bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Multilingualism and Education Policy in Post-Apartheid South Africa
Authors: Kamwangamalu Nkonko M.
Published: November 2010

MU CIKOSO
Miakulu ne Politike wa Tulasa kunyima kwa apateide mu Afrike wa Kwinshi
Afrike wa Kwinshi pakadipikulaye ku bupika bwa apateide mu 1994, lukonko lunene luvwa pa moyo wa bamfumu ba ditunga luvwa lwa ne ncini civwabo ne bwa kwenza ne miakulu ya batoke bavwa bakwata ditunga ku bupika, Angele ne Afrikanse. Mu dibeji edi ndi ngakula bwa politike udi bamfumu ba ditunga benza bwa kwandamuna lukonko elu, ne nangananga politike wa kulongesha bana mu miakulu ya bankambwa. Ne ndeja ne bwa politike eu kupatula bipeta bimpe, bidi bikengela ne bamfumu ba ditunga bakudimuna cimfwani cibi civwa batoke bapeshe miakulu ya bankambwa mu matuku a bupika bwa apateide. Cianana baledi kabakwitaba bwa ne bana babo balongeshibwa mu miakulu eyi to. Ne ndeja mushindu udi bamfumu ba ditunga mwa kukudimuna cimfwani cibi cia miakulu eyi kabiyi bikengela kupepeja Angele ani Afrikanse.
RESUMO
Multlingvismo kaj eduka politiko en postapartisma Sudafriko
Kiam Sudafriko liberigis sin el rasapartismo en aprilo 1994, unu el la tuj frontendaj problemoj estis decidi la sorton de la du lingvoj, angla kaj afrikansa, kiujn ĝi heredis el antaŭaj registaroj -la koloniaj kaj la apartismaj. La nuna referaĵo rekte esploras la respondon de Sudafriko al tiu ĉi problemo, nome la lastatempe akceptitan politikon de dek unu oficialaj lingvoj. Ĝi aparte fokusigas je la nuna debato pri edukado en la gepatra lingvo kontraŭ edukado en fremda lingvo, la angla aŭ la afrikansa. La aŭtoro argumentas ke, por ke la nova eduka politiko atingu sian celon, nome la apogon de edukado en la gepatra lingvo, necesos forigi la hontosignojn ligitajn al edukado en la gepatra lingvo dum la epoko de apartismo. La aŭtoro donas sugestojn pri kiel atingi tion sen subfosi la rolon kaj gravecon de la angla kaj la afrikansa en la klopodoj de la lando konstrui novaj kaj li egalecan nacion.
Interlinguistik dokumentiert
Authors: Schubert Klaus
Published: November 2010

SUMMARY
Interlinguistics Documented
The study of planned languages and the conscious creation of languages are frequently characterized by strident arguments for or against real or putative objectives of the movements linked to these languages. Such discussions deplorably often lack a solid factual basis. The brochures here under review are taken from various documentation series which provide relevant facts and analyses.
RESUMO
Interlingvistiko dokumentita
La studon de planlingvoj kaj de konscia lingvokreado ofte karakterizas pledaj argumentadoj por aŭ kontrau veraj aŭ supozitaj celoj de la movadoj ligitaj al tiuj lingvoj. Al tiaj diskutoj tamen bedaŭrinde tro ofte mankas solida bazo de faktoscio. La recenzataj brosuroj reprezentas seriojn de dokumentajoj kiuj liveras ĉi-koncernajn faktojn kaj analizojn.
New Language Laws in Uzbekistan
Authors: Schlyter Birgit N.
Published: November 2010

XULOSA (according to the alphabet adopted for Uzbek in August 1995)
O 'zbekistonda yangi til qonunlari
Burungi Sovyet Ittifoqi respublikalaridan biri — O'zbekiston — o'zining mustaqilligiga erishgan birinchi yillari mobaynida o'zbek tiliga davlat tili maqomini berish loyihasini astoydil qarab chiqdi. 1989 yilda qabul qilingan va 1995 yilda o'zgartishlar kiritilgan til qonuni birinchi navbatda o'zbek tili maqomini mustahkamlashga qaratilgan masalalar haqida edi. O'zbek tilining o'ziga taalluqli qo'shimcha chora-tadbirlar ham ko'rilgan, shular qatorida lotin grafikasiga o'tish va o'zbek tili lug'atini boyitish uchun yangi so'zlar topish yoki yaratish.
Bu maqolaning maqsadi amalga oshirilayotgan til islohotini ko'rib chiqib uning qanday printsiplarga va qanday munosabatlarga asoslanib olib borilayotganini aniqlash. Shu bilan birga bu siyosatini mamlakatdagi barcha tillarning umumiy ahvoliga ta'sirini tahlil qilish kabi maqsadlarni ko'zda tutgan. Qaror qabul qilish va uni hayotga tadbiq etish ham da til islohotini baholash jihatidan bugungi o'zbek til siyosatini markazlashtirilgan til siyosati deb tavsif berish mumkin. Tilga oid qonunlarni amalga oshirish uchun ko'p ish qilinayotir. Ammo til islohotining asosiy maqsadini aniqlash qiyin.
RESUMO
Novaj lingvoleĝoj en Uzbekistano
Dum siaj unuaj kelkaj jaroj kiel sendependa ŝtato, la antaŭa soveta respubliko de Uzbekistano estas lanĉinta ampleksan programon por la firmigo de la uzbeka lingvo en ties nova rango kiel oficiala lingvo. La ŝtata lingvoleĝo de 1989 kaj ĝia modifita versio de 1995 okupiĝas precipe pri aferoj rilataj al lingvo-ranga planado. Aldonaj rimedoj kun rilato al la lingvaro estas prenitaj, interalie direktivoj por leksika reformo kaj leĝoj regantaj la transiron de la cirila al la nova latinida alfabeto kiu estas akceptita. La celo de tiu ĉi artikolo estas kontroli la daŭran lingvoreforman laboron en Uzbekistano por vidi sur kiuj principoj kaj sintenoj la uzbeka lingvopolitiko baziĝas, kaj kiun influon ĝi eble havas ĉe la lingva situation en la lando ĝenerale. Ĝi povas esti karakterizata kiel centrita lingvoplanado, ne nur rilate decidofaradon, sed ankaŭ rilate la efektivigadon de lingvoleĝoj kaj la taksadon de la reformlaboro. Samtempe, ŝajnas ekzisti multe da malcerteco pri ĝuste kiu estas la fina celo de lingva ŝangado.
Language Policy in the SANDF
Authors: de Klerk Vivian , Barkhuizen Gary P.
Published: November 2010

