Συγκριτική μελέτη της δράσης της ιρμπεσαρτάνης και της νεμπιβολόλης στην περιπατιτική αρτηριακή πίεση ασθενών με υπέρταση κατά την διάρκεια της αιμοκάθαρσης
Authors: Μπίκος Αθανάσιος 
Published: September 2021

Περίπου το 8-15% των ασθενών υπό αιμοκάθαρση εμφανίζει αύξηση της αρτηριακής πίεσης κατά την διάρκεια της. Το παράδοξο αυτό φαινόμενο ονομάζεται ενδοδιαλυτική υπέρταση και συνδέεται με αυξημένη νοσηρότητα και θνητότητα από καρδιαγγειακά συμβάντα. Υπάρχουν αρκετοί ορισμοί του φαινομένου στην βιβλιογραφία, αυτός που φαίνεται όμως να επικρατεί είναι της ενδοδιαλυτικής αύξησης της ΣΑΠ≥10mmHg. Η παθοφυσιολογία του φαινομένου είναι άγνωστη. Φαίνεται πως εμπλέκεται η αυξημένη δραστηριότητα του ΣΝΣ, του ΣΡΑΑ, η αρτηριακή δυσκαμψία, η ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, η υπερφόρτωση με ύδωρ και νάτριο και η απομάκρυνση των αντιυπερτασικών φαρμάκων στην αιμοκάθαρση. Στην παρούσα διδακτορική διατριβή συμμετείχαν 38 ασθενείς. Οι 19 έλαβαν τα φάρμακα εφάπαξ 1ώρα πριν την συνεδρία και οι υπόλοιποι 19 για μια εβδομάδα πριν γίνουν οι προβλεπόμενες μετρήσεις. Όλοι οι ασθενείς αξιολογήθηκαν στην έναρξη και μετά τυχαιοποιήθηκαν στη λήψη πρώτα νεμπιβολόλης 5mg και μετά ιρμπεσαρτάνης 150mg ή το αντίστροφο. Μεταξύ της λήψης των φαρμάκων μεσολαβούσαν 2 εβδομάδες. Φάνηκε ότι οι ασθενείς που έλαβαν εφάπαξ τα φάρμακα είχαν χαμηλότερη ΑΠ μετά την αιμοκάθαρση, ενώ η 24ώρη περιπατητική ΑΠ είχε τάση μείωσης, με σημαντικότητα μόνο για την 24ώρη ΔΑΠ με την νεμπιβολόλη. Οι ασθενείς στην εβδομαδιαία χορήγηση είχανε χαμηλότερη ΑΠ μετά την αιμοκάθαρση με τα δύο φάρμακα και με την νεμπιβολόλη σημαντικά χαμηλότερη ενδοδιαλυτική και 24ώρη ΑΠ. Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στα δύο φάρμακα. Οι ασθενείς που έλαβαν μία δόση νεμπιβολόλης είχαν χαμηλότερη κεντρική ΣΑΠ μετά την αιμοκάθαρση, οριακά χαμηλότερη 24ωρη κεντρική ΣΑΠ αλλά ίδια PWV. Στους ασθενείς που έλαβαν εφάπαξ ιρμπεσαρτάνη διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές σε σχέση με την έναρξη μόνο για τη ΔΑΠ μετά την αιμοκάθαρση. Η εβδομαδιαία χορήγηση της νεμπιβολόλης μείωσε σημαντικά και της ιρμπεσαρτάνης οριακά την 24ωρη αορτική ΣΑΠ και ΔΑΠ ενώ αμφότερα τα φάρμακα μείωσαν τη ΣΑΠ και ΔΑΠ μετά αιμοκάθαρση αλλά και την PWV στο 24ώρο διάστημα. Επιπρόσθετα στο σύνολο του πληθυσμού και στο 24ώρο, οι τιμές για τους δείκτες βραχυχρόνιας μεταβλητότητας (SD, wSD, CV, ARV) της ΣΑΠ ήταν οριακά χαμηλότερες μετά την χορήγηση νεμπιβολόλης αλλά όχι μετά την χορήγηση ιρμπεσαρτάνης. Μεταξύ των δύο φαρμάκων δεν εμφανίστηκαν διαφορές. Αντίθετα, οι δείκτες μεταβλητότητας της ΔΑΠ μειώθηκαν με την χορήγηση νεμπιβολόλης και αυξήθηκαν με την ιρμπεσαρτάνη με αποτέλεσμα την εμφάνιση σημαντικής διαφοράς ανάμεσα στα δύο φάρμακα. Τέλος, από τη σύγκριση των δεικτών μεταβλητότητας της αορτικής και της βραχιονίου ΑΠ ανάμεσα στους ασθενείς με και χωρίς ενδοδιαλυτική υπέρταση, προέκυψε το συμπέρασμα πως στο 48ώρο, στο 44ώρο, στο ημερήσιο και στο νυκτερινό διάστημα του πρώτου 24ώρου οι τιμές ΣΑΠ και ΔΑΠ ήταν μεγαλύτερες στους ασθενείς με ενδοδιαλυτική υπέρταση σε σχέση με τους μάρτυρες. Όλοι οι δείκτες μεταβλητότητας της βραχιονίου και της αορτικής ΣΑΠ για τα χρονικά διαστήματα 44 και 48 ωρών δεν διέφεραν σημαντικά μεταξύ τους. Οι βραχιόνιες και οι αορτικές ΔΑΠ-CVκαι ΔΑΠ-ARV ήταν χαμηλότερες στους ασθενείς με ενδοδιαλυτική υπέρταση. Κατά τη διάρκεια του ημερησίου διαστήματος του πρώτου και του δεύτερου 24ώρου η μεταβλητότητα της ΣΑΠ δεν διέφερε, όμως η βραχιόνιος και η αορτική ΔΑΠ-CV ήταν σημαντικά μικρότερες στους ασθενείς με ενδοδιαλυτική υπέρταση. Στο νυχτερινό διάστημα του δεύτερου 24ώρου, η ΣΑΠ-CV ήταν σημαντικά μικρότερη στους ασθενείς με ενδοδιαλυτική υπέρταση