bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA MẬT ĐỘ TRỒNG ĐẾN SINH TRƯỞNG, NĂNG SUẤT CỦA CÂY DƯA CHUỘT GIỐNG NHẬT BẢN F1 (VA.66) TẠI HUYỆN CHỢ MỚI, TỈNH BẮC KẠN
Authors: Quang Bùi Văn , Trường Hà Duy , Anh Nguyễn Quỳnh
Published: June 2023

Dưa chuột (Cucumis sativus L.) là loại cây trồng phổ biến trong họ bầu bí (Cucurbitaceae), là loại rau ăn quả thương mại quan trọng và trở thành loại thực phẩm phổ biến trên thế giới. Ngoài việc ăn quả tươi, nó còn được chế biến thành nhiều loại như muối chua, muối mặn, hỗn hợp salad..., phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu. Nghiên cứu được tiến hành nhằm đánh giá ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng, phát triển của cây dưa chuột giống Nhật Bản được trồng tại huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn. Kết quả nghiên cứu cho thấy, công thức 4 (với mật độ trồng 40 x 80 cm) cho các chỉ tiêu về sinh trưởng, phát triển tốt nhất, cụ thể: chiều cao cây sau 38 ngày đạt 220,67 cm; tỉ lệ đậu quả đạt 68,19%, có trung bình 11,72 quả/cây, khối lượng trung bình quả đạt 414,41 gram và năng suất thực thu cao nhất đạt 121,25 tấn/ha.
ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, NỘI SOI VÀ MÔ BỆNH HỌC CỦA BỆNH NHÂN UNG THƯ BIỂU MÔ TUYẾN HANG VỊ DẠ DÀY
Authors: Thụy Trần Ngọc , Hùng Nguyễn Phú , Thái Dương Hồng
Published: June 2023

Nghiên cứu mô tả một số triệu chứng lâm sàng thường gặp, hình ảnh đại thể của ung thư thông qua nội soi và đặc điểm mô bệnh học của ung thư biểu mô tuyến hang vị dạ dày. Đối tượng nghiên cứu gồm 150 trường hợp ung thư biểu mô tuyến dạ dày được phẫu thuật tại bệnh viện K Hà Nội bằng phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang. Kết quả cho thấy tỷ lệ ung thư dạ dày cao nhất ở nhóm tuổi 60-69, tỷ lệ nam/nữ là: 1,94/1. Các triệu chứng toàn thân và cơ năng thường gặp đau vùng thượng vị (99,3%). Tổn thương có hình ảnh dạng loét chiếm 53,3%, tiếp theo là dạng nấm chiếm 36%, dạng polyp là 2,7% và dạng thâm nhiễm là 8%. Theo phân loại Lauren, thể ruột chiếm 72,7%, thể lan tỏa chiếm 22,7%, thể hỗn hợp chiếm 4,7%. Theo hệ thống phân loại của WHO, có 58,7% các trường hợp là thể ống nhỏ, 22,7% thể tế bào nhẫn, 12% thể nhầy và 4,7% thể hỗn hợp và thể nhú là 2%. Về độ biệt hóa, có 19,3% thể biệt hóa tốt, 37,3% thể biệt hóa vừa và 43,3% thể biệt hóa kém. Hầu hết  các bệnh nhân (98,7%) được phát hiện và phẫu thuật đã ở giai đoạn tiến triển (giai đoạn II đến giai đoạn IV).
BIẾN ĐỘNG MỘT SỐ CHỈ TIÊU ĐO VÀ ĐẾM CỦA Ellochelon vaigiensis PHÂN BỐ Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
Authors: Sang Nguyễn Hải , Quang Đinh Minh , Tôn Nguyễn Hữu Đức
Published: June 2023

Nghiên cứu được thực hiện nhằm bổ sung thêm các thông tin về chỉ số hình thái của cá đối đuôi bằng Ellochelon vaigiensis. Tổng số 480 mẫu cá (263 cá đực và 217 cá cái) thu được từ 4 điểm ở Đồng bằng sông Cửu Long: Thạnh Phú (Bến Tre); Duyên Hải (Trà Vinh); Trần Đề (Sóc Trăng); Đông Hải (Bạc Liêu) từ tháng 4 đến tháng 7 năm 2022 bằng lưới đáy. Mẫu được thu trực tiếp (bắt ở tại khu vực) và gián tiếp (nhờ người dân thu mẫu trước 72 giờ). Kết quả nghiên cứu cho thấy các chỉ số hình thái của cá không thay đổi theo giới tính (P>0,05). Chiều rộng đuôi (t=0,01; P=0,99) và chiều cao tối thiểu (t=0,55, P=0,58) là hai thông số duy nhất không khác biệt theo nhóm chiều dài cá. Tương tự giới tính, các thông số hình thái ở loài này cũng không thay đổi theo mùa, ngoại trừ chiều rộng đuôi thấp hơn vào mùa mưa (t=3,85; P<0,01). Ngoại trừ chiều cao thân tối đa, chiều rộng đuôi, số tia vây lưng thứ nhất và số tia hậu môn thì các thông số hình thái còn lại ở loài cá này đều thay đổi theo điểm nghiên cứu (P<0,05). Kết quả bổ sung thêm thông tin cho việc định dạng cá và sự thích nghi của cá đối với môi trường sống.
THỬ NGHIỆM ƯƠNG CÁ CHÉP GIỐNG (Cyprinus carpio) BẰNG CÔNG NGHỆ BIOFLOC Ở CÁC MẬT ĐỘ KHÁC NHAU
Authors: Khoa Đỗ Đăng , Hải Nguyễn Đắc , Bình Thái Thanh , Vạn Kim Văn
Published: June 2023

Mật độ nuôi là yếu tố quan trọng trong nuôi trồng thủy sản. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá chất lượng môi trường, tốc độ tăng trưởng, tỉ lệ sống và hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) khi ương cá chép (Cyprinus carpio) bằng công nghệ biofloc ở các mật độ khác nhau. Cá chép giống (35,57 ± 1,37 g/con) được ương trong 9 bể (270 L/bể), với 3 nghiệm thức: BFT100 (100 con/m3), BFT150 (150 con/m3) và BFT200 (200 con/m3) được nuôi theo công nghệ biofloc với nguồn carbon từ rỉ đường với tỉ lệ C/N là 20/1. Cá được cho ăn theo nhu cầu bằng thức ăn công nghiệp có hàm lượng protein 35%. Kết quả cho thấy, sau 60 ngày nuôi ở nghiệm thức BFT100 có chất lượng môi trường tốt hơn, tỷ lệ sống (97,53 ± 2,14%), tốc độ tăng trưởng bình quân ngày (0,73 ± 0,04 g/ngày) cao hơn và FCR (1,48 ± 0,01) thấp hơn so với nghiệm thức BFT150 và BFT200, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P <0,05).
THE EFFECTS OF USING MELALEUCA BIOCHAR ON VEGETABLE PRODUCTION AND N2O EMISSIONS
Authors: Thoa Phạm Ngọc , Ngân Tăng Lê Hoài
Published: June 2023

Đồng bằng sông Cửu Long hiện có nhiều vùng sản xuất rau màu, tuy nhiên thói quen sử dụng nhiều phân bón để tăng năng suất của nông dân đã dẫn đến tình trạng dư thừa phân bón. Trong khi đó phần lớn lượng khí thải N2O trong nông nghiệp có nguồn gốc từ phân bón. Mục tiêu của nghiên cứu này là đánh giá ảnh hưởng của việc sử dụng than sinh học đối với sự phát thải khí N2O từ đất. Thí nghiệm được thực hiện trong chậu trồng cải xanh (Brassica juncea) để đánh giá ảnh hưởng của than sinh học tràm đến phát thải khí N2O trong điều kiện nhà lưới. Thí nghiệm được bố trí với bốn nghiệm thức tương ứng với bốn mức than sinh học tràm được trộn vào đất (0, 2, 10 và 20 tấn/ ha). Phân đạm (ure) được bón cho tất cả các nghiệm thức với tỷ lệ 70 kg/ha. Kết quả nghiên cứu cho thấy than sinh học có thể làm giảm đáng kể 60% lượng khí thải N2O. Hơn nữa, cải xanh được bổ sung than sinh học tạo ra nhiều sinh khối hơn so với cải chỉ được bón bằng phân vô cơ, chứng tỏ rằng hiệu quả của than sinh học hỗ trợ sự phát triển của cây trồng một cách đáng kể.
MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ, SỬ DỤNG ĐẤT TẠI CÁC NÔNG, LÂM TRƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN
Authors: Hà Phan Thanh , Thơ Lê Văn
Published: June 2023

Nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu đánh giá một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý, sử dụng đất tại các nông, lâm trường trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Nội dung nghiên cứu đã sử dụng phương pháp nhân tố khám phá EFA và mô hình hồi quy đa biến với số mẫu được lựa chọn là 100. Kết quả nghiên cứu đã xác định được 6 nhóm với 19 yếu tố có ảnh hưởng đến công tác quản lý, sử dụng đất tại các nông, lâm trường trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên gồm: nhóm yếu tố chính sách pháp luật đất đai có ảnh hưởng lớn nhất với hệ số β = 0,316; tiếp theo là nhóm yếu tố về sự phối hợp thực hiện công tác của các cơ quan quản lý với β = 0,305; nhóm yếu tố về đặc điểm ngành nghề kinh doanh với β = 0,285; nhóm yếu tố điều kiện kinh tế - xã hội với hệ số β = 0,212; nhóm yếu tố trình độ và năng lực của cán bộ làm công tác quản lý với hệ số β = 0,181 và nhóm yếu tố cơ sở vật chất phục vụ quản lý với β = 0,129. Trên cơ sở phân tích các yếu tố ảnh hưởng, nghiên cứu đã đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý, sử dụng đất tại các nông, lâm trường trên địa bàn tỉnh như: Hoàn thiện pháp luật liên quan đến công tác quản lý, sử dụng đất tại các nông, lâm trường; Cải thiện các hoạt động làm thay đổi điều kiện kinh tế nâng cao đời sống cho cán bộ nhân viên tại các nông, lâm trường; Đổi mới phương pháp quản lý đối với các nông, lâm trường…
TÌNH TRẠNG THIẾU KẼM Ở TRẺ EM 2-24 THÁNG TUỔI BỊ VIÊM PHỔI ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN
Authors: Tuyên Nguyễn Danh , Học Nguyễn Đình , Trưởng Dương Quốc
Published: June 2023

Nghiên cứu này đánh giá tình trạng thiếu kẽm ở trẻ em từ 2-24 tháng tuổi bị viêm phổi điều trị tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. Đối tượng được đưa vào nghiên cứu gồm 346 bệnh nhi từ 2-24 tháng tuổi được chẩn đoán viêm phổi tại Trung tâm Nhi khoa Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên từ tháng 7 năm 2021 đến tháng 6 năm 2022. Phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang. Kết quả cho thấy: 80,1% trẻ có thiếu kẽm, nồng độ kẽm huyết thanh trung bình là 8,46 ± 2,43 µmol/l. Nhóm tuổi từ 13-24 tháng tuổi có tỷ lệ thiếu kẽm cao nhất (85%), nhóm thấp nhất là 2-6 tháng tuổi (73%). Nồng độ kẽm huyết thanh trung bình ở nam và nữ là 8,56 ± 2,39 µmol/l và 8,32 ± 2,50 µmol/l, không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa nồng độ kẽm huyết thanh trung bình của nam và nữ (p>0,05). Nồng độ kẽm huyết thanh ở viêm phổi nặng thấp hơn (trung bình: 9,19 ± 2,03 µmol/l) so với viêm phổi (trung bình: 6,02 ± 2,04 µmol/l), sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0,05). Hầu hết trẻ có mức độ giảm kẽm nặng đều bị viêm phổi nặng, có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0,05).
ẢNH HƯỞNG CỦA BỘT ĐẦU CÁ NGỪ THỦY PHÂN LÊN SINH TRƯỞNG, SỬ DỤNG THỨC ĂN VÀ THÀNH PHẦN SINH HÓA CỦA CÁ CHIM VÂY VÀNG (Trachinotus blochii)
Authors: Hùng Phạm Đức , Hoàng Lê Minh
Published: June 2023

Nghiên cứu này nhằm đánh giá ảnh hưởng của bột đầu cá ngừ thủy phân (TH) như là nguồn protein thay thế bột cá trong thức ăn lên tăng trưởng, sử dụng thức ăn và thành phần sinh hóa của cá chim (Trachinotus blochii) giống. Cá chim (4,15 g/con) được cho ăn 5 loại thức ăn có cùng mức protein và lipid (45% protein; 11% lipid) với 5 mức TH khác nhau (0; 30; 60; 90 và 120 g/kg) trong 56 ngày. Kết quả chỉ ra rằng, tốc độ tăng trưởng đặc trưng (SGR) cao hơn ở cá cho ăn thức ăn có 60 và 90 g/kg TH so với các nghiệm thức khác. Bổ sung TH trong khẩu phần ăn không ảnh hưởng lên tỷ lệ sống, chỉ số gan và chỉ số nội tạng của cá chim (P > 0,05). Độ tiêu hóa protein của cá được cải thiện ở nhóm cho ăn thức ăn có bổ sung 60 g/kg TH. Tăng mức bổ sung TH trong thức ăn lên 120 g/kg không làm thay đổi hàm lượng lipid, độ ẩm và tro của thịt cá chim (P > 0,05), trong khi hàm lượng protein của thịt cá chim giảm (P < 0,05). Thành phần axit amin trong cơ của cá không có sự sai khác giữa các nghiệm thức. Dựa trên kết quả hồi quy tương quan bậc hai giữa mức TH và SGR cho thấy, mức tối ưu TH trong thức ăn cho cá chim là 74,5 g/kg để đạt tốc độ tăng trưởng tối đa.
MENTAL DISTRESS AND COPING STRATEGIES OF VIETNAMESE STUDENTS IN THE US DURING THE COVID-19 PANDEMIC
Authors: Quỳnh Nguyễn Như , Linh Lại Mỹ
Published: June 2023

Đại dịch COVID-19 có những ảnh hưởng vô cùng to lớn lên học sinh/ sinh viên trên toàn thế giời. Tuy nhiên, rtất ít nghiên cứu tìm hiểu về ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 đối với sinh viên Việt Nam tại Mỹ. Nghiên cứu này đã đánh giá mức độ đau khổ về tinh thần trong nhóm đối tượng này và các chiến lược đối phó của họ trong đại dịch COVID-19. Do đó, một cuộc khảo sát trực tuyến bằng bảng câu hỏi đã được tiến hành giữa các sinh viên đại học Việt Nam đang sinh sống và học tập tại Hoa Kỳ kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát thông qua Facebook. Nhà nghiên cứu đã áp dụng thang  đo mẫu K10 và Brief COPE  trong cuộc khảo sát. Với 103 người trả lời hợp lệ, kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng phần lớn (79,61%) sinh viên Việt Nam tại Mỹ đã thực sự gặp phải tình trạng đau khổ về tinh thần (bao gồm cả mức độ nhẹ và nặng). Đối tượng nghiên cứu đã phải đối mặt với những tác nhân gây căng thẳng ngày càng tăng do đại dịch, do đó ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của họ. Dù vậy, họ cũng cho thấy rằng họ đã cố gắng giảm bớt những gánh nặng tâm lý đó bằng cách áp dụng các chiến lược thích ứng như chấp nhận, làm việc khác và chủ động đối phó.
ĐÁNH GIÁ TÌNH TRẠNG DINH DƯỠNG CỦA HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ PHỤNG THƯỢNG, HUYỆN PHÚC THỌ, HÀ NỘI
Authors: Hạnh Nguyễn Thị Hồng , Anh Nguyễn Kim , Đào Dương Thị Anh , Huế Lê Thị
Published: June 2023

