bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Alman Nitelikli İşçi Gücü Göçü Yasası Çerçevesinde Sağlık Çalışanlarının Almanya’ya Göç Edebilme Motivasyon ve Potansiyelleri
Authors: KARACA İlhan , YURTTAŞ Süleyman
Published: July 2021

Yapılan bu çalışmada, Almanya Federal Cumhuriyetinde 1 Mart 2020 tarihinde yürürlüğe giren Alman Nitelikli İşgücü Göçü Yasası çerçevesinde Yaşlı Bakım Programı öğrencilerinin Almanya’ya göç edebilme ve ulus ötesi bağlar kurabilme durumları ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, nitelikli işçi göçüne, göç etmek isteyen bireyin perspektifinden bakarak, onun kişisel göç yönelimini ortaya çıkarmak ve bu yönelimi hedef ülkedeki nesnel durumla karşılaştırmak ve ayrıca göç edebilme potansiyelini ortaya koymaktır. Çalışma, özelinde yaşlı bakım teknikeri adaylarına odaklansa da elde edilen bulgular, Türkiye’den yurtdışına nitelikli işçi olarak gitmek isteyen diğer meslek dallarından bireylere de gerçekçi bir göç perspektifi sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmada yarı yapılandırılmış sorular kullanılarak, derinlemesine görüşme tekniğiyle toplanan veriler, Bayburt Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Yaşlı Bakımı Programı ikinci sınıf öğrencilerinden elde edilmiştir. Verilerden elde edilen bulgular, yaşlı bakım teknikerler adaylarının Almanya’ya göç etme motivasyonlarının oldukça yüksek olduğunu göstermiştir. Buna karşın hedef olarak belirlenen ülkeye göç etme potansiyelleri ise zayıf olarak ortaya çıkmıştır. Türkiye’deki istihdam imkânlarının sınırlılığı ve idealleştirilmiş bir Almanya algısı, araştırılan grubun bireylerine daha çok hayal düzeyinde bir “potansiyel nitelikli göçmen” statüsü kazandırmıştır. Ancak Almanya’nın gün geçtikçe artan ve içerideki insan kaynaklarından yararlanılarak giderilemeyecek olan nitelikli eleman ihtiyacı ve iki ülke arasındaki güçlü göç bağları, bu durumun berisinde, göç etmek isteyen bireyler için sağlam ama daha engelsiz ve işlevsel hale gelmesi gereken bir zemin oluşturmaktadır. Bu bağlamda henüz yeni yürürlüğe giren Alman Nitelikli İşgücü Göçü Yasası da, gelecekte iki ülke arasında üretilebilecek ortak göç programları ve projeleri için önemli bir çerçeve olarak ortada durmaktadır. Anahtar Kelimeler: Potansiyel Nitelikli Göçmen, Ulus Ötesi Göç, Alman Nitelikli İşgücü Göçü Yasası, Sağlık Çalışanları, Yaşlı Bakımı, Yaşlı Bakım Teknikeri
Türkiye’de Altın Rezervi ve Döviz Kuru İlişkisinin Fourier Yaklaşımı ile Test Edilmesi
Authors: ERGÜN TATAR Havanur
Published: July 2021

Altın rezervleri, riskleri azaltma ve ekonomik gücü simgelemesi noktasında önemli bir tampon görevindedir. Politik ve ekonomik çalkantı dönemlerinde, yatırımcılar açısından portföy riskinin azaltılması ve servetin koruması noktasında, altın rezervleri etkili bir araç haline gelmektedir. Bugün dünyada, altın hala çoğu merkez bankasının döviz rezervinin bir parçası olmakla birlikte, ülkelerin ekonomik gücünü gösteren simge niteliğindedir. Döviz kuru, yabancı rezervleri etkileyen önemli değişkenlerden biridir. Döviz kurunun değerlenmesi, yerli para biriminin değer kaybetmesi anlamına gelmektedir. Bu durum, Merkez Bankası rezerv talebinin artmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’deki altın rezervi ve döviz kuru ilişkisi ele alınmıştır. 2008:01-2019:12 aylık verilerin ele alındığı çalışmanın, literatürde bu konuda ciddi boşluk olması ve güncel teknikleri kullanarak iktisadi ilişkiyi açıklaması açısından, literatüre önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca çalışmada, birim kök ve eşbütünleşme ilişkisi incelemelerinde, güncel bir yöntem olan Fourier yaklaşımları kullanılmıştır. Fourier ADF ve Fourier KSS testleriyle birim kök incelemesi yapılmıştır. Modelde kullanılan değişkenlerin seviye itibariyle değil de, fark itibariyle durağan olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Serilerin fark itibariyle durağan olduğu anlaşıldıktan sonra, Fourier eşbütünleşme testiyle de eşbütünleşme ilişkisinin varlığı sınanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, uluslararası rezervler ile döviz kuru arasında, eşbütünleşme ilişkisinin varlığı olduğu ispatlanmıştır. Yani döviz kurunda meydana gelen değişmelerin, uluslararası rezervleri uzun dönemde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada birim kök ve eşbütünleşme ilişkisinin varlığı sınandıktan sonra, son aşamada dols tahmin yöntemiyle, model tahminine yer verilmiştir. Model tahmini sonucunda, kur ve rezerv arasında doğru yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir. Buna göre teorik olarak, modelde anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. Sonuç olarak yapılan analiz neticesinde, döviz kurlarında meydana gelen artışın, altın rezervlerini arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Altın Rezervi, Döviz Kuru, Fourier ADF, Fourier KSS, Fourier Eşbütünleşme, Türkiye
Toplumsal Yeteneğin Öğrencilerin Uzaktan Eğitim Algıları Üzerindeki Etkisinde Akademik Kontrol Odağının Aracılık Rolü
Authors: KARAKAVUZ Harun , KAYHAN Selçuk
Published: July 2021

