowing techniques found in prima kobyz repertoire. The relevance of the study is underscored by the increasing level of performance on this instrument, the need for a classification system for bowing techniques, and the analysis of general trends in overcoming technical difficulties in playing the instrument. The scientific and methodological significance of this research lies in its practical application, which relates to both the educational process and performance practice. The practical significance of the study’s findings is that they can enhance the content of courses such as 'History of Performing Arts' and 'Methods of Teaching Special Disciplines.' The article applies performance analysis, content analysis, and qualitative methods to develop a grounded theory regarding performance issues with the prima kobyz. The prima kobyz has gradually lost many of the traditional kobyz's characteristic features (such as the open body, leather structure, and inclined neck) and has become a new national instrument. This transformation is due to its structural similarity to the violin, the incorporation of violin techniques, and the establishment of European academic principles in modern prima kobyz performance techniques.
Studi sulla tradizione poetica nel Quattro-Cinquecento
Authors: Grieco Daphne ,   Scuola Superiore Meridionale di Napoli-Université de la Sorbonne Nouvelle, Zava Giulia ,   Scuola Superiore Meridionale di Napoli-Université de la Sorbonne NouvelleOpera del Vocabolario Italiano - CNR, Russo Walter , Guassardo Giada ,   Università degli Studi di Milano, Russo Camilla ,   Università degli Studi di Trento, Carlomusto Alessandro ,   Università degli Studi di Roma “La Sapienza”, Largaiolli Matteo ,   Libera Università di Bolzano, Davoli Francesco ,   Università degli Studi di Venezia Ca’ Foscari, Amendola Francesco ,   Università degli Studi di Milano, Liguori Marianna ,   Università degli Studi di Padova, Del Cengio Martina ,   Università degli Studi di Roma “La Sapienza”, Casiraghi Chiara ,   Università degli Studi di Milano
Published: November 2024

Il volume raccoglie gli atti del seminario Tradizione dei testi lirici tra manoscritti e stampa nel Quattro-Cinquecento, tenuto a Milano il 3-4 novembre 2022. L’incontro era destinato a giovani studiosi impegnati in ricerche di prima mano sulla poesia italiana del Rinascimento, che hanno potuto così illustrare indagini capaci di illuminare singoli frammenti della nostra storia letteraria, ma anche di toccare questioni più ampie, intrecciando fecondi rapporti con discipline quali la codicologia, la storia dell’arte e della musica, lo studio dei classici. La presenza di affermati studiosi ha arricchito il seminario di un dialogo tra generazioni diverse e ha permesso ai relatori di affinare i loro contributi, che vengono offerti alla lettura nella collana open access “Consonanze”, in modo da facilitare la diffusione dei risultati acquisiti.
Piccoli grandi libri. Il Petrarca da mano nel Rinascimento
Authors:   Scuola Superiore Meridionale di Napoli-Université de la Sorbonne Nouvelle, Grieco Daphne
Published: November 2024

Il contributo si propone di tratteggiare l’evoluzione di una particolare for-ma-libro, quella da mano, all’interno della tradizione dei Rerum vulgarium fragmenta tra i secoli XV-XVI. A tal fine, si è presa in considerazione sia la tradizione manoscritta sia quella a stampa, focalizzando l’attenzione sulle scelte di confezione dei volumi e sulle interazioni tra il mondo del codice e quello della presse. Altresì si è cercato, attraverso l’analisi di alcuni elementi (quali annotazioni manoscritte, legature et similia, sintomo del legame tra i lettori e l’opera), di arrivare a una migliore comprensione della compo-sizione del pubblico e del rapporto che quest’ultimo aveva con il Canzo-niere.
Per le rime di Filippo Nuvoloni: precisazioni sulla raccolta del ms. Add. 22335 della British Library
Authors: Russo Walter
Published: November 2024

