bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Особливості стратегічного планування креативного розвитку організації
Authors: Svidruk І. І.
Published: December 2018

Проаналізовано основні відмінні характеристики стратегічного планування креативної діяльності. Креативна стратегія відіграє роль інструменту для вибору узгодженої політики розроблення і просування креативної ідеї, втіленої у конкретний продукт, або креативної організаційної поведінки, спрямованої на досягнення конкретної конкурентної мети. Стратегічною метою креативного оновлення організації є стала динаміка зростання бізнесу, яка може проявлятися кількісно – у вигляді збільшення обороту, підвищення активів – та якісно, характеризуючись стійкими тенденціями зростання прибутковості, посиленням іміджевих позицій тощо. Обґрунтовано, що стратегування дає змогу уникати негативних наслідків хаотичних організаційних і техніко-економічних перетворень, мінімізувати ризики невизначеності. Логічна схема побудови загальної стратегії креативного розвитку організації включає первинне виділення креативної складової її діяльності як провідний стратегічний напрям із подальшим покроковим розгалуженням цілей розвитку та методів їх досягнення у вигляді корпоративної стратегії та стратегічного планування підсистем організації. Доведено, що перевагою розробки стратегії креативного оновлення організації є досягнення системності у врахуванні чинників внутрішнього і зовнішнього середовища. Ефективний спосіб стратегічного планування креативного зростання організації передбачає завоювання нових ринків.
Стан і перспективи розвитку інформаційних технологій в Україні
Authors: Shevchuk T. V. , Kravchuk H. T.
Published: December 2018

Розглянуто актуальність інформаційних технологій, як одного з найважливіших чинників стимулювання економічного зростання та розвитку громадянського суспільства, зайнятості населення, соціального та політичного розвитку нашої країни. Встановлено, що на сучасному етапі переходу світового співтовариства до інформаційного суспільства ступінь розвитку інформаційних технологій стає безпосереднім чинником становлення активного та свідомого громадянина, національної конкурентоспроможності. Проаналізовано динаміку внутрішнього ринку інформаційних технологій та розглянуто вплив IT-сектору на економіку України в питаннях зростання валютних надходжень, експорту ІТ-послуг, збільшення відрахувань у бюджет. З'ясовано, що саме рівень технологічного розвитку визначає не лише економічний потенціал країни та якість життя її громадян, а також роль і місце цієї країни в глобальному суспільстві, масштаби та перспективи її економічної та політичної інтеграції з усім світом. За результатами дослідження оцінено внутрішні перешкоди, з якими стикається український сектор інформаційних технологій, виявлено проблеми щодо попиту на ІТ серед населення України. Запропоновано напрями подолання цифрової нерівності способом впровадження міжнародних стандартів і кращих практик, зокрема з питань розроблення, впровадження та використання інформаційних технологій, продуктів і послуг, за умови належного наукового, технічного і правового забезпечення реформування галузі інформаційних технологій.
History and development of Haken's synergetics
Authors: Yakimtsov V. V.
Published: December 2018

History of the emergence, establishment and development of Haken's synergetics is thoroughly considered. Synergetics as a quite young view of the world has originated due to the necessity of finding adequate, reasonable, calculated and forecasted by science answers to global challenges that civilizational human development makes. Synergetics is a general theory of self-organization. It formulates the general principles of self-organization, which are true for all levels of matter. A peculiarity of synergetic approach is the transition from research of simple systems to the complex ones, from open to closed ones, from linear to nonlinear ones, from the study of equilibrium and process near the equilibrium to the delocalization and instability, to the investigation of things, which are happening far from equilibrium. The contribution of the science schools and H. Haken to the establishment of synergetics is revealed. This article mentions the perspectives of development of Haken's synergetics, nonlinear dynamics as the methodology of solution to the problems, which the economy and the whole society face. Nonlinear dynamics offers the basic models, new terms and methods, which can or cannot be used in such situation. They can become the framework for building the new nonlinear cognitive paradigm or they can stay the separate discoveries in different disciplines. Synergetics is formed as an interdisciplinary scientific approach, which develops the methods of investigation of open systems' behavior and the complex behavior of their components. The perspectives of the use of synergetics in science research are represented. Some systems in physics, chemistry and biology provide the simplest examples of self-organization. Modern areas of research within the framework of synergetics and nonlinear dynamics are considered. The results formed a strong basis for the further research in the field of economic science regarding synergetics. Synergetics is a powerful mathematical tool to analyze and solve modern nonlinear economic phenomena, which form the synergetic system and can't be described by classic economic-mathematical methods. Synergetics is one of effective approaches to general problems of the description of complexity, characteristic of phenomena of self-organization.
Вплив ресурсів страхового ринку на модернізацію виробничої інфраструктури Української економіки
Authors: Tsebenko N. M.
Published: December 2018

Досліджено основні тенденції розвитку страхового ринку України. Охарактеризовано страховий ринок як стратегічно важливий та перспективний сегмент економіки і джерело внутрішніх довгострокових інвестицій в національну економіку, зокрема в модернізацію виробничої інфраструктури. Визначено сутність інвестиційної діяльності страхових компаній у сфері виробничої інфраструктури. Страхові компанії можна віднести до установ, яким притаманна можливість продукувати насамперед довгострокові інвестиційні ресурси, дефіцит яких спостерігається в українській економіці. Простежено зростання інвестиційних ринків України, що значною мірою може бути забезпечено завдяки ефективному використанню страхових ресурсів вітчизняних страхових компаній. Вказано, що інвестиційна функція страхового ринку реалізується через розміщення тимчасово вільних засобів у цінні папери, депозити банків, нерухомість тощо. Виявлено основні джерела інвестиційної діяльності страхових компаній – власні кошти (статутний фонд, резервний фонд, прибуток, цільове фінансування і надходження) та залучені кошти (поточне надходження страхових премій, резерви страхових внесків та відшкодувань, фонд запобіжних заходів). Запропоновано напрями вдосконалення державного регулювання інвестиційної діяльності страхових компаній: вдосконалення законодавчої бази та ринку капіталів, щоб забезпечити ефективне функціонування страхових компаній у сфері інвестування.
INFLUENCE OF SOLAR PANELS TILT ANGLE AND GROUND COVER RATIO ON PV PLANT PERFORMANCE
Authors: Gaevskii A. , Diomin D.
Published: December 2018

