Η καρδιοαναπνευστική λειτουργία σε παχύσαρκα παιδιά και εφήβους με ή χωρίς μεταβολικό σύνδρομο
Authors: Τσιρουκίδου Κυριακή 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Η παχυσαρκία ως η υπερβολική και ανώμαλη συσσώρευση λίπους στον οργανισμό επηρεάζει δυσμενώς την υγεία του ατόμου. Η ικανότητα για άσκηση επηρεάζεται από την παχυσαρκία και στον μηχανισμό αυτό εμπλέκεται η χαμηλού βαθμού χρόνια φλεγμονή και το ομοιοστατικό στρες που προκαλείται κυρίως στα λιποκύτταρα με αποτέλεσμα τη διαταραχή στην έκκριση των λιποκινών. Η μέθοδος εκλογής για την εκτίμηση της καρδιοαναπνευστικής ικανότητας για άσκηση θεωρείται ο προσδιορισμός της μέγιστης πρόσληψης οξυγόνου (VO2max).Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της προγνωστικής αξίας αιματολογικών παραμέτρων της παιδικής παχυσαρκίας ως πιθανοί δείκτες πρόβλεψης της καρδιοαναπνευστικής ικανότητας (VO2 max) των παχύσαρκων παιδιών και εφήβων και η συσχέτιση τους με την παρουσία μεταβολικού συνδρόμου.Επιλογή πληθυσμού μελέτης-Μέθοδοι: Στη μελέτη συμμετείχαν παιδιά και έφηβοι ηλικίας 6 έως 16 ετών με ΒΜΙ > 85η εκ.θέση που επισκέφτηκαν το Ιατρείο παιδικής και εφηβικής Παχυσαρκίας της Παιδοενδοκρινολογικής Μονάδας της 3ης Πανεπιστημιακής Παιδιατρικής Κλινικής του Α.Π.Θ. και την ομάδα ελέγχου αποτέλεσαν παιδιά και έφηβοι από δημόσια σχολεία του Νομού Θεσσαλονίκης αντίστοιχης ηλικίας με ΒΜΙ μεταξύ 3ης και 85ης εκ. θέσης. Ακολούθως, έγινε κατηγοριοποίηση του βαθμού παχυσαρκίας σε ήπια, μέτρια και σοβαρή. Έγινε κλινική εκτίμηση που συμπεριλάμβανε και σημεία μελανίζουσας ακάνθωσης και ήβης. Για τον προσδιορισμό του μεταβολικού συνδρόμου στα παιδιά και στους εφήβους χρησιμοποιήθηκε ο ορισμός του Διεθνούς Ιδρύματος για το Διαβήτη (IDF). Διενεργήθηκε αιματολογικός έλεγχος έπειτα από 12ωρη νηστεία που περιλάμβανε γενική αίματος, γλυκόζη, τρανσαμινάσες, ουρικό οξύ, λιπίδια ορού, ινσουλίνη, hcCRP, ομοκυστεϊνη, αντιπονεκτίνη, λεπτίνη, ινωδογόνο, HbA1c, TSH και FT4. Η εκτίμηση της καρδιοαναπνευστικής ικανότητας για άσκηση για τον προσδιορισμό του VO2 max έγινε με εργομετρικό ποδήλατο. Αποτελέσματα: Συγκεντρώθηκαν 64 παιδιά και έφηβοι με ΒΜΙ > 85η εκ. θέση και 24 παιδιά και έφηβοι με ΒΜΙ μεταξύ 3ης και 85ης εκ. θέσης που χρησιμοποιήθηκαν ως ομάδα ελέγχου. Μεταβολικό σύνδρομο διαπιστώθηκε στο 6% των υπέρβαρων, 10% των ήπια παχύσαρκων, στο 25% των μέτρια παχύσαρκων και στο 50% των σοβαρά παχύσαρκων. Η παρουσία μελανίζουσας ακάνθωσης εμφανίζεται με στατιστικά σημαντική διαφορά πιο συχνά στους εφήβους με μεταβολικό σύνδρομο. Από τον αιματολογικό έλεγχο στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των νορμοβαρών, υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών λαμβάνοντας υπόψιν και το βαθμό παχυσαρκίας παρατηρήθηκαν σε SGPT, Γλυκόζη, Ινσουλίνη, Homa IR, TR, HDL,TR / HDL λεπτίνη και ινωδογόνο με ισχυρότερη συσχέτιση της λεπτίνης και ακολούθως του ινωδογόνου. Στην ομάδα των παχυσάρκων τα παιδιά με μεταβολικό σύνδρομο διαφέρουν στατιστικά σημαντικά σε σχέση με αυτά που δεν έχουν μεταβολικό σύνδρομο στις παραμέτρους: τριγλυκερίδια/HDL, λεπτίνη, ινωδογόνο και δείκτη VO2max. Επίσης, όσο αυξάνεται ο βαθμός παχυσαρκίας τόσο μειώνεται το VO2max και όλα τα παιδιά και έφηβοι με σοβαρή παχυσαρκία έχουν σημαντικό περιορισμό στην ικανότητα για άσκηση. Τέλος, προσδιορίζοντας αιματολογικές παραμέτρους (λεπτίνη, αντιπονεκτίνη και hsCRP) και λαμβάνοντας υπόψιν το βαθμό παχυσαρκίας του παιδιού ή του εφήβου μπορεί να προβλεφθεί με μεγάλο βαθμό συσχέτισης (69%) ο δείκτης VO2max.Συμπεράσματα: Το μαθηματικό μοντέλο που προτείνει η παρούσα μελέτη είναι το πρώτο που προσδιορίζοντας αιματολογικές παραμέτρους (λεπτίνη, αντιπονεκτίνη και hsCRP) και λαμβάνοντας υπόψιν το βαθμό παχυσαρκίας του παιδιού ή του εφήβου μπορεί να προβλέψει το δείκτη VO2max. Επιπροσθέτως, συσχετίζεται για πρώτη φορά σε παιδιατρικό πληθυσμό η ικανότητα για άσκηση σε παιδιά και εφήβους με τα επίπεδα του ινωδογόνου. Οι σοβαρά παχύσαρκοι έχουν την μεγαλύτερη μεταβολική επιβάρυνση και για αυτό είναι σκόπιμο να γίνεται ο διαχωρισμός των παχυσάρκων παιδιών και εφήβων σε ήπια, μέτρια και σοβαρά παχύσαρκους. Η παρουσία μελανίζουσας ακάνθωσης συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης του μεταβολικού συνδρόμου. Oι πρώιμες μεταβολικές διαταραχές της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας φαίνεται να επηρεάζουν την καρδιοαναπνευστική ικανότητα για άσκηση και συσχετίζονται με το βαθμό παχυσαρκίας.