Tỉ lệ mỡ cơ thể theo độ tuổi và giới tính được sử dụng rộng rãi để đánh giá tình trạng dinh dưỡng ở cả trẻ em và người trưởng thành. Nghiên cứu cắt ngang được tiến hành trên 312 học sinh tại trường Trung học cơ sở Phụng Thượng, huyện Phúc Thọ, Hà Nội nhằm đánh giá tình trạng dinh dưỡng, phân loại theo giới ở từng độ tuổi. Kết quả của nghiên cứu là cơ sở để đưa ra khuyến cáo về chế độ dinh dưỡng phù hợp cho trẻ. Các chỉ số thành phần cơ thể của học sinh được đo bằng phương pháp trở kháng điện sinh học. Tình trạng dinh dưỡng của trẻ được đánh giá thông qua phân loại ngưỡng tỉ lệ mỡ cơ thể theo tuổi và giới dựa trên bách phân vị (percentile) theo tiêu chuẩn của Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh. Kết quả cho thấy, tỉ lệ thiếu cân ở học sinh trường Trung học cơ sở Phụng Thượng vẫn cao (10,3%), trong khi tỉ lệ thừa cân, béo phì lên đến 16,5%. Xét theo giới, tỉ lệ thiếu cân của nam có xu hướng cao hơn nữ; tỉ lệ thừa cân béo phì ở trẻ em nữ có xu hướng tăng dần theo tuổi. Tỉ lệ thiếu cân cao nhất ở nhóm tuổi 14. Ở độ tuổi 11 – 12, tỉ lệ thừa cân, béo phì ở trẻ nam cao gấp hơn 2 lần so với ở trẻ nữ. Do vậy, ở mỗi giới, cần xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp với từng lứa tuổi.
NGHIÊN CỨU CẢM ỨNG VÀ NUÔI CẤY TẠO RỄ TƠ CÂY VÚ BÒ (Ficus simplicissima Lour.)
Authors: Thủy Vũ Thị Thu , Cường Vũ Mạnh , Hồng Trần Thị , Mậu Chu Hoàng , Ngà Nguyễn Thị Thu
Published: June 2023

Cây Vú bò  (Ficus simplicissima Lour.) chứa flavonoid và saponin có khả năng chống oxy hóa mạnh, được dùng để điều trị một số bệnh như viêm nhiễm, dị ứng, loét dạ dày… Tuy nhiên, hàm lượng flavonoid tổng hợp tự nhiên trong cây Vú bò rất thấp (khoảng 0,897 mg/g lá tươi). Do đó, một phương pháp đã được đề xuất để tăng cường hàm lượng flavonoid trong cây Vú bò là ứng dụng kỹ thuật nuôi cấy mô tạo dòng rễ tơ tăng sinh khối. Nghiên cứu này trình bày kết quả quá trình cảm ứng và nuôi cấy tạo dòng rễ tơ thông qua A. rhizogenes ở cây Vú bò. Trong 2 loại vật liệu lây nhiễm với A. rhizogenes (đoạn thân, mô lá) thì mô lá là vật liệu thích hợp cho tạo rễ tơ. Mật độ vi khuẩn tương ứng với giá trị OD600 = 0,8; nồng độ AS 150 μmol/l; thời gian nhiễm khuẩn 10 phút; thời gian đồng nuôi cấy 2 ngày; nồng độ cefotaxime 550 mg/l là những điều kiện thích hợp cho cảm ứng tạo rễ tơ từ mô lá. Môi trường MS ở trạng thái lỏng, không bổ sung chất điều hòa sinh trưởng, nuôi trong điều kiện lắc là môi trường thích hợp cho sự tăng trưởng rễ tơ. Kết quả kiểm tra sự có mặt của gen rolC bằng phương pháp PCR và sự vắng mặt của gen virD2 đã khẳng định 5 dòng rễ tơ được tạo ra từ cây Vú bò.
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI, GIẢI PHẪU VÀ HOẠT TÍNH KHÁNG OXY HOÁ CỦA CAO CHIẾT TỪ LÁ CỦA LOÀI BỜI LỜI ĐẮNG (LITSEA UMBELLATA (LOUR.) MERR) Ở VIỆT NAM
Authors: Trung Từ Quang , Hiệp Hoàng Phú , Lượng Vũ Trọng , Hà Nguyễn Thị Thu
Published: June 2023

Bời lời đắng (Litsea umbellata (Lour.) Merr) khá phổ biến ở nước ta và phát triển ở nhiều nơi: Lào Cai, Vĩnh Phú, Gia Lai, Kontum,.... Nghiên cứu nhằm mô tả đặc điểm hình thái, giải phẫu và hoạt tính chống oxy hóa của cao chiết từ lá Bời lời đắng. Kết quả cho thấy: Bời lời đắng có rễ cọc phát triển đâm sâu xuống đất, kích thước rễ tương đối đều nhau. Trong cấu tạo thứ cấp của rễ cây Bời lời đắng, gỗ và libe sắp xếp theo kiểu bó dẫn chồng chất hở. Thân cây có mô dày góc phát mạnh ở thân sơ cấp. Mô cứng tạo thành vòng quanh thân. Bó mạch nhiều, chúng được liên kết với nhau bởi hệ thống tia gỗ. Mô mềm ruột nằm ở phần giữa thân gồm các tế bào hình đa giác hoặc hơi tròn có kích thước khác nhau. Lá mọc so le, hình bầu dục, thuôn hình trái xoan, thon hẹp hay tròn ở gốc, nhọn ở đầu, thường mọc thành cụm ở đầu cành, mô giậu có một lớp phát triển mạnh, mặt dưới của lá có lỗ khí làm nhiệm vụ thoát hơi nước và trao đổi khí với môi trường. Cao chiết ethanol của lá cây Bời lời đắng có hoạt tính oxy khá cao với giá trị IC50 trung bình là 3,22 µg/ml. Từ kết quả nghiên cứu cho thấy, Bời lời đắng là một dược liệu tiềm năng chứa nhiều các hợp chất kháng oxy hóa.
ĐÁNH GIÁ MỐI LIÊN QUAN CỦA ĐA HÌNH rs323346 GEN TEX15 VỚI BỆNH VÔ SINH NAM Ở 401 NGƯỜI VIỆT NAM
Authors: Anh Nguyễn Phương , Duy Lã Đức , Đức Bùi Minh , Dương Nguyễn Thùy
Published: June 2023

Vô sinh nam là một bệnh phức tạp gây ra bởi nhiều nguyên nhân, bao gồm các sai hỏng của nhiều gen tham gia quá trình sinh tinh. Trong đó, gen TEX15 (testis expressed 15) được chứng minh là có liên quan đến vô sinh nam ở nhiều quần thể trên thế giới. Nghiên cứu này nhằm đánh giá mối tương quan của đa hình rs323346 gen TEX15 với vô sinh nam ở người Việt Nam. DNA tổng số được tách chiết từ 401 mẫu, bao gồm 202 nam giới được chẩn đoán vô sinh và 199 nam giới khỏe mạnh có ít nhất một con. Kiểu gen/allele của đa hình rs323346 gen TEX15 được xác định bằng phương pháp PCR-RFLP. Kết quả phân tích thống kê cho thấy sự phân bố kiểu gen của đa hình rs323346 tuân theo định luật Hardy-Weinberg (p > 0,05). Kết quả kiểm định Chi-square cho thấy đa hình này không ảnh hưởng đến nguy cơ mắc vô sinh nam (p > 0,05). Đây là nghiên cứu đầu tiên đánh giá mối liên quan của đa hình rs323346 gen TEX15 với vô sinh nam ở quần thể người Việt Nam. Kết quả của nghiên cứu này sẽ góp phần vào cơ sở dữ liệu di truyền của bệnh vô sinh nam ở quần thể người Việt Nam.
NEMATODE COMMUNITIES DISTRIBUTE IN SEDIMENT PROFILE OF THE RIVER BED
Authors: Quảng Ngô Xuân , Yến Nguyễn Thị Hải , Yến Nguyễn Thị Mỹ , Thái Trần Thành , Hoài Phạm Ngọc
Published: June 2023

Tuyến trùng sống tự do trong hệ sinh thái cửa sông đã được nghiên cứu nhiều trên toàn thế giới cũng như ở Việt Nam. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có nghiên cứu nào đề cập tới khả năng phân bố của chúng theo độ sâu và đặc điểm quần xã của chúng theo từng lớp trong mặt cắt bùn lắng tích tụ nhiều chất hữu cơ dưới đáy sông trong điều kiện thiếu trao đổi nước do đắp đập. Nghiên cứu này lần đầu tiên đặt vấn đề tìm hiểu về khả năng phân bố của tuyến trùng cũng như các đặc điểm quần xã của chúng như sự đa dạng, cấu trúc giới tính và thành phần kiểu dinh dưỡng như thế nào trong 5 lớp trầm tích khác nhau ở đáy sông. Kết quả nghiên cứu của chúng tôi là phát hiện mới, cho thấy rằng chúng không chỉ phân bố ở trong 10 cm lớp trầm tích đầu tiên mà lâu nay phương pháp thu mẫu chỉ giới hạn mà chúng còn có thể xuống sâu tới 50 cm trong trầm tích của lòng sông. Chúng có khả năng thích nghi tốt trong điều kiện trầm tích sâu, với mật độ thấp hơn so với các lớp trên cùng nhưng chúng vẫn có tính đa dạng khá cao. Tuy nhiên, nghiên cứu của chúng tôi cũng nhận thấy rằng không có sự khác biệt rõ ràng về đặc điểm các quần xã khác như số loài, cấu trúc giới tính và kiểu dinh dưỡng trong 5 tầng cắt lớp 10 trầm tích.
ỨNG DỤNG ĐIỀU KHIỂN TRƯỢT PI BACKSTEPPING DỰA VÀO LUẬT TIẾP CẬN SỐ MŨ HỆ THỐNG BỒN KÉP
Authors: Tùng Phạm Thanh , Đức Lê Thanh Quang , Ngôn Nguyễn Chí
Published: June 2023