2019 yılının Aralık ayında Çin’in Wuhan şehrinde ortaya çıkan Covid-19 virüsü, kısa süre içerisinde tüm dünyayı etkisi altına alarak pandemi haline dönüşmüştür. Bu süreçte ülkelerin eğitim sistemleri pandemiden etkilenmiş, birçok ülkede eğitim, uzaktan eğitim sistemleri aracılığı ile gerçekleştirilmeye başlamıştır. Uzaktan eğitim, örgün eğitime göre farklı dinamikleri olan bir süreç olduğundan, daha önce tam zamanlı olarak uzaktan eğitim almamış öğrencilerin konuya ilişkin algılarının ölçülmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı üniversitelerde havacılık eğitimi alan öğrencilerin uzaktan eğitim sistemlerine ilişkin algıları üzerindeki toplumsal yeteneğin etkisinde akademik kontrol odağının aracılık rolünün araştırılmasıdır. Söz konusu amacı gerçekleştirebilmek için araştırmanın verileri çeşitli üniversitelerde sivil hava ulaştırma işletmeciliği, sivil havacılık kabin hizmetleri ve havacılık yönetimi bölümlerinde eğitim gören kolayda örnekleme yöntemiyle seçilmiş 530 öğrenciden çevrimiçi anket aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmış, bütün ölçeklerin geçerli ve güvenir olduğu görülmüştür. Toplanan verilere korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi uygulanmıştır. Verilerin analizi sonucunda toplumsal yetenek ile uzaktan eğitim algısı arasında, toplumsal yetenek ile akademik kontrol odağı arasında ve akademik kontrol odağı ile uzaktan eğitim algısı arasında anlamlı ilişkiler olduğu ortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın diğer bir sonucuna göre toplumsal yeteneğin uzaktan eğitim algısı üzerindeki etkisinde, akademik kontrol odağının kısmi aracılık etkisi vardır. Bu bağlamda uzaktan eğitim sistemlerinin tasarlanmasında ve uygulanmasında öğrencilerin sosyal gezinme, sosyal varoluş, sosyal bağlantılılık, gizlilik algısı ve iletişim becerisi gibi toplumsal yeteneklerinin ve akademik başarılarını atfettikleri içsel ve dışsal faktörlerini ifade eden akademik kontrol odaklarının dikkate alınması gerektiği düşünülmektedir. Bu sayede uzaktan eğitim sistemlerinden beklenen faydaların elde edilebileceği düşünülmektedir.
Sırbistan Özelinde Türkiye’nin Kamu Diplomasisi Politikası
Authors: ÇELİK Sinem
Published: July 2021

Yumuşak gücün öğelerinden biri kabul edilen kamu diplomasisi, son dönemlerin dünya çapında yaşanan hızlı küreselleşme süreci ile birlikte ortaya çıkan dikkat çeken kavramlarından biridir. İlk kez Edmund Gullion tarafından (1965) kullanılan ve geleneksel diplomasinin farklı ve ileri bir modu olarak görülen kamu diplomasisi kavramı, uluslararası ilişkilerin birbirinden farklı pek çok boyutunu kapsamaktadır. Bahse konu kavram, bir ülkenin diğer ülke halklarının sempati, ilgi ve beğenisini kazanma amacına ilişkin yürüttüğü politikaları ifade etmektedir. Son yıllarda kamu diplomasisi uygulamaları gerçekleştirmeye oldukça önem gösteren ülkelerden biri de Türkiye’dir. 2002 sonrası yaşadığı ekonomik kalkınma ve demokratikleşmeye paralel şekilde, farklılaşan dış politika anlayışı ekseninde Türkiye, kamu diplomasisi kapsamında gerçekleştirdiği faaliyetleri sayı ve nitelik anlamında artırmaya odaklanmıştır. Birçok bölge ve coğrafyada bu türden faaliyetleri sürdürmeye özen gösteren Türkiye, hali hazırda Balkan coğrafyasında da kayda değer çalışmalar yürütmeye çaba harcamaktadır. Türkiye’de kamu diplomasisi faaliyetleri hem resmi kurum ve kuruluşlar hem de hükümet dışı organizasyonlar eliyle gerçekleştirilmektedir. Bu çalışma çerçevesinde, kamu diplomasisi alanında Türkiye’nin yürüttüğü uygulamalar Sırbistan özelinde ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, Sırbistan’da gerçekleştirilen Türk kamu diplomasi faaliyetlerinin neler olduğunu ve söz konusu faaliyetlerin kimler tarafından yürütüldüğünü tespit etmektir. Son dönemlerde Sırbistan’da kamu diplomasisi uygulamalarının artışına vurgu yapan çalışma kapsamında, akademik kitap ve makalelere ek olarak resmi- gayri resmî kurumların faaliyet raporları, internet siteleri ve yayın bültenleri incelenmiştir. Yapılan literatür taraması ve gerçekleştirilen rapor incelemeleri neticesinde, Sırbistan’da yürütülen Türk kamu diplomasisi faaliyetleri çerçevesinde resmi kurumlardan olan Türkiye İşbirliği ve Kalkınma Ajansı (TİKA) ve Yunus Emre Enstitüsü (YEE)’nün hükümet dışı organizasyonlara kıyasla daha aktif roller üstlendikleri görülmüştür.
Olumsuz Değerlendirilme Korkusu ve Duygusal Dışavurum İlişkisi: Empatinin Aracılık ve Düzenleyici Etkisi
Authors: TURAN Mehmet Emin
Published: July 2021

Olumsuz değerlendirilme korkusu gibi sosyal kaygı ile ilişkili durumlarda duyguların ifade edilmesi, duyguların dışavurumu büyük önem taşımaktadır. Empati duygusal gelişim açısından önemli bir kavram olarak görülmüştür. Dolayısı ile bu çalışmada olumsuz değerlendirilme korkusu ve duygusal dışavurum arasındaki ilişkide bu iki psikolojik yapı ile ilişkili olduğu değerlendirilen empatinin aracılık ve düzenleyici etkisi incelenmiştir. Çalışma grubunu 104’ü kız, 108’i erkek olmak üzere toplam 212 birey oluşturmaktadır. Çalışmada olumsuz değerlendirilme korkusu ve duygusal dışavurum arasındaki ilişkide empatinin aracılık ve düzenleyici etkisi SPSS PROCESS makro ile incelenmiştir. Çalışmada Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği Kısa Formu, Berkeley Duygusal Dışavurum Ölçeği ve Temel Empati Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada öncelikle olumsuz değerlendirilme korkusunun empatiyi yordama durumu incelenmiş ve olumsuz değerlendirilme korkusunun empatiyi anlamlı bir biçimde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonra olumsuz değerlendirilme korkusunun duygusal dışavurumu yordama durumu incelenmiş ve sonuç anlamlı bulunmuştur. Daha sonra ise olumsuz değerlendirilme korkusu ve duygusal dışavurum arasındaki ilişkide empatinin aracılık etkisi incelenmiştir. Sonuç olarak empatinin kısmi aracılık etkisi gösterdiği sonucu bulunmuştur. Ayrıca empatinin bu ilişkide düzenleyici etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Olumsuz değerlendirilme korkusu ve duygusal dışavurum arasındaki ilişkide empatinin düzenleyici etkisi olduğu görülmüştür. Bu sonuçlara göre empati sosyal kaygı gibi kaygı durumları ile ilişkili psikolojik yapıların (olumsuz değerlendirilme korkusu gibi) daha iyi anlaşılmasında önemli bir yapı olarak kabul edilebilir. Bu çalışma sonucunda, sosyal kaygı ile ilişkili durumlarda empatinin baş etme sürecinde önemli bir rol oynayabileceği düşünülmüştür. Bireyin duygularını dışavurması ve sosyal kaygı gibi kavramların doğasının daha iyi anlaşılabilmesi için empatinin nedensellik, düzenleyici etkisinin farklı modellerle (örneğin iki faktörlü duygusal dışavurum veya iki faktörlü empati) incelenmesi önerilmiştir.
The Dominant Ideologies in the Nineteenth Century British Social and Political Life
Authors: ALBAY Neslihan
Published: July 2021

