Μελέτη της τοπογραφίας του οπτικού δίσκου σε τυχαίο δείγμα γενικού πληθυσμού με τη χρήση της συνεστιακής laser τομογραφίας σάρωσης
Authors: Σαλονικιού Αγγελική 
Published: September 2021

Σκοπός: Μελέτη της τοπογραφίας του οπτικού δίσκου σε τυχαίο δείγμα του Ελληνικού πληθυσμού και δημιουργία βάσης δεδομένων. Επίσης, μελέτη της διαγνωστικής ικανότητας των HRT παραμέτρων καθώς και νέων παραμέτρων που δημιουργήθηκαν με βάση τις λήψεις του HRT και περιγράφουν το περίγραμμα της κοίλανσης, και μελέτη της επίδρασης διαφόρων παραγόντων σ’ αυτές με τη μεγαλύτερη διαγνωστική ικανότητα. Τέλος, εκτίμηση της διαγνωστικής ικανότητας των αλγορίθμων Moorfields Regression Analysis (MRA) και Glaucoma Probability Score (GPS). Υλικό και μέθοδος: Αξιοποιήθηκαν δεδομένα του HRT από 1620 διαδοχικούς συμμετέχοντες της πληθυσμιακής μελέτης Thessaloniki Eye Study. Η αξιολόγηση των HRT παραμέτρων έγινε με τη δημιουργία των καμπυλών αντιστοιχίας ευαισθησίας-ειδικότητας, την επιφάνεια κάτω από την καμπύλη (AUC) και το μέγιστο άθροισμα ευαισθησίας-ειδικότητας για καθεμία. Οι ύποπτοι για γλαύκωμα αρχικά ομαδοποιήθηκαν με τους φυσιολογικούς και στη συνέχεια εξαιρέθηκαν. Η μελέτη συσχέτισης με παράγοντες έγινε με μονοπαραγοντική ανάλυση και στη συνέχεια με πολυπαραγοντικό μοντέλο. Αποτελέσματα: Από το σύνολο των 1620 ατόμων που εξετάστηκαν με το HRT Ι, δεδομένα από 1337 άτομα ήταν διαθέσιμα για τις αναλύσεις με το HRT3. Υπολογίστηκε η κατανομή των τιμών για τον φυσιολογικό πληθυσμό, ενώ η 97.5% εκατοστιαία θέση για το VCDR ήταν 0.74. Οι HRT παράμετροι που έδειξαν μεγαλύτερη διαγνωστική ικανότητα ήταν: επιφάνεια κοίλανσης/επιφάνεια οπτικού δίσκου (CDARATIO), νευροαμφιβληστροειδικός ιστός/επιφάνεια οπτικού δίσκου (RDARATIO), όγκος και επιφάνεια κοίλανσης (CUPV και CUPA), κάθετη διαμέτρος κοίλανσης/διάμετρο δίσκου (VCDR) και τετραγωνική ρίζα αυτής σταθμισμένη για την επιφάνεια δίσκου (LCDR). Η μονοπαραγοντική ανάλυση ανέδειξε συσχέτιση των HRT παραμέτρων με ύψος, βάρος, δείκτη μάζας σώματος, διαστολική αρτηριακή πίεση, ενδοφθάλμια πίεση (ΕΟΠ), ηλικία, φύλο, κάπνισμα, λήψη ινσουλίνης, λήψη ορμονών, ιστορικό διαβήτη, καρδιαγγειακής νόσου και καρδιακής προσβολής. Τα αποτελέσματα του πολυπαραγοντικού μοντέλου στο σύνολο των συμμετεχόντων έδειξαν συσχέτιση της επιφάνειας του δίσκου με όλες τις επιλεγμένες HRT παραμέτρους (p<0.0001). Η ΕΟΠ σχετίστηκε θετικά με CDARATIO (p=0.014), LCDR (p=0.038), CUPA (p=0.039) και αρνητικά με RDARATIO (p=0.014). Τέλος, διαβήτης και θήλυ φύλο σχετίστηκαν με μειωμένο CUPV (p=0.033 και p=0.028 αντίστοιχα). Η ανάλυση στο γυναικείο πληθυσμό ανέδειξε συσχέτιση του καπνίσματος με αύξηση του VCDR (p=0.026) και του CUPV (p=0.043), η λήψη ινσουλίνης σχετίστηκε με ελαττωμένη CUPA (p=0.048), ενώ δεν επιβεβαιώθηκε η συσχέτιση της χαμηλής διαστολικής πίεσης υπό αγωγή με αυξημένο VCDR. Η επιφάνεια του οπτικού δίσκου έδειξε θετική συσχέτιση με όλες τις νέες HRT παραμέτρους ενώ η ΕΟΠ και οι μεγάλες ηλικίες σχετίστηκαν με ορισμένες από αυτές. Η AUC του MRA ήταν 0.773 (ομαδοποίηση ύποπτων+φυσιολογικών και αποτελεσμάτων “οριακών”+“φυσιολογικών”), ενώ του GPS ήταν 0.855. Συμπεράσματα: Για πρώτη φορά μελετήθηκαν τα χαρακτηριστικά του οπτικού δίσκου φυσιολογικών ατόμων σε τυχαίο δείγμα του ελληνικού πληθυσμού με βάση το HRT. Σύμφωνα με διεθνές σύστημα κατάταξης του γλαυκώματος με βάση την 97.5% εκατοστιαία θέση του VCDR, πάνω από τους μισούς γλαυκωματικούς στον πληθυσμό μας θα παρέμεναν αδιάγνωστοι λόγω χαμηλού VCDR. Η επιφάνεια δίσκου, η ΕΟΠ, ο διαβήτης και το θήλυ φύλο σχετίστηκαν με ορισμένες HRT παραμέτρους, ενώ διαπιστώθηκαν κάποιες διαφορές στην επίδραση παραγόντων όταν οι γυναίκες μελετώνται χωριστά. Τέλος, οι αλγόριθμοι MRA και GPS δεν έδειξαν ικανοποιητική διαγνωστική ικανότητα ως εργαλεία μαζικού ελέγχου του πληθυσμού για γλαύκωμα.