bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
การพัฒนาวิธีวิเคราะห์ทางเคมีไฟฟ้าสำหรับตรวจวัดแคปไซซินในพริกโดยใช้ขั้วไฟฟ้าพิมพ์สกรีน
Authors:   , ตังคจิวางกูร ภัคจิรา
Published: February 2025

พริก เป็นเครื่องเทศที่มีความสาคัญทางเศรษฐกิจชนิดหนึ่ง และมีความสัมพันธ์กับวัฒนธรรมการบริโภคของคนไทยมาเป็นเวลาช้านาน โดยพริกแต่ละสายพันธุ์นั้นจะมีรสชาติ ความเผ็ดแตกต่างกันออกไป ซึ่งสารสาคัญที่ทาให้พริกมีความเผ็ดคือ “แคปไซซิน” การวิเคราะห์หาปริมาณแคปไซซินทาได้หลายวิธี ในงานวิจัยนี้ผู้วิจัยเลือกใช้วิธีทางเคมีไฟฟ้า ซึ่งเป็นวิธีที่ง่าย ให้สัญญาณสูง วิเคราะห์สารได้รวดเร็ว อุปกรณ์มีขนาดเล็ก และใช้สารปริมาณน้อยในการวิเคราะห์ ผู้วิจัยได้ทาการตรวจวัดแคปไซซินในสารละลายอิเล็กโทรไลต์เกื้อหนุนชนิดต่าง ๆ ด้วยเทคนิค ไซคลิกโวลแทมเมตรีและสแควร์เวฟโวลแทมเมตรี โดยใช้ขั้วไฟฟ้าพิมพ์สกรีนชนิดต่าง ๆ ที่เตรียมขึ้นเองในห้องปฏิบัติการ พบว่า แคปไซซินในสารละลายผสมของเอทานอล (10 เปอร์เซ็นต์ โดยปริมาตร) และกรดซัลฟิวริกมีประสิทธิภาพในการวิเคราะห์ที่ดีบนขั้วไฟฟ้ากราฟีนพิมพ์สกรีน โดยสามารถสังเกตเห็นพีกออกซิเดชันของแคปไซซินได้ชัดเจนที่ศักย์ไฟฟ้าที่เป็นบวกน้อยที่สุด และให้กระแสไฟฟ้าของพีกออกซิเดชันของแคปไซซินสูงที่สุด เมื่อนาวิธีวิเคราะห์ที่พัฒนาขึ้นนี้ มาใช้ตรวจวัดแคปไซซินในตัวอย่างซอสพริกโดยใช้ขั้วไฟฟ้ากราฟีนพิมพ์สกรีน พบว่า ได้ผลเป็นที่น่าพอใจ
ระบบวิเคราะห์พฤติกรรมการขับรถเปลี่ยนช่องจราจรและเข้าเขตปลอดภัยของผู้ขับรถตู้โดยสารสาธารณะจากภาพวีดิทัศน์กล้องติดหน้ารถยนต์
Authors:   , แซมเพ็ชร ภัคพล
Published: February 2025

จากปัญหาการให้บริการรถโดยสารสาธารณะที่ความปลอดภัยต่อชีวิตและทรัพย์สินของผู้โดยสาร ขึ้นกับพฤติกรรมการขับรถของผู้ขับรถเป็นหลัก มีรายงานการวิเคราะห์สถานการณ์อุบัติเหตุทางถนน ในปีพ.ศ. 2559 ระบุว่า 1 ใน 3 ของอุบัติเหตุที่เกิดกับรถโดยสารสาธารณะเกิดขึ้นกับรถตู้โดยสาร ด้วยเหตุผลดังกล่าวผู้พัฒนาโครงงานจึงพัฒนาระบบวิเคราะห์พฤติกรรมการขับรถของผู้ขับรถตู้โดยสารสาธารณะจากภาพวิดีทัศน์กล้องติดหน้ารถยนต์ เพื่อเป็นระบบช่วยเหลือการติดตามพฤติกรรมการขับรถตู้โดยสารสาธารณะ โดยวัตถุประสงค์ของโครงงาน คือ เพื่อพัฒนาระบบวิเคราะห์พฤติกรรมการขับรถของผู้ขับรถตู้โดยสารสาธารณะที่มีการขับรถเปลี่ยนช่องจราจร จากภาพวิดีทัศน์กล้องติดหน้ารถยนต์ โดยขั้นตอนการทำงานหลัก คือ การวิเคราะห์เฟรมภาพจากกล้องติดหน้ารถการตรวจจับการเปลี่ยนช่องจราจรของรถ และการแสดงผลเป็นรายงานสรุปการขับรถของผู้ขับรถตู้โดยสารสาธารณะ ดังนั้นระบบที่พัฒนาขึ้นนี้คาดว่าจะช่วยตรวจสอบพฤติกรรมของผู้ขับตลอดการให้บริการ ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างมากในควบคุมดูแลวินัยในการขับรถของผู้ขับรถตู้โดยสารสารธารณะ และลดอัตราการบาดเจ็บและอัตราเสียชีวิตจากการโดยสารรรถตู้โดยสารสาธารณะได้ต่อไป
โปรแกรมตรวจจับวัตถุจากกล้องวงจรปิดเพื่อช่วยในการควบคุมและให้บริการฟิตเนส
Authors:   , นันทนิวัตติกุล นิวิตถ์
Published: February 2025

ปัจจุบันผู้คนเริ่มให้ความสนใจในการดูแลสุขภาพและนิยมการออกกำลังกายมากขึ้น ทำให้ระบบฟิตเนสเริ่มเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในการออกกำลังกายในชีวิตประจำวัน ที่พักอาศัยหลายแห่งรวมถึงคอนโดมีห้องให้บริการสิ่งอำนวยความสะดวกหรือฟิตเนสติดตั้งอยู่ภายในเพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่ผู้พักอยู่อาศัยภายในโครงการได้เข้ามาใช้บริการ อย่างไรก็ตามเนื่องจากผู้พักอาศัยมีจำนวนมากทำให้สิ่งอำนวยความสะดวกไม่เพียงพอต่อการใช้งานทำให้การใช้งานต้องสลับเปลี่ยนกันใช้ ผู้จัดทำได้พัฒนาโครงงานโปรแกรมตรวจจับวัตถุจากกล้องวงจรปิดเพื่อช่วยในการควบคุมและให้บริการฟิตเนสเพื่ออำนวยความสะดวกต่อผู้ใช้งาน โดยการวิเคราะห์การตรวจจับภาพวัตถุจากไฟล์วิดีโอภาพเคลื่อนไหวจากกล้องวงจรปิดแบบเรียลไทม์ด้วยวิธีการประมวลผลภาพโดยการใช้การเรียนรู้เชิงลึกตรวจจับภาพคนที่เข้ามาใช้บริการสิ่งอำนวยความสะดวกในพื้นที่ให้บริการภายในห้องฟิตเนสและทำการแสดงผลสถานะเครื่องออกกำลังกายแต่ละเครื่องภายในห้องฟิตเนสผ่านแอปพลิเคชัน มือถือโดยแสดงสถานะว่าขณะนั้นมีผู้ใช้งานอยู่หรือไม่ ทำให้ผู้ใช้งานสามารถทราบถึงสถานการณ์ ใช้งาน ณ ขณะนั้นโดยไม่ต้องเข้าไปดูด้วยตนเองในพื้นที่บริการและสามารถตัดสินใจเข้าไปใช้บริการต่อไปได้ด้วยตนเองได้อย่างสะดวกรวดเร็วมากยิ่งขึ้น
การดำเนินของโรคเอสแอลอีที่สัมพันธ์กับนิเวศจุลชีพในลำไส้ของหนูทดลอง
Authors:   , เฉียบฉลาด ธันยา
Published: February 2025

นิเวศจุลชีพในลำไส้มีบทบาทสำคัญต่อสารอาหารของร่างกายและระบบภูมิคุ้มกัน ความหลากหลายของนิเวศจุลชีพในลำไส้สามารถเป็นตัวบ่งชี้ถึงสภาวะของสุขภาพ การเปลี่ยนแปลง องค์ประกอบของนิเวศจุลชีพในลำไส้จึงมีความสัมพันธ์ต่ออาการและการเกิดโรคต่าง ๆ เช่น โรคอ้วน โรคลำไส้อักเสบ และโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง เช่น โรคเบาหวานชนิดที่ 1 โรคปลอกประสาทอักเสบ รวมทั้งโรคเอสแอลอี ซึ่งเป็นโรคที่ยังไม่ทราบกลไกแน่ชัด และยังไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ นอกจากนี้ การรักษาสมดุลของนิเวศจุลชีพในลำไส้ (homeostasis) ก็อาจนำไปสู่การมีสุขภาพที่ดีขึ้นได้ โครงการนี้ จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงของนิเวศจุลชีพในลำไส้ของหนูทดลอง สายพันธุ์ C57BL/6 ที่สุขภาพดีกับหนูทดลอง C57BL/6 ที่เป็นโรคเอสแอลอีที่เกิดจากการกระตุ้นด้วย สารเคมี (pristane) และที่เกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรม (FcgRIIB-/-) โดยวิเคราะห์ระดับ ความรุนแรงของโรคจากปริมาณ anti-dsDNA, ปริมาณโปรตีนในปัสสาวะ, IL-6, TNF-a และ IL-10 กับการเปลี่ยนแปลงของนิเวศจุลชีพในลำไส้ จากมูลของหนูทดลองให้เป็นตัวแทนของจุลินทรีย์ในลำไส้ ที่ระยะเวลา 2, 4, 6, 8 และ 10 เดือน โดยเทคนิคเมตาจีโนมิกส์ร่วมกับการวิเคราะห์ลำดับเบสที่ยีน 16S ไรโบโซมอลอาร์เอ็นเอ จากนั้นวิเคราะห์ทางชีวสารสนเทศ ด้วยโปรแกรม Mothur พบว่าการดำเนินของอาการในโรคเอสแอลอีมีความสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงของนิเวศจุลชีพในลำไส้ โดยกลุ่ม pristane มีอาการของโรคที่อายุ 6 เดือนและมีการเพิ่มความหลากหลายของ OTUs แต่กลุ่ม knockout จะเริ่มมีอาการตั้งแต่เล็กน้อยที่อายุ 4 เดือนและเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่ไม่มีการเพิ่มขึ้นของ OTUs และพบว่ามี ชนิดของแบคทีเรีย ที่มีการเปลี่ยนแปลง ที่อายุ 4 เดือนทั้งสองกลุ่มได้แก่ มีการลดลงของ Lachnospiraceae, Oscillospira และ Clostridium methylpentosum ส่วนที่มีการเพิ่มขึ้นได้แก่ มีการเพิ่มขึ้นของแบคทีเรียในคลาส Mollicutes ตั้งแต่ที่อายุ 6 เดือน
ปัจจัยทางนิเวศวิทยาที่ส่งผลต่อการเลือกบริเวณขุดรูของแย้ผีเสื้อ Leiolepis belliana (Hardwicke and Gray, 1827) บนเกาะแสมสาร จังหวัดชลบุรี
Authors:   , ปราณปารกุลณ์ ปัถย์
Published: February 2025

