Σύνδεση γενικής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και χώρων εργασίας
Authors: Αργύρη Παναγιώτα 
Published: May 2024

Η ανάπτυξη της επαγγελματικής ετοιμότητας αποτελεί βασική συνιστώσα για την ομαλή και ασφαλή μετάβαση των εφήβων από τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση στην ανάληψη ρόλων και καθηκόντων ως μελλοντικό εργατικό δυναμικό με την προϋπόθεση ότι: i) οι έφηβοι έχουν αναπτύξει τις γνώσεις και τις δεξιότητες που απαιτεί η αγορά εργασίας και ii) ότι μπορούν να έχουν πρόσβαση στις δυνατότητες που προσφέρονται στα μελλοντικά επαγγελματικά πεδία εργασίας. Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει: α) γνώσεις και δεξιότητες, που είναι απαραίτητες στους απόφοιτους της Γενικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, για την μελλοντική τους απασχόληση, β) μεθοδολογίες που ενσωματώνουν οι εκπαιδευτικοί στα Προγράμματα Σπουδών των Θετικών Επιστημών για την ανάπτυξη, των ζητούμενων από τους χώρους εργασίας, γνώσεων και δεξιοτήτων, γ) στρατηγικές που συμβάλλουν στην σύνδεση και τη δημιουργία σχέσεων συνεργασίας με τους χώρους εργασίας, ώστε οι μαθητές να λάβουν έγκυρες και ενημερωμένες πληροφορίες για την αγορά εργασίας. Η εξέταση αυτών των παραμέτρων, όπως προκύπτει από την βιβλιογραφική επισκόπηση είναι σημαντική, καθώς οι ζητούμενες δεξιότητες των χώρων εργασίας διαφοροποιούνται σε περιφερειακό επίπεδο και υπάρχει μεταβλητότητα στον βαθμό ενσωμάτωσης τους στα Προγράμματα Σπουδών σε παγκόσμιο επίπεδο και έλλειψη ενιαίων κατευθυντήριων γραμμών μεθοδολογικών προσεγγίσεων. Οι μελέτες περίπτωσης εταιρικών και συνεργατικών δραστηριοτήτων μάθησης βάσει εργασίας, δεν επικεντρώνονται στο προσδιορισμό συγκεκριμένων γνώσεων και δεξιοτήτων, που αναπτύσσονται μέσω της εμπλοκής των μαθητών / τριών, αν και παρέχουν μακροπρόθεσμα δεδομένα για την απασχολησιμότητα. Ειδικά για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα καταγράφεται: i) υπερβάλλουσα προσφορά αποφοίτων με γενικές γνώσεις, έλλειψη αποφοίτων με γνώσεις και δεξιότητες που χρειάζεται η αγορά εργασίας και από την σκοπιά των εργοδοτών καταγράφεται σημαντικό πρόβλημα αναντιστοιχίας δεξιοτήτων, ii) δεν παρέχονται ευκαιρίες ανάπτυξης σχέσεων αλληλεπίδρασης με τους χώρους εργασίας, καθώς δίνεται βαρύτητα στην κάλυψη των στόχων της διδακτέας ύλης του αναλυτικού προγράμματος σπουδών, το οποίο συνδέεται άμεσα και με την επιτυχία στις γραπτές προαγωγικές / απολυτήριες εξετάσεις και τις εξετάσεις εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, iii) οι νέοι δηλώνουν ανεπάρκεια προετοιμασίας για την αγορά εργασίας, λόγω έλλειψης ευκαιριών μάθησης, iv) υπάρχει πολύ μικρότερο ποσοστό συμμετοχής στην εναλλασσόμενη εκπαίδευση και κατάρτιση, όπου θεσμοθετείται η πρακτική άσκηση των μαθητών/τριών στους χώρους εργασίας, από ότι στην Γενική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Μέσα από ένα πολυφασικό σχεδιασμό βασιζόμενο στη μικτή μεθοδολογική προσέγγιση με ιδιαίτερη εστίαση στην συμμετοχική παρατήρηση αναδείχθηκαν ως ζητούμενες δεξιότητες των χωρών εργασίας η κριτική σκέψη, η επίλυση προβλημάτων, η συνεργασία, η οργάνωση και ανάλυση πληροφοριών. Η διαδικασία παραγωγής προϊόντων ή/ και υπηρεσιών μεταφέρθηκε ως γνώση στην διδακτική πράξη των δημιουργικών ερευνητικών εργασιών στα μαθηματικά μέσω των φάσεων της Σχεδιαστικής Σκέψης, όπου και ενσωματώθηκαν οι ζητούμενες δεξιότητες. Οι στρατηγικές που απαιτούνται για την σύνδεση εκπαίδευσης και χώρων εργασίας είναι η σκίαση εργασίας, καθώς και η παροχή πληροφοριών από τους ίδιους τους εμπειρογνώμονες. Τα αποτελέσματα της διδακτορικής μελέτης συνιστούν την ύπαρξη αλληλεπίδρασης μεταξύ χώρων εργασίας και εκπαίδευσης, υποδεικνύοντας την ανάγκη ολιστικής οικοσυστημικής προσέγγισης στην ανάπτυξη της επαγγελματικής ετοιμότητας.