bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Czemu służy ocenianie na uczelni – o celach i cechach oceniania z perspektywy studentów
Authors: Niesporek-Szamburska Bernadeta
Published: January 2020

W opracowaniu przedstawiono rozważania związane z funkcjami oceniania w uczelni wyższej. Początkowe pytania o możliwości sprostania zadaniom ewaluacji w kontekście wyznaczanym przez utrwalone praktyki oceniania, zmiany związane z wdrażaniem PRK, a także przez teorię pedagogiczną (ocenianie kształtujące vs sumujące) rozstrzygnięto za pomocą badania sondażowego przeprowadzonego wśród studentów. Ich wypowiedzi, na temat m.in. czytelności systemu oceniania i ustalania jego kryteriów, trafności/przypadkowości, uśredniania ocen w OKM oraz procesualnych cech ewaluacji, prowadzą do wniosku, że studiujący potrafią docenić mierzalność oceniania sumującego (np. egzaminów testowych), ale też zgłaszają postulaty, by wyposażyć weryfikację w cechy oceniania kształtującego, wspierającego ich uczenie się.
Instrumente für die Reflexion. Zur Funktion und Erstellung von Reflexionsinstrumenten im universitären Kontext
Authors: Feld-Knapp Ilona , Weimann Alessa
Published: January 2020

Artykuł stanowi podsumowanie współpracy autorek i dotyczy instrumentów służących refleksji oraz ich efektywnemu wykorzystaniu w kontekście kształcenia uniwersyteckiego. Prezentowanymi narzędziami są arkusz oceny zawierający kryteria skutecznej prezentacji oraz arkusz obserwacji zajęć, który ma wspomóc osoby przygotowujące się do zawodu nauczyciela na ich drodze do profesjonalnej obserwacji lekcji. W artykule omówiono także różnorodne funkcje i znaczenie refleksji w procesie kształcenia.
Ocenianie w szkole jako komunikacja interakcyjna
Authors: Morawska Iwona
Published: January 2020

Ocenianie, jako integralny element procesu kształcenia, stanowi przedmiot wielu dyskusji i ciągle aktualnych, ważnych problemów. Koncentrują się one m.in. wokół stosowanych w szkole systemów, metod, narzędzi i kryteriów oceny osiągnięć edukacyjnych ucznia, opisywanych w kontekście teorii pomiaru dydaktycznego i obowiązujących podstaw prawnych. Stosunkowo niewiele miejsca poświęca się w badaniach nad ocenianiem komunikacyjnym, aksjologicznym i formacyjnym aspektom tego procesu, relacjom personalnym, jakie z nim są lub mogą być związane, a dotyczą nauczycieli i uczniów. W świetle przedstawionych ustaleń to właśnie ten wymiar oceniania powinien być bardziej dowartościowany w teorii i praktyce edukacyjnej. Mogą temu sprzyjać opisane w tekście przykładowe strategie oceniania rozumianego jako komunikacja interakcyjna, której głównym celem jest wspieranie i stymulowanie rozwoju ucznia w ramach niestandardowych praktyk oceniania, jakie może stosować nauczyciel.
Poza granice parametryzacji
Authors: Korporowicz Leszek
Published: January 2020

W opracowaniu opisano podstawowe kryteria mało eksponowanej, zarówno w literaturze, jak i praktyce badawczej, społecznej racjonalności ewaluacji, która z trudem mieści się w wizji parametryzacji zaproponowanej w reformie systemu nauki i szkolnictwa wyższego, niesłusznie kojarzonej z promocją i aplikacją badań ewaluacyjnych. Wypracowane w ponad stuletniej historii ewaluacji standardy nie znajdują w niej ani przywołania, ani analizy, łamiąc tym samym przyjętą w nauce i jej zastosowaniach konwencję omówienia i wykorzystania istniejącego już dorobku. Z wielu względów istnieje zatem pilna potrzeba przywołania elementarnej wiedzy, scharakteryzowania możliwych funkcji oraz relacji z innymi badaniami o charakterze diagnostycznym, które z ewaluacją nie powinny być mylone. Nieznajomość tych funkcji prowadzi do oderwania procesu ewaluacyjnego od jego rozwojowych wyzwań, walorów demokratyzacji, uspołecznienia i możliwości animowania zmian społecznych w obszarze jego realizacji, szczególnie w tak wymagającym aktywizacji i działań twórczych sektorze nauki. Jeśli strategie i badania ewaluacyjne nie zostaną zredukowane i zastąpione zestawem swoich narzędzi oraz ograniczone do zewnętrznie i statycznie tworzonych parametrów, to mogą przynieść znacznie więcej efektów, niż jest to zaprojektowane w obecnie praktykowanym i obowiązującym systemie nauki.
Pomiędzy ewaluacją i akredytacją. Polska percepcja niemieckich doświadczeń w kontekście polityk publicznych
Authors: Szewior Krzysztof
Published: January 2020

W artykule została podjęta próba zaprezentowania kluczowych aspektów odnoszących się do ewaluacji i akredytacji w niemieckim szkolnictwie wyższym, jakie ujawniły się w okresie implementacji procedur akredytacyjnych i budowania ogólnokrajowego systemu nadzoru. Istotą rozważań było wykazanie relacji pomiędzy ewaluacją i akredytacją z punktu widzenia polityk publicznych, dla których – oczywiście z pewnym uproszczeniem – akredytacja jest narzędziem oceny zewnętrznej, a ewaluacja co do zasady jest narzędziem oceny środowiskowej i wewnętrznej. Stąd też rozważania nie orientują się na kwestię modelu ewaluacji ani rodzajów akredytacji, procedur, specyfiki agencji akredytacyjnych. Przyjęto, że funkcjonują one zarówno w murach uczelni, jak i na niemieckim rynku akredytacyjnym, bez rozstrzygania o ich właściwościach. Autor skupił się na ukazaniu specyfiki rozwiązań niemieckich, uwzględniając jednocześnie odniesienia do polskich realiów.
Działania pozorne w ewaluacji w obszarze szkolnictwa wyższego
Authors: Jaskuła Sylwia
Published: January 2020

W polskich warunkach na wielu obszarach ewaluacja odchodzi od ponad stuletnich tradycji społecznych badań stosowanych, których głównym celem jest wspieranie rozwoju. Określenia ewaluacja często się nadużywa, zastępując tym pojęciem inne metody diagnostyczne, takie jak: pomiar, parametryzacja, akredytacja, audyt, ocena. Niesłusznie przypisuje się ewaluacji funkcje kontrolne i biurokratyczne, pomijając jej potencjały animacyjne, uspołeczniające, motywujące czy formatywne. W ten sposób traci ona społeczne zaufanie i przyjmuje formę działań pozornych, a więc takich, które wbrew założeniom nie realizują zakładanych celów ani nie spełniają założonych i określonych jej tożsamością funkcji, choć przebiegają zgodnie z procedurami przyjętymi przez zleceniodawców.
Kognitywizm jako metoda interpretacji antroponimów
Authors: Raszewska-Klimas Agnieszka
Published: January 2020

