bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Влияние Fe, Zn, Co на антагонистическую активность пробиотических штаммов Bacillus sp. в модельном эксперименте in vitro
Authors: Здоров А.Н. ,   ФГБОУ ВО «Оренбургский государственный университет», Маринчев М.М. , Семынин Т.А. ,   ФГБОУ ВО «Оренбургский государственный университет»,   ФГБОУ ВО «Оренбургский государственный университет»
Published: July 2024

Проведены экспериментальные исследования оценки степени влияния эссенциальных элементов из группы тяжелых металлов на антагонистическую активность транзиторных пробиотических штаммов Bacillus sp. Результаты исследования свидетельствуют о негативном влиянии избыточных концентраций металлов на показатели конкурентоспособности, характеризующееся снижением показателей ингибирующих характеристик в отношении тест организмов. Положительный эффект оказывает железо в отношении E. coli, что гипотетически можно охарактеризовать образованием ультрадисперсных металлокомплексов, увеличивающих проникновение биологически активных ингибиторов роста через защитные механизмы бактериальных клеток.
Оценка фунгицидной активности ультрадисперстных частиц серебра и железа
Authors: Иванова А.А. ,   ФГБОУ ВО «Оренбургский государственный университет», Петрова Е.Н. ,   ФГБОУ ВО «Оренбургский государственный университет»
Published: July 2024

Исследовано действие ультрадисперсных частиц серебра и железа на патогенную почвенную биоту. Серебро обладает антимикробным и противогрибковым действием, которое обусловлено его способностью взаимодействовать с клетками патогенных микроорганизмов и нарушать их метаболизм. Выявлено, что ионы серебра, поглощаемые корнями растений, могут повышать активность ферментов и ускорять биохимические процессы, что приводит к улучшению обмена веществ и повышению устойчивости растений к различным неблагоприятным факторам. Исследования серии разведений ультрадисперсных частиц серебра и оксида железа показали, что обработка семян пшеницы значительно снижает обсемененность посевного материала фитопатогенами. А наибольший фунгицидный эффект проявили ультрадисперсные частицы оксида железа в концентрации 10–4 мг/л.
Оценка хронического низкоуровневого воздействия марганца на течение и исходы беременности
Authors: Нотова С.В. ,   Федеральный научный центр биологических систем и агротехнологий РАН, Казакова Т.В. , Маршинская О.В. ,   Федеральный научный центр биологических систем и агротехнологий РАН,   Федеральный научный центр биологических систем и агротехнологий РАН
Published: July 2024

В ходе исследования оценивалось влияние хронического низкоуровневого воздействия марганца на течение и исходы беременности самок крыс Wistar. Для достижения поставленной цели самки крыс в пре- и гестационный период получали основной рацион с добавлением сульфата марганца в дозе 1433 мг/кг. Установлено, что у самок крыс опытной группы на фоне воздействия марганца отмечался более низкий индекс плодовитости (на 20%) и индекс беременности (ниже 11,5%) по сравнению с контролем. Сроки родов в опыте регистрировались раньше на 1,6 дня (р≤0,05) относительно контроля; масса тела новорожденных и их размер был достоверно меньше контрольных значений на 20% (р≤0,05); отмечалась отставание в физическом развитии потомства – на 2,5 суток позже происходило открытие глаз (р≤0,05), масса тела крыс на 1, 2, 4, 5, 7 и 8-ю недели постнатального развития достоверно была ниже контрольных значений на 19, 24, 37, 29, 35 и 39% соответственно. Таким образом, в ходе экспериментальной работы установлено, что воздействие марганца в пре- и гестационный периоды оказывает негативные последствия на показатели генеративной функции животных и отрицательно сказывается на физическом развитии потомства.
Биохимические изменения в пшенице под действием различных доз меди и цинка
Authors: Лукьянова Е.С. ,   ФГБОУ ВО «Оренбургский государственный университет», Федотов В.А. ,   ФГБОУ ВО «Оренбургский государственный университет»
Published: July 2024

В настоящее время концентрация тяжелых металлов, таких как цинк и медь, в окружающей среде увеличивается, главным образом из-за деятельности человека. Цинк и медь являются важными элементами для ряда биохимических процессов в растениях. Биохимические параметры исследованы у 30-дневной пшеницы (Triticum aestivum L.) в ответ на стресс от воздействия меди и цинка в высоких концентрациях. У растения наблюдалось замедление роста, снижение содержания хлорофилла, углеводов, белка. При высоких концентрациях меди и цинка содержание углеводов в листьях значительно снижалось (контроль – 2,56 мг/г, 1 г меди – 2,32 мг/г, 2 г меди – 1,52 мг/г, 5 г меди – 1,02 мг/г, 1 г цинка – 2,45 мг/г, 2 г цинка – 1,87 мг/г, 5 г цинка – 1,15 мг/г).
Исследования макрозообентоса реки Лебяжка
Authors: Шаврина И.В. ,   ФГБОУ ВО «Оренбургский государственный университет», Чекмарева О.В. ,   ФГБОУ ВО «Оренбургский государственный университет»
Published: July 2024

В результате хозяйственной деятельности существует большое количество источников загрязнения природных вод: это воды с полей, огородов и улиц населенного пункта, несущие взвешенные вещества, органические соединения, а также разнообразные сточные воды от промышленных предприятий и транспортно-дорожного комплекса. Все это негативно сказывается на качестве природных вод и водной биоте. В работе освещаются результаты исследований биологического разнообразия р. Лебяжка, а также представлен химический анализ донных отложений. Доминирующим видом гидробионтов в данном биоценозе считаются личинки комаров. Они являются характерными обитателями загрязненных водоемов и водотоков. Причем численность гидробионтов в точке, где водный объект еще не испытывает сильное антропогенное воздействие, гораздо выше, чем в точке, находящейся на границе поселка Новосергиевка. Таким образом, сокращение численности и биологического разнообразия может быть вызвано поступлением загрязняющих веществ.
Роль экологических факторов в развитии фенотипа болезни Вильсона у гетерозиготных носителей гена АТР7В
Authors: Ильичева Е.Ю. ,   Университет ИТМО, Аббас К. , Аль Фаррух М. , Магазенкова Д.Н. , Цымбаленко Н.В. , Пучкова Л.В. ,   Университет ИТМО,   Университет ИТМО,   Университет ИТМО,   Университет ИТМО,   Университет ИТМО
Published: July 2024