แย้ผีเสื้อ Leiolepis belliana เป็นสัตว์เลื้อยคลานจำพวกกิ้งก่า ที่มีความสำคัญในระบบนิเวศ ปัจจุบันแย้ผีเสื้อมีจำนวนลดลงในธรรมชาติเนื่องจากแหล่งที่อยู่อาศัยถูกทำลาย และถูกล่าโดยมนุษย์เพื่อนำมาบริโภค จึงจำเป็นต้องมีการอนุรักษ์เพื่อเพิ่มจำนวนในธรรมชาติ อย่างไรก็ตามข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับปัจจัยทางนิเวศวิทยาที่ส่งผลกระทบต่อแย้ผีเสื้อยังมีไม่เพียงพอ การศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทางนิเวศวิทยาที่ส่งผลต่อการเลือกบริเวณขุดรูของแย้ผีเสื้อ L. belliana บนเกาะแสมสาร อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ในแปลงศึกษาขนาด 7 เมตร x 10 เมตร บริเวณ 3 พื้นที่บนเกาะแสมสาร ได้แก่ หาดลูกลม หาดเทียน และหาดหน้าบ้าน ทำการสำรวจและบันทึกจำนวนรูของแย้ผีเสื้อทุก ๆ 2 เดือน ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2561 ถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2562 ทำการเก็บข้อมูลปัจจัยทางกายภาพและชีวภาพ ได้แก่ เปอร์เซ็นต์ การปกคลุมของหญ้า ความสูงของหญ้า ค่า pH ของดิน ลักษณะของเนื้อดิน ความชื้นในดิน อุณหภูมิอากาศ ความชื้นสัมพัทธ์ รวมถึงอันดับและปริมาณอาหารของแย้ผีเสื้อ จากการวิเคราะห์ผลการศึกษาโดยใช้วิธี Kruskall-Wallis Test พบว่าค่าเฉลี่ยของจำนวนรูแย้ที่ใช้จริง ในแต่ละพื้นที่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.005) โดยพบว่าที่หาดเทียน หาดหน้าบ้าน และหาดลูกลม มีค่าเฉลี่ยของจำนวนรูที่ใช้จริงเท่ากับ 2.4, 1.4 และ 1.2 รู (ต่อ 70 ตารางเมตร) ตามลำดับ จากการวิเคราะห์ข้อมูลปัจจัยทางกายภาพใน 3 พื้นที่พบว่า เปอร์เซ็นต์การปกคลุมของหญ้า ความสูงของหญ้า ความชื้นในดิน อุณหภูมิอากาศ และความชื้นสัมพัทธ์ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p ≤ 0.044) และเมื่อทำการวิเคราะห์สหสัมพันธ์ด้วยวิธี Spearman’s Rank Correlation พบความสัมพันธ์ระหว่างอุณหภูมิอากาศ (r = 0.25) ความชื้นสัมพัทธ์ (r = - 0.46) และปริมาณของแมลงหน้าดิน (r = - 0.32) กับจำนวนรูแย้ที่ใช้จริง จากการวิเคราะห์ค่า Shannon-Weiner Index ของแมลงใน 3 พื้นที่ศึกษาพบว่า หาดลูกลมมีความหลากหลายของแมลงสูงที่สุด (H’ = 1.02) ในขณะที่ผลของการวิเคราะห์ค่า Simpson’s Diversity Index พบว่าหาดหน้าบ้านมีค่าสูงที่สุด (C = 0.55) และมีแมลงอันดับที่เด่น คือ Orthoptera, Hymenoptera และ Coleoptera ซึ่งคาดว่าเป็น 3 อันดับที่แย้เลือกกินมากที่สุด ทั้งนี้ข้อมูลจากการศึกษาครั้งนี้สามารถนำมาใช้ในการเพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์แย้เพื่อการอนุรักษ์ได้
สมบัติการต้านออกซิเดชันของฟักข้าว (Momordica cochinchinensis (Lour.) Spreng) ในประเทศไทย และการประยุกต์ในไข่แดงเค็มผง
Authors:   , อิฐกอ พลตรี
Published: February 2025

ฟักข้าว เป็นพืชวงศ์แตงกวาที่อุดมไปด้วยสารต้านออกซิเดชัน ได้แก่ ไลโคปีน และบีตาแคโรทีน โดยที่ส่วนเยื่อหุ้มเมล็ดมีปริมาณสารต้านออกซิเดชันมากที่สุด งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสมบัติการต้านออกซิเดชันของฟักข้าว โดยสกัดด้วยตัวทำละลาย 3 ชนิด ได้แก่ hexane : acetone : ethanol อัตราส่วน 2 : 1 : 1 ethanol : hexane อัตราส่วน 4 : 3 และ hexane : acetone อัตราส่วน 3 : 2 แปรอัตราส่วนเนื้อเยื่อพืชต่อตัวทำละลายเป็น 1 : 5, 1 : 10 และ 1 : 20 วิเคราะห์ปริมาณแคโรทีนอยด์ทั้งหมด และสมบัติการต้านออกซิเดชัน ด้วยวิธี 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl (DPPH) radical scavenging activity และ ferric reducing antioxidant power (FRAP) พบว่าตัวทำละลาย hexane : acetone : ethanol อัตราส่วน 2 : 1 : 1 และสัดส่วนเนื้อเยื่อพืชต่อตัวทำละลายเป็น 1 : 20 มีประสิทธิภาพในการสกัดดีที่สุด และน้ำฟักข้าว (ส่วนเยื่อหุ้มเมล็ด) มาประยุกต์ในไข่แดงเค็มผง ในปริมาณ 200 และ 400 mg total carotenoid content/kg salted egg yolk powder เปรียบเทียบกับสารต้านออกซิเดชันสังเคราะห์ (butylated hydroxyl anisole, BHA) 200 ppm และตัวอย่างควบคุมที่ไม่เติมสารต้านออกซิเดชัน เก็บรักษาที่อุณหภูมิห้อง และติดตามการเปลี่ยนแปลงสมบัติด้านต่างๆ โดยการวิเคราะห์ค่าสี, ค่า water activity (aw), conjugated diene (CD) และ thiobarbituric acid reactive substances (TBARS) ที่เวลา 0, 2, 4, 6 และ 8 สัปดาห์ พบว่า ไข่แดงเค็มผงที่มีการเติม BHA ให้ประสิทธิภาพในการต้านออกซิเดชันสูงสุด โดยมีค่า CD 5.66 μmol/g salted egg yolk powder และค่า TBARS 0.132 mg malondialdehyde/kg salted egg yolk powder ณ สัปดาห์ที่ 8 ของการเก็บรักษา รองลงมาคือ ปริมาณเยื่อหุ้มเมล็ดฟักข้าว 400, 200 ppm และตัวอย่างควบคุม ตามลำดับ ส่วนค่า lightness (L*) ต่ากว่า ขณะที่ค่า redness (a*) และ yellowness (b*) สูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) เมื่อปริมาณเยื่อหุ้มเมล็ดฟักข้าวเพิ่มขึ้น และเมื่อเวลาเก็บรักษาเพิ่มขึ้น พบว่าการเติมเยื่อหุ้มเมล็ดปริมาณสูงสุดช่งยเพิ่มประสิทธิภาพการต้านออกซิเดชันได้ดีพอๆ กับ BHA
การพัฒนาอัลจิเนตเพื่อเป็นสารเคลือบผิวของอาหารที่ผ่านการทำแห้งเยือกแข็ง
Authors:   , จรัสแสงวิโรจน์ อินทร์ธวัช
Published: February 2025

อัลจิเนต (alginate) เป็นพอลิแซ็กคาไรด์ที่ได้จากสาหร่ายทะเลสีน้ำตาล (Phaeophyceae) ที่ใช้ใน
อุตสาหกรรมอาหาร โดยเป็นสารทำให้คงตัว (stabilizer) และสารก่อเจลหรือฟิล์ม (geling agent) alginate เป็นสารที่ใช้ในก่อฟิล์มเคลือบผิวอาหารได้โดยมีข้อดี คือ ไม่เป็นพิษ สามารถย่อยสลายได้ มีความเข้ากันได้ทางชีวภาพและราคาไม่แพง อัลจิเนตสามารถเกิดเจลหรือพอลิเมอร์ที่ไม่ละลายน้ำได้โดยการทำปฏิกิริยากับไอออนโลหะชนิดบวกหลายวาเลนซี (multivalent cations) เช่น แคลเซียม ทั้งนี้อาหารที่ผ่านกระบวนการทำแห้งเยือกแข็ง (freeze drying) อาจพบการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ตลอดจนคุณสมบัติต่งๆของอาหารได้ การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อเตรียมสารละลายเคลือบผิวที่เหมาะสม โดยมีส่วนผสมของ aginate และ trehalose และเพื่อศึกษาผลของสารเคลือบผิวต่อคุณสมบัติของตัวอย่างอาหารหลังผ่านกระบวนการทำแห้งเยือกแข็ง การเตรียมสารเคลือบผิวทำโดยละลายผง aginate ในน้ำกลั่นและใช้ความร้อนและคนผสมจนได้สารละลายใส จากนั้นเติมกลีเซอรอลที่ความเข้มข้น 19 w/w เป็น plasticizer และ trehalose เป็น cryoprotectant คนผสมให้สารละลายเป็นเนื้อเดียวกัน ในการศึกษาจะมีการเตรียมสารละลายต่างๆใช้ความเข้มข้นของ alginate และ trehalose ที่แตกต่างกัน เตรียมสารละลายแคลเซียมคลอไรด์ที่ความเข้มข้น 0.4% w/v เพื่อใช้ในการก่อฟิล์มของ alginate การพัฒนาสูตรตำรับที่มีความเหมาะสมที่สุดทำโดยใช้การประเมินคุณสมบัติของตัวอย่างที่ผ่านการทำแห้งเยือกแข็งคือ ปริมาณความชื้น (moisture) การสูญเสียมวล (mass loss) ค่า rehydration capacity (RC) ความแน่น (firmness) และสีของตัวอย่างจากการทดลอง พบว่าตัวอย่างอาหาร (แอปเปิ้ลหั่นเป็นชิ้น) ที่เคลือบด้วยสารละลายเคลือบผิวที่ใช้อัลจิเนต 29 และทรีฮาโลส 6% w/v มีค่า 96RC และ fimness เฉลี่ยสูงที่สุด ในขณะที่ตัวอย่างอาหาร (แอปเปิ้ลหั่นเป็นชิ้น) ที่เคลือบด้วยสารละลายเคลือบผิวที่ใช้อัลจิเนต 1.2% w/v และทรีฮาโลส 6% w/v มีค่า 9moisture, 9mass loss ต่ำที่สุด และเมื่อวิเคราะห์สีพบว่ามีค่า lightness-darkness (L*) และ redness-greenness (b*) เฉลี่ยสูงที่สุด และมี
ค่า yellowness-blueness (a*) เฉลี่ยเข้าใกล้ 0 ที่สุด สรุปได้ว่าสูตรตำรับที่ใช้สารละลายเคลือบผิวที่ประกอบไปด้วยสารละลายอัลจิเนต 1.2% w/V และทรีฮาโลส 6% พ/ง มีคุณสมบัติทางกายภาพและมีความคงตัวที่เหมาะสมอย่างไรก็ตามสูตรตำรับที่เหมาะสมที่สุดนั้นจะขึ้นอยู่กับการนำไปใช้งานในแต่ละประเภท
การผลิตไฮโดรเจนด้วยกระบวนการเคมิคอลลูปปิงรีฟอร์มมิงจากกลีเซอรอล
Authors:   , ธีรกุลกิตติพงศ์ พิชญา
Published: February 2025

