bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
GAMBARAN TINGKAT PENGETAHUAN SISWA TENTANG PERTOLONGAN PERTAMA PADA KECELAKAAN DI KELAS XI SMA ST. PETRUS MEDAN TAHUN 2024
Authors: Merry Prina Br Regar  , Jagentar Parlindungan Pane  , Murni Sari Dewi Manullang
Published: January 2025

First Aid for Accidents (P3K) is the action of providing first aid to accident victims before taking them to a hospital, clinic or other health institution so that they can obtain further medical assistance from a doctor or paramedic. Accidents can occur in any group, one of which is school students. Based on the results of interviews, the majority said that students who faint will receive first aid at the UKS (school health unit). Accidents that occur at school are very diverse, such as children slipping which causes lacerations or bruises, food poisoning, choking on food, fainting and so on. The aim of this research is to determine the description of students' knowledge about first aid in accidents in class The sample is total sampling. This research instrument uses a first aid knowledge questionnaire sheet which has been tested as valid (Pearson product moment 0.361) and reliable (Cronbach Alpha 0.985). The results of this research showed that the description of the knowledge who have good knowledge about First Aid are 97 respondents (91.5%) and 9 respondents (8.5%) have sufficient knowledge. The solution that can be implemented so that all students can have good knowledge is to provide health education so that they can increase students' knowledge and skills in providing first aid in accidents.
KONSENTRASI ANDALIMAN SEBAGAI DAYA PENOLAKAN NYAMUK SEBAGAI VEKTOR PENYAKIT MENULAR DI KABANJAHE
Authors: Nurmala Hayati Sihombing  , Susanti Br. Perangin-angin
Published: January 2025

Andaliman plant (Zanthoxylum acanthopodium) is one of the plants in the province of Sumatera Utara.  Andaliman fruit have antioxidant activity, larvacide, analgesic, antimicrobial, and antifungal besides for maintain the color and aroma of food (Ginting et al., 2022). The compounds were flavanoid, saponin, alkaloid, and tannin, where be use cost-effective environment safety. This study aims to determine of protective power fruit andaliman extract as a natural repellent at concentrations 20 gr, 40 gr and 60 gr. The benefits is to determine the protective power of fruit andaliman extract as a repellent, so it can be input for the community and health services in efforts to control infectious diseases by mosquitoes. The research method is experimental (laboratory experiment) with control .The experimental and control groups are compared. The population  was all mosquitoes. Sample was 100 mosquitoes for three repetitions; 20 gr, 40 gr and 60 gr of Andaliman fruit extract. Before becoming adult, researchers bred mosquitoes from larvae and provided containers and maintained them until they became adult. Data analysis using One way ANOVA test was conducted to determine whether there was a difference in the effect of each concentration. The results of the study show there is an effect of differences of protective power in each concentration of andaliman extract (p-value=0.000). If sorted from highest to lowest protective power  are  60 gr 9 minutes, 60 gr 6 minutes, 40 gr 9 minutes, 60 gr 3 minutes, 20 gr 9 minutes, 40 gr 3 minutes, 40 gr 6 minutes, 20 gr 6 minutes and 20 gr 3 minutes. The results, fruit andaliman extract can be used as a basic igredient  repellents, but further research is still needed on the content of the active substances, allergic reactions and sensitivity to skin.
THE ROLE OF HUMAN CAPITAL IN THE DEVELOPMENT OF AN INNOVATIVE ECONOMY
Authors: Anar Mammadov, Ilyas Veliev Anar Mammadov, Ilyas Veliev
Published: January 2025

This article presents how resources based on knowledge, education and skilled labor support economic growth and technological innovation, this article explores the critical role that human capital plays in helping to create an innovative economy. The study looks at how investment in workforce development, education and research skills are important catalysts for economic transformation, examining the complex link between human capital and innovation. The study shows through both qualitative and quantitative assessments that countries with high levels of human capital typically have higher productivity, more innovative products, and a stronger competitive advantage in the global market. On the other hand, countries with lower levels of human capital often face barriers to innovation, such as limited ability to conduct research and development.
Keywords: workforce, education, competitiveness, economic development, innovation, human capital.
BİOTİBBİ KOMPLEKSLƏRDƏ İNTELLEKTUAL ÖLÇMƏ VASİTƏLƏRİ
Authors: Nərmin Gülməmmədli, Maya Kərimova Nərmin Gülməmmədli, Maya Kərimova
Published: January 2025

