Zalecenia Polskiego Towarzystwa Fizyki Medycznej nr GR/01/DO/2024. Testy kontroli jakości urządzeń stosowanych w mammografii cyfrowej – testy podstawowe
Authors:   Zakład Fizyki Medycznej, Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy, Oddział w Krakowie, ul. Garncarska 11, 31-115 Kraków, Kisielewicz Kamil , Biegała Michał ,   Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Medycznych Technik Obrazowania, ul. Narutowicza 60, 90-136 Łódź Wojewódzkie Wielospecjalistyczne Centrum Onkologii i Traumatologii im. M. Kopernika w Łodzi, Zakład Fizyki Medycznej, ul. Pabianicka 62, 93-513 Łódź, Fabiszewska Ewa ,   Zakład Fizyki Medycznej, Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie, ul. W.K. Roentgena 5, 02-781 Warszawa, Kijonka Marek ,   Zakład Fizyki Medycznej, Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy, Oddział w Gliwicach, ul. Wybrzeże Armii Krajowej 15, 44-102 Gliwice, Matuszewski Krzysztof ,   Zakład Fizyki Medycznej, Wielkopolskie Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie, ul. Garbary 15, 61-866 Poznań, Pasicz Katarzyna ,   Zakład Fizyki Medycznej, Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie, ul. W.K. Roentgena 5, 02-781 Warszawa, Skrzyński Witold ,   Zakład Fizyki Medycznej Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie, ul. W.K. Roentgena 5, 02-781 Warszawa, Szewczuk Marek ,   Katowickie Centrum Onkologii, ul. Raciborska 26, 40-074 Katowice, Wołowiec Paweł ,   Zakład Fizyki Medycznej, Świętokrzyskie Centrum Onkologii SPZOZ, ul. Stefana Artwińskiego 3, 25-734 Kielce, Wójcik Sławomir ,   Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej, ul. Władysława Reymonta 19, 30-059 Kraków, Zielińska-Dąbrowska Sylwia ,   Zakład Fizyki Medycznej, Świętokrzyskie Centrum Onkologii SPZOZ, ul. Stefana Artwińskiego 3, 25-734 Kielce; Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Instytut Fizyki, ul. Uniwersytecka 7, 25-406 Kielce
Published: February 2025

Zgodnie z obowiązującym w Polsce ustawodawstwem, w szczególności z Rozporządzeniem
Ministra Zdrowia z dnia 12 grudnia 2022 r. w sprawie testów eksploatacyjnych
urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych – Dz.U. z 2022 r. poz. 2759
(zwanym dalej rozporządzeniem), dokonywanie systematycznej kontroli urządzeń radiologicznych
i urządzeń pomocniczych stanowi nieodłączny element współczesnej,
prawidłowej i bezpiecznej diagnostyki obrazowej. Wskazane powyżej rozporządzenie,
w zakresie swojej regulacji, wdraża dyrektywę Rady 2013/59 Euroatom z 5 grudnia
2013 r., aktualizującą podstawowe normy bezpieczeństwa w celu ochrony przed
zagrożeniami wynikającymi z narażenia na działanie promieniowania jonizującego.
Celem wykonywania poszczególnych testów eksploatacyjnych wymienionych
w ww. rozporządzeniu jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania urządzeń
radiologicznych i urządzeń pomocniczych, co ma wpływ na ograniczenie dawek
otrzymywanych przez pacjentów poddawanych procedurom medycznym z zastosowaniem
promieniowania jonizującego, poprzez ograniczenie liczby obrazów powtórzonych
i odrzuconych z powodu nieodpowiedniej jakości i wartości diagnostycznej.
Kontroli podlegają parametry urządzenia radiologicznego i urządzeń pomocniczych,
w tym płyt obrazowych w systemach CR (Computed Radiography), monitorów stosowanych
do wyświetlania obrazów medycznych i drukarek stosowanych do tworzenia
kopii cyfrowych obrazów medycznych.
Niniejsze opracowanie dotyczy wykonywania testów podstawowych aparatów
mammograficznych, w których rejestratorem obrazu są detektory cyfrowe (systemy
DR – Digital Radiography), oraz aparatów mammograficznych, w których rejestratorem
obrazu są płyty obrazowe (systemy CR – Computed Radiography). Opisany sposób
wykonywania testów i kryteria oceny ich wyników są zgodne z załącznikami nr 1
i nr 2 do rozporządzenia. W kwestii monitorów stosowanych do prezentacji obrazów
medycznych (załącznik nr 2 do rozporządzenia) odsyła się czytelnika do opracowania
opublikowanego w języku polskim w ogólnodostępnym periodyku: Pol J Med. Phys
Eng 2013;19(1):1-14, będącym czasopismem Polskiego Towarzystwa Fizyki Medycznej
im. Cezarego Pawłowskiego, pod agendą którego powstały także niniejsze zalecenia.
Testy podstawowe w mammografii powinny być obligatoryjnie wykonywane według
załączników nr 1 i nr 2 do rozporządzenia najpóźniej od dnia 28 czerwca 2024 r.
W tym dniu ustał okres przejściowy dopuszczający wykonywanie testów według załącznika
nr 3 do rozporządzenia.