Болезнь Вильсона (БВ) – редкое наследственное моногенное аутосомно-рецессивное заболевание. Оно вызвано мутациями в гене АТР7В, кодирующем Cu-транспортную АТФазу, которые приводят к нарушению выведения Cu из организма и ее токсическому накоплению в клетках печени, мозга и других органов. Исследования БВ, в основном, проводят с участием гомозиготных носителей мутаций в гене ATP7B или на Atp7b-/- мышах. Однако число гетерозиготных носителей этого гена в некоторых регионах может достигать 3% от общего населения. Среди них часто выявляют индивидуумов, манифестирующих признаки БВ и/или болезни Паркинсона (БП), которые могут усиливаться в зависимости от различных экологических и генетических факторов. Изучено влияние высококалорийной диеты (ВКД) на развитие признаков, характерных для метаболического синдрома, ассоциированного с БВ, у Atp7b+/- мышей, так как пациенты с БВ склонны к его развитию. Показано, что ВКД у Atp7b+/- мышей не приводит к изменению показателей статуса Cu и липидного обмена. В печени Atp7b+/- мышей обнаруживаются структурные нарушения, характерные для БВ, переходящие в жировую дистрофию и фиброз на фоне ВКД. Масса тела Atp7b+/- мышей не отличается от контрольных показателей, однако, за счет гипертрофии жировых клеток, у них происходит значительное увеличение объема жировой ткани (ЖТ). Кроме того, у всех Atp7b+/- мышей, получавших ВКД, наблюдается активация ЖТ, сходной с бурой ЖТ и снижение уровня глюкозы в крови. Уровень мРНК Cu-ассоциированных генов снижается в печени Atp7b+/- мышей, получавших ВКД, и повышается в клетках подкожной ЖТ. Полученные данные свидетельствуют о необходимости врачебного контроля гетерозиготных носителей БВ для предотвращения патологий печени, метаболических нарушений, а также ранней диагностики БП, которая потенциально может развиться у этих пациентов.
Использование сорбционного потенциала пробиотических штаммов Bacillus sp. в условиях острой интоксикации цинком и медью
Authors: Сизенцов А.Н. ,   ФГБОУ ВО «Оренбургский государственный университет»
Published: July 2024

Сравнительный анализ результатов экспериментальных исследований, направленных на оценку использования биоремедиационного потенциала пробиотических штаммов Bacillus sp. в условиях острой интоксикации цинком и медью, свидетельствует о значительном снижении данных элементов в исследуемых образцах опытных групп. Максимальные сорбционные показатели при интоксикации цинком регистрируются на применении B. subtilis 534 и составляют 60,51%, в то время как при интоксикации медью максимальные значения процента выведения составили 45,29% для B. cereus IP 5832 «Бактисубтил» и 45,88 % для B. subtilis ВКПМ В 7048 и B. licheniformis ВКПМ В 7038 «Ветом 2».
Penerapan Diagetic Sound Pada Film Dokudrama “Bondar Hatabosi”
Authors: Vani Giovani Gio , Arswendah Dwinta
Published: July 2024

The artwork "The Role of Sound in the Bondar Hatabosi Docudrama Film" aims to create a docudrama film that provides a reflection on how the importance of natural and environmental sounds in the form of culture in Luat Hatabosi village is especially able to shape the emotions of the audience who hear it. The creation of this film is in the docudrama genre because it tells a story based on a true story from historical re-enactment with elements of dramatization. For this reason, the use of real sound is very appropriate to the genre of this film, namely docudrama.
The object of creating this work of art is the sounds of nature and the environment in the form of culture in Luat Hatabosi village so that it can play an important role in the docudrama film "Bondar Hatabosi", such as forming emotions in the audience. The audience's emotions in question, such as positive vibrations, relaxation, calm, and so on, are caused by the nature of natural sounds which are able to stimulate the brain in controlling human emotions.
The concept for creating this work focuses on the diegetic sound aspect. Diegetic sound itself is all forms of sound contained in the story world of the film. Diegetic sound in films combines it into two forms, namely onscreen sound and offscreen sound. The sound on the screen is defined as all the sounds produced by the actors in the story and the objects in the frame. Meanwhile, offscreen sound is defined as all sound produced from outside the frame.
Kajian Uses and Gratification Pengguna Media Sosial Untuk Mendukung Performa Penjualan Film Melalui Opini Pra-Konsumsi
Authors: Rozi Romdhi Fatkhur
Published: July 2024

The widespread use of social media has also affected the business aspects of creative industries such as film production and marketing. This happens because social media is used as an open public discussion space and brings together social media users with customers and potential customers of creative industry businesses. The film industry is a field that requires special strategies in the promotion process due to its dynamic nature and its competitive scheme that changes every week. This makes pre-consumption opinions made by social media users important as it can affect the sales performance of the released film. This study uses uses and gratification theory to discover how social media users use digital spaces to get satisfaction. This study separates individual engagement and interactive engagement as two important things that determine customer satisfaction in using social media and how it influences the pre-consumption opinions that circulate. This study is also useful for academics who have a focus of study on media studies, communication, business, as well as actors in the creative industry to determine promotional strategies from the time of film release until the product gets its gross profit.
El procesamiento de la encapsulación anafórica nominal y pronominal en hablantes de español L2: un estudio experimental con eyetracking
Authors: Nadal Laura
Published: July 2024

La encapsulación es un tipo de anáfora discursiva, ya que se emplea un pronombre neutro o un sintagma nominal para remitir a elementos textuales ya introducidos previamente en el discurso, solo que la remisión no se establece con una unidad lingüística simple, sino con un fragmento textual más amplio. Mientras que un pronombre neutro como ello tiene un significado esencialmente procedimental y le aporta al lector únicamente la instrucción de buscar en el discurso precedente una construcción oracional que sirva como referente, el encapsulador nominal sintetiza el referente, lo recategoriza y supone una reificación de una entidad abstracta. La encapsulación anafórica es una operación discursiva empleada en textos altamente planificados propios de diversas lenguas de especialidad (académica, científica, política, etc.). Un experimento de lectura con eyetracking realizado con 44 hablantes de español L2 demuestra que los hablantes no nativos aplican diversas estrategias de extracción informativa según si la encapsulación se establece mediante un elemento nominal o pronominal.
Constructing meaning for natural language understanding: completing the English and Spanish complain verbs in the FunGramKB nuclear Ontology
Authors: Martín-Padrón Federico José
Published: July 2024

