bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
De ideale ‘Idiosyncratic-deal’
Authors: van der Meij Kitty , Matthijs Bal P.
Published: August 2021

The ideal I-deal: Organizational citizenship behavior and the impact of the exchange relationship

The ideal I-deal: Organizational citizenship behavior and the impact of the exchange relationship

Idiosyncratic deals (I-deals) are personal and voluntary agreements which individual employees negotiate with their employer. The current study investigated the relations of different types of I-deals with organizational citizenship behaviors (OCB) of employees. Moreover, we investigated the moderating role of social exchange relationship. Hypotheses were tested on data of 210 employees working in different organizations. Results showed that the associations of I-deals with OCB depended upon the type of I-deal, with task and responsibility I-deals and schedule flexibility I-deals being directly related. A strong social exchange relationship with the organization enhanced the associations of schedule flexibility I-deals and location flexibility I-deals with OCB. Financial I-deals contributed to higher OCB only for employees with an economic exchange relationship.
De cognitieve interviewmethode
Authors: K. Oostrom Janneke , Ph. Born Marise
Published: August 2021

The cognitive interview method: Discussion of an alternative strategy for reducing test bias

The cognitive interview method: Discussion of an alternative strategy for reducing test bias

As selection instruments often generate ethnic score differences, creating a diverse work floor constitutes a complex challenge for many organizations. Therefore, in the development of selection instruments it should be aimed for to reduce unfair score differences between ethnic groups as much as possible. This article discusses a method that could help researchers and test developers in reducing ethnic score differences, namely the cognitive interview method. This qualitative method for evaluating questionnaires is already being used in the healthcare sector. In this article, it is argued that this method is useful in the field of personnel selection as well. The cognitive interview method can be used to study whether respondents with different ethnic background interpret items in a similar way.
Maakt statusinconsistentie medewerkers ziek?
Authors: S.M. de Reuver Renée , Biron Michal
Published: August 2021

Does status inconsistency make employees ill? Status inconsistency, absenteeism and HRM practices

Does status inconsistency make employees ill? Status inconsistency, absenteeism and HRM practices

The focus of the current study is to gain insight in the effect of perceived status inconsistency. Perceived status inconsistency is a situation in which there is a mismatch between the status employees assume they should acquire and the status they really obtain. Drawing from the effort-reward imbalance model (ERI; Siegrist, 1996), our study advances past research by investigating the association between status inconsistency and employee absenteeism, and the variables work stress and HRM practices, likely to account for this association. Results from a sample of 442 customer-care employees show that stress mediates the relationship between status inconsistency and absenteeism, and that commitment oriented HRM practices attenuate this relationship. Moderated mediation analyses further reveal that commitment oriented HRM practices moderate the indirect effect of status inconsistency on absenteeism via stress.
In beweging: over het aanpassingsvermogen van werknemers in dynamische werksituaties
Authors: van Dam Karen
Published: August 2021

On the move: on employees’ individual adaptability in dynamic work situations

On the move: on employees’ individual adaptability in dynamic work situations

Today’s organisations are facing dynamic and changing environments that emphasize the importance of enhanced organisational flexibility and adaptation as well as increased employee adaptability. Although the concept of employee adaptability is often used, it is seldom defined. This paper first discusses different research fields focusing on employee responses to dynamic situations without explicitly addressing individual adaptability, such as planned and continuous organizational change and work stress. Next, the concept of adaptability is discussed and, in the end, defined. Moreover, a multi-dimensional model for individual adaptability at work is presented containing three components: cognitive, affective and behavioural adaptability. Finally, several psychological resources are presented that might contribute to employees’ individual adaptability.
Reacties van sollicitanten op selectieprocedures en -uitkomsten
Authors: Schinkel Sonja , E.M. van Vianen Annelies , van Dierendonck Dirk
Published: August 2021

Applicant reactions to selection events: Effects of feedback, fairness, and attributions

Applicant reactions to selection events: Effects of feedback, fairness, and attributions

Despite the growing attention for the impact of selection procedures and outcomes on applicants, little is yet known about the factors that may influence these relationships. The general findings of a recent doctoral dissertation are presented in this article. The research in this dissertation was directed at investigating the separate and combined influences of selection feedback, fairness perceptions, and attributions on a diversity of applicant reactions: well-being, self-evaluations and perceptions of the organization. Based on four empirical studies it is shown that feedback and fairness do not merely have a positive influence on applicant reactions, and that attributional style plays an important role in the formation of reactions. Therefore, both organizations and applicants may benefit from more reflection on selection feedback and fairness by researchers and practitioners alike.
Redactioneel
Authors: van Dam Karen , van Breukelen Wim
Published: August 2021

Editorial

Editorial

This editorial offers an introduction to the current issue.
Doeloriëntaties en het tijdsperspectief van oudere werknemers: is er een verband met pensioenintenties?
Authors: Peeters Maria , Schreurs Bert , Damen Jorg
Published: August 2021

Goal orientations and temporal focus of older workers: What is the relation with retirement intentions?

Goal orientations and temporal focus of older workers: What is the relation with retirement intentions?

