ОПЫТ СТРАН ПО ВНЕДРЕНИЮ ПРИНЦИПОВ «ЕДИНОЕ ЗДОРОВЬЕ». СРАВНИТЕЛЬНЫЙ ОБЗОР.
Authors: Т.Ж. Акпанова , Т.К. Рахыпбеков 
Published: October 2024

Актуальность: Глобальные последствия пандемии COVID-19 подчеркивают сегодня важность концепции «Единое здоровье» для системы здравоохранения, предусматривающей применение скоординированного, совместного, междисциплинарного и межсекторального подхода для устранения потенциальных или существующих рисков, возникающих на стыке «окружающая среда-животное-человек-экосистемы». Целью работы является изучение опыта стран по внедрению концепции «Единое здоровье». Стратегия поиска: сравнительный анализ публикаций по теме исследования, источников индексируемых в базах данных электронной библиотеки e-Library, Google Академия, Pubmed, Web of Science, Scopus. Анализу подлежал опыт внедрения принципов «Единое здоровье» в 26 странах из числа Европейского Союза, Южной Америки и Африки. Были рассмотрены такие темы, как: институциональная основа; механизмы межсекторального взаимодействия и программы/инструменты по внедрению концепции «Единое здоровье». Результаты: В обзоре литературы проведен сравнительный анализ опыта внедрения концепции «Единое здоровье» в 26 странах. Осознавая важность «Единого здоровья» в общей концепции безопасности населения в последнее десятилетие странами начата активная политика по ее продвижению. Характерными чертами для страновых политик отмечается межсекторальность подхода с соответствующей поддержкой со стороны правительства страны, активность всех участников в продвижении инициативы и их инвестирование.

Relevance: The global consequences of the COVID-19 pandemic emphasize today the importance of the concept of «One Health» for the health system, which provides for the use of a coordinated, joint, interdisciplinary and intersectoral approach to eliminate potential or existing risks arising at the interface of the «environment-animal-human-ecosystem». The aim of the work is to study the experience of countries in implementing the concept of «One Health». Search strategy: comparative analysis of publications on the research topic, sources indexed in the databases of the electronic library e-Library, Google Academy, Pubmed, Web of Science, Scopus. 26 countries from the European Union, South America and Africa were subject to analysis. The criteria defined are: institutional framework; mechanisms of intersectoral interaction and programs/tools for the implementation of the concept of «One Health». Results: The literature review provides a comparative analysis of the experience of implementing the concept of «One Health» in 26 countries. Realizing the importance of «One Health» in the general concept of public safety, countries have launched an active policy to promote it in the last decade. Characteristic features of country policies are the intersectoral approach with appropriate support from the government of the country, the activity of all participants in promoting the initiative and their investment.

Өзектілігі: COVID-19 пандемиясының жаһандық салдары бүгінде «Қоршаған орта-жануарлар-адам-экожүйелер» түйіскен жерінде пайда болатын ықтимал немесе бар қауіптерді жою үшін үйлестірілген, бірлескен, пәнаралық және сектораралық тәсілді қолдануды көздейтін Денсаулық сақтау жүйесі үшін «Бірыңғай денсаулық» тұжырымдамасының маңыздылығын көрсетеді. Жұмыстың мақсаты«Бірыңғай денсаулық» тұжырымдамасын енгізу бойынша елдердің тәжірибесін зерделеу болып табылады. Іздеу стратегиясы: Зерттеу тақырыбы бойынша жарияланымдарды, e-Library, Google Academy, PubMed, Web of Science, Scopus электрондық кітапханасының дерекқорларында индекстелген дереккөздерді салыстырмалы талдау. Еуропалық Одақтың, Оңтүстік Американың және Африканың 26 елінде «Бірыңғай денсаулық» қағидаттарын енгізу тәжірибесі талдауға алынды. Институционалдық негіз; сектораралық өзара іс-қимыл тетіктері және «Бірыңғай денсаулық» тұжырымдамасын енгізу жөніндегі бағдарламалар/ құралдар сияқты тақырыптар қаралды. Нәтижелері: Әдебиеттерге шолу 26 елде «Бірыңғай денсаулық» тұжырымдамасын енгізу тәжірибесіне салыстырмалы талдау жүргізді. Халық қауіпсіздігінің жалпы тұжырымдамасындағы «Бірыңғай денсаулықтың» маңыздылығын түсіне отырып, соңғы онжылдықта елдер оны ілгерілету бойынша белсенді саясатты бастады. Ел саясатына тән белгілер ел үкіметі тарапынан тиісті қолдаумен тәсілдің сектораралық сипаты, бастаманы ілгерілетудегі барлық қатысушылардың белсенділігі және оларды инвестициялау болып табылады.