Υδατικοί πόροι
Authors: Γερασίδη Ασημίνα 
Published: May 2021

Η συνεχιζόμενη υποβάθμιση της ποιότητας των υδάτων, καθώς και η έντονη και μη εξισορροπημένη χρήση νερού, απειλούν τη μελλοντική διαθεσιμότητά του σε πολλές περιοχές παγκοσμίως. Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος είναι αναγκαίο να εφαρμοστούν προγράμματα βιώσιμης διαχείρισης των υδάτων σε τοπική, εθνική και διεθνή κλίμακα. Βιώσιμες λύσεις μπορούν να επιλεγούν με τη βοήθεια καινοτόμων μεθόδων και τεχνολογιών (αφαλάτωση, ανακύκλωση, επαναχρησιμοποίηση) εντός πλαισίου σαφώς καθορισμένης εθνικής και διεθνούς περιβαλλοντικής πολιτικής και νομοθεσίας, σε συνδυασμό με περιβαλλοντικά εκπαιδευτικά προγράμματα που θα ενισχύσουν την κοινωνική συναίνεση. Η παρούσα μελέτη παρουσιάζει τις τρέχουσες τάσεις της διαχείρισης των ευρωπαϊκών υδατικών πόρων. Δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην ισορροπία ανάμεσα στις ανάγκες της ανάπτυξης αφενός, και της διασφάλισης της προστασίας των περιβαλλοντικών αγαθών αφετέρου, καθώς και στις προτάσεις για εφαρμογές πολιτικών που αναγνωρίζουν την αξία των περιβαλλοντικών αγαθών και παράλληλα κατανοούν τα επιτρεπτά όρια κάλυψης των αναπτυξιακών αναγκών. Αντικείμενο της διατριβής είναι η εξέταση της εφαρμογής της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ (ΟΠΥ), η οποία ενσωματώνει, για πρώτη φορά, όλα τα θέματα που σχετίζονται με τη βελτίωση της προστασίας και της διαχείρισης των υδάτων στην Ευρώπη. Η ολοκληρωμένη διαχείριση Λεκάνης Απορροής Ποταμών (ΛΑΠ) και η συμμετοχή του κοινού θεωρείται ουσιαστικό μέρος για την εφαρμογή της ΟΠΥ. Εξετάζεται μια μελέτη εφαρμογής στο νησί της Σύρου, το οποίο επιλέχτηκε ως αντιπροσωπευτικό και αντικατοπτρίζει την ιδιαιτερότητα που η νησιωτικότητα προσδίδει στη χώρα μας. Στην περίπτωση των νησιών, ο εύθραυστος χαρακτήρας των οικοσυστημάτων, που προκύπτει από τη γεωγραφική απομόνωση και τους περιορισμένους φυσικούς πόρους , αποτελεί πρόκληση για την εφαρμογή της ΟΠΥ. Στόχος της διατριβής είναι να καταδείξει, μέσω της εξέτασης της εφαρμογής της ΟΠΥ και των κανονιστικών διατάξεων που προέκυψαν από αυτή, πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του τρόπου διαχείρισης των υδατικών πόρων της χώρας και σε συνδυασμό με τη νομολογιακή πρακτική των δικαστηρίων να γίνει μια απόπειρα συγκέντρωσης τόσο των καλών πρακτικών διαχείρισης όσο και αυτών που είτε δεν έχουν ακόμα επιφέρει θετικά αποτελέσματα ή/και αποτελούν τροχοπέδη προς την επίτευξη των στόχων της ΟΠΥ. Τίθεται έτσι ο προβληματισμός για τα μέσα που θα χρησιμοποιήσουν τόσο οι τεχνικοί επιστήμονες όσο και οι νομικοί, για την βελτίωση της κατάστασης των υδατικών πόρων. Σημαντική είναι και η συμμετοχή των χρηστών των υδάτων, δεδομένου της σπουδαιότητας κατανομής των αποθεμάτων στις διάφορες χρήσεις, αλλά και της ιδιαιτερότητας που διακρίνει την επάρκεια ή την έλλειψη του πόρου ανά χρήση .Η παρούσα εργασία χωρίζεται σε τέσσερα μέρη. Το πρώτο μέρος εισάγει και ενημερώνει τον αναγνώστη ως προς το υπό έρευνα θέμα παρέχοντας ιστορικές πληροφορίες σχετικά με τη νομοθεσία και τη διαχείριση υδάτων από την αρχαιότητα έως σήμερα. Στη συνέχεια γίνεται παρουσίαση της εξέλιξης του περιβαλλοντικού δικαίου και του δικαίου της διαχείρισης των υδατικών πόρων και αναλύεται το νομοθετικό πλαίσιο και η αντίστοιχη νομολογία. Το τρίτο μέρος της εργασίας ασχολείται με τις τεχνικές παραμέτρους της διαχείρισης των υδατικών πόρων, τη χαρακτηριστική περίπτωση της Σύρου και εν κατακλείδι, στο τέταρτο μέρος αποτιμάται η εφαρμογή της ΟΠΥ.