Αξιολόγηση και πιστοποίηση κέντρων αποκατάστασης αναπήρων
Authors: Δημητριάδης Βασίλειος 
Published: August 2021

ΕισαγωγήΣτην παρούσα διδακτορική διατριβή επιχειρήθηκε να προσεγγιστεί το θέμα τηςδιασφάλισης της ποιότητας και της πιστοποίησης των κέντρων αποκατάστασηςαναπήρων στην Ελλάδα.Λόγω του ότι η ανεύρεση δεδομένων ήταν πολύ δύσκολη ακόμα και για στοιχειώδηστατιστικά στοιχεία όσον αφορά στον αριθμό των ατόμων προς αποκατάσταση καιστον μέσο χρόνο νοσηλείας κατά περίπτωση αλλά και στην ουσιαστική απουσίασυστημάτων διασφάλισης ποιότητας –ειδικά στον δημόσιο τομέα-, η συγκεκριμένηδιατριβή εστιάστηκε στην αναζήτηση των υπαρχόντων συστημάτων στο εξωτερικόκαι στη δημιουργία ενός ελληνικού, βασισμένου σε εκείνο εξ αυτών που θεωρήθηκεως το πιο κατάλληλο και ανταποκρίσιμο στα Ελληνικά δεδομένα, καθώς και στηνπιλοτική εφαρμογή του σε συγκεκριμένες μονάδες αποκατάστασης.Τα ερευνητικά ερωτήματα της μελέτης είναι:1. Στο πόσα και ποια συστήματα διασφάλισης της ποιότητας στην αποκατάστασηυφίστανται.2. Στη δυνατότητα εφαρμογής ενός τέτοιου συστήματος στην Ελλάδα.3. Στο σχεδιασμό ή τροποποίηση και στην πιλοτική εφαρμογή ενός τέτοιουσυστήματος προσαρμοσμένου στα Ελληνικά δεδομένα. ΣκοπόςΣκοπός της μελέτης ήταν η δημιουργία ενός προτύπου συστήματος διασφάλισηςποιότητας στις υπηρεσίες αποκατάστασης με βάση την Ευρωπαϊκή εμπειρία και ηεξέταση της δυνατότητας εφαρμογής ενός ελληνικού συστήματος σε αυτές.ΣτόχοιΒασικός στόχος της μελέτης είναι η διατύπωση αντίστοιχων προτάσεων για τηνπιστοποίηση των κέντρων αποκατάστασης στην Ελλάδα, το γενικότεροεπιχειρησιακό σχεδιασμό των υπηρεσιών τους και την αποτελεσματικότερη διοίκησητους.Οι επιμέρους στόχοι της μελέτης ήταν:1. Η συστηματική αναζήτηση στη διεθνή βιβλιογραφία ενός εξειδικευμένουσυστήματος αξιολόγησης κέντρων αποκατάστασης αναπήρων.2. Η εξέταση της δυνατότητας εφαρμογής ενός ελληνικού εργαλείου διασφάλισηςποιότητας ή ενός το οποίο θα μπορούσε να εφαρμοστεί στο ελληνικό περιβάλλονμετά από διαδικασία υιοθέτησης, μετάφρασης, πολιτισμικής προσαρμογής καιεξειδίκευσης.3. Η μεταφορά του στην Ελλάδα και η δημιουργία ενός νέου βασισμένου σταελληνικά πρότυπα και ανάγκες.4. Η πιλοτική εφαρμογή του σε επιλεγμένες δομές αποκατάστασης στην Ελλάδα.5. Η διατύπωση προτάσεων και μέτρων που η εφαρμογή τους θα οδηγήσει στηνπαροχή βελτιωμένων υπηρεσιών αποκατάστασης στην Ελλάδα. ΜέθοδοιΔιεξήχθη μια συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση για την επιλογή τουκατάλληλου συστήματος διασφάλισης ποιότητας στις υπηρεσίες αποκατάστασης(Δημοσίευση 1). Κατόπιν το σύστημα αυτό μεταφέρθηκε μέσα από δύοαλληλοδιάδοχα στάδια στα ελληνικά πρότυπα και ανάγκες και εφαρμόστηκε σεεπιλεγμένες δομές αποκατάστασης. Στο πρώτο στάδιο ελέγχθηκε κατά πόσο ηελληνική μετάφραση του επιλεγμένου συστήματος θα ήταν κατάλληλη για τηνΕλλάδα και λήφθηκαν υπόψη τυχόν παρατηρήσεις των συμμετεχόντων στο στάδιοαυτό. Στο δεύτερο στάδιο αναπτύχθηκε ένα νέο εργαλείο με δική του κλίμακαβαθμολόγησης, προσαρμοσμένο στα ελληνικά δεδομένα, με την επωνυμία «ΣύστημαΔιασφάλισης Ποιότητας στην Αποκατάσταση – Σ.ΔΙ.Π.Α.», το οποίο εφαρμόσθηκεσε επιλεγμένες δομές αποκατάστασης (Δημοσίευση 2, έχει υποβληθεί). Τέλος, μεβάση τα παραπάνω, διατυπώθηκαν προτάσεις για τη βελτίωση της κατάστασης στηνΕλλάδα (Δημοσίευση 3, σε χειρόγραφο).ΑποτελέσματαΤα αποτελέσματα έδειξαν ότι ένα σύστημα διασφάλισης ποιότητας στηναποκατάσταση, σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, είναι δυνατόν να εφαρμοστείκαι στην Ελλάδα σε ευρεία κλίμακα, όπως και ότι, η ανάπτυξη του εργαλείου μας(Σ.ΔΙ.Π.Α.) βασισμένου στη δομή του EQUASS ήταν επιτυχής, σύμφωνα με τααποτελέσματα εφαρμογής του σε επιλεγμένες δομές.Η λειτουργικότητα και χρήση του εργαλείου που αξιολογήθηκε θετικά από όλεςσχεδόν τις συμμετέχουσες δομές και αρνητικά από καμία. Επίσης, ότι είναι δυνατόν να εφαρμοσθεί ένα ελληνικό σύστημα διασφάλισης της ποιότητας στηναποκατάσταση στην Ελλάδα σε ευρεία κλίμακα, χωρίς κανένα σημαντικό πρόβλημα.ΣυμπεράσματαΗ διατριβή αυτή οδήγησε στον εντοπισμό και επιλογή ενός κατάλληλου εργαλείουαξιολόγησης της ποιότητας των υπηρεσιών αποκατάστασης και εξέτασε τηδυνατότητα εφαρμογής του σε επιλεγμένες μονάδες.Οι μεγάλες αποκλίσεις στην ποιότητα των υπηρεσιών μεταξύ παρόμοιων δομώνυποδεικνύουν την έλλειψη παρουσίας διοίκησης ολικής ποιότητας στον τομέα τηςαποκατάστασης, ο οποίος προφανώς θεωρείται υποδεέστερος και χωρίς τηνπροσδιδόμενη πρέπουσα σημασία.Η εφαρμογή ενός ελληνικού συστήματος διασφάλισης της ελάχιστης ποιότητας σεόσες δομές δεν υπάρχει, κρίνεται ως επιβεβλημένη για την μείωση των κενών στηλειτουργία αλλά και την ανάδειξη της αποτελεσματικότητας των δομών και τουέργου που πρέπει να επιτελούν, ειδικά σε μία περίοδο οικονομικής κρίσης καιυψηλού ανταγωνισμού.