Υστεροσκοπική διαφοροποίηση του ενδοτραχήλου μετά από θεραπεία CIN
Authors: Αναφορίδου Μαρία-Ευγενία 
Published: August 2024

Εισαγωγή: Υπάρχουν μελέτες που υποστηρίζουν ότι το ποσοστό του τραχήλου της μήτρας που αφαιρείται κατά την θεραπεία για CIN επηρεάζει την ανάπλαση του τραχήλου. Έτσι, η αφαίρεση μεγαλύτερου όγκου προκαλεί μεγαλύτερο έλλειμμα κατά την επούλωση μετεγχειρητικά και αυξάνει περισσότερο τον κίνδυνο προωρότητας σε μελλοντικές κυήσεις. Σκοπός: Να μελετήσουμε και να εξηγήσουμε πώς το ποσοστό του τραχήλου που αφαιρείται κατά την διάρκεια της θεραπείας του τραχήλου της μήτρας λόγω CIN σχετίζεται με την υστεροσκοπική εικόνα και τα χαρακτηριστικά του ενδοτραχηλικού καναλιού και αν αυτό σχετίζεται με τον κίνδυνο δυσμενών μαιευτικών επιπλοκών. Μέθοδος: Προοπτική μελέτη παρατήρησης που διεξήχθη στο Ιατρείο Κολποσκόπησης & Παθολογίας Τραχήλου, του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων. Συμμετείχαν άτοκες γυναίκες ή γυναίκες με έναν προηγούμενο τοκετό, που επιθυμούσαν μελλοντική κύηση και προγραμματίστηκαν για κωνοειδή εκτομή με χρήση αγκύλης διαθερμίας (Large Loop Excision of Transformation Zone, LLETZ) λόγω υψηλόβαθμων ενδοεπιθηλιακών αλλοιώσεων. Έγινε καταγραφή τόσο των διαστάσεων του τραχήλου με 2D TVS, προ της επέμβασης, όσο και του όγκου του κώνου που αφαιρέθηκε καθώς και του ποσοστού αφαίρεσης του τραχήλου. Υστεροσκόπηση του ενδοτραχήλου έγινε 6 μήνες μετά την θεραπεία συγκρίνοντας το ανώτερο υγιές τμήμα του ενδοτραχήλου με το κατώτερο που επουλώθηκε μετά την αφαίρεση του κώνου. Η επεξεργασία των δεδομένων ολοκληρώθηκε με τη βοήθεια του στατιστικού πακέτου SPSS. Πραγματοποιήθηκαν αναλύσεις περιγραφικής στατιστικής, έλεγχοι κανονικότητας, αναλύσεις διαφοράς μέσων όρων, ανάλυση συσχετίσεων καθώς και αναλύσεις λογιστικής παλλινδρόμησης και πολλαπλής γραμμικής παλλινδρόμησης.Αποτελέσματα: Στην παρούσα μελέτη συμπεριλήφθησαν 165 γυναίκες, ενώ 41 ολοκλήρωσαν το πρωτόκολλο παρακολούθησης της μελέτης με υστεροσκόπηση 6 μήνες μετά την αφαιρετική θεραπεία. Οι υπόλοιπες 124 γυναίκες δεν ολοκλήρωσαν το πρωτόκολλο παρακολούθησης με την πραγματοποίηση της υστεροσκόπησης λόγω εγκυμοσύνης, μη επιθυμίας και δυσκολίας στη μετακίνηση. Το ποσοστό εκτομής του τραχήλου κυμαινόταν μεταξύ 2,4% και 53% (διάμεση τιμή 12,3%). Από τις 41 γυναίκες που πραγματοποίησαν την υστεροσκόπηση στις 11(26.8%) το αποτέλεσμα ήταν «φυσιολογικό», στις 18 (43.9%) «ενδιάμεσο» και στις 12 (29.3%) «παθολογικό», όπου «ενδιάμεσο» και «παθολογικό» αποτέλεσμα υστεροσκόπησης σημαίνει δημιουργία ουλώδους