One of the main factors affecting the photovoltaic (PV) plant power is the self-shading from adjacent rows of solar panels. Due to the peculiarities of the electric connections of photovoltaic cells in PV modules and the presence of bypass diodes, the partial shading is capable of significantly decreasing the PV plant power at certain times of the day. The partial shading of solar panels effects in different ways on the energy production in cases of the vertical placement of PV modules in the panel’s frame (portrait mounting) and the horizontal placement of PV modules (landscape mounting). This work presents a novel analytical approach for determining of the inter-row shading effect on the large PV plant efficiency which is applicable for any seasonal period of PV operation. The initial data for calculations are the hourly generation of shaded and fully illuminated solar panels. On the base of these data, we have calculated the power factor that describes the dependence of the module's electrical power on the shading degree. The power factor is used to determine the amount of radiation entering the panel’s tilted surface during each day of the operation period. The long-term meteorological data for the main radiation components and one of the known anisotropic radiation model are necessary for these calculations. The main calculations result is the distribution maps for the average daily energy output which first proposed in our work. These maps have the form of contour graphs which build in the coordinates “the ground cover ratio – the tilt angle” as construction parameters. Using this maps one can find the optimal ratios of these parameters for two types of optimization problems: (1) ensure the maximum possible output under given installed PV power and (2) the determination of the most rational use of a land plot for PV plant, i.e. the obtaining of maximum PV production per unit of land area. The advantage of the analytical approach is that it allows scaling to large PV systems without increasing the computation time. As examples, the paper performs the optimization calculations based on the monitoring output data for the commercial PV plant located in Germany and on the experimental partial shading data in Odessa region.
ON POTENTIAL OF USING WIND TURBINES WITH COAXIAL WIND ROTORS FOR AUTONOMOUS POWER SUPPLY
Authors: Knysh L. I.
Published: December 2018

The paper presents the experimental research results for the horizontal-axis wind turbine with coaxial wind rotors. It is assumed that such coaxial layout of the wind turbine can be used for designing of the wind energy systems with relatively low capacity and limited location area since the coaxial systems have advantages in overall dimensions and maximum using of the swept area. Possibility of coaxial horizontal-axis wind turbines usage is determined by positive or negative effect of turbines on each other. Literature review shows that closely spaced wind turbines can generally improve flow characteristics under certain conditions and consequently increase wind energy system efficiency. We have carried out the experiments in T-5 wind tunnel with two coaxial model two-bladed wind turbines which rotate in opposite directions. The generator of the first turbine and first turbine itself are located on the same shaft in the test section of wind tunnel. The second generator is in a lower compartment of the experimental setup and is connected by the transmission. We have measured the dynamic, energy and frequency characteristics of wind energy systems based on created experimental setup. A Pitot tube and automatic metering devises have measured the dynamic parameters and energy performance respectively. A frequency counter has saved all of the data obtained with the laser frequency measurement technique. The experiment has some specific technical features so the data received need to be corrected. The coaxial wind turbine power has decreased in comparison to isolated wind turbine at low wind speed. The return flows reinforce turbulence so wind speed falls. If wind speed increases, the impact of the return flows decreases, the coaxial wind turbine capacity significantly grows and exceeds isolated turbine capacity. The possibility of using wind turbines with coaxial wind rotors for autonomous power supply is shown. Such wind turbines are perspective and require more detailed analysis.
INFLUENCE OF HEAT TREATMENT OF MOUNTAIN MASSIVE ON TEMPERATURE MODE OF GEOTHERMAL CIRCULATION SYSTEM
Authors: Morozov Yu. P.
Published: December 2018

Based on the solution of the problem of non-stationary heat transfer during fluid motion in underground permeable layers, dependence was obtained to determine the operating time of the geothermal circulation system in the regime of constant and falling temperatures. It has been established that for a thickness of the layer H <4 m, the influence of heat influxes at = 0.99 and = 0.5 is practically the same, but for a thickness of the layer H> 5 m, the influence of heat inflows depends significantly on temperature. At a thickness of the permeable formation H> 20 m, the heat transfer at = 0.99 has virtually no effect on the thermal processes in the permeable formation, but at = 0.5 the heat influx, depending on the speed of movement, can be from 50 to 90%. Only at H> 50 m, the effect of heat influx significantly decreases and amounts, depending on the filtration rate, from 50 to 10%. The thermal effect of the rock mass with its thickness of more than 10 m, the distance between the discharge circuit and operation, as well as the speed of the coolant have almost no effect on the determination of the operating time of the GCS in constant temperature mode. During operation of the GCS at a dimensionless coolant temperature = 0.5, the velocity of the coolant is significant. With an increase in the speed of the coolant in two times, the error changes by 1.5 times.
BIOGAS PRODUCTION IN THE CONCENTRATED DISTILLERY WASTEWATER TREATMENT
Authors: Golub N. , Potapova M. , Shinkarchuk M. , Kozlovets O.
Published: December 2018