The aim of this study was to increase our insight into what motivates older employees to stay active on the labour market. For this we examined if and how the temporal focus of older workers is related to retirement intentions. It was assumed that mastery goal orientations (approach and avoidance) would mediate this relationship. 548 employees participated in the research. Our results showed that past focus was positively related to mastery avoidance goals whereas future focus was positively related to mastery approach goals. Moreover, mastery approach goals were positively related to retirement intentions and mastery avoidance goals were negatively related to retirement intentions. The conclusion is that the stimulation of a future focus as well as a mastery approach orientation play important roles in motivating older employees to work until retirement age.
Werkwaarden van laagopgeleide oudere werknemers
Authors: Gründemann Rob , Fekke Ybema Jan , Sanders Jos
Published: August 2021

Work values of low-skilled older workers

Work values of low-skilled older workers

Recently, the Dutch government raised the retirement age of workers in the Netherlands. In this study we focused on the work values of low-skilled older workers, the extent to which their jobs fulfill these values, and the effect of work values on the willingness of these workers to extend their working life. This study is based on a literature review and a secondary analysis on a large database of persons aged 45 and older (STREAM). The study shows that extrinsic work values are more important for low-skilled older workers, and intrinsic work values more relevant for high-skilled older workers. The most important work values for low-skilled older workers are fulfilled slightly more often than those of high-skilled older workers. The extent to which important work values are fulfilled in the jobs of low-skilled older workers is positively correlated with job satisfaction and with their own assessment of whether or not to continue working for another 12 months. Based on this research, we formulated recommendations for HR practices on the employability of low-skilled older workers.
Mastery-approach doelen en zelfeffectiviteit als voorspellers van burnout en werkbevlogenheid: de adaptieve rol van het vormen van uitwisselingsrelaties met collega’s
Authors: Marijn Poortvliet P. , Perdeck Jeroen
Published: August 2021

Mastery-approach goals and self-efficacy as predictors of burnout and work engagement: The adaptive role of team-member exchange quality

Mastery-approach goals and self-efficacy as predictors of burnout and work engagement: The adaptive role of team-member exchange quality

How is work motivation related to the experience of job-related well being? In the present article we investigated this question by looking at the joint relationship of mastery-approach goals and self-efficacy with burnout and work engagement. The results of a cross-sectional investigation among 361 employees in healthcare, ICT services, and other sectors largely confirm our expectation that the relationship between mastery-approach goals and burnout are more strongly negative when levels of experienced self-efficacy were low. Furthermore, when self-efficacy was relatively low, mastery-approach goals and work engagement had a more positive relationship. This joint relation between mastery-approach goals and self-efficacy could be partially explained by the observation that workers with relatively strong mastery-approach goals and high levels of self-efficacy reported to have high-quality exchange relationships with their colleagues. Altogether, these results point at the importance of setting mastery-approach goals in social work settings, especially when experienced levels of self-efficacy are low, because those goals are negatively connected with feelings of burnout and positively with experiencing work engagement.
De sleutel tot succesvolle re-integratie: over de cruciale rol van inzetbaarheid bij het vinden van (passend) werk
Authors: Koen Jessie , E.M. van Vianen Annelies , Klehe Ute-Christine
Published: August 2021

Employability and the pursuit of reemployment success

Employability and the pursuit of reemployment success

Searching for a job often does not suffice when searching for suitable first time employment and reemployment. This paper discusses how employability and its underlying factors (adaptability, human capital, social capital and career identity) can contribute to an individual’s reemployment success. More specifically, we found that people’s employability contributes to finding reemployment over and above how hard they search. We also showed that adaptability in particular influences people’s job search strategies and their subsequent reemployment potential. Moreover, we expect that compulsory reemployment interventions can – under certain conditions – improve unemployed people’s employability and job search behavior. In this paper, we discuss three sub-studies that tested these expectations. Together these studies provide compelling evidence that employability offers a robust and comprehensive basis for an approach to genuine reemployment success. Employability factors provide people with the resources to engage in and persist with effective job search methods and to find suitable reemployment.
Bevlogenheid en werkverslaving
Authors: van Beek Ilona , Kranenburg Ilse , Reijseger Gaby , Taris Toon , Schaufeli Wilmar
Published: August 2021

Work engagement and workaholism. The role of psychological need satisfaction and
consequences for performance

Work engagement and workaholism. The role of psychological need satisfaction and
consequences for performance

Based on Deci and Ryan’s Self-Determination Theory, this study examined possible
antecedents of work engagement and workaholism. Furthermore, it examined how these
two types of heavy work investment relate to different aspects of job performance
(in-role and extra-role performance, counterproductive behavior, and turnover
intention). In total 275 health care employees in the Netherlands filled out an
online questionnaire. Structural Equation Modeling showed that satisfaction of the
psychological need for autonomy and relatedness was associated with work
engagement, whereas failure to satisfy the psychological need for autonomy and
competence was associated with workaholism. Furthermore, these two types of heavy
work investment were positively related to extra-role behavior, and work
engagement was negatively related to turnover intention. In addition, the analyses
revealed that need satisfaction showed direct relationships with different aspects
of job performance. This study offers practical suggestions for promoting work
engagement and reducing workaholism, and for optimizing job performance.
Uitdagingen en passie
Authors: E. de Vries Reinout
Published: August 2021

Editorial

Editorial

This editorial offers an introduction to the current issue.
Voorbij neoliberalisme in de arbeids- en organisatiepsychologie
Authors: Matthijs Bal P.
Published: August 2021

Beyond neoliberalism in work and organizational psychology: Human dignity and workplace democracy

Beyond neoliberalism in work and organizational psychology: Human dignity and workplace democracy

In this article, I explore the relation between neoliberalism and work and organizational psychology. This article explains how the neoliberal paradigm has influenced the way research is conducted in the field of work and organizational psychology. The article continues by providing an alternative paradigm based on human dignity, which is translated into the concept of organizational democracy. The article finishes with the implications of the human dignity paradigm for research in the field of work and organizational psychology, as well as with an agenda for future research on the new paradigm.
De relatie tussen zelfcontrole en diverse werkuitkomsten
Authors: van Moerkerk Annelot , Brenninkmeijer Veerle
Published: August 2021

The relationship between self-control and work-related outcomes: What is the role of lifestyle?

The relationship between self-control and work-related outcomes: What is the role of lifestyle?

