Κλινική και εργαστηριακή διερεύνηση των δυσκινησιών στη νόσο Parkinson
Authors: Καρακάσης Χαράλαμπος 
Published: August 2021

Η νόσος Parkinson αποτελεί μία νευροεκφυλιστική οντότητα με σύνθετη κλινική εικόνα. Ένα ιδιαίτερο σύμπτωμα είναι η εμφάνιση των φαρμακοεπαγόμενων δυσκινησιών μετά τη χορήγηση της l-dopa. Στην παρούσα μελέτη πραγματοποιήθηκε κλινική αξιολόγηση 184 ασθενών με διαγνωσμένη ιδιοπαθή νόσο Parkinson και των φαρμακοεπαγόμενων δυσκινησιών με την κλίμακα UDysRS. Ακολούθως, διερευνήθηκε η ενδεχόμενη συσχέτιση του πολυμορφισμού Val66Met του BDNF με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης δυσκινησιών. Τέλος, μία σειρά ασθενών υποβλήθηκε σε διακρανιακό μαγνητικό ερεθισμό, για να διαπιστωθεί κατά πόσον οι τιμές των μετρήσεων που προκύπτουν σχετίζονται με την εμφάνιση των δυσκινησιών. Η κλινική αξιολόγηση αφορούσε την καταγραφή των δυσκινησιών και της βαρύτητάς τους με βάση την κλινική εξέταση, το ιστορικό των ασθενών και την εφαρμογή της κλίμακας UdysRS. Ταυτόχρονα αξιολογήθηκαν και άλλα κλινικά χαρακτηριστικά σχετικά με τον κλινικό φαινότυπο της νόσου, τη δόση της l-dopa, αλλά και την ηλικία των ασθενών κατά την αξιολόγηση, κατά την έναρξη της νόσου και κατά την έναρξη της αγωγής. Από την ανάλυση όλων των κλινικών χαρακτηριστικών που αναφέρθηκαν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στην εμφάνιση δυσκινησιών και τον ακινητικό τύπο της νόσου, την πρώιμη ηλικία έναρξης της νόσου και έναρξης της χορήγησης της l-dopa, τη μεγαλύτερη δόση της λαμβανόμενης l-dopa, τη μεγαλύτερη διάρκεια της νόσου κατά την αξιολόγηση, τη μικρότερη διάρκεια της νόσου κατά την έναρξη της αγωγής με l-dopa και τη μεγαλύτερη διάρκεια της λαμβανόμενης αγωγής. Τα προαναφερθέντα κλινικά χαρακτηριστικά διαπιστώθηκε επίσης ότι σχετίζονται με υψηλότερη βαθμολογία στην κλίμακα UdysRS. Ο έλεγχος για ενδεχόμενη σχέση του πολυμορφισμού Val66Met του BDNF με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, με την εμφάνιση δυσκινησιών ή ορισμένων κλινικών χαρακτηριστικών της νόσου Parkinson δεν επέδειξε κάποια στατιστικά σημαντική συσχέτιση. Συγκεκριμένα, μελετήθηκε η συσχέτιση των τριών διαφορετικών γονοτύπων του BDNF και της εμφάνισης των φαρμακοεπαγόμενων δυσκινησιών μετά από 3 έτη (p = 0,465 και p = 0,679 αντίστοιχα) και 6 έτη λήψης l-dopa (p = 0,799 και p = 0,845 αντίστοιχα). Ο διακρανιακός μαγνητικός ερεθισμός εφαρμόστηκε σε 26 ασθενείς ακολουθώντας κατά βήματα αύξηση της τάξεως του 5% της έντασης του μαγνητικού πεδίου έως το 100% της μέγιστης έντασης και κατασκευάστηκαν οι καμπύλες (recruitment curves) που αντιστοιχούν σε παραμέτρους όπως το ύψος και η επιφάνεια των προκλητών δυναμικών κατά την ηρεμία (rMEPs) ή την εφαρμογή άσκησης (fMEPs) και η σιωπηλή περίοδος. Οι ασθενείς διακρίθηκαν σε εκείνους που εμφανίζουν φαρμακοεπαγόμενες δυσκινησίες και εκείνους που είναι ελεύθεροι δυσκινησιών, ωστόσο από τη σύγκριση των καμπυλών που κατασκευάστηκαν δεν προέκυψε σε καμία από αυτές κάποια στατιστικά σημαντική συσχέτιση. Ωστόσο, όταν κατασκευάστηκαν οι καμπύλες με βάση το διαφορετικό φαινότυπο των ασθενών, καταγράφηκε στατιστικά σημαντική διαφορά για τα rMEPs και fMEPs μεταξύ των ασθενών με κυρίαρχο χαρακτηριστικό τον τρόμο και εκείνων με τη δυσκαμψία και τη βραδυκινησία. Το συγκεκριμένο αποτέλεσμα δηλώνει ενδεχόμενη διαφορετική φλοιική ερεθιστικότητα μεταξύ των δύο κλινικών φαινοτύπων της νόσου Parkinson. Κατά την μελέτη των καμπυλών σε ασθενείς ανάλογα με την παρουσία του πολυμορφισμού Val66Met του BDNF προέκυψε κλινικά σημαντική συσχέτιση μόνο των μεγεθών του αρνητικού (neg) ύψους και επιφανείας του rMEP, που δηλώνει ενδεχόμενη ανάλογη φλοιική διαφοροποίηση στους ασθενείς ανάλογα με την παρουσία ή μη του πολυμορφισμού.