bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Industrial Digitalization with Four Dimensional (4D) Printing - Novel Technology: Brief Review on Developments, Challenges and Applications
Authors: SREENIVASULU Reddy
Published: December 2021

The latest advances in additive manufacturing methods (AMM) generally called as three- dimensional (3D) printing permitted to design and generate complicated profiles which are not possible with regular fabrication methods. A branch of new fabrication technique initiated from three dimensional (3D) printing further it is called as four dimensional (4D) printing with self healing materials that can react to outer stimuli by subjecting external pressure on it. Also, day to day advancements in fashion in the lifestyle of public, industries are not capable to satisfy their requirements with conventional manufacturing techniques with conventional materials because of increased cost to alter the design, manufacture and process layout for each fashion style. It is impossible to satisfy with conventional materials as well as processing methods, so more competition existed in the present industrial sectors according to market demands as per customer requirements. Advancements in additive manufacturing techniques covered this gap by day-to-day developments in materials and their methods, provide a variety of designs and fabricate them with a short time by sustaining less investment. In this article, recent developments of smart materials discussed and innovations in 4D printing and challenges which are faced in the research and development divisions also described about a variety of application areas almost in all fields. This paper provides basic information data to the young researchers who are interested to do their work in this area and also discussed with the latest available data pertaining to 4D printing globally.
Analisis Clustering K-Medoids Berdasarkan Indikator Kemiskinan di Jawa Timur Tahun 2020
Authors: Alfiah Febiyanti , Almadayani Almadayani , Al Farizi Danial , Widodo Edy
Published: December 2021

Keberadaan pandemi COVID-19 di Indonesia, mengakibatkan kemiskinan di Indonesia semakin tinggi terutama di Jawa Timur yang menjadi satu diantara provinsi lain dengan kasus COVID-19 tinggi di Indonesia. Tujuan penelitian ini yaitu mengetahui pengelompokan kabupaten/kota di Jawa Timur yang mempunyai kesamaan karakteristik berdasarkan indikator kemiskinan tahun 2020. Penelitian ini menggunakan data yang didapatkan dari Badan Pusat Statistik. Metode yang digunakan ialah metode k-medoids clustering yang merupakan metode partisi clustering guna pengelompokan n objek ke dalam k cluster. Berdasarkan hasil penelitian, diperoleh pengelompokan karakteristik masing-masing cluster yang dibentuk berdasarkan nilai indikator kemiskinan di Jawa Timur tahun 2020 sebanyak 2 cluster. Dimana 30 kabupaten/kota pada cluster 1 dan dan 8 kabupaten/kota pada cluster 2. Cluster 1 memiliki karakteristik Persentase Rumah Tangga yang Mempunyai Sanitasi Layak, Angka Harapan Hidup, dan Persentase Angka Melek Huruf Umur 15-55 Th tinggi. Sedangkan cluster 2 memiliki karakteristik Persentase Rumah Tangga Miskin Penerima Raskin, Persentase Penduduk Miskin, dan Persentase Pengeluaran Perkapita untuk Makanan dengan Status Miskin tinggi. Kata kunci: Clustering; Jawa Timur; K-medoids; kemiskinan  K-Medoids Clustering Analysis Based on Poverty Indicators in East Java in 2020 ABSTRACT The existence of the pandemic COVID-19 in Indonesia has resulted in higher poverty in Indonesia, especially in East Java, which is one of the other provinces with high cases in Indonesia. The purpose of this study is to find out the grouping of regencies/cities in East Java that have similar characteristics based on the poverty indicators in 2020. This study uses data obtained from the Badan Pusat Statistik. The method used is k-medoids clustering method which is a clustering partition method for grouping n objects into k clusters. Based on the results of the study, it was found that the grouping of the characteristics of each cluster formed based on the value of the poverty indicator in East Java in 2020 was 2 clusters. Where 30 regencies/cities in cluster 1 and and 8 regencies/cities in cluster 2. Cluster 1 has the characteristics of the percentage of households that have proper sanitation, life expectancy, and a high percentage of literacy rates aged 15-55 years. While cluster 2 has the characteristics of the percentage of poor households receiving Raskin, the percentage of poor people, and the percentage of per capita expenditure on food with high poor status. Keywords: Clustering; East Java; K-Medoids; poverty
The Effectiveness of Health Counseling in Improving Knowledge, Attitudes and Behavior of Waste Management in Pejambuan Village
Authors: Yolanda Zuhrufa Wanna
Published: December 2021

The waste problem in Indonesia is a problem that has not been resolved until now. Garbage is very dangerous for human health and the environment. The impact if the waste is not managed properly is that it can become a source of disease and the environment becomes dirty. Based on World Bank data, the amount of solid waste in the world will continue to increase by 70% from 2018 to 2025, from 1,3 billion tons/year to 2,2 billion tons/year. The majority of the increase occurred in developing countries. In Indonesia, World Bank data shows that the national solid waste production reaches 151,921 tons/day. According to data from the National Waste Management Information System for 2017-2018, the amount of waste in Banjar Regency, South Kalimantan Province that was piled up in the TPA was 113,90 tons/day and the amount of unmanaged waste was 45,16 tons/day. Interventions are needed to improve the knowledge, attitudes, and behavior of the community regarding good waste management. Aim: To determine the effectiveness of health education on the knowledge, attitudes, and behavior of the community regarding waste management in Pejambuan Village. Method: This research is quantitative research with an approach cross-sectional. The number of samples is 30 people. The analytical technique used in this research is the Wilcoxon test. Result: The results of the Wilcoxon statistical test on knowledge obtained p-value (0,000), on attitude obtained p-value (0,000), and on behavior obtained p-value (0,000). Conclusion: There is a difference between the knowledge, attitudes, and behavior of the community before and after the waste management counseling activity.
Wsparcie na starcie?
Authors: Wawrzyniak-Beszterda Renata
Published: December 2021

Problematyka artykuły dotyczy doświadczeń biograficznych początkujących nauczycieli związanych z ich startem zawodowym. W tekście zostanie przybliżony procesualny charakter rozwoju zawodowego nauczyciela, scharakteryzowany fenomen startu zawodowego, a na zakończenie w odwołaniu do empirycznych ilustracji będzie zarysowana mapa wsparcia, z jakiego korzystają nowicjusze, aby lepiej radzić sobie z wymaganiami szkoły jako miejsca pracy. Analizie poddane będą narracje nauczycieli uzyskane w swobodnych wywiadach ukierunkowanych.
Pendidikan Kesehatan tentang Perawatan Luka Kaki pada Pasien Diabetes Mellitus Tipe 2
Authors: Laowo Dina Florenza , Batubara Khairunnisa
Published: December 2021

