Κλινική μελέτη φάσης ΙΙ διατροφικού συμπληρώματος σε ασθενείς με ΙΦΝΕ
Authors: Παπαδά Ευσταθία 
Published: September 2021

Η Ιδιοπαθής Φλεγμονώδης Νόσος του Εντέρου (ΙΦΝΕ) επηρεάζει 100/100.000 άτομα παγκοσμίως. Δεδομένου ότι οι φαρμακευτικές θεραπείες έχουν σοβαρές παρενέργειες, υπάρχει έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον για φυσικά συμπληρώματα που θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως πιθανές μη φαρμακολογικές θεραπείες. Η Μαστίχα Χίου (ΜΧ), ένα φυσικό προϊόν, με υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά και αντιφλεγμονώδη φυτοχημικά, κυρίως τερπένια, βρίσκεται υπό διερεύνηση.Σκοπός της παρούσας Διδακτορικής Διατριβής ήταν: α) η διερεύνηση της απορρόφησης και βιοδιαθεσιμότητας των τερπενίων της MX σε υγιείς εθελοντές, β) η διερεύνηση της επίδρασης της χορήγησης MX στην κλινική πορεία της ΙΦΝΕ.Για να αξιολογηθεί η βιοδιαθεσιμότητα των τερπενίων της ΜΧ, δεκαεπτά υγιείς άνδρες εθελοντές ακολούθησαν μια δίαιτα χαμηλή σε φυτοχημικά για 5 ημέρες. Μετά από ολονύκτια νηστεία, οι εθελοντές κατανάλωσαν σκόνη ΜΧ και δείγματα αίματος συλλέχθηκαν στη χρονική στιγμή 0 (πριν την κατάποση) και 0,5h, 1h, 2h, 4h, 6h, 24h (μετά την κατάποση). Η μέθοδος UHPLC-HRMS εφαρμόστηκε για την ανάλυση υψηλής απόδοσης του πλάσματος. Μετρήθηκε η αντίσταση του ορού στην οξείδωση, τα επίπεδα οξειδωμένης LDL (oxLDL) και ουρικού οξέος. Τα ελεύθερα αμινοξέα πλάσματος ταυτοποιήθηκαν και ποσοτικοποιήθηκαν με ανάλυση GC-MS.Η ανάλυση UHPLC-HRMS/MS έδειξε ότι τα κύρια τερπένια ήταν βιοδιαθέσιμα από τη χρονική στιγμή 0.5h, φθάνοντας το μέγιστο μεταξύ των 2h και 4h. Η αντίσταση ορού στην οξείδωση αυξήθηκε σημαντικά τη χρονική στιγμή 4h, κορυφώθηκε κατά τη χρονική στιγμή 6h και παρέμεινε σημαντική μέχρι τις 24h. Τα επίπεδα oxLDL μειώθηκαν σημαντικά από τη χρονική στιγμή 1h μέχρι τη χρονική στιγμή 6h. Επιπρόσθετα, φάνηκε ότι οι συγκεντρώσεις των αμινοξέων μεταβάλλονται σε απόκριση της πρόσληψης τερπενίων.Για να αξιολογηθεί η επίδραση της ΜΧ σε ενεργό ΙΦΝΕ, σχεδιάστηκε μια τυχαιοποιημένη, διπλά-τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό σκεύασμα κλινική δοκιμή φάσης-ΙΙ. Συνολικά, 60 ασθενείς με ΙΦΝΕ διαχωρίστηκαν τυχαία στην ομάδα που έλαβε ΜΧ (2,8g/ημέρα) ή εικονικό σκεύασμα για 3 μήνες συμπληρωματικά της σταθερής φαρμακευτικής θεραπείας. Αξιολογήθηκαν το ιατρικό και διαιτητικό ιστορικό, το ερωτηματολόγιο για την ποιότητα ζωής (IBDQ), η ενεργότητα της νόσου, βιοχημικοί δείκτες, το οξειδωτικό στρες, τα ελεύθερα αμινοξέα πλάσματος, φλεγμονώδεις δείκτες κοπράνων κι αίματος. Ως πρωτεύον καταληκτικό σημείο ορίστηκε μία κλινικά σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων στο IBDQ. Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική βελτίωση στο IBDQ στην ομάδα ΜΧ σε σύγκριση με την έναρξη της παρέμβασης. Υπήρξε σημαντική μείωση στη λυσοζύμη κοπράνων σε ασθενείς που έλαβαν ΜΧ, με τη μέση μεταβολή να είναι σημαντική μεταξύ των δύο ομάδων, ενώ φάνηκε σημαντική αύξηση της λακτοφερρίνης και της καλπροτεκτίνης κοπράνων στην ομάδα placebo. Επιπρόσθετα, η oxLDL μειώθηκε σημαντικά στην ομάδα ΜΧ και οι λόγοι των oxLDL/HDL και oxLDL/LDL μειώθηκαν σημαντικά στην ίδια ομάδα με τις μέσες μεταβολές να είναι σημαντικά διαφορετικές μεταξύ των ομάδων.Παρομοίως, για να αξιολογηθεί η επίδραση της ΜΧ σε ανενεργό ΙΦΝΕ, συνολικά 68 ασθενείς διαχωρίστηκαν τυχαία στην ομάδα ΜΧ (2,8g/ημέρα) ή στην ομάδα εικονικού σκευάσματος συμπληρωματικά της σταθερής φαρμακευτικής αγωγής. Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο ήταν ο ρυθμός υποτροπής στους 6 μήνες. Παρόλο που η ΜΧ δεν αποδείχθηκε ανώτερη από το εικονικό σκεύασμα στη διατήρηση της ύφεσης, φάνηκε αναστολή στην αύξηση των ελεύθερων αμινοξέων πλάσματος στην ομάδα ΜΧ. Η IL-6 ορού, η καλπροτεκτίνη και η λακτοφερρίνη κοπράνων αυξήθηκαν μόνο στην ομάδα του εικονικού σκευάσματος.Συμπερασματικά, αυτή η διατριβή έδειξε ότι τα κύρια τερπένια της ΜΧ είναι βιοδιαθέσιμα και είναι δυνητικά μεσολαβητές της αντιοξειδωτικής άμυνας in vivo. Η ρύθμιση της λυσοζύμης κοπράνων σε ενεργό ΙΦΝΕ ενδεχομένως να προτείνει έναν πρεβιοτικό μηχανισμό δράσης της ΜΧ. Τέλος, δεδομένου του ότι η ΜΧ αναστέλλει την αύξηση των ελεύθερων αμινοξέων πλάσματος που παρατηρούνται στην ανενεργό ΙΦΝΕ κι εφόσον οι μεταβολές των αμινοξέων θεωρούνται πρώιμος προγνωστικός δείκτης της ενεργότητας της νόσου, αυτό υποδεικνύει έναν πιθανό ρόλο της ΜΧ στη διατήρηση της ύφεσης.