Συσχέτιση της διαμέτρου των αμφιβληστροειδικών αγγείων με την τριχοειδική αιματική ροή στην περιθηλαία περιοχή του αμφιβληστροειδούς σε τυχαίο δείγμα πληθυσμού
Authors: Δερβένης Νικόλαος 
Published: September 2021

Σκοπός: Να εξεταστεί αν οι διάμετροι των αμφιβληστροειδικών αρτηριδίων (CRAE), φλεβιδίων (CRVE) και το πηλίκο τους (AVR) σχετίζονται με την πυκνότητα των μη ενεργών αμφιβληστροειδικών τριχοειδών (ZFP), όπως αυτή μετράται με Heidelberg-Retina-Flowmeter (HRF), στην περιθηλαία περιοχή του αμφιβληστροειδούς στους συμμετέχοντες μελέτης γενικού πληθυσμού (Thessaloniki-Eye-Study - TES). Υλικό και Μέθοδος: Ο πληθυσμός του TES αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού της Θεσσαλονίκης ηλικίας ≥60 ετών. Συμμετέχοντες με γλαύκωμα, ηλικιακή εκφύλιση ωχράς τελικού σταδίου ή διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια εξαιρέθηκαν από την ανάλυση. Ανάλυση pixel by pixel στις εικόνες HRF πραγματοποιήθηκε για τον υπολογισμό των ZFP στην άνω (ZFP_SUP) και κάτω (ZFP_INF) περιθηλαία περιοχή του αμφιβληστροειδούς. Οι διάμετροι των αμφιβληστροειδικών αγγείων μετρήθηκαν με τη χρήση του λογισμικού IVAN (University of Wisconsin-Madison) και υπολογίστηκαν τα CRAE, CRVE και AVR. Αναπτύχθηκαν πολυπαραγοντικά μοντέλα γραμμικής συσχέτισης, για την αναζήτηση των συσχετίσεων των ZFP, CRAE, CRVE, AVR με δημογραφικούς παράγοντες, τον τρόπο ζωής, τα επίπεδα αρτηριακής πίεσης, το ιατρικό και οφθαλμολογικό ιστορικό και οφθαλμικές μεταβλητές. Αποτελέσματα: Συμπεριελήφθησαν 1189 συμμετέχοντες στην ανάλυση των ZFP. Η μεγαλύτερη ηλικία (ανά έτος) σχετίσθηκε με υψηλότερη τιμή ZFP_SUP και ZFP_INF (p<0.0001). Το ιστορικό ημικρανίας σχετίσθηκε με χαμηλότερες τιμές ZFP_SUP (p<0.05). Η υψηλότερη ενδοφθάλμια πίεση (ΕΟΠ - ανά mmHg) και το ύψος (ανά cm) σχετίσθηκαν με υψηλότερες τιμές ZFP_INF (p<0.05). Η δίαιτα σε πράσινα λαχανικά 1-3 φορές την εβδομάδα σε σχέση με τη δίαιτα σε πράσινα λαχανικά τουλάχιστον μία φορά την ημέρα συσχετίσθηκε με υψηλότερες τιμές ZFP_INF (p<0.05). Συμπεριελήφθησαν 1614 συμμετέχοντες στην ανάλυση των διαμέτρων των αγγείων. Οι συμμετέχοντες που εμφάνιζαν υψηλή αρτηριακή πίεση (ΑΠ) (ΣΑΠ≥140mmHg και/ή ΔΑΠ≥90mmHg) εμφάνιζαν χαμηλότερες τιμές CRAE (p=0.033) και AVR (p=0.0351) σε σχέση με τους συμμετέχοντες που εμφάνιζαν φυσιολογική ΑΠ (ΣΑΠ<140mmHg και ΔΑΠ<90mmHg χωρίς αγωγή). Αντιθέτως οι συμμετέχοντες που είχαν ΣΑΠ<140mmHg και ΔΑΠ<90mmHg μετά από αντι-υπερτασική αγωγή δεν εμφάνιζαν διαφορετικές τιμές CRAE και AVR (p=0.2056 και p=0.2587 αντίστοιχα). Η ΔΑΠ σχετίσθηκε με αρνητική συσχέτιση με CRAE (p<0.0001) και AVR (p<0.0001), ενώ η ΣΑΠ σχετίσθηκε με θετική συσχέτιση με CRAE (p=0.001) και AVR (p=0.0096). Οι συμμετέχοντες άνω των 80 εμφάνιζαν χαμηλότερες τιμές CRAE και CRVE (p<0.05) σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες ηλικίας 60-69 έτη. Άλλοι παράγοντες που συσχετίσθηκαν περιελάμβαναν το φύλο, η κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα, το ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου, η οφθαλμική αγωγή, το βάρος και η ΕΟΠ. Διαφορές παρατηρήθηκαν ανάλογα με τη λήψη αντι-υπερτασικής αγωγής ή όχι. Συμπεράσματα: Η μεγαλύτερη ηλικία, η υψηλότερη ΕΟΠ και μεγαλύτερο ύψος σχετίσθηκαν με μεγαλύτερη πυκνότητα μη ενεργών τριχοειδών γεγονός, που μπορεί να σχετίζεται με χαμηλότερες τιμές οφθαλμικής αιματικής ροής, ενώ το ιστορικό ημικρανίας με χαμηλότερη πυκνότητα. Στον πληθυσμό επιβεβαιώθηκαν οι συσχετίσεις μεταξύ της ηλικίας και της ΑΠ με τις διαμέτρους των αμφιβληστροειδικών αγγείων. Η αρνητική συσχέτιση που έχει περιγραφεί μεταξύ της ΑΠ και του CRAE, φαίνεται να καθορίζεται από την επίδραση της ΔΑΠ, καθώς υψηλότερη ΣΑΠ ανεξάρτητα σχετίζεται με υψηλότερες τιμές CRAE. Πολλοί άλλοι παράγοντες σχετίζονται ανεξάρτητα με τις διαμέτρους των αμφιβληστροειδικών αγγείων στον πληθυσμό μας. Περαιτέρω διερεύνηση μπορεί να βοηθήσει να αποσαφηνισθεί η κλινική σημασία και ο πιθανός ρόλος των συσχετίσεων αυτών στην παθογένεση οφθαλμικών νόσων.