The paper deals with the waste disposal problem of the alcohol industry caused by the widespread use of alcohol as biofuels. In the technology for the production of alcohol from cereal crops, a distillery spent wash (DSW) is formed (per 1 dm3 of alcohol – 10–20 dm3 DSW), which refers to highly concentrated wastewater, the COD value reaches 40 g O2/dm3. Since the existing physical and chemical methods of its processing are not cost-effective, the researchers develop the processing technologies for its utilization, for example, an anaerobic digestion. Apart from the purification of highly concentrated wastewater, the advantage of this method is the production of biogas and highquality fertilizer. The problems of biotechnology for biogas production from the distillery spent wash are its high acidity–pH 3.7–5.0 (the optimum pH value for the methanogenesis process is 6.8–7.4) and low nitrogen content, the lack of which inhibits the development of the association of microorganisms. In order to solve these problems, additional raw materials of various origins (chemical compounds, spent anaerobic sludge, waste from livestock farms, etc.) are used. The purpose of this work is to determine the appropriate ratio of the fermentable mixture components: cosubstrate, distillery spent wash and wastewater of the plant for co-fermentation to produce an energy carrier (biogas) and effective wastewater treatment of the distillery. In order to ensure the optimal pH for methanogenesis, poultry manure has been used as a co-substrate. The co-fermentation process of DSW with manure has been carried out at dry matter ratios of 1:1, 1:3, 1:5, 1:7 respectively. It is found that when the concentration of manure in the mixture is insufficient (DSW/manure – 1:1, 1:3), the pH value decreases during fermentation which negatively affects methane formation; when the concentration of manure in the mixture is increased (DSW/manure – 1:5, 1:7), the process is characterized by a high yield of biogas and methane content. The maximum output of biogas with a methane concentration of 70 ± 2% is observed at the ratio of components on a dry matter “wastewater: DSW: manure” – 0,2:1:7 respectively. The COD reduction reaches a 70% when using co-fermentation with the combination of components “wastewater: DSW: manure” (0,3:1:5) respectively.
BIOMASS GAS GENERATOR STOVES
Authors: Klius V. P. , Klius S. V. , Zhovmir N. M. , Didkоvska A. G.
Published: December 2018

The work refers to the field of thermochemical processes of the biomass conversion into energy, in particular to the creation of gas-generator stoves operating on biomass for cooking. In view of the high energy efficiency and environmental friendliness gas-burning stoves significantly exceed the traditional direct combustion biomass kilns. The theoretical analysis of the processes of gasification and combustion of fuel flowing in the stove is considered. The  stove is considered as a reversed microgasifier with an open top. Gasification is carried out in a vertical microgasifier of a dense layer of fuel with fuel ignition from above and air supply from below. The thermal processes taking place in the microgasifier can be divided into three stages: partial gasification of biofuel, complete gasification of the biochar obtained, direct combustion of the biochar. The pilot samples of a number of stoves with a reactor volume of 5.5 to 9.7 liters were made and pilot tests were carried out for the various types of biofuel (pellets from softwood, trimmed pine saw-timbers, wood chips from hardwood, briquettes from straw, sunflower husks, buckwheat husks). As a result of the tests it was found that the efficiency of the stoves is about 30% which is approximately 3 times more than that of traditional direct combustion furnaces, and the average thermal power of the gas-generator stoves was 0.71–1.78 kW which corresponds to the thermal power of household stoves operating on natural gas. The fuel consumption and the specific burning rate of the fuel are determined by the air supply. For approximate calculations, you can take a fuel consumption of 1 kg / hour. The specific intensity of combustion for the tested fuels varied in the range 27.5–60.6 kg / (m2 · h). The use of the thermal insulation of the hull makes it possible not only to reduce significantly heat losses to the environment but also to avoid burns if the person touches the stove accidentally. The stoves have the following advantages: ecological compatibility; the economy; mobility. Prospective consumers of stoves are the residents of non-gasified areas, summer residents, tourists.
SMALL HYDROPOWER PLANTS AS A PART OF ELECTRIC POWER INDUSTRY AND ENERGY MARKET OF UKRAINE
Authors: Vasko P. F. , Ibragimova M. R.
Published: December 2018

Globalization and sustainable development necessitate joint analysis of technological and environmental trends in energy development taking into account current economic and legal provisions. Based on synthesis of the current state of Ukrainian electric power system in general and hydropower in particular, there have been underscored the importance of comprehensive approach in identifying the key tasks of building the pathway of further electric power industry development. The authors provide the characteristics of today’s organizational and technological structure of the electric power system, including the legal provisions regulating its activity. As currently there are significant legislative changes, particular attention was paid to the review of electricity market. Features of the new liberalized electricity market have been determined in comparison with the current market, and also in connection with renewable energy characteristics. Thus, amendments introduced by the new Law “On electricity market” to the green tariff policy have been detailed with the regard to incentive mechanism for development of renewable energy and liability of electricity producers operating under Green Tariff for imbalances. The article focuses on the analysis of the state and growth potential of small hydropower. Еconomic incentives are systematized according to the current legislation. Also, here is presented the potential for possible growth of small hydropower, namely, quantitative result of the exploration of the technical potential of hydropower resources of small rivers. There have been identified a number of barriers and impediments to the construction of small HPPs. Environmental restrictions to the construction of small hydropower stations have been formulated according to the accurate analysis of various branches of national legislation such as the Land Code, the Water Code, the Law “On the Nature Reserve Fund of Ukraine”, etc., as well as valid ratified documents and other key soft-low instruments at the international level. Additionally, provisions of Сustoms and Tax legislation on small hydropower regarding to incentives for technology development have been defined. Consideration of small hydropower projects successfully implemented on the territory of the country confirms the possibility of the future development of small hydropower.
EXPRESS ASSESSMENT OF HYDROPOWER POTENTIAL OF THE SMALL RIVERS IN UKRAINE WITH ACCOUNT OF ENVIRONMENTAL RESTRICTIONS
Authors: Bril A. A. , Vasko P. F. , Moroz A. V.
Published: December 2018