This article engages with the population process of terminal concepts in the nuclear ontology of FunGramKB. The methodology employed is based on the COHERENT procedure. Our aim is to work on the subontology of #EVENTS by inserting some of the English and Spanish verbs of complain that have not been created yet. Although the basic concept +COMPLAIN_00 is lexicalized by units some units, lexical items such as boast, brag, object, reclamar, and clamar have not been included. These will be subordinates of +SAY_00 and described in COREL language. It is our purpose in this investigation to develop the terminal concepts of $BOAST_00, $DISAGRE_00, $OPPOSE_00, and $DISAPPROVE_00, which will complete the subdomain of complain verbs in these languages.
La traducción política en contextos institucionales (EN-FR-ES). El caso del discurso de investidura de Biden
Authors: López Ruiz María del Carmen
Published: July 2024

En este artículo, analizamos la traducción del discurso de investidura de Biden al francés y al español con el objetivo de describir los procedimientos traductológicos utilizados para trasvasar los aspectos pragmáticos, discursivos y retóricos característicos del género político presidencial del texto origen a los textos meta, siguiendo los preceptos teóricos de autores como Austermühl (2014) en contextos institucionales. Para llevar a cabo el análisis, hemos utilizado gestores de corpus y herramientas de análisis cualitativo que nos han servido como base para acometer un estudio más extenso de índole contrastiva en el que hemos cotejado las categorías propias del Análisis del Discurso Político descritas previamente por otros investigadores sobre las versiones traducidas. Los resultados del análisis determinan que en francés y en español se emplean estrategias traductológicas diferentes para traducir la retórica de los discursos políticos, y que ninguna de las dos versiones ha demostrado estar orientada por lo ideológico.
El Español con Fines Específicos y los métodos cooperativos
Authors: Quiroga Munguía Paula
Published: July 2024

El Español con fines específicos (EFE) es una materia en auge que ya se incorpora en los planes de estudios universitarios de grado y posgrado. Presenta una serie de características diferenciales con respecto al Español como lengua extranjera (ELE) general. En este trabajo, se resumen brevemente estas características, entre las que destaca la eficacia profesional en situaciones comunicativas especializadas. De ahí que la interacción y la participación en el aula sean muy relevantes. Así, para alcanzar la máxima implicación de los estudiantes en el proceso de aprendizaje de la lengua de especialidad se propone como novedad la aplicación de procedimientos cooperativos.

En el último apartado, se muestra una adaptación de las actividades de un manual de EFE a las llamadas técnicas informales de aprendizaje cooperativo.
Analysis of Factors Influencing Purchase Intention on Halal-labeled Cosmetics in Bogor by Generation Z
Authors: Sokhiful Jannah Siti , Indra
Published: July 2024

The development of economic trends and literacy in consumers entered uncertainty. The halal economy trend and industry have also progressed rapidly along with the increasing number of halal consumers worldwide. The influence of this halal trend is evident from Generation Z's preference for halal-labeled cosmetics, indicating their awareness of the halal status of cosmetic products. Therefore, it is important to observe factors behind Generation Z's purchase intention towards halal-labeled cosmetics in Bogor. This research used questionnaires to collect the data and applied a purposive sampling technique in sample collection. This study involved 103 respondents. This research was conducted in two places and used the Partial Least Square-Structural Equation Modeling (PLS-SEM) method with the help of Smart-PLS 3.0 software. The first step is to evaluate the measurement model (outside the model) and the structural model (inside the model). This research provides insights to the cosmetic industry regarding the importance of halal certification in attracting the purchasing interest of Generation Z. From this research indicates a person's interest in purchasing halal cosmetics was mostly influenced by societal norms, attitudes toward halal items, and their capacity for self-control These findings can guide cosmetic manufacturers and marketers to enhance their marketing strategies and communications, focusing on halal values.
Energy and Sugar Content of Ready-To-Drink Tea and Coffee Marketed in South Tangerang, Indonesia
Authors: Yustiyani Yustiyani
Published: July 2024

Excessive sugar consumption, primarily through sugar-sweetened beverages, has been linked to the occurrence of type 2 diabetes mellitus (T2DM). The Ministry of Health of Indonesia recommends that the maximum sugar consumption for the general population not exceed 50 g per day. One type of sugar-sweetened beverage that has been massively distributed in Indonesia is ready-to-drink (RTD) tea and coffee. This study examined the energy and sugar content of the RTD coffee and tea marketed in the modern retail market and their contribution to the Indonesian recommended dietary allowance. This study was conducted in June 2022. Ready-to-drink (RTD) coffee and tea were purchased from five supermarkets and three minimarkets in South Tangerang City, Banten, Indonesia. Data obtained from the product label was recorded and then analysed descriptively. 47 coffee (17 brands) and 58 tea (20 brands) products were obtained during the survey. Most coffee (55.3%) and tea (86.2%) products are distributed in plastic bottles. The median serving size of coffee (240 mL) is slightly smaller than that of tea (250 mL). On average, one serving size of coffee and tea products contributes to 35.7% and 34.8% of the recommended dietary allowance of sugar, respectively. Consumers are advised to take caution while consuming RTD coffee and tea products as they might contribute to excessive sugar consumption. The government must impose regulations to limit sugar content in food and beverage products and increase consumer education to reduce sugar consumption, especially sugar-sweetened products.
Analysis Of Food Security, Social Health, Environmental And Household Food Security On Stunting Incidence Of Children Aged 12-59 Months In Coastal Households In Bengkulu Province
Authors: Yuliantini Emy , Sukiyono Ketut , Sulistyo Bambang , Yuliarso M. Zulkarnain , Martiana Dinda
Published: July 2024

