CHARACTERISTICS OF CEREBRAL HEMODYNAMICS IN PATIENTS RECOVERED FROM COVID-19
Authors: Abdullaiev R.Y. , Leshchyna I.V. , Logvinenko A.V. , Kulikova F.Y. , Kyrychenko A.G. , Sirko A.G. , Dudukina S.O. , Tomakh N.V. , Islamzada F.I. 
Published: January 2025

The article presents the results of cerebral vessels Dopplerography in 74 patients with COVID-19 (39 with mental disorders – group I, 35 without them - group II). The degree of asymmetry of the minute blood flow (MBF) between the middle cerebral arteries (MCA) and the frequency of visualization of cerebral veins were determined. Asymmetry of the minute flow volume (MFV) within less than 20% was observed in 8 (20.5 ± 6.5%) patients of group I and 18 (51.4 ± 8.4%) of group II (p<0.01), in the range of 21-40% – in 15 (38.5 ± 7.8%) and 12 (34.3 ± 8.0%) patients, in the range of more than 40% – in 16 (41.0 ± 7.9%) and 5 (14.3 ± 5.9%) patients (p<0.01). It was shown that the vein of Rosenthal was visualized in 36 (92.3±4.3%) patients of group I, in 25 (71.4%) patients of group II (p<0.05), the middle cerebral vein – in 32 (82.1±6.1%) and 19 (54.3±6.1%) patients (p<0.05), the straight sinus – in 35 (89.7±4.9%) and 21 (60.0±8.3%) patients (p<0.01). The results of the study show that the asymmetry of the minute flow volume between the middle cerebral arteries within more than 40% and visualization of the cerebral veins in patients who have had COVID-19 with mental disorders are observed more often (p<0.01) than in people without mental disorders.

Məqalədə COVID-19 keçirmiş 74 xəstədə beyin damarlarinin doppleroqrafiyasinın nəticələri təqdim edilib (psixi pozuntusu olan 39 nəfər – I grup, normal psixikaya malik, 35 nəfər – II qrup). Orta beyin arteriyaları (OBA) arasindaki qan axınının dəqiqəlik həcminin (QADH) asimmetriya dərəcəsi və beyin venalarınin görüntülənməsi araşdırılmışdır. QADH asimmetriyası 20%-dən az hüdudda I qrupda 8 (20,5±6,5%) və II qrupda 18 (51,4±8,4%) xəstədə (p<0,01), 21-40% hüdudda – 15 (38,5±7,8%) və 12 (34,3±8,0%) xəstədə, 40%-dən çox hüdudda – 16 (41,0±7,9%) və 5 (14,3±5,9%) xəstədə (p<0,01) müşahidə edilmişdir. Göstərilmişdir ki, Rosenthal venası I qrupda 36 (92,3±4,3%), II qrupda 25 (71,4) xəstədə (p<0,05), orta beyin venası – 32 (82,1±6,1%) və 19 (54,3±6,3%) xəstədə (p<0,05), düz sinus – 35 (89,7±4,9%) və 21 (60,0±8,3%) xəstədə (p<0,01) görüntülənib. Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, psixika pozulması olan COVID-19 keçirmiş xəstələrdə orta beyin arteriyaları arasindaki qan axınının dəqiqəlik həcminin 40%-dən çox asimmetriyası və beyin venalarının görüntülənmə tezliyi psixika pozulması olmayanlara nisbətən daha tez-tez (p<0,01) qeydə alınır.

В статье представлены результаты допплерографии сосудов головного мозга у 74 пациентов с COVID-19 (39 с психическими расстройствами – I групп, 35 без них – II группа). Определяли степень асимметрии минутного объема кровотока (МОК) между средними мозговыми артериями (СМА) и частоту визуализации мозговых вен. Асимметрия МОК в пределах менее 20% наблюдалась у 8 (20,5±6,5%) больных I группы и 18 (51,4±8,4%) II группы (p<0,01), в диапазоне 21-40% – у 15 (38,5±7,8%) и 12 (34,3±8,0%) больных, в диапазоне более 40% – у 16 (41,0±7,9%) и 5 (14,3±5,9%) больных (p<0,01). Показано, что вена Розенталя визуализировалась у 36 (92,3±4,3%) больных I группы, у 25 (71,4%) больных II группы (p<0,05), средняя мозговая вена – у 32 (82,1±6,1%) и у 19 (54,3±6,1%) больных (p<0,05), прямой синус – у 35 (89,7±4,9%) и 21 (60,0±8,3%) больных (p<0,01). Результаты исследования показывают, что асимметрия минутного объема кровотока между средними мозговыми артериями в пределах более 40% и визуализация мозговых вен у пациентов, перенесших COVID-19 с психическими расстройствами, наблюдаются чаще (p<0,01), чем у людей без психических расстройств.