The article is devoted to the development of an express method for assessing the potential of hydropower resources of the small rivers in Ukraine, taking into account the requirements of the current regulatory framework in the environmental and energy sectors, which provides objective information for the development of small hydropower stations at the current stage of alternative energy development. The article determines the environmental restrictions of small hydropower based on the provisions of the current regulatory and legal framework of Ukraine, the criteria for the ecological value of the territory and the principles of preserving the diversity of wild fauna of rivers. Restrictions on the use of water for the production of small hydropower plants take into account the sanitary discharge, the continuous operation of fishers, low water, floods, operational measures to regulate the water flow through hydroconstructions, the regulation of hydroelectric power through the watercourse which allows practically no distortion of the natural hydrological regime and biological state of river below the station. Restrictions on the use of the territory for the construction of small hydropower stations take into account the presence of national natural parks, reserves, and natural monuments, places of deposits of minerals and mineral waters, historical and cultural heritage, special purpose land. Restrictions on the permissible bias of river sections have been introduced with regard to environmental restrictions. The article substantiates the significance of the technical potential of the hydropower resources of small rivers in Ukraine, taking into account environmental restrictions, at the level of 1270 million kWh/year (about 375 MW of installed capacity of small HPPs), and its distribution over the hydrological zones of the country. It is established that the volume of technically achievable potential of hydropower resources, even for the main deep-water small rivers of Ukraine, is within 3–15% of their natural potential. The results obtained are essential for the development of a modern concept of regional programs for the development of small hydropower and the Energy Strategy, implementation of the activities of the National Action Plan for Renewable Energy in Ukraine.
WET BURNING – THE MODERN TREND IN ENVIRONMENTAL BENIGN FUEL COMBUSTION AND IN SOLUTION TO THE PROBLEM OF SUSTAINABLE DEVELOPMENT OF THE POWER GENERATION
Authors: Soroka B. S.
Published: December 2018

The article considers the role and place of water and water vapor in combustion processes with the purpose of reduction the effluents of nitrogen oxides and carbon oxide. We have carried out the complex of theoretical and computational researches on reduction of harmful nitrogen and carbon oxides by gas fuel combustion in dependence on humidity of atmospheric air by two approaches: CFD modeling with attraction of DRM 19 chemical kinetics mechanism of combustion for 19 components along with Bowman’s mechanism used as “postprocessor” to determine the [NO] concentration; different thermodynamic models of predicting the nitrogen oxides NO formation. The numerical simulation of the transport processes for momentum, mass and heat being solved simultaneously in the united equations’ system with the chemical kinetics equations in frame of GRI methane combustion mechanism and NO formation calculated afterwards as “postprocessor” allow calculating the absolute actual [CO] and [NO] concentrations in dependence on combustion operative conditions and on design of furnace facilities. Prediction in frame of thermodynamic equilibrium state for combustion products ensures only evaluation of the relative value of [NO] concentration by wet combustion the gas with humid air regarding that in case of dry air – oxidant. We have developed the methodology and have revealed the results of numerical simulation of impact of the relative humidity of atmospheric air on harmful gases formation. Range of relative air humidity under calculations of atmospheric air under impact on [NO] and [CO] concentrations at the furnace chamber exit makes φ = 0 – 100%. The results of CFD modeling have been verified both by author’s experimental data and due comparing with the trends stated in world literature. We have carried out the complex of the experimental investigations regarding atmospheric air humidification impact on flame structure and environmental characteristics at natural gas combustion with premixed flame formation in open air. The article also proposes the methodology for evaluation of the nitrogen oxides formation in dependence on moisture content of burning mixture. The results of measurements have been used for verification the calculation data. Coincidence of relative change the NO (NOx) yield due humidification the combustion air revealed by means of CFD prediction has confirmed the qualitative and the quantitative correspondence of physical and chemical kinetics mechanisms and the CFD modeling procedures with the processes to be studied. A sharp, more than an order of reduction in NO emissions and simultaneously approximately a two-fold decrease in the CO concentration during combustion of the methane-air mixture under conditions of humidification of the combustion air to a saturation state at a temperature of 325 K.
Endokrin szövődmények primer immundeficientiában
Authors: Halász Zita
Published: December 2018

Abstract:

Experimental and clinical data suggest a complex interaction between the endocrine and immune systems. However, only few epidemiological studies are available dealing with endocrine complications in different types of primary immunodeficiency diseases. It is well documented that there is a close association between immunodeficiency syndromes and the development of autoimmune disorders. Most of the endocrine dysfunctions are caused mainly by immune dysregulation and autoimmunity like in APECED (autoimmune polyendocrinopathy, candidiasis, ectodermal dystrophy) and IPEX (immune dysregulation, polyendocrinopathy, enteropathy, X-linked) syndromes. In these disorders, an immunologically mediated destructive process by autoreactive T cells damages multiple endocrine organs like the thyroid, parathyroid, adrenal cortex and endocrine pancreas. In some other forms of immunodeficiencies, like Di George syndrome, endocrine disturbances are mainly caused by the underlying genetic disorders but autoimmunity may also take part in the process. The aim of this paper is to give an overview of the different forms of endocrine disturbances and their pathological background in APECED and IPEX syndromes, Di George syndrome and ataxia telangiectasia. Orv Hetil. 2018; 159(49): 2065–2072.
Primer immundefektus esetén előforduló onkohematológiai kórképek
Authors: Müller Judit , Kovács Gábor
Published: December 2018

Abstract:

Primary immunodeficiencies (PID) are rare, congenital disorders, often associated with genetic defects in the immune system. According to our current knowlegde, about 350 genes are involved in distinct immunodeficiency disorders. In PIDs at least one, and often more, immune component is impaired, missing, or has an inappropriate function. The prevalence of PID has been increasing. Due to advances in the treatment of PID, especially immunoglobulin replacement therapy and stem cell transplantation, the life expectancy of patients is longer. As patients with PID live longer, malignancies are diagnosed more commonly. Patients with PID are at an increased risk of malignancy compared with the normal population. Malignancy is the second most common cause of death in these patients after infections. The aim of this article is to review the malignancies and their clinical relevance in patients with PID. Orv Hetil. 2018; 159(49); 2073–2078.
Szájüregi manifesztációk primer immundeficientiákban
Authors: Szegedi Márta , Erdős Melinda , Tar Ildikó
Published: December 2018

Abstract:

Characteristic lesions of the oral cavity in primary immunodeficiencies are commonly found in the form of periodontal disease, tooth decay and disorders of the oral mucosa. Humoral immunodeficiencies may cause tooth decay, while severe forms of plaque-induced periodontal disease are common in phagocytic deficiencies. The structural abnormalities of the teeth can occur in immunodeficiencies associated with apoptosis defect. Oral squamous cell carcinoma is a possible complication of immunodeficiencies associated with DNA repair defects. Orv Hetil. 2018; 159(49): 2079–2086.
Immunológiai eltérések kimutatása laboratóriumi módszerekkel primer immunhiányos betegségekben
Authors: Nagy Gábor
Published: December 2018