The natural wealth of coastal areas is not accompanied by the welfare of the people who occupy a lower economic stratum than other land communities, including in fulfilling nutrition. The study aims to analyze the influence of food security and social, health, environmental and household food security factors on the incidence of stunting in children aged 12-59 months in coastal households in Bengkulu Province. The research methodology used a mixed approach, between quantitative and qualitative. Data analysis used Structural Equation Modeling (SEM). The study results showed that the policy aspect significantly affected food security (Î²=0.085; t=1.979; and p-value < 0.05) but is non-significant on stunting. There was a significant positive effect of health on food security with a value of Î²=0.237, value t = 7.157, and p-value <0.05. Health had no significant effect on stunting with a value of Î²=-0.040, value t = 0.963, and p-value > 0.05. Environmental aspects had a substantial adverse impact on food security (Î²=-0.492; t=12.846; and p-value <0.05) and a significant positive effect on stunting (Î²=0.155; t=2.781; and p-value < 0.05). The social aspect had a non-significant relationship with both food security and stunting. Food security was significantly related to stunting (Î²=0.441; t=7.971; and p-value <0.05). The research conclusion is that food security had a significant favorable association with stunting.
Differences in Macronutrient and Micronutrient Intake of Stunted Toddlers in Rural and Urban Areas of Bengkulu Province
Authors: Suryani Desri , Kusdalinah Kusdalinah , Pratiwi Bintang Agustina , Yandrizal Yandrizal
Published: July 2024

Stunting prevalence in Kepahiang District is the highest compared to other districts. In Bengkulu, the incidence rate is lower than in other districts. Dietary intake is a direct factor causing stunting. This study examines the differences in macronutrient and micronutrient intake in stunted toddlers in rural and urban areas of Bengkulu Province. The study, with a cross-sectional design, was conducted from August to September 2020. A sample of 134 toddlers aged 12-24 months was selected using accidental sampling. Dietary intake data were collected using the Semi-Quantitative Food Frequency Questionnaire (SFFQ), and other data were collected through questionnaires. The collected data were analyzed using univariate and bivariate analyses with T-tests and Mann-Whitney tests. Macronutrient intake in stunted toddlers in rural areas was lower than in urban areas. Micronutrient intake in rural areas was also lower than in urban areas, except for vitamin A. Statistically, there were no differences in macronutrient (carbohydrates, proteins, fats) and micronutrient (vitamin A, calcium, phosphorus, iron, zinc) intake between rural and urban toddler in relation to stunting (p > 0.05). Based on the data obtained, the overall nutrient intake provided to the toddlers has not met the toddlers' nutritional needs. Regular counselling sessions from house to house for mothers with stunted toddlers are necessary. This would enable mothers to understand better their toddlers' dietary needs and how to monitor their growth.
The Effect of Storytelling Method through Fairy Tale Book Media on Children's Knowledge and Attitudes about Fruit And Vegetable Consumption
Authors: Alfina Tiara Yulie , Sumaryono Dino , Ismiati
Published: July 2024

In Indonesia, fruit and vegetable consumption is still low, especially among school-age children. culture, environment, socioeconomic, and ethnic background are factors that influence vegetable consumption. Education can help improve children's knowledge and perceptions about fruit and vegetable consumption. This research aims to determine the effect of the storytelling method through fairy tale books on children's knowledge and attitudes regarding fruit and vegetable consumption in MIN 2 Bengkulu City. This research shows that fairy tale book media intervention students' knowledge and attitude showed significant effect with p-value <  0.001. So that it can be concluded that storytelling method through fairy tale book media can be an alternative learning method in the classroom to increase children awareness, knowledge, and attitudes about the importance of consuming and vegetables.
Çalışanların Kurumsal Sosyal Sorumluluk Algıları ve Örgütsel Bağlılık Boyutları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi (Examinatıon of the Relationship between the Perceptions of Corporate Social Responsibility of Employees and the Dimensions of Organizational Loyalty)
Authors: Karanfil Serhat , Ekinci Demirelli Arzu
Published: July 2024

Amaç –Araştırmada çalışanların kurumlarının sosyal sorumluluk faaliyetlerine yönelik algıları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem –Bu amaçla çalışmanın yürütülmesi için Türkiye Petrolleri Anonim Şirketinin (T.P.A.O)’nun Batman Bölge Müdürlüğünde görev yapan çalışanlarla görüşülmüştür. Araştırmaya 143 beyaz yakalı çalışan gönüllü olarak katılmıştır. Öncelikle kurumsal sosyal sorumluluk ve örgütsel bağlılık ölçeklerinin örneklem ile uyumunu test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. Daha sonra testlerin güvenilirlik analizleri Cronbach’s Alpha analizi ile incelenmiştir. Kurumsal sosyal sorumluluğu oluşturan alt boyutlar ile örgütsel bağlılık boyutları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla da Pearson korelasyon analizi yapılmıştır.Bulgular –Analizlerden ulaşılan sonuçlar dikkate alındığında; çalışanların kurumsal sosyal sorumluluğa ait ekonomik, yasal, etik, gönüllü sosyal sorumluluk boyutları ve genel algıları ile örgütsel bağlılığa ait duygusal, devam ve normatif bağlılık boyutları arasında, etik sorumluluk ve normatif bağlılık arasındaki ilişki hariç olmakla birlikte pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Çalışanların genel KSS algılarının artmasıyla örgütlerine olan bağlılıkların da artış olduğu görülmüştür.Tartışma –Kurumlar toplumun beklentilerinin sürekli değiştiği pazarlarda var olmak ve rakipleriyle rekabet edebilmek için kar elde etmek amacının yanı sıra toplumsal sorunlara karşı hassas olma ve çözümler arama yollarına girmişlerdir. Kurumlar sosyal sorumluluk faaliyetlerinde doğru işler yapmaları, yaptığı işlerde şeffaf olmaları ve en yakın paydaşı olan çalışanları tarafından gözlemlenebilmeleri önem arz etmektedir. Kurumların bu bağlamda yaptıkları faaliyetlerinin sadece toplum açısından değil çalışanlarının da takdirini toplayacağı ve kurumlarına olan bağlılıklarını arttıracağı düşünülmektedir. Buradan hareketle araştırmada kurumsal sosyal sorumluluğun ekonomik, yasal, etik ve gönüllü sosyal sorumluluk boyutları ve genel kurumsal sosyal sorumluluk algıları ile örgütsel bağlılığın duygusal, devam ve normatif bağlılık boyutları arasında ki ilişkiler incelenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında işletmenin sosyal sorumluluk projelerini desteklemesi ve hatta sosyal sorumluluk projelerine çalışanlarını da dahil etmesi, çalışanlarında örgütleriyle ilgili olumlu görüşler doğuracak ve örgüte olan bağlılıklarını arttıracaktır.
Havacılık Sektöründe Örgütsel Sessizliğin Öncüllerinin İncelenmesi (Examining the Antecedents of Organizational Silence in the Aviation Industry)
Authors: Vural Selvi , Vural Mehmet Fatih
Published: July 2024