Celem pracy jest przedstawienie kognitywizmu jako metody interpretacji antroponimów. Wybrane założenia metodologii kognitywnej stosowane były w różnych pracach do analizy antroponimów. Metodologia ta, będąca perspektywą badawczą, nie stanowi spójnej teorii. W celu ustalenia znaczenia onimów zastosowano podstawowe założenia wspomnianej metodologii, tj. tezy o ucieleśnionym poznaniu, o konstruowaniu znaczenia jako konceptualizacji i o symbolizacji. Określenie znaczenia antroponimów było podstawą do ich pogłębionej analizy z zastosowaniem takich pojęć kognitywnych, jak: jednostka symboliczna czy wyrażenie symboliczne, habituacja, metafora i metonimia pojęciowa, schematyzacja, kategoria pojęciowa, wersja standardowa koncepcji kategorii, prototyp czy teoria podobieństwa rodzinnego. Takie podejście metodologiczne pozwoliło m.in. na zbadanie homonimii i polisemii antroponimicznej. Kognitywizm jest metodologią pozwalającą na pogłębienie badań z zakresu onomastyki, co zostało wykazane na podstawie analizy antroponimów.
The Profession as a Surname in a Franco-Provençal Valley in the 14th Century
Authors: Corino Rovano Silvia
Published: January 2020

Określenia zawodowe reprezentują klasyczną strategię nazewniczą. Nawet dzisiaj wiele nazwisk przypomina nazwy, które określały średniowieczne zawody, np. kaligarius. Co więcej, ten antroponim jest przydomkiem o szczególnym statusie; w rzeczywistości wskazuje on raczej na rolę odgrywaną rzeczywiście przez osobę w obrębie jej wspólnoty, a nie jest rodzajem indywidualnej, charakterystycznej apelacji, takiej jak łysina czy postawa, aż do momentu, gdy stanie się ona dziedziczna. Celem badania jest określenie typów nazw zawodowych (przezwisk) związanych z obszarami wiejskimi, z wykorzystaniem jednego rodzaju źródła (źródło podatkowe) oraz cech językowych.
Odbicie faktów historycznych w kształtowaniu średniowiecznej antroponimii (na przykładzie Hontu)
Authors: Krško Jaromír
Published: January 2020

W artykule omówiono sposób, w jaki utworzony został dwuimienny system antroponimiczny – pierwotny system imienny (pierwsze imię) ewoluował w system dwuimienny (imię + przydomek), a następnie zakorzenił się system trójimienny (imię + nazwisko dziedziczne/rodowe + element funkcjonalny nazwy nieoficjalnej). W okresie gdy przydomek stał się nazwą dziedziczną, która była  przekazywana następnemu pokoleniu, zaczął funkcjonować jako zwykłe nazwisko, a jego wartość semantyczna wygasła. Jako materiał do analizy wykorzystano spisy mieszkańców w regionie Hont na Słowacji. Elementy funkcjonalne nazw nieoficjalnych odpowiadają dzisiejszym elementom nieoficjalnej antroponimii; w przeszłości motywowały je zawód właściciela, atrybuty psychiczne i fizyczne lub miejsce pochodzenia. Analiza tych nazw przynosi ważną wiedzę na temat historii: antroponimy dostarczają informacji dotyczące wykonywanego zawodu, pochodzenia i wyglądu ludzi w średniowieczu.

 
Jeszcze o potrzebie ujednolicenia terminologii onomastycznej
Authors: Czopek-Kopciuch Barbara
Published: January 2020

Celem artykułu jest propozycja przygotowania wykazu terminów polskiej onomastyki, który opublikowany będzie on-line. Nawiązuje się tu do wielu prac zwracających uwagę na konieczność uporządkowania i ujednolicenia polskiej terminologii onomastycznej. Przedstawia się dotychczasowe pomysły rozwiązania tej ważnej kwestii, np. założenia słownika terminologii onomastycznej Zofii Abramowicz i Leonardy Dacewicz. Opierając się na istniejących wykazach terminologii onomastycznej (polskiej, słowiańskiej, europejskiej), Sekcja Onomastyczna Komitetu Językoznawstwa PAN postanowiła przystąpić (na bazie składanych najpierw do KBN a potem NCN wniosków grantowych wedle pomysłu prof. Roberta Mrózka) do przygotowania uporządkowanego (i w miarę możliwości ujednoliconego) wykazu terminów używanych w nauce o nazwach własnych. Punktem wyjścia jest opracowanie zbioru maksimum terminów w obrębie poszczególnych subdyscyplin onomastyki, z którego wyodrębnione zostaną hasła do wykazu, a następnie zdefiniowane, opatrzone cytatami z opracowań onomastycznych poświadczającymi ich użycie oraz może zaleceniami użycia bądź nie. Ideałem byłoby uporządkowanie ich tak, by tworzyły spójny obraz: od terminów najogólniejszych ku szczegółowym. Takie działanie, również we współpracy z przedstawicielami dziedzin posługujących się terminologią onomastyczną (historykami, geografami, kartografami), przyczyni się w efekcie do uporządkowania polskiej, słowiańskiej i międzynarodowej terminologii.
UKRAINIAN NAMES IN THE ANTHROPONYMIC SPACE OF THE CZECH REPUBLIC
Authors: Ostash Liubov
Published: January 2020

