Η μελέτη του περίφυτου σε θαλάσσιες περιοχές του Ευβοϊκού κόλπου
Authors: Μπελεγράτη Μαρία 
Published: January 2014

Στη παρούσα διατριβή μελετήθηκε, από συστηματική και οικολογική άποψη, η θαλάσσια περιφυτική χλωρίδα (διάτομα και ανώτερα φύκη) σε ολιγότροφες και εύτροφες περιοχές του Νότιου Ευβοϊκού κόλπου (Δικαστικά και Π. Αυλίδα, αντίστοιχα). Ως βιολογικό υπόστρωμα (ξενιστές) για την ανάπτυξη των περιφυτικών φυκών επελέγησαν: τα φαιοφύκη Padina pavonica (Linnaeus) Lamouroux, Cystoseira spinosa Sauvageau, Cystoseira ercegovicii Giaccone, το χλωροφύκος Halimeda tuna (Ellis et Solander) Lamouroux και το σπερματόφυτο Posidonia oceanica (Linnaeus) Delile. Ως τεχνητά υποστρώματα χρησιμοποιήθηκαν μικροσυσκευές από πέτρα, γυαλί και πλαστικό υλικό. Μετρήθηκαν οι σημαντικότερες φυσικές (θερμοκρασία, αλατότητα, διαλυμένο οξυγόνο, φως) και χημικές (νιτρικά, νιτρώδη, φωσφορικά, πυριτικά θρεπτικά) παράμετροι ανά βιότοπο. Με τη βοήθεια φωτονικής και ηλεκτρονικής μικροσκοπίας δημιουργήθηκαν χλωριδικοί κατάλογοι των προσδιορισθέντων ανωτέρων φυκών και διατομών ανά περιοχή, εποχή, βάθος και υπόστρωμα. Επίσης, έγινε αναλυτική περιγραφή των ταξινομικών μονάδων, με αντίστοιχες ταξινομικές παρατηρήσεις και στοιχεία της ανά τον κόσμο εξάπλωσης. Μελετήθηκαν οι εποχιακές και κάθετες κατανομές των επιφύτων στους ξενιστές και στα τεχνητά υποθέματα με συγκριτική ανάλυση των κοινωνιών (δείκτες ποικιλότητας: Shannon-Wiener, Simpson, Main & Mclntire, καθώς και ανάλυση ομαδοποίησης Bray-Curtis). Συνολικά προσδιορίστηκαν 285 επιφυτικές ταξινομικές μονάδες φυκών (53 μακροφύκη, 232 διάτομα). Στην περιοχή των Δικαστικών προσδιορίστηκαν 46 επιφυτικές ταξινομικές μονάδες μακροφυκών (27 ρόδο-, 8 φαιό-, 11 χλωροφύκη) και 173 μικροφυκών (διάτομα) στους ξενιστές C. spinosa, Ρ. pavonica, Η. tuna και Ρ. oceanica. Εννέα (9) ταξινομικές μονάδες μακροφυκών και 40 μικροφυκών βρέθηκαν αποκλειστικά στα Δικαστικά. Στην περιοχή Π. Αυλίδας προσδιορίστηκαν 44 επιφυτικές ταξινομικές μονάδες μακροφυκών (24 ρόδο-, 10 φαιό- 10 χλωροφύκη) και 192 μικροφυκών (διάτομα) στους ξενιστές Ρ. pavonica και C. ercegovicii. Οκτώ (8) ταξινομικές μονάδες μακροφυκών και 59 μικροφυκών βρέθηκαν αποκλειστικά στην Π. Αυλίδας (Πίνακας 3, Πίνακας 4). Η παρουσία γενών διατομών με μεγάλη εκπροσώπηση ειδών και με επιφυτική κάλυψη περίπου 70 - 80 % (Εικόνα 17), χαρακτηρίζει τις κοινωνίες ως τυπικές επιφυτικές (sensu Round et al. 1990), με «ακίνητους» εκπροσώπους προσαρτημένους στο υπόστρωμα με ζελατινώδες στελέχη, με ειδικούς σωλήνες προσάρτησης (Ardissonea, Licmophora), ή επικολλημένους σε αυτό (Cocconeis, Mastogloia), και με «κινητούς» εκπροσώπους (Diploneis, Navicula) παγιδευμένους στα επιφανειακά στρώματα ή εμπλεκόμενους (Belegratis & Economou-Amilli 2001d). Το γένος Mastogloia επικρατεί σε αριθμό και σχετική αφθονία ειδών (βλέπε και Δανιηλίδης 1991). Το τυπικό επιφυτικό γένος Cocconeis παρουσιάζει την ίδια ποικιλότητα ειδών αλλά μικρότερη σχετική αφθονία ατόμων από αντίστοιχες αναφορές (Huang & Boney 1984, Mazzella et al. 1994). Από φυτογεωγραφική άποψη ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα εξής διάτομα με αναφορές μέχρι σήμερα από: βόρειες περιοχές (Amphora pseudohyalina, Fragilariopsis pseudonana), την περιοχή της πρώτης τους περιγραφής (Amphora proteus var. alata, Mastogloia bicuneata, M. rigidula, Navicula pseudosalinarum, Semìnavis robusta, Tropidoneis fasciata, Prototokeelia aculeatd), βιότοπους γλυκών νερών (Achnanthes danica, Navicula tripunctata var. schizonemoides, Cocconeis neodiminuta, Cocconeis placentula var. euglyptd) ή με ελάχιστες μέχρι σήμερα ανευρέσεις (Synedra toxonoides, Neosynedra provincialis). Υπερτερούν τα μακροφύκη με ευρεία εξάπλωση (16 αντιπρόσωποι) και τα κοσμοπολίτικα διάτομα (99 αντιπρόσωποι). Δύο (2) είδη επιφυτικών μακροφυκών (Laurencia sp.l, Laurencia glandulifera) και 30 ταξινομικές μονάδες διατομών, αναφέρονται για πρώτη φορά στον Ελλαδικό χώρο (βλέπε και Belegratis & Economou-Amilli 200Id, 2002). [...]