OORSIG
Taalbeleid in die Suid Afrikaanse Nasionale Weermag:
'n geval van die bul by die horings pak?
In 1994 is 'n nuwe nasionale taalbeleid gepromulgeer, en in plaas van die vorige twee offisiële tale, Engels en Afrikaans, is 11 offisiële tale amptelik verklaar. Voorgangers van die finale Grondwet van 1996 (die ANC Handves van Menseregte (1990) en die tussentydse Grondwet (1993) maak dit baie duidelik dat inheemse tale bevorder and ontwikkel moet word. Hierdie besluit het belangrike implikasies vir die Nasionale Weermag gehad, waar, soos algemeen aanvaar is, Afrikaans die de facto taal vir alle aspekte van militêre lewe was. As gevolg van massiewe demografiese veranderinge, was transformasie noodsaaklik. Hierdie verslag rapporteer oor taalhoudings en taalpraktyk by 6SAI in die Ooskaap, en dit kyk krities na hierdie aangeleenthede in die lig van die nasionale taalplan as geheel.
RESUMO
Lingva politiko en SANDF (Sudafrika Nacia Defendoforto): Ĉu ĉe decidopunkto?
En 1994 oni disanoncis novan nacian lingvan politikon en Sudafriko, kiu, anstataŭ preskribi nur la anglan kaj afrikansan kiel oficialajn lingvojn, deklaris 11 lingvojn oficialaj. La antaŭuloj de la fina Konstitucio de 1996 (la Deklaro de Rajtoj de la Afrika Nacia Kongreso, 1990, kaj la Portempa Konstitucio, 1993) plene klarigas, ke oni devas evoluigi kaj apogi la indigenajn lingvojn. Tiu decido havis apartan signifon ĉe la Nacia Defendoforto, kie estas vaste agnoskite, ke afrikansa estas la efektiva laborlingvo de ĉiuj aspektoj de la armea vivo, kaj kiu devis trairi grandegan transformiĝon rilate la lingvan kaj etnan originon de siaj soldatoj. La nuna referaĵo raportas pri lingvaj starpunktoj kaj lingvaj praktikoj en 6SAI (Sesa Sudafrika Infanteria Bataliono) en Orientkaba Provinco, kaj kritike pridiskutas la situacion en kunteksto de la nacia lingva piano kiel tuto.
Linguistic Cohabitation
Authors: Miles William F.S.
Published: November 2010

RÉSUMÉ
La Cohabitation linguistique: "Frenglish " dans la presse mauricienne
"Frenglish" se refère à l'emprunt fréquent de mots et d' expressions anglaises dans le français écrit. C'est un phénomène que repoussent les puristes linguistiques, particulièrement en France et au Québec. Dans la société multilingue de l'Ile Maurice, au contraire, le "Frenglish" est un fait commun et non controversé. Il est le résultat linguistique naturel d'un colonialisme diachronique et du développement postcolonial. Paradoxalement, peut-être représente-il aussi un havre pour l'anglophonie mauricienne.
L'analyse de l'utilisation du "Frenglish" à travers la presse mauricienne a permis de distinguer dix catégories. Ainsi avons nous pu dégager le caractere unique de la sociéte locale en abordant sous l'angle linguistique les divers niveaux de la vie sociale, économique, politique, légale et administrative. La situation à Maurice est differente de celle des Seychelles puisque oux Seychelles la presse est de preference anglophone et donc le "Frenglish" réduit au minimum. L'américanisation, la globalisation, et "l'anglais rampant" se joignent actuellement aux héritages du colonialisme français et britannique pour expliquer le développement et l'extension du "Frenglish" mauricien.
RESUMO
La frangla en la maŭritania gazetaro
"Frenglish", la frangla - la ofta uzado de anglalingvaj vortoj kaj terminoj en franclingvaj tekstoj - estas tabuo por lingvaj puristoj, aparte en Francio kaj Kebekio. Tamen, sur la multlingva insulo Mauritanio ĝi estas tiel nekontroversa kiel komuna. La frangla evoluis kiel la natura lingva rezulto de diakrona koloniismo kaj la postkoloniisma situacio sur Maŭritanio. Paradokse, ĝi ankaŭ reprezentas lingvan havenon por maŭritania anglalingveco.
Esplorado ĉe la loka gazetaro dum naŭmonata periodo elmontris dek kategoriojn de la frangla. La frangla en la maŭritia gazetaro evidentigas la unikecon de la loka societo, donante lingvistikan kuntekston por vastaj gamoj de la socia, ekonomika, politika, leĝa kaj administra vivo. La frangla maŭritania diferenciĝas de la situacio sur la Sejŝeloj, kie la gazetaro estas pli anglalingva ol franclingva kaj la frangla minimumas. Hereditaĵoj de la koloniismoj franca kaj angla — nuntempe akompanate de usoniĝo, tutmondiĝo kaj "angla alrampo" — eksplikas la evoluon kaj kreskadon de la frangla maŭritia.
Reforma Ortográfica, Planejamento e Difusão Linguística
Authors: Schmitz John Robert
Published: November 2010

SUMMARY
Orthographic Reform, Planning and Linguistic Diffusion:
The Case of Portuguese
Garcez'(1995) seminal paper on the 1990 Luso-Brazilian Orthographic Accord presents an opportunity to point to the arbitrariness of spelling reforms in Portugal and in Brazil, particularly with respect to the use of diacritic marks (circumflex, acute and grave accents). Evidence for this statement is based on the vicissitudes of rules for written accents in Brazilian Portuguese. Garcez (1995:159) concludes that the Accord is in fact "a minor spelling reform". It is the contention of this paper that the Luso-Brazilian Accord, although a diplomatic and political achievement as Garcez argues, is in fact a strategy, on one hand, to spread the Portuguese language in Africa, particularly in the former Portuguese colonies of Angola, Mozambique, Guinea-Bissau, Cape Verde and São Tomé e Principe, and, on the other, to construct and solidify a community of lusophone nations in geopolitical terms in world affairs. But as in the case of all instances of language planning and attempts to spread languages, the consequences of the use of Portuguese as an official language, particularly in Angola, Mozambique and Guinea-Bissau, must be considered in light of the use or non-use of one or more African languages as well as Creole in these nations (Phillipson 1992, Phillipson and Skutnabb-Kangas 1995). Specialists dealing with language planning in the PALOP countries (países Africanos de língua Oficial Portuguesa), must take into consideration the specific political, cultural, linguistic and ethnic situation of each nation.
RESUMO
Ortografia reformo, planado kaj lingva disvastigo: La kazo de la portugala
En sia fekunda referajo de 1995 pri la Ortografia Interkonsento Luza-Brazila, Garcez prezentas okazon por indiki la arbitrecon de la literumaj reformoj en Portugalio kaj Brazilo, precipe rilate la uzon de diakritoj (cirkumflekso kaj kornaj strekoj). Tiun aserton atestas la sortosangoj de reguloj por skribaj diakritoj en la brazila portugala lingvo. Garcez konkludas, ke la Interkonsento estas efektive "minora literuma reformo". La nuna referajo pretendas, ke la Interkonsento, kvankam atingo diplomata kaj politika, kiel argumentas Garcez, estas fakte strategio por, unuflanke, disvastigi la portugalan en Afriko, precipe en la iamaj portugalaj kolonioj Angolo, Mozambiko, Gvine-Bisao, Verdkabaj Insuloj kaj Santomeo, kaj, aliflanke, konstrui kaj solidigi komunumon de portugallingvaj nacioj en geopolitikaj mondaj aferoj. Sed, kiel okazas en ciuj ekzemploj de lingvoplanado kaj klopodoj disvastigi lingvojn, la konsekvencoj de utiligo de la portugala kiel oficiala lingvo, precipe en Angolo, Mozambiko kaj Gvine-Bisao, devas esti konsiderataj en la kadro de la uzo au neuzo de unu au pluraj afrikaj lingvoj kaj kreolaj lingvoj en tiuj nacioj. Fakuloj, kiuj pritraktas lingvoplanadon en la landoj PALOP (países Africanos de língua Oficial Portuguesa), devas preni en konsideron la specif an politikan, kulturan, lingvan kaj etnan situacion de ciu unuopa nacio.
Zur Rolle von Plansprachen im terminologiewissenschaftlichen Werk von Eugen Wüster
Authors: Blanke Detlev
Published: November 2010

