Η εικαστική βιωματική αντίληψη των παιδιών μέσα από τον σύγχρονο πολιτισμό και την αισθητική της καθημερινότητας
Authors: Κοκκινάκη Αικατερίνη 
Published: July 2024

Η παρούσα διατριβή ασχολείται με το ζήτημα της αισθητικής ανάπτυξης των παιδιών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης σε ένα νέο εικαστικό βιωματικό πλαίσιο της καθημερινής αισθητικής το οποίο θα αποδώσει στον/στην μαθητή/τρια αισθητική πληρότητα στη διαμόρφωση της προσωπικής του/της ταυτότητας. Η έρευνα υποστηρίζει ότι ο υλικός πολιτισμός μπορεί να διαμορφώσει μια βαθύτερη και ουσιαστικότερη σύνδεση του παιδιού με την αισθητική, από ό,τι η αποπλαισιωμένη από την καθημερινή ζωή ακαδημαϊκή τέχνη. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να μελετήσει τους τρόπους αντίληψης και διαμόρφωσης της αισθητικής στο πλαίσιο της καθημερινής ζωής των μικρών παιδιών στον σύγχρονο υλικό πολιτισμό, στο διδακτικό αντικείμενο των εικαστικών. Μέσα σε ένα μαθητοκεντρικό και αλληλεπιδραστικό σχολικό περιβάλλον, καλλιεργούνται οι έννοιες της βιωματικής-ολιστικής μάθησης και του συμμετοχικού-αειφορικού σχεδιασμού, ενθαρρύνοντας τον/την μαθητή/τρια να μάθει να ανακαλύπτει και να απολαμβάνει τις αισθητικές αξίες που θα τον/την συνοδεύσουν στο μέλλον του/της. Σύμφωνα με τα παραπάνω, μελετήθηκαν ζητήματα που αφορούν τα ερωτήματα σε σχέση με: 1) Την ανάπτυξη της αισθητικής των παιδιών μέσα από την καθημερινή τους ζωή. 2) Την επίδραση της καθημερινής επαφής των μικρών παιδιών στον σύγχρονο υλικό κόσμο για τη διαμόρφωση της αισθητική τους. 3) Πώς τα παιδιά μέσα από την εμπλοκή τους στον συμμετοχικό σχεδιασμό μπορούν να κατανοήσουν τα δικαιώματά τους, παίρνοντας αποφάσεις για τον σχεδιασμό του περιβάλλοντος. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε ένα Πειραματικό Σχολείο της Αττικής, από την εκπαιδευτικό-ερευνήτρια των εικαστικών του σχολείου, με μία ομάδα 25 συμμετεχόντων και η μέθοδος που επιλέχθηκε ήταν η έρευνα δράσης. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων έδειξε ότι όταν παιδιά βιώνουν την τέχνη με φυσικότητα στην καθημερινή τους ζωή, αναπτύσσονται ολόπλευρα και δημιουργούν βαθύτερους δεσμούς με την αισθητική για τον σχηματισμό της προσωπικότητας τους. Η αισθητική καλλιέργεια των παιδιών μπορεί να έχει έναυσμα τον υλικό πολιτισμό, καθώς η συγκρότηση της αντίληψης που έχουν για τον κόσμο, προέρχεται μέσα από εμπράγματες εμπειρίες και τη διαδράσή τους με το περιβάλλον και τη φύση. Μέσα από τα σχήματα της κοινότητας, του αειφορικού και συμμετοχικού σχεδιασμού, τα παιδιά αυτενεργούν και είναι ικανά να παίρνουν πρωτοβουλίες για το περιβάλλον και για την αισθητική της καθημερινής τους ζωής, αλληλεπιδρώντας ζωντανά με τους άλλους, αναπτύσσοντας την κοινωνική και συναισθηματική τους νοημοσύνη. Σε αυτήν την έρευνα, η καθημερινή ζωή καλωσορίζεται ως μια συνεχή αναδόμηση από μετασχηματισμούς εμπειριών, αναδεικνύοντας μια πλειάδα αισθητικών ζητημάτων που απασχολούν τα μικρά παιδιά. Αυτό που υποστηρίζεται είναι ότι η εικαστική εκπαίδευση πρέπει να προωθεί την εμπειρική μάθηση, μέσα στο ευρύτερο διαθεματικό και ολιστικό πεδίο της καθημερινής ζωής, όπως την αισθάνονται και τη βιώνουν οι μαθητές/τριες. Η ίδια η ζωή και οι παιδικές εμπειρίες είναι θεμιτό να μετατρέπονται σε ένα βιωματικό, παιγνιώδες, πολυτροπικό, ανοιχτό και αλληλεπιδραστικό πεδίο μεταξύ της κοινότητας των παιδιών.