bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
İleri Dönüşüm Bağlamında: Denim Giysi Tasarımları
Authors: Özkan Kuş Nurhan , Erben Fatma
Published: April 2024

Giyim endüstrisinin hızlı modaya ayak uydurmasıyla hızla tüketilen ve atık haline gelen giysilerin çevreye verdiği zarar problem oluşturmaktadır. Konu seçiminde hızlı moda ve tüketimden oluşan atık kontrolü gereksinimi etkili olmuştur. Özellikle denim kumaşının üretimi sırasında su tüketimi oldukça fazladır bu da su kaynaklarının gereksiz kullanımına sebep olmaktadır. Denim kumaşının oldukça dayanıklı ve uzun ömürlü olması, üretilirken de çok su kullanılması geri dönüşümde denimin önemli bir yere sahip olması gerekliliğini düşündürmektedir. Çalışmada, modası geçmiş veya bazı kısımları yıpranmış bir kenara atılmış denim giysilerden yeni tasarımlar oluşturmak ve tekstil atıklarını en aza indirmek amaçlanmaktadır. Bu çalışmada, moda, geri dönüşüm, koleksiyon hazırlama ile ilgili kaynakların tespiti ve toplanması için literatür taraması yapılmıştır. Literatür bilgilerinin elde edilmesinden sonra çalışmanın diğer aşaması olan tasarıma geçilmiştir. Çalışma kapsamında denim hazır giyim atıklarından yeniden yapım yöntemi ile deneysel olarak giyilebilir ürünler tasarlanmıştır. Tasarım için belirlenen malzemeler doğrultusunda, hikâye panosu oluşturulmuştur. Tasarım ilkeleri göz önüne alınarak oluşturulan eskizler dijital çizim programında silüete giydirilerek renklendirilmiştir. Bu çalışmanın geri dönüşüm ile ilgilenenlere ve tasarımcılara ilham kaynağı olacağı düşünülmektedir.
Konya Müzelerinde Bulunan Yazı Bezemeli İşleme Örneklerinin İncelenmesi
Authors: Sönmez Kezban
Published: April 2024

İşleme; çeşitli kalınlıkta kumaşlar veya deri üzerine, iğne ve benzeri aletler yardımı ile, elde veya makinede, birçok cins ve renkte iplik ya da sim, sırma, pul, boncuk ve şerit gibi malzemeler kullanılarak, düz veya kabartılı şekilde yapılan süslemeler olarak tanımlanmaktadır.
Çeşitli kaynaklara göre; işleme sanatının Türk sanatları ve çeyiz kültürü içerisinde farklı dönem ve bölgeleri kapsayan zengin örnekleri bulunmaktadır. Yapılan araştırmalarda, işleme sanatı içerisinde, tekniklerin, malzemelerin, motiflerin ve üslupların, bir taraftan geleneksel çizgisini koruduğu, diğer taraftan dönemden döneme büyük farklılıklar gösterdiği dikkat çekmektedir. Türk işleme sanatında seçilen konular arasında bitkisel, geometrik, figürlü, nesneli gibi bezeme türlerinin yer aldığı görülmektedir. Bunun yanı sıra diğer sanat dallarında olduğu gibi yazılı bezemelerin de yoğun bir biçimde kullanıldığı yapılan araştırmalar sonucunda ortaya çıkmaktadır.
Bu araştırmanın amacı; Konya müzelerinde bulunan yazı bezemeli işleme örneklerini tanıtmak ve tarihi bir kaynak niteliğindeki bu eserlerin belgelenmesine katkıda bulunmaktır.
Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle Türk işleme sanatı ile ilgili literatür taraması yapılmış, araştırma konusu ile alakalı birçok kaynak gözden geçirilmiştir. Sonraki aşamada Konya müzelerinde bulunan yazı bezemeli işleme örneklerinin fotoğrafları çekilmiş ve eserlerle ilgili envanter defterleri incelenmiştir. Tüm süreçler tamamlandıktan sonra elde edilen veriler bir araya getirilerek analiz edilmiş ve çalışmanın sonunda bu analiz sonuçlarına yer verilmiştir.
Buldan ve Kızılcabölük Peştamalları; Temel Kalıplarda Dijital Kapsül Koleksiyon Uygulaması
Authors: Tatman Derya
Published: April 2024

Laodikeia Antik Kentinde bulunan örnekler ışığında, Denizli’nin eski çağlardan bu yana tekstil ile uğraştığı bilinmektedir. Son yüzyılda ise Denizli’de el tezgâhı dokuma atölyeleri Babadağ, Buldan, Kızılcabölük bölgelerinde görülebilmektedir. Sanayileşmenin etkisiyle el tezgâhları zamanla azalmış olmasına rağmen mekanik tezgâhlarda ve otomatik tezgâhlarda dokuma sanatı halen bu bölgelerde varlığını sürdürmektedir.
Çalışmada, betimsel araştırma tekniklerinden biri olan durum çalışması uygulanmıştır. Buldan ve Kızılcabölük yöresel dokumalarının geçmişten bugüne kadar kullanımları ve özellikleri konulu literatür incelenmiştir. Ayrıca bu bölgelerde üretilen ürünlerin satıldığı web siteleri taranmış tablolaştırılarak peştamalın ön planda olduğu gözlenmiştir. Yapılandırılmamış görüşme tekniği ile esnaflarla görüşülmüştür. Peştamaldan yapılmış giysilerin bornoz ve pratik plaj ürünleri ağırlıklı olduğu tespit edilmiştir. Dokuma konusunda uzman olan bölgenin giyim ve kalıp konusunda destek alarak üretim yaptıkları gözlenmiştir.
Araştırmada 3D giydirme yazılımında Buldan ve Kızılcabölük peştamalı kullanılarak 13 adet temel giysiden oluşan dijital kapsül koleksiyon hazırlanmıştır. Çizgili tek renk peştamal kullanılarak yapılan tasarımlar diğer peştamallara da uyarlanabilir özelliktedir. Standart modellerde ve temel kalıplarda hazırlanan koleksiyon, küçük değişikliklerle istenilen tüm diğer modellere uyarlanabilir. Etek, elbise, gömlek, pantolon, bluz, şort ve tulum modellerinde, beden, kol, etek, pantolon, sıfır yaka, gömlek yaka ve kapüşon gibi temel kalıplar yer almıştır. Bu açıdan sektöre ve literatüre kalıpsal anlamda katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Atatürk’ün Giysilerinin İncelenmesi ve Yapay Zekâ ile Giydirilmesi Üzerine Bir Araştırma
Authors: Bayraktar Fatma
Published: April 2024

Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasının ardından, topluma çağdaş bir kimlik ve dış görünüş kazandırmayı amaçlamıştır. Bunun için şapka kanunu ve kıyafet devrimini uygulamaya koymuştur. Topluma bu devrimleri sözlü ifadelerle anlatmanın ötesinde kendi moda anlayışı ve kültürü ile birleştirerek sunmayı tercih eden Atatürk adeta bir moda ikonu etkisi yaratmıştır. Döneminin en modern, şık ve hayranlık uyandıran liderlerinin başında gelen Atatürk’ün giysileri her zaman merak edilen bir konu olmuştur. Atatürk’ün askeri ve siyasi hayatını anlatan sayısız çalışma varken giysilerini konu alanların sayısı çok yetersizdir. Bu araştırmada, Atatürk’ün mevcut giysilerinin incelenmesi ve yapay zekâ ile yeniden giydirilmesi amaçlanmıştır. Bunun için ilk olarak, Anıtkabir Atatürk Müzesi’nde sergilenen giysiler, hazırlanan gözlem fişi uygulanarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırmanın bir diğer bölümünde ise üretken yapay zekâ araçları kullanılarak Atatürk günümüzde yaşasaydı nasıl giyinirdi sorusunun cevabı aranmıştır. Bunun için bing image creator ve stable difusion xl programları kullanılarak günümüz moda çizgisine uygun koleksiyonlar hazırlanmıştır. Atatürk’ün orijinal giysileri yapay zekâ araçları ile oluşturulan koleksiyonlar birlikte değerlendirilmiştir. Kullanılan giysi parçaları benzer olmakla birlikte detaylarda farklılıklar belirlenmiştir. Atatürk’ün kendi döneminin şartlarına göre hazırlanmış giysilerinin üzerinden yaklaşık yüz yıl geçmesine rağmen modern ve şık görünümlerinden pek de bir şey kaybetmedikleri görülmektedir. Bu da Atatürk’ün zamansız bir giyim zevki ve anlayışının sonucudur.
Tansuknâme-i İlhânî’nin Eski Anadolu Türkçesine Bilinmeyen Tercümesi
Authors: Kurtulmuş Fatih
Published: April 2024

Taşlar ve taşlardan yapılan aletler insanlık tarihinin önemli unsurları arasında yer almaktadır. Tarih boyunca insan hayatına yön vermiş, insanlığın gelişmesine ve ilerlemesine yardımcı olmuştur. Tahminen avcı-toplayıcı zamanlarda başlayan kullanımı zaman içerisinde madenlerin ve değerli taşların da keşfedilmesiyle hayatın ayrılmaz birer parçası haline gelmiştir. Tarım aletlerinden barınmaya, ziynet eşyalarından tılsım ve büyü gibi inançlara kadar çok yaygın bir kullanım alanı oluşmuştur. Taşların, insanlar arasında manevi bağlamda önemli rol oynadığı ve farklı kültürlerde çeşitli anlamlar yüklendiği de bilinen bir gerçektir.
Taşların insan hayatının önemli bir parçası haline gelmesiyle konuyla ilgili eser verme geleneği de ortaya çıkmıştır. Zaman içerisinde taş çeşitlerinin artması ve yeni madenlerinde keşfedilmesi ile beraber literatürün doğmasına neden olmuş; farklı kültür ve medeniyet dairelerinde yüzlerce eser yazılmıştır. Antik Yunan döneminde Aristoteles, Theophrastos, Plinius gibi isimler ile başlayan taşlar ile ilgili eser verme geleneği İslam medeniyetinde Kindî, Birûnî, ibn-i Sînâ gibi âlimlerle zirve noktasına ulaşmıştır.
Osmanlı Dönemi’nde Türkçe yazılmış değerli taşlarla ilgili kitaplar arasında Dürr-i Meknûn, Cevher-nâme, Tuhfe-i Muradî, Risâle-i Cevâhir-nâme, Yakutatü’l Mehâzin fi Cevâhiri’l-Meᶜadin, Cevhernâme-i Sultân Murâdî bulunmaktadır. Bu eserlerde genel olarak değerli taşların özellikleri, iyisi ve kötüsü, faydaları ve değerleri konularında bilgiler verilmiştir. Bu makalede Tansuknâme-i İlhânî’nin Eski Anadolu Türkçesine yapılan bilinmeyen bir tercümesi tanıtılacaktır.
Ev ve Dışarısı: Türkiye’de Modernliğin Fotoğrafını Ev Perspektifinden Çekmek
Authors: Toker Serhat
Published: April 2024

Bachelard’ın ifade ettiği gibi ev, uzama yerleşmenin çeşitli hiyerarşisinin içimize işlediği bir mekândır. Sadece bir sığınak olarak değil ancak, simgesel ve kültürel bağlamda içinde doğulan ve toplumun bütün simgesel kodlarının içselleştirildiği içkin bir mikro uzam olarak da değerlendirilmelidir. Bu bağlamda toplumsal dönüşümleri anlamaya yönelmiş her araştırmacının, evin dönüşümünü de dikkate almak zorunda olduğu gerçekliğiyle karşılaşırız. Bu çalışmada, büyük dönüşüm hikâyelerinin ana çatısı olarak modernleşme anlatısı ile evin ilişkisi, Türkiye üzerine yapılan etnografik ve sosyolojik çalışmalarda karşılaşılan ev ve hane halkının yaşamlarının betimlemeleri üzerinden incelenmektedir. Geniş bir literatür içinden, Béla Horvath’ın Anadolu 1913, Paul Stirling’in Türk Köyü (1965), Paul Magnarella’nın Bir Türk Kasabasında Gelenek ve Değişim (1974), Carol Delaney’in Tohum ve Toprak (1991) ve Jenny White’in Para ile Akraba (1994) başlıklı çalışmalarına odaklanılacaktır. Bir yüzyıla yayılan geniş bir zaman perspektifindeki literatürden seçilen bu örneklerde, kamusal alan yanında, evin folklorik, kozmolojik, sosyolojik ayrıntıları üzerine de durulmuştur. Çalışmalarda genellikle karşılaşılan ortak tema evin hem mekânsal hem de ilişkisel sunumlarında evin içi ve dışı arasındaki sert ayrımın sıklıkla vurgulanmış olmasıdır. Aynı şekilde evin içindeki hane halkının yapısal ve ilişkisel konumlanışları hem kültürel hem de sosyolojik olarak incelenmiştir. Çalışmanın amacı evin ve hane halkının, çeşitli gözlemciler tarafından yapılan çözümlemelerinin, Türkiye’de modernleşme ve sosyal dönüşüm gibi sosyolojik bağlamlar açısından barındırdığı anlamların ortaya konmasıdır. Ayrıca Türk modernleşmesi tartışmalarına içkin olan modernleşme deneyiminin ikircikli durumuna, sosyolojik bir perspektifle bakılarak, meselenin betimsel bir fotoğrafının çekilmesi amaçlanmıştır.
Türkiye’de Mizah Dergi ve Gazeteleri Üzerine Yapılmış Lisansüstü Çalışmaların Bibliyografya Denemesi
Authors: Asıl Enes
Published: April 2024

