bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Determinants of satisfaction with life among cadet football players
Authors: Ivanović Miroljub , Ivanović Uglješa
Published: January 2025

The aim of this empirical research was to examine the contribution of the predictors physical activity, physical self-description, and health status in explaining the satisfaction with life in adolescent football players. The average age of participants was 15.62±1.19 years of age. The sample included (N = 163) cadets from Valjevo football clubs. The following measuring instruments were used: The International Physical Activity Questionnaire-Short Form (IPAQ-S), The Physical Self-Description Questionnaire-Short Form (PSDQ-S), and The short form-36 Health Survey (SF-36), and Satisfaction with life Scale (SWLC). The Cronbach's Alpha was used to examine the internal consistency of the measuring instruments, and it has confirmed their reliability, which means that these questionnaires and scales can be used on Serbian population for future research. The regression results obtained in the first step revealed a statistically significant correlation between the independent variable self-description and the criterion satisfaction with life, with 8% of the variance (b = 0.20, p ≤ 0.01). It means that the participants who more positively perceive physical self-description are more satisfied with their life. In addition, in the second step of the regression equation, the predictor physical functioning (b = 0.21, p ≤ 0.01), with the positive direction of 14% of the variability, predicts the dependent variable satisfaction with life. It means that the young athletes who perceive their physical functioning as more prominent are more satisfied with life. This transversal study offers discussion on theoretical and potentially practical implications of the findings on the relations of determinants of physical activity, physical self-description, and health status in predicting the construct satisfaction with life among cadet football players.
Intra-Community VAT Fraud: Is It Really a 50 Billion Euro Problem?
Authors: Hel-van Dijk L. van der , Griffioen M.
Published: January 2025

In this article, the authors investigate whether intra-Community VAT fraud remains a EUR 50 billion problem in the European Union today. The authors argue that the methods used for estimating the intra-Community VAT fraud gap are flawed and seem structurally too high, and that the intra-Community VAT fraud gap should show a decline, rather than the constant EUR 50-60 billion it is often assumed to be. In the meantime, these “fixed” figures still drive policy changes. In recent years, the European Commission and the Member States have indeed implemented several measures to fight intra-Community VAT fraud. However, not all measures specifically target intra-Community VAT fraud. The authors argue that some new VAT measures lack substantiation and advocate for deeper analysis of the potential impact of specific measures on specific groups of taxable persons in order to better justify new VAT policies.
Trump and the Folklore of Capitalism
Authors: Scheuerman William E.
Published: January 2025

How can we make sense of the return of Donald Trump, who again convinced enough US voters of his populist bonafides? Populist authoritarianism has made inroads around the world. Only Trump’s version, however, probably brings together so much wealth and power, with super-rich business executives now at the helm.

Here I tap a brilliant but neglected book, The Folklore of Capitalism (1937), by the legal scholar and New Deal trustbuster, Thurman Arnold (1891-1961), to understand this remarkable development. Folklore of Capitalism helps explain Trump’s wide appeal, despite the electorate’s disagreements with many of his policy preferences.
Long-Term Outcomes in Patients Undergoing Thoracic Endovascular Aortic Repair. Single Center Experience
Authors: Dokollari Aleksander , Sicouri Serge , Rodriguez Roberto , Meisner Robert , Hirsch Henry , DiGiovanni Vincent , Uribe Alexander , El-Diasty Mohammad , Bacchi Beatrice , Cabrucci Francesco , Hassanabad Ali Fatehi , Gelsomino Sandro , Mandoli Giulia Elena , Cameli Matteo , Bonacchi Massimo , Ramlawi Basel
Published: January 2025

Background: To analyze long-term outcomes in patients undergoing thoracic endovascular aortic repair (TEVAR). Methods: All consecutive 97 patients undergoing TEVAR between September 2014 and September 2022 were included in the study. The primary outcome was the long-term incidence of overall death and major adverse cardiovascular and cerebrovascular events (MACCE). Results: Mean age was 70.4 years, and 22 (23.2%) had cerebrovascular disease (CBVD). 49 (51.6%) patients had prior cardiac surgery intervention and 8 (8.5%) had prior aortic valve replacement. Twenty-eight patients (28.8%) presented with aortic dissection, 60 (61.8%) had aortic aneurysm, 4 (4.1%) had intramural hematoma, and 5 (5.1%) had other presentations. An emergent procedure was performed in 6 (6.2%) patients, an urgent procedure in 37 (38.1%) patients and 54 (55.7%) patients had an elective procedure. Intraoperatively, 78.3% had percutaneous TEVAR, 5.1% had ministernotomy TEVAR, while 10.3% had concomitant full sternotomy TEVAR repair. Hospital mortality occurred in 7 patients (7.2%). At 8-year follow-up, 76% were alive, 25.8% had MACCE, 21.6% were diagnosed with endoleaks (13 patients type II and 2 patients type 1) and 10.3% underwent repeat intervention. Conclusions: This single-center study found that patients undergoing TEVAR had good short- and long-term survival and MACCE. Despite almost half of the patients undergoing an urgent/emergent procedure, the clinical outcomes were favorable for TEVAR.
Neurologic Complications Rate Following Aortic Manipulation after Off-Pump Coronary Artery Bypass Grafting: A Meta-Analysis
Authors: Li Liang , Yang Jian , Li Rui , Li Guangxin , Wang Xiaojun , Feng Shuning , Guo Haiping
Published: January 2025

Background: Neurologic complications after coronary artery bypass grafting continue to be among the most devastating complications. The goal of coronary artery bypass grafting, which is performed utilizing off-pump techniques on a beating heart, was to reduce this risk. The purpose of the study was to assess the neurologic complications rate following aortic manipulation after off-pump coronary artery bypass grafting. Methods: Dichotomous random or fixed effect models generated the odds ratio (OR) and mean difference (MD) with 95% confidence intervals (CIs) based on the study of the meta-analysis data. 28 papers, with a total of 823,972 patients, were available between 2002 and 2021 and were comprised in this meta-analysis. Results: Aortic manipulation was much less likely to cause a stroke in people with off-pump coronary artery bypass grafting (OR, 0.58; 95% CI, 0.44–0.77; p < 0.001) than non-aortic manipulation. However, no significant difference was found between aortic manipulation and non-aortic manipulation in all-cause mortality (OR, 0.84; 95% CI, 0.69–1.02, p = 0.08), acute renal failure (OR, 0.86; 95% CI, 0.69–1.08, p = 0.20), atrial fibrillation (OR, 0.67; 95% CI, 0.21–2.15, p = 0.50), myocardial infarction (OR, 0.75; 95% CI, 0.56–1.01, p = 0.06), respiratory complications (OR, 0.64; 95% CI, 0.40–1.03, p = 0.07), reoperation for bleeding (OR, 0.89; 95% CI, 0.57–1.38, p = 0.59), and mediastinitis (OR, 0.77; 95% CI, 0.46–1.28, p = 0.31) in subjects with off-pump coronary artery bypass grafting. Conclusions: The present evaluation showed that using aortic manipulation resulted in a significantly lower rate of stroke occurence; however, no significant difference was found in all-cause mortality, acute renal failure, atrial fibrillation, myocardial infarction, respiratory complications, reoperation for bleeding, and mediastinitis compared to non-aortic manipulation in subjects with off-pump coronary artery bypass grafting. However, given that some comparisons comprised a small number of studies, attention ought to be given to their values.
Prognostic Value of Preoperative Ascending Aortic Diameter on Postoperative Acute Kidney Injury in Adult Cardiac Surgery
Authors: Dou Dou , Liu Qiao , Bie Dongyun , An Ran , Yuan Su , Jia Yuan , Yan Fuxia
Published: January 2025

Background: Ascending aortic diameter (AAD) is commonly measured during ultrasound examinations in cardiac surgery patients and is critical for assessing their prognosis. AAD affects renal perfusion. However, the impact of AAD on the incidence of postoperative acute kidney injury (AKI) in cardiac surgery patients remains unclear. This study aims to explore the prognostic value of AAD for postoperative AKI in adult cardiac patients. Methods: This retrospective study included patients aged ≥18 years who underwent cardiovascular surgeries from April to July 2023 at Fuwai Hospital, China. Patients were categorized into two groups: the AKI group and the non-AKI group. Preoperative cardiac ultrasound values were collected the day before surgery. The primary endpoint was the incidence of AKI. Univariable and multivariable logistic regression analyses were conducted to identify independent risk factors for postoperative AKI. The receiver operating characteristic curve was utilized to evaluate model performance. The effectiveness of including AAD in the model was also assessed. Results: The study comprised 442 patients. Both univariable and multivariable analyses indicated that AAD is an independent predictor of postoperative AKI in both on-pump and off-pump cardiac patients (p < 0.05). To control for the confounding factor of cardiopulmonary bypass (CPB) time, a subgroup analysis was conducted, which showed that including AAD improved the area under the curve (AUC) from 0.67 to 0.72 (p < 0.05) in on-pump patients. Conclusion: AAD is a significant prognostic factor for postoperative AKI in adult cardiac surgery. Its prognostic value is particularly pronounced in on-pump patients. Patients with an enlarged AAD are at a higher risk of developing AKI and experiencing adverse outcomes.
Multiple Mean Comparison for Clusters of Gene Expression Data through the t-SNE Plot and PCA Dimension Reduction
Authors: Cao Yiwen , Liang Jiajuan
Published: January 2025

