Μελέτη της εξέλιξης της ηπατικής ίνωσης ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα Β υπό την επίδραση της αντιικής αγωγής
Authors: Παπαχρυσός Νικόλαος 
Published: September 2021

Η λοίμωξη με τον ιό της ηπατίτιδας Β αποτελεί ένα από τα μείζονα προβλήματα υγείας παγκοσμίως. Υπολογίζεται ότι 400 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν αναπτύξει χρόνια ηπατίτιδα Β (ΧΗΒ) με πιθανές επιπτώσεις όπως η κίρρωση του ήπατος και η ανάπτυξη ηπατοκυτταρικού καρκινώματος. Τα νεότερα αντιικά φάρμακα έναντι του ιού της ηπατίτιδας Β έχουν επιτρέψει στην πλειοψηφία των ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα Β να επιτύχουν ιολογική και βιοχημική ύφεση. Η μακροχρόνια αυτή καταστολή του ιικού αναδιπλασιασμού με νουκλεοσ(τ)ιδικά ανάλογα οδηγεί στη καθυστέρηση της εξέλιξης της νόσου και πιθανόν να συμβάλλει στην υποστροφή της ίνωσης στο ήπαρ. Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν η μελέτη της εξέλιξης της ηπατικής ίνωσης σε ασθενείς με ΧΗΒ. Κύρια υπόθεση της μελέτης ήταν ότι η καταστολή του ιικού αναδιπλασιασμού του HBV, υπό την επίδραση αντιικής αγωγής, ακόμη και σε ασθενείς με προχωρημένη ίνωση ή κίρρωση, επιδρά ανασταλτικά στην εξέλιξη της ίνωσης και μάλιστα κινητοποιεί τη διαδικασία της υποστροφής αυτής στο ήπαρ. Υλικό της μελέτης αποτέλεσαν ασθενείς του εξωτερικού ηπατολογικού ιατρείου της Δ’ Παθολογικής Κλινικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η μελέτη περιελάμβανε προοπτική και αναδρομική μελέτη των φακέλων των ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα Β που είχαν υποβληθεί σε βιοψία ήπατος πριν και μετά τη χορήγηση παρατεταμένης αντιικής αγωγής (μέση διάρκεια παρακολούθησης 6 έτη). Συνολικά μελετήθηκαν 53 ασθενείς. Οι ηπατικές βιοψίες πραγματοποιήθηκαν κατά την έναρξη της αγωγής καθώς και μετά από παρατεταμένη αντιική αγωγή με λαμιβουδίνη (45/53), αδεφοβίρη (12/53), τενοφοβίρη (9/53) ή εντεκαβίρη (6/53). Εξαιτίας της ανάπτυξης αντοχής στη λαμιβουδίνη ένα νουκλεοσ(τ)ιδικό ανάλογο προστέθηκε σε 20 ασθενείς. Επίσης, 23 ασθενείς έλαβαν 12-μηνη αγωγή με πεγκυλιωμένη ιντερφερόνη-α, ακολουθούμενη από νουκλεοσ(τ)ιδικό ανάλογο. Η νεκροφλεγμονώδης δραστηριότητα βαθμολογήθηκε ως 1-ελάχιστη (ΗΑΙ: 0-3), 2-ήπια (ΗΑΙ: 4-8), 3-μέτρια (ΗΑΙ: 9-12), 4-σοβαρή (ΗΑΙ: 13-18). Η σταδιοποίηση της νόσου έγινε με βάση το σύστημα METAVIR. Είκοσι εννέα από τους ασθενείς ήταν άρρενες (54,7%) και η μέση ηλικία της ομάδας των ασθενών ήταν τα 47.2 έτη. Η μέση απόσταση ανάμεσα στη βιοψία αναφοράς και στη βιοψία ελέγχου ήταν 73.8 μήνες (εύρος: 13-137). Βελτίωση της ιστολογικής δραστηριότητας της νόσου παρατηρήθηκε σε 37/53 ασθενείς (70%) και του σταδίου της νόσου σε 25/53 ασθενείς (47%). Ιδιαίτερα στους ασθενείς με κίρρωση του ήπατος στη βιοψία αναφοράς (n=11), οι 6 από αυτούς επέτυχαν υποστροφή της κιρρώσεως σε ίνωση σταδίου F3 (n=4), F2 (n=1) ή F1 (n=1) αντίστοιχα. Επιδείνωση του σταδίου της ίνωσης παρατηρήθηκε σε έναν μόνο ασθενή. Τέλος, η ανάπτυξη αντοχής στην λαμιβουδίνη δεν είχε σημαντική επίδραση στη βελτίωση του σταδίου της νόσου. Συμπερασματικά, μπορούμε να αναφέρουμε ότι η καταστολή του ιικού φορτίου με τη βοήθεια της αντιικής αγωγής σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα Β οδηγεί σε μείωση της νεκροφλεγμονώδους δραστηριότητας και βελτίωση του σταδίου της νόσου ανεξάρτητα από πιθανή ανάπτυξη προσωρινής αντοχής στην αντιική αγωγή. Η χρήση ισχυρών αντικών φαρμάκων στην καθημερινή κλινική πρακτική στους ασθενείς με ΧΗΒ και κίρρωση του ήπατος μπορεί να οδηγήσει στην μείωση των ινωδών διαφραγματίων καθώς και στην αρχιτεκτονική βελτίωση του ήπατος.