Məqalə biotibbi komplekslərdə intellektual ölçmə vasitələrinin tətbiqi, əhəmiyyəti və gələcək perspektivlərini araşdırır. Müasir tibbi diaqnostika və müalicə proseslərində dəqiq və etibarlı ölçmələrin əhəmiyyəti nəzərə alınaraq, süni intellekt və maşın öyrənməsi texnologiyalarının bu sahədə tətbiqi imkanları təhlil edilir. Məqalədə həm də,bu cür sistemlərin üstünlükləri, çətinlikləri və etik məsələləri də müzakirə olunur.Məqalədə həmçinin bir neçə növ intellektual ölçmə vasitələri araşdırılır və müzakirə olunur.İlk olaraq, biotibbi komplekslərdə istifadə olunan müxtəlif növ intellektual ölçmə vasitələri təsnif edilir və onların işləmə prinsipləri izah olunur. Buraya yüksək həssaslığa malik görüntüləmə sistemləri (MRI, CT, PET), molekulyar səviyyədə analiz aparmağa imkan verən müasir biosensorlar və gündəlik həyatda istifadə olunan geyilə bilən texnologiyalar daxil edilir. Hər bir texnologiyanın üstünlükləri və çatışmamazlıqları müqayisəli şəkildə təhlil edilir. Daha sonra, süni intellekt və maşın öyrənməsi alqoritmlərinin bu ölçmə vasitələrinə inteqrasiyası prosesi araşdırılır. Məqalə, böyük həcmli tibbi verilənlərin emalı, mürəkkəb görüntülərin interpretasiyası və real vaxt rejimində xəstə monitorinqi kimi sahələrdə AI və ML-in tətbiqinin əhəmiyyətini vurğulayır. Xüsusilə də, dərin öyrənmə modellərinin radioloji görüntülərin analizində və patoloji nümunələrin təsnifatında göstərdiyi yüksək effektivlik müzakirə olunur.
Nəhayət, məqalə biotibbi komplekslərdə intellektual ölçmə vasitələrinin gələcək inkişaf perspektivlərini araşdırır.
Açar sözlər: intellektual ölçmə vasitələri, biotibbi komplekslər, süni intellekt, maşın öyrənməsi, tibbi diaqnostika, görüntüləmə sistemləri, geyilə bilən texnologiyalar, böyük verilənlər, fərdiləşdirilmiş tibb, etik məsələlər, tibbi məlumatların təhlükəsizliyi, rəqəmsal səhiyyə, innovativ tibbi avadanlıqlar.
ON POSSIBILITY OF APPLICATION OF LOW-STATIC TEMPERATURE OF GAS FLOWS IN JET DEVICES FOR GAS SEPARATION
Authors: Rufat Mangushev Rufat Mangushev
Published: January 2025

In this article we consider and discuss a problem of achieving low-static temperatures of gas flows in adiabatic expansion of gas versus throttling of gas flows in case of a sudden pressure gradient, like, for example, during pressure reduction to 10 MPa in the low-temperature gas separators (LTS) and discuss calculation results obtained at three different gas flow regimes: transonic, sonic, and supersonic gas flow regimes with Mach number higher than 0.6. As situations of adiabatic expansion of gas due to a sudden unexpected pressure drop occur rather often in the industry, especially in narrowing parts of the gas transport system and cause significant deficiencies and outright harm in form of formation of icicles and hydrates, which subsequently further narrow the flow through the narrowing nozzles and similar equipment effectively blocking it. Alongside with that such damage can potentially pose corrosion hazard with subsequent failure of the equipment. This is especially relevant during gas separation and transporting. Furthermore, such motion causes significant alterations to the speed of sound registered around the narrowing nozzles, latches, control valves and such other devices. The results obtained in the calculations, that are nigh to impossible to obtain empirically, and basic parameters are representative of typical work modes of jet apparatuses used in gas separators when achieving low-static temperatures.
Keywords: Pressure, temperature, velocity, adiabatic expansion, adiabatic cooling, gas flow.
ОБ ОДНОЙ МЕТОДИКЕ ОПРЕДЕЛЕНИЯ ВРЕМЕНИ ПРОВЕДЕНИЯ ОЧИСТНЫХ РАБОТ НА ВЫКИДНЫХ ЛИНИЯХ
Authors: Ругия Аскерова Ругия Аскерова
Published: January 2025

Эксплуатация трубопроводных линий в системе добычи, промыслового сбора и транспортировки продукции скважин сопряжена с возникновением различных осложнений, связанных с отложениями. Так в частности, в выкидных линиях скважин наблюдаются отложения парафина, солей и других соединений. Эти осложнения потенциально могут привести к частичной или полной закупорке трубопровода, к гидравлическому удару и разрыву трубопровода, что сопровождается в конечном счете со значительными потерями продукции, длительными простоями в работе скважин. Для избежания от перечисленных выше негативных последствий на выкидных линиях в календарном порядке производятся мероприятия по их очистке
Для каждой выкидной линии в ходе эксплуатации замеряются значения давления в начале и в конце линии, расхода, температуры, газового фактора, производительности линии и другие показатели. В какой мере по характерной динамике изменения этих показателей, взятых отдельно или в определенных сочетаниях можно идентифицировать начало возникновения осложнений в выкидной линии и определить время безотлагательного проведения очистных мероприятий являлись основными задачами проведенных в настоящей работе исследований.
Для оценки времени начала проведения очистных работ на выкидных линиях скважин в работе было обосновано применение элементов теории «катастроф». Предлагаемая ссответствующая методика была апробирована на выкидных линиях действующих скважин месторождения «Булла-Дениз» (Азербайджан).
Результаты проведенных исследований могут быть рекомендованы для практического применения на нефтегазодобывающих предприятиях республики.
Ключевые слова: выкидная линия, отложения, очистка линии, раннее диагностирование, математическая модель.
OPTIMIZED PROCESS OF VERIFICATION OF MEASUREMENT METHODS TO IMPROVE THE ACCURACY OF CRUDE OIL AND CRUDE OIL PRODUCT QUALITY
Authors: Farid Kazimov, Arzu Ibrahimova Farid Kazimov, Arzu Ibrahimova
Published: January 2025

Verification is the provision of objective evidence that a given object fully satisfies the established requirements. If we consider a measurement technique as an object, then verification is the process of confirming that the technique meets the requirements established for it, primarily the requirements for obtaining results from it of the required level of quality (in other words, providing reliable information).
During the process of method verification, the user of an analytical method should apply several fundamental tenets of analytical chemistry as they relate to the development and implementation of test methods. It is important to make the distinction between the validation of a test method by a standards-developing organization and the implementation of that test method by a laboratory. Whether the test method was developed by a committee of experts or by one individual in a company laboratory, the laboratory shall implement the method in the laboratory and shall demonstrate that the method is being performed sufficiently well and that the results meet the goals for data quality. That is, they should ascertain that the measurement process provides sufficient levels of performance fit for the purpose of testing the materials at hand. It is advisable to determine and document performance characteristics of the method including repeatability precision, limit of detection, limit of quantification, and perhaps other parameters. The laboratory is advised to evaluate the method for bias and for susceptibility to introduction of bias (namely, ruggedness).
Method validation is a process of demonstrating that the method meets the required performance capabilities. International standards such as ISO/IEC 17025, certifying bodies, and regulatory agencies require evidence that analytical methods can produce valid results. This applies to laboratories using published standard test methods, modified standard test methods, and in-house test methods.
Keywords: verification of method, quality control, precision, certified reference material, calibration.
ANALYSİS AND DEVELOPMENT PATHS OF STRATEGİC PLANNİNG İN THE CONTEXT OF ENTERPRİSE PRODUCTİON DİVERSİFİCATİON: THE CASE OF MONDELĒZ INTERNATİONAL
Authors: Fuad Guliyev, Murad Mammadov Fuad Guliyev, Murad Mammadov
Published: January 2025