In the nineteenth century, British social and political life bears witness to some leading movements such as conservatism, liberalism, feminism and socialism. The spirit of democratization and the dream of a better society and order triggered all these movements. The nineteenth-century British political and social thought has a deep influence on these central ideas of government in the light of industrial changes, their revolutionary consequences and democratic movements and thanks to the works of the representatives of these ideologies. Both Industrial Revolution and democratization are two significant developments that shaped the rise of these ideologies together with capitalist policies and rise of the British Empire. Radical changes and revolutions in British history deeply affect the role of the individual in the society and the role of government by forcing them to inevitable changes in their policies and roles. With the rise of industrial revolution and democratization (together with capitalism and rise of the British Empire), these movements find the possibility to appear and develop more freely and easily. English society and government take a more liberalistic and socialistic stand which require equality and freedom both for men and women. Through the late-Victorian period independent new-type women different from traditional ones occur up and trigger feminism and challenge patriarchy and restrictions imposed upon them. Interrelated with each other, these movements are the basis that radically affect the role of the individual in the society and the role of government. Therefore, the purpose of my essay is to demonstrate how these social and political movements have contributed to British thought under the effect of Industrial Revolution and democratic actions.
Türkiye’de Bölgesel Kalkınma ve Turizm İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme
Authors: YILDIZ Zafer , SARITAŞ Tufan
Published: July 2021

Bölgeler arası gelişmişlik farkı, birçok ülke açısından önemli bir problemdir. Fakat bu durum ekonomik yönden geri kalmış ülkeler bakımından daha ciddi boyutlardadır. Birçok ülke bölgelerarasındaki bu sosyo-ekonomik dengesizlikleri ortadan kaldırmak için çeşitli politikalara başvurmaktadır. Bu politikalar çerçevesinde geri kalmış bölgelere yatırım çekerek bölgenin kalkınması sağlanmaya çalışılmaktadır. Bu noktada yerel potansiyellerin değerlendirilmesi büyük önem kazanmaktadır. Her bölge sahip olduğu potansiyeli kullanarak kendi kalkınmasını sağlamaya çalışmalıdır. Turizm sektörü de bu potansiyellerden birini oluşturmaktadır. Turizm, yalnızca bölgesel kalkınma veya ülke ekonomisine fayda sağlamakla kalmayıp aynı zamanda bölgeler arasındaki eşitsizliklerin giderilmesi, istihdam olanaklarının yaratılması, bölgeler arası göçün azaltılması, ülke kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması, ülkelerin tanıtılması, sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması, bireylerin yaşam standartlarının artması gibi birçok konuda fayda saylayan sanayiye alternatif bir ekonomik faaliyettir. Bölgesel kalkınma ekonomik ve sosyal potansiyelin olumlu kullanımına paralel olarak bir bölgede refah seviyesindeki artışı tanımlamaktadır. Gelişmiş ülke ya da bölgelerde kalkınma daha çok endüstriyel sektöre dayalı olmasına rağmen; gelişmekte olan ülke ya da bölgelerde ise turizm zenginliklerinin kullanımı sayesinde sağlanmaktadır, bu bölgelerde ya da ülkelerde turizmin endüstriye alternatif bir sektör olduğu ifade edilmektedir. Medeniyetler beşiği olan Türkiye'nin hemen her bölgesi turizm potansiyeline sahiptir. Bu potansiyele yönelik farkındalığın arttırılması bölgesel kalkınmaya büyük katkılar sağlayacaktır. Bu ilişkiden hareketle çalışmada Türkiye’de yoğun turist çeken Antalya, Nevşehir, Muğla ve Aydın şehirleri 2009-2018 dönemi için bir panel veri seti ile yıllık bazda ele alınarak, turizmin, bölgesel kalkınma üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırmada turizm, ilgili şehirlerdeki turistik tesislere giriş yapan turist sayısı ve kalkınma ise il bazında GSYİH ile temsil edilmiştir. Panel veri analizinden elde edilen bulgulara göre; ilgili şehirlerdeki turistik tesislere giriş yapan turist sayısının, bu şehirlere ait il bazında GSYİH’yi pozitif yönlü olarak etkilediği gözlemlenmiştir.
A Hybrid Multi-Criteria Decision-Making Method Proposal For The Solution Of The Packaging Supplier Selection Problem
Authors: KARADAĞ ALBAYRAK Özlem
Published: July 2021

Selection or evaluation problems are solved by looking at the different performance factors of the suppliers along the supply chain and by making comparisons with each other, and it is ensured that important preliminary information about the suppliers is obtained. This study has been prepared in order to choose the most suitable supplier among the suppliers that provide / are candidates to provide packaging material for an enterprise producing goodsDecision processes may not always have precision due to differences of opinion arising from human behaviour. When supplier selection problems are solved, many criteria, such as different opinions of decision-makers and their conflict of interests are considered. Multi-Criteria Decision Making (MCDM) techniques are highly effective in finding solutions to such problems. The goal of this article was to find a solution to packaging supplier selection problem of a manufacturing company in a fuzzy environment. To this end, eight suppliers were examined in line with 15 evaluation criteria. The opinions of 4 different decision-makers were taken during decision-making process. The solution of the problem was based upon a mixed model consisting of Fuzzy Analytic Hierarchy Process (F-AHP), used to determine the weights of the criteria, and Fuzzy Weighted Aggregated Sum Product Assessment (F-WASPAS), utilised to make preference among alternatives. At the end of the analysis on the determination of the criteria weights, the most appropriate supplier selection was determined as the delivery date and price, respectively, the two factors most influencing the construction phase. As a result of the evaluation made, A2 was specified to be the most proper supplier. Sensitivity analysis was performed to identify the effectiveness of the results. A2 was determined to be the most proper supplier according to the selection results obtained by MARCOS, MABAC, SAW, ARAS, TOPSIS, EDAS methods.
Fenomene ve Sponsorlu İçeriğe İlişkin Güvenin Marka Farkındalığı Üzerindeki Etkisinde Parasosyal İlişkinin Aracı Rolü: Youtube Özelinde Bir İnceleme
Authors: UĞURHAN Yusuf Zafer Can , YAŞAR İbrahim Halil
Published: July 2021

İletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerin bir sonucu olarak markalar, tüketicilerin çok fazla ikna edici mesaja maruz kaldığı ve genellikle reklam içeriğini atlamayı seçtikleri bir ekosistemde, reklam mesajlarını hedef kitlelerine iletebilmede zorluklarla karşılaşmıştır. Sosyal medya fenomenleri bu noktada markalara bir çözüm yolu olmuş ve sponsorlu içerikleri vasıtasıyla takipçileriyle markaları buluşturmuştur. Bir sosyal medya platformu olarak YouTube, sosyal medya fenomenlerine hazırladıkları video içerikler aracılığıyla takipçileriyle çift yönlü bir iletişim başlatma imkânı sunmaktadır. Bir internet ünlüsü olan fenomenler ile takipçileri arasındaki söz konusu etkileşim, geleneksel medya ünlüleri ve onların hayran kitleleri arasındaki etkileşimden farklıdır. Sosyal medya fenomenleri, düzenli olarak içerik oluşturarak/paylaşarak ve takipçileriyle etkileşim kurarak ilişkiler geliştirebilmekte ve fenomenlere yönelik takipçiler duygusal bağlılık oluşturabilmektedir. Bu etkileşimi açıklamada parasosyal ilişki kavramı ön plana çıkmaktadır. Bununla birlikte, sosyal medya fenomenleri markalarla yaptıkları iş birliği sonucunda sponsorlu içerikler oluşturup hesaplarından paylaşabilmektedir. Böylelikle takipçileri söz konusu markaların logosuna, görseline, reklamına ya da markaların kullanımıyla ilgili bilgilere maruz kalabilmektedir. Bu bağlamda parasosyal ilişki, marka farkındalığının sağlanması açısından çok önemli ipuçları sunabilmektedir. YouTube fenomenleri özelinde yapılan bu çalışmada nicel araştırma yöntemi ve yordamaya dayalı ilişkisel tarama modeli kullanılarak fenomen güvenirliği ve sponsorlu içerik güveninin, fenomen takipçilerinin marka farkındalığı üzerindeki etkisinde parasosyal ilişkinin rolü incelenmiştir. Sonuç olarak parasosyal ilişki üzerinde sponsorlu içerik güveninin, algılanan çekiciliğin, güvenirliğin ve benzerliğin anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Marka farkındalığı üzerinde ise sponsorlu içerik güveni, algılanan benzerlik, uzmanlık ve parasosyal ilişki anlamlı bir etkiye sahiptir. Öte yandan algılanan güvenirlik, çekicilik, benzerlik ve sponsorlu içerik güveninin marka farkındalığı üzerindeki etkisinde, parasosyal ilişkinin aracı rolü söz konusudur.
Firmalarda Bilgi İletişim Teknolojileri Kullanımı-Betimsel Analiz: Türkiye Örneği
Authors: GÜNEY Gül
Published: July 2021

Firmalar, Bilgi İletişim Teknolojilerini (BİT) kullanarak tedarikçileri, dağıtıcıları, müşterileri ile etkin şekilde iletişim kurmakta, ülke sınırları ötesindeki potansiyel müşterilerine rahatlıkla ulaşabilmektedir. Bu sayede işlem maliyetlerini azaltmakta, zaman tasarrufu sağlamakta ve verimliliklerini arttırmaktadırlar. Firmalarda verimliliğin artması ülkenin ekonomik büyümesine katkı sağlarken, verimliliği artan firmalar çalışanlarına daha fazla ücret ödeyeceği için ülke refahında da artış olacaktır.Çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri ile Girişimlerde Bilgi Teknolojileri Kullanım Araştırması verileri kullanılmıştır. 2015 yılı verileri dikkate alınarak iki veri seti firma bazında birleştirilmiştir. İmalat sanayi ve hizmet sektörleri NACE gruplandırması Rev 2’ye göre iki haneli alt sektörlere ayrılmıştır. BİT değişkeni olarak web sitesi sahipliği, SCM, CRM ve ERP kullanımı her bir alt sektör için işgücü verimliliği ve çalışan başına ücret yönünden incelenmiştir. BİT değişkenleri kullanımına evet diyen grup ile BİT değişkenleri kullanımına hayır diyen iki grup arasında anlamlı bir farklılığın olup olmadığının ortaya konulması için t-testi yapılmıştır. t-testi varsayımlarını gerçekleştirmeyen küçük gözlem gruplarına sahip sektörler için parametrik olmayan Wilcoxon rank-sum (Mann Whitney) testi yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; imalat sanayinde ve hizmet sektöründe oluşturulan alt sektörlerin çoğunda web sitesine sahip olanlarla olmayanlar arasında, ERP kullananlar ile kullanmayanlar arasında ve CRM kullananlar ile kullanmayanlar arasında işgücü verimliliği ve çalışan başına ücret yönünden anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. SCM kullanan ile kullanmayanlar arasında işgücü verimliliği ve çalışan başına ücret yönünden anlamlı farklılık çıkan alt sektör sayısı daha azdır.
KOVID-19 Küresel Salgın Döneminde Örgütsel Destek Algısının İş Yerinde Mutluluk Üzerindeki Etkisi: Psikolojik Güçlendirmenin Aracı Rolü
Authors: AYDIN KÜÇÜK Burcu
Published: July 2021

Mutlu olmak her insanın yaşamı boyunca arzuladığı ve peşinden koştuğu insanlığın ortak hedeflerinden biridir. Bu doğrultuda yaşam alanlarını sınıflandırdığımız ömrümüz sürecinde en fazla vakit geçirdiğimiz bir alan olarak iş hayatı mutlu olmanın önemli bir paydasını oluşturmaktadır. Dolayısıyla iş hayatında mutlu olmanın yollarını aramak ve iş hayatında da mutluluğu yakalamak oldukça önemlidir. İşyerindeki mutluluk farklı değişkenlerle açıklanabilirken, örgütün sağladığı çalışma ortamı mutluluk için önemli bir belirleyicidir. Özellikle pozitif psikoloji yaklaşımı ışığında bireylerin yaşam alanlarındaki mevcut koşulları iyileştirmek ve hayatın güçlü yönlerini geliştirmek için uzun saatler geçirdiğimiz işyerinde mutlu olmak çok önemlidir. Bu çalışmanın amacı KOVID-19 Küresel Salgın Döneminde algılanan örgütsel destek ile iş yerinde mutluluk arasındaki ilişkide psikolojik güçlendirmenin aracı rolünü incelemektir. Bu ilişkiyi test etmek amacıyla Türkiye’de İstanbul ilinde gıda sektöründe satış-pazarlama bölümünde görev yapan 240 saha çalışanına çevrimiçi anket yöntemi ile ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri sosyal bilimler programı için geliştirilmiş olan istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, algılanan örgütsel desteğin iş yerinde mutluluk üzerinde anlamlı ve pozitif etkisinin olduğu görülmüştür (β = 0,728, R2 =, 530, p =, 000, F = 268,493). Ayrıca, psikolojik güçlendirmenin bu ilişkide aracı rolü bulunmaktadır (β = .267, R2 değişim= .161, t= 4.975, p< .005). Böylece, algılanan örgütsel desteğin psikolojik güçlendirme aracılığıyla işyerinde mutluluğun yordayıcıları arasında olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma, bireysel ve örgütsel motivasyon kaynaklarının çalışanların iş yerindeki mutluluk düzeylerini etkilediği için kuramsal ve pratik açıdan tartışılmakta ve alanyazına çeşitli öneriler sunulmaktadır.
Psikolojik İyi Oluşun İş Becerikliliği Üzerine Etkisi
Authors: KANBUR Engin , MAZIOĞLU Volkan
Published: July 2021

