bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Фольклорный образ старости как культурный код
Authors: Olesina Jelena
Published: March 2020

The folk image of old age as a cultural codeFolklore image of old age is a cultural code of the whole epoch. The ontogeny of the concept and its artistic expression reflects the mental and temporal characteristics of culture. Russian fairy tales, songs, proverbs allow us to study the phenomenon of old age as an important element of traditional and modern culture.The research is based on M.S. Kagan’s the phases of the life cycle concept. The author identifies three persons of old age in a traditional society: the sacredness as mastering of irrational principles, mystical experience; wisdom as a form of participation of the older generation in the cultural development and experience as the transmission of cultural values to young people.These issues are considered on a material of Russian proverbs, riddles and fantastic images. Taking the types of crops on the basis of interaction between generations by M. Mead’s concept, the author builds a typology of cultures in relation to age: postfigurative culture, when old age is an important part of life and mythology; cofigurative culture considers aging — respectable but incompetent age, prefigurative culture reinforces the fear of old age and its rejection.Folklorystyczny obraz starości jako kod kulturowyFolklorystyczny obraz starości stanowi kod kultury. Ontogeneza pojęcia i jego artystyczna realizacja odzwierciedlają mentalne i tymczasowe cechy kultury. Rosyjskie bajki, pieśni, porzekadła stanowią dobry materiał do badania starości jako ważnego elementu dawnej i współczesnej kultury.W oparciu o koncepcje Moiseja Kagana, autorka wyodrębnia trzy przejawy starości w społeczeństwie żyjącym w oparciu o normy tradycyjne, mianowicie: sakralność jako sposób opanowania sfery irracjonalno-mistycznej, mądrość rozumianą jako forma udziału starszego pokolenia w kulturze i doświadczenie jako transfer wartości kulturowych, skierowany do młodzieży. Wymienione problemy są rozpatrywane w oparciu o rosyjskie przysłowia, zagadki i obrazy bajkowe. Przyjmując za podstawę typy kultur Margaret Mead, oparte na interakcji pokoleniowej, autorka artykułu tworzy typologię kultur w odniesieniu do starości: kulturę postfiguratywną, w której starość jest ważną częścią istnienia i mitologii; kulturę kofiguratywną, w której starość jest wiekiem szanowanym, ale niezdolnym do działania, i kulturę prefiguratywną, cechującą się nasileniem strachu przed starością i jej odrzuceniem.
Piękno starości. Poetycki obraz przemijania w prozie Gorana Petrovicia
Authors: Stawczyk Ewa
Published: March 2020

The beauty of old age. Poetic image of passingin Goran Petrovic’s proseThe aim of the article was to present the beauty of aging heroes living in adreamlike and idealized worlds of Goran Petrovic’s prose, and to reveal the mechanism of beautifying the aging process itself by reffering to folklore, playing with stereotypes, and using strongly metaphoric language. Presented paper focuses on Petrovic’s interesting ways of showing the beauty hidden in old age, also pointing to forgetting names and words as the most important determinant of aging what indicates aclose connection between human existence and language ontological status of language.Lepota starosti. Poetska slika upokojenjau prozi Gorana PetrovićaCilj ovog članka je da se predstavi lepotu starenja junaka koji žive uoniričkim iidealiziranim svetovima proze Gorana Petrovića, ida se otkrije mehanizam ulepšavanja samog procesa starenja igrajući sa stereotipima, koristeći folklor isnažno metaforički jezik. Predstavljen rad usredotočuje pažnju na Petrovićev zanimljiv način pokazivanja lepote skrivene ustarosti, isto ina zaboravljanje imena ireči kao najvažnije determinante starenja što ukazuje na blisku vezu između ljudskog postojanja ijezika ontološki status jezika.
„В уровень с годами”: к проблеме геронтологической рефлексии позднего Вяземского
Authors: Prokhorova Irina E.
Published: March 2020

„At the level of the years” to the problem of old Vyazemskyʼs gerontology reflectionI.E. Prokhorova’s article analyzes “poetry of the old age”, created by Petr Vyazemsky in the last two decades of his life 1860–1870’s. It is distinguished by intensive philosophical and psychological reflection on the problems of “extended” life, death and immortality, tragical awareness of the transformation of oldster`s identity as well as unique degree of poetic expression candor. Particular attention is paid to Vyazemsky’s lyrical cycle “Gloom with glimpses” 1876? and poems “Old age” 1862 and “Our life at senile age — a worn-out robe ...” 1874–1877. In them poet succeeded to manifest his perception of “last age” ambivalence as fully, clearly and brightly as possible and to raise the questions about the values of “perfect” cheerful oldness and the conditions to achieve it at the same time.„Stosownie do wieku”: ze studiów nad refleksją gerontologiczną późnego WiaziemskiegoW artykule poddano analizie „poezję starości” Piotra Wiaziemskiego, która powstała w dwóch ostatnich dziesięcioleciach jego życia lata 1860–1870. Wyróżnia się ona filozoficzno-psychologiczną refleksją nad problemami „przedłużonego” życia, śmierci i nieśmiertelności, wyraża tragiczną świadomość transformacji osobowości człowieka w podeszłym wieku, cechuje się szczerością wypowiedzi. Szczególną uwagę poświęcono cyklowi lirycznemu Wiaziemskiego Chandra z przebłyskami Хандра с проблесками, 1876?, wierszom Starość Старость, 1862 i Życie nasze w starości — niczym znoszony szlafrok… Жизнь наша в старости — изношенный халат..., 1874–1877. Poeta najpełniej wyraził w nich pogląd na ambiwalentność „ostatniego wieku”, ocenił wartość godnej starości i zastanowił się, jak ją osiągnąć.
Strony internetowe sklepów komputerowych jako źródło ukraińskiego słownictwa informatycznego
Authors: Jóźwikiewicz Przemysław
Published: March 2020

