ЛИТЕРАТУРНЫЙ ОБЗОР НАУЧНЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ ПО ОСОБЕННОСТЯМ ЗАНЯТОСТИ ЛЮДЕЙ С НАРУШЕНИЯМИ СЛУХА
Authors: Чанчарова А.А. 
Published: October 2023

Мақала есту қабілеті нашар адамдардың өздерін жұмыспен қамтуы, ондағы кездесетін кедергі- лер мен оларды алдын алу жолдарына көмек беретін арнайы факторларды анықтауға бағытталған. Есту қабілеті нашар адамдардың жұмыспен қамтылу мәселесі бүкіл әлем үшін әлеуметтік мәселе- лердің негізгілерінің бірі болып табылады, себебі нашар еститін адамдардың қоғамнан алшақта- мауын немесе оқшаулануға түспеуін жұмыспен қамту арқылы шешуге болады. Жұмыспен қамту саласы ол біліктілік пен білімді талдап етеді, сол себепті тақырыпты ашу барысында тек есту қабілеті төмен адамдардың жұмыспен қамтылу мәселелері ғана қозғалмай, сонымен қатар, оған әсер ететін факторлар ретінде білім беру, кәсіби білім беру саласын дамыту, олардың индивидуалды, комму- никативтік ерекшеліктеріне қарай бейімделетін арнайы бағдарламалардың қажеттілігі және әлемдегі ғылыми зерттеулердің нәтижелері арқалы оған келу мәселелері қарастырылды. Зерттеу тақырыбы қазақстандық қоғам үшін өзекті және әлі бұл салада арнайы ғылыми зерттеу- лердің жоқтығы немесе аздығы тақырыпты талқылауда кедергілер келтірді. Алайда, соған қара- мастан басқа елдерің мысалында бұл тақырып аясындағы негізгі әсер етуші факторлар мен өзекті мәселелер ашылып көрсетілді. Кілттік сөздер: есту қабілеті төмен адамдар, жұмыссыздық, жұмыспен қамту, өзін-өзі жұмыспен қамту, мүгедектік, есту аппараттары.

Статья направлена на выявление специальных факторов, способствующих самозанятости людей с нарушениями слуха, барьеров, с которыми они сталкиваются, и путей их предупреждения. Про- блема занятости слабослышащих людей является одной из основных социальных проблем для всего мира, так как неспособность слабослышащих людей отвлечься от общества или не попасть в изоля- цию может быть решена через занятость. Сфера занятости она анализирует квалификацию и знания, поэтому в ходе раскрытия темы были затронуты не только вопросы занятости людей с нарушениями слуха, но и вопросы образования как факторов, влияющих на нее, развития сферы профессиональ- ного образования, необходимости специальных программ, адаптируемых под их индивидуальные, коммуникативные особенности и достижения ими результатов научных исследований в мире. Тема исследования актуальна для казахстанского общества и пока отсутствие или малочисленность специальных научных исследований в этой области создавали препятствия в обсуждении темы. Однако, несмотря на это, на примере других стран были раскрыты основные влияющие факторы и актуальные вопросы в рамках этой темы. Ключевые слова: слабослышащие люди, безработица, занятость, самозанятость, инвалидность, слуховые аппараты.

The article is aimed at identifying special factors contributing to the self-employment of people with hearing impairments, the barriers they face, and ways to prevent them. The problem of employment of hearing-impaired people is one of the main social problems for the whole world, since the inability of hearing-impaired people to distract themselves from society or not get into isolation can be solved through employment. She analyzes qualifications and knowledge, therefore, during the disclosure of the topic, not only the issues of employment of people with hearing impairments were touched upon, but also the issues of education as factors affecting it, the development of vocational education, the need for special programs adapted to their individual, communicative characteristics and their achievement of research results in the world. The topic of the research is relevant for the Kazakh society and so far the absence or small number of special scientific research in this area has created obstacles in the discussion of the topic. However, despite this, the main influencing factors and topical issues within this topic were revealed using the example of other countries. Keywords: hearing impaired people, unemployment, employment, self-employment, disability, hearing aids.