This paper introduces a novel methodology for multiple mean comparison of clusters identified in gene expression data through the t-distributed Stochastic Neighbor Embedding (t-SNE) plot, which is a powerful dimensionality re- duction technique for visualizing high-dimensional gene expression data. Our approach integrates the t-SNE visualization with rigorous statistical testing to validate the differences between identified clusters, bridging the gap between exploratory and confirmatory data analysis. We applied our methodology to two real-world gene expression datasets for which the t-SNE plots provided clear separation of clusters corresponding to different expression levels. Our findings underscore the value of combining the t-SNE visualization with multiple mean comparison in gene expression analysis. This integrated approach enhances the interpretability of complex data and provides a robust statistical framework for validating observed patterns. While the classical MANOVA method can be applied to the same multiple mean comparison, it requires a larger total sample size than the data dimension and mostly relies on an asymptotic null distribution. The proposed approach in this paper has broad applicability in the case of high dimension with small sample sizes and an exact null distribution of the test statistic.
Objective: Propose a two-step approach to analysis of gene expression data.
Gene expression data usually possess a complicated nonlinear structure that cannot be visualized under simple linear dimension reduction like the principal component analysis (PCA) method. We propose to employ the existing t-SNE approach to dimension reduction first so that clusters among data can be clearly visualized and then multiple mean comparison methods can be further employed to carry out statistical inference. We propose the PCA-type projected exact F-test for multiple mean comparison among the clusters. It is superior to the classical MANOVA method in the case of high dimension and relatively large number of clusters.
Results: Based on a simple Monte Carlo study on a comparison between the projected F-test and the classical MANOVA Wilks’ Lambda-test and an illustration of two real datasets, we show that the projected F-test has better empirical power performance than the classical Wilks’ Lambda-test. After applying the t-SNE plot to real gene expression data, one can visualize the clear cluster structure. The projected F-test further enhances the interpretability of the t-SNE plot, validating the significant differences among the visualized clusters.
Conclusion: Our findings suggest that the combination of the t-SNE visualization and multiple mean comparison through the PCA-projected exact F-test is a valuable tool for gene expression analysis. It not only enhances the interpretability of high-dimensional data but also provides a rigorous statistical framework for validating the observed patterns.
The concept of trust in Enrique Dussel’s philosophical method “analéctica”
Authors: Ichinose Kasumi
Published: January 2025

En este artículo, se investiga el método filosófico de Enrique Dussel en su teoría de la liberación llamado “analéctica”. Este método ha suscitado controversia en cuanto a su validez teórica, y uno de los puntos centrales de aquélla es sobre cómo interpretar el concepto de confianza. Este artículo se centra en el concepto de confianza, y reconsidera algunos de los estudios previos más conocidos sobre la analéctica. Entre ellos, la interpretación de Michael Barber y su contraargumento frente a las principales críticas son destacados. Se concluye que las interpretaciones del concepto de confianza en los estudios previos no corresponden al texto de Dussel. Además, se proponen una nueva interpretación junto con los problemas estructurales de la analéctica de Dussel.
Feminidad como fuerza productiva: Kluge y la teoría crítica
Authors: Heide Schlüpmann  , Santamaría Moncada Manuela , Rodríguez Sánchez Esteban
Published: January 2025

Cuando Alexander Kluge introdujo el concepto de "fuerza productiva femenina" en los debates del movimiento de mujeres a mediados de la década de 1970, lo hizo como parte de una discusión de larga data sobre la "esfera pública" (Öffentlichkeit). El tema de la esfera pública había sido una de las principales preocupaciones de la izquierda en la República Federal —desde las protestas contra la energía nuclear (Ostermarschierer) de los años 50 y 60 hasta el movimiento estudiantil. Cualesquiera hayan sido sus causas particulares, estos movimientos invocaban la tradición ilustrada de las democracias occidentales a las que la República Federal pretendía haberse unido. Como "oposición extraparlamentaria", la izquierda pretendía promover el proceso democrático — el “proceso de maduración” del pueblo alemán— en contraste con el control que el pasado nacionalsocialista seguía ejerciendo sobre las instituciones políticas, jurídicas, sociales y culturales. El influyente estudio de Jürgen Habermas, La transformación estructural de la esfera pública, personificó este interés crítico por la tradición liberal de la esfera pública.
ხალხური მედიცინის ისტორიიდან აჭარაში
Authors: ბაგრატიონი ანა
Published: January 2025

ნაშრომი ეხება აჭარაში ხალხური მედიცინის ისტორიის წარ­მო­ჩენასა და მის მნიშვნელობას ზოგადად ხალხური მედიცინის შესწავლის საქმეში. წერილობითი წყაროების, ეთნოლოგიური მონაცემების, სამეცნიერო ლიტერა­ტუ­რის ანალიზისა და პრაქტიკული კვლევების საფუძველზე შესწავლილია ქართუ­ლი ტრადიციული სამედიცინო ყოფის ცალკეული საკითხი, განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილებულია აჭარაში გავრცელებულ დაავადებებსა და მკურ­ნალობის მეთოდებზე, წარმოდგენილია საგვარეულოები, რომლებიც ამ საქმით იყვნენ დაკავებულები და აგრეთვე, გაანალიზებულია მაგიის მნიშვნელობა ხალ­ხურ მედიცინაში. კვ`ლევის პრაქტიკული ნაწილი ეხება დღევანდელ აჭარაში შე­მონახული მკურნალობის მეთოდების ანალიზსა და მნიშვნელობას.
კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ ტრადიციული სამედიცინო ცოდნა და მკურნალობის მეთოდები აჭარაში უძველესი დროიდან იღებს სათავეს და გააჩ­ნია თავისი განვითარების ეტაპები, მისი ისტორია იწყება წარმართული პერიო­დიდან და დღემდე მოდის, სწორედ ამის გამო მას არამატერიალური კულტუ­რული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
საველე მუშაობის საფუძველზე, მივედით იმ დასკვნამდე, რომ ხალხური მკურნალობის მეთოდები დღემდე არის შემორჩენილი რეგიონში, თუმცა ის მრავალფეროვანი სამკურნალო საშუალებები, რომლებსაც ტრადიციულად იყე­ნებდ­ნენ, მივიწყებულია და მხოლოდ ერთეულებთანაა შემონახული.
ხალხური მედიცინის საფუძვლიანი შესწავლა და მისი მიღწევების გამოყე­ნება უაღრესად მნიშვნელოვანია, რადგან ის ერის მდიდარი ისტორიული წარ­სულისა და კულტურის ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილია.
استفادۀ ریموت سنسنگ در تحقیقات جغرافیایی
Authors: یوسفی محمد کاظم
Published: January 2025

تخنیک ریموت‎سنسنگ به عنوان یک وسیلۀ  مؤثر برای بررسی منظم، تجزیه و تحلیل و مدیریت بهتر منابع طبیعی نظارت بر صحرایی شدن، سیل، خشک‌سالی و تغییر شکل زمین ظاهر شده است. این تغییرات در پروسه‌های فزیکی و اشکال زمینی حاصل، معمولاً توسط تصاویر ماهواره‌ای مستند می‌گردد. با بررسی تاریخی و ریشه‌یابی در نحوۀ زندگی اجتماعی بشر دریافت می‎شود که بشر از نسل به نسل دیگر زندگی خود را از طریق کار و فعالیت بالای سطح زمین یعنی زراعت و مال‎داری گذرانیده است.  به‌عبارت دیگر؛ انسان و طبیعت دو عامل وابسته به یک‌دیگر هستند. به این ترتیب تخنیک و تکنالوژی جدید فاصله را بین انسان و طبیعت بسیارکوتاه نموده و زمینۀ فعالیت را بیشتر مساعد نموده است. بناءً استفاده ریموت‎سنسنگ در مکان‎های مختلف جغرافیایی فعالیت‌های انسان را سرعت داده و در بعضی جاها محدود می‌نماید که این گسترش و محدودیت فعالیت‌ها توسط تکنالوژی جدید خوب‌تر مشاهده می‌گردد.
چگونگی تولید، کاربرد و مؤثریت واکسین های دی ان ای در پیشگیری بیماری ها
Authors: حکیم حکیم الله
Published: January 2025

