bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
The Effect of Social Media Marketing Activity on Consumer's Purchase Intention in Huitsportwear Products Mediated by Customer Trust
Authors: Widodo Teguh , Rizqullah Naufal Farras
Published: December 2023

The increasing number of social media users in Indonesia has made several companies in the textile industry use social media as a medium of communication, promotion and also provide information on a product, one of which is the Huitsportwear company. Huitsportwear does marketing through Instagram social media by creating information content about products with a total of 610 posts, but Huitsportwear experienced a decline in sales and received complaints from Instagram followers about information provided on Instagram social media that was considered less informative and trustworthy, causing followers to hesitate to make purchases on Huitsportwear products. This study aims to determine how much influence social media marketing and customer trust have on consumer purchase intentions in Huitsportwear products with customer trust as a mediation variable. In this study, the method used is a quantitative method with the purpose of research, which is casual. Data collection using non-probability sampling method with convenience sampling type as many as 400 follower respondents who have purchased Huitsportwear products. This study used questionnaire data collection techniques with ordinal scales and data analysis techniques using Partial Least Square Structural Equation Modeling (PLS-SEM) with the help of SmartPLS software. This study found that social media marketing affects intention of consumer purchases and customer trust. Furthermore, customer trust affects consumer purchase intentions. Customer trust mediates the relationship between social media marketing and consumer purchase intention. The suggestion in this study is that the Huitsportwear company can create interactive and informative content about the promotion of available products and services so as to increase consumer buying interest in Huitsportwear products.
Understanding the Evolution of Entrepreneurial Learning: A Bibliometric Overview
Authors: Triansyah Fadli Agus , Mulyadi Hari , Supardi Endang , Lizein Baandaalr
Published: December 2023

This research aims to conduct a bibliometric analysis of "entrepreneurial learning." Using VosViewer software, we analyzed publication data related to this topic, including keywords, affiliation, country, and subject area, from a Scopus database containing 48 documents. The analysis results reveal that "entrepreneurial learning" is a topic that continues to grow in academic literature, focusing on the role of learning in the context of entrepreneurship. The United States dominates in the number of publications, but significant global contributions come from the United Kingdom, Canada, and other countries. Diverse subject areas, such as business management, social sciences, and economics, are involved in this research, reflecting a multidisciplinary approach to understanding this topic. In addition to the main keywords, such as "entrepreneurship" and "learning," several other interesting keywords, such as "cognition" and "curricula," were also identified. This analysis provides an in-depth look at the dynamics and diversity in entrepreneurship research and entrepreneurial learning, which can guide better entrepreneurship research and practice in the future.
Quality of Services at RSUD X, Emotions and Satisfaction of Covid-19 Patients
Authors: Patiro Shine Pintor Siolemba , Hendrian Hendrian , Damayanty Prisila , Kurniawan Ramdhan , Sasmita Surya Adi
Published: December 2023

This research aims toto reveal the influence of service quality consisting of tangible, reliability, responsiveness, empathy, and assurance on the positive emotions of RSUD patientsX Solo Cityand its influence on satisfaction. The problem formulation in this research is related to the gap that will be discussed in this research. The gaps that will be discussed in this research relate to theoretical gaps, empirical gaps, and method gaps. The theoretical gap in this research is related to the basic theory that will be used in this research, namely service quality theory, emotion theory, and customer satisfaction theory. This research involved 300 respondents who were former Covid-19 patients who had been treated at referral hospitals in the cities of Semarang and Solo. Data collection uses a questionnaire with a survey method. The data analysis technique uses Structural Equation Modeling (SEM) with the help of the SMART PLS 3 application. The results of this study show that all dimensions of RSUD service quality have a positive and significant effect on patient emotions, and patient emotions have a positive effect on satisfaction. The limitations of this research are related to the scope of respondents and areas used as well as the variables contained in this research model.
Comparative Analysis of Financial Performance of Sharia Banks and Conventional Banks
Authors: Nugroho Anton Priyo
Published: December 2023

This research objective is to determine the comparison of the economic performance of Sharia Banks and Conventional Banks. This study was conducted at sharia banking and conventional banking institutions indexed on the Indonesia Stock Exchange in 2018-2022. This type of studies is quantitative, the type of information used is secondary data, the statistical collection method used is documentation strategies and the information analysis method is quantitative descriptive methods. The population used is all banks in Indonesia. Meanwhile, figuring out the sample used the purposive sampling method. The records evaluation method was done using the descriptive evaluation testing degree and unbiased pattern t-test evaluation. The research results show that there may be no big distinction between the financial performance of Sharia Banks and Conventional Banks within the 2018-2022 duration.
Analysis of Entrepreneurial Marketing Implementation in Beauty Clinics
Authors: Samoedra Artarina D. A. , Pratiwi Nur Pudyastuti , Bachtiar Aditia Arief , Madan Shila Carolina , Insani Agil Nurul
Published: December 2023

The beauty industry in Indonesia is growing year by year. Day by day, the demand for beauty among Indonesian women is increasing. Especially in big cities like Jakarta, for example, many women prioritize their appearance to stand out from others. The proliferation of beauty clinics in various cities in Indonesia automatically intensifies business competition. One way to enhance business competitiveness is by improving entrepreneurial marketing. The findings of this research indicate the implementation of entrepreneurial marketing with dimensions such as the focus on opportunity, proactiveness, customer intensity, risk-taking, resource leveraging, value creation, and innovation. The main obstacles are customer intensity, risk-taking, and resource leveraging. The solutions given include creating continuous customer satisfaction questionnaires, delegating tasks, and expanding networking.
Study of Minimum Service Standard Index in Public Transportation: Sample of Trans Pakuan Bogor
Authors: Pratiwanggono Octadian , Febrina Rima
Published: December 2023