Businesses need to adapt their strategy in order to stay competitive and achieve sustainable growth, given the swift changes in the global economy and the heightened competition. Especially when used in conjunction with production diversification, strategic planning is a key tool for overcoming these obstacles. By using this tactic, businesses can expand into new markets, add new products to existing lineups, and innovate to satisfy changing customer needs. One of the biggest food producers in the world, Mondelēz International, is a prime illustration of how diversification may be used to promote long-term growth and market leadership. The company has actively explored diversification in recent years by growing its product lines, entering new markets, and creating innovative solutions for sustainable goods and foods that are health-conscious.
With this strategy, Mondelēz International can stay competitive in the market while addressing important issues like environmental sustainability and shifting customer preferences. However, thorough market and organizational analysis, along with a profound comprehension of external issues like governmental restrictions and worldwide economic trends, are essential for the success of such diversification activities. Modern management strategies, including as digital transformation, corporate intelligence, and sustainable production processes, are key to Mondelēz International's strategy.
In order to maximize strategic planning, the analysis of Mondelēz's diversification strategy also emphasizes the significance of strengthening supply chains, promoting innovation and research, and implementing more adaptable resource management techniques. Furthermore, mergers and strategic alliances are essential for improving the competitiveness of the business on the international scene. Thus, strategic planning in the area of diversification guarantees that the company is resilient in the face of globalization, changing consumer preferences, and the growing demand for sustainability, in addition to facilitating economic growth.
Keywords: Strategic planning, Production diversification, Mondelēz International, Sustainable development, Competitiveness, Business analytics.
AZ SERİYALI KOMPOZİSİYALARIN DAYANIQLI SU-NEFT EMULSİYALARIN DEEMULSASİYA PROSESİNƏ TƏSİRİNİN TƏDQİQİ
Authors: Hüseyn Qurbanov, Aysel Qasımzadə Hüseyn Qurbanov, Aysel Qasımzadə , Zeynəb Abdullayeva Zeynəb Abdullayeva
Published: January 2025

Anomal xassəli xam neft nümunələri kimi Abşeronneft, Sanqaçal və Daşgil neftindən istifadə edilmişdir. Abşeronneft, Sanqaçal və Daşgil neft nümunələrinin sulaşma dərəcələri uyğun olaraq 35%, 30%, 32% olmuşdur. Kompozisiya kimi laboratoriya şəraitində yeni hazırlanmış və şərti adları AZ-1, AZ-2, AZ-3, AZ-4 olan Az seriyalı kompozisiyalardan istifadə edilmişdir. Çoxsaylı laboratoriya sınaqları zamanı Az seriyalı kompozisiyaların optimal qatılıqları təyin edilmişdir. Deemulsasiya prosesi iki saat müddətində 20-50 0C temperaturlarda aparılmışdır. Təcrübələrin nəticələrinə əsaslanmaqla və məlum emperik düsturlardan istifadə etməklə kompozisiyaların hər bir qatılıqları və hər bir temperatur üçün qalıq suyun, ballast suyun miqdarı və eyni zamanda effektivlik dərəcələri hesablanmışdır.
Təyin edilmişdir ki, 50 0C temperaturda 120 dəqiqə müddətində ən yüksək effektivlik göstərən AZ-4 kompozisiyasının reagentinin optimal qatılığının deemulsasiya effektliyi Abşeronneft nümunəsi üçün 99.8%, Sanqaçal neft nümunəsi üçün 99.9% və Daşgil neft nümunəsi üçün isə 99.8%, həmçinin Abşeronneft nümundə ballast suyun faiz miqdarı uyğun olaraq 0.1%, Sanqaçal neft nümunəsində 0.04%, Daşgil neft nümunəsində isə 0.09% təşkil edir. Həmçinin tədqiqat işinin yerinə yetirilməsi zamanı AZ seriyalı kompozisiyaların müxtəlif qatılıqlarının 50 0C temperaturda Abşeronneft, Sanqaçal və Daşgil neft nümunələrində xlorid duzların və mexaniki qarışıqların miqdarına təsiri də tədqiq edilmişdir və məlum olmuşdur ki, AZ-1, AZ-2, AZ-3, AZ-4 kompozisiyalarının Abşeronneft nümunəsində miqdarının 100-500q/t intervalında artması nəticəsində xlorid duzlarının və mexaniki qarışıqlarının miqdarı uyğun olaraq 421.8-175.9mq/l, 408.2-120.8 mq/l, 411.3-134.2 mq/l, 386.9-54.8 mq/l və 1.7523-0.2778%, 1.6304-0.0907%, 1.5917-0.0985%, 1.2963-0.0138% arasında azalır.
Açar sözlər: kompozisiyalar, su-neft emulsiyası, aqreqativ və kinetik davamlı, anomal xassəli neft, deemulsasiya, təsir effekti
ÖLKƏNIN BANK SISTEMINDƏ RƏQƏMSALLAŞMANIN DÜNYA TƏCRÜBƏSININ TƏTBIQI IMKANLARI
Authors: Mübariz Bağırov, Cabbar Cəlilov Mübariz Bağırov, Cabbar Cəlilov
Published: January 2025

