ArgQL
Authors: Ζωγραφιστού Δήμητρα 
Published: September 2021

Μπροστά στην ραγδαία εξέλιξη των κοινωνικών δικτύων που βιώνουμε την τελευταία δεκαετία και της αδιαμφισβήτητης επικράτησής τους ανάμεσα στα διαφορετικά μέσα επικοινωνίας, το πρόβλημα της ανάκτησης ωφέλιμης πληροφορίας από διαλογικά δεδομένα είναι τώρα πιο κρίσιμο από ποτέ. Μέχρι πρόσφατα, οι προκλήσεις που συνοδεύονταν με το συγκεκριμένο πρόβλημα αντιμετωπίζονταν ως ένα επιπλέον πεδίο εφαρμογής των υπολογιστικών μοντέλων που έχουν αναπτυχθεί σε τομείς όπως αυτόν του Σημασιολογικού Ιστού, της Ανάκτησης Πληροφορίας της Εξόρυξης Δεδομένων κλπ. Παρόλα αυτά, υπάρχουν κάποιες πληροφοριακές ανάγκες που σχετίζονται με το πρόβλημα της αναζήτησης πληροφορίας σε διαλόγους, οι οποίες είναι κοινές για όλους τους τύπους διαλόγων, ανεξαρτήτως του ευρύτερου πλαισίου τους ή του στόχου που μπορεί να έχουν, πχ. που αφορούν τη δομή των διαφορετικών απόψεων και των πιθανών συσχετίσεων μεταξύ τους, οι οποίες θα μπορούσαν να σταθούν σαν μία ανεξάρτητη περιοχή προς μελέτη. Η απομόνωση αυτών των αναγκών και η ένταξή τους στον προσδιορισμό μίας τυπικής γλώσσας, η οποία θα έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά γι’ αυτό το σκοπό, αποτελεί μία ερευνητική κατεύθυνση, η οποία έχει μέχρι τώρα μελετηθεί ελάχιστα. Παρακινούμενοι από αυτή την έλλειψη, σε αυτή την εργασία παρουσιάζουμε την ArgQL(Γλώσσα Επερωτήσεων Επιχειρηματολογίας), μία υψηλού επιπέδου, δηλωτική γλώσσα για την υποβολή ερωτημάτων σε διαλογικά δεδομένα. Η ArgQL προσφέρει μία απλή και σχετιζόμενη με διαλόγους ορολογία για την σύνταξη ερωτημάτων στο συγκεκριμένο τομέα, τα οποία, με τις υπάρχουσες γλώσσες επερωτήσεων, θα ήταν αρκετά δύσκολο να εκφραστούν. Η θεωρία που θεμελιώνει το μοντέλο δεδομένων υιοθετεί κάποια από τα επικρατέστερα σημασιολογικά μοντέλα, που έχουν οριστεί στην περιοχή της Υπολογιστικής Επιχειρηματολογίας. Συνεπώς, τα δεδομένα στα οποία απευθύνεται η γλώσσα αποτελούνται από γράφους διασυνδεδεμένων και δομημένων επιχειρημάτων και η ArgQL δίνει τη δυνατότητα της πλοήγησης σε τέτοιους γράφους. Παρουσιάζουμε λοιπόν τις τυπικές προδιαγραφές τις γλώσσας, οι οποίες περιλαμβάνουν τον ορισμό των βασικών της δομών, το συντακτικό της καθώς επίσης και το σημασιολογικό μοντέλο, βάσει του οποίου καθορίζεται η αποτίμηση των δομών αυτών με στοιχεία του μοντέλου δεδομένων. Ακολούθως, προτείνουμε μία μεθοδολογία για τη μετάφραση της ArgQL σε άλλες γλώσσες, και συγκεκριμένα, δείχνουμε την περίπτωση της RDF (Γλώσσα Περιγραφής Πηγών) και της συσχετιζόμενης με αυτήν γλώσσας επερωτήσεων, SPARQL. Προς αυτή την κατεύθυνση, ορίζουμε ένα RDF σχήμα το οποίο βασίζεται στο εννοιολογικό μοντέλο της οντολογίας AIF και παρουσιάζουμε την αντιστοίχιση μεταξύ αυτής της αναπαράστασης και του δικού μας μοντέλου δεδομένων. Στη συνέχεια, χτίζουμε τη διαδικασία της μετάφρασης των επερωτήσεων, ως ένα σύνολο κανόνων που ορίζουν την αντιστοιχία μεταξύ των διαφορετικών δομών της ArgQL και των αντίστοιχων μοτίβων γράφου στην SPARQL. Οι ιδιότητες της ορθότητας και πληρότητας της διαδικασίας, επαληθεύονται αποδεικνύοντας την ισοδυναμία μεταξύ των αποτελεσμάτων για καθεμία από τις δύο γλώσσες, αναφορικά και με την τυπική σημασιολογίας τους. Παρά την ορθότητα των κανόνων μετάφρασης, η ακριβής εφαρμογή τους οδηγεί σε μη βέλτιστες επερωτήσεις. Γι’ αυτό το λόγο, πάνω σε αυτή τη μεθοδολογία, προτείνουμε κάποιες βελτιστοποιήσεις, οι οποίες επιτυγχάνουν μικρότερα σε μήκος και κατ' επέκταση πιο αποδοτικά ερωτήματα. Αναδεικνύουμε ακόμα την πρακτική πλευρά της ArgQL υλοποιώντας τη γλώσσα και δίνοντας της τη δυνατότητα να εκτελείται σε πραγματικές συλλογές δεδομένων. Έτσι, ένα από τα αποτελέσματα αυτής της δουλειάς, είναι μία εφαρμογή του ιστού, στην οποία μπορεί οποιοσδήποτε να δοκιμάσει να τρέξει τα δικά του ερωτήματα. Τέλος, διεξάγουμε μία πειραματική μελέτη, προκειμένου να αξιολογήσουμε την απόδοση των επερωτήσεων κάτω από διαφορετικές παραμέτρους εκτέλεσης.