Günümüzde, bireylerin çevresiyle iyi ilişkiler kurabilmesi, kişiliğine olan olumlu tutumu, geçmişiyle barışık olması, hayatında belli bir amacının ve hedefinin bulunması ve tek başına kararlar alabilmesi gibi etkenler kişinin psikolojik iyi oluş seviyesini belirleyen bazı unsurlardır. Psikolojik iyi oluş seviyesi yüksek olan çalışanlar görevlerini yerine getirirken ufak değişiklikler yaparak işlerini daha kolay ve eğlenceli hale getirmekte ve bu durum iş becerikliliğiyle bağdaşmaktadır. Bu çalışmanın amacı psikolojik iyi oluşun iş becerikliliği üzerine etkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemini, bankacılık sektöründe görev yapan 235 kişi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri anket yöntemi ile elde edilmiştir. Araştırmada; Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve İş Becerikliliği Ölçeğinden yararlanılmıştır. Araştırmada değişkenler arasındaki bağlantıları ölçmek için korelasyon analizi, nedenselliği ölçmek için regresyon analizi ve ölçeklerin uygunluğunu ölçmek için faktör analizinden yararlanılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre psikolojik iyi oluşla iş becerikliliği arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Ayrıca, psikolojik iyi oluşun iş becerikliliğinin alt boyutu olan “görev becerikliliği”, “bilişsel beceriklilik” ve “ilişkisel beceriklilik” ile pozitif ve anlamlı bir ilişkisi olduğu görülmektedir. Bu kapsamda psikolojik iyi oluş düzeyi yüksek olan çalışanların hem görev düzeyinde hem bilişsel düzeyde hem de ilişkisel düzeyde iş beceriklilikleri de yüksek olmaktadır. Yazın taraması sonucunda psikolojik iyi oluşun iş becerikliliği üzerine etkisini araştıran bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu yönüyle yazına katkı sağlaması ve bulguları itibariyle tüm araştırmacılara destek olması hedeflenmektedir. Çalışanların işlerini yaparken amacını ve kapsamını değiştirmemesi koşuluyla ufak değişiklikler yapılmasına üstler ve yöneticiler tarafından izin verilebilir. Bu durum çalışanların işlerinden daha keyif almasına katkı sağlayacağı gibi işe olan bağlılıklarını ve psikolojik iyi oluş düzeylerine de katkı sağlayacaktır. Çalışanların psikolojik iyi oluş düzeylerini destekleyici etkinlikler düzenlenebilir. Üstler tarafından çalışanların farkındalık düzeylerini artırmak için sorumluluklar verilebilir. Bu şekilde çalışanın güçlü yönlerini tanıması, bağımsız kararlar verebilmesi ve sınırlılıklarının farkında olması sağlanır.
Tarımsal Destek Ödemeleri ile Tarımsal Üretim Düzeyi Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği
Authors: SAĞDIÇ Ersin Nail , ÇAKMAK Eren
Published: July 2021

Tarım sektörü birçok ekonomi için önemini hala koruyan, yalnızca toprağın işlenmesini değil, hayvancılığı, ormancılığı ve balıkçılığı da kapsayan bir iktisadi faaliyet alanını oluşturmaktadır. Özellikle gelişmekte olan birçok ülkede tarım sektörü hem önemli bir ekonomik alan hem de önemli bir istihdam alanı oluşturmaktadır. Tarım sektörünün modernleşmesi ve beraberinde gelişmesiyle birlikte kırsal kalkınma, ekonomik büyüme vb. gibi temel ekonomik değişkenler de olumlu olarak etkilenmektedir. Bu ve bunun gibi birçok nedenden dolayı Türkiye’deki tarım sektörüne yönelik birçok araştırma yapılmaktadır. Bu çalışmanın amacı da Türkiye’de 2006Q1-2019Q4 yılları arasında çeyrek dönemlik veriler kullanarak merkezi yönetim bütçesinden verilen tarımsal destek ödemeleri ile tarımsal üretim düzeyi arasındaki nedensellik ilişkisini ortaya çıkarmaktır. Nedensellik ilişkisi Hacker ve Hatemi-J Bootstrap Nedensellik Testi (2006) ve Hatemi-J (2012) Asimetrik Nedensellik Testi ile tespit edilmiştir. Nedensellik analizinden önce gerçekleştirilen eşbütünleşme analizi sonuçları, Türkiye’de tarımsal destek ödemeleri ve tarımsal üretim düzeyi arasında uzun dönemli ilişki olduğunu göstermektedir. Hacker ve Hatemi-J Bootstrap Nedensellik Testi (2006) sonucuna göre tarımsal destek ödemelerinden tarımsal üretim düzeyine doğru tek yönlü nedensellik tespit edilmiştir. Hatemi-J (2012) Asimetrik Nedensellik Testi sonuçları ise tarımsal destek ödemelerindeki pozitif ve negatif şoklar ile tarımsal üretim düzeyindeki negatif şoklar arasında nedensellik ilişkisi olduğunu göstermiştir. Sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde Türkiye’de tarım sektörüne verilen destek ödemelerinin tarımsal üretim düzeyinde uzun dönemde etkili olduğu görülmektedir. Özellikle tarımsal destek ödemelerindeki pozitif ve negatif şokların tarımsal üretim düzeyindeki negatif şoklarla nedensellik ilişkisi içerisinde olması, bu sektördeki azalma nedenlerini belirleyerek politika üretme zorunluluğunu ortaya koymaktadır.
Örgütsel Stresin Çalışanların Yaşam Doyumu ve Bireysel Performans Algısına Etkileri Üzerine Bir Araştırma
Authors: TOZKOPARAN Güler
Published: July 2021

Yaşamın kaçınılmaz olgularından biri olması sebebiyle gerek bireylerin gerekse örgütlerin hayatında çok önemli bir yer tutan stres, son yıllarda daha çok konuşulmaya başlanan bir kavram haline gelmiştir. İş dünyasında ve özellikle teknolojik alanda yaşanan gelişmeler doğrultusunda, iş yapma usullerinin değişmesi, çalışanların kariyer beklentileri, yöneticilerin hedef baskıları, ulusal ve küresel dünyada rekabetin daha yoğun hissedilmesi gibi sebepler örgüt içinde daha fazla stres yaşanmasına yol açmaktadır. Çalışanların işe yöneltilmesi ve işle ilgili olumlu sonuçlar elde edilmesinde belirli bir düzey strese ihtiyaç duyulurken bu düzeyin üzerindeki stres çalışanların iş doyumlarından yaşam doyumlarına, yaratıcılıklarından motivasyon ve performanslarına dek pek çok değişken üzerinde olumsuz etkilere yol açmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, örgütsel stresin çalışanların yaşam doyumu ve bireysel performans algısı üzerinde etkisinin olup olmadığını incelemektir. Belirlenen amaç doğrultusunda, çalışma kapsamında 260 beyaz yakalı özel sektör çalışanı ile bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında survey yöntemi ve anket tekniği kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, stres boyutlarından kariyer geliştirme ve yaşam doyumu arasında anlamlı ve düşük düzeyde negatif ilişki, insanlarla ilgili sorumluluk boyutu ve yaşam doyumu arasında anlamlı ve düşük düzeyde pozitif ilişki bulgulanmıştır. Yine elde edilen bulgulara göre, örgütsel stres boyutlarından niceliksel iş yükü boyutu ile çalışanların bireysel performans algısı arasında ise anlamlı ve düşük düzeyde pozitif ilişki tespit edilmiştir. Yazın taraması sürecinde, araştırma kapsamında ele alınan değişkenler arasındaki ilişkileri ele alan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu yönüyle araştırmadan elde edilen sonuçların hem yönetim ve organizasyon yazınına hem de sektöre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Bankaya Özgü Faktörlerin Banka İstikrarı Üzerindeki Etkileri: Türk Bankacılık Sektörü Örneği
Authors: ARSLANTÜRK ÇÖLLÜ Duygu
Published: July 2021