Amaç–Çalışmanın amacı, havacılık sektöründe örgütsel sessizliğin öncüllerini belirlemektir. Buna bağlı olarak, havacılık sektöründe faaliyet gösteren havayolu, hava aracı bakımı, yer ve yolcu hizmetleri gibi çok sayıdaki işletmede ya da örgütte sessizliğe neden olan unsurlara yönelik önceden önlem alınması hedeflenmektedir.Yöntem-Araştırmada, veriler nitel yöntem aracılığıyla elde edilmiş ve çalışan düzeyindeki 30 katılımcı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada tematik içerik analizinden yararlanılmış olup veri analizleri NVIVO yazılımı kullanılarak yapılmıştır.Bulgular-Elde edilen bulgulara göre; havacılık sektöründe en yaygın görülen sessizlik türü kabullenici sessizlik olup nispeten daha az ölçüde de olsa bilhassa kadın çalışanlar tarafından korumacı (prososyal) sessizlik davranışının sergilendiği görülmektedir. Araştırma bulguları sektörde sessizliğin büyük ölçüde örgütsel birtakım öncüllerden kaynaklı olduğunu fakat havacılık sektöründe bu nedenler arasında yöneticiye duyulan güvenin de yer aldığını göstermektedir. Öte yandan, az sayıdaki çalışanın sessizliği bireysel öncüllere dayanırken, kültürel nedenlerden ise güç mesafesinin yanı sıra havacılık sektöründe kollektif bir yaklaşımla hareket edilmesi nedeniyle toplulukçuluk kültürünün de örgütsel sessizliğin öncülleri arasında yer aldığı bulgusuna ulaşılmıştır.Tartışma-Havacılık sektöründe, yalnızca savunmacı sessizlik türüne hiç rastlanmamıştır ve bu durum hem toplulukçu kültürlerde savunmacı eylemlerin düşük olması hem de yöneticiye duyulan güvenin zayıf olduğu örgütlerde çalışanların savunma davranışında bulunmaması olmak üzere iki temelde açıklanmaktadır. Bir diğer konu, sadece kadın çalışanların korumacı (prososyal) sessizlik davranışları sergilemesi cinsiyet temelli bir yaklaşımla erkeklere nazaran duygusal bağlılığının yüksek düzeyde olmasından kaynaklanmaktadır. Yöneticilerine güven duymayan çalışanların sessizlik davranışları sergilediği görülmekte, pek çok sektörde olduğu gibi havacılık sektöründe de yöneticiye duyulan güven aracılığıyla örgüt içi iletişim arttırılarak ya da etkin kılınarak örgütsel sessizliğin azaltılabileceğine inanılmaktadır. Yazında, kültürel unsurlardan sadece güç mesafesinin örgütsel sessizliğin bir nedeni olduğundan bahsedilmekteyken, elde edilen bulgulara göre havacılık sektöründe çalışanların toplulukçuluk eğiliminin de örgütsel sessizliğin öncüllerinden biri olduğu anlaşılmaktadır. Elbette, bu durum havacılık sektörünün kendine özgü bir nitelik taşıyabilmekte, ancak farklı sektörlerde gerçekleştirilecek araştırmalar ile konunun sektöre özgü bir nitelik taşıyıp taşımadığının ortaya koyulabileceği düşünülmektedir.
Seyahat Acentalarının Destinasyon Pazarlama Kalitesine Yönelik Algılarının Değerlendirilmesi: Konya Örneği (Evaluation of Travel Agencies Perceptions Towards Destination Marketing Quality: Example of Konya)
Authors: Erdem Bilal , Ateş Alper
Published: July 2024

Amaç-Destinasyon pazarlaması, küresel pazarlarda turistik destinasyonların büyümesi ve sürdürülebilirliği, ziyaretçilerin çekilmesi ve paydaşların arz yönünün etkilenmesi için çok önemlidir. Araştırmanın konusunu destinasyon pazarlama kalitesi oluştururken, Konya’da faaliyet gösteren seyahat acentalarının destinasyon pazarlama kalitesine ilişkin algılarının belirlenmesi ise araştırmanın amacını oluşturmaktadır.Yöntem-Veri toplamak amacıyla anket tekniğinden yararlanılmıştır. Anket formları çevrimiçi ortamda hazırlanarak bağlantı linki oluşturulmuş ve Konya’da faaliyet gösteren seyahat acentalarının üye oldukları TÜRSAB’ın resmi internet sitesindeki acenta arama sayfasında yer alan iletişim bilgileri (mail adresleri, telefon numaraları vb.) üzerinden ve ayrıca sosyal medya üzerinden paylaşılarak veriler elde edilmiştir. Elde edilen verilere istatistik paket programı aracılığıyla analizleri gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler verilerek, geçerlilik, güvenirlik, normallik, t-testi ve tek yönlü Anova testleri yapılmıştır.Bulgular-Katılımcıların destinasyon pazarlamasının imaj ve tanıtım kalitesine yönelik algı düzeyleri yaş ve işyerinde çalışma sürelerine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Katılımcıların destinasyon pazarlamasının ürün farklılaştırmakalitesine yönelik algı düzeyleri yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, işyerindeki çalışma pozisyonlarına göre, sektör deneyimlerine göre, işyerinde çalışma süresine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir.Tartışma-Elde edilen bu sonuçlar destinasyon pazarlaması ile ilgili literatürdeki çalışmalar ile karşılaştırılarak bazı çalışmalar ile benzer nitelikte ve uyumlu sonuçlar ortaya çıkartırken bazı çalışmalardan farklı sonuçlar elde edilmiştir. Bu noktada literatüre destinasyon paydaşlarına yönelik olarak önemli ölçüde katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Gelecek çalışmalara yönelik olarak destinasyon pazarlamasında önemli rol oynayan Konya’daki turizm sektörünün diğer paydaşlarına da (konaklama işletmeleri, ilgili kamu kuruluşları, STK’lar vb.) anket çalışması yapılarak bu araştırmanın sonuçları ile karşılaştırma yapılması önerilmektedir.
Tarım ve Balıkçılık Sektörlerinde Karlılığın Belirleyicileri: TCMB Sektör Bilançolarıyla Panel Veri Analizi (1996 –2021) (Agriculture and Fisheries Determinants of Profitability: A Panel Data Analysis with CBRT Sector Balance Sheets (1996 -2021))
Authors: Kekül Okan
Published: July 2024

