Εκτίμηση των βασικών επιπέδων και των λειτουργικών εφεδρειών της ανασταλτικής ορμόνης των πόρων του Müller σε άνδρες με πρόβλημα γονιμότητας
Authors: Τσαμέτης Χρήστος 
Published: January 2014

Οι σκοποί της παρούσας διατριβής ήταν: 1) η εκτίμηση των βασικών συγκεντρώσεων της ανασταλτικής ορμόνης των πόρων του Müller (AMH) στον ορό περιφερικού αίματος γόνιμων και υπογόνιμων ανδρών με διάφορα αίτια υπογονιμότητας και η διερεύνηση της συσχέτισής τους με κλινικές, ορμονικές και παραμέτρους του σπερμοδιαγράμματος και 2) η εκτίμηση των μεταβολών της συγκέντρωσης της ΑΜΗ στον ορό γόνιμων και υπογόνιμων ανδρών, μετά την εφάπαξ χορήγηση ανθρώπινης, ανασυνδυασμένης FSH (rhFSH). Μελετήθηκαν 144 υπογόνιμοι άνδρες και 44 αποδεδειγμένα ή δυνητικά γόνιμοι άνδρες από το γενικό πληθυσμό, ως ομάδα ελέγχου. Όλοι οι υπογόνιμοι άνδρες υποβλήθηκαν σε διαγνωστικό έλεγχο, που περιελάμβανε τη λήψη ιστορικού, κλινική εξέταση, διενέργεια τουλάχιστον δύο σπερμοδιαγραμμάτων, υπερηχογράφημa-doppler οσχέου και μέτρηση στο περιφερικό αίμα των συγκεντρώσεων της ΑΜΗ και των FSH, LH, προλακτίνης, ολικής τεστοστερόνης (Τ) και ανασταλτίνης-Β (Inh-B). Με βάση τα αποτελέσματα του ανωτέρω ελέγχου και στα πλαίσια τεκμηρίωσης της αιτιολογικής διάγνωσης της υπογονιμότητας, διενεργήθηκε, όπου χρειαζόταν, καλλιέργεια και βιοχημικός έλεγχος του σπέρματος, γενετικός έλεγχος (καρυότυπος) και βιοψία των όρχεων δια λεπτής βελόνης (FNA). Στους άνδρες της ομάδας ελέγχου έγινε λήψη ιστορικού, σπερμοδιάγραμμα και ορμονικός έλεγχος, ανάλογος αυτού των υπογόνιμων ανδρών. Σε 32 υπογόνιμους άνδρες και 7 άνδρες της ομάδας ελέγχου, διενεργήθηκε μέτρηση της ΑΜΗ πριν, 24 και 48 ώρες μετά την εφάπαξ ενδομυϊκή χορήγηση 300 IU rhFSH. Οι συχνότερες διαγνώσεις που τέθηκαν στους υπογόνιμους άνδρες ήταν η ιδιοπαθής μη αποφρακτική αζωοσπερμία (ΙΜΑΑ, 26,4%), η κιρσοκήλη (25%), η ιδιοπαθής δυσπερμία (ΙΔ, 16,7%), η κρυψορχία (10,4%) και ο υπεργοναδοτροπικός υπογοναδισμός (ΥΠΥ, 6,9%). Η βασική συγκέντρωση της ΑΜΗ ήταν σημαντικά χαμηλότερη (περίπου κατά 50%) στους υπογόνιμους άνδρες συγκριτικά με τους άνδρες της ομάδας ελέγχου, αλλά υπήρχε σημαντική αλληλοεπικάλυψη των τιμών της ορμόνης μεταξύ των δύο ομάδων. Η συγκέντρωση της ΑΜΗ δεν διέφερε μεταξύ ανδρών με διαφορετικά αίτια υπογονιμότητας, με εξαίρεση τους άνδρες με ΥΠΥ, όπου βρέθηκαν οι χαμηλότερες τιμές. Στο σύνολο των ανδρών της μελέτης, η συγκέντρωση της ΑΜΗ είχε θετική συσχέτιση με το συνολικό όγκο των όρχεων, την Τ, την Inh-B και τις παραμέτρους του σπερμοδιαγράμματος, ιδιαίτερα με τη συγκέντρωση των σπερματοζωαρίων. Διαπιστώθηκε η ύπαρξη ισχυρής αρνητικής συσχέτισης μεταξύ της ΑΜΗ και της βαρύτητας της διαταραχής του σπέρματος. Επιπρόσθετα, βρέθηκε ότι η ΑΜΗ είχε αρνητική συσχέτιση με την ηλικία, την FSH και την LH. H χορήγηση rhFSH δεν μετέβαλε σημαντικά τη συγκέντρωση της ΑΜΗ στους άνδρες της ομάδας ελέγχου αλλά ούτε στους υπογόνιμους, ανεξάρτητα του αιτίου της υπογονιμότητας, της σπερματολογικής διάγνωσης, της βασικής συγκέντρωσης FSΗ και της ανεύρεσης ή μη σπερματοζωαρίων στην FNA όρχεων. Επομένως, η δοκιμασία διέγερσης με rhFSH, με το τρόπο που έγινε στη παρούσα μελέτη, δεν προσφέρει επιπρόσθετες κλινικές πληροφορίες στη διερεύνηση της ανδρικής υπογονιμότητας συγκριτικά με τη μέτρηση της βασικής συγκέντρωσης της ΑΜΗ, και δεν συστήνεται η εφαρμογή της στη κλινική πράξη.