ไฮโดรเจนเป็นพลังงานทางเลือกที่สามารถนำมาใช้ในการผลิตกระแสไฟฟ้าได้ และยังเป็นพลังงาน สะอาดที่ไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม อย่างไรก็ตามไฮโดรเจนยังไม่สามารถผลิตได้ในปริมาณที่มากพอ และยังมี ต้นทุนการในผลิตที่สูง ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงมุ่งเน้นไปที่การหาตัวเร่งปฏิกิริยาที่เหมาะสมสำหรับกระบวนการรีฟอร์ม มิงแบบเคมิคอลลูปปิง ซึ่งเป็นกระบวนการที่ใช้ในการผลิตไฮโดรเจนจากกลีเซอรอล โดยทำการทดลองในเครื่อง ปฏิกรณ์แบบเบดนิ่ง ที่ความดันคงที่ 1 บรรยากาศ อุณหภูมิ 650 องศาเซลเซียส ใช้นิกเกิลออกไซด์และไอรอน(II) ออกไซด์บนตัวรองรับอะลูมิเนียมออกไซด์เป็นตัวพาออกซิเจน ซึ่งเตรียมโดยวิธีการอิมเพรกเนชัน เพื่อศึกษาผลของ ความเข้มข้นของตัวเร่งปฏิกิริยา ชนิดของตัวเร่งปฏิกิริยา และประสิทธิภาพของตัวเร่งปฏิกิริยาเพื่อใช้ในกระบวนการรีฟอร์มมิงแบบเคมิคอลลูปปิง จากการทดลองพบว่านิกเกิลออกไซด์ที่ความเข้มข้นร้อยละ 15 โดย น้ำหนัก เหมาะสมที่จะนำมาใช้เป็นตัวพาออกซิเจนสำหรับกระบวนการรีฟอร์มมิงแบบเคมิคอลลูปปิง
ผลของอัตราส่วนระหว่างอะลูมินาและคิวบิคเซอร์โคเนียต่อสมบัติเชิงกลและอุณหภูมิการเผาผนึกของอะลูมินา-คิวบิคเซอร์โคเนียคอมโพสิต
Authors:   , จันทร์หล่น ชวนากร
Published: February 2025

อะลูมินาเป็นวัสดุที่มีการนำมาใช้งานในหลากหลายอุตสาหกรรม เนื่องจากมีสมบัติเด่นหลายด้าน เช่น มีความทนไฟสูง มีความแข็งสูง ทนทานต่อการกัดกร่อนของกรดและด่างได้ดีเป็นต้น อย่างไรก็ตามอะลูมินายังมีค่าความต้านทานการแตกร้าวค่อนข้างต่ำ ดังนั้นในงานวิจัยนี้สนใจนำคิวบิคเซอร์โคเนียซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์พลอยได้จากการเจียระไนเพชรคิวบิคเซอร์โคเนียมาผสมกับอะลูมินาเป็นวัสดุคอมโพสิต เพื่อปรับปรุงสมบัติเชิงกลของวัสดุที่เตรียมได้ โดยศึกษาผลของอัตราส่วนระหว่างอะลูมินาต่อคิวบิคเซอร์โคเนียได้แก่ 100:0, 90:10, 80:20 และ 70:30 และอุณหภูมิการเผาผนึกที่อุณหภูมิ 1450 1500 1550 1600 และ 1650 องศาเซลเซียสต่อสมบัติของอะลูมินา-คิวบิคเซอร์โคเนียคอมโพสิตที่เตรียมได้ จากผลการทดลองพบว่าการเติมคิวบิคเซอร์โคเนียไม่สามารถปรับปรุงสมบัติเชิงกลของชิ้นงานอะลูมินา- คิวบิคเซอร์โคเนียคอมโพสิตให้มีสมบัติที่ดีขึ้นได้ ซึ่งอาจเกิดจากการที่คิวบิคเซอร์โคเนียมีขนาดอนุภาคค่อนข้างใหญ่เมื่อเปรียบเทียบกับขนาดของอนุภาคอะลูมินา ทำให้เมื่อเติมคิวบิคเซอร์โคเนียในปริมาณมากขึ้น จะส่งผลให้ความสามารถในการเผาผนึกของชิ้นงานลดลง ทำให้ชิ้นงานที่เตรียมได้มีสมบัติเชิงกลลดลง โดยชิ้นงานอะลูมินา-คิวบิคเซอร์โคเนียคอมโพสิตที่มีสมบัติเชิงกลดีที่สุดคือ ชิ้นงานที่เตรียมด้วยอัตราส่วนระหว่างอะลูมินาต่อคิวบิคเซอร์โคเนียเท่ากับ 90:10 ที่ผ่านการเผาผนึกที่อุณหภูมิ 1600 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 2 ชั่วโมง โดยวัสดุอะลูมินา-คิวบิคเซอร์โคเนียคอมโพสิตที่เตรียมได้มีความหนาแน่นสัมพัทธ์ ร้อยละ 98.04 ± 1.91 มีค่าความต้านแรงดัดเท่ากับ 450.96 ± 34.30 เมกะพาสคัล มีค่าความแข็งแบบวิกเกอร์เท่ากับ 16.35 ± 0.70 จิกะพาสคัล และมีค่าความต้านทานการแตกร้าวเท่ากับ 4.83 ± 0.46 เมกะพาสคัล·เมตร1/2
การขึ้นรูปเซรามิกไฮดรอกซิอะพาไทต์โครงสร้างพรุนตัวด้วยเทคนิคการพิมพ์ 3 มิติ
Authors:   , ศรีประดิษฐ์ ชญานิษฐ์
Published: February 2025

งานวิจัยนี้สนใจที่จะศึกษาทดลองการทำวัสดุโครงสร้างพรุนตัวเพื่อใช้ทางการแพทย์ ด้วยเทคโนโลยีการพิมพ์ 3 มิติระบบฉีดเส้นพลาสติก (Fused Deposition Modeling) ซึ่งเป็นเครื่องพิมพ์ 3 มิติที่นิยมใช้กันมากที่สุดในปัจจุบันและมีราคาไม่สูงมากนักเมื่อเทียบกับเครื่องพิมพ์ 3 มิติประเภทอื่น ๆ โดยเราจะเตรียมเส้นพลาสติกที่ใช้เซรามิกผสมกับเทอร์โมพลาสติกชนิดที่ละลายน้ำได้และละลายน้ำไม่ได้ ทำให้สามารถขึ้นรูปเป็นชิ้นงาน 3 มิติ และชิ้นงานสามารถคงรูปได้ โดยการกำจัดวัสดุเชื่อมประสานที่ละลายน้ำได้ด้วยการละลายน้ำก่อน แล้วจึงนำไปเผากำจัดวัสดุเชื่อมประสานที่เหลือ เพื่อทำให้การยุบตัวน้อยลง โดยงานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเตรียมเซรามิกพรุนไฮดรอกซิอะพาไทต์สำหรับงานชิ้นส่วนกระดูกด้วยการพิมพ์ 3 มิติระบบฉีดเส้นพลาสติก และเพื่อลดต้นทุนในการผลิตชิ้นส่วนทางการแพทย์ ให้สามารถผลิตชิ้นส่วนกระดูกที่จำเพาะเจาะจงต่อผู้ป่วยแต่ละรายได้ โดยงานวิจัยนี้มีการทดลองโดยใช้อัตราส่วนในการทำเส้นใยสำหรับขึ้นรูปด้วยเครื่องพิมพ์ 3 มิติ โดยใช้อัตราส่วนของไฮดรอกซิอะพาไทต์และวัสดุเชื่อมประสาน คือ 25 : 75 โดยปริมาตร จากผลการวิจัยพบว่าการผสมด้วยวิธีการผสมเปียกเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการทำเส้นใยเนื่องจากเส้นที่ได้มีความเป็นเนื้อเดียวกัน สามารถนำมาใช้ในการขึ้นรูปด้วยเครื่องพิมพ์ 3 มิติได้ สำหรับการทดสอบคุณสมบัติของชิ้นงานพบว่า ชิ้นงานหลังเผาคงรูปได้ดี ไม่เกิดการโก่งตัว โค้งงอ แต่ชิ้นงานไม่มีความแข็งแรงจึงไม่สามารถหาค่าได้ และมีความพรุนตัวแต่ยังไม่มากพอ จากผลทดสอบเหล่านี้พบว่ายังไม่สามารถนำไปใช้ในการขึ้นรูปวัสดุโครงสร้างพรุนตัวสำหรับการนำไปใช้เป็นโพรงเลี้ยงเซลล์ได้เนื่องจากต้องความพรุนตัวและความแข็งแรงที่สูงกว่านี้
การสังเคราะห์แมกนีเซียมอะลูมิเนตสปิเนลด้วยวิธีเกลือหลอมละลาย
Authors:   , ปิ่นสุวรรณ ณัฐวิกานต์
Published: February 2025

แมกนีเซียมอะลูมิเนตสปิเนลเป็นวัสดุที่มีการนำมาใช้งานอย่างแพร่หลายในหลายด้าน เช่น ใช้เป็นวัสดุทนไฟ เกราะใสกันกระสุน เป็นต้น เนื่องจากมีสมบัติโดดเด่นหลายประการ เช่น จุดหลอมเหลวสูง ความแข็งแรงสูง ทนต่อการกัดกร่อนได้ดี การขยายตัวทางความร้อนต่ำ งานวิจัยนี้ได้ทำศึกษาการสังเคราะห์ ผงแมกนีเซียมอะลูมิเนตสปิเนลด้วยวิธีการเกลือหลอมละลาย และศึกษาผลของชนิดและอัตราส่วนของเกลือ ที่มีผลต่อสารที่สังเคราะห์ได้ โดยในการสังเคราะห์วิธีนี้ใช้สารตั้งต้นคือ อะลูมินาและแมกนีเซียผสมกัน ในอัตราส่วน 1:1 โดยโมล ใช้ลิเทียมคลอไรด์ โซเดียมคลอไรด์ โพแทสเซียมคลอไรด์ และเกลือผสมระหว่างโซเดียมคลอไรด์กับโพแทสเซียมคลอไรด์ที่หลอมละลายเป็นตัวกลางในการทำปฏิกิริยา ใช้อัตราส่วน เกลือต่อสารตั้งต้นเป็น 3:1 โดยมวล เผาที่อุณหภูมิ 800 – 1250 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 4 ชั่วโมง เพื่อหาอุณหภูมิที่เกิดเฟสแมกนีเซียมอะลูมิเนตสปิเนลสมบูรณ์เปรียบเทียบกับวิธีทำปฏิกิริยาในสถานะของแข็ง จากผลการวิจัยพบว่าลิเทียมคลอไรด์เป็นเกลือที่สามารถทำให้เกิดเฟสแมกนีเซียมอะลูมิเนตสปิเนิลสมบูรณ์ ที่อุณหภูมิต่ำที่สุดที่ 1150 องศาเซลเซียส ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบกับวิธีทำปฏิกิริยาในสถานะของแข็ง พบว่าใช้อุณหภูมิต่ำกว่าประมาณ 150 องศาเซลเซียส ผลของอัตราส่วนเกลือต่อสารตั้งต้นก็ส่งผล ต่อการสังเคราะห์แมกนีเซียมอะลูมิเนตสปิเนลด้วยเช่นกัน โดยเมื่อเพิ่มอัตราส่วนเกลือต่อสารตั้งต้นจาก 3:1 เป็น 5:1 อะลูมินาและแมกนีเซียจะทำปฏิกิริยาได้ดีขึ้น แต่เมื่อเพิ่มจาก 5:1 เป็น 10:1 มีเพียงลิเทียมคลอไรด์ และเกลือผสมโซเดียมคลอไรด์กับโพแทสเซียมคลอไรด์เท่านั้นที่มีส่วนช่วยในการทำปฏิกิริยา อย่างไรก็ตาม การเพิ่มเกลือส่งผลให้สารมีขนาดใหญ่ขึ้นเนื่องจากเกิดการเกาะกลุ่มกันของสาร
การเตรียมสีเซรามิกจากกากอุตสาหกรรมจากการชุบผิวเหล็กกล้า
Authors:   , ห้วยหงษ์ เบญจมาศ
Published: February 2025

