Η έννοια του πελάτη στο πλαίσιο της εμπορίας και της παράνομης διακίνησης γυναικών
Authors: Διγιδίκη Βασιλεία 
Published: August 2021

Η εμπορία και διακίνηση γυναικών με σκοπό τη σεξουαλική τους εκμετάλλευση αποτελεί ένα πολύπλοκο ζήτημα το οποίο ενέχει ποικίλες κοινωνικές, πολιτισμικές και κοινωνικο-ψυχολογικές διαστάσεις. Η παρούσα διδακτορική διατριβή επικεντρώνεται στη μελέτη του φαινομένου αυτού στην Ελλάδα σε μία χρονική περίοδο, κατά την οποία το φαινόμενο έχει πάρει τεράστιες κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές διαστάσεις και πολλές χώρες έχουν υιοθετήσει αναποτελεσματικές νομοθετικές πρακτικές για την αντιμετώπισή του. Η κοινή γνώμη αποδίδει ευκολότερα τις ευθύνες για το φαινόμενο στη γυναίκα-θύμα της εμπορίας, με αποτέλεσμα, να υποβαθμίζει τόσο τις δικές της ευθύνες για τη διαιώνιση του φαινομένου, όσο και τις ευθύνες των πελατών/ αποδεκτών σεξουαλικών υπηρεσιών. Αντιμετωπίζοντας το φαινόμενο, όχι ως μεμονωμένη πράξη, αλλά ως ένα πλαίσιο που επηρεάζεται από διάφορους μικρο-κοινωνικούς και μακρο-κοινωνικούς παράγοντες, η έρευνα εστιάζεται στις διαδικασίες νοηματοδότησης του φαινομένου της εμπορίας και ειδικότερα του πελάτη της εμπορίας που αποτελεί κύριο πρωταγωνιστή του φαινομένου. Επίσης, μελετά τους κοινωνικο-ψυχολογικούς παράγοντες που καθορίζουν τις διαδικασίες αυτές. Βασιζόμενη στις απαντήσεις που συλλέχτηκαν από ελληνικό δείγμα (624 άτομα) αποτελούμενο από άντρες (260 )και γυναίκες (364), αλλά και από πελάτες (113) και μη πελάτες (147) της βιομηχανίας του σεξ, μέσω ερωτηματολογίων που κατασκευάστηκαν από την ερευνήτρια για τους σκοπούς της μελέτης, η έρευνα επιχειρεί α) να εντοπίσει τους τρόπους με τους οποίους το δείγμα «νοηματοδοτεί» το φαινόμενο και τον πελάτη της εμπορίας γυναικών και β) να αναδείξει τους κοινωνικο-ψυχολογικούς παράγοντες που επηρεάζουν και νομιμοποιούν αυτή τη νοηματοδότηση σε μικρο και μακρο-κοινωνικό επίπεδο.Η συζήτηση των αποτελεσμάτων γίνεται με βάση “τη σύζευξη” των θεωριών των κοινωνικών στάσεων και της κοινωνικής απόδοσης αιτίου. Από την ανάλυση των δεδομένων προκύπτει ότι το δείγμα, αν και δεν θεωρεί τον πελάτη τιμωρητέο, αρχίζει σταδιακά να αντιλαμβάνεται τον ρόλο που διαδραματίζει στην αλυσίδα της επιχείρησης της εμπορίας. Ανεξαρτήτως φύλου, μόρφωσης και ηλικίας, αναγνωρίζει την εμπορία ως ζήτημα εργασιακών σχέσεων και συνθηκών, αναζητά τις ανάγκες και τα κίνητρα των ίδιων των γυναικών και τη συνδέει με την εργασία και την οικονομική μετανάστευση, τον καταμερισμό της παγκόσμιας ανεργίας και τη θηλυκοποίηση της μετανάστευσης. Κατανοεί ότι κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες, η παράνομη διακίνηση μπορεί να καταστεί για τις γυναίκες αυτές η μοναδική λύση επιβίωσης χωρίς, όμως, να τις συγχωρεί πάντα για την επιλογή αυτή. Στις περιπτώσεις που θα ανιχνεύσει οποιαδήποτε συνειδητή εμπλοκή στη διακίνησή τους, ακόμα και αν ενέχεται δόλος ή απάτη, θα σπεύσει να αποδώσει ευθύνες στη γυναίκα, σε μία προσπάθεια να διατηρήσει τη Δικαιοσύνη στον κόσμο, μία δικαιοσύνη που επιτάσσει ότι ο καθένας είναι υπεύθυνος για τις πράξεις του και δέχεται τις συνέπειές τους. Ανεξαρτήτως της ευθύνης, όμως, που φέρει το θύμα και της αυστηρότητας που θα δείξει το δείγμα απέναντι στο θύμα, αναγνωρίζει την εμπορία εκ του αποτελέσματος και ποτέ από τον τρόπο εμπλοκής. Έτσι, επικεντρωμένο στο γεγονός ότι η εμπορία καταπατά κάθε δικαίωμα στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια επιτρέπει την άσκηση της δουλείας και επιτρέπει την απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση των θυμάτων, την αναγνωρίζει ως κατάφωρη παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στρέφεται εναντίον της.