SUMMARY
On the Role of Planned Languages in Eugen Wüster's Work on Terminology Science
The founder of terminology science was also an important interlinguist and a pioneering researcher on Esperanto. His profound interest in planned languages had a significant effect on the development of his ideas on terminology. The article sketches the relationship between planned languages ([artificial] world auxiliary languages) and specialized technical languages, with particular reference to Esperanto, and analyzes its significance for several aspects of Wüster's work (the Encyclopaedic Esperanto-German Dictionary, his dissertation International Language Standardisation in Technology, the international dictionary of electrical technology, and the project of an international terminological code).
RESUMO
Pri la rolo de planlingvoj en la terminologiscienca verko de Eugen Wüster
La fondinto de la terminologio-scienco estis ankaŭ grava interlingvisto kaj kunfondinto de la esperantologio . Lia profunda okupigo pri planlingvoj konsiderinde influis la evoluon de liaj terminologio-sciencaj konceptoj. La kontribuo skizas la faklingvan rolon de planlingvoj ([artefaritaj] mondhelplingvoj), aparte de Esperanto, kaj la rilatojn inter planlingvoj kaj terminologio-scienco en kelkaj partoj de la verko de Wüster (la Enciklopedia Vortaro Esperanto-Germana, la disertacio Internacia lingvo-normigo en la teknkiko, la internacia elektroteknika vortaro kaj la projekto de internacia terminologia kodo).
Lebanon's Language-in-Education Policies
Authors: Shaaban Kassim , Ghaith Ghazi
Published: November 2010

RÉSUMÉ
Les politiques libanaises de la langue dans l'enseignement:
du bilinguisme au trilinguisme
Le débat sur la politique à adopter et les pratiques à appliquer à propos du langage d'enseignement au Liban a dévié, au cours du passé récent, d'une concentration autour de la lutte entre l'arabe et le français/anglais vers une concentration autour des attitudes pratiques vis-à-vis l'enseignement de langues. Cette déviation est en train de conduire le pays dans la direction d'un multilinguisme à part entière dans la société, non moins que dans l'éducation. Ce papier discute les décrets et les règlements formulés par les différents gouvernements libanais, de même que les pratiques prédominantes, dans le but d'éclaircir les questions en litige telles, que l'identité nationale, l'ascendance sociale et l'égalité des opportunités éducatives.
RESUMO
Politiko pri lingvoelekto en edukado en Libano:
De dulingvismo al trilingvismo
La debato en Libano pri la politiko kaj praktiko de lingvoelekto en edukado gis antaûnelonge emfazis la kulturan kaj lingvan lukton inter la araba unuflanke kaj la franca kaj angla aliflanke, sed lastatempe oni komencis emfazi praktikan sintenon al lingva edukado, kiu kondukas la landon al plena multlingvismo ne nur en edukado sed ankaŭ en la socio generale. Tiu ci studo esploras la dekretojn kaj regulojn publikigitajn de la diversaj libanaj registaroj kaj ankaû la regantajn praktikojn, por prilumigi la rilatajn demandojn de nacia identeco, suprenmovigeblo, edukajn eblecojn kaj edukan egalecon.
Issues in Language Planning and Language Education
Authors: Mann Charles C. , Wong Gabriella
Published: November 2010

Demandoj en la lingvoplanado kaj la lingvoedukado:
Superrigardo el Makao sojle de reiro al la cinia suvereneco
Kiel Honkongo en 1997, ankaŭ Makao — portugala kolonio borde de la kontinenta Cinio — atendas reiri sub la cinian suverenecon la 20-an de decembro 1999. Tiu ci nova epoko, se anticipe prigojata de iuj partoj de la logantaro de Makao, tamen preskaŭ certe kaŭzos pliajn intemajn kontraŭdirojn kaj krizojn en la jam relative malsimpla multlingva kaj multkultura situacio en tiu ci teritorio, precipe en la sfero de la ling va edukado, kiun regas la Baza Lego 1991 de la Aparta Administra Regiono Makao de la Popola Respubliko de Cinio. Tiu lego dekretas la cinan unu el la oficialaj lingvoj de la teritorio, apud gia nun sola oficiala lingvo, la portugala. La situacion ankaŭ ne helpos, cetere, la fortostrecoj de la nuna registaro de Makao por antaûenigi la instruadon de la portugala. Tiu ci referaĵo prezentas perspektivon pri la aktualaj lingvopolitiko kaj lingvoplanado en Makao kaj pri la lingva situacio, precipe rilate al la lingvoj en la edukado. La staton pri la (laŭ instruilo-elekto) kvar cefaj specoj de lernejoj oni profilas por povi taksi, kun kiagrada efikeco ili kapablas proksimiĝi al siaj deklaritaj celoj, kaj kiajn problemojn starigas por ili la baldaûa reiro al la cinia regado. Oni reliefige diskutas ankaû la konstatojn de eta superrigardo farita en Makao surbaze de demandaroj kaj intervjuoj pri la lingvaj uzo, preferoj kaj sintenoj. La studo pricelis specimenan grupon da mezlernejaj lernantoj kaj instruistoj, da universitataj studentoj kaj lekciistoj, kaj da edukaj administrantoj. Oni finas per rekomendoj, surbaze de tiuj konstatoj, pri strategioj por taŭge trakti kelkajn el la problemoj versajne estigontaj el tiu konflikto-ebliga situacio kaj precipe el gia transira fazo.
Language Policy Development for Interpreter Services at the Executive Office for Immigration Review
Authors: Schweda Nicholson Nancy
Published: November 2010