Having healthy employees is essential for employers. However, the lifestyles of Dutch employees are not all as healthy as they should. This study investigated the extent to which lifestyle mediates the relationship between self-control and work-related outcomes, including emotional exhaustion, sickness absence, work engagement, job satisfaction, and job performance. A total of 171 Dutch employees working in a variety of sectors participated in this cross-sectional survey. Self-control appeared to be positively associated with smoking, fruit, vegetable and snack consumption, alcohol consumption during the weekend, recovery experiences and sleep quality. We did not find associations with alcohol use during the week, candy consumption and physical exercise. Alcohol consumption during the weekend, recovery experiences and sleep quality mediated the relationships between self-control and a variety of work outcomes. Furthermore, smoking and vegetable consumption were associated with work-related outcomes. With these results, we hope to encourage future research and interventions regarding self-control, lifestyle and work-related outcomes.
Gedeeld leiderschap en proactiviteit in Het Nieuwe Werken
Authors: J.H. Coun Martine , J. Gelderman Cees , Pérez-Arendsen José
Published: August 2021

Shared leadership and proactivity in the New Ways of Working

Shared leadership and proactivity in the New Ways of Working

Increasingly, employees are experiencing so-called New Ways of Working (NWW), facilitated by advanced ICT. They must deal with more autonomy and responsibilities in combination with flexibility in time and location of work. It has been argued that NWW combine well with novel leadership styles, such as shared leadership, although this relationship has not been studied before. Similarly, the expected consequences of NWW on proactivity of employees and teams requires academic investigation. This paper reports on a study on the impact of NWW implementation on shared leadership and the proactivity within SNS REAAL (a large banking and insurance company in the Netherlands). The case study is particularly interesting since NWW employees (N = 51) are compared with non-NWW employees (N = 77). The results confirm that NWW have a positive, significant relationship with team proactivity behaviour. In addition, the implementation of NWW can have an indirect impact on the individual proactivity of employees, which is only effective if team proactivity is promoted. Merely implementing NWW will not result in shared leadership. The findings suggest that NWW characteristics, such as an open feedback culture, more autonomy, and internal entrepreneurship, are most effective in the pursuit of proactivity and shared leadership.
Op weg naar temporeel onderzoek
Authors: A. Roe Robert
Published: August 2021

Ondanks de toenemende schaal van onderzoek naar tijd in arbeid en organisatie groeit de kennis over temporele zaken maar nauwelijks. Dit artikel wijdt dit aan de aanhoudende populariteit van het differentiële paradigma en ziet de probleem-methode discrepantie die hier het gevolg van is als bron van tegenstrijdigheden en vaagheden. Het geeft een beknopte samenvatting van de ontologieën, epistemologieën en methodologieën van de differentiële en temporele paradigma's en geeft onderzoekers tips om keuzes die temporeel onderzoek blokkeren of belemmeren te vermijden. Vervolgens introduceert het een eenvoudig onderzoeksinstrument, de tijdscoop, dat het ontwerp van temporeel onderzoek ondersteunt door het tijdvenster te specificeren waardoor fenomenen geobserveerd en gemeten worden. In aanmerking nemend dat de uitdrukking 'over tijd' geen betekenis heeft zonder passende verwijzing naar klok-en-kalendertijd, is het gebruik van de tijdscoop noodzakelijk om de temporele trajecten van fenomenen te bepalen, wat de eerste stap is in temporeel onderzoek. Na introductie van waarachtigheid en betekenisvolheid als eisen waaraan moet worden voldaan, worden de parameters van de tijdscoop beschreven en wordt gedemonstreerd wat hun betekenis is voor de verkregen afbeeldingen van fenomenen. Betoogd wordt dat onderzoekers tot een beter begrip van fenomenen kunnen komen door meervoudige tijdscopen te gebruiken, die gekenmerkt worden door verschillende foci en zoom-niveaus. Aangezien het gebruik van de tijdscoop nog in de kinderschoenen staat, worden enkele heuristieken gegeven die aan zulke exploraties richting kunnen geven.
Robert Roe's (1944-2016) temporalisme: een commentaar
Authors: Solinger Omar , van Eerde Wendelien , Gevers Josette
Published: August 2021

Dit artikel is geschreven ter nagedachtenis aan Robert Roe (1944-2016) en bevat een commentaar op zijn laatste contributie aan Gedrag & Organisatie, 'Op weg naar temporeel onderzoek: issues, tips en de tijdscoop als nieuw instrument', die eveneens in deze aflevering gepubliceerd is. We gaan in op de uitdagingen waarvoor temporeel onderzoek momenteel staat en geven een aantal suggesties hiervoor. Daarnaast gaan wij in op wat naar onze mening houdbare en onhoudbare vormen van temporalisme zijn. Houdbaar temporalisme uit zich in het consequent doorvoeren van temporele assumpties in alle aspecten van de methodologie. Temporalisme is houdbaar als het verbinding weet te leggen met het differentiële paradigma en nabijgelegen onderzoekstradities en als het erin slaagt de intersubjectieve gemeenschappelijkheid van verandering bloot te leggen. Wij staan stil bij Robert Roe's tijdscoop en zijn methodologische begrippen waarachtigheid en betekenisvolheid en laten zien welke centrale rol theorie in dit alles speelt. Ten slotte komen wij met suggesties aangaande hoe temporele theorievorming meer armslag kan krijgen.
Van blauwdruk naar maatwerkDit artikel is gebaseerd op het proefschrift Heres, L. (2014). One style fits all? A study on the content, origins, and effect of follower expectations of ethical leadership. Nijmegen: Ipskamp.
Authors: Heres Leonie
Published: August 2021

