Three essays on vertical relations and vertical integration
Authors: Πινόπουλος Ιωάννης 
Published: September 2021

Η παρούσα διατριβή αποτελείται από τρία ανεξάρτητα δοκίμια που μελετούν θέματα σχετικά με κάθετες σχέσεις και κάθετη ολοκλήρωση. Οι κάθετες σχέσεις είναι πανταχού παρούσες στις αγορές του πραγματικού κόσμου, καθώς η μεγάλη πλειοψηφία των αγαθών παράγονται σε διάφορα στάδια της επονομαζόμενης κάθετης αλυσίδας παραγωγής, από πρώτες ύλες σε ενδιάμεσα προϊόντα και τέλος σε τελικά προϊόντα. Σκοπός της διατριβής είναι να εξετάσει τα κλασσικά αντιμονοπωλιακά ζητήματα της διάκρισης τιμών (Κεφάλαιο 1) και των οριζόντιων συγχωνεύσεων (Κεφάλαιο 2) μέσα στο πλαίσιο κάθετα σχετιζόμενων αγορών, και να εξετάσει τη συμπεριφορά κάθετα ολοκληρωμένων επιχειρήσεων σχετικά με τη αλληλεπίδραση τους με άλλες κάθετα μη ολοκληρωμένες επιχειρήσεις (Κεφάλαιο 3). Η επιστημονική μεθοδολογία της έρευνας στηρίζεται στα εργαλεία της θεωρίας παιγνίων όπως αυτά εφαρμόζονται στον κλάδο της Βιομηχανικής Οργάνωσης.Στο πρώτο δοκίμιο (κεφάλαιο 1), μελετάμε τις επιπτώσεις που έχει στην ευημερία μια διάκριση τιμών εισροής, όταν ο προμηθευτής αυτής της εισροής, ο οποίος συνάπτει κρυφά συμβάσεις με δύο μη συμμετρικούς λιανοπωλητές, αναλαμβάνει επενδύσεις έρευνας & ανάπτυξης (Ε&Α). Δείχνουμε ότι η απαγόρευση της πολιτικής διάκρισης τιμών ενδέχεται να αυξήσει ή να μειώσει τις επενδύσεις Ε&Α ανάλογα με το βαθμό της ασυμμετρίας του κόστους των λιανοπωλητών. Παρ 'όλα αυτά, διαπιστώνουμε ότι η ευημερία μειώνεται πάντα μετά την απαγόρευση. Κατά συνέπεια, σε αντίθεση με την επικρατούσα άποψη, η απαγόρευση διάκρισης τιμών μειώνει την ευημερία ακόμη και όταν η επίδρασή της στα επίπεδα Ε&Α είναι θετική. Στο δεύτερο δοκίμιο (Κεφάλαιο 2), μελετάμε οριζόντιες συγχωνεύσεις που πραγματοποιούνται στο «ανώτερο» τμήμα μιας κάθετα σχετιζόμενης αγοράς και ένα από τα συγχωνευόμενα μέρη είναι κάθετα ολοκληρωμένο. Με συμμετρικά κόστη και όταν οι όροι των συμβάσεων μεταξύ επιχειρήσεων είναι παρατηρήσιμοι από όλους τους συμμετέχοντες, δείχνουμε ότι οι εν λόγω συγχωνεύσεις πάντοτε βλάπτουν τους καταναλωτές. Με παρατηρήσιμους τους όρους των συμβάσεων αλλά ασύμμετρα κόστη, δείχνουμε ότι το συνολικό πλεόνασμα των καταναλωτών μπορεί να αυξηθεί μετά τη συγχώνευση, παρόλο που οι τιμές των εισροών αυξάνονται και ορισμένοι καταναλωτές βλάπτονται. Με συμμετρικά κόστη αλλά όταν οι όροι των συμβάσεων μεταξύ επιχειρήσεων δεν είναι παρατηρήσιμοι, διαπιστώνουμε ότι οι καταναλωτές μπορεί να είναι καλύτερα μετά τη συγχώνευση, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν εξωγενείς βελτιώσεις αποτελεσματικότητας. Στο τρίτο δοκίμιο (κεφάλαιο 3), θεωρούμε μια κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση που πωλεί μια εισροή αλλά και ανταγωνίζεται μια επιχείρηση στο «κατώτερο» τμήμα της αγοράς. Δείχνουμε ότι, όταν η κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση επιλέγει την ποσότητα της εισροής, επιτρέπει στον ανταγωνιστή της να αυξήσει τις πωλήσεις του τελικού του προϊόντος, παρόλο που ο ανταγωνισμός στο «κατώτερο» τμήμα της αγοράς είναι τύπου Cournot. Τέτοια συμπεριφορά δεν ισχύει στην περίπτωση που η κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση θέτει την τιμή της εισροής, γεγονός που υποδηλώνει ότι για έναν κάθετα-ολοκληρωμένο μονοπωλητή έχει μεγάλη σημασία αν καθορίζει την τιμή ή την ποσότητα της εισροής που παράγει.