Επίδραση της αντικαταθλιπτικής αγωγής στη λειτουργική κατάσταση, την ποιότητα ζωής και βιοχημικούς και ηχωκαρδιογραφικούς δείκτες σε ασθενείς με χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια και κατάθλιψη
Authors: Μιχαλακέας Χρήστος 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Η κατάθλιψη αποτελεί συχνή συννοσηρότητα σε ασθενείς που πάσχουν από χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια (ΧΚΑ). Έχουν προταθεί διάφοροι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που συνδέουν τα δύο σύνδρομα. Η επίδραση της αντικαταθλιπτικής αγωγής σε ασθενείς με ΧΚΑ και κατάθλιψη δεν έχει μελετηθεί επαρκώς.Σκοπός: Στην παρούσα μελέτη ερευνήθηκαν τα επίπεδα στο αίμα δεικτών φλεγμονής, δεικτών οξειδωτικού στρες και μορίων κυτταρικής προσκόλλησης σε ασθενείς με κατάθλιψη και ΧΚΑ, και αξιολογήθηκε η επίδραση της αντικαταθλιπτικής θεραπείας με Σερτραλίνη, έναν εκλεκτικό αναστολέα επαναπρόσληψης της σεροτονίνης, στον υπό μελέτη πληθυσμό.Υλικό – Μέθοδοι: Ασθενείς με ΧΚΑ και θετικά ευρήματα σε διαγνωστικό έλεγχο για παρουσία καταθλιπτικής συνδρομής [Beck Depression Inventory (BDI) score >10 και/ή Zung Self rating Depression Scale (Zung SDS) >40] υπεβλήθησαν σε ψυχιατρική συνέντευξη. Οι ασθενείς που πρωτοδιαγνώσθηκαν με κατάθλιψη έλαβαν φαρμακευτική αγωγή με Σερτραλίνη για τρεις μήνες (Ομάδα Α) και συγκρίθηκαν με ασθενείς που δεν συμμορφώθηκαν με την προτεινόμενη αγωγή (Ομάδα Β). Μετρήθηκαν δείκτες οξειδωτικού στρες, συμπεριλαμβανομένου της μηλονικής δυαλδεΰδης (MDA), των πρωτεϊνικών καρβονυλίων (PC) και της νιτροτυροσίνης (NT). Επιπλέον σε έναν αριθμό των υπό μελέτη ασθενών μετρήθηκαν τα επίπεδα των μορίων κυτταρικής προσκόλλησης διακυτταρικό μόριο προσκόλλησης 1 (ICAM-1) και αγγειακό μόριο προσκόλλησης 1 (VCAM-1).Αποτελέσματα: Πενήντα δύο από τους 254 ασθενείς με ΧΚΑ που υπεβλήθησαν σε διαγνωστικό έλεγχο διαγνώσθηκαν με παρουσία κατάθλιψης. Οι καταθλιπτικοί ασθενείς εμφάνιζαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα MDA σε σύγκριση με σταθμισμένους για την ηλικία και το φύλο μη-καταθλιπτικούς ασθενείς με ΧΚΑ (n=40) (3,2 ± 2,0 έναντι 2,8 ± 3,8 μmol/lt, p=0,02). Εικοσιοκτώ ασθενείς έλαβαν Σερτραλίνη (Ομάδα Α), ενώ 24 ασθενείς αρνήθηκαν να λάβουν αντικαταθλιπτική αγωγή επιπλέον της βέλτιστης αγωγής για την αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας (Ομάδα Β). Αν και τα αρχικά επίπεδα της MDA, των PC και της NT δεν διέφεραν ανάμεσα στις δύο ομάδες (p>0,05), μόνο οι ασθενείς της ομάδας Α εμφάνισαν σημαντική μείωση των επιπέδων της MDA (F=4,657, p=0,037), ενώ οι ασθενείς της ομάδας Β δεν εμφάνισαν μεταβολή μετά από τρεις μήνες. Όσον αφορά στα σκορ της κατάθλιψης, οι ασθενείς της ομάδας Α εμφάνισαν μείωση του BDI σκορ (23 ± 11 έναντι 19 ± 12, p=0,015), ενώ οι ασθενείς της ομάδας Β δεν εμφάνιζαν μεταβολή στο BDI στην επαναξιολόγηση (p>0,05). Οι ασθενείς της ομάδας Α επέδειξαν αύξηση της απόστασης βάδισης 6 λεπτών (291 ± 110 έναντι 361 ± 87 μέτρων, p=0,02), ενώ οι ασθενείς της ομάδας Β δεν εμφάνιζαν μεταβολή σε αυτή την παράμετρο (p>0,05). Επιπλέον, σε έναν υποπληθυσμό 25 καταθλιπτικών ασθενών αναλύθηκαν δείγματα ορού για μέτρηση των μορίων κυτταρικής προσκόλλησης ICAM-1 και VCAM-1 πριν και μετά τη θεραπεία με Σερτραλίνη (n= 13) ή με την καθιερωμένη θεραπεία καρδιακής ανεπάρκειας μόνο (n=12). Φάνηκε ότι η χορήγηση Σερτραλίνης για 3 μήνες σχετιζόταν με ελάττωση των επιπέδων ICAM-1 και VCAM-1 στον ορό σε σχέση με ασθενής που δεν έλαβαν αντικαταθλιπτική αγωγή (μεταβολή για το ICAM-1: -20% έναντι +23%, F=5,24, p=0,028, μεταβολή για το VCAM-1: -20% έναντι +17%, F=4,54, p=0,04).Συμπεράσματα: Τα αυξημένα επίπεδα οξειδωτικού στρες πιθανώς παίζουν σημαντικό ρόλο στην παθοφυσιολογία της κατάθλιψης σε ασθενείς με ΧΚΑ. Η αντικαταθλιπτική αγωγή με Σερτραλίνη βελτιώνει την καταθλιπτική συμπτωματολογία και ελαττώνει τα επίπεδα δεικτών υπεροξείδωσης λιπιδίων στο πλάσμα καταθλιπτικών ασθενών με ΧΚΑ. Επιπλέον, ασκεί ευνοϊκή επίδραση στη φλεγμονή και στην ενδοθηλιακή λειτουργία οδηγώντας σε ελάττωση της έκφρασης των επιπέδων μορίων κυτταρικής προσκόλλησης και βελτίωση της ικανότητας προς άσκηση των υπό θεραπεία ασθενών.