Almaniyada rəqəmsal bank xidmətlərinin təkamülü 2000-ci illərin əvvəllərində onlayn bankçılığın tətbiqi ilə başladı. Son on ildə banklar texnoloji irəliləyişlər, müştərilərin gözləntiləri və fintech firmalarının artan rəqabəti hesabına rəqəmsallaşma səylərini sürətləndiriblər. Almaniyada kommersiya banklarının rəqəmsallaşmasına bir neçə amil səbəb olub. Birincisi, təhlükəsiz rəqəmsal platformaların inkişafı və təkmilləşdirilmiş kibertəhlükəsizlik də daxil olmaqla, texnoloji yenilikdir. Banklar müştəriləri üçün qüsursuz, təhlükəsiz və rahat xidmətlər təqdim etmək üçün rəqəmsal infrastruktura böyük sərmayə qoyublar. İkinci amil istehlakçı davranışıdır. Müasir bank müştəriləri rəqəmsal kanallar vasitəsilə bank xidmətlərinə 24/7 çıxış gözləyirlər. Alman Bankirlər Assosiasiyasının (Deutsche Bankers Verband, 2021) araşdırması göstərdi ki, gənc müştərilər rəqəmsal bankçılıq xidmətlərindən istifadəyə xüsusilə meyllidirlər, 18-34 yaşlı şəxslərin 80%-i ənənəvi filialdaxili xidmətlərdən daha çox onlayn bankçılığı üstün tuturlar.
Çin kommersiya banklarında rəqəmsallaşmanın əsas amillərindən biri fintech (maliyyə texnologiyası) inteqrasiyasıdır. Alipay və WeChat Pay kimi onlayn ödəniş sistemlərinin yüksəlişi bank xidmətlərinin çatdırılmasında inqilab etdi. Zhang və başqalarına görə (2016), fintech innovasiyası milyonlarla Çin istehlakçısının gündəlik maliyyə fəaliyyətlərinin ayrılmaz hissəsinə çevrilmiş mobil bankçılıq proqramlarının sürətlə mənimsənilməsinə səbəb olmuşdur (Zhang J., Liu L., Wang Y., 2016: s. 101). Bu, ənənəvi bankları rəqabət qabiliyyətli qalmaq üçün bu texnologiyalara uyğunlaşmağa və qəbul etməyə məcbur etdi. Yaponiyada kommersiya banklarının rəqəmsallaşdırılması son on il ərzində ölkənin maliyyə sektorunun diqqət mərkəzinə çevrilib. Yaponiyanın dünyanın ən texnoloji cəhətdən inkişaf etmiş ölkələrindən biri olması ilə rəqəmsal bankçılığa keçid həm təbii təkamül, həm də müxtəlif iqtisadi və demoqrafik çağırışlara strateji cavab olmuşdur.
Açar sözlər: rəqəmsallaşma, bankçılıq, dünya təcrübəsi, tətbiq, mobil bankçılıq.
К ВОПРОСУ ПРОВЕДЕНИЯ ГРП И ВЫБОР СКВАЖИН-КАНДИДАТОВ ДЛЯ ЕГО ЭФФЕКТИВНОГО ОСУЩЕСТВЛЕНИЯ
Authors: Абидин Мустафаев, Джавидан Амирасланов Абидин Мустафаев, Джавидан Амирасланов
Published: January 2025

Статья посвящена изучению гидравлического разрыва пласта (ГРП) как ключевого метода повышения эффективности добычи нефти, особенно на месторождениях, находящихся на поздней стадии разработки.
Осуществление гидравлического разрыва пласта в море связано с определенными инвестиционными рисками. При проектировании ГРП следует тщательно отбирать скважины –кандидаты для выполнения в программе мероприятия. В статье рассматривается возможность использования минимального рентабельного дебита, как критерий включения в программу ГРП.
Нефтепромысловая практика показывает, что для служения затрат более эффективно осуществлять ГРП в нескольких скважинах в пределах одного нефтегазового управления за один выезд флота с ГРП с бригадой. Рациональное использование техники частично снижает себестоимость мероприятия. В работе рассматриваются геологические, технологические и экономические аспекты, влияющие на эффективность ГРП. Применяются методики потенциальных функций и ранговой классификации для отбора скважин, демонстрирующие высокую точность прогнозирования результативности обработки.
Ключевые результаты включают повышение эффективности отбора углеводородов за счет применения модифицированных подходов к проектированию ГРП, оптимизации параметров трещин, а также снижения скин-фактора. Методика позволяет учитывать как количественные, так и качественные параметры, влияющие на результативность ГРП, что повышает точность прогнозов и экономическую целесообразность мероприятий.
Основные выводы подчеркивают значимость интеграции технологических инноваций с экономическими критериями при планировании и реализации ГРП. Представленные методы демонстрируют потенциал повышения нефтеотдачи и производительности скважин, что способствует более полному использованию оставшихся запасов углеводородов и вовлечению в разработку ранее неактивных зон.
Ключевые слова: гидравлический разрыв пласта (ГРП), эффективность добычи нефти, скважины-кандидаты, оптимизация параметров, экономическая целесообразность.
GÖZ DAMAR ANOMALİYALARININ TƏSNİFATI VƏ XÜSUSİYYƏTLƏRİ
Authors: Səbuhi Talıbzadə, Sevinc Abdullayeva Səbuhi Talıbzadə, Sevinc Abdullayeva
Published: January 2025

