Διερεύνηση της επίδρασης διαφόρων ουσιών στο λήθαργο των λανθανόντων οφθαλμών, στη φαινολογία και στους χαρακτήρες ποιότητας των σταφυλών δύο επιτραπέζιων ποικιλιών αμπέλου (Vitis vinifera L.) πρώιμης ωρίμανσης
Authors: Δασκαλάκης Ιωάννης 
Published: July 2023

Στην Ελλάδα υπάρχουν σε διάφορες περιοχές, σημαντικές εκτάσεις αμπελώνων ποικιλιών επιτραπέζιας χρήσης, με σκοπό την παραγωγή σταφυλών προς νωπή κατανάλωση. Συγκεκριμένα στις αμπελουργικές περιοχές της Πελοποννήσου και της Κρήτης καλλιεργούνται ποικιλίες πρώιμης ή υπερπρώιμης ωρίμανσης, κάποιες από τις οποίες ωριμάζουν το πρώτο δεκαήμερο του Ιουλίου. Με στόχο τη γρηγορότερη διακοπή του λήθαργου των λανθανόντων οφθαλμών, τον έλεγχο του φαινομένου της ακρότονης τάσης και την πρωιμότερη ωρίμανση των σταφυλών διερευνήθηκε η επίδραση τεσσάρων χημικών σκευασμάτων (Dormex®, Erger®, Theocopper με δύο διαφορετικές συγκεντρώσεις και εκχυλίσματος σκόρδου) στο λήθαργο των λανθανόντων οφθαλμών δύο υπερπρώιμων ποικιλιών αμπέλου επιτραπέζιας χρήσης (Prime Seedless και Ralli Seedless). Αρχικά μελετήθηκε η επίδραση της χημικής σύστασης και της συγκέντρωσης του κάθε σκευάσματος, του χρόνου εφαρμογής στο ποσοστό έκπτυξης των λανθανόντων οφθαλμών, στο στάδιο ανάπτυξης των βλαστών και στην εκδήλωση του φαινομένου της ακρότονης τάσης. Στη συνέχεια εξετάστηκε η επίδραση των προαναφερθέντων παραγόντων στα βιοχημικά μονοπάτια εντός των κυττάρων των λανθανόντων οφθαλμών, που συμμετέχουν στην έξοδο αυτών από τον ενδογενή λήθαργο. Πιο συγκεκριμένα, διερευνήθηκε με βιοχημικές αναλύσεις , η επίδραση των παραπάνω παραγόντων, στην ενεργότητα των ενζύμων καταλάση, υπεροξειδάση της γλουταθειόνης, αναγωγάση της γλουταθειόνης, υπεροξειδάση της γουαϊακόλης, υπεροξειδάση του ασκορβικού οξέος, πολυφαινολοξειδάσης, υπεροξειδάση του ινδολοξεικού οξέος, αλλά και η επίδρασή τους στο συνολικό πρωτεϊνικό περιεχόμενο. Τέλος, διερευνήθηκε η επίδραση των ίδιων παραγόντων στη συγκέντρωση των ολικών και των μεμονωμένων φαινολικών ενώσεων, των σακχάρων και αμύλου, της ανηγμένης και οξειδωμένης γλουταθειόνης, του ανηγμένου και οξειδωμένου ασκορβικού οξέος και του υπεροξειδίου του υδρογόνου.Ο χρόνος εφαρμογής και η συγκέντρωση των χημικών σκευασμάτων για τη διακοπή του λήθαργου των λανθανόντων οφθαλμών είχε σημαντική επίδραση σε όλες τις παραμέτρους που εξετάστηκαν. Μεγαλύτερο ποσοστό εκβλάστησης των λανθανόντων οφθαλμών και μεγαλύτερη επίδραση στα βιοχημικά μονοπάτια καταγράφηκε μετά από επέμβαση με την υψηλή συγκέντρωση των σκευασμάτων Dormex®, Erger® και Theocopper στις 15 Δεκεμβρίου.Στην παρούσα διδακτορική διατριβή αναπτύχθηκε και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά μεθοδολογία υπολογισμού του φαινομένου της ακρότονης τάσης, η οποία συμπεριλαμβάνει τα φαινολογικά στάδια από την έναρξη εκβλάστησης των λανθανόντων οφθαλμών της αμολυτής έως τον αποχωρισμό των βοτρυδίων (στάδιο A – H της κλίμακας BB). Ο πειραματισμός έδειξε ότι η επέμβαση με την υψηλή συγκέντρωση Erger® και Theocopper φαίνεται να προκαλεί άμβλυνση του φαινομένου και κατά συνέπεια ομοιόμορφη βλαστητική ανάπτυξη, που είναι και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.Τα αποτελέσματα έδειξαν το σημαίνοντα ρόλο που διαδραματίζουν τα ένζυμα καταλάση, υπεροξειδάση του ασκορβικού, υπεροξειδάση της γουαϊακόλης και υπεροξειδάση της γλουταθειόνης στο μηχανισμό διακοπής του λήθαργου. Τέλος, η επέμβαση με την υψηλή συγκέντρωση Erger® και Theocopper φαίνεται να προκαλεί πρωιμότερη ωρίμανση των σταφυλών κατά 10-12 ημέρες. Το αποτέλεσμα αυτό είναι σημαντικό για τους παραγωγούς σταφυλών νωπής κατανάλωσης, οι οποίοι επιδιώκουν την πρωΐμιση της παραγωγής για εμπορικούς λόγους. Συμπερασματικά τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης, εκτός από το επιστημονικό και ερευνητικό ενδιαφέρον, μπορούν να έχουν άμεση εφαρμογή στην αμπελοκομική πράξη με την χρήση χημικών σκευασμάτων για τη διακοπή του λήθαργου, που σχετίζονται και με το περιορισμό του φαινομένου της ακρότονης τάσης και τη μεγαλύτερη ομοιομορφία βλάστησης, που θα οδηγήσει στη βέλτιστη παραγωγή αμπελουργικών προϊόντων ποιότητας.