Bài báo này trình bày phương pháp thiết kế bộ điều khiển trượt PI backstepping dựa vào luật tiếp cận số mũ cho ứng dụng điều khiển hệ thống bồn kép. Bộ điều khiển đề xuất được thiết kế để đảm bảo vị trí mức chất lỏng thực tế bám theo vị trí mong muốn trong thời gian hữu hạn và giảm hiện tượng dao động tần số cao (còn gọi là hiện tượng chattering) quanh mặt trượt. Đây là nhược điểm chính của bộ điều khiển trượt truyền thống. Hiệu quả của bộ điều khiển thiết kế được kiểm chứng trong mô phỏng và so sánh với điều khiển trượt sử dụng điều kiện tích phân, điều khiển thông minh, điều khiển thích nghi mô hình tham chiếu tối ưu mờ dựa vào các luật Lyapunov và điều khiển PID mờ. Các kết quả mô phỏng với MATLAB/Simulink cho thấy rằng phương pháp đề xuất hiệu quả với thời gian tăng đạt 0,0771(s), độ quá điều chỉnh là 0(%), triệt tiêu sai số xác lập, thời gian xác lập là 0,1409(s) và giảm đáng kể hiện tượng chattering.
Ý KIẾN CỦA SINH VIÊN VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG NÓI SINH VIÊN KHÔNG CHUYÊN TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP
Authors: Oanh Bùi Thị Ngọc
Published: June 2023

Nói là một trong những kỹ năng quan trọng nhất để giao tiếp, học tập và làm việc nhưng cũng là kỹ năng khó nhất đối với sinh viên không chuyên trình độ A2 của trường Đại học Nha Trang. Các em không thể nói cả câu tiếng Anh và kỹ năng nghe hiểu của các em còn hạn chế. Vì vậy, mục đích của bài viết này là tìm ra các những yếu tố bên trong và bên ngoài mà sinh viên không chuyên tiếng Anh ở trình độ sơ cấp (tương đương trình độ A2 của CEFR) gặp phải khi nói tiếng Anh và đề xuất một số giải pháp để cải thiện kỹ năng nói của các em. Đối tượng nghiên cứu là 389 sinh viên trình độ A2. Phương pháp định tính (phỏng vấn sâu cá nhân và quan sát lớp học) và phương pháp định lượng (khảo sát trực tuyến) được sử dụng trong nghiên cứu này. Những yếu tố bên trong ảnh hưởng đến kỹ năng nói như động lực, sự lo lắng về việc mắc lỗi hay lo lắng vì sợ bị phê bình, sự mạo hiểm, và ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ. Những yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến kỹ năng nói bao gồm giáo viên không nói tiếng Anh trong lớp, chương trình dạy không chú trọng giao tiếp, và môi trường tiếng Anh hạn chế. Cuối bài là đề xuất các giải pháp nâng cao kỹ năng nói cho sinh viên không chuyên trình độ sơ cấp, việc giảng dạy kỹ năng nói của giảng viên và các giải pháp cho trường đại học.
NGHIÊN CỨU MỐI LIÊN QUAN GIỮA KHẢ NĂNG TIẾT NỌC CỦA MỘT SỐ DÒNG ONG APIS MELLIFERA Ở VIỆT NAM VÀ ĐA HÌNH TRÌNH TỰ AXIT AMIN TRÊN VÙNG EXON2 CỦA GEN DEF1
Authors: Trung Lê Quang , Hưng Nguyễn Quang , Linh Trần Mỹ , Mai Nguyễn Chi , Hoàn Phùng Đức , Vân Nguyễn Tường
Published: June 2023

Khả năng tiết nọc của ong Apis mellifera để tấn công kẻ thù và bảo vệ tổ phụ thuộc vào mức độ biểu hiện của một số gen như def1, sting... Để thu được nhiều nọc ong, việc xác định dòng ong cho năng suất nọc cao đóng vai trò tiên quyết. Trong nghiên cứu này, sự liên quan giữa khả năng tiết nọc với đa hình trình tự axit amin vùng mã hóa 2 trên gen def1 được thực hiện trên nhóm L-LxC gồm dòng A. m. ligustica (L) và dòng lai giữa chúa L với đực A. m. carnica (LxC) và nhóm C-CxL gồm dòng A. m. carnica (C) và dòng lai giữa chúa C với đực L (CxL). Năng suất nọc trung bình của L-LxC (22,50 - 23,05 mg/đàn) cao hơn C-CxL (18,58 - 18,83 mg/đàn) với p<0,05. Lượng nọc giữa 2 dòng của từng nhóm không sai khác đáng kể (p>0,05), cho thấy khả năng tiết nọc của đàn ong di truyền theo dòng mẹ. Khoảng cách tin cậy về chủng loại (giá trị bootstrap 93%) với bốn điểm đột biến đặc trưng tại các vị trí 10, 16, 53 và 54 trên vùng Exon2 thuộc gen def1 của 2 nhóm ong phản ánh cơ sở phân tử về khả năng tiết nọc cao hơn của nhóm ong L-LxC so với nhóm ong C-CxL. Các điểm đột biến này có thể sử dụng như các chỉ thị phân tử để chọn dòng ong A. mellifera cho năng suất nọc ong cao.
NGHIÊN CỨU QUÁ TRÌNH GIẢI PHÓNG CURCUMIN TỪ VI NANG TRONG MÔI TRƯỜNG HỖNG TRÀNG GIẢ LẬP
Authors: Tân Từ Quang , Hùng Nguyễn Đức
Published: June 2023

Curcumin là một hợp chất polyphenol tự nhiên được phân lập từ thân rễ của một số cây thuộc họ Zingiberaceae. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh curcumin có tác dụng kháng viêm, kháng tế bào ung thư, kháng oxy hóa, ngăn ngừa tiểu đường và kháng khuẩn. Tuy nhiên, tiềm năng ứng dụng curcumin phải đối mặt với những thách thức lớn do khả năng hòa tan của curcumin trong nước thấp, độ ổn định hóa học kém và sinh khả dụng thấp, dẫn tới giảm khả năng hấp thụ và chuyển hóa trong đường tiêu hóa. Trong các nghiên cứu trước, vi nang curcumin S0, S3, S8, S15 đã được bào chế thành công bằng phương pháp tạo gel ion. Quá trình giải phóng curcumin trong đường tiêu hóa đã được đánh giá trong môi trường dạ dày giả lập PBS pH = 1,2 và đoạn hồi tràng giả lập của ruột non PBS pH = 7,4. Để hoàn thiện đánh giá về quá trình giải phóng curcumin từ vi nang trong đường tiêu hóa, nghiên cứu tiếp tục tiến hành đánh giá quá trình giải phóng curcumin trong môi trường hỗng tràng giả lập của ruột non PBS pH = 6,4. Đồng thời, chất hoạt động bề mặt TPGS nồng độ 3 g/L được bổ sung trong môi trường hòa tan, nhằm đạt được điều kiện “sink” trong môi trường hòa tan. Kết quả cho thấy, curcumin được giải phóng từ các vi nang S0, S3, S8, S15 trong thời gian hòa tan và sự giải phóng curcumin tuân theo mô hình Korsmeyer-Peppas. Do đó, việc sử dụng các vi nang curcumin có tiềm năng ứng dụng trong việc kiểm soát sự giải phóng curcumin trong đường tiêu hóa và hướng đích giải phóng curcumin tại phần hỗng tràng của ruột non.
ẢNH HƯỞNG CỦA SỰ PHA TẠP Co ĐẾN CÁC TÍNH CHẤT QUANG VÀ TỪ CỦA CÁC NANO TINH THỂ Zn1-xCoxSe
Authors: Cương Khổng Cát , Lam Lê Thu , Thư Phạm Ngọc , Dũng Lò Ngọc , Bích Đỗ Thị , Thanh Bùi Thanh , Hiền Nguyễn Thị , Ca Nguyễn Xuân , Tân Phạm Minh
Published: June 2023

