bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Көміртекті тотықсыздандырғыштар үшін кептіру пешінің тиімділігін арттыру
Authors: Myrzagaliyev A.A. , Nurgali N.Z. , Zhdanov R.M. , Zhumagaliyev Ye.U.
Published: July 2024

Dryers are an inseparable part of any technological process. For drying materials, various installations are used, namely: according to the type of heat transfer, according to the properties of the drying agent, according to the design of the apparatus and their mode of operation. Theory of drying is part of the science of mass and heat transfer, this process is a technological process. The article discusses the main reasons for the low productivity of the drying drum. Options and solutions for intensifying the drying process in several ways, based on increasing the degree of filling of the drum, have been studied in detail. According to the results of the calculated data on the parameters of the furnace and the specifics of the carbonaceous reducing agent of domestic production, pilot tests were carried out, which made it possible to increase the productivity of the furnace

Кептіру қондырғылары кез-келген технологиялық процестің ажырамас бөлігі болып табылады. Материалдарды кептіру үшін әртүрлі қондырғылар қолданылады, атап айтқанда: жылу алмасу түріне, кептіру агентінің қасиеттеріне, құрылғылардың дизайнына және олардың жұмыс режиміне сәйкес. Кептіру теориясы масса және жылу алмасу ғылымының бөлігі болып табылады, бұл процесс технологиялық процесс. Мақалада кептіру барабанының төмен өнімділігінің негізгі себептері қарастырылған. Кептіру процесін қарқындатудың нұсқалары мен шешімдері барабанның толу дәрежесін арттыру арқылы бірнеше тәсілдермен толықтай зерттелген. Пеш параметрлерінің және отандық өндірістің көміртекті тотықсыздандырғыш ерекшелігінің есептік деректерінің нәтижелері бойынша тәжірибелік-өнеркәсіптік сынақтар жүргізілді, бұл пештің өнімділігін арттыруға мүмкіндік берді

Сушильные установки являются неотделимой частью любого технологического процесса. Для сушки материалов используются различные установки, а именно: по виду теплообмена, по свойствам сушильного агента, по конструкции аппаратов и по режиму их работы. Теория сушки является частью науки о массо- и теплообмене, этот процесс является технологическим процессом. В статье рассмотрены основные причины малой производительности сушильного барабана. Детально изучены варианты и решения интенсификации процесса сушки несколькими способами, основанными на увеличении степени заполняемости барабана. По результатам расчетных данных параметров печи и специфики углеродистого восстановителя отечественного производства, проведены опытно-промышленные испытания, что позволили увеличить производительность печи
Уран кен орындарының технологиялық ұңғымаларын бұрғылау кезінде пайдаланылған бұрғылау ерітінділерін кәдеге жарату үшін реагенттер мен құрылғыларды қолдану
Authors: Маулетбекова Б.К. , Калиев Б.З. , Карманов Т.Д. , Зотов В.В.
Published: July 2024

Глинистые буровые растворы являются необходимым компонентом в процессе бурения технологических скважин, однако после использования они могут содержать различные загрязнения, которые могут негативно повлиять на экологию региона и здоровье человека. Поэтому существует необходимость в разработке и применении эффективных методов утилизации отработанных глинистых буровых растворов, которые могут помочь уменьшить их влияние на окружающую среду и экономически оправдать процесс бурения. При этом, исследование состава отработанных буровых растворов на урановых месторождениях может помочь определить эффективные технологии их обработки, переработки и утилизации, а также разработать рекомендации и стандарты для их повторного использования в отрасли. В работе приведен метод разделения отработанного бурового раствора на жидкую и твердую фазы с рекомендациями к их повторному использованию в производстве

Сазды бұрғылау ерітінділері технологиялық ұңғымаларды бұрғылау процесінде қажетті құрамдас бөлік болып табылады, бірақ қолданылғаннан кейін олардың құрамында аймақтың экологиясы мен адам денсаулығына теріс әсер ететін әртүрлі ластаушы заттар болуы мүмкін. Сондықтан пайдаланылған сазды бұрғылау ерітінділерін жоюдың тиімді әдістерін әзірлеу және қолдану қажет, бұл олардың қоршаған ортаға әсерін азайтуға және бұрғылау процесін экономикалық тұрғыдан негіздеуге көмектеседі. Бұл ретте уран кен орындарында пайдаланылған бұрғылау ерітінділерінің құрамын зерттеу оларды өңдеудің, қайта өңдеудің және кәдеге жаратудың тиімді технологияларын анықтауға, сондай-ақ оларды өнеркәсіпте қайта пайдалану үшін ұсынымдар мен стандарттарды әзірлеуге көмектеседі. Жұмыста пайдаланылған бұрғылау ерітіндісін сұйық және қатты фазаларға бөлу әдісі келтірілген, оларды өндірісте қайта пайдалану ұсыныстары бар

Clay drilling fluids are a necessary component in the process of drilling technological wells, but after use they may contain various contaminants that can negatively affect the ecology of the region and human health. Therefore, there is a need to develop and apply effective methods of disposal of spent clay drilling fluids that can help reduce their impact on the environment and economically justify the drilling process. At the same time, the study of the composition of spent drilling fluids at uranium deposits can help determine effective technologies for their processing, processing and disposal, as well as develop recommendations and standards for their reuse in the industry. The paper presents a method for separating spent drilling mud into liquid and solid phases with recommendations for their reuse in production
Investigation of the technology of oxidation of the leaching solution with oxygen
Authors: Абен Е.Х. , Ахметқанов Д.К. , Елузах М. , Елжанов Е.А.
Published: July 2024

Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан барлық уран өндіруші кәсіпорындар жерасты ұңғымалармен сілтілеу (ЖҰС) технологиясын қолданады. Соңғы уақытта күрделі тау-кенгеологиялық және гидро-геологиялық жағдайлы уран кенорындарының учаскелері игеруге тартыла бастады, мұнда ең үлкен тиімділік әртүрлі тотықтырғыштарды қолдану арқылы қамтамасыз етіледі. Арзан тотықтырғыштардың бірі-оттегі, бірақ қанықтырудың күрделілігі мен қымбаттығына байланысты бұл тотықтырғыш қолданылмады. Мақалада айтарлықтай материалдық және еңбек шығындарын қажет етпейтін Вентури түтігін пайдаланып ауадан сілтілеу ерітіндісін оттегімен қанықтыру технологиясы берілген. Зертханалық жұмыстар осы технологияның тиімділігін дәлелдеді, ертінді оттегі концентрациясымен қанығудан кейінгі уақыт пен қашықтыққа, тотығу-тотықсыздану потенциалының және Fe3+ шамасына ерітіндідегі оттегінің концентрациясына тәуелділігі алынды

All uranium mining enterprises located on the territory of the Republic of Kazakhstan use the technology of in-situ leaching (ISL). Recently, areas of uranium deposits with complex mining and geological and hydro-geological conditions have begun to be involved in the development, where the greatest effect is provided by the use of various oxidants. One of the cheap oxidizing agents is oxygen, but due to the complexity and high cost of saturating the solution with it, this oxidizer has not found application. The article presents the technology of saturation of the leaching solution with oxygen from the air using a Venturi tube, which does not require significant material and labor costs. Laboratory work has proved the effectiveness of this technology, the dependences of oxygen concentration on time and distance after saturation, the values of ORP and Fe3+ on the concentration of oxygen in the solution are obtained

Все уранодобывающие предприятия, расположенные на территории Республики Казахстан, применяют технологию подземного скважинного выщелачивания (ПСВ). В последнее время в разработку начали вовлекаться участки месторождений урана со сложными горно-геологическими и гидро-геологическими условиями, где наибольший эффект обеспечивается за счет применения различных окислителей. Одним из дешевых окислителей является кислород, но из-за сложности и дороговизны насыщения им раствора, данный окислитель не нашел применения. В статье приведена технология насыщения выщелачивающего раствора кислородом из воздуха с использованием трубки Вентури, которая не требует значительных материальных и трудовых затрат. Лабораторными работами доказана эффективность данной технологии, получены зависимости концентрации кислорода от времени и расстояния после насыщения, величины окислительно-восстановительного потенциала и Fe3+ от концентрации кислорода в раствор
Жұмыс істеп тұрған кезде конвейердің камераға бұрылуын зерттеу
Authors: Буялич Г.Д. , Жетесова Г.С. , Акижанова Ж.Т. , Бейсембаев К.М.
Published: July 2024

Исследовано движение скребкового конвейера из штрека в камеру с одновременным транспортированием груза и поворотом става на 90 градусов. С применением методов дискретизации уравнений динамики в компьютерных моделях определены нагрузки шарнирной системы и опасные состояния става конвейера. Рассмотрены методы его безопасной эксплуатации. Для расчета устойчивости кровли в камере и основном штреке, с учетом действия крепи, методом конечных элементов (МКЭ) создана программа расчета напряжений. Рассмотрена методика расчета времени цикла поворота забоя на 180 градусов. Сокращение затрат на разработку по сравнению с добычей с лавами достигает трех раз

Қырғыштық конвейерінің штректен камераға бір уақытта жүк тасымалдау және ставты 90 градусқа бұру арқылы қозғалысы зерттелді. Компьютерлік модельдердегі динамикалық теңдеулерді іріктеу әдістерін қолдана отырып, топсалы жүйенің жүктемелері және ставтының қауіпті күйлері анықталды. Оның қауіпсіз пайдалану әдістері қарастырылған. Камерадағы және негізгі штректегі кровляың тұрақтылығын есептеу үшін бекіткіштің әрекетін ескере отырып, соңғы элементтер (МКЭ) әдісімен кернеуді есептеу бағдарламасы жасалды. Кенжардың 180 градусқа айналу циклінің уақытын есептеу әдісі қарастырылған

Investigation of the turning of the working conveyor into the chamber. The movement of the scraper conveyor from the drift into the chamber with simultaneous transportation of cargo and turning of the stave by 90 degrees is investigated. With the use of methods of discretization of dynamic equations in computer models, the loads of the hinge system and the dangerous states of the conveyor are determined. Methods of its safe operation are considered. To calculate the stability of the roof in the chamber and the main drift, taking into account the action of the support, the fi nite element method (FEM) has created a stress calculation program. The method of calculating the time of the face turning cycle by 180 degrees is considered. The reduction in development costs compared to extraction in lavas reaches three times
Innovations in drilling and modern well cleaning technologies
Authors: Сарқұлова Ж.С. , Куанышева А.С. , Қаржаубай Н.Б. , Қазыбек А.Т.
Published: July 2024

«Ұңғымаларды Бұрғылаудағы инновациялар және мұнайды тазарту технологиялары: Тұрақты энергияға жол» мақаласы мұнай-газ өнеркәсібінде мұнай мен газ өндірудің тиімділігін арттыру, сондай-ақ қоршаған ортаға әсерді азайту үшін қолданылатын заманауи әдістер мен технологияларды зерттейді. Мақалада көлденең бұрғылау, көп ұңғыма платформалары, бұрғылау машиналарын Автоматтандыру және IT технологияларын пайдалану сияқты инновациялар қарастырылады. Ұңғымаларды бұрғылау мен мұнайды өңдеудің заманауи тенденцияларына шолу жасалады, олардың тұрақты энергияға жету жолындағы маңыздылығын көрсетеді. Мақала сонымен қатар Мақала әдебиеттерді шолуға және ұңғымаларды бұрғылау, мұнай тазарту технологиялары және мұнай-газ саласындағы инновациялар саласындағы заманауи басылымдар мен зерттеулерді талдауға негізделген

The article «Innovations in well drilling and oil refining Technologies: the path to sustainable energy» explores modern methods and technologies used in the oil and gas industry to improve the efficiency of oil and gas production, as well as reduce environmental impact. The article discusses such innovations as horizontal drilling, multithreaded platforms, automation of drilling machines and the use of IT technologies. An overview of current trends in well drilling and oil refining is given, demonstrating their importance on the way to achieving sustainable energy. The article is also based on a literature review and analysis of modern publications and research in the field of well drilling, oil purification technologies and innovations in the oil and gas industry