RESUMEN
Planification del uso del lenguaje en la Oficina Ejecutiva de Inmigración
Debido al râpido creciemento de la poblaciôn de imigrantes legales e ilegales, las agencias del gobierno de los Estados Unidos de America necesitan con frecuencia los servicios de intérpretes. Una de estas agencias es la Oficina Ejecutiva de Asuntos de Inmigraciôn (EOIR), rama del Departamento de Justicia donde se ventilan casos de deportation, exclusion y asilo politico. Este artículo presenta una perspectiva histôrica de la planificaciôn del uso del lenguaje y el desarrollo de la política para los servicios de interpretaciôn de la Oficina Ejecutiva de Inmigraciôn durante la ultima década.
RESUMO
Evoluigo de lingvopolitiko por interpreta] servoj ce la Usona Plenumoficejo por Enmigrada Kontrolo
Rapide kreskas la nombro de laûlegaj kaj kontraŭlegaj enmigrantoj en Usono, kaj sekve la registaraj instancoj ofte bezonas interpretajn servojn. Unu tia instanco estas la Plenumoficejo por Enmigrada Kontrolo (EOIR), branco de la Usona Fako pri Justico, kiu traktas kazojn pri deporto, ekskludo kaj politika azilo. La nuna artikolo donas dekjaran historian superrigardon pri lingvoplanaj klopodoj kaj lingopolitika evoluigo sur la tereno de interpretaj servoj ce EOIR.
Kiel evoluas interlingvistiko? Kompara studo
Authors: Liu Haitao
Published: November 2010

SUMMARY
A comparison of two major German-language monographs on interlinguistics sheds light on the common basis of the discipline and on its two major theoretical orientations, the sociological and the linguistic. Although interlinguistics properly includes the scientific study and systematic improvement of international linguistic communication in general, the creation and use of planned languages (international auxiliary languages) remains its chief object of research.
ZUSAMMENFASSUNG
Ein Vergleich von zwei großen deutschsprachigen Monographien über Interlinguistik beleuchtet die gemeinsamen Grundlagen der Disziplin und ihre zwei wichtigsten theoretischen Richtungen, die soziologische und die linguistische. Obgleich die Interlinguistik eigentlich die wissenschaftliche Untersuchung und systematische Verbesserung der internationalen sprachlichen Kommunikation im allgemeinen einschlieBt, bleibt die Schaffung und Verwendung von Plansprachen (internationale Hilfssprachen) ihr wichtigster Forschungsgegenstand.
Inspecting the Unexpected
Authors: King Kendall A.
Published: November 2010

RESUMEN
Examinando lo inesperado: Cambios en el corpus y en el estatus del idioma como parte del proceso de la revitalización lingüística.
Tomando los esfuerzos del estudio para revitalizar el quichua en el su r del Ecuador, este trabajo busca describir las transformaciones tanto del estatus como del cuerpo idiomático de aquellos idiomas que están en peligro de extinción o en proceso de revitalizaciôn. Mas precisamente, este trabajo examina los frecuentes cambios inesperados del cuerpo y del estatus que han acompanado a la iniciativa de revitalizar el idioma quichua de los Saraguros, un grupo indígena de los Andes. Además el estudio considera los contrastes y las continuidades en los procesos de revitalizaciôn y extinciôn de los idiomas. Por ultimo el estudio toma la implicación que tienen para los que planifican y defienden la revitalizaciôn de los idiomas los hallazgos de esta investigaciôn.
RESUMO
Ekzamenante la neatendatan: sangoj en lingvaj statuso kaj korpuso kiel aspektoj de la revivigo de la kicea lingvo
Studante provojn por revivigi la kicean lingvon en la suda Ekvadorio, ci tiu artikolo priskribas la pristatusajn kaj korpusajn transformigojn kiujn subiras endangerigitaj lingvoj dum lingva revivigado. Pli precize, ci tiu artikolo ekzamenas la ofte neatendatajn korpusajn kaj pristatusajn sangojn kiuj akompanis iniciativojn pri revivigo de la kicea inter la saguroj, indigena grupo en la Andeso. Post tio, la verko komparas tiujn procesojn kun tiuj de lingva morto kaj, fine, pridiskutas la konsekvencoj de či tiuj eltrovaĵoj por lingvoplanantoj kaj defendantoj de lingva revivigo.
Decentering Language in World-System Inquiry
Authors: Clayton Thomas
Published: November 2010

Decentrigi la lingvon en mondsistema esplorado
La artikolo esploras la evoluigon de, kaj la reagon al, mondsistema teorio en lingvopolitikaj studoj. Malakceptante nacifunkciajn klarigojn pri la internacia uzo de la angla, franca, rusa kaj aliaj lingvoj ligitaj al evoluantaj landoj, certaj fakuloj pri lingvopolitiko proponas la nocion "lingva imperiismo". Lokante siajn argumentojn en mondsisteman teorion, tiuj fakuloj sugestas, ke hegomoniaj "kernaj" grupoj antaŭenigas la proprajn lingvojn en "periferiaj" medioj per programoj de edukada helpo. La rezulta utiligo de kernaj lingvoj ce la periferio faciligas la internacian moviĝon de reala kaj simbola kapitalo kaj la starigon kaj konservadon de rilatoj favoraj al la kernaj grupoj.
Fakuloj kritikis la aperon de mondsistema teorio en lingvopolitikajn studojn el diversaj epistemologiaj vidpunktoj. Iuj kritikantoj esprimas antaŭvideblan maltrankvilon pri la komplika kaj kontraŭdira karaktero de mondsistema esplorado. Aliaj kritikas al la determinismon de mondsistema teorio: klopodante pusi lingvan imperiismon en universalan teorion de la lingvo en internaciaj strukturaj rilatoj, mondsistemistoj preteratentas multajn okazojn kie hegemoniaj kernaj grupoj alvokis indigenajn aŭ triajn lingvojn cele al manipulado de rilatoj kun periferiaj grupoj. Etikedante ĉi-lastan "lingva pragmatismo', la artikolo rekomendas novan taskon de lingva imperiismo kaj plian atenton en lingvopolitika esplorado al la faktoroj, kiuj kondicigas lingvajn preferojn en hegemonia edukhelpa programado.
Phraseology in Planned Languages
Authors: Fiedler Sabine
Published: November 2010

