Στρατηγική του πλαισίου διαχείρισης και μεταφοράς τεχνολογίας
Authors: Μπελεγράτης Σπυρίδωνας 
Published: February 2023

Η είσοδος της ανθρωπότητας στην Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση (4th Industrial Revolution – 4ΙR), η οποία βρίσκεται ήδη από καιρού στο προσκήνιο για το σημερινό αναπτυσσόμενο οικονομικό περιβάλλον, έχει φέρει επιτακτικά στην επιφάνεια, την ανάγκη χρήσης νέας τεχνολογίας από τις επιχειρήσεις/εταιρείες, φορείς και οργανισμούς. Σημαίνουσα σημασία για την νέα αυτή απτή πραγματικότητα, πλέον των τεχνολογιών αιχμής, έχουν και οι καινοτομίες που «διαταράσσουν» τα υφιστάμενα τεχνολογικά δεδομένα (Disruptive Innovations), αφού μέσω αυτών, είναι δυνατή η παραγωγή ή ανάδειξη όχι μόνο νέων προϊόντων, αλλά και επί μέρους αντίστοιχων παραγωγικών διαδικασιών. Το αποτέλεσμα αυτής της διαπίστωσης, οδηγεί τους ενδιαφερομένους χρήστες ή «αναζητητές τεχνολογίας», όπως είναι οι επιχειρηματικοί φορείς, σε προσπάθειες κάλυψης των διαπιστουμένων κενών, επί των χρησιμοποιούμενων τεχνολογικών μέσων παραγωγής. Ο κύριος στόχος των συγκεκριμένων δράσεων, εντοπίζεται κατ’ αρχάς στις απαιτήσεις διατήρησης «εν ζωή» των εταιρειών/επιχειρήσεων, ή οργανισμών, και κατ’ επέκταση στην προσπάθεια απόκτησης ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος, επί της οποίας συμπεριλαμβάνεται και η τυχόν αναγκαία αναπροσαρμογή των επί μέρους εφαρμοστέων διαδικασιών. Η συγκεκριμένη ενέργεια, πραγματοποιείται μέσω των δραστηριοτήτων Μεταφοράς Τεχνολογίας (Technology Transfer-ΤΤ) που αναφέρονται σ’ ένα σύνολο τεχνολογικών διαδικασιών και προϊόντων, τα οποία είναι δυνατό να μεταβιβαστούν από μία ομάδα σε άλλη, όπως επίσης και στην διαδικασία ανταλλαγής και Μεταφοράς Τεχνολογικών Γνώσεων (Knowledge Transfer-ΚΤ) ή Τεχνολογίας, από ένα θεσμικό φορέα σε άλλον αντίστοιχο. Το γεγονός αυτό, αναδεικνύει και έναν άλλο παράγοντα, που συμβάλει στην άνοδο της προστιθέμενης αξίας στις επιχειρήσεις, ο οποίος αναφέρεται στην δυνητική εξασφάλιση της αποτελεσματικότητας σε όλες τις δραστηριότητές τους, για την παραπέρα οικονομική ανάπτυξη. Μέσω του συγκεκριμένου προσανατολισμού της σκέψης, διακρίνουμε σαφώς και τις δημιουργούμενες νέες απαιτήσεις παρακολούθησης των εξελισσόμενων τεχνολογιών διαχρονικά, ώστε να προβλέψουμε σημαντικές ανάγκες διαφοροποίησης των λειτουργικών ή άλλων δράσεων, του αναδιαμορφούμενου συνεχώς επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Η εν συνεχεία ανάληψη πρωτοβουλιών επιλογής, ενσωμάτωσης και αφομοίωσης νέων τεχνολογιών, θα συμβάλλει στην επαύξηση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων, με ταυτόχρονη απόκτηση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος στην αγορά. Η διαδικασία Μεταφοράς Τεχνολογίας (ΜΤ), όπως επιβεβαιώνεται στην παρούσα μελέτη, δεν αποτελεί μια αυτονόητη ενέργεια η οποία δύναται να αναληφθεί χωρίς να γνωρίζουμε επακριβώς τις ανάλογες προβλέψεις της, αλλά και την ακολουθούμενη πρακτική διάχυσης καινοτομιών