DM Tipe 2 ialah suatu kondisi hiperglikemia karena resistensi insulin di jaringan perifer. Kenaikan jumlah penderita DM semakin meningkat dikarenakan komplikasi yang menimbulkan permasalahan yang besar yaitu permasalahan pada kaki. Sebelum terjadi luka pada kaki, penderita diabetes perlu memperhatikan kondisi kakinya dan melakukan pencegahan yaitu perawatan kaki.Penelitian ini bertujuan untuk mengetahui gambaran pemenuhan pendidikan kesehatan pada pasien penderita DM tipe 2 dalam mencegah terjadi luka pada kaki dengan melakukan perawatan kaki. Metode penelitian ini adalah  penelitian deskriptif dengan pendidikan kesehatan tentang perawatan luka kaki pasien diabetes mellitus tipe 2 menggunakan pendekatan proses  keperawatan yang dilakukan peneliti meliputi tahapan pengkajian, diagnosa keperawatan, intevensi, implementasi, dan evaluasi. Penelitian ini dilakukan pada 2 orang pasien dengan diagnosa yang sama dengan masalah penyakit DM tipe 2. Hasil penelitian diperoleh penyuluhan kesehatan yang diberikan tentang perawatan luka dapat meningkatkan perubahan perilaku hidup sehat tentang perawatan luka kaki. Setelah diberikan pendidikan kesehatan selama 6 hari, kedua pasien memahami cara melakukan perawatan kaki. Untuk peneliti lain, hendaknya membahas lebih mendalam lagi tentang edukasi Pada Pasien Diabetes Mellitus Tipe 2.
İNFRASTRUKTUR REJİMLİ LOKAL RABİTƏ ŞƏBƏKƏLƏRİNİN MODELLƏRİ VƏ EHTİMAL-ZAMAN XARAKTERİSTİKALARININ HESABLANMASI METODLARI
Authors:   Azərbaycan Texniki Universiteti texnika elmləri doktoru, professor, Hüseyn oğlu Məmmədov Famil
Published: December 2021

İnfrastruktur rejimli lokal rabitə şəbəkələrinin riyazi modelərinin və bu modellər əsasında, onların ehtimal - zaman xarakteristikalarının təyin olunması metodlarının işlənməsi məsələsinə baxılmışdır. Bu şəbəkələrin riyazi modelləri və ehtimal - zaman xarakteristikalarının hesablanması metodlarının işlənməsinin aktuallığı əsaslandırılmışdır. Simsiz lokal rabitə şəbəkəsi və üzükvari simli lokal rabitə şəbəkəsinin konvergensiyası bazasında infrastruktur rejimli lokal rabitə şəbəkələrinin ikifazlı konseptual modeli təklif olunmuşdur. Bu model bazasında infrastruktur rejim-li lokal rabitə şəbəkələrinin Laplas çevirməsi əsasında riyazi modelləri və bu modellər əsasında baxılan şəbəkələrin ehtimal-zaman xarakteristikalarının hesablanması metodları təklif edilmişdir. Açar sözlər. İnfrastruktur rejimli lokal rabitə şəbəkələri, simsiz lokal rabitə şəbəkəsi, üzükvari simli lokal rabitə şəbəkəsi, simsiz lokal rabitə şəbəkəsinin interfeys stansiyası, üzükvari simli lokal rabitə şəbəkənin interfeys stansiyası
DEFAMASİYA VƏ SÖZ AZADLIĞININ MƏHDUDLAŞDIRILMASI
Authors:   Bakı Dövlət Universiteti hüquq üzrə fəlsəfə doktoru, Rəfail qızı Ələsgərova Gülnaz
Published: December 2021

İfadə azadlığı dayanıqlı demokratiyanın təməl sütunlarından və şərtlərindən biri olaraq digər hüquq və azadlıqların müdafiəsini və tətbiqini gücləndirir, habelə cəmiyyətin fasiləsiz və davamlı inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradır. Bununla belə, ifadə azadlığı mütləq hüquq deyil və məhdudiyyətlərin tam siyahısı bir çox yurisdiksiyalar tərəfindən müəyyən edilir, başqalarının reputasiyasının qorunması və diffamasiya bunlardan biridir. Hazırkı məqalədə bir sıra yurisdiksiya çərçivəsində defamativ ifadələrin söz azadlığı çərçivəsində necə tənzimləndiyinə nəzər salınacaqdır. Bununla yanaşı, hansı defamativ ifadələrin söz azadlığı çərçivəsində qorunmasına yol verildiyi təhlil olunacaqdır. Bu sahədə barəsində defamativ ifadələr yazılan şəxslərin statusunun (adi şəxs və ya siyasətçi olmaları) və defamativ ifadələri istifadə edən şəxslərin statusunun (jurnalist, KİV nümayəndələri) ifadənin söz azadlığı çərçivəsində müdafiəsinə hansı dərəcədə təsir etmələri ilə bağlı məsələ də müzakirə olunacaq. Açar sözlər: söz azadlığı, defamasiya, Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi, ifadənin məzmunu, işgüzar nüfuz, subyektiv qiymətləndirmə və faktlar arasındakı fərqlər, ictimai xadimlər
ХАРАКТЕРИСТИКИ БАХШИНСКОГО РЕПЕРТУАРА И ИСПОЛНИТЕЛЬНЫХ НАВЫКОВ (на примере Хорезмского эпоса)
Authors:   Ургенчский государственный университет доктор философии по филологии, доцент, Эргашевна Сабирова Насиба
Published: December 2021

Bu məqalədə Xarəzmdə dastanların ifasında söz və musiqiyə önəm verilməsindən, hər bir melodiyanın özünəməxsus adı olduğundan, melodiyaların əzbərlənməsinin baxşının üzərinə daha çox məsuliyyət qoymasından, baxşıların repertuarından, ifaçılıq məharətindən bəhs edilir. Bundan başqa, Baxşinin öz peşəsinə inamı, enerjisi olmalıdır. Xorazmlı Suyav Baxşı Məhəmməd Rəhimxan “Erogli” dastanını 21 gecə Soniy-Feruzda oxuyub. Baxşın məharətinin adət-ənənədən başlayaraq bir çox şeylərdən asılı olduğu irəli sürülüb. Məqalədə dastan ifaçılığı ənənəsinin əsrlər boyu nəsildən-nəslə keçdiyi, istedadlı baxşıların onu daim təkmilləşdirdiyi, lakin ifaçının şəxsi məharətinin ancaq ənənə çərçivəsində reallaşdığı nümunələri də göstərilir. Epik poeziyanın sirlərinə bələd olmayan ifaçının öz məharətini nümayiş etdirə bilməməsi, bu sirrin əsasən dastanın kompozisiyasında öz əksini tapması, folklorda bu hadisənin dastan adlandırılması barədə maraqlı məlumatlar verilir. Açar sözlər:baxçılıq, baxçılıq repertuarı, ifaçılıq məharəti, baxçılıq məktəbi, dastan ifaçılığı, söz, musiqi, dastançılıq, dastan ifaçılıq ənənələri
M.KAŞĞARİNİN “DİVANÜ LUĞAT-İT TÜRK” ƏSƏRİNDƏN FEİLLƏRİN TEMATİK QRUPLARI (İŞ FEİLLƏRİ)
Authors:   Azərbaycan Tibb Universiteti filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, Adil qızı Məmmədova Elnarə
Published: December 2021