Public transportation in Bogor City is one of the issues that is still a concern and needs to be studied. Urban transportation management involves many strategic aspects and issues, such as reducing gas emissions, multimodal integration, and increasing public awareness and convenience to change the habits for using mass transportation. Buy the service program from BPTJ Ministry of Transportation through Trans Pakuan has been operating since November 2021 and during the operational period studies are still needed to achieve and improve service standards. This study uses field survey methods and quantitative analysis of the 8 dimensions of minimum service standards for mass transportation. The result shows that the Public Perception Service Index (Trans-Pakuan) shows "good" conditions in each corridor. However, the Trans Pakuan operation is considered ineffective because the loading factor is dominated by students, not workers. There are still 61.6% distance from bus stops above 1 kilometer with travel time to the bus stop taking more than 10 minutes by 56.9%. Trans-Pakuan BTS users are expected to be shifted to communities with a higher economic level by conducting in-depth studies to find out the expectations of public transport standards desired by middle income to higher income.
Financial Performance AnalysisBanking CompanyOn the Indonesian Stock Exchange
Authors: Olimsar Fredy , Mambuhu Nurmawati , Sibua Nurhikmah , Wahyuningsih Sri , Alfiana Alfiana
Published: December 2023

The success of a bank can be measured by the ability of the bank's fiscal work. By looking at the ability of a bank's fiscal work, it can be concluded whether the bank is in good condition or not. This research aims to dissect the fiscal work capabilities of banks listed on the Indonesia Stock Exchange for the 2019-2021 period based on the bank's liquidity level and solvency level. This research uses data analysis, a quantitative descriptive approach style and the data collection method used in this research is the validation method and the data studied is in the form of daily financial reports I-IV. The population used in this research is all banks registered on the IDX for the 2019-2021 period. The slice model used in this exploration is a deliberate slice system. The results of this research show that firstly, the fiscal work capacity of banks listed on the Indonesia Stock Exchange for the 2019-2021 period based on the level of liquidity as measured by the current ratio is good because it is suitable for paying current debts due to the minimum measurability of 2 times or 200. Second, The fiscal performance of banks listed on the Indonesia Stock Exchange for the 2019-2021 period based on the level of solvency as measured by the debt to equity ratio shows that the condition is not bad because the figure is above the minimum measure of 35.
The Influence of Social Environment and Financial Literacy on Students' Financial Behavior With Fintech as a Moderation
Authors: Saddam Muhammad , Az Zahra Tsamarah , Rifais Muhammad
Published: December 2023

This research aims to determine the influence of the social environment and financial literacy on student financial behavior and financial technology as a moderating variable. This research is a type of quantitative research with a total of 105 students at STIE Hidayatullah Depok as respondents. Data was obtained by distributing questionnaires using Google Form media. The sample was selected using criteria with a random sampling technique calculated using the Slovin formula. The data used is primary data in the form of respondents' answers and processed using SPSS version 26. The results of this research show that the social environment and financial literacy have a positive and significant effect on student financial behavior at STIE Hidayatullah Depok with financial technology as a moderating variable.
Understanding Restaurant Customers' Environmental Behavior in the Social Media Context: An Application of Theory of Planned Behavior
Authors: Kustiawan Unggul , Pandansari Laksmi
Published: December 2023

Social media users are now increasing, this makes social media to become an effective tool for companies to foster intentional consumer intentional behavior. This study uses the model of the theory of planned behavior to see its effect on intentional behavior on social media and also the moderating effect of economic rewards and social rewards and their effect on consumer offilne behavior. This quantitative research using the Structural Equation Model (SEM) method begins in 2023 by focusing on Z generation consumers in the food and beverage industry, especially franchise fast food restaurants in Indonesia. Data collection was carried out by distributing questionnaires online using Google Forms, which resulted in 166 respondents. Data analysis and processing using SmartPLS 3 software. The findings of this study indicate that, the planned behavior theory model consisting of attitude, subjective norm, and Perceived behavioral control can influence consumer intentional behavior even though attitude is proven not to have a significant effect. Economic reward and social reward are also proven to moderate the relationship between intentional behavior and offline consumer behavior. This research provides managerial implications for companies engaged in food and beverage, especially fast food restaurants, that want to contribute to making good changes to the world through the creation of certain activities or regulations published through social media.
Entrepreneurial Resilience and Self Efficacy During the Covid-19
Authors: Putri Mediany Kriseka , Lesmana Ramadhan Putra
Published: December 2023

Throughout Indonesia, MSMEs reflect a national workforce of 97%, so this achievement makes MSMEs the pillars of the Indonesian state economy. The covid-19 pandemic is a major disaster for micro, small, and medium enterprises because it has resulted in a decline in the economic sector. Not only large companies that the covid-19 pandemic has impacted but also micro, small, and medium enterprises (MSMEs) have also experienced the impact. MSME actors must be able to keep up with changes in their business processes by digitizing. This study aims to determine the resilience of business entrepreneurs, namely the Modification of processes and products and business models—functional areas found in business environments such as HRM, Finance, and Marketing. Technology adaption is using technology to make sales reach a broader market. Other sources of business continuation and development will be carried out in the short and long term. This research uses a qualitative method with descriptive data presentation. It uses multiple cases to compare the similarities and differences in business resilience of the three businesses in the culinary sector in Bekasi City. The data sources in this study used interviews with the owners of Rumah Cinta Kue Cinta, Dapur Kyja, and MamdiBekasi.The analysis in this study uses the help of Nvivo software to help analyze interview documents with visualization results that are easy to understand. The results of this study can be concluded that the three business actors carried out various aspects to survive during the co-19 pandemic
The Effect Of Human Resources Development On Employee Performance At Government Office In South Sumatra
Authors: Leuhery Ferdy , Ratnawita Ratnawita , Atmojo Kunto , Hermiyetti Hermiyetti , Putra Halim Dwi
Published: December 2023

The purpose of this research is to analyze and test the effect of human resource development as a proxy for education & job training and promotion on employee performance in the South Sumatra Provincial Government Office. The population in this study were all employees in the South Sumatra Provincial Government Office. Samples were taken by accidental sampling so that a total of 100 people were obtained based on the Slovin method. Data were analyzed using IBM SPSS version 26 and data analysis through several tests, namely: validity test, reliability test, classical assumption test, multiple linear regression analysis and coefficient of determination test. The results showed that the development of human resources proxied by education & job training and promotions either partially or simultaneously had an influence on employee performance in the South Sumatra Provincial Government Office.
The Role of Firm Size as a Moderating Variable on Special Relationship Transactions, Modal Intensity, and Profitability Towards Effective Tax Rate
Authors: Hakim Lukman , Daljono Daljono
Published: December 2023

The purpose of this study is to examine the interactions between a number of variables that affect the effective corporate tax rate (ETR), including special transaction relationship—in this example, affiliate debt—modal intensity, and profitability—using the size of the company as a moderating variable. Panel data from 41 manufacturing businesses listed on the Indonesian Stock Exchange for the years 2017 through 2021 was used to implement the strategy. Our findings demonstrate that the impact of special relationship transactions on effective tax rates is neither affected nor changed by corporation size. According to data processing findings, a company's size can both adversely reduce the impact of modal intensity on the effective tax rate and positively moderate the impact of modal intensification on the effective tax rate. These results, in our opinion, will be helpful to governments when deciding on fiscal policies as well as to businesses when deciding where to locate and make investments in these nations. This study, in our opinion, is a significant contribution to the literature since it takes into account new factors, including institutional and business-related factors, that were not jointly taken into account in other studies on the determinant effective tax rate.
The Influence of Work Environment and Work Motivation on Employee Performance at PT. Valdo International Central Jakarta
Authors: Suwanto Suwanto
Published: December 2023

The purpose of this study was to determine the effect of work environment and work motivation on employee performance at PT. Valdo International in Central Jakarta. The method used is quantitative. The sampling technique used saturated sampling and obtained a sample of 90 respondents. Data analysis using validity test, reliability test, classical assumption test, regression analysis, correlation coefficient, coefficient of determination and hypothesis testing. The results of this study are that the work environment has a significant effect on employee performance with a determination coefficient value of 50.8% and the hypothesis test is obtained t count > t table or (9.525 > 1.987). Work motivation has a significant effect on employee performance with a determination coefficient value of 37.9% and hypothesis testing obtained t count > t table or (7.334 > 1.987). Work environment and work motivation simultaneously have a significant effect on employee performance with the regression equation Y = 6.538 + 0.492X1 + 0.345X2. The coefficient of determination is 58.6% while the remaining 41.4% is influenced by other factors. Hypothesis testing obtained F count > F table or (61.475 > 2.710).
Influence of Financial Literacy, Risk Tolerance, Financial Efficacy on Investment Decisions and Financial Management Behavior
Authors: Ulfa Firda Nisafera , Supramono Supramono , Sulistyawati Ardiani Ika
Published: December 2023

The problem in this study lies in the development of financial literacy in the age range of 18-25 years which has continued to decrease by 3 times in a row since the SNLIK (National Survey of Financial Literacy and Inclusion) was conducted. This age range is included in the Z generation category. SNLIK was first conducted in 2013, and the survey is conducted every 3 years by the OJK (Financial Services Authority). From this phenomenon, it can be a reference that there are many Generation Z people who are afraid or fail or have not made an investment decision. This study aims to determine how understandable and effective financial literacy, risk tolerance, financial efficacy are in making investment decisions and financial management behavior.The population of this study is generation Z of Indonesia with birth ranges from 1996 to 2009. The sampling technique was purposive sampling with a total sampling of 200 respondents. The type of data used is primary data and secondary data. The data collection method used is through an online questionnaire (google form). The analysis technique used is SEM with Smart pls 3.0 software. The results showed that: financial literacy has an effect on financial management behavior, risk tolerance has no effect on financial management behavior, financial efficacy has had an effect on financial management behavior, financial literacy has had an effect on investment decisions, risk tolerance has had an effect on investment decisions, financial efficacy has no effect on decisions Investment and financial management behavior influence investment decisions.
The Influence of Individual Creativity and Product Innovation on Coffee Shop Barista Career Development in Pekanbaru
Authors: Joesyiana Kiki , Harahap Arie Rifa'i , Haryadi Rofiq Noorman
Published: December 2023

This research is a follow-up research that was previously carried out by the author, the difference lies in the research object. If the object of the previous research was coffee shops in the city of Pekanbaru by analyzing the creativity and innovation that coffee shop entrepreneurs must have, while in this research the object is the baristas owned by coffee shops. Individual creativity, product innovation and barista career development are very important aspects to be the main focus for coffee shops in Pekanbaru city for the continuity of the business they run. In order for the career development of coffee shop baristas to be maximized and make the baristas proud of themselves because their skills are recognized by coffee shop businesses, it is necessary to increase individual creativity so that they can produce product innovations that are getting better over time. Good career development for coffee shop baristas is one that can provide high self-confidence and ultimately be able to compete with international and global baristas, thus automatically having a very positive impact on the coffee shop business itself. To be able to realize good career development for coffee shop baristas in the city of Pekanbaru, special attention is also needed regarding how to increase individual creativity which will then be able to give birth to product innovations that better suit the needs and desires of consumers from time to time. From the results of these thoughts, researchers are interested in discussing and finding out how and to what extent individual creativity and product innovation can influence the career development of a coffee shop barista. The analysis in this research uses the multiple linear regression method, from the results of SPSS data processing the coefficient of determination value in the strong category is 0.706, which means that individual creativity and product innovation have a 70.6% influence on the career development of coffee shop baristas in the city of Pekanbaru.
Juglans regia L. fruit pellicle extract-based bioreduction of silver nanoparticles: Structural features and in vivo therapeutic effects against ethanol-induced peptic ulcers
Authors: Al-Nadaf Afaf , Awadallah Areej , Hussein Rasha
Published: December 2023

Context: Peptic ulcers are a challenging problem. Silver nanoparticles (AgNPs) play a substantial role in bioactivity and have distinct characteristics. There are several biomedical uses for bioreduction nanotechnology. Historically, traditional healthcare has employed Juglans regia L. Aims: To evaluate how well fruit pellicle extract-derived bio-reduced silver nanoparticles (AgNP/FP) can treat peptic ulcers. Methods: Ultraviolet spectra, dynamic light scattering, transmittance electron microscopy, and Fourier transform infrared were used to characterize AgNPs and AgNP/FP. AgNPs and extracts were compared to omeprazole in ethanol-induced stomach ulcers in mice. Six groups of 36 mice were created at random. AgNPs were given orally to the experimental groups, using 300 mg/kg as a dose. The reference proton pump inhibitor, omeprazole, was employed as a control. Results: As evidenced by a falling ulcer index and an increase in the percentage of ulcer inhibition, bio-reduced AgNPs decreased the adverse effect of ethanol-induced stomach injury. Reduced mucosal damage and hemorrhagic lesions, necrobiotic alterations in the stomach epithelium, submucosal edema, and blood vessel congestion were all indicators of substantially reduced ethanol-induced gastric lesions and greater anti-inflammatory results. Conclusions: Fruit pellicle extract-derived bio-reduced silver nanoparticles have an efficacy similar to proton pump inhibitors like omeprazole and a lower incidence of possible side effects, making them a safe herbal therapy for ulcers.
Experimental Incidence and Severity of Insect Pests of Brinjal (Solanum melongena)
Authors: Verma Rashmi , Panwar Ritika , Fatima Kaneez , Parveen Rukhsar , Tiwari Akshita , Saini Sudhanshu, Neha , Rawat Neha , Singh Dipali , Chauhan Aman , Pant Hem , Yashika  , Gaurav Naveen , Bijlwan Kamal , Maurya Veena
Published: December 2023

The maximum population of Leucinodes orbonalis (fruit & shoot borer) could be recorded at 40 SW or fourth week of September in 2014 and 41 SW 1st week of October in 2015 at a temperature range of 26-350C and RH 49-78% in season 2014 and 26-360C temperature and RH 48-81% in season 2015. At this temperature range and RH, 5.50/leaves in 2014 and 5.20/leaves in 2015. The maximum population of Amrasca biguttula biguttula was recorded at 40 SW or the fourth week of September in 2014 and 41 SW in 1st week of October in 2015 at a temperature range of 26-350C and RH 49-78% in season 2014 and 26-350C temperature and RH 48-81% in season 2015. At this temperature range and RH, 23.7/leaves in 2014 and 22.8/leaves in 2015. After that, it went on decreasing and became negligible at 49 SW.
Profesor Jerzy Kowalczyk, historyk sztuki (1930–2018). Wspomnienie wspólnych peregrynacji – spojrzenie w przyszłość poprzez pryzmat sztuki
Authors: Pawlicki Bonawentura Maciej
Published: December 2023

Prof. Bonawentura Maciej Pawlicki, wybitny specjalista w zakresie architektury i urbanistyki, zwłaszcza dwóch miast: rodzinnego Krakowa oraz Zamościa, żegna tym tekstem innego wybitnego znawcę Zamościa i Zamojszczyzny, prof. Jerzego Kowalczyka. Omawia życiorys oraz ogromny dorobek zmarłego profesora. Jerzy Kowalczyk był rodzinnie związany z Zamojszczyzną – pochodził z Goraja, który w 1596 r. został włączony przez Jana Zamoyskiego, budowniczego Zamościa, do Ordynacji Zamojskiej. Doktorat, wydany przez PWN, poświęcił kolegiacie zamojskiej; był uważany za najlepszego znawcę tego renesansowego bezcennego zabytku. Do zainteresowań prof. Kowalczyka autor zalicza: architekturę, zabytkoznawstwo, konserwatorstwo, ochronę zabytków, naukę o sztuce, urbanistykę, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, konserwację i ochronę dzieł sztuki. Przypomina, że przeprowadził on penetrację całej Lubelszczyzny, której efektem była seria trzech książek o architekturze drewnianej miasteczek i wsi oraz renesansowej rzeźby w zabytkach tego regionu. Prof. Kowalczyk był zaliczany do grona osób najbardziej zasłużonych dla ochrony zabytków Zamościa; czuwał nad prowadzoną od lat 60. do lat 80. renowacją Starego Miasta. Jego dorobek naukowy liczy pół tysiąca pozycji, z czego znaczna część to zamostiana, jest wśród niezastąpiony do dziś przewodnik po mieście. Profesorowie znali się. Prof. Pawlicki wspomina, że prof. Kowalczyk niejednokrotnie służył mu bezinteresowną pomocą.
Garnizon Twierdzy Zamość w XVII–XVIII w.
Authors: Stankiewicz Zbigniew
Published: December 2023

Autor omawia obsadę i wyposażenie zamojskiego garnizonu za rządów dziewięciu pierwszych ordynatów Ordynacji Zamojskiej. Rozpoczyna od I ordynata Jana Zamoyskiego, który zbudował w 1580 r. Zamość (miasto twierdzę, otoczone fortyfikacjami) i założył Ordynację Zamojską, kończy na IX ordynacie Janie Jakubie Zamoyskim, omawia także stan garnizonu w początkowym okresie okupacji austriackiej. Podaje, że początkowo Ordynacja nie miała powinności militarnych względem Rzeczpospolitej, Zamoyscy utrzymywali wojska prywatne, w czasie zagrożenia na prośbę króla formowali oddziały suplementowe, które stawały się częścią wojsk państwowych. Wojska prywatne Ordynacji były też wykorzystywane do tłumienia buntów poddanych czy egzekwowania różnych należności. Dla rządów wszystkich dziewięciu ordynatów (także Gryzeldy Wiśniowieckiej i Stanisława Koniecpolskiego, którzy nieprawnie przejęli Ordynację po bezpotomnej śmierci III ordynata Jana „Sobiepana” Zamoyskiego) omówiono szczegółowo: dowództwo twierdzy (komendantem twierdzy często był sam ordynat), stały garnizon twierdzy, oddziały polowe, obsługę i wyposażenie arsenału, także ważne wydarzenia wojskowe i polityczne, jak oblężenia 1648 i 1656 r. Po wejściu Austriaków do Twierdzy Zamość (25 lipca 1772) odczytano manifest Marii Teresy o wcieleniu części Rzeczpospolitej do cesarsko-niemieckiej korony, garnizon został rozbrojony i rozpuszczony do domów. Ostatnim dokumentem, na jaki powołuje się autor, jest inwentarz dział z 1796 r.
Wygony hrubieszowskie
Authors: Panasiewicz Janusz
Published: December 2023

Autor podejmuje temat wygonów, tj. wspólnych pastwisk gromadzkich, odnotowanych w Hrubieszowie po raz pierwszy w 1784 r., prowadzonych w dobrach kupionych w 1800 r. przez ks. Stanisława Staszica, potem w utworzonym przez niego Towarzystwie Rolniczym Hrubieszowskim. Podkreśla, że jest to wciąż otwarte zagadnienie badawcze, podobnie jak układ komunikacyjny miasta na początku XIX w., o którym też podaje wiele informacji, przypominając m.in., że było ono położone na wyspach rzeki Huczwy. Stawia tezę, że kilka hrubieszowskich wygonów było reliktami historycznej trasy przegonów wołów z Podola, które wymagały wytyczenia szerokich dróg, by zwierzęta nie niszczyły gruntów uprawnych. W XX w. Zarząd Miasta Hrubieszowa rozpoczął uwłaszczanie się na terenach miejskich wygonów i zakładał dla nich księgi hipoteczne, co stało się zarzewiem wielu sporów z mieszkańcami, także sądowych, i powodem powołania Związku Mieszczan Rolników (w przypisach przytoczony cały statut). Informacje o wygonach, w tym ich opisy, autor odnalazł m.in. w protokołach Rady Gospodarczej TRH, kontraktach z mieszkańcami na pasienie zwierząt, uchwałach magistratu, zaświadczenia starostów hrubieszowskich, załącznikach do ksiąg wieczystych, aktach sądowych (dokumenty są obszernie cytowane), także na archiwalnych mapach i planach, które są reprodukowane w tekście. Artykuł ma walor onomastyczny, pojawiają się w nim, w tym w cytowanych dokumentach, zwyczajowe nazwy wygonów oraz inne lokalne.
Szkoła Przemysłu Ludowego w Putnowicach Górnych. Dzieło artysty malarza Pawła Gajewskiego w świetle odnalezionych archiwaliów
Authors: Gnyp Elżbieta
Published: December 2023

Artykuł przybliża sylwetkę Pawła Gajewskiego, pochodzącego ze wsi Drogojówka w hrubiewszowskiem artysty malarza (ur. 1889), i jego działalność na rzecz rozwijania w rodzinnym regionie przemysłu ludowego i społecznego szkolnictwa. Gajewski, absolwent m.in. Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, profesor na Wydziale Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego w Państwowej Szkole Technicznej we Lwowie, wspólnie z Towarzystwem Rolniczym Hrubieszowskim opracowywał przez kilka lat projekt utworzenia w Putnowicach Górnych Szkoły Przemysłu Ludowego dla tkaczy, stolarzy i garncarzy. Jej uruchomienie uniemożliwił wybuch II wojny, przy czym autorka zaznacza, że dostępne informacje o szkole są rozproszone i wymagają opracowania. Podaje, że Paweł Gajewski angażował się w organizację szkół tkackich w Drogojówce, Ładyczynie, Horodle w tym rejonie, kierował kilimkarnią w Putnowicach, umożliwił prezentację kilimów wykonanych przez członków Towarzystwa Popierania Przemysłu Ludowego w Hrubieszowie (postuluje zbadanie jego działalności) na wystawie we Lwowie. Charakteryzuje także system oświaty po odzyskaniu niepodległości, znaczenie TRH w rozwoju oświaty i sztuki ludowej na swoim terenie (Hrubieszów i 11 wsi; działało w nich w latach 30. XX w. 140 warsztatów tkackich, ok. 40 cieśli i stolarzy i in.). Artykuł oparty m.in. o protokoły Rady Gospodarczej TRH, pamiętnik ostatniego zarządcy TRH Stanisława Czekanowskiego i korespondencję między Gajewskim i Czekanowskim.
Bronisław Jan Przyłuski – przyczynek do biografii
Authors: Typek Barbara
Published: December 2023

Twórczość poety, dramaturga i publicysty Bronisława Jana Przyłuskiego autorka określa jako dopiero odkrywaną, a historię jego rodziny, przez kilka pokoleń związanej z Lubelszczyzną, jako nieznaną. Dzieje rodziny poety oraz jego biografia są głównym tematem tego przyczynkarskiego artykułu, opartego o archiwalia z zasobów archiwów państwowych w Zamościu i Lublinie; autorka zapowiada kontynuowanie badań. Przedstawia dzieje dwóch rodów: Wysoczańskich, z których wywodziła się matka poety, oraz Przyłuskich. Wysoczańscy herbu Sas byli w XVIII w. dziedzicami wsi Wysocko Wyżne (obecnie obwód lwowski, Ukraina), następnie związani z wsiami Dutrów, Siemierz, Kryszyn w powiecie tomaszowskim. Rodzina Przyłuskich herbu Lubicz dzierżawiła od hrabiów Zamoyskich majątki w gminie Nielisz w powiecie zamojskim. Najstarszym wspomnianym członkiem tej rodziny jest pradziad poety Józef Przyłuski, uczestnik powstania listopadowego i kawaler Orderu Orła Białego. Autorka podaje szczegółowe informacje o wykształceniu, w tym wojskowym, Bronisława Przyłuskiego, przebiegu jego kariery wojskowej, założeniu rodziny, udziale w kampanii wrześniowej, po której poeta na 6 lat trafił do oflagu. W 1949 r. wyjechał do Londynu, resztę życia spędził na emigracji, także w Monachium (praca w Radiu Wolna Europa). Autorka podaje liczne ciekawostki dotyczące jego pracy zawodowej, twórczości, życia towarzyskiego. W 2018 r. tablicę pamiątkową poświęconą poecie odsłonięto w Siemierzu, gdzie się urodził.
„Ogromną przyjemność sprawia mi prowadzenie tych zapisków”. O edytorskim opracowaniu przez Ośrodek KARTA dzienników Zygmunta Klukowskiego
Authors: Hirsz Barbara
Published: December 2023

Autorka recenzuje wydane przez Ośrodek KARTA teksty osobiste Zygmunta Klukowskiego („Zamojszczyzna 1918–1959”, wydanie III, poprawione, rozszerzone, Warszawa 2017). Publikację KARTY uważa za niezbyt udaną, krytykuje ją za arbitralne opuszczenie znaczących fragmentów autografu, wątków tematycznych i ważnych nazwisk (znanych z dwóch wcześniejszych wydań, pod red. Zygmunta Mańkowskiego z 1958 r. oraz Wojciecha Samolińskiego z 1990 r.), a także wykreślanie notatek odzwierciedlających emocje autora. Ocenia, że z publikacji KARTY nie będzie usatysfakcjonowany ani historyk, ani literaturoznawca. Autorka przypomina, że Zygmunt Klukowski, lekarz ze Szczebrzeszyna, bibliofil, regionalista, w czasie wojny wspierający akowską partyzantkę, świadek procesu w Norymberdze, rozpoczął pisanie dziennika niedługo przed wybuchem wojny (miał wtedy 54 lata), prowadził go do 1947 r., w międzyczasie spisał wspomnienia z międzywojnia, z późniejszych lat zachowały się jego relacje i listy. Za najcenniejsze uznaje m. in. jego zapiski o uwięzieniu w zamojskiej Rotundzie zamojskiej elity, relacje z uroczystych obchodów w 1944 r. różnych świąt w środowisku konspiracji wojskowej AK i BCh, a przede wszystkim zapiski z kampanii wrześniowej, których wartość przyrównuje do dziennika wojennego Zofii Nałkowskiej. W wydaniu KARTY w tej części dokonano dużych skrótów, autorka recenzji wylicza, że pominięto 19 notatek datowanych, w pozostałych dokonano znaczących skrótów.
Blokhauzy Twierdzy Zamość
Authors: Stankiewicz Zbigniew
Published: December 2023

Zamojskie fortyfikacje były budowane od końca XVI w. wraz z miastem i przetrwały niemal trzy wieki; w 1866 r. car Aleksander II wydał rozkaz likwidacji twierdzy. Jej urządzenia, choć były wielokrotnie przebudowywane i modernizowane, uznano wówczas za zbyt przestarzałe i niezdolne do obrony przed rozwijającą się artylerią. Artykuł omawia modernizacje twierdzy prowadzone w XIX w., szczególnie interesują go blokhauzy – drewniane lub murowane nieduże schrony bojowe piechoty, przystosowane do samodzielnej obrony ważnych taktycznych punktów, podczas pokoju wykorzystywane jako wartownie. Na początku XIX w. rola blokhauzów w systemie obronnym zaczęła rosnąć. Nowe koncepcje kładły nacisk na wysuniętą obronę frontu fortyfikacji, którą miały zabezpieczać od tyłu blokhauzy. Podczas modernizacji zamojskiej twierdzy w latach 1809–1812 rozmieszczono blokhauzy według koncepcji Louisa de Cormontaign, na dużych placach broni, które uznano za bardzo ważny element obronny. Po raz kolejny twierdzę, w tym blokhauzy, modernizowano w latach 1817–1830 według zasad szkoły fortyfikacyjnej Mézières. Kolejną, ostatnią modernizację fortyfikacji prowadzono w latach 1837–1854. Dotychczasowe blokhauzy, jako nieprzystające do nowych wymagań taktycznych, zniszczono i ich miejsce wzniesione cztery nowe, drewniano-ziemne, i piąty pojedynczy. Za każdym razem bardzo szczegółowo omówiono konstrukcję blokhauzów.
Nieznany obraz Rafała Hadziewicza „Modlitwa w Ogrójcu”. Przyczynek do historii szczebrzeszyńskich zamówień malarza
Authors: Szykuła-Żygawska Agnieszka
Published: December 2023

Rafał Hadziewicz, którego autorka zalicza do wybitnych malarzy II połowy XIX w., jest doceniany, o czym świadczy choćby przekrojowa wystawa zorganizowana w 2016 r., w 130. rocznicę śmierci artysty, przez Muzeum Narodowe w Kielcach; towarzyszył jej katalog. Tym niemniej autorka przychyla się do opinii innych historyków sztuki i uważa, że twórczość malarza nie jest w pełni poznana. Można spodziewać się odkrycia nieznanych dzieł artysty, np. w kościołach, od których otrzymywał wiele zamówień, niewykluczone, że na Zamojszczyźnie. Hadziewicz stąd właśnie pochodził, urodził się w Zamchu, był synem urzędnika Ordynacji Zamojskiej. Z tego regionu pochodzi osiem znanych jego obrazów w kościołach, m.in. w Radecznicy, Szczebrzeszynie, katedrze w Zamościu (dwa obrazy powstałe na zamówienie ordynata Tomasza Franciszka Zamoyskiego), Zwierzyńcu, Frampolu (nieznany badaczom z muzeum w Kielcach). Autorka ustaliła, że kolejny obraz malarza, przedstawiający Jezusa Chrystusa w Ogrójcu, także znajdował się niegdyś w Szczebrzeszynie, u proboszcza kościoła pw. św. Mikołaja, ks. Marcina Gosiewskiego. W spisie inwentarza sporządzonym po śmierci kapłana (1848), odnalazła informację, że obraz Hadziewicza został pożyczony do „zdjęcia kopii” do Warszawy (i dlatego nie ma go na stanie). Los obrazu jest nieznany. Wiadomo także, że malarz namalował obraz św. Dominika do kaplicy w Biłgoraju; teraz go tam nie ma (ustalenia Piotra Kondraciuka). Artykuł przybliża też sylwetkę zasłużonego ks. M. Gosiewskiego.
Zamojscy rzemieślnicy z początku XIX wieku
Authors: Kulikiewicz Paweł
Published: December 2023

Największą grupę zawodową wśród rzemieślników w Zamościu stanowili w okresie Księstwa Warszawskiego przedstawiciele profesji związanych z produkcją odzieży oraz materiałów włókienniczych – ustalił autor artykułu po analizie ksiąg metrykalnych z lat 1810–1812 z kilku regionalnych zbiorów archiwalnych. Zaznacza jednak, że obraz wyłaniający się z analizy tego rodzaju dokumentów nie musi dokładnie odpowiadać rzeczywistości. Uznaje je jednak za bogate źródło wiedzy na temat historii miasta. W interesującym go zakresie, dotyczącym zamojskich rzemieślników, księgi metrykalne dostarczyły wielu informacji, takich jak nazwiska, adresy, wiek, sytuacja rodzinna i majątkowa; pośrednio także danych o przemianach przestrzennych miasta, nazewnictwie ulic z początku XIX w., obyczajowości i in. Największa liczba rzemieślników profesji odzieżowo-włókienniczej parała się krawiectwem – autor odlazł w badanych metrykach 76 nazwisk, w tym 18 chrześcijańskich i 58 żydowskich; wielu z nich mieszkało na tzw. żydowskim mieście oraz podwalu reformackim. Wiele informacji podał o krawcu Józefie Zacierzyńskim i jego koligacjach rodzinnych. Omówił także kapeluszników (Zawadziński, Schönauer), czapników, szmuklerzy, hafciarzy, powroźników (Klein), tkaczy (Kicińscy). Inne profesje tylko wymienione. Wiele z nich zanikło. Niektórymi zajęciami parali się tylko Żydzi lub tylko chrześcijanie.
Środowisko artystyczne Zamościa w 2. połowie XVII wieku. Twórcy w życiu miasta
Authors: Szykuła-Żygawska Agnieszka
Published: December 2023

Poszukując informacji o artystach związanych w Zamościem, autorka przeanalizowała metryki zamojskiej kolegiaty z 2. połowy XVII w. Odnalazła w nich zapisy na temat twórców dotychczas nieznanych, a także poszerzyła wiedzę o znanych postaciach. Badany materiał dostarczył informacji przede wszystkim o życiu rodzinnym artystów żyjących w tym czasie w mieście i ich koligacjach, ale też pozwolił na wysnucie szerszych wniosków. Zamość był miastem wielokulturowym, w którym postępował proces asymilacji mieszkańców różnego pochodzenia narodowościowego i wyznania. W tym okresie pogrążony był w kryzysie, wywołanym wewnętrznymi walkami o władzę w Ordynacji Zamojskiej i wojnami w kraju. Podupadło rzemiosło, natomiast w miarę stabilna była sytuacja urzędników, którzy należeli do najzamożniejszych mieszkańców miasta i mieszkali w kamienicach przy rynku, tak samo jak przedstawiciele zawodów artystycznych. Artykuł przynosi wiele informacji o architektach pracujących i mieszkających w Zamościu, w tym m.in. z rodziny Kraussów, oraz nadwornym architekcie Zamoyskich Janie Michale Linku, osobie majętnej i pozostałej w bliskich stosunkach z najznamienitszymi zamościanami. Omówieni są ludwisarze i złotnicy (w tym dotąd nieznany Daniel Kallembach), malarze i graficy, snycerz Paweł Bąkowski. Wymieniono osoby noszące przydomki utworzone wykonywanych profesji, które z czasem przekształciły się w nazwiska.
Garnizon zamojski 1918–1939. Jednostki i instytucje wojskowe w Zamościu
Authors: Stankiewicz Zbigniew
Published: December 2023

Dwa pułki: 9 Pułk Piechoty Legionów oraz 3 Pułk Artylerii Polowej Legionów (od 1932 r. 3 Pułk Artylerii Lekkiej Legionów), które w latach międzywojennych stacjonowały w zamojskim garnizonie wraz z dowództwem 3 Dywizji Piechoty Legionów, nie mają opracowań monograficznych, powstałe artykuły dotyczą przeważnie ich udziału w walkach o niepodległość, potem w kampanii wrześniowej 1939 r. Autor artykułu wypełnia tę lukę, podając informacje o obsadzie personalnej tych jednostek. Wymienia kolejnych dowódców 3 Dywizji, szefów sztabu i in., także Dywizyjnej Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty 3 DP Leg i in. Dla pułków podaje: nazwiska kolejnych dowódców i ich zastępców, kwatermistrzów, oficerów przysposobienia wojskowego, komendantów powiatowych, lekarzy, kapelmistrzów, dowódców batalionów lub dywizjonów. 9 pp Leg. oraz 3 pal Leg. stacjonowały w Zamościu od 1922 r. do wybuchu wojny. Artykuł prezentuje także wszystkie inne jednostki, które skierowano do zamojskiego garnizonu w międzywojniu, nierzadko na krótko (nawet na kilka dni), zwłaszcza w 1918 r., gdy miasto znajdowało się w strefie frontowej. W sumie omówiono kilkadziesiąt jednostek, w tym dowództwo 2 Dywizji Piechoty Legionów, Dowództwo Frontu Wołyńskiego, Dowództwo I Korpusu Armii gen. Hallera, dowództwa brygad, pułków, batalionów itd.
Ogród i sad w inwentaryzacjach wsi Brodzicy z 1924 roku
Authors: Panasiewicz Janusz
Published: December 2023

W Zakładzie Architektury Drewnianej Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej autor artykułu odnalazł materiały przygotowane przez studentów tegoż wydziału, którzy w 1924 r. przeprowadzili inwentaryzację archeologiczną wsi Bohorodyca (obecnej Brodzica). Uznał je za ciekawy przyczynek do dziejów ziemi hrubieszowskiej. Rękopis zawiera opis najstarszych i najciekawszych istniejących wówczas w Bohorodycy budynków, także najnowszych, wzniesionych podczas odbudowy wsi po pożarach i rozbiórkach, również m.in. kompletny pomiar jednej z zagród oraz wiele rysunków i zdjęć, których część autor zamieszcza w artykule. Inwentaryzacja objęła dwa ogrody warzywno-kwiatowe i sady, co szczególnie zainteresowało autora. Studenci wyliczyli m.in. typowe proporcje ogrodu warzywnego, kwiatowego i przydomowego sadu; ten pierwszy był zdecydowanie największy. Wymienili sadzone w nich rośliny: porzeczki, agrest, maliny, wiśnie, grusze, jabłonie, nasturcje, malwy. We wsi rosła także forsycja, którą w 1915 r. przywieźli Niemcy do obsadzenia cmentarza. Opisali także rodzaje płotów, którymi grodzono ogrody. Odnotowali obecność kwiatów doniczkowych w domach. Autor odwołał się także do wybitnego przyrodnika doby stanisławowskiej, ks. Jana Krzysztofa Kluka i znaczenia jego prac dla rozwoju ogrodnictwa w Polsce. Materiał ilustracyjny uzupełniono fotografiami ze spuścizny Towarzystwa Regionalnego Hrubieszowskiego.
Wspomnienia Wacława Splewińskiego (1911–1974)
Authors: Pastuszewski Stefan
Published: December 2023

Wacław Marian Splewiński był muzykiem (grał na skrzypcach), pedagogiem i organizatorem życia muzycznego, wywodził się z utalentowanej muzycznie rodziny. Autor artykułu opracował pozostawione przez niego wspomnienia, spisane w latach 60. XX w., znajdujące się w posiadaniu Renaty Piotrowicz-Hellstén primo voto Splewińskiej, żony muzyka. Opublikowano pierwszą część wspomnień, kilkustronicową (cały rękopis liczy 76 strony; jest niedokończony). Wacław Splewiński opisał w niej przede wszystkim historię swojego ojca, skrzypka Stanisława Splewińskiego (ur. 1883), wspomina też dziadka Jana, wiejskiego muzyka z własną kapelą, znającego nuty. Stanisław Splewiński już w wieku 7 lat chodził z ojcem grać na wesela, muzyki uczył go też kapelmistrz orkiestry fabrycznej w Kazimierzy Wielkiej Jan Walter, skończył konserwatorium w Krakowie i Instytut Muzyczny w Warszawie. W 1913 r. przyjął stanowisko kapelmistrza orkiestry fabrycznej w cukrowni w Klemensowie należącej do Ordynacji Zamojskiej, którą zarządzał wówczas hr. Maurycy Zamoyski. Druga część wspomnień, niepublikowana, dotyczy m.in. życia muzyczno-teatralnego Warszawy. Autor artykułu ocenia, że na podstawie tego źródła można uściślić biografię muzyka i skorygować pojawiające się w niej błędy. We wstępie autor zamieszcza też krótką biografię Wacława Splewińskiego, podając przebieg jego wykształcenia i kariery.
Organizacja austriackich władz wojskowych na Zamojszczyźnie w latach 1915–1918
Authors: Maleszyk Ryszard
Published: December 2023

Na Zamojszczyźnie w 1914 i 1915 r. doszło do krwawych walk frontu wschodniego (autor krótko charakteryzuje ich przebieg), po ostatecznym wyparciu Rosjan przeszła pod austriacką okupację. Autor podkreśla, że okres I wojny na tym obszarze nie jest dostatecznie poznany, a szersze badania są możliwe, gdyż odkrywane są nowe źródła, np. wspomnienia. Sam skupił się na funkcjonowaniu austriackich wojskowych władz okupacyjnych w powiatach: biłgorajskim, hrubieszowskim, tomaszowskim i zamojskim. Ta część Lubelszczyzny weszła w skład Generalnego Gubernatorstwa Wojskowego w Polsce z siedzibą w Kielcach, potem w Lublinie. Zamość i powiat zamojski dominowały w regionie, Austriacy przeprowadzili tu największe inwestycje gospodarcze i wprowadzili najwięcej wojska, ale nie stworzyli instytucji nadrzędnych w stosunku do pozostałych powiatów. W miastach powiatowych powołano komendy obwodowe; potem nazwa powiatowe. Autor podaje obsadę najważniejszych stanowisk w komendach, omawia też ich strukturę. Zabezpieczenie działalności władz wojskowych stanowiły oddziały pospolitego ruszenia (Landsturm), tworzono też samodzielne kompanie wartownicze, obrony kolei, na Zamojszczyźnie także jednostki ochrony granicy. Autor podaje zestawienia jednostek stacjonujących w 4 powiatach. Na koniec podaje krótki bilans okupacji austriackiej. Bazę źródłową publikacji tworzą głównie sprawozdania miesięczne c. i k. komend.
Powiatowe Archiwum Państwowe w Tomaszowie Lubelskim (1950–1952)
Authors: Wyszyńska Lucyna
Published: December 2023

Powiatowe Archiwum Państwowe w Tomaszowie Lubelskim istniało zaledwie 2 lata, jego działalność jest mało znana. Zostało powołane na podstawie zarządzenia Ministra Oświaty. Zajęło lokal w prywatnym budynku przy ul. 1 Maja (2 pokoje o łącznej powierzchni 26 mkw.). Kierownikiem został Jan Żarnowiecki. Przeprowadził on wizytacje 68 składnic akt w różnych urzędach i instytucjach w mieście i powiecie. W protokółach wizytacji powtarzały się informacje o złych warunkach przechowywania akt, braku podstawowego wyposażenia, nieporządkowaniu akt, nieprowadzeniu ewidencji, zniszczeniu budynków gmin i dworów, a co za tym idzie akt w nich przechowywanych, w wyniku działań wojennych i napadów UPA. W archiwum tomaszowskim zgromadzono 3 m.b. akt (dane z września 1951 r.). Po likwidacji archiwum akta zostały przeniesione do Chełma. Autorka przypuszcza, że placówka została rozwiązana, gdyż archiwa w większych sąsiednich miastach powiatowych zgromadziły więcej archiwaliów. W Zamościu przechowywano wówczas 35 m.b. akt. Żarnecki został zwolniony z pracy jeszcze przed likwidacją archiwum. Zamieszczono jego krótką biografię; wcześniej był nauczycielem, m.in. w Prywatnej Szkole Ordynacji Zamojskiej w Zwierzyńcu. Opublikowano 3 aneksy: pismo Żarnowieckiego do Archiwum Państwowego w Lublinie z prośbą o nadesłanie umeblowania i sprzętów, protokół zdawczo-odbiorczy akt i ruchomości oraz ostatnie sprawozdanie kierownika w związku z likwidacją urzędu.