ZUSAMMENFASSUNG
Plansprache und Phraseologie: Empirische Untersuchungen
Umfassende phraseologische Untersuchungen zum Esperanto auf der Grund-lage detailierter Textanalysen, teilnehmender Beobachtungen sowie von Probandenbefragungen machen sowohl Gemeinsamkeiten als auch Unter-schiede zu Phraseologien von Ethnosprachen deutlich. Das phraseologische System des Esperanto entwickelt sich im Ergebnis sowohl bewußter als auch spontaner Faktoren. Zu den Hauptquellen der Esperanto-Phraseologie gehören Übersetzungsentlehnungen aus Ethnosprachen und das bewuBte "Planen" und Einführen von phraseologischen Einheiten. Daneben gibt es eine Gruppe von Phraseologismen, welche in besonderem MaBe die Kultur der Sprache und ihrer Sprechergemeinschaft widerspiegeln und ohne das notwendige soziokulturelle Hintergrundwissen nichtverstanden werden können. Die Analysen zeigen, daß die Phraseologie als ein wesentliches Kriterium bei der Entwicklung eines Plansprachenprojektes zur voll funk-tionierenden Sprache zu betrachten ist.
RESUMO
Lafrazeologio de planlingvoj: Empiriaj esploroj
Ampleksa frazeologia studo pri Esperanto, realigita helpe de detalaj tekst-analizoj, partoprena observado, kaj enketoj, malkovris similajn kaj mal-similajn ecojn kompare kun etnaj aŭ naciaj lingvoj. Frazeologiaj unuoj (FUoj) jen evoluis surbaze de la kultura vivo de la komunumo, jen aperis pro konscia iniciato; la plej multnombraj montrigas konvenciigintaj au spontanaj prunto-tradukoj el naciaj lingvoj. La lingva kaj kutura fono de la lingvo-uzanto evidente influas la komprenadon, sed denaskeco ne. Konstatigis relative altaj niveloj de prilingva konscio kaj kreemo, kune kun granda gamo da sintenoj al la ekuzado de novaj FUoj.
Grassroots English in a Communication Paradigm
Authors: Khubchandani Lachman M. , Hosali Priya
Published: November 2010

ZUSAMMENFASSUNG
"Grassroots English " im Kommunikationsparadigma
Der Aufsatz behandelt den kommunikativen Zugang im mehrsprachigen Zusammenhang. Er analysiert Daten aus dem in Indien gesprochenen Englisch in Bezug auf den Sprecher/Hörer, die Funktion, den Kontext und andere relevante Faktoren, die die Sprache im alltaglichen Leben bestimmen. In der postkolonialen Ära hat der Gebrauch dieses "Grassroots English" unter denjenigen, die sich in einer mehrsprachigen städtischen Umgebung spontan grundlegende Bestandteile der Sprache aneignen, in bemerkenswerter Weise zugenommen. Dieser Sprachgebrauch wird im allgemeinen nicht auf forma-lem Wege durch Unterricht erlernt. Diese Situation macht die Anpassungs-prozesse an die kontext- und funktionsspezifische Realität sichtbar. Anstatt über normative Eigenschaften des indischen Englisch auf einer Skala "einheimischer" und "nicht-einheimischer" englischer Sprachen zu theoreti-sieren, zeigt diese Studie die Komplementaritåt zwischen "Grassroots English" und anderen Sprachen Indiens, und die Entstehung dieser Variante als eine der notwendigen Kontaktsprachen im vielsprachigen Indien.
RESUMO
Humnivela angla en komunika paradigmo
La referajo enfokusigas la komunikan aliron en plurlingvaj medioj kaj analizas donitajojn el la barata angla vidalvide al la parolanto/aüskultanto, la tasko, la kunteksto, kaj aliaj perantaj faktoroj, kiuj estras la paroladon en la ciutaga vivo. En la postkolonia epoko, okazis rimarkinda kresko en la uzo de la humnivela angla lingvo inter la spontanaj akirantoj de iuj elementaj eroj de la lingvo en urba, plurlingva medio. Tian lingvouzon oni generale ne lernas formale pere de la eduko. Tiu ci situacio montras procezojn de adaptigo al la realo specife formita de la kuntekstoj kaj la taskoj. Anstataŭ teoriumi pri la normaj trajtoj de la barata angla sur ia plurcentra globa deklivo-gamo da denaskaj kaj nedenaskaj anglaj lingvoj, tiu ci studo okupas sin identigi la komplementecon inter la humnivela angla kaj aliaj lingvoj en Barato, kaj la aperon de tiu ĉi varianto kiel unu el la vivgravaj kontakto-lingvoj en la plurisma Barato.
Language Development in Tigrinya
Authors: Fellman Jack
Published: November 2010

La lingva disvolvigo ce la tigrinja
La tigrinja estas nord-semida lingvo parolata nun de 3 gis 3,5 milionoj da cefe kristanaj kamparanoj en Eritreo kaj la altebenajo de Abisinio, teritorio koresponda al la antikva regno Aksumo, de kies lingvo, la geeza au klasika etiopia, la tigrinja estas taksata esti daurigo.
La tigrinja posedas malgrandan, kreskantan skriban literaturon, nur dank'al la okazintajoj de la pasintaj 30-35 jaroj. La skriba lingvo estis disvolvita sub la brita milita regado dum la Dua Mondmilito, aparte per la starto de semajna gazeto. Ties redakcia komitato igis la Tigrinja Lingva Konsilantaro, kies prezidanto estis verkinto de grava tigrinja gramatiko.
Pluaj problemoj estis ce la ortografio kaj terminaro. La konservema skolo, kiu apogis la historian-etimologian literumadon, venkis super la fonetika. Oni elprovis tri metodojn de kreado de novaj terminoj, la pruntado de fremdvortoj, cefe anglaj au italaj; la plilargigo de ekzistanta vorto laû fremda uzo; au la kreo de nova tigrinja formo, aparté laù la modelo de la 'revivigitaj' semidaj lingvoj araba kaj hebrea. Plej ofte oni uzis la semantikan plilargigon.
En 1946 oni malfondis la Konsilantaron pro politikaj kialoj. Sekvis tempo de amhara superregado, sed nun pro la forta eritrea autonomiga movado, denove eblas la starigo de Lingva Konsilantaro au ec Akademio.
Frederick Williams and associates, Explorations of the Linguistic Attitudes of Teachers
Authors: Giles Howard
Published: November 2010