งานวิจัยนี้เป็นศึกษาการใช้กากตะกอนโครเมียมจากอุตสาหกรรมการชุบผิวเหล็กกล้า มาเป็นวัตถุดิบทดแทนในผงสีเซรามิก องค์ประกอบหลักทางเคมีของกากตะกอนโครเมียม คือ โครเมียมออกไซด์ (Cr₂O₃) ซึ่งเป็นออกไซด์ที่สามารถทำให้เกิดสีเขียวในเคลือบ จากองค์ประกอบทางเคมีของกากตะกอนโครเมียม พบว่า น่าจะนำมาทำเป็นผงสีเขียวได้เนื่องจากมีปริมาณโครเมียมออกไซด์สูง งานวิจัยนี้เป็นการเตรียมผงสีเซรามิกสีเขียวจากกากตะกอนโครเมียมเทียบกับสีเขียวทางการค้าและพิจารณาความแตกต่างของสีและค่าสีมาตรฐาน CIELAB โดยศึกษาผงสีเขียวที่มีส่วนผสมของกากตะกอนโครเมียมต่อซิลิกาและแคลเซียมคาร์บอเนตในอัตราส่วน 1:1:1 1:1:0.8 1:1:0.6 และ 1:1:0.4 โดยโมล ตามลำดับ ผลการทดลองพบว่า สัดส่วนแคลเซียมคาร์บอเนตที่ลดลงทำให้สีเขียวที่ได้เข้มขึ้น โดยอัตราส่วนผสมระหว่างกากตะกอนโครเมียม ซิลิกา และแคลเซียมคาร์บอเนตที่ให้สีเขียวที่ใกล้เคียงกับสีทางการค้าที่สุด คือ 1:1:0.4 หลังจากนั้นเติมโครเมียมออกไซด์ 0.1 และ0.2% โดยโมล ลงในส่วนผสมเคลือบทึบที่มีอัตราส่วนของกากตะกอนโครเมียมต่อ ซิลิกา และแคลเซียมคาร์บอเนต 1:1:0.4 จากการเปรียบเทียบผลของปริมาณโครเมียมออกไซด์ที่มีต่อลักษณะเคลือบทึบ พบว่า การเติมโครเมียมออกไซด์ 0.1% โดยโมล ทำให้เคลือบทึบมีสีเขียวมากยิ่งขึ้น แต่ยังไม่ใกล้เคียงกับสีเขียวทางการค้าเท่าที่ควร จึงมีการเติมเหล็กออกไซด์และโคบอลต์ออกไซด์เพิ่มเข้าไป 0.05 0.10 และ 0.15% โดยน้ำหนัก การเติมเหล็กออกไซด์เพิ่มเข้าไป 0.05% โดยน้ำหนัก ให้สีเขียวที่ใกล้เคียงกับสีทางการค้ามากที่สุด (Δ{u1D438}<5) จึงสรุปได้ว่าสามารถใช้กากตะกอนโครเมียมจากอุตสาหกรรมการชุบผิวเหล็กกล้ามาเป็นวัตถุดิบทดแทนในการผลิตผงสีเซรามิกสีเขียวได้
การลู่เข้าของตัวแบบไตรนามและตัวแบบพหุนามสู่ตัวแบบแบล็ค-โชลส์สำหรับราคาออปชัน
Authors:   , อินทรปัญญา ธนาทร
Published: February 2025

แบบจำลองที่ได้รับความนิยมในการคำนวณราคาออปชัน คือ แบบจำลองแบล็ค-โชลส์ และแบบจำลองทวินามซึ่งแบ่งเวลาทั้งหมดออกเป็น n ช่วงเท่ากัน เป็นที่ทราบกันดีว่าสำหรับ n ที่มีค่ามาก ราคาออปชันจากแบบจำลองทวินามจะลู่เข้าสู่ราคาออปชันจากแบบจำลองแบล็ค-โชลส์ในปี 1986 Boyle ได้นำเสนอแบบจำลองไตรนามสำหรับคำนวณราคาออปชันและในปี 2007 Ahn และ Song ได้พัฒนาแบบจำลองไตรนามโดยประยุกต์อัตราการเคลื่อนที่ของราคาหุ้นเป็นไปตามแบบจำลองของ Cox, Ross และ Rubinstein (1979) ในโครงงานนี้ เราได้แสดงว่าราคาออปชันที่คำนวณโดยแบบจำลองไตรนามของ Ahn และ Song จะลู่เข้าสู่แบบจำลองแบล็ค-โชลส์ด้วยความคลาดเคลื่อนที่น้อยกว่าของแบบจำลองทวินาม 2 เท่า นอกจากนี้เรายังใช้แนวคิดของ Ahn และ Song เพื่อสร้างแบบจำลองพหุนามที่ราคาหุ้นสามารถเปลี่ยนแปลงได้ k แบบในแต่ละช่วงเวลาและได้แสดงว่าราคาออปชันที่คำนวณจากแบบจำลองหพุนามนี้จะลู่เข้าสู่แบบจำลองแบล็ค-โชลส์ด้วยความคลาดเคลื่อนที่น้อยกว่าของแบบจำลองทวินาม k-1 เท่า
ปัญหาการลงสีบนกราฟภายใต้เงื่อนไขการเกิดรุ้ง
Authors:   , บุญถนอม กุลสินี
Published: February 2025

ในโครงงานนี้เรานับจำนวนวิธีในการลงสีจุดยอดและนับจำนวนวิธีในการลงสีด้านของกราฟที่มีลักษณะเฉพาะแบบหนึ่งภายใต้เงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับรุ้ง ซึ่งเป็นสามเหลี่ยมที่จุดยอดทุกจุด [ด้านทุกด้าน] มีสีต่างกัน
การค้นหาเพื่อนบ้านใกล้ที่สุดผกผันสำหรับการระบุยีนที่สำคัญบนโครงข่ายปฏิสัมพันธ์ระหว่างโปรตีน
Authors:   , ไชยศรี นัยขวัญ
Published: February 2025

ยีนที่สำคัญเป็นหน่วยพันธุกรรมขั้นพื้นฐานสำหรับการดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิต การค้นหาหรือระบุยีนที่สำคัญจึงมีประโยชน์อย่างมากในการศึกษาและพัฒนายาต้านเชื้อแบคทีเรียและเชื้อโรคต่าง ๆ และปัจจุบันวิธีการทางการคำนวณมีส่วนช่วยให้สามารถระบุยีนหรือโปรตีนที่สำคัญทำได้รวดเร็วขึ้นและประหยัดค่าใช้จ่ายได้มากขึ้นด้วย วิธีการต่าง ๆ เหล่านี้รวมถึงการเรียนรู้ด้วยเครื่อง (Machine Learning) และการศึกษาคุณสมบัติทางโทโปโลยีโครงข่าย (Network Topology) ของโครงข่ายปฏิสัมพันธ์ระหว่างโปรตีนอีกด้วย ดังนั้นในโครงงานผู้จัดทำได้ศึกษาและประยุกต์ใช้การค้นหาเพื่อนบ้านใกล้ที่สุดผกผัน (Reverse nearest Neighbor Search) เข้ามาช่วยหายีนที่สำคัญในโครงข่ายปฏิสัมพันธ์ระหว่างโปรตีนของแบคทีเรีย E.coli โดยนำข้อมูลโครงข่ายปฏิสัมพันธ์ระหว่างโปรตีนในแบคทีเรีย และข้อมูลยีนที่สำคัญ มาวิเคราะห์ร่วมกันเพื่ออนุมานหายีนหรือโปรตีนที่สำคัญตัวใหม่ ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนายาต้านเชื้อแบคทีเรียต่อไปได้ในอนาคต และนำผลที่ได้จากการระบุยีนที่สำคัญโดยวิธีการค้นหาเพื่อน บ้านผกผันมาเปรียบเทียบประสิทธิภาพกับวิธีการพิจารณาของดีกรีของโหนดยีน และวิธีการค้นหาเพื่อนบ้านที่ใกล้ที่สุด (Nearest Neighbor Search) พบว่าการระบุยีนที่สำคัญโดยใช้การค้นหาเพื่อนบ้านที่สุดผกผันมีประสิทธิภาพที่สุด โดยมีค่าความถูกต้อง (accuracy) 74.02% ค่าความแม่นยำ (precision) 41.01%
ผลกระทบทางชีววิทยาของการรักษาโรคมะเร็งเต้านมด้วยวิธีการรักษาร่วมระหว่างรังสี อนุภาคทองคำขนาดนาโน และความร้อน ในเซลล์มะเร็งเต้านม MCF-7
Authors:   , ภูมิกันตยา ปุณยานุช
Published: February 2025