Wanneer het gaat om het bevorderen van integriteit in organisaties, wordt dikwijls verwezen naar de cruciale rol van leiderschap: leiders zetten immers de toon voor het gedrag van medewerkers. In de kern is leiderschap echter een relationele aangelegenheid en ook medewerkers zelf hebben dus een rol in de totstandkoming van ethisch leiderschap. Aan de hand van een reeks kwalitatieve en kwantitatieve studies laat dit artikel zien dat medewerkers, mede als gevolg van het soort werk dat zij verrichten, uiteenlopende aannames, ideeën en verwachtingen hebben over ethisch leiderschap. Deze verschillende verwachtingen fungeren vervolgens als een soort lens die beïnvloedt hoe medewerkers het ethisch leiderschap van hun manager percipiëren en interpreteren. Effectief ethisch leiderschap hangt daarmee niet alleen af van wat de manager daadwerkelijk aan kenmerken en gedrag vertoont, maar evengoed van de mate waarin de manager voldoet aan de verwachtingen van medewerkers op dit gebied. Implicaties en aanbevelingen voor managers worden behandeld.
A&O-psychologie in een menswaardige maatschappijMijn dank gaat uit naar alle auteurs die reacties hebben geschreven op Bal (2015). Hoewel niet in strikte zin geschreven als een essay (Gabriel, 2016), beoogde het artikel een discussie los te maken over de rol van maatschappelijke thema's in de A&O-psychologie, en hierbij ook een aanzet te doen voor toekomstig onderzoek naar mogelijke alternatieven voor neoliberalisme. Elke reactie hierop wordt gewaardeerd en is belangrijk.
Authors: Matthijs Bal P.
Published: August 2021

In dit artikel worden de zes reacties op Bal (2015) samengevat en van een repliek voorzien, waarbij op drie specifieke punten wordt ingegaan: de validiteit van neoliberalisme als uitgangspunt voor veranderingen in de A&O-psychologie, de vernieuwing van menselijke waardigheid als onderzoeksthema, en de rol van organisatiedemocratie. Er wordt beargumenteerd dat de invloed van neoliberalisme niet strikt los gezien kan worden van andere maatschappelijke trends, en dus van belang is voor de A&O-psychologie. Verder wordt betoogd dat menselijke waardigheid en democratie weliswaar geen nieuwe concepten zijn in de A&O-psychologie maar wel een hernieuwde relevantie verkregen hebben in de huidige tijd, en dus van belang zijn om nader te onderzoeken in relatie tot de huidige maatschappelijke context en bestaande onderwerpen binnen de A&O-psychologie.
Oorsprong en gevolgen van parochiale en universele coöperatie in intergroepsconflicten
Authors: Aaldering Hillie , A. van Kleef Gerben , K.W. De Dreu Carsten
Published: August 2021

In dit artikel bespreken we recent onderzoek waaruit blijkt wanneer mensen geneigd zijn om parochiale of universele coöperatie te tonen. Hierbij kijken we met name naar iemands persoonlijke sociale waarde oriëntatie. Daarnaast wordt onderzoek naar vertegenwoordigend onderhandelen uitgebreid besproken, waarin wordt gekeken wat voor invloed een achterban heeft op de strategie die de vertegenwoordiger gebruikt: competitief naar de andere groep toe om de eigen groep verder te helpen (parochiaal), of coöperatief naar de andere groep met de insteek een gezamenlijke goede oplossing te bereiken. Verschillende factoren, zoals de samenstelling van de achterban, de manier waarop ze hun voorkeuren communiceren en het type onderhandeling, beïnvloeden de gekozen strategie van de vertegenwoordiger. De bevindingen bieden inzichten in hoe zowel parochiale als universele coöperatie in intergroepsconflicten, en met name in vertegenwoordigende onderhandelingen, gestimuleerd of afgeremd kunnen worden.
Betrouwbaarheid en validiteit van de Nederlandse vertaling van de Work Design Questionnaire
Authors: J. Gorgievski Marjan , Peeters Patty , F. Rietzschel Eric , Bipp Tanja
Published: August 2021

Deze validatiestudie onder 291 Nederlandse werknemers bevestigt de bruikbaarheid van de Nederlandse vertaling van de Work Design Questionnaire (WDQ-NL) als onderzoeksinstrument voor de functie(her)ontwerpcontext. Resultaten van confirmatieve factoranalyses lieten zien dat de voorgestelde factorstructuur, bestaande uit 21 subschalen en vier tweede-ordefactoren, acceptabel was. De subschalen hadden een hoge betrouwbaarheid. De werkkenmerken onderscheidden verschillende typen beroepen op een zinvolle manier, en werknemers in hetzelfde bedrijf met hetzelfde beroep stemden in sterke mate overeen in hun evaluatie van de werkkenmerken gemeten met de WDQ-NL. Zoals voorspeld, hingen taak- en kenniskarakteristieken gemiddeld tot sterk positief samen met motivationele criteria (bevlogenheid, tevredenheid en leermogelijkheden), en negatief met verloopintenties, maar kenniskarakteristieken hingen daarnaast ook nog samen met meer spanningsklachten. Sociale steun relateerde, zoals verwacht, positief met motivationele criteria en negatief met spanningsklachten en verloopintenties. Sociale afhankelijkheid daarentegen relateerde positief aan meer spanningsklachten.
Licht in de duisternis: inzicht in de werking van de donkere kant van persoonlijkheid in organisaties
Authors: Wisse Barbara , H.B. de Hoogh Annebel , Rietzschel Eric
Published: August 2021

Lange tijd is er in organisaties voornamelijk aandacht uitgegaan naar de invloed van positieve kenmerken van individuen. Meer en meer realiseert men zich – zowel in de wetenschap als in de praktijk – dat aandacht voor de donkere kant van persoonlijkheid minstens net zo belangrijk is, omdat organisationele processen, relaties en uitkomsten er sterk door beïnvloed kunnen worden. In dit inleidende artikel beargumenteren we waarom het thema relevant is en hoe organisaties inzicht in de donkere kant van persoonlijkheid kunnen benutten. Ten slotte introduceren we de artikelen die in het themanummer zijn opgenomen.
Streefcijfers zijn nog maar een begin
Authors: Derks Belle
Published: August 2021

