The Themes Developing Around the Urban Phenomenon in Culturalism and Contemporary Art
Authors: AYKUT Aygül , KOÇ Ali 
Published: July 2021

Genel anlamıyla 'insan ilişkilerindeki her şeyin kültür meselesi olduğunu savunan öğreti' olarak bilinen kültüralizm akademik çevrelerce halen tartışılan bir konudur. Modernden postmoderne yeni toplumsal ilgilerle hayatta kültüre öncelik
tanıyan teorilerle günümüze dek gelinmiştir. Bu teoriler özellikle kültürel bir üretim alanı olan sanat alanında izlenebilen etkiler meydana getirmeye devam etmektedir. Hatta günümüzde sanatın örgütlenme biçimi olarak inşa edilebilmesi
fikri temelinde görülebildiren Zizek, Hardt ve Negri gibi çağdaş düşünürlere göre, “bugün gayrimaddi emek, Marx’ın 19. yüzyıl kapitalizminde büyük endüstriyel üretimin hegemonik olduğunu açıkladığı anlamda hegemoniktir. Gayri maddi
üretimin ürünleri birtakım nesneler değil, yeni toplumsal ve kişiler-arası ilişkilerdir; gayri maddi üretim toplumsal hayatın üretimidir ve biyopolitiktir”(Artun, 2012, s. 70-71). Çağımızda Kültüralizm olgusu etrafına tutunan bu
fikirler, evrensel değerler ve inançların kaynağı modernizmin endüstriyel kültür politikalarından günümüz sanal güncel iletişim modelleri yaratan kültür politikalarına kadar uzanır. Görülen o ki, insanın teknoloji ile ilişkisine
doğru orantılı olarak kültüralizm potasında eritilen sanatla yaşam arasındaki ilgiler, sözlü kültürden, yazılı kültüre oradan görsel kültüre uzanan süreçte daha da sıkılaşmıştır. Özellikle 1960 sonrasında siyasileşen kültür temelli
hareketlerle, kamusal alanda yaşamı bireyle sıkıca bağlayan önemli unsurlar arasında yer alır. Artık günümüzde görsel olana yönelen bilgi iletimi kültür eyleminin iletişimsel gücünü arkasına alarak “görsel kültürü” temel alan bir
görsel söyleme” evrilir. Yani bakmanın türleri görmenin teknoloji odaklı olanakları ile harmanlanır, “kültürlenme alanı olarak bakış” güncel olanın evrensel düzenini kavrama yetisine dönüşür. Bu çalışmada alanyazında kültürel olanın
belirlenmesi yapılarak, postmodern süreçte kültüralizm alanın kent olgusuyla kesişen kavramları ve temaları güncel sanat yapıtlarına yansımaları tematik analiz yoluyla incelenmiştir. Bu doğrultuda, çalışama da sanat yapıtlarında
çokkültürlülük, ilişkisellik, gerçek-kurgu karışımı, yüzeysellik, sınıflandırma, şok durumlar, displinlerarasılık, melezlik, kaotiklik, hiyerarşisizlik, farklılık, zamansızlık, uzamsızlık, tarihsel süreçsizlik, anlık durumlar,
şimdilik, bireysellik, bölünmüşlük, fragmanlaşma, paradoksluk, metinlerarasılık, iletişimsizlik, etnisite, kimlik, toplumsal cinsiyet, ekonomi ve siyaset gibi temaların kent olgusu üzerinden yansımaları ele alınmıştır. Araştırmanın
örneklemini resim sanatı formunda Marx Bradford, On Kawara, Doris Salcedo, Carlos Garaicoa, Christina Kubisch, Paul Chan, Andreas Gursky, Brian Eno, Christo ve Jeanna-Claude ve Gabriel Orozco’nun işleri Postmodern Kültüralizm olgusunu
etkilemeleri noktasında oluşturmaktadır. Sonuç olarak çalışmada kültüralizm olgusu içinde ele alınan ve postmodern süreçle anılan siyaset, ekonomi, ulus, kimlik, teknoloji, göç, toplum, enformasyon, kültür, aile, milliyet, küresel,
şiddet, savaş, barış, üretim, tüketim, cinsiyet, fark, sermaye, iletişim vb. gibi kavramların çağdaş sanatla kesişimlerinde abjection, şizofreni, simülasyon, dağılma (holistik yaklaşım), retorik (ikna etme), antiform (gösterge/nesne/sanat
yapıtının üstünün çizilmesi), rastlantı, serendipiti (mutlu tesadüf), fark (sistemsizlik, yöntemsizlik), şiddet, kaotiklik, şok durumlar vb. gibi kavram ve temaların birlikte tümleşik olarak çeşitli çağdaş sanat stratejileriyle
birlikte kullanıldığı anlaşılmıştır.