2008 yılında baş gösteren küresel finansal kriz, finansal sistemi olumsuz yönde etkilemiş ve sistem büyük ölçüde istikrarsızlaşmıştır. Kaynakların etkin şekilde tahsis edilemediğine işaret eden bu durum, finansal sistemin en önemli ayaklarından birini oluşturan bankaların finansal riski değerlendirme ve yönetme kabiliyetinin zayıflamasıyla sonuçlanmıştır. Bu süreçte bankalar, finansal kriz dönemine kadar banka istikrarından ziyade karlılığa odaklandıkları gerekçesiyle eleştirilmiştir. Güçlü ve istikrarlı bir ekonominin önemli bileşenlerinden birini finansal sistem istikrarının oluşturması nedeniyle kriz sonrasında kaybedilen istikrarın tekrar kazanılmasını sağlamak üzere büyük bir çaba sarf edilmiştir. Mevcut finansal sistem içerisinde oldukça önemli bir yere sahip olan bankaların geçmişte yaşanan krizler, giderek karmaşıklaşan riskler ve her geçen gün artan rekabet göz önüne alındığında daha istikrarlı bir yapıya kavuşturulmasının arzu edilen bir durum olduğu bilinmektedir. Bu kapsamda özellikle küresel finansal kriz sonrasında banka istikrarını etkileyen bankaya özgü faktörlerin araştırılması araştırmacıların, banka yöneticilerinin, politika yapıcıların ve finansal sistemdeki diğer tarafların üzerinde önemle durduğu bir konu haline gelmiştir. İstikrarlı ve güvenilir bir bankacılık sektörünün, finansal sorunlardan korunma noktasında daha güçlü bir yapı gösterdiği ve finansal sistemin istikrarına katkıda bulunduğu dikkate alındığında konunun önemi daha iyi anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı Türkiye’deki mevduat bankalarının istikrarı üzerinde etkili olan bankaya özgü faktörleri araştırmaktır. Araştırma dönemi olarak 2010Q1-2017Q4 zaman aralığının dikkate alındığı çalışmada, yöntem olarak panel veri analizinden yararlanılmıştır. Ayrıca çalışmada, banka istikrarının temsilcisi olarak Z-skorunun kullanılırken, banka istikrarının bankaya özgü belirleyicileri olarak banka büyüklüğü, fon bulma riski, likidite riski, kredi riski ve özsermaye karlılığı dikkate alınmıştır. Yapılan analizler sonucunda fon bulma riski ve özsermaye karlılığının banka istikrarını olumlu; banka büyüklüğü ve likidite riskinin ise banka istikrarını olumsuz yönde etkilediği tespit edilmiştir. Kredi riskine ilişkin olarak anlamlı bir bulguya ulaşılamamıştır.
Küreselleşmenin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: E7 Ülkeleri İçin Bir Uygulama
Authors: ÜRÜT SAYGIN Serap
Published: July 2021

Uluslararası alanda, farklı şekillerde ortaya çıkan hareket serbestisi ülkelerin gelişimi açısından önem arz etmektedir. Günümüzde emeğin ve sermayenin daha rahat dolaşabilmesi söz konusudur. Üretim faktörlerinin serbestçe dolaşımının yanı sıra ülkeler arasında finansal bütünleşmelerin de ortaya çıkışı ülkelerin refah düzeylerini yükseltme süreçlerinde önemli bir adım olarak ifade edilmektedir. Ayrıca sermayenin dolaşımı ile beraber teknolojinin de yayılımının artması da oldukça önemli bir noktadır. İşte bahsedilen tüm bu gelişmelerin özeti olarak ifade edilebilen küreselleşme kavramı üzerinde çeşitli incelemelerin yapılması da kaçınılmaz olmaktadır. Ekonomilerin serbestleşme süreci ile ortaya çıkan küreselleşme hareketlerinin ülke ekonomilerine pozitif katkı sağlaması beklenmektedir. İşte bu noktada, çalışmanın amacı da, E7 ülkeleri bağlamında küreselleşmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin ampirik olarak analiz edilmesidir. Çalışma dönemi olarak 1990-2018 yılları arası dönem seçilmiştir. Küreselleşmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi genel, ekonomik, sosyal ve politik küreselleşme şeklinde dört farklı endeks yardımı ile incelenmiştir. Çalışmanın ampirik kısmında, genel, ekonomik, sosyal ve politik küreselleşmenin etkilerini saptayabilmek için farklı modeller kurulmuştur. Breusch-Pagan LM testi ve Hausman testi kullanılarak model seçimi yapılmıştır. Modellerde değişen varyans, otokorelasyon ve yatay kesit bağımlılığı tespiti için çeşitli testlere başvurulmuştur. Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirleyebilmek için sabit ve rassal etkili modeller çerçevesinde panel veri analizi uygulanmıştır. Modellerdeki varsayımları sağlayabilmek için ise, Dricsoll-Kraay dirençli tahmincisi kullanılmıştır. Analiz sonucunda, genel küreselleşme endeksinin büyüme üzerindeki etkisi pozitif bulunmuştur. Genel küreselleşmedeki bir birimlik artışın ekonomik büyümeyi 0.03 birim arttırdığı tespit edilmiştir. Aynı şekilde ekonomik ve politik küreselleşmenin de büyümeye pozitif katkı yaptığı saptanmıştır. Ekonomik küreselleşme ve politik küreselleşmedeki bir birimlik değişmenin ekonomik büyümeyi sırasıyla 0.03 ve 0.04 birim arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal küreselleşmenin ise ekonomi büyüme üzerine etkisi ise istatistiki olarak anlamsız bulunmuştur.
Does High Technology Product Exports Increase Welfare or Countries with High Welfare Levels Innovate Better? A Causality Analysis
Authors: YILMAZ Ebru Gül
Published: July 2021