Các nano tinh thể (NC) bán dẫn ZnSe pha tạp ion Co2+ với nồng độ thay đổi được chế tạo thành công bằng phương pháp hoá ướt. Cấu trúc và thành phần của các mẫu được phân tích thông qua giản đồ nhiễu xạ tia X (XRD) và phổ tán sắc năng lượng tia X (EDX). Sự pha tạp thành công các ion Co2+ vào mạng nền ZnSe đã được chứng minh thông qua XRD, phổ hấp thụ và huỳnh quang. Độ rộng vùng cấm, hằng số mạng, kích thước tinh thể và kích thước của các NC ZnSe pha tạp Co được xác định thông qua XRD và phổ hấp thụ. Tính chất quang của các mẫu được khảo sát thông qua phổ hấp thụ và quang huỳnh quang. Bản chất và cơ chế của các quá trình phát xạ đã được nghiên cứu và giải thích chi tiết. Tính chất từ của các mẫu được nghiên cứu thông qua phép đo đường cong từ trễ, kết quả cho thấy các NC ZnSe có tính nghịch từ trong khi các NC ZnSe pha tạp Co có tính chất sắt từ yếu. Nguồn gốc từ tính của các NC ZnSe pha tạp Co đã được đề cập và giải thích. Các NC ZnSe pha tạp Co có các tính chất quang học và từ tính phụ thuộc mạnh vào nồng độ Co mở ra nhiều tiềm năng ứng dụng trong các lĩnh vực quang- điện tử.
INSIGHTS INTO EFL LEARNERS’ USE OF LISTENING STRATEGIES FOR THE NEW TOEIC TEST FORMAT
Authors: Tài Nguyễn Ngọc , Thao Trần Quốc
Published: June 2023

Nghe hiểu là một kỹ năng quan trọng trong quá trình học ngôn ngữ và đóng một vai trò quan trọng trong giao tiếp, mặc dù thực tế rằng đây là một hoạt động khó đòi hỏi người học cần có cả thông tin cơ bản và hiểu ngôn ngữ. Do đó, người học nên áp dụng các chiến lược nghe để tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình làm bài thi và kiểm tra. Nghiên cứu này nhằm mục đích kiểm tra xem sinh viên không chuyên tại trung tâm Anh ngữ MCB có sử dụng các chiến lược nghe tiếng Anh hay không và tìm hiểu tần suất sử dụng các chiến lược này của học viên. Nghiên cứu này được thực hiện theo phương pháp kết hợp cả dữ liệu định tính và định lượng, kết quả được thu thập thông qua bảng câu hỏi và phỏng vấn với sự tham gia của 230 sinh viên và 25 sinh viên khác được phỏng vấn. Thống kê mô tả và phân tích nội dung đã được sử dụng để phân tích dữ liệu. Theo kết quả của nghiên cứu, một tỷ lệ đáng kể những người tham gia đã sử dụng các chiến lược nghe ở các mức tần suất khác nhau, được chia thành ba nhóm chính, cụ thể là sử dụng rất cao (ví dụ: chiến lược ghi nhớ, nhận thức và bù đắp), sử dụng nhiều (ví dụ: chiến lược siêu nhận thức) và sử dụng vừa phải (ví dụ: chiến lược cảm xúc).
HOẠT TÍNH ỨC CHẾ TẾ BÀO UNG THƯ GAN HEPG2 CỦA CAO CHIẾT CÂY ELSHOLTZIA CILIATA (THUNB.) HYLAND
Authors: Hương Lê Thị Thanh , Linh Mai Văn , Châu Phạm Ngô Minh , Khánh Cao Quốc , Khang Phạm Văn , Hùng Nguyễn Phú
Published: June 2023

Ung thư gan là loại ung thư đứng đầu về tỷ lệ gây chết. Các nghiên cứu về tiềm năng chống ung thư từ nhiều loài thảo dược khác nhau đang được quan tâm hiện nay. Elsholtzia ciliata (Thunb.) Hyland thuộc chi Elsholtzia được sử dụng phổ biến như một loại gia vị và vị thuốc chữa cảm cúm. Tuy nhiên, khả năng ức chế tế bào ung thư gan của nó còn chưa được nghiên cứu. Trong nghiên cứu này, các phương pháp nuôi cấy, phân tích độc tính tế bào, chu kỳ tế bào và apoptosis được áp dụng để đánh giá khả năng kháng ung thư của cao chiết từ cây Elsholtzia ciliata. Kết quả cho thấy, cao chiết từ lá của cây Elsholtzia ciliata đã làm thay đổi hình thái tế bào ở nồng độ từ 100 - 200 µg/mL. Cao chiết đã kìm hãm hiệu quả sự tăng sinh của HepG2, tỷ lệ tế bào sống giảm xuống còn 41 ± 10,5% (ở nồng độ 100 µg/mL) và 20,4 ± 7,7% (ở nồng độ 200 µg/mL) so với đối chứng (P < 0,05). Cao chiết đã làm dừng chu kỳ tế bào ở pha G0/G1 (62,1 ± 3,5% so với 51,3 ± 4,2%, P < 0,05) và gây chết tế bào theo con đường apoptosis (P < 0,05). Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng, Elsholtzia ciliata là thảo dược tiềm năng chống lại tế bào ung thư gan.
VINH TE CANAL IN THE SOUTHWESTERN FRONTIER DEFENSE STRATEGY OF NGUYEN DYNASTY IN THE PERIOD 1824 - 1867
Authors: Hiền Dương Thế
Published: June 2023

Dưới triều Nguyễn, biên giới Tây Nam là vùng đất mới khai phá nên yêu cầu bảo vệ và phát triển trở thành vấn đề quan trọng trong tiến trình giữ nước và khẳng định chủ quyền của Việt Nam trước các thế lực ngoại xâm. Nhằm giải quyết những thách thức đó, kênh Vĩnh Tế ra đời như một giải pháp hữu hiệu đã được triều Nguyễn tiến hành. Mục đích của bài viết này là khôi phục lại diện mạo của kênh Vĩnh Tế như một phần quan trọng trong công cuộc bảo vệ và phát triển vùng biên giới Tây Nam của triều Nguyễn. Thông qua các phương pháp nghiên cứu chính là lịch sử, logic và liên ngành, kết quả nghiên cứu làm sáng tỏ các yếu tố chiến lược của kênh Vĩnh Tế trong công cuộc quốc phòng trên vùng biên giới Tây Nam dưới triều Nguyễn. Bài viết này trình bày rõ quá trình ra đời của kênh Vĩnh Tế, đồng thời đi sâu phân tích vai trò, tác dụng và giá trị của con kênh này trong việc phát huy các nguồn lực bảo vệ đất nước, đáp ứng chiến lược quốc phòng trên vùng biên giới Tây Nam của triều Nguyễn (1824 – 1867). Kết quả nghiên cứu này góp phần nhận thức toàn diện hơn về giá trị các kênh đào trong chính sách quốc phòng của triều Nguyễn trên vùng biên giới Tây Nam trong thế kỉ XIX.
XÂY DỰNG PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH CÁC CHẤT VÔ CƠ RÒ RỈ TRONG NƯỚC THẢI TỪ QUÁ TRÌNH TỔNG HỢP METHAMPHETAMIN BẰNG KỸ THUẬT PHỔ PHỐI NGUỒN PLASMA CẢM ỨNG (ICP-MS)
Authors: Lâm Vũ Tùng , Lan Đặng Thị Ngọc , Linh Nguyễn Thị Thuỳ , Minh Phạm Lê , Mai Hoàng Ngọc , Trường Nguyễn Xuân , Hà Trần Nguyên
Published: June 2023