Amaç -Bu çalışmada, TCMB bünyesinde bulunan ve reel sektör istatistikleri çerçevesinde yayınlanan bilanço, gelir tablosu ve finansal oranlardan faydalanılarak tarım ve balıkçılık sektörlerinde bulunan işletmelerin karlılığını etkileyen faktörlerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Yöntem -Karlılığı etkileyen faktörler olarak literatürdeki çalışmalar temel alınmış ve bu bağlamda aktif karlılık çalışmanın bağımlı değişkenini temsil etmiştir. Bağımsız değişkenler ise borçlanma oranı, öz sermaye devir hızı, aktif devir hızı, büyüklük, asit-test oranı, cari oran, kaldıraç oranı, alacak devir hızı ve faiz kazanma oranı şeklinde meydana gelmektedir. Çalışmada panel veri analiz yöntemi kullanılmış ve çalışma, panel veri statik modelleri ile yürütülmüştür. Bulgular-Aktif karlılık ile kaldıraç oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönde bir ilişki; aktif karlılık ile öz sermaye devir hızı ile pozitif yönlü bir ilişki gözlemlenmiştir. Aktif karlılık ile diğer bağımsız değişkenler arasında herhangi bir anlamlı ilişki tespit edilememiştir. Tartışma -Tarım ve balıkçılık sektöründe yer alan işletmelerin yüksek kaldıraç kullanımı finansal risk olarak açıklanabilmektedir. Yüksek kaldıraç oranı, finansal olarak değerlendirildiğinde daha fazla borca sahip olma şeklinde ifade edilebilmektedir. İşletmelerin daha az borç kullanarak aktif karlılığı (ROA) arttırabileceği düşünülmektedir. Ayrıca teknolojik gelişmelerin takip edilmesi, etkinlik ve verimliliğe yönelik stratejiler belirlenmesi, doğal kaynaklardan sürdürülebilir koşullarda fayda sağlanması, aktif karlılık ile öz sermaye devir hızı arasındaki pozitif ilişkiyi destekleyebileceği düşünülmektedir.
Relationship Between Transformational Leadership, R D Performance and Employee Based Brand Equity
Authors: Baş Mehmet , Aksoy Emir Murat
Published: July 2024

Purpose –Brand value, leadership and innovation subjects are vital for companies and organizations in order to be succesful and competitive. Therefore, aim of this study is investigating relationship between transformational leadership, R&D performance and employee based brand equity and what role R&D performance has.Design/methodology/approach –This study is carried out by collecting survey data from 135 managers or manager candidates who in R&D department of several defence companies. In the survey Bass and Avolio’s Multiple Leadership Questtionnaire (MLQ), Hirst’s R&D performance model and Kwon’s Employee Based Brand Equity scale were used. In order to test hyphotheses, reliability analysis, frequency analysis, Pearson correlation analysis and linear analysis was done using IBM SPSS software.Findings –The results of the anaylsis show that there is a statistically positive and meaningful relationship between transformational leadership, R&D performance and employee based brand equity. In addition, R&D performance has partial mediating effect on relationship between transformational leadership and employee based brand equity.Discussion –According to this study, transformational leadership affect R&D performance and employee based brand equity significantly. In order to increase R&D organization’s performance and employee based brand equity throughout an organization, manager selection should be made according to their transformational leadership traits. Since, employee based brand equity is a precursor of consumer based brand equity and consumer based brand equity is precursor of financial brand equity, companies should focus on increasing level of employee based brand equity inside their organizations as it is affected positively by R&D performance and transformational leadership while R&D performance is a mediatior between transformational leadership and employee based brand equity.
Hierarchical Impact: Modeling Organizational Hierarchy in Examination Proctor Assignments
Authors: Bayar Mustafa Mehmet
Published: July 2024

Purpose–This research aims to maintain examination integrity optimizing the proctor assignments under personnel shortages at a vertically organized university.Design/methodology/approach-In this study, the maturation of a Linear Mixed-Integer Programming model is processed over many iterations of a cyclical evaluation procedure. During these cycles, many of the constraints were reformulated as their flexible versions and the model evolved into a 2-phased multiple objective decision-making (MODM) problem. The subproblems of the overall MODM are tackled with a branch-and-cut algorithm.Results–By including the middle managers in the model maturation procedure, an optimal allocation of students to the designated rooms and an optimal schedule for the proctoring personnel are obtained. This optimality is defined for the many goals and constraints defined during debates, and the final outcome minimizes the total number of duties, reflects the hierarchy to the planned workload, and maintains in-group fairness.Discussion–This research is a case study in which workloads for proctors of different hierarchy levels are considered for their compliance with a geometric sequence. The post-application feedback from stakeholders (middle managers, proctoring personnel) implies demand for the inclusion of some additional criteria but approves in-group fairness, acceptability of inter-group workload differences, and optimal management of staff shortage. The proposed formulations add a resource for decision-makers who are dealing with problems with nature.
Örgütsel Ağ Ölçeği: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması (Organizational Network Scale: A Scale Adaptation Study)
Authors: Adalı Murat , Başal Murat , Süzen Ekrem
Published: July 2024