Bu məqalədə göz damar anomaliyalarının diaqnostikası və müalicəsində müasir texnologiyaların rolu araşdırılır. Göz damar anomaliyaları, xüsusilə retinal və xoroidal damar şişləri və malformasiyaları nadir hallarda rast gəlinir, lakin vizual sağlamlıq və sistemik xəstəliklər baxımından əhəmiyyət kəsb edir. Bu patologiyaların erkən mərhələdə aşkarlanması və müalicəsi görmə itkisinin, retina qopmalarının və qlaukoma kimi ağırlaşmaların qarşısını almaq üçün çox vacibdir. Ultrasəs dopleroqrafiya, optik koherens tomoqrafiya (OCT) və fluoressein angiografiyası bu anomaliyaların aşkarlanmasında mühüm rol oynayır. Dopleroqrafiya qan axınının hərəkətini və damar strukturunu qeyri-invaziv şəkildə qiymətləndirir; OCT gözün qatlarının yüksək dəqiqliklə görüntülənməsini təmin edir; fluoressein angiografiya isə kapilyar şəbəkələri izləmək və eksudativ dəyişiklikləri müəyyən etmək üçün əvəzolunmaz üsuldur.
Müalicə yanaşmaları şişin ölçüsü, yerləşməsi və mərhələsinə görə dəyişir. Fotodinamik terapiya (PDT) Verteporfin istifadə edərək, şiş hüceyrələrini hədəfləyir və ətraf toxumalara zərər vermədən onları məhv edir. Kiçik şişlər lazer fotokoagulyasiya ilə müalicə olunur, daha böyük şişlər isə krioterapiya və ya radioterapiya tələb edir. İrəliləmiş hallarda vitreoretinal cərrahiyyə tətbiq edilir. Anti-VEGF terapiyası isə bəzi hallarda eksudativ fəsadların və neovaskulyar dəyişikliklərin idarə edilməsində faydalıdır.
Açar sözlər: göz damar anomaliyaları, diaqnostik texnologiyalar, ultrasəs dopleroqrafiya, optik koherens tomoqrafiya (OCT).
RƏQƏMSAL PROTOTİPTEXNOLOGİYASININ NEFT VƏ QAZ SEKTORUNDA ÖLÇMƏ SİSTEMLƏRİNƏ İNTEGRASİYASI
Authors: Cəmil Dəmirov, Maya Kərimova Cəmil Dəmirov, Maya Kərimova
Published: January 2025

Rəqəmsal prototip texnologiyası (DT) son illərdə neft və qaz sənayesində mühüm inqilabi yenilik kimi qəbul olunmuşdur. Bu texnologiya fiziki aktivlərin rəqəmsal modellərini yaratmaqla onların vəziyyətini real vaxtda izləmək, təhlil etmək və proqnozlaşdırmaq imkanını təmin edir. DT texnologiyası əməliyyat proseslərinin səmərəliliyini artırmaq, təhlükəsizlik səviyyəsini yüksəltmək və xərcləri optimallaşdırmaq üçün geniş istifadə olunur. Xüsusilə mürəkkəb infrastruktur sistemlərinin, məsələn, dəniz platformaları və boru kəmərlərinin daha səmərəli idarə olunmasında rəqəmsal prototiplər əvəzolunmaz alətə çevrilmişdir.
DT texnologiyası sensorlardan toplanan məlumatların analizi əsasında əməliyyatların optimallaşdırılmasına, potensial nasazlıqların erkən mərhələdə aşkar edilməsinə və texniki xidmətlərin vaxtında həyata keçirilməsinə kömək edir. Bu, əməliyyatların fasiləsiz və təhlükəsiz şəkildə idarə olunmasını təmin edir. Məsələn, neft kəmərlərində təzyiq və axın kimi əsas parametrlər izlənilir, nəticədə kəmərdəki sızıntı və digər təhlükələr erkən aşkarlanaraq qarşısı alınır. Bununla yanaşı, DT texnologiyası texniki xidmətlərin optimallaşdırılması, qəza risklərinin azaldılması və aktivlərin ömrünün uzadılmasına şərait yaradır. Bu texnologiya həmçinin neft və qaz sektorunda ətraf mühitin qorunmasına və ekoloji davamlılığa mühüm töhfə verir. DT texnologiyası sayəsində avadanlıqların enerji istehlakı optimallaşdırılır və karbon emissiyalarının azalmasına nail olunur. Uzaq yerlərdə yerləşən obyektlərin monitorinqini asanlaşdıran rəqəmsal prototiplər real vaxt rejimində məlumat axını təmin edir, bu da texniki xidmətlərin daha çevik planlaşdırılmasına imkan yaradır.
Gələcəkdə DT texnologiyasının süni intellekt və maşın öyrənməsi alqoritmləri ilə birləşdirilməsi neft və qaz sektorunda əməliyyatların daha da avtomatlaşdırılmasını və səmərəliliyini artıracaq. DT texnologiyasının geniş tətbiqi və inkişafı sektorda rəqabət qabiliyyətini artıraraq əməliyyat risklərinin idarə edilməsini təkmilləşdirəcək və proseslərin optimallaşdırılmasına töhfə verəcəkdir.
Açar sözlər: rəqəmsal prototip texnologiyası, ölçmə sistemləri inteqrasiyası, texniki xidmətin optimallaşdırılması,uzaqdan monitorinq sistemləri.
ПОДЗЕМНЫЕ ХРАНИЛИЩА ГАЗА И ИССЛЕДОВАНИЕ ВЛИЯНИЯ ИХ НА ОКРУЖАЮЩУЮ СРЕДУ
Authors: Рамиль Алиев, Гюлара Иманова Рамиль Алиев, Гюлара Иманова
Published: January 2025

