Οργάνωση και διοίκηση των υπηρεσιών περιφερειακής ανάπτυξης
Authors: Πλαγάκης Αθανάσιος 
Published: August 2021

Οι φορείς περιφερειακής ανάπτυξης, όπως αυτοί συναντούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ελλάδα, είναι το αντικείμενο της μελέτης. Εξετάστηκαν ο τύπος και οι μορφές, που συναντούνται οι παραπάνω φορείς και η θέση τους στην εθνική και περιφερειακή οικονομική πολιτική και στον εθνικό και περιφερειακό οικονομικό προγραμματισμό. Οι υπηρεσίες περιφερειακής ανάπτυξης, η οργάνωσή τους και η θέση τους στην οικονομική πολιτική στην Ελλάδα βρέθηκαν στο επίκεντρο. Εν κατακλειδί παρουσιάστηκε ο ρόλος των τελευταίων και η δυνατότητα ανάπτυξης και εξέλιξης αυτού σε σχέση μ αντίστοιχων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σχετικά με τη διάρθρωση της εργασίας μπορούν να αναφερθούν τα ακόλουθα.Στο πρώτο κεφάλαιο η διάσταση εθνικού και περιφερειακού παρατίθεται για να φανεί αν είναι χρηστική οποιαδήποτε μελέτη γύρω από την περιφερειακή ανάπτυξη.Στο δεύτερο αναπτύσσεται η έννοια της περιφέρειας. Στο τρίτο εξετάζεται ο θεσμός της περιφέρειας σε χώρες της Ε.Ε. για να φανεί η σπουδαιότητα της ανάλογης διαίρεσης του ενιαίου εθνικού χώρου και η αναγωγή της σε θεσμό. Στο τέταρτο κεφάλαιο η σχέση εθνικής και περιφερειακής πολιτικής αναδεικνύει τη σημασία στην εφαρμογή της δεύτερης και την αναγκαιότητά της στην ανάπτυξη της πρώτης. Στο πέμπτο γίνεται αναφορά στους φορείς περιφερειακής πολιτικής και ανάπτυξης της Ε.Ε..Στο έκτο διακρίνονται οι φορείς τοπικής ανάπτυξης από τους αντίστοιχους περιφερειακής ανάπτυξης.Στο έβδομο εξετάζονται φορείς περιφερειακής ανάπτυξης, που λειτουργούν σε χώρες της Ε.Ε..Στο όγδοο κεφάλαιο αναφέρονται φορείς τοπικής ανάπτυξης στην Ελλάδα.Στο επόμενο εξετάζεται η οργάνωση και διοίκηση του Ελληνικού κράτους για να αναδειχτούν οι Περιφέρειες ως φορείς περιφερειακής ανάπτυξης και πολιτικής.Στο τελευταίο, δέκατο κεφάλαιο, εξετάζεται η λειτουργία και η οργανωτική διάρθρωση των Περιφερειών, καθώς επίσης εξάγονται και τα τελικά συμπεράσματα.Στις χώρες της Ε.Ε. οι φορείς που εξετάστηκαν είναι οι regional development agencies (RDA`s), οι οποίοι είναι φορείς, που ο ισχυρός τους χαρακτήρας σχετικός με τον ρόλο τους είναι ανάλογος της απόστασής τους από την κύρια δημόσια διοίκηση. Οι παραπάνω φορείς, που επικεντρώνουν το ενδιαφέρον των μελετητών στις χώρες της Ε.Ε. μπορούν να ταυτιστούν με τις γνωστές αναπτυξιακές εταιρείες, που καλύψανε το κενό του κρατικού μηχανισμού στην άσκηση περιφερειακής ανάπτυξης και ιδιαίτερα επιχορηγούμενων σχεδίων ανάπτυξης. Ιδίως στην Ελλάδα οι αναπτυξιακές εταιρείες ιδρύθηκαν με σχεδόν αποκλειστικό σκοπό την απορρόφηση κονδυλίων κοινοτικών προγραμμάτων. Ο ισχυρός δημόσιος χαρακτήρας των RDA`s και η προαναφερόμενη εικόνα των αναπτυξιακών εταιρειών στην Ελλάδα οδηγήσανε στην τελική επιλογή των Περιφερειών ως σημαντικότερους φορείς περιφερειακής ανάπτυξης στην Ελλάδα, σε παρόντα χρόνο αλλά και σε μέλλοντα μιας και η αναδιάρθρωσή τους αφήνει προσδοκίες για ενεργότερο ρόλο στην περιφερειακή ανάπτυξη. Οι υπηρεσίες των Περιφερειών περάσανε από το καθεστώς των περιφερειοποιημένων - αποσυγκεντρωμένων υπηρεσιών ενός κεντρικού φορέα (ΥΠ.ΕΘ.Ο.) στην αυτονόμηση σε επίπεδο οργάνωσης. Σε επίπεδο αποφασιστικών λειτουργιών και αρμοδιοτήτων, η αυτονόμηση αυτή πολλές φορές περιορίζεται από την παρέμβαση της κεντρικής αρχής. Ο ρόλος των Περιφερειών είναι κάθετος και ολοκληρωμένος στον χώρο της περιφερειακής πολιτικής ή ανάπτυξης ενώ προβλέπεται και η επέκταση των αρμοδιοτήτων του (ν. 2503/97). Η Περιφέρεια συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά για να θεωρηθεί αυτόνομη οργανωτικά υπηρεσία, ίσως ο σημαντικότερος φορέας περιφερειακής ανάπτυξης, ενώ ταυτόχρονα κατέχει και το σημαντικό πλεονέκτημα της κάθετης δραστηριοποίησης στο πεδίο της περιφερειακής ανάπτυξης όταν άλλοι φορείς, όπως οι αναπτυξιακές εταιρείες βρίσκονται πολύ μακριά από αυτό το χαρακτηριστικό.