Avrupa’da 17. yüzyılda çıkarılmaya başlanan mizah dergileri, matbaanın ülkemize çok geç gelmiş olması nedeniyle Osmanlı topraklarında 1860’lı yıllardan sonra varlığını hissettirmeye başlamıştır. Osmanlı’da yaşanan sosyal ve kültürel olayları eğlenceli bir dille ele alan bu dergiler, hem basım tekniklerinin hem de dağıtım olanaklarının gelişmesiyle 19. yüzyılda daha da çeşitlenmiş, pek çok dergi okuyucusuyla buluşmuştur. Bu da Tanzimat’tan günümüze ulaşan bu süreçte yayımlanan mizah dergi ve gazeteleri üzerine başta lisansüstü çalışmalar olmak üzere makale, bildiri, kitap gibi türlerde çalışma yapmayı da beraberinde getirmiştir. Çalışmaların yapılması kadar, yapılan çalışmaların toplu bir biçimde bilim âlemine sunulması da oldukça önemlidir. Bu durum bibliyografya çalışmalarına olan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır.
Bu çalışma, mizah dergi ve gazeteleri üzerine ülkemizde yapılan lisansüstü çalışmaları kapsayan bir bibliyografya denemesidir. Çalışma Giriş ve Bibliyografya olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde kısaca bibliyografya, dergi, mizah, mizah dergisi gibi konular üzerinde durulmuştur. Bibliyografya kısmında ise YÖK Ulusal Tez Merkezi tez tarama sayfasından “mizah dergisi, mizah gazetesi, mizah basını, humor, mizah” etiketleriyle tarama yapılarak tespit edilen künyeler Yüksek Lisans Çalışmaları ve Doktora Çalışmaları olmak üzere iki kategoride, çalışmaların zaman içindeki değişimlerine dikkat çekmek için yıl esasında başlıklandırılmış ve alfabetik olarak sıralanmıştır. Bu bölümde tespit edilen çalışmalar konusunu oluşturduğu dergi/gazete isimlerine göre de tasnif edilmiştir.
Çalışmanın amacı, mizah dergi ve gazeteleriyle ilgili lisansüstü eserleri toplamak, bunların hangi konularda yapıldığını göstermek, sahanın ilgili araştırmacılarına tanıtmak ve böylelikle mizah dergi ve gazeteleri üzerine çalışma yapacak olan araştırmacıların kaynaklara tek elden ulaşmalarını sağlamaktır.
Çalışma sonucunda ülkemizde mizah dergi ve gazeteleriyle ilgili 129’u yüksek lisans ve 20’si doktora tezi olmak üzere toplam 149 lisansüstü çalışma tespit edilmiştir.
Bir Ehl-i Hiref Örgütü: Cemaati Kazgânyân-ı Hassa
Authors: Karaman Şerife
Published: April 2024

Gündelik hayatın ve bir evin en önemli eşyaları arasında, maden sanatı çerçevesinde üretilmiş eserler bulunmaktadır. Bu eserlerin sanat değeri taşıması için yapan ellerin ustalığının önemi aşikârdır. Tüm kurumlarında sistematik bir düzene sahip olan Osmanlı devletinde zanaat ve sanat erbaplarının bağlı olduğu, devletle ilişkilerini düzenleyen, haklarını belirleyen, gerekli eğitimlerin alındığı, üretilen ürünlerin fiyatlarını belirleyen ve daha pek çok konuda rol oynayan ehl-i hiref örgütleri kurulmuştur. Saray için görev yapanlara ehl-i hirefi hassa denmiştir. Bu örgütün önemli birlikleri arasında maden sanatını icra eden kazgânyânlar bulunur. Transkripsiyonu yapılan ehl-i hiref defterlerinin tamamında birlik yer almış ve örgütün temel birliklerinden olduğu anlaşılmıştır. Ehl-i hiref örgütünün ne şekilde kaldırıldığına dair henüz bir çalışma yapılmamış olsa da arşivlerde yer alan defterlerden 19.yüzyılda da varlığını sürdürdüğünü anlıyoruz. Ancak modernleşme olarak nitelediğimiz özellikle 18 ve 19.yüzyıllar boyunca saray başta olmak üzere İstanbulluların tüketim alışkanlıklarının değiştiğini, istek ve ihtiyaçlarını karşılamak için geleneksel yollarla ürün imal eden ustaların değil Paris başta olmak üzere Avrupa etkisinde açılan dükkânların tercih edildiği bilinmektedir. İmparatorluğun yaşadığı bu ekonomik ve kültürel dönüşümden ehl-i hiref örgütünün diğer birlikleri gibi maden sanatını icra edenlerde etkilenmiş ancak diğer alanlara nispeten fabrikalaşmanın geç olması ve üretimin başta askeri ve sanayiye yönelik sebebi ile bakırcıların, dönüşümlerle de olsa varlıklarını devam ettirdikleri anlaşılmıştır.
Okul Müdürlerinin Etik Olan ve Etik Olmayan Davranışları ile Değer Söylemlerinin Öğretmen Güçlendirme Bağlamında İncelenmesi
Authors: Erkoç Neşem , Öztaban Altan , Kıral Bilgen
Published: April 2024

Öğretmenlerin performansı okul müdürlerinin etik ve etik olmayan davranışlarından etkilenmektedir. Bu çalışmada okul müdürlerinin etik ve etik olmayan davranışları ile değer söylemlerinin öğretmen güçlendirme bağlamında incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden fenomonoloji deseni kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcılarını 2022-2023 eğitim öğretim yılında, Aydın il ve ilçelerinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik ve ölçüt örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Maksimum çeşitlilik kriterleri; branş, lisansüstü eğitim ve cinsiyet olarak belirlenmiştir. Çalışmaya dahil edilmek için belirlenen ölçütler; en az iki yıldır aynı okulda çalışıyor olmak ve lisansüstü eğitim almaktır. Bu ölçütlere uyan 10 gönüllü katılımcı ile araştırma yürütülmüştür. Çalışmada yarı yapılandırılmış görüşme formu ile katılımcıların görüşleri elde edilmiştir. Toplanan veriler nitel veri analizi yöntemlerinden içerik analizi tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. İçerik analizi sonucunda ortaya çıkan temalar etik davranışlar, etik dışı davranışlar, değer söylemleri, güçlendirme açısından etik ve değerlerin önemi ve öneriler şeklindedir. Sonuç olarak öğretmenlerin, okul müdürlerinden beklediği etik davranışlar; iletişime önem verme, değer verme, adalet ve şeffaflık olarak belirlenmiştir. Öğretmenlerin okul müdürlerinden beklediği değerler ise hoşgörü, dürüstlük ve saygı olarak belirlenmiştir. Okul müdürlerinin kaçınması gereken etik dışı davranışlar ise otoriter yönetim tarzı ve ayrımcılık yapma olarak saptanmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde özellikle okul müdürlerinin söylem ve davranışlarındaki etik kodlar ve değerlerin öğretmenin davranışsal ve psikolojik güçlendirmeye zemin hazırladığı söylenebilir.
Yaşam Memnuniyeti, Mesleki Doyum ve Dindarlık İlişkisi: Avukatlar Üzerine Nicel Bir Araştırma
Authors: Duran Mehmet Emrullah
Published: April 2024

Bu araştırmada, avukatların yaşam memnuniyeti, mesleki doyum ve dindarlık düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Ayrıca, bu değişkenlerin cinsiyet, yaş ve mesleki tecrübe gibi demografik özelliklerle ilişkisi tespit edilmiştir. 2024’ün Ocak ayında gerçekleştirilen araştırmaya Konya’da çalışmakta olan 121 erkek ve 96 kadın olmak üzere toplam 217 avukat katılmıştır. Araştırma verileri anket tekniğiyle toplanmış ve anket formunda Kişisel Bilgi Formu, Yaşam Memnuniyeti Ölçeği, Mesleki Doyum Ölçeği ve Dini Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizinde Perason Korelasyon Analizi, çok gruplu değişkenlerin analizinde ise "Tek Yönlü Varyans Analizi (One Way Anova)" ve " LSD Testi" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda dindarlık ile yaşam memnuniyeti ve dindarlık ile mesleki doyum arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Dindarlığın alt boyutları olan biliş, duygu, davranış ve ilişki ile mesleki doyumun alt boyutları niteliklere uygunluk ve gelişme isteği arasındaki ilişkinin pozitif yönde ve anlamlı olduğu saptanmıştır. Yaşam memnuniyeti, mesleki doyum ve dindarlığın cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği fakat yaş değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca yaşam memnuniyeti ve mesleki doyumun hizmet süresi değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği bulgusuna ulaşılmıştır.
Öğretmen Adaylarının Doğal Afetlere Yönelik Algılarının İncelenmesi: Fenomenolojik Bir Perspektif
Authors: Demir Yıldız Canan , Demir Öztürk Esra
Published: April 2024

