Νέες προσεγγίσεις στην κινητική της αποδέσμευσης - διάλυσης
Authors: Ρηνάκη Ελένη 
Published: January 2014

Η διατριβή διακρίνεται σε δύο ενότητες: στην πρώτη ενότητα παρουσιάζονται νέες προσεγγίσεις στην κινητική αποδέσμευσης φαρμάκων και στη δεύτερη ενότητα αναπτύσσεται ένα νέο σύστημα βιοφαρμακευτικής ταξινόμησης φαρμάκων που βασίζεται σε μια νέα προσέγγιση στην κινητική της διάλυσης. Η πρώτη ενότητα αποτελείται από τρία κεφάλαια. Στο κεφάλαιο 1.2, περιγράφεται η ανάπτυξη μοντέλου για την κατά ακτίνα και άξονα Case II αποδέσμευση φαρμάκου από δισκία κυλινδρικού σχήματος. Εξάγεται η γενική λύση για την κινητική της αποδέσμευσης η οποία προσεγγίζεται ικανοποιητικά από την ημιεμπειρική εξίσωση του νόμου δύναμης που εφαρμόζεται κατά κανόνα για το 60% της καμπύλης αποδέσμευσης του φαρμάκου. Στο κεφάλαιο 1.3, περιγράφεται η μελέτη των χωρικών μεταβολών των μετώπων διάβρωσης, διάχυσης και διόγκωσης, των στιβάδων πηκτής και διαλυμένου φαρμάκου από δισκία ελεγχόμενης αποδέσμευσης σε σχέση με την κινητική αποδέσμευσης. Διαπιστώθηκε ότι οι μεταβολές αυτές μπορούν να περιγραφούν από εξισώσεις νόμου δύναμης του χρόνου. Η κινητική αποδέσμευσης του φαρμάκου φαίνεται να είναι στενότερα συνδεδεμένη με τη χρονική εξέλιξη της μεταβολής του πάχους στιβάδας του διαλυμένου φαρμάκου, γεγονός που ενισχύει τη φυσική υπόσταση της υπόθεσης για την ισχύ ετερογενών συνθηκών στην εξέλιξη της διαδικασίας. Στο κεφάλαιο 1.4, περιγράφεται η εφαρμογή του νόμου δύναμης στην ανάλυση της κινητικής αποδέσμευσης χρησιμοποιώντας το σύνολο των δεδομένων αποδέσμευσης, η οποία βρέθηκε ικανοποιητική σε πολλές περιπτώσεις. Η ερμηνεία του ευρήματος αυτού βασίζεται στην υπόθεση της μη κλασικής διάχυσης λόγω των τοπολογικών περιορισμών μέσα στο σύστημα του πολυμερούς. Η δεύτερη ενότητα βασίζεται σε μια νέα προσέγγιση της διάλυσης φαρμάκων που οδήγησε στην ανάπτυξη ενός ποσοτικού συστήματος βιοφαμακευτικής ταξινόμησης των φαρμάκων. Στο κεφάλαιο 2.2, περιγράφεται η σχέση του μέσου χρόνου διάλυσης με το λόγο δόσης / διαλυτότητας του φαρμάκου στο κλασικό μοντέλο της στιβάδας διάχυσης. Αποδεικνύεται ότι όταν οι τιμές του αδιάστατου (κανονικοποιημένου ως προς τον όγκο) λόγου δόσης / διαλυτότητας είναι μικρότερες της μονάδας, ο μέσος χρόνος διάλυσης εκφράζεται ως συνάρτηση του λόγου και της κινητικής σταθεράς του ρυθμού διάλυσης. Στην ειδική περίπτωση που ο λόγος ισούται με τη μονάδα, ο μέσος χρόνος διάλυσης είναι το αντίστροφο της κινητικής σταθεράς. Στο κεφάλαιο 2.3, αναπτύσσεται ένα Ποσοτικό Σύστημα Βιοφαρμακευτικής Ταξινόμησης (QBCS) που βασίζεται στον κεντρικό ρόλο του λόγου δόσης / διαλυτότητας. Ένας μεγάλος αριθμός φαρμάκων κατηγοριοποιήθηκε στις 4 τάξεις (I-IV) του συστήματος. Τα πειραματικά δεδομένα της έκτασης της απορρόφησης συνδυάστηκαν με ημιποσοτική εκτίμηση της απορρόφησής τους και την ταξινόμησή τους στις τάξεις I-IV. Παρατηρήθηκαν αποκλίσεις μόνο για ορισμένα φάρμακα της τάξης ΙΙ. Στο κεφάλαιο 2.4, αναπτύσσεται ένα μια μαθηματική προσέγγιση για τον εντοπισμό φαρμάκων με εκτεταμένη απορρόφηση στην Τάξη ΙΙ του Συστήματος Βιοφαρμακευτικής Ταξινόμησης. Η εκτεταμένη απορρόφηση και η ταυτόχρονη αδυναμία εκπλήρωσης των κριτηρίων για την ταξινόμηση στην τάξη Ι των μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων ερμηνεύτηκαν με βάση ένα δυναμικό μοντέλο διάλυσης - πρόσληψης σε συνδυασμό με το QBCS.