وقوع بیماری‌ها به‌عنوان یک چالش‌عمده فراراه صنعت مال‎داری و صحت عامه قرار دارد. در طول تاریخ، واکسیناسیون به‌عنوان مؤفق‌ترین راه‌کار برای کنترل و جلوگیری بیماری‌ها و تأمین صحت‌ حیوانی و انسانی کاربرد داشته است. در هر صورت، مؤثریت واکسین‌ها نیازمند مرور دوام‌دار بوده و بررسی مصؤونیت آن‎ها نیز موضوع بسیار مهم را تشکیل می‌دهد. در حال حاضر، پیشرفت‌های صورت گرفته در زمینۀ بیوتکنالوژی همراه با تکنیک‌های جدیدی که در زمینه‌ی بیولوژی‌مالیکولی به‌وجود آمده، زمینه را برای تولید واکسین‌های جدید از جمله واکسین‌های دی‌ان‌ای (DNA Vaccine) که هم مصؤون اند و هم از مؤثریت بهتر برخوردار اند، فراهم ساخته است. هدف از این مقاله را مروری پیشرفت‌های صورت گرفته در زمینه‌ی چگونگی تولید واکسین‌های دی‌ان‌ای، کاربرد، اهمیت و مؤثریت آن‎ها در پیش‌گیری بیماری‌های مختلف عفونی و غیرعفونی تشکیل می‌دهد.
مطالعه کثافت باندهای انرژی هسته های غنی از پروتون و غنی از نوترون
Authors: میرزایی دا وود
Published: January 2025

کثافت باندهای انرژی هسته­ای یکی از ویژگی­های مختصِ هر هسته می­باشد که اهمیت و کاربرد آن، طیف وسیعی از حوزه­ها از اخترفیزیک تا طب هسته­ای را شامل می­شود. با توجه به این‌که تلاش­های تجربی و تئوری بسیار کمی برای مطالعه بر روی هسته­های دور از خط پایداری صورت گرفته است، بررسی کثافت  باندهای  انرژی این هسته­ها از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. هم‌چنین از آن‌جایی که کثافت باندهای هسته­ای یک ورودی تعیین‌کننده در کدهای تعامل  هسته­ای می­باشد، بررسی روش­های معتبر برای محاسبۀ این کمیت ضروری است. در این تحقیق روش توزیع طیفی دقیق برای تعیین کثافت باندهای انرژی دو هستۀ جادویی غنی از نوترون و غنی از پروتون با عدد کتله­ی یک‌سان مطالعه شد.
بررسی عوارض ناشی از افلاتوکسین ها در انسان و حیوانات
Authors: احمدی سیدعارف
Published: January 2025

افلاتوكسین‎ها سموم قارچی استند كه بیماری افلاتوكسیكوزیس را در حیوان‎های اهلی و انسان ایجاد می‎نمایند و از عوامل ایجادكنندۀ سرطان‎زا می‎باشند، طوری‎كه از اثر میتابولیزم در كبد حیوانB1 از مشتقات هایدروكسیلیت شده افلاتوكسین1M تولید و خرابی‎های مادرزادی و سرطان‎زا را به‌وجود می‎آورند و از همین مجرا وارد شیر می‎شود. این مطالعه مروری سیستماتیك از مطالعه‎های نشر شده در مراكز مختلف تحقیقاتی و آموزشی است که در اکثر كشورهای جهان مطالعه گردیده و در موارد آلودگی مواد غذایی به افلاتوکسین‎ها با منشأ حیوانی، انسان‎ها و تأثیرات سوء آن‎ها با استفاده از روش‎های مختلف شبکه‎ها و بانك مقاله‎ها گزارش شده و به بحث گرفته شده است. یافته‎ها و بررسی‎ها نشان‌دهندۀ آلود‌گی افلا توکسین100 درصد شیرهای مصرفی است، ولی در گوشت و سایر فرآورده‎ها با منشأ حیوانی مصرفی میزان در حد جزئی افلاتوكسینB1 می‎باشد.
بررسی فیزیولوژی اعضای حسی حشرات
Authors: عرفان محمدعارف
Published: January 2025

تمام حشرات دارای اعضای حسی هستند که به آن‎ها امکان دیدن، بویدن، چشیدن، شنیدن و لمس محیط خود را می‌دهند. از آن‌جا که این همان پنج حسی است که ما انسان‎ها تجربه می‌کنیم، به این اساس حشرات می‌بینند، می‌شنوند، می‌بویند و غیره. اما شواهد تجربی نشان‌داده است که توانایی‌های حسی حشرات بسیار متفاوت از انسان‎ها و سایرحیوانات فقاریه می‌باشد. تمام اعضای حسی به‌عنوان مبدل عمل می‌کنند، انرژی نوری، انرژی کیمیاوی یا انرژی میخانیکی محیط را به انرژی الکتریکی رشته‌های عصبی در نورون‌های حسی تبدیل می‌کنند. سیگنال‌های ایجاد ‌شده توسط گیرنده‌های حسی حشرات به مغز یا طناب عصبی-‌شکمی می‌رود. جای‌که عکس‌العمل‌های رفتاری مناسب را تحریک می‌کنند. تمام گیرنده‌های حسی از اکتودرم جنینی منشاء گرفته و جزء لاینفک اسکلیت خارجی حشرات می‌باشند. نظر به وظایف‌شان می‌توان آن‎ها را در یکی از سه‌گروه قرار داد: گیرنده‌های میخانیکی، گیرنده‌های کیمیاوی و  گیرنده‌های نوری.
د زعفران د پیاز د وزن او کرلو واټن اغیزی د ګلانو پر حاصل او د پاڼو پر شمیر باندی
Authors: ظاهریان گل احمد , سعید مسعود , ظاهریان روح الله
Published: January 2025

دا څیړنه د لمړی، دوم او دریم تریتمنت  په هر دری تکرارونو کی چه د کرلو د کورم وزن ئی ۲-۶ گرامه  وو  تر ټولو لږ حاصل ئی یعنی د ۶،۳۵-۲۵،۴  گرامه تولید کړی دی.  د څیړنی څلورم ، پنځم او شپږم تریتمینونه په هر دری تکرارونو کی چه د کورم وزن ئی ۷-۱۰ گرامه وه  د زعفران حاصل په منځنی توگه یعنی د ۲۷۳،۰۲-۳۲۳،۸ گرامه ته رسیدلی دی.  د څیړنی اوم، اتم او نوم  تریتمینونه په هر دری تکرارونو کی چه د کورم وزن ئی۱۱-۱۳  گرامه وه  د زعفران حاصل ئی ډیر وه  یعنی ۳۹۳،۶۵- ۵۰۷،۹۴ گرامه ته رسیدلی دی. په منځنی توگه دوم تریتمنت تر ټولو لږ(۱۲،۷) او اووم تریتمنت ترټولو ډیر (۴۸۰،۴۲۳۳) گرامه زعفران ئی تولید کړی دی.
بررسی و مطالعه ی آبهای سطحی حوزه ی آبگیر دریای پغمان
Authors: رحمتزی اسدالله
Published: January 2025

دریای پغمان از لحاظ موقعیت جغرافیایی برای شهر کابل منبع  اصلی تغذیه‌ی آب‌های سطحي و زیرزمیني می‌باشد که آب آن برای مقاصد مختلف مورد استفاده قرار می‌ګرد؛ بناءً مطالعه‌ی آب‌های سطحی این دریا از اهمیت زیاد برخوردار می‌باشد. حوزه‌ی آب‌گیر دریای پغمان از لحاظ توپوگرافی، در ساحه‌ی کم، میلان بیشتر دارند که باعث افزایش تغییرات در رژیم حرارتي، بارنده‌گی و رژیم جریان آب شده است. هدف از اجرای این تحقیق، بررسی رژیم آب‌های سطحی حوزه‌ی آب‌گیر دریای پغمان در دورهً زمانی مشخص می‌باشد که با استفاده از روش‌های احصاییوی و هایدرولوژیکی با درنظر داشت ارقام موجود ستیشن‌های پل سوخته و قلعه ملک اجرا ګردیده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که نورم و حجم جریان دریای پغمان در دوره مورد نظر، نسبت با سال‌های قبلی بیشتر شده و نظر به تقسیمات جریان بین سا‌ها، بشترین جریان آن در فصل بهار متمرګز می‌باشد. مقدار جریان‌های اعظمی این دریا طی سال‌های آخر نسبت به سال‌های قبل کاهش نموده.
فایبراسکوپی در مشاهده مستقیم بخشهای داخلی بدن
Authors: سدید رویا
Published: January 2025