Nonostante gli studi che, di recente, si sono occupati, talvolta marginal-mente, della raccolta di rime del mantovano Filippo Nuvoloni, la sua opera risulta ad oggi inedita ed errori ripetuti nel tempo non ne hanno permesso un’analisi precisa e lineare. Inserendosi nella tradizione di Dilemmi, Craco-lici, Agostini e Pantani, il presente contributo si propone di ripercorrere – attraverso la consultazione diretta del testimone unico – macrotesto, temi e motivi delle rime nuvoloniane tràdite dal ms. Add. 22335 della British Library. Il risultato è uno studio preliminare propedeutico a una edizione critica del testo.
Sulle rime giovanili di Giovanni Filoteo Achillini: primi appunti per un’edizione
Authors:   Università degli Studi di Trento, Russo Camilla
Published: November 2024

Il letterato bolognese Giovanni Filoteo Achillini, già noto per le Collettaneein morte di Serafino Aquilano (1504), per il Viridario (1513) e per il Fidele(di incerta datazione), ci ha lasciato anche un canzoniere tramandato dal ms. Acquisti e Doni 397 della Biblioteca Medicea Laurenziana di Firenze, scoperto dalla critica in tempi relativamente recenti e dedicato a Costanza, musa ispiratrice di tutta la sua attività letteraria. Il contributo propone una prima panoramica sulle principali questioni poste dalla tradizione di queste rime, in vista di una prossima edizione. Si affronteranno in particolare due questioni: quella dell’autografia del codice, il cui dossier si arricchisce oggi di una nuova testimonianza, utile anche per mettere meglio a fuoco il rap-porto del poeta con uno dei suoi autori di riferimento, il Dante della Com-media; e il lavoro variantistico condotto dall’autore sia sulla raccolta nel suo insieme sia sui testi successivamente reimpiegati nel Viridario e nel Fidele.
Dare un ordine alla «varietà confusa»: la raccolta degli epigrammi volgari del Baldi nei tre manoscritti autografi
Authors:   Università degli Studi di Milano, Casiraghi Chiara
Published: November 2024

La fervente attività letteraria di Bernardino Baldi, in equilibrio tra classi-cismo erudito e gusto per lo sperimentalismo poetico, è interessata anche dall’esercizio in volgare del genere greco-latino dell’epigramma: un pro-getto letterario pluriennale, fatto di incrementi e rifacimenti, cristallizzato, nel suo progressivo iter redazionale, in tre manoscritti autografi, per gran parte ancora inesplorati. Scopo dell’intervento è innanzitutto quello di illu-strare le principali caratteristiche specifiche dei tre codici e i loro rapporti reciproci. In secondo luogo, l’analisi si concentrerà sulle differenti stra-tegie di ordinamento dei testi interne ai tre manoscritti e sul modo in cui queste modellano il principio della varietas, oltre che il generale impianto macrostruttrale e paratestuale della raccolta.
comportamento concludente nel rapporto di lavoro
Authors: Smuraglia Carlo
Published: November 2024

È la seconda monografia di Carlo Smuraglia, pubblicata nel 1963 da Giuffrè e forse la sua opera meno conosciuta. Nondimeno, essa rimane a tutt’oggi uno dei pochissimi studi dedicati al tema e, nonostante le numerose grandi riforme che hanno cambiato il volto del diritto del lavoro nel corso degli anni che ci separano dalla sua pubblicazione, mantiene elementi di attualità dai quali ancora oggi non è possibile prescindere. La tesi di fondo è che non si possa accertare l’esistenza di un accordo sulla base della presunzione dell’accettazione di un determinato trattamento. Dalla ricezione di un salario o da una modifica del rapporto, scrive Carlo Smuraglia, l’unica certezza giuridica che se ne può dedurre è quella della ricezione o dell’applicazione delle nuove condizioni di lavoro. È forse sul piano delle richieste di flessibilità della prestazione lavorativa e della variegata galassia di forme di disponibilità che sono richieste al lavoratore che il tema dell’interpretazione del comportamento concludente del lavoratore sembra assumere oggi ancora più rilevanza. Ma i principi e i criteri ermeneutici che Carlo Smuraglia aveva elaborato  nel lontano 1963 dovrebbero oggi essere rivalutati anche alla luce del superamento della stabilità del rapporto di lavoro avvenuta con le riforme della disciplina dei licenziamenti del 2012 e del 2015.
ANALYSIS OF KNOWLEDGE AND ATTITUDES REGARDING PAIN MANAGEMENT IN NURSES WORKING IN NEONATAL UNIT
Authors: LATIF Z , QASIM S
Published: November 2024