Problem funkcjonowania ukraińskich imion w przestrzeni antroponimicznej Republiki Czeskiej jest dość obszerny i obejmuje wiele kwestii. Artykuł ma na celu ustalić, jak ukraińskie imiona są podawane w czeskich pracach onomastycznych, w szczególności w czeskim słowniku imion Jak se bude vaše dítě jmenovat? autorstwa słynnej czeskiej badaczki Miłosławy Knappowej (2017). Jego najnowsza edycja z 2017 roku obejmuje 17 000 czeskich i obcych form imion. Każde z tych imion (czeskie lub obce) rodzice mają prawo wybrać dla dziecka, jego obecność w wyżej wymienionym słowniku jest wystarczającym powodem do oficjalnego wpisania imienia. Hasła słownika obok obcojęzycznych przedstawiają również ukraińskie odpowiedniki, które są podstawą badania. W artykule w celu porównania wykorzystano materiał obecny w ukraińskich słownikach imion. Analizy ukraińskich imion w czeskim antroponimikonie dokonano drogą wykorzystania metody opisu językoznawczego oraz metody porównawczej i statystycznej. Problem funkcjonowania ukraińskich imion w Republice Czeskiej komplikuje fakt, że język ukraiński posługuje się cyrylicą, a czeski – łaciną. Zasady przekazywania ukraińskich nazw własnych, pisanych cyrylicą, za pomocą zasobów czeskiej grafiki podane są w Przepisach czeskiej pisowni. W artykule stwierdzono, że Przepisy czeskiej pisowni skutecznie przekazują ukraińskie imiona, dzięki czemu mogą być bezpiecznie stosowane. Artykuł analizuje różne problemy, które pojawiają się, gdy ukraińskie imiona są przekazywane za pomocą czeskiej grafiki. Zwrócono uwagę na problem przekazu w imionach ukraińskiej litery г, osobliwości przekazu liter и i і oraz zapisywanie miękkości spółgłosek ukraińskich. Dokonano analizy przekazu ukraińskiej litery є i problemu przeniesienia jotacji w ukraińskich imionach. Wskazano na częstotliwość używania badanych imion w ukraińskim antroponimikonie. Zasugerowano propozycję ewentualnego rozszerzenia repertuaru ukraińskich odpowiedników imion w czeskim słowniku imion w przyszłości. W wyniku dokonanej analizy ustalono, że repertuar imion ukraińskich, który jest reprezentowany w czeskim słowniku imion, jest bardzo bogaty i różnorodny: mieści się w nim 409 męskich imion ukraińskich i 271 żeńskich imion ukraińskich. Spośród nich odnotowano w ukraińskich słownikach imion, odpowiadające im w ukraińskiej pisowni nazwy – 305 imion męskich i 215 żeńskich.
Особенности номинации детских телевизионных передач в России
Authors: Gudeleva Elena , Sudarkina Ekaterina
Published: January 2020

Celem niniejszych badań jest przeprowadzenie kompleksowej analizy nazw współczesnych programów telewizyjnych dla dzieci w Rosji na przykładzie sieci nadawczej największego federalnego kanału telewizyjnego dla dzieci i młodzieży “Karusel”. Badany materiał stanowi korpus 175 tytułów. Metody badawcze to: systematyzacja, klasyfikacja, analiza statystyczna, badanie grupy docelowej i porównanie, dla których wykorzystywane są nazwy radzieckich programów telewizyjnych. W artykule usystematyzowano nazwy programów i przekazów dla dzieci; omówiono ich cechy strukturalne oraz realizację aspektów funkcjonalnych i pragmatycznych w nominacji medialnej. Wyniki badania ujawniają z jednej strony związek hemeronimu z tematyką i problematyką transmisji, z drugiej zaś jego brak w przypadku gier słownych w tytule. Analiza porównawcza pozwala prześledzić dynamikę strategii nazywania. Wyniki badania ujawniają osobliwości wiekowe postrzegania hemeronimu, koncentrujące się poza skojarzeniami i wewnątrz skojarzeń tekstowych, co jest sposobem na utrwalenie pozycji telewizji w społeczeństwie.
Trends in Underpricing of Private Equity Backed IPO at the Capital Market in Poland in the Years 2000–2018
Authors: Zasępa Piotr
Published: January 2020

The global economy is distinguished by the dynamic development of financial markets and with it creating a new specific segments of the market. One of them is the market for venture capital and private equity funds, which is developing very dynamically for more than 50 years. This article aims to analyze the level of underestimation of the IPO on the Warsaw Stock Exchange companies supplied by venture capital and private equity funds. Analyzing the rates of return of 54 companies supplied with VC funds and 453 companies which do not have the support of venture capital funds in the 2000–1018 period, it should be stated that traditional companies reached the lower level of underestimation. For companies a broad market level underestimation of the IPO was 9.99% and for companies with VC/PE support – 9.12%.
Kredyty dla gospodarstw domowych strefy euro w okresie restrykcyjnej polityki kredytowej banków i niestandardowych działań Eurosystemu
Authors: Kochaniak Katarzyna
Published: January 2020

Uzasadnienie teoretyczne: W artykule zostal opisany problem zróżnicowania krajów strefy euro pod względem kredytowania gospodarstw domowych przez banki w warunkach restrykcyjnej polityki kredytowej i podejmowania przez Eurosystem niestandardowych działań na rzecz jej liberalizacji. Ograniczona dostępność kredytów dla sektora niefinansowego oraz jej negatywne skutki gospodarcze były pokłosiem globalnego kryzysu finansowego.

Cel artykułu: Analiza kształtowania się kredytów dla gospodarstw domowych w krajach strefy euro w okresie od sierpnia 2007 r. do grudnia 2018 r. Za ważną uznano ocenę ich zmienności w czasie oraz przestrzennego zróżnicowania w dwóch podokresach – kryzysu finansowego z utrzymującą się po nim destabilizacją rynku finansowego oraz niestandardowych rozwiązań EBC, mających na celu ożywienie działalności kredytowej banków.

Metody badawcze: W badaniu wykorzystano dane liczbowe odnoszące się do należności sektorów instytucji kredytowych oraz zadłużenia sektorów gospodarstw domowych z tytułu kredytów w poszczególnych krajach strefy euro. Charakterystykę lokalnych uwarunkowań w zakresie badanych kredytów przeprowadzono na podstawie wybranych statystyk opisowych, a do identyfikacji ich podobieństwa zastosowano metodę taksonomiczną.
Główne wnioski: Wyniki badania wykazały istotną heterogeniczność krajów strefy euro pod względem cech rynku kredytów dla gospodarstw domowych w obu okresach badania. Analiza zachodzących na nim zmian pozwoliła jednak stwierdzić zgodność ich kierunku w większości państw członkowskich.
Integracja językowo-kulturowa studentów z Białorusi, Rosji i Ukrainy podejmujących studia na polskich uczelniach
Authors: Matusiak Łukasz
Published: January 2020

Od kilku lat obserwuje się gwałtowny wzrost liczby studentów zagranicznych podejmujących studia w Polsce. Bliskość kulturowa, stosunkowo niskie koszty utrzymania oraz niska stopa bezrobocia to z pewnością bardzo ważne czynniki zachęcające do podjęcia studiów na polskich uczelniach przez absolwentów szkół średnich z Białorusi, Ukrainy i Rosji. Studenci z Europy Wschodniej chętnie uczą się języka polskiego i poznają kulturę polską. Polska, wzorem innych państw, które mają bogatsze doświadczenie w promowaniu swojej kultury i języka za granicą, wypracowała system promocji języka polskiego i kultury polskiej za granicą. Zajmują się tym specjalne agendy rządowe, jak np. Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej (w jej skład wchodzi Pion Języka Polskiego) czy Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą. Agencje te wysyłają lektorów i nauczycieli języka polskiego do zagranicznych uczelni i szkół polskich. Taka polityka językowa przynosi zamierzone efekty, ponieważ – jak wskazują wyniki przeprowadzonych badań – osoby w grupie badanej w większości znały język polski przed przyjazdem do Polski, chętnie pogłębiały znajomość kultury i języka polskiego podczas studiów.
Środowisko rodzinne a poczucie tożsamości osób w wieku późnej dorosłości na przykładzie Śląska Cieszyńskiego
Authors: Jas Katarzyna
Published: January 2020