تخنیک‌ فایبر نوری درتشخیص امراض درطبابت هم‌چنان درروش‌های طبی استعمال میگردد.اندوسکوپ فایبرنوری استعمال می شود تااورگانهای داخلی راجهت تشخیص مرض بازرسی نماید. چون داخل بدن انسان مانند یک اطاق تاریکی است که نوری درآن وجودندارد تا اعضای داخلی بدن راقابل رویت بسازددو مشکل اساسی درانجام این کار وجود داشت یکی اینکه وسایل انعطاف‌پذیری وجود نداشت که ازطریق گلو ویا بینی داخل بدن انسان شودودوم اینکه ازهر نوع منبع نوری که استفاده میکردند درداخل بدن حرارت تولید میکردباعث عوارض جانبی زیادی دربدن مریض می شد اما باکشف فایبرنوری خوشبختانه توانستند این دو مشکل را که برای دیدن بخش‌های داخلی بدن استفاده بسیار به ساده گی حل نمایند چون از یک طرف کیبل فایبر نوری بسیار انعطاف‌پذیر ومریض می تواند بسیار به خوبی داخل شدن فایبرنوری را از طریق گلو وبینی تحمل کندواز طرف دیگرنوری که درفایبر نوری به حیث منبع استفاده می شود. هیچ گونه عوارض جانبی ندارد. ساخت فایبرنوری یک نسل جدیدی ازاندسکوپی رامعرفی کرد. اندوسکوپی عبارت از یک مجموعه ازفایبر‌های نوری استند که برای دیدن بخش‌های داخلی بدن استفاده می شود.
بررسی میزان آلودهگی میکروبی آب های نوشیدنی در شهر كابل
Authors: احمدی سیدعارف
Published: January 2025

کیفیت آب آشامیدنی نقش مهمی در عفونت و بیماری‌های انسانی دارد. آب مهم‌ترین عامل بقاء برای بسیاری از ارگانیزم‌ها است. آلوده‌گی ‌آب‌های آشامیدنی به مواد مختلف آلوده‌کننده و هم‌چنان میکروب‌های بیماری‌زا‌یک چالش عمده به شمار می‌رود.‌یکی از این بیماری‌زا‌ها ایشریشیا کولای است که سبب بیماری‌های مختلف شده می‌تواند. در این تحقیق برای دریافت میزان آلوده‌گی آب‌های آشامیدنی شهر کابل به تعداد 120 نمونه از منابع مختلف آب آشامیدنی شهر کابل از تاریخ 1.2.2016- 2.3.2017 جمع‌آوری شده و در لابراتوار‌های تشخیص امراض حیوانی مورد مطالعه قرار داده شدند. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهند که از میان نمونه‌های گرفته شده 75 نمونه به باکتری‌های مختلف به شمول کولی فورم‌ها (44 نمونه)، استرپتوکوک (9 نمونه)، پسودوموناز (10 نمونه)، آیروموناز‌هایدروفیلا (3 نمونه)، سیتروباکتر و (1 نمونه ) آلوده بودند. تجرید عوامل میکروبی از آب‌های آشامیدنی مایه‌ی نگرانی می‌باشد.
مروری بر میزان آلوده کی افلاتوکسینM1درشیر خام
Authors: محمدی زهرا
Published: January 2025

آلوده‌گی میکروبی یکی از عامل‌‌های عمده‌ی فاسد شدن مواد غذایی در ج‌هان سوم شمرده می‌شود که از یکی از این آلوده‌گی‌‌های میکروبی آلوده‌گی قارچی را می‌توان نام برد زیرا قارج‌‌ها آلوده کننده‌‌های مهم فراورده‌‌های شیری بوده که باعث ایجاد تغییرات مهم در محصولات لبنی از قبیل: تغییرات در طعم، بوی و ضیاع اقتصادی می‌شود. افلاتوکسین‌‌ها می‌تابولیت‌‌های ثانویه قارچ‌‌ها بوده که انواع اسپرژیلوس فالووس و اسپرژیلوس پارازیتیکوس به عنوان خطرناک‌ترین مایکوتوکسین‌‌های شناخته شده در انسان و حیوان هستند. بیش از حدود ۲۰ نوع افلاتوکسین‌‌ها شناخته شده که ۴نوع AFB1، AFB2، AFG1، AFG2، AFM1 وAFM2 اصلی‌ترین نقش بیماری‌زایی آن شکل سرطان‌زایی آن می‌باشد.
کنترل هم زمانی عملیات در دیتابیس های تقسیم شده
Authors: سحاب زویا
Published: January 2025

سیستم‌های دیتابیس در جوامع مدرن نقش عمده داشته که در ادارات مختلف مثل بانک‌ها، شفاخانه‌ها، شرکت‌های هوایی، و یا هم جستجو از انترنت که در اصل به یک نوعی از طریق اشخاص یا توسط کمپیوتر و پروگرام‌های آن از دیتابیس‌ها استفاده صورت می‌گیرد. پیشرفت تکنالوژی مستلزم به وجود آمدن دیتابیس‌های بزرگ گردیده که می‌توانند انواع مختلف معلومات را ذخیره نمایند. برای اداره‌ی این معلومات، انواع جدید سیستم‌های دیتابیس مانند دیتابیس‌های تقسیم شده معرفی گردیده است. مسـٔله‌ی که با این پیشرفت به میان میاید، کنترول هم‌زمانی عملیات در این دیتابیس‌ها می‌باشد. در این تحقیق ابتدا سیستم‌های تقسیم شده دیتابیس شرح گردیده و بعداً الگوریتم‌های که برای حل این مشکل استفاده می‌گردد مورد بحث قرار گرفته است. بعد از مقایسه به این نتیجه میرسیم که خواص ACID برای کنترول ترانزکشن‌ها مهم بوده و در این نوع دیتابیس‌ها باید برقرار باشد.
نقش اینتر فیرون ها در عمل کرد سیستم معافیتی
Authors: علی زاده محمدنعیم
Published: January 2025

اینترفیرون­ها خانواده­ای از سیتوکین­های اندوکراین و پاراکراین استند که توسط حجرات میزبان در پاسخ به عوامل بیماری‌زا به ویژه ویروس­ها  و باکتریا ترشح می‌گردند. اینترفیرون­ها در حقیقت خط اول دفاعی عضویت را در برابر عفونت‌های ویروسی تشکیل می‌دهند. انترفیرون‌ها مجموعه‌ی از پروتین‌های ‌کوچکی هستند که‌ نظر به ساختار جنیتیکی، نحوه‌ی فعالیت، ساختمان و موجودیت آخذه‌های شان در سطح حجره به سه تایپ I، II و III تقسیم‌بندی شده اند. در زمان عفونت­های ویروسی مقدار انترفیرون‌ها در عضویت به شدت افزایش می­یابد که این عمل نشان‌دهنده‌ی نقش مهم آن­ها در کنترول عفونت­های ویروسی می‌باشد. افزون برفعالیت ضدویروسی، اینترفیرون­ها بر فعالیت سیستم معافیتی تأثیر گذاشته و رشد تومور‌ها را نیز مهار می‌کنند. در این مقاله نویسنده تلاش نموده تا ابعاد مختلف فعالیت انترفیرون‌ها را در سیستم معافیتی همراه با خواص، ساختار، انواع و چگونگی عمل‌کرد آن‌ها در جریان عفونت‌های ویروسی مورد بحث و بررسی قرار دهد.
په افغانستان کی د خوږولی د تولید مایکرو سایتونه
Authors: ظاهریان گل احمد
Published: January 2025

