Επίπτωση νευροπαθητικού πόνου, εργαλεία διάγνωσης, ψυχολογικές παράμετροι χρόνιου πόνου και στρατηγικές αντιμετώπισης σε ογκολογικούς ασθενείς
Authors: Τζαμάκου Ελευθερία 
Published: September 2021

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Ο νευροπαθητικός πόνος εμφανίζεται σε περισσότερο από 20 % των ογκολογικών ασθενών και είναι συχνά δύσκολα ελεγχόμενος. Για την διάγνωσή του, τα ερωτηματολόγια DN4, Pain Detect και S- LANSS, έχουν σταθμιστεί στην Ελληνική γλώσσα, αλλά η διαγνωστική τους ακρίβεια δεν έχει μελετηθεί, αναλυθεί και συγκριθεί στους ογκολογικούς ασθενείς στην Ελλάδα.ΣΚΟΠΟΣ. Να μελετηθεί η επίπτωση του νευροπαθητικού πόνου στους ογκολογικούς ασθενείς και η διαγνωστική ακρίβεια των ερωτηματολογίων DN4, Pain Detect και S- LANSS. Επίσης να μελετηθεί η σχέση μεταξύ της ψυχολογικής καταπόνησης, του πόνου και της Ποιότητας Ζωής. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ. Προοπτική, συγχρονική (cross sectional), επιδημιολογική μελέτη παρατήρησης, μετά από έγκριση της Ε. Ε. του Νοσοκομείου και μετά από ενυπόγραφη συγκατάθεση των ασθενών. Μελετήθηκαν 256 ασθενείς με χρόνιο καρκινικό πόνο, από τον Απρίλιο του 2012 έως και τον Ιούλιο του 2015. Η διάγνωση του νευροπαθητικού πόνου τέθηκε από τον ειδικό Αναισθησιολόγο, οι ασθενείς συμπλήρωσαν τα ερωτηματολόγια Pain Detect και S- LANSS, ενώ το DN4, συμπληρώθηκε από άλλον ειδικό γιατρό μετά από συνέντευξη. Εκτιμήθηκε η ψυχοπαθολογία των ασθενών και η ποιότητα ζωής, με τις κλίμακες WHOQOL-BREF και SCL-90.Στατιστική: t – test, Chi square, Καμπύλες ROC. Δείκτες αξιοπιστίας για το DN4 και το Pain Detect: Küder Richardson και Cronbach’s a, αντίστοιχα.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. Εξαιρέθηκαν 71 ασθενείς. Επίπτωση νευροπαθητικού πόνου: 41,1% (76 ασθενείς), 16 (21,1%) ασθενείς με αμιγώς νευροπαθητικό και 60 (78,9%) με μικτό πόνο. Οι καμπύλες ROC για DN4 και Pain Detect, με AUC: 0.857 και 0.870 αντίστοιχα, έδειξαν αξιοπιστία και στα δύο ερωτηματολόγια.Ευαισθησία και Ειδικότητα: DN4: 51,3% και 94,3%, Pain Detect: 21,1% και 100% και S-LANSS: 44,4% και 95,5% αντίστοιχα. Δεν προέκυψαν συσχετίσεις μεταξύ των ασθενών: αναφορικά με τον τύπο (νευροπαθητικός- αλγαισθητικός) και την ένταση του πόνου, την ηλικία, το φύλο και το μορφωτικό επίπεδο. Η εκτίμηση της αναλγητικής αγωγής ανέδειξε ότι οι ασθενείς υποθεραπεύονται. Αναφορικά με την ποιότητα ζωής οι ασθενείς παρουσίασαν χαμηλές τιμές στη σωματική (34.06 ± 21.08) και ψυχική υγεία (47.43 ± 20.85). Για τις κοινωνικές σχέσεις και το περιβάλλον: 64.90 ± 16.64 και 66.57 ± 14.01, αντίστοιχα. Οι παραπάνω παράμετροι συσχετίστηκαν σημαντικά με τις διαταραχές ύπνου και στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις με: ενοχή, ιδεοψυχαναγκασμό, παρανοϊκό ιδεασμό και διαπροσωπική ευαισθησία. Αναφορικά με την ψυχοπαθολογία υψηλές τιμές αφορούσαν: σωματοποίηση, κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου και σκέψεις θανάτου. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Οι ασθενείς παραπέμπονται στο Ιατρείο Πόνου σε πολύ προχωρημένο στάδιο, υποδιαγιγνώσκονται και υποθεραπεύονται αναφορικά με την αναλγητική αγωγή και την ψυχολογική υποστήριξη. Η διάγνωση παραμένει κυρίως κλινική. Τα διαθέσιμα διαγνωστικά εργαλεία ενδέχεται, μετά από κάποιες τροποποιήσεις, να ενισχύσουν την κλινική διάγνωση, όχι όμως και να την αντικαταστήσουν. Η παρουσία χρόνιου πόνου στους Ογκολογικούς ασθενείς συνοδεύεται από κατάθλιψη, αίσθημα ανεπάρκειας και κατωτερότητας, δυσφορία του ασθενούς, ανησυχία, διαταραχές ύπνου και πτωχή Ποιότητα Ζωής.