In deze verkorte versie van mijn oratie betoog ik dat streefcijfers niet genoeg zijn om de vertegenwoordiging van vrouwen en etnische minderheden in de hogere lagen van de maatschappij werkelijk te verbeteren. Op basis van psychologisch onderzoek bespreek ik verschillende mechanismes die het weerbarstige systeem van ongelijke kansen in stand houden, zoals de hardnekkigheid van stereotypen, de onverwachte negatieve bijeffecten van de introductie van streefcijfers, en het Queen Bee fenomeen. Vervolgens presenteer ik hoe ik binnen mijn leeropdracht in de komende jaren zal onderzoeken hoe we dit hardnekkige systeem dan wel omver kunnen werpen. Hier richt ik me op de mogelijkheden om middels neurowetenschappelijke onderzoeksmethoden inzicht te krijgen in de onbewuste mechanismen die sociale ongelijkheid in stand houden, en het belang van systematisch interdisciplinair onderzoek om het ingewikkelde systeem dat sociale ongelijkheid in stand houdt beter in kaart te brengen.
Werken na de pensionering in Nederland
Authors: Oude Mulders Jaap , Dingemans Ellen
Published: August 2021

In dit artikel doen we verslag van twee in 2016 afgeronde proefschriften die doorwerken na de pensionering hebben onderzocht, één vanuit werkgevers- (Oude Mulders, 2016) en één vanuit werknemersperspectief (Dingemans, 2016). Daarnaast doen we een poging de inzichten uit beide proefschriften te integreren om zo tot een beter begrip van het fenomeen werken na de pensionering te komen en aandachtspunten voor de toekomst te kunnen formuleren. We concluderen dat al dan niet doorwerken na de pensionering niet altijd een vrije keuze is. Oudere werknemers worden geconfronteerd met barrières en restricties die hun de toegang tot betaald werk na de pensionering kunnen ontzeggen. Werkgevers staan veelal wel open voor langer doorwerkende ouderen, maar alleen als ze hierin een duidelijke toegevoegde waarde voor de organisatie zien en de organisatiecontext het toelaat.
Werkgerelateerde vermoeidheid bij werknemers met een visuele beperking en het effect van een interventie gericht op energiemanagementVoor het uitvoeren van dit project is subsidie ontvangen van de programmaraad Verbindend Vernieuwen van Vereniging van Instellingen voor mensen met een Visuele beperking (VIVIS). Medeverantwoordelijk voor de training en het onderzoek 'Energie managen in je werk' waren Frank van der Helm en Diane Massaar. Dank voor hun inzet en het helpen leggen van de verbinding tussen de praktijk en de theorie. Dank aan Sabina Kef van de Vrije Universiteit Amsterdam voor haar waardevolle bijdrage aan het tot stand komen van de onderzoeksopzet en betrokkenheid bij het vervolg. Ook dank aan Fleur van Berge Henegouwen en Liselot van Weerdt, die als studenten van de Vrije Universiteit Amsterdam hebben meegewerkt aan de dataverzameling.
Authors: Luttik Erna , M. Overbeek Mathilde , S. Sterkenburg Paula
Published: August 2021

Veel mensen met een visuele beperking ervaren hun werk als vermoeiend. Het doel van dit onderzoek is om de mate van vermoeidheid en daarmee samenhangende factoren te onderzoeken bij werknemers met een visuele beperking, en om de effectiviteit van een tweedaagse groepsinterventie, gericht op energiemanagement, te bepalen. Dit is gedaan middels een vergelijkende studie met een trainingsgroep (n = 31) en controlegroep (n = 36) van werknemers met een visuele beperking. Werknemers met een visuele beperking rapporteren significant hogere niveaus van vermoeidheid dan werknemers zonder visuele beperking in een normatieve populatie; vermoeidheid blijkt vooral gerelateerd aan praktische zaken zoals werkdruk, visuele inspanning en reizen en mobiliteit. Vermoeidheid is negatief gerelateerd aan een positieve houding tegenover gebruik van hulpmiddelen. Vermoeidheid blijkt tevens gerelateerd aan een specifieke vorm van prestatiemotivatie, maar niet aan persoonlijkheid. Voor zowel de interventiegroep als de controlegroep is er een afname van de vermoeidheid die verband houdt met het aantal acties of aanpassingen die werknemers initieerden en aan actie om de visuele inspanning te verminderen. Samenvattend kan geconcludeerd worden dat werkgerelateerde vermoeidheid een serieus probleem is voor werknemers met een visuele beperking, niet gerelateerd aan persoonlijkheid maar vooral aan praktische zaken. Het onderzoek geeft aanknopingspunten voor energiemanagement en duurzame inzetbaarheid van de doelgroep.
Loopbanen op weg naar duurzaamheid: over paden, hobbels en gidsenDit is een bewerking van de rede van Judith Semeijn, uitgesproken op vrijdag 10 juni 2016 bij de aanvaarding van de bijzondere leerstoel Strategisch HRM, in het bijzonder Loopbaanmanagement, i.s.m. Noloc, de beroepsvereniging voor loopbaanprofessionals en job coaches, aan de Faculteit Management, Science & Technology van de Open Universiteit Nederland.
Authors: Semeijn Judith
Published: August 2021

