Διερεύνηση της επίδρασης της συναισθηματικής νοημοσύνης και των αναμνήσεων ανατροφής στις συμπεριφορές διάκρισης του νοσηλευτικού προσωπικού προς πρόσφυγες και μετανάστες
Authors: Δαρατσιανού Μαρία 
Published: November 2023

Εισαγωγή: Οι επαγγελματίες υγείας καθίστανται φορείς αντιλήψεων και πεποιθήσεων ως προς την παροχή υγείας σε πρόσφυγες και μετανάστες και τις επιπτώσεις του ρατσισμού, που συχνά οδηγούν σε συμπεριφορές διάκρισης και θέτουν σε κίνδυνο την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν η διερεύνηση των αντιλήψεων και στάσεων του νοσηλευτικού προσωπικού στην Ελλάδα, απέναντι στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης στους προσφυγικούς και μεταναστευτικούς πληθυσμούς και στις επιπτώσεις του ρατσισμού, καθώς και των παραγόντων που εμπλέκονται στη διαμόρφωσή τους. Επιπρόσθετα, εξετάστηκε η επίδραση της συναισθηματικής νοημοσύνης και των αναμνήσεων από την ανατροφή. Μεθοδολογία: Για τη διεξαγωγή της έρευνας, πραγματοποιήθηκε συγχρονική ποσοτική μελέτη. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με τη βοήθεια ερωτηματολογίου. Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 2.034 νοσηλεύτριες και νοσηλευτές από όλη την Ελλάδα. Το ερωτηματολόγιο περιελάμβανε ερωτήσεις: για τον προσδιορισμό των συμπεριφορών και πεποιθήσεων διάκρισης, ερωτηματολόγιο, που κατασκευάστηκε και στηρίχτηκε στα ερωτηματολόγια των Emami & Safipour, 2013 και Michaelsen, 2004, για τις αντιλαμβανόμενες συνέπειες του ρατσισμού (Perceived Impact of Racism - Iatridis, 2017), για τη μέτρηση της συναισθηματικής νοημοσύνης (TEIQUE-SF - Trait Emotional Intelligence Questionnaire –Short Form - Petrides et al., 2007), για τη μελέτη των αναμνήσεων ανατροφής (Ε.Μ.Β.U. - Egna Minnen Betraffande Uppfostran - Arrindell, 1999), καθώς και ερωτήσεις σχετικές με δημογραφικά, κοινωνικά και εργασιακά στοιχεία. Αποτελέσματα: Οι μικρότερης ηλικίας συμμετέχοντες/ουσες, με καλύτερο επίπεδο εκπαίδευσης, λιγότερη εργασιακή εμπειρία, που εργάζονταν σε πρωτοβάθμιες ή τριτοβάθμιες μονάδες υγείας, στην Αττική, με υψηλότερη συναισθηματική νοημοσύνη (ΣΝ) και αναμνήσεις με περισσότερη γονική συναισθηματική ζεστασιά και λιγότερη μητρική απόρριψη, έδειξαν καλύτερες επιδόσεις στην κλίμακα της «επικοινωνίας» και χαμηλότερες επιδόσεις στις κλίμακες των «δυσκολιών» και των «διακρίσεων», όπως αυτές διαμορφώθηκαν από το ερωτηματολόγιο των διακρίσεων. Περισσότερη αναγνώριση του ρατσισμού ως «μεγάλο πρόβλημα» και λιγότερο ως «εσωτερική ευθύνη» ή μειωμένη ύπαρξη «άρνησης» διαπιστώθηκε από το νοσηλευτικό προσωπικό με υψηλότερη ΣΝ και αναμνήσεις συναισθηματικής ζεστασιάς. Συμπεράσματα: Συνοπτικά, η καλή επικοινωνία, μπορεί να μειώσει τις αντιλαμβανόμενες δυσκολίες και να αμβλύνει σημαντικά τις ανισότητες και τις συμπεριφορές διάκρισης που αντιμετωπίζουν στο σύστημα υγείας οι πρόσφυγες και οι μετανάστες. Οι στρατηγικές καταπολέμησης των πεποιθήσεων διάκρισης, η διαπολιτισμική εκπαίδευση, η εξοικείωση με την παροχή φροντίδας σε πρόσφυγες και μετανάστες και η εξεύρεση πόρων για την αντιμετώπιση των γλωσσικών, και όχι μόνο, φραγμών, είναι μερικές από αυτές που μπορεί να μετριάσουν τις πεποιθήσεις και τις συμπεριφορές διάκρισης. Επιπλέον, η ενίσχυση της συναισθηματικής νοημοσύνης, θα μπορούσε να συμβάλλει θετικά προς την κατεύθυνση αυτή.