Celem niniejszego opracowania jest zwrócenie uwagi na rolę rodziny w kształtowaniu tożsamości osób w wieku późnej dorosłości. Na Śląsku Cieszyńskim rodzina zajmowała i zajmuje znaczące miejsce w życiu mieszkańców. Jest miejscem wychowania, kontaktów międzypokoleniowych, źródłem tradycji, transmisji wartości oraz kształtowania tożsamości dzieci i młodzieży, a także osób w wieku późnej dorosłości. Życie rodzinne staje się dla osób w wieku późnej dorosłości motorem, który napędza do podejmowania wielostronnej aktywności, a ta z kolei przyczynia się do ugruntowania istniejącego już poczucia tożsamości lub postrzegania własnej osoby w nowych kategoriach.
Muzeum w polskiej szkole na Łotwie – miejsce pamięci, spotkań i narzędzie w edukacji. Studium przypadku
Authors: Antonowicz Sylwia
Published: January 2020

Kiedy mówimy o wielokulturowości w kontekście edukacji, warto zastanowić się nad szkolnymi zasobami. Jednym ze sposobów wykorzystania zbieranych przez szkołę materiałów jest utworzenie szkolnego muzeum. Niniejszy artykuł przybliża działalność funkcjonującego od ponad 20 lat muzeum szkolnego w Państwowym Gimnazjum Polskim w Rezekne na Łotwie. Zaprezentowane wnioski stanowią odpowiedź na postawiony w formie pytania problem badawczy: Jaką funkcję pełni muzeum w szkole mniejszościowej w Rezekne? Działalność muzealna Polskiego Gimnazjum Polskiego w Rezekne została ukazana z trzech perspektyw: 1) jako miejsce pamięci, którego głównym zadaniem jest udostępnianie zbiorowych wspomnień, 2) jako miejsce spotkań kultur, którego podstawowym celem jest integracja w różnych grupach mniejszościowych na terytorium Łatgalii na Łotwie, 3) jako narzędzie wykorzystywane w edukacji regionalnej.
Zagubione obszary polskiej pedagogiki. Część 2
Authors: Furmanek Waldemar
Published: January 2020

W niniejszym opracowaniu przedstawiono katalogi problemów zestawiające najważniejsze z zagubionych obszarów polskiej pedagogiki. Uwagę zwrócono na konieczność jasnego określenia misji nauk pedagogicznych. Nie może ona pomijać odpowiedzi na pytanie o istotę człowieka (problemy antropologii i aksjologii). Te zaś nawiązują do filozoficznych podstaw współczesnej pedagogiki. Przyjęty obraz człowieka wskazuje na atrybuty podmiotu: człowieka jako osoby (uzupełnienie paradygmatu naturalistycznego paradygmatem humanistycznym). W odniesieniu do tych atrybutów człowieka odnosi się działalność pedagogiczną. Jej istotą jest wspomaganie procesów rozwojowych. Nie mniej ważne jest to wszystko, co wiąże się z tzw. dziedzinami wychowania (edukacji). Istnieje konieczność rezygnacji z upowszechnionego w tym zakresie addytywizmu. Jak należy postrzegać tę problematykę w świetle wymagań metodologii badań systemowych i wyzwań współczesnej cywilizacji wiedzy? Wszystko to znajduje odzwierciedlanie w zagubionej problematyce aksjologii pedagogicznej oraz problematyce wychowania w świetle i ku wartościom. Problematyka uczenia się człowieka – w kontekście wszechobecnych technologii informacyjnych – także wymaga nowego ujęcia, a to reorganizuje problematykę dydaktyk szczegółowych, w tym edukacji zawodowej.
Niektóre cechy osobowości a umiejscowienie kontroli zawodowej u kobiet liderek
Authors: Kwiatkowska Grażyna Ewa
Published: January 2020

Teoretycy i badacze często porównują kobiecy i męski styl zarządzania. Mało jest jednak badań skupionych na samych kobietach, zwłaszcza tych, które piastują wysokie stanowiska i są liderami w danym obszarze. Celem niniejszych badań była próba uzyskania odpowiedzi na pytanie o to, jakimi cechami osobowości i poczuciem umiejscowienia kontroli w pracy charakteryzują się kobiety liderki. Zastosowano Inwentarz Osobowości NEO-FFI Roberta R. McCrae i Paula T. Costy oraz Kwestionariusz Człowiek w Pracy. W badaniach wzięło udział 70 kobiet w wieku 35–55 lat. Grupa badawcza to 35 kobiet pracujących w firmach korporacyjnych i instytucjach publicznych na wyższych stanowiskach, a grupa porównawcza – 35 kobiet zajmujących niższe stanowiska, takie jak sprzedawca, pielęgniarka, opiekun medyczny i nauczyciel. Ciekawe wyniki zaobserwowano w odniesieniu do różnic dotyczących cech osobowości między dwiema grupami badanych kobiet. Okazało się, że kobiety liderki różnią się od kobiet pracujących na podstawowych stanowiskach jedynie poziomem ekstrawersji i neurotyczności. Nie stwierdzono istotnych różnic w zakresie sumienności, ugodowości i otwartości na doświadczenie. Ponadto przejawiają wewnętrzne poczucie umiejscowienia kontroli w pracy, co niewątpliwie pomaga im w pełnieniu ról zawodowych wymagających pełnego zaangażowania, wiary we własne możliwości i odpowiedzialności za siebie i innych, jak również odróżnia od kobiet pełniących swe obowiązki na stanowiskach podstawowych.
Rodzinne determinanty wyborów edukacyjno-zawodowych w świetle założeń teorii kolejności narodzin
Authors: Cieśla Paweł
Published: January 2020

