Η αξιολόγηση της επίδρασης των αναστολέων του συμμεταφορέα γλυκόζης-νατρίου τύπου 2 στην αορτική σκληρία και τη λειτουργία της δεξιάς κοιλίας σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
Authors: Πατουλιάς Δημήτριος 
Published: April 2022

ΣΚΟΠΟΣ: Ο σκοπός της παρούσας προοπτικής μελέτης ήταν να αξιολογηθεί η επίδραση των SGLT-2 αναστολέων σε ασθενείς με ΣΔ2 στην περιπατητική αρτηριακή σκληρία και στη λειτουργικότητα της δεξιάς κοιλίας. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: Η μελέτη διενεργήθηκε από τον Αύγουστο του 2019 έως τον Αύγουστο του 2021, στο Διαβητολογικό Κέντρο της Β’ Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής ΑΠΘ, στο ΓΝΘ «Ιπποκράτειο». Στρατολογήθηκαν 46 ενήλικες ασθενείς με ΣΔ2 και σταθερή αντιδιαβητική και αντιυπερτασική θεραπεία επί εξάμηνο, οι οποίοι συμμετείχαν στη μελέτη εκτίμησης της περιπατητικής αρτηριακής σκληρίας. Σε 20 από αυτούς διενεργήθηκε υπερηχοκαρδιογραφική μελέτη προς αξιολόγηση της επίδρασης των SGLLT-2 αναστολέων στη λειτουργικότητα της δεξιάς κοιλίας. Οι ασθενείς ενημερώθηκαν επαρκώς για το ερευνητικό πρωτόκολλο και τις εξετάσεις στις οποίες επρόκειτο να υποβληθούν, και συμμετείχαν κατόπιν ενυπόγραφης συγκατάθεσης. Ακολούθως, τους χορηγήθηκε εμπαγλιφλοζίνη ή νταπαγλιφλοζίνη, σύμφωνα με την κρίση του θεράποντος ιατρού. Οι ασθενείς αξιολογήθηκαν εκ νέου στο τέλος της μελέτης. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Αναφορικά με τη μελέτη εκτίμησης της περιπατητικής αρτηριακής σκληρίας, συμμετείχαν 46 ασθενείς με ΣΔ2, με μέση ηλικία 62,89 ± 8,53 ετών και μέση διάρκεια ΣΔ2 9,72 ± 6,37 ετών. Η μέση διάρκεια θεραπείας έφθασε τους 9,98 ± 3,27 μήνες. Τριάντα ασθενείς έλαβαν νταπαγλιφλοζίνη, ενώ 16 ασθενείς έλαβαν εμπαγλιφλοζίνη. Η θεραπεία με SGLT-2 αναστολείς δεν επέφερε σημαντική μεταβολή στην 24ωρη PWV (p = 0,65), την ημερήσια PWV (p = 0,7), καθώς και τη νυκτερινή PWV (p = 0,32). Δε σημειώθηκε αξιόλογη διαφορά των αποτελεσμάτων με βάση το είδος του χορηγούμενου SGLT-2 αναστολέα, το ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου ή την προηγούμενη θεραπεία με κατηγορίες φαρμάκων που ελαττώνουν την PWV. Άλλες παράμετροι εκτίμησης της περιπατητικής αρτηριακής σκληρίας, όπως ο κεντρικός αυξητικός δείκτης και η κεντρική πίεση παλμού, επίσης δεν μεταβλήθηκαν σημαντικά με τη θεραπεία με SGLT-2 αναστολείς, παρά το γεγονός ότι σημειώθηκε αριθμητική μείωση των αξιολογούμενων μεταβλητών. Όσον αφορά στην υπερηχοκαρδιογραφική ανάλυση, συμμετείχαν 20 ασθενείς με ΣΔ2, μέση ηλικία 62,8 ± 7,87 έτη και μέση διάρκεια του ΣΔ2 ήταν 8,7 ± 6,12 έτη. Η διάρκεια θεραπείας και η επαναξιολόγηση πραγματοποιήθηκε μετά από 9,35 ± 3,4 μήνες. Δεκατρείς ασθενείς έλαβαν νταπαγλιφλοζίνη, ενώ 7 ασθενείς έλαβαν εμπαγλιφλοζίνη. Συνολικά, η θεραπεία με SGLT-2 αναστολείς επέφερε σημαντική βελτίωση στη συστολική λειτουργία της δεξιάς κοιλίας, καθώς σημειώθηκε σημαντική αύξηση του TAPSE από 2,01 ± 0,23 σε 2,12 ± 0,15 εκατοστά (p = 0,022). Το αποτέλεσμα απέβη σημαντικό για ασθενείς με ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου, αλλά όχι για εκείνους χωρίς ανάλογο ιστορικό. Η διαστολική λειτουργία της δεξιάς κοιλίας, καθώς και οι διαστάσεις αυτής, δεν επηρεάστηκαν σημαντικά με τη θεραπεία.Αναφορικά με τα λοιπά αποτελέσματα, σημειώθηκε στατιστικά σημαντική αύξηση της αιμοσφαιρίνης και του αιματοκρίτη, καθώς και σημαντική αύξηση της HDL-χοληστερόλης με τη θεραπεία με SGLT-2 αναστολείς. Δεν σημειώθηκε παρόλα αυτά σημαντική διαφορά σε λοιπές παραμέτρους, όπως η 24-ωρη αρτηριακή πίεση, καθώς και η αρτηριακή πίεση ιατρείου, ενώ δε σημειώθηκε σημαντική μεταβολή στις λοιπές παραμέτρους του λιπιδαιμικού προφίλ, στην 24-ωρη αποβολή λευκώματος στα ούρα, στα επίπεδα ουρικού οξέος και C-αντιδρώσας πρωτεΐνης ορού. Δεν σημειώθηκαν σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η παρούσα μελέτη δεν ανέδειξε σημαντική επίδραση τόσο της εμπαγλιφλοζίνης όσο και της νταπαγλιφλοζίνης σε παραμέτρους εκτίμησης της περιπατητικής αρτηριακής σκληρίας σε ασθενείς με ΣΔ2 και καρδιαγγειακές συννοσηρότητες ή πολλαπλούς παράγοντες κινδύνου μετά από μακρά περίοδο χορήγησης. Συνεπώς, τα ευρήματα της παρούσας μελέτες δεν υποστηρίζουν την άποψη πως η καρδιο-προστασία που παρατηρείται με τους SGLT-2 αναστολείς οφείλεται εν μέρει στη βελτίωση της αρτηριακής σκληρίας. Επιπρόσθετα, ακόμα και στις μελέτες που καταδείχτηκε στατιστικά σημαντικό αποτέλεσμα, το εύρημα ήταν πολύ μικρό, ώστε να έχει ουσιαστική κλινική αξία και σημασία. Από την άλλη πλευρά, παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική, ευνοϊκή επίδραση στη συστολική λειτουργία της δεξιάς κοιλίας, όπως αυτή εκτιμάται με το δείκτη TAPSE, εύρημα το οποίο χρήζει επιβεβαίωσης σε μεγαλύτερες μελέτες, είναι όμως αξιοσημείωτο και ιδιαίτερου ενδιαφέροντος. Η κλινική σημασία του ευρήματος αυτού απομένει να αποσαφηνισθεί σε μελλοντικές μελέτες.