Websites of computer stores as a source of ukrainian IT vocabularyUkrainian e-commerce develops very dynamically. Shops selling electronic devices, in par- ticular IT products, dominate this market. In his article the author draws attention to the fact that the Internet websites of such shops are a rich source of Ukrainian IT vocabulary. The survey of  the lexicon used on one of such websites is to prove the essential role those lexical items play in importing and creating the lexicon within this language subsystem.Інтернет-сторінки магазинів комп’ютерної техніки як джерело української комп’ютерної лексикиРинок електронної комерції розвивається в Україні дуже динамічно; одними з най- більших гравців цього ринку є магазини, яких спеціалізація — продаж електроніки, зокре- ма комп’ютерної техніки. У статті доказано, що інтернет-сторінки таких магазинів є важ- ливим джерелом української комп’ютерної лексики. Огляд лексики, що виступає на сайті одного з магазинів мав бути доказом значної ролі, яку вони відіграють у процесі імпорту- вання, засвоєння та творення термінів в рамках цієї мовної системи.
Rossica w polskim dyskursie medialnym
Authors: Piaskowska Patrycja
Published: March 2020

Rossica in Polish media discourseThis article investigates the role of hackneyed quotations, which come from Russian liter- ature of 19th and 20th centuries. Purpose of the article was analysis of 3 hackneyed quotations called rossica extracted from the dictionary Skrzydlate słowa of Henryk Markiewicz and Andrzej Romanowski. All examples were divided into 3 groups and supported with their meanings, ex- cerpted from Russian dictionaries, and situations, in which they could be used. The last part of this article was devoted to hackneyed quotations analysis from the viewpoint of functions they fulﬁll  in Polish media discourse.Rossica в польском масс-медиальном дискурсеНастоящая статья посвящена крылатым словам, происходящим из литературных про- изведений русских писателей XIX и XX веков. Целью статьи был анализ трех крылатых еди- ниц называемых rossikami, выделенных из произведения Хенрика Маркевича и Анджея Романовского Skrzydlate słowa. Все примеры были разделены на три группы. Кроме того, на основе русских словарей были определены их значения и ситуации, в которых эти единицы могут употребляться. Последняя  часть  статьи  посвящена  анализу  крылатых  выражений с точки зрения выполняемых ими функций в польском масс-медиальном дискурсе.
Да-конструкции како аргументи на предикати од втор ред во минато време со фокус на ТРЕБА македонски~полски
Authors: Milenkovska Sonja
Published: March 2020

Дa-constructions as argument on the predicates of the second rank in the past tense with focus on требаThe aim of the analysis in this paper is to show the semantics and distribution of the Macedonian да-constructions as arguments of the predicates of the second rank with past reference. In the focus of the analysis are the main predicates represented with past tense forms of the modal verb треба and the corresponding Polish equivalents.Дa-konstrukcje jako argumenty predykatów drugiego rzędu w czasie przeszłym ze szczególnym uwzględnieniem требаCelem analizy przeprowadzonej w niniejszym artykule jest przedstawienie semantyki i dystrybucji macedońskich да-konstrukcji jako argumentów predykatów drugiego rzędu w czasie przeszłym. W centrum analizy znajdują się przykłady zawierające czasownik modalny треба również wczasie przeszłym reprezentant predykatu głównego oraz odpowiednie ekwiwalenty polskie.
Code-switching w wypowiedziach użytkowników innosłowiańskich gwar przesiedleńczych w Rosji
Authors: Skorwid Sergiej
Published: March 2020

Code-switching in utterances of speakers of alien Slavic immigrant dialects in RussiaThe paper deals with the phenomenon of the so called code-switching which accompanies the existence of Czech and Polish immigrant dialects spoken in Russia that are located in the Northern Caucasus and in Siberia, as well as originally West Ukrainian patois of East Siberian Holenders. The author compares different types of code-switching and code-mixing seen in their native speakers’ utterances with the situation observed among Russian Old Believers in Poland by Michał Głuszkow­ski 2012 and, in contrast to him, widens the scope of the latter term. It is shown that in all prob­ability in the case of the examined immigrant dialects in Russia in their present state due to regular code-mixing there have been developed fused lects as defined by Peter Auer 1999.Переключение кодов в речи носителей инославянских переселенческих говоров в РоссииВ статье рассматривается явление так называемого переключения кодов, какое сопрово­ждает бытование чешских и польских переселенческих говоров в России, локализующихся на Северном Кавказе и в Сибири, а также западноукраинского по происхождению говора вос­точносибирских голендров. Различные типы переключения и смешения кодов в высказыва­ниях их носителей сравниваются с ситуацией, которую наблюдал у русских старообрядцев в Польше Михал Глушковски 2012. В отличие от Глушковского автор статьи расширяет рам­ки понятия «смешение кодов» и приходит к выводу, что из исследуемых говоров на данный момент, по всей вероятности, развились смешанные идиомы fused lects, как их определяет Петер Ауэр 1999.
Czy genetiw to przypadek? Co to znaczy „przypadek adnominalny”?
Authors: Topolińska Zuzanna
Published: March 2020

