Σημασία της αντιπονεκτίνης του ορού στην οξεία φάση του ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου
Authors: Τσιάκου Αφροδίτη 
Published: July 2014

ΣκοπόςΗ παρούσα μελέτη είχε σκοπό τον προσδιορισμό των επιπέδων της αντιπονεκτίνης ορού στηνοξεία φάση του ισχαιμικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου (ΑΕΕ) και τη συσχέτισή τουςμε: α) καρδιομεταβολικές παραμέτρους, β) δείκτες φλεγμονής, γ) τη βαρύτητα του ΑΕΕ, και δ)την έκβαση στον πρώτο χρόνο.Ασθενείς και μέθοδοιΗ μελέτη συμπεριέλαβε προοπτικά όλους τους ασθενείς που εισήχθησαν λόγωπρωτοεμφανιζόμενου ισχαιμικού ΑΕΕ. Από τη μελέτη αποκλείστηκαν τα άτομα με παροδικόισχαιμικό ΑΕΕ. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν μέχρι τη συμπλήρωση ενός έτους απότο επεισόδιο. Η διάγνωση επιβεβαιώθηκε με αξονική τομογραφία εγκεφάλου που έγινε στιςπρώτες 72 ώρες από την εμφάνιση του ΑΕΕ και χρησιμοποιήθηκε για να υπολογιστεί και τομέγεθος του εμφράκτου. Η κλινική βαρύτητα του ΑΕΕ αξιολογήθηκε με βάση την κλίμακα τουΕθνικού Ινστιτούτου των ΗΠΑ για τα ΑΕΕ (NIHSS). Η αντιπονεκτίνη στον ορό μετρήθηκε με τημέθοδο της ενζυμικής ανοσοπροσρόφησης (ELISA) στο πρώτο 24ωρο και ένα χρόνο μετά τοΑΕΕ. Επιπλέον, σε μια υποομάδα ασθενών προσδιορίστηκε (ELISA) η τιμή της C-αντιδρώσαςπρωτεΐνης (CRP) στα ίδια χρονικά διαστήματα.Οι συγκρίσεις μεταξύ των ομάδων έγιναν α) με τις δοκιμασίες Pearson’s χ2 ή Fischer για ταποιοτικά χαρακτηριστικά, β) με τις δοκιμασίες Student (t-test) ή με ανάλυση μεταβλητότηταςμιας κατεύθυνσης (one-way ANOVA) για τις ποσοτικές μεταβλητές με κανονική κατανομή, καιγ) με τις δοκιμασίες Mann-Whitney ή Kruskal Wallis για τις ποσοτικές μεταβλητές χωρίςκανονική κατανομή. Η τεχνική Kaplan-Meier και η δοκιμασία log rank εφαρμόστηκαν για τηνανάλυση επιβίωσης. Επιπλέον, εξετάστηκε η σχετική συμβολή κάθε παραμέτρου στηνπρόγνωση με την ανάπτυξη μοντέλου αναλογικών κινδύνων του Cox.ΑποτελέσματαΗ ανάλυση συμπεριέλαβε 160 άτομα (55% άνδρες, ηλικία 70.1±13.8 έτη, δείκτης μάζαςσώματος [ΒΜΙ]: 27.8±4.3 Kg/m2, 66.2% μη καπνιστές). Το 73.1% των ασθενών παρουσίαζεαρτηριακή υπέρταση, το 43.1% δυσλιπιδαιμία, το 35.6% σακχαρώδη διαβήτη και το 33.8%κολπική μαρμαρυγή. Στεφανιαία νόσος προϋπήρχε στο 38.1% των περιπτώσεων, ενώ ηπεριφερική αρτηριακή νόσος ήταν σπανιότερη (10%). Τα αθηροθρομβωτικά (45%) ήταν