Μελέτη των πεπτιδίων της οικογένειας του παράγοντα απελευθέρωσης της κορτικοτροπίνης και των υποδοχέων τους στο ουροποιογεννητικό σύστημα
Authors: Μαυρίδης Χαράλαμπος 
Published: January 2024

Ο παράγοντας απελευθέρωσης της κορτικοτροπίνης (Corticotropin-Releasing Factor, CRF), είναι ένα πεπτίδιο 41 αμινοξέων που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της ομοιόστασης. Η οικογένεια του CRF αποτελείται από πεπτίδια παρόμοια με τον CRF, συγκαταλεγόμενων των oυροκορτινών (Urocortins, UCNs). Ο CRF και οι UCNs (UCN1, UCN2 και UCN3) ασκούν τις δράσεις τους σε κύτταρα-στόχους μέσω ενεργοποίησης των υποδοχέων του CRF (Corticotropin-Releasing Factor Receptors, CRFRs) τύπου 1 (CRFR1) και τύπου 2 (CRFR2). Οι CRFRs ανήκουν στην οικογένεια των υποδοχέων που συζευγνύονται με τις G-πρωτεΐνες (G protein-coupled receptor family). Τα πεπτίδια της οικογένειας του CRF και οι υποδοχείς τους εκφράζονται τόσο στο κεντρικό νευρικό σύστημα όσο και στην περιφέρεια. Στην περιφέρεια εκφράζονται σε διάφορα συστήματα, όπως το αναπνευστικό, το γαστρεντερικό, το καρδιαγγειακό, το αναπαραγωγικό και το ουροποιογεννητικό. Ωστόσο, πολύ λίγα είναι γνωστά για το ρόλο του στο ουρογεννητικό σύστημα και ιδιαίτερα στην ουροδόχο κύστη. Ο CRF, η UCNI και οι CRFRs έχουν εντοπιστεί σε ουροδόχες κύστεις πειραματόζωων, διαδραματίζοντας πιθανό ρόλο στη φλεγμονή. Πρόσφατα, μια μελέτη έδειξε για πρώτη φορά την παρουσία των CRFR1 και CRFR2 πεπτιδίων στην ανθρώπινη ουροδόχο κύστη χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται τι συμβαίνει με την έκφραση της UCN1. Η έκφραση των πεπτιδίων της οικογένειας του CRF και των υποδοχέων τους έχει επίσης συσχετιστεί με καρκίνους διαφόρων συστημάτων στον άνθρωπο, μεταξύ των οποίων το ουροποιογεννητικό. Συγκεκριμένα, η έκφραση των πεπτιδίων αυτών, έχει μελετηθεί στον καρκίνο του προστάτη και του νεφρού θέτοντας νέες βάσεις για τον πιθανό ρόλο τους. Η συγκεκριμένη ερευνητική εργασία εστίασε στη μελέτη έκφρασης των αγγελιοφόρων RNAs (mRNAs) της οικογένειας του CRF και των υποδοχέων τους σε φυσιολογικό (μη καρκινικό) και καρκινικό ουροθηλιακό ιστό ουροδόχου κύστης, στον άνθρωπο. Ο πρωταρχικός στόχος της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της έκφρασης του mRNA των μελών της οικογένειας του CRF σε καρκίνο της ουροδόχου κύστης. Ο δευτερεύων στόχος ήταν να αναλυθούν οι διαφορές της γονιδιακής έκφρασης ανάμεσα στους καρκινικούς ουροθηλιακούς ιστούς και τους φυσιολογικούς. Ο τριτεύων στόχος ήταν να διερευνηθούν οι διαφορές της έκφρασης ανάμεσα στους φυσιολογικούς και τους εν δυνάμει παθολογικούς ουροθηλιακούς ιστούς. Από το 2018 έως το 2021, 43 ασθενείς χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες. Η ομάδα Α περιλάμβανε τους υγιείς, η ομάδα Β περιλάμβανε ασθενείς με καρκίνο της ουροδόχου κύστης και η ομάδα Γ περιλάμβανε ασθενείς με ιστορικό καρκίνου από τους οποίους ελήφθησαν δείγματα από τον φυσιολογικό βλεννογόνο. Η ανίχνευση του mRNA της οικογένειας του CRF πραγματοποιήθηκε με τη χρήση ποσοτικής αλυσιδωτής αντίδρασης της πολυμεράσης (qPCR). Το mRNA των τριών ουροκορτινών, του CRF και των δύο υποδοχέων εκφράστηκε κατά κύριο λόγο και στις τρεις ομάδες ασθενών. Η στατιστική ανάλυση με τη χρήση του τεστ Kruskal-Wallis έδειξε ότι η UCN1 υποεκφραζόταν στους ασθενείς με καρκίνο της ουροδόχου κύστης και σε εκείνους με εν δυνάμει παθολογικό – καρκινικό ουροθήλιο, σε σύγκριση με την ομάδα των υγιών. Επιπλέον φάνηκε πως η UCN3 υποεκφραζόταν στην Γ ομάδα σε σχέση με τις ομάδες Α και Β. Τα παρόντα πειράματα έδειξαν ότι το mRNA της οικογένειας των γονιδίων του CRF ενισχύθηκε σε φυσιολογικούς και καρκινικούς ιστούς της ουροδόχου κύστης. Η υπορρύθμιση του γονιδίου της UCN1 αλλά και της UCN3 μπορεί να σχετίζεται με τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης με κάποιον μηχανισμό που μένει να διευκρινιστεί. Το ερευνητικό πεδίο σε σχέση με το σύστημα του CRF ανοίγει ως προς την πιθανή συμβολή του στην πρόγνωση, τη διάγνωση ή τη θεραπεία του ουροθηλιακών κακοηθειών.