Whether genitive is a case? What does it mean: adnominal case?The author defines case as asemantically motivated syntactic relation between apredicate and its implied argument. She argues that in light of that definition the genitive cannot be considered as acase. The author proposes to define it as asemantically motivated relation between the two implied arguments of the predicate “have”.Является ли генетив падежом? Что такое приимённый падеж?В настоящей статье даётся определение падежа как семантически обусловленного синтаксического отношения между предикатом и его аргументом, в связи с чем генетив не может рассматриваться как падеж. Автором статьи предлагается понимание генетива как семантически обусловленного отношения двух аргументов предикатива ‘habere’ иметь.
Общеславянский лингвистический атлас и сравни- тельная грамматика славянских языков
Authors: Vendina Tatiana
Published: March 2020

The Slavic Linguistic Atlas and comparative grammar of the Slavic languagesThe paper analyses the lexical isoglottic lines of the Slavic Linguistic Atlas. The author speaks of the parallels between lexical and phonetic isoglottic lines. These parallels make observe the evolution of Praslavonic language community in a new way. The author suggests the hypothesis of the East-West Slavic language community in the late Praslavonic period, in which common language processes took place. The paper proves that within up-to-date Slavonic research lexical data are getting more and more important, as the potentialities of inner phonetic and morphologic reconstruc­tion are mainly exhausted. Numerous lexical isoglottic lines make the research more objective, thus there are much more of them than phonetic isoglottic lines.Ogólnosłowiański Atlas Językowy i gramatyka porównawcza języków słowiańskichArtykuł poświęcono językowej analizie izoglos Ogólnosłowiańskiego Atlasu Językowego. W pracy autor porusza kwestię istnienia paralel pomiędzy izoglosami leksykalnymi a fonetyczny­mi. Ich istnienie pozwala bowiem inaczej spojrzeć na problem ewolucji prasłowiańskiej wspólnoty językowej. Badacz wysuwa hipotezę o istnieniu w okresie późnoprasłowiańskim wschodniej wspólnoty zachodniosłowiańskiej, wewnątrz której zachodziły wspólne procesy językowe. Artykuł potwierdza, że na współczesnym etapie badań slawistycznych, kiedy w znacznym stopniu możliwości wewnętrznej rekonstrukcji na poziomie fonetycznym i morfologicznym zostały wyczerpane, coraz większego znaczenia nabierają dane leksykalne. Wykorzystanie licznych izoglos leksykalnych, które pod względem ilości wielokrotnie przewyższają izoglosy fonetyczne, czyni ba­dania bardziej obiektywnymi.
Spremembe v leksiki in skladnji v sodobni slovenščini
Authors: Žele Andreja , Kern Boris
Published: March 2020

Changes in lexicon and syntax in modern SlovenianBecause of the multifunctional expansion of texts and lexis are the borrow semantic-syntactic features of today’s lexems already a part of system of Slovenian language. Lexical changes, i.e. the properties and the capacity of word-formation/semantic change of modern lexemes, are analysed particularly from the perspective of a high degree of borrowing. In connection with a high de­gree ofborrowed word-formational propositions of neologisms one can note an increase in certain types of suffixes, largely observed in compounds; in connection with borrowed elements systemic unpredictability of formation is highlighted.From the standpoint of syntactic/valence changes the most frequent change is from monovalent verbs to divalent verbs, e.g. abstinirati glasovanje ‘to abstain voting’, blefirati veselje ‘to fake enjoyment’, diplomirati/magistrirati/doktorirati zgodovino ‘to BA/MD/PhD history’.In an increasingly more popular use of agglutinative words certain Slovene prefixes may only preserve their phase quality, e.g. zaasfaltirati, zamoralizirati, zmasakrirati, while others may indi­rectly express social changes, e.g. the prefix ‘pre-’ as in predefinirati ukaze ‘to predefine orders’. Greater individualisation is seen in the use of the pronominal prefix ‘sam-’ in increasingly more extended compounds such as samoaktualizirati potrebe ‘to selfmodernise the needs’ etc.Zmiany leksykalne i składniowe we współczesnym języku słoweńskimW wyniku rozszerzenia wielofunkcyjności tekstowej i leksykalnej oraz wysokiego stopnia za­pożyczeń w ramach właściwości znaczeniowo-składniowych dochodzi do zmian w systemie języka słoweńskiego. Zmiany leksykalne, tak zwane właściwości słowotwórczo-znaczeniowe, i potencjał słowotwórczy nowego słownictwa są analizowane przede wszystkim w kontekście wysokiego sto­pnia zapożyczania. W związku z tym, że podstawy nowych derywatów są w dużej mierze zapoży­czane, można zauważyć znaczący wzrost użycia tylko niektórych prefiksów. Szczególnie częste są złożenia. Charakterystyczna jest jednocześnie nieprzewidywalność derywacji.W przypadku innowacji składniowych i walencyjnych najczęstsza jest zmiana czasowników jednowalencyjnych na dwuwalencyjne, na przykład abstinirati glasovanje ‘powstrzymywać się od głosowania’, blefirati veselje ‘udawać radość’, diplomirati/magistrirati/doktorirati zgodovino ‘ukończyć studia licencjackie/magister-skie/doktoranckie z historii’.W związku z coraz częstszym użyciem derywatów prefiksalnych niektóre słoweńskie przedro­stki mogą wyrażać tylko fazowość, na przykład zaasfaltirati, zamoralizirati, zmasakrirati, podczas gdy inne pośrednio wskazują na zmiany społeczne, dla przykładu pre-: predefinirati ukaze ‘prze­definiować rozporządzenie’. Na większą indywidualizację wskazuje przyimkowy formant sam- w coraz bardziej powszechnych zrostach samoaktualizirati potrebe ‘samoaktualizować potrzeby’.
„Композитный взрыв” в современном русском газетном дискурсе
Authors: Romanik Anna
Published: March 2020