Bu araştırmanın temel hedefi, öğretmen adaylarının doğal afetlere yönelik algılarını belirlemektir. Nitel bir yaklaşım benimseyerek gerçekleştirilen bu araştırma, öğretmen adaylarının doğal afetlere karşı farkındalık düzeyini ve stratejilerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Fenomenoloji deseni, katılımcıların bireysel perspektiflerini derinlemesine anlamak için tercih edilen nitel araştırma yöntemlerinden biridir. Çalışmanın katılımcı grubunu, bir kamu üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim gören 96 öğrenci oluşturmaktadır. Yapılan araştırmada, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak online ortamda elde edilen veriler, betimsel ve içerik analizi süreçleriyle detaylı bir şekilde incelenmiştir. Araştırma sonuçları, katılımcıların neredeyse tüm doğal afetleri deneyimlediklerini, özellikle depremin ön planda olduğunu ortaya koymaktadır. Öğretmen adaylarının doğal afetlere ilişkin duygusal tepkilerine odaklanıldığında, en fazla “korku ve dehşet” temalarının öne çıktığı belirlenmiştir. Ayrıca, öğretmen adaylarının doğal afetlerle başa çıkabilmek için “önlem alma” ve “psikolojik destek” temalarına vurgu yaptıkları gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, öğretmen adaylarının doğal afetlere yönelik algı ve farkındalıklarının yüksek olduğu sonucuna varılabilir. Bu bağlamda, eğitim fakültelerinde doğal afetlere ilişkin hazırlayıcı ve farkındalığı arttırıcı eğitimlerin düzenlenmesinin, duygu kontrolü ve afetlerden korunma açısından önemli katkılar sağlayabileceği, aynı zamanda olası doğal afetlerde öğretmen adaylarının bilgi ve becerilerinden yararlanılabileceği düşünülmektedir.
Konya İli Abdülaziz Mahallesi’ndeki Rum Emval-i Metrukesi (1924)
Authors: Kurtulgan Kürşat , Efe Aydın
Published: April 2024

Konya ili bulunduğu konum itibariyle tarihi ipek yolu üzerinde konumlanmış önemli bir şehirdir. Buna ek olarak bünyesinde bulunan geniş tarım arazileri ve üretilen ürünlerin bolluğu şehrin hem tarımsal ve hem de ticari açıdan zenginleşmesine imkân tanımaktadır. Tüm bunlar şehre olan yabancı ilgisini tarihin her devrinde arttırmıştır. Üzerinde kurulan medeniyetler ve bu medeniyetlerin kuruluş sürecindeki mücadeleleri oldukça çetin geçmiştir. Son hâkimi ise Türkler olmuştur. Osmanlı Devleti’nin güçlü olduğu dönemlerinde huzur ve barış ortamı hiç bozulmamıştır. Devletin giderek gücünü kaybetmeye başladığı yıllardan itibaren ise azınlıklar siyaseten ayrılıkçı faaliyetlere başvurmuşlardır. Osmanlı Devleti’nin son anlarında Türk ve Rum nüfusun bir arada yaşama imkânlarının kalmadığı açıkça görülmüştür. Bu çerçevede mübadele çalışmaları başlatılmışsa da I. Dünya savaşının ortaya çıkışı ile uygulama imkânı kalmamıştır. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti mübadele konusunun üzerine gitmiş ve imzalanan antlaşma çerçevesinde Yunanistan ile karşılıklı göçler yaşanmıştır. Mübadele Antlaşması, hukuk çerçevesinde karşılıklı göçlerin yaşandığı son harekettir. Gidenler ve gelenlerin hepsinin kayıtları eksiksiz tutulmuş ve hak kayıplarının önüne geçilmeye çalışılmıştır.
Araştırma, Mübadele Antlaşması çerçevesinde çalışmalar yapılırken Konya merkezde bulunan emval-i metrukelerin işlendiği bir defter çerçevesinde şekillenmiştir. Defterde giden Rumların bulundukları mahalleler, hane numaraları ve bunların özellikleri en ince ayrıntılarına kadar kayıt altına alınmıştır. Defterde bulunan her türlü bilgi ve kayıt, oluşturulan excel dosyalarına mahalle bazında işlenmiş ve değerlendirilmiştir. Bu deftere göre haneler başta olmak üzere dükkânlar, hanlar, fabrikalar, işyerleri, tarlalar, bağlar, arsa ve bahçeler tek tek tespit edilmiştir. Tespiti yapılan bu emval-i metrukeler bulundukları mahalleler itibariyle son derece kıymetli ve değerlidir. Ayrıca şehir genelinde gidenlerin kullanımında olan bazı tesisler hakkında da burada bilgiler verilmiştir.
Impact of Out-of-School Educational Environments on the Creative and Spatial Thinking Skills of Gifted Students
Authors: Öztürk Mustafa , Okur Ayşe , Kurnaz Ahmet
Published: April 2024

The importance of educating gifted children is steadily increasing. The education of these pupils, who are seen as future of the societies, should be encounter to meet their needs. Our study aims to provide the desired learning oucomes without getting bored in fun environments with activities that will attract the attention and increase the motivation of gifted pupils in different locations outside the school. Additionally, it was studied whether there were differences about their creative and spatial thinking abilities with the activities prepared for this education. Our study was conducted using the ‘Pre-Test and Post-Test Experimental Design with Control Group’. Our sample involves experimental group of 21 pupils and control group of 21 pupils in the 6th grade studying at Konya Science and Art Center. The lesson plan of 8-week (32 hours) about museum-based art education was prepared and implemented for experimental group for 4 hours in a week. The control group was trained based on the National Education curriculum. The “Torrance Creativity Test” to decide creativity abilities and the “Mental Rotation Test and Paper Folding Test” to decide spatial thinking abilities were appealed before and after the experimental process for the experimental group, before and after curriculum works for the control group. The comparative effects of the discrepancies between the post-test and the pre-test results were examined to determine whether or not the program applied was effective in the development of students with the collected data. In our study, it was observed that museum visits and activities prepared by enriching the creative and spatial thinking abilities of gifted students were effective in improving students’ creative and spatial thinking abilities. When the experimental group students had fun with museum visits and activities, they concretized objects and reached the application area by seeing and touching. It was observed that the creativity abilities and spatial thinking abilities of the control group pupils could not be developed with classical educational plans.
Modern Türkiye Mecmuası: Söylem, Edebî Muhteva ve Dizin
Authors: Sayak Bülent
Published: April 2024