Подземные хранилища газа (ПХГ) — это ключевые элементы энергетической инфраструктуры, обеспечивающие стабильность энергоснабжения. Они используются для временного хранения газа, что позволяет управлять его распределением в периоды пикового спроса или перебоев в поставках. ПХГ поддерживают бесперебойную работу промышленности, ЖКХ и энергетики, гарантируя энергетическую безопасность.
Основными типами ПХГ являются истощенные газовые и нефтяные месторождения, соляные каверны и водоносные слои. Выбор типа хранилища зависит от геологических условий, технических характеристик и экономических факторов.
Преимущества ПХГ заключаются в гибкости и надежности энергетической системы. Однако их эксплуатация сопровождается экологическими рисками, такими как утечка метана, загрязнение воды и возможные техногенные землетрясения. Для минимизации воздействия необходимы инновационные технологии и системы мониторинга, а также экологическая реабилитация и международное сотрудничество.
ПХГ играют важную роль в переходе к устойчивой энергетике, поддерживая интеграцию возобновляемых источников энергии и способствуя экономической и экологической устойчивости.
Ключевые слова: подземные хранилища газа, экологическая безопасность, утечка газа, загрязнение вод, парниковые газы, мониторинг окружающей среды, устойчивое развитие, энергоэффективность, индуцированная сейсмичность, восстановление экосистем.
Reflexiones sobre el Internado Médico en el Perú post pandemia COVID-19
Authors: Perales-Che León Francisco Alejandro
Published: January 2025

La pandemia COVID-19, en el Perú, afectó muchas actividades, incluyendo el desarrollo del internado médico en los establecimientos de salud. Concluido el estado de emergencia en 2022, en el año 2023 retornaron los internos de medicina a los hospitales; sin embargo, se evidencia poca experiencia en prácticas hospitalarias, bajas habilidades para la interacción con pacientes reales, desarrollo de la relación médico-paciente y procedimentales, alta dependencia de dispositivos tecnológicos, problemas de salud mental, precarización del internado médico. Todo esto lleva a plantearnos algunas reflexiones y aprendizajes, como: la importancia de la preparación, la capacidad de resiliencia y adaptación, tener presente la salud mental, ser innovadores, aprovechar adecuadamente las nuevas tecnologías, no descuidar la empatía y humanidad ni la ética en la toma de decisiones, mantener el aprendizaje continuo y la colaboración interdisciplinaria.
REASONS FOR WEAR OF PLUNGER PAIRS AND INCREASING THEIR DURABILITY DUE TO THE USE OF BIOFUEL
Authors: RYABOSHAPKA Vadym , MELNYK Vitalii
Published: January 2025

Increasing the resource of various equipment units and assemblies has always been a priority task that allows not only to extend the service life of the equipment but also to avoid costs associated with its repair and downtime. The relevance of this work lies in the fact that a significant part of the equipment used for agricultural production is equipped with diesel engines. The fuel system of these engines is the most complex, expensive, and responsible unit. The reliability of its operation determines the power, economic, and environmental performance of the equipment that uses diesel engines. An analysis of tractor engine failures revealed that 30-50% of all failures are due to the fuel equipment. This is due to the low reliability of diesel engine fuel equipment under operating conditions. Therefore, manufacturers of precision parts aim to increase the resource of these parts.
The goal is formulated to establish the relationship between the causes of wear and the impact on the resource using biodiesel fuel and to set the main research tasks that require establishing a cause-and-effect relationship between different types of wear and the resource of plunger pairs. The object of research is the surfaces of plunger pairs in the environment of biodiesel fuel. The main research methods based on chemotology, tribology, physico-chemical, and operational properties of fuel and lubricants, elements of reliability theory are considered. Factors affecting the wear resistance of plunger pairs are examined, including fuel contamination with mechanical particles, increased water content in the fuel, and the impact of elastic deformations during the installation of new plunger pairs in the high-pressure pump. The two main factors affecting the wear of plunger pairs are highlighted, one of which cannot be influenced by operational measures, while the other can be changed by using alternative fuel. A scientific hypothesis within this topic is formulated. The results of the initiative research work 0122U002187 are presented in this scientific paper.
FEATURES OF THE INFLUENCE OF THE TECHNICAL PARAMETERS OF ASYNCHRONOUS MOTOR ON THE FORMATION OF IT'S THREE-PHASE STATOR CURRENT SYSTEM
Authors: HRANIAK Valerii , KUPCHUK Ihor , ZLOTNITSKYI Viacheslav , SAFTIUK Yaroslav
Published: January 2025

In recent decades, there has been a growing trend towards the increasing role of automated electric drives implemented based on asynchronous motors. This trend is driven by several objective factors, among which the main ones are the development of mathematical models of asynchronous motors, leading to increased accuracy and functional capabilities of their control systems, and active advancement in power semiconductor technology, resulting in improved efficiency and reduced cost of power frequency converters.
It is worth noting that a consequence of modern technical progress is the increase in complexity, cost, and technological sophistication of industrial equipment, thus leading to potential losses accompanied by its malfunction during operation. Another trend in the development of industry, both in Ukraine and in most industrially advanced countries, is the increase in the quantity of electrical equipment that has reached its nominal service life. Since there is an inverse proportional relationship between reliability and operating time of rotating electric machines, it is quite logical and evident that this leads to the growing relevance of building highly efficient systems for their diagnostics.
The article justifies the expediency of applying current-based diagnostic methods for asynchronous motors, which do not require intervention in the construction of the electric machine, allowing simplification of the design of the diagnostic system and reducing capital costs for its construction. It also theoretically substantiates the functional relationship between the technological parameters of an asynchronous motor and the frequencies of the components of the current signal of its stator circuit, on which their influence will manifest, which in perspective will allow identifying abnormal deviations from the corresponding technological parameters by monitoring the harmonic components of the stator current.
RESEARCH OF A FLEXIBLE SCREW CONVEYOR FOR DISPOSAL OF AGRICULTURAL LAND DAMAGED BY MILITARY ACTIONS
Authors: TROKHANIAK Oleksandra , YAROPUD Vitalii
Published: January 2025