W środowisku rodzinnym rozpoczyna się faktyczny proces preorientacji i wstępnej orientacji zawodowej. Poprzez wychowanie przez pracę i wprowadzanie dzieci w świat zawodów rodzice starają się przygotować młode osoby do podejmowania właściwych i trafnych wyborów edukacyjno-zawodowych wobec wymagań dynamicznie zmieniającego się rynku pracy. Celem prowadzonych badań była analiza uwarunkowań rodzinnych wyborów edukacyjno-zawodowych dzieci, w tym efektów kolejności narodzin jako czynnika formującego i różnicującego aspiracje oraz preferencje zawodowe przedstawicieli poszczególnych pozycji w rodzeństwie. W badaniach retrospektywnych prowadzonych metodą sondażu diagnostycznego przy użyciu autorskiego kwestionariusza ankiety wzięło udział 100 respondentów w wieku produkcyjnym, wywodzących się z rodzin wielodzietnych. W artykule przedstawiono najważniejsze postulaty odnoszące się do postaw rodzicielskich sprzyjających diagnozie i stymulacji predyspozycji zawodowych dzieci oraz do sposobów oddziaływania zawodowego rodziców względem poszczególnych dzieci. Uwagę zwrócono również na ocenę wsparcia rodzicielskiego w trakcie podejmowanych przez dzieci wyborów edukacyjno-zawodowych oraz na relacje między rodzeństwem, które powodują ujawnianie się pewnych specyficznych dla porządku narodzin cech osobowościowych, postaw i sposobów zachowań różnicujących ścieżki edukacyjno-zawodowe dzieci.
Rola seniorów w budowaniu tożsamości narodowej osób mieszkających na obczyźnie
Authors: Pikuła Norbert G.
Published: January 2020

W niniejszym artykule skoncentrowano się na kategorii tożsamości narodowej w perspektywie realizacji sensu życia i zaspokojenia potrzeb społecznych przez osoby starsze mieszkające na obczyźnie (Polonia Kanadyjska). W odniesieniu do teorii kształtowania tożsamości oraz życia w wielokulturowym świecie przedmiotem badań uczyniono postawy patriotyczne osób starszych. Ich celem było poznanie i opisanie, jak rozumieją ojczyznę i tożsamość narodową osoby starsze urodzone w Polsce, a żyjące na obczyźnie. Problem badawczy przyjął postać pytania: Jaka jest rola osób starszych w budowaniu tożsamości narodowej osób mieszkających na obczyźnie? W celu ukazania znaczenia i wartości działań podejmowanych przez osoby starsze na rzecz kształtowania tożsamości narodowej młodych pokoleń przeprowadzono wywiady wśród 36 seniorów mieszkających w Kanadzie. W odniesieniu do doświadczeń i potrzeb związanych z transmisją kultury i tradycji narodowych Polaków wskazano na ich rolę i znaczenie w kształtowaniu tożsamości narodowej oraz na potrzeby sięgania do narodowych tradycji w celu kultywowania wartości charakterystycznych dla narodu polskiego. W konkluzjach zaproponowano działania umożliwiające kształtowanie tożsamości narodowej osób żyjących na obczyźnie.
Organizacje pozarządowe jako narzędzie skutecznej polityki społecznej w kontekście zwalczania bezrobocia na przykładzie Lubelszczyzny
Authors: Kwiatkowski Łukasz
Published: January 2020

Bezrobocie jest jednym z elementów kształtujących politykę socjalną. Istnieje szereg narzędzi do walki z tym niekorzystnym zjawiskiem. W momencie akcesji Polski do struktur Unii Europejskiej został wzmocniony trzeci sektor poprzez wsparcie finansowe udzielane w ramach funduszy strukturalnych. W związku z tym w okresie ostatnich 15 lat można zaobserwować wzmożone działania mające na celu zmniejszenie stopy bezrobocia nie tylko poprzez wsparcie udzielane przez aparat państwowy, lecz przede wszystkim przez organizacje pozarządowe. Celem opracowania było zwrócenie uwagi na zjawisko bezrobocia na terenie województwa lubelskiego na przełomie lat oraz ukazanie roli NGOs w kontekście walki z tym zjawiskiem.
Religious activities of clerks of Russian origin employed in the regional branches of Customs Tariff Department in the Kingdom of Poland between 1851 and 1914
Authors: Latawiec Krzysztof
Published: January 2020

Od 1851 r. na terenie Królestwa Polskiego funkcjonowała rosyjska administracja celna. W strukturach terenowych Departamentu Opłat Celnych Ministerstwa Finansów pojawiło się wielu urzędników pochodzenia rosyjskiego i wyznania prawosławnego. Zaczęły kształtować się lokalne społeczności rosyjskie, które bardzo często skupiały się wokół urządzanych cerkwi prawosławnych. Przez cały okres obecności tej administracji, od połowy XIX w. do 1914 r. urzędnicy celni i funkcjonariusze straży granicznej z własnej inicjatywy angażowali się w różne projekty związane z funkcjonowaniem Kościoła prawosławnego i aktywnością na polu dobroczynną. Władze carskie bardzo przychylnie odnosiły się do tych oddolnych inicjatyw. Bardzo chętnie akceptowały zaangażowanie się urzędników w komitety budowlane cerkwi, w tworzenie i funkcjonowanie cerkiewnych parafialnych komitetów opiekuńczych czy bractwa religijne. Chęć pomocy macierzystej świątyni parafialnej czy biednym parafianom działało mobilizująco na przedstawicieli rosyjskiego inteligencji urzędniczej zatrudnionej w resorcie celnym. Inicjatywy te nasiliły się po 1864 r. i były zauważalne do chwili wybuchu I wojny światowej.
The Economic Achievements of Polish Diaspora in Manchuria an Inner Mongolia, 1898-1936
Authors: Borysiewicz Mariusz
Published: January 2020

Daleki Wschód, w tym Mongolia Wewnętrzna i Mandżuria, przez ponad półtora wieku był miejscem niekończącej się tułaczki i długoletniej zsyłki Polaków, których rosyjska tyrania wygnała na nieznane odludzia. Jednocześnie wielu z nich przyczyniło się do rozwoju gospodarczego tej części Azji. W miarę upływu czasu znacząca ilość Polaków – częściowo zesłańców politycznych, a częściowo dobrowolnych emigrantów obdarzonych duchem przedsiębiorczości – dorobiła się fortuny i zarazem przyczyniła się do budowy dużych manufaktur, zarówno na terenie słabo zaludnionych stepów Mongolii Wewnętrznej, jak i rozległych lasów północno-wschodnich Chin. Przykładem tego mogą być losy przedsiębiorcy Władysława Kowalskiego (1870-1940) i inżyniera Kazimierza Grochowskiego (1873-1937), którzy byli wybitnymi przedstawicielami polskiej diaspory w Mandżurii i Mongolii Wewnętrznej.
Major Zygmunt Kunisz – artylerzysta zamordowany w Charkowie (1894–1940)
Authors: Jarno Witold
Published: January 2020