خوږولی (شیرین بویه) یو مهم طبی بوټی دی. د خوږولی وده آسانه لاکن لمر او ښه زهکښی خاورو ته ډیره اړه لری. خوږولی د ټاټوبی د خواص په اساس په وچ او بی ارزښتو سیمو کی شتون لری. په افغانستان کی په طبی ډول وده کوی. خوږولی په ټوله نړی کی مصرفیږی، لاکن د لویدیځ هیوادونو مارکیټونه عمده واردونکی دی. د خوږولی پوډر په خوږولو، پخلیو، آیس کریم، چښونکو او داسی نورو کی استعمالیږی. خوږولی د ختیځ سهیلی اروپا او لویدیځ اسیا  تر ایران پوری، په آزادو سیمو کی چی اورښت لری وده کوی. افغانستان د خوږولو د نیلیو د صادراتو یوه مهم هیواد دی. د منطقی هیوادونه لکه پاکستان او هند په دودیز ډول د خوږولو او نورو طبیعی بوټو چی په افغانستان کی شتون لری، ډیر مهم مارکیت بلل کیږی. افغانستان په عمومی ډول د خوږولی نیلی صادروی چی بیه ئی ټیټ  دی او نور هیوادونو وروسته له لږ پراسس څخه په لوړه بیه پلوری.
طریقه های تعیین نوعیت گوشت حیوانات جهت شناسایی تقلب
Authors: سخا محمد ظاهر
Published: January 2025

انسان همواره گوشت حیوانات را من‌حیث منبع غذایی خود مورد استفاده قرار داده است و انرژی مورد نیاز خود را از این طریق بدست می‌آورد. گوشت دارای ترکیبات ضروری چون امینواسید‌ها، شحمیات، ویتامین‌ها، منرال‌ها و دیگر اجزای مهم است، که در فعالیت بدن انسان نقش عمده دارد. انواع مختلف تقلبات در ساحات مختلف مواد غذایی همیشه در سطح جهان واقع می‌گردد که گوشت هم از این امر مستثنی نمی‌باشد. طریقه‌های مختلف برای شناسایی تقلبات گوشت وجود دارد که شامل معاینه فزیکی، کیمیایی، بیولوژیکی و مالیکولی میگردد. هر کدام دارای حساسیت و دقت منحصر بفرد خود میباشد. با مرور آثار مختلف چنین استنباط گردید که طریقه‌های بیولوژیکی و مالیکولی در شناسایی نوعیت گوشت از دقت و حساسیت بیشتر بر خوردار بوده و بیشتر PCR و ELISA مورد استفاده قرار می‌گیرند.
اهمیت اقتصادی کنه های حیوانی و نباتی
Authors: اوریاخیل قدرت الله
Published: January 2025

کنه‌ها از جمله حشرات نبوده و یکی از خصوصیات عمده‌ی شان داشتن ساختمان انبور یا الاشه‌مانند در دهن و ساختمان الاشه‌مانند در پاهای جلوی شان می‌باشد. کنه‌ها دارای دهن گزنده چشنده و سوراخ کننده بوده و فاقد الاشه می‌باشد. آنتن ندارند. دارای بدن فشرده بیضوی شکل است. سر سینه و شکم با هم چسپبده و از هم جدا نمی‌باشند. بدن شان از دو قسمت عمده‌ی قدامی (prosoma) و خلفی (opisthosoma) ساخته شده است و تعداد پاها در مرحله‌ی بلوغ هشت و در مراحل لاروایی و شفیروی شش عدد می‌باشد. کنه‌های حیوانی پرازیت‌های حیوانی اند.  کنه‌های  نباتی نسبت به کنه‌های حیوانی کوچک‌تر بوده، شکاری، پرازیت و لاش‌خور اند. بعضی شان پرازیت‌های حیوانی (zooparasitic) حشرات حیوانات فارمی، پرنده‌گان وحتی انسان‌ها اند. بعضی شان پرازیت‌های نباتی اند و خسارات زیادی را به نباتات و ذخایر زراعتی وارد می‌سازند. عده‌ی شان ناقلین میگروارگانیزم‌ها بوده ولی تعداد دیگر شان زندگی آزاد دارند.
مطالعه عملکرد مدل های الکتریکی و ریاضیکی ر سوب دهنده الکتروستاتیک در پاک سازی فزیکی آلودگی هوا
Authors: ابتکار سیدسرور
Published: January 2025

با توجه به مشکلات آلودگی هوا و اهمیت مسایل محیط زیست، کنترل شرایط و نحوه‌ی انتشار ذرات از اهمیت زیادی برخوردار است. مدل‌های الکتریکی و ریاضیکی رسوب‌دهنده‌های الکترواستاتیک در پاک‌سازی فزیکی ذرات، یکی از مهم‌ترین مورد در ین مطالعه می‌باشند و در بسیاری از صنایع مرتبط با ذرات منتشر شده مانند صنایع سمنت، صنایع پاک‌سازی ذرات از هوای خشک و مرطوب و صنایع متالورژی، مورد استفاده‌ی گسترده قرار می‌گیرند. در این مقاله باتوجه به مدل الکتریکی رسوب‌دهنده‌های الکترواستاتیک، از قوه‌ی الکترواستاتیکی، قانون کولمب، قانون استوک و قانون اورنفست به منظور روش پاک‌سازی فزیکی هوای آلوده استفاده می‌شوند. در ضمن، کارآیی حذف ذرات آلوده توسط رسوب‌دهنده‌های الکتریکی با استفاده از دینامیک حرکت مورد بررسی قرار می‌گیرد. درین این مورد مدل‌های الکتریکی، جریان ذرات و ساحه‌ی الکتریکی که به منظور خلق ذرات چارج‌دار در سیستم الکتریکی رسوب‌دهنده اعمال می‌شود، مورد مطالعه قرار خواهتد گرفت.
مروری به بررسی التهاب پستان در کیفیت و ترکیبات شیر
Authors: احمدی سیدعارف
Published: January 2025

شیر یکی از مهم‌ترین، کامل‌ترین و ضروری‌ترین غذاهای طبیعی انسان است و به صورت انواع محصولات لبنی در سنین مختلف مورد استفاده می‌گیرد، از عوارض مهم عدم مصرف شیر و فرآورده‌های آن عوارض متعدد نزد انسان‌ها دیده می‌شود. باتوجه به این خصوصات شیر و فرآورده‌های با ارزش آن، اندازهگیری ترکیبات موجود در آن برای تولید کنندهگان صنایع تولیدی و کنترل شیر و فرآورده‌های آن مهم تلقی می‌گردد. در کشور ما نیز کیفیت شیر تأثیر مستقیمی‌بر فرآورده‌های شیر و کیفیت محصولات لبنی دارد. پس ایجاب می‌نماید تا شیر و فرآورده آن از هرگونه آلوده‌گی و تغییر در خواص فزیکی- کیمیایی آن چون پروتیین، لکتوز، چربی و مواد کل جامد آن روی کیفیت آن تأثیر می‌گذارد، عاری باشد. از جمله شاخص‌هایی که آلوده بودن شیر و کیفیت آن‌را متضرر می‌سازد، موجودیت حجرات سوماتیک وتغییر در ترکیبات آن می‌باشد. در این مقاله در مورد التهاب پستان و تأثیر ات آن بالای کیفیت شیر بحث شده است.
تولید تخم بذری تصدیق شده ی رشقه
Authors: آژیر گل محمد
Published: January 2025

بین تولید رشقه برای علوفه و تولید رشقه برای تخم تفاوت‌های زیاد وجود دارد ولی دو تفاوت عمده‌ی آن آب و تراکم نباتات می‌باشد. ضرورت رشقه به آب برای تولید تخم تقریباً برابر با نصف یا کم‌تر از نصف ضرورت رشقه به آب برای تولید علوفه است. برای تولید علوفه‌ی رشقه مقدار ۱۶- ۱۸کیلوگرام تخم در  فی هکتار و برای تولید تخم رشقه مقدار 12– 15 کیلوگرام تخم در  فی هکتار به صورت قطاری کشت می‌شود. رشقه‌ی که برای تولید تخم کشت می‌شود به اقلیم خشک ضرورت دارد. خاک حاصل‌خیز واضحاً نقش مثبت دارد ولی رشقه در  خاک‌های متنوع کشت شده می‌تواند. تولید تخم رشقه بدون موجودیت زنبورها تقریباً غیر ممکن است. اکثریت تولیدکنندگان تخم رشقه در  ساحات تولید تخم رشقه از زنبورها استفاده می‌نمایند.
بررسی نقش میلاتونین در فعالیت های فزیولوژیک نباتات
Authors: ایوبی رابعه
Published: January 2025

