Έρευνα ποσοτικής και ποιοτικής παραγωγής ξύλου ελάτης και οξιάς
Authors: Κουτσιανίτης Δημήτριος 
Published: August 2021

Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η αξιολόγηση της ποσοτικής και ποιοτικής παραγωγής ξύλου από φυσικά δάση υβριδογενούς ελάτης (Abies borisii regis M.) και δασικής οξιάς (Fagus sylvatica L.), σε σχέση με την ποιότητα τόπου, που αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επιδρούν στην ανάπτυξη των δέντρων, στην ποσοτική και ποιοτική παραγωγή ξύλου των παραπάνω ειδών. Υλικό της παρούσας έρευνας αποτέλεσαν 268 δέντρα υβριδογενούς ελάτης και 228 δέντρα οξιάς, που αναπτύσσονταν σε διαφορετικές ποιότητες τόπου (ΙΙ, ΙΙΙ, και IV για την ελάτη και ΙΙ και ΙΙΙ για την οξιά), στο πανεπιστημιακό δάσος Περτουλίου (για την ελάτη) και στο δασικό σύμπλεγμα Ασπροποτάμου και στο δημοτικό δάσος Καστανιάς (για την οξιά), του Ν. Τρικάλων. Η ποιοτική αξιολόγηση βασίσθηκε στον αριθμό, την ένταση και την κατανομή των διαφόρων αυξητικών και άλλων σφαλμάτων από υλοχρηστική άποψη κατά μήκος των κορμών και κορμοτεμαχίων είτε στα ιστάμενα δέντρα είτε στα παραχθέντα από αυτά κορμοτεμάχια. Για την ποιοτική αξιολόγηση των 559 (ελάτη) και 787 (οξιά) παραχθέντων κορμοτεμαχίων στρογγύλης ξυλείας, εφαρμόστηκαν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ΕΝ 1927-1:2008 και ΕΝ 1316-1:1997, αντίστοιχα. Διαπιστώθηκε ότι τα δασοπονικά είδη ελάτης και οξιάς παρουσιάζουν μεγαλύτερη παραγωγική ικανότητα στις καλύτερες ποιότητες τόπου, καθώς ο μέσος συνολικός όγκος των παραγόμενων προϊόντων των δέντρων ελάτης και οξιάς, ανά κλάση διαμέτρου, παρουσιάζεται υψηλότερος στην καλύτερη ποιότητα τόπου ΙΙ. Παρατηρήθηκε ότι τα δέντρα ελάτης και οξιάς που αναπτύσσονται στην καλύτερη ποιότητα τόπου ΙΙ παρουσιάζουν μεγαλύτερες μέσες τιμές ύψους, ύψους έναρξης της κόμης και πλάτους αυξητικών δακτυλίων και μικρότερη μέση τιμή ηλικίας, σε σχέση με τις κατώτερες ποιότητες τόπου, αλλά δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές. Διαπιστώθηκε, επίσης, ότι υπάρχει αρκετά υψηλή και θετική συσχέτιση, μεταξύ των μέσων τιμών όγκου στρογγύλης ξυλείας, ύψους, ηλικίας και πλάτους αυξητικών δακτυλίων των δέντρων ελάτης και οξιάς με τις κλάσεις διαμέτρου (στηθιαία διάμετρο), ανά ποιότητα τόπου. Στα δέντρα ελάτης που αναπτύσσονταν στην ΙΙ ποιότητα τόπου παρατηρήθηκε μικρότερος βαθμός έντασης των σφαλμάτων σε σχέση με αυτά που αναπτύσσονταν στις ποιότητες τόπου ΙΙΙ και ΙV, ενώ σχετικά με τα δέντρα οξιάς, βρέθηκε ότι οι διαφορές μεταξύ των δύο ποιοτήτων τόπου ΙΙ και ΙΙΙ ήταν πολύ μικρές, και υπέρ της ΙΙ για τα περισσότερα σφάλματα. Προέκυψε ότι τα κορμοτεμάχια ελάτης και οξιάς της ανώτερης ποιότητας τόπου ΙΙ παρουσίαζαν μικρότερο αριθμό, ένταση και κατανομή των διαφόρων σφαλμάτων, σε σχέση με τα κορμοτεμάχια των κατώτερων ποιοτήτων τόπου, ενώ βρέθηκε, επίσης, ότι τα κυριότερα ελαττώματα που προκαλούν υποβάθμιση της στρογγύλης ξυλείας ελάτης ήταν η παρουσία των ρόζων, η στρεψοΐνια και το θλιψιγενές ξύλο, και για την στρογγύλη ξυλεία οξιάς ήταν η παρουσία ρόζων και το ερυθρό εγκάρδιο. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι οι καλύτερες ποιότητες τόπου σχετίζονται με την παραγωγή μεγαλύτερων ποσοστών ξυλείας ανώτερης ποιοτικής κατάστασης, σε σχέση με κατώτερες ποιότητες τόπου, καθώς το μεγαλύτερο ποσοστό παραγωγής ανώτερης ποιότητας ξυλείας (ποιοτικές κλάσεις Α και Β) εμφανίστηκε στη ανώτερη ποιότητα τόπου ΙΙ, ενώ μεγαλύτερο ποσοστό ξυλείας κατώτερων ποιοτικών κλάσεων (ποιοτικές κλάσεις Γ και Δ) εμφανίστηκε στις κατώτερες ποιότητες τόπου.