Εκτίμηση της διαγνωστικής αξίας και ακρίβειας ανατομικών χαρακτηριστικών του τραχήλου και προεγχειρητικών δοκιμασιών στην πρόβλεψη δύσκολης λαρυγγοσκόπησης
Authors: Λιάσκου Χαρά 
Published: September 2021

Η πρόβλεψη του δύσκολου αεραγωγού βασίζεται σε μετρήσεις ανατομικών χαρακτηριστικών του τραχήλου και του προσώπου με στόχο να αποφευχθούν επιπλοκές κατά τη διαχείρισή του. Σκοπός της διατριβής είναι η μελέτη συγκεκριμένων ανατομικών χαρακτηριστικών του τραχήλου και προεγχειρητικών δοκιμασιών, η εκτίμηση της αξίας τους στην πρόγνωση της λαρυγγοσκοπικής εικόνας κατά Cormack-Lehane (Cormack-Lehane Grade, CLG), καθώς και η δημιουργία αξιόπιστων πολυπαραγοντικών μοντέλων για την πρόγνωση της δύσκολης λαρυγγοσκόπησης με μεταβλητές που είτε απαιτούν τη συνεργασία ασθενή είτε όχι. Η μελέτη περιλαμβάνει 1134 ασθενείς με δείκτη μάζας σώματος μικρότερο από 35 kg/m2 και ηλικία πάνω από 18 ετών. Όλοι οι ασθενείς έδωσαν γραπτή συγκατάθεση ότι δέχονται να συμμετάσχουν στη μελέτη. Εκτιμήθηκαν προεγχειρητικά οι παρακάτω προγνωστικοί δείκτες: θυρεοπωγωνική απόσταση (ΘΠΑ), στερνοπωγωνική απόσταση (ΣΤΠΑ), λόγος ύψους προς θυρεοπωγωνική απόσταση (Λ-Υ/ΘΠΑ), περίμετρος τραχήλου (ΠΤ), λόγος περίμετρος τραχήλου προς θυρεοπωγωνική απόσταση (Λ-ΠΤ/ΘΠΑ), υοειδοπωγωνική απόσταση σε μέγιστη έκταση κεφαλής (ΥΠΓΑ-ΜΕΚ), υοειδοπωγωνική απόσταση σε ουδέτερη θέση κεφαλής (ΥΠΓΑ-ΟΘΚ), λόγος υοειδοπωγωνικής απόστασης (ΛΥΠΓΑ), κατηγοριοποίηση Mallampati (MLC), δοκιμασία επικάλυψης βλεννογόνου άνω χείλους από τους κάτω όδοντες (ULBT), άνοιγμα στόματος (ΑΣ) και έκταση κεφαλής (ΕΚ). Η δύσκολη λαρυγγοσκόπηση ορίστηκε ως Cormack-Lehane κατηγορία 3 ή 4 και καταγράφηκε από αναισθησιολόγο ο οποίος δε γνώριζε τα αποτελέσματα των προεγχειρητικών δοκιμασιών που είχαν γίνει από την ερευνήτρια. Υπολογίστηκαν ευαισθησία, ειδικότητα, θετική και αρνητική προγνωστική αξία όλων των μεταβλητών. Στη συνέχεια υπολογίστηκαν τα βέλτιστα όρια-σημεία τομής για κάθε μεταβλητή με βάση τις καμπύλες λειτουργικής αντιστοιχίας μεταξύ ευαισθησίας και ειδικότητας (ROC curve). Τέλος, έγινε πολυπαραγοντική ανάλυση με λογιστική παλινδρόμηση, συμπεριλαμβάνοντας όλους τους προγνωστικούς δείκτες με τα νέα όρια-σημεία τομής για τη δημιουργία προγνωστικών μοντέλων της δύσκολης λαρυγγοσκόπησης. Η συχνότητα δύσκολης λαρυγγοσκόπησης (CLG 3 & 4) στο δείγμα της παρούσας έρευνας βρέθηκε 10,5%. Ανάμεσα στις μεμονωμένες μεταβλητές, η ΕΚ είχε την υψηλότερη ευαισθησία (78,5%) και αρνητική προγνωστική αξία (96%). Τα νέα όρια-σημεία τομής που βρέθηκαν είναι: ΘΠΑ ≤ 7εκ, ΣΤΠΑ ≤ 17εκ, Λ-Υ/ΘΠΑ > 21.25, ΠΤ > 38εκ, Λ-ΠΤ/ΘΠΑ > 4.94, ΥΠΓΑ-ΟΘΚ ≤ 4.5εκ, ΥΠΓΑ-ΜΕΚ ≤ 5.5εκ, ΛΥΠΓΑ > 1.2, ΑΣ ≤ 3.8εκ, ΕΚ ≤ 35˚. Όλες οι μεταβλητές, εκτός από την ΕΚ , είχαν βέλτιστα όρια-σημεία τομής τα οποία διέφεραν σημαντικά ανάμεσα στα φύλα. Τα όρια-σημεία τομής των ΣΤΠΑ, ΥΠΓΑ-ΟΘΚ, ΥΠΓΑ-ΜΕΚ και ΛΥΠΓΑ διέφεραν σημαντικά σε μεγαλύτερο βαθμό ανάμεσα στα φύλα, αυξάνοντας την προγνωστική αξία της ΣΤΠΑ στους άνδρες (ευαισθησία 81,4% - αρνητική προγνωστική αξία 95,7%) και των ΥΠΓΑ-ΜΕΚ, ΥΠΓΑ-ΟΘΚ, και ΛΥΠΓΑ στις γυναίκες (ευαισθησία 84,6% - αρνητική προγνωστική αξία 97%, ευαισθησία 84,6% - αρνητική προγνωστική αξία 97% and ευαισθησία 88,5% - αρνητική προγνωστική αξία 97,5%, αντιστοίχως). Στην πολυπαραγοντική ανάλυση με τα νέα-όρια σημεία τομής δημιουργήθηκε μοντέλο που περιλαμβάνει πέντε μεταβλητές: MLC, ULBT, EK, ΥΠΓΑ-ΜΕΚ και Λ-ΠΤ/ΘΠΑ. Αυτό το μοντέλο εμφανίζει υψηλή προγνωστική αξία [x2(5)=109,12, p<0,001, AUC=0,86, p<0,001]. Η ευαισθησία, ειδικότητα και αρνητική προγνωστική αξία του μοντέλου ήταν 82,3%, 74,8% και 97,4% αντιστοίχως. Επίσης, ένα δεύτερο προγνωστικό μοντέλο που περιλαμβάνει δύο μεταβλητές, χωρίς να χρειάζεται η συνεργασία ασθενή (Λ-ΠΤ/ΘΠΑ και ΥΠΓΑ-ΜΕΚ), βρέθηκε να έχει καλή προγνωστική αξία [ROC-Area Under Curve: 0,77, p<0,001, x2(2)=63,5, p<0,001] με ευαισθησία, ειδικότητα και αρνητική προγνωστική αξία 75,2%, 70,8% και 96,2% αντιστοίχως. Η παρούσα έρευνα έγινε σε δείγμα ελληνικού πληθυσμού και γι’ αυτό προτείνονται περαιτέρω μελέτες για την πιθανή εφαρμογή των μοντέλων σε άλλους πληθυσμούς με διαφορετικά μορφολογικά χαρακτηριστικά.