The article examines the damage and destruction of the fertile soil layer because of military operations, in particular the detonation of various types of explosive objects, and the level of contamination of agricultural soils with heavy metals and other harmful substances is studied. A method of restoring the surface of damaged lands due to bombing is proposed, which involves first cleaning the sinkholes from damaged and contaminated soil with heavy metals and other dangerous substances. If a dangerous concentration of heavy metals and other dangerous substances is detected on the surface of the funnel, then the removed contaminated layer of soil must be disposed of. During disposal of the removed contaminated soil layer, it is proposed to use a flexible screw conveyor with a sectional screw working body. The structural scheme of the experimental installation with the attachment system of the machine-tractor unit and a flexible screw conveyor is shown. The axial speed and power of transporting damaged and contaminated soil by the sectional working body of the screw conveyor along the curved route were determined. The calculation showed that the angular velocities of the adjacent sections are almost the same.
This study draws attention to the importance of soil condition monitoring after restoration works. Forecasting the possible environmental consequences of using the proposed methods is an important aspect to prevent further pollution. In addition, the results of the experiments can serve as a basis for the development of new cleaning technologies adapted to specific conditions. It is also important to take into account the impact of land restoration on the local ecosystem and agricultural practices, which can positively affect the restoration of soil fertility.
RATIONALE FOR THE TECHNOLOGICAL PROCESS OF RESTORATION OF WORKING SURFACES OF JOININGS OF ROLLING BEARINGS
Authors: HORBENKO Oleksandr , PADALKA Viacheslav , KHARAK Ruslan
Published: January 2025

The article examines the processes that occur during the operation of the mating surfaces of machine parts, and analyzes the factors that influence their operational characteristics. Zokrema, the specificity of the vicorization of polymer materials in the process of updating the seating shafts and housings under the forging rollers was observed. The completeness of the separation of technological processes aimed at increasing the wear resistance of the working surfaces of these parts has been demonstrated.
Theoretical dimensions are presented that allow one to determine the basic parameters of the repeated bending of shafts, housings and rollers by rolling ways to compensate for changes in geometric dimensions of the surface after operation. It is indicated that the durability of the work depends to a large extent on ensuring the inviolability of the roller rings, which includes their checking. For this purpose, the necessary tensions at the landings, plastic deformation of micro-irregularities on the surface of the parts have been ensured, and methods of wear compensation have been introduced.
The advantages of the use of polymer materials, which are characterized by high physical and mechanical strength, in technological processes of folding and updating parts have been analyzed. The use of polymer compositions makes it possible to reduce the wear on the surface of parts and their surfaces, such as reducing rubbing, as well as increasing the development of fretting corrosion. Protective, polymer coatings perform the function of microshock absorbers, reducing stress in contact areas and increasing the durability of working surfaces.
The problem of choosing the optimal type of polymer materials and the maximum permissible gap and tension in the couplings, which will ensure the unbreakability of the rings and durability before they are tested, is carefully examined.
The robot has identified the main directions of further investigations, regardless of the importance of the power of polymer materials, which will ensure the greatest durability of the device during different types of use. The research results indicate the promise of high-quality polymer materials for increasing the wear resistance of working surfaces and extending the service life of robotic machines and equipment.
STRUCTURAL AND FUNCTIONAL PROTOTYPING OF THE EXECUTIVE PART OF THE ANGULAR MANIPULATOR ROBOT
Authors: Ihor KUPCHUK Ihor KUPCHUK
Published: January 2025

In today's conditions of total digitization and informatization of all spheres of activity, more and more agro-industrial enterprises direct their resources to the development and implementation of modern technical and technological solutions, to modernize their own production capacities, with the prospect of ensuring competitiveness on domestic and foreign markets. In turn, such technological renewal of the agricultural sector of the economy is usually based on the use of high-tech systems of management, monitoring, control, management and automation of production processes, with the use of highly integrated SMART systems and the involvement of artificial intelligence technologies. Taking into account the significant volumes of cargo processing, agricultural enterprises, in particular in warehouses, a promising direction and reserve for ensuring high labor productivity is the use of robotic manipulators, and research is devoted to increasing their functionality and maneuverability, including through the use of intelligent control systems and optimization of the structure of executive mechanisms. relevant and will have practical value.
The article substantiates the conditions for ensuring functional and structural similarity and proposes criterion equations of similarity for a large-scale transition from a natural sample of an industrial manipulator to a physical model-prototype.
On the basis of the obtained criteria and using the scaling factors, the design parameters of the prototype were determined, a computer 3D model was developed, and based on the analysis of the trajectories, corrections were made to the linear dimensions of the manipulator and the ranges of angular movements of the links, as well as the compliance of the created prototype with the conditions of physical modeling was checked, according to the criteria of similarity.
Also, the article presents the process of manufacturing an angular manipulator by using additive technologies of layer-by-layer build-up of parts on a 3D printer.
ALGORITHM OF OPERATION OF THE MECHATRONIC SYSTEM FOR PROVIDING MICROCLIMATE OF PIGSTIES
Authors: YAROPUD Vitalii
Published: January 2025

