Κώδικες ηθικής και δεοντολογίας στην παιδοψυχιατρική
Authors: Γκριτζέλας Γεώργιος 
Published: September 2021

Η παρούσα Μελέτη ακολουθεί σε όλη την έκτασή της, τις αρχές της ποιοτικής έρευνας , συνδυάζοντας στοιχεία από 3 βασικές σχολές μεθοδολογίας του ποιοτικού ερευνητικού σχεδιασμού : την φαινομενολογική έρευνα, την μελέτη περίπτωσης και την διατύπωση θεωρίας.Η μέθοδος που ακολουθείται, συνίσταται στην ανίχνευση ποιοτικών δεδομένων , στην ανάλυση, την κατηγοριοποίησή τους , στην αναζήτηση συνδέσεων μεταξύ τους και εντέλει στην διαμόρφωση θεωρητικών θέσεων και αρχών .Τα ποιοτικά δεδομένα που ουσιαστικά αποτελούν το πρόδρομο υλικό για να συνταχθεί ένας Κώδικας Παιδοψυχιατρικής Δεοντολογίας ,συλλέγονται από 2 κύρια πεδία :1)Από την ανάλυση της Κλινικής εμπειρίας και την ανίχνευση των ηθικών διλλημάτων που εκάστοτε προκύπτουν και τα οποία μπορεί να υποκινήσουν μια συλλογιστική διαδικασία που να οδηγεί σε ηθικά συμπεράσματα. 2) Από την μελέτη των αρχών δεοντολογίας που εμπεριέχονται σε Κώδικες αναφοράς με θεμελιωμένη και ευρύτερα αποδεκτή αξία (Επαγγελματικοί Κώδικες Δεοντολογίας, Διεθνείς Συμβάσεις , Οικουμενικές διακηρύξεις )Αρχικά, στο 1ο κεφάλαιο, αναφέρονται οι βασικές έννοιες , πάνω στους οποίους θεμελιώνονται γενικότερα οι Κώδικες Ηθικής και Δεοντολογίας, αλλά επισημαίνονται και τα ειδικότερα θέματα δεοντολογίας που προκύπτουν στην Παιδοψυχιατρική. Στο 2ο κεφάλαιο εκτίθενται αναλυτικά , ιδιαίτερα ζητήματα που δημιουργούν ηθικούς προβληματισμούς στην άσκηση της παιδοψυχιατρικής σε 7 βασικούς τομείς άσκησής της :- Διαγνωστική αξιολόγηση- Ψυχοθεραπεία,- χρήση φαρμάκων .- Νοσηλεία- Διασυνδετική παιδοψυχιατρική- Δικαστική παιδοψυχιατρική- Έρευνα. Η προσοχή εστιάζεται στην συλλογή και την κατανόηση των ποιοτικών δεδομένων, ώστε να διαμορφωθούν συγκεκριμένες αρχές που να καθορίζουν την ηθική στάση στα πλαίσια της κλινικής εργασίας του παιδοψυχιάτρου. Στο 3ο κεφάλαιο μελετώνται αναλυτικά οι αρχές δεοντολογίας που εμπεριέχονται σε Κώδικες αναφοράς . Συγκεκριμένα αναλύονται :- Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του παιδιού (UN 1989) και ή αποτίμησή της στην ελληνική πραγματικότητα , λαμβάνοντας υπόψη και την Έκθεση του Συνηγόρου του παιδιού (2012)- Οικουμενικές Διακηρύξεις για την Βιοηθική (Oviedo1997. UNESCO 2005)- Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας (2005)- Η Διακήρυξη του Ελσίνκι (WMA 1964-2013)- Αρχές για τα δικαιώματα των Ψυχικά πασχόντων- Διακηρύξεις της Παγκόσμιας Ψυχιατρικής Εταιρείας (WPA, Χαβάη 1977,1983, Μαδρίτη, 1996-2011 ) - Κώδικας δεοντολογίας της Διεθνούς Εταιρείας Ψυχιατρικής Παιδιού και Εφήβου και συναφών επαγγελματιών( IACAPAP, 2006)- Κώδικας Δεοντολογίας της Αμερικάνικης Εταιρείας Ψυχιατρικής Παιδιού και Εφήβοu (AACAP, 2009)- Κώδικας Δεοντολογίας της Ελληνικής Παιδοψυχιατρικής Εταιρείας- Ένωσης Ψυχιάτρων παιδιού και Εφήβου (2009)Στο 4ο κεφάλαιο εκτίθενται βασικά συμπεράσματα της όλης Μελέτης . Αναδομείται ή έννοια των δικαιωμάτων του παιδιού και συνδέεται με την έννοια της ομαλής ψυχικής εξέλιξης. Επισημαίνεται ή ηθική διάσταση στην θεραπευτική σχέση , η οποία εφόσον κατανοηθεί φαίνεται να αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στην ηθική στάση και στην συμπεριφορά του Κλινικού, ιδιαίτερα στην επαφή του με παιδιά . Αναλύεται ή συλλογιστική διαδικασία που ξεδιπλώνεται , όταν προκύπτουν ηθικά διλήμματα και η οποία οδηγεί σε ηθικά συμπεράσματα. Τέλος αναφέρονται όλα τα βασικά σημεία που είναι απαραίτητα για την σύνταξη ενός Κώδικα δεοντολογίας στην Παιδοψυχιατρική.Στα παραρτήματα 1, 2 ,και 3 εκτίθενται αντίστοιχα η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, Ο Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας και ή Οικουμενική Διακήρυξη για την Βιοηθική του Oviedo , κείμενα που αποτελούν και τα τρία, Νόμους του Ελληνικού Κράτους.Στο παράρτημα 4 εκτίθεται ολόκληρος ο Κώδικας Δεοντολογίας της Παιδοψυχιατρικής Εταιρείας Ελλάδος, ο οποίος στηρίχθηκε εν πολλοίς στα συμπεράσματα της παρούσας μελέτης . Η διδακτορική Διατριβή βεβαίως προχωράει πέρα από την σύνταξη του συγκεκριμένου Κώδικα , αναδεικνύοντας τις ελλείψεις του και την ανάγκη περαιτέρω επεξεργασίας και μελέτης αρχών δεοντολογίας , ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου νέα βιοηθικά ζητήματα έχουν προκύψει.