Qaraxanilər dövlətinin böyük əksəriyyətini türk boylarından olan çigillər,karluqlar, qıpçaqlar,oğuzlar,taciklər təşkil edirdi. Qaraxanilər sülaləsinin hansı boya mənsub olduğu barədə mübahisələr hələ də öz həllini tapmamışdır. Göytürklər zamanında bir sıra parlaq əsərlər yazılmışdır. Bu əsərlərdən "Kutatku bilik" İnni Mühənna Lüğəti, Qaraqoyunlunun "Fərhəngi-turki" və s. Bu əsərlər içərisində Xl əsr türk dünyasının ən möhtəşəm əsəri olan M.Kasgarinin "Divanu lugat-it -turk" əsəri öz elmi dəyərinə,əhatə dairəsini görə Türkçülüyün Ensiklopediyası olmuşdur. Əsər Xl əsrə yox daha qədim dövrə aid türk tarixini özündə əks etdirir. DLT-də 9000-ə yaxın söz və ifadə toplanıb. Müəllif bu möhtəşəm əsəri ilə müqayisəli metodun əsasını qoymuşdur. Əsərdə başqa nitq hissələri ilə bərabər feillər haqqında da ətraflı məlumat verilib. Bu feillərin leksik mənalarınin zəngin olduğu qədər tematik qrupları da rəngarəngdir: yaradıcı xarakterli iş feillərin, dağıdıcı xarakterli iş feilləri, yemək-içmək məzmunu ilə bağlı iş feilləri. Türk xalqlarının etnoqrafik mənsubiyyəti haqqında məlumat almaq üçün bu tip feillərin rolu əvəzsizdir. Açar sözlər:leksik-semantik, türk dilləri, iş feilləri, abidə, türkçülük
KİMYANIN TƏDRİSİNDƏ FƏNLƏRARASI İNTEQRATİV ƏLAQƏLƏRİN YARANMASI
Authors:   Bakı Mühəndislik Universiteti kimya üzrə fəlsəfə doktoru, Balaşirin qızı Balakişiyeva Qənirə , Əbülfət qızı Paşayeva Arzu ,   Bakı Dövlət Universiteti fəlsəfə doktoru üzrə dissertant, Rabil qızı Mehdizadə Aysu ,   Bakı Dövlət Universiteti magistrant
Published: December 2021

Şagirdlərin geniş dünyagörüşə malik bir şəxsiyyət kimi formalaşması elm və təhsilin hansı səviyyədə yaxınlaşması ilə şərtlənir. Məqalədə elmin müasir dünyanın mütərəqqi inkişafına inteqrasiyası problemi,elmi kəşflər sahəsinin, ya da düşüncə məkanının genişlənməsi ilə bağlı hadisələrin əhatə olunmasıdır. Elmi əsaslarla sübut edilmiş fənlərarası əlaqələrin nəzəri və praktiki aspektləri təqdim olunur. Bundan əlavə, məqalədə inteqrasiya prosesi üçün yeni metodların tətbiqini təklif edir. Məqalədə müasir dövrdə ən çox işlədilən inteqrasiya anlayışı, onun mahiyyəti, səviyyələri barədə məlumat verilir, digər fənlərlə yanaşı kimya fənni kurikulumunda da inteqrasiyanın əsas prinsip kimi nəzərə alınması qeyd olunur. Kimya dərslərində inteqrasiyadan və inteqrativ kurikulumdan istifadənin zəruriliyi göstərilir.Kimya dərsləri inteqrasiya və inteqrasiya olunmuş kurrikulumdan istifadənin zəruriliyini nümayiş etdirir. Açar sözlər: inteqrasiya, fənn kurikulumu, fənlərarası inteqrasiya, fərqləndirmə, elmi biliklər, dünyagörüşü, şagird şəxsiyyəti, orta məktəb,inteqrativlik
FRAZEOLOJİ VƏ PAREMİOLOJİ VAHİDLƏRİN TƏRCÜMƏ MƏSƏLƏLƏRİ
Authors:   Bakı Dövlət Universiteti baş müəllim, Mustafa qızı Axundzadə Lalə , Ağahüseyn qızı Orucova Nailə ,   baş müəllim
Published: December 2021

Bu məqalədə Xarəzmdə dastanların ifasında söz və musiqiyə önəm verilməsindən, hər bir melodiyanın özünəməxsus adı olduğundan, melodiyaların əzbərlənməsinin baxşının üzərinə daha çox məsuliyyət qoymasından, baxşıların repertuarından, ifaçılıq məharətindən bəhs edilir. Bundan başqa, Baxşinin öz peşəsinə inamı, enerjisi olmalıdır. Xorazmlı Suyav Baxşı Məhəmməd Rəhimxan “Erogli” dastanını 21 gecə Soniy-Feruzda oxuyub. Baxşın məharətinin adət-ənənədən başlayaraq bir çox şeylərdən asılı olduğu irəli sürülüb. Məqalədə dastan ifaçılığı ənənəsinin əsrlər boyu nəsildən-nəslə keçdiyi, istedadlı baxşıların onu daim təkmilləşdirdiyi, lakin ifaçının şəxsi məharətinin ancaq ənənə çərçivəsində reallaşdığı nümunələri də göstərilir. Epik poeziyanın sirlərinə bələd olmayan ifaçının öz məharətini nümayiş etdirə bilməməsi, bu sirrin əsasən dastanın kompozisiyasında öz əksini tapması, folklorda bu hadisənin dastan adlandırılması barədə maraqlı məlumatlar verilir. Açar sözlər: qarşılıq, ekvivalentlik, adekvatlıq, tərcümə, hərfi tərcümə
MƏDƏNİYYƏT ŞƏXSİYYƏTİN SOSİALİZASİYASI AMİLİ KİMİ
Authors:   ADPU Şəki filialı baş müəllim, Cavanşir qızı Musayeva Aygün
Published: December 2021

