Analysis of evolution, dynamics and vulnerabilities of online social networks
Authors: Αντωνακάκη Δέσποινα 
Published: September 2021

Τα σύγχρονα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προσφέρουν μια εμπειρία που ξεπερνάει τα όρια της απλής επικοινωνίας, της ενημέρωσης και της ψυχαγωγίας. Με μέσο ημερήσιο χρόνο χρήσης που μπορεί να φτάσει τις 3 ώρες, με μία πληθυσμιακή διείσδυση που ξεπερνάει το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού και με ένα σταθερό ρυθμό αύξησης τα τελευταία 30 χρόνια, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πλέον, επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποία μία κοινωνία αλληλεπιδρά, αντιδρά σε διάφορα γεγονότα αλλά και τον τρόπο που διαχέει μία πληροφορία στα μέλη της. Είναι φυσικό, η τεράστια κοινωνική επίδραση και η επέκταση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, να εγείρει διάφορα ερωτήματα. Μερικά από αυτά, έχουν να κάνουν με τον ρυθμό με τον οποίο μεταβάλλεται και εξελίσσεται ο γράφος που αναπαριστά τους χρήστες ενός κοινωνικού δικτύου και αντιμετωπίζει θέματα όπως, τι αυξάνει περισσότερο με τον χρόνο, οι χρήστες ή οι συνδέσεις που κάνουν μεταξύ τους. Ένα άλλο θέμα είναι η έγκαιρη και αποτελεσματική προστασία των χρηστών από απειλές όπως ανεπιθύμητα μηνύματα. Ένα τρίτο ερώτημα είναι πώς μπορούμε να αποτιμήσουμε την γενικότερη εντύπωση, θετική ή αρνητική, που έχουν οι χρήστες σχετικά με διάφορες ευαίσθητες οντότητες όπως είναι τα πολιτικά κόμματα και οι ιδεολογίες κατά τη διάρκεια μιας προεκλογικής περιόδου. Η παρούσα διδακτορική διατριβή εστιάζει στο δημοφιλές δίκτυο κοινωνικής δικτύωσης Twitter και επιχειρεί να απαντήσει σε αυτά τα ερωτήματα με την εφαρμογή και εξέλιξη μεθόδων από την περιοχή της ανάλυσης γράφων, τη μηχανική μάθηση και την επεξεργασία φυσικής γλώσσας. Αρχικά παρουσιάζεται ένα μοντέλο σχετικά με την χρονική εξέλιξη και μοντελοποίηση του κοινωνικού γράφου. Για το σκοπό αυτό, συλλέγονται δύο αντιπροσωπευτικά δείγματα του Twitter, ένα από την πρώιμη και ένα από την πιο πρόσφατη χρονική περίοδο. Χρησιμοποιώντας ένα γνωστό μοντέλο το οποίο όμως έχει εφαρμοστεί μόνο σε μικρούς γράφους, μελετάμε την εξέλιξη του Twitter, σε μια περίοδο 8 ετών. Επιπλέον αντιπαραθέτουμε τις παρατηρούμενες διακυμάνσεις αυτής της ανάπτυξης με πραγματικά γεγονότα και καταδεικνύουμε κατά πόσο η εφαρμογή πολιτικών εναντίων ανεπιθύμητων μηνυμάτων αλλά και η εισροή νέων χρηστών μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη ενός κοινωνικού δικτύου. Στην συνέχεια προχωράμε στη μελέτη μιας νέας στρατηγικής για τη διάδοση του ανεπιθύμητων μηνυμάτων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο συγκεκριμένος τρόπος διάδοσης εκμεταλλεύεται τον συνδυασμό δημοφιλών θεμάτων (trending topics) στο Twitter με ανεπιθύμητα μηνύματα. Χρησιμοποιώντας μεθόδους μηχανικής μάθησης, δείχνουμε ότι η χρήση των δημοφιλών αυτών θεμάτων μας παρέχει τον βέλτιστο τρόπο για τον διαχωρισμό των ανεπιθύμητων μηνυμάτων αλλά και των χρηστών που τα στέλνουν. Επιπλέον αποκαλύπτουμε μια τεχνική απόκρυψης ανεπιθύμητων μηνυμάτων που διαφεύγει από τους μηχανισμούς ανίχνευσης του Twitter (spam masquerading) και δείχνουμε πώς μπορούμε να μετριάσουμε τα ανεπιθύμητα μηνύματα με απλή ανάλυση του γράφου καθώς και τεχνικών μηχανικής μάθησης. Η τελευταία πτυχή αυτής της διατριβής μελετάει την ανάλυση του περιεχομένου στο Twitter. Συγκεκριμένα, εφαρμόζουμε ένα συνδυασμό τεχνικών επεξεργασίας φυσικής γλώσσας (NLP) για να μελετήσουμε τον τρόπο έκφρασης των χρηστών και κατ' επέκταση των ψηφοφόρων, κατά τη διάρκεια ενός πραγματικού και ταραχώδους εκλογικού γεγονότος. Προκειμένου να γίνει αυτό εφαρμόζουμε τεχνικές εξαγωγής των σημαντικότερων οντοτήτων που περιέχονται στο σύνολο δεδομένων, μελετάμε τον όγκο των μηνυμάτων γύρω από τις οντότητες αυτές και ανιχνεύουμε τα ποσοστά σαρκασμού αλλά και των συναισθημάτων γύρω από αυτές. Με αυτές τις τεχνικές καταλήγουμε στην εξαγωγή σημασιολογικών σχέσεων μεταξύ των σημαντικότερων αυτών οντοτήτων, αλλά και την διακύμανση του συναισθήματος στο χρόνο για τις διάφορες ομάδες ψηφοφόρων.