Genre awareness in writing for testing purposes
Authors: Μελισσουργού Μαρία 
Published: September 2021

Ο σκοπός αυτής της διατριβής είναι η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση σχετικά με τη χρήση των κειμενικών γενών (genres) στο περιβάλλον των εξετάσεων πιστοποίησης της Αγγλικής γλώσσας. Αρχικά αναζητά τις απόψεις των ίδιων των μαθητών σχετικά με το γραπτό λόγο και την προετοιμασία τους για διάφορες εξετάσεις. Έπειτα ταυτοποιεί τα κειμενικά γένη που εμπεριέχονται στις κατηγορίες κειμενικών ειδών (text types) και αξιολογεί την εκπροσώπηση τόσο των κειμενικών ειδών όσο και των κειμενικών γενών στο εκπαιδευτικό υλικό. Το υπόλοιπο κομμάτι της έρευνας εστιάζει στην ανάλυση των κειμενικών γενών προκειμένου να παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη περιγραφή των πιο συχνών από αυτά όπως εμφανίζονται στο υλικό διδασκαλίας. Επίσης εξερευνά την ομοιότητα μεταξύ αυτών των κειμενικών γενών υπολογίζοντας τη δύναμη της σχέσης ανάμεσα σε κάθε ζεύγος.Για τη συλλογή πληροφορίας σχετικά με τις απόψεις των μαθητών χρησιμοποιείται ένα ειδικά σχεδιασμένο ερωτηματολόγιο. Για τα υπόλοιπα ερευνητικά ερωτήματα η μελέτη εκμεταλλεύεται την πρόσφατη συνέργεια μεταξύ της Γλωσσολογίας Σωμάτων Κειμένων (Corpus Linguistics) και της Ανάλυσης Κειμενικών Γενών (Genre Analysis). Η δημιουργία ενός παιδαγωγικού Σώματος Κειμένων που περιλαμβάνει μοντέλα απαντήσεων για το γραπτό λόγο από εκπαιδευτικό υλικό γίνεται η βάση για την αξιολόγηση της εκπροσώπησης τόσο των κειμενικών ειδών όσο και των γενών στο υλικό διδασκαλίας, για την άντληση των βασικών χαρακτηριστικών μεμονωμένων κειμενικών γενών όπως επίσης για τον υπολογισμό της δύναμης της σχέσης μεταξύ τους. Η ανάλυση κειμενικών γενών ακολουθεί μια προσέγγιση Ανάλυσης Λόγου (Discourse Analysis) για την εξερεύνηση μεμονωμένων κειμενικών γενών καθώς επίσης και μια ποσοτική-συγκριτική προσέγγιση για την εξερεύνησή τους από πολλές διαφορετικές σκοπιές.Η ανάλυση των ερωτηματολογίων δείχνει αυξημένη προτίμηση για πιστοποίηση στο επίπεδο Β2, ακολουθούμενο από το Γ2, την ανάγκη για περισσότερη έμφαση στις γλωσσικές απαιτήσεις αντί για τις δεξιότητες στο γραπτό λόγο στα προγράμματα Β επιπέδου και την επιθυμία για περισσότερη πρόσβαση σε μοντέλα απαντήσεων στην τάξη. Ο γραπτός λόγος, συγκρινόμενος με τις υπόλοιπες δεξιότητες κατά την εξέταση, βαθμολογείται ως το πιο δύσκολο μέρος από την πλειονότητα των μαθητών, το μεγαλύτερο τμήμα των οποίων είναι νεότεροι και άρρενες μαθητές. Η Κριτική βιβλίου/ταινίας (Review) και η Αναφορά (Report) θεωρούνται τα πιο δύσκολα κειμενικά είδη και τα πιο αδικημένα ως προς το χρόνο που αφιερώνεται στην προετοιμασία τους.