Các nguyên tố vô cơ là những chất cần thiết trong quá trình tổng hợp methamphetamin và có thể bị rò rỉ ra môi trường ngoài. Việc định lượng các chất này trong nước thải cung cấp thêm thông tin hữu hiệu cho cơ quan điều tra để phát hiện các cơ sở sản xuất trái phép methamphetamin. Trong nghiên cứu này, phương pháp ICP-MS được xây dựng để định lượng 7 ion vô cơ (Li, B, Al, Ni, Zn, Pd, Pt) trong nước thải với các điều kiện phân tích: tốc độ dòng khí plasma 15,0 L/phút, công suất nguồn RF 1,5 kW, độ sâu mẫu 5,5 mm. Quy trình xử lý mẫu đơn giản chỉ bằng HNO3. Phương pháp đã được thẩm định theo AOAC 2016 có độ chọn lọc và độ chính xác khá cao, có thể áp dụng vào thực tế. Khoảng tuyến tính để định lượng là 1 - 250 ppb với Li, Ni; 5 - 250 ppb với B, Pd, Pt; 25 - 500 ppb với Al và10 - 500 ppb với Zn. LOD từ 0,2 ppb đến 7,6 ppb; LOQ từ 0,8 ppb đến 25,3 ppb. Tỷ lệ thu hồi đạt 82,4 - 118,2 % với mức nồng độ 10 ppb - 500 ppb, 87,3 - 109,3 % với mức nồng độ 1 ppb - 10 ppb.
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI, THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ HOẠT TÍNH KHÁNG VI SINH VẬT CỦA CÂY NGŨ SẮC AGERATUM CONYZOIDES (LINN.) ASTERACEAE
Authors: Tuyết Nguyễn Thị Bạch , Mai Trần Thị Ngọc , Nga Nguyễn Thị Thanh , Chí Phạm Bền
Published: June 2023

Nghiên cứu được thực hiện nhằm khảo sát đặc điểm hình thái, thành phần hoá học và hoạt tính kháng vi sinh vật của cây Ngũ sắc (Ageratum conyzoides L. Asteraceae). Mẫu dược liệu thu thập tại Bình Dương vào tháng 06/2018 để phân tích các đặc điểm hình thái, vi phẫu, bột của thân, rễ, lá cây Ngũ sắc. Sơ bộ phân tích thành phần hoá học của cao lá Ngũ sắc chiết bằng ethanol theo phương pháp Ciuley. Sử dụng các dung môi n –hexan, CHCl3, ethyl acetat và methanol để chiết xuất phân đoạn bằng kỹ thuật lắc phân bố. Đánh giá hiệu quả kháng vi sinh vật bằng phương pháp khuếch tán đĩa và pha loãng trong môi trường thạch. Kết quả cho thấy mẫu thân, rễ, lá đã thể hiện được các đặc điểm hình thái, cấu tạo vi phẫu đặc trưng của loài A. conyzoides. Thành phần hoá học có trong cao chiết bằng ethanol từ lá Ngũ sắc gồm flavonoid, alkaloid, polyphenol, tannin, coumarin, saponin, chất khử và tinh dầu. Các phân đoạn có hoạt tính tốt nhất từ cao chiết bằng ethyl acetat có tác dụng kháng S. aureus, MRSA, E. coli, P. aeruginosa với giá trị MIC tương ứng 125, 125, 500, 500 µg/mL; cao chiết bằng chloroform có tác dụng kháng T. rubrum, M. gypseum, T. mentagrophytes với giá trị MIC tương ứng 250, 250, 500 µg/mL. Các kết quả này tạo tiền đề để phân lập, xác định cấu trúc hoá học các chất có hoạt tính kháng khuẩn, kháng nấm từ các cao chiết tiềm năng.
NGHIÊN CỨU HOẠT TÍNH KHÁNG KHUẨN VÀ PHÂN LẬP HỢP CHẤT SAPONIN TỪ CAO CHIẾT ETHANOL CỦA RỄ CÂY PHÁT LỘC (DRACAENA BRAUNII ENGL.)
Authors: Ngà Lê Thị , Tân Từ Quang , Yến Nguyễn Thị Hải , Hùng Nguyễn Đức
Published: June 2023

Cây Phát lộc (D. braunii Engl.), tên đồng nghĩa D. sanderiana Sander, là một loài thuộc chi Dracaena, họ Asparagaceae, có thể được tìm thấy rộng rãi ở châu Phi và châu Á. Tại Việt Nam, loài cây này phân bố nhiều ngoài tự nhiên và được trồng trong nhà với mục đích làm cảnh. Cây Phát lộc (D. braunii Engl.) thuộc chi Dracaena vốn đã được biết tới là nguồn các hợp chất có hoạt tính sinh học mạnh mẽ. Trong nghiên cứu này, hoạt tính kháng khuẩn đã được đánh giá trên cao chiết ethanol của rễ cây Phát lộc. Kết quả cho thấy, cao chiết ethanol của rễ cây Phát lộc ở các nồng độ khảo sát 0,6; 1,0 và 1,4 g/mL có hoạt tính kháng các loài vi khuẩn S. aureus, P. aeruginosa, L. plantarum, E. coli và C. freundii, cao nhất ở nồng độ 1,4 g/mL và thấp nhất ở nồng độ 0,6 g/mL. Nghiên cứu đã phân lập được một hợp chất saponin steroid từ cao chiết ethanol nồng độ 1,4 g/mL bằng các phương pháp sắc ký khác nhau. Hợp chất này sau đó được đo phổ cộng hưởng từ hạt nhân và phổ khối lượng để làm sáng tỏ cấu trúc hóa học là 26-O-β-D-glucopyranosyl-furost-5,25(27)-dien-1β,3β,22,26-tetrol 1-O-α-L-rhamnopyranosyl-(1→2)-α-L-arabinopyranoside.
PHÂN TÍCH VÙNG GENE LỤC LẠP, rbcL, PHÂN LẬP TỪ CÂY LAN TAI CÁO (Hoya parasitica (Roxb.) Wall. ex Wight)
Authors: Cường Hoàng Việt , Anh Mai Thị Hoàng , Tân Từ Quang , Mậu Chu Hoàng
Published: June 2023

Lan tai cáo (Hoya parasitica (Roxb.) Wall. ex Wight), một loài thực vật sống phụ sinh, vừa là cây cảnh, vừa là cây dược liệu quý. Lan tai cáo chứa nhiều dược chất có hoạt tính sinh học có tác dụng chữa trị một số bệnh ở người. Lan tai cáo có hình thái tương tự một số loài thuộc chi Hoya và họ Thiên lý. Làm thế nào để nhận diện được các loài, các chi trong họ Thiên lý khi hình thái, sự sinh trưởng và phát triển của cây chưa đầy đủ, hoặc mẫu cây bị biến dạng hay ở dạng bột là câu hỏi đặt ra cho nghiên cứu này. Trong công trình này, gene rbcL được phân lập, giải trình tự và phân tích mối quan hệ di truyền của Lan tai cáo ở cấp độ loài và chi bằng phương pháp PCR, giải trình tự nucleptide và phân tích tiến hoá phân tử. Kết quả phân tích cho thấy, gene rbcL có 547 nucleotide, có độ che phủ từ 99 - 100% và tỷ lệ tương đồng với các trình tự rbcL của các loài khác trong họ Thiên lý trên GenBank từ 98,90 - 99,82%. Cây phát sinh chủng loại dựa trên trình tự rbcL của các loài thuộc chi Hoya và các loài thuộc họ Thiên lý đã được thiết lập. Trình tự gen rbcL có thể là ứng cử viên mã vạch DNA lục lạp để định danh ở cấp độ chi.
NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG KHAI THÁC NƯỚC DƯỚI ĐẤT TẠI THÀNH PHỐ TUYÊN QUANG, TỈNH TUYÊN QUANG
Authors: Viên Nguyễn Thị Hồng , Tập Văn Hữu , Huấn Vũ Trọng , Huyền Nguyễn Thu , Đông Nguyễn Thị , Huyền Chu Thị Hồng , Linh Nguyễn Thị Mai
Published: June 2023

Thành phố Tuyên Quang có nhu cầu sử dụng nước trên 15.000 m3/ngày, trong đó chủ yếu là khai thác nước dưới đất. Việc đánh giá hiện trạng khai thác và quản lý nước dưới đất nhằm mục tiêu cung cấp nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ công tác quản lý. Nghiên cứu này được thực hiện năm 2022 bởi 2 phương pháp: Phương pháp thu thập, phân tích, xử lý thông tin và Phương pháp điều tra khảo sát thực địa. Hiện nay, trên địa bàn thành phố Tuyên Quang có 11 giếng khai thác nước dưới đất của Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Tuyên Quang đang hoạt động với tổng lưu lượng khai thác lớn nhất là 15.172 m3/ngày. Hoạt động khai thác chưa gây ra các rủi ro, sự cố môi trường. Công tác quản lý, khai thác nước dưới đất trên địa bàn thành phố Tuyên Quang được thực hiện theo quy định của pháp luật và đạt hiệu quả nhất định, cung cấp đủ nhu cầu nước cho sinh hoạt và sản xuất. Quá trình khai thác, sử dụng nước dưới đất còn một số hạn chế như nguy cơ ô nhiễm môi trường nước và nước dưới đất, nguồn lực cho công tác quản lý còn hạn chế. Nghiên cứu này đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác khai thác, quản lý tài nguyên nước dưới đất trên địa bàn thành phố Tuyên Quang.
ENGLISH AS A FOREIGN LANGUAGE TEACHERS’ PERCEIVED COMPETENCE LEVELS IN USING INFORMATION AND COMMUNICATION TECHNOLOGY
Authors: Thành Trần Minh , Thạch Phạm Ngọc , Hương Đinh Thị Bảo
Published: June 2023

Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu nhận thức của giảng viên giảng dạy tiếng Anh như một ngoại ngữ về năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông của họ, đồng thời nghiên cứu ảnh hưởng của giới tính và độ tuổi đến năng lực này. Phiếu khảo sát dựa theo nghiên cứu của Albirini (2004) có sự điều chỉnh được dùng làm công cụ thu thập số liệu. Phiếu khảo sát gồm 02 phần: Phần 1 điều tra thông tin cá nhân của giảng viên và Phần 2 gồm 18 nhận định với 4 mức lựa chọn theo thang đo Likert. Phương pháp phân tích định lượng, số liệu thống kê mô tả và suy diễn được sử dụng để phân tích dữ liệu thu thập được từ 112 giảng viên thông qua cuộc khảo sát trực tuyến bằng Google Form. Kết quả cho thấy, mặc dù giảng viên chưa thành thạo trong một số kỹ năng cụ thể, năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông của họ nhìn chung là thành thạo. Ngoài ra, nghiên cứu cũng chỉ ra giới tính và độ tuổi có ảnh hưởng đáng kể đến năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông của giảng viên. Cuối cùng, nghiên cứu đưa ra một số gợi ý cho các nghiên cứu về năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông của giảng viên.
NÂNG CAO ĐẶC TÍNH NHẠY KHÍ Ở NHIỆT ĐỘ PHÒNG CỦA CẢM BIẾN KHÍ NH3 DỰA TRÊN VẬT LIỆU TỔ HỢP NANO CÁC BON VÀ HẠT NANO ZnO
Authors: Trường Dương Vũ , Thành Nguyễn Quang , Lâm Nguyễn Hữu
Published: June 2023

Do nhu cầu cần cảm biến nhạy khí NH3 có đặc tính nhạy khí tốt, hoạt động ở nhiệt độ phòng, chúng tôi đã chế tạo cảm biến kiểu điện trở dựa trên vật liệu tổ hợp của ôxit ZnO và vật liệu nano các bon (ống nano các bon - CNT, graphene ôxit - GO). Trong đó, CNT được tổng hợp bằng phương pháp bốc bay lắng đọng pha hơi hóa học, GO được tổng hợp bằng phương pháp Hummers, ZnO được tổng hợp bằng phương pháp sol-gel. Cấu trúc của các vật liệu và tổ hợp vật liệu được khảo sát thông qua ảnh hiển vi điện tử quét phát xạ trường và phổ Raman. Tính chất nhạy với khí NH3 của các cảm biến với tỉ lệ các thành phần của vật liệu tổ hợp được khảo sát ở nồng độ 60 ppm. Kết quả cho thấy các cảm biến dựa trên vật liệu tổ hợp đều cho độ đáp ứng cao hơn so với cảm biến dựa trên vật liệu thuần. Đặc biệt, với vật liệu tổ hợp CNT/GO/ZnO cho độ đáp ứng tốt, lên tới 17,3%, thời gian đáp ứng và thời gian hồi phục  cải thiện đáng kể tương ứng là 40s và 70s. Cơ chế nhạy khí dựa trên chuyển tiếp p- n giữa vật liệu nano các bon và ZnO là nguyên nhân tăng cường đặc tính nhạy khí của cảm biến dựa trên vật liệu tổ hợp.
ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG PHÂN HỦY DIOXIN CỦA MỘT SỐ CHỦNG VI KHUẨN PHÂN LẬP TỪ ĐẤT Ô NHIỄM TẠI SÂN BAY A SO (HUẾ)
Authors: Trí Lê Minh , Cường Phạm Kiên , Hoàng Nguyễn Văn , Thư Nguyễn Thị Tâm
Published: June 2023

Sân bay A So là một trong các điểm nóng về ô nhiễm dioxin do hậu quả của chiến tranh. Phân hủy sinh học các đồng phân dioxin bởi vi sinh vật là phương pháp thân thiện môi trường, có khả năng phục hồi vùng đất ô nhiễm. Trong nghiên cứu này, từ các mẫu đất ô nhiễm dioxin tại sân bay A So (Thừa Thiên Huế), 9 chủng vi sinh vật có khả năng phân hủy các hợp chất hữu cơ khó phân hủy được phân lập. Trong đó có 2 chủng có khả năng phân hủy cả 17 đồng phân dioxin ở nồng độ cao được định danh. Chủng AS2 thuộc chi Klebsiella và được đặt tên là Klebsiella sp. AS2, có mã số đăng ký trên GenBank là ON890383. Chủng AS3 thuộc chi Bacillus và được đặt tên là Bacillus sp. AS3, có mã số đăng ký trên GenBank là ON890397. Hai chủng có khả năng phân hủy 17 đồng phân dioxin với hiệu suất từ 1,47 % đến 100% sau 30 ngày tùy từng loại đồng phân. Tổng độ độc trong mẫu nuôi cấy 2 chủng AS2 và AS3 giảm tương ứng là 71,83% và 41,73% với tổng độ độc ban đầu là 3000 pg/ml. Chủng AS2 và AS3 phân hủy 2,4-D với hiệu suất 68,61% và 52,32% tương ứng với nồng độ 2,4-D ban đầu là 200 ppm. Cũng với nồng độ này, hai chủng phân hủy 2,4,5-T với tỷ lệ 72,14% và 59,73%.
THE EFFECTIVENESS OF PODCASTS ON FIRST-YEAR ENGLISH MAJORED STUDENTS’ LISTENING COMPREHENSION AT KHANH HOA UNIVERSITY
Authors: Thy Đỗ Hàng Uyên
Published: June 2023

Kỹ năng nghe đóng một vai trò thiết yếu trong quá trình học ngôn ngữ. Tuy nhiên, đây là một kỹ năng khó và nhiều sinh viên cảm thấy khó khăn trong việc học kĩ năng này. Làm thế nào giúp sinh viên cải thiện kỹ năng nghe là mối quan tâm lớn của nhiều giáo viên. Do đó, nghiên cứu này thực hiện với mục đích khảo sát tính hiệu quả cũng như thái độ của người học khi sử dụng Podcasts trong việc dạy kỹ năng nghe. Để đạt được mục tiêu, 60 sinh viên chuyên ngữ năm thứ nhất trường Đại học Khánh Hòa được chọn tham gia nghiên cứu này, được chia thành 2 nhóm gồm 30 sinh viên trong nhóm thực nghiệm và 30 sinh viên trong nhóm đối chứng. Nghiên cứu thực nghiệm được thực hiện trong 10 tuần của năm học 2021-2022. Dữ liệu được thu thập qua các bài kiểm tra nghe dựa trên chương trình học của sinh viên và phiếu điều tra với các câu hỏi kín. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc sử dụng Podcasts trong lớp học nghe có ảnh hưởng tốt đến thành tích học tập của sinh viên, và họ có những phản hồi tích cực đối với phương pháp này. Sinh viên nhận thức rằng Podcasts cung cấp nguồn tài liệu thực tiễn, hoạt động thú vị và giúp họ tăng cường nguồn tự vựng, vì vậy họ cảm thấy có động lực và tập trung hơn khi học kỹ năng nghe. Do đó, giáo viên được khuyến nghị xem xét sử dụng Podcasts trong các tiết dạy nghe để giúp sinh viên nâng cao khả năng nghe hiểu.
THE SITUATION OF THE DEVELOPMENT OF COHERENT SPEECH OF 5-6 YEAR OLD CHILDREN AT PRESCHOOLS IN THAI NGUYEN PROVINCE
Authors: Anh Trương Thị Thùy
Published: June 2023

