Διερεύνηση της σχέσης μεταξύ retinol binding protein 4 και της αντίστασης στην ινσουλίνη στον αιμοκαθαιρόμενο πληθυσμό
Authors: Παπαβασιλείου Βασίλειος 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Η δεσμεύουσα-τη-ρετινόλη πρωτεΐνη 4 (Retinol Binding Protein 4 - RBP-4) είναι η μοναδική, ειδική πρωτεΐνη-μεταφορέας της ρετινόλης (βιταμίνη Α) στο αίμα και ως πρόσφατα η μόνη γνωστή της λειτουργία ήταν η μεταφορά της ρετινόλης στους ιστούς. Νεότερες μελέτες έχουν δείξει ότι η RBP-4 φαίνεται να εμπλέκεται στην εμφάνιση της χρόνιας φλεγμονής καθώς και στην ανάπτυξη της αντίστασης της ινσουλίνης. Η αντίσταση στην ινσουλίνη και η χρόνια φλεγμονή είναι συνήθεις χρόνιες καταστάσεις σε ασθενείς με τελικού σταδίου νεφρική νόσο (ΧΝΝ) που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση. Ωστόσο, δεν είναι γνωστό κατά πόσο τα επίπεδα της RBP-4 είναι αυξημένα στους ασθενείς με ΧΝΝ τελικού σταδίου και εάν σχετίζονται με παράγοντες που εμπλέκονται στην ανάπτυξη της αντίστασης στην ινσουλίνη.Σκοπός: Ο σκοπός λοιπόν της παρούσας μελέτης ήταν να εξετάσει τα επίπεδα της RBP-4 στους αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς και να διερευνήσει την πιθανότητα συσχέτισης των επιπέδων της με την αντίσταση στην ινσουλίνη, σε ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου υπό αιμοκάθαρση. Μεθοδολογία: Συμμετέχοντες αναζητήθηκαν μεταξύ των ασθενών με ΧΝΝ τελικού σταδίου (ομάδα HD), οι οποίοι βρίσκονταν υπό συστηματική αιμοκάθαρση στη Μονάδα Τεχνητού Νεφρού του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας και “υγιών” εθελοντών από την ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλίας. Οι εθελοντές και των 2 ομάδων έπρεπε να πληρούν όλα τα κριτήρια εισαγωγής στη μελέτη. Μετά την έγγραφη συγκατάθεσή τους συμμετείχαν σε μια σειρά από δοκιμασίες και εξετάσεις για την αξιολόγηση της κλινικής τους εικόνας, σωματικής σύστασης, ορμονικού προφίλ, αιματολογικών και βιοχημικών παραμέτρων, των επιπέδων αντίστασης στην ινσουλίνη με τον δείκτη Homeostasis Model Assessment Insulin Resistance Index (HOMA-IR) και των επιπέδων της RBP-4 πρωτεΐνης. Η μελέτη είχε έγκριση από την Επιτροπή Βιοηθικής και Δεοντολογίας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας και από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Αποτελέσματα: Στην παρούσα μελέτη συμμετείχαν 35 ασθενείς με ΧΝΝ τελικού σταδίου (ομάδα HD, 12Α/13Θ, 53,8±18,1 έτη) και 27 υγιείς συμμετέχοντες (ομάδα CON, 16Α/11Θ, 52,1±13,2 έτη) με φυσιολογικές τιμές κρεατινίνης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι αιμοκαθαιρόμενοι ασθενείς έχουν σημαντικά αυξημένα τα επίπεδα της RBP-4 σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Τα επίπεδά της δεν συσχετίστηκαν στατιστικά σημαντικά με τα επίπεδα αντίστασης στην ινσουλίνη αλλά κυρίως με παράγοντες όπως η γλυκόζη νηστείας, η ολική χοληστερόλη, τα επίπεδα σιδήρου καθώς και οι θυρεοειδικές ορμόνες και η παραθορμόνη. Ο δείκτης ΗΟΜΑ-IR βρέθηκε να σχετίζεται με τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά των ασθενών. Συμπεράσματα: Τα επίπεδα της RBP-4 είναι αυξημένα στους αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς. Φαίνεται δε πως η πρωτεΐνη αυτή εμπλέκεται σε μεταβολικά μονοπάτια χρόνιας φλεγμονής. Δεν βρέθηκε ωστόσο κάποια σημαντική συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων της RBP-4 και της αντίστασης στην ινσουλίνη, όπως αυτή αξιολογήθηκε από τον δείκτη ΗΟΜΑ-IR. Συμπερασματικά, τα επίπεδα της RBP-4 θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα σημαντικό δείκτη για την αξιολόγηση του μεταβολικού προφίλ των αιμοκαθαιρόμενων ασθενών και δυνητικά να θεωρηθούν ένα υποστηρικτικό προγνωστικό εργαλείο για την παρακολούθηση της υγείας των ασθενών με χρόνια νεφρική νόσο.