Müasir şəraitdə sosiallaşma prosesi insanların mənəvi görünüşünə, inanclarına və hərəkətlərinə yeni tələblər qoyur. Bu, ilk növbədə onunla bağlıdır ki, sosial-iqtisadi, siyasi və mənəvi dəyişikliklərin həyata keçirilməsi yüksək təhsilli, yüksək ixtisaslı və onların həyata keçirilməsində şüurlu şəkildə iştirak edən insanlar üçün mümkün ola bilər. Yalnız planlaşdırılan transformasiyaların zəruriliyinə dərindən əmin olan şəxs tarixi prosesdə fəal, təsirli qüvvə ola bilər. İlk növbədə qeyd etmək lazımdır ki, müəyyən mədəni təcrübə bütün bəşəriyyət üçün ümumidir və konkret cəmiyyətin inkişaf mərhələsindən asılı deyildir. Beləliklə, hər bir uşaq böyüklərdən kömək alır, dil vasitəsilə ünsiyyət qurmağı öyrənir, cəza və mükafatdan istifadə təcrübəsi qazanır, həmçinin digər ən ümumi mədəni nümunələri öyrənir. Eyni zamanda, hər bir cəmiyyət, demək olar ki, bütün üzvlərinə başqa cəmiyyətlərin təklif edə bilmədiyi xüsusi təcrübə, xüsusi mədəni nümunələr verir. Müəyyən bir cəmiyyətin bütün üzvləri üçün ümumi olan sosial təcrübədən müəyyən bir cəmiyyətin bir çox üzvləri üçün xarakterik olan xarakterik bir şəxsiyyət konfiqurasiyası yaranır. Məsələn, müsəlman mədəniyyəti şəraitində formalaşan insan, xristian ölkəsində tərbiyə olunan insandan fərqli xüsusiyyətlərə malik olacaq. Açar sözlər: sosializasiya, mədəniyyət, cəmiyyət, inkişaf, mənəvi dəyərlər, qayda və normalar
ZAMAN HAQQINDA TƏSƏVVÜRLƏR
Authors:   Bakı Slavyan Universiteti baş müəllim, Babakərim qızı Azayeva Zərəfşan , Məzahim qızı Abışova Teyyubə , Nəriman qızı Məmmədova Çinarə ,   Bakı Slavyan Universiteti baş müəllim, Nurbala qızı Abdullayeva Zəhra ,   Bakı Slavyan Universiteti müəllim
Published: December 2021

Bu əsərə maddənin məkan və zaman formaları anlayışı daxil edilmişdir. Sonra I-IV siniflərə zaman, zamanın ölçülməsi, zaman ölçən saatların kəşfi haqqında fəlsəfi fikirlər öyrədilir. Daha sonra böyük vaxt intervallarının hesablanması sistemi- şagirdlərə böyük vaxt intervalları üçün zaman vahidləri və təqvim haqqında məlumat verilir.Sonra ibtidai siniflərdə vaxt və onun ölçülməsinin öyrədilməsi yolları və onlara vaxt, həftə, gün, ay, il ölçü anlayışlarının öyrədilməsi yolları var. Sonda ibtidai siniflərin hər birində zamanla bağlı məsələlərin həlli metodikası, arifmetik əməllərin vaxtında öyrədilməsi haqqında məlumat verilir. Açar sözlər: vaxt, zaman, vaxtın ölçülməsi, saat, təqvim, şagird, məktəbli, yeni gün, hicri-qəmər, hicri - şəmsi
YAZIÇI ƏSƏRİNDƏ İSTİFADƏ OLUNAN ONİMLƏR
Authors:   Azərbaycan Dillər Universiteti doktorant, Xanlar qızı Yunusova Günel
Published: December 2021

Bu məqalədə müasir Amerika dilində onimlərin semantik təhlili müzakirə olunur. Əsas diqqət toponimlərin və antroponimlərin funksiyalarının öyrənilməsinə verilir. Bir neçə Amerika yer adlarını təhlil edərkən, mənşəyinə görə çox müxtəlif olduğu qənaətinə gəlmək olar. Bu yer adları bədii, estetik, məlumatlandırma funksiyası yerinə yetirirlər. Toponimlərin və antroponimlərin xüsusiyyətlərini təhlil edərkən belə qənaətə gəldik ki, Amerika yer adları və antroponimlər Amerika millətinin tarixi və mədəniyyətinin, ictimai və siyasi həyatının ayrılmaz hissəsidir. Açar sözlər: antroponim, toponim, bədii mətn, xüsusi ad, Amerika mənşəli sözlər
MİLLİ İQTİSADİYYATIN İNKİŞAFINDA ƏSAS AMİL KİMİ QARABAĞIN TURİZM PERSPEKTİVLƏRİ
Authors:   Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyası doktorant, Mübariz qızı Vəliyeva Könül
Published: December 2021

Müasir dünyada turizm bütün əlaqəli infrastrukturun inkişafına birbaşa və dolayı təsir göstərən sosial-iqtisadi hadisə kimi qəbul edilir. Müasir turizm nəqliyyat, sosial və xidmət sahələrinin yüksək inkişaf səviyyəsinə əsaslanır ki, bu da son nəticədə onu iqtisadiyyatın yüksək gəlirli sahəsinə çevirir. Ümumdünya Turizm Təşkilatının (ÜTT) məlumatına görə, turizm bu gün dünya iqtisadiyyatının ən gəlirli və dinamik sektorlarından biridir. Gəlirliliyə görə neft hasilatı və emalından sonra ikinci yerdədir.Turizm dünyanın ümumi milli məhsulunun təxminən 6%-ni, qlobal investisiyaların 7%-ni, hər 16-cı iş yeri, qlobal istehlak xərclərinin 11%-ni və bütün vergi gəlirlərinin 5%-ni təşkil edir.Bu baxımdan bir çox ölkələrdə turizm sektoru dövlət dəstəyi ilə fəal inkişaf edir. Tədqiqatın əsas məqsədi Qarabağda turizmin inkişaf perspektivlərini təhlil etməkdir. Dağlıq Qarabağın böyük turizm potensialı var və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə itirilmiş infrastruktur kommunikasiyalarının bərpası ilə biznes üçün, o cümlədən turizmin inkişafı üçün əlverişli şəraitin formalaşacağı gözlənilir. Məqalədə Qarabağda turizmin xüsusiyyətləri, turizmin inkişaf perspektivləri konsepsiyası, eləcə də problemlərindən bəhs edilir. Açar sözlər: Qarabağ, turizm, inkişaf, iqtisadiyyat, perspektivlər
FORMATION AND DEVELOPMENT OF SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES IN THE LIBERATED TERRITORIES
Authors:   Baku Business University doktorant, Farhad Osmanov Elchin
Published: December 2021

The article will focus on the development and formation of small and medium enterprises in the liberated territories. Today, the people of Azerbaijan are living the most memorable and glorious days of history. Under the far-sighted policy and strategic leadership of the Supreme Commander-in-Chief, President Ilham Aliyev, the glorious Azerbaijani Army has given us happy days of victory by liberating Karabakh territories have longed for and occupied by our hated neighbor for nearly thirty years. At such a joyous moment, it is time to write about the economic potential of these areas and determine the direction of business development, provided that it is used effectively. Of course, the historical and cultural significance of these territories for the people of Azerbaijan far exceeds any economic values. It is gratifying to note that the liberated territories have a rich economic potential. The new economic value created based on the integration of these territories into the country's economy will often exceed all the financial costs of the Azerbaijani state for the restoration of the regions. Key words: Azerbaijan, entrepreneurship, small, medium, occupation, territory
FARS DİLİNDƏ MƏKAN MÜNASİBƏTLƏRİNİN QOŞMALARLA İFADƏ OLUNMASI
Authors:   Bakı Dövlət Universiteti filologiya elmləri doktoru, professor, Ramiz oğlu Kərimov Anar , İsfəndiyar oğlu Yüzbaşyev Vüsal ,   Bakı Dövlət Universiteti dissertant
Published: December 2021

