Μελέτη των ορμονών του φύλου και των υποδοχέων τους σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με στεφανιαία νόσο
Authors: Σαλτίκη Αικατερίνη 
Published: January 2014

Στόχος: Τα οιστρογόνα ενδεχομένως δρουν προστατευτικά ενώ τα ανδρογόνα επιβαρυντικά στο καρδιαγγειακό σύστημα στις γυναίκες. Πολυμορφισμοί των γονιδίων των οιστρογονικών υποδοχέων (ERα και ERβ) και του ανδρογονικού υποδοχέα (AR) ενδεχομένως επηρεάζουν την ευαισθησία των ιστών στα οιστρογόνα και στα ανδρογόνα. Σκοπός της μελέτης ήταν να διερευνήσουμε τη σχέση ορμονικών παραμέτρων και πολυμορφισμών των γονιδίων του ERα, του ERβ και του AR με τη βαρύτητα της ΣΝ σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Μεθοδολογία: Μελετήσαμε 174 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που υποβλήθηκαν σε στεφανιογραφία. Καταγράφηκε η βαρύτητα της ΣΝ (0, 1, 2, 3 στενωμένα αγγεία με >50% στένωση), το ιστορικό ΣΝ, το γυναικολογικό ιστορικό και ελέγχθηκαν ορμονικές και βιοχημικές παράμετροι. Μελετήθηκαν οι πολυμορφισμοί του ERα PvuII (c.454-397T>C) και XbaI (c.454-351A>G), του ERβ AluI (1730G>A) και RsaI (1082G>A) καθώς και οι πολυμορφισμοί του ΑR που προκύπτουν από το μήκος (CAG)n των επαναλαμβανόμενων αλληλουχιών (ΕΑ) του γονιδίου του AR. Αποτελέσματα: 75 γυναίκες είχαν 0, 39 είχαν 1, 37 είχαν 2 και 23 είχαν 3 αγγεία με σοβαρή στένωση στην αγγειογραφία. Η χρονική απόσταση από την εμμηνόπαυση ήταν σημαντικά μεγαλύτερη και ανεξάρτητη της χρονολογικής ηλικίας στις γυναίκες με ιστορικό στηθάγχης ή ΟΕΜ (p<0.03). Η ηλικία της εμμηνόπαυσης ήταν σημαντικά μικρότερη στις γυναίκες με 2 ΟΕΜ συγκριτικά με εκείνες που είχαν 0 ή 1 ΟΕΜ (p=0.04). Το ιστορικό ΟΕΜ παρουσίαζε αρνητική ανεξάρτητη συσχέτιση με τη συνολική διάρκεια έκθεσης σε ενδογενή οιστρογόνα (p=0.03, ANOVA). Βρέθηκε σημαντική συσχέτιση μεταξύ των ERα γονοτύπων PvuII και Xba1 με τη βαρύτητα της ΣΝ (p=0.008, p=0.021 αντίστοιχα) ανεξάρτητη από γυναικολογικούς ή προδιαθεσικούς παράγοντες για ΣΝ. Δεν ανευρέθηκε σημαντική συσχέτιση μεταξύ των πολυμορφισμών του γονιδίου του ERβ AluI και RsaI με τη βαρύτητα της ΣΝ. Φορείς του AluI είχαν χαμηλότερα επίπεδα λιπιδίων και δείκτες παχυσαρκίας (p<0.03). Ο αριθμός των (CAG)n των ΕΑ του AR κυμαίνονταν μεταξύ 13-28. Το ιστορικό στηθάγχης, βαρύτερη ΣΝ και η χρήση υπολιπιδαιμικής αγωγής ήταν συχνότερα στις ασθενείς που έφεραν ?19 ΕΑ συγκριτικά με εκείνες που έφεραν ?22 ΕΑ (p=0.037, p=0.009, p=0.025, Fisher’s exact, ). Οι γυναίκες που έφεραν ?19 ΕΑ είχαν σε υψηλότερο ποσοστό 1 ή 2 ΟΕΜ (28.6 και 10.7%) συγκριτικά με εκείνες που έφεραν >19 ΕΑ (18.2 και 1.45% αντίστοιχα, p=0.019). Τα επίπεδα ολικής χοληστερόλης και LDL παρουσίαζαν αρνητική συσχέτιση με τον αριθμό (CAG)n ΕΑ (p<0.04). Τα μέσα επίπεδα της SHBG ήταν χαμηλότερα στις γυναίκες που έφεραν βραχύτερα αλλήλια (p=0.03). Συμπεράσματα: Στην ομάδα των μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών που μελετήσαμε, η βαρύτητα της ΣΝ, σχετίζεται με μειωμένη έκθεση σε ενδογενή οιστρογόνα κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Συχνοί πολυμορφισμοί των οιστρογονικών υποδοχέων (ERα και ERβ) και του AR, οι οποίοι ενδεχομένως τροποποιούν δια βίου την ευαισθησία των ιστών στις ορμόνες του φύλου επηρεάζουν τη βαρύτητα της ΣΝ ή/και παράγοντες κινδύνου για ΣΝ και μπορεί ενδεχομένως να χρησιμοποιηθούν ως προγνωστικοί δείκτες για την εξέλιξη της ΣΝ.