ЭНДОТЕЛИАЛЬНАЯ ДИСФУНКЦИЯ ЛИМФАТИЧЕСКИХ СОСУДОВ КРЫС ПРИ ОСТРОМ ПАНКРЕАТИТЕ И ЕГО КОРРЕКЦИЯ
Authors: Л.У. Койбасова , Г.А. Демченко , С.Н. Абдрешов , М.Х. Парманбекова , Г.С. Жунусова , Б.А. Джусипбекова , Л.М. Байболатова 
Published: November 2024

Проблема панкреатита является одной из важнейших проблем современной медицины. Лимфатическая система, являясь неотъемлемой составной частью сердечно-сосудистой системы, вовлекается в патологический процесс. В основе клинической симптоматики острого панкреатита лежит целый ряд патофизиологических изменений, среди которых важную роль играет повреждение сосудистого эндотелия, что приводит к эндотелиальной дисфункции. В литературе недостаточно сведений о влиянии острого панкреатита на функции лимфатической системы, в частности на функциональное состояние лимфатических сосудов, также не изучены с этих позиций и методы коррекции с применением сорбентов растительного происхождения, что делает данное исследование актуальным. Цель. Изучить сократительную активность лимфатических сосудов у крыс при экспериментальном остром панкреатите и коррекция функций эндотелия с помощью растительного сорбента на основе лигнина. Методы исследования. Эксперименты были выполнены на крысах линии Вистар с использованием: установки для регистрации сократительной активности изолированных сосудов, состоящей из термостатической камеры, механотрона и регистрирующего прибора (механотрон 6Мх1Б, 6Мх2Б), биохимического анализатора GOBOSINTEGRA 400 и реографа «РЕО-Мицар». Результаты. При остром панкреатите подавлялась сократительная активность изолированных лимфатических сосудов, вследствие угнетения адренорецепторов, находящихся в эндотелиальном слое. Применение сорбента лигнина восстанавливало сократительную функцию лимфатических сосудов посредством восстановления эндотелия, предположительно предотвращая инактивацию оксида азота. Действие сорбента нормализовало частотно-амплитудную характеристику сократительных ответов лимфатических сосудов у крыс, вследствие чего может улучшаться лимфообращение. Выводы. При остром панкреатите и вследствие возникающей эндотелиальной дисфункции использование сорбента на основе лигнина эффективно и рентабельно. Сорбент целесообразно применять в комплексе с терапевтическими методами для лечения патологических состояний организма, в частности острого панкреатита.

Introduction. The problem of pancreatitis is one of the most important problems of modern medicine. The lymphatic system, being an integral part of the cardiovascular system, is involved in the pathological process. The clinical symptoms of acute pancreatitis are based on a number of pathophysiological changes, among which damage to the vascular endothelium plays an important role, which leads to endothelial dysfunction. There is insufficient information in the literature about the effect of acute pancreatitis on the functions of the lymphatic system, in particular on the functional state of the lymphatic vessels, and correction methods using sorbents of plant origin have not been studied from this point of view, which makes this study relevant. Aim. To study the contractile activity of lymphatic vessels in rats with acute pancreatitis and the correction of endothelial functions using a lignin-based plant sorbent. Research methods. The experiments were carried out on Wistar rats using: an installation for recording the contractile activity of isolated vessels, consisting of a thermostatic chamber, a mechanotron and a recording device (mechanotron 6Mx1B, 6Mx2B), a GOBOS INTEGRA 400 biochemical analyzer and a REO-Mizar rheography. Results. In acute pancreatitis, the contractile activity of isolated lymphatic vessels was suppressed due to inhibition of endothelial adrenergic receptors located in the endothelial layer. Application of lignin sorbent restored the contractile function of lymphatic vessels through endothelial restoration, presumably preventing nitric oxide inactivation. The action of the sorbent normalized the frequency-amplitude characteristics of contractile responses of lymphatic vessels in rats, as a result of which lymph circulation may improve. Conclusions. In acute pancreatitis and as a result of emerging endothelial dysfunction, the use of lignin-based sorbent is effective and cost-effective. It is advisable to use the sorbent in combination with therapeutic methods for the treatment of pathological conditions of the body, in particular acute pancreatitis.

Кіріспе. Панкреатит проблемасы қазіргі заманғы медицинаның маңызды мәселелерінің бірі болып табылады. Лимфа жүйес іжүрек-қантамыр жүйесінің құрамдас бөлігі бола отырып, патологиялық процеске қатысады. Жедел панкреатиттің клиникалық симптомдары бір қатар патофизиологиялық өзгерістерге негізделген, олардың арасында эндотелий дисфункциясына әкелетін тамырлы эндотелийдің зақымдалуы маңызды рөл атқарады. Жедел панкреатиттің лимфа жүйесінің функцияларына, атап айтқанда лимфа тамырларының функционалдық жағдайына әсері туралы әдебиеттер де жеткіліксіз ақпарат бар және өсімдіктектес сорбенттерді қолдану арқылы түзету әдістері осы тұрғыдан зерттелмеген, бұл зерттеуді өзектіетеді. Мақсаты. Жедел панкреатит пен ауыратын егеуқұйрықтардағы лимфа тамырларының жиырылу белсенділігін зерттеу және лигнин негізіндегі өсімдік сорбенті арқылы эндотелий функцияларын түзету. Зерттеу әдістері. Эксперименттер Вистар егеуқұйрықтарында жүргізілді. Зерттеу барысында оқшауланған тамырлардың жиырылу белсенділігін тіркеуге арналған қондырғы, биохимиялық анализатор GOBOS INTEGRA 400 және «РЕО-Мицар» реографы пайдаланды. Нәтижелер. Жедел панкреатитте оқшауланған лимфа тамырларының жиырылу белсенділігі эндотелий қабатында орналасқан эндотелиальды адренергиялық рецепторлардың тежелуіне байланысты басылды. Лигнин сорбентін қолдану эндотелийді қалпына келтіру арқылы лимфа тамырларының жиырылу функциясын қалпына келтірді, нәтижесінде азот оксидінің инактивациясын болдырмауына әкелуі мүмкін. Сорбенттің әрекеті егеуқұйрықтардағы лимфа тамырларының жиырылу реакцияларының жиілік-амплитудалық сипаттамаларын қалыпқа келтірді, нәтижесінде лимфа айналымы жақсаруы мүмкін. Қорытындылар. Жедел панкреатитте және пайда болған эндотелий дисфункциясының нәтижесінде лигнин негізіндегі сорбентті қолдану тиімді және үнемді. Сорбентті дененің патологиялық жағдайларын, атап айтқанда, жедел панкреатитті емдеу үшін терапевті кәдістер мен бірге қолданған жөн.