Μελέτη ποιότητας ζωής που σχετίζεται με τη υγεία σε πανελλήνιο αντιπροσωπευτικό δείγμα μαθητών Α' βάθμιας δημόσιας εκπαίδευσης
Authors: Γκόλτσιου Κωνσταντίνα 
Published: January 2014

Εισαγωγή: Στη σύγχρονη εποχή, παρατηρείται ολοένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη και στάθμιση ερωτηματολογίων Ποιότητας Ζωής Σχετιζόμενης με την Υγεία (ΠΖΣχΥ) που απευθύνονται σε παιδιά, με στόχο την ενδυνάμωση της προαγωγής υγείας και την καθοδήγηση όσων ασχολούνται με την πολιτική της υγείας. Σκοποί: α)η μελέτη των ψυχομετρικών ιδιοτήτων της ελληνικής έκδοσης του ερωτηματολογίου Pediatric Quality of life inventory (PedsQLTM Μέθοδοι: Κατόπιν έγκυρης προσαρμογής του PedsQL στην Ελληνική γλώσσα, έγινε διαστρωματική έρευνα σε πανελλήνιο αντιπροσωπευτικό δείγμα 645 μαθητών δημόσιων δημοτικών σχολείων (8-12 χρόνων) και στους κηδεμόνες τους. Εκτός από το ερωτηματολόγιο ΠΖΣχΥ συλλέχτηκαν δημογραφικά και ιατροκοινωνικά στοιχεία, όπως: το φύλο και η σχολική τάξη του παιδιού, η ύπαρξη χρόνιου νοσήματος, η παχυσαρκία, η ποιότητα της σχέσης παιδιού-γονέων, η κοινωνική στήριξη, ο τόπος διαμονής, το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο της οικογένειας και η γενική κατάσταση υγείας του γονέα. Χρησιμοποιήθηκαν μοντέλα γραμμικής παλινδρόμησης για να διερευνηθεί η συσχέτιση των παραπάνω παραγόντων με την ΠΖΣχΥ του παιδιού, όπως αυτή εκτιμάται στην αναφορά του παιδιού αλλά και του γονέα. 4.0), β) η εξέταση των καθοριστικών παραγόντων της Ποιότητας Ζωής Σχετιζόμενη με την Υγεία (ΠΖΣχΥ) στους μαθητές Α΄ βάθμιας Δημόσιας Εκπαίδευσης και γ)η διερεύνηση των καθοριστικών παραγόντων ΠΖΣχΥ και της ύπαρξης ή όχι συμφωνίας παιδιών και γονέων όσον αφορά στους παραπάνω παράγοντες. Αποτελέσματα: Όλες οι κλίμακες του Ελληνικού PedsQL 4.0 έδειξαν ικανοποιητική αξιοπιστία, με τιμές Cronbach α άνω του 0.70 – εκτός από την σ ωματική Π ΖΣχΥ στην αναφορά του παιδιού (α =0.65). Οι δείκτες επαναλαμβανόμενων μετρήσεων (ICCs) ξεπέρασαν το 0.60 σε όλες τις κλίμακες. Δεν διαπιστώθηκαν φαινόμενα δαπέδου. Τα φαινόμενα οροφής κυμαίνονταν από 2.2% (στην συνολική βαθμολογία της αναφοράς του παιδιού) έως 31.1% (στην κοινωνική ΠΖΣχΥ της αναφοράς του γονέα). Διαπιστώθηκε μέτρια έως πτωχή συμφωνία παιδιού και γονέα, ειδικά για τα μικρότερα παιδιά. Επικυρώθηκαν βιβλιογραφικές υποθέσεις για χαμηλότερη συναισθηματική ΠΖΣχΥ των κοριτσιών, και πτωχή ΠΖΣχΥ σε όλες τις κλίμακες σε παιδιά με χρόνια νοσήματα και σε παιδιά χαμηλών κοινωνικοοικονομικών τάξεων. Η παραγοντική ανάλυση ήταν συγκρίσιμη με εκείνη του πρωτότυπου PedsQL 4.0. Σύμφωνα με την αναφορά του παιδιού, το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο και οι καλές σχέσεις παιδιού-γονέων είχαν την ισχυρότερη θετική επίδραση σ ε ό λες τ ις κ λίμακες τ ης Π ΖΣχΥ τ ων π αιδιών, ενώ η ύ παρξη χ ρό νιο υ ν ο σήματο ς τ ο υ παιδιού και η κακή υγεία του γονέα την ισχυρότερη αρνητική επίδραση. Η επίδραση του χρόνιου νοσήματος ήταν ισχυρότερη στα κορίτσια. Το θήλυ φύλο, η ανεργία του γονέα και η παχυσαρκία συσχετίστηκαν με χαμηλή συναισθηματική, σωματική και κοινωνική ΠΖΣχΥ αντίστοιχα. Στην αναφορά του γονέα, οι καλές σχέσεις παιδιού-γονέων συσχετίστηκαν με υψηλότερη συναισθηματική και σωματική ΠΖΣχΥ και το υψηλό εκπαιδευτικό επίπεδο με καλύτερη σχολική, ψυχοκοινωνική και συνο λική Π ΖΣχΥ. Η ύ παρξη χ ρό νιο υ ν ο σήματο ς, η π αχυσαρκία και η μ έτρια υ γεία τ ο υ γ ο νέα συνδυάστηκαν με πτωχή ΠΖΣχΥ του παιδιού σε όλες τις κλίμακες και ο αγροτικός τόπος διαμονής με χειρότερη κοινωνική ΠΖΣχΥ. Συμπεράσματα: Τα παραπάνω αποτελέσματα αποδεικνύουν πως το Ελληνικό PedsQL 4.0 είναι ένα έγκυρο και αξιόπιστο εργαλείο μέτρησης ΠΖΣχΥ των παιδιών στον Ελληνικό πληθυσμό. Μαθητές και γονείς συμφωνούν στην θετική επίδραση του υψηλού κοινωνικοοικονομικού επιπέδου και των καλών σχέσεων παιδιού-γονέων καθώς και στην αρνητική επίδραση του χρόνιου νοσήματος του παιδιού και της κακής υγείας του γονέα στην ΠΖΣχΥ των παιδιών. Διαφωνούν όμως στην σημασία που παίζουν άλλοι παράγοντες στην ΠΖΣχΥ. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως εργαλείο σχεδιασμού της προαγωγής υγείας στην Ελληνική κοινωνία.