Artykuł opisuje życie majora Zygmunta Kunisza – jednej z ofiar zbrodni sowieckiej z 1940 r. Był on oficerem artylerii między innymi pociągach pancernych w czasie wojny polskobolszewickiej, a po jej zakończeniu służył w 22 i 28 pułku artylerii lekkiej, zaś od 1935 r. kwatermistrzem w 4 pułku artylerii ciężkiej. We wrześniu 1939 r. objął dowództwo nowo sformowanego I dywizjonu tego pułku, którym dowodził w trakcie kampanii wrześniowej. Po agresji sowieckiej na Polskę – major Zygmunt Kunisz dostał się w bliżej nieznanych okolicznościach do niewoli sowieckiej. Przez kilka miesięcy przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku, po czym w kwietniu 1940 r. został zamordowany w więzieniu w Charkowie. Postać tego oficera była w polskiej literaturze często mylona w odniesieniu do kampanii wrześniowej 1939 roku z jego młodszym bratem Tadeuszem – także oficerem artylerii w stopniu majora. Tekst został oparty w głównej mierze na dokumentach archiwalnych oraz wspomnieniach i materiałach przekazanych przez Marię Kunisz – wnuczkę Stanisława Kunisza, starszego brata Zygmunta. Artykuł ten ma na celu wyjaśnić istniejące nadal rozbieżności i błędne informacje na temat majora Zygmunta Kunisza, awansowanego w pośmiertnie w 2007 r. na stopień podpułkownika.
Rola pamięci w relacjach starożytnych Rzymian z bogami
Authors: Musiał Danuta
Published: January 2020

W artykule omawiam rolę rytuałów w konstruowaniu pamięci religijnej. Punktem wyjścia moich badań jest koncepcja pamięci kulturowej Jana Assmana. W Rzymie społeczne ramy pamięci społecznej tworzył obyczaj przodków, a historyczne przykłady, miejsca w topografii Rzymu i postacie z przeszłości były ‘figurami’ pamięci. Skrupulatne przestrzeganie rytuału charakterystyczne dla religii rzymskiej można zaliczyć do praktyk pamięci. Za pomocą rytuału ludzie potwierdzali pamięć o bogach i przypominali bogom o swoich oczekiwaniach wobec nich. Rytuał był rodzajem pamięci proceduralnej łączącej Rzymian z przodkami i bóstwami przodków. Pamięć i zapominanie odgrywa ważną rolę w wielu rytuałach związanych na przykład z przyjmowaniem do rzymskiego panteonu obcych bóstw. Pamięć była formą pobożności, dlatego w różnych formach był obecna w wyobrażeniach o bogach i w praktyce rytualnej.
O deformacji idei, czyli dlaczego warto studiować historię myślenia o Europie Środkowo-Wschodniej
Authors: Łukasiewicz Sławomir
Published: January 2020

Jednym z ważniejszych elementów debaty publicznej są znaki, koncepcje i idee, pozostające w związku z koncepcjami dyskutowanymi w przeszłości przez naukowców, myślicieli, filozofów i praktyków. Często, wokół pojedynczej koncepcji narasta wiele znaczeń, co wywołuje nie tylko dyskusje między profesjonalistami, ale powadzi również do istotnych sporów politycznych. Przykładem takiej koncepcji są projekty integracji regionalnej w Europie Środkowo-Wschodniej dyskutowane w Polsce i regionie praktycznie przez cały XX w. Dyskutowano je zarówno w krajach regionu jak i na emigracji. Ten przykład pokazuje dobitnie jak w przeszłości wyglądały dysputy na tematy fundamentalne, jak demokracja, współistnienie narodów, dobre sąsiedztwo, integracja polityczna itp. Ale to pokazuje również jak rozbieżne narracje mogą towarzyszyć różnym tradycjom myślenia o tych kategoriach i jak to jest przyjmowane przez współczesny dyskurs publiczny. Główną kwestią dyskutowaną w tym artykule jest sytuacja w której naukowcy ignorują fakt różnorodności koncepcji i próbują do prowadzić zmiany znaczeń istniejących pojęć i idei. Aktualna dyskusja wokół starych koncepcji integracyjnych pokazuje to znakomicie. Jednym z przykładów, analizowanym szczegółowo w tym artykule, jest książka Marka J. Chodakiewicza pt. ‘Międzymorze’. Autor użył w niej starej i wypracowanej idei, w taki sposób, aby pozbawić ją historycznego kontekstu i nadać zupełnie nowe znaczenie.
Ślady akrostychu imienia Adam w literaturze greckiej okresu hellenistycznego i rzymskiego
Authors: Kochanek Piotr
Published: January 2020

Powszechnie uważa się, że pierwsze uchwytne w źródłach antycznych ślady akrostychu imienia Adam przekazują ‘Oracula Sibyllina’ (III 24–26), które powstały najprawdopodobniej w środowisku egipskiej diaspory żydowskiej w poł. II w. p.n.e. Tymczasem na podstawie zachowanych źródeł można wykazać, że literackie ślady rzeczonego akrostychu znajdują się już w znacznie wcześniejszych tekstach greckich sięgających przełomu IV i III w. p.n.e. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie tych właśnie źródeł. Teksty te zdają się dowodzić pewnej znajomości kultury żydowskiej w kręgu badaczy związanych z Arystotelesem oraz w intelektualnym otoczeniu Aleksandra Macedońskiego.
Factio Metelli w opozycji wobec Gajusza Mariusza w roku 104 przed Chr.
Authors: Schreiber Łukasz
Published: January 2020

W latach 121–109 przedstawiciele rodu Cecyliuszy Metellusów osiągnęli dominującą pozycję w Republice zdobywając szereg zaszczytów. Okres ten był jednocześnie utrwaleniem statusu domów starej arystokracji. Monopol nobiles złamał Gajusz Mariusz zdobywając konsulat na rok 107, a w trzy lata później przyznano mu go ponownie in absentia.

Przez cały 104 rok trwał atak na senatorów związanych z factio Metelli. Pierwsi zaktywizowali się trybuni plebejscy, a trójka z nich wystąpiła przeciwko factio Metelli albo prerogatywom senatu. Najważniejszą rolę spośród nich odegrał Gn. Domicjusz Ahenobarbus przeprowadzając reformę zmieniającą sposób powoływania pontyfików i przenosząc to prawo z kolegium na lud.

Przeciwnicy Mariusza postanowili wykorzystać sądy w walce politycznej. Mnóstwo procesów, do których doszło w latach 106–101, wybitnie potwierdza tę tezę. Szczególnie istotną rolę odgrywał tutaj princeps senatu M. Emiliusz Skaurus, który po śmierci najwyższego pontyfika L. Cecyliusza Metellusa Dalmatyńskiego stał się także nieformalnym przywódcą całego obozu.