میلاتونین که به نام هورمون تاریکی و سرکادین نیز یاد می‌شود، یکی از هورمون‌های شناخته شده‌ی حیوانی بوده و برای بار نخست در سال ۱۹۹۵ در نباتات کشف گردید. اما نقش آن در نباتات تا حال به‌طور گسترده مورد تحقیق و بررسی قرار نگرفته است. بر اساس نتایج تحقیقات انجام شده روی چندین species نباتی، موجودیت میلاتونین در قسمت‌های مختلف نباتات چون برگ‌ها، ساقه‌ها، ریشه‌ها، میوه‌ها و تخم‌ها به اثبات رسیده است. مشابهت ساختمانی میلاتونین با مرکبات مهم حیاتی از قبیل تریپتوفان، سیروتونین، اندول استیک اسید و موجودیت یک مسیر مشترک بایوسنتتیک میان میلاتونین واکسین، اندول استیک اسید، بیان‌گر اهمیت این اندول امین بایوجنیک به عنوان یک ماده‌ی تنظیم‌کننده فعالیت‌های حیاتی نباتات می‌باشد. علاوه بر سایر نقش‌های پیشنهاد شده، میلاتونین به صورت خاص در فزیولوژی نمو و تولید مثل نباتات از اهمیت ویژه‌ی برخوردار است.
پایداری غیر ارشمیدسی هایرز-اولام معادلات دیفرانسیل خطی غیرمتجانس مرتبه ی دوم
Authors: ستوری محمدخالد
Published: January 2025

اولین‌بار در سال ۱۹۳۳،آبلوزا پایداری هایرز-اولام معادلات دیفرانسیل خطی را بررسی نمود، پس از آن مقالات بسیاری در این زمینه منتشر گردیده است که تعدادی از آن‌ها را می‌توان در مراجع (۱۹،۶) ملاحظه نمود. در این مقاله می‌خواهیم پایداری معادله‌ی دیفرانسیل خطی را در فضای نورم‌دار غیر ارشمیدسی بررسی کنیم. فرض کنیم  فضای نورم‌دار غیر ارشمیدسی اعداد حقیقی باشد. معادله دیفرانسیل خطی نا متجانس مرتبه دوم با ضرایب غیر ثابت  را در نظر می‌گیریم که در آن توابع داده شده  متمادی هستند. در این مقاله پایداری هایرز-اولام این معادله در فضای نورم‌دار غیر ارشمیدسی اعداد حقیقی ثابت می‌کنیم.
کا ربرد تکنالوژی در کیمیا
Authors: پوپلزی ریحـانه , نائیر محمدمصطفی
Published: January 2025

امروزه با دراختیارداشتن تکنالوژی‌های  مختلف و پیشرفته، امکان برقراری سریع ارتباط و تبادل سریع اطلاعات بیش از پیش میسر گردیده است. افراد در هر کجا می‌توانند آخرین اطلاعات مورد نیاز خود را در هر زمینه‌ی دریافت کنند. اما بدون شک، بیشترین تأثیر تکنالوژی بر محیط‌های علمی- تحصیلی  بوده است. در این راستا استفاده از فن‌آوری علمی به حیث مکمل، تقویت‌کننده و حمایت‌کننده‌ی تحصیلات سنتی در حل مسایل درسی اعم از طراحی، اجرا و ارزش‌یابی و در نهایت دست‌یابی به اهداف علمی با کیفیت به شدت در حال گسترش است. علم کیمیا نیز از سایر علوم مستثنی نه‌بوده و تکنالوژی نقش مهمی در تسهیل عملیه‌ی یاددهی و یادگیری در حیطه‌ی از علم را خواهد داشت: در این مقاله نقش و کاربرد تکنالوژی در تحصیل علوم به خصوص علم کیمیا مورد بررسی قرار گرفته و ضمن بیان خوبی‌های استفاده از تکنالوژی معلوماتی در آموزش این علم به معرفی بعضی سیستم‌ها و استفاده آن‌ها در عملیه‌های آموزش پرداخته شود.
دریافت میزان آلوده‌گی ماست‌های محلی به استافیلوکوکوس دربازارهای شهر کابل
Authors: احمدی سیدعارف
Published: January 2025

ماست از جمله محصولات لبنی است که به دلیل دارا بودن ترکیبات مغذی، محیطی مناسبی برای فعالیت انواع مایکروارگانیزم‌ها می‌باشد که در صورت عدم رعایت حفظ‌الصحه در مراحل تولید، نگهداری و عرضه می‌تواند باعث بروز مسمومیت در بین مصرف‌کننده‌گان گردد. در تحقیق انجام‌یافته نمونه‌های مورد مطالعه (ماست) به‌صورت تصادفی از نواحی مختلف شهر کابل جمع‌آوری و در شرایط استریل به لابراتوار تشخیصی و تحقیقی دارالامان انتقال گردید و برای دریافت میزان آلوده‌گی ماست‌های محلی به استافیلوکوکوس از روش کشت خطی و محیط‌های کشت(Baird and MAcConkey agar) استفاده شده و به همین ترتیب بعد از کشت با دریافت کالونی‌های مشکوک رنگ‌آمیزی و متعاقباً تست بیوشیمیکی (کتالیز) انجام شد، در نتیجه از مجموع ۲۰ نمونه  ۴نمونه (۲۰ درصد) مثبت شناسایی شد. نتایج این بررسی نمایان‌گر وضعیت نامطلوب ماست‌های محلی از نظر آلوده‌گی باکتریایی می‌باشد که زنگ خطری برای مصرف‌کننده‌گان بوده زیرا به طور جدی صحت و سلامتی آن‌ها را تهدید می‌کند.
مطالعه اقوام بومی مایا در قاره‌ی امریکا
Authors: نوری سیما
Published: January 2025

پیدایش مایاهای باستان به ۲۰۰۰ قبل از میلاد باز می‌گردد. مایاها در مکسیکوی جنوبی امروزه زندگی می‌کردند. مایاها معمولاً شهرهای شان را در دل جنگل‌های بارانی می‌ساختند. قوم مایا اولین سیستم نوشتاری را در قرن سوم پیش از میلاد در امریکا ابداع کردند. زبان نوشتاری‌شان شامل ۸۰۰ حرف بود. مایاها ریاضیات را تا اندازه‌ی از اقوام اولمک فراگرفته بودند. آن‌ها احتمالاً نخستین قومی در جهان بودند که موفق به کشف عدد صفر شدند. محققین دلیل احتمالی سقوط تمدن مایاها را شامل فزونی جمعیت، بدی آب و هوا، جنگ، تغییر راه‌های تجارت و خشک‌سالی می‌دانند. هدف اصلی تحریر این مقاله معرفی بیشتر اقوام بومی امریکا  و آشنایی با تمدن‌های آن‌ها که قبل از ورود اروپائیان به آن سرزمین‌ها درخشیده بود، برای محصلین دیپارتمنت جغرافیه‌ی پوهنځی زمین‌شناسی، دیپارتمنت باستان‌شناسی پوهنځی علوم اجتماعی و سایر محصلان و همچنان سایر علاقمندان مطالعه آن نهایت جالب و ضروری خواهد بود.
نگاهی بر سایتوکین¬ها و نقش آن‌ها در التهاب
Authors: سنگری محمد
Published: January 2025

در جریان پروسه‌ی التهاب رویدادهای زیادی از جمله توسع کپیلری، تکثیر، تفکیک و جذب حجرات سیستم دفاعی به ساحه‌ی التهابی و غیره واقع می­شوند؛ اما چگونه؟ سایتوکین­­ها که شامل کیموکین­، انترفیرون­، انترلیوکین­، لمفوکین، تومور نکروزیس فکتور، فکتورهای تحریک‌کننده‌ی کالونی و غیره می­­باشند، در این پروسه­ها نقش کلیدی دارند. تغییرات­ که در جریان پروسه­ی التهابی در نسج ایجاد می­شود، توسط همین کتگوری مواد ایجاد و نهی می­گردند. سایتوکین­ها به گیرنده­های مشخص که بالای سطح حجرات اند، وصل می­شوند. سایتوکین­ها بر اساس میکانیزم عمل شان در سیستم دفاعی طبقه­بندی گردیده اند. سایتوکین­ها توسط انواع مختلف حجرات سیستم دفاعی و دیگر حجرات تولید می­شوند. به طور کلی، سایتوکین­های پروانفلامیتوری در ایجاد التهاب، توسع کپیلری­ها، افزایش قابلیت نفوذی، تکثیر، تفکیک و جذب حجرات سیستم دفاعی به ساحه‌ی آسیب دیده، رول دارد. برعکس، سایتوکین­های انتی­انفلامیتوری اکثریت موارد فوق را برای پیش‌گیری از ایجاد التهاب نهی می­نماید.
مطالعه‌ی ترکیب شحم در شیر گاو
Authors: رحیمی منیژه
Published: January 2025