Malgraŭ la lastatempa kresko de interesigo pri la sintenoj al la lingvajo, ne aperis multaj verkoj pri la temo. Do jen bonvena kontribuo al la fako. Por krei lingvan politikon, ekzemple de transiro de unu lingva formo al alia, necesas ja informo pri la sentoj pri la malnova kaj la nova.
La verkintoj raportas esploradon en Cikago kaj Teksaso pri la lingvajo de nigraj, meksik-usonaj kaj blankaj usonaj infanoj. La trovo estis, ke kvankam la usonaj nenormaj dialektoj eble ne mankas je lingva kvalito, esprimpovo, ktp., ili mankas socie - la instruistoj, ec de la sama etno, malalte taksas ties uzantojn, ekz. en antaŭdiro de lerneja sukceso.
La verkinto komencigas per atentigo, de la esploro pri la lingvaj sintenoj estas integra parto de la socilingvistiko. En la dua capitro, la verkintoj listigas la esploron, gis nun faritan de aliaj, tamen en kataloga stilo, do konfuze kaj senkonklude. Mankas tie integriga resumo, kiu montrus la plurdimensiecon de la skaloj de lingva prijugado.
En la Cikaga esploro, la verkintoj pruvis, ke eblas antaûdiri la reagon de la instruistoj al la koncerna infano, nur aŭdinte la specimon de ties lingvajo. Tamen, la instruistoj reagis diverse, laŭ kvar grupoj.
En Teksaso, la esploro plilargigas al la uzo de vidbendoj, ne nur sonbendoj. Ankaŭ tie evidentis la sama prijugo. Ekzistas skalo de akcepto interne de la koncerna etna kaj klasa grupo. Interesa trovajo estas, ke la blankaj kaj nigraj instruistoj ne jugas la normecon de la lingvajo laû la samaj kriterioj, sed atentis diversajn gramatikajn trajtojn.
Unu esploro atentis la saman parolanton, kiu uzis jen norman lingvon, jen etnan dialekton. Alia esploro atendis la jugon de lingvo de dungoto ce dunganto, laû la ecoj dezirataj ce altnivela laboristo.
En la lasta capitro iom mankas utilaj konkludoj, ekzemple, pri la graveco de la divers-dialekteco ce la instruistoj, pri la signifo de la studoj en la generala socilingvistika teorio. Oni ankaû povas pridubi la reprezentan karakteron de la lingvajo kolektita sur bendo. Ekzemple, en eksterklasa persona interyjuo, la lingvaj'o ne necese estas tiu uzata en klascambro.
Malgraû tiuj mankoj, temas pri libro, kiu sukcese unuecigas socipsikologian esploron kun la lingvistika.
Esperanto en Perspektivo Faktoj Kaj Analizoj Pri la Internacia Lingvo
Authors: Duc Goninaz Michel
Published: November 2010

Esperanto en Perspektivo, verkita de Ivo Lapenna, Ulrich Lins kaj Tazio Carlevaro, celas anstataŭi la antaŭan libron de Lapenna La Internacia Lingvo (1954) kaj esti kvazaŭ 'anticipa resumo' de la estonta Enciklopedio de Esperanto.
Tiu ci impona volumo (844 p.) konsistas el 6 partoj, dividitaj en 23 capitroj, en kiuj estas pritraktitaj la monda lingvo-problemo kaj ekesto de Esperanto, la kulturaj aplikoj kaj la instruado de Esperanto, la esperantlingvaj literaturo kaj gazetaro, la historio kaj strukturo de la Espéranto-movado. Du indeksoj ebligas bonan orientigon en tiu dika volumo. Ciun capitron suplementas utilega bibliografîo.
Tiu ci verko celas esti elcerpa. Sed gin karakterizas ankaŭ malekvilibro kaj nekoher-eco de kelkaj partoj. Tro vasta loko estas donita al la organiza aspekto de la Esperanto-movado (statutaj kaj fïnancaj problemoj de UEA ekzemple). Oni cetere ricevas la impreson, ke la Esperanto-movadon konsistigas UEA kaj ties satelitoj, kio estas ne tute gusta priskribo. Bedaûrinda estas ankaŭ la polemika tono de kelkaj eroj redakt-itaj de Ivo Lapenna.
Mankas lingvistika priskribo de Esperanto (kial oni ne konfidis la capitron 2 al lingv-isto?). Mankas ankaŭ serioza priskribo de la monda lingvo-problemo: la enkonduka capitro de Lapenna pri tiu problemo, jam konata el la verko Retoriko, ja ne suficas. Pli bonaj estas la capitroj dedicitaj al TEJO kaj cefe al la laborista Esperanto-movado. Ulrich Lins ankaû verkis bonegan historian capitron pri la persekutoj kontraû Esperanto, ia dangera lingvo'. Sed seniluziiga estas la lasta capitro de la libro, dedicita teorie al la 'perspektivoj por la estonteco', sed enhavanta nur la 'madridajn tezojn' de Lapenna.
La capitroj dedicitaj al la literaturo kaj gazetaro estas bonegaj. Bedaûrindas, ke tro malmulte da loko estas dedicita al la historio de la esperantlingva literaturo. Ja ciuj verkoj estas nomitaj (ec duarangaj), sed mankas analizo pri la diversaj tendencoj kaj detalaj komentoj pri la verkoj de kelkaj bonaj verkistoj. La diverseco de la klasifikaj kriterioj (epokoj, genroj, skoloj, landoj) ankaû iel malkoherigas tiun prezenton de la esperantlingva literaturo.
Rimarkinda estas ankaû la capitro dedicita al la tradukita literaturo, kiu montras kiom rica estas tiu parto de la esperantlingva literatura trezoro. La rolo de Esperanto kiel pontlingvo estas ankaû klare montrita per listo de la koncernaj verkoj.
Entute, Esperanto en Perspektivo estas samtempe tre kritikinda kaj forte aplaûdinda. Gis plibonigenda reeldono au apero de la Enciklopedio, gi restas la plej bona kaj plej informrica libro iam ajn verkita pri la Internacia Lingvo.
Comités D'action Viticoles. La Révolte du Midi
Authors: Engelhardt Klaus
Published: November 2010

La levigo de la Sudo
Lastatempe ekaperis okcitanaj luktaj sloganoj en suda Francujo. Turistoj spertis ruze organizitan trafikan haoson dum manifestacioj. Sed estroj de la okcitana movado kre-das, ke daure necesas publika informo pri gi. Jen, do, ekaperis la libro.
Se oni pretas ensucigi en demandojn pri la vintekniko kaj vina industrio, la libro ofer-tas detalojn pri la politika lukto de la langvedokaj vinistoj. La protesto de la vinistoj estas nur unu aspekto de generate lukto kuntrau koloniigo far la industria nordo kaj la internacia kapitalo.
De pluraj jaroj ekzistas grupoj alstrebantaj vivigon de la okcitana kulturo kaj ciutaga lingvo. Ekde la apero de la okcitana kanzonisto C. Marti (1969) la amaso ciam pli auskultas la movadon. En la movado nun kunigas diversaj grupoj. Oni volas ne nur savi unu industrion, sed solvi vastajn sociajn problemojn kiel ekz. la forlasadon de la kampa-ro. La redaktoro de la libro, M. Le Bris, finas per apelacio - ankorau Utopia - al autonomic de Okcitanio kaj al ekonomia disvolvigo surbaze de lokaj necesoj.
Nur la estonto decidos pri la sukeeso de la nuntempa regionismo. Sed la nuna libro atestas al sango de tono, kompare al la antauaj okcitanaj verkoj - la okcitanoj gajnis memfidon kaj konfidas pri la venonta generacio.
Byron, Janet, Selection Among Alternates in Language Standardization: The Case of Albanian
Authors: Rubin Joan
Published: November 2010

