Η σημασία της αξιολόγησης υλικού βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος (BAL) στο βαρέως πάσχοντα ασθενή
Authors: Βερνίκος Παύλος 
Published: September 2021

Σκοπός της μελέτης: Ο καθορισμός της χρησιμότητας της κυτταρολογικής μελέτης του βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος στον βαρέως πάσχοντα ασθενή.Μέθοδος: Πρόκειται για προοπτική μελέτη στην οποία συμμετείχαν 54 ασθενείς, 31 άνδρες (57,4%) / 23 γυναίκες (42,6%), με ηλικία που κυμαίνονταν από 24 έως 84 έτη. Οι αιτίες διασωλήνωσης και εισαγωγής τους στη ΜΕΘ ήταν η λοίμωξη του αναπνευστικού (33,3%), η σήψη / πολυοργανική ανεπάρκεια (20,4%), τα οξέα καρδιολογικά επεισόδια (18,5%), η αδυναμία αποσωλήνωσης μετά από χειρουργική επέμβαση (16,7%) και το κώμα (11,1%). Στους ασθενείς αυτούς έγινε βρογχοσκόπηση με ταυτόχρονη λήψη BAL, λόγω επιδείνωσης της αναπνευστικής τους λειτουργίας, με ταυτόχρονη εμφάνιση νέων ή επέκταση παλιών διηθημάτων στην ακτινογραφία θώρακος. Για την επεξεργασία των δειγμάτων στο Κυτταρολογικό εργαστήριο, μετά την φυγοκέντρηση, χρησιμοποιήθηκαν διάφορες τεχνικές βαφής και μελέτης, όπως Παπανικολάου, Giemsa, Grocott’s, Ziehl Nielsen, PAS (Periodic Acid Schiff), Oil Red Ο, βαφή αιμοσιδηρίνης, FISH, FCM, ανοσοκυτταροχημείας, Μοριακής Κυτταρολογίας. Αποτελέσματα: Από τους 54 ασθενείς, οι 35 είχαν λοίμωξη του τύπου της VAP (πνευμονία σχετιζόμενης με τον αναπνευστήρα). Στους υπόλοιπους 19 ασθενείς, η αιτία της επιδείνωσης της αναπνευστικής τους λειτουργίας ήταν : ατελεκτασία, ARDS, καρδιακή ανεπάρκεια, κυψελιδική αιμορραγία, λοίμωξη από PCP (Pneumocystis Jirovecii), λοίμωξη από CMV (κυτταρομεγαλοϊό), ουραιμία, διάχυτη φλεγμονή (αρχόμενη ΔΕΠ). Η μελέτη του BAL διέγνωσε αρκετά γρήγορα την κυψελιδική αιμορραγία, τις λοιμώξεις από PCP και CMV, απέκλεισε την κακοήθεια και, σε συνδυασμό με άλλες εξετάσεις, επιβεβαίωσε την ατελεκτασία, το ARDS, την ουραιμία και την καρδιακή ανεπάρκεια. Ο συνδυασμός της κυτταρολογικής εικόνας του BAL με τα κριτήρια του Johanson ή του Clinical Pulmonary Infection Score βελτίωσε σημαντικά την ειδικότητα αυτών των κριτηρίων για την πνευμονία, όπως φάνηκε άλλωστε και από τα αποτελέσματα των καλλιεργειών του BAL. Από τους 54 ασθενείς της μελέτης οι 16 ήταν ανοσοκατασταλμένοι. Σε αυτούς τους ασθενείς, λόγω της ανοσοκαταστολής, η πιθανότητα κοινών ή ευκαιριακών λοιμώξεων ήταν αυξημένη. Ταυτόχρονα όμως, υπήρχαν πολλές πιθανότητες επιπλοκών από τον πνεύμονα λόγω της θεραπευτικής αγωγής που ελάμβαναν. Η διενέργεια BAL σε αυτούς τους ασθενείς, όσο το δυνατόν νωρίτερα κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους, μπορεί να βοηθήσει τόσο διαγνωστικά όσο και θεραπευτικά στο να αποφευχθούν άστοχες και αναποτελεσματικές παρεμβάσεις. Από τους συγκεκριμένους ασθενείς, μόνον οι 9 εμφάνισαν VAP (56%). Στους υπόλοιπους (7) οι αιτίες της αναπνευστικής ανεπάρκειας ήταν: καρδιακή ανεπάρκεια, Διάχυτη Ενδαγγειακή Πήξη, λοίμωξη από PCP και λοίμωξη από CMV. Στη διάγνωση των παραπάνω αιτιών η εφαρμογή της μεθόδου του BAL φαίνεται ότι διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο .Συμπεράσματα: Η κυτταρολογική μελέτη του βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος αποτελεί μια αρκετά αξιόπιστη, χαμηλού κόστους και με ταχύτατη ανάγνωση των αποτελεσμάτων μέθοδο, η οποία μπορεί να κατευθύνει αρκετά γρήγορα στις κατάλληλες για τον ασθενή θεραπευτικές παρεμβάσεις.