Abstract:

In primary immunodeficiencies, the malfunction of the immune system is caused by genetic alterations. The physician proposes the most probable diagnosis based on symptoms, clinical signs, the family history and the results of the pathogen identification. To confirm this clinical suspicion, it is essential that the immunological malfunction be tested using in vitro diagnostic procedures. This paper summarizes the screening, confirmatory and disease-specific laboratory methods capable of testing the antibody response, the T cells, the phagocytic function, the complement system and other components of the innate immune system. The genetic tests necessary to make the final diagnosis are beyond the scope of this publication. Orv Hetil. 2018; 159(49): 2087–2094.
Légzőszervi megbetegedések primer immundefektusokban
Authors: Nyul Zoltán
Published: December 2018

Abstract:

The respiratory infections are the most common presentations and leading cause of morbidity and mortality in primary immunodeficiencies. The pathogen or spectrum of pathogens may be characteristic for the underlying primary immunodeficiency, and that knowledge plays an important role in the empirical treatment or prevention of the infections, or, conversely, the identification of an unusual pathogen may raise the suspicion on an immunodeficiency. Apart from the acute respiratory infections, chronic lung diseases are also common complications. The recurrent infections result in bronchiectasis, an irreversible structural damage of the respiratory tract, that frequently serve as locus for subsequent infections. The other group of chronic pulmonary complications are the interstitial lung diseases, which seem to be independent from infections and can be regarded as the pulmonary manifestation of the immune dysregulation. It is important to identify those patients with immunodeficiency who are at increased risk of secondary lung complications and to regularly screen this group for the early detection of the pulmonary complications. Orv Hetil. 2018; 159(49): 2043–2049
METROPOLİTEN YÖNETİM MODELLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI İNCELENMESİ: PARİS VE İSTANBUL ÖRNEĞİ
Authors: YAMAN Kemal , AYDIN İsmail Safa
Published: December 2018

Türkiye için İstanbul’un yönetimi diğer illere göre daha fazla ön plana
çıkmaktadır. İstanbul’un yönetimi genel anlamda Türkiye’nin diğer illerinden
farklı olmasa da nüfus ve mekan olarak İstanbul diğerlerinden oldukça farklı
bir konuma sahiptir. Benzer şekilde Paris, Fransa denince akla gelen ilk
şehirdir. Özellikle gönüllü kuruluşlara ve yatay işbirliğine dayanan ve
komiteler, dernekler, komisyonlar, çalışma grupları, ortaklıklar, danışma
platformları gibi organlarla desteklenen bir yapıya sahip olması Paris’e katkı
sağlamaktadır. Türkiye’de yerel yönetim sisteminin ortaya çıkışında esin
kaynağı olan Paris Metropoliten Yönetimi ile İstanbul Metropoliten Yönetimi
günümüzde çeşitli açılardan birbirinden farklı olarak yönetilmektedir. Bu
çalışmada Paris Metropoliten Yönetimi ile İstanbul Metropoliten Yönetimi
incelenecektir.
KADIN ÇALIŞANLARIN TOPLUMSAL CİNSİYET ALGILARI VE İŞE ADANMIŞLIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ
Authors: YENER Serdar , DEMİRTAŞ Özgür
Published: December 2018

Toplumsal
cinsiyet algısı bireylerin toplumdaki görev, sorumluluk ve kendilerinden olan
beklentileri belirleyen cinsiyet 
normlarına dayanır. Toplumsal cinsiyet algısı kadınların yaşamın farklı
alanlarındaki sorumluluklarını yerine getirmede kullandıkları referans olarak
tanımlanmaktadır. İş yaşamı toplumsal cinsiyet algısının etkin olarak
hissedildiği bir alan olarak kadınların yaşamında bir yer  kapsamaktadır. Çalışanların adanmışlıklarının
işletmenin performansını etkilediği gözönüne alındığında işgücünün büyük bir
kısmını oluşturan kadın çalışanların adanmışlarının toplumsal cinsiyet algısı
tarafından etkilenebileceği düşünülmüştür. Yayılım kuramı (Spillover Theory)
çerçevesinde kurulan modelin araştırılması için 
Sinop il ve ilçelerinde  kamu ve
özel sektörde ücretli çalışan kadınlardan oluşan örneklem kullanılmıştır.
Örneklemden toplanan veriler bir istatistik programı ile analiz edilmiştir.
Regresyon sonuçlarına göre toplumsal cinsiyet algısının adanmışlığı etkilediği
görülmüştür.
BÜTÜNLEŞİK SWARA VE EDAS YÖNTEMİ KULLANARAK FİTNESS MERKEZLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: ÖRNEK BİR UYGULAMA
Authors: ÇAKIR Engin
Published: December 2018

