Γενετική μελέτη των όγκων του μαστού
Authors: Τσαρουχά Χαραλαμπία 
Published: January 2023

Ο καρκίνος είναι μια από τις πιο συχνές ασθένειες του ανθρώπου με ιδιαίτερα αυξημένη συχνότητα τις τελευταίες δεκαετίες. Ευθύνεται για ένα σημαντικά μεγάλο ποσοστό της ανθρώπινης νοσηρότητας και θνησιμότητας. Ειδικότερα, ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την συχνότερη κακοήθη νόσο των γυναικών του Δυτικού κόσμου. Σε σχέση όμως με την μεγάλη σημασία που έχουν οι όγκοι του μαστού είναι σχετικά λίγες οι γενετικές μελέτες που έχουν γίνει και σημαντικά ζητήματα που αφορούν την βιολογία του όγκου αυτού παραμένουν άλυτα. Τα βασικότερα από αυτά είναι:1.Η γενική θεωρία της πολυσταδιακής εξέλιξης των όγκων αν και φαίνεται ότι ισχύει στον καρκίνο του μαστού και είναι γνωστές οι εναρκτήριες γενετικές ανακατατάξεις της ογκογένεσης εν τούτοις δεν έχουν εντοπισθεί αυτές οι οποίες έπονται και η μεταξύ τους σχέση.2.Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα που έχει προκύψει από έρευνες της τελευταίας δεκαετίας είναι η πολυκλωνικότητα των όγκων του μαστού. Σε αντίθεση με την θεωρία της μονοκλωνικής εξέλιξης του καρκίνου ένα ποσοστό όγκων του μαστού εμφανίζει κυτταρογενετικά μη σχετιζόμενους πληθυσμούς καρκινικών κυττάρων.3.Τέλος ενώ η άποψη ότι ο καρκίνος είναι γενετική ασθένεια θεωρεί ότι όλοι οι όγκοι φέρουν γενετικές ανακατατάξεις ( κληρονομικές ή επίκτητες), εν τούτοις ένα σημαντικό ποσοστό εμφανίζει ομαλό καρυότυπο.Η παρούσα εργασία σχεδιάσθηκε με βασικό σκοπό την συνεισφορά στην επίλυση των παραπάνω προβλημάτων μέσω διεξοδικής προσπάθειας προσδιορισμού των γενετικών χαρακτηριστικών μιας σειράς καρκινωμάτων του μαστού. Για τον σκοπό αυτό 127 καρκινώματα μαστού, σαφώς χαρακτηρισμένα ως προς την ιστοπαθολογία τους, αναλύθηκαν κυτταρογενετικά. Από αυτά 63, από τα οποία υπήρχε διαθέσιμο υλικό, εξετάσθηκαν επιπροσθέτως και με την μέθοδο του Συγκριτικού Γενωμικού Υβριδισμού. Τα αποτελέσματα της παρούσας διατριβής, η ερμηνεία και αξιολόγησή τους συνοψίζονται ακολούθως: 1) τα γενικά κυτταρογενετικά και μοριακά γενετικά χαρακτηριστικά των καρκινωμάτων που περιλαμβάνονται στην παρούσα σειρά είναι σε συμφωνία με ευρήματα ήδη υπάρχοντα στην βιβλιογραφία υποδηλώνοντας με αυτόν τον τρόπο ότι η παρούσα εργασία οικοδομείται σε στέρεο έδαφος τεκμηριωμένων δεδομένων 2) στις υποομάδες των καρκινωμάτων που χαρακτηρίζονται από τις πρωτογενείς ανωμαλίες der(1;16) και i(1q) προσδιορίσθηκε η προσθήκη ενός επιπλέον αντιγράφου της πρωτογενούς ανωμαλίας καθώς και ανακατατάξεις του 11q κατά την κλωνική εξέλιξη. Επιπλέον, οι όγκοι με i(1q) έχουν με αυξημένη συχνότητα τρισωμία του χρωμοσώματος 20 και οι όγκοι με der(1;16) τρισωμία του 7. Οι ανιχνευόμενες αυτές δευτερογενείς ανωμαλίες (επιπλέον αντίγραφα του i(1q) και der(1;16), οι ανακατατάξεις του 11q και τα +7, +20) προσδιορίζουν επόμενα βήματα στην καρκινογένεση εξαρτώμενα από τις πρωτογενείς ανωμαλίες και φωτίζουν ορισμένα από τα βήματα της ογκογενετικής διεργασίας 3) ο εντοπισμός στα ίδια δείγματα τόσον με την κυτταρογενετική ανάλυση όσον με τον Συγκριτικό Γενωμικό Υδριδισμό, πολυκλωνικότητας πιστοποιεί ότι η αναφερόμενη από προηγούμενες κυτταρογενετικές μελέτες πολυκλωνικότητα του καρκίνου του μαστού, δεν είναι αποτέλεσμα που προεκλήθη από τις συνθήκες καλλιέργειας, αλλά αντικατοπτρίζει την in vivo κατάσταση του όγκου με πιθανές σημαντικές προεκτάσεις στην θεραπευτική αντιμετώπιση αυτών των όγκων 4) τα καρκινώματα στα οποία κυτταρογενετικά ανιχνεύονται μόνο ομαλοί καρυότυποι όπως αποκαλύπτει η ανάλυση με την μέθοδο του Συγκριτικού Γενωμικού Υβριδισμού, έχουν γενετικές ανακατατάξεις. Τα γενετικά χαρακτηριστικά των καρκινωμάτων αυτών συγκρινόμενα με τα άλλα καρκινώματα συνδέονται με μικρότερη σε σχέση με τα άλλα μιτωτική δραστηριότητα in vivo και in vitro γεγονός που τα καθιστά μια διαφορετική από γενετικής πλευράς οντότητα με πιθανή προγνωστική σημασία.