La celo de la libro, Elekto inter alternativoj en lingva normigado: la kazo de la albana, estas esplori normigajn decidojn kaj ties principojn ce la albana lingvo. La autoro rakontas la konfliktojn pri la dialekta bazo de la normlingvo kaj la venkon de la literatura dialekto Tosk super la dialektoj Geg kaj Elbasan. Tamen, mankas al la libro gravaj informoj: kial oni deziris normlingvon, kiel oni difinis tiun koncepton, kiuj organizoj faris kaj realigis la decidojn pri la dialekta bazo kaj la unuopaj normoj, kiel tiuj organizoj funkciis kaj kiom da efektiva planado enestas la observitajn sangigojn de lingvuzo. Pro tio ni devas dubi, ĉu per dokumenta analizado oni povas atingi komprenon pri la lingvoplana procezo.
Steiner, George. After Babel: Aspects of Language and Translation
Authors: Edwards John
Published: November 2010

Ce la koro de ciu ago de homa interkomunikado trovigas la tradukado kaj interpret-ado. Jen la tezo de la nova libro de Steiner. Traktante tiun temon, li cerpas el fontoj de Aristotelo gis Zamenhof. La tradukado en kaj inter la lingvoj estas grava, vasta afero. Steiner, trilingvulo (angla-franca-germana) estas taŭga fakulo.
La tradukado estas malfacila. Oni argumentis, ke gi estas neebla. Sed neniu homa produkto estas perfekta, kaj por la realeco de la tradukado parolas gia fakta abunda ekzisto. Laŭ Steiner, gi estas bazo de la civilizo. Cu fidela traduko eblas? Steiner ne subtenas pure sciencan sintenon al la traduka teorio, nek al la lingvo entute.
La titolo mem de lia libro aludas al la deziro de grupo, lau Steiner, konservi sian identon per lingva aparteco. La multeco de la lingvoj montras, ke tio estas forta deziro. Tiusence, do, ciu traduka ago estas perfido, fordono de sekretoj. Tio estas jam konata ideo.
La multeco mem de la lingvoj estas grava fakto ce iu teorio de la lingvoakiro. Steiner emfazas la neceson studi lingvojn, ne la lingvon. La Chomsky-anoj ofte nur scipovas la anglan - malforto ce la transforma gramatiko.
Steiner ciam sajnas suspektema rilate al ajna lingvoteorio, kiu ekskludas impresan, ne-ordigeblan informon. La deziro redukti, enordigi cion, perdigas multon interesan, eble la plej interesan. Ekzemple, nuntempe oni ne atentas la poetikon, kaj tiel ne profunde atentas gravajn rilatojn inter la lingvo kaj menso, socio, kulturo. La plej malfacilaj, plej interesaj ekzemploj de la interpretado estas ja guste ce la poezio, kie substanco integrigas kun stilo. Sed ec tie, la tradukado ja okazas.
Steiner favore rigardas la klopodojn studi la socian kuntekston de la lingvo. Kiel statas la multlingvulo en socilingvistika perspektivo ? Kion tio implicas por la lingvoakiro ?
Fine, Steiner pritraktas la demandon, kiagrade la kulturo estas tradukado kaj interpretado el la pasinteco. La amaspopolismo kaj teknokratio, lau li, grave atencas la kulturan koheron. Diversaj formoj de la angla disvastigas tutmonde, sen adekvata bazo. Lingvo tiel estas uzata sen ties historiaj kaj kulturaj fontoj. Pro lau Steiner manka kultura daureco li ne gravaj taksas artlingvojn. La avantago de la uzo de mal-pliiganta kvanto de bazaj lingvoj por celoj de nur elementa komunikado estas, lau li, minaco al pli grava, historie bazita komunikado. Cu piginajb, ne Pentekosto, estas la respondo al Babelo ?
Mi rekomendas la verkon al ciu leganto. Stile kaj enhave grava, gi estas libro por plena tralego, ne elcerpo. Nuntempe, aparte en la socisciencoj, oni nur rare trovas verkiston kapablan aŭtoritate trakti vastan temon.
Miller, Wayne Charles. A Handbook of American Minorities
Authors: Wellisch Hans H.
Published: November 2010

La verko konsistas el cirkaŭ 40 mallongaj eseoj pri etnaj minoritatoj en Usono kaj la plej gravaj presitaj fontoj por ilia esploro. Ciu eseo mallonge diskutas la historion de la koncerna grupo kaj poste sugestas multajn librojn kaj revuojn, kiuj ebligos la studon, cefe atentante verkojn de la lastaj jardekoj. La divido estas laŭregiona, sed la difino de regiono estas iom stranga; ekzemple, Orienta Eŭropo estas apartigita de la cetero (okcidenta, norda kaj suda). La grupo de 'insulanoj' konsistas el portorikanoj kaj kubanoj. 'Indigenaj amerikanoj' aludas al indianoj kaj meksikanoj. La libro reproduktas tajpitan manuskripton, kiu entenas tro da tajperaroj. Forte sentatas la manko de indekso; tiel, ekzemple, se oni volas esplori la klopodojn de la minoritatoj, konservi siajn lingvojn per libroj kaj gazetaro, oni povas nur trafoliumi. Do, kompara studo estas jes malfacila, malgraŭ la enkonduka aserto de la aŭtoro.
Kempen, G. De taalgebruiker in de mens. Een uitzicht over de taalpsychologie
Authors: Polomé Edgar C.
Published: November 2010

La jena libreto konsistas el tri partoj: generala enkonduko, kiu analizas la lingvon kiel komunikad-sistemon; speciala parto, kiu aplikas la generalan principaron de la psikolingvistiko al la lernado de la denaska lingvo kaj de duaj lingvoj; kaj vortaro de la bazaj teknikaj terminoj de lingvistiko kaj psikolingvistiko. La intenco de la libro estas klare pedagogia. Oni prezentas la nunan teoriaron en klara, konciza, neargumenta maniero, ellasante detalojn, sed kun rekomendoj en zorge elektita bibliografio. Sed eble la libro ne multe helpos lernantojn, pro troa koncizeco. Krome, la verko prezentas la teoriaron de Chomsky en maniero generale ne plu akceptata en la jaro de eldono.
Labov, William. What is a Linguistic Fact?
Authors: St. Clair Robert N.
Published: November 2010

Introspektaj donitaĵoj estas la cefa temo de ci-tiu monografio. Lingvistoj nun penas solvi la problemon, kiu jam estas teorie malkomforta kaj al la psikologo kaj al la sociologo. Labov citas multajn ekzemplojn, en kiuj tiaj pretendoj de neŭtralaj donitajoj estas sen fundamento.
Labov argumentas, ke la solvo de la problemo de malegalecoj en la donitajoj introspektaj estas la ne-varianteco. Li deziras eviti malakordojn pri la donitajoj kaj li penas efektivigi siajn planojn per allaso de tre klaraj ekzemploj de lingvistika atestaj'o. Evidente, ci tiu serco estas naiva. Lia propono pri lingv-istika valideco ne sukcesas solvi la problemon.
Alterna modelo, kiun Labov ne pripensas, jam ekzistas. Estas la modelo de familia simileco, kiun Wittgenstein prezentis en siaj malfruaj skribajoj. Ci-tiu teoria aliro permesas lingvistikajn diferencojn au malkonsentojn pri la interpretado de la donitajoj. Ci tiu alterna modelo trovas la diversecon natura kaj gi akceptas la distribuon de multoblaj kompetentecoj en la ciutaga kutimo de la lingvo. Labov ne sukcesas enkorpigi tiun aspekton de la sociologio pri scio en sian modelon. La kialo de lia sinteno estas klara: lia modelo estas elkreskajo de la skolo de pozitivismo. Sekve, gi distordas la naturajn valorojn kaj intencojn de normala lingvo per troa atento al la kvanto de formoj lingvistikaj.
Duneton, Claude. Parler Croquant
Authors: Tinelli Henri
Published: November 2010

Ci-tiu libro estas facile legebla de ciuj, kiel romano. Estas la kontraûo de teknika verko. Fakuloj ne-nion lernos el gi, krom, eble, pri la moderna Francujo. La tiel nomita moderna franca lingvo estas fakte produkto de senskrupula politiko de grupeto de Parizregionanoj, lancita dum la 'Granda Jarcento' kaj nur transdonita, ce la Revolucio de 1789, de unu grupeto al alia, simila: la grandburgaro de Parizo. Duneton, infano en Corrèze, lernis, en la lernejo, honti pri sia dialekto. Ciuj junaj francoj simile lernis. La kampanjo, générale sukcesa, celis mortigi la regionajn lingvojn, ec la nordfrancajn dialektojn, fratojn de la 'franca' (Pariz-regiona). La grandburga gajno el la kampanjo estis granda: ekzemple, oni el-radikigis la provincanojn, forigante ilin el siaj kulturo kaj regiono. Tiam, ili vole-nevole elmigris al la cefurbo, provizante tie, al la fabrikposedantoj, malmultekostan laboristaron. Oni komparu tian mov-adon de la provincanoj al Parizo kun tiu de la portorikanoj al Novjorko, kaj ilia foja posta reiro al Portoriko kun usone diftonga hispana lingvo.
La plej bonaj pagoj traktas la stilon kaj problemojn de traduko. La plej malforta parto temas pri solvoj al la problemoj. Car la rega franca lingvo de la 'fasisto' Richelieu ja fakte venkis; la regionaj lingvoj estas mortantaj. Duneton sugestas 'malkoloniigon de la spiritoj', sed kiel savi la regionajn lingvojn ? Per uzo ce radio kaj televido, en la edukado ? Sed jam tro malfruas. Estas iluzia revo. La okcitana, ekzemple, agonias, car gi cesis esti la denaska lingvo de junaj okcitanoj. Igi gin lerneja lingvo ne redon-us al gi la vivon, kiun gi perdis. La regionaj lingvoj nur regajnos la vivon, se la lernejanoj ekuzos ilin, guste ekster la lernejo.
Sed la lingvaj problemoj de la lando ne estas solvitaj. La franca estas vere nacia lingvo, nur kiam gi estas parolata. Surpapere, estas alia afero. Lingvistoj kiel A. Valdman montris la kreskantan diferenc-on inter la skriba kaj la parola lingvoj. Oni povos baldaù paroli, kiel en Haitio, pri diglosio. La skriba franca estas "malvarma, lernejeca". Eksterlandaj studentoj malfacile komprenas la situacion, aparté la anglalingvanoj, por kiuj ne ekzistas tia fremdigo disde la skriba lingvo. Guste pro tio, estas la angla-lingvanoj, kiuj provizas, por la francoj, la novajn vortojn, kiujn la Akademio ne volas provizi.
La solvo, por Duneton, estas politika: forigi la potencon de la malnova reganta burgaro. Ci-tiu libro estas parto de la solvo, car la aŭtoro estas majstra pedagogo. Li neniam tedas. Li naskigis kamparano.
Giordan, Henri, and Ricard, Alain (eds.), Diglossie et littérature.
Authors: Ferguson Charles A.
Published: November 2010

La jena kolekto konsistas el ok referatoj el kongreso en Burdozo, 1975, du rilataj artikoloj, enkonduka materialo kaj generala bibliografïo. Estas kohera, stimula, unueca kolekto. La generala artikolo rilat-igas la libron al la lingvoplanado en la novaj landoj kaj al la utileco de la koncepto 'diglosio' en la soci-ologia pristudo de la literaturo, sed la libro eble pli utilos al la kompreno de la rolo de minoritataj lingvoj en malnovaj, onidire 'unulingvaj' landoj kiel Francujo au Usono. Eble gia cefa valoro al soci-lingvistoj kaj lingvoplanistoj estas gia pritrakto de politikaj, ekonomiaj, historiaj kaj ideologiaj elementoj en la analizo de lingvaj situacioj.
Ce la plejmultaj kontribuintoj, diglosia situacio estas tiu, en kiu 'alta' lingvoformo au lingvo funkcias kiel subpremilo kontra09agn 'malalta' lingvo au nure parola lingvo. Multo en la libro pritraktas la norman francan lingvon, jam de anta09agn la Franca Revolucio. Gi disvastigis, ne laù la popularaj mitoj, sed per ekonomia kaj politika perforto; lingva 'liberigo' devas antaù cio tusi la lernejojn. Estas partianaj pri-traktoj, tamen dokumentitaj, kaj valora kontribuo al la historia socilingvistiko au al historio surbaze de socilingvistika informo
La sinteno al la minoritata lingvo estas ideologia afero, dokumentita cefe el literaturaj tekstoj. Aliaj konceptoj estas pri lingva politiko kaj lingva praktiko; la diskuto multe bazigas sur verko de Balibar kaj Laporte, La nacia franca lingvo..., grava specimeno de nuna franca esploro. Fakte, la nun recenzata verko estas bona enkonduko al la franca bibliografïo en la fako. Tri el la referatoj aludas al situacioj ekster Francujo; Ninyoles verkas pri Katalunujo, sed tio estas eksdata pro lastatempaj lingvopolitikaj sangigoj. Ben Cheikh emociige prezentas la triglosion de Tunizio, kaj Mackey panorame prezentas la uzon de du lingvoj au lingvoformoj en beletro, ekde mezepoko.
La libro ne konsistigas modelon de la socilingvistika analizo de la beletro, kiel la titolo eble indikus, sed estas plena je faktoj kaj ideoj por lingvoplanistoj. La koncentrigo ce la franca estas samtempe forto kaj malforto de la verko.