Günümüzde sağlıklı yaşam, sağlıklı beslenme konularında insanların bilinçlenmesi ile birlikte, spor faaliyetlerine daha fazla vakit ayrılmaya başlanmış; bu durum, spor faaliyetlerinin gerçekleştirebileceği fitness merkezlerine olan taleplerin de artmasına yol açmıştır. Bu yoğun talep ile birlikte, birçok şehir merkezinde büyük yatırımlar yapılarak fitness merkezleri açılmış; ancak, yoğun rekabet nedeniyle çok sayıda fitness merkezinin ekonomik anlamda zorlu süreçlere girdikleri gözlenmiştir. Fitness merkezlerinin sürekliliği için, mevcut müşterinin elde tutulması, yeni müşterilerin kazanılması önemlidir. Bu çalışmada amaç, çok sayıda karar vericiden (KV) alınan bilgiler ile fitness merkezlerinin değerlendirilmesinde etkili olan kriterlerin ağırlıklarının çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinden SWARA yöntemi ile belirlenmesi; elde edilen kriter ağırlıklarının sürece dahil edilerek fitness merkezlerinin ÇKKV yöntemlerinden EDAS yöntemi ile değerlendirilmesidir. Uygulama çalışmasında, Aydın`ın Nazilli ilçesinde en fazla müşteriye sahip 3 farklı fitness merkezinden rastgele seçilen toplam 15 müşteri KV olarak alınmıştır. ÇKKV yöntemi olan SWARA yönteminin uygulama aşamaları dikkate alınarak 15 KV’ye anket uygulanmış ve elde edilen veriler SWARA yönteminde değerlendirilmiştir. Çalışmanın değerlendirme kısmında, Nazilli’de müşteri yoğunluğu fazla olan altı fitness merkezi alternatif olarak alınmıştır. Tüm bu fitness merkezlerini tanıyan beş KV (kriterleri değerlendiren KV’lerden farklı) ile yapılan anket sonucunda elde edilen grup karar matrisinin ÇKKV yöntemlerinden EDAS yöntemine göre yapılan değerlendirmesi sonucunda, ilçedeki en yüksek puana sahip fitness merkezi belirlenmiştir.
HİTİT UYGARLIĞINDA BÜYÜK TAPINAK MİMARİSİ VE ETKİLERİ
Authors: SALİHOĞLU Elif Fatma , DEMİRARSLAN Deniz
Published: December 2018

Eski
Anadolu Uygarlıklarından olan Hititler ;Anadolu’nun mimari ve sanatına yön
veren en önemli uygarlıkların başını çekmektedir. Bu uygarlık ilk kez 1834
yılında Hitit başkenti Hattuşaş ile  Charles Texier tarafından Dünya’ya
tanıtılmıştır. Bir dağ kenti olan Hattuşaş yer seçimi açısından dahi kendi
dönemi içerisinde Anadolu’da özgün bir başkent konumundadır. Yüzyıllar
içerisinde yapılan arkeolojik çalışmalar ile burada taş temelleri günümüze
kadar ulaşmış olan görkemli bir kentin mimarisini ortaya çıkarmıştır. Bu
çalışma ile Hattuşaş’ta yer alan ve en önemli mimari yapıların başında gelen Büyük
Tapınak Kompleksi’nin mekân kurgusu incelenmiş olup; Anadolu Mimarlığı
üzerindeki etkileşimlerine ulaşılması amaçlanmıştır. Yapılan
araştırmalar göstermiştir ki; Büyük Tapınak bir mabet olmasının yanı sıra iş
evi, arşiv odası gibi farklı işlevlere sahip mekanlar da barındıran büyük bir
komplekstir. Dini tören ritüellerine uygun olarak tapınak alanlarında mahrem
alanların ve kutsal bölümlerin oluşturulması, özel avlu ve girişler, depolama
alanları akılcı bir tasarımın göstergesidir. Yatayda genişleyen ve işlevlerine
göre bölümlere ayrılan mekân kurgusu, işlevlik, çevreye hâkim konumu ve malzeme
seçimleri ile örnek bir mimari yapıdır. Anadolu’da Hitit mimarisinden çok daha
yakın tarihli inşa edilmiş olan Selçuklu-Osmanlı külliyeleri ve Topkapı
Sarayı’nın da Hitit mimarisinin plan özelliklerini gösterdiği görülmüştür. Sonuç
olarak Hitit Uygarlığı mimari ve sanatının Anadolu mimari kimliğinin
oluşmasında önemli bir rol oynadığı bir kez daha ortaya konmuştur.
KİŞİ BAŞI MİLLİ GELİRDEKİ BÜYÜMENİN KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIMI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BALTIK ÜLKELERİ ÜZERİNE PANEL VERİ UYGULAMASI
Authors: ŞARKAYA İÇELLİOĞLU Cansu
Published: December 2018

Çalışmanın amacı, kişi başına milli gelirdeki büyümenin kadınların işgücüne katılım oranları üzerindeki etkisini incelemektir. İlk bölümde, kadınların işgücüne katılımını etkileyen sosyo-ekonomik faktörler literatür taraması yapılarak araştırılmıştır. İkinci bölümde Baltık ülkeleri olarak ifade edilen Letonya, Litvanya ve Estonya’da 15-64 yaş arasındaki kadınların işgücüne katılım oranı ile kişi başına milli gelirdeki büyüme değişkenleri 2000-2016 yılları arasındaki dönem için panel veri yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Modelde gözlemlenemeyen zaman etkisinin varlığı ve tesadüfi etkilerin geçerli olduğu tespit edilmiştir. Varsayımlardan sapmalar düzeltildiğinde, kişi başına milli gelir büyüdüğünde kadınların işgücüne katılımlarının düştüğü, fakat erkeklerin işgücüne katılımları üzerinde istatistiki olarak anlamlı bir etki ortaya çıkmadığı sonucu elde edilmiştir. Ekonomik olarak olanakların artması kadınların işgücüne katılımını olumsuz etkilemektedir.
ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ METİNLERİN TÜR VE TEMA AÇISINDAN İNCELENMESİ
Authors: TÜRKBEN Tuncay
Published: December 2018

Türkçe derslerinin
temalar ve temalara uygun çeşitli türde metinlerle etkinlik temeline dayalı,
öğrenci odaklı bir anlayışla gerçekleştirilmeye çalışılması hedeflenmektedir. Bu
çalışmanın amacı, ortaokul Türkçe ders kitaplarında bulunan metinleri tür ve
tema açısından incelemektir. Çalışmanın başlangıç bölümünde literatür taraması
yapılarak ders kitaplarında yer alacak metinlerin nitelikleri üzerinde durulmuştur.
Çalışmalarda, metin seçiminde çocuğa görelik ilkesinden hareket edilmesi
gerektiği üzerinde durulmaktadır. Okuma alışkanlığının kazanılmasında sanatçı
duyarlılığıyla yazılmış metinlerin önemi büyüktür. Araştırmanın evrenini Milli
Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu tarafından 2017–2018 yılında ortaokul
5, 6, 7 ve 8. sınıflar için ders kitabı olarak kabul edilen ve “MEB, Ez-De, Başak
ve Dörtel” yayınevlerince hazırlanan Türkçe ders kitaplarında bulunan toplam
208 metin oluşturmaktadır. Araştırmanın evreni, yazılı belgelerle
sınırlandırılmıştır. Dinleme metinleri de çalışma kapsamına alınırken serbest
okuma metinleri kapsam dışı bırakılmıştır. Bu çalışmada, elde edilen verilerin
sıklığı belirlenmiş, bulgular üzerinde tartışılmış ve konuyla ilgili önerilerde
bulunulmuştur. Sonuç olarak, kitapların gerek tür gerekse tema çeşitliliği
bakımından zengin olduğu görülmüştür. İncelenen kitaplar, farklı öğretim
programlarına göre hazırlandıkları için metin tür ve sayılarında da farklılık
göze çarpmaktadır.
BORSA’DA İŞLEM GÖREN GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI İŞLETMELERİNİN BİRLEŞİK ORAN ANALİZİ (DUPONT) YÖNTEMİYLE PERFORMANSININ ÖLÇÜLMESİ
Authors: GÜMÜŞ Umut , ÇIBIK Erkan
Published: December 2018