Effective neonatal pain management is crucial in Neonatal Intensive Care Units (NICUs), yet gaps in knowledge and attitudes among nursing staff can impact the quality of care. Understanding these gaps is essential to developing strategies for improved training and patient care outcomes. Objective: To assess the knowledge and attitudes regarding management in nurses working in neonatal ICU. Methods: The cross-sectional study was conducted in the Neonatal Intensive Care Unit Hospital from September 2023 to August 2024. A total of 100 neonatal nurses working in the NICU for at least a year were included in the study. Data was collected through a 42-item questionnaire divided into three sections. The first part included 10 questions about nurses’ demographics. The second part included 21 questions to inquire about knowledge of neonatal pain management which could be answered on a Likert scale from 1 to 5 with being strongly disagree and 5 being neutral. The last sections included 11 questions to assess nurses’ attitudes regarding the subject which could be responded to on a Likert scale. Results: Nurses had a poor knowledge level regarding neonatal pain management. 92% of nurses were capable of identifying a neonate in pain, however, 30% wrongly agreed that neonatal pain response was less than adults. 32% of nurses were of the perspective that parents should not be present during invasive procedures. 50% of nurses wrongly thought of sedation as the best pain relief. More than 80% of nurses were positive about palliative care for chronically ill neonates. However, 45% of nurses did not think that surgeries and invasive procedures should ease neonatal pain. Conclusion: Poor knowledge and moderately satisfactory attitude were noted in neonatal nurses regarding neonatal pain management. Improvement in awareness programs and training is urgently needed to improve patient care.
UNDERSTANDING THE LEVEL OF KNOWLEDGE AMONG NURSES ABOUT FIRE SAFETY IN TERTIARY CARE HOSPITAL LAHORE
Authors: SHAMAUN R , NAZAR A , MAHNOOR M , TASNEEM SS , JABEEN R
Published: November 2024

Fire safety in healthcare facilities is an important but frequently disregarded part of hospital administration and patient care. Despite substantial study on different aspects of healthcare delivery, there is still a significant gap in understanding and measuring fire safety knowledge and practices among healthcare personnel, particularly in Pakistan's tertiary care facilities. Objective: The purpose of this study was to assess the degree of fire safety knowledge among medical personnel at a tertiary care hospital in Lahore, Pakistan, to identify any shortcomings that may affect their capacity to respond effectively in the event of a fire. Methods: A cross sectional quantitative descriptive study was conducted at Public Tertiary care hospital in Lahore involving 202 nurses. A customized questionnaire was administered to assess the participant’s fire safety knowledge, selected through successive sampling. Data analysis was performed using SPSS version 22.0, categorizing knowledge level as poor, average and good. Results: 85% of survey participants were aware of fire response procedures. However, only 15% knew the fire department contact numbers, and 25% were unaware that foam or water extinguishers are ineffective against grease fires. Additionally, a significant proportion of participants struggled to correctly identify different types of fire extinguishers (65%) and fire categories (50%). The finding underscore the importance of comprehensive fire safety training to address significant knowledge gaps. Conclusions: Healthcare institutions should develop comprehensive fire safety training programs that extend beyond basic emergency protocols. Regular fire drills and simulations should be held to check staff members' understanding and reinforce fire safety procedures. Administrators should examine and update fire safety protocols on a regular basis to reflect new technology, legislation, and lessons learnt from previous events.
A note on the extended distribution of Salvia misella (Lamiaceae) in Andhra Pradesh, India
Authors: Nethaji Kante , Ranjana Jamuda , Susmitha Goparaju , Ranjithkumar Pasupula , Varshini Gini , Rasingam Ladan
Published: November 2024