В статье «Инновации в бурении скважин и технологии очистки нефти: путь к устойчивой энергии» исследуются современные методы и тех- нологии, используемые в нефтегазовой промышленности для повышения эффективности добычи нефти и газа, а также снижения воздействия на окружающую среду. В статье рассматриваются такие инновации, как горизонтальное бурение, многопоточные платформы, автоматизация буровых машин и использование ИТ-технологий. Дается обзор современных тенденций бурения скважин и переработки нефти, демонстрирующих их важность на пути к достижению устойчивой энергии. Статья также основана на обзоре литературы и анализе современных публикаций и исследований в области бурения скважин, технологий очистки нефти и инноваций в нефтегазовой отрасли
Геомагниттік мәліметтер және оларды геоғылымдар мәселелерін шешуде қолдану
Authors: Шарапатов А. , Жумабаев Б.Т. , Садуов А. , Асирбек Н.
Published: July 2024

В петрофизических исследованиях установлена связь между значениями магнитных свойств (намагниченность, магнитная восприимчивость и проницаемость) геологического состава (среды) с его состоянием и изменениями в нем. Результаты носят более локальный характер. В магниторазведке (магнитометрии), когда наблюдения магнитного поля объекта изучения (среды, явления) осуществляются дистанционно, результаты отличаются объемом, глубинностью в пространстве и продолжительностью во времени. Результативность использования магнитных свойств пород и их поля при изучении состава, глубинного строения структур и процессов в недрах Земли подтверждены на конкретных примерах. Совершенствование методов, методики и техники наблюдений, алгоритмов обработки и истолкования геомагнитных данных увеличивает вероятность получения однозначных результатов при изучении состава, состояния геологической среды и прогнозе природных явлений

Петрофизикалық зерттеулерде геологиялық құрамның (ортаның) магниттік қасиеттері (магниттелу, магнит қабылдағыштық және өтімділік) мәндерінің оның күйімен және ондағы өзгерістермен байланысы анықталды. Нәтижелер жергілікті сипатта болады. Магниттік барлауда (магнитометрия) зерттеу объектісінің (ортаның, құбылыстың) магнит өрісін бақылау қашықтан жүргізіледі, нәтижелер кеңістікте көлемімен, тереңдігімен және уақыт бойынша ұзақтығымен ерекшеленеді. Жер қойнауындағы құрылымдардың құрамын, тереңдік құрылысын және ондағы процестерді зерттеуде таужыныстардың магниттік қасиеттері мен олардың өрістерін қолданудың тиімділігі нақты мысалдар арқылы дәлелденді. Бақылау әдістерін, әдістемесін және техникасын, геомагниттік деректерді өңдеу және түсіндіру алгоритмдерін жетілдіру геологиялық ортаның құрамын, күйін зерттеуде және ондағы табиғи құбылыстарды болжау кезінде нәтижелер алу ықтималдығын арттырады

In petrophysical studies, a connection has been established between the values of magnetic properties (magnetization, magnetic susceptibility, and permeability) of the geological composition (environment) with its state and changes in it. The results are more local in nature. In magnetic prospecting (magnetometry), when observations of the magnetic field of an object of study (environment, phenomenon) are carried out remotely, the results differ in volume, depth in space and duration in time. The effectiveness of using the magnetic properties of rocks and their fields in studying the composition, deep structure of structures and processes in the bowels of the Earth has been confirmed using specific examples. Improving the methods, techniques and technology of observations, algorithms for processing and interpreting geomagnetic data increases the likelihood of obtaining unambiguous results when studying the composition, state of the geological environment and forecasting natural phenomena
Электрондық қалдықтарды қайта өңдеудің қазіргі жағдайы мен перспективаларын талдау
Authors: Жолдасбай Е.Е. , Аргын А.А. , Курмансейтов М.Б. , Досмухамедов Н.К.
Published: July 2024

На мировой рынок ежегодно поступают новые модификации электронного и электротехнического бытового оборудования (ЭЭО). Это приводит к значительному росту старого оборудования, которое до сегодняшнего дня не имеет рациональных путей их утилизации. Необходимость переработки отходов ЭЭО привлекает большое внимание мирового сообщества. В настоящей работе на основании анализа известных работ проанализировано современное состояние Е-отходов, показаны рациональные пути организации сбора, переработки Е-отходов. Отмечено, что для создания действенного механизма управления отходами, включающего разработку концепции управления на законодательном уровне, необходимо создание системы оборота отходов. При разработке механизма управления отходами необходимо обязательно учитывать зарубежный опыт в этой области, разработки ученых и экспертов из стран Евросоюза, Японии и США, которые приводятся в работе

Әлемдік нарыққа жыл сайын электрондық және электротехникалық тұрмыстық жабдықтардың (ЭЭЖ) жаңа модификациялары келіп түседі. Бұл бүгінгі күнге дейін оларды жоюдың ұтымды жолдары жоқ ескі жабдықтың айтарлықтай өсуіне әкеледі. ЭЭЖ қалдықтарын қайта өңдеу қажеттілігі әлемдік қоғамдастықтың назарын аударады. Осы жұмыста белгілі жұмыстарды талдау негізінде электрондық қалдықтардың қазіргі жай-күйі талданды, электрондық қалдықтарды жинауды, қайта өңдеуді ұйымдастырудың ұтымды жолдары көрсетілді. Заңнамалық деңгейде басқару тұжырымдамасын әзірлеуді қамтитын қалдықтарды басқарудың тиімді тетігін құру үшін қалдықтар айналымы жүйесін құру қажет екендігі атап өтілді. Қалдықтарды басқару тетігін әзірлеу кезінде осы саладағы шетелдік тәжірибені, жұмыста келтірілген Еуропалық Одақ, Жапония және АҚШ елдерінің ғалымдары мен сарапшыларының әзірлемелерін ескеру қажет