Günümüzde şirketler için verimlilik çok önem arz etmektedir.
Bu sebeptendir ki öz sermaye verimliliği şirketlerin performansının ölçülmesi
için önemli bir unsurdur. Şirketler her zaman varlıklarını sürdürebilmek için verimliliklerini
artırmak için çalışırlar. Bir Şirketin büyümesini gösteren genellikle öz
sermaye verimliliğindeki artıştır.

Bir şirketin öz sermaye verimliliği birleşik oranlar analizi
yöntemi olan Dupont analizi ile ölçümü sağlanabilmektedir. Dupont analizi işletmelerin
öz sermaye karlılığının nereden, nasıl ve ne oranda sağlandığını bulamaya
yarayan bir analiz sistemidir. Birleşik oranlar analizinde ise birden çok
oranın tespit edilip bir formül ile oluşturularak şirketin başarısını
hesaplamaya yarayan bir yöntemdir. Genellikle üç oranın birlikte
kullanılmasıyla Dupont oranı hesaplanmaktadır. Bu oranlar işletmenin karlılık
yapısı, varlıkların yönetimi kısacası aktif devir hızı ve finansal kaldıraçtan
oluşmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Dupont yöntemini kullanarak borsamızda işlem
gören gayrimenkul yatırım ortaklığı şirketlerinin içindeki 25 şirketin öz
sermaye verimlilik analizlerinin yapılmasıdır. Yapılan bu analizler sonucunda,
Dupont yöntemine göre öz sermaye verimliliği en iyi ve en kötü olan işletmeler
belirlenmiştir. Son olarak analiz sonuçlarına göre veriler yorumlanmış ve bir
sonuca ulaşılmıştır.
OTEL İŞLETMELERİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK DÜŞÜNCESİNE İŞLERLİK KAZANDIRMAK: YAPISAL VE YÖNETSEL ÖZELLİKLERİN UYGULAMAYA ETKİSİ
Authors: ARTUNER ÖZDER Ceren Gül
Published: December 2018

Araştırma kapsamında, otel işletmelerinde sürdürülebilirlikle ilgili karar alma, iletişim ve eğitim unsurlarının, hali hazırda çalışmakta oldukları otel işletmesinin yapısal ve yönetsel özellikleriyle etkileşiminin otel yöneticilerince değerlendirilmesi sağlanmış ve sürdürülebilirlik uygulamalarını etkileyen dinamikler keşfedilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın amacı, otel yöneticileri ve çalışanları nezdinde sürdürülebilirlik konusundaki farkındalığı arttırmak ve yazına katkı sağlamaktır. Bu doğrultuda, 5’li likert ölçeği kullanılan 29 soruluk anket, Türkiye’de faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerindeki 800 adet orta ve üst düzey yöneticiye gönderilmiş, %34 oranında geri dönüş sağlanmıştır. Otelin yapısal ve yönetsel özellikleriyle, veri setine uygulanan faktör analizi neticesinde iletişim, eğitim ve karar alma olarak belirlenen üç boyutun ilişkisini belirlemek üzere bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi ile yapılan 21 adet karşılaştırmanın sonucunda otel yöneticilerinin yönetim kademesinde yükseldikçe, sürdürülebilirlik iletişimini daha olumsuz değerlendirdiği yönünde açıklama gücü zayıf bir bulguya ulaşılmıştır. Bunun neticesinde, yönetsel özelliklerin sürdürülebilirlik uygulamalarının en az bir boyutu üzerinde etkili olduğuna dair hipotez kısmi bir destek görmüştür.
TÜRKİYE’DE SEKTÖREL AÇIDAN HİSSE SENEDİ PİYASASI İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Authors: EYÜBOĞLU Sinem
Published: December 2018

Hisse
senetleri ile büyüme arasındaki ilişki literatürde pek çok kez araştırılmış
olmasına rağmen konuyu sektörel açıdan inceleyen çalışmaların oldukça az olduğu
görülmektedir. Bu çalışmada, 2000:Q1-2017:Q4 dönemi için Türkiye’de hisse
senedi piyasası ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki sektörel (Hizmet ve
Sanayi) bir perspektiften incelenmiştir. Sınır Testi sonuçları, sektörel gayri
safi yurtiçi hâsıla ile sektörel hisse senedi endeksleri arasında bir
bütünleşme ilişkisinin varlığını ortaya koymuştur. Ayrıca uzun vadede sektörel
borsa endekslerindeki artışların sektörel GSYH’leri pozitif yönde etkilediği
saptanmıştır. Kısa dönemde de seriler arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçları ise sektöre özgü hisse senetlerinden
ilgili sektör GSYH'sine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğunu ortaya
koymuştur. Elde edilen bulgular, Türkiye’de ekonomik büyümenin ilgili borsa
sektör yatırımlarına duyarlı olduğunu göstermektedir.
MARX, DURKHEIM VE WEBER ÜZERİNDEN KLASİK DÖNEM SOSYOLOJİSİNDE MODERN DEVLET VE MODERN ORDULAR
Authors: FİLDİŞ Berna
Published: December 2018