“Compounding explosion” in modern Russian journalese discourseThe author of the paper deals with compound words, which are one of active developing phenomena in the journalese texts. Researched material was excerpted from Russian specialized magazines published in 2010–2016. The number of compounds constantly increases. Most of them are borrowed from English or derived from foreign word-formation models. Neologisms, which contain minimum two components in their structure, are productive in journal discourse because of few reasons. First of all, they are used to name new designate as economic way of nomination. Second of all, compound words play manipulative and styling role in written texts. The main aim of the analysis was to research the structure of compound words, to present lexical classification and to point out the reasons of popularity of compound words. „Eksplozja kompozytów” we współczesnym rosyjskim dyskursie medialnymPrzedmiotem zainteresowania niniejszych rozważań są złożenia, których wysoka frekwencja jest szczególnie zauważalna we współczesnym dyskursie prasowym. Materiał egzemplifikacyjny został wyekscerpowany z rosyjskich czasopism, umownie określanych jako „czasopisma kobiece” 2013–2016. Głównym celem podjęcia tego tematu badawczego jest klasyfikacja leksykalno-semantyczna zgromadzonych jednostek złożonych, analiza strukturalna oraz ustalenie przyczyn ich rosnącej popularności. Istotą badania jest również zwrócenie uwagi na problem niestabilności ortograficznej i graficznej kompozytów zapożyczonych z innych systemów językowych, a także zaakcentowanie braku jednolitej bazy teoretycznej przy klasyfikacji statusu słów złożonych.
Антропология святителя Викторина Петавийского: употребление терминов ,,homo”, ,,Adam” и ,,secundus homo”
Authors: Handoga Nikołaj
Published: March 2020

The antropology of Saint Victorinus of Poetovio: Consumption of terms homo, Adam and secundus homoVictorinus of Poetovio discloses in treatise On the сreation of the world and partly in Commentary on the Apocalypse, the doctrine of how the God in six days created the world out of nothing and made a special place to the first human being. He chooses three terms: homo, Adam and secundus homo. As a result, we find out that the first man was Adam, who had a woman named Eve. An important point is that God created first people not on first days, but on the sixth, when everything in the world, or the Universe, was being prepared for the coming. According to the teachings of the Victorinus, on that day the Creator did not do anything else, as all kinds of animals, by the command of God, appeared on the fifth day. Moreover, the first man was created by God as a special one, since in the world of the living creatures there is no more than one similar to the Creator, and also not in one, but in two stages.Антропологiя святителя Вiкторина Петавiйського: використання термiнiв „homo”, „Adam” i „secundus homo”Вiкторин Петавiйський розкриває в трактатi Про створення свiту i частково в  ,,Тлумаченнi Апокалiпсису” вчення про те, як Бог за шiсть днiв iз нiчого створив свiт i  видiляє особливе мiсце першiй людинi. Iз термiнiв вiн вибирає три — „homo”, „Adam”   i  „secundus homo”. У результатi чого ми дiзнаємось, що першу людину звали Адам, в якого була жiнка, яку звали Єва. Важливим моментом є те, що Бог створив першу людину не в  один iз перших днiв, а в шостий, так як все в свiтi, або Всесвiтi готувалось для ïï приходу. За вченням Вiкторина, у цей день Творець бiльше нiчого не творив, отже, всi види тварин, по повелiнню Божому, з’явились в п’ятий день. Крiм того, перша людина була створена Богом особливою, так як бiльше немає на свiт нi одного iз живих створiнь, подiбних до Творця, а також не в  один, а в два етапи.
Samobójcy w twórczości Fiodora Dostojewskiego — próba typologii
Authors: Michalska-Suchanek Mirosława
Published: March 2020

Fyodor Dostoyevsky’s suicide victims — an attempt towards atypologyAnatural death is arare phenomenon in Dostoyevsky’s works — he hardly ever refers to it. Yet, suicides and attempted suicides are the core topics in all his works along with murders, mental illnesses and various aberrations he seems to be obsessed with. The present article is an attempt towards atypology of Dostoyevsky’s suicide victims. The following five categories of suicides have been identified and described: egoistic suicide victim, fatalistic suicide victim, ‘calculated’ suicide victim, escapist suicide victim and spiritual suicide victim.Самоубийцы в творчестве Фёдора Достоевского — попытка типологииФёдор Достоевский редко в своём творчестве изображает естественную смерть, он едва её фиксирует. Зато самоубийства и попытки самоубийства плотно заполняют мир про­изведений писателя, создавая — наряду с убийствами, психическими болезнями ивсяки­ми отклонениями от нормального состояния — стержень его обсессивных тем. Настоящая статья является попыткой классификации самоубийц в творчестве Достоевского. Выде­лены и охарактеризованы пять типов самоубийц: самоубийца балансово-эгоистический, самоубийца логический, самоубийца фаталистический, самоубийца эскапический и само­убийца духовный.
Karnawalizacja śmierci w literaturze rosyjskiej lat trzydziestych XX wieku
Authors: Kotkiewicz Aurelia
Published: March 2020

