Mortality of any aetiology among hospitalized patients with pleural effusion
Authors: Μαρκάτης Ελευθέριος 
Published: January 2023

Εισαγωγή H επίπτωση των υπεζωκοτικών συλλογών (ΥΣ) στη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα νοσηλευόμενων ασθενών έχει μελετηθεί περιορισμένα.Σκοπός Να διερευνήσουμε την επίπτωση της ΥΣ στη θνησιμότητα νοσηλευόμενων ασθενών καθώς και τις πιθανές συσχετίσεις με το μέγεθος, την εντόπιση και την τελική διάγνωση της ΥΣ.Υλικό-Μέθοδος Προοπτική μελέτη παρατήρησης σε δύο Νοσοκομεία. Ασθενείς που νοσηλεύτηκαν και υποβλήθηκαν σε αξονική τομογραφία θώρακος ή άνω κοιλίας και στις οποίες ανευρέθη ΥΣ ανεξαρτήτως αιτιολογίας εισήχθησαν στη μελέτη. Με την εισαγωγή τους κατεγράφησαν τα επιδημιολογικά χαρακτηριστικά, ο δείκτες Charlson comorbidity index (CCI), τα σκορ βαρύτητας APACHE II και SOFA και η κύρια διάγνωση. Κάθε ΥΣ ποσοτικοποιήθηκε με βάση τη διαίρεση του ημιθωρακίου σε 4 τεταρτημόρια ως μικρή (0-25%), μέτρια (25-50%), μεγάλη (50-100%) και καταγράφηκε εάν είναι εγκυστωμένη και αμφοτερόπλευρη. Οι ΥΣ δεν παρακεντήθηκαν απαραιτήτως. Όποτε πραγματοποιήθηκε παρακέντηση τα αποτελέσματά της καταγράφηκαν. Τέλος καταγράφηκε η θνησιμότητα στον ένα μήνα και ένα χρόνο.Αποτελέσματα 508 ασθενείς, μέση ηλικία 78 έτη. Οι ΥΣ ήταν κυρίως μικρού μεγέθους, εξίσου αμφοτερόπλευρες και ετερόπλευρες. Η καρδιακή ανεπάρκεια, η κακοήθης υπεζωκοτική συλλογή (ΚΥΣ) και η υπεζωκοτική λοίμωξη ήταν οι συχνότερες διαγνώσεις. Η συνολική θνησιμότητα ήταν 22,6% στον 1 μήνα και 49,4% στο 1 έτος. Η βραχυπρόθεσμη θνησιμότητα ήταν υψηλότερη (30-35%) σε ασθενείς με ΥΣ από ανεπάρκεια οργάνων (καρδιά, ήπαρ, νεφρά) ενώ η μακροπρόθεσμη θνησιμότητα σε ασθενείς με ΚΥΣ (74%). Οι αμφοτερόπλευρες ΥΣ σχετίζονται με σημαντικά υψηλότερη θνησιμότητα σε σχέση με τις ετερόπλευρες στον 1 μήνα (32% έναντι 13,3% p = 0,005) ενώ οι μεγάλες ΥΣ σχετίζονται με υψηλότερη θνησιμότητα σε σχέση με τις μικρές ΥΣ στο 1 έτος (66,6%, έναντι 43,3%, p <0, 01 ). Στη μονοπαραγοντική ανάλυση οι μεταβλητές που σχετίζονται με τη θνησιμότητα στις 30 ημέρες ήταν η ηλικία, ο δείκτης Charlson, τα σκορ APACHE II και SOFA και η αμφοτερόπλευρη εντόπιση. Η παρακέντηση και η διενέργεια CTPA έναντι άλλων αξονικών ( θώρακος, κοιλίας) έδειξαν μια ισχυρή αρνητική συσχέτιση με τη θνησιμότητα. Ωστόσο στην πολυπαραγοντική ανάλυση μόνο οι παράγοντες ηλικία, CCI, APACHE , SOFA και αμφοτερόπλευρη κατανομή σχετίζονται με τη θνησιμότητα. Όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη θνησιμότητα, στην μονοπαραγοντική ανάλυση ο δείκτης Charlson, τα σκορ APACHE II και SOFA, το μεγάλο μέγεθος και η κακοήθεια προέβλεπαν θνησιμότητα. Στην πολυπαραγοντική ανάλυση, οι μόνοι σημαντικοί προγνωστικοί παράγοντες ήταν οι CCI, APACHE II, SOFA και η κακοήθης αιτιολογία. Τα εξιδρώματα (εξαιρουμένων των ΚΥΣ) παρουσίασαν καλύτερη επιβίωση τόσο για τον 1 μήνα όσο και για 1 έτος αλλά λόγω μικρότερου δείγματος δεν συμπεριλήφθηκαν στην πολυπαραγοντική ανάλυση.Συμπεράσματα Η υπεζωκοτική συλλογή είναι δείκτης προχωρημένης νόσου. Στη μελέτη μας το 20% των νοσηλευόμενων ασθενών απεβίωσε τον πρώτο μήνα και σχεδόν το 50% μέσα σε ένα χρόνο. Η θνησιμότητα κορυφώνεται εντός του πρώτου μήνα σε ασθενείς με υπεζωκοτικές συλλογές που σχετίζονται με ανεπάρκεια οργάνων, ενώ οι ασθενείς με κακοήθεις υπεζωκοτικές συλλογές έχουν τη χειρότερη μακροπρόθεσμη έκβαση. Ανεξάρτητοι προγνωστικοί δείκτες θνησιμότητας, εκτός από τον δείκτη Charlson και τα σκορ APACHE II και SOFA, είναι η ηλικία και η αμφοτερόπλευρη κατανομή βραχυπρόθεσμα και η κακοήθεια μακροπρόθεσμα. Οι διιδρωματικές συλλογές πιθανώς σχετίζονται με χειρότερα αποτελέσματα.