Η επίδραση της οικονομικής κρίσης στο επίπεδο της υγείας των εργαζομένων στην Ελλάδα
Authors: Τσοπόκη Βασιλική-Μαρία 
Published: September 2021

Η οικονομική κρίση, που επηρέασε την Ελλάδα περισσότερο από κάθε Ευρωπαϊκή χώρα, οδήγησε μεταξύ άλλων σε αύξηση της ανεργίας, σε αλλαγές στις συνθήκες απασχόλησης, καθώς και στην αύξηση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στους οποίους οι εργαζόμενοι εκτίθενται. Σκοπός της μελέτης ήταν η διερεύνηση της επίδρασης της οικονομικής κρίσης στο επίπεδο της υγείας των εργαζομένων στην Ελλάδα. Πρόκειται για μια συγχρονική μελέτη που πραγματοποιήθηκε από το 2012 έως το 2014, σε δείγμα ευκολίας 604 εργαζομένων από 34 επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Ένα ερωτηματολόγιο με τέσσερα μέρη μοιράστηκε στους χώρους εργασίας για αυτο-συμπλήρωση από τους εργαζόμενους, το οποίο περιλάμβανε τις Ελληνικές εκδόσεις από το ερωτηματολόγιο Επισκόπησης Υγείας SF-36v2, το ερωτηματολόγιο Εργασιακής Αβεβαιότητας (EPRES), το ερωτηματολόγιο Επαγγελματικού Στρες (OSQ) και δημογραφικά χαρακτηριστικά μαζί με την αντιλαμβανόμενη επίδραση από την κρίση, με ποσοστό ανταπόκρισης 74,11%.Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα επίπεδα εργασιακής αβεβαιότητας (1,54±0,41) και επαγγελματικού στρες (2,3±0,4) στο δείγμα ήταν μετρίου βαθμού. Σχετικά με το επίπεδο υγείας των εργαζομένων, οι συνοπτικοί δείκτες συνολικής σωματικής (78,68±14,87) και ψυχικής υγείας (69,37±18,86) δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι του δείγματος είχαν καλή σωματική υγεία αλλά ότι τα επίπεδα ψυχικής υγείας ήταν κατά 9,31 μονάδες χαμηλότερα σε σχέση με αυτά της σωματικής. Ο δείκτης της «μεταβολής της υγείας των εργαζομένων» (51,81±17,42) δείχνει ότι οι περισσότεροι εργαζόμενοι πιστεύουν ότι η υγεία τους είναι περίπου η ίδια ή κάπως χειρότερη σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Ο δείκτης «μεταβολή της υγείας», βρέθηκε να σχετίζεται ανεξάρτητα μόνο με το «συνολικό επαγγελματικό στρες» (β=10,429, p<0,001), ενώ η «συνολική σωματική υγεία» με το «φύλο» (β=-4,776, p<0,001), την «άσκηση δικαιωμάτων» (β=-2,620, p=0,006) και το «συνολικό επαγγελματικό στρες» (β=-16,654, p<0,001) και η «συνολική ψυχική υγεία» των εργαζομένων με το «φύλο» (β=-4,543, p=0,004), την «οικογενειακή κατάσταση» (β=-2,160, p=0,006), το «επάγγελμα» (β=4,363, p=0,023), τις «εβδομαδιαίες ώρες εργασίας» (β=-0,264 p=0,002) και το «συνολικό επαγγελματικό στρες» (β=-25,470, p<0,001).Τα επίπεδα εργασιακής αβεβαιότητας και επαγγελματικού στρες που βρέθηκαν στη μελέτη είναι παρόμοια με αυτά που βρέθηκαν σε μελέτες στην Ελλάδα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, ενώ η αυτο-αξιολογούμενη υγεία είναι σχετικά χαμηλότερα σε σχέση με αυτά που αναφέρονται από τις περισσότερες μελέτες που εφάρμοσαν το ίδιο εργαλείο στην Ελλάδα πριν την κρίση, ωστόσο είναι υψηλότερα σε σχέση με μελέτες που έγιναν κατά την περίοδο της κρίσης. Συμπερασματικά, παρότι η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων που συμμετείχαν στη μελέτη αισθανόταν ότι έχουν επηρεαστεί από την οικονομική κρίση στην Ελλάδα, η αντιλαμβανόμενη αυτή επίδραση δε φάνηκε να είναι ανεξάρτητος παράγοντας επιδείνωσης του επιπέδου υγείας των εργαζομένων. Ωστόσο, το επαγγελματικό στρες, καθώς και η τρωτότητα, τα περιορισμένα δικαιώματα των εργαζομένων και η αδυναμία άσκησής τους, παράγοντες οι οποίοι σχετίζονται με την οικονομική κρίση και τις αλλαγές στις συνθήκες απασχόλησης, είναι παράγοντες που επιδρούν αρνητικά στο επίπεδο υγείας των εργαζομένων στην Ελλάδα.