АНАЛИЗ ГРАМОТНОСТИ НАСЕЛЕНИЯ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН В ВОПРОСАХ ЗДОРОВЬЯ
Authors: А.М. Арингазина , А.Ж. Байбусинова , С.С. Исабекова , Ж.А. Калмакова 
Published: October 2024

Введение: Грамотность в вопросах здоровья является важным направлением для развития общественного здравоохранения и политики государства в области здоровья. Исследования, проведенные во многих странах, показали, что низкая грамотность в вопросах здоровья негативно влияет на здоровье, поведение, связанное со здоровьем и болезнью, а также на использование ресурсов здравоохранения. Цель исследования: изучить грамотность населения Республики Казахстан в вопросах доступа, понимания, оценки и применения информации, связанной со здоровьем, в здравоохранении, профилактике заболеваний и укреплении здоровья Материалы и методы:кросс-секционное (поперечное) исследование с участием 3000 респондентов, проживающих в городах Астана, Алматы, Шымкент, Актобе и Усть-Каменогорск. Для сбора данных использована международная анкета HLS-Q22 Результаты: Проведено исследование по изучению общей грамотности в вопросах здоровья среди 3000 населения Республики Казахстан. Значительная часть респондентов больше всего испытывает сложности, когда нужно оценить преимущества и недостатки разных вариантов лечения – 41,4% (суммарный показатель вариантов ответа «очень сложно» и «сложно»), найти информацию о том, как справиться с проблемами психического здоровья – 36,3%, оценить надежность информации из средств массовой информации о рисках для здоровья – 35,3%. Сложнее всего искать данную информацию жителям г. Шымкент – 24,8%, г. Актобе – 21,8%, г. Усть-Каменогорск – 20,3%, г. Астана – 19,4%, меньше всего сложностей в поиске информации у жителей г. Алматы – 13,9%. Выводы: Индекс грамотности населения в вопросах здоровья составляет 75,32, что соответствует «достаточному» уровню. При рассмотрении категориальных значений грамотности важно отметить, что 16,2% респондентов имеют «недостаточный» уровень грамотности, а 14,9% – «проблематичный». Мероприятия, направленные на повышение уровня грамотности в вопросах здоровья, должны быть направлены на эти 31,1% респондентов, имеющих «недостаточный и проблематичный» уровни грамотности.

Introduction: Health literacy is an important direction for the development of public health and public health policy. Studies in many countries have shown that low health literacy negatively affects health, health and illness-related behaviors, and the use of health resources. The aim: to study the literacy of the population of the Republic of Kazakhstan in accessing, understanding, evaluating and applying health-related information in health care, disease prevention and health promotion Materials and methods: cross-sectional (cross-sectional) study involving 3000 respondents living in Astana, Almaty, Shymkent, Aktobe and Ust-Kamenogorsk. The international questionnaire HLS-Q22 was used to collect data. Results: A study was conducted to study general health literacy among 3,000 people of the Republic of Kazakhstan. A significant part of the respondents most of all experience difficulties when it is necessary to evaluate the advantages and disadvantages of different treatment options - 41.4% (the total indicator of answer options "very difficult" and "difficult"), to find information on how to cope with mental health problems - 36, 3%, assess the reliability of information from the media on health risks - 35.3%. The most difficult thing is to search for this information for residents of Shymkent - 24.8%, Aktobe - 21.8%, Ust-Kamenogorsk - 20.3%, Astana - 19.4%, the least difficulty in finding information among residents of Almaty - 13.9%. Conclusions: The population's health literacy index is 75.32, which corresponds to a “sufficient” level. When considering the categorical values of literacy, it is important to note that 16.2% of respondents have an “insufficient” level of literacy, and 14.9% have a “problematic” level. Activities aimed at improving health literacy levels should be targeted at these 31.1% of respondents with “insufficient and problematic” levels of literacy.

Кіріспе: Денсаулық сақтау саласындағы сауаттылық Қоғамдық денсаулық сақтау мен денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттердің саясатын дамытудың маңызды бағыты болып табылады. Көптеген елдерде жүргізілген зерттеулер Денсаулық сауаттылығының төмендігі денсаулыққа, денсаулық пен ауруға байланысты мінез-құлыққа және денсаулық сақтау ресурстарын пайдалануға теріс әсер ететінін көрсетті. Зерттеу мақсаты: денсаулық сақтау, аурулардың алдын алу және денсаулықты нығайтуда денсаулыққа қатысты ақпаратқа қол жеткізу, түсіну, бағалау және қолдану мәселелерінде Қазақстан Республикасы халқының сауаттылығын зерделеу Материалдар мен әдістер: Астана, Алматы, Шымкент, Ақтөбе және Өскемен қалаларында тұратын 3000 респонденттің қатысуымен кросс-секциялық (көлденең) зерттеу. Деректерді жинау үшін HLS-Q22 халықаралық сауалнамасы пайдаланылды Нәтижелері: Қазақстан Республикасының 3000 тұрғыны арасында Денсаулық мәселелерінде жалпы сауаттылықты зерделеу бойынша зерттеу жүргізілді. Респонденттердің едәуір бөлігі әр түрлі емдеу нұсқаларының артықшылықтары мен кемшіліктерін бағалау қажет болған кезде қиындықтарға тап болады-41,4% ("өте қиын" және "қиын" жауап нұсқаларының жиынтық көрсеткіші), психикалық денсаулық мәселелерімен қалай күресуге болатындығы туралы ақпаратты табу – 36,3%, бұқаралық ақпарат құралдарынан денсаулыққа қауіп-қатер туралы ақпараттың сенімділігін бағалау - 35,3%. Бұл ақпаратты Шымкент қаласының тұрғындарына іздеу қиын-24,8%, қала. Ақтөбе – 21,8%, Өскемен-20,3%, Астана – 19,4%, Алматы қаласының тұрғындарынан ақпарат іздеуде ең аз қиындық – 13,9%. Қорытынды: Денсаулық мәселелеріндегі халықтың сауаттылық индексі 75,32 құрайды, бұл "жеткілікті" деңгейге сәйкес келеді. Сауаттылықтың категориялық мәндерін қарастырған кезде респонденттердің 16,2% – "сауаттылық деңгейі" жеткіліксіз", ал 14,9% - ""проблемалық" екенін атап өткен жөн. Денсаулық мәселелерінде сауаттылық деңгейін арттыруға бағытталған іс-шаралар сауаттылық деңгейі "жеткіліксіз және проблемалық" респонденттердің осы 31,1% - на бағытталуы тиіс.