Məqalə fars dilində məkan anlayışının ifadəsində qoşmaların rolunu araşdırır. Müasir fars dili ilə yanaşı, klassik fars dilində də fəza münasibətlərinin ifadəsində qoşmaların rolu öyrənilmişdir. Bundan başqa, fars dilində məkan bildirən qoşmaların tarixi inkişafı da araşdırılmışdır. Sübut olaraq göstərilirdi ki, istisna sayılan mənalar da qədim və orta əsr fars dilindən gəlir. Məqalədə qoşma kimi məkan bildirən leksik sözlərin ifadəsi ilə bağlı araşdırmalar da yer alıb. Açar sözlər: məkan, məkan münasibətləri, qoşmalar, qrammatik mənalar, leksik mənalar, qoşmaların etimologiyası
VOTSAP MESENCER MESAJLARINDA DİL ÜSLUBLARININ ÜSLUBİ TƏHLİLİ
Authors:   Azərbaycan Dillər Universiteti müəllim, Şakir qızı Süleymanova Günay
Published: December 2021

Votsap Mesencer ənənəvi SMSin inkişaf etmiş versiyasıdır. Votsap Mesencer istifadəçiləri tərəfindən istifadə olunan çoxlu SMS üslubları vardır. Qrafalogiya şərtlərinə görə, bu üslublar bunlardır: 1.Sözlərin qısaldılması (Clipping); 2.Sözlərin rəqəmlərlə əvəzedilməsi (Substitution of words with numbers); 3.Sözlərin yeni sözlərlə (neologizmlərlə) əvəzedilməsi (Coinage style); 4.Böyük kiçik hərflərin birləşməsi (Combination of uppercase and lowercase); Votsap Mesencerdə SMS üslublarının istifadəsinə təsir əsas amillər bunlardır: yaş və münasibət. Təhlil etdiyimiz nümunələrdən görərik ki münasibətləri yaxın olan şəxslər tərəfindən orta standard dil seçilir. Digər tərəfdən, əgər mesaj göndərən və qəbul edən arsındakı münasibət aydın deyilsə onlar dilin daha nəzakətli və standard formasını seçməyə meyillidirlər. Gənclər yaşlılara nisbətən daha çox SMS üslublarından istifadə edirlər. Bu tədqiqatları gələcəkdə dilçilər eyni ilə digər messencerlərdə (Twitter, Line, BBM) apara bilərlər. Bu tədqiqat işinin dilçilik kurslarında üslubları öyrənən hər bir tələbə və ya oxucu üçün yararlı ola biləcəyinə ümid edirəm. Açar sözlər: üslubi təhlil, dil üslubu, müasir ünsiyyət vasitəsi, texnologiya, vatsap, mesajlaşma üslubu
1139-cuİL ZƏLZƏLƏSİNİN GƏNCƏ ŞƏHƏRİNƏ TƏSİRİNƏ DAİR TARİXİ MƏLUMATLAR
Authors:   Lənkəran Dövlət Universiteti doktorant, Yusif qızı Əhmədova Türkan
Published: December 2021

XII əsr Azərbaycanın bir çox şəhərləri kimi Gəncə şəhərinin də çiçəklənmə dövrü kimi xarakterizə olunur. Eyni zamanda, bir sıra tarixi hadisələrə şahid olan şəhər bu dövrdə dəhşətli təbii fəlakətin dağıntılarına məruz qaldı. Zəngin tarixi keçmişə malik olan Gəncə şəhərində 1139-cu il sentyabrın 30-da 11 bal gücündə zəlzələ baş vermiş və şəhər xarabaya çevrilmişdir. Bir sıra müəlliflərin mətumatlarına əsasən dəhşətli təbii fəlakət nəticəsində 230 mindən 300 minədək şəhər sakini həlak olmuşdur. Əl-İsfahaninin sözləri ilə desək: “Gəncə şəhəri və mahalı torpağın altında qaldı. O, elə dağılmışdı ki, sanki yer üzündə belə bir şəhər heç olmamışdı”. XII-XIII əsrlərdə Gəncə öz gözəlliyini yenidən bərpa etdi. Şəhər əzəmətini geri qaytardı, daha da şöhrətləndi. Dirçəlmiş şəhər mədəni və siyasi cəhətdən inkişafa doğru irəlilədi. Açar sözlər: Arranın mərkəzi, Gəncə, toponim, dəhşətli zəlzələ, Kəpəz dağı, dirçəliş, inkişaf
İCARƏ ƏMƏLİYYATLARININ UÇOTUNUN MÜASİR VƏZİYYƏTİNİN TƏHLİLİ VƏ QİYMƏTLƏNDİRİLMƏSİ
Authors:   Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti (UNEC) doktorant, Şəfa oğlu Şadmanlı Orxan
Published: December 2021

Müasir bazar iqtisadiyyatının infrastrukturunun ən mühüm elementlərindən biri kirayə bazarıdır. Bu baxımdan iqtisadiyyatın dinamik inkişafında səmərəli kirayə bazarının çox mühüm rolu var. Başqa sözlə desək, icarə münasibətlərinin bazar qanunlarına uyğun inkişafı iqtisadiyyatın inkişafında kəmiyyət dəyişiklikləri ilə yanaşı, keyfiyyət göstəricilərinin əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşmasına mühüm şərait yaradır. Lizinq - istehlakçı tərəfindən əmlakın sonradan alınması və icarəyə verilməsi formasında yaranan münasibətləri təcəssüm etdirən fəaliyyət növüdür. Həmçinin, lizinq hazırda iqtisadiyyatda investisiya proseslərinin həyata keçirilməsinin ən səmərəli üsullarından birinə çevrilib. Son illər Azərbaycanda icarə münasibətlərinin səmərəli inkişafı üçün bir sıra mühüm normativ-hüquqi aktların qəbulu bu sahədə mühüm qanunvericilik bazasının yaradılması ilə nəticələnib ki, bu da icarə bazarının ölkədə formalaşmasında böyük rol oynayıb. Açar sözlər: icarə, təhlil, lizinq, mülkiyyət, balans, aktivlər
A PHENOMENON AHEAD OF HIS TIME – HEYDAR ALIYEV Dövrünü qabaqlayan fenomen - Heydər Əliyev
Authors:   The Academy of Public Administration under the President of the Republic of Azerbaijan master, Asim Safarova Gamar
Published: December 2021

