Οικολογική έρευνα για την ποσοτική και ποιοτική βελτίωση του αστικού πρασίνου στην πόλη της Κατερίνης
Authors: Παπαδόπουλος Αθανάσιος 
Published: August 2021

Η παρούσα έρευνα ασχολήθηκε με την συνολική καταγραφή του Αστικού Πρασίνου στους κοινόχρηστους χώρους της πόλης της Κατερίνης, με στόχους την εύρεση του ποσοστού επιφάνειας πρασίνου ανά κάτοικο και την αξιολόγηση της ποσοτικής επάρκειας του υπάρχοντος πρασίνου. Η καταγραφή του συνόλου του Αστικού Πρασίνου αφορούσε μόνο τον αριθμό των δένδρων ανά κοινόχρηστο χώρο και ανά είδος. Οι κοινόχρηστοι χώροι στους οποίους έγινε η έρευνα ήταν: Πάρκα, Άλση, Πλατείες, Πεζόδρομοι, Πεζοδρόμια, Νησίδες, Παιδικές χαρές, Σχολεία και Δημοτικά Νεκροταφεία. Τα σημαντικότερα προβλήματα που προέκυψαν από την συγκεκριμένη έρευνα αφορούν τα εξής: Η ποσοτική αναλογία της επιφάνειας πρασίνου ανά κάτοικο (3,2 τ.μ./κατ.) στην πόλη της Κατερίνης ήταν μικρή σε σχέση με τα Ελληνικά και Διεθνή πρότυπα. Η κυριαρχία ενός μόνο είδους (Λιγούστρο) στα πεζοδρόμια με ποσοστό 44.4%, ενώ τα υπόλοιπα 19 καταλαμβάνουν το 55.6% του συνόλου. Συνεπώς υπάρχει έλλειψη βιοποικιλότητας, ανθεκτικότητας στις προσβολές από ασθένειες και μειωμένη αισθητική του χώρου. Η πλειοψηφία των αείφυλλων ειδών με ποσοστό 72% του συνόλου σε σχέση με τα φυλλοβόλα είδη επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις ήδη αρνητικές συνθήκες που επικρατούν στο αστικό περιβάλλον. Ζημιές στις δενδροστοιχίες από ανθρώπινες δραστηριότητες με βανδαλισμούς και πληγώσεις από παράνομα και καταστροφικά κλαδέματα ιδιωτών, από χαράξεις, από πρόσκρουση οχημάτων κ.α. Ο ακατάλληλος αρχικός σχεδιασμός και φύτευση των πάρκων με φωτόφιλα είδη κωνοφόρων δένδρων σε πυκνό και μη επιτρεπτό επιστημονικά φυτευτικό σύνδεσμο, είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία αμιγών ομήλικων συστάδων από κωνοφόρα ( Τραχεία Πεύκη, Μαύρη Πεύκη, Κουκουναριά) με στρεβλούς κορμούς και απόκλιση από την κατακόρυφο λόγω του φαινομένου του φωτοτροπισμού, ενώ επιπλέον η πλειονότητα των δένδρων εμφάνισαν ασύμμετρη κόμη, προβλήματα στον κορμό, προβλήματα από κλαδεύσεις, προβλήματα στην κόμη, προσβολές από έντομα και εκροή υγρών. Τα σημαντικότερα προτεινόμενα μέτρα για την επίλυση όλων αυτών των προβλημάτων και την επίτευξη των στόχων που τέθηκαν από την παρούσα διδακτορική έρευνα είναι: Σύνταξη ψηφιακού μητρώου για όλα τα δένδρα με σκοπό την καλύτερη διαχείριση και αξιολόγησή τους μια έως δυο φορές το χρόνο. Κατάρτιση καταλόγου δένδρων κατάλληλων για τις λειτουργικές και αισθητικές ανάγκες κάθε κοινόχρηστου χώρου. Αύξηση της βιοποικιλότητας τόσο στις δενδροστοιχίες όσο και στα πάρκα και ιδιαίτερα στο πάρκο Καταφυγιωτών με την όσο το δυνατόν γρηγορότερη μετατροπή της ομήλικης συστάδας κωνοφόρων σε μικτή ανομήλικη κωνοφόρων και πλατύφυλλων. Εφαρμογή κλαδεύσεων με βάση επιστημονικά κριτήρια και σύμφωνα πάντοτε με τη γενική αρχή της κλάδευσης κατά την οποία δεν πρέπει αλλάζει η μορφή και η λειτουργία των δένδρων. Ενεργός συμμετοχή των δημοτών σε θέματα που αφορούν τον σχεδιασμό των κοινοχρήστων χώρων και την προστασία του αστικού πρασίνου μέσα από την ευαισθητοποίησή τους. Από την εφαρμογή όλων των παραπάνω θα καταστεί εφικτή η αύξηση του υφιστάμενου ποσοστού των επιφανειών πρασίνου ανά κάτοικο στην Κατερίνη σε συνδυασμό με τη βελτίωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών τους.