Психолого-педагогоические основы системы критериального оценивания по предмету география
Authors: КАЛКАШЕВ С.Г. 
Published: April 2023

Бұл мақалада білім беру реформасындағы бағдарламалар сараланып, критериалды бағалауды білім беру жүйесіне енгізу қажеттіліктері қарастырылған. Сондай-ақ жаңартылған білім беру бағдарламасындағы ұзақ мерзімді, орта мерзімді, қысқа мерзімді жоспарлаудың мақсаты мен міндеттері, өз ерекшеліктері көрсетілген. Стандартқа сай оқушыда болу қажет дағдылар мен сол дағдыларды қалыптастырудағы XXІ ғасыр мұғалім құзыреттіліктері талқыланған. Бағалаудың барлық түрлеріне, түсінігі мен тәртібіне, сипаттамаларына жалпылай түсінік берілген. Критериалды бағалау негізінде нені ескеру керек?, қалай жүзеге асыру керек деген сұрақтар төңірегінде нақты мысалдар және ғылыми дәлелдермен ашып көрсетілген. Критериалды бағалау жүйесінің мазмұны схемамен көрсетіліп, бағалау стандарттары, құралдары, бағалау үдерісі мен нәтижесі толық сипатталынған. Критериалды бағалаудың құрылымына тоқталып қалыптастырушы және жиынтық бағалаудың әдістемесі мен мазмұны ашылып жаңа идея-лар қарастырылды. Құзыреттілікті қалыптастыруда педагогикалық және психологиялық аспектілері зерттеліп негізделген. Бұл аспектілер бағалаудың маңызды тұжырымдасын айқындап пәндік дағдылар мен критериалды бағалаудың құндылықтарын қалыптастырды.

В данной статье анализируются программы реформы образования и рассматривается необходимость внедрения критериальное оценивание в систему образования. Также в обновленной образовательной программе отражены цели и задачи долгосрочного, среднесрочного, краткосрочного планирования, свои особенности. Обсуждались навыки, необходимые ученику в соответствии со стандартом, и компетенции учителя XXI века в формировании этих навыков. Дается общее представление о всех видах, понятии и порядке, характеристиках оценки. Что следует учитывать на основе критериального оценивания? вопро-сы о том, как реализовать, раскрыты на конкретных примерах и научных доказательствах. Содержание системы критериального оценивания представлено схемой, подробно описаны стандарты, инструменты, процесс и результаты оценивания. Были рассмотрены новые идеи, раскрыты содержание и методика формативного и суммативного оценивания. Исследованы и обоснованы педагогические и психологи-ческие аспекты формирования компетенций. Эти аспекты определили важную формулировку оценки и сформировали предметные навыки и ценности критериального оценивания.

This article analyzes the programs of education reform and considers the need to introduce criteria-based assessment in the education system. The updated educational program also reflects the goals and objectives of long-term, medium-term, and short-term planning, as well as its own characteristics. The skills required by the student in accordance with the standard and the competence of the teacher of the XXI century in the formation of these skills were discussed. The general idea of all types, concept and order, characteristics of the assessment is given. What should be taken into account based on the criteria assessment? questions about how to implement it are covered with concrete examples and scientific evidence. The content of the criteria-based assessment system is presented in a diagram, and the standards, tools, process, and results of the assessment are described in detail. New ideas were considered, the content and methodology of formative and summative assessment were revealed. The pedagogical and psychological aspects of the formation of competencies are investigated and justified. These aspects determined the important formulation of the assessment and formed the subject skills and values of criteria-based assessment.