In deze bewerking van mijn oratie wordt verkend hoe loopbanen duurzamer kunnen worden. Eerst wordt een schets gegeven van enkele belangrijke ontwikkelingen in en rondom ons werk, die onze loopbanen de komende jaren zullen beïnvloeden. Daarna worden negen manieren van kijken naar loopbanen besproken, ter illustratie van de veelvormigheid in het ervaren van een loopbaan. Vervolgens wordt uiteengezet hoe moderne loopbanen duurzamer kunnen worden, en wat dit dan precies inhoudt. Op basis daarvan wordt een onderzoeksagenda gepresenteerd waarmee diverse aspecten van duurzame loopbanen nader kunnen worden onderzocht. Ten slotte wordt aangegeven hoe het realiseren van duurzame loopbanen in de praktijk ondersteund kan worden door een passend en daarmee ook duurzaam HRM-beleid. Daarbij wordt ook de noodzaak van duurzamere businessmodellen benadrukt en wordt de rol van moderne loopbaanprofessionals bij de ontwikkelingen daarnaartoe beschreven.
Trends rondom diversiteit: introductie deel 1
Authors: C. Homan Astrid , A.J. van Hooft Edwin , Uitdewilligen Sjir
Published: August 2021

Diversiteit, en vooral het managen van diversiteit, is een zeer populair onderwerp binnen organisaties, maar vooral ook in de wetenschap. Deze populariteit werd duidelijk toen bleek dat het aantal bijdragen voor het themanummer het aantal pagina's van één Gedrag & Organisatie-issue overschrijdt. We kunnen de lezer dan ook verblijden met niet één maar twee themanummers over diversiteit. In deze introductie zullen we een kort overzicht geven van de huidige stand van zaken binnen het onderzoek naar diversiteit, en koppelen we deze aan de vijf bijdragen in dit eerste themanummer.
Het verbeteren van de beeldvorming aangaande de competentie van minderheden: een theoretische verkenning
Authors: van Dijk Hans , Rink Floor
Published: August 2021

Initiatieven gericht op het verbeteren van de positie van minderheden in organisaties hebben tot nu toe op zijn best gemengde resultaten behaald. Dit komt mede doordat minderheden als minder competent worden beschouwd, wat eerst aangepakt moet worden willen andere initiatieven kans op slagen hebben. In deze bijdrage stellen wij dat gebruik van aanbevelingen de perceptie aangaande de competentie van minderheden in organisaties kan verbeteren. We presenteren een theoretische verkenning naar de invloed van aanbevelingen die uitlegt hoe, en onder welke omstandigheden, aanbevelingen de beeldvorming over de competentie van minderheden beïnvloeden. De kern van onze theoretische verkenning is tweevoudig. Ten eerste stellen wij dat het effect van een aanbeveling zit in degene die de aanbeveling doet: hoe positiever de status van degene die de aanbeveling doet, hoe meer de aanbeveling een positieve uitwerking zal hebben op de beeldvorming van de competentie van degene die wordt aanbevolen. Ten tweede stellen wij dat een aanbeveling een sterker effect heeft wanneer deze ingaat tegen een bestaande indruk. We verwachten zodoende dat vooral minderheden kunnen profiteren van een strategisch gebruik van aanbevelingen doordat het corrigeert voor eventuele negatieve vooroordelen aangaande de competentie van minderheden. Onze theoretische verkenning biedt veel mogelijkheden voor onderzoek en reikt een aantal praktische manieren aan voor organisaties om de beeldvorming van de competentie van minderheden te verbeteren.
Selecteren op cognitieve capaciteiten: verschillen in capaciteitentestscores tussen jongvolwassenen met en zonder migratieachtergrond in NederlandDit onderzoek is medegefinancierd door Stichting NOA. Wij bedanken de anonieme reviewers voor de waardevolle suggesties en commentaren op eerdere versies.
Authors: van Breemen Jacqueline , H. van den Berg Remko , Beerepoot Sophie
Published: August 2021

Cognitieve capaciteitentests worden ingezet als selectie-instrument voor studie en baan. Bij dit selectie-instrument speelt culturele diversiteit een grote rol; groepen met een migratieachtergrond scoren hierop gemiddeld lager. Met behulp van scores op de cognitieve capaciteitentest MCT-M vanaf 1997 wordt de ontwikkeling van deze verschillen tussen groepen met en zonder migratieachtergrond in de afgelopen twintig jaar onderzocht. Wij richten ons eerst op de actuele verschillen in het cohort 2016-2017 tussen jongvolwassenen met een Nederlandse achtergrond, en eerste en tweede generatie jongvolwassenen met een Surinaamse, (voormalig) Antilliaanse, Turkse of Marokkaanse migratieachtergrond. Er blijken nog steeds significante verschillen in cognitieve capaciteitentestscores te bestaan tussen de groep met een Nederlandse achtergrond en de vier migratieachtergrond-groepen. Deze laatsten scoren gemiddeld lager. Tweede generatie jongvolwassenen scoren gemiddeld hoger dan eerste generatie jongvolwassenen. De verschillen zijn gedeeltelijk te verklaren door de immigratieleeftijd van eerste generatie migranten, opleidingsniveau, leeftijd en gender. Daarnaast onderzoeken we de ontwikkeling van de verschillen tussen jongvolwassenen met en zonder migratieachtergrond met betrekking tot cognitieve capaciteitentestscores, door de cohorten 1997-1990 en 2007-2009 in de analyses te betrekken. De resultaten laten zien dat de verschillen voor jongvolwassenen met een eerste generatie migratieachtergrond kleiner zijn geworden op een aantal onderdelen van de capaciteitentest. Geadviseerd wordt om bij de inzet van cognitieve capaciteitentests als selectiemiddel rekening te houden met achtergrondkenmerken van een kandidaat zoals immigratieleeftijd en opleidingsniveau.
De paradoxale effecten van conflicthantering in een context van diversiteit
Authors: N. Veenstra Gooitske , I. van der Zee Karen , Beersma Bianca
Published: August 2021

