ГЕНОТИПИРОВАНИЕ ЛЕКАРСТВЕННО-УСТОЙЧИВЫХ КЛИНИЧЕСКИХ ИЗОЛЯТОВ M. TUBERCULOSIS В КАЗАХСТАНЕ
Authors: У.А. Кожамкулов , А.Ж. Ахметова , В.Л. Бисмилда , Л.Т. Чингисова , А.Р. Акильжанова 
Published: November 2024

Туберкулез, особенно лекарственно-устойчивый туберкулез все еще остается актуальной проблемой медицины в Казахстане. Заболеваемость мультирезистентным туберкулезом в стране за 12 лет увеличилась в 8 раз, с 1,7 до 13,5 на 100000 человек в период между 2003 и 2015 гг. По данным исследований в различных странах, штаммы семейства Beijing M.tuberculosis были ассоциированы с лекарственной устойчивостью, в частности с мультирезистентным туберкулезом. Цель работы: провести генотипирование 192 лекарственно-устойчивых клинических изолятов M.tuberculosisв Казахстане методом сполиготипирования и определить взаимосвязь между лекарственной устойчивостью и генотипом Beijing M.tuberculosis. Результаты сполиготипирования показали, что генотип Beijing является наиболее распространенным среди лекарственно-устойчивых штаммов M. tuberculosis (74,48%) в Казахстане. Определение взаимосвязи генотипа Beijing M. tuberculosis с лекарственной устойчивостью продемонстрировали, что более чем в 50% случаев данный генотип встречался среди полирезистентных (70,9%) и мультирезистентных (87,75%) изолятов.

Tuberculosis, especially drug-resistant tuberculosis remains a major health problem in Kazakhstan. The incidence of multidrug-resistant tuberculosis in the country was increased by 8 times over 12 years from 1,7 to 13,5 per 100,000 population between 2003 and 2015. According to investigations in different countries Beijing M.tuberculosis family strains were associated with drug-resistance, specifically with multidrug-resistant tuberculosis. Aim of the study is to conduct genotyping of 192 drug-resistant clinical isolates of M.tuberculosis in Kazakhstan by spoligotyping technique and determine a correlation between drug resistance and Beijing M.tuberculosis genotype. Spoligotyping results demonstrated that Beijing genotype is the most widespread genotype among drug-resistant M. tuberculosis clinical isolates in Kazakhstan (74,48%). Determination of correlation between drug resistance and Beijing M.tuberculosis genotype showed that the genotype was found in more than 50% cases among polyresistant (70,9%) and multidrug resistant (87,75%) isolates.

Туберкулез, әсіресе дәріге-төзімді туберкулез Қазақстанда медицинаның өзекті мәселелерінің бірі болып қалуда. Мультирезистентті туберкулезбен ауру көрсеткіштері біздің мемлекетімізде 12 жыл ішінде 8 есеге көбейді, 2003 және 2015 жылдар аралығында 100000 халыққа1,7-ден 13,5-ке көбейді. Әр түрлі мемлекеттердегі зерттеулердің мәліметтері бойынша, Beijing M.tuberculosisтұқымдасының штаммдары дәрілік төзімділікпен ассоциацияланған, әсіресе мультирезистентті туберкулезбен. Жұмыстың мақсаты: Қазақстанда таралған 192 дәріге-төзімді M.tuberculosis клиникалық изоляттарын сполиготиптеу әдісімен генотиптеу және дәрілік төзімділік пен Beijing M.tuberculosisгенотипінің арасындағы байланысты анықтау. Сполиготиптеу нәтижелері W-Beijing генотипі дәріге-төзімдіM.tuberculosis штаммдарының арасында ең кең таралған генотип екенін көрсетті (74,48%). Beijing M.tuberculosisгенотипінің дәрілік төзімділікпен байланысын анықтау аталған генотиптің 50% жоғары жағдайында полирезистентті (70,9%) және мультирезистентті (87,75%) изоляттардың арасында кездесетінін көрсетті.