لیپیدها مالیکول‌های عمده‌ی بیولوژیکی و شکل بسیار مهم ذخیره‌ی انرژی در بدن حیوانات می‌باشد. لیپیدها  به سه گروپ لیپیدهای ساده، لیپیدهای مغلق و فسفولیپیدها تقسیم می‌شوند. فراوان‌ترین شکل لیپیدها، ترای‌گلیسیریدها استند. غده‌ی پستان شیرده یکی از فعال‌ترین عضو ترکیب‌کننده‌ی ترای‌گلیسیرید در بدن می‌باشد. ترای‌گلیسریدها ترکیبات اصلی شیر گاو اند که درصد زیادی از کالوری آن برای رشد نوزادان و منبع اسید‌های چرب ضروری می‌باشد. لیپیدهای شیر مجموعه‌ی از ترشح قطرات ترای‌گلیسرید سایتوپلازمی که توسط یک فسفولیپید و پروتین‌ها احاطه شده به نام قطرات چربی سایتوپلازمی حاصل می‌شوند. CLD (Cytoplasmic lipid droplet) ها در شبکه‌ی اندوپلازمیک رتیکولم تولید می‌گردند. ادیپوفیلین، یک پروتین مرتبط با قطرات چربی که با مهار لیپولیز ترای‌گلیسیرید باعث تجمع CLD می‌شود، ادیپوفیلین‌ها پروتینی استند که به‌طور فراوان در غده‌ی پستان شیرده یافت می‌گردد و اندازه‌ی آن با تجمع CLD ها ارتباط نزدیک دارد.
د کابل سیند په حوزه کې د اوبو آرزونه
Authors: صافی عبدالغیاث
Published: January 2025

اوبه د ژوندیو موجوداتو د ژوند لپاره یوه ستره اړتیا او له شتون پرته یې ژوند کول امکان نه لری. له تیرو څو لسیزو راهیسې د کابل اوبیزې حوزې په سیندونو کې اوبه زیاتره کمې او کله ناکله د لویو سیلابونو بڼه غوره کوی،چې له آمله يې خلک،نباتي پوښښ او په ټولیزه توګه د ژوند چاپیریال له لویو ننګونو سره مخامخ کیږی. په تیرو څولسیزو کې د کابل په اوبیزه حوزه کې د نفوسو چټکی ودی، اقلیمي بدلونونو او د اوبو ناسم مدیریت د اوبو زیرمې له کمښت سره مخامخ کړی دی. دا لیکنه د کابل سیند په حوزه کې د اوبو جریان او  اقلیمي بدلونونو ارزونې ته ځانګړی شوې او د موضوع د روښانه کولو لپاره د اړونده سیندونو د اوبو جریان او اورښت څو کلن معلومات تر ارزونې لاندې نیول شوی دی اود لیکنې په پای کې رامنځته شویوزیانونو او د پریکړو لپاره د حل لارو په هکله معلومات وړاندی شوی دی.
په افغانستان کی د هنجوڼه (هنګ) د تولید څیړنه
Authors: ظاهریان گل احمد
Published: January 2025

هنجوڼه چی د بوټی د نیلیو څخه په لاس راځی، په ټوله نړۍ کې په توپیر ډولونو، د خوندور مسالې په توګه په پراخه کچه کارول کیږي. په دودیز ډول دا د توپیرو ناروغیو درملنې لپاره، لکه د ساه لنډي درملنه، بیهوښی، د معدې درد ورکول، ښه بوی درلودل، د کولمو د پارازیتونو مخنیوی، د ضعیف هضم مخنیوی او انفلونزا کارول کیږي. وروستۍ څیړنی د فارموکولوژی او بیولوژی په شمول دا هم ښودلې چې هنجوڼه ډیر فعالیتونه، لکه انټي اکسید ینټ، ویروس وژونکی، فنګس وژونکی، د سرطان کیمو پریونټیو، د سرطان ضد، انټی سپازمودیک، هایپوتینسو او مولیسیسیډل لري. دا بوټی په درملونو کی ډیراهمیت لري.
اهمیت و طرز استفاده‌ی منرال‌های کلی در صنعت
Authors: رسولی حفیظ الله
Published: January 2025

منرال‌های کلی در بخش‌های مختلف صنعتی دارای اهمیت خاصی بوده و در بازسازی پروسه‌های جیولوجیکی از آن نیز کارګرفته می‌شوند. طور عموم از منرال‌های کلی در تعبیر و تفسیر پروسه‌های جیولوجیکی حوزه‌های رسوبی استفاده به عمل آمده و در نتیجه مواد کلان‌دانه ذریعهی ذرات میده‌دانه خاک به هم‌دیګر ترمیم و وصل می‌کنند. طبقات مختلف خاکی، سبب ایجاد فازهای مختلف و دوران احجار در طبیعت می‌ګردد. زیادترین پروسه‌های عملیه دیاجنیز مربوط به موجودیت منرال‌های کلی در طبیعت می‌باشند. هم‌چنان در صنعت ساختن ظروف چینی، هنرنقاشی، ساختن کاغذ، سرامیک، این‌ها همه مربوط به منرال‌های کلی می‌باشند. به خاطر اعمار پروژه‌های مانند سرک‌ها، بندها، دیوارهای استنادی، میدان‌های هوایی و پرکاری زمین از مواد نرم خاکی، ضرورت به متراکم شدن و از بین بردن مسامات بین ذرات جامد خاک می‌باشند. وقتی‌که مقدار معین منرال‌های کلی مانند سمیکتایت در طبیعت با دیګر مواد ساختمانی مخلوط باشند، پس از رسیدن آب سبب انبساط و پس ازکاهش آب دوباره منقبض ګردیده و در نتیجه سبب تخریب ساختمان‌های مربوطه می‌شوند.
مروری بر روش‌های جدید در طبقه‌بندی نباتات
Authors: ویدی فریده شعیب
Published: January 2025

سیستماتیک، علم  طبقه‌بندی نباتات است که شامل شناسایی، نام‌گذاری و طبقه‌بندی نباتات می‌شود. مبنای کار سیستماتیک نباتی مقایسه‌ی انواع  و فامیل‌های نباتات و بررسی ارتباط میان آن‌ها است. هدف عمده‌ی آن ایجاد یک شیوه‌ی ساده برای طبقه‌بندی نباتات می‌باشد. شیوه‌های قبلی عمدتاً براساس مجموعه مشخصات ظاهری استوار بود. در ‌ جریان قرن 19 تلاش‌ها صورت گرفته تا نباتات  را براساس مشخصات طبیعی آن‌ها طبقه‌بندی نمایند. امروزه دانشمندان بدین باوراند که کارهای گذشته در طبقه‌بندی کاملاً مشاهداتی بوده و بهتر است که جهت رفع مشکلات در طبقه‌بندی نباتات شعبات دیگر بوتانی نیز در نظر گرفته شود. جهت ایجاد یک سیستم وسیع  در طبقه‌بندی دلایل  سایتولوژیکی، سایتوجنتیک، اناتومی، گرده‌شناسی، فزیولوژی، سنگ‌واره‌شناسی و بیوشیمی ‌باید به‌کار رود. درحال حاضر از بخش‌های مختلف دیگر مانند سایتولوژی، سایتوجنتیک و همچنان شیموتکسانومی، سیروم اتالیز و از میتود‌های کمپیوتر (طبقه‌بندی عددی) در طبقه‌بندی استفاده می‌شود.
اهمیت ثبت تاریخچه‌ی بیماری در تشخیص کلینیکی بیماری های حیوانی
Authors: توفیق محمدمنیر
Published: January 2025

تشخیص کلینیکی بیماری­های حیوانی در کلینیک­های حیوانی کاری دشوار و پیچیده‌ی است. با وجود پیشرفت‌های عمده در سطح تشخیصی بیماری­های انسانی و حیوانی، اخذ و ثبت دقیق تاریخچه هنوز هم جایگاه­ خویش را من‌حیث یک بخش عمده‌ در تشخیص بیماری­ها بازی می­کند. ثبت تاریخچه‌ی حیوان و پرسش سؤال از مالک حیوان در طب وترنری از اهمیت والای برخوردار است، زیرا حیوانات برعکس انسان­ها مشکلات خویش را بازگو کرده نمی­توانند و این داکتر وترنر است که خود باید با استفاده از روش­های مختلف بیماری­ حیوان را تشخیص و درمان کند. ثبت تاریخچه‌ی حیوان شامل می­شود بر مواردی چون: ثبت معلومات در باره‌ی غذا، آب، مکان نگهداری، درمان، واکسین­ها، بیماری­هایی که حیوان قبلاً به آن مبتلا شده است و غیرنارملی­هایی مشاهده شده از جانب مالک حیوان. در این مقاله‌ی مروری کوشش گردیده تا اهمیت تاریخچه در تشخیص بیماری­هایی حیوانی به شکل همه‌جانبه مورد بحث قرار گیرد.
اثرات ضد باکتریایی نانوذرات نقره بر باکتری‌های مقاوم
Authors: ضیائی احمدضیا
Published: January 2025

