Μελέτη της θυρεοειδικής λειτουργίας σε έγκυες διαβητικές γυναίκες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και κατά την περίοδο ενός έτους μετά τον τοκετό
Authors: Σαραντοπούλου Βασιλική 
Published: July 2014

Εισαγωγή - Σκοπός Η εγκυμοσύνη έχει σημαντική επίδραση στην λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η θυρεοειδίτιδα μετά τοκετό (ΡΡΤ), αυτοάνοση πάθηση που χαρακτηρίζεται από μία φάση υπερθυρεοειδισμού, η οποία ακολουθείται συχνά από υποθυρεοειδισμό και εμφανίζεται τον πρώτο χρόνο μετά τον τοκετό. Είναι πιο συχνή σε γυναίκες που πάσχουν από ΣΔ1. Η παρουσία των θυρεοειδικών αυτοαντισωμάτων πριν και κατά την εγκυμοσύνη αυξάνει την πιθανότητα ΡΡΤ. Πολλές έρευνες γίνονται σχετικά με την παθογένεια της ΡΡΤ που αποτελεί ένα μοντέλο αυτοάνοσου νοσήματος. Σκοπός της μελέτης μας ήταν να μελετηθούν πιθανές μεταβολές της θυρεοειδικής αυτοανοσίας που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης καθώς επίσης και η επίπτωση της θυρεοειδίτιδας μετά τοκετό (ΡΡΤ) σε φυσιολογικές έγκυες γυναίκες (Φ), σε έγκυες με Διαβήτης Κύησης (ΔΚ) και σε έγκυες με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 (ΣΔ1). Επιπλέον να μελετηθούν τα θυρεοειδικά αντισώματα (κατά της θυρεοσφαιρίνης AntiTG και κατά της θυρεοειδικής υπεροξειδάσης AntiTPO) ως προγνωστικός δείκτης για την εμφάνιση ΡΡΤ και ως δείκτης μεταβολικής επιβάρυνσης των εγκύων ή δυσμενέστερου περιγεννητικού αποτελέσματος.Ασθενείς και ΜέθοδοιΜελετήσαμε 280 γυναίκες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και ένα χρόνο μετά τον τοκετό. Εξαιρέθηκαν οι γυναίκες με γνωστό ιστορικό αυτοάνοσης θυρεοειδικής νόσου, με πρωτοεμφανιζόμενη αυτοάνοση θυρεοειδοπάθεια κατά την κύηση, αυτές που ήταν ήδη σε θεραπεία με θυροξίνη και αυτές που απέβαλαν. Παρέμειναν στη μελέτη 148 γυναίκες από τις οποίες 44 ήταν φυσιολογικές, 55 είχαν Διαβήτη Κύησης ή προυπάρχοντα Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 και 49 είχαν Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1. Οι γυναίκες με ΣΔ1 εξετάζονταν στο α’, β’ και γ’ τρίμηνο της κύησης, οι υπόλοιπες στο γ’ τρίμηνο της κύησης και όλες κατά τον 3ο, 6ο, 9ο και 12ο μήνα μετά τον τοκετό. Σε κάθε επίσκεψη γινόταν αιμοληψία για TSH, T3, T4, TBC, FT4I, AntiTPO, AntiTG, TSHRabs, γλυκόζη, HbA1c. Αποτελέσματα Οι έγκυες με ΣΔ1 ήταν νεότερες και είχαν μικρότερο ΣΒ στην αρχή της κύησης από τις υπόλοιπες, παρουσίαζαν όμως μεγαλύτερη αύξηση ΣΒ κατά τη διάρκεια της κύησης. Το μεγαλύτερο ΔΜΣ στην αρχή της κύησης είχαν οι έγκυες με ΔΚ. Τα νεογνά όλων των εγκύων δεν διέφεραν ως προς το βάρος γέννησης. Οι έγκυες με ΣΔ1 είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν θετικά AntiTPO και AntiTG κατά τη διάρκεια της κύησης και ακολουθούσαν