Ο μητροπολίτης Κοζάνης Ιωακείμ Αποστολίδης
Authors: Φίτζιος Παναγιώτης 
Published: September 2021

Η εποχή του μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης Ιωακείμ (1883-1962) καλύπτει τα κοσμογονικά γεγονότα που μετέβαλαν την πορεία των ανθρώπων παγκόσμια και καθόρισαν τα νέα σύνορα των κρατών.Ο Ιωακείμ ανδρώθηκε στο περιβάλλον της Πατριαρχικής αυλής του Ιωακείμ Γ΄. Αποφοίτησε ως αριστούχος από τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης και προχειρίστηκε σε διάκονο από τον Πατριάρχη. Κατόπιν μετέβη για σπουδές στη Σχολή Πολιτικών Επιστημών στο Παρίσι. Όταν επέστρεψε, μετέβη στις Κυδωνίες, όπου συνεργάστηκε με τον μητροπολίτη Γρηγόριο Ωρολογά. Εισήλθε στην υπηρεσία του Πατριαρχείου ως Πατριαρχικός διάκονος και κωδικογράφος και κατέληξε Δευτερεύων των Πατριαρχικών διακόνων. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, αλληλογραφούσε με τον μητροπολίτη Γρεβενών Αιμιλιανό, του οποίου ήταν αντιπρόσωπος στο Πατριαρχείο και τον μητροπολίτη Πισιδίας Κωνσταντίνο. Έγραψε άρθρα, αντιπροσώπευσε το Πατριαρχείο σε διάφορες αποστολές και συμμετείχε στην επιτροπή έρευνας για τις σφαγές των Ελλήνων στην Αν.Θράκη.Στις 26-4-1914 εκλέχθηκε μητροπολίτης Μετρών και Αθύρων και προσπάθησε να συγκρατήσει τον ελληνικό πληθυσμό στις εστίες του, λόγω των διώξεων από τους Τούρκους. Οργάνωσε εκκλησιαστικά, διοικητικά και εκπαιδευτικά τη Μητρόπολη, ενώ βοήθησε ομάδες Ελλήνων ανταρτών και τον Ελληνικό Στρατό. Συμμετείχε ενεργά στην εκλογή του Μελετίου Μεταξάκη ως Πατριάρχη. Διατέλεσε Συνοδικός και μέλος πολλών επιτροπών του Πατριαρχείου. Για τη δραστηριότητά του, υπέρ των ελληνικών συμφερόντων, καταδικάστηκε σε θάνατο από τους κεμαλικούς. Φυγαδεύτηκε στον Πειραιά με μεθοδευμένες ενέργειες του Πατριάρχη Μελετίου και τη συνεργασία των Συμμάχων.Εκλέχθηκε μητροπολίτης Κοζάνης και Σερβίων (27-3-1923), αλλά ασφυκτιούσε στην επαρχιακή πόλη, παρά τον πολυπληθή αριθμό των προσφύγων. Είχε ως στόχο τη Μητρόπολη της Θεσσαλονίκης και πολύ αργότερα τον αρχιεπισκοπικό θρόνο. Εγκατέλειψε την Κοζάνη αυθαίρετα και αφού συναντήθηκε στο Παρίσι με τον Ελευθέριο Βενιζέλο μετέβη στις ΗΠΑ. Έπειτα από προειδοποιητικά τηλεγραφήματα του Πατριαρχείου, επέστρεψε στην Κοζάνη και με περιοδείες, σύσταση Ιερατικού συνδέσμου, χειροτονίες ιερέων, συμμετοχή σε διάφορες εκδηλώσεις όπου εκθείαζε το έργο της επαναστατικής κυβέρνησης έδειξε το στίγμα των προθέσεών του. Οι ενέργειές του, προκάλεσαν την αντίδραση των βασιλικών που προσπάθησαν να τον πλήξουν με αρνητικά δημοσιεύματα για την προσωπική του ζωή.Εκλέχθηκε μητροπολίτης Αυστραλίας, αλλά ενώ αρχικά δήλωσε στρατιώτης της Εκκλησίας, αρνήθηκε την τοποθέτηση και ήρθε σε διένεξη με το Πατριαρχείο. Με την έντονη υποστήριξη της ελληνικής κυβέρνησης επανήλθε στην Κοζάνη. Προκαλούσε με τις απόψεις του. Η πρότασή του για τον τρόπο διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών επέφερε πολλαπλές αντιδράσεις και την καταδίκη του από τη Σύνοδο της Ελλάδος. Η έκκληση, στην οποία περιέγραφε τα προβλήματα του λαού της Δυτ. Μακεδονίας θεωρήθηκε πράξη αντίστασης στη δικτατορία του Μεταξά και του στοίχισε εξάμηνη εξορία στο Άγιο Όρος.Κατά τη διάρκεια της Κατοχής στην Κοζάνη αναδείχθηκε σε αδιαμφισβήτητο ηγέτη. Με κάθε τρόπο βοηθούσε το λαό με συσσίτια και τον προέτρεπε με δημόσια κηρύγματα σε ένοπλη αντίσταση κατά των κατακτητών. Στη Μητρόπολη διεξήχθηκαν οι συνομιλίες των αντιστασιακών οργανώσεων της περιοχής, που οδήγησαν σε συμφωνία συνεργασίας. Ανέβηκε στο βουνό, όταν οι Γερμανοί είχαν αποδείξεις για τη δραστηριότητά του και εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ, όπου παρά τους αρχικούς του ενδοιασμούς παρέμεινε έως το τέλος.Συμμετείχε σε συνέδρια, συγκεντρώσεις, διάφορες εκδηλώσεις του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ και έκανε διαφωτιστικές περιοδείες. Ήταν το καλύτερο μέσο προπαγάνδας προς την αστική τάξη και τους πρώην βενιζελικούς. Εκλέχθηκε εθνοσύμβουλος στην κυβέρνηση της ΠΕΕΑ και έλαβε τον τίτλο του αντιπροέδρου του Εθνικού Συμβουλίου. Έμεινε γνωστός ως Πνευματικός Αρχηγός του ΕΑΜ, του αγώνα ή της επανάστασης. Μετά τα Δεκεμβριανά θα υποστεί πρώτα την έκπτωση και μετέπειτα την καθαίρεση. Προσπάθησε για την κατάπαυση του εμφυλίου με προτάσεις προς τον πρωθυπουργό Σοφούλη. Μετά τη λήξη του εμφυλίου συμμετείχε ενεργά στις διαβουλεύσεις για δημιουργία πολιτικού αριστερού φορέα. Μεταβλήθηκε σε υποστηρικτή του Τίτο και συμμετείχε στο κίνημα ειρήνης. Αποκαταστάθηκε ως πρώην μητροπολίτης Σερβίων και Κοζάνης το 1957 και το 2000 έγινε η επίσημη αποκατάστασή του.