Προκλινική τεκμηρίωση καινοτόμου συστήματος παρατεταμένης αποδέσμευσης φλουρμπιπροφαίνης για ενδοϋαλοειδική χρήση
Authors: Μπλαζάκη Στυλιανή 
Published: September 2021

Τα μη στεοειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) αποτελούν αναστολείς του ενζύμου της κυκλοοξυγενάσης (COX) παρεμβαίνοντας στον καταρράκτη της φλεγμονής και εμποδίζοντας τη μετατροπή του αραχιδονικού οξέος σε προσταγλανδίνες με συνέπεια τη μείωση αυτών και κατ’ επέκταση της εκδήλωσης της φλεγμονής. Τα ΜΣΑΦ χρησιμοποιούνται στην Οφθαλμολογία κυρίως με τη μορφή ενσταλλάξεων στον κερατοειδή για τον περιορισμό της φλεγμονής του προσθίου ημιμορίου του οφθλαμού. Η χρήση τους στο οπίσθιο ημιμόριο είναι περιορισμένη λόγω της ταχείας αποβολής τους από τους οφθαλμικούς ιστούς και της ανάγκης για επαναλαμβανόμενες- καθημερινές ενδοφθάλμιες εγχύσεις.Η ενδοϋαλοειδική χορήγηση φαρμάκων παρουσιάζει υψηλό ενδιαφέρον για βελτίωση της θεραπείας φλεγμονωδών ασθενειών του οπισθίου τμήματος του οφθαλμού ή διαφόρων νευροεκφυλιστικών νόσων. Επιτυγχάνει υψηλά επίπεδα φαρμάκων στο υαλοειδές, αποφεύγοντας ταυτόχρονα παρενέργειες που συνδέονται με συστηματική χορήγηση. Εν τούτοις, πολλά φάρμακα απομακρύνονται ταχέως από τα οφθαλμικά υγρά και για την εξασφάλιση ικανοποιητικής θεραπείας απαιτείται συχνή επανάληψη χορήγησης, αυξάνοντας τον κίνδυνο ενδοφθαλμίτιδας, καταρράκτη ή αποκόλλησης του αμφιβληστροειδούς. Επιπρόσθετα, ορισμένα φάρμακα όταν χορηγούνται σε άμεσα διαθέσιμες θεραπευτικές συγκεντρώσεις, προκαλούν τοπική τοξικότητα, παρενέργειες και πιθανότητα βλάβης του αμφιβληστροειδούς. Οι νανοσωματιδιακές συνθέσεις προσελκύουν ολοένα το ενδιαφέρον για την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Η εφαρμογή των λιποσωμικών και πολυμερικών νανομεταφορέων έχουν πολλά πλεονεκτήματα ως συστήματα βραδείας αποδέσμευσης φαρμάκων και στόχευσης για οφθαλμική χρήση. Έχει αποδειχτεί ότι βελτιώνουν την θεραπεία, μειώνοντας σημαντικά την τοξικότητα και αυξάνοντας τον χρόνο παραμονής φαρμάκων στον οφθαλμό. Διαθέτουν καλό προφίλ τοξικότητας/βιοσυμβατότητας καθώς και επαρκή ικανότητα φόρτωσης φαρμάκων.Κύριος στόχος της ερευνητικής μελέτης είναι η προκλινική τεκμηρίωση συστημάτων βραδείας αποδέσμευσης φλουρμπιπροφαίνης σε πειραματόζωα. Τα συστήματα μελετήθηκαν ως προς τη φαρμακοκινητική συμπεριφορά τους εντός του οφθαλμού, ως προς την αποτελεσματικότητά τους σε μοντέλο ενδοφθάλμιας φλεγμονής καθώς και ως προς την τοξικότητά τους μέσω ηλεκτροφυσιολογίας και μελέτη ιστολογίας. Τα πειραματόζωα που χρησιμοποιήθηκαν ήταν κόνικλοι με χρωστική. Μελετήθηκε αρχικά η βιοδιαθεσιμότητα, η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια του διαλύματος φλουρμπιπροφαίνης (ΦΛ). Κατόπιν μελετήθηκαν προκλινικά τα εξής συστήματα βραδείας αποδέσμευσης, που είχαν αναπτυχθεί και μελετηθεί in vitro στο Πανεπιστήμιο Πάτρας στο εργαστήριο Φαρμακευτικής Τεχνολογίας; λιποσώματα, υδρογέλη, λιποσωμική υδρογέλη, και λιποσωμική πλατφόρμα με ενσωμάτωση του φαρμάκου ενδιαφέροντος (ΦΛ). Το σύστημα της λιποσωμικής υδρογέλης ΦΛ καθώς και η λιποσωμική πλατφόρμα ΦΛ είχαν την καλύτερη απόδοση ως προς τη βιοδιαθεσιμότητα της ΦΛ στον οφθαλμό. Η βιοδιαθεσιμότητα του φαρμάκου αυξήθηκε 2.2 και 1.9 φορές για το σύστημα της λιποσωμικής πλατφόρμας και της λιποσωμικής υδρογέλης αντίστοιχα. Μετρήσιμες ποσότητες ΦΛ παρατηρήθηκαν έως και 72 ώρες μετά την έγχυση. Στο μοντέλο φλεγμονής η λιποσωμική πλατφόρμα μείωσε αποτελεσματικά τη φλεγμονή σε παρόμοια επίπεδα με τη δεξαμεθαζόνη. Όσον αφορά τη μελέτη τοξικότητας δεν ανευρέθησαν ιδιαίτερα ευρήματα κατά τον ηλεκτροφυσιολογικό έλεγχο. Ωστόσο, για τη λιποσωμική πλατφόρμα διαπιστώθηκε δοσοεξαρτώμενη τοξικότητα όσον αφορά την ιστολογική ανάλυση.