Η συμβολή της ραδιοανοσολογικής μεθόδου στη μελέτη της φαρμακοκινητικής της ιντερφερόνης σε ασθενείς με νεοπλάσματα
Authors: Δούμας Αργύριος 
Published: January 2014

Η χρήση της ιντερφερόνης άλφα έχει σήμερα καθιερωθεί για την αντιμετώπιση ορισμένων νεοπλασματικών νόσων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και το κακόηθες μελάνωμα. Λόγω του ιδιαίτερα μεγάλου κόστους του φαρμάκου και της εξάρτησης του θεραπευτικού αποτελέσματος από το επίπεδο της ιντερφερόνης στον ορό, υπάρχει επιτακτική ανάγκη εξατομίκευσης της δόσης, που επιτυγχάνεται μόνο μετά από μελέτη της φαρμακοκινητικής του φαρμάκου σε κάθε ασθενή ξεχωριστά. Η φαρμακοκινητική της ιντερφερόνης άλφα μελετήθηκε σε δέκα ασθενείς με κακόηθες μελάνωμα, που νοσηλεύτηκαν στην Α' χημειοθεραπευτική κλινική του Θεαγένειου Αντικαρκινικού Νοσοκομείου. Χρησιμοποιήθηκαν δύο μέθοδοι ανίχνευσης της ουσίας στον ορό: η μέθοδος της αναστολής του ενζύμου 2'5όλιγο (Α) συνθετάση και η ραδιοανοσολογική μέθοδος (RIA). Σκοπός της εργασίας ήταν να ελεγχθεί εάν και κατά πόσο η RIA με τα γνωστά πλεονεκτήματα της συντομίας και απλότητάς της θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως μέθοδος ρουτίνας, αντικαθιστώντας την ήδη γνωστή και από χρόνια χρησιμοποιούμενη μέθοδο της αναστολής του ενζύμου. Στη μελέτη αυτή επιλέχτηκαν αποκλειστικά και μόνο ασθενείς με κακόηθες μελάνωμα με σκοπό τη διατήρηση όσο το δυνατόν μεγαλύτερης ομοιογένειας στο υλικό, επειδή αναφέρεται στη βιβλιογραφία ότι υπάρχει μεγάλη διακύμανση στις βασικές τιμές της ενδογενούς ιντερφερόνης στα διάφορα νεοπλάσματα και η φαρμακοκινητική της χορηγούμενης ιντερφερόνης άλφα σ’ αυτά ποικίλλει. Όλοι οι ασθενείς έλαβαν για πρώτη φορά ιντερφερόνη άλφα (Intron Α) σε δόση που κυμάνθηκε από 5 έως 10 Χ 10⁶ Διεθνείς Μονάδες σε βαθιά ενδομυϊκή χορήγηση. Δείγματα αίματος πάρθηκαν σε χρονικά διαστήματα που τηρήθηκαν με ακρίβεια και ήταν πριν από τη χορήγηση του φαρμάκου και ακολούθως μετά από έξι, δώδεκα και είκοσι τέσσερις ώρες μετά απ' αυτήν. Παρατηρήθηκε σημαντικά μεγάλη διακύμανση στις τιμές μεταξύ των διάφορων ασθενών, ακόμη και μεταξύ αυτών που έλαβαν την ίδια δόοη. Ο συντελεστής συσχέτισης των δύο μεθόδων για το μέσο όρο των μετρήσεων πριν από τη χορήγηση και στα διαστήματα μετά από αυτήν ήταν πολύ ικανοποιητικός (R²=0,98). Παρατηρήθηκε ότι η RIA δεν εμφανίζει την έλλειψη ευαισθησίας στις χαμηλές τιμές που είχε αναγερθεί από προηγούμενους ερευνητές πιθανόν λόγω των βελτιωμένων αντιδραστηρίων και της μεθόδου του διαδοχικού κορεσμού που χρησιμοποιήθηκε. Συμπερασματικά θα μπορούσε να λεχθεί ότι η ραδιοανοσολογική μέθοδος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ασφαλώς για τη μέτρηση των επιπέδων της ιντερφερόνης άλφα στον ορό των ασθενών με κακόηθες μελάνωμα που λαμβάνουν θεραπευτικά το φάρμακο αυτό. Η ικανοποιητική ευαισθησία που παρουσιάζει ακόμη και στους χαμηλούς τίτλους σε συνδυασμό με τα άλλα σαφή πλεονεκτήματα, όπως η συντομία, η ευκολία και η ειδικότητα, την καθιστούν σήμερα μέθοδο εκλογής. Επιπρόσθετα η RIA ανιχνεύει αποκλειστικά και μόνο την ιντερφερόνη άλφα και δεν επηρεάζεται από τις άλλες μορφές ιντερφερονών. Είναι μέθοδος που μπορεί να υιοθετηθεί από κάθε εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής που διαθέτει στοιχειώδη εξοπλισμό για in vitro εξετάσεις και να παρέχει τα αποτελέσματα των μετρήσεων λίγες ώρες μετά την αιμοληψία απευθείας σε Διεθνείς Μονάδες. Άλλωστε, όσον αφορά το θεραπευτικό αποτέλεσμα, αυτό που ενδιαφέρει άμεσα τον κλινικό γιατρό είναι το ύφος και ο χρόνος της μέγιστης επιτυγχανόμενης στάθμης. Αυτές τις δύο παραμέτρους μπορεί να καθορίσει με ακρίβεια, συντομία και ευκολία η ραδιοανοσολογική μέθοδος, επειδή οι τιμές αυτές είναι ευχερώς μέσα στα όρια της ευαισθησίας της.