Batı-dışı ile 15. yüzyıldan
itibaren kurulan ve yüzyıllara yayılan ekonomi merkezli yeni ilişkiler, modern
dünyanın ortaya çıkışını ve gelişmesini imlemektedir. Batı’da, 17. yüzyılda
modern devletin ve 19. yüzyılda modern orduların vücuda gelmesi, aynı dünya
içerisinde yaşanan ekonomik ve siyasi dönüşümler olarak değerlendirilmelidir.
Ancak yüzyıllara yayılan değişimi iki alanla sınırlandırmak mümkün değildir.
Nitekim 19. yüzyılda sosyoloji disiplininin modern toplumların yaşadığı
problemlere çözüm üretmek amacıyla ortaya çıkması, bunun göstergesidir.
Makalemizin amacı, Klasik Dönemi içerisinde modern toplumsal süreçleri kontrol
altına almak amacıyla yürüttüğü anlama ve açıklama çalışmalarında sosyolojinin,
modern devlet ve modern ordulara ne kadar yer verdiğini ve iki konuyu nasıl ele
aldığını Karl Marx, Emile Durkheim ve Max Weber’in düşünceleri üzerinden ortaya
koymaktır. Bunun, modern siyaset aygıtının olgunlaştığı ve modern şiddet
aracının inşa edildiği dönemle eş zamanlı olarak ortaya çıkan sosyoloji disiplininin
ilgili konulardaki dönem vizyonunu anlaşılır kılacağı düşünülmektedir.
FEN ÖĞRETİMİNDE HARMANLANMIŞ ÖĞRENME: AVANTAJLAR VE ÖĞRENCİ ALIŞKANLIKLARI
Authors: YILMAZ Özkan
Published: December 2018

Sınıf içi yüz yüze öğretim ve uzaktan öğretimin kendine özgü avantaj ve dezavantajları bulunmaktadır. Harmanlanmış öğrenme her iki öğrenme ortamının avantajlı yönlerinin kullanımını esas almaktadır. Bu araştırma, harmanlanmış öğrenmenin öğrencilere sağladığı avantajları belirlemeye yönelik bir anket çalışmasıdır. Çalışma yükseköğretim seviyesinde, okul öncesi öğretmenliği bölümünde öğrenim gören öğrencilerle yürütülmüştür. Fen Eğitimi dersi kapsamında yapılan harmanlanmış öğrenme uygulamasına katılan 33 öğrenci hazırlanan ankete katılmıştır. Veri toplama aracı olarak kullanılan anket iki temel bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm harmanlanmış öğrenmenin avantajlarını belirlemeyi  (11 madde), ikinci bölüm ise uzaktan öğretim uygulamalarında öğrenci alışkanlıklarını belirlemeyi (4 madde) hedeflemektedir. Yapılan betimleyici istatistiksel analiz sonucunda harmanlanmış öğrenmenin belirlenen maddeler boyutunda orta ve üzeri düzeyde avantajlarının olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğrencilerin internet üzerinden yapılan çalışmalara günde ortalama 60 dakika ayırdığı görülmüştür.
TÜRK İMALAT SANAYİ FİRMALARINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Authors: BÜLBÜL Hasan
Published: December 2018

Bu
araştırmanın amacı Türk imalat sanayi firmalarının iş sağlığı ve güvenliğine
bakışını, uygulama düzeyini, elde edilen faydaları belirlemek ve bunlar
arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmada değişik sektörlerde faaliyet
gösteren farklı büyüklükteki 265 firmadan toplanan veriler kullanılarak
analizler gerçekleştirilmiştir. Firmaların genel olarak yüksek denilebilecek
düzeyde iş sağlığı ve güvenliğini uyguladıkları ve bunlardan faydalar elde
ettikleri görülmüştür. Faktör analizi sonuçlarına göre iş sağlığı ve güvenliği
uygulamaları çalışan ve önlem, faydaları da üretim ve itibar olarak
isimlendirilen boyutlardan meydana gelmiştir. Regresyon analizi sonuçları da iş
sağlığı ve güvenliğinin sadece yasal zorunluluk olarak görülmesinin uygulanma
düzeyini düşürdüğünü ortaya koymuştur. Üretim ve itibar odaklı faydalardaki
değişimin iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları sayesinde güçlü biçimde
açıklandığı, ancak çalışan odaklı uygulamaların önlem odaklılara kıyasla daha
yüksek etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.
KIYMETLİ METALLER PİYASASININ FRAKTAL ANALİZİ
Authors: MORALI Tuncay , UYAR Umut
Published: December 2018

Kıymetli madenler antik dönemlerden bu yana insan hayatında hem ödeme aracı hem de tasarruf aracı olarak kullanılmaktadır. Modern piyasaların gelişmesi ile beraber, yatırımcılar tarafından portföye dahil edilmesi mümkün bir finansal varlık özelliği kazanmıştır. Tüm finansal varlık piyasalarında olduğu gibi kıymetli madenler piyasası da etkin piyasa hipotezi varsayımlarının muhatabıdır. Finansal piyasaların rassal yürüyüş özelliği sergilediği varsayımını ortaya atan etkin piyasa hipotezine karşılık, uzun zamandır birçok aksi görüş iddia edilmiştir. Bu görüşlerden birisi de fraktal piyasa hipotezidir ve gelecek dönem getirilerinin geçmiş dönem getirilerinden bağımsız olamayacağını ifade etmektedir. Çalışmanın temel amacı, kıymetli madenler piyasasında fraktal yapının varlığını araştırmaktır. Bu amaçla altın, gümüş, platin ve paladyum madenlerinin günlük, haftalık, aylık ve çeyreklik (dönemlik) frekanslarda getirileri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, söz konusu piyasaların fraktal yapıya sahip olabileceğini ve yatırımcının elde tutma süresi uzadıkça, varlığın getirilerinin geçmiş hareketlere (pozitif/negatif yönlü) daha bağımlı hale geldiğini ortaya koymaktadır.