РАЗВИТИЕ ФУНКЦИОНАЛЬНОЙ ГРАМОТНОСТИ БУДУЩИХ УЧИТЕЛЕЙ БИОЛОГИИ
Authors: Нургалиева А.К. , Утешкалиева А.М. , Изимова Р.И. 
Published: November 2023

Бұл мақаланың мақсаты – функционалдық сауаттылық туралы түсінік беру. Болашақ биология пәні мұғалімін дайындауда олардың функционалдық сауаттылығы туралы зерттеу- дің өзектілігі мен олардың әртүрлі практикалық контексттерде тілді тиімді пайдалану және түсіну қабілетін талдау болып табылады. Мақалада функционалдық сауаттылық күнделікті өмірде, білім беру мен еңбекте әртүрлі тапсырмаларды сәтті орындау үшін қолдана білуді қамтиды. Әртүрлі әдістерді біріктіру мақсатты функционалдық сауаттылықты дамытудың ең тиімді жолдары қарастырылған. Бұл жұмыста болашақ биология пәні мұғалімдерінің функционалдық сауаттылықты өлшеу әдістері мен жаратылыстануда функционалдық сауаттылықты дамытуда студенттер- дің қолдана алатын дағдыларының тізімі мен болашақ мамандардың биология саласында қарым-қатынас жасап, жұмыс істеуі үшін олардың функционалдық сауаттылығын дамыту маңыздылығы анықталады. Функционалдық сауаттылық мыналардан тұрады: биологиялық құбылыстарды түсіну қабілеті, деректерді түсіндіру қабілеті, биологиялық экспериментті орындау қабілеті. Функ- ционалдық сауаттылықтың инвариантты компоненттерін ескере отырып, біз студенттердің жеке басына биологиялық білім алу процесінде құндылықтарды іздеу деп аталатын жағдай тән деп тұжырымдаймыз. Функционалдық сауаттылықтың қалыптасуы жеке тұлғаның пассивті сапасы емес, керісінше жеке тұлғаның белсенді бөлігі болып табылады. Мақалада функционалдық сауаттылық деген ой негізделеді және биологияны оқыту әдіс- темесіндегі негізгі құндылық нұсқаулығы болып табылады. Негізгі мазмұнында функцио- налдық сауаттылық ұғымына талдау жасалды. Функционалдық сауаттылықты дамыту болашақ мұғалімдерге өздерінің кәсіби міндетте- рін тиімді орындауға және оқушыларын биология мен ғылыми ойлауды үйренуге шабыт- тандыруға мүмкіндік береді. Зерттеудің нәтижелері білім алушылардың функционалдық сауаттылығын жақсартуға ықпал ету. Түйін сөздер: білім алушы, функционалдық сауаттылық, биологиялық білім, деңгейлер, әдіс.

Цель этой статьи – дать представление о функциональной грамотности. Актуальность исследования их функциональной грамотности при подготовке будущего учителя биологии заключается в анализе их способности эффективно использовать и понимать язык в различ- ных практических контекстах. В статье функциональная грамотность включает умение успешно выполнять различные задачи в повседневной жизни, образовании и профессиональной деятельности. Рассмотрены наиболее эффективные пути развития целевой функциональной грамотности, сочетающие в себе различные методы. В данной работе будет определен перечень методов измерения функциональной грамот- ности будущих учителей биологии и навыков, которые студенты могут использовать в раз- витии функциональной грамотности в естествознании, а также важность развития функцио- нальной грамотности будущих специалистов для общения и работы в области биологии. Функциональная грамотность состоит из: способности понимать биологические явления, способности интерпретировать данные, способности проводить биологические экспери- менты. Принимая во внимание инвариантные компоненты функциональной грамотности, мы утверждаем, что для личности учащихся характерна ситуация, называемая поиском цен- ностей в процессе получения биологических знаний. Формирование функциональной грамотности – это не пассивное качество личности, а скорее активная часть личности. В статье обосновывается мысль о том, что функциональная грамотность и является основ- ным ценностным ориентиром в методике преподавания биологии. В основном содержании проведен анализ понятия функциональной грамотности. Развитие функциональной грамотности позволяет будущим учителям улучшать профес- сиональную продуктивность и вдохновлять своих учеников на изучение биологии и научного мышления. Результаты исследования способствуют улучшению функциональной грамотности обучающихся. Ключевые слова: студент, функциональная грамотность, биологические знания, уровни, метод.

The aim of this article is to give an idea of functional literacy. Topicality of the study in preparing the functional literacy of the future biology teachers is to analyze their ability to effectively use and understand language in various practical contexts. In the article, functional literacy includes the ability to successfully perform various tasks in everyday life, education and professional activity. The most effective options of developing target functional literacy combining various methodsare considered. This paper will define a list of methods for measuring the functional literacy of future biology teachers and skills that students can use in the development of functional literacy in natural sciences, as well as the importance of developing the functional literacy of future specialists for communication and work in the field of biology. Functional literacy consists of: the ability to understand biological phenomena, the ability to interpret data, the ability to conduct biological experiments. The formation of functional literacy is not a passive quality of personality, but rather an active part of personality. The development of functional literacy allows future teachers to perform their professional duties more effectively and inspire their students to study biology and scientific thinking. Results of the study contribute to improving the functional literacy of students. Keywords: student, functional literacy, biological knowledge, levels, method.