Λειτουργία του μετωπιαίου λοβού και γενετικοί πολυμορφισμοί στην νόσο του Parkinson
Authors: Κουρτέση Γεωργία 
Published: August 2021

Η νόσος του Πάρκινσον είναι μία συχνή νευροεκφυλιστική νόσος αγνώστου αιτιολογίας. Η νόσος χαρακτηρίζεται από κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Η διαταραχή της γνωστικής λειτουργίας και ειδικότερα του μετωπιαίου λοβού είναι αρκετά συχνή στους ασθενείς με νόσο του Πάρκινσον. Υπάρχει μεγάλη ετερογένεια στους ασθενείς τόσο σε σχέση με τα κινητικά τους συμπτώματα όσο και με την βαρύτητα και τον τύπο της γνωστικής διαταραχής. Η προσπάθεια συσχέτισης των κλινικών χαρακτηριστικών της νόσου ή απάντησης στην θεραπεία με ειδικούς γονοτύπους έδωσε μέχρι σήμερα αντικρουόμενα αποτελέσματα. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η αναζήτηση συσχέτισης μεταξύ γενετικών πολυμορφισμών της COMT και ΜΑΟ–Β και της μετωπιαίας λειτουργίας στη νόσο του Πάρκινσον. Μελετήθηκαν 130 ασθενείς (77 άνδρες και 53 γυναίκες) με μέση ηλικία 60.58±9.51 έτη και 130 φυσιολογικά άτομα και 130 φυσιολογικά άτομα. Με την αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR) προσδιορίσθηκε ο πολυμορφισμός Val158Met της COMT και ο πολυμορφισμός Α644G στο ιντρόνιο 13. Η μετωπιαία λειτουργία των ασθενών ελέγχθηκε με τις παρακάτω δοκιμασίες : Mattis Dementia Rating Scale (DRS), Test of Non Verbal Intelligence (TONI-2), Wisconcin Card Sorting Test (WCST), Frontal Assessment Battery (FAB), δοκιμασία μνήμης εργασίας, δοκιμασία λεκτικής ευφράδειας (Word Fluency) και δοκιμασία οπτικονοητικής ιχνηλάτισης (Trail Making Test A & B). Ο γενετικός έλεγχος έδωσε τα παρακάτω αποτελέσματα: Α) Οι συχνότητες των τριών γονότυπων της COMT στους παρκινσονικούς ασθενείς ήταν: υψηλής δραστικότητας COMT (Η/Η) 45.7%, μέσης δραστικότητας (H/L) 37.2% και χαμηλής δραστικότητας COMT (L/L) 17.05%. Στα φυσιολογικά άτομα οι τρείς γονότυποι είχαν τις εξής συχνότητες: υψηλής δραστικότητας COMT (Η/Η) 31.7%, μέσης δραστικότητας (H/L) 39.7% και χαμηλής δραστικότητας COMT (L/L) 28.6%. Η διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων ήταν στατιστικά σημαντική (p=0.030). Β) Οι συχνότητες των γονοτύπων της ΜΑΟ-Β στους ασθενείς ήταν: Α/Α 34.88%, Α/G 22.48%. G/G 42.64%. Στους φυσιολογικούς μάρτυρες οι ίδιοι γονότυποι είχαν συχνότητα Α/Α 7.7%, Α/G 54.8%, G/G 37.5%. Η διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων ήταν στατιστικά σημαντική (p=0.000). Στη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ γενικής νοητικής λειτουργίας (DRS και TONI-2) και των τριών γονοτύπων της COMT βρήκαμε μία διαφοροποίηση σε μία υποκλίμακα του DRS, την υποκλίμακα της κατασκευαστικής ικανότητας. Όλες οι άλλες συγκρίσεις δεν ήταν στατιστικά σημαντικές. Στις συσχετίσεις μεταξύ των τριών πολυμορφισμών της COMT και των ειδικών δοκιμασιών ελέγχου της μετωπιαίας λειτουργίας βρέθηκε μία διαφοροποίηση με την κλίμακα ικανότητα αναστολής στο FAB και με το σύνολο των σωστών απαντήσεων στο WCST. Δεν βρέθηκε καμιά συσχέτιση μεταξύ των τριών γονοτύπων της ΜΑΟ-Β και των κλινικών παραμέτρων της νόσου, της νοητικής ικανότητας και της μετωπιαίας λειτουργίας. Τέλος, η αναζήτηση σχέσης μεταξύ γνωστικής λειτουργίας και γονοτυπικής διαφοροποίησης ως προς τα γονίδια της COMT και της MAO-B αθροιστικά δεν έδωσε καμιά συσχέτιση. Συμπερασματικά η μελέτη μας έδειξε μία διαφορά στη συχνότητα εμφάνισης των γονοτύπων της COMT και της ΜΑΟ-Β στους παρκινσονικούς ασθενείς σε σχέση με τους μάρτυρες. Η γενική γνωστική ικανότητα και η μετωπιαία λειτουργία είχαν μία μικρή μόνο συσχέτιση με τους γονότυπους της COMT και της ΜΑΟ-Β γεγονός που υποδηλώνει ότι η γνωστική λειτουργία στη νόσο του Πάρκινσον δεν μπορεί να εξαρτάται άμεσα από αυτούς τους γενετικούς παράγοντες.