Σε σχέση με το εκπαιδευτικό υλικό τα ευρήματα αποκαλύπτουν μια άνιση εκπροσώπηση των διαφορετικών κειμενικών ειδών και την υπερ-εκπροσώπηση των Εκθέσεων-Δοκιμίων (Essays). Από αυτά τα κειμενικά είδη πηγάζει μεγάλη ποικιλία σε κειμενικά γένη αρκετά από τα οποία υπο-εκπροσωπούνται στο υλικό που ερευνήθηκε. Η ανάλυση καταδεικνύει τον ξεχωριστό χαρακτήρα του Περιγραφικού Δοκιμίου (Descriptive Essay) μέσα στην κατηγορία των Δοκιμίων, την ομοιότητα της Αναφοράς μετά από Προσωπική Επισκόπηση (Personal Observation Report) με γένη που δεν εντάσσονται στο κειμενικό είδος των Αναφορών και την αδύναμη σχέση ανάμεσα στην Επιστολή Παραπόνων (Complaint Letter) και τη Συμβουλευτική Επιστολή (Advice Letter). Έχει κατά συνέπεια προσφέρει αποδείξεις ότι η κατηγοριοποίηση σύμφωνα με το κειμενικό είδος είναι υπερβολικά γενικευμένη και μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να παραπλανήσει εκπαιδευτικούς και μαθητές αφού η διαφορετικότητα ανάμεσα σε κειμενικά γένη της ίδιας κατηγορίας κειμενικού είδους μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να είναι μεγαλύτερη από τη διαφορετικότητά τους με κειμενικά γένη που ανήκουν σε άλλες κατηγορίες κειμενικού είδους. Η κατηγοριοποίηση με βάση το κειμενικό γένος αποδεικνύεται πιο βοηθητική αφού επιτρέπει ακόμα και την πιο ισχνή διαφοροποίηση ανάμεσα στα κείμενα να φανεί και να διδαχθεί με σαφήνεια υποστηρίζοντας τους μαθητές στην αναζήτηση των απαιτήσεων κάθε κειμενικού γένους, μια ικανότητα που θεωρείται δεδομένη στις εξετάσεις όπως αποκαλύπτουν τα επίσημα εγχειρίδια για το γραπτό λόγο.Η μελέτη αυτή είναι μια από τις λίγες που εστιάζουν το ενδιαφέρον τους στους μαθητές και η πρώτη που βλέπει διάφορες εξετάσεις συνολικά απαντώντας με αυτό τον τρόπο σε πρακτικά ερωτήματα όπως οι ανάγκες μικτών ομάδων μαθητών που προετοιμάζονται για διαφορετικές εξετάσεις. Η δημιουργία ενός ειδικευμένου Σώματος Κειμένων, μη διαθέσιμου στο παρελθόν, προσφέρει γνώση σε τομείς που δεν είχαν ερευνηθεί επαρκώς και παρέμεναν ασαφείς. Τα ευρήματα προσφέρουν πληροφόρηση για τη διδασκαλία των κειμενικών γενών με σαφήνεια, για μια συνειδητή και λιγότερο υποκειμενική βαθμολόγηση των απαντήσεων αλλά και για σαφή και υποστηρικτική ανατροφοδότηση στους μαθητές. Οι δημιουργοί εκπαιδευτικού υλικού μπορούν επίσης να επωφεληθούν ώστε να αντιμετωπίσουν τις αδυναμίες που επισημάνθηκαν σε αυτή την έρευνα χρησιμοποιώντας τη λεπτομερή περιγραφή των κειμενικών γενών για να προσφέρουν συγκεκριμένη καθοδήγηση και προσφέροντας περισσότερα μοντέλα-απαντήσεις στα λιγότερο εκπροσωπούμενα κειμενικά γένη. Μπορούν επίσης να βασιστούν στη γνώση αναφορικά με τις σχέσεις ανάμεσα στα γένη για να καθορίσουν τη σειρά με την οποία αυτά παρουσιάζονται στο υλικό διδασκαλίας. Με αυτό τον τρόπο η καθοδήγηση μπορεί να είναι σαφής και βασισμένη σε αποδείξεις αντί στη διαίσθηση.