Επιδημιολογικά χαρακτηριστικά της νόσου του Scheuermann
Authors: Φωτιάδης Ηλίας 
Published: January 2014

Σχεδιασμός μελέτης: Πρόκειται για μια επιδημιολογική μελέτη που έγινε σε 10.057 μαθητές Γυμνασίου, στο πλαίσιο ενός σχολικού προγράμματος ελέγχου. Σκοπός: Ο καθορισμός των επιδημιολογικών χαρακτηριστικών της νόσου στον Ελλαδικό χώρο, η ανεύρεση πιθανών προδιαθεσικών παραγόντων καθώς και ο προσδιορισμός κλινικών ευρημάτων που να είναι παθογνωμονικά για την νόσο. Ιστορικό: Πολλές θεωρίες έχουν προταθεί για την αιτιοπαθογένεια της νόσου του Scheuermann, αλλά η αληθινή αιτία παραμένει ασαφής. Πιθανόν μηχανικοί παράγοντες παίζουν κάποιο ρόλο στην ανάπτυξη της παραμόρφωσης. Η αναφερόμενη επιτυχία της θεραπευτικής αγωγής με την χρήση νάρθηκα, ενισχύει αυτήν την θεωρία. Υλικό και Μέθοδος: Τα αγόρια που εξετάσθηκαν ήταν 5048 και τα κορίτσια 5009. Η μέση τιμή της ηλικίας των παιδιών ήταν 13,07 χρόνια (τυπική απόκλιση ± 0,82). Η νόσος του Scheuermann διαπιστωνόταν κλινικά με την δοκιμασία Adams και τεκμηριωνόταν με πλάγια ακτινογραφία της σπονδυλικής στήλης. Σε όλα τα παιδιά καταγράφηκαν το ύψος, το βάρος, το χρώμα μαλλιών και ματιών, η σωματική διάπλαση, η ύπαρξη κοντών οπίσθιων μηριαίων μυών, η ύπαρξη χαλαρών αρθρώσεων καθώς και το μορφωτικό επίπεδο των γονέων τους. Παράλληλα σε όλους τους μαθητές μετρήθηκε το μήκος του στέρνου από την λαβή ως την ξιφοειδή απόφυση, όπως επίσης και το άνοιγμα των χεριών. Ειδικότερα στους μαθητές με την νόσο καταγράφηκε η ύπαρξη σκολίωσης και πόνου, ενώ υπολογίστηκε η συνολική και τμηματική κύφωση με την μέθοδο Cobb. Αποτελέσματα: Σε σύνολο 10.057 μαθητών που εξετάσθηκαν, τα παιδιά με τη νόσο του Scheuermann ήταν 175 (147 αγόρια και 28 κορίτσια). Ο επιπολασμός της νόσου ήταν 1,7%. Η αναλογία μεταξύ των δύο φύλων ήταν 5:1, περίπου. Υψηλότερος επιπολασμός της νόσου παρατηρήθηκε σε περιοχές με καλύτερο κοινωνικοοικονομικό επίπεδο (X²-test, p=0,044). Τα παιδιά με την νόσο είχαν υψηλότερο μέσο ύψος και βάρος από τα υγιή (Mann-Whitney test, p<0,001). Ο επιπολασμός της νόσου ήταν επίσης μεγαλύτερος σε παιδιά που οι γονείς τους είχαν καλύτερο μορφωτικό επίπεδο (X²-test, p<0,001). Το μήκος του στέρνου βρέθηκε να είναι μικρότερο στα παιδιά με τη νόσο απ’ ότι στα υγιή (Mann-Whitney test, p<0,001). Στους ασθενείς συνυπήρχαν κοντοί οπίσθιοι μηριαίοι μύες σε ποσοστό 36,4%, ενώ στους υγιείς σε ποσοστό μόλις 1,2%, ενώ οι χαλαροί ώμοι είχαν μεγαλύτερη συχνότητα στα παιδιά με την νόσο (X²-test, p<0,001). Ειδικότερα για τα παιδιά με Scheuermann δεν υπήρχε διαφορά μεταξύ των φύλων, όσον αφορά το μέγεθος της συνολικής και τμηματικής κύφωσης (Mann-Whitney test, p=0,468). Σκολίωση συνυπήρχε σε ποσοστό 22,3% των παιδιών με νόσο, με εύρος από 10-17°. Οι ασθενείς με πόνο εμφάνιζαν μεγαλύτερη κυφωτική παραμόρφωση από αυτούς χωρίς πόνο (Mann- Whitney test, p<0,001). Ο συσχετισμός ύψους των ατόμων με τη νόσο και των μοιρών της κυφωτικής καμπύλης κατέδειξε μέτρια συσχέτιση (συντελεστής Spearman 0,052, p=0,493), ενώ ανάλογος συσχετισμός βάρους και των μοιρών της κύφωσης έδειξε ότι δεν υφίσταται συσχέτιση (συντελεστής Spearman -0,019, p=0,801). Συμπεράσματα: Το μικρό μήκος του στέρνου ίσως συσχετίζεται με την εμφάνιση της νόσου Scheuermann. Περισσότερες μελέτες απαιτούνται για την τεκμηρίωση του νέου μηχανισμού παθογένειας. Προδιαθεσικοί παράγοντες της νόσου φαίνεται να αποτελούν το άρρεν φύλο, το μεγαλύτερο ύψος και σωματικό βάρος των μαθητών, ενώ κλινικά ευρήματα που δείχνουν να συνδέονται με την εμφάνιση της νόσου είναι η ύπαρξη κοντών οπίσθιων μηριαίων μυών και μια χαλαρότητα των ώμων.