The carnivalesque of the death in the Russian literature of the 1930sRussian literature in the 30s of the 20th century developed within the totalitarian sphere, recording and mirroring the horror of the Stalinist reality. The impossibility of a direct expression of one’s own pain and grieving over death which was often associated with a sudden disappearance and a necessity to erase the beloved from one’s memory guided the artists’ attention towards new forms of expression. The works which represent a variety of genres and styles, such as Nikolai Erdman’s drama The Suicide, Daniil Kharms’s novel The Old Woman, as well as The Blue Book of Mikhail Zoshchenko, can be seen as examples of the use of carnivalesque which I understand as a defence strategy towards the omnipresent experience of death. I analysed the following features of carnivalesque: satire, grotesque, “black humour”, absurd, laughter, which are used in the above mentioned works. Карнавализация смерти в русской литературе30-х годов XX векаВо многих произведениях русской литературы 30-х годов XX века, возникших вне эстетики соцреализма, кошмар отождествляется с тоталитарной действительностью. Невозможность непосредственно выразить страдание и оплакать смерть близких направляла писателей к поискам новых форм их передачи. Такие отличающиеся друг от друга по жанровым и стилистическим особенностям произведения, как драма Самоубийца Николая Эрдмана, повесть Старуха Даниила Хармса, а также Голубая книга Михаила Зощенко, являются примерами карнавализации, которая воспринимается как защитная стратегия по отношению к смерти. В данной статье анализу подвергаются следующие приемы карнавализации: сатира, гротеск, черный юмор, абсурд и смех, характерные для выше упомянутых произведений.
Историко-культурный дискурс „мифа жертвоприношения” в сопоставительном плане
Authors: Inanyr Emine
Published: March 2020

Historical and cultural discourse of “myth of sacrifice” in the comparative planThe aim of the article is to investigate the myth of sacrifice in socio-cultural context, which could be defined as universal rather than a specific national one. It also examines the topos of its manifestations in literary life of the neighbors: Russian, Bulgarian and Tatar. Therefore, the selected texts are presented mainly through those characteristics, which are proven to be points of intersection for the general background of mythopoetics and peculiarity of each national model. Particular folklore and literary works are scrutinized from intertextual perspective. The study focuses also on some definitions that are believed to have great significance for genealogy of punishment and its variety — “blood revenge”.Исторически и културен дискурсна „мита за жертва” в сравнителен планЦелта на това изследване е да разгледа мита за наказанието в един социално-духовен контекст, който може да бъде означен по-скоро като универсален, отколкото като конкретно-национален, а също така да се потърси топоса на неговите прояви в литературния живот на съседните народи: руския, българския и турския. Затова избраните текстове са представени главно чрез онези характеристики, които се оказват пресечни за общия фон на митопоетиката и конкретиката на всеки един национален модел. В тези параметри са разгледани отделни фолклорни и литературни творби в интертекстуални отношения. Във фокуса на изследването попадат също така и някои дефиниции, които по наше мнение са важни за генеалогията на наказанието и неговата разновидност „кръвното отмъщение”.
„Город мертвых, где все живы”: о контекстной синонимии „жизни” и „смерти” в прозе Михаила Шишкина
Authors: Kuchina Tatiana
Published: March 2020

“The city of the dead where everyone is alive”: Contextual synonymy of “life” and “death” in the prose of Mikhail ShishkinOne of the main characteristic features of Mikhail Shishkin’s prose is the tendency to elim­inate the opposition of complementary antonyms, as life/death, or light/darkness. In the present paper analysis is offered of Shishkin’s artistic reality which determines the mutual permeability of semantic boundaries between the components of this antithesis and the appearance of such nar­rative formulae as “the city of the dead where everyone is alive” or “your son has fallen in action, but he is alive and healthy”. With M. Shishkin, being born, dying and being brought back to life, acquire a chance to happen again and again within the life span of one and the same personage. The antithetic nature of life and death is weakened or altogether annihilated by pragmatic validity of such statements, by the plot as well as by the author’s conscious intention. The substitution of syntagmatic ties between the elements of the narrative with paradigmatic ones and the introduc­tion of pseudo-alogisms into the plot of the text allow the reader to accept them as true statements which is not inconsistent with the laws of artistic reality.„Město mrtvých, kde jsou všichni naživu”: kontextuální synonyma „života” a „smrti” v próze Michaila Šiškina V próze Michaila Šiškina se jasně projevuje tendence k zrušení protikladů ve významu komplementárních antonym život/smrt, světlo/tma. Ve studii prozkoumáváme právě tyto zákony, je­jichž důsledkem bude propustnost sémantické hranice mezi prvky protikladů, a vznik narativních vzorců jako například „město mrtvých, kde jsou všichni naživu” anebo „váš syn zemřel, ale ten je živ a zdráv”. Narození, umírání, vzkříšení u Michaila Šiškina nabývá schopnost k opakování stejné postavy v příběhu. Slovní antonymie živé a mrtvé se oslabí anebo dokonce odstraní pomo­cí pragmatického odůvodnění těchto spojení, jejich podmínění situačním kontextem, úmyslným stvořením epizody. Výměna lineárních, syntagmatických vztahů mezi narativními prvky za para­digmatické, přenos imaginárních alogismů na úroveň námětu umožňují tyto prvky považovat za pravdivá prohlášení, která zákonům stvoření umělecké reality neodporují.
„Czyściec” kontra „podniebne cła” w literaturze polemicznej czasów unii w Brześciu XVI/XVII metropolia kijowska — wybrane przykłady
Authors: Nowak Alicja Z.
Published: March 2020