Amaç –Ticari hayattaki bir firmada ortak hedefler doğrultusunda ve bu ortak düzen içinde faaliyetini gerçekleştiren işletmelerin gerek kendi içindeki düzende gerekse diğer benzer kuruluşlarla etkileşimi neticesinde oluşan örgütsel ağ önemini arttırmaktadır. Örgütün bu iletişimsel sürecinin analizinin yapılmasında işletme yönetimi açısından gerekli olmaktadır.Bu çalışma ile örgütsel Ağ Ölçeğine yönelik Otuz Beş (35) soruluk ölçek oluşturmak adına Hilde van Baal, tarafından 2014 yılında Hollanda’daki Tilburg Üniversitesinde hazırlamış olduğu “Sektöründeki örgütler arası ağlar, Ağ özelliklerinin konfigürasyonlarının ağ etkinliği üzerindeki rolü” isimli tez çalışmasındaki Elli Yedi (57) soruluk ölçek maddelerinden alınarak Türkçeye uyarlama çalışmasının yapılması amaçlanmaktadır. Yöntem –Ölçeğin Türkçe formu ilk olarak 122 kişilik bir ön test çalışması yapılmıştır. Bu süreç öncesinde dik uygunluğu açısından çevirileri yapılmıştır. Ölçekte Crombah Alfa α=0.984 şeklinde sonuçlanmıştır. Ölçekle ilgili olarak farklı şekillerin durumu test edilmiş ve ölçek ilgili olarak tek boyutun bulunduğu saptanmıştır. Bulgular –Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ölçümüyle ilgli değer 0,953şeklinde çıkmıştır. Faktör analiz sonucuna yönelik uygulanan “Barlett” testindeki değer 4986,801 (p=0,000) şeklinde görülmüştür. Güvenirlik durumu açısından Crombah Alfa sonucu α=0,984 olmasıyla ölçeğin güvenilir ve geçerli olduğu görülmüştür. Ölçeğin Öz Değer sonucu 22,811şeklinde elde edilmiştir. Ölçeğin geneline yönelik olarak yapılan toplam varyans durumu ise % 65,175 değerinde bir sonuç ortaya çıkmıştır. Ölçeğin tüm maddelerinin istatistiki yönden anlamlı olduğu bulunmuştur. Tartışma –Yapı geçerliliğine yönelik yapılan DFA ve AFA yöntemleriyle anketin uyarlama sürecinin son haline ulaşılarak ölçeğin güvenilir ve geçerli olduğu sonucu elde edilmiştir. Tüm bunlar soncunda ölçeğin istenilen ölçüm aracı olarak Türkiye’de gerçekleştirilecek olan anket çalışmalarında kullanılabilecek bir ölçek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Kurumsal Sürdürülebilirlik Analizi için Bütüncül Bir Bakış Açısı: BIST Katılım Sürdürülebilirlik Endeksi Hizmet Sektörü Şirketleri Üzerine Bir Uygulama (A Holistic View for Corporate Sustainability Analysis an Application on BIST Participation Sustainability Index Service Sector Companies)
Authors: Ok Şahay , Göktaş Furkan
Published: July 2024

Amaç –Sürdürülebilirlik gelecek nesillerin varlıklarını devam ettirebilmesi için gerekli olan kaynakları yok etmeden bugünkü neslin varlığını sürdürmesi olarak tanımlanabilir. Günümüzde işletmelerin sadece finansal performansları değil sürdürülebilirlik performansları da paydaşlar için göz ardı edilemez bir faktör haline gelmiştir. Bu çalışma BIST katılım sürdürülebilirlik endeksi hizmet sektörü şirketlerininsürdürülebilirlik performansının analizini tek bir periyot bazında bütüncül bir bakış açısıyla ortaya koymayı amaçlamaktadır.Yöntem –Bu çalışmada bir bulanık çok kriterli karar verme (ÇKKV) yaklaşımı olan Dayanıklı Teorik Bulanık Değerlendirme Sistemi (R-FES) kullanılmıştır. Ayrıca bazı temel yöntemlerin (Laplace, Wald ve Hurwicz kriterlerinin) çoklu karar matrislerine uzantıları, R-FESsonuçlarını karşılaştırmada kullanılmıştır.Bulgular –Çalışma kapsamında BIST katılım sürdürülebilirlik endeksi hizmet sektörü şirketlerianaliz edilmiştir. Veriler Refinitiv Eikon veri tabanından alınarak objektif bir analiz yapılmıştır. 2019-2021 periyotu için R-FES ile bulunan sürdürülebilirlik sıralaması; ENJSA, PGSUS, DOAS, THYAO, AKSEN, BIMAS, MPARK ve MAVI şeklindedir. Tartışma –Söz konusu şirketlerinR-FES ile elde edilen sürdürülebilirlik skorları nonnegatiftir ve toplamları 1’e eşittir. Bu skorlar sürdürülebilir portföy seçimi için girdi olarak kullanılabilir.
Politik Risk ve Firma Yatırımları: Gelişmekte Olan Piyasalarda Bir Araştırma (Political Risk and Corporate Investment: A Study on Emerging Markets)
Authors: Demirci Ferhat , Karacaer Semra
Published: July 2024

Amaç –Politik risk belirli coğrafyalarda ve gelişmekte olan piyasalarda yaygın bir sistematik risk türüdür. Politik riskler yatırım dinamiklerini etkilemektedir. Araştırmanın amacı yüksek politik riskli gelişmekte olan piyasalarda politik riskin firmaların yatırım düzeylerine etkisini tespit etmektir.Yöntem –Araştırma örneklemi Brezilya, Çin, Mısır, Hindistan, Endonezya, Meksika, Peru, Suudi Arabistan, Güney Afrika, Tayland ve Türkiye borsalarında yer alan firmalardan oluşmaktadır. Örneklemi oluşturan ülkeler politik risk derecelendirmelerine göre yüksek politik riskli ülkelerdir. Araştırma periyodu 2008-2020 arası dönemdir. Araştırmada politik riskin firma yatırımlarına etkisini tespit etmek için panel regresyon analizi sabit etkiler tahmincisi kullanılmıştır. Bulgular –Elde edilen regresyon bulgularına göre politik risk firma yatırımlarını olumsuz etkilemektedir. Ancak bu ilişki genellenebilir değildir ve ülke düzeyinde yapılan analizlerde farklılaşmaktadır. Ülke düzeyinde analizlere göre politik risk; Brezilya, Çin, Hindistan, Endonezya, Peru ve Güney Afrika’da firma yatırımlarını olumsuz etkilemektedir.Tartışma –Araştırma kapsamında önerilen regresyon modelinde yer alan kontrol değişkenlerinin firma yatırımlarına etkisi teorik beklentiye ve literatüre uyumludur. Nakit akış oranı, Tobin Q oranı, nakit oranı ve firma büyüklüğü yatırım düzeylerini olumlu etkilemektedir. Finansal kaldıraç düzeyi ve yatırım düzeyi arasındaki ilişki ise negatiftir. Politik riskin firma yatırımlarına etkisi ise ülkelere göre farklılaşmaktadır.
Kurumsal Dijital Olgunluk Ölçeği (KUDOM): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması (Institutional Digital Maturity Scale: Reliability Validity Study)
Authors: Tutar Hasan , Erdem Ahmet Tuncay
Published: July 2024

