Vision of Shareha for media promotion of contracts and services in Islamic banks
Authors: Ahmed Hashm Omer 
Published: August 2019

يهدف هذا البحث إلى دراسة الترويج الإعلامي في المصارف الإسلامية من حيث التأصيل الشرعي وتقديم رؤية شرعية واضحة حول ماهية الترويج الإعلامي والالتزام به قبل وبعد إبرام العقد والخدمة،وكيفية تعامل هذه المصارف مع عملية الترويج وتطبيقه على العقود والخدمات المصرفية،لأن عدم رؤية شرعية صحيحة للترويج من قبل هذه المصارف قد تؤدي هذه العملية إلى وقوعهم في المحرمات الربوية،والالتجاء إلى الغش والتدليس وسوءالنية في معاملاتهم ،وبالتالي تكون الضحية من هذه المعاملات العملاء البسطاء الذين استغلوا وضروا من قبل هذه المصارف، ويمكن أن تؤدي هذه العملية غيرالمشروعة شرعا إلى عدم الوثوق والتعامل مرة أخرى مع هذه المصارف،وتكون لهم نقمة وعذاب في الآخرة وبالعكس فإن الترويج الإعلامي الصحيح يزيد من ثقة العملاء بالمصرف الإسلامي والتعامل معه بالطمأنينة ،لذا هذا البحث يغطي جانبا من الجوانب العملية والنظرية الشرعية للتعاملات المصرفية الإسلامية بأسلوب علمي و واقعي اعتمادا على النصوص الشرعية والقواعد العامة في الشريعة الإسلامية،لذلك نجد أن البحث قد احتوى على ثلاثة مباحث:وركزنا في المبحث الأول على بيان ومفهوم المصطلحات الرئيسة للموضوع وأهداف الترويج الإعلامي و أهميته،أما في المبحث الثاني فيتناول الأساس والمبنى الفكري لمسألة الترويج وتكييفه الشرعي وتأصيله على أساس النصوص و التطبيقات الفقهية والشرعية على ذلك،وخص المبحث الثالث لأهم الرؤى والضوابط الشرعية لمعرفتها و التمسك بها من قبل المصارف الإسلامية حتى يروجوا لسلعهم وخدماتهم بصورةشرعية وصحيحة وموافقة لأحكام ومباديء الشريعة الإسلامية،وتوصلنا في النهاية إلى مجموعة من النتائج المهمة منها:إن الترويج الإعلامي عملية صحيحة و لكن الواجب شرعا التمسك بالترويج الشرعي الصحيح،وعلى أصحاب المصارف الابتعاد عن الترويج الإعلامي للسلع والخدمات والمعاملات غيرالشرعية والمحرمة بشتى أنواعهاوأجناسها،والإلتزام بوعودهم الترويجية وحسن النية والصدق وقت الترويج لعقودهم وبعده والابتعاد عن التدليس والخدعة وعدم الوفاء والضرروالظلم وسوء النية في ترويجهم،لذا لابد من معرفة الضوابط الشرعية لعملية الترويج الإعلامي من قبل المصارف حتى لايقعوا في الحرام.

 