New modifications of electronic and electrical household equipment (EEE) enter the world market every year. This leads to a significant increase in old equipment, which until today has no rational ways to dispose of them. The need to recycle ЕЕЕ waste attracts a lot of attention from the world community. In this paper, based on the analysis of well-known works, the current state of E-waste is analyzed, rational ways of organizing the collection and processing of E-waste are shown. It is noted that in order to create an effective waste management mechanism, including the development of a management concept at the legislative level, it is necessary to create a waste management system. When developing a waste management mechanism, it is necessary to take into account foreign experience in this field, the developments of scientists and experts from the European Union, Japan and the USA, which are given in the work
Жер асты құрылымдарының кернеулі күйін модельдеу негізінде тау кен қазбаларын бекітудің оңтайлы түрін таңдау
Authors: Матаев А.К. , Имашев А.Ж. , Хусан Б. , Шайке Н.К.
Published: July 2024

Статья посвящена исследованию прогноза формирования вторичного напряженно-деформированного состояния (НДС) в массиве горных пород в границах влияния очистных работ на Хромтауском месторождении. Численное моделирование напряженно-деформационного состояния массива горных пород и расчет несущей способности видов крепи, применяемых на шахте, выполнено в программе RS2, которая работает на основе метода конечных элементов в двумерной постановке, который дает возможность учесть значительное количество факторов, влияющих на состояние горного массива. Данные, полученные в программе RS2, более близки к натурным процессам, происходящим в условиях разработок месторождений полезных ископаемых. На основе проведенных построений и расчетов обосновано в качестве приоритетного способа управления устойчивостью выработок предварительное (опережающее) закрепление приконтурного массива горных пород в зоне неупругих (разрушающих) деформаций

Мақала Хромтау кен орнында тазарту жұмыстарының әсер ету шекарасындағы тау жыныстары массивінде қайталама кернеулі-деформацияланған күйдің (ҚҚС) пайда болу болжамын зерттеуге арналған. Тау жыныстары массивінің кернеулі-деформациялық күйін сандық модельдеу және шахтада қолданылатын бекіту түрлерінің жүк көтергіштігін есептеу RS2 бағдарламасында жүзеге асырылады, ол екі өлшемді өндірісте ақырлы элементтер әдісі негізінде жұмыс істейді, бұл тау массивінің жағдайына әсер ететін факторлардың едәуір санын ескеруге мүмкіндік береді. RS2 бағдарламасында алынған мәліметтер пайдалы қазбалар кен орындарын игеру жағдайында болатын табиғи процестерге жақын. Жүргізілген құрылыстар мен есептеулер негізінде қазбалардың тұрақтылығын басқарудың басым тәсілі ретінде серпімді емес (бұзатын) деформациялар аймағында тау жыныстарының контурға жақын массивін алдын ала (озыңқы) бекіту негізделеді

The article is devoted to the study of the forecast of the formation of a secondary stress-strain state (VAT) in a rock mass within the boundaries of the infl uence of cleaning operations at the Khromtau fi eld. Numerical modeling of the stress-strain state of the rock mass and calculation of the bearing capacity of the types of supports used in the mine were performed in the RS2 program, which works on the basis of the fi nite element method in a two-dimensional formulation, which makes it possible to take into account a signifi cant number of factors aff ecting the state of the rock mass. The data obtained in the RS2 program are closer to the full-scale processes occurring in the conditions of mining of mineral deposits. On the basis of the carried out constructions and calculations, the preliminary (advanced) fi xation of the contour rock mass in the zone of inelastic (destructive) deformations is justifi ed as a priority method for controlling the stability of workings
Modeling the effect of the waterlogging of the array on the stability indicators of the sides of the quarry
Authors: Рымқұлова А.Б. , Зейтинова Ш.Б. , Жумадилова Д.К. , Касымжанова А.Е.
Published: July 2024

Жәйрем кен орны массивінің физика-механикалық қасиеттерін есептеу нәтижелері келтірілген, олар қабаттасатын қалыңдық, әлсіз жыныстар және қатты тау жыныстары топтарына бөлінеді. Slide бағдарламасында сол және оң жақтағы ашық кеніш жағдауының тұрақтылық есептеулері келтірілген. Модельдеу процесінде бұзылмаған массивтің қасиеттері кезең-кезеңімен табиғи және техногендік шығу тегінің сыртқы әсерлеріне ұшырайды. Нәтижесінде тау жыныстарының беріктік қасиеттері төмендейді. Бишоп пен Янбу әдістері бойынша құрғақ және суланған массивтегі ашық кеніш жағдауының тұрақтылық коэффициенттері анықталды

The results of calculating the physical and mechanical properties of the Zhairem deposit massif, which are divided into groups of overlapping strata, weathered rocks and Rock formations, are given. Calculations of the stability of the left and right sides in the Slide program are presented. During the modeling process, the properties of an undisturbed massif are gradually exposed to external influences of natural and man-made origin. As a result, the strength properties of rocks decrease. The coefficients of stability of the sides of the quarry in dry and watered massif were determined using the Bishop and Yanbu methods

Даны результаты расчета физико-механических свойств массива Жайремского месторождения, которые распределены на группы перекрывающая толща, выветрелые породы и скальные породы. Представлены расчеты устойчивости левого и правого борта в программе Slide. В процессе моделирования свойства ненарушенного массива поэтапно подвергаются внешним воздействиям природного и техногенного происхождения. В результате снижаются прочностные свойства горных пород. Определены коэффициенты устойчивости бортов карьера в сухом и обводненном массиве по методам Бишопа и Янбу
Кеннің гранулометриялық құрамы – металл шығымының негізгі факторы
Authors: Жалгасулы Н. , Бектибаев У.А. , Салкынов А.Т. , Исмаилова А.А.
Published: July 2024