Tarixdə qalan liderlər var, amma tarix yaradan liderlər də var. Heydər Əliyev Azərbaycanın müasir tarixini yaradan, dövrünün əsl əfsanəsinə çevrilmiş lider idi. Tarix onu nadir lider, qüdrətli dövlət başçısı, fədakar insan, dövlət quruculuğunun çətin tarixi vəzifəsini öz çiyninə götürə bilən əfsanəvi şəxsiyyət kimi xatırlayır. O, görkəmli siyasət və dövlət xadimi, xalqın əvəzolunmaz lideri olmaqla canlı əfsanə idi. Heydər Əliyev unikal şəxsiyyət idi. Bir çox ölkələrdə Azərbaycanı əsasən onun sayəsində tanıyırdılar. Dünyanın görkəmli insanları, tanınmış siyasət və dövlət xadimləri onu Azərbaycanın qeyd-şərtsiz lideri, siyasət dünyasının patriarxı adlandırırdılar. Ona görə də Heydər Əliyev fenomeni daim diqqəti cəlb etmiş, dünya azərbaycanlılarının bu ümummilli liderinin heyranlıqla yüksələn siyasi fəaliyyəti həm respublika, həm də dünya mətbuatında geniş işıqlandırılmışdır. Açar sözlər: Heydər Əliyev, lider, Prezident, Azərbaycan, siyasi
HEYDƏR ƏLİYEV VƏ AZƏRBAYCANÇILIQ İDEOLOGİYASI
Authors:   Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında  Dövlət İdarəçilik Akademiyası  magistrant, Fuad qızı Əliyeva Həbibə
Published: December 2021

Məqalədə ölkəmizi bu günlərə çatdıran Azərbaycan milli ideologiyası haqqında mülahizələr verilir. Yazıçı bu prosesdə Heydər Əliyevin danılmaz rolunu qeyd edir. Əsasən oxucuların diqqətini Heydər Əliyevin hakimiyyətdə olduğu dövrdə görülmüş işlərə yönəldir. Təkcə strategiyalar və fəaliyyətlər haqqında deyil, həm də bu ideologiyanın nəticələri haqqında məlumatlar verilir. Bundan əlavə, azərbaycanlıları bu ideyaları inkişaf etdirmək və həyata keçirmək üçün istiqamətləndirmək vacib olduğu qeyd olunur. Azərbaycan əvvəllər ağır vəziyyətdə idi, lakin bu hakimlik altında ölkəmiz bugünkü vəziyyətə gəlib çatmışdır. Üstəlik, Heydər Əliyevin qoyub getdiyi irs xalqımızı vətənpərvərlik və həmrəylik dəyərləri ilə inkişafa sövq edib. Açar sözlər: Azərbaycançılıq ideologiyası, vətənpərvərlik, dövlətçilik, milli-mənəvi dəyərlər, milli birlik, həmrəylik
MİNERAL TERAPİYADAN İSTİFADƏ EDƏRƏK XRONİKİ GENERALİZƏ OLUNMUŞ GİNGİVİTİN KOMPLEKS MÜALİCƏSİ
Authors:   Azərbaycan Tibb Universiteti assistent, İradə qızı İsmayılova Həcər , Rafiq qızı Əlizadə Aysel ,   Azərbaycan Tibb Universiteti assistant, Əlif qızı Məmmədova Şəfəq ,   Azərbaycan Tibb Universiteti tibb üzrə fəlsəfə doktoru, Səlim qızı Hüseynova Mehriban , Ramiz qızı Əliyeva Elmira ,   Azərbaycan Tibb Universiteti tibb üzrə fəlsəfə doktoru, ğaxan qızı Həsənova Vəfa ,   Azərbaycan Tibb Universiteti assistant,   Azərbaycan Tibb Universiteti dosent, tibb üzrə fəlsəfə doktoru, Ələsgər oğlu Bağırov Əyyar ,   Azərbaycan Tibb Universiteti tibb üzrə fəlsəfə doktoru
Published: December 2021

Xroniki generalizə olunmuş kataral gingivit diaqnozu ilə 20-25 yaşlı 49 xəstənin hərtərəfli müayinə və müalicəsi aparılıb. (ХGКG). Müalicə üsullarından asılı olaraq 2 qrup təşkil edilmişdir. Müşahidə qrupunda (n = 24), ağız boşluğunun sanitariyası və gingivitin müalicəsi ilə yanaşı, 17 gün ərzində duz terapiyası kursu keçirilmişdir; müqayisə qrupunda (n = 25), mineral terapiya aparılmadı. Gigiyenik tədqiqat və mineral terapiya ümumi reaksiya səthi 5m2 olan silvinit blokları ilə təchiz olunmuş, sahəsi 23,6m2 olan xüsusi otaqda aparılmışdır. Silvin strukturlarının daxili mühitinin əsas terapevtik amilləri çoxkomponentli yüksək dispers duz, aerozol və hava ionlaşmasıdır (yüngül mənfi hava ionları). Kalium, natrium və maqnezium xloridlərindən ibarət təbii duzlar kompleksi iltihab əleyhinə və immunomodulyator təsir göstərir. Açar sözlər: mineral terapiya, xroniki generalizə olunmuş kataral gingivit
ÜRƏK-DAMAR XƏSTƏLİKLƏRİ İLƏ MÜBARİZƏ SAHƏSİNDƏ DƏRMAN PREPARATLARININ İSTİFADƏSİ VƏ XALQ TƏBABƏTİ ÜSULLARININ ƏHƏMİYYƏTİ
Authors:   Bakı Slavyan Universiteti baş müəllim, Yolçu qızı İbrahimova Sayalı , Rüfət qızı Sadıxova Gülarə ,   Bakı Slavyan Universiteti baş müəllim, Babaxan qızı Cahangirova Səadət ,   Bakı Slavyan Universiteti baş müəllim
Published: December 2021

Xülasə Məlumdur ki, ürəyin işemik xəstəliyi geniş yayılmış xəstəlikdir. Bu, bütün dünyada ölüm, daimi və müvəqqəti əlillik və əlilliyin əsas səbəbidir. Ürək-damar xəstəlikləri ölüm siyahısında birinci yeri tutur, burada işemik ürək xəstəliyinin payı təxminən yüzdə 40-dır. İndiki vaxtda ürəyin işemik xəstəliyi bizim taleyimiz deyil, uzun illər həyatımızı xilas etməyə kömək edəcək optimal müalicə taktikasını seçmək hərəkətin esas dogru sebebi olar. Açar sözlər: kardiologiya, faktorlar, miokard infarktı, simptomları
Ali əsəb fəaliyyəti və onun uşaqların və yeniyyətlərin inkişaf, tərbiyə və təlim prosesinə təsiri
Authors:   Бакинский cлавянский yниверситет стaрший преподаватель, Рюфет гызы Садыхова Гюлара , Йолчу гызы Ибрагимова Саялы ,   Бакинский cлавянский yниверситет стaрший преподаватель, Бабахан гызы Джахангирова Сеадет ,   Бакинский cлавянский yниверситет стaрший преподаватель
Published: December 2021