Salvia misella Kunth is reported here as an addition to the flora of Andhra Pradesh from Alluri Sitharama Raju district. A detailed description and photographs are provided for easy identification.
Prospects for the development of cartography through the integration of SLAM technology with GIS technology
Authors: Tang Yaodong
Published: November 2024

Abstract. With the continued development of Simultaneous Localization and Mapping (SLAM) and Geographic Information Systems (GIS) technologies, their application scenarios have become increasingly complex. Combining these technologies can significantly enhance operational efficiency in challenging environments. This paper presents an analysis of existing cases where SLAM and GIS technologies have been integrated, demonstrating that such a merger facilitates the consolidation and complementarity of spatial data. This integration allows robots or systems to simultaneously utilize the global information provided by GIS and the dynamic local data captured by SLAM for a more comprehensive and detailed environmental analysis, which is highly beneficial for the field of cartography. Further research has developed a series of operational procedures for integrating SLAM and GIS, utilizing MATLAB as a tool. This study also reviews several existing technical challenges, including real-time performance and computational capacity, environmental complexity and dynamic changes, and multi-scale data processing, and proposes potential solutions. The paper concludes by predicting that the integration of SLAM and GIS will play a crucial role in areas such as smart city management and disaster emergency response, indicating that this research area will become a hot topic in future cartographic technology.
Review on VSLAM based on deep learning
Authors: Shao Xin
Published: November 2024

Abstract. Visual simultaneous localization and mapping technology (VSLAM) provides a theoretical basis for the operation of unmanned equipment such as autonomous vehicles and sweeping robots in unfamiliar environments. Although traditional VSLAM systems have achieved great success after long-term development, it is still difficult to maintain good performance in challenging environments. Deep learning, as a newly developed technology in the field of vision in recent years, has shown outstanding advantages in image processing. Combining deep learning with VSLAM is a hot topic. Deep learning can help traditional VSLAM systems improve the lack of scale information in dynamic environments by improving the performance of traditional VSLAM in depth estimation, pose estimation, and closed loop detection. It can not only reduce the scale of the network model but also improve the accuracy of trajectory estimation. Specifically, in terms of the fusion of VSLAM method flow and deep learning, many researchers have proposed deep learning fusion methods based on visual odometry, loop detection and mapping. This work studies the trend and combination of VSLAM with deep learning algorithms, hoping to provide help for the real autonomy of future mobile robots, and finally puts forward prospects for the development of VSLAM.
Analysis of influencing factors of diabetes based on logistic regression
Authors: Li Jiayi
Published: November 2024

Abstract. As a global chronic disease, diabetes has a serious impact on human health and imposes a significant economic burden. Facing this challenge, researchers are actively developing and optimizing predictive models to improve early diagnosis and management of diabetes. This paper analyzed the influence of independent variables on the risk of diabetes by logistic regression from 8 aspects including body mass index (BMI), glycosylated hemoglobin (HbA1c) and heart disease. The logistic regression model, an effective binary classification method, optimizes parameters using maximum likelihood estimation to predict diabetes probability. The model will be evaluated by ROC curve, cross-validation, standardized residual analysis and confusion matrix to comprehensively test its predictive power, stability and classification performance. The results showed that hemoglobin A1c level (HbA1c.level) had the most significant effect on diabetes risk. Other relevant variables, including blood glucose level and body mass index (BMI), demonstrated significant positive correlations, particularly with hypertension and heart disease. The findings will enhance early diabetes identification and provide data to support the development of targeted prevention and intervention measures to reduce the burden of diabetes on individuals and society.
Predicting insurance charges using linear regression models
Authors: Dai Wenyu
Published: November 2024

Abstract. Linear regression method can be performed to predict the outcome from one or many input values. Its versatility allows it to be applied on many datasets that contain correlated values. However, researches on the application of linear regression on medical insurance costs, a highly important part of peoples life, are few. This paper studies an insurance dataset from Kaggle by applying linear regression on it. The author validates the dataset at first and explores the correlation between each individual factor and their corresponding charges to better show how insurance costs differ from person to person with different background. Many figures are also included to help visualize the correlation between factors. In the end, the author creates a multilinear regression model to predict the insurance charges. The R-Squared score of the model and a result table including regression coeffects are also provided to show the accuracy and details of the model.
Analysis of temperature data in Yili, Xinjiang in July and August of 2023 and 2022
Authors: Jin Jing
Published: November 2024