“Purgatory” versus “celestial customs duty” in polemic literature of the times of the Union of Brest Kyivan Metropolitanate: Selected examplesIn the Kyiv Metropolitanate, reflections about the afterlife of the soul became important right before and after the Union of Brest. The familiar polemical theme of purgatory returned and the followers of the union with Rome evoked the legendary visions of celestial customs duty tollgates. The identification of both conceptions was meant to convince and convert the Orthodox to the Catholic doctrine. However, instead it brought about their reaction, prompting them to thoroughly confront both visions, demonstrate the similarities but also fundamental differences, and above all, to systematize their teachings. The polemical process of ordering eschatological beliefs begun in polemic literature and was continued by the authors of sermons, the works of popular theology, and was also reflected in official statements of the Orthodox Church in the Polish-Lithuanian Commonwealth. Чистилище проти митарств у полемічній літературі часів берестейської унії Київська Митрополія — вибрані прикладиДискусії довкола теми чистилища, що не були новиною уже в конфесійній полеміці, посилилися в часи Берестейської унії та сприяли відродженню серед уніатів легендарної візії піднебесних митарств. Утотожнення митарств із чистилищем стало засобом переконати православних у правильності католицької доктрини, водночас викликало активну реакцію у відповідь. Зіткнення обох концепцій виявило не тільки подібності, але і принципові розходження між ними, спирияло систематизації уявлень та переконань представників кожної зі сторін у питаннях есхатології. Полемічна література започаткували процес формування есхатологічних вірувань, який пізніше продовжили проповідники та автори праць з популярного богослов’я, що пізніше було відображено також в офіційних заявах Православної Церкви в Польсько-Литовській державі.
Міфопоетична танатологія у ліриці Сергія Жадана
Authors: Demchenko Alla
Published: March 2020

Mythopoetic thanatology in Serhiy Zhadan’s poetryThe article deals with the mythologem of death in Serhiy Zhadan’s poetry. The author argues that both traditional Ukrainian culture and the universal symbols of human consciousness are sources of thanatological images in Zhadan’s collections Life of Mariia 2015 and Knights of the Temple 2016. The author focuses on the implementation of thanatological themes through the motifs of family, memory, oblivion, loss, and return. Moreover, she claims that Zhadan uses the mythical semantics of the images of primordial elements, house, serpent, and bird to demonstrate the spatial metaphor of the lost homeland.  Мифопоэтическая танатология в лирике Сергея ЖаданаВ статье исследуется мифологема смерти в поэзии Сергея Жадана. Выяснено, что танатологические образы, представленные в сборниках Жизнь Марии 2015 и Тамплиеры 2016, базируются на украинской традиционной культуре и интерпретации образов-символов общечеловеческого сознания. Сосредоточено внимание на реализации танатологического мотива через мотив родовой памяти, забвения, потери, возвращения. Раскрывается мифосемантика образов первостихий, дома, змея, птицы, которые представляют в поэтических текстах пространственную метафору утерянной малой родины.
Śmierć Jana Husa a początki pamięci kulturowej
Authors: Łazarz Radosław
Published: March 2020

The death of Jan Hus and the beginning of cultural memoryThis contribution focuses on the death of Jan Hus and its role in the forming of the Hussite Movement. Paying tribute to Hus, by preaching and hymn-singing, was not only the beginning of the unofficial cult of “saint Jan Hus”, but also of Hussite cultural memory.  Smrt Jana Husa a začátky kulturní pamětiTento příspěvek se zaměřuje na smrt Jana Husa a jeho roli při formování husitismu. Uctívání Mistra Jana kázáním a zpěvem bylo nejen počátkem neoficiálního kultu „svatého Jana Husa“, ale i husitské kulturní paměti.
Poetika smrti v raném díle Bohuslava Reynka
Authors: Martinek Libor
Published: March 2020

Poetics of death in the early work of Bohuslav ReynekThis article is dedicated to the poetics of death in the early works of the Czech poet, translator and graphic artist Bohuslav Reynek 1892–1971. The author focuses his attention on the topos of death, which is the overarching theme that encloses other important motives associated with it and described by the author as “intermotives”. Typical of the whole first volume of Reynek’s poetry is the combination of the natural world with the vision of a Christian order, which at the end of human life tends toward an apocalyptic end of the earth and confrontation with the salvation of Jesus Christ.  Poetyka śmierci we wczesnej twórczości Bohuslava ReynkaArtykuł poświęcony jest poetyce śmierci we wczesnych dziełach czeskiego poety, tłumacza i grafika Bohuslava Reynka 1892–1971. Autor tekstu skupia swoją uwagę na toposie śmierci, na który składają się ważne motywy z nim związane, nazwane przez niego intermotywami. Dla całego pierwszego tomu poezji Reynka typowe jest połączenie świata natury z wizją chrześcijańskiego porządku, w którym kres ziemi i ludzkiego życia w konfrontacji z dziełem zbawienia Jezusa Chrystusa zmierza ku apokalipsie.
Sensualne oblicza śmierci w opowiadaniach Richarda Weinera na wybranych przykładach
Authors: Woźniak Kamila
Published: March 2020

Sensual images of death in short stories by Richard Weiner selected examplesThe author of the article analyzes a selection of stories by Richard Weiner with regard to the leading theme — a sensual image of death. Attention is drawn to polisensuality of expression and the construction of the world depicted on the basis of sensual antinomies, e.g.  silence/sound, movement/stillness, dead/alive, visible/invisible. The author refers to selected short stories from Weiner’s collections: Netečný divák 1917, Lítice 1918, Škleb 1919, and Lazebník 1929.Smyslná tvář smrti v povídkách Richarda Weinera ve vybraných příkladechAutorka článku analyzuje vybrané povídky Richarda Weinera z pohledu úvodního motivu, jímž je smyslná tvář smrti. Věnuje pozornost mnohasmyslnosti výpovědi a stavbě světa představeného na základu smyslových antinomií jako například: ticho–zvuk, pohyb–klid, mrtvé–živé, viditelné–neviditelné. Autorka se odvolává na vybrané povídky Weinera ze sbírek: Netečný divák 1917, Lítice 1918, Škleb 1919 i Lazebník 1929.
Спрега Ероса и Танатоса у Роману о Лондону Милоша Црњанског
Authors: Panić-Maraš Jelena
Published: March 2020

