Η αποτελεσματικότητα των αραβικών χρηματιστηριακών αγορών
Authors: Zarour Bashar Abu 
Published: August 2021

Σε µια αποτελεσµατική αγορά οι τιµές προσαρµόζονται στιγµιαία στα µακροχρόνια επίπεδα ισορροπίας τους. Κατά συνέπεια, οι τιµές πρέπει κάθε στιγµή να αντανακλούν όλη τη διαθέσιµη πληροφόρηση. Η παρούσα µελέτη υποθέτει αποτελεσµατικότητα της αγοράς για τις αναπτυσσόµενες αγορές της περιοχής της Μέσης Ανατολής. Οι αναπτυσσόµενες αγορέςχαρακτηρίζονται συνήθως από έλλειψη ρευστότητας και βάθους συναλλαγών και πιθανότατα µηγραµµικότητα της διαδικασίας παραγωγής αποδόσεων. Πρώτα, λοιπόν, προσαρµόζονται οιηµερήσια παρατηρούµενοι δείκτες για εννέα αραβικές χρηµατιστηριακές αγορές ως προς τηνσποραδικότητα των συναλλαγών, ενώ χρησιµοποιήθηκε ο λογιστικός χάρτης για τον εντοπισµότης ύπαρξης µη γραµµικότητας στην διαδικασία παραγωγής αποδόσεων. Έπειτα µε τη χρήσηδιαφόρων οικονοµετρικών µοντέλων διερευνήθηκε η υπόθεση της αποτελεσµατικότητας τηςαγοράς. Τα αποτελέσµατα των ελέγχων που διεξάχθηκαν (λόγος διακύµανσης, σειριακήαυτοσυσχέτιση, BDS και ανάλυση παλινδρόµησης) δείχνουν ότι µπορεί να απορριφθεί ηυπόθεση ότι η πληροφόρηση σε ό,τι αφορά τις τιµές µε υστέρηση δεν µπορεί να συντείνει στηπρόβλεψη µελλοντικών τιµών. Με άλλα λόγια, οι τιµές δεν ακολουθούν ιδιότητες τυχαίουπεριπάτου (random walk), ακόµα και µετά από διόρθωση για τη ρηχότητα των συναλλαγών.Ακολούθως, αναλύεται η δοµή της µεταβλητότητας µε χρήση των µοντέλων GARCH. Τα αποτελέσµατα του µοντέλου GARCH (1,1) εισηγούνται ότι φαινόµενα συγκέντρωσηςµεταβλητότητας φαίνεται να χαρακτηρίζουν ακόµα κάποιες αγορές. Παράλληλα σε τρεις αγορές(Αίγυπτος, Κουβέιτ και Παλαιστίνη) η µεταβλητότητα (αστάθεια) φανερώνεται ανθεκτική.Επιπλέον, τα αποτελέσµατα του υποδείγµατος EGARCH (1,1) δείχνουν ότι τέσσερις αγορές(Μπαχρέιν, Ντουµπάι, Κουβέιτ και Οµάν) εκδηλώνουν σηµάδια επίδρασης µόχλευσης καιασύµµετρων σοκ στην µεταβλητότητα. Σε σύγκριση µε άλλες αναπτυσσόµενες και διεθνείςαγορές, οι αραβικές κεφαλαιαγορές επιδεικνύουν σχετικά χαµηλό ρυθµό ακραίαςµεταβλητότητας όπως επισηµάνθηκε στο υπόδειγµα του Schwert. Επίσης, η εξάρτηση στη ροπήδευτέρου βαθµού βρέθηκε να είναι αρκετή, ώστε να χαρακτηρίζει µια µη γραµµική δοµή τωνχρονοσειρών. Τέλος, βρέθηκε ότι η εποχικότητα και οι ηµερολογιακές επιδράσεις είναι υπαρκτέςστις αραβικές αγορές σε τρεις µορφές: επίδραση της ηµέρας-της-εβδοµάδας, επίδραση του µήνατου-έτους και δείκτης Halloween. Συµπερασµατικά, οι αραβικές κεφαλαιαγορές υπό εξέταση δενείναι αποτελεσµατικές υπό την έννοια της ασθενούς µορφής της αποτελεσµατικότητας τηςαγοράς. Ένα µεγάλο σώµα εµπειρικών µελετών στοιχειοθετεί ότι οι χρηµατοοικονοµικές