Amaç–Dijital olgunluk son zamanlarda hızla gelişen dijital işortamlarında önemli bir başarıfaktörüdür. İnovatif işmodelleri, yeni dijital örgütsel yapı ve modellerinde kurumların dijital olgunluk düzeyleri rekabet avantajı bakımından büyük önem taşımaktadır. Kurumsal Dijital Olgunluk Ölçeği, katılımcıların kurumların dijital olgunluk düzeylerine ilişkin algılarınıölçmek amacıyla geliştirilmiştir.Yöntem–Çalışmanın dijital olgunluğun temel bileşenleri incelemekte ve dijital bir zihniyet geliştirmenin, inovasyonu teşvik etmenin ve teknolojik değişimi benimsemenin önemini kavramaya yardımcıolacağıdüşünülmektedir. Kurumsal Dijital Olgunluk Ölçeği, ölçek geliştirme sürecinde önce potansiyel öğelerden oluşan, literatür taramasıve görüşmelerden elde edilen verilere dayalımadde havuzu oluşturulmuştur.Daha sonra pilot çalışma yapılarak ifadelerin sadeleştirilmesi, test-tekrar test analizi, doğrulayıcıve keşfedici yapıanalizleri yapılmıştır. Daha sonra madde sadeleştirmede yapı, uyum ve ayrım geçerliği ile güvenirlik testleri yapılmıştır. Test-tekrar test analizi ile ölçeğin anlaşılırlığıanaliz edilmiştir. Bulgular–Çalışma sonuçları, Kurumsal Dijital Olgunluk Ölçeği'nin, ölçekteki maddelerin birbirleriyle yüksek korelasyona sahip olduğuna yani tüm soruların aynı temel yapıyı ölçtüğü anlamına gelen yüksek bir içtutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Ölçeğin aynı zamanda zaman içindeki kararlılığını ifade eden, test-tekrar test güvenilirliğine, verilerin altında yatan yapıyı belirlemek için keşfedici ve uygun bir yapıgeçerliliğine sahip olduğunu göstermektedir. Tartışma –Analiz bulgularıKurumsal Dijital Olgunluk Ölçeğinin kurum yöneticilerinin ve çalışanlarının kurumsal dijital yeterlilik algılarının ölçülmesinde güvenilir ve geçerli bir ölçek olduğunu göstermektedir.
Sahiplik Yapısının Finansal Performans ve Firma Değeri Üzerindeki Etkisi: BIST 100 Firmaları Üzerine Bir Uygulama (The Impact of Ownership Structure on Financial Performance and Firm Value: An Application on BIST 100 Companies)
Authors: Seyhan Metih
Published: July 2024

Amaç –Firmalarda öz sermayenin ortaklar arasındaki dağılımına bağlı olarak yoğunlaşmış ve yoğunlaşmamış sahiplik yapıları oluşmaktadır. Bu sahiplik yapılarının finansal performans ve firma değeri üzerinde etkili olması beklenir. Bu çalışma, BIST 100 Endeksi’nde istikrarlı bir şekilde yer alan24 firmanın sahiplik yapısınınfinansal performansvefirma değeriüzerinde etkisininincelenmesi amacıyla yapılmıştır.Yöntem –Çalışma, 2010-2022 dönemini kapsamakta olup bu dönemdeki veriler panel veri analizi yöntemiyle incelenmiştir. Finansal performansı temsilenaktif karlılık oranı (ROA)ve firma değerini temsilenTobin Q oranı(TOBINQ) bağımlı değişkenler olarak kullanılmıştır. Çalışmanın bağımsız değişkenleri; en büyük ortağın sermaye payı (BOP), en büyük iki ortağın sermaye payı (B2OP), halka açıklık oranı (HAO), firma büyüklüğü (BUY) ve finansal kaldıraç oranı (FİNK)’dır. Modelin açıklama gücünü artırmak için kontrol değişkeni olarak kurumsal ortağın payı (KOP) ve yabancı ortağın payı (YOP) analize dahil edilmiştir. Bulgular –Sahiplik yapısının finansal performans üzerindeki etkisini görmek amacıyla yapılan analiz sonucunda; B2OP ve HAO değişkenleri finansal performansı pozitif yönde etkilerken, BOP, FİNK, KOP ve YOP değişkenleri negatif yönde etkilemektedir. BUY değişkeni ile finansal performans arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Sahiplik yapısının firma değeri üzerindeki etkisini görmek amacıyla yapılan analiz sonucunda; FİNK değişkeni firma değerini pozitif yönlü etkilerken, BOP, HAO, BUY ve KOP değişkenleri negatif yönlü etkilemektedir. B2OP ve YOP değişkenleri ile firma değeri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Tartışma –Çalışma, firmaların sahiplik yapısının finansal performans ve firma değerini etkilediğini göstermiş ve bu bulgular vekalet teorisi ile uyumlu bulunmuştur.
The efficiency evaluation of image recognition and image segmentation methods for technical vision systems of small uavs
Authors: Zbrutsky Oleksander , Yaremenko T , Krasnopolski A
Published: July 2024

Technical vision systems are a promising addition to the navigation of unmanned mobile vehicles due to their ability to recognize, track and localize navigation landmarks, which is critical for the operation of autonomous automatic control systems. The analysis of the algorithms of technical vision systems for the recognition of navigation landmarks and use in conditions of limited resources was carried out. It has been established that algorithms based on neural networks demonstrate high speed and accuracy, which makes them optimal for real applications. However, their training requires significant resources and careful data preparation. Optimization after training allows them to be used efficiently on devices with limited computational resources.
The conducted research and performed experiments showed the effectiveness of the proposed image segmentation algorithm for its use in the technical vision system of modern unmanned vehicles.