Αλληλεπίδραση γονοτύπου-περιβάλλοντος στα προγράμματα γενετικής βελτίωσης της γαλακτοπαραγωγού αγελαδοτροφίας
Authors: Τσιώκος Δημήτριος 
Published: January 2014

Με το πρόγραμμα ελέγχου των αποδόσεων όπως εφαρμόζεται στη σημερινή του μορφή και τη συλλογή λεπτομερών στοιχείων από μεγάλο αριθμό κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων και αγελάδων, έχει καταστεί δυνατό να γίνουν σύνθετες εις βάθος αναλύσεις και να υπολογιστούν οι γενετικές αξίες των ζώων του πληθυσμού. Έτσι πλέον είναι σκόπιμο να διερευνηθεί κατά πόσο οι κλιματικές συνθήκες του ελληνικού περιβάλλοντος και οι διαχειριστικές συνθήκες στις σύγχρονες αγελαδοτροφικές μονάδες της χώρας μας επηρεάζουν την έκφραση των γονοτύπων που εισάγονται από το εξωτερικό και κατ’ επέκταση κατά πόσο η αλληλεπίδραση γονοτύπου-περιβάλλοντος έχει σημαντική επίδραση στο σύγχρονο πρόγραμμα Γενετικής Βελτίωσης που εφαρμόζεται στη χώρα μας. Η παρούσα έρευνα έχει ως σκοπό να διερευνήσει την ύπαρξη ή όχι αλληλεπίδρασης γονοτύπου-περιβάλλοντος μεταξύ της Ελλάδας και των χωρών από τις οποίες εισάγεται σπέρμα απογονικά ελεγμένων ταύρων, ώστε στο μέλλον να υπάρξει η δυνατότητα να προταθούν μέθοδοι συνεκτίμησής της στο πρόγραμμα Γενετικής Βελτίωσης. Τα στοιχεία της έρευνας προέρχονται από 45 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις μελών της Ένωσης Φυλής Χολστάιν Ελλάδας, στις οποίες εφαρμόζεται πρόγραμμα ελέγχου των αποδόσεων και αφορούν 14200 ολοκληρωμένες γαλακτικές περιόδους που πραγματοποιήθηκαν από το 1998 έως το 2008. Οι κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις από τις οποίες συγκεντρώθηκαν τα στοιχεία βρίσκονται στη Θράκη και την Μακεδονία.Με το στατιστικό πακέτο SPSS 16.0 υπολογίστηκαν οι συχνότητες και οι μέσοι όροι με τις τυπικές αποκλίσεις τους, των μεταβλητών που μελετήθηκαν και στη συνέχεια, χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό WOMBAT με το οποίο αναλύθηκαν τα στοιχεία με τη χρήση γραμμικών προτύπων μέσω της μεθόδου περιορισμένης μέγιστης πιθανοφάνειας (REML) και έγινε υπολογισμός των συστατικών της διακύμανσης. Η εκτίμηση της γενετικής αξίας των ζώων έγινε με τη μέθοδο της άριστης γραμμικής αμερόληπτης πρόβλεψης (Best Linear Unbiased Prediction, BLUP). Στη συνέχεια για τους ταύρους με σημαντικό αριθμό θυγατέρων στον πληθυσμό έγινε συσχέτιση των γενετικών αξιών που υπολογίστηκαν στην Ελλάδα με τις γενετικές αξίες που υπολογίστηκαν στη χώρα προέλευσής τους, από αρμόδιους φορείς Γενεαλογικού Βιβλίου της κάθε χώρας. Για τον υπολογισμό της γραμμικής τους συσχέτισης χρησιμοποιήθηκε ο συντελεστής συσχέτισης του Pearson, ώστε να διερευνηθεί εάν υπάρχει αλλαγή της κατάταξης των ταύρων, όταν υπολογίζονται οι γενετικές αξίες τους στην Ελλάδα, σε σχέση με τις υπολογισμένες γενετικές τους αξίες στις χώρες προέλευσής τους.Ο συντελεστής κληρονομικότητας της γαλακτοπαραγωγής 305 ημερών, του χαρακτηριστικού για το οποίο έγινε διερεύνηση της αλληλεπίδρασης γονοτύπου περιβάλλοντος, υπολογίστηκε 0,26 και ήταν ίσος ή χαμηλότερος από ότι υπολογίστηκε σε άλλες αντίστοιχες εργασίες, επειδή λόγω της αλληλεπίδρασης γονοτύπου-περιβάλλοντος μεγάλο ποσοστό της παραλλακτικότητας περιλαμβάνεται στην περιβαλλοντική διακύμανση.Οι συσχετίσεις μεταξύ των γενετικών αξιών των ταύρων που υπολογίστηκαν στον Ελληνικό πληθυσμό και των γενετικών αξιών στις χώρες προέλευσής τους, έδειξε ότι σε όλες τις περιπτώσεις η κατάταξη των ταύρων σύμφωνα με τις γενετικές τους αξίες ήταν διαφορετική όταν αυτές υπολογίζονταν στον Ελληνικό πληθυσμό. Η αλλαγή αυτή στη σειρά κατάταξης αποτελεί ένδειξη αλληλεπίδρασης γονοτύπου περιβάλλοντος. Η βελτίωση αυτών των παραγόντων δηλαδή του επιπέδου διαχείρισης των κτηνοτροφικών μονάδων και η εφαρμογή σε μακροχρόνια κλίμακα σταθερών επιλεκτικών στόχων για τη Γενετική Βελτίωση αναμένεται ότι θα μειώσουν την ένταση της αλληλεπίδρασης γονοτύπου-περιβάλλοντος που παρατηρήθηκε. Περαιτέρω, η εκτίμηση κληρονομικών αξιών για τα πιο σημαντικά παραγωγικά χαρακτηριστικά με τη συμμετοχή ακόμη μεγαλύτερου μέρους του εκτρεφόμενου πληθυσμού των αγελάδων γαλακτοπαραγωγής στη χώρα μας θα μπορούσε να βελτιώσει τα συστατικά της διακύμανσης και τις εκτιμώμενες κληρονομικές αξίες των χαρακτηριστικών αυτών και συνεπώς να δοθεί μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα όσον αφορά την αλληλεπίδραση γονοτύπου περιβάλλοντος