Μοντέλο ενσωμάτωσης της Αειφόρου Ανάπτυξης στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα
Authors: Βουκής Μαρίνος 
Published: February 2022

Τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ), από την ίδρυση τους μέχρι και σήμερα, έχουν αλλάξει σε μεγάλο βαθμό. Σήμερα, με όλα αυτά τα σοβαρά και πολύπλοκα προβλήματα που ταλανίζουν τον κόσμο, όπως την κλιματική κρίση, τη διαφθορά, τις μεγάλες ανισότητες, την πείνα, τη μη-υπέυθυνη κατανάλωση και παραγωγή και την εξάλειψη των φυσικών πόρων, πολλοί διερωτώνται κατά πόσον τα ΑΕΙ, έχουν εκπληρώσει ή όχι την αποστολή τους.Τα ΑΕΙ ως «ζωντανά εργαστήρια» για την καινοτομία, αποτελούν παράγοντες ζωτικής σημασίας για την προώθηση της ενσωμάτωσης των αρχών της Αειφόρου Ανάπτυξης (ΑΑ) τους πυλώνες όλων των οργανισμών.Η εφαρμογή της ΑΑ θα πρέπει πρωτίστως να εκκινήσει μέσα από τα ίδια τα ΑΕΙ και να ενσωματωθεί στους 5 πυλώνες των ΑΕΙ: διδασκαλία, έρευνα, λειτουργίες, κουλτούρα, άνοιγμα/προώθηση στην κοινωνία. Πολλά πλέον ΑΕΙ, αντιλαμβανόμενα τόσο την ευθύνη τους προς την κοινωνία, όσο και τα πλεονεκτήματα που προκύπτουν για τα ίδια από την ενσωμάτωση της ΑΑ στους πυλώνες τους, προβαίνουν σε αρκετές ενέργειες εφαρμογής της ΑΑ ή και εξελίσσονται σε βιοφιλικά ΑΕΙ και ταυτόχρονα, μέσω της επικοινωνιακής πολιτικής που εφαρμόζουν, στοχεύουν στη βελτίωση/αύξηση του ονόματος μάρκας τους.Αφού μελετήθηκαν οι σχετικές με ΑΑ ενέργειες ενός επιλεγμένου δείγματος ΑΕΙ σε παγκόσμια κλίμακα, δημιουργήθηκε ένα μοντέλο για την επιτυχημένη ενσωμάτωση της ΑΑ στα ΑΕΙ το οποίο απάντησε το 1ο ερευνητικό ερώτημα της μελέτης. Ακολούθως, δημιουργήθηκε και ένα νέο σύστημα αξιολόγησης και κατάταξης των ΑΕΙ με βάση το βαθμό ενσωμάτωσης της ΑΑ στους προαναφερθέντες 5 πυλώνες των ΑΕΙ, το οποίο και ονομάστηκε «The Triple Bottom Line Higher Educational Institutions’ Ranking (TBLHEIR)». Το εν λόγω σύστημα αξιολόγησης και κατάταξης φιλοδοξεί να καλύψει το κενό από προηγούμενα ελλιπή συστήματα αξιολόγησης αφού αφενός λαμβάνει υπόψη όλους τους παράγοντες που αφορούν την ΑΑ και αφετέρου, δίνει την ανάλογη βαρύτητα, σύμφωνα πάντα με το εξαιρετικά σημαντικό κριτήριο της Σχετικότητας /Ουσιαστικότητας /Συνδεσιμότητας (materiality) το οποίο διασφαλίζει την επίτευξη των στόχων του εκάστοτε ΑΕΙ. Εν συνεχεία, αφού μετρήθηκε περιοδικά για διάρκεια 4 χρόνων μέσω τηλεφωνικών ερωτηματολογίων ο βαθμός ενσωμάτωσης της ΑΑ, του καθενός ΑΕΙ ξεχωριστά μέσα από το TBLHEIR, πραγματοποιήθηκε σύγκριση της απόδοσης στο TBLHEIR για ΑΕΙ τα οποία είχαν καταταχτεί σε ψηλές ή χαμηλές ή μεσαίες θέσεις στο Academic Ranking for World Universities (ARWU), για σκοπούς ανάλυσης και εξαγωγής χρήσιμων συμπερασμάτων. Για την επεξεργασία των δεδομένων, πραγματοποιήθηκαν στατιστικές αναλύσεις μέσω SPSS και R Project for Statistical Computing. Τα πορίσματα ουσιαστικά απάντησαν τα επιπρόσθετα 2 ερευνητικά ερωτήματα της μελέτης που αφορούσαν τη δημιουργία ενός μοντέλου / συστήματος μέτρησης, καταγραφής και αξιολόγησης των επιδόσεων των ΑΕΙ στον τομέα της ενσωμάτωσης των αρχών της ΑΑ, λαμβάνοντας υπόψη την αποστολή των ΑΕΙ και τη σύγκριση των επιδόσεων των ΑΕΙ, όπως αντικατοπτρίζονται στο νεοδημιουργηθέν σύστημα αξιολόγησης, με τις επιδόσεις τους σε ένα από τα παγκοσμίως κορυφαία συστήματα αξιολόγησης και κατάταξης των ΑΕΙ. Μελλοντικές έρευνες μπορούν να ερευνήσουν σε μεγαλύτερο βάθος τις δράσεις των ΑΕΙ σχετικά με την ΑΑ σε κάθε ένα από τους πέντε πυλώνες τους, επενδύοντας μεγαλύτερους πόρους για να υπερνικηθούν οι γεωγραφικοί περιορισμοί οι οποίοι αντιμετωπίστηκαν στην παρούσα έρευνα. Επιπρόσθετα, χρήσιμη μπορεί να αποβεί η σε βάθος ανάλυση των όποιων νέων ή και των υπαρχόντων δεδομένων του TBLHEIR σε σύγκριση με τα δημογραφικά στοιχεία και την κουλτούρα της γεωγραφικής περιοχής στην οποία εδρεύουν ή/και στοχεύουν τα ΑΕΙ καθώς και τον προσανατολισμό των ΑΕΙ από τα οποία αποφοίτησαν οι διοικούντες των ΑΕΙ.