Μελέτη του φαινομένου της ανοσογήρανσης και ανοσοεξάντλησης σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο τελικού σταδίου υπό αιμοκάθαρση
Authors: Λιούλιος Γεώργιος 
Published: June 2023

Η χρόνια νεφρική νόσος τελικού σταδίου(ΧΝΝ-ΤΝ) χαρακτηρίζεται από φαινοτυπικές μεταβολές, οι οποίες προσομοιάζουν σε πρόωρη γήρανση, και σχετίζονται με μεταβολές του ανοσοποιητικού. Ωστόσο μέχρι σήμερα ελάχιστα είναι τα δεδομένα σε σχέση με κλινικές παραμέτρους. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να αξιολογήσει τις μεταβολές της έκφρασης των δεικτών γήρανσης σε Τ και Β λεμφοκυτταρικούς πληθυσμούς ασθενών υπό αιμοκάθαρση, να συγκρίνει τις μεταβολές αυτές με τον υγιή πληθυσμό και να τις συσχετίσει με κλινικές παραμέτρους. Στην παρούσα μελέτη εντάχθηκαν 62 ασθενείς με ΧΝΝ-ΤΝ, ηλικίας 20-80 ετών. Προσδιορίστηκαν με κυτταρομετρία ροής υποπληθυσμοί Τ και Β-λεμφοκυττάρων, που σχετίζονται με τη γήρανση, με τη χρήση συζευγμένων αντισωμάτων έναντι CD45RA, CCR7, CD28, CD31, CD57, PD1, CD19, CD27 και IgD. Οι ασθενείς χωρίστηκαν σε τρεις ηλικιακές ομάδες και συγκρίθηκαν λεμφοκυτταρικοί πληθυσμοί μεταξύ των ομάδων και με αντίστοιχες ομάδες 34 υγιών μαρτύρων. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε συσχέτιση με την παρουσία καρδιαγγειακής νόσου, ευπάθειας, υπολειπόμενης νεφρικής λειτουργίας(ΥΝΝ), λοίμωξης με κυτταρομεγαλοϊό και συχνότητας λοιμώξεων, τη συνταγογράφηση της αιμοκάθαρσης, την απάντηση στον εμβολιασμό και της θνητότητας. Τέλος, έγινε σύγκριση του φαινότυπου των ασθενών, με τον φαινότυπο 30 ασθενών με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο. Στους ασθενείς διαπιστώθηκε μείωση των παρθένων Τ υποπληθυσμών σε σύγκριση με τους υγιείς, σε επίπεδα αντίστοιχα με υγιείς κατά 20 έτη μεγαλύτερους, ενώ οι γηρασμένοι Τ-υποπληθυσμοί παρέμειναν σταθεροί μεταξύ των δύο ομάδων. Στα Β-λεμφοκύτταρα διαπιστώθηκε βαριά λεμφοπενία στην ομάδα των ασθενών, κυρίως στο διαμέρισμα IgM μνήμης. Σε συνάρτηση με την ηλικία, διαπιστώθηκε ταχύτερη απώλεια των Τ πληθυσμών μνήμης χαμηλής διαφοροποίησης και συσσώρευση γηρασμένων Τ πληθυσμών μνήμης στους ασθενείς σε σύγκριση τους υγιείς. Ωστόσο, τα Β-λεμφοκύτταρα μειώθηκαν με την πάροδο της ηλικίας στους ασθενείς αλλά όχι στους υγιείς. Η ύπαρξη καρδιαγγειακής νόσου και το ΙΜΤ συσχετίστηκαν με την μείωση της έκφρασης του CD28 στην επιφάνεια των CD8+ T-λεμφοκυττάρων, και με την μείωση του αριθμού των συνολικών Β-λεμφοκυττάρων. Η έκφραση του CD28 παρουσίασε διαφορά και στους ευπαθείς ασθενείς και στα CD4+ και στα CD8+ T-λεμφοκύτταρα, ενώ η ευπάθεια σχετίστηκε και με αυξημένο αριθμό CD8+ TEMRA και CD4+ εξαντλημένων Τ-λεμφοκυττάρων. Η χρόνια φλεγμονή συσχετίστηκε αρνητικά με τους παρθένους CD4+ υποπληθυσμούς, ενώ, οι CMV+ ασθενείς είχαν αυξημένους αριθμούς γηρασμένων Τ λεμφοκυττάρων σε σχέση με τους CMV- ασθενείς. Οι ασθενείς με ΥΝΝ είχαν αυξημένο αριθμό συνολικών CD4+ και παρθένων CD4+ T-λεμφοκυττάρων. Επίσης, ο γηρασμένος υποπληθυσμός CD4+CD28-CD57+ σχετίστηκε θετικά με τα επίπεδα αντισωμάτων έναντι του SARS-CoV-2, τέσσερις μήνες μετά τον εμβολιασμό. Επιπλέον, η αιμοδιαδιήθηση σχετίστηκε με ελαττωμένο αριθμό CD4+CD28- T-λεμφοκυττάρων, ενώ ο όγκος αιμοδιήθησης, συσχετίστηκε αρνητικά με τα CD8+ EMRA Τ-λεμφοκύτταρα. Τέλος, ασθενείς με ιστορικό τουλάχιστον μίας σοβαρής λοίμωξης κατά τη διετία πριν την ένταξη στη μελέτη είχαν ελαττωμένο αριθμό παρθένων CD4+ και CD4+ RTEs Τ-λεμφοκυττάρων και αυξημένο αριθμό CD4+CD57+ και CD8+ EMRA T-λεμφοκυττάρων. Τέλος, στην ανάλυση επιβίωσης, αυξημένο ποσοστό εξαντλημένων CD4+ Τ-λεμφοκυττάρων σχετίστηκε σημαντικά με αυξημένη συνολική διετή θνητότητα. Συμπερασματικά, οι ασθενείς με ΧΝΝ-ΤΝ, χαρακτηρίζονται από μείωση των λεμφοκυτταρικών πληθυσμών χαμηλής διαφοροποίησης, με διατήρηση των γηρασμένων υποπληθυσμών. Το ιστορικό λοίμωξης με CMV συμβάλλει σε αυτή την εικόνα, ωστόσο, διατηρώντας την υπολειπόμενη νεφρική λειτουργία και εφαρμόζοντας βελτιωμένες τεχνικές κάθαρσης, ίσως οι μεταβολές αυτές μπορούν να επιβραδυνθούν.