ҚОРШАҒАН ОРТАҒА ӘСЕРІН АЗАЙТУ ҮШІН МҰНАЙ ШЛАМЫН ӨҢДЕУДІ МОДЕЛЬДЕУ
Authors: Балакаева Г.Т. , Калменова Г.Б. , Даркенбаев Д.К. 
Published: July 2024

В статье предлагается один из вариантов решения проблемы защиты окружающей среды от вредных веществ, содержащихся в нефтеотходах. Исследована переработка нефтешламов. Проведен анализ методов и технологий переработки нефтешламов, для моделирования рассмотрен термический метод. Построенная нами математическая модель описывает процессы тепломассопереноса при испарении вредных веществ из нефтешламонакопителя для минимизации воздействия отходов на окружающую среду. Проведено численное решение задачи. Расчеты проводились для сравнения с экспериментальными данными других авторов при различных температурах и скоростях.Проведен обширный вычислительный эксперимент, анализ которого показал, что полученные результаты правильно описывают закономерности тепломассообмена и испарения вредных веществ при термической обработке нефтешлама. Разработан программный комплекс с визуализацией и интеграцией данных с использованием инструментов Python. Исследования проводились с целью обеспечить возможность очистки нефтешламов и снижения негативного воздействия на окружающую среду.

Мақалада мұнай қалдықтарының құрамындағы зиянды заттардан қоршаған ортанықорғау мәселесін шешу нұсқаларының бірі ұсынылған. Мұнай шламын өңдеу зерттелді. Мұнай шламын өңдеу әдістерімен технологияларына талдау жүргізіліп, модельдеу үшін термиялық әдіс қарастырылды. Біз құрастырғанматематикалық модель қалдықтардың қоршаған ортаға әсерін барынша азайту үшін мұнай шламын сақтайтын резервуардан зиянды заттардың булануы кезіндегі жылу және масса алмасу процестерін сипаттайды. Есептің сандық шешімі орындалды. Есептеулер әртүрлі температура мен жылдамдықта басқа авторлардың тәжірибелік деректерімен салыстыру үшін жүргізілді.Кең көлемді есептеу эксперименті жүргізілді, оның талдауы нәтижесінде алынған нәтижелер мұнай шламын термиялық өңдеу кезінде зиянды заттардың жылу және масса алмасу және булану заңдылықтарын дұрыс сипаттайтынын көрсетті. Python құралдарын пайдалана отырып, визуализациясы және деректер интеграциясы бар бағдарламалық пакет әзірленді. Мұнай шламын тазарту мүмкіндігін қамтамасыз ету және қоршаған ортаға теріс әсерді азайту мақсатында зерттеулер жүргізілді.

The article proposes one of the options for solving the problem of protecting the environment from harmful substances contained in oil waste. The processing of oil slime has been investigated. The analysis of methods and technologies for processing oil slime is carried out, a thermal method is considered for modeling. The mathematical model we have constructed describes the processes of heat and mass transfer during the evaporation of harmful substances from the oil slime reservoir to minimize the impact of waste on the environment. The numerical solution of the problem is carried out. The calculations were carried out for comparison with experimental data of other authors at different temperatures and speeds. An extensive computational experiment was carried out, the analysis of which showed that the results obtained correctly describe the regularities of heat and mass transfer and evaporation of harmful substances during thermal treatment of oil slime. A software package with visualization and data integration using Python tools has been developed. The studies were carried out to make it possible to clear the oil slime and reduce the negative impact on the environment.