Süreli yayınlar, neşredildikleri dönemin dikkatlerini, olaylarını ve ideolojisini yansıtmaları dolayısıyla akademik çalışmalar için temel başvuru kaynaklarıdır. 1 Mart 1938-4 Şubat 1939 arasında 50 sayılık bir yayın hayatı olan Modern Türkiye Mecmuası, erken Cumhuriyet döneminin siyaset, sağlık, tarih, spor, beden terbiyesi, kadın kavrayışlarını yansıtır ve üretir. Politik ve ansiklopedik bir kimlik taşıyan dergi dönemin kültür, mimari, spor, gazetecilik ve politika söylemleri ile şekillenir. Bu çalışmada, hakkında müstakil bir inceleme olmayan Modern Türkiye Mecmuası biçim özellikleri, yayın politikası ve yazar kadrosu bakımından tanıtılmıştır. Dönem ideolojisiyle kesişen sosyokültürel söylemi irdelenmiş, edebî malzemesi ele alınmıştır. Farklı disiplinlerden araştırmacıları içerikten haberdar etmek ve literatür taramalarını kolaylaştırmak için çalışmanın son bölümüne kronolojik dizin eklenmiştir. Derginin yayımladığı metinler ve fotoğraflarla erken Cumhuriyet’in ‘yeni Türk kadın’, ‘ulus devlet’, ‘modernleşme’ ideallerini özümsediği ve popülerleştirmeye çalıştığı tespit edilmiştir. Dönemin politika, mimari, gazetecilik, edebiyat ve sosyal tarihini anlamak isteyen araştırmacıların dergi vasıtasıyla ‘yeni bakışlar’ kazanabileceği değerlendirilmiştir.
Osmanlı Son Dönem Eğitim Yapılarından Bir Örnek: Başköy İbtidai Mektebi Taş Süslemeleri
Authors: Eriş Kızgın Eda
Published: April 2024

Osmanlı Devleti’nde büyük değişim ve dönüşümlerin meydana geldiği batılılaşma döneminde değişimin zorunlu görüldüğü alanların başında eğitim gelmektedir. 18. yüzyıldan itibaren eğitimde çeşitli reformlar yapılarak yeni eğitim sistemleri denenmiş ve yeni eğitim kurumları açılmıştır. 1869’da Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ile birlikte “ibtidai mektep” ve “usul-i cedid mektebi” olarak adlandırılan ilköğretim okulları kurulmaya başlanmıştır. Yeni eğitimle birlikte okulların mimarisi de değişmiş modern okul binaları yapılmıştır. İbtidai mektepleri devletin ve halkın desteği ile kurulmuş, mekteplerin inşası başkentten taşraya doğru bir yayılım göstermiştir. Eğitimin taşrada modernleştirilmeye çalışıldığı yerlerden biri de her dönemde önemini koruyan Kayseri şehridir. Kaynaklardan ve günümüze ulaşabilen mektep örneklerinden hareketle Kayseri’de ibtidai mekteplerinin inşasına önem verilerek yaygınlaştırılmaya çalışıldığı anlaşılmaktadır. Bu çalışmada Kayseri Yeşilhisar İlçesi Başköy’de yer alan ve bulunduğu yerin adıyla anılan Başköy İbtidai Mektebi’nin taş süslemeleri ele alınmıştır. 1913 yılında inşa edildiği bilinen mektebin taş süslemeleri genel olarak neo-klasik dönem yapılarına uygun olarak cephelerde karşımıza çıkmaktadır. Yapının bezeme programı girişin bulunduğu doğu cephe ile batı ve kuzey cephelerde yoğunlaşmaktadır. Bezemelerde kullanılan motifler inşa edildiği dönem ile Kayseri ve çevresindeki mimari üslubu yansıtmaktadır. Yapının bezemeleri özellikle Nevşehir sivil mimari bezeme programı ile benzerlik taşımaktadır. Mektep, taş süslemeleri ile kentin ibtidai mekteplerinden ayrılan nadir örneklerden biridir. Bu çalışma kapsamında da 20. yüzyıl Osmanlı eğitim sisteminin bir parçası olan Başköy İptidai Mektebi ve taş süslemelerinin dönem ve yöre içerisindeki önemi ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Edip Cansever’in Yazılarında Diyalektik Kavrayış: Modernist Şiirin Dramatik ve Düşünce Boyutları
Authors: Yaman Semra
Published: April 2024

Edip Cansever Türk şiirinin modernist bir çizgi edinmesinde katkısı olan önemli isimlerinden biridir. Şiirleri ile olduğu kadar şiir üzerine yazıları ile de teorik ve poetik anlamda Türk şiirinin gelişmesine katkı sağlayan Cansever, hayatı sanatla anlamlandıran ve estetik modernist bir bakışla ömrünce kalemini elinden düşürmeyen bir isimdir. Şiiri düşünce, duygu, biçim ve anlam boyutlarının bir bileşimi olarak gören, uzun ve kısa şiirlerinde bu bileşimi oluşturmaya çalışan şair, diyalektik bir kavrayışa sahiptir. Modern bireyin yaşamını saran yalnızlık, yabancılaşma, boğuntu ve umutsuzluk duygularını derinlemesine işler. Fakat bireyin, kendilik bilincini bütünüyle bu unsurların egemenliğine bırakarak dağılmasını kabul etmez. Bu noktada modernliğin yol açtığı parçalılık bilincini işlevsel hale getirerek düşünceyi, umudu ve anlamı diyalektik görüşünün karşı ucuna yerleştirir. Biçimsel yenilik denemeleri eşliğinde gelişen modernist şiirin mutlak suretle dramatik ve düşünce boyutlarını taşıması gerektiğine inanır. Geleceğin şiirini kuracak olan anlayışı bu diyalektik duyuşta bulur.
Bu bağlamda şiirde soyut-somut, anlamlılık-anlamsızlık, açıklık-kapalılık, bütünlük-bölünmüşlük, tek seslilik-çok seslilik tartışmaları hakkındaki görüşlerini özellikle süreli yayınlardaki yazıları ile açıklar. Bu zıtlık çiftlerini anlamlandırma noktasında okur düzeyinin ve beklenti ufkunun önemli bir belirleyici olduğunu savunur. Temelde “düşüncenin şiiri” çatısı altında geliştirdiği poetik bakışını hayatı sanatla anlamlandırma noktasında açımlar. Bu çalışmada Edip Cansever’in modernist şiirin dramatik ve düşünce boyutlarına dönük değerlendirmeleri tespit edilmeye çalışılmakta, şiir üzerine düşüncelerinin niteliği ve kapsamı, yazıları üzerinden takip edilerek sahip olduğu diyalektik kavrayışın poetik yansımaları araştırılmaktadır.
Müzikal Performans Kaygısı Bilişsel Başa Çıkma Envanteri: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması
Authors: Uzun Yusuf Barış , Şehribanoğlu Sanem , Gürşen Otacıoğlu Sena
Published: April 2024

Bu çalışmanın amacı müzisyenlerin farklı düzeylerdeki performans kaygısıyla başa çıkmada hangi bilişsel başa çıkma stratejilerini kullandıklarını belirlemek üzere psikometrik bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırmaya Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden profesyonel orkestra ve koro sanatçıları, müzik alanında çalışan akademisyen ve öğretmenler, müzik eğitimi veren kurumlarda öğrenim gören öğrenciler ve amatör müzisyenlerden oluşan toplam 346 gönüllü müzisyen katılmıştır. Ölçme aracı geliştirme aşamasında öncelikle ilgili literatürden ve performans deneyimi olan 21 müzisyene uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formlarından elde edilen ifadeler üzerine 79 başa çıkma stratejisi maddesi oluşturulmuş, ardından söz konusu maddeler 11 alan uzmanına sunularak kapsam geçerliği oranı/indeksi uygulanarak 70 maddeye düşürülmüştür. 70 maddeden oluşan form üzerinde yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda faktör yük değerleri düşük maddeler atıldıktan sonra 28 maddeden oluşmak üzere 5 faktörlü bir yapı sergilendiği ve açıklanan toplam varyansın % 60.142 olduğu belirlenmiştir. Her bir alt ölçeğin içtutarlılık testi için Cronbach alfa katsayısı hesaplanmış ve 5 alt boyut için sırasıyla .91, .83, .81, .78, .79; ölçeğin tümü için ise .81 değerleri elde edilmiş ve bu durumun envanterin güvenilirliğinin yüksek olduğunu gösterdiği sonucuna varılmıştır.
Türkiye’nin Terörle Mücadele Tarihinde Savunma Sanayinin Rolü: BMC Örneği
Authors: Tombak Fatma
Published: April 2024

