Investigation of Consumer Decision-Making Styles According to Personal Factors Affecting Purchasing Behavior
Authors: Nihan CİCİ KARABOĞA Emine , ÇAKIRKAYA Murat 
Published: October 2020

Günümüzde yaşanan yoğun rekabet ortamında farklılık yaratmanın ve kaynakları verimli şekilde kullanmanın önemi her geçen gün artmaktadır. Şirketlerin tüketicilerin karar verme stilleri üzerinden bir sınıflandırma yaparak tüketim tipolojileri
belirlemeleri, şirketlere önemli kazanımlar sağlar. Bu nedenle de tüketicilerin karar verme stilleri üzerinden bir sınıflandırma yapılması oldukça önemlidir. Bu sınıflandırmanın yapılmasında tüketicilerin satın alma davranışlarını
etkileyen kişisel faktörlerin gözetilmesi de son derece önemlidir. Bu sayede daha doğru ve etkin stratejiler geliştirilebilir. Bunu başarabilen şirketler hedef kitlelerini daha doğru bir şekilde belirleyebilirler ve pazarlama mesajlarını
daha doğru kanallardan ve daha etkin bir şekilde iletebilirler. Ayrıca belirlenen bu tipolojiler sayesinde gereksiz maliyetlerden kaçınabilirler ve karlılıklarının artmasına katkı sağlayabilirler. Satın alma davranışlarında kişisel
faktörlerin etkisi de göz önünde bulundurulmalıdır. Nitekim bir alıcının kararlarında; “alıcının yaşı ve yaşam döngüsü aşamaları”, “mesleği”, “ekonomik durumu”, “yaşam tarzı”, “kişiliği ve benlik kavramı” gibi kişisel özelliklerin
etkisi büyüktür. Bu nedenle satın alma davranışını etkileyen “kültürel faktörler”, “sosyal faktörler” ve “psikolojik faktörler” in yanı sıra “kişisel faktörler” üzerinde de gerekli çalışmalar yapılmalıdır. Araştırma, Kasım 2019
- Aralık 2019 tarihleri arasında Konya'da ikamet eden ve hazır giyim alışverişi yapan tüketiciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın temel amacı tüketici karar verme stillerinin boyutlarının belirlenmesi ve bu davranış
biçimlerinin satın alma davranışını etkileyen kişisel faktörlere göre farklılık gösterip göstermediğinin tespit edilmesidir. Bu bağlamda ilk olarak doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Daha sonra tüketici karar verme stili gruplarına
göre yaş, gelir düzeyi ve ekonomik yaşam tarzını belirlemek için fark testleri uygulanmıştır. Çalışma sonucunda (1) Yaş grupları bağlamında; memnuniyet odaklı bilinç, fiyat-değer bilinci, kararsızlık ve rekreasyonel alışveriş bilinci
açısından gruplar arasında anlamlı farklılıkların bulunduğu tespit edilmiştir. (2) Gelir düzeyi grupları bağlamında; kararsızlık ve rekreasyonel alışveriş bilinci açısından gruplar arasında anlamlı farklılıkların bulunduğu tespit
edilmiştir. (3) Kredi kartı sahipliği bağlamında; kararsızlık ve marka bilinci açısından gruplar arasında anlamlı farklılıkların bulunduğu tespit edilmiştir. (4) Hazır giyim alışveriş partneri bağlamında; kararsızlık, moda bilinci
ve rekreasyonel alışveriş bilinci açısından gruplar arasında anlamlı farklılıkların bulunduğu tespit edilmiştir. Yapılan işbu çalışmanın literatüre başlıca katkısına değinilecek olursa; Literatür incelendiğinde tüketici karar verme
stillerine ait boyutlar noktasındaki demografik farklılıklara ilişkin çalışmaların genellikle standart demografik özellikler gözetilerek yapıldığı görülmektedir. (Cinsiyet, Medeni Durum, Eğitim Düzeyi, Yaş, Meslek, Gelir Düzeyi
vb.) Buna karşın mevcut çalışmada tüketici karar verme stillerinin boyutlarına ait demografik farklılıklar, satın alma davranışını etkileyen faktörlerden biri olan kişisel faktörler bağlamında ele alınmıştır. (Yaş, Gelir Düzeyi,
Kredi Kartı Sahipliği ve Alışveriş Partneri) Bu itibarla hazır giyim sektöründe faaliyet gösteren yöneticiler, pazarlama profesyonelleri ve bu alanda araştırma yapan akademisyenler için katkı sağlayacağı düşünülmektedir.