Uit onderzoek is gebleken dat in interpersoonlijke conflictsituaties probleem-oplossend conflictgedrag, dat gekenmerkt wordt door zorg voor belangen van beide conflictpartners, het meest effectief is. In deze theoretische bijdrage beargumenteren we dat dit echter niet zonder meer geldt voor heterogene dyades, waarbij de conflictpartners van elkaar verschillen in culturele achtergrond. We beargumenteren dat in deze dyades sociale en cognitieve categorisatie en mechanismen van differentiële beïnvloeding ervoor zorgen dat conflictgedrag waarbij een 'minderheidslid' (een lid van de niet-dominante culturele groep) het eigen perspectief inbrengt, resulteert in afwijzing of zelfs uitsluiting door de conflictpartner. We beschrijven hoe een open groepsklimaat en sterke interculturele eigenschappen van groepsleden die behoren tot de meerderheidsgroep, positieve uitkomsten van probleem-oplossend conflictgedrag in heterogene dyades kunnen faciliteren. We eindigen met een aantal implicaties voor de praktijk.
Eigen regie over werkhervatting door verzuimende werknemers
Authors: Hoefsmit Nicole , P.G. Boumans Nicolle , Houkes Inge
Published: August 2021

Werkgevers en verzuimprofessionals noemen eigen regievoering door verzuimende werknemers een effectieve manier om werkhervatting te bereiken. Een eenduidige definitie van 'eigen regievoering' ontbreekt echter. Het is dus de vraag of men over hetzelfde spreekt. In dit artikel betogen we dat eigen regievoering door verzuimende werknemers bevrediging van hun psychologische basisbehoeften veronderstelt. Dit zijn de behoefte aan autonomie (het meebepalen van hun werkhervatting), competentie (om het werk te kunnen hervatten) en verbondenheid (het ontvangen van werkgeverssteun die aansluit bij de behoeften van de werknemer) (gebaseerd op Deci & Ryan, 1985, 2000, 2008). Hiernaast betogen we dat de Nederlandse Wet Verbetering Poortwachter weliswaar ruimte biedt aan eigen regievoering door verzuimende werknemers, maar dit niet optimaal stimuleert. We baseren ons betoog op bevindingen uit een toegepast promotieonderzoek naar ziekteverzuim en werkhervatting. Op basis van dit betoog komen we tot een advies voor professionals die de eigen regievoering door verzuimende werknemers willen ondersteunen. Tot slot reflecteren we op de toepasbaarheid en haalbaarheid van deze vorm van eigen regievoering.
Hoe houden werknemers hun aandacht erbij in een 'activity-based' werkomgeving? Een neurowetenschappelijk perspectief op selectieve en duurzame aandacht
Authors: Tietema Yvette
Published: August 2021

Het vermogen om te focussen wordt steeds belangrijker voor werknemers in 'activity-based' werkomgevingen. Het doel van deze studie is om een overzicht te geven van cognitieve neurowetenschappelijke kennis met betrekking tot selectieve en duurzame aandacht en te onderzoeken welke principes uit de 'organizational cognitive neuroscience' werknemers gebruiken in de werkomgeving. Deze studie bestaat uit een uitgebreide literatuurstudie en interviews met werknemers (N = 31) van vier organisaties in activity-based werkomgevingen. Deze werknemers zijn geselecteerd op basis van hun scores op de Test of Attentional and Interpersonal Style (Nideffer, 1976) uit een groep van N = 61.

Uit het onderzoek is gebleken dat werknemers zich slechts in beperkte mate bewust zijn van wat er nodig is voor het opbrengen en vasthouden van selectieve en duurzame aandacht en hoe hun aandacht hersteld kan worden na afleiding. De grootste afleiders tijdens het werk zijn volgens de ondervraagde werknemers mensen die praten, mobiele telefoons en het internet. Verder bleek dat individuele verschillen in aandachtscapaciteiten slechts een beperkte invloed hadden op selectieve en duurzame aandacht. Op organisatieniveau waren de verschillen aanzienlijk groter. Deze bevindingen wijken af van wat op basis van de literatuur op individueel vlak werd verwacht.
Het verlagen van werkdruk door de inzet van positieve interventies
Authors: Kroon Brigitte , Meyers Christina , van Woerkom Marianne
Published: August 2021

Dit artikel leidt het themanummer 'Het verlagen van werkdruk door de inzet van positieve interventies' in. Terwijl het verlagen van werkdruk in veel sectoren prominent op de beleidsagenda staat, beperkt het beleid van veel organisaties zich tot werkdrukinterventies die worden ingezet zodra negatieve gevolgen van hoge werkdruk (denk bijvoorbeeld aan stressklachten) geconstateerd worden. Het is echter wenselijk om dit soort negatieve gevolgen te voorkomen door de oorzaken van werkdruk bij de bron aan te pakken en door meer in te zetten op preventieve in plaats van reactieve interventies of beleidsmaatregelen. Inzichten vanuit de positieve psychologie suggereren dat interventies die positieve aspecten van het werk of van werkende mensen zelf versterken, effectief zijn in het voorkomen van de negatieve gevolgen van werkdruk. De vier artikelen in het themanummer bieden vernieuwende, wetenschappelijke inzichten met betrekking tot positieve interventies om werkdruk te verlagen.
Werkdruk: vriend of vijand?
Authors: van Leeuwen Alex , van Dam Karen , van Ruysseveldt Joris
Published: August 2021