Savunma sanayi bir ülkenin birçok yönden ihtiyacını karşılayan önemli bir sektördür. Bunlar arasında en önemlilerinden biri güvenlik güçlerinin ihtiyaç duyduğu Zırhlı Muharebe Araçları (ZMA) ve Zırhlı Personel Taşıyıcılardır (ZPT). Bu çalışmada Türkiye’nin terörle (PKK ile) mücadelesinde ihtiyaç duyulan özelliklerde ZMA ve ZPT üretimi konusunda savunma sanayi alanında faaliyet gösteren BMC’nin Türk savunma sanayisine katkıları üzerinde durularak millî ve yerli savunma sanayinin önemi ifade edilecektir. Türkiye’nin 20. yüzyılın son çeyreğinden itibaren yaşadığı PKK terörünün tarihi süreci çalışmada kısaca ele alınarak güçlü bir ordunun ve savunmanın yerli ve millî kaynaklarla gerçekleştirilmesinin ve karşılanmasının Türkiye için önemi ortaya konulacaktır.
Türkiye, PKK gibi terör örgütlerinin sürekli saldırılarına maruz kaldığı ve istikrarsız yönetimlerin olduğu (Irak, Suriye gibi) komşulara sahip olduğu için sürekli iç-dış tehditlerle karşı karşıya kalmıştır. Bu yüzden Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu savunma araçlarını yerli imkanlarla karşılaması ülkenin daha etkili mücadele etmesinde önemli bir paya sahip olduğu tespit edilmiştir.
Bu çalışma, savunma tarihi, terörle mücadele tarihi, yerli ve milli sanayiye ilişkin literatürü zenginleştirirken, bu ve benzeri çalışmalar güçlü bir savunma sanayisinin oluşmasına da değerli ve anlamlı katkılar sağlayacaktır.
Çorum Hasan Paşa Kütüphanesi 19hk4584-5 Numarada Kayıtlı Elkâb Risalesi Üzerine
Authors: Yalçınkaya Mehmet Akif , Kuşoğlu Mehmet Oğuzhan
Published: April 2024

Klasik Türk edebiyatı incelendiğinde manzum eserlerin büyük bir yoğunlukta olduğu göze çarpmakla birlikte, bir manzum eserdeki estetik anlayışa yakın olan mensur (düz yazı) metinlerimizin sayısının da az olmadığı görülür. Gayet sanatkârane bir hassasiyetle kaleme alınan bu mensur ürünlerden biri de münşeatlardır. Kabaca iki başlık altında değerlendirilebilen münşeatlar arasında birinci grup, teorik bilgileri ve tanımları da içinde barındırıp ilaveten mektup örneklerini de sunan, ikinci grup ise yalnızca mektup örnekleri sunmakla iktifa edenleri temsil etmektedir. Mektuplar hakkında teorik bilgi veren eserlerde mektupların bölümlerine dair muhtelif tasnifler yer almaktadır. Bunlar arasında yer alan bir tasnife göre mektuplar “elkâb, ibtidâ, tahallüs, talep, intihâ ve dua” olmak üzere altı ana başlık altında ele alınmıştır. Çalışmamıza konu olan Çorum Hasan Paşa Kütüphanesi 19hk4584-5 numarada kayıtlı olan 29 varaklık elkâb risalesi, klasik dönem mektuplarında yer alan elkâb bölümünde yazılabilecek örnek cümleleri içermektedir. Eserde kendisine mektup gönderilen kişinin mevki ve makamına münasip yazılabilecek Türkçe elkâb ibareleri Farsça karşılıklarıyla birlikte verilmiştir. Bu örneklerde Farsça’nın yanı sıra yer yer Arapça ibareler de mevcuttur. Eserin, ne zaman ve kim tarafından kaleme alındığına dair bir bilgi mevcut değildir. Fakat risaledeki Türkçe ibarelerin gerek imla hususiyetleri gerekse de morfoloji ve kelime dağarcığı dikkate alındığında eserin Eski Anadolu Türkçesi döneminin dil ve imla özelliklerini yansıtttığı görülmektedir. Bu makalede önce, risalenin nüshası tanıtılmış, eserin içeriğine değinildikten sonra risalenin transkripsiyonlu metni verilmiştir.
Örgütsel Şeffaflık, Örgütsel Güven ve Örgüt Sağlığının Okul Etkililiğine Etkisi
Authors: Tosun Ali , Çelik Kazım
Published: April 2024

Bu araştırmanın amacı, öğretmen algılarına göre örgütsel şeffaflığın okul etkililiği düzeyine etkisinde örgütsel güven ve örgütsel sağlığın aracılık rolünü belirlemektir. İlişkisel tarama modeli ile desenlenen çalışmada veriler Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) yöntemiyle analiz edilmiştir. Değişkenler arasında modelleme yapılırken birden fazla aracı değişkenin aynı anda modele dahil edilmesi nedeniyle “Çoklu Aracılık Modeli” yöntemi kullanılmıştır. Araştırma örneklemi, Uşak ilindeki kamu okullarında görev yapan 462 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler “Örgütsel Güven Ölçeği”, Örgütsel Sağlık Ölçeği”, “Okul Etkililiği Ölçeği” ve “Örgütsel Şeffaflık Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Korelasyon analizleri sonucunda örgütsel şeffaflık, güven ve sağlık ile okul etkililiği arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkilerin olduğunu belirlenmiştir. Araştırmanın ana amacına uygun olarak test edilen yapısal eşitlik modellemesi analizleri sonucunda da örgütsel şeffaflığın okul etkililiği üzerindeki etkisinde örgütsel sağlığın tam aracılık rolü oynadığı tespit edilirken örgütsel şeffaflığın ise örgütsel güveni geliştirdiği ancak örgütsel şeffaflık ile okul etkililiği arasında herhangi bir aracılık rolü üstlenmediği belirlenmiştir. Buna göre okul yöneticilerinin şeffaflığı örgütsel bir davranış olarak benimsemesi ve geniş bir kavramsal çerçeveye sahip olan örgüt sağlığını geliştirmek için çalışmalar yapması önerilmektedir.
Dijitalleşen Dünyada Diplomasi, Eğitim ve Dil
Authors: Demir Liya
Published: April 2024