โรคมะเร็งเต้านมจัดว่าเป็นโรคมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับหนึ่งในเพศหญิง เป้าหมายหลักของการใช้รังสีในการรักษาโรคมะเร็งเต้านม คือการให้รังสีพลังงานสูงแก่เซลล์มะเร็ง โดยที่เซลล์ปกติข้างเคียงได้รับผลกระทบจากรังสีน้อยที่สุด อย่างไรก็ตาม ประสิทธิภาพของการใช้รังสีรักษาสามารถที่จะพัฒนาให้สูงมากยิ่งขึ้นได้ โดยการใช้รังสีรักษาร่วมกับวิธีการรักษาแบบอื่น เช่น การใช้ร่วมกับอนุภาคทองคำขนาดนาโน (Gold nanoparticle, GNP) ซึ่งมีคุณสมบัติที่เป็นตัวช่วยเสริมประสิทธิภาพของรังสี (Radiosensitizer) หรือการใช้ร่วมกับการให้ความร้อนที่สูง (Hyperthermia) ดังนั้น การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการตอบสนองของเซลล์มะเร็งเต้านม human breast adenocarcinoma MCF-7 cell line ต่อการรักษาร่วมระหว่างรังสี อนุภาคทองคำขนาดนาโนและความร้อน กระบวนการศึกษาด้วยวิธี Clonogenic assay ถูกนำมาใช้ เพื่อศึกษาผลของการอยู่รอดของเซลล์ MCF-7 ที่ผ่านการรักษาด้วยการฉายรังสี (0-5 Gy) การเติม GNP (0-0.05 nM) หรือการให้ความร้อนที่อุณหภูมิสูง 46 องศาเซลเซียส (°C) เพียงอย่างเดียว เปรียบเทียบกับผลของการรักษา ด้วยวิธีการรักษาร่วม ซึ่งทำโดยการเติม GNP (0.01 และ 0.05 nM) ร่วมกับการให้ความร้อนที่อุณหภูมิ 46°C เป็นระยะเวลา 5 นาที และตามด้วยการนำเซลล์ไปบ่มต่อที่อุณหภูมิ 37°C เป็นระยะเวลา 24 ชั่วโมง ก่อนทำการให้รังสีเอกซ์ ที่ปริมาณรังสี เท่ากับ 2 Gy นอกจากนี้ ยังศึกษาผลกระทบของอุณหภูมิต่อปริมาณการสะสมของอนุภาคทองคำขนาดนาโนในเซลล์ MCF-7 จากผลการทดลองพบว่า อัตราการตายของเซลล์ MCF-7 จะเพิ่มขึ้นเมื่อได้รับปริมาณรังสีหรือความเข้มข้นของ GNP ที่เพิ่มขึ้น พร้อมกันนี้ในการบ่มเซลล์ที่อุณหภูมิ 46°C ไม่ได้ทำให้เกิดการตายของเซลล์อย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม ทั้งนี้ เป็นที่น่าสังเกตอย่างยิ่งว่า การบ่มเซลล์ที่อุณหภูมิ 46°C นั้นส่งผลทำให้มีปริมาณของ GNP ผ่านเข้าไปสะสมอยู่ภายในเซลล์มีมากขึ้น ซึ่งอาจเป็นปัจจัยหนึ่งที่เกี่ยวข้อง ในการตรวจพบอัตราการตายของเซลล์ MCF-7 ที่มากที่สุด ภายหลังจากการใช้รังสีรักษาร่วมกับ GNP และความร้อน เมื่อเทียบกับการให้การรักษาด้วยรังสี หรือ GNP หรือความร้อนสูง เพียงอย่างเดียว ดังนั้นจากผลการศึกษานี้ สามารถแสดงให้เห็นว่า การใช้รังสีรักษาร่วมกับ GNP และการใช้ความร้อน สามารถช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำลายเซลล์มะเร็งเต้านม MCF-7 ได้ดีมากยิ่งขึ้น ดังนั้น ผลจากการศึกษาที่ได้นี้อาจจะถูกนำไปใช้ เพื่อเป็นข้อมูลทางเลือกในการรักษามะเร็งเต้านมได้ต่อไปในอนาคต
ผลของลิพิดและอิมัลซิไฟเออร์ต่อพฤติกรรมการเกิดเพสต์และสมบัติของเจลของฟลาวร์กล้วยน้ำว้า
Authors:   , สุทธิบุญ ปุณญานุช
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของลิพิดและอิมัลซิไฟเออร์ต่อพฤติกรรมการเกิดเพสต์และสมบัติของเจลของฟลาวร์กล้วยน้ำว้า โดยงานวิจัยนี้มีการแปรชนิดของลิพิดเป็น 2 ชนิด ได้แก่ กรดสเทียริก (SA) และน้ำมันรำข้าว (RBO) แปรชนิดของอิมัลซิไฟเออร์เป็น 2 ชนิด ได้แก่ ดิสทิลด์โมโนกลีเซอไรด์ (DMG) และซอร์บิแทนโมโนสเทียเรตซึ่งมีชื่อทางการค้า Span® 60 (SPN) แปรความเข้มข้นของลิพิดและอิมัลซิไฟเออร์เป็น 3 ระดับ ได้แก่ 1.0, 2.0 และ 4.0% โดยน้ำหนักของฟลาวร์ ศึกษาพฤติกรรมการเกิดเพสต์ของฟลาวร์กล้วยน้ำว้าที่มีการเติมลิพิดและอิมัลซิไฟเออร์ ศึกษาสมบัติของเจลของฟลาวร์กล้วยน้ำว้าที่มีการเติมลิพิดและอิมัลซิไฟเออร์ ได้แก่ รูปแบบเนื้อสัมผัส, สี และการขับน้ำ ณ วันที่ 0, 3, 7 และ 10 ของการเก็บรักษาที่อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส จากการศึกษาพฤติกรรมการเกิดเพสต์ของฟลาวร์กล้วยน้ำว้า พบว่าการเติมลิพิดและอิมัลซิไฟเออร์ส่งผลให้ peak viscosity ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) การเติม RBO และอิมัลซิไฟเออร์ส่งผลให้ breakdown viscosity ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) การเติม SA ส่งผลให้ final viscosity และ setback viscosity เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) ส่วนการเติม RBO ส่งผลให้ final viscosity และ setback viscosity ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) การเติม SPN ส่งผลให้ setback viscosity เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) จากการศึกษารูปแบบเนื้อสัมผัสของเจลของฟลาวร์กล้วยน้ำว้า พบว่าการเติมลิพิดและอิมัลซิไฟเออร์ส่งผลให้ hardness ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) จากการศึกษาสีของเจลของฟลาวร์กล้วยน้ำว้าที่มีการเติมลิพิด พบว่าการเติม SA ส่งผลให้ดัชนีความขาวและดัชนีความเหลืองลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) ณ วันที่ 0, 3, 7 และ 10 ของการเก็บรักษา จากการศึกษาสีของเจลของฟลาวร์กล้วยน้ำว้าที่มีการเติมอิมัลซิไฟเออร์ การเติม DMG ส่งผลให้ดัชนีความขาวเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) การเติม SPN ส่งผลให้ดัชนีความขาวลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) การเติมอิมัลซิไฟเออร์ส่งผลให้ดัชนีความเหลืองลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05) ณ วันที่ 0, 3, 7 และ 10 ของการเก็บรักษา จากการศึกษาการขับน้ำของเจลของฟลาวร์กล้วยน้ำว้า พบว่าเจลของฟลาวร์กล้วยน้ำว้าที่มีการเติมลิพิดมีแนวโน้มของการขับน้ำที่ไม่แน่นอน ส่วนการเติมอิมัลซิไฟเออร์ส่งผลให้เจลของฟลาวร์กล้วยน้ำว้ามีแนวโน้มของการขับน้ำที่มากขึ้น
Phytoremediation of secondary canteen wastewater by using water hyacinth (Eichhornia crassipes)
Authors:   , Nuanpan Yanudchara
Published: February 2025

The objectives of this study were to evaluate the efficiency of water hyacinth (Eichhornia crassipes) to treat the secondary canteen wastewater, and to find the optimum concentration of wastewater that suitable for application of water hyacinth. The wastewater parameters before and after treatment were analyzed including pH, biochemical oxygen demand (BOD), chemical oxygen demand (COD), total kjeldahl nitrogen (TKN), total phosphorus (TP), total suspended solids (TSS), fat oil and grease (FOG). The parameters of plant including biomass, protein content and total carbohydrate were also determined. The canteen wastewater was treated by biochar for primary treatment. Then, the wastewater was diluted at the concentrations of 0%, 25%, 50%, and 75%. The water hyacinth was planted in each treatment for 15 days. The result showed that the maximum removal efficiency of BOD, COD, TKN, TP, TSS, and FOG at the 25% of concentration of wastewater were 93.31%, 89.83%, 38.97%, 76.81%, 100%, and 20.90%, respectively. The highest biomass of water hyacinth was 5.50 g. at the 25% of concentration of wastewater. The protein content and total carbohydrate of water hyacinth were 0.59 and 0.40 g/g biomass respectively, at the 25% of concentration of wastewater. This study concluded that water hyacinth was effective for the treatment of secondary canteen wastewater at the 25% of concentration of wastewater.
การประมาณค่าพารามิเตอร์ที่บ่งชี้ระยะห่างจากกฎของเบนฟอร์ด
Authors:   , ผลคิมหันต์ กมลรัตน์
Published: February 2025

โครงงานนี้เป็นการทดสอบความเป็นเบนฟอร์ดของข้อมูล โดยการสังเกตระยะห่างระหว่าง 1 กับตัวประมาณของ α ที่ได้จากการประมาณด้วยวิธีความควรจะเป็นสูงสุด พร้อมทั้งพิจารณาช่วงของจำนวนนับ α ที่เหมาะสมในการนำไปทดสอบความเป็นเบนฟอร์ดของข้อมูล ซึ่งทั้งสองพารามิเตอร์นี้ เป็นพารามิเตอร์ของฟังก์ชันการแจกแจงของการแจกแจงที่เป็นลิมิตของกลุ่มการแจกแจงตัดปลาย ที่ศึกษาในงานของวิริยะไกรกุล, สุเมธกิจการ และสันติวิภานนท์ จากนั้นจะนำตัวประมาณของพารามิเตอร์ α และช่วงของจำนวนนับ α ที่เหมาะสมไปใช้ในการทดสอบความเป็นเบนฟอร์ดของข้อมูลค่าใช้จ่ายไฟฟ้ารายเดือน เราพบว่าข้อมูลนี้มีการแจกแจงเลขหลักแรกค่อนข้างสอดคล้องกับกฎของเบนฟอร์ด เราหวังว่าโครงงานนี้จะนำเสนออีกทางเลือกหนึ่งของการทดสอบความเป็นเบนฟอร์ดของชุดข้อมูล
การวิเคราะห์สารเมตาบอไลต์ชนิดระเหยยากในผลิตภัณฑ์น้ำนมเหลืองของโคด้วยเทคนิคโปรตอนนิวเคลียร์แมกเนติกเรโซแนนซ์สเปกโทรสโกปี
Authors:   , วรรณขจีพิบูลย์ น้ำทิพย์
Published: February 2025