Kluczem do osłabienia pozycji Mariusza w późniejszych latach, stało się przejęcie kontroli nad strategiczną kwestią zaopatrzenia Rzymu w zboże i nad prowincjami, w których to zboże było dostarczane. Zakładając, że podstawowym celem domu Cecyliuszy Metellusów w roku 104 było polityczne przetrwanie, z pewnością osiągnęli oni swoje zamierzenie. Ale pozycję umocnił także Mariusz, ponownie wybrany na konsula. Ostateczne rozstrzygnięcie miało nadejść dopiero w roku 100, co wykracza poza ramy tego artykułu.
Zamojscy sędziowie pokoju w latach 1917 – 1928
Authors: Bereza Arkadiusz
Published: January 2020

Artykuł przedstawia proces budowy sądownictwa polskiego najniższej instancji (sądów pokoju w Zamościu), ale także problemy z jakimi stykano się przy obsadzie stanowisk sędziów pokoju w pierwszych latach Odrodzonego Państwa Polskiego. Model sądu pokoju, jaki pojawił się od 1 września 1917 r., wraz z uruchomieniem sądownictwa królewsko-polskiego, przetrwał aż do reformy sądowej w 1929 r. W tym okresie utrzymano zasadę nominacji sędziów pokoju, mimo że Konstytucja marcowa z 1921 r. wskazywała na zasadę ich wyboru przez ludność. Na stanowiskach zamojskich sędziów początkowo orzekały osoby, które wyniosły swoje doświadczenie z rosyjskiego sądownictwa pokojowego w Królestwie Polskim, a także ci którzy powracali z ogarniętej wojną domową Rosji. Taka obsada była konsekwencją istnienia nielicznej grupy miejscowych prawników, w której – na skutek prowadzonej przez zaborcę rosyjskiego polityki narodowościowej – brakowało osób przygotowanych do pracy sędziowskiej. Z czasem, gdy sytuacja kadrowa ulegała poprawie m.in. po pojawieniu się pierwszych egzaminowanych aplikantów sądowych, stanowisko sędziego pokoju stawało się pierwszym szczeblem do dalszej kariery prawniczej. W analizowanym okresie 6 zamojskich sędziów pokoju zostało sędziami okręgowymi w sądach apelacji lubelskiej. Niektórzy z nich pozostawali krótko na stanowiskach sędziów pokoju (zwłaszcza zapasowych), oczekując na wakat w sądzie okręgowym. Jako sędziowie pokoju karierę swoją rozpoczęli także prezesi Sądu Okręgowego w Zamościu: Romuald Jaśkiewicz i Władysław Kozłowski. Po zakończeniu służby 2 zamojskich sędziów pokoju otrzymało nominację na stanowisko notariuszy, co stanowiło (z uwagi na osiągane dochody) wyraz wyróżnienia ze strony resortu sprawiedliwości.
‘Wszystkiemu winni są litewscy prowokatorzy…’. Aneksja Litwy przez ZSRR latem 1940 r. w świetle dokumentów dyplomatycznych i materiałów propagandowych
Authors: Dworacki Juliusz
Published: January 2020

Problemem badawczym poruszonym w niniejszej pracy jest zagadnienie procesu przyłączenia Republiki Litewskiej do Związku Radzieckiego latem 1940 r. oraz kontekst polityczny tego wydarzenia. Współcześnie wokół historii polityki Kremla w latach 1939–1941 istnieje dużo kontrowersji historycznych i politycznych, niemniej w ostatnim czasie w polskiej historiografii temat aneksji Litwy nie był poruszany, a zagadnienie relacji i zależności dyplomatycznych między obydwoma państwami nie było dotąd wyczerpująco opisane. Pytanie badawcze sformułowano następująco: dlaczego, mimo obowiązywania Układu o przyjaźni, współpracy i pomocy wzajemnej z października 1939 r., Moskwa zdecydowała się na zmianę status quo i bezpośrednią aneksję sąsiedniego państwa mimo znacznych alternatywnych szerokich możliwości kontroli polityki Litwy? Badanie przeprowadzono analizując opracowane dokumenty służb dyplomatycznych obydwu państw (wśród których szczególne miejsce zajmuje korespondencja dyplomatyczna), ówczesną prasę radziecką pod kątem stosowanego przekazu propagandowego, a także wykorzystano źródła memuarystyczne. W wyniku przeprowadzonych badań nie zdefiniowano jednoznacznych przyczyn zapoczątkowania procesu aneksji Litwy przez ZSRR, natomiast ujawniono szereg czynników mogących mieć znaczący wpływ na takie posunięcie Kremla. Należą do nich zarówno sukcesy III Rzeszy w II wojnie światowej w tym czasie co, zdaniem Moskwy, mogłoby zagrozić pozycji ZSRR w krajach bałtyckich i osiągniętym zdobyczom, jak również dalekosiężne plany imperialne Kremla i dążenie do rewizji granic w regionie.
Opieka medyczna i społeczna na Lubelszczyźnie w realiach XIX wieku. Kilka uwag o książce Wiesława Partyki, Opieka instytucjonalna na Lubelszczyźnie w XIX wieku. Szpitale i przytułki, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2017, ss. 485.
Authors: Szewczuk Dariusz
Published: January 2020

W artykule przedstawiono i poddano analizie zawartość monografii Wiesława Partyki Opieka instytucjonalna na Lubelszczyźnie w XIX wieku. Szpitale i przytułki. Zwrócono w nim uwagę na takie elementy, jak struktura książki, ramy chronologiczne i tematyczne oraz podstawa źródłowa. Zasygnalizowano w nim problemy badawcze, które w książce zostały przedstawione marginalnie, a które wydają się warte dalszych badań naukowych. Pomimo pewnych zastrzeżeń dotyczących przedstawienia obrazu szpitali oraz przytułków na Lubelszczyźnie, publikację tę można uznać za niezwykle cenną i przydatną dla osób zajmujących się historią społeczną XIX i początków XX w.
Ideał i antyideał kobiety w literaturze greckiej i rzymskiej, red. A. Marchewka, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2018, ss.327.
Authors: Marciniszyn Joanna
Published: January 2020

-
Enrique García Catalán, Una ciudad histórica frente a los retos del urbanismo moderno. Salamanca en el siglo XIX., Ediciones Universidad Salamanca, Salamanca 2016, pp. 496, il.
Authors: Łysakowska-Trzoss Agata
Published: January 2020

-
Dobiesław Dudek, Polska myśl o kulturze fizycznej od czasów dawnych do roku 1939, Kraków 2018, ss. 290.
Authors: Małolepszy Eligiusz
Published: January 2020