Lời nói mạch lạc là một dạng hoạt động trí óc quyết định mức độ phát triển không chỉ của ngôn ngữ mà còn cả sự phát triển trí tuệ của trẻ. Sự phát triển của lời nói mạch lạc có tầm quan trọng rất lớn đối với việc hình thành nhân cách, khả năng xã hội hóa của trẻ và quyết định phần lớn đến sự thành công ở giai đoạn đầu đi học. Do đó, phát triển lời nói mạch lạc là nhiệm vụ trung tâm của quá trình phát triển lời nói của trẻ mẫu giáo. Chính vì vậy, nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục đích đánh giá mức độ phát triển lời nói mạch lạc của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu để tổng hợp các bài báo, công trình khoa học có liên quan đến vấn đề nghiên cứu, đồng thời sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính và phương pháp nghiên cứu định lượng để tiến hành thu thập, xử lí, đánh giá kết quả mức độ phát triển lời nói mạch lạc của 132 trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại các trường mầm non trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Kết quả khảo sát cho thấy, bên cạnh một số ít trẻ có mức độ phát triển lời nói mạch lạc ở mức tốt, lời nói mạch lạc của đa số trẻ còn ở mức trung bình và thấp. Kết quả này góp phần cung cấp thông tin hữu ích trong việc xây dựng biện pháp phát triển lời nói mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.
NHU CẦU ACID AMIN CÓ CHỨA LƯU HUỲNH CHO GÀ THỊT TĂNG TRƯỞNG CHẬM TỪ 1 ĐẾN 21 NGÀY TUỔI
Authors: Định Trần Hồng , Vui Nguyễn Văn
Published: June 2023

Nghiên cứu được thực hiện để xác định nhu cầu acid amin có chứa lưu huỳnh cho gà thịt tăng trưởng chậm từ 1 đến 21 ngày tuổi. Thí nghiệm được thực hiện từ tháng 02/2019 đến tháng 6/2019 tại Trường Đại học Công Nghệ Suranaree, Thái Lan. Tổng số 480 con gà một ngày tuổi được bố trí ngẫu nhiên vào 5 nghiệm thức khẩu phần với 6 lần lặp lại (16 con/ đơn vị thí nghiệm) trong bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên. Gà thí nghiệm được cho ăn 5 mức độ acid amin có chứa lưu huỳnh tổng số là 0,71; 0,81; 0,91; 1,01 và 1,11%. Kết quả cho thấy, gà thí nghiệm có phản ứng đáng kể (P<0,05) với các mức độ acid amin có chứa lưu huỳnh khác nhau trong các chỉ tiêu được đo lường như tăng khối lượng cơ thể và hệ số chuyển hóa thức ăn, trong khi sự thay đổi lượng acid amin có chứa lưu huỳnh khẩu phần không ảnh hưởng đến lượng thức ăn ăn vào của gà thí nghiệm. Nhu cầu acid amin có chứa lưu huỳnh được xác định bằng cách sử dụng phân tích hồi huy đường đứt đoạn cho tăng khối lượng cơ thể và hệ số chuyển hóa thức ăn lần lượt là 0,91 và 0,89%. Tóm lại, mức acid amin có chứa lưu huỳnh tối ưu trong khẩu phần được ước tính cho gà thịt tăng trưởng chậm từ 1 đến 21 ngày tuổi là 0,90% dựa trên trung bình các chỉ tiêu được đo lường.
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ RETORT CHẾ TẠO MÓN ĂN CHẾ BIẾN SẴN TỪ RAU CỦ
Authors: Thư Nguyễn Thị Tâm , Cường Phạm Kiên
Published: June 2023

Công nghệ retort đang được ứng dụng tạo ra các thực phẩm chế biến sẵn có thời hạn sử dụng dài ngày, đảm bảo dinh dưỡng, giữ nguyên màu sắc nguyên liệu. Trên thị trường đã có một số loại thực phẩm như cháo tươi, thịt kho trứng của Sài Gòn Food áp dụng công nghệ này. Tuy nhiên, các sản phẩm chưa đa dạng và chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân. Trong nghiên cứu này, công nghệ retort được ứng dụng để tạo ra món ăn chế biến sẵn từ rau củ, có thời hạn bảo quản dài, phù hợp với khẩu vị của người Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy đã tạo ra được 2 món ăn là canh tôm mọc hạt sen và canh mọc thập cẩm. Món canh tôm mọc hạt sen có hàm lượng dinh dưỡng là 6,7% protein, 3,3% lipid, 3,5% gluxit và năng lượng là 70,5 Kcal/100g. Món canh mọc thập cẩm chứa 3,5% protein, 3,21% lipid, 6,01% glucid và năng lượng là 66,93 Kcal/100g. Sau 2 tháng bảo quản trong điều kiện lão hóa cấp tốc (45oC, độ ẩm 75%) vẫn không phát hiện sự có mặt của vi sinh vật nào trong 5 nhóm vi khuẩn tổng số, nấm men, nấm mốc, E. coli, coliform. Hàm lượng dinh dưỡng giảm không đáng kể sau 2 tháng ở điều kiện lão hóa cấp tốc, chứng tỏ sản phẩm có thời hạn bảo quản dài hơn nữa.
NĂNG LỰC TƯ DUY THIẾT KẾ CỦA HỌC SINH THỂ HIỆN QUA BÀI HỌC CHỦ ĐỀ STEAM ĐỊNH HƯỚNG GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ BẰNG SỰ ĐỒNG CẢM
Authors: Trung Tạ Thanh , Khoa Tạ Hoàng Anh , Nga Nguyễn Thanh
Published: June 2023

Giáo dục STEAM được đánh giá là mô hình giáo dục có nhiều tiềm năng phát triển phức hợp những năng lực bậc cao cho người học khi nâng cao vai trò và mức độ tham gia của học sinh bằng các hoạt động giải quyết vấn đề bằng sự đồng cảm. Do đó, mục tiêu của nghiên cứu này là cung cấp một cách nhìn tổng quan về các hình thức triển khai giáo dục STEAM dựa trên định vị vai trò tham gia của người học và đánh giá tác động của bài học chủ đề STEAM giải quyết vấn đề bằng sự đồng cảm lên năng lực tư duy thiết kế của học sinh trung học phổ thông. Để làm được điều này, nghiên cứu đã được tiến hành với ba giai đoạn: nghiên cứu cơ sở lí luận, hiệu chỉnh khung cấu trúc năng lực tư duy thiết kế bằng phương pháp Delphi và thực nghiệm sư phạm. Kết quả cho thấy tiến trình dạy học được đề xuất đã tạo điều kiện để học sinh bồi dưỡng 20/29 chỉ số hành vi năng lực tư duy thiết kế của học sinh. Những kết quả này sẽ là cơ sở cho việc chuẩn hóa tiến trình dạy học cũng như công cụ đánh giá năng lực tư duy thiết kế của học sinh nhằm nâng cao chất lượng dạy học theo định hướng giáo dục STEAM ở trường phổ thông.
MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC LỖI SAI TRONG KỸ NĂNG BẮN SÚNG TIỂU LIÊN AK CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG
Authors: Minh Trịnh Đức , Oanh Bùi Thị Ngọc
Published: June 2023

Trong luyện tập bắn súng tiểu liên AK, sinh viên trường Đại học Nha Trang thường mắc các lỗi sai cơ bản về kỹ thuật, ngắm bắn và một số lỗi sai khác. Vì vậy, khi kiểm tra đánh giá kết quả sinh viên thường đạt điểm thấp và nhiều em thường không bắn trúng mục tiêu. Điều này làm ảnh hưởng đến kết quả học tập ở học phần thực hành. Mục đích của bài báo này là khảo sát các lỗi sai thường gặp khi bắn súng AK và tìm hiểu biện pháp sửa lỗi sai cải thiện kỹ năng bắn súng AK như thế nào. Đối tượng nghiên cứu là 400 sinh viên chuyên ngành quản trị khách sạn và 118 sinh viên lớp đối chứng 62.QTKS-3 (61 sinh viên) và lớp thực nghiệm 62.QTKS-1 (57 sinh viên). Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính (phỏng vấn sâu cá nhân) và phương pháp định lượng (khảo sát trực tuyến, và so sánh kết quả bắn súng). Kết quả nghiên cứu cho thấy sau khi sửa lỗi sai thành tích bắn súng của sinh viên lớp thử nghiệm ngày càng tốt hơn, và kỹ năng bắn súng tiểu liên AK ngày càng được hoàn thiện. Giảng viên trung tâm Quốc phòng sẽ áp dụng biện pháp sửa lỗi vào việc huấn luyện nhằm nâng cao thành tích học tập và kỹ năng bắn súng tiểu liên AK của sinh viên.