น้ำนมเหลือง (colostrum) เป็นน้ำนมที่แม่โคหลั่งออกมาหลังการคลอดลูกในช่วง 24-72 ชั่วโมงแรก มีลักษณะเป็นของเหลวสีเหลืองข้นจัด เป็นแหล่งอาหารแรกที่อุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการและสารแอนติบอดีที่ช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันให้แก่ลูกโคแรกเกิด จากประโยชน์ดังกล่าวจึงมีการนำน้ำนมเหลืองมาใช้เป็นส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์กลุ่มอาหารเชิงหน้าที่ (functional food) เพื่อเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการและมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ ดังนั้น การศึกษาสารชีวโมเลกุลที่เป็นองค์ประกอบในน้ำนมเหลืองรวมทั้งความผันแปรขององค์ประกอบดังกล่าว จึงเป็นปัจจัยสำคัญเบื้องต้นเพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจและสามารถนำน้ำนมเหลืองมาประยุกต์ใช้ในผลิตภัณฑ์ได้อย่างเหมาะสม ปัจจุบันมีการนำเทคโนโลยีเมตาโบโลมิกส์ (metabolomics) มาใช้เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลสารชีวโมเลกุลขนาดเล็ก (<1.5 kDa) ที่เป็นองค์ประกอบในระบบอาหารอย่างกว้างขวาง อย่างไรก็ตาม การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดังกล่าวเพื่อศึกษาข้อมูลแบบแผนทางชีวโมเลกุลของน้ำนมและผลิตภัณฑ์นมในประเทศไทยยังมีอยู่อย่างจำกัด ดังนั้น งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ (i) วิเคราะห์สมบัติทางเคมีกายภาพและข้อมูลสารเมตาบอไลต์ชนิดระเหยยากในน้ำนมเหลืองของโคที่ผลิตได้ในประเทศไทย โดยใช้เทคนิคโปรตอนนิวเคลียร์แมกเนติกเรโซแนนซ์สเปกโทรสโกปี (¹H-NMR)(ii) เปรียบเทียบความแตกต่างของข้อมูลดังกล่าวในน้ำนมเหลืองที่ได้จากฟาร์มในเขตพื้นที่ต่างกัน (นครราชสีมา และชัยภูมิ) และจากแม่โคที่มีระยะเวลาในการให้น้ำนมเหลืองต่างกัน (วันที่ 1 และ 3 ภายหลังการคลอดลูก) ด้วยวีการวิเคราะห์ทางสถิติหลายตัวแปร (multivariate statistics) และ (iii) วิเคราะห์ชนิดของสารเมตาบอไลต์ที่สามารถใช้เป็นตัวบ่งชี้ทางชีวภาพ (potential biomarker) ต่อคุณลักษณะและความผันแปรของน้ำนมเหลืองจากแม่โคกลุ่มที่สนใจ ผลจากการวิเคราะห์น้ำนมเหลืองของโคจำนวน 32 ตัวอย่าง แสดงให้เห็นว่าระยะเวลาหลังการคลอดลูก (Post-parturition) มีผลต่อสมบัติทางเคมีกายภาพและข้อมูลสารชีวโมเลกุลในน้ำนมเหลืองชัดเจนกว่าอิทธิพลจากฟาร์ม โดยพบว่าปริมาณกรดทั้งหมดที่ได้จากการไทเทรต (% lactic acid) ปริมาณของแข็งทั้งหมดที่ละลายได้ (°Brix) ปริมาณโปรตีน (%w/w) และค่าความหนืด (cP) ของตัวอย่างลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) ในวันที่ 3 ภายหลังการคลอดลูก จากการวิเคราะห์ด้วย ¹-NMR สามารถระบุชนิดของสารเมตาบอไลต์กลุ่มกรดอะมิโนและอนุพันธ์ของกรดอะมิโน น้ำตาลและอนุพันธ์ของน้ำตาล สารประกอบคาร์บอนิล กรดอินทรีย์และอนุพันธ์ของกรดดังกล่าว อนุพันธ์ของไขมัน และสารประกอบอินทรีย์อื่น ๆ ในตัวอย่างได้ทั้งหมด 53 สาร ผลจกการวิเคราะห์องค์ประกอบหลัก (principal component analysis) และการวิเคราะห์แบบจัดกลุ่ม (cluster analysis) แสดงให้เห็นว่าข้อมูลสารเมตาบอไลต์ชนิดระเหยยากในน้ำนมเหลืองวันที่ 1 และ 3 ภายหลังการคลอดลูกมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจนทางสถิติ โดยพบว่าปริมาณสัมพัทธ์ของสารเมตาบอไลต์ส่วนมากมีค่าลดลงในตัวอย่างที่เก็บในวันที่ 3 ภายหลังการคลอดลูก โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงของ isoleucine, tyrosine, butyrate, threonine และ ethanol สามารถใช้เป็นตัวบ่งชี้ทางชีวภาพเพื่อแยกความแตกต่างระหว่างตัวอย่างทั้ง 2 กลุ่มได้ ผลการวิจัยดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงการประยุกต์ใช้เทคนิคทางเคมีวิเคราะห์ขั้นสูงด้วย H-NMR ร่วมกับการประมวลผลทางเคโมเมตริกซ์ (chemometrics) ในการศึกษาข้อมูลแบบแผนทางชีวโมเลกุลในน้ำนมเหลืองของดคได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การเปรียบเทียบชนิดจุลินทรีย์และกิจกรรมของเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการผลิตวานิลลินของฝักวานิลลาโดยวิธีการบ่มที่แตกต่างกัน
Authors:   , ไทยเจริญ สันธิลา
Published: February 2025

การผลิตวานิลลาต้องผ่านกระบวนการบ่มหลายขั้นตอน ได้แก่ 1) การทำให้เหี่ยว 2) การทำให้เกิดเหงื่อ 3) การทำแห้ง 4) การปรับสภาพ ฝักวานิลลาเมื่อผ่านการบ่มแล้วจะผลิตสารระเหยให้กลิ่นหลายชนิด โดยหนึ่งในสารให้กลิ่นสำคัญที่เป็นเอกลักษณ์ของวานิลลาคือ วานิลลิน (vanillin) ซึ่งเกิดจากการสารตั้งต้นไกลโคไซด์ (glycoside) ได้แก่ กลูโควานิลลิน (glucovanilin) ถูกตัดด้วยเอนไซม์ β-glucosidase ที่มาจากเนื้อเยื่อฝักวานิลลา และผลิตได้จากจุลินทรีย์ปลดปล่อยวานิลลินออกจากน้ำตาล งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อระบุชนิดของจุลินทรีย์และวิเคราะห์กิจกรรมของเอนไซม์ที่มีผลต่อการสร้างสารให้กลิ่นสำคัญระหว่างกระบวนการผลิตวานิลลาที่ผ่านกระบวนการบ่มฝักวานิลลาที่แตกต่างกัน 2 วิธี คือ วิธีบ่มแบบ Bourbon และวิธีบ่มแบบ Mexican และศึกษาลักษณะทางประสาทสัมผัสของกลุ่มวานิลลาพันธุ์ Vanilla tahitensis ที่ปลูกในประเทศไทย จากการวิเคราะห์กิจกรรมของเอนไซม์ β-glucosidase จากเนื้อเยื่อของฝักวานิลลาด้วยเทคนิค spectrophotometry พบว่ากิจกรรมของเอนไซม์ β-glucosidase ส่วนมากมาจากเนื้อเยื่อพืช โดยมีค่ากิจกรรมสูงกว่าเชื้อจุลินทรีย์อย่างมีนัยสำคัญ (P<0.05) ในการบ่มแบบ Bourbon มีค่ากิจกรรมของเอนไซม์ β-glucosidase จากเนื้อเยื่อฝักวานิลลาในแต่ละขั้นตอนดังนี้ 0.0107, 0.0083, 0.0115, 0.0300 และ 0.1942 μmol of pNp/min.g sample และจากจุลินทรีย์ในแต่ละขั้นตอนดังนี้ 0.0007, 0, 0.0006, 0.0025 และ 0.0063 μmol of pNp/min.mL sample (ฝักสด ภายหลังการทำให้เหี่ยวภายหลังการทำให้เกิดเหงื่อ การทำให้เกิดเหงื่อ ภายหลังการทำแห้ง และ ภายหลังการปรับสภาพ ตามลำดับ) ดังนั้น ขั้นตอนที่สำคัญในการทำให้วานิลลาเกิดกลิ่นในการบ่มแบบ Bourbon คือขั้นตอนการปรับสภาพ เนื่องจากมีค่ากิจกรรมของเอนไซม์สูงสุด และในการบ่มแบบ Mexican มีค่ากิจกรรมของเอนไซม์ β-glucosidase ที่วัดได้จากเนื้อเยื่อในแต่ละขั้นตอนดังนี้ 0.0107, 0.1221, 0.0030 และ 0.0373 μmol of pNp/min.g sample และจากจุลินทรีย์ในแต่ละขั้นตอนดังนี้ 0.0007, 0.0092, 0.0130 และ 0.0142 μmol of pNp/min.mL sample (ฝักสดภายหลังการทำให้เหี่ยวและการทำให้เกิดเหงื่อ ภายหลังการทำแห้ง และภายหลังการปรับสภาพ ตามลำดับ) ดังนั้น ขั้นตอนที่สำคัญในการทำให้วานิลลาเกิดกลิ่นในการบ่มแบบ Mexican คือขั้นตอนการทำให้เหี่ยวและการทำให้เกิดเหงื่อ เนื่องจากมีค่ากิจกรรมของเอนไซม์สูงสุด จากการบ่งชี้ชนิดของจุลินทรีย์ โดยการจำแนกความแตกต่างของชนิดจุลินทรีย์ ด้วยเทคนิค High Resolution melting Analysis (HRMA) และ DNA sequencing ในแต่ละขั้นตอนของการบ่มฝักวานิลลาพบว่าเชื้อแบคทีเรีย 9 ชนิดระหว่ากระบวนการบ่มฝักวานิลลา โดยมีเชื้อในสกุล Bacillus ชนิด Bacillus licheniformis, Bacillus subtilis และ Bacillus megaterium ที่ส่งผลต่อค่ากิจกรรมของเอนไซม์ β-glucosidase นอกจากนี้จากการทดสอบทางประสาทสัมผัสเชิงพรรณาพบว่า วานิลลาพันธุ์ Vanilla tahitensisมีคุณลักษณะกลิ่นทั้งหมด 8 กลิ่น ได้แก่ กลิ่นมาร์ชแมลโลว์ กลิ่นช็อคโกแลตสังเคราะห์ กลิ่นใบชาแห้ง กลิ่นบ๊วยเปลือกส้ม กลิ่นบ๊วยเค็ม กลิ่นบ๊วยแผ่น กลิ่นกานพลู กลิ่นช็อคโกแลตนม โดยการบ่มแบบ Mexican ให้กลิ่นมาร์ชแมลโลว์ กลิ่นใบชาแห้ง กลิ่นกานพลู มากกว่าการบ่มแบบ Bourbon อย่างมีนัยสำคัญ (P<0.05)
การตรวจสอบการปนเปื้อนของแบคทีเรียก่อโรคในหอยกันในพื้นที่อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา โดยใช้เทคนิคทางอณูพันธุศาสตร์
Authors:   , พิมแพง บุรัสกร
Published: February 2025

การตรวจสอบการปนเปื้อนของแบคทีเรียก่อโรคเป็นข้อกำหนดตามมาตรฐานอาหารสากลซึ่งมีจำนวนกลุ่มของแบคทีเรียจำกัด และอีกทั้งยังไม่มีการศึกษาในสัตว์น้ำที่พบเฉพาะถิ่น งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบการปนเปื้อนของแบคทีเรียก่อโรค 5 กลุ่ม ได้แก่ Escherichia coli/coliform, Salmonella spp., Vibrio spp., Clostridium spp. และ Bacillus spp. ซึ่งการตรวจแบคทีเรียกลุ่ม Clostridium spp. และ Bacillus spp. เป็นการตรวจเพิ่มขึ้นจากเกณฑ์มาตรฐาน โดยตรวจสอบในหอยกัน (Polymesoda bengalensis) จำนวน 6 ตัวอย่าง ที่เก็บจากคลองควาย อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา ในฤดูร้อนและฤดูฝน พ.ศ. 2561 ด้วยวิธีคัดแยกเชื้อและระบุชนิดโดยวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน 16S rDNA ร่วมกับการทดสอบคุณสมบัติทางชีวเคมี ผลการศึกษาพบการปนเปื้อนของ coliform ในตัวอย่างหอยกันจากฤดูร้อนมากกว่าฤดูฝน โดยพบจำนวนเฉลี่ย 6.7x10⁴ และ 4.1x10⁴ CFU/ml ตามลำดับ อีกทั้งพบการปนเปื้อนของ Bacillus cereus ในตัวอย่างหอยกันจากฤดูร้อนมากกว่าฤดูฝน โดยพบจำนวนเฉลี่ย 6.7x10³ และ 40 CFU/ml ตามลำดับ นอกจากนี้พบการปนเปื้อนของเชื้อ Clostridium sp. ในตัวอย่างหอยกันจากฤดูฝนจำนวนเฉลี่ยมากกว่า 1.6x10³ MPN/ml จากการตรวจสอบพบการปนเปื้อนของแบคทีเรียก่อโรคได้แก่ Shewanella algae, Clostridium sp., B. cereus, Aeromonas allosaccharophila, Enterococcus sp. และ Rahnella aquatilis ซึ่ง ตรวจเพิ่มเติมจากข้อระบุในเกณฑ์คุณภาพทางจุลชีววิทยาของอาหารทะเลที่บริโภคดิบ โดยสรุป การตรวจสอบแบคทีเรียตามเกณฑ์มาตรฐานปัจจุบันไม่ครอบคลุมถึงแบคทีเรียกลุ่มอื่นที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของผู้บริโภค และจากการพบการปนเปื้อนของเชื้อแบคทีเรียก่อโรคหลายชนิดในหอยกัน ผู้บริโภคจึงควรหลีกเลี่ยงการบริโภคหอยกันที่ยังไม่ผ่านการปรุงสุก
การเปลี่ยนแปลงสังคมนกในพื้นที่ที่มีการใช้ประโยชน์ที่ดินที่แตกต่างกัน บริเวณตำบลไหล่น่าน อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน
Authors:   , มาประชา ตวงพร
Published: February 2025

การศึกษาผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินกับการเปลี่ยนแปลงสังคมสิ่งมีชีวิตในระยะ ยาวยังมีน้อยทำให้ขาดความเข้าใจในการวางแผนการอนุรักษ์ การศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการ เปลี่ยนแปลงสังคมนกในพื้นที่ที่มีการใช้ประโยชน์ที่ดินที่แตกต่างกัน 4 รูปแบบ (ป่าชุมชน นาข้าว สวนเกษตรริมน้ำ และพื้นที่ชุมชน) ในตำบลไหล่น่าน จังหวัดน่าน เนื่องจากนกเป็นสัตว์กลุ่มหนึ่งที่ตอบสนอง ต่อการเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อมได้เร็ว สำรวจนกด้วยวิธีสำรวจตามจุด (point count) โดยเก็บข้อมูลนก 2 ฤดูกาล ได้แก่ ฤดูฝน (กรกฎาคม–สิงหาคม 2561) และฤดูแล้ง (ธันวาคม 2561) และวิเคราะห์การ เปลี่ยนแปลงสังคมนกโดยเปรียบเทียบกับการศึกษาในฤดูแล้งของปีก่อนหน้า ผลการศึกษาพบนกรวม 13 อันดับ 44 วงศ์ 48 สกุล 64 ชนิด เมื่อพิจารณาในรายละเอียดพบว่าป่าชุมชน นาข้าว สวนเกษตรริมน้ำ และพื้นที่ชุมชน พบนกเฉลี่ย 10 ± 4, 17 ± 3, 15 ± 4 และ 17 ± 1 ชนิด ตามลำดับ ซึ่งจำนวนชนิดที่พบใน แต่ละพื้นที่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P=0.05) เมื่อพิจารณาความชุกชุมของนกพบว่า ป่าชุมชน นาข้าว สวนเกษตรริมน้ำ และพื้นที่ชุมชน มีความชุกชุมเฉลี่ยทั้งสองฤดูกาลเท่ากับ 30 ± 17, 100 ± 37, 46 ± 10 และ 131 ± 30 ตัว ตามลำดับ โดยความชุกชุมเฉลี่ยในแต่ละพื้นที่มีค่าแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P=0.05) สำหรับการเปลี่ยนแปลงของชนิดนกและความชุกชุม พบว่าการศึกษา ก่อนหน้าพบนกรวม 59 ชนิด แต่ในการศึกษานี้พบนกในฤดูแล้งเพียง 51 ชนิด ซึ่งมีจำนวนชนิดนกที่ไม่พบใน การศึกษาครั้งนี้จำนวน 18 ชนิด เช่น นกปรอดทอง Pycnonotus atriceps นกคัดคูสีม่วง Chrysococcyx xanthorhynchus และพบชนิดนกใหม่ซึ่งไม่พบในการสำรวจก่อนหน้าจำนวน 10 ชนิด เช่น นกเขียวก้านตองหน้าผากทอง Chloropsis aurifrons นกยางไฟธรรมดา Ixobrychus cinnamomeus เป็นต้น ทั้งนี้พื้นที่นาข้าว สวนเกษตรริมน้ำ และพื้นที่ชุมชนมีจำนวนชนิดนกลดลง แต่ในพื้นที่ป่าชุมชนมี จำนวนชนิดนกเพิ่มขึ้น 2 ชนิด ในส่วนของความชุกชุมของนกพบว่าทุกพื้นที่มีความชุกชุมของนกเพิ่มขึ้น โดย ป่าชุมชน นาข้าว สวนเกษตรริมน้ำ และพื้นที่ชุมชน มีความชุกชุมของนกเพิ่มขึ้นเฉลี่ยเท่ากับ 3 ± 2, 59 ± 42, 25 ± 18 และ 105 ± 74 ตัว ตามลำดับ จากการศึกษาสรุปได้ว่าการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ ที่ดินและการรบกวนที่มีระยะเวลานานขึ้น ส่งผลให้สังคมนกมีการเปลี่ยนแปลงทั้งด้านความหลากชนิดและ ความชุกชุม
Phytoremediation of secondary canteen wastewater treatment by using water lettuce (Pistia stratiotes L.)
Authors:   , Laohatrakul Puttapatsorn
Published: February 2025

The aim of this study was to investigate the removal efficiency of secondary canteen wastewater treatment by using water lettuce (Pistia stratiotes). The canteen wastewater was treated by biochar as a primary treatment. After primary treatment, canteen wastewater was diluted at the concentration of 0%, 25%, 50% and 75% and was treated by water lettuce for 15 days. The 7 parameters were determined in canteen wastewater; pH, BOD, COD, TKN, TP, TSS and FOG. For plants, biomass, total carbohydrate and protein content were determined. Water and plant samples were collected every 3 days at day 0, 3, 6, 9, 12 and 15. The results showed that the maximum removal efficiency of BOD, COD, TKN, TP, TSS and FOG at 25% of concentration were 94.06%, 93.34%, 38.36%, 66.83%, 100% and 6.45%, respectively. The highest biomass was 1.775 g (15 days). The maximum total carbohydrate and protein content of water lettuce were 0.35 and 0.42 g/g biomass, respectively. The result indicated that the highest removal efficiency by water lettuce was at 25% of the concentration of canteen wastewater.
การใช้ระบบคัดกรองฐานยีสต์เพื่อคัดกรองหาสารออกฤทธิ์ยับยั้งกิจกรรมของเอนไซม์คาร์บอนิกแอนไฮเดรสไอโซไซม์ II ของมนุษย์ (hCA II) และศึกษาลักษณะสมบัติบางประการขอสารออกฤทธิ์
Authors:   , ชัยพรชลศร สรัญญา
Published: February 2025

โรคต้อหิน (Glaucoma) เป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของการตาบอดในทุกช่วงอายุของผู้คน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มผู้สูงอายุ โรคนี้มักเกิดขึ้นเมื่อน้ำหล่อเลี้ยงภายในดวงตา (Aqueous humor) ถูกปิดกั้น ทำให้ไม่สามารถไหลเวียนได้ตามปกติและเกิดความดันภายในลูกตา (Intraocular pressure : IOP) เพิ่มสูงขึ้น ส่งผลให้เส้นประสาทตาถูกทำลายและอาจส่งผลให้สูญเสียการมองเห็นหรือตาบอด เอนไซม์คาร์บอนิกแอนไฮเดรส (Carbonic anhydrase : CAs) ช่วยเร่งปฏิกิริยา CO₂ hydration โดยการเปลี่ยนคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) และน้ำ (H₂O) ให้กลายเป็นไบคาร์บอเนตแอนไอออน (HCO₃-) ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในการสังเคราะห์น้ำหล่อเลี้ยงภายในดวงตา มีการรายงานเกี่ยวกับการพัฒนาของสารยับยั้ง CA (CA inhibitor : CAI) โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อกิจกรรมของเอนไซม์คาร์บอนิกแอนไฮเดรสไอโซไซม์ II ของมนุษย์ (hCA II) เพื่อลดความดันในดวงตาและน้ำไปสู่การรักษาโรคต้อหิน ปัจจุบันยาที่ใช้ในการรักษาโรคต้อหินเป็นยาในกลุ่มซัลโฟนาไมด์ (Sulfonamide) ซึ่งพบว่ายาในกลุ่มนี้ทำให้เกิดผลข้างเคียงกับผู้ป่วยที่มีอาการแพ้ซัลฟา การศึกษานี้จึงมุ่งเน้นในการคัดกรองหาสารออกฤทธิ์ยับยั้งกิจกรรมของเอนไซม์ hCA II จากสารบริสุทธิ์ที่แยกได้จากพืชสมุนไพรไทย รวมทั้งสารสังเคราะห์ จำนวนรวมทั้งสิ้น 48 ตัวอย่าง โดยใช้ระบบคัดกรองฐานยีสต์ที่ถูกพัฒนาขึ้นที่มียีสต์ Saccharomyces cerevisiae สายพันธุ์กลายเป็นเซลล์บ่งชี้ร่วมกับใช้รีซาซูรินเป็นสารสีบ่งชี้การมีชีวิตรอดของเซลล์ยีสต์ ผลการทดลองพบสารบริสุทธิ์จากพืชสมุนไพรไทยและสารสังเคราะห์ จำนวน 5 และ 2 ตัวอย่างตามลำดับ มีฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ hCA II จึงได้ศึกษาลักษณะสมบัติของสารออกฤทธิ์ ดังนี้ ค่า Minimum effective concentration (MEC) และ Minimum toxic concentration (MTC) และตรวจสอบฤทธิ์ยับยั้งกิจกรรมของเอนไซม์ hCA II ในหลอดทดลองของสารที่ให้ผลบวกอีกด้วย
แบบจำลองการกระจายรายได้ รายจ่าย และความมั่งคั่งของประชากรไทยโดยใช้ฟิสิกส์สถิติ
Authors:   , ภักดีสุวรรณ์ อัญชลี
Published: February 2025