-
The Impact of Wars on Roman Legislation Regarding vicesima hereditatis and caducum
Authors: Świrgoń-Skok Renata
Published: January 2020

The article refers to matters related to vicesima hereditatis and caducum, by means of which a Roman legislator sought financial resources for waging wars. The territorial expansion of Rome, the wars waged, and, in particular, the need to raise funds for their financing affected not only the norms of public law but also individual regulations of Roman private law, including those considering both tax and inheritance law.
Derogation from Copyright Protection Based on the Implementation of Freedom of Information and of Media. Notes on the Judgement of the European Court of Justice of 29 July 2019 in the Proceedings between Funke Medien NRW GmbH and Bundesrepublik Deutschland
Authors: Tylec Grzegorz
Published: January 2020

Public discussion in 2018, concerning the European Parliament, passing the Directive on copyright and related rights in the Digital Single Market, in the public discourse referred to as ACTA 2, evoked huge social emotions. The source of the conflict were two colliding values: the need to protect copyright and to ensure economic interest of authors and freedom of expression (freedom of the Internet), particularly important for users of works and Internet users. The decisions of the European Court of Justice, given on 29 July 2019 in the proceedings between Funke Medien NRW GmbH and Bundesrepublik Deutschland and the coincident decision in the case Spiegel Online GmbH vs Volker Beckow, deals with the above-given conflict of values. This article provides a description of the main arguments of the above-mentioned judgements of the ECJ and points at their consequences in the scope of changing the current interpretation of the provisions of copyright. The article also contains remarks on the influence of these decisions and their consequences for the disabling of content by providers of content-sharing service providers which violates freedom of expression considering the new Directive of 17 April 2019. The author presented arguments confirming that the Directive (EU) 2019/790 of 17 April 2019 on copyright and related rights in the Digital Single Market and the new way of interpreting copyright rules provided by the judgements of the ECJ has significantly changed the hitherto may of perceiving the rules of permissible use of works.
Age Limits in the Service of the Roman Army – lex Aelia Sentia and lex Visellia
Authors: Kosior Wojciech J.
Published: January 2020

In ancient Rome at the beginning of the first century A.D., a number of reforms in the field of personal rights were carried out. At that time, the lex Aelia Sentia was passed, which limited the liberation of slaves. During this period, lex Visellia also was passed, which tempted former slaves with Roman citizenship in exchange for serving in the army. The purpose of this article was an attempt to determine whether it can be said that the title acts, i.e. lex Aelia Sentia and lex Visellia, have a common goal and, in fact, part of their records together created one legal concept that was to ensure easy access of recruits to the newly formed paramilitary organisation militia vigilum, to which, after the civil war and general recruitment crisis in the army, there were no volunteers.
Obraz stanu gospodarki i finansów Rosji w wybranych pracach z okresu rewolucji lutowej 1917 r.
Authors: Sadłowski Michał
Published: January 2020

The main purpose of this article was to present the state of the Russian economy and finance during World War I and in connection with the revolutionary events taking place in Russia in 1917. In this regard, a general analysis of widely unknown legal and economic works from 1917 by authors such as Z.S. Kacenelenbaum, I.A. Mikhailov, N.N. Lyubimov, G.D. Dementyev, D.P. Bogolepov, A.V. Venediktov, N.M. Yasny, P. Haensel, B.D. Bruckus, D.V. Kuzovkov, and A. Schreider was made. The works analyzed in the article are an example of the discussion of the Russian elites about the state’s problems in the context of the Legislative (Constitutional) Assembly that is to be assembled.
Uwarunkowania prawne i techniczne procesu elektronizacji w komunikacji stron w zamówieniach publicznych
Authors: Cichosz Marian
Published: January 2020

Starting from 18 October 2018, public procurement procedures with a value equal to and exceeding the amounts specified in the secondary legislation issued pursuant to Article 11 (8) of the Public Procurement Law (i.e. above the so-called EU thresholds) are covered by the obligation of full electronic communication between the contracting authority and economic operators. Currently, a tender (or an application to participate in the procedure) in a procedure above the EU thresholds, to be valid, must be submitted only in electronic form (and not in paper form) and signed with a qualified electronic signature. The new legal situation resulted in the need to employ, both by economic operators and contracting authorities, new IT tools allowing them to achieve compliance in this regard. Meanwhile, many economic operators, especially medium and small ones, have not had sufficient IT infrastructure (especially software) as well as sufficient knowledge of the ways and methods of electronic preparation and implementation of public procurement processes. A provisional way to implement new solutions is to provide the miniPortal for e-Procurement, which allows for the safe submission of a tender or application for participation in proceedings and statements, including a European Single Procurement Document compliant with the requirements laid down in both the EU law and national law. However, this tool poses many technical problems, causing a number of disruptions in the public procurement process. The publication contains information stemming from the author’s and other practitioners’ direct observation of the communication between parties in the public procurement process.
Instytucja referendum w Republice Tatarstanu (Federacja Rosyjska)
Authors: Ziętara Wojciech
Published: January 2020

Republika Tatarstanu jest jednym z 85 podmiotów Federacji Rosyjskiej wymienionych w Konstytucji Federacji Rosyjskiej (w tym Republiki Krymu i Sewastopola). Wobec innych podmiotów Republika Tatarstanu wyróżnia się liczbą zorganizowanych referendów. W Republice Tatarstanu w 1992 r. przeprowadzono referendum w celu określenia statusu republiki, a następnie ogłoszenia niepodległości. Jednak w związku ze zmianą polityki władz rosyjskich, polegającej na odrzuceniu wsparcia dla separatyzmów na rzecz konsolidacji państwa, Republika Tatarstanu nigdy nie została uznana za niezależny i suwerenny podmiot. Pomimo to Tatarom udało się znacząco zmienić swoją pozycję w celu zwiększenia niezależności finansowej i ekonomicznej. Było to możliwe, ponieważ wykorzystano głosowanie referendalne, a jego wynik legitymizował dążenia władz Tatarstanu. Ponadto warto podkreślić niezwykle częste praktykowane głosowania referendalne na szczeblu lokalnym. W związku z powyższym w artykule określono status prawny instytucji referendum w Republice Tatarstanu w świetle systemu prawnego Federacji Rosyjskiej oraz dokonano analizy zastosowania referendum na poziomie republiki i lokalnym na wybranych przykładach. Regulacje prawne są niemal identyczne z rozwiązaniami federalnymi. Po 1992 r. na poziomie republiki, instytucja referendum nie była już wykorzystywana, natomiast na szczeblu lokalnym była bardzo często stosowana i dotyczyła głównie dodatkowego opodatkowania obywateli na zadania lokalne.