پوختە

ئامانج لەم توێژینەوەیە لێکۆڵینەوەیە لە پەرەپێدانی میدیايی لە بانکە ئیسلامییەکان لە ڕووی ڕەگ و ڕیشەی شەرعیەوەو پێشکەشکردنی دیدێکی شەرعی  ڕوون سەبارەت بەوەی پەرەپێدانی میدیا چییە و پابەندبوونی پێیەوە پێش و دوای ئەنجامدانی گرێبەست و خزمەتگوزارییەکە چییە؟ و چۆنیەتی مامەڵەکردنی ئەم بانکانە لەگەڵ پرۆسەی گەشەی میدیایی وجێبەجێکردنی لەسەر گرێبەست و خزمەتگوزارییە بانکییەکاندا چۆنە؟، چونکە نەبونی دیدێکی دروست وشەرعی بۆ بەرەوپێشبردنی لەلایەن ئەم بانکانە ڕەنگە ببێتە هۆی ئەوەی پرۆسەکە بکەوێتە ناو قەدەغەكراوە سوییەكانەوە، و پەنا ببرێت بۆ ساختەکاری و فێڵ ولەخشتنەبردن وخراپی نییەت لەمامەڵەکانیاندا ، و بەم شێوەیە قوربانی ئەم مامەڵانە کڕیارە سادەکانن کە لەلایەن ئەم بانکانەوە ئیستغلال و زیانیان پێگەیشتووە،ولەوانەیە ئەم پرۆسە نادروستە ببێتە هۆی نەمانی متمانە و مامەڵەنەكردن لەگەڵ ئەم بانكانەدا جارێکی تر، و تووشی نەفرەت و ئازار ببن لە قیامەتدا. بە پێچەوانەوە بانگەشەکردنی میدیایی دروست متمانەی کڕیاران بە بانکی ئیسلامی زیاد دەکات و بە متمانەوە مامەڵەی لەگەڵدا دەکەن. بۆیە ئەم توێژینەوەیە بەشێک لە لایەنە کردەیی و تیۆرییەكانی مامەڵەی بانکی ئیسلامی بە شێوەیەکی زانستی و واقیعی دەگرێتەوە، بە پشتبەستن بە دەقە شەرعی و ڕێسا گشتییەکانی ناو شەریعەتی ئیسلامی، بەرمەبنای ئەوەی پێشوو ئەم توێژینەوە سێ بابەتی گرنگی لەخۆگرتووە:

 لە بەشی یەکەم تیشکمان خستۆتە سەر ڕوونكردنەوەو چەمکی زاراوە سەرەکییەکانی بابەتەکە لەگەڵ ئامانجەکانی بەرەوپێشبردنی میدیا و گرنگیدان، هاوکات بەشی دووەم باس لە بنەمای بنیاتنانی فیکریی پرسی گەشەپێدان و گونجاندنی شەرعی و ڕەگ و ڕیشەی ئەم بابەتە دەكات لەسەر بنەمای دەق و بەکارهێنانەکانی فیقهی ئیسلامی ، بەشی سێیەمیش تایبەتە بەگرنگترین دیدگا و ڕێسا شەرعییەكانی پەیوەست بە گەشەی میدیایی وپابەندبوونەکان لەلایەن بانکە ئیسلامییەکانەوە بۆ بەرەوپێشبردنی کاڵا و خزمەتگوزارییەکانیان بە شێوەیەکی ڕەوا و دروست و پەسەندکردنی بڕگە و بنەماکانی شەریعەتی ئیسلامی، و دواجار ئەم توێژینەوە گەیشتینە کۆمەڵێک ئەنجامی گرنگ لەوانە: بانگەشەکردنی میدیا پرۆسەیەکی دروستە، بەڵام پابەندبوونی شەرعی ئەوەیە كە پەرەپێدان وڕەواجی دەبێت دروست وشەرعی بێت، هەروەها خاوەن بانکەکانیش پێویستە دووربکەونەوە لە بانگەشەکردنی میدیایی نایاسایی نادروست و قەدەغەکراوی کاڵا وخزمەتگوزاری و مامەڵەکان بەهەموو جۆر وجۆرەکانەوە،پابەندبونی خۆشیان جێبەجێ بكەن بەبەڵێن وبانگەشەکردنەكانیانەوە  ، ونیەتپاکی و ڕاستگۆیی بنەمای كاریان بێت لەكاتی گرێبەست وپاش گرێبەستیشەوە، وەدوورکەوتنەوە لە ساختەکاری، فێڵکردن،و نادادپەروەری ستەمكردن لەكاتی تەرویجی میدیاییدا، بۆیە دەبێت یاسا وبنەمام شەرعیەکان بزانین بۆ پرۆسەی ڕەەواج وبانگەشەکردنی میدیا لەلایەن بانکەکانەوە بۆ ئەوەی نەكەونە قەدەغە وحەرامكراوەكانەوە .