Dijitalleşen dünyanın bir yansıması olarak uluslararası ilişkilerde diplomasi, eğitim ve dil, farklı boyutlar kazanarak değişmiş ve gelişmiştir. Başlangıçta yazılı ve sözlü olarak yürütülen diplomatik faaliyetlere zamanla teknolojinin sunduğu imkânlarla sosyal medya araçları da eklenmiş, uluslararası değişim programları ile eğitim, bilim ve kültür işbirlikleri de etkili birer diplomasi aracı olarak yerini almıştır. Özellikle, dijitalleşme sürecinin etkisiyle eğitim, kültür, ekonomi ve güvenlik konularında uluslararası işbirliklerinin artmasıyla diplomaside çeşitli işbirlikleri de işlevsel hâle gelmiştir. Diğer taraftan, tarihsel süreç içinde tek boyutlu, geçici ve kısa süreli diplomasi anlayışı dijitalleşen dünyanın bir yansıması olarak değişmiş; çok boyutlu, süreklilik gerektiren bir anlayışla ve değişim programları başta olmak üzere uluslararası eğitim işbirlikleriyle de çeşitlenmiştir. Diplomasinin barışçıl bir zeminde gelişmesinde uluslararası alanda eğitim, bilim ve kültürel işbirlikleri de etkili birer diplomasi aracı olarak önem kazanmıştır. Nitekim diplomasi, dijital teknolojilerin sağladığı hızın ve iletişim imkanlarının artmasıyla, özellikle uluslararası eğitim işbirliklerinin yaygınlaşması ve bir anlamda ortak dijital bir dilin yaygınlaşması ile dijitalleşen dünyada adeta yeniden şekillenmektedir. Diğer taraftan dijitalleşme uluslararası işbirliklerini arttırmakta ve toplumları birbirine yaklaştıran ve birtakım önyargıların aşılmasında yardımcı bir işleve de sahip olmuştur. Bu bağlamda çalışmanın ilk kısmında dijitalleşen dünyada diplomasi, ikinci kısmında dijitalleşen dünyada eğitim ve diplomasi ele alınırken dijitalleşen dünyada dil ve diplomasi son bölümde değerlendirilmiştir.
Balıkesirli Feyzî’ye Ait Bir Mesnevi
Authors: Şahin Gülay
Published: April 2024

Mesnevi; divan edebiyatında kendi içinde kafiyelenen beyitleri, sınırsız hacim oluşturabilme imkânı ve dinî-fikrî ya da tahkiyeli her türlü konunun işlenebilmesiyle özel bir nazım şeklidir. Adı mesnevi olmasa da özellikle kafiye düzeni ile İslam öncesinde ve Batı tesirli Türk edebiyatında bile teknik olarak karşımıza çıkabilmektedir. Bu, mesnevinin ve mesnevi kafiyesinin şairler için ne kadar kullanışlı olduğunun bir göstergesidir. Kendine has iç başlıkları ve bölümlendirmeleriyle belli bir sistematiğe dayanarak yazılan mesneviler farklı yüzyıllarda farklı derecelerde revaç görmüş, şekil ve muhteva itibarıyla farklı eğilimlerin yansıdığı bir nazım şekli olmuştur. Tahkiyevi olanları; barındırdığı olay örgüleri, merak unsurları ve çatışmalarla Batılı roman ve hikâyeler Türk edebiyatındaki yerini sabitleyinceye kadar büyük bir boşluğu doldurmuştur. Bu anlamda XIX. yüzyıl sonu ve XX. yüzyıl başlarının mesnevi açısından ayrı bir önemi vardır. Çünkü bu dönem artık hem divan edebiyatı geleneğinin hem de özelde mesnevi nazım şeklinin Batılı edebiyat tesirleri nedeniyle varlık mücadelesinde olduğu bir dönemdir. Bu çalışmada da divan edebiyatının XIX. yüzyıl sonu ve XX. yüzyıl başlarında yaşamış Balıkesirli Feyzî’nin divanında bulunan bir mesnevi tanıtılacaktır. Bu mesnevi divan şiirinin yazılmış son mesnevilerinden biri olması nedeniyle önem arz etmektedir.
Ali b. Osman el-Ûşî’nin Fıkhî Görüşleri Bağlamında Hanefî Mezhebi’ndeki Yeri
Authors: Yüksek Ali
Published: April 2024

Siracüddin Ali b. Osman el-Ûşî, (ö. 575/1179) VI/XII. asırda Orta Asya/Türkistan coğrafyasında Karahanlılar döneminde bugünkü Kırgızistan topraklarının güney batısındaki Fergana vadisinde bulunan Oş (Ûş) şehrinde yaşamış bir Türk-İslam alimidir. Kendisi itikatta Maturidi ve fıkıh alanında ise Hanefi mezhebine müntesiptir. Bölgenin İslamlaşmasına ve Hanefi mezhebinin bölgede yayılmasına büyük katkılar sağlamıştır. Ûşî’nin yazdığı eserlere bakıldığında onun birçok İslami ilim alanında yetkin olduğu görülür. Nitekim o fıkıh, kelam, hadis, itikat, edebiyat alanlarında birçok kıymetli eser yazmıştır. Ancak o, diğer İslami ilim dallarından ziyade fıkıh alanında şöhret bulmuştur. Özellikle onun fıkıh/İslam hukuku alanında yazmış olduğu el-Fetâva’s-Sirâciyye adlı eseri, asırlar boyu Osmanlı’da ve Orta Asya’da medreselerde ders kitabı olarak okutulmuştur. Bu eserinde ve diğer eserlerinde kendine ait birçok özgün içtihatları bulunmaktadır. Mesela Uşi, Kur’an okumayı bilmeyen bir Müslümanın, kendi dilinde Kur’an’ın tercümesini okuyarak namaz kılabileceğini, ezanın bölge halkının dilinde okunabileceğini, bir erkeğin kendi cariyesiyle evlenebileceğini, Kur’an öğretmek karşılığında ücret alabileceğini İslam dinine uygun görürken, bir insanın cinlerle evlenmesini, çocuklara Abdullah, Abdurahman gibi isimlerin verilmesini, bayram namazlarından sonra tekbir getirilmesini, namazın sonunda Kelime-i şahadet duasını okurken işaret parmağının kaldırılmasını dini açıdan uygun görmez. Onun bu özgün içtihatları, yaşadığı dönem ve çevrenin hukuki problemlerine çözümler sunduğu gibi kendinden sonraki kuşaklara da önemli bir ilmi miras olmuştur. Fıkıh alanındaki konuları incelerken ve yazarken sadece Hanefi mezhebine ait eserleri kaynak olarak kullanmıştır. Ancak fıkhi görüşleri incelerken bazen farklı görüşler arasından birini tercih etmiş bazen de kendi mezhebine aykırı görüşler ortaya koyarak özgün fetva ve içtihatlarda bulunmuştur. Ayrıca onun Mâtürîdi mezhebi akaidine dair yazmış olduğu manzum el-Emâli adlı risâlesinin farklı dillere çevirileri ve şerhleri yapılmış, asırlarca Orta Asya coğrafyası ve Osmanlı Devleti medreselerinde okutulan dersler arasında yer almıştır.
Çağdaş Azerbaycan Şairlerinden Arif Buzovnalı: Hayatı, Şiir Sanatı ve Eserleri
Authors: Musalı Vüsale
Published: April 2024