After the Second World War, globalization has been promoted and supported by the leading countries, especially after the 1980s, globalization has accelerated. 18.8% percent of exports within total world trade as of 1980 has become 30.6% by 2019. Export became important, especially for reaching acceptable growth rates for countries, as manifested in the studies of Balassa, Chow and Heller. However, some countries changed their strategies toward exporting the products that create higher values to their trade level, which means exporting the more profitable high-technology products. By this new government strategy, it is aimed to find the answer to the question ‘Does High Technology Product Exports Increase Welfare or Countries with High Welfare Levels Innovate Better?’ using the causality test of Dimutriscue and Hurlin for 20 countries of the top10 and bottom 10 high-tech exporters of the world with the time span of 2007-2018. It is concluded that for bottom high-technology exporters, there is two-way causality between welfare and high technology exports, but for top ten high technology exporters, there is one-way causality from welfare to high technology exports. This may be the sign of after a certain saturation level of welfare; high-tech product exports do not create any value on welfare. To our knowledge, this research paper is the first study that makes a comparison between top high-tech exporters and bottom high-tech exports in terms of analysing the effects of high-tech exports on welfare. Moreover, this is the first paper on two-way impact analysis; the impacts of welfare on high-tech export and the impacts of high-tech export on welfare.
Dijital Bir Reklam Aracı Olarak Pop-Up Reklamlara Bakış Açılarının X Y Z Kuşaklarına Göre Farklılaşması
Authors: YAMAN Fikret , ERDAŞ Yüksel
Published: July 2021

Son yıllarda rekabetin giderek artması, internet sayesinde dünyanın herhangi bir yerinden bir ürünü satın almanın kolaylaşması tutundurma faaliyetlerinin önemini bir kat daha arttırmıştır. Tüketici mal, hizmet ve fikir hakkında tutundurma faaliyetleri ile bilgi sahibi olmaktadır. Tutundurma faaliyetleri içerisinde reklam, işletmeler tarafından en çok tercih edilen araçlardan biridir. Günümüzde her sektörde olduğu gibi reklam sektöründe de dijitalleşme giderek önem kazanmaktadır. Dijitalleşme ile birlikte işletmeler farklı reklam mecraları kullanarak tüketicinin ilgisini çekmek istemektedirler. Pop-up reklamlar da bu mecralardan biridir. Pop-up reklamlar bir internet sayfasının açıldığında kullanıcının istemi olmadan kendiliğinden açılan ve mal, hizmet ya da fikir gibi kavramların pazarlanmasını amaçlayan bir reklam türüdür. Bireylerin reklama bakış açıları kişiden kişiye farklılık göstermektedir. Kimi birey reklamda gördüğü ürünü satın alma yoluna giderken, kimisi ürün ile ilgili araştırma yapmakta kiminin ise reklamda gördüğü ürün dikkatini çekmemektedir. Bu nedenle işletmeler her geçen gün tüketicinin dikkatini çekebilmek için çeşitli yöntemlere başvurmaktadırlar. Literatürde bireylerin doğum tarihlerine göre sınıflandırmalar yer almaktadır. Bu sınıflandırmalar baby boomers, x kuşağı, y kuşağı, z kuşağı gibi isimlerle ifade edilmektedir. Çalışmada x, y, z kuşaklarındaki bireylerin dijital bir reklam aracı olarak pop-up reklama bakış açılarının ne olduğu ve kuşaklar arasında bunun farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Çalışmaya bu üç kuşağın dahil edilmesinin nedeni; x, y ve z kuşaklarının pop-up reklamlarla daha fazla etkileşim halinde olmasından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle kolayda örnekleme yöntemiyle online olarak x, y ve z kuşağındaki bireylere anket uygulanmış ve pop-up reklamlara bakış açılarında söz konusu kuşaklar arasında farklar olduğu tespit edilmiştir. Özellikle yeni jenerasyon olarak tabir edilen z kuşağı ve eski jenerasyon olarak kabul edilen x kuşağı arasında pop-up reklamlara bakış açısı anlamında önemli farklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Örgütsel Sadakat ve Lider-Üye Etkileşiminin Çalışanların Bireysel İş Performansları Üzerindeki Etkileri
Authors: BİÇER Mehmet
Published: July 2021

Nicel araştırma modeli kapsamında gerçekleştirilen bu çalışmada örgütsel sadakat ve lider-üye etkileşim (LÜE) kavramlarının bireysel iş performansı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu bağlamda; çalışmanın temel amacı, çalışanların bireysel iş performansları üzerinde örgütsel sadakat düzeyleri mi, yoksa lider-üye etkileşiminden kaynaklanan ilişkinin düzeyi mi daha çok etkilidir sorusuna cevap aramaktır. Araştırma modeli kapsamındaki bağımsız değişkenler (örgütsel sadakat ve lider-üye etkileşimi) ve bağımlı değişken (iş performansı) arasındaki ilişkiler gıda ve perakende sektörlerinde çalışan 288 katılımcıya ait verilerin korelasyon ve regresyon analizleri ile test edilmiştir. Veriler, kolayda örnekleme ve anket tekniği kullanılarak Hatay ilinde faaliyet gösteren, zincir market çalışanları ve ulusal gıda firmalarının satış ve idari personellerinden elde edilmiştir. Korelasyon analizi sonuçları, lider-üye etkileşiminin tüm alt boyutlarının ve örgütsel sadakatin, bireysel iş performansı ile istatistiksel olarak pozitif yönlü ve anlamlı ilişkilere sahip olduklarını göstermiştir. Basit ve çoklu regresyon analizleri ise örgütsel sadakatin ve LÜE bileşenlerinin (etki, sadakat, katkı, profesyonel saygı) çalışanların bireysel iş performansları üzerinde anlamlı ve olumlu etkilere sahip olduklarını ortaya koymuştur. Ayrıca, etki boyutunun iş performansı üzerinde diğer bileşenlerine göre daha fazla olumlu bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Regresyon analizleri kapsamında çalışmanın temel araştırma sorusuna yönelik en önemli bulgu, bireysel iş performansı üzerinde örgütsel sadakatin lider-üye etkileşiminden daha fazla olumlu etkilere sahip olmasıdır. Bulgular, perakende sektörü ve zincir market çalışanlarının bireysel iş performanslarına, örgütsel sadakat düzeylerinin liderleri ile olan ilişkinin düzeyinden daha çok katkı sağladığını ortaya koymuştur. Yöneticisi ile arasındaki olumlu etkileşimler çalışanı mutlu edip iş performansını artırıyor olsa da, koşullar ne olursa olsun örgütüne sadık çalışanın daha yüksek bir iş performansı sağlayacağı gerçeği dikkate alınması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Sadakat, Lider-Üye Etkileşimi, Bireysel İş Performansı, Zincir Marketler, Perakende Sektörü
Stratejik Planlamada Farkındalık: Üniversitelerdeki Akademik ve İdari Personel Üzerine Bir Araştırma
Authors: DAĞLAR Hasan
Published: July 2021