επί του κοινωνικού συνόλου (Diffusion of Innova-tions). Τα κυριότερα στοιχεία ή παράγοντες που επιδρούν κατά την διαδικασία υλοποίησης των ανάλογων ενεργειών, εντοπίζονται στην ανάγκη συνεχούς και επισταμένης παρακολούθησης των τεχνολογικών εξελίξεων, την κατανόηση των διαδικασιών Μετάδοσης Τεχνολογικών Γνώσεων (ΜΤΓ), σε συνδυασμό με την προώθηση καινοτομιών σε παραγωγικούς φορείς ή την αγορά, την μελέτη του νέου επιχειρησιακού περιβάλλοντος (αξιακοί κώδικες, κουλτούρα, επιθυμίες τελικού χρήστη, υπερνίκηση εμποδίων, απαιτήσεις ευρεσιτεχνιών κ.α.), την ανάγκη συμφωνίας παρόχου και αποδέκτη, την επιλογή Στρατηγικής και Τακτικής ΜΤ, την αποκατάσταση «επικοινωνίας» και διεπαφής μεταξύ όλων των εμπλεκομένων, την ανάλυση των επιπέδων ετοιμότητας για την υλοποίηση των απαιτουμένων ενεργειών (Technology Readiness Levels-TRL’s), την μελέτη της απορροφητικής ικανότητας του χρήστη (Absorptive Capacity), και τέλος, την ανάγκη εισόδου στην ονομαζόμενη κατάσταση εμπορευματοποίησης (Commercialization), για παραγωγή νέων προϊόντων ή εφαρμογή τροποποιημένων διαδικασιών. Οι απαιτητέες ενέργειες για την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας ΜΤ, δεν αποτελούν συνεπώς υπεραπλουστευμένες δράσεις, αφού στην συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, απαιτείται η κατανόηση και μελέτη της ακολουθητέας διαδικασίας. Προς τούτο, αντιλήψεις που αναφέρονται σε θέσεις, ότι η απλή πρόσκτηση ή αγορά ενός τεχνολογικού προϊόντος, θα οδηγήσει αυτόματα στην απόκτηση σοβαρών επί πλέον ικανοτήτων, εδράζονται εξαιρετικά μακριά από τις προβλέψεις της διαδικασίας, αν δεν γίνει εφικτή για παράδειγμα, η σχεδιασμένη παραγωγική ενσωμάτωσή της, σύμφωνα με τις προσδοκίες ενός φορέα/εταιρείας ή χρήστη. Επί του πρακτέου όμως, η υιοθέτηση μιας μεθοδολογίας (μοντέλου) για την ολοκλήρωση των αναλόγων διαδικασιών και η εκπόνηση ενός πλήρους σχεδίου, βασισμένου σε συγκεκριμένες υποθέσεις, είναι δυνατό να διευκολύνει σαφώς όλες τις απαιτούμενες δράσεις. Το προτεινόμενο μοντέλο «4ΙDEA», της παρούσας μελέτης, εκτιμάται ότι λειτουργεί θετικά στην εφαρμογή των αναλόγων διαδικασιών από τις εταιρείες και επιχειρήσεις (Technology Transfer Model). Ιδιαίτερα σημαντικές παράμετροι για το εν λόγω θέμα, είναι οι κατευθύνσεις της Διοίκησης/Διεύθυνσης προς την Ομάδα Μεταφοράς/Μελέτης Τεχνολογίας ενδιαφέροντος, η Μελέτη Σκοπιμότητας ΜΤ, η Εκτίμηση Επιχειρησιακής Τεχνολογικής Κατάστασης, και τέλος, το ακολουθητέο Σχέδιο Μεταφοράς Τεχνολογίας (Technology Transfer Plan – TT Plan), όπως διεξοδικά αναλύεται, στο πλαίσιο της ερευνητικής μας προσπάθειας. Η επιτυχής ολοκλήρωση των προβλεπομένων ενεργειών ΜΤ, οδηγεί συνεπώς όχι μόνο στην επαύξηση της αποτελεσματικότητας, αλλά και στην απόκτηση πλεονεκτημάτων στο επιχειρησιακό πεδίο, σε συνδυασμό με την μείωση του λειτουργικού κόστους, γεγονός εξαιρετικά σημαντικό για την διατήρηση της βιώσιμης ανάπτυξης από όλες τις εταιρείες/επιχειρήσεις ή οργανισμούς, του μέλλοντος.