Cochlear implant from the perspective of postlingually deaf adults – a qualitative study
Authors: Zielińska Edyta , Kobosko Joanna , Pankowska Agnieszka , Skarżyński Henryk 
Published: May 2022

Wprowadzenie

Implantacja ślimakowa stanowi bardzo skuteczną metodę leczenia głuchoty nabytej postlingwalnie, tj. po opanowaniu systemu językowego. Celem pracy jest odpowiedź na pytanie o motywy podjęcia decyzji o implancie ślimakowym, a także pytania dotyczące pozytywnych i negatywnych stron tego elektronicznego urządzenia umożliwiającego słyszenie z perspektywy jego dorosłych użytkowników, którzy utracili słuch postlingwalnie.

Cel

Celem pracy było zidentyfikowanie motywów podjęcia decyzji o poddaniu się operacji wszczepienia implantu ślimakowego, a także zbadanie, jakie są pozytywne i negatywne strony tego elektronicznego urządzenia z perspektywy jego dorosłych użytkowników, którzy utracili słuch postlingwalnie.

Materiał i metody

W badaniu uczestniczyło 230 osób dorosłych z głuchotą postlingwalną zaopatrzonych w 1 lub 2 implanty ślimakowe. Materiał badawczy stanowiły wypełnione przez uczestników ankiety przesłane drogą pocztową. Wskaźnik odpowiedzi zwrotnych wyniósł 39%, co oznacza, że odpowiedziało 90 osób (w tym 49 kobiet i 41 mężczyzn). Wiek badanych wynosił od 24 do 80 lat (M = 57,5; SD = 12,8). Badani odpowiadali na zawarte w ankiecie 3 pytania dotyczące motywów decyzji o poddaniu się operacji wszczepienia implantu (implantów) ślimakowego (retrospektywnie), a także odnoszące się do pozytywnych i negatywnych stron tego urządzenia. Otrzymane w ten sposób wypowiedzi poddano analizie jakościowej z wykorzystaniem metody analizy treści (ang. Content Analysis).

Wyniki

Okazało się, że w odniesieniu do motywacji dotyczącej decyzji o poddaniu się operacji wszczepienia CI najwięcej wypowiedzi dotyczyło samej „utraty słuchu” (15%) i „chęci słyszenia” (15%), a także „sfery społecznej” (14%), obejmującej relacje i komunikowanie się z innymi ludźmi zarówno w życiu codziennym, jak i rodzinnym i towarzyskim. Wśród pozytywnych stron CI najczęściej wymieniano możliwości „odbioru dźwięków otoczenia i mowy (słyszenie)” (25%), następnie „rozumienie mowy i komunikowanie się” (16%), a także możliwość nawiązywania i utrzymywania relacji społecznych (15%). Sporo miejsca zajęły też wypowiedzi odnoszące się do poprawy ogólnej jakości życia (10%) czy też poprawy w sferze psychologicznego funkcjonowania (10%). Niemalże trzy czwarte uczestników badań (71,5%) nie zgłaszało negatywnych stron korzystania z CI, a pozostali najczęściej wskazywali na ograniczenia techniczno-organizacyjne (23%), medyczne (8%) i ograniczenia w percepcji słuchowej, tj. na trudności w rozumieniu mowy i porozumiewaniu się w hałasie i w warunkach utrudniających odbiór mowy (8%).

Wnioski

Otrzymane rezultaty potwierdzają ogromną rolę implantów ślimakowych w życiu ich użytkowników z głuchotą postlingwalną, zwłaszcza w takich sferach jak: percepcja słuchowa mowy i dźwięków otoczenia, komunikowanie się z innymi ludźmi i relacje społeczne. Jednakże istnieje duże zróżnicowanie w percepcji zarówno pozytywnych, jak i negatywnych stron implantu ślimakowego, a także motywów leżących u podstaw decyzji o poddaniu się operacji wszczepienia CI u osób ogłuchłych po opanowaniu mowy i języka.