Tek Gen Hastalığı ve HLA Uyumunda Preimplantasyon Genetik Tanı: Tek Merkez Deneyimi
Authors: ALPASLAN PINARLI Ferda , KAPLANOĞLU İskender , KAHYAOĞLU İnci , SAAT Hanife , YILDIZ Hilal , HARŞIT Songül , ERDOĞAN Kadri Murat , DİLBAZ Serdar 
Published: May 2019

Amaç: 
Preimplantasyon Genetik Tanı 
(PGT)’da tek gen hastalıkları taraması ile kombine HLA doku tiplemesi
tayini Talasemi Majör gibi yaşamı tehdit eden ve kordon kanı ve /veya kemik
iliği nakli ile tam olarak tedavi edilebilen genetik hastalıklara sahip
çocuklar için etkin bir yöntemdir. Bu çalışmada, Sağlık
Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Araştırma Hastanesi
Genetik Tanı Merkezi Preimplantasyon Genetik Tanı Laboratuvarında 2014-2017
Mayıs döneminde çalışılan vakaların verileri sunulmuştur.

Gereç ve Yöntem: Laboratuvarımıza Sağlık Bilimleri
Üniversitesi Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Tüp Bebek Merkezinden gelen
6-8 blastomer aşamasındaki 3. Gün embriyolarından alınan biyopsi örneklerinde
preimplantasyon genetik tanı uygulamaları yapılan 91 vakanın genetik analiz
sonuçları, mutasyon tipleri,  implantasyon ve gebelik başarısı ile canlı
doğum oranları değerlendirildi. Biyopsi örneklerine uygulanan lisis işleminin ardından
REPLI-g Advanced DNA Single Cell Kit (Qiagen, USA) ile Whole Genom Amplification
(Biorad  T100, USA) gerçekleştirildikten sonra
mutasyonu taşıyan DNA fragmentlerinin ve HBB geni ile ilişkili 11 markırın
belirlenebilir seviyeye kadar multiplex Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR) ile
çoğaltılması yapıldı. Amplifikasyondan sonra DNA, normal DNA fragmentlerini
mutasyonu taşıyan fragmentlerden ayırt etmeye olanak sağlayan mini-sekanslama
tekniği ile kapiller elektroforez kullanılarak analiz edildi. Seçilmiş Linked
Markerlar (STR: Short Tandem Repeat/ Kısa tekrar dizileri) mutasyonun tanısı
için bir destek oluşturma ve bazı DNA kontaminasyonlarının belirlenmesi
amacıyla kullanıldı. HLA tipleme analizlerinde uyumlu HLA genotiplerinin
belirlenmesi için HLA kompleksi ile ilişkilendirilen 32 markır,  multipleks PZR ile çalışılarak DNA fragmentleri
kapiller elektroforez kullanılarak analiz edildi

Bulgular: 86
vaka Beta Talasemi (HBB geni) , bir
vaka Orak Hücreli Anemi (HBB geni),
bir vaka Blackfan Diamond Anemisi (RPS19
geni),  bir vaka akut lenfoblastik
lösemi, bir vaka Ağır Konjental Nötropeni (HAX1
geni)  ve bir vaka Fankoni Aplastik
Anemisi (FANCA geni) olmak üzere
toplamda 91 vaka çalışıldı. Toplam çalışılan blastomer sayısı 328, transferi
yapılan vaka sayısı 41, gebelik gerçekleşen vaka sayısı 12, gerçekleşen canlı
doğum sayısı 8 ve kemik iliği nakil işlemi yapılan vaka sayısı 6 olarak
saptandı. Canlı doğumların tümünde gerçekleştirilen ikinci genetik analizde
sağlıklı/taşıyıcı gen ve HLA tipinde hasta kardeş ile tam uyum görüldü.

Sonuç:
Sonuçlarımız kemik iliği nakli ile tam kür sağlanan genetik hastalıkların
tedavisinde ailede sağlıklı ve HA uyumlu çocuk varlığının önemi açısından anlamlıdır.
Diğer preimplantasyon genetik test uygulanan hastalıklarla karşılaştırıldığında
transfer edilebilir blastomer bulma oranın düşük olduğu görülmüş ve bunun
nedeninin blastomerde iki farklı genetik seçilim yapılması gerekliğinden
kaynaklandığı düşünülmüştür.