В статье рассматривается современное состояние добычи и переработки некондиционных медных руд, временно оставленных из-за совершенства ранних технологий подземной и открытой разработки месторождений полезных ископаемых и характеризующихся влиянием зависимости извлечения металла от характера дробления. Дело в том, что чем оптимальнее кусок руды для выщелачивания, контакт поверхности становится больше, что обеспечивает максимум выхода металлов. Однако для получения ожидаемого гранулометрического состава взорванной горной массы при известной эффективной глубине проникновения реагента внутрь рудного куска важно знать также параметры скважины, обуславливаемой технической вооруженностью процесса отбойки

Мақалада пайдалы қазбалар кен орындарын жерасты және ашық әдіспен игерудің технологияларының дамымауына байланысты металды өндіруде кеннің ірілі-ұсағының сипатына тәуелділігінің әсерімен мыс кендерін шығару мен өңдеудің қазіргі жағдайы қарастырылады. Кенді алудың сілтілеу әдісін ұсынғанымызда руданың кесектігі тиімді болса оның ерітіндімен жанасу беті соғұрлым көбірек болады, бұл металдардың максималды шығуын қамтамасыз етеді. Кенді қопарғанда оның ірілі-ұсақтылығын кен кесегіне ерітінділердің сіңірілуінің тиімді өлшем аумағына байланысты болуы керек. Бұл үдеріс бұрғылаудың техникалық жабдықталуымен байланысты болады да, ұңғыманың диаметрі, сондай-ақ олардың ара қашықтығы ұсынылатын технологияға байланысты болып, кеннен алынатын металдардың мөлшері максималды деңгейде болуын шартты түрде қадағалау керек

The article examines the current state of mining and processing of substandard copper ores, temporarily abandoned due to the insufficiency of early technologies for underground and open-pit mining of mineral deposits and characterized by the influence of the dependence of metal extraction on the nature of crushing. The fact is that the smaller the piece of ore for leaching, the contact surface becomes larger, which ensures a maximum yield of metals. However, to obtain the expected granulometric composition of the blasted rock mass with a known effective depth of penetration of the reagent into the ore monolith, it is also important to know the diameter of the well, determined by the technical equipment of the mining process, as well as the distance between the wells and other factors
Қосымша реттеу тәсілі кезінде кен орындарын игерудің негізгі көрсеткіштерін бағалау
Authors: Бисембаева К.Т. , Сабырбаева Г.С. , Хадиева А.С. , Бекбаулиева А.А.
Published: July 2024

В настоящее время для повышения эффективности систем заводнения ставится задача максимального охвата пластов воздействием, что может быть достигнуто за счет внедрения воды в малопроницаемые нефтенасыщенные интервалы. В данной статье рассматривается метод ступенчатого заводнения как дополнительного способа регулирования разработки нефтяных месторождений. Для рекомендации этого метода в работе определялась технологическая эффективность, т.е. оценены величины основных технологических показателей (дебитов жидкости, нефти) после его внедрения. Рассмотрен методический подход для определения основных показателей разработки с применением рассматриваемого метода. Получены совершенствованные формулы для определения дебита скважины при применении дополнительного метода заводнения, учитывая условия рассматриваемого месторождения

Қазiргi уақытта суландыру жүйелерiнiң тиiмдiлiгiн арттыру үшiн қабаттарға әсер етуді барынша қамту мiндетi қойылады, бұған өткізгіштігі төмен мұнаймен қаныққан аралықтарға суды енгiзу есебiнен қол жеткiзуге болады. Бұл мақалада мұнай кен орындарын игеруді реттеудің қосымша тәсілі ретінде сатылы суландыру әдісі қарастырылады. Бұл әдісті ұсыну үшін жұмыста технологиялық тиімділік айқындалды, яғни оны енгізгеннен кейін негізгі технологиялық көрсеткіштердің (сұйықтық, мұнай дебиттерінің) шамалары бағаланды. Қарастырылып отырған әдісті қолдана отырып, игерудің негізгі көрсеткіштерін анықтау үшін әдістемелік тәсіл қаралды. Қарастырылып отырған кен орнының жағдайын ескере отырып, суландырудың қосымша әдісін қолдану кезінде ұңғыма дебитін анықтау үшін жетілдірілген формулалар алынды

Currently, to improve the efficiency of waterflooding systems, the task is to maximize the coverage of reservoirs by impact, which can be achieved by introducing water into low-permeable oil-saturated intervals. This article discusses the stepwise flooding method as an additional method for regulating the development of oil fields. To recommend this method, the technological efficiency was determined in the work, i.e. the values of the main technological indicators (flow rates of liquid, oil) after its implementation were estimated. A methodological approach for determining the main indicators of development using the method under consideration is considered. Improved formulas have been obtained for determining the flow rate of the well when using the additional waterflooding method, taking into account the conditions of the field under consideration
Карьер пункттерінің тау-көлік жүйелеріне қойылатын технологиялық талаптарды негіздеу
Authors: Крамсаков Д.Е. , Столповских И.Н. , Кузьмин С.Л. , Мелентьев С.Ю.
Published: July 2024

В статье исследуются проблемы повышения технологического и организационного уровня горно-транспортных систем карьеров, доля которых составляет около половины всех трудовых и стоимостных затрат по добыче полезных ископаемых. Целью данной работы является разработка теоретических основ технологических требований при выборе параметров горно-транспортных систем карьеров в увязке с типоразмерами машин. В работе использованы комплексные методы исследований, включающие анализ и научное обобщение научно-технической информации, теоретические исследования, методы математического и компьютерного моделирования и метод научной абстракции. Установлено, что в качестве определяющего признака при выборе стратегии технического и технологического переоснащения карьеров предлагается использовать высоту подъема и средневзвешенный продольный уклон дорог