The article analyzes modern technologies for keeping pigs, in particular the prospects for using mechatronic systems to ensure microclimate in pig houses. It was determined that deviations in microclimate parameters negatively affect the health, reproductive functions and growth of pigs, which leads to a decrease in the profitability of farms. An algorithm for the operation of a mechatronic system with adaptive air ventilation and energy-saving technical means has been developed, the parameters of which have been optimized using software modeling. Based on the adopted design and technological scheme of the mechatronic system for ensuring the microclimate of pig houses and the theoretical and experimental studies of its elements, an algorithm for its operation has been developed. The developed algorithm is implemented in the created simulation of the microclimate of a pig house in the Simcenter Star-CCM+ software package. According to the modeling, the temperature dynamics at each stage of the passage of the air flow through the developed microclimate system in the pig house throughout the year were obtained. The temperature of the air flow after passing through the ground heat exchanger and the indirect evaporation type heat exchanger approaches the values of zootechnical requirements. The process of cooling the air to a given temperature (22 °C) occurs without the use of additional air conditioning systems, and heating the air to a temperature of 18 °C requires additional switching on of heating elements. The dynamics of power consumption of the developed and classical microclimate systems in a pigsty for 16 machines was obtained. The obtained annual energy consumption for the developed microclimate system is 17528 kWh, which is 28.6 % less than the classical system (ventilation with a ground channel and a heating and air conditioning heat exchanger).
INNOVATIVE METHODS OF INCREASING THE EFFICIENCY OF SELECTING PLANTS
Authors: Vitalii YAROPUD Vitalii YAROPUD , DATSIUK Dmytro
Published: January 2025

In modern crop production, energy-saving technologies play a key role, being one of the most promising directions. This requires the introduction of new-generation agricultural machines that guarantee high-quality operations, in particular, the sowing of small-seeded crops. New constructions of agricultural machinery are developed with an emphasis on multi-functionality, energy efficiency and resource conservation.
Existing sowing machines often do not meet the requirements of universal seeders, which prompts the search for new solutions. One of such promising directions is the development of seeding technological processes, which are based on the formation of a uniform flow of seeds, using sowing devices of the new generation.
The development of the construction and technological scheme of the seeding device for the selection seeder and the substantiation of its parameters is an urgent and strategically important task for the modern agricultural sector.
In addition to this, it is important to consider the requirements for adapting new technologies to changing field conditions and climatic factors. The development of technologies that reduce seed losses, reduce energy costs and increase sowing accuracy is an integral part of this process. In addition, modern selection planters must integrate the latest automation systems that allow monitoring of sowing parameters in real time, which helps to reduce the human factor and improve the accuracy of operations.
The use of advanced materials and innovative designs improves the durability and performance of sowing devices. Lightweight materials reduce energy consumption, while modular constructions simplify maintenance and adaptability. Incorporating renewable energy sources, like solar-powered systems, further supports energy-efficient and eco-friendly agricultural practices.
The Halal Element in Organic Food Product: An Overview
Authors: Mat Zaid Azie Zurianie , Nordin Nadhirah , Wan Khairuldin Wan Mohd Khairul Firdaus
Published: January 2025

The intersection of halal and organic food represents a significant field of study within contemporary food science and religious practices. Both concepts are rooted in ethical, environmental, and health considerations but originate from distinct frameworks. Compliance with halal elements is crucial for enhancing product quality and safety, meeting the increasing health-conscious consumer demand, and strengthening consumer confidence in halal organic products. This study explores the compatibility and potential synergy between halal and organic food systems, highlighting key elements such as certification, farm management, production processes, and consumer perceptions. By critically analyzing existing literature, the study aims to bridge the gap in understanding and provide a foundation for future research in integrating these frameworks.This research employs an exploratory design, collecting data through documentation and field observation. Data obtained were analyzed using content analysis. Findings reveal that halal and organic certification processes are governed by separate authorities. The study anticipates future collaboration between certification bodies, producers, and researchers. The goal is to pave the way for an integrated halal-organic system that meets consumer demand and contributes to the sustainability of the global halal hub.
تحليل الأخطاء الإملائية في كتابة النون عوضًا عن التنوين لدى طلبة قسم الدراسات اللغة العربية بجامعة السلطان زين العابدين
Authors: WAN MAT WAN LISMA
Published: January 2025

Arabic is one of the greatest languages ​​and because it is related to the sciences of the Islamic religion, delving into it is important. However, it is necessary to master the study of spelling. Studying it is considered one of the most important studies among the rules of the Arabic language because it is in mastering the skill of correct writing. Because studying it is important, the researcher aimed in this research to analyze spelling errors in writing the letter “Noon” instead of “Tanween” among students of the Department of Arabic Language Studies in the second semester of the year 2023/2024 AD at Sultan Zainal Abidin University, due to the presence of many obstacles and defects in the skill of spelling. The qualitative-analytical approach was chosen in collecting and analyzing data according to the required goal. Among the objectives of the research, it seeks to show the extent of students’ level of understanding about writing the letter “Noon” instead of “Tanween”, and to show the percentage of correct words and the percentage of incorrect words. After collecting and analyzing the data, the researcher concluded that the percentage of correctness in writing the letter “noon” instead of “tanween” was only (12.9%), i.e. a very low degree, and the opposite was that the percentage of errors exceeded (87.1%), a very high degree. Given the results mentioned, it shows us the level of students’ ability in writing the letter “Noon” instead of “Tanween”. For example, the researcher suggested that the study of spelling in Malaysia should start early, i.e. from primary school, as they are prepared to enter religious schools, where most of the religious subjects were in Arabic.
Analysis of The Arabic Language Debate Strategy in the Asian Parliamentary Format for Developing Critical Thinking Skills Within the Debate Community
Authors: Lubis Hafidz Shiddiq Hamonangan , Kasim Eley Suzana
Published: January 2025

This study aims to investigate the effectiveness of the Arabic language debate strategy in the Asian Parliamentary format for developing critical thinking skills within the debate community. Using qualitative methods with thematic analysis, data were collected through interviews, documentation, and observation. The results show that participation in the Arabic language debate in the Asian Parliamentary format can enhance skills in argument analysis, evidence evaluation, and the construction of logical and structured arguments. Moreover, debates also play a crucial role in improving Arabic language skills such as vocabulary enhancement and public speaking. Debates help participants understand complex issues and think logically and systematically. Therefore, this debate strategy has proven effective in developing critical thinking and language skills within the debate community.