εκείνες με ΔΚ. Επιδείνωση της θυρεοειδικής αυτοανοσίας παρατηρήθηκε στο σύνολο των γυναικών μετά τον τοκετό με μεγαλύτερη αύξηση των AntiTG σε σχέση με τα AntiTPO. PPT παρουσίασε το 24,48% των ΣΔ1, το 10,90% των ΔΚ και το 13,63% των Φ, η οποία δεν χαρακτηριζόταν πάντα από την τυπικότητα των φάσεων ούτε από την παρουσία θυρεοειδικών αυτοαντισωμάτων. Φαίνεται ότι η ΡΡΤ παρουσιαζόταν συχνότερα στις ΣΔ1 και στις γυναίκες που εμφάνιζαν θετικά AntiTPO και θετικά AntiTG μετά τον τοκετό με πιο ισχυρό δείκτη την παρουσία των AntiTG, εύρημα που επιβεβαιώθηκε και με την ανάλυση της παρουσίας αντισωμάτων σε κάθε ομάδα γυναικών ξεχωριστά. Αντίθετα, πριν τον τοκετό τα AntiTPO ήταν πιο ισχυρός δείκτης πρόβλεψης PPT για όλες τις ομάδες, ενώ τα AntiTG φαίνεται να αξιολογούνται μόνο στην ομάδα ΣΔ1Έτσι, έγκυες γυναίκες με ΣΔ1 εμφάνιζαν συχνότερα ΡΡΤ από τις ΔΚ και Φ γυναίκες χωρίς να έχουν πάντα θετικά αντιθυρεοειδικά αντισώματα. Σε όλες τις ομάδες σημαντική συσχέτιση με ΡΡΤ είχαν τα θετικά AntiTG μετά τον τοκετό. Οι έγκυες με ΣΔ1 μελετήθηκαν ιδιαίτερα ανάλογα με την παρουσία AntiTPO στα τρία τρίμηνα της κύησης. Δεν διέφεραν ως προς την ηλικία τους, τη διάρκεια της νόσου προ κύησης και το BMI τους. Σχετικά με την θυρεοειδική λειτουργία όσες είχαν θετικά AntiTPO παρουσίασαν πιο αυξημένες τιμές TSH στο πρώτο τρίμηνο κύησης σχετικά με όσες είχαν αρνητικά AntiTPO ενώ καμία διαφορά δεν βρέθηκε στο FT4I σε κανένα από τα 3 τρίμηνα της κύησης. Όσον αφορά στους δείκτες του γλυκαιμικού ελέγχου των γυναικών αυτών ούτε η HbA1c ούτε οι ανάγκες τους σε ινσουλίνη διέφεραν ανάλογα με την παρουσία θετικών Anti-TPO. Επιπλέον, δεν διαπιστώθηκαν διαφορές στην παρουσία μικροαγγειακών επιπλοκών του Διαβήτη, της αμφιβληστροειδοπάθειας και της μικρολευκωματινουρίας ούτε στα ποσοστά υπέρτασης και προεκλαμψίας. Επίσης δεν βρέθηκε διαφορά ως προς το περιγεννητικό αποτέλεσμα, συγκεκριμένα το ΣΒ γέννησης του νεογνού, τα ποσοστά αποβολών και την πιθανότητα πρόωρου τοκετού.ΣυμπεράσματαΣτην Ελλάδα, ΡΡΤ εμφανίζει το 24,48% των ΣΔ1, το 10,90% των ΔΚ, το 13,63% των Φ εγκύων γυναικών. Κατά τη διάρκεια της κύησης παρατηρήθηκε βελτίωση της αυτοανοσίας του θυρεοειδούς και έξαρση κατά τη περίοδο μετά τον τοκετό. Η ΡΡΤ μπορεί να συμβεί ακόμα και αν απουσιάζουν τα θυρεοειδικά αυτοαντισώματα. Η εμφάνιση ΡΡΤ σχετίζεται ισχυρά με τα θετικά AntiTPO προ τοκετού αλλά και με τα θετικά AntiTG μετά τον τοκετό. Παρατηρείται μεγαλύτερη σχετική αύξηση της αυτοανοσίας μετά τον τοκετό στις Φ και στις ΔΚ συγκριτικά με τις ΣΔ1 στις οποίες προφανώς προϋπάρχει. Το 1/3 των εγκύων με ΣΔ1 εμφανίζουν θετικά AntiTPO χωρίς όμως η παρουσία τους να σχετίζεται με χειρότερο μεταβολικό έλεγχο ή δυσμενέστερο περιγεννητικό αποτέλεσμα.