Мақалада карьерлердің тау-кен және көлік жүйелерінің технологиялық және ұйымдастырушылық деңгейін арттыру мәселелері қарастырылған, олардың үлесі тау-кен өндіруге жұмсалатын барлық еңбек және шығындардың жартысына жуығын құрайды. Бұл жұмыстың мақсаты машиналардың стандартты өлшемдеріне байланысты карьерлердің тау-кен және көлік жүйелерінің параметрлерін таңдау кезіндегі технологиялық талаптардың теориялық негіздерін жасау болып табылады. Жұмыста кешенді зерттеу әдістері, соның ішінде ғылыми-техникалық ақпаратты талдау және ғылыми синтездеу, теориялық зерттеулер, математикалық және компьютерлік модельдеу әдістері және ғылыми абстракция әдісі қолданылды. Карьерлерді техникалық және технологиялық қайта жарақтандыру стратегиясын таңдау кезінде анықтаушы белгі ретінде жолдардың көтеру биіктігін және орташа салмақты бойлық еңісін пайдалану ұсынылатыны анықталды

The article examines the problems of increasing the technological and organizational level of mining and transport systems of quarries, the share of which accounts for about half of all labor and cost costs for mining. The purpose of this work is to develop the theoretical foundations of technological requirements when choosing the parameters of mining and transport systems of quarries in connection with the standard sizes of machines. The work used complex research methods, including analysis and scientific synthesis of scientific and technical information, theoretical research, methods of mathematical and computer modeling and the method of scientific abstraction. It has been established that it is proposed to use the lifting height and the weighted average longitudinal slope of roads as a determining feature when choosing a strategy for the technical and technological re-equipment of quarries
Электротомография әдістемесі бойынша қарсылық әдісімен электрбарлауды зерттеу нәтижелері
Authors: Мусин Р.А. , Муртазина Ф.Е. , Асанова Ж.М. , Халикова Э.Р.
Published: July 2024

Настоящая статья посвящена разработке методики дифференциации и ранжирования угольных блоков по степени структурного ослабления и повышенной трещиноватости в природных и технологических условиях разрезов АО «Шубарколь Комир». Предлагается исследование электроразведкой методом сопротивлений по методике электротомографии, которые дают возможность определять пространственные параметры зон структурного ослабления и повышенной трещиноватости угля. В данной статье представлены результаты электротомографии, проведенные установками Шлюмберже и дипольной осевой на экспериментальном блоке №1, 2В чистый «Запад», разрезы УЭС по профилю 06, 05, 04 по пласту 2В с прослоями на участке центрального карьера, разрезы УЭС по профилю 07, 08, 09 участка №3 1В2 с «Центр», разрезы УЭС по профилю 03 по пласту 2В Берма на участке центрального карьера

Осы мақала «Шұбаркөл Көмір» АҚ қималарының табиғи және технологиялық жағдайларында құрылымдық әлсіреу және жарықтың жоғарылау дәрежесі бойынша көмір блоктарын саралау және саралау әдістемесін әзірлеуге арналған. Зерттеу электротомография әдістемесі бойынша кедергілер әдісімен электро барлау арқылы ұсынылады, бұл құрылымдық әлсіреу аймақтарының кеңістіктік параметрлерін және көмірдің жарылуының жоғарылауын анықтауға мүмкіндік береді. Бұл мақалада №1, 2в таза «Батыс» эксперименттік блогында Шлюмберже және дипольдік осьтік қондырғылармен жүргізілген электротомография нәтижелері, орталық Карьер учаскесінде қабаттары бар 2В қабаты бойынша МЭК қималары, «Орталық» с №3 1В2 учаскесінің 07, 08, 09 бейіні бойынша МЭК қималары ұсынылған, орталық Карьер учаскесіндегі 2В берма қабаты бойынша 03-профиль бойынша УЭС кесінділері

This article is devoted to the development of a methodology for differentiating and ranking coal blocks according to the degree of structural weakening and increased fracturing in the natural and technological conditions of the sections of JSC «Shubarkol Komir». The study is proposed by electrical exploration, by the method of resistances according to the method of electrotomography, which make it possible to determine the spatial parameters of zones of structural weakening and increased fracturing of coal. This article presents the results of electrotomography carried out by Schlumberger and dipole axial installations on the experimental block №1, 2V pure «West», sections of the UES along the profile 06, 05, 04 along the 2V formation with interlayers on the site of the central quarry, sections of the UES along the profile 07, 08, 09 of the site №3 1V2 with «Center», sections of the UES according to profile 03 along the 2V Berm formation at the site of the central quarry
Жем алабының бор шөгінділеріндегі жерасты сулары қорларының қалыптасу жағдайларын гидрогеологиялық зерттеу және бағалау
Authors: Sapargaliyev D.S. , Mirlas V.M. , Murtazin Y.Z. , Smolyar V.A.
Published: July 2024

This article analyses the hydrogeological study and prospects of the Albian-Cenomanian aquifer complex confined to the second-order Zhem artesian basin. Data on calculating operational groundwater reserves for 77 groundwater well fields and sites associated with the Albian-Cenomanian aquifer complex were analysed. The description of the estimated resources included evaluations of the main hydrogeological parameters, long-term information on precipitation, flow rates, and water levels for seven main rivers of the Zhem basin area, summarised and analysed data on 8 meteorological and 12 hydrological stations, monitoring observations on groundwater levels at 13 hydrogeological sites, including 54 wells, were analysed. Conclusions have been drawn regarding the perspectives of Albian-Cenomanian aquifer complex use and further prospection

Мақалада Жем артезиан алабының бор шөгінділерінің альб-сеномандық сулы кешенінің гидрогеологиялық зерттелуіне және болашағына талдау жасалған. Аймақаралық басқармасындағы аумақтық бөлімшелері сынаған альб-сеноман сулы кешенін ашатын 77 кен орны мен учаскесі бойынша жерасты суларының пайдалану қорларын бағалаған мәліметтерга талдау жасалған. Жұмыс аймағында орналасқан 8 метеостанция мен 12 гидрологиялық посттың мәліметтері негізінде жауын-шашын, және де аумақтың 7 негізгі өзені бойынша ағынның жылдамдығы және су деңгейі туралы ағымдағы ақпарат жинақталып, талданған. Жерасты суларының мемлекеттік мониторингі желісінің 54 ұңғымаданы қамтитын 13 гидрогеологиялық пост бойынша жерасты суларының деңгейін бақылаудың деректері талданған. Жем артезиан алабының альб-сеноман шөгінділеріндегі жерасты суларын қолдану перспективалары туралы қорытындылар жасалған