بررسی خواص ضدباکتریایی نانوذرات نقره در زمینه‌های مختلف طبی، صنایع نساجی، سرامیک‌های بهداشتی، تصفیه آب، رنگ، زراعت و کمپوزیت‌های پولی‌میری به منظور کاربردهای خانگی و صنعتی و انواع فلتر‌های آب مورد بررسی قرار گرفته اند. ظهور مجدد میکروب‌های  MDRتوسط مرکبات دوایی یا مقاومت‌های آنتی‌بیوتیکی به وجود می‌آید که عاملی برای بقا و تکثیر میکروب‌ها در محیط‌های سخت و دشوار می‌شود. بنابراین؛ جستجو، اصلاح و توسعه در مرکبات ضد میکروبی که پتانسیل ضد باکتریایی برعلیه باکتریا‌های MDR  (Multi-drug resistance)دارند، یک بخش مهم در اولویت هر تحقیق است. یکی از زمینه‌های کاربردی نانوبیوتکنالوژی استفاده از نانوذرات نقره به منظور راهکاری نوین در درمان عفونت‌های میکروبی است. از زمان باستان خواص میکروبی نقره شناخته شده است که در قالب مرکبات مختلفی برای درمان عفونت‌های باکتریایی استفاده می‌شوند.
په کابل ښار کې د سېلابونو پر وړاندې د عامه پوهاوی او خبرداری سیستم ارزونه
Authors: مشواڼی حیات الله , هاشمی سیدکاظم , سهاک کاوون
Published: January 2025

سېلاب یوه طبیعي پېښه ده چې د کابل ښار په ځینو ناحیو کې د کال په بېلابېلو موسمونو کې رامینځ ته کېږي او د مالي او ځاني تلفاتو او زیانونو لامل ګرځي.د دې څېړنې ستره موخه دا ده چې په کابل ښار کې د سېلابونو تر پېښېدو د مخه څه ډول چمتووالی ونیسو تر څو له سېلابونو بچ او په امان پاتې شو. په دې څېړنه کې د پوښتنپاڼو په ذریعه له ساحی څخه معلومات را ټول شوي سربیره  پردی د کتابونو او معتبرو ژورنالونو څخه ګټه اخستل شويده. ددی څیړنی موندنی دا ښایی چی په کابل ښار کی د سیلابونو خبرتیا اړوند د خلکو پوهاوی خورا کم دی. اړینه ده چی  په کابل ښار کې د سېلابونو تر را مینځه ته کیدو دمخه باید د خبرتیا سیستم شتون ولري دا به د سېلابونو په مدیریت او مخنیوي کې د پام وړ رول ولوبوي.
تنظیم عملکرد جین‌ها در تغیرات فزیولوژیکی گندم در شرایط خشک
Authors: دانشیار سیدقدیر
Published: January 2025

گندم Triticum aestivum) )که غذای اصلی 89 کشور به شمول افغانستان را تشکیل می‌دهد احتمال کاهش حاصلات آن در حدود %40 به دلیل شدت گرما و شرایط خشک در جهان وجود دارد. به اساس Office of Global Analysis گندم وارد شده به افغانستان از سال ۲۰۱۶ الی ۲۰۱۹ از ۲۷۰۰ تن به ۳۷۰۰ تن افزایش یافته که  تحقیقات در بخش گندم را نهایت ضروری می‌کند. تنش خشکی تأثیرات مخرب را در مراحل جوانه، ساقه، بوته‌زنی، گل‌دهی و تشکیل خوشه به وجود می‌آورد اما ریشه‌های دراز، لایه واکس و منفذهای ستوماتا )کنترول میزان  CO2در تعامل فتوسنتز( در خروج و نگهداری آب نقش مهم دارد. تنش محیطی ضرورت به (ATP) adenosine triphasphate را افزایش می‌دهد و انواع اکسیجین فعال (ROS)در شرایط خشکی تولید و منجر به آسیب نبات می‌شود. در گندم تعداد 309جین به‌شمول فکتورهای رونویسی WRKY transcription factors به‌شکل مثبت و فکتورهای ایتایلین مانع‌کننده‌های جین در عکس‌العمل به خشکی شناسایی شده است.
ارزیابی ظرفیت نفوذپذیری آب در خاک‌های قلعه زمان خان، شهرکابل
Authors: رسولی حفیظ الله , شمال شکیب
Published: January 2025

نفوذپذیری عبارت از داخل شدن آب و ظرفیت ذخیره‌ی آب در خاک و در نتیجه آب در پروفیل خاک نظر به نوعیت خاک به طور عمودی تا زمانی حرکت می‌نمایند که به کدام موانع روبرو نشود. این موضوع نشان می‌دهد که آب به‌صورت مؤقت در خاک ذخیره ګردیده و برای حیوانات و نباتات قابل استفاده می‌باشد. در این تحقیق سرعت آب خاک در منطقه‌ی قلعه زمان خان که به‌طور معمول براساس انچ در ساعت محاسبه ګردید، برای ارزیابی دقیق اندازه‌ګیری نفوذ آب خاک در یک ساحه، می‌توان زمان نفوذ از سطح پروفایل خاک به واحد زمان نیز محاسبه نمود. در حالت مشبوع بالای سطح خاک غشای باریک جلادار تشکیل می‌شود. دخول آب مربوط به سایز ذرات و ارتباط بین مسامات خاک در ساحه می‌باشند، به‌طور عموم نفوذپذیری آب در خاک بسیار بطی است. هر اندازه که زاویه‌ی میلان سطح خاک بزرګ‌تر و سرعت بارندگی شدید باشد، سبب جذب کم‌تر می‌شود. برای کشت مزرعه باید توان جذب مقدار کافی آب و ذخیره‌ی آن ‌را داشته باشد.
بررسی عکس‌العمل‌های متقابل بین ویروس‌ و میزبان در جریان یک پروسه‌ی عفونی
Authors: حکیم حکیم الله
Published: January 2025

ویروس‌ها همانند سایرعوامل بیماری‌زا پس از ورود شان به عضویت در محل دخول شان با سیستم دفاعی میزبان درگیر شده و در بسیاری حالات از بین برده می‌شوند. اما، در صورتی‌که ویروس‌ها بتوانند سیستم دفاعی میزبان‌ را شکست دهند، عفونت ایجاد می‌کنند. پس از آن عفونت با به میان آمدن ویریمی شکل سراسری را به‌خود‌گرفته و منجر به بروز علایم بیماری وحتی مرگ میزبان شده می‌تواند‌. اما از آن‌جایی‌که ویروس‌ها از جمله پارازیت‌های اجباری داخل حجره‌وی اند، آیا پس از ورود به داخل حجره‌ی میزبان به شکل آزادانه همانندسازی می‌کنند و در نهایت سبب مرگ آن می‌شوند؟ یا برعکس با فکتورهای دفاعی داخل حجره‌وی نیز مواجه می‌شوند. دراین مقاله نویسنده تلاش نموده تا عکس‌العمل‌های متقابل بین ویروس و حجره را که معمولاً درجریان یک پروسه‌ی عفونی رخ می‌دهد به بررسی بگیرد.
مرور مختصر بر اناتومی اعضای بویایی در حیوانات خانگی
Authors: ابدالی سیدشریف
Published: January 2025

حس بویایی برای ادامه حیات و جفت‌گیری در پستان‌داران ضروری پنداشته می‌شود. این حس حیوانات پستان‌دار را قادر می‌سازند تا با محیط اطراف خود ارتباط برقرار نمایند، مواد غذایی خود را جستجو نمایند، ازحیوانات شکارچی خود را محافظت نمایند و جفت خود را برای نسل‌گیری جستجو نمایند. برای حس مواد بوزا اعضای مخصوص در سیستم اعصاب مرکزی پستان‌داران اختصاص یافته به‌طور نمونه می‌توان از اپیتلیوم بویایی واقع شده در قسمت پشتی- عقبی خالی‌گاه بینی، عضو تیوبولار- جوره‌یی واقع شده در قاعده‌ی پرده‌ی بینی  بنام عضو و میرونازال، عضو میرسا و گرانبرگ گانگلیون نام برد. اعضای یادشده گیرنده‌های محیطی مواد بوزا بوده و معلومات گرفته شده را به قسمت‌های مختلف مغز منتقل می‌سازد. در این مقاله کوشش گردیده تا آخرین جزئیات در باره‌ی اناتومی اعضای بویایی در حیوانات خانگی ارایه گردد.