Coupling of Eros and Thanatos in Miloš Crnjanski’s A Novel about LondonMiloš Crnjanski’s last novel, entitled A Novel about London, is a modernist piece of work about the love of a Russian refugee couple in London immediately after the end of World War II. In his narrative, Crnjanski manages to depict two contradictory worldviews symbolically represented by Eros and Thanatos. Because the theme of suicide consistently develops throughout the novel, the author of this paper focuses on showing the changing attitudes towards the suicide of the protagonist. Consequently, the author illustrates the dynamics of Eros and Thanatos, particularly evident when the Russian Prince Rjepnin makes the decision to commit suicide and later when upholds his decision and kills himself.  Сочетание эроса и танатоса в Романе о Лондоне Милоша ЦрнянскогоПоследний роман Милоша Црнянского — Роман о Лондоне — можно назвать модернистским авангардным произведением. Црнянский описывает любовные отношения пары русских эмигрантов в Лондоне после окончания Второй мировой войны через призму продиводействия Эроса и Танатоса. Сила Танатоса находит отражение в последовательной подготовке князя Репнина к самоубийству. В данной статье исследуется отношение главного героя к самоубийству, зарождение идеи о самоубийстве, а также поведение героя во время осуществления этого замысла.
Произведения Клементины Хоффмановой из рода Таньских в русских переводах
Authors: Guseva Olga
Published: March 2020

Works of Klementyna Hoffmanowa in Russian translationsWorks of Klementyna Hoffmanowa, one of Poland’s first writers of children’s literature, were extremely popular in Poland in the 19th century. Her first book Pamiątka po dobrej Matce Remembering a Good Mother had the most astonishing success. It was followed by a series of works, almost all had a strongly expressed national character. Nevertheless, her translators into the Russian language used the Russification as a technique of translation. Polish culture was converted to the Russian culture and the text was rewritten. Russian translation of Remembering a Good Mother was published in 1827 and it was a great success because of the poverty of Russian children’s literature in the first third of the 19th century. The next adapted translation was her book of moral stories, published in Russian in 1860 and 1869. By that time, Russian children’s literature was rich and varied and adaptation as a method of translation failed.  Utwory Klementyny z Tańskich Hoffmanowej w tłumaczeniach na język rosyjskiUtwory Klementyny z Tańskich Hoffmanowej — jednej z pierwszych polskich twórczyń literatury dla dzieci i młodzieży — cieszyły się wielką popularnością w XIX wieku. Szczególne uznanie zdobyło jej debiutanckie dzieło Pamiątka po dobrej matce 1819, pisane z myślą o dorastających dziewczętach. W 1827 roku ukazała się rosyjska adaptacja Pamiątki, przystosowana do odczytania utworu w kontekście kultury rosyjskiej. W tym czasie w literaturze rosyjskiej brakowało utworów edukacyjnych poświęconych wychowaniu płci pięknej, dlatego przeróbka z polskiego uzyskała pochlebne opinie krytyków.Strategia domestykacji, czyli udomowienia tekstu źródłowego, została ponownie zastosowana przez tłumaczy w przekładach opowiadań Hoffmanowej w latach sześćdziesiątych XIX wieku. Wówczas jednak rosyjska literatura dla dzieci przeżywała rozkwit i dlatego moralno-dydaktyczne adaptacje pozbawione elementów obcości zostały pominięte przez krytyków milczeniem, przez co pozostały niemal niezauważone przez czytelników.
O pewnych procesach frazeologizacji z perspektywy modelu składni semantycznej
Authors: Korytkowska Małgorzata
Published: March 2020

On certain processes of phraseologization from the perspective of the semantic syntax modelThis article analyzes the status of sentential structures of the type Wątpię w Piotra in Polish and Съмнявам се в Петър in Bulgarian “I doubt about Peter”, taking into account the specificity of their meanings, which are different in both languages. On the basis of the semantic syntax model, the article investigates the possibility of, on the one hand, analyzing such structures as elements of a subcategorization frame and, on the other hand, as examples of structures that undergo the process of phraseologization. The conclusions reached in the article result from this contrastive study. The research question addressed in this paper is relevant for the problem of the form and the boundaries of a lexical entry, which is an important issue in lexicography.О некоторых процессах фразеологизации в перспективе модели семантического синтаксисаВ статье представлен анализ статуса предложных структур типа польск. Wątpię w Piotra, болг. Съмнявам се в Петър, при этом учтена специфика их значения, различающая анализируемые языки. На основании модели семантического синтаксиса рассмотрена, с одной стороны, возможность причисления данных структур к элементам валентного образца, а с другой стороны, данные конструкции показаны как пример структур, подлежащих процессу фразеологизации. В статье представлены выводы сопоставительного характера. Анализируемая проблема касается важных для лексикографии вопросов границы и формы словарной статьи.
Problemy współczesnej komunikacji językowej. Kilka uwag o budowaniu relacji nadawca–odbiorca
Authors: Pytel-Pandey Danuta
Published: March 2020