Sinir sistemi - orqanizmin önəmli fizioloji sistemidir. Bu sistemsiz çoxsaylı hüceyrələrin, toxumaların, orqanların birgə fəaliyyət göstərməyi mümkün deyil. Beləliklə, sinir sisteminin fəaliyyəti nəticəsində insanlar ətraf mühitlə əlaqəli olaraq onun mükəmməllikliyinə valehdirlər və onun sirrini öyrənməyə qabildirlər. Nəhayət, sinir sisteminin fəaliyyəti sayəsində insan ətraf təbiətə aktiv təsir edərək, onu lazımı şəkildə dəyişdirə bilər. Açar sözlər: sinir sistemi, refleks, 2 siqnal sistemi, nitq
DİSFUNKSİONAL UŞAQLIQ QANAXMALARININ DİFFERESASİYASI
Authors:   Bakı Slavyan Universiteti müəllimə, Vahid qızı Ramazamova Səbinə , Əlisəfa qızı Məmmədova Ülkər ,   Bakı Slavyan Universiteti müəllimə, Nuranə Adil qızı Quliyeva Nuranə ,   Bakı Slavyan Universiteti müəllimə
Published: December 2021

Uşaqlıq qanaxmaları menstruasiya ilə müqayisədə uzun müddətli olması, qan itkisinin həcmi və qatılığı ilə fərqlənən anormal ifrazatlardır. Uşaqlıq qanaxmaları follikulların persistensiyası və atreziyası fonunda əmələ gəlir. Bu zaman estrogenlərin sabit, monoton ifrazı təmin edilir. Yəni, ovulyasiya olmur, sarı cism əmələ gəlmir, estrogenlərin uzun müddətli təsiri nəticəsində isə endometriyada hədsiz miqdarda proliferasiya baş verir. Bu da endometriyanın ayrıca hissələrə bölünməsinə səbəb olur və qanaxmaların müddəti uzanır. Qadının həyatının müxtəlif yaş dövrlərində anormal uşaqlıq qanaxmalarının diaqnostik meyarları, müasir müayinə üsulları haqqında biliklər vaxtında diaqnoz qoymağa və müvafiq müalicəyə imkan verir. Açar sözlər: uşaqlıq, qanaxam, menstruasiya, qan itkisi, yaş dövrləri, diaqnostika, müalicə
MÜASİR DÖVRDƏ QEYRİ-İNFEKSİON XƏSTƏLİKLƏRLƏ MÜBARİZƏNİN AKTUALLIĞI
Authors:   Azərbaycan Tibb Universiteti  tibb üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, Şura qızı Tağıyeva Flora , Həşim qızı Cəfərova Xatirə ,   Azərbaycan Tibb Universiteti  tibb üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, Əbülfəz oğlu Vəliyev Baxşəli ,   Azərbaycan Tibb Universiteti  tibb üzrə fəlsəfə doktoru, assistent, Həzi oğlu Musayev Rafail ,   Azərbaycan Tibb Universiteti assistent
Published: December 2021

Qeyri-infeksion xəstəliklər (QİX), həmçinin xronik xəstəliklər kimi məlum olan xəstəliklərin əsas növlərinə ürək-damar xəstəlikləri (məsələn, infarkt və insult), xərçəng xəstəlikləri, xronik respirator xəstəliklər (məsələn, ağciyərlərin xronik obstruktiv xəstəlikləri və astma) və diabet aid edilir. Somatik sayılan xəstəliklərin sırasına bir sıra xronik sürən degenerativ somatik xəstəlikləri, məsələn, qan dövranı və tənəffüs yolları, mədə-bağırsaq və sinir-psixi, onkoloji xəstəliklər də daxildir ki, onlar ölümün səbəbinə görə birinci yerə çıxmışlar. Bütün dünya üzrə ölüm hadisələrinin 3/4-dən çox hissəsi QİX-nin payına düşür. QİX-nin yaranmasında bir çox risk amilləri iştirak edir ki, onların arasında tütündən istifadə, fiziki aktivliyin olmaması, qeyri-sağlam qidalanma və alkoqolun zərərli şəkildə istifadəsini göstərmək lazımdır. Bu risk amilləri ilə yanaşı, həmçinin metabolik risk amilləri xüsusi əhəmiyyət daşıyırlar. Bütün dünyada QİX-dən baş verən ölümün birinci metabolik risk amili - yüksəlmiş qan təzyiqi sayılır, belə ki, dünya üzrə bütün ölüm hadisələrinin 19%-i onlarla bağlıdır. Daha sonra izafi bədən çəkisi, piylənmə və qanda qlükozanın miqdarının yüksəlməsi gəlir. Bütün bunlar QİX-nin geniş yayımasını və onlarla mübarizənin aktuallığını göstərir. Açar sözlər:Qeyri-infeksion xəstəliklər, epidemiologiya, ölüm, somatik amillər
THE MODEL OF MARKET VALUE FORMATION OF LAND RESOURCES
Authors: Brukhanskyi Ruslan
Published: December 2021

Introduction. In modern conditions, the problem of determining the optimal market land value remains relevant. The adequate land valuation is one of the most important conditions for the proper functioning and the economy and society development.
Methods. The following methods are used to achieve this goal, theoretical generalization, system analysis and synthesis; logical and historical method; institutional approach; abstraction and formalization.
Results. The tendencies of land market in Ukraine and the basic ways of the land reform in the context of the development of the national economy are formulated. Summary the main functions of agricultural land and analysed the existing methodology for assessing the quality of land resources and the definition of its viability in conditions of the new model of development of agrarian economy. Review the issues of different types of land evaluation in Ukraine, special attention is paid to the normative monetary evaluation of agricultural land. The urgency of modelling of land assessment expert procedure is shown.
Discussion. The perspective directions for further research are the improvement of the methodology for assessing land resources and determining its feasibility in the new model development of the agricultural economy.
Keywords: evaluation land, normative monetary evaluation, expert monetary evaluation, agricultural land.
INTRODUCTION OF FOREIGN EXPERIENCE OF FINANCING GENERAL SECONDARY EDUCATION
Authors: Sydor Halyna , Verbitska Inesa , Savkiv Uliana
Published: December 2021