В статье приведен анализ перспектив использования водоносного альб-сеноманского комплекса меловых отложений Жемского артезианского бассейна. Проанализированы материалы подсчета эксплуатационных запасов подземных вод по 77 месторождениям и участкам, вскрывающих водоносный альб-сеноманский водоносный комплекс. Определены значения основных гидрогеологических параметров, характерных для описываемых отложений. Обобщены и проанализированы актуальные сведения об осадках, расходах и уровнях воды по 7-ми основным рекам региона по данным 8-ми метеорологических станций и 12-ти гидрологических постов, расположенных в районе работ. Проанализированы данные мониторинговых наблюдений за уровнем подземных вод по 13 гидрогеологическим постам, в том числе по 54 скважинам. Сделаны выводы о перспективах освоения подземных вод альб-сеноманских отложений Жемского артезианского бассейна
Қарағанды көмір бассейнінің к7 қабатының геохимиялық ерекшеліктерін зерттеу
Authors: Копобаева А.Н. , Амангелдіқызы А. , Казтаев Е.М. , Асқарова Н.С.
Published: July 2024

Целью настоящей работы является изучение геохимических особенностей пласта к7 Карагандинского угольного бассейна. Для диагностики геохимических особенностей изучены 22 пробы угля пласта к7, которые анализировались методом масс-спектрометрии с индуктивно связанной плазмой ICP-MS. По результатам геохимического анализа установлены повышенные содержания Sc-V-Y-Zr-Hf-Li по сравнению с кларковым содержанием в пласте к7. Также по результатам анализов ICP-MS построены графики распределения элементов-примесей и посторена каркасная модель пласта с графиками распределения РЗЭ в ПО К-Mine, в которой установлено повышенное содержание элементов – La, Ce, Nd, Sm в Саранской шахте и элементов Tm, Eu в Актасской шахте. Установлена связь обогащения редкоземельных элементов с пирокластическим материалом в пласте к7 и определен его первичный состав как средний и щелочной вулканизм

Бұл жұмыстың мақсаты Қарағанды көмір бассейнінің к7 қабатының геохимиялық ерекшеліктерін зерттеу болып табылады. Геохимиялық ерекшеліктерді диагностикалау үшін ICP-MS плазмасымен индуктивті байланысқан масс-спектрометрия әдісімен талданған к7 қабатының 22 көмір сынамасы зерттелді. Геохимиялық талдау нәтижелері бойынша к7 қабатындағы кларктық құрамымен салыстырғанда Sc-V-Y-Zr-Hf-Li жоғары құрамы анықталды. Сондай-ақ, ICP-MS талдауларының нәтижелері бойынша элемент-қоспаларды бөлу графиктері салынды және Саран шахтасындағы – La, Ce, Nd, Sm элементтерінің және Ақтас шахтасындағы Tm, Eu элементтердің жоғары құрамы белгіленген СЖЭ таралуы бойынша К-Mine бағдарламасында қабаттың қаңқалық графиктері бар моделі құрылды.Сирек жер элементтерін к7 қабатындағы пирокластикалық материалмен байыту байланысы орнатылды және оның бастапқы құрамы орташа және сілтілі вулканизм ретінде анықталды

The purpose of this work is to study the geochemical features of the k7 formation of the Karaganda coal basin. To diagnose geochemical features, 22 samples of coal from the k7 formation were selected, which were analyzed by mass spectrometry with inductively coupled plasma ICP-MS. According to the results of geochemical analysis, rare metal REE-Sc-V-Y-Zr-Hf-Li mineralization in the k7 formation was determined. Also, based on the results of ICP-MS analyses, graphs of the distribution of elements were constructed and a frame model of the formation with REE distribution graphs was constructed, in which increased concentrations of elements – La, Ce, Nd, Sm in the Saransk mine and Tm, Eu elements in the Aktau mine were established. The relationship of the enrichment of rare earth elements with pyroclastic material in the k7 formation has been established and its primary composition as medium and alkaline volcanism has been determined
Өзен кен орнында ұңғымаларды бұрғылау жылдамдығын арттыру үшін полимерлі ерітінділерді қолдану
Authors: Изтаев М.Б. , Алишева Ж.Н.
Published: July 2024

В данной статье авторы рассмотрели нефтяное месторождение Узень, расписаны этапы строительства скважин месторождения Узень, описан процесс, называемый буровым обсадным циклом, полимерные буровые растворы, конкретные аспекты применения полимерных растворов в месторождении Узень, эволюция составов полимерных буровых растворов, включая их воздействие на реологические характеристики бурового раствора, устойчивость стенок скважины, снижение трения, а также экономическую эффективность и экологическую безопасность этого подхода. Представлено применение полимерных растворов для повышения скорости бурения скважин в месторождении Узень. Составлена таблица свойств и состав буровых растворов месторождения Узень. Изучены такие понятия, как: буровая установка, бурение, промывка, промывочная жидкость, циркуляция и очистка, процессы, обеспечивающие безопасное бурение скважин в месторождении Узен

Бұл мақалада біз Өзен мұнай кен орнын қарастырамыз, Өзен кен орнының ұңғымаларын салу кезеңдері сипатталған, бұрғылау корпусы циклі деп аталатын процесс, полимерлі бұрғылау ерітінділері, Өзен кен орнында полимерлі ерітінділерді қолданудың нақты аспектілері, полимерлі бұрғылау ерітінділерінің құрамдарының эволюциясы, соның ішінде олардың бұрғылау ерітіндісінің реологиялық сипаттамаларына әсері, ұңғыма қабырғаларының тұрақтылығы, үйкелістің төмендеуі, сонымен қатар бұл тәсілдің экономикалық тиімділігі мен экологиялық қауіпсіздігі. Өзен кен орнында Ұңғымаларды бұрғылау жылдамды- ғын арттыру үшін полимерлі ерітінділерді қолдану ұсынылған. Өзен кен орнының бұрғылау ерітінділерінің қасиеттері мен құрамы кестесі жасалды. Бұрғылау қондырғысы, бұрғылау, жуу, жуу сұйықтығы, айналым және тазарту, Өзен кен орнына Ұңғымаларды қауіпсіз бұрғылауды қамтамасыз ететін процестер сияқты ұғымдар зерттелді