ιστού στο κατώτερο τριτημόριο του ενδοτραχήλου που αφαιρέθηκε και αναπλάθηκε. Οι γυναίκες με μικρότερο ποσοστό αφαίρεσης έτειναν να έχουν φυσιολογική υστεροσκόπηση, ενώ οι γυναίκες με μεγαλύτερο ποσοστό αφαίρεση έτειναν να έχουν ενδιάμεση ή παθολογική υστεροσκόπηση. Κατά την διάρκεια της μελέτης είχαμε 25 μονήρεις κυήσεις μετά από θεραπεία για CIN, εκ των οποίων 5 αποβολές 1ου τριμήνου, 1 αποβολή 2ου τριμήνου και 19 τοκετούς ζώντων νεογνών. Εννιά από τους τοκετούς έλαβαν χώρα μετά τις 37 εβδομάδες κύησης και 10 από αυτούς πριν από τις 37 εβδομάδες κύησης. Το ποσοστό του τραχήλου που αφαιρέθηκε σε όλες τις γυναίκες που γέννησαν κάτω από τις 37 εβδομάδες κύησης ήταν >20,7%. Από τις σαράντα μία γυναίκες που υποβλήθηκαν σε υστεροσκόπηση στις 14 είχαμε τοκετό ζώντων νεογνών. Από την στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων της μελέτης μας προέκυψε η ακόλουθη εξίσωση: [Εβδομάδα Κύησης Τοκετού μετά την Επέμβαση] = 40.593-0.115*[Ποσοστό Αφαίρεσης] -0.852*[ Αποτέλεσμα Υστεροσκόπησης(1,2,3)],(όπου 1=Φυσιολογική, 2=Ενδιάμεση, 3=Παθολογική Υστεροσκόπηση). Με αξιοπιστία 89.6 % μπορούμε να προβλέψουμε την εβδομάδα στην οποία θα γίνει ο τοκετός, εάν γνωρίζουμε το ποσοστό του τραχήλου που αφαιρέθηκε στην επέμβαση καθώς και το αποτέλεσμα της υστεροσκοπικής εικόνα του ενδοτραχήλου 6 μήνες μετά από αυτή. Η εξίσωση αυτή μας δείχνει ότι ο κύριος προβλεπτικός παράγοντας για την προωρότητα δεν εξαρτάται από τις απόλυτες τιμές των αρχικών διαστάσεων του τραχήλου(όγκος και μήκος) ή του κώνου που αφαιρείται (όγκος και βάθος), αλλά εξαρτάται από τις σχετικές τιμές των μετρήσεων αυτών και πιο συγκεκριμένα από το ποσοστό του τραχήλου της μήτρας που αφαιρείται εξατομικευμένα για την κάθε γυναίκα. Τα μεγάλα ποσοστά αφαίρεσης του τραχήλου της μήτρας οδηγούν σε μεγαλύτερη απώλεια τραχηλικών αδένων και κατά συνέπεια επηρεάζει την διαδικασία αναγέννησης του ενδοτραχηλικού επιθηλίου με αποτέλεσμα χειρότερη υστεροσκοπική εικόνα με δημιουργία ουλώδη ιστού. Συμπεράσματα: Η διαφοροποίηση του ενδοτραχήλου υστεροσκοπικά, δηλαδή η δημιουργία ουλώδους ιστού μετά την αφαιρετική θεραπεία, σχετίζεται με το ποσοστό του αφαιρεθέντος όγκου του τραχήλου της μήτρας και έχει επίπτωση στη διάρκεια της κύησης. Το εξατομικευμένο ποσοστό αφαίρεσης του τραχήλου κατά την θεραπεία και η αξιολόγηση της ποιοτικής αναγέννησης του ενδοτραχήλου υστεροσκοπικά 6 μήνες μετά την αφαιρετική θεραπεία μπορεί να εντοπίσει τις γυναίκες που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο προωρότητας σε μελλοντικές εγκυμοσύνες.