PSYCHOLOGICAL FEATURES OF PROFESSIONAL ACTIVITY OF A UNIVERSITY TEACHER IN THE CONDITIONS OF DIGITALIZATION OF HIGHER EDUCATION
Authors: Жунисова Ж.К. 
Published: October 2023

В статье рассмотрены теоретические и практические аспекты трансформации психологической профессиональной деятельности преподавателя вуза в условиях цифровизации высшего образования. Раскрыты психологические особенности развития цифровых технологий, применяемых в обучении, формирования цифровой грамотности, а также требования к личности педагога в современных условиях развития общества. Обобщен опыт отечественных и зарубежных педагогов по реализации цифрового образования в вузе. Перед высшими учебными заведениями и ППС встает вопрос, готовы ли они применять цифровые технологии для осуществления ЦПП в условиях цифровизации образования. Нами было проведено мини-исследование среди преподавателей Алматинского технологического университета. С помощью метода анкетирования был исследован уровень готовности преподавателей к использованию цифровых технологий. Анкета состояла из 20 вопросов, касающихся различных навыков и компетенций, необходимых для реализации цифрового образования (информа ционная компетенция, цифровая грамотность, стрессоустойчивость, тайм-менеджмент, налаживание эффек- тивной коммуникации и обратной связи, гибкость мышления и др.). Также представлены результаты исследования психологической готовности к использованию цифровых технологий современными преподавателями вуза. Руководителям и сотрудникам образовательных организаций рекомендуется регулярно проходить курсы квалификации и повышать общий уровень развития профессионально значимых знаний, умений и навыков. Ключевые слова: цифровизация высшего образования, цифровая грамотность, психологические компетентность педагога, преподаватель вуза, психологические готовность к использованию цифровых технологий, трансформация профессиональной деятельности.

The article discusses the theoretical and practical aspects of the transformation of the professional activity of a university teacher in the conditions of digitalization of higher education. The features of the development of digital technologies to be used in education, the formation of digital literacy, as well as the requirements to the personality of a teacher in modern conditions of society development are revealed. The experience of domestic and foreign teachers in the implementation of digital education at the university is summarized. The results of the study on the readiness for the use of digital technologies by modern university teachers are also presented. Higher education institutions and teaching staff are faced with the question of whether they are ready to use digital technologies to implement the CPP in the conditions of digitalization of education. We conducted a mini-study among the teachers of the Almaty Technological University. Using the questionnaire method, the level of readiness of teachers to use digital technologies was investigated. The questionnaire consisted of 20 questions concerning various skills and competencies necessary for the implementation of digital education (informational competence, digital literacy, stress tolerance, time management, establishing effective communication and feedback, flexibility of thinking, etc.). The results of a study of psychological readiness for the use of digital technologies by modern university teachers are also presented. It is recommended that managers and employees of educational organizations regularly take qualification courses and improve the overall level of development of professionally significant knowledge, Keywords: digitalization of higher education, digital literacy, professional psychological competence of a teacher, university teacher, psychological preparation for the use of digital technologies, transformation of professional activity.

Мақалада жоғары білім беруді цифрландыру жағдайында ЖОО оқытушысының психологиялық кәсіби қызметін трансформациясының теориялық және практикалық аспектілері қарастырылған. Білім беру процесінде қолданылатын цифрлық технологиялардың дамуы, цифрлық сауаттылықты қалыптастыру ерекшеліктері, сондай-ақ қоғам дамуының қазіргі жағдайында педагогтың тұлғасына қойылатын талаптар ашылды. ЖОО-да цифрлық білім беруді жүзеге асыру бойынша отандық және шетелдік педагогтардың тәжірибесі жинақталды. Жоғары оқу орындары мен ПОҚ алдында білім беруді цифрландыру жағдайында КҚО жүзеге асыру үшін цифрлық технологияларды қолдануға дайын ба деген сұрақ туындайды. Біз Алматы технологиялық университетінің оқытушылары арасында шағын зерттеу жүргіздік. Сауалнама әдісі арқылы оқытушылардың цифрлық технологияларды қолдануға дайындық деңгейі зерттелді. Сауалнама цифрлық білім беруді іске асыру үшін қажетті әртүрлі дағдылар мен құзыреттерге қатысты 20 сұрақтан тұрды (ақпараттық құзыреттілік, цифрлық сауаттылық, стресске төзімділік, тайм-менеджмент, тиімді коммуникация мен кері байланысты жолға қою, ойлаудың икемділігі және т.б.). Сондай-ақ, университеттің заманауи оқытушыларының цифрлық технологияларды қолдануға психологиялық дайындығын зерттеу нәтижелері ұсынылған. Білім беру ұйымдарының басшылары мен қызметкерлеріне үнемі біліктілік курстарынан өтіп, кәсіби маңызды білімнің, ақыл-ойдың жалпы даму деңгейін арттыру ұсынылады. Кілтті сөздер: жоғары білім беруді цифрландыру, цифрлық сауаттылық, педагогтың кәсіби психологиялық құзыреттілігі, ЖОО оқытушысы, цифрлық технологияларды пайдалануға психологиялық дайындық, кәсіби қызметінің трансформациясы.