οσυχνότερος τύπος ισχαιμικού ΑΕΕ, με μικρή διαφορά από τα καρδιοεμβολικά (40%), ενώ τακενοτοπιώδη ήταν σπανιότερα (15%). Οι διάμεσες τιμές αντιπονεκτίνης και CRP στο πρώτο24ωρο από το ΑΕΕ ήταν 5.8 [εύρος 0.3 με 19] μg/ml και 14 [εύρος 2 με 41] mg/L αντίστοιχα. Οι τρεις ομάδες ασθενών που προέκυψαν κατά το διαχωρισμό τους με βάση τα τριτημόριατων τιμών αντιπονεκτίνης (<4, 4-7 και >7 μg/ml) διέφεραν σημαντικά στην κλινική βαρύτητατου ισχαιμικού ΑΕΕ (διάμεση τιμή NIHSS, P=0.003), το μέγεθος του εμφράκτου (P<0.001) καιτην αρχική τιμή CRP (P<0.001). Tα επίπεδα αντιπονεκτίνης συσχετίζονταν αρνητικά με τηνηλικία (Spearman’s [rho] r= - 0.24, P=0.003), το BMΙ (r= - 0.26, P=0.001), την αρχική τιμή CRP(r= - 0.67, P<0.001), τον όγκο του εμφράκτου (r= - 0.43, P<0.001) και την κλινική βαρύτητα τουΑΕΕ (NIHSS score, r= - 0.36, P<0.001), ενώ αντίθετα υπήρχε θετική συσχέτιση με την επιβίωσηστους δώδεκα μήνες (r= 0.31, P<0.001).Στον πρώτο χρόνο από το ισχαιμικό ΑΕΕ σημειώθηκαν 47 θάνατοι (29.4%), στην πλειονότητάτους (37/47, 79%) από καρδιαγγειακά επεισόδια. Περίπου τα δύο τρίτα (29/47) τωνσυνολικών θανάτων παρατηρήθηκαν στον πρώτο μήνα. Οι ασθενείς με αντιπονεκτίνη στοκατώτερο τριτημόριο είχαν μεγαλύτερη καρδιαγγειακή (45.2%) και συνολική θνησιμότητα(47.6%) στον πρώτο χρόνο από το ΑΕΕ σε σύγκριση με όσους βρίσκονταν στο μέσο (21.3% και32.5% αντίστοιχα) και ανώτερο τριτημόριο (2.6% και 2.6% αντίστοιχα, P<0.001). Ο σχετικόςκίνδυνος θανάτου στον πρώτο χρόνο για τους ασθενείς με αντιπονεκτίνη στο κατώτεροτριτημόριο ήταν 14.3 (95% CIs 2.5, 45.1, P<0.001) και 1.5 (95% CIs 1.1, 2.3, P<0.01) σεσύγκριση με το ανώτερο και μέσο τριτημόριο αντίστοιχα.Αναγνωρίστηκαν τρεις ανεξάρτητοι παράγοντες δυσμενούς έκβασης (θανάτου) στον πρώτοχρόνο: η συνύπαρξη στεφανιαίας νόσου (hazard ratio [HR] 5.5, 95% CI 2.7, 11.0, P<0.001), ηβαθμολογία > 15 στην κλίμακα NIHSS (HR 4.3, 95% CI 2.0, 9.5, P<0.001) και τα επίπεδααντιπονεκτίνης ορού < 4μg/ml (HR 2.2, 95% CI 1.2, 4.0, P=0.015).ΣυμπεράσματαΗ παρούσα μελέτη δείχνει ότι η χαμηλή αντιπονεκτίνη στην οξεία φάση τουπρωτοεμφανιζόμενου ισχαιμικού ΑΕΕ αποτελεί ανεξάρτητο προγνωστικό παράγοντα γιααυξημένη θνησιμότητα στον πρώτο χρόνο. Επιπλέον, φαίνεται ότι στο ισχαιμικό ΑΕΕ ταεπίπεδα αντιπονεκτίνης είναι αντιστρόφως ανάλογα με τη βαρύτητα και την έκταση τηςεγκεφαλικής βλάβης.