ФОРМИРОВАНИЕ КОММУНИКАТИВНОЙ КУЛЬТУРЫ ДОШКОЛЬНИКОВ ЧЕРЕЗ ИГРОВЫЕ ТЕХНОЛОГИИ
Authors: Асылбек А.М. 
Published: October 2023

Қазіргі қоғамның прогрессивті дамуының негізі – адам, оның мәдениеті, білімі мен тәрбиесі. Коммуникативті мәдениет жалпыадамзаттық мәдениеттің бөлігі бола отырып, қоғамдық дамудың жай- күйін көрсетеді және сонымен бірге оған елеулі әсер етеді. Бүгінгі таңда адамзат жасаған мәдениеттің барлық жетістіктеріне ие жоғары білімді, жақсы тәрбиеленген жас ұрпақты жетілдіру міндеті бұрынғыдан да өте үлкен маңызға ие болып отыр. Мектеп жасына дейінгі бала ерсектермен және құрдастарымен қарым-қатынас жасайды, коммуникация барысында мәдениеттану мен әлеуметтенуден өтеді. Сонымен бірге, өзінің мінез-құлқын басқа адамдардың іс-әрекеттерімен байланыстыруды үйренеді, олармен бірге біртұтас әлеуметтік орта қалыптастырады. Әлеуметтік-мәдени өзара әрекеттесу процестерінде белгілі бір мәдениеттің нормалары, құндылықтары мен институттары өздерінің тұрақты формаларын алады. Сонымен бірге, мектеп жасына дейінгі балада негізгі белгілер, сондай-ақ әртүрлі әлеуметтік жағдайлар- дағы мінез-құлық формалары, өз қалауы мен қажеттіліктерін басқа адамдардың қажеттіліктерімен байланыстыру қабілеті қалыптасады. Мектеп жасына дейінгі балалар эмоционалды күйлер мен өзін-өзі реттеудің дифференциациясының жеткіліксіз қалыптасуымен, ересектер әлеміндегі өз орнын барабар бағалаумен және тиісінше, коммуникативті қабілеттердің жеткіліксіз дамуымен сипатталады. Мектеп жасына дейінгі балаларды тәрбиелеуде маңызды орын алатын іс-әрекет, әрине, бұл ойын. Ойын барысын- да баланың қарым-қатынасы кеңейіп, танымдық қабілеті артып, өзіндік мінез-құлқы қалыптасады. Ойын баланың жан-жақты даму құралы, таным көзі, адами жеке тұлға ретінде қалыптасуына ықпал етеді. Әлеуметтік-мәдени тәрбие құралдарын іздеу – маңызды зерттеу міндеттерінің бірі болып қала береді. Тиімді технологияларды әзірлеуге және енгізуге байланысты, оның көмегімен бала өзіне жақын, қол жетімді, дамуға ықпал ететін қызмет түрлерінде әлемді тани алады. Сонымен қатар, бала өзінің мүмкіндіктерін барынша толық ашатын және әлеуметтік-мәдени тәжірибені тиімді игеретін жетекші іс- әрекетке шешуші мән берілуі керек. Түйін сөздер: мәдениет, ойын іс-әрекеті, коммуникация, коммуникативтік мәдениет, құндылық.

Основой прогрессивного развития современного общества является человек, его культура, образование и воспитание. Коммуникативная культура, являясь частью общечеловеческой культуры, отражает состояние общественного развития и в то же время оказывает на нее существенное влияние. Сегодня задача совершенствования высокообразованного, хорошо воспитанного молодого поколения, обладающего веми достижениями культуры, созданной человечеством, приобретает все большее значение, чем когда-либо прежде. Дошкольник взаимодействует со сверстниками, в процессе общения проходит культурологию и социализацию. При этом он учится соотносить свое поведение с действиями других людей, создавая вместе с ними единую социальную среду. В процессах социокультурного взаимодействия нормы, ценности и институты той или иной культуры приобретают свои устойчивые формы. При этом у дошкольника формируются основные черты, а также формы поведения в различных социальных ситуациях, способность соотносить свои желания и потребности с потребностями других людей. Дошкольники характеризуются недостаточным формированием дифференциации эмоциональных состояний и саморегуляции, адекватной оценкой своего места в мире взрослых и, соответственно, недостаточным развитием коммуникативных способностей. Деятельность, занимающая важное место в воспитании дошкольников, это, конечно же, игра. В процессе игры у ребенка расширяются отношения, повышаются познавательные способности, формируется собственное поведение. Игра способствует становлению ребенка как средства всестороннего развития, источника познания, человеческой личности. Поиск средств социокультурного воспитания остается одной из важнейших исследовательских задач. В связи с разработкой и внедрением эффективных технологий, с помощью которых ребенок может познать мир в тех видах деятельности, которые ему близки, доступны, способствуют развитию. При этом решающее значение должно быть придано ведущей деятельности, в которой ребенок максимально полно раскрывает свои возможности и эффективно усваивает социокультурный опыт. Ключевые слова: культура, игровая деятельность, коммуникация, коммуникативная культура, ценность.

The basis of the progressive development of modern society is a person, his culture, education and upbringing. Communicative culture, being a part of universal culture, reflects the state of social development and at the same time has a significant impact on it. Today, the task of improving the highly educated, well-mannered young generation, possessing the greatest achievements of the culture created by mankind, is becoming more important than ever before. A preschooler interacts with peers, goes through cultural studies and socialization in the process of communication. At the same time, he learns to correlate his behavior with the actions of other people, creating a single social environment with them. In the processes of socio-cultural interaction, norms, values and institutions of a particular culture acquire their stable forms. At the same time, the preschooler develops the main features, as well as forms of behavior in various social situations, the ability to correlate their desires and needs with the needs of other people. Preschoolers are characterized by insufficient formation of differentiation of emotional states and self-regulation, an adequate assessment of their place in the adult world and, accordingly, insufficient development of communicate abilities. An activity that occupies an important place in the education of preschoolers is, of course, a game. During the game, the child's relationships expand, cognitive abilities increase, and their own behavior is formed. The game promotes the formation of a child as a means of comprehensive development, a source of knowledge, a human personality. The search for means of socio-cultural education remains one of the most important research tasks. In connection with the development and implementation of effective technologies through which a child can learn the world in those activities that are close to him, accessible, contribute to development. At the same time, decisive importance should be attached to leading activities in which the child fully reveals his capabilities and effectively assimilates socio-cultural experience. Keywords: culture, play activity, communication, communicative culture, value.