In this article we have considered the Uzen oil field, described the stages of well construction of the Uzen field, described the process called the drilling casing cycle, polymer drilling fluids, specific aspects of the use of polymer solutions in the Uzen field, the evolution of polymer drilling fluids, including their impact on the rheological characteristics of the drilling fluid, the stability of the walls of the well, reduced friction, and economic efficiency and environmental safety of this approach. The application of polymer solutions to increase the drilling speed of wells in the Uzen field is presented. A table of properties and composition of drilling fluids of the Uzen deposit has been compiled. Concepts such as: drilling rig, drilling, flushing, flushing fluid, circulation and cleaning, processes ensuring safe drilling of wells in the Uzen deposit have been studied
Өндірілген кеңістікті жасанды түрде ұстап тұру арқылы қуаты аз кен денелерін өңдеу кезінде кенді ыдыратуды азайту
Authors: Мусин А.А. , Жунусбекова Г.Ж. , Зейтинова Ш.Б. , Шайыахмет Т.К.
Published: July 2024

Проведено геотехническое картирование массива горных пород по рейтинговым классификациям Q, RMR, RQD и GSI, выполнена линейная съемка системы трещин пород висячего и лежачего боков с применением горного компаса и приложения GEO ID. Применен численный анализ методом предельного равновесия в программном пакете Unwedge для определения коэффициента прочностного запаса массива, разбитого трещинами на клинья. С помощью молотка Шмидта был определен предел прочности пород на одноосное сжатие в массиве. Проведены натурные эксперименты с применением тросовой крепи в условиях месторождения Акбакай. Рассчитаны параметры тросовой крепи с учетом неравномерности распределения горизонтальных и вертикальных напряжений в массиве. Установлено, что при упрочнении висячего бока тросовыми анкерами в наклонных жилах с углом падения до 40° среднее разубоживание руды составило 66,1%, а ранее отработанных без крепления – 68,7%

Q, RMR, RQD және GSI рейтингтік жүйелері бойынша тау жыныстарының массивін геотехникалық картаға түсіру жүргізілді, тау компасы мен GEO id қосымшасын қолдана отырып, ілулі және жатып жатқан жыныстардың жарықтар жүйесін сызықтық түсіру жүргізілді. Массивтің беріктік коэффициентін анықтау үшін Unwedge бағдарламасында шекті тепе-теңдік әдісімен сандық талдау қолданылды. Шмидт балғасының көмегімен массивтегі бір осьті қысуға беріктік шегі анықталды. Ақбақай кен орны жағдайында кабельдік бекіткішті қолдана отырып, эксперименттер жүргізілді. Массивтегі көлденең және тік кернеулердің біркелкі бөлінбеуін ескере отырып, кабельді бекіту параметрлері есептелді. 40° дейін түсу бұрышы бар көлбеу кен денелерің қатайту кезінде кеннің орташа құнарсыздануы 66,1%, ал бұрын бекітусіз пайдаланылғандар 68,7% құрағаны анықталды

Geotechnical mapping of the rock mass according to the rating classifications Q, RMR, RQD and GSI was carried out, a linear survey of the system of cracks in the rocks of the hanging and recumbent sides was performed using a mountain compass and GEO ID application. Numerical analysis by the limit equilibrium method in the Unwedge software package is applied to determine the strength reserve coefficient of an array broken into wedges by cracks. With the help of a Schmidt hammer, the strength limit of rocks for uniaxial compression in the massif was determined. Full-scale experiments were carried out with the use of cable support in the conditions of the Akbakai deposit. The parameters of the cable support are calculated taking into account the uneven distribution of horizontal and vertical stresses in the array. It was found that when the hanging side was strengthened with cable anchors in inclined veins with an angle of incidence up to 40°, the average dilution of ore was 66.1%, and 68.7% of previously worked without fastenin
Mediação da Informação e da Leitura: uma análise do livro ‘O Diário de Anne Frank’
Authors: Oliveira Alessandra , Castro Jetur Lima de , Almeida Júnior Oswaldo Francisco de
Published: July 2024

Objetivo: Aborda a importância da leitura do livro "O Diário de Anne Frank" nas ações de mediação da informação e leitura realizadas em bibliotecas com fins educacionais, focando na promoção dos direitos humanos. O estudo visa destacar como essa leitura pode contribuir para a reflexão crítica sobre desafios sociais contemporâneos, como diversidade, inclusão e combate à discriminação.
Método: Conduziu-se uma pesquisa qualitativa e exploratória com base em uma abordagem interpretativa da mediação da informação, leitura e referência crítica. A pesquisa fundamentou-se em uma revisão bibliográfica, centrando-se na obra "O Diário de Anne Frank" e concebendo a informação contida nessa obra como um instrumento de prática emancipatória.
Resultado: Consiste no agenciamento de ações que incentivem a leitura crítica e reflexiva, possibilitando a compreensão do contexto histórico de Anne Frank e sua relevância para as questões sociais contemporâneas, especialmente aquelas relacionadas à diversidade e direitos humanos. Almeja-se a criação de espaços de reflexão com abordagem didática voltados para a análise crítica da obra, visando o cumprimento da função social da leitura.
Conclusões: Entendeu-se de forma interpretativa que a leitura do livro "O Diário de Anne Frank" representa um testemunho histórico com diversas implicações para o público que o interpreta. Trata de uma série de tópicos relevantes que podem ser debatidos no contexto da leitura, contribuindo para a formação de perspectivas individuais e para a promoção dos direitos humanos. A mediação da informação e leitura emerge como uma ferramenta fundamental nas práticas bibliotecárias, possibilitando o estabelecimento de diálogos, a promoção da conscientização e educação nas bibliotecas em prol dos direitos humanos e da reflexão crítica sobre a sociedade contemporânea.