ในโครงงานชิ้นนี้ได้จัดทำขึ้นเพื่อพิจารณาลักษณะของการกระจายรายได้ รายจ่ายและความมั่งคั่งของครัวเรือนในประเทศไทยโดยการเปรียบเทียบระบบทางเศรษฐกิจของไทย กับอนุภาคในระบบปิดโดยใช้ฟิสิกส์สถิติในการสร้างแบบจำลอง ได้แก่ การกระจายแบบโบสต์มาน –กิบบ์ (Boltzmann – Gibbs distribution) การกระจายแบบโบสต์ – ไอนสไตน์ (Bose – Einstein distribution) การกระจายแบบเฟอร์มิ – ดิเร็ก (Fermi – Dirac distribution) และนำแบบจำลองดังกล่าวมาใช้ร่วมกับการกระจายแบบ พาเรโต (Pareto distribution) ชนิดที่ 1 จากผลของการทดลองพบว่า แบบจำลองที่เหมาะสมกับการกระจายรายได้ของครัวเรือนสะสมมากที่สุด คือ การกระจายแบบโบสต์ – ไอนสไตน์ และ เฟอร์มิ – ดิเร็ก แบบจำลองที่เหมาะสมกับการการกระจายรายจ่ายของครัวเรือนสะสมมากที่สุด คือ การกระจายแบบโบสต์ – ไอนสไตน์ และแบบจำลองการกระจายความมั่งคั่งของครัวเรือนสะสมมากที่สุด คือ แบบจำลองการกระจายแบบเฟอร์มิ – ดิเร็กและเมื่อพิจารณาข้อมูลการกระจายรายได้ของกลุ่มครัวเรือนจะสามารถแบ่งกลุ่มของครัวเรือนออกเป็น 3 กลุ่มเพื่อแบ่งกลุ่มของครัวเรือนที่มีรายได้ตามเกณฑ์ที่กำหนดได้โดยใช้จุดตัดระหว่างแบบจำลองเฟอร์มิ – ดิเร็กกับแบบจำลองโบสต์มาน – กิบส์ เป็นเกณฑ์ในการแบ่งกลุ่มครัวเรือนรายได้ต่ำกับกลุ่มครัวเรือนรายได้ปานกลางออกจากกัน และใช้จุดตัดระหว่างแบบจำลองโบสต์มาน-กิบส์ กับแบบจำลองพาเรโตเป็นเกณฑ์ในการแบ่งกลุ่มของครัวเรือนที่มีรายได้ปานกลางกับกลุ่มของครัวเรือนที่มีรายได้สูงออกจากกัน
ลำดับการเข้ากินซากของแมลงและสัตว์ขาข้อชนิดอื่นบนซากหมู บริเวณป่าใกล้ชายหาดปิดบนเกาะแสมสาร อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
Authors:   , เฟื่องมีคุณ สุดารัตน์
Published: February 2025

หลักฐานทางด้านนิติกีฏวิทยา (forensic entomology) เป็นหลักฐานสำคัญอย่างหนึ่งที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการสืบสวนคดีอาชญากรรม โดยอาศัยความรู้ทางการเจริญเติบโต สัณฐานวิทยา และการกระจายตัวของแมลงและสัตว์ขาข้อที่พบบนศพและบริเวณรอบศพ เพื่อมาคาดการณ์หาระยะเวลาหลังการตาย (Postmortem Interval, PMI) และบางกรณีอาจช่วยในการคาดการณ์สถานที่เกิดเหตุได้ ในประเทศไทยการศึกษาทางด้านนิติกีฏวิทยายังมีไม่มากนัก โดยเฉพาะในพื้นที่บริเวณใกล้ชายหาดซึ่งยังไม่เคยมีการศึกษามาก่อน นำมาสู่วัตถุประสงค์ของงานวิจัยครั้งนี้คือ ศึกษาลำดับการเข้ากินซาก และความหลากชนิดของแมลงและสัตว์ขาข้อบนซากหมูบริเวณป่าใกล้ชายหาดปิดบนเกาะแสมสาร อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี งานวิจัยนี้จัดทำขึ้นในพื้นที่ป่าดิบแล้งฝั่งทะเล บริเวณหาดเตย เกาะแสมสาร (พิกัด N 12°37.82’, E 100°57.12’) โดยใช้หมูที่มีน้ำหนัก 30-35 กิโลกรัม เปรียบเทียบในช่วงฤดูฝน (23 กรกฎาคม – 20 ตุลาคม 2561) และฤดูแล้ง (24 ธันวาคม 2561 – 23 มีนาคม 2562) พบว่าทั้ง 2 ฤดูมีแมลงที่เข้ามากินซากชนิดหลักจัดอยู่ในอันดับ Diptera, Coleoptera และ Hymenoptera ตามลำดับ ในช่วงฤดูฝนพบแมลงวันหัวเขียวชนิด Chrysomya megacephala และ C. rufifacies เป็นจำนวนมากที่สุด โดยพบ C. megacephala เป็นแมลงวันชนิดแรกที่เข้ามากินซาก และต่อมาพบด้วงชนิด Saprinus splendens เป็นชนิดหลัก ในฤดูแล้งพบแมลงวันหัวเขียวชนิด C. rufifacies, C. megacephala และ C. nigripes เป็นจำนวนมากที่สุด โดยพบตัวอ่อนของแมลงวันหลังลาย Sarcophaga dux เป็นตัวอ่อนแมลงชนิดแรกที่เข้ามากินซาก และภายหลังพบด้วงชนิด Necrobia rufocollis และ N. rufipes เป็นจำนวนมากที่สุดที่เข้ามากินซาก เนื่องจากการศึกษานี้ถูกรบกวนจากสัตว์ชนิดอื่นในช่วงฤดูฝน ทำให้ซากที่ใช้ทำการศึกษาเกิดความเสียหาย จึงไม่สามารถสรุปได้ถึงความหลากชนิดของแมลงและสัตว์ขาข้อที่เข้ามากินซาก และอัตราการย่อยสลายของซากในช่วงฤดูฝนได้
ขอบเขตของการประมาณค่าแบบจุดสำหรับปัญหาการจับคู่
Authors:   , เจริญผล พิจิตร
Published: February 2025

ในโครงงานนี้ได้ประยุกต์ใช้วิธีของสไตน์และเชนในการหาขอบเขตทั้งแบบสม่ำเสมอและแบบไม่สม่ำเสมอของการประมาณค่าแบบจุดของปัญหาการจับคู่ด้วยฟังก์ชันการแจกแจงปัวซงพารามิเตอร์
ผลของกระบวนการให้ความร้อนต่อคุณภาพและอายุการเก็บรักษาของน้ำนมข้าวโพดม่วง
Authors:   , เหลืองลออ ฐิติรัตน์
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของกระบวนการให้ความร้อนต่อสมบัติทางกายภาพ เคมี และ อายุการเก็บรักษาของน้ำนมข้าวโพดม่วง โดยแปรกระบวนการให้ความร้อน 2 วิธี (การนึ่งและการต้ม) และ แปรเวลา 3 ระดับ (5, 10 และ 15 นาที) เปรียบเทียบกับการแปรรูปน้ำนมข้าวโพดม่วงโดยไม่ใช้ความร้อน และเปรียบเทียบก่อนและหลังการพาสเจอไรซ์ (72 ºC 1 นาที) วิเคราะห์สมบัติทางกายภาพและเคมี ดังนี้ ค่าสี (L*, b* และ a*) ค่าความเป็นกรด-ด่าง ปริมาณของแข็งทั้งหมด ความหนืด ปริมาณแอนโทไซยานิน ปริมาณ สารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด และฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH ผลการทดลองพบว่า ค่า L* และ b* ของน้ำนมข้าวโพดม่วงจากทั้งสองกระบวนการมีค่าเพิ่มขึ้นเมื่อเวลาในการให้ความร้อนมากขึ้น โดยค่า L* และ b* จากตัวอย่างที่ผ่านการต้มมีค่าสูงกว่าการนึ่ง แต่ค่า a* ของน้ำนมข้าวโพดม่วงจากทั้งสองกระบวนการมีค่า ลดลงเมื่อเวลาในการให้ความร้อนมากขึ้น และค่า a* ของน้ำนมข้าวโพดม่วงจากการนึ่งมีค่าสูงกว่าการต้ม ในขณะที่ค่าความเป็นกรด-ด่าง ปริมาณของแข็งทั้งหมด และความหนืดของน้ำนมข้าวโพดม่วงที่ทำจาก ข้าวโพดที่ผ่านการต้มและการนึ่งที่เวลาเท่ากัน ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (p>0.05) และเมื่อให้ความ ร้อนในเวลาที่มากขึ้น ปริมาณแอนโทไซยานินมีค่าลดลง ในขณะที่ปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด และ ฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นหลังการพาสเจอไรซ์ โดยปริมาณแอนโทไซยานิน ปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด และฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH ของน้ำนมข้าวโพดม่วงที่ผ่าน การนึ่งมีค่าสูงกว่าการต้ม เมื่อพิจารณาสมบัติดังกล่าวข้างต้น จึงเลือกกระบวนการให้ความร้อนด้วย การนึ่ง 5 นาทีไปใช้ในการทดลองขั้นต่อไป ซึ่งคือการศึกษาอายุการเก็บรักษาของน้ำนมข้าวโพดม่วงที่อุณหภูมิ 4 ºC โดย แปรปริมาณน้ำตาล 4 ระดับ ดังนี้ 0% (control), 2%, 4% และ 6% w/v จากผลการทดลองพบว่า ค่าสี ค่า ความเป็นกรด-ด่าง ปริมาณของแข็งทั้งหมด และความหนืดมีแนวโน้มไม่เปลี่ยนแปลง ในขณะที่ปริมาณแอนโท ไซยานิน ปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด และฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH มีแนวโน้มลดลงเมื่อ อายุการเก็บมากขึ้น นอกจากนี้พบว่าปริมาณจุลินทรีย์ทั้งหมดมีค่ามากขึ้นเมื่ออายุการเก็บมากขึ้น แต่ไม่พบ ยีสต์และรา และ E.coli ในทุกตัวอย่างตลอดอายุการเก็บ และมีปริมาณโคลิฟอร์มน้อยกว่า 1 MPN/100 mL จากเกณฑ์มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนที่กาหนดอายุการเก็บของผลิตภัณฑ์น้ำนมข้าวโพดให้มีค่าปริมาณจุลินทรีย์ ทั้งหมดไม่เกิน 104 CFU/ml จึงสามารถประมาณอายุการเก็บของน้ำนมข้าวโพดม่วงได้ โดยน้ำนมข้าวโพดม่วง ที่เติมน้ำตาล 0% และ 2% w/v มีอายุการเก็บประมาณ 8 วัน และน้ำนมข้าวโพดม่วงที่เติมน้ำตาล 4% และ 6% w/v มีอายุการเก็บประมาณ 4 วัน ที่อุณหภูมิ 4 ºC ผลจากการทดสอบทางประสาทสัมผัสของน้ำนม ข้าวโพดม่วงที่เติมน้ำตาลทั้ง 4 ระดับ โดยใช้แบบทดสอบความชอบชนิด 9-point hedonic scale (ผู้ทดสอบ จำนวน 54 คน) พบว่าน้ำนมข้าวโพดม่วงที่เติมน้ำตาล 4% w/v มีคะแนนความชอบด้านกลิ่น (6.11±1.30) รสชาติ (6.76±1.70) ความข้นหนืด (6.24±1.21) และความชอบโดยรวม (6.56±1.44) สูงที่สุด แต่ไม่แตกต่าง อย่างมีนัยสำคัญกับน้ำนมข้าวโพดม่วงที่เติมน้ำตาล 6% w/v (p>0.05) จากงานวิจัยนี้จึงสามารถสรุปได้ว่า ข้าวโพดม่วงที่ผ่านการนึ่ง 5 นาที สามารถคงคุณภาพด้านกายภาพและเคมีได้มากที่สุด และน้ำนมข้าวโพดม่วง ที่เติมน้ำตาล 4% w/v ได้รับคะแนนความชอบโดยรวมสูงที่สุด และมีอายุการเก็บประมาณ 4 วัน ที่ 4 ºC