Συσχέτιση ογκογονιδίων και αντιογκογονιδίων στα καρκινώματα στομάχου
Authors: Σίντου-Μαντέλα Ευδοξία 
Published: August 2021

Μελέτες των μοριακών μηχανισμών που εμπλέκονται στην παθογένεση του καρκινώματος του στομάχου έχουν αναδείξει έναν κεντρικό ρόλο των ρυθμιστικών πρωτεϊνών του κυτταρικού κύκλου. Στην παρούσα μελέτη πραγματοποιήθηκε συστηματική ανάλυση της ανοσοϊστοχημικής έκφρασης των πρωτεϊνών που συμμετέχουν στον κυτταρικό κύκλο και που συμβάλλουν στην καρκινογένεση.Η μελέτη συμπεριέλαβε 130 περιπτώσεις αδενοκαρκινωμάτων στομάχου στις οποίες διερευνήθηκαν: 1) η ανοσοϊστοχημική έκφραση των πρωτεϊνών p53, p21, MDM2, pRb, p16 και p27, και 2) η ανοσοϊστοχημική έκφραση των κυκλινών Α, Β1, D1, D2, D3 και Ε και της πρωτεΐνης Ki67, προκειμένου να αναζητηθούν περαιτέρω παθογενετικοί μηχανισμοί του γαστρικού καρκινώματος. Επιπλέον, τα ευρήματα της ανοσοϊστοχημικής μελέτης συσχετίσθηκαν με κλινικοπαθολογοανατομικές παραμέτρους και με την κλινική έκβαση των ασθενών, προκειμένου να διερευνηθεί η προγνωστική αξία των πρωτεϊνών που μελετήθηκαν.Έκφραση των πρωτεϊνών p53, p21, MDM2, pRb, p16, και p27 ανιχνεύθηκε στο 45,38%, 17,82%, 8,87%, 84,61%, 17,38% και 88,46% των περιπτώσεων αντίστοιχα. Έκφραση των πρωτεϊνών: κυκλίνη Α, κυκλίνη Β1, κυκλίνη D1, κυκλίνη D2, κυκλίνη D3, κυκλίνη Ε και Ki67 διαπιστώθηκε στο 30,37%, 5,38%, 3,07%, 23,007%, 23,07%, 3,07% και 52,41% των περιπτώσεων αντίστοιχα. Στατιστικά σημαντικές θετικές συσχετίσεις βρέθηκαν μεταξύ της πρωτεΐνης p53 και των πρωτεϊνών pRb, p27, Ki67, κυκλίνη Α, κυκλίνη D1 και κυκλίνη E. Παρόμοιες θετικές συσχετίσεις αναδείχθηκαν μεταξύ της έκφρασης της πρωτεΐνης pRb και των πρωτεϊνών p27, p21, Ki67, κυκλίνη Α και κυκλίνη Β1. Τα ευρήματα αυτά, υποδηλώνουν τον κεντρικό ρόλο των πρωτεϊνών p53 και pRb στην εξέλιξη του κυτταρικού κύκλου στο καρκίνωμα του στομάχου.Η μελέτη της συσχέτισης της έκφρασης των πρωτεϊνών με κλινικοπαθολογοανατομικές παραμέτρους έδειξε ότι η έκφραση της πρωτεΐνης pRb σχετίζεται με τον ιστολογικό βαθμό κακοηθείας, η έκφραση της κυκλίνης Α με τη διήθηση αγγείων, η έκφραση της κυκλίνης Β1 με την παρουσία λεμφαδενικών μεταστάσεων και η έκφραση της κυκλίνης D2 με τον ιστολογικό τύπο. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι η έκφραση της πρωτεΐνης p53 σχετίζεται με μικρή επιβίωση των ασθενών.Διαταραχή της p53 σηματοδοτικής οδού διαπιστώθηκε στο 91,33% των περιπτώσεων και συγκεκριμένα στις περιπτώσεις με συνδυασμένο πρότυπο έκφρασης: p53+ / p21+, p53+ / p21- και p53- / p21-. Επιπλέον διαταραχή της pRb σηματοδοτικής οδού παρατηρήθηκε σε 84,49% των περιπτώσεων και συγκεκριμένα στις περιπτώσεις με συνδυασμένο πρότυπο έκφρασης pRb+ / p16-, pRb+ / p16- και pRb- / p16-. Σε ελάχιστες περιπτώσεις φαίνεται να διαταράσσεται η p27 οδός και αυτές αφορούν περιπτώσεις με συνδυασμένα πρότυπα έκφρασης p27+ / κυκλίνη Ε+ και p27- / κυκλίνη Ε-.Συμπερασματικά, η μελέτη της συνδυασμένης έκφρασης των πρωτεϊνών του κυτταρικού κύκλου ανέδειξε ότι οι κυριότερες σηματοδοτικές οδοί που διαταράσσονται στο καρκίνωμα του στομάχου είναι οι οδοί των πρωτεϊνών p53 και pRb, ενώ εξαιρετικά σπάνια φαίνεται να διαταράσσεται η σηματοδοτική οδός της πρωτεΐνης p27. Η έκφραση της πρωτεΐνης p53 σχετίζεται με την πρόγνωση των ασθενών και αποτελεί ανεξάρτητο δείκτη δυσμενούς έκβασης.