Bu araştırmanın konusu, devlet üniversitelerinde akademik ve idari personel olarak çalışanların stratejik planlama konusundaki farkındalıklarını bilgi, algı ve süreç açısından ölçmektir. Stratejik planlama konusu ve sürecinin üniversite çalışanları tarafından iyi bir şekilde bilinmesi, algılanması ve farkındalıklarının artırılması, stratejik planlamadan beklenen faydaya ulaşılabilmesi bakımından önemli görülmektedir. Araştırmanın amacı, üniversitede akademik ve idari personel olarak çalışanların stratejik planlama konusundaki bilgilerini, algılarını ve sürece katılımlarını kapsayan stratejik planlamayla ilgili farkındalıklarının incelenmesidir.Araştırmanın yöntemi, stratejik planlamada farkındalık ölçeğine bazı demografik değişkenlerle ilgili sorular eklenerek anket formu hazırlanmış ve veriler anket yoluyla toplanmıştır. Üniversite personelinin stratejik planlamayla ilgili farkındalıkları belirlenen değişkenlere göre ölçülmüş ayrıca istatistiksel analizi yapılmış ve sonuçları yorumlanmıştır. Devlet üniversitelerinde stratejik planlama ile ilgili çalışmalara katılanların stratejik planlama farkındalığı, katılmayanlara göre daha yüksek çıkmıştır. Üniversite çalışanlarının stratejik planlama farkındalığında eğitim düzeyleri ve yaş grupları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Mesleki tecrübe açısından yirmi yıldan daha fazla tecrübesi olanların stratejik planlama farkındalığı daha yüksek bulunmuştur. Devlet üniversitelerinde çalışan akademik ve idari personelin stratejik planlamayla ilgili farkındalıkları yüksek bulunmuştur. Akademik veya idari personel olma, yönetici olma veya cinsiyet gibi değişkenlere göre stratejik planlama farkındalığında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Üniversitelerde yapılan stratejik planlar hakkında akademik ve idari personel olarak çalışanların farkındalıklarının artırılmasının, stratejik planların etkinliği açısından faydalı olacağı sonucuna varılmıştır.
Ekonomik Özgürlük Bileşenleri Arasındaki İlişkilerin Çok Boyutlu Ölçekleme Analizi ile Değerlendirilmesi
Authors: ALTINTAŞ Furkan Fahri
Published: July 2021

Ekonomik özgürlük, bir ülkenin hem ekonomik hem de teknik ve sosyal boyutların gelişmesinde anlamlı bir rol oynamaktadır. Bu kapsamda ülkelerin ekonomik özgürlük performanslarını artırmaları büyük önem arz etmektedir. Uluslararası alanda ülkelerin ekonomik özgürlük performanslarını ölçen çeşitli endeksler bulunmaktadır. Söz konusu endekslerden bir tanesi araştırmalarda çok sık olarak faydalanılan Heritage Kurumu Ekonomik Özgürlük Endeksi’dir. Bu endeksin bileşenlerinin birbirlerini pozitif yönde tamamlayıcı özelliği bulunmaktadır. Ayrıca ülkelerin söz konusu bileşenleri birbirlerini ilişkilendirecek faaliyetler yapması, ülkelerin kendi ekonomik özgürlük performanslarının artırmalarına neden olabilmektedir. Bu kapsamda araştırmanın amacı, 2020 yılı için ekonomik özgürlük performansı en yüksek olan ilk 100 ülkenin Heritage Foundation Ekonomik Özgürlük Endeksi bileşenlerinin değerleri üzerinden bileşenlerin ilişkisel yapısını Çok Boyutlu Ölçekleme Analizi ile tespit etmektir. Analize göre, vergi yükü ve kamu harcamaları bileşenlerinin diğer bileşenlere olan uzaklıkları çok fazla olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla vergi yükü ve kamu harcamaları bileşenleri ilişkisel yapıya katkı sağlamadığı belirlenmiştir. Buna karşın mülkiyet hakkı, yargı etkisi, finansal özgürlük ve devlet bütünlüğü bileşenleri diğer bileşenlere olan ortalama yakınlıkları fazla olduğu için ilişkisel yapıya en fazla katkı sağlayan bileşenler olduğu gözlenmiştir. Buna göre öncelikli olarak ülkelerin genel anlamda ekonomik özgürlük performanslarını artırmaları için vergi yükü ve kamu harcamaları bileşenlerinin diğer bileşenleri ilgilendirecek ve onlar ile pozitif yönde ilişki sağlayacak faaliyetler yapmaları gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Kırım-Kafkasya Muhacirlerinin Karşılaştığı Sorunlar: Diyarbakır ve Çevresi Örneği
Authors: ASAN Hakan
Published: July 2021

Göç; nüfus yapısını değiştiren hareket olup toplumsal değişim anlamına gelmektedir. Osmanlı Devleti ile Rusya arasında meydana gelen savaşların sonucunda Balkanlar, Kırım ve Kafkasya’dan Osmanlı topraklarına yönelik nüfus hareketleri ortaya çıkmıştır. Osmanlı Devleti, belirlemiş olduğu hedefleri doğrultusunda muhacirleri, arazi sıkıntısı yaşamayacağı ve üretim yapabileceği muhtelif vilayetlere iskân etmiştir. Bu süreçte muhacirlerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çalışmalar gerçekleştirmiştir. Kırım-Kafkasya muhacirlerinin sevk ve iskânı ile ilgili sunulan raporlara bakıldığında devletin bu konuda dikkatli davrandığı görülmektedir. Buna rağmen beklenilenin üzerinde muhacir nüfusunun göç hareketine katılması ve Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik durum planlanan politikanın uygulanmasında sorunların yaşanmasına neden olabilmiştir. Söz konusu sorunlar salgın hastalıklar, güvenlik ve ekonomik meselelerden kaynaklanmıştır. Muhacirlerin karşılaştığı sorunlar vatanlarından ayrılmadan evvel başlamıştır. Bununla birlikte muhacirler hem iskân sürecinde hem de iskân sonrasında muhtelif sorunlar ile karşılaşmışlardır. Muhacirler belirlenen süre dahilinde kalıcı iskâna geçememiş ve kendilerine sağlanan ekonomik yardımlar yeterli gelmemiştir. Ayrıca muhacirlerin karşılaştığı sorunlar sadece iskân meselesi ile sınırlı değildir. Bazı muhacirlerin ikamet edecekleri haneler de zamanında inşa edilememiştir. Bununla birlikte muhacirler, kalıcı iskânlarının gerçekleşmesinden sonra da bulundukları arazilerinde sorun yaşayabilmiş ve yerli ahalinin baskılarına maruz kalabilmiştir. Muhacirlerin karşılaştığı diğer bir sorun ise alışkın oldukları iklim ve coğrafi şartlarının haricindeki arazilere iskân edilmeleridir. Muhacirler, Osmanlı Hükümeti’ne ve yetkililerine gönderdiği istek ve şikâyet yazılarında karşılaştıkları sorunları bildirmiş, sorunların tahkik edilesini istemiştir. Bu çalışmada 1876-1914 tarihleri arasında Diyarbakır ve çevresine yerleştirilen Kırım-Kafkasya muhacirlerinin iskân süreci ve sonrasında karşılaştığı sorunların neden kaynaklandığı, hangi boyuta ulaştığı, sorunların hangi sonuçları meydana getirdiği gibi sorulara arşiv kaynakları doğrultusunda cevap aranmıştır. Ayrıca sonraki dönemlerde kaleme alınmış eserlere de başvurulmuştur.