Θεραπευτικές δυνατότητες ανάνηψης του οσφρητικού συστήματος μετά από ιογενείς λοιμώξεις με τη χρήση οσφρητικής εκπαίδευσης και ο ρόλος του όγκου οσφρητικού βολβού ως δείκτης οσφρητικής βελτίωσης
Authors: Γενετζάκη Σωτηρία 
Published: October 2023

Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι σε ασθενείς με οσφρητικές διαταραχές μετά από ιογενή λοίμωξη αναπνευστικού 1. να συγκριθεί η βραχυπρόθεσμη (16 εβδομάδων) με την μακροπρόθεσμη (52 εβδομάδων) οσφρητική εκπαίδευση, 2. να διευκρινιστεί αν η προσθήκη ενός από του στόματος σχήματος στεροειδών πριν την έναρξη της οσφρητικής εκπαίδευσης βελτιώνει τα αποτελέσματα αυτής και 3. να συγκριθεί η κλασική οσφρητική εκπαίδευση 4 οσμών (COT) με ένα πιο διευρυμένο σχήμα 8 οσμών (ΕΟΤ), βασισμένο στον χάρτη οσμών των Castro et al. Υλικό – Μέθοδοι: Συγκεντρώθηκαν συνολικά 211 ασθενείς με οσφρητικές διαταραχές μετά από ιογενή λοίμωξη. 53 ασθενείς ακολούθησαν την κλασική οσφρητική εκπαίδευση και 48 ασθενείς τη διευρυμένη οσφρητική εκπαίδευση (ΕΟΤ) για 16 εβδομάδες, 78 έλαβαν από του στόματος στεροειδή και κατόπιν ακολούθησαν οσφρητική εκπαίδευση για 16 εβδομάδες ενώ 32 ασθενείς ακολούθησαν οσφρητική εκπαίδευση για 52 εβδομάδες. Όλοι οι ασθενείς εξετάστηκαν με sniffin’ sticks και 50 από αυτούς έκαναν επιπρόσθετα MRI προς ογκομέτρηση οσφρητικού βολβού στις 0,16 και 52 εβδομάδες. Αποτελέσματα: 1. Η κλασική οσφρητική εκπαίδευση διάρκειας 16 εβδομάδων διατηρεί το θετικό της όφελος στις 52 εβδομάδες (1 έτος) και δε διαφοροποιήθηκε σημαντικά από τη μακροπρόθεσμη ΟΕ των 52 εβδομάδων όπως εκτιμήθηκε από τα TDI scores και την ογκομέτρηση του οσφρητικού βολβού. Παρόλα αυτά στους ασθενείς που ακολούθησαν τη βραχυπρόθεσμη θεραπεία τα TDI scores παρουσιάζουν μια ήπια τάση να μειώνονται με την πάροδο του χρόνο. 2. Τα από το στόματος στεροειδή βελτίωσαν το 19.23% των ασθενών (n=15). To ατομικό αναμνηστικό, η κλινική αξιολόγηση, ο απεικονιστικός και εργαστηριακός έλεγχος ανέδειξε ένα φλεγμονώδες υπόβαθρο στους μισούς από αυτούς (n=8). Οι υπόλοιποι 7 δεν είχαν ένδειξη ρινικής φλεγμονής και όλοι είχαν σχετικά πρόσφατο ιστορικό εμφάνισης της οσφρητικής διαταραχής. Και οι 2 ομάδες (με ή χωρίς λήψη στεροειδών) εμφάνισαν σημαντική βελτίωση της οσφρητικής τους λειτουργίας μετά το πέρας της οσφρητικής εκπαίδευσης χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ τους αποδεικνύοντας ότι τα στεροειδή δεν τροποποίησαν την πορεία της νόσου. 3. Η σύγκριση των αποτελεσμάτων των οσφρητικών τεστ ανάμεσα στην οσφρητική εκπαίδευση 4 και 8 οσμών δεν έδειξε καμία σημαντική διαφορά. Σε συμφωνία ήρθαν και τα αποτελέσματα του όγκου του οσφρητικού βολβού. Οι κυρτόσχημοι οσφρητικοί βολβοί παρουσίασαν υψηλότερες τιμές οσφρητικών σκορ συγκριτικά με τους μη κυρτόσχημους με εξίσου σημαντική βελτίωση και μετά τη θεραπεία ανεξάρτητως σχήματος που ακολουθήθηκε. Η ομάδα με το διευρυμένο σχήμα 8 οσμών επέδειξε σημαντικά καλύτερη συμμόρφωση συγκριτικά με την ομάδα που ακολούθησε το κλασικό σχήμα των 4 οσμών. Συμπεράσματα: Η οσφρητική εκπαίδευση είναι μέρος της τρέχουσας θεραπείας των ασθενών με μεταλοιμώδεις οσφρητικές διαταραχές με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα. Η μακροπρόθεσμη θεραπεία (52 εβδομάδων) παρουσιάζει ελάχιστα καλύτερα αποτελέσματα αλλά όχι στατιστικά σημαντικά υψηλότερα από τη βραχυπρόθεσμη (16 εβδομάδων). Η βραχυπρόθεσμη θεραπεία διατηρεί τη θετική επίδραση της στην οσφρητική λειτουργία για τουλάχιστον ένα έτος. Τα στεροειδή δεν άλλαξαν την πορεία της νόσου συγκρίνοντας τις 2 ομάδες (στεροειδή+οσφρητική εκπαίδευση vs οσφρητική εκπαίδευση) στο πέρας της θεραπείας. Η αποτελεσματικότητα της οσφρητικής εκπαίδευσης δε φαίνεται να σχετίζεται με τον αριθμό των οσμών που περιέχει ωστόσο η συμμόρφωση των ασθενών φαίνεται να είναι καλύτερη όταν αυτή περιέχει παραπάνω από 4 οσμές.