АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ МЕДИЦИНСКОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ СПОРТСМЕНОВ В УСЛОВИЯХ COVID-19
Authors: В.А. Абдулла , Н.Е. Глушкова , К.С. Нысанбаева , М.К. Бакашева , Ж.М. Андасова , Г.Б. Жумабаева , А.M. Хисметова , И. ТереховаТ 
Published: October 2024

Введение: Спорт высших достижений – это модель деятельности спортсменов, которые в течение своей профессиональной жизни подвергаются высоким физическим и психологическим нагрузкам. Медицинское обеспечение спортсменов сопряжено с уникальными проблемами, часто в необычных условиях. Последствия пандемии COVID-19 не обошли стороной и спортсменов. Обеспечение физического и психического здоровья спортсменов является ключевым моментом. Роль спортивного врача заключается не только в оказании медицинской помощи, но и своеобразной опеке, обучении и руководстве в продвижении и защите философии здорового духа в здоровом теле у всех спортсменов. Цель: обзор литературных источников по организации медицинского обеспечения спортсменов в условиях пандемии COVID-19. Стратегия поиска: Проведен поиск научных работ и источников информации в поисковых системах Scopus, Web of Science, MedLine, PubMed, Google Scholar, e-Library.ru, CyberLeninka. Критерии включения: были использованы источники не ранее 2015 года, но в связи с недостаточным освещением проблемы и для полноты описания ситуации были также анализированы данные 2010, 2011, 2013 годов, оригинальные статьи, обзоры литературы, мета-анализы, нормативно-правовые документы; публикации с полным текстом и в открытом доступе на английском и русском языках. Критериями исключения явились: статьи, опубликованные ранее 2010 года; материалы, не имеющие доказательной базы, которые не отражали основной значимости, с неясными и неоднозначными выводами, повторно встречающиеся публикации, материалы конференций и клинические случаи. В результате поиска нами было идентифицировано всего 107 зарубежных и отечественных публикаций, из них в данный обзор вошли 61 публикация. Результаты: Обзор литературы показал, что за последние десять лет произошли кардинальные изменения во многих сферах, тесно связанных со спортом высших достижений, требующие соответствующего обновления методов медицинского обеспечения спортсменов. Выводы: Роль спортивного врача на всех этапах подготовки спортсмена высокого класса имеет важное, а порой и решающее, значение. Организация медицинского обеспечения в условиях пандемии COVID-19 является актуальной проблемой и требующей дальнейшего изучения.

Introduction: Elite sport is a model of the athletes activity, where the athletes during their professional life, are exposed to high physical and psychological stress. The athletes medical support faces unique challenges, often in unusual conditions. The consequences of the COVID-19 pandemic have not spared athletes either. Ensuring the physical and mental health of athletes is key. The role of a sports physician is not only to provide medical support, but also to provide a kind of guardianship, training and leadership in promoting and protecting the philosophy of a healthy mind in a healthy body in all athletes. Objective: to analyze the literature data on the organization of medical support for athletes in the context of the COVID-19 pandemic. Search strategy: We searched for scientific papers and information sources in the search engines Scopus, Web of Science, MedLine, PubMed, Google Scholar, e-Library.ru, CyberLeninka. Inclusion criteria: sources not earlier than 2015 were used, but due to insufficient coverage of the problem and for a complete description of the situation, data from 2010, 2011, 2013 were also analyzed, including original articles, literature reviews, meta-analyzes, regulations; publications with full text and in open access in English and Russian languages. The exclusion criteria were: articles published earlier than 2010; materials that do not have an evidence base that did not reflect the main significance, with unclear and ambiguous conclusions, repeated publications, conference proceedings and clinical cases. As a result of the search, we identified only 107 foreign and domestic publications, of which 61 publications were included in this review. Results: Analysis of the literature sources has shown that over the past ten years, there have been dramatic changes in many areas closely related to elite sports, requiring an appropriate update of the methods of medical support for athletes. Conclusion: The role of a sports physician is important at all stages of athlete’s training, and sometimes decisive. The organization of medical support in the context of the COVID-19 pandemic is an urgent problem that requires further study.

Кіріспе: Жоғары жетістіктер спорты - бұл кәсіби өмірінде жоғары физикалық және психологиялық күйзеліске ұшыраған спортшылардың іс-әрекетінің үлгісі. Спортшыларға арналғанмедициналық көмек көбінесе ерекше жағдайларда ерекше қиындықтар арқылы көрсетіледі. COVID-19 пандемиясының салдары спортшыларды да аяған жоқ. Спортшылардың физикалық және психикалық саулығын қамтамасыз ету - басты мәселе. Спорт дәрігердің рөлі тек медициналық көмек көрсету ғана емес, сонымен қатар барлық спортшыларда сау денеде сау ақыл-ой философиясын насихаттау мен ерекше қамқоршылық, дайындық және көшбасшылықты қамтамасыз ету болып табылады. Мақсаты: COVID-19 пандемиясы аясында спортшыларға медициналық қолдауды ұйымдастыруына байланысты жазылған әдебиет ресурстарына шолу. Іздеу стратегиясы: Scopus, Web of Science, MedLine, PubMed, Google Scholar, e-Library.ru, CyberLeninka іздеу жүйелерінен ғылыми жұмыстар мен ақпарат көздерін іздедік. Енгізілген материалдарға қойылған критерийлер: 2015 жылдан бастап шығарылған мақалалар пайдаланылды, бірақ мәселенің жеткіліксіз қамтылуына байланысты және жағдайды толық сипаттау үшін 2010, 2011, 2013 жылдардағы мәліметтер, түпнұсқа мақалалар, әдеби шолулар, мета-анализдер, нормативтік құжаттар; ағылшын және орыс тілдерінде толық мәтіні бар және ашық қол жетімді басылымдар талданды. Шеттету критерийлері: 2010 жылдан ерте жарияланған мақалалар; түсініксіз тұжырымдар, қайталанған жарияланымдары, конференция материалдары және клиникалық жағдайлары бар, негізгі маңыздылығын көрсетпеген дәлелдемелік базасы жоқ материалдар. Іздеу нәтижесінде біз тек 107 шетелдік және отандық басылымдарды анықтадық, оның ішінде 61 басылым осы шолуға енгізілді. Нәтижелер: Әдебиеттерге шолу көрсеткендей, соңғы он жыл ішінде жоғарғы жетістіктер спортымен тығыз байланысты көптеген салаларда күрт өзгерістер болды, бұл спортшыларды медициналық қолдау әдістерін тиісті түрде жаңартуды талап етті. Қорытынды: Жоғары дәрежелі спортшыны дайындаудың барлық кезеңдерінде спорт дәрігерінің рөлі маңызды, кейде шешуші болып табылады. COVID-19 пандемиясы жағдайында медициналық қолдауды ұйымдастыру - бұл әрі қарай зерттеуді қажет ететін өзекті проблема.