Werkdruk wordt in de literatuur als een uitdagende taakeis beschouwd, die tot zowel uitputting als bevlogenheid kan leiden. Dit onderzoek stelt deze a priori opvatting ter discussie en veronderstelt dat de beoordeling (appraisal) van werkdruk bepalend is voor die uitkomst, waarbij werkdruk tot bevlogenheid zal leiden wanneer zij als uitdaging (challenge) wordt gezien en tot uitputting zal leiden wanneer zij als belemmering (hindrance) wordt ervaren. Ook wordt verondersteld dat doeloriëntatie het verband tussen werkdruk en appraisal modereert. Deze veronderstellingen zijn getoetst in een cross-sectioneel onderzoek met 233 werkenden. De resultaten laten zien dat werkdruk een relatie heeft met zowel challenge appraisal als hindrance appraisal. Challenge appraisal hangt positief samen met bevlogenheid en negatief met uitputting; hindrance appraisal hangt negatief samen met bevlogenheid en positief met uitputting. Daarnaast blijkt dat leerdoeloriëntatie naast het veronderstelde interactie-effect ook een directe relatie met challenge appraisal heeft, terwijl prestatievermijd-doeloriëntatie wel een directe relatie maar niet het voorspelde interactie-effect met hindrance appraisal laat zien. Dit onderzoek draagt bij aan het inzicht in de rol van beoordelingsprocessen in de relatie tussen werkdruk en welzijn. De resultaten hebben implicaties voor toekomstig onderzoek en voor de praktijk.
Bouwen op unieke kwaliteiten: versterken van ontwikkeling en welbevinden in organisaties
Authors: van Woerkom Marianne
Published: August 2021

Waarom bestaan banen al voordat we de kwaliteiten kennen van de mensen die deze banen gaan vervullen? Waarom hebben veel organisaties slechts oog voor de talenten van 5-10% van hun medewerkers? En waarom managen zij de competenties van hun medewerkers vooral door naar de negatieve afwijkingen van de gouden standaard te kijken? Dit zijn de vragen die centraal staan in deze oratie, die ingaat op hoe organisaties de kwaliteiten van hun medewerkers beter kunnen benutten door banen aan te passen aan de mens, in plaats van andersom. Door de natuurlijke neiging van mensen om meer aandacht te besteden aan negatieve dan aan positieve informatie, laten organisaties kansen liggen om het welbevinden en de ontwikkeling van medewerkers te vergroten. In deze oratie wordt betoogd waarom het identificeren en benutten van talenten ertoe kan bijdragen dat medewerkers beter met werkdruk kunnen omgaan en meer initiatieven nemen in hun eigen ontwikkeling. Deze oratie illustreert verder hoe Human Resources-praktijken medewerkers kunnen helpen om meer vanuit hun unieke kwaliteiten te werken. Tot slot worden mogelijke richtingen voor vervolgonderzoek geschetst.
Duurzame werkprestaties in tijden van digitalisering: van paradox naar potentieDit is een uitgebreide bewerking van de oratie van Maria Peeters, uitgesproken op 29 november 2019 aan de Technische Universiteit Eindhoven.
Authors: C. W. Peeters Maria
Published: August 2021

Organisaties implementeren technologische innovaties doorgaans met als doel de efficiëntie van aangeboden diensten en werkprocessen te verbeteren en optimaliseren. Toch blijkt dat een technologische transitie lang niet altijd tot het beoogde resultaat leidt en zelfs kan resulteren in slechtere prestaties en een verminderd welzijn van werknemers. Dit wordt ook wel de technologie-paradox genoemd. In deze uitgebreide bewerking van mijn oratie staat de vraag centraal hoe werknemers duurzaam kunnen blijven presteren onder de snel veranderende omstandigheden op het gebied van digitalisering. Er worden vier factoren besproken die van belang zijn voor duurzame werkprestaties, juist óók in tijden van verdergaande digitalisering: (1) een goed ontwerp van de functie; (2) een gezonde balans tussen werk en privé; (3) aandacht voor diversiteit van het personeel; (4) mogelijkheden voor 'job crafting', d.w.z. het sleutelen aan de eigen functie zodat deze zo goed mogelijk aansluit bij de capaciteiten en interesses van de werknemer. Er wordt ingegaan op de vraag hoe digitalisering deze factoren beïnvloedt en er worden voorstellen gepresenteerd voor onderzoek naar de wijze waarop duurzame prestaties in tijden van digitalisering gewaarborgd kunnen worden, zodat we de technologie-paradox kunnen reduceren en de potenties van technologie kunnen optimaliseren.
Stigma's van minder flexibiliteit en minder technologische kennis verlagen jobkansen voor 50-plussers
Authors: van Borm Hannah
Published: August 2021

Onderzoek heeft aangetoond dat discriminatie in het wervings- en selectieproces ten aanzien van oudere kandidaten die solliciteren voor een baan (jobkandidaten), een groot probleem is in België. Over de redenen voor deze discriminatie is echter nog weinig bekend. In deze studie presenteren we een vignettenexperiment uitgevoerd bij 193 Vlaamse HR-professionals om na te gaan welke stereotypen en attituden ten aanzien van oudere jobkandidaten leeftijdsdiscriminatie in werving en selectie verklaren. Elke participant beoordeelde vijf fictieve jobkandidaten op een aantal kenmerken. Dit resulteerde in 965 sets met observaties. De resultaten laten zien dat recruiters een oudere leeftijd op een cv associëren met lagere fysieke capaciteiten, minder technologische knowhow, een lagere flexibiliteit, een lagere trainbaarheid en een hogere mate van betrouwbaarheid. Daarnaast vermoeden recruiters dat andere werknemers minder graag zullen samenwerken met oudere jobkandidaten. Van deze verschillende leeftijdssignalen fungeren de percepties omtrent flexibiliteit en technologische knowhow als voornaamste verklaringen voor het negatieve effect van iemands leeftijd op diens tewerkstellingskansen. Bovendien vinden we dat leeftijdsdiscriminatie sterker is in beroepen die worden geassocieerd met hoge fysieke inspanning. Deze studie is maatschappelijk relevant daar de effectiviteit van antidiscriminatiebeleid afhangt van de mate waarin dit beleid inspeelt op de mechanismen en moderatoren onderliggend aan discriminatie.