Çağdaş Azerbaycan edebiyatında klasik geleneği sürdüren şairlerin ve bu alanda faaliyet gösteren edebî meclislerin isimleri çoğunlukla edebiyat tarihlerinde yer almamaktadır. Bu husus, ilgili alanda söz sahibi olan şairlerin edebî sanatlarının incelemesini gerektirmektedir. Bu şairlerden biri de Arif Buzovnalı’dır.
Arif Buzovnalı, güncel hayatın sorunlarını, dinî, irfani konuları, sevgiyi klasik vezin ve şekiller üzerinden ele almış, Azerbaycan şirinde ilk kez serbest aruzu uygulamış, Hazar Tezkiresi’ni tertip etmiş, çok sayıda öğrenci yetiştirerek üstat şair konumuna yükselmeyi başarmıştır. Makalede adı geçen şairin hayatı ve eserleri nitel araştırma yöntemleri kullanılarak incelenmektedir. Şairin sanatı ve edebî kişiliğinin ilk kez kapsamlı bir biçimde araştırılmaya tabi tutulması, bu makalenin bulgusunu teşkil etmektedir.
Makalede; şairin sanatı incelenmiş, konular temel alınarak eserleri tasnif edilmiş, şiirlerinde kullandığı edebî sanatlardan örnekler verilmiş, şiirlerine yazılan nazireler belirlenmiştir. Böylece şairin edebî süreci nasıl etkilediği sorusu yanıtlanmaya çalışılmıştır.
Arif Buzovnalı’nın şiirleri “Ömrün Öten Anları” (1999), “Marifetten Hakikate” (2005), “Seherime Ne Kalıp ki” (2007), “Hazar’ım” (2009), “Sarı Güller” (2010), “Seçilmiş Eserler” (2014), “Hazar Tezkiresi” (2017), “Vadi” (2022) ve “Gazeller” (2023) başlıklı kitaplarda toplanmıştır. Şairin kitaplarını gözden geçirdiğimizde klasik şiirin gazel, kaside, müstezat murabba, müseddes, müsebba, mu’aşşer, terciibent terkibibent kekeme-name gibi nazım şekillerinde eserler verdiğini gözlemliyoruz. Ayrıca tevhid, münâcât, na’t, mersiye, nevha, nazire ve tezkire türünde örnekler kaleme almıştır. Şairin şiirlerinin büyük bir kısmı aruz vezninin remel, müzare, hezec, müctes, münserih, hafîf bahirlerindedir.
Şair bazı şiirlerinde dönemin ve savaşın yol açtığı toplumsal, siyasi, ahlaki ve psikolojik sorunları ele alır, geleneksel konulara yeni bir bakış sergiler. Adaletsizlik, zulüm, riya vs. gibi sorunları kendi perspektifinden değerlendirir, şiirlerinde mazlumların hakkının savunuculuğunu üstlenir.
Arif Buzovnalı şiirlerinde aşk, irfan ve din konuları çoğunluk teşkil etmesine rağmen vatan temasına da sık sık müracaat edilmektedir. Şair vatan sevgisi, Karabağ sorunu, Birinci ve İkinci Karabağ Savaşları, Karabağ zaferi, Güney Azerbaycan hasretini klasik şiirin dili ile ifade eder. Arif Buzovnalı’nın çağdaşı olan Vidadi Arif, Hacı Soltan, İsa Şirinov, Eşref Pirşağılı, Ruhulla Amin, Nizami Mücahid, Nicat Nesri, Hasan Mirat, Hayal Vâsıf ve Elser Kadri onun şiirlerine nazire, tahmis ve terbiler yazmışlardır.
Şairin şiirlerinin okuyucular tarafından sevilmesinde, etkili olmasında ele aldığı konuların, kullandığı edebî sanatların ve ses kompozisyonunun da önemli olduğu kanaatine varılmıştır. Arif Buzovnalı’nın şiirlerinin okuyucu kitlesi belirlenmiş; âşıkane gazellerinin muğam müziği icrasında, dinî, irfanî şiirlerinin ise irfan meclislerinde, taziyelerde, muharrem ayında teşkil edilen ayinlerde okunduğu tespit edilmiştir.
Exploring Undergraduate Students’ Viewpoints on Corrective Feedback Implementations in Interpreting
Authors: Balaman Sevda
Published: April 2024

Considering the importance of interpreting as an effective communication tool, the critical role of systematic error-treatment practices, which might ultimately enable the construction of more accurate renditions, is undeniable. However, the number of studies addressing the feedback mechanism, especially in the interpreter training domain, is quite low in the relevant literature. In this vein, the current research, based on a mixed-method research design, aims to portray the perceptions regarding the multidimensional characteristics of the error feedback process from the lens of interpreter candidates. The quantitative data were gathered with the participation of a total of 102 undergraduate-level students majoring in the Translation and Interpreting Department. In the data analysis procedure, firstly the Principal Components Analysis was conducted and 7 sub-dimensions based on the corrective error feedback were extracted. The qualitative data were collected with the participation of 10 students in the semi-structured interviews. The findings gathered with these two methods revealed that the participants had a favourable opinion of obtaining feedback regarding their performances. Notably, while most of the participants reported the highest endorsement on the explicit type of feedback and receiving corrective feedback oriented to all error types, they indicated the least agreement on peer and delayed feedback types. The resulting information may further broaden teachers’ insights into designing a learning environment congruent with students’ perspectives, eventually leading to more efficient learning outcomes.
Gelişmesiz Sonat Formu Örneği Olarak F. Schubert’in Op. 100 No: 2 Mi Bemol Majör Piyanolu Triosunun İncelenmesi
Authors: Yazan Evren İdil , Paşaoğlu Sibel
Published: April 2024

Sonat formu çok sesli müziğin en önemli formlarından biridir. Diğer müzik formları gibi zaman içinde değişim ve gelişim göstermiştir. Klasik sonat formu “Sergi, Gelişme, Yeniden Sergi” bölümlerinden oluşur. Bu yapının dışında “Sergi ve Yeniden Sergi” den oluşan, gelişme bölümü olmayan sonatlar da literatürde önemli bir yere sahiptir.
Bu araştırmada F. Schubert’in, Op.100 No:2 Mi Bemol Majör Piyanolu Triosunun ikinci bölümü andante con moto’da, gelişmesiz sonat formuna olan yaklaşımı incelenmiştir. Literatür incelendiğinde klasik sonat formu yapısında olan eserlerin daha fazla tanıtıldığı ve analiz edildiği tespit edilmiştir. Gelişmesiz sonat formunun besteciler yönünden incelenmesi ve eser analizlerinin literatürde daha az yer aldığının tespiti sonucunda F. Schubert’in, Op.100 No:2 Mi Bemol Majör Piyanolu Triosunun ikinci bölümü andante con moto bölümünün incelenmesi bu araştırmanın amacını oluşturmuştur. Bu çalışma, betimsel yolla yapılmış nitel bir çalışmadır. Veriler doküman incelemesi yoluyla toplanmıştır. Betimsel analiz yoluyla da çözümlenmiştir. Araştırma için seçilen doküman trionun Breitkopf und Härtel 1886 edisyonudur. Çalışmada; sonat formu, piyanolu trio, F. Schubert’in yaratıcılığı ve ilgili eserin form özellikleri araştırılmıştır. İncelenen eserde; eserin form yapısının tespit edilmesi biçimsel, tüm armonik geçiş ve bağlantılarının ortaya çıkarılması armonik analiz yöntemleriyle yapılmıştır. Gerçekleştirilen detaylı form analizi sonucunda eserin ilgili bölümünün gelişmesiz sonat formunda yazıldığı, yapılan armonik analiz sonucunda bu yapının oluşmasına neden olacak ton geçişleri saptanmıştır.