bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Spatial Differentiation of Educational Outcomes at Junior High and High School in the Region of Małopolska in a Historical Perspective
Authors: Dorocki Sławomir
Published: January 2020

The term “institution” refers to the collection of certain practices and principles that are part of everyday social life. This set of accepted norms and rules of behaviour in communities of different territorial units is usually associated with their history and institutions operating on their territory. Today it is believed that the relational and social capital primarily determine the potential economic development of a territorial unit. In the knowledge economy, particular attention is focused on qualified staff. Therefore, a robust and efficient educational system remains an essential element of economic development. Respect for science and knowledge in a given society, not only by its usefulness, is one of the conditions of its evolution. The region of Małopolska was deprived of universal primary education until the times of the Galician autonomy. The school allowed not only professional career but also ensured social advancement. Małopolska shows significant spatial variations at the level of education. Kraków has remained the strongest centre of education for centuries, with an extensive participation of Tarnów and Nowy Sącz. In spatial terms, better education was recorded in the north-west of the region and around Kraków. However, in recent years a noticeable growth of education in the peripheries has been observed. Examples include high schools located around Kraków, which is associated with sub-urbanisation and an increase in the quality of education in closed centres (e.g. Piekary), or local centres of education (e.g. Rabka-Zdrój). The largest increase in knowledge according to the Education Value Added occurs in schools located peripherally.
Enterprise Development Programming in Partnership with Local Government, Science and Business. The Example of Rybnik
Authors: Kiljańczyk Wojciech
Published: January 2020

The article concerns the mechanisms of entrepreneurship development in partnership with local government, science and business. The author presents evidence that the sector partnership is crucial for the success of projects developing entrepreneurship in the local and regional perspective. Local government has the resources and capabilities to act as initiators of projects and programs supporting the economic development of the city or voivodeship. At the same time, representatives of local government units must use appropriate operational and management methods in the implementation of the policy of strengthening entrepreneurship. Inter-sectoral collaboration requires the application of organisational solutions allowing for the involvement of units in different fields and basing on various legislation. The author also indicates that the source of the competitive advantage of cities and regions may be the specialisation, as well as the commercialisation of knowledge and technology. In this case, the inter-sectoral partnership is crucial as it conditions the success of economic development programs in its social, economic and political sense. At the same time, the article describes the methods of building the inter-sectoral cooperation. As a basis for the appropriate use of the different potential of the cooperating participants, the authors indicated projects and programs embracing groups of projects. All this is worth being recognised within the framework of strategic documents, such as development plans, strategies, and other records used by local government agencies. The article uses the outcome of the participatory workshops during the preparation of the Rybnik Enterprise Development Program. The aim of the study is the verification of the assumption that the sectoral partnership is crucial to the processes of local and regional entrepreneurship development.
Przedsiębiorcze podejście w kształtowaniu dobrej jakości przestrzeni publicznej
Authors: Wantuch-Matla Dorota
Published: January 2020

Jeden z najistotniejszych i integralnych elementów składowych wielowarstwowego tworu, jakim jest miasto, to jego przestrzeń publiczna. Umiejętnie kształtowana i utrzymywana przestrzeń miejska w swojej wielowymiarowości społecznej, kulturowej, funkcjonalnej i fizycznej może stanowić rodzaj produktu w marketingu miasta. Przedmiotem niniejszego artykułu jest omówienie wybranych przykładów odzwierciedlających ekonomiczne aspekty kształtowania miejskich przestrzeni publicznych, dotyczących wybranych metod finansowania ich budowy, zarządzania nimi, a także przedsiębiorczego podejścia do tego zagadnienia zarówno w sferze sektora publicznego, prywatnego, jak i oddolnych, społecznych przedsięwzięć. Jako rodzaj inspiracji w artykule przedstawiono przykłady strategicznych rozwiązań i narzędzi polityki przestrzennej, funkcjonujące od kilkudziesięciu lat w Nowym Jorku, mające na celu wspieranie inwestycji na rzecz rozwoju miejskiej przestrzeni publicznej z korzyścią dla tzw. dobra wspólnego, ale także przynoszące miastu wymierne korzyści finansowe. W ujęciu polskim jako przykłady przedsiębiorczej postawy władz miejskich przytoczono m.in. Inicjatywy o charakterze publiczno-prywatnym, a także wybrane flagowe realizacje projektów przekształceń i rewitalizacji przestrzeni miejskich, dokonane dzięki funduszom unijnym, które w znaczący sposób wpłynęły na zmianę wizerunku i jakość życia w omawianych obszarach miejskich. Poruszono ponadto wątek miastotwórczych, przedsiębiorczych inicjatyw oddolnych, służących jakościowym przemianom przestrzeni publicznej. Odnosząc się do polityki przestrzennej polskich władz samorządowych, wskazano na potrzebę łączenia podejścia przedsiębiorczego z