Υφιστάμενη κατάσταση και στρατηγικές ανάπτυξης του κλάδου της εκτροφής γουνοφόρων ζώων στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας
Authors: Σέμος Νικόλαος 
Published: March 2023

Η εκτροφή των κύριων γουνοφόρων ζώων, ως επιχειρηματική δραστηριότητα, ξεκίνησε στην Αμερική στα τέλη του 19ου αιώνα. Η εκτροφή όμως του μινκ άρχισε νωρίτερα (υπάρχουν αρχεία στη Β. Αμερική από το 1866). Η πρώτη φάρμα εκτροφής γουνοφόρων ζώων στην Ευρώπη έκανε την εμφάνισή της λίγο αργότερα, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1920. Γύρω στο 1930 είχε εξαπλωθεί και στην υπόλοιπη Ευρώπη και αυξήθηκε σημαντικά.Στην Ελλάδα, αρχικά η εκμετάλλευση της γούνας ξεκίνησε με την οικοτεχνία και εν συνεχεία μαζί με τη βιοτεχνία συγκρότησαν τη Βιομηχανία της γούνας, με κέντρα παραγωγής την Καστοριά και τη Σιάτιστα. Η πρώτη ύλη (τα γουνοδέρματα) όπως είναι φυσικό, ήταν αντικείμενο εισαγωγών για πολλά χρόνια. Η κατάσταση αυτή συνεχίζεται και μέχρι σήμερα αφού η εγχώρια παραγωγή γουνοδερμάτων καλύπτει τις ανάγκες τις ελληνικής βιομηχανίας της γούνας σε πολύ μικρό ποσοστό. Η Δυτική Μακεδονία απετέλεσε τελικά το κέντρο παραγωγής γούνινων ενδυμάτων και ως εκ τούτου ήταν και το κέντρο εκτροφής γουνοφόρων ζώων στην Ελλάδα. Το πρώτο εκτροφείο Μινκ ιδρύθηκε το 1972 στην περιοχή της Καστοριάς στο οποίο εκτρεφόταν τα αρίστης ποιότητας αμερικάνικα Μινκ τύπου Blackglama. Από τις αρχές τις δεκαετίας του 1980 άρχισαν να ιδρύονται κι άλλες μονά¬δες κυρίως Μινκ και Αλεπούδων. Οι εκτροφές και οι παραγωγές όμως προσανατολίστηκαν προς τα μινκ, καθόσον φαίνεται ότι η μακροχρόνια πείρα των εκτροφέων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εκτροφή του μινκ ευνοείται από τους κλιματικούς παράγοντες της περιοχής. Δηλαδή, τα ζώα που εκτρέφονται είναι κυρίως μινκ.Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν να μελετήσει σε βάθος και να παρουσιάσει έναν σημαντικό κλάδο της κτηνοτροφικής παραγωγής που αν και έχει πολύ παλιές καταβολές αναπτύχτηκε σχετικά πρόσφατα, σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή της χώρας μας. Ακόμη, σκοπός της διατριβής ήταν η οικονομική ανάλυση του κλάδου, η διαπίστωση αδυναμιών, παθογενειών ή προβλημάτων του και η εν τέλει διατύπωση στρατηγικών ανάπτυξης αυτού του τόσο σημαντικού κλάδου μ τόσο για την περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας όσο και για την Εθνική Οικονομία. Στο πρώτο στάδιο της μελέτης καθορίστηκε ποια ακριβώς θεωρούνται γουνοφόρα ζώα και κατόπιν έγινε μια λεπτομερής καταγραφή αυτών. Περιεγράφηκαν και παρουσιάστηκαν δύο κατηγορίες: Τα κυριότερα άγρια γουνοφόρα ζώα που ζουν και πολλαπλασιάζονται στη φύση και αποτελούν αντικείμενο θήρευσης του ανθρώπου και τα εκτρεφόμενα γουνοφόρα ζώα που εκτρέφονται από τον άνθρωπο και που ζουν και πολλαπλασιάζονται σε συνθήκες αιχμαλωσίας.Κατόπιν έγινε ένας συνοπτικός έλεγχος της παγκόσμιας και της Ελληνικής βιβλιογραφίας με σχετικά δημοσιεύματα για την εκτροφή των γουνοφόρων ζώων και την αξιοποίηση των γουνοδερμάτων για να διαπιστωθεί και να αξιολογηθεί η δραστηριότητα αυτή ως τομέας της οικονομίας.Ακολούθησε η λεπτομερής παρουσίαση του κλάδου των εκτροφών των γουνοφόρων ζώων που εντοπίζεται στην Περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας. Παρουσιάστηκε η κατανομή των εκτροφών στα διαμερίσματα της περιφέρειας της Δυτικής Μακεδονίας, δόθηκαν στοιχεία για το μέγεθος των εκτροφών, στοιχεία των εγκαταστάσεων και του σταυλισμού των ζώων, στοιχεία για τον τρόπο διατροφής των εκτρεφόμενων ζώων, στοιχεία για τον πολλαπλασιασμό των ζώων, καθώς επίσης και στοιχεία για την υγιεινή διαβίωση των ζώων. Ακόμη παρουσιάστηκαν στοιχεία για τη διάρκεια εκτροφής των ζώων μέχρι την θανάτωση και συγκομιδή των γουνοδερμάτων, για την επεξεργασία τους και τον ποιοτικό διαχωρισμό τους. Η σύντομη αναφορά στην οικονομική κατάσταση της Περιφέρειας της Δυτικής Μακεδονίας κρίθηκε αναγκαία για να διαπιστωθεί η οικονομική θέση του τομέα των γουνοφόρων ζώων στην περιοχή. Όπως διαπιστώθηκε από τα οικονομικά στοιχεία ο κλάδος των γουνοφόρων ζώων-γουνοποιίας αποτελεί σημαντικό κλάδος της οικονομίας της περιοχής με ανοδική τάση ανάπτυξης.Η θεωρητική παρουσίαση των στρατηγικών ανάπτυξης ενός οικονομικού κλάδου σε συνδυασμό με τον κλάδο των γουνοφόρων ζώων-γουνοποιίας έδειξε σημαντικές προοπτικές για καθορισμό συγκεκριμένων στρατηγικών. Από τη θεωρητική παρουσίαση προέκυψαν μέθοδοι ανάλυσης (συνδυασμός δε της ανάλυσης PEST ή PESTLE και ανάλυσης SWOT) κοινωνικοοικονομικών, πολιτικών και περιβαλλοντολογικών δεδομένων που βοήθησαν στον τελικό καθορισμό των στρατηγικών ανάπτυξης. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης αυτής ανέδειξαν τις δυνατότητες, τα πλεονεκτήματα και τις ευκαιρίες του κλάδου καθώς επίσης και τα αδύνατα σημεία και τις απειλές που αντιμετωπίζει ο κλάδος.Για τον καθορισμό των στρατηγικών ανάπτυξης είναι απαραίτητη και η ανάλυση ορισμένων οικονομικών παραγόντων του κλάδου. Η ανάλυση των οικονομικών παραγόντων έγινε με τη βοήθεια συναρτήσεων παραγωγής και με δείκτες διερεύνησης εξωτερικού εμπορίου. Τα αποτελέσματα αυτής της ανάλυσης έδειξαν ότι η επένδυση σε εκτροφή γουνοφόρων ζώων είναι συμφέρουσα και αποδοτική, ενώ ο κλάδος των γούνινων ενδυμάτων αποτελεί δυναμικό κλάδο του εξαγωγικού εμπορίου.