Παράγοντες που επηρεάζουν τις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές αποφάσεις των μαθητών των ελληνικών γενικών λυκείων
Authors: Σαραγατσή Στέλλα 
Published: July 2023

Καθώς οι μαθητές/τριες καλούνται αρκετά νωρίς να λάβουν κάποιες αποφάσεις, σε πρώτη φάση αφορούν κυρίως εκπαιδευτικά ζητήματα ενώ στη συνέχεια επαγγελματικές αποφάσεις οι οποίες θα είναι ουσιαστικής σημασίας για την μετέπειτα ζωή των εφήβων. Οι αποφάσεις αυτές θα επηρεάσουν τόσο την καθημερινή ζωή τους, τις διαπροσωπικές και κοινωνικές σχέσεις των ανθρώπων αλλά και το γενικότερο επίπεδο διαβίωσης. Έτσι, ως αντικείμενο, της παρούσας διατριβής είναι η αναζήτηση των κοινωνικών και ατομικών παραγόντων οι οποίοι επηρεάζουν τους μαθητές/τριες στη λήψη των εκπαιδευτικών και επαγγελματικών αποφάσεων των μαθητών/τριών των Γενικών Λυκείων της χώρας. Στο πρώτο θεωρητικό μέρος, παρουσιάζεται η έννοια της εκπαιδευτικής και επαγγελματικής απόφασης, καθώς και τα στάδια λήψης των αποφάσεων. Επιπλέον, θα αναλυθεί η έννοια της επαγγελματικής ανάπτυξης, ωριμότητας και της επαγγελματικής επιλογής. Έπειτα αναλύονται οι θεωρίες οι οποίες σχετίζονται με την επαγγελματική ανάπτυξη των μαθητών/τριών και αφορούν όλα τα αναπτυξιακά στάδια του ανθρώπου. Οι συγκεκριμένες θεωρίες ταξινομούνται σε τρεις κατηγορίες: ψυχολογικές - γενικές θεωρίες - μη ψυχολογικές θεωρίες. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι παράγοντες οι οποίοι καθορίζουν τις εκπαιδευτικές αλλά και τις επαγγελματικές επιλογές των μαθητών/τριών. Συγκεκριμένα, αναλύονται ατομικοί παράγοντες όπως λόγου χάρη βιολογικοί παράγοντες όπως το φύλο, τα σωματικά χαρακτηριστικά, οι κλίσεις κτλ. Αλλά και επίκτητους παράγοντες όπως οι δεξιότητες, οι αξίες, τα ενδιαφέροντα κτλ.Έπειτα αναλύονται οι κοινωνικοί παράγοντες οι οποίοι διαμορφώνουν τις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές αποφάσεις των ανθρώπων. Αναλύονται συγκεκριμένα, ο ρόλος του οικογενειακού περιβάλλοντος, ο ρόλος του σχολείου, των ΜΜΕ, ο ρόλος των φορέων που ασχολούνται με την συμβουλευτική και τον επαγγελματικό προσανατολισμό όπως είναι το μάθημα του ΣΕΠ και ο φορέας των ΚΕΣΥΠ, κτλ Κλείνοντας, το θεωρητικό μέρος της διατριβής ακολουθεί μία βιβλιογραφική ανασκόπηση με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί και μελετούν τους παράγοντες που επηρεάζουν τις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των εφήβων. Στο δεύτερο μέρος της διατριβής ακολουθεί το ερευνητικό μέρος. Με στόχο να διερευνηθούν οι παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν τους εφήβους στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές τους αποφάσεις γι’ αυτό το λόγο διενεργήθηκε μία ποσοτική έρευνα με τη βοήθεια ενός ημιδομημένου ερωτηματολογίου με κατά βάση κλειστού τύπου ερωτήσεις και τη συμμετοχή 670 μαθητών/τριών από διάφορα Γενικά Λύκεια της χώρας. Η επεξεργασία των δεδομένων που προέκυψαν από τα ερωτηματολόγια έγινε με τη χρήση του στατιστικού πακέτου SPSS. Επίσης, υλοποιήθηκαν 35 συνεντεύξεις μαθητών/τριών Γ’ Λυκείου, οι οποίες αναλύθηκαν με ποιοτική ανάλυση περιεχομένου, με μονάδα καταγραφής το «θέμα». Τέλος, ζητήθηκε από 150 μαθητές/τριες της Γ’ Λυκείου, από διάφορες περιοχές της χώρας να περιγράψουν με τη μορφή κειμένου τις σκέψεις τους για την επιλογή πανεπιστημιακών σχολών, τις επιρροές τους, τις σχέσεις με τους γονείς τους και το επαγγελματικό προφίλ τους, κτλ. Τα κείμενα που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν με βάση τις αρχές της ποσοτικής και ποιοτικής ανάλυσης περιεχομένου και ως μονάδα ανάλυσης χρησιμοποιήθηκε το θέμαΣτη συνέχεια, ακολουθούν τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την ανάλυση των δεδομένων της έρευνας.