Introduction. The entry of our country into the world economic space necessitates consideration of the experience of foreign countries in financing general secondary education. We believe that the analysis of educational reforms in industrialized countries will avoid many mistakes, adopt a positive experience in the development of educational services. In order to solve the main problems of financing education in Ukraine, it is necessary to diagnose the system of functioning of the financial support of general secondary education in the developed countries of the world.
Methods. The theoretical and methodological basis for the implementation of foreign experience in financing general secondary education was the work of domestic and foreign scholars on the use of certain methods of financing general secondary education in Ukraine, the results of research in the form of proposals and recommendations can be used by our state in the field of secondary education, management of financial resources allocated from local budgets in this area. The article uses such research methods as general and special methods, in particular: general scientific and special research methods to ensure the achievement of this goal; abstract and logical and dialectical methods of analysis to substantiate theoretical positions and conclusions.
Results. The article investigates the methods of financing general secondary education in industrialized countries. For example, countries such as the United States, Great Britain, Poland, Spain and Italy are considered. The foreign experience of management and financing of secondary education in these countries is generalized. The use of certain methods of financing general secondary education in Ukraine is proposed. The scientific novelty of the obtained results lies in the theoretical substantiation and practical solution of a set of issues concerning the implementation of foreign models of financing general secondary education in domestic practice.
Discussion. Further research will focus on studying the positive aspects of foreign experience in regulatory and legal support in the field of secondary education financing.
Keywords: educational system, general secondary education, management, financing.
THEORETICAL FUNDAMENTALS OF INNOVATIVE ENTREPRENEURSHIP DEVELOPMENT IN THE NATIONAL ECONOMY
Authors: Zhavoronok Artur , Marych Alina
Published: December 2021

Introduction. Today, the world economy is gradually globalizing. No country in the world can escape its influence on certain spheres of public life. The process of «globalization» affects the development of innovative entrepreneurship. Today, the driving force of the functioning of innovative entrepreneurship in ensuring economic growth is its development and this is one of the main prerequisites for the successful functioning of entrepreneurship in various sectors of the economy, an incentive to increase production efficiency. Innovative entrepreneurship is a special innovative process of creating a new, a kind of management, aimed at finding new ideas and opportunities for commercial use of innovations.
Methods. The study uses the fundamental provisions of economic theory. General scientific principles of conducting complex scientific researches were used to solve the set tasks. In the process of research a number of general scientific methods were used, in particular: analogies, logical generalization and system analysis.
Results. Innovative entrepreneurship is considered as a new way of small business development, using the achievements of modern science. The study of innovative entrepreneurship allowed to understand the modern directions of development of the market and enter new paths of economic development, in particular, highlighting the problems and prospects for its development.
Discussion. In order to solve the problems of development of innovative entrepreneurship it is necessary to: develop a legal framework that includes the definition of «innovation»; create competition that is possible only with good financial incentives; to train qualified personnel, and for this purpose the opening of innovation and technological centers at the university will be effective; develop new venture financing programs (creation of a large number of innovation and technology centers, technology parks and business incubators); organize exhibitions and product presentations in the regions. Prospects for further research into innovative entrepreneurship may be to strengthen the financial support for the development of innovative entrepreneurship by improving the fiscal policy of support for business entities.
Keywords: innovations, innovative development of entrepreneurship, national economy.
INVESTMENT AND INNOVATION SUPPORT FOR THE DEVELOPMENT OF AGRICULTURAL ENTERPRISES IN A COMPETITIVE ENVIRONMENT
Authors: Putsenteilo Petro , Uniiat Liudmyla , Chorna Nelia
Published: December 2021

Introduction. The current stage of economic development of the advanced countries of the world is characterized by high-tech agricultural production with a sufficiently high level of investment. Most agro-industrial enterprises have a strong, productive potential, but due to the inability to attract the necessary investment, the level of innovative renewal of the material, technical and technological level of fixed assets is slowed down, which negatively affects the economic efficiency of economic entities. The agro-industrial sphere needs to develop a qualitatively new system of organizational and economic support for investment and innovation development of enterprises in the competitive environment.
Methods. The theoretical and methodological basis of the article is the fundamental provisions of modern economics, the work of scientists. The following methods are used in the process of research, in particular: analysis and synthesis – to study the object and subject of research; abstract and logical (theoretical generalizations and formulation of conclusions); constructive and experimental (formation of strategic directions of investment and innovation support of production).
Results. The essence, functions and preconditions of innovative development of agro-industrial enterprises in the conditions of competitive environment are revealed. Theoretical aspects of the stages of technological systems of innovative development, classification of innovations and their impact on the innovative development of the economy of agro-industrial enterprises are outlined. Approaches and assessment of the current state and dynamics of investment and innovation support for the development of agro-industrial enterprises are substantiated.
It is determined that the key factor of effective technical modernization of enterprises is the stimulation of scientific research on the development, promotion and development of technical and technological innovations in the agricultural sector. The economic efficiency of existing projects of different capacity for the use of solar energy has been assessed according to the options that take into account the peculiarities of their implementation in agro-industrial enterprises.
Discussion. The obtained theoretical and applied recommendations can be used to improve existing approaches to investment and innovation support of agro-industrial enterprises in a competitive environment.
Keywords: agro-industrial sphere, investment and innovative development, enterprise, technological order, innovative model, food industry, economic efficiency, innovative project, solar energy, discounting.
ORGANIZATIONAL PRINCIPLES OF INVESTMENT ACTIVITY MANAGEMENT IN THE AGRICULTURAL SECTOR OF UKRAINE
Authors: Kozyar Natalya
Published: December 2021

Introduction. The idea of the need to accelerate economic growth in agriculture is formed in the context of the development of the agricultural sector of the economy in society. Restoration of a full-fledged investment process in the agro-industrial complex is an important national problem, the solution of which will help increase the food security of the state and the exit of agro-industrial production and the social sphere from the crisis. The effective implementation of economic activity by the enterprise in the long run and ensuring high rates of development, increasing competitiveness in the transition to a market economy is largely determined by the level of activity and scale of investment activity.
Methods. The methodological and theoretical basis of the study is the dialectical method of cognition and a systematic approach to the study of the fundamental provisions of economics in relation to the implementation of investment activities in the agricultural sector of Ukraine.
A set of special methods of economic research is used in the research process. The conclusions of the research are formulated with the help of abstract and logical method. The method of theoretical generalization is used in the critical analysis of research results of domestic scientists on the substantiation of the development of infrastructure in the agricultural sector of Ukraine.
Results. The main objectives of the management system of investment activities of agricultural enterprises are: to determine the economic efficiency of the investment project, in order to establish the feasibility of its implementation; ensuring the possibility of attracting the necessary amount of investment resources for the implementation of the investment project; formation of mechanisms and implementation of measures aimed at improving the efficiency of investment activities.
The presented goals of the investment management system can be realized through the mechanism of management of sources of investment resources.
Discussion. In the context of the introduction of agricultural land circulation, there is a need to develop institutions that will help attract investment in the development of the agricultural sector of Ukraine. The task is to introduce a system of certification of appraisers, which will determine the fair value of agricultural land that will be the subject of sale. In order to introduce land mortgage lending, we believe that in the future it is necessary to resume the activities of the State Mortgage Bank as a regulator of such operations.
Keywords: agricultural sector, investment, investment activity, corporation, management.