So sánh đặc điểm cộng hưởng từ của ung ung thư bóng Vater và ung thư đầu tụy quanh bóng Vater
Authors: Huynh Quang Huy 
Published: April 2022

TÓM TẮT

Đặt vấn đề: Ung thư quanh bóng Vater phát sinh trong vòng bán kính 2cm của nhú tá lớn, bao gồm ung thư bóng Vater, đoạn cuối ống mật chủ, đầu tụy và tá tràng quanh bóng Vater. Có nhiều phương tiện chẩn đoán ung thư bóng Vater, cũng như ung thư đầu tụy quanh bóng Vater như: siêu âm bụng, chụp cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ (CHT), nội soi mật tụy ngược dòng, siêu âm qua nội soi... Đề tài này nhằm mục tiêu so sánh đặc điểm hình ảnh cộng hưởng của ung thư bóng Vater và ung thư đầu tụy quanh bóng Vater.

Phương pháp: Bao gồm 16 bệnh nhân ung thư bóng Vater và 12 bệnh nhân ung thư đầu tụy quanh bóng Vater được chẩn đoán và điều trị tại bệnh viện Bình Dân thành phố Hồ Chí Minh từ 1/1/2019 đến 31/7/2021. Thiết kế nghiên cứu hồi cứu, mô tả hàng loạt ca. Tất cả bệnh nhân được ghi hình bằng máy CHT 1,5 Tesla (máy Signa HDx của hãng GE) tại khoa Chẩn đoán hình ảnh bệnh viện Bình Dân.

Kết quả: Ung thư bóng Vater có kích thước nhỏ hơn ung thư đầu tụy (p< 0.001). Khoảng cách từ điểm cuối ống mật chủ (OMC) và ống tuỵ chính (OTC) bị dãn đến nhú tá lớn: ở ung thư bóng Vater nhỏ hơn so với ung thư đầu tụy (p<0.05). Góc tạo bởi OMC và OTC: nhỏ hơn ở ung thư bóng Vater so với ung thư đầu tụy (p<0.001). OTC: đường kính OTC ở ung thư bóng Vater nhỏ hơn so với ung thư đầu tụy (p<0.05). Dấu hiệu bốn đoạn khá đặc trưng cho ung thư đầu tụy. Dấu hiệu ba đoạn không thấy ở ung thư bóng Vater. Hình ảnh bóng Vater lồi vào tá tràng gợi ý ung thư bóng Vater.

Kết luận: Cộng hưởng từ là phương tiện hình ảnh rất tốt để chẩn đoán phân biệt ung thư bóng Vater và ung thư đầu tụy quanh bóng Vater.

ABSTRACT

MAGNETIC RESONANCE IMAGING CHARACTERISTICS OF AMPULLA OF VATER VS PERIAMPULLARY CANCER

Nguyen Xuan Quynh1, Huynh Quang Huy1*

Background: Periampullary carcinoma arises within a radius of 2cm of great duodenal papilla, including ampulla of Vater, the end of common bile duct, head of the pancreas, and the duodenum around ampulla of Vater. There were many imaging modalities to diagnose ampulla of Vater and periampullary carcinoma, such as abdominal ultrasound, computed tomography, magnetic resonance imaging (MRI), endoscopic retrograde cholangiopancreatography, transendoscopic ultrasound. This study aims to compare the MRI characteristics of ampulla of Vater and periampullary carcinoma.

Methods: A retrospective study was conducted on 16 patients with ampulla of Vater cancer and 12 patients with periampullary cancer who were admitted at Binh Dan hospital in Ho Chi Minh City between January 2019 and July 2021. All patients were performed with a 1.5 Tesla MRI machine (GE's Signa HDx machine) at the Diagnostic Imaging Department of Binh Dan Hospital.

Results: The ampulla of Vater tumor had a smaller size than that in periampullary tumors (p < 0.001). The distance from the end of dilated bile duct and dilated pancreatic duct to large duodenal papilla were smaller in ampulla of Vater as compared with those in periampullary cancer (p<0.05). The angle formed by bile duct and pancreatic duct was smaller in ampulla of Vater than in periampullary cancer (p<0.001). Pancreatic duct diameter in ampulla of Vater was smaller than that in periampullary cancer (p<0.05). The four-segment sign was specific for pancreatic head cancer. The three-segment sign was not seen in ampullary of Vater. The ampulla of Vater protruding into the duodenum suggested ampulla of Vater cancer.

Conclusion: Magnetic resonance is a good imaging modality for differential diagnosis of ampulla of Vater and periampullary cancer.