αγορέςκαθίστανται σε µεγάλο βαθµό ολοκληρωµένες. Σύµφωνα µε τη σύγχρονη θεωρία χαρτοφυλακίου, τα κέρδη από τη διαφοροποίηση του διεθνούς χαρτοφυλακίου σχετίζονται αντιστρόφως ανάλογα µε τη συσχέτιση των αποδόσεων των µετοχών. Τα αποτελέσµατα των πολυµεταβλητών τεχνικών συνολοκλήρωσης, των διαρθρωτικών αυτοπαλινδροµούµενων διανυσµατικών συστηµάτων (SVAR) και αυτοπαλινδροµούµενων διανυσµατικών συστηµάτων (VAR), υποδεικνύουν ότι δεν υπάρχει καµία σχέση συνολοκλήρωσης ανάµεσα στις αραβικές και τις διεθνείς κεφαλαιαγορές. Τα αποτελέσµατα του SVAR δείχνουν ότι ο σύνδεσµος ανάµεσα στις διεθνείς και τις αραβικές αγορές είναι πολύ χαλαρός. Έπειτα, διερευνάται η δυναµική σχέση ανάµεσα στις ίδιες τις αραβικές αγορές και πως άλλοι παράγοντες, όπως οι τιµές του πετρελαίου, επηρεάζουν τις επιδόσεις αυτών των αγορών και ιδιαιτέρως τις χρηµατιστηριακές αγορές του Συµβουλίου Συνεργασίας του Περσικού Κόλπου (GCC). Για το σκοπό αυτό, οι αραβικές αγορές διαιρέθηκαν σε δύο υποοµάδες, τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες (χώρες του GCC) και τις µη πετρελαιοπαραγωγές χώρες (Ιορδανία, Αίγυπτος και Παλαιστίνη). Τα αποτελέσµατα υποδεικνύουν την ύπαρξη µακροχρόνιας σχέσης ανάµεσα στις αγορές, αν και ο βραχυχρόνιος σύνδεσµος µεταξύ τους παραµένει ακόµα πολύ χαλαρός. Οι αγορές των µη πετρελαιοπαραγωγών χωρών µπορούν να προσφέρουν οφέλη διαφοροποίησης για τους πλούσιους επενδυτών των χωρών του GCC. Επιπροσθέτως, οι τιµές του πετρελαίου βρέθηκε να έχουν σηµαντική επίδραση στις αγορές του GCC και να κυριαρχούν στην µακροχρόνια ισορροπία. Οι τιµές του πετρελαίου παίζουν, επίσης, ένα σηµαντικό ρόλο επίδρασης της µεταβλητότητας (αστάθειας) των αγορών του GCC. Ταυτόχρονα, µετά από την άνοδο της τιµής του πετρελαίου, κυρίως τα δύο τελευταία χρόνια, η εξάρτηση ανάµεσα στις τιµές του πετρελαίου και τις αγορές του GCC έχει αυξηθεί. Τέσσερις αγορές του GCC διαθέτουν προβλεπτική ικανότητα στις τιµές του πετρελαίου, µε τις δύο από αυτές να µπορούν να προβλεφθούν από τις τιµές του πετρελαίου. Το συµπέρασµα είναιότι οι αραβικές χρηµατιστηριακές αγορές µπορούν να προσφέρουν προοπτικές διαφοροποίησηςσε τοπικούς και διεθνείς επενδυτές. Επίσης, οι τιµές του πετρελαίου έχουν σηµαντική επίδρασηστις αγορές του GCC. Τέλος, προτείνεται ένα στρατηγικό σχέδιο για την βελτίωση αυτών των αγορών, βασιζόµενο σε δύο κύριους και απώτερους σκοπούς, την βελτίωση της αποτελεσµατικότητας των αγορών και την αύξηση της απελευθέρωσης των αγορών. Για να επιτευχθούν αυτοί οι σκοποί, προσδιορίζονται συγκεκριµένοι στόχοι και στρατηγικές που θα µπορούσαν να πραγµατοποιηθούν µέσα από προγράµµατα τεχνικών και δραστηριοτήτων.