Abstract. Global climate change has a significant impact on ecosystems and human society, and studying its impact on temperature changes in specific regions is crucial to understanding and responding to climate change. Xinjiang is an important agricultural and animal husbandry base in China. Studying climate change and temperature changes in the region is of great significance to ensuring agricultural production and ecological security. The research investigates temperature changes in Yining City, Ili, Xinjiang, during July and August 2022 and 2023, focusing on the rising average temperatures, increased variance, and instability. Despite prior studies, there is still a lack of detailed, localized analysis over consecutive years. The study employs traditional data analysis methods, calculating average temperatures, variance, and standard deviation, and visualizing the results with line charts. The findings reveal significant temperature increases and greater variability, highlighting the potential risks to agriculture and local ecosystems. The discussion suggests measures to mitigate the effects of global warming and underscores the importance of harmonizing human activities with environmental sustainability.
The research of the factors that influence the popularity of YouTube videos
Authors: Shen Jiaqi
Published: November 2024

Abstract. A variety of factors contribute to the multifaceted phenomenon of YouTube video popularity. An understanding of these factors is essential for content providers, marketers, and platform designers to enhance audience engagement and enjoyment. The objective of this study is to examine the critical factors that influence the popularity of YouTube videos, including thumbnail design, video content, title and description optimization, audience participation, and social media marketing. This study aims to analyze the main determinants of YouTube video popularity and offer practical recommendations for enhancing video performance. This paper uses correlation analysis and multiple linear regression on this problem. This will be achieved via an extensive assessment of relevant literature and the use of statistical analysis. The results shows that there are several significant variables that influence the popularity of YouTube videos. The results will facilitate a deeper understanding of the patterns in which digital material is consumed and provide practical suggestions for improving the exposure of films and retaining audience attention on YouTube.
Atmospheric Circulation on Other Planets: Venus, Mars, Jupiter
Authors: Ma Yingying
Published: November 2024

Abstract. This review provides a comparative analysis of atmospheric circulation across four planets in our solar system: Venus, Mars, Jupiter, and Earth. By examining the unique characteristics of each planet, including atmospheric composition, rotation rates, axial tilt, and solar radiation, the study explores how these factors influence the dynamics of their respective atmospheres. Venus, with its dense CO atmosphere and slow retrograde rotation, exhibits a super-rotating atmosphere leading to extreme and uniform climate conditions. Marss thin atmosphere and significant seasonal variations, combined with global dust storms, result in highly variable and dynamic atmospheric patterns. Jupiters rapid rotation and internal heat contribute to complex and powerful atmospheric dynamics, including strong jet streams and long-lasting storms like the Great Red Spot. In contrast, Earth's atmospheric circulation is driven by a combination of solar radiation, rotation, and the presence of oceans and continents, resulting in relatively stable and predictable weather patterns. The study highlights the diversity of atmospheric processes within our solar system, providing insights that are crucial for understanding planetary climates and assessing the potential habitability of exoplanets.
Research on the Application of Mathematics in Finance
Authors: Yang Yunyue
Published: November 2024

Abstract. Mathematics is a fundamental science and a problem-solving method that plays an important role in revealing the essential laws of the development of certain things. It has rigorous logic, high abstractness, and wide applicability. This brings great difficulties to enterprises, especially high school mathematics because it involves a wide range of knowledge points and complex calculations. Among them, the formation of financial mathematics has greatly promoted the development of China's financial industry. Moreover, in solving financial problems, relevant knowledge and theories of mathematics can be used to analyze and explore financial laws, and the application effect is significant, for example, using deterministic mathematical method and nondeterministic mathematical method to solving question about financial investment and returns; building securities investment portfolio model or asset valuation model to calculating and expressing some economic models. Based on this, this article discusses the application of mathematical knowledge to several financial problems, analyzes the current problems, and looks forward to the future of financial mathematics.