Λογιστικές πολιτικές και χειραγώγηση κερδών υπό το πρίσμα των IAS-IFRS στην περίπτωση των επιχειρήσεων υπό διαδικασία εξαγοράς
Authors: Λεοντίδης Χρήστος 
Published: June 2023

Η παρούσα διατριβή έχει σκοπό να διερευνήσει τις στρατηγικές διαχείρισης κερδών που υιοθετούν επιχειρήσεις που βρίσκονται υπό συνθήκες εξαγοράς. Επιπλέον, αποδίδεται ειδική βαρύτητα στα σημεία των Δ.Λ.Π-Δ.Π.Χ.Α. (IAS-IFRS) που επιτρέπουν στις διοικήσεις να ασκούν την κρίση τους στη διαδικασία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Ουσιαστικά εκτιμάται το επίπεδο διαχείρισης κερδών κατά την χρήση που προηγείται της ανακοίνωσής μιας εξαγοράς και στη συνέχεια διερευνάται αν το επίπεδο διαχείρισης κερδών επηρεάζει τον χρόνο ολοκλήρωσης των συναλλαγών και την πιθανότητα αποτυχίας ολοκλήρωσης τους. Η διατριβή επικεντρώνεται σε μεθόδους διαχείρισης κερδών μέσω δεδουλευμένων και μέσω πραγματικών δραστηριοτήτων. Επίσης, εξετάζει κατά πόσο η συσχέτιση της ποιότητας της λογιστικής πληροφόρησης με την εξέλιξη και έκβαση μιας εξαγοράς επηρεάζεται από το βαθμό ασύμμετρης πληροφόρησής που προέρχεται από τα χαρακτηριστικά των εξαγορών. Το δείγμα της διατριβής αποτελείται από 1273 εισηγμένες ευρωπαϊκές εταιρείες-στόχους που δραστηριοποιούνται σε εμπορικούς και βιομηχανικούς κλάδους. Από την μελέτη των IAS-IFRS υποδεικνύεται ότι τα λογιστικά πρότυπα εμπεριέχουν σημεία που επιτρέπουν την διαχείριση κερδών, τα οποία σχετίζονται με την ευελιξία που παρέχεται από την επιμέτρηση περιουσιακών στοιχείων στην εύλογη αξία, την αναγνώριση εξόδων απομείωσης, τον σχηματισμό προβλέψεων, τις μεθόδους αποσβέσεων, την κεφαλαιοποίηση εξόδων, τον χρόνο αναγνώρισης εσόδων και την κατάταξη των χρηματοοικονομικών μέσων. Τα αποτελέσματα του εμπειρικού μέρους έδειξαν ότι οι επιχειρήσεις-στόχοι που συμμετέχουν σε εξαγορές με μετρητά παρουσιάζουν ασυνήθιστα υψηλό επίπεδο διαχείρισης κερδών μέσω δεδουλευμένων με σκοπό την μείωση των κερδών. Αντιθέτως, σε περιπτώσεις ανταλλαγής μετοχών παρατηρείται η χρήση λογιστικών πολιτικών για αύξηση κερδών. Τα αποτελέσματα δεν παρουσιάζουν συστηματική διαχείριση κερδών μέσω παρεμβάσεων στις πραγματικές δραστηριότητες. Επίσης, υπάρχουν ενδείξεις ότι η ποιότητα της λογιστικής πληροφόρησης είναι χαμηλότερη σε περιπτώσεις υψηλής ασύμμετρης πληροφόρησης. Τα ευρήματα υποδεικνύουν θετική συσχέτιση του χρόνου ολοκλήρωσης εξαγορών με το επιπέδου διαχείρισης κερδών μέσω δεδουλευμένων και μέσω παρεμβάσεων στο κόστος παραγωγής και στα έσοδα. Επιπλέον, παρατηρήθηκε ότι σε επιχειρήσεις που τελικά δεν εξαγοράστηκαν παρουσιάζεται υψηλότερο επίπεδο διαχείρισης κερδών, σε σχέση με αυτές που τελικά εξαγοράστηκαν. Τα αποτελέσματα έδειξαν ισχυρή θετική συσχέτιση μεταξύ του επιπέδου διαχείρισης κερδών και της πιθανότητας αποτυχίας ολοκλήρωσής εξαγορών ή συγχωνεύσεων, ανεξαρτήτως της μεθόδου χειραγώγησης που ακολουθείται. Σε ότι αφορά το επίπεδο ασύμμετρης πληροφόρησης παρατηρήθηκε ότι δεν επηρεάζει την σχέση της ποιότητας της λογιστικής πληροφόρησής με την εξέλιξη και έκβαση των εξαγορών. Συμπερασματικά, τα ευρήματα της διατριβής υποδεικνύουν ότι η χαμηλή ποιότητα λογιστικής πληροφόρησης γίνεται αντιληπτή από τις εξαγοράστριες εταιρείες, οι οποίες είτε απαιτούν περισσότερο χρόνο για ελέγχους και επαναδιαπραγματεύσεις, είτε αποσύρονται από την συμφωνία. Επιπλέον, οι λιγότερο ανιχνεύσιμες μέθοδοι αλλά και το επίπεδο ασύμμετρης πληροφόρησης φαίνεται να μην μετριάζουν το φαινόμενο.