COVID-19 пандемиясынын аялдардын репродуктивдүү ден соолугуна тийгизген таасири
Authors: Камчыбекова Т.К. , Байызбекова Д.А. 
Published: May 2024

Введение. В настоящее время пандемия COVID-19 является одним из ключевых вызовов для систем здравоохранения по всему миру. Социальное дистанцирование, домашняя изоляция, сокращение амбулаторных визитов, как меры предосторожности во время пандемии, неизбежно привели к перебоям в предоставлении услуг в сфере сексуального и репродуктивного здоровья (СРЗ). Как показал исторический опыт, пандемии могут оказывать значительное влияние на репродуктивное здоровье населения, особенно на репродуктивное здоровье женщин. Материалы и методы. Для того что бы оценить, как введение мер по борьбе с COVID-19 могло повлиять на репродуктивное здоровье женщин, мы собрали доступные данные из различных источников: национальный статистический комитет (НСК КР), центр электронного здравоохранения (ЦЭЗ) при МЗ КР, департамент профилактики заболеваний и государственного санитарно-эпидемиологического надзора (ДПЗиГСЭН) и других открытых источников данных. Также был проведен обзор научных исследований и данных, связанных с влиянием пандемии COVID-19 на репродуктивное здоровье женщин как в Кыргызстане, так и во всем мире. Исследования были найдены с использованием баз данных PubMed, Google Scholar и национальной медицинс кой библиотеки Кыргызстана. Результаты и их обсуждения. Из анализа имеющихся данных становится ясно, что пандемия COVID-19 оказала значимое негативное влияние на репродуктивное здоровье женщин в Кыргызстане. Доступность медицинской помощи во время пандемии также оказала влияние на репродуктивное здоровье женщин. Многие женщины испытывали трудности в получении необходимой медицинской помощи, такой как контрацепция и медицинская помощь. согласно данным Национального статистического комитета, есть значительные изменения уровня материнской смертности как во всем Кыргызстане, так и в отдельных его районах. Заключение. Анализ доступных данных подтвердил, как прямое, так и опосредованное отрицательное влияние СОVID-19 на женское репродуктивное здоровье. Смертность от COVID-19 беременных женщин статистически значимо изменила общий уровень материнской смертности в стране. Так же пандемия повлияла на снижение доступности медицинских услуг таких, как консультирование по контрацепции, безопасное прерывание неже лательной беременности, диагностика и лечение осложнений беременности.

Киришүү. Учурда COVID-19 пандемиясы дүйнө жүзү боюнча саламаттыкты сактоо системалары үчүн негизги көйгөйлөрдүн бири болуп саналат. Пандемия учурунда сактык чаралары катары социалдык алыстоо, үйдөн обочолонуу жана амбулатордук кайрылуулардын кыскарышы сексуалдык жана репродуктивдүү ден соолук (СРД) кызматтарынын үзгүлтүккө учурашына алып келди. Тарыхый тажрыйба көрсөткөндөй, пандемия калктын репродуктивдүү ден соолугуна, өзгөчө аялдардын репродуктивдүү ден соолугуна олуттуу таасирин тийгизиши мүмкүн. Материалдар жана ыкмалар. COVID-19 менен күрөшүү боюнча ишчаралардын аткарылышы аялдардын репродуктивдүү ден соолугуна кандай таасир этиши мүмкүн экендигин баалоо үчүн биз ар кандай булактардан алынган маалыматтарды чогулттук: Улуттук статистикалык комитет (Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети), Электрондук ден соолук борбору (ЭДБ) Саламаттыкты сактоо министрлигине караштуу Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин оорулардын алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл департаменти (ОААжМСЭКД) жана башка ачык маалымат булактары. Ошондой эле Кыргызстанда жана дүйнө жүзү боюнча COVID-19 пандемиясынын аялдардын репродук тивдүү ден соолугуна тийгизген таасирине байланыштуу илимий изилдөөлөргө жана маалыматтарга сереп салынды.Изилдөөлөр Pub Med, Google Scholar жана Кыргызстандын Улуттук медициналык китепканасынын маалымат базалары аркылуу аныкталган. Жыйынтыктары жана талкуулоо. Колдо болгон маалыматтарды талдоонун натыйжасында COVID-19 пандемиясы Кыргызстандагы аялдардын репродуктивдүү ден соолугуна олуттуу таасирин тийгизгени белгилүү болду. Пандемия маалында медициналык жардамдын жеткиликтүүлүгү аялдардын репродуктивдүү ден соолугуна да таасирин тийгизген. Көптөгөн аялдар контрацепция жана медициналык жардам сыяктуу керектүү медициналык жардам алууда кыйынчылыктарга туш болушкан. Улуттук статистикалык комитеттин маалыматы бою нча, энелердин өлүмүнүн деңгээлинде Кыргызстан боюнча да, анын айрым аймактарында да олуттуу өзгөрүүлө болгон. Корутунду. Колдо болгон маалыматтардын анализи COVID-19 аялдардын репродуктивдүү ден соолугуна түз жана кыйыр таасирин тийгизенин тастыктады. Кош бойлуу аялдардын COVID-19дан өлүмү өлкөдөгү энелердин өлүмүнүн жалпы көрсөткүчүн статистикалык жактан олуттуу өзгөрттү. Пандемия ошондой эле контрацепция боюнча кеңеш берүү, каалабаган кош бойлуулукту коопсуз токтотуу, кош бойлуулуктун кыйынчылыктарын диагностикалоо жана дарылоо сыяктуу медициналык кызматтардын жеткиликтүүлүгүнүн кыскарышына да таасирин тийгизди.

Introduction. Currently, the COVID-19 pandemic is one of the key challenges for healthcare systems around the world. Social distancing, home isolation, and reduced outpatient visits as precautionary measures during the pandemic have inevitably led to disruptions in the provision of sexual and reproductive health (SRH) services. Historical experience has shown that pandemics can have a significant impact on the reproductive health of the population, especially the reproductive health of women. Materials and methods. In order to assess whether the introduction of measures to combat COVID-19 has affected women’s reproductive health, we collected available data from various sources: the National Statistical Committee (NSC KR), the Electronic Health Center (EHC) under the Ministry of Health of the KR, the Department of Prevention diseases and sanitary and epidemiological surveillance services (DPDSaESS) and other open data sources. Also published reviews of scientific research data related to the impact of the COVID-19 pandemic on women’s reproductive health both in Kyrgyzstan and around the world. Studies were retrieved using PubMed, Google Scholar and the National Medical Library of Kyrgyzstan databases. Results and its discussion. From the analysis of available data, it is clear that the COVID-19 pandemic has had a significant negative impact on women's reproductive health in Kyrgyzstan. Access to health care during the pandemic has also had an impact on women's reproductive health. Many women face difficulties in obtaining necessary health care, such as contraception and medical care. According to the statistical committee, there are significant changes in the mortality rate both throughout Kyrgyzstan and in its individual regions. Conclusion. Analysis of available data confirmed both direct and indirect adverse effects of COVID-19 on female reproductive health. COVID-19- related deaths among pregnant women statistically significantly changed the overall maternal mortality rate in the country. The pandemic also affected the availability of health services such as contraceptive counseling, safe termination of unwanted pregnancies, and diagnosis and treatment of pregnancy complications.