Problems of contemporary language communication. Some comments on building the sender–recipient relationshipThis article discusses the problems of modern language communication associated with setting up contacts between the listener and the speaker. The author analyzes the communicative model of four ears, which was proposed by the German psychologist Friedemann Schultz von Thun for the interpretation of speech messages, and Paul Watzlawick’s five axioms of communication. The paper presents their influence on building relationships between interlocutors during a language contact.  Проблемы современной языковой коммуникации. Несколько комментариев к проблеме построения контакта между говорящим и слушающимВ настоящей статье рассматриваются проблемы современной языковой коммуникации, связанные с построением контактов между слушающим и говорящим. Автор анализирует коммуникативную модель „четырёх ушей”, которую предложил немецкий психолог Фридеманн Шульц фон Тун для интерпретации речевых сообщений, и аксиомы человеческой коммуникации Пола Вацлавика. В работе представлено их влияние на построение отношений между собеседниками во время языкового контакта.
Współczesny rozwój etnolektu śląskiego na tle językowych procesów emancypacyjnych w Europie
Authors: Jaroszewicz Henryk
Published: March 2020

The contemporary development of the Silesian ethnolect in comparison with the linguistic processes of emancipation in EuropeFor more than ten years the Silesian ethnolect has been rapidly developing. During this time, its polyvalence, the level of codification and the scope of its use have been radically expanded. This code is used by a relatively big number of speakers 530,000 who consider it a separate language and not a local dialect of Polish. The legal status of the Silesian ethnolect depends on the linguistic policy implemented in modern Poland. At present, however, there is no political will to elevate this code to the status of an independent language.  Suvremen razvoj šleskog varijeteta u kontekstu jezičnih emancipacijskih procesa u EuropiU posljednih dvadeset godina primjećuje se dinamičan i intenzivan razvoj šleskog jezičnog varijeteta. U ovom vremenskom razdoblju radikalno se povećala polivalentnost šleskog idioma, stupanj njegove kodifikacije, znatno se takoder proširilo komunikacijsko i stilsko područje njegove upotrebe. Šleski jezični varijetet karakterizira prilično veliki broj izvornih govornika 530.000., koji – što valja napomenuti – ne smatraju ga jednim od poljskih dijalekata već zasebnim jezikom. Pravni položaj šleskog jezičnog varijeteta ovisi naravno o obliku državne, jezične politike. Čini se ipak da u ovom trenutku nedostaje u Poljskoj političke volje da se šleski jezični varijetet prizna zasebnim jezikom.
Exponential rate of convergence independent of the dimension in a mean-field system of particles
Authors: Dyda Bartłomiej , Tugaut Julian
Published: March 2020

EXPONENTIAL RATE OF CONVERGENCE INDEPENDENT OF THE DIMENSION IN A MEAN-FIELD SYSTEM OF PARTICLESThis article deals with a mean-field model. We consider a large number of particles interacting through their empirical law. We know that there is a unique invariant probability for this diffusion.We look at functional inequalities. In particular, we briefly show that the diffusion satisfies a Poincaré inequality. Then, we establish a so-called WJ-inequality, which is independent of the number of particles.
Heavy-traffic approx­imations for a layered network with limited resources
Authors: Aveklouris Angelos , Vlasiou Maria , Zhang Jiheng , Zwart Bert
Published: March 2020

HEAVY-TRAFFIC APPROXIMATIONS FOR A LAYERED NETWORK WITH LIMITED RESOURCESMotivated by a web-server model, we present a queueing network consisting of two layers. The first layer incorporates the arrival of customers at a network of two single-server nodes. We assume that the interarrival and the service times have general distributions. Customers are served according to their arrival order at each node and after finishing their service they can re-enter at nodes several times for another service. At the second layer, active servers act as jobs that are served by a single server working at speed one in a processor-sharing fashion. We further assume that the degree of resource sharing is limited by choice, leading to a limited processor-sharing discipline. Our main result is a diffusion approximation for the process describing the number of customers in the system. Assuming a single bottleneck node and studying the system as it approaches heavy traffic, we prove a state-space collapse property.
Entropic upper bound for Bayes risk in the quantum case
Authors: Wieczorek Rafał , Podsędkowska Hanna
Published: March 2020

The entropic upper bound for Bayes risk in a general quantum case is presented. We obtained generalization of the entropic lower bound for probability of detection. Our result indicates upper bound for Bayes risk in a particular case of loss function – for probability of detection in a pretty general setting of an arbitrary finite von Neumann algebra. It is also shown under which condition the indicated upper bound is achieved.
Large deviations for generalized conditioned Gaussian processes and their bridges
Authors: Pacchiarotti Barbara
Published: March 2020

We study the asymptotic behavior of a Gaussian process conditioned to n linear functionals of its paths and of the bridge of such a process. In particular, functional large deviation results are stated for small time. Two examples are considered.
Estimates of the transition densities for the reflected Brownian motion on simple nested fractals
Authors: Olszewski Mariusz
Published: March 2020

We give sharp two-sided estimates for the functions gMt, x, y and gMt, x, y − gt, x, y, where gMt, x, y are the transition probability densities of the reflected Brownian motion on an Mcomplex of order M ∈ Z of an unbounded planar simple nested fractal and gt, x, y are the transition probability densities of the “free” Brownian motion on this fractal. This is done for a large class of planar simple nested fractals with the good labeling property.
On the carrying dimension of occupation measures for self-affine random fields
Authors: Kern Peter , Sönmez Ercan
Published: March 2020

Hausdorff dimension results are a classical topic in the study of path properties of random fields. This article presents an alternative approach to Hausdorff dimension results for the sample functions of a large class of self-affine random fields. The aim is to demonstrate the following interesting relation to a series of articles by U. Zähle 1984, 1988, 1990, 1991. Under natural regularity assumptions, we prove that the Hausdorff dimension of the graph of self-affine fields coincides with the carrying dimension of the corresponding self-affine random occupation measure introduced by U. Zähle. As a remarkable consequence we obtain a general formula for the Hausdorff dimension given by means of the singular value function.