Aνάπτυξη μοντέλου σύγχρονης εξ αποστάσεως ψυχοεκπαιδευτικής υποστήριξης για εκπαιδευτικούς που διδάσκουν μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες σε μη αστικά - απομακρυσμένα σχολεία
Authors: Καγκαρά Δήμητρα 
Published: September 2021

Στόχος της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η ανάπτυξη ενός ψυχοεκπαιδευτικού μοντέλου υποστήριξης του εκπαιδευτικού έργου των ειδικών παιδαγωγών των απομακρυσμένων σχολείων (ΜΑΑΣ). Το μοντέλο αυτό βασίζεται αφενός στις διαδικασίες της εξ αποστάσεως-σύγχρονης εκπαίδευσης, αφετέρου δε, υιοθετεί τις αρχές της άμεσα ανατροφοδοτούμενης υποστήριξης και καθοδήγησης, που ορίζεται ως coaching. Με μια διασταλτική οπτική, στόχος της παρούσας έρευνας, είναι η ανάπτυξη ενός ψυχοεκπαιδευτικού μοντέλου υποστήριξης του εκπαιδευτικού έργου των ειδικών παιδαγωγών, ανεξάρτητα από γεωγραφικούς περιορισμούς, προσανατολισμένο στις ιδιαίτερες και μοναδικές ανάγκες καθενός από αυτούς, με έμφαση στη δυνατότητα επιλογής της συχνότητας των προσφερόμενων υπηρεσιών και της συνεχούς διαμορφωτικής αξιολόγησής τους, με τελικό στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του ίδιου του ειδικού παιδαγωγού προς όφελος των μαθητών τους με μαθησιακές δυσκολίες. Η παρούσα έρευνα αξιοποιώντας τα ευρήματα από την καταγραφή των αναγκών, σε συνδυασμό με τα ευρήματα της διεθνούς βιβλιογραφίας, αναπτύσσει ένα μοντέλο ψυχοεκπαιδευτικής υποστήριξης των ειδικών παιδαγωγών ΜΑΑΣ και στη συνέχεια εφαρμόζει πιλοτικά το μοντέλο αυτό και το αξιολογεί συγκρίνοντάς το με την παρούσα κατάσταση ως προς τις προσφερόμενες αντίστοιχες υπηρεσίες. Για τις ανάγκες της έρευνας επιλέχθηκε ως πιο κατάλληλη μέθοδος, η «μέθοδος της έρευνας που βασίζεται στο σχεδιασμό» (Design-Based Research). Η παρούσα έρευνα αποτελείται από τρία ερευνητικά στάδια στα οποία χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικά ερευνητικά εργαλεία, τεχνικές και συμμετέχοντες. Στην πρώτη ερευνητική φάση το δείγμα των συμμετεχόντων αποτελούσαν στελέχη της εκπαίδευσης και εκπαιδευτικοί (γενικής εκπαίδευσης και ειδικοί παιδαγωγοί) της πράξης και το ερευνητικό εργαλείο ήταν η ημιδομημένη συνέντευξη για την καταγραφή των ψυχοεκπαιδευτικών αναγκών υποστήριξης των εκπαιδευτικών. Στη δεύτερη ερευνητική φάση συμμετείχαν 90 εκπαιδευτικοί (γενικής εκπαίδευσης και ειδικοί παιδαγωγοί) απομακρυσμένων σχολείων, ενώ ως ερευνητικό εργαλείο δομήθηκε το ερωτηματολόγιο ανίχνευσης και καταγραφής ψυχοεκπαιδευτικών αναγκών, εκπαιδευτικών που διδάσκουν ή έχουν διδάξει μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες σε μη αστικά-απομακρυσμένα σχολεία. Τέλος, στην τρίτη φάση της έρευνας συμμετείχαν τρεις ειδικοί παιδαγωγοί που υποστηρίζουν μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες σε τμήματα ένταξης σε τρία μη αστικά-απομακρυσμένα σχολεία, χρησιμοποιώντας ως ερευνητικά εργαλεία τη Cisco Webex platform, το check list, το Atlas ti 8. και την ημιδομημένη συνέντευξη για την αίσθηση αυτοαποτελεσματικότητας των εκπαιδευτικών. Τα ευρήματα της έρευνας ανέδειξαν την παρούσα κατάσταση στα σχολεία ΜΑΑΣ σχετικά με τις προσφερόμενες υπηρεσίες ψυχοεκπαιδευτικής υποστήριξης προς τους ειδικούς παιδαγωγούς, σύμφωνα με στελέχη της εκπαίδευσης και εκπαιδευτικούς της πράξης. Καταγράφηκαν επίσης οι προτάσεις των εκπαιδευτικών σχετικά με τη άρση/άμβλυνση των δυσκολιών για ψυχοεκπαιδευτική υποστήριξη, που αντιμετωπίζουν στην παρούσα κατάσταση, καθώς και ποιοι τρόποι και διαδικασίες προτείνονται από τη διεθνή βιβλιογραφία για την υποστήριξη των εκπαιδευτικών που υποστηρίζουν μαθητές με ΜΔ σε απομακρυσμένα σχολεία. Σημαντικό εύρημα αποτελεί το γεγονός ότι το μοντέλο της σύγχρονης εξ αποστάσεως ψυχοεκπαιδευτικής υποστήριξης που αναπτύχθηκε για τις ανάγκες της παρούσας έρευνας, κατάφερε να εφαρμοστεί σε πραγματικές συνθήκες και να βελτιώσει την αίσθηση αυτοαποτελεσματικότητας των ειδικών παιδαγωγών ΜΑΑΣ. Επιπροσθέτως, καταγράφηκαν συγκριτικά πλεονεκτήματα του προτεινόμενου μοντέλου έναντι της παρούσας κατάστασης στα σχολεία ΜΑΑΣ ως προς τις προσφερόμενες υπηρεσίες ψυχοεκπαιδευτικής υποστήριξης σε θέματα που σχετίζονται με την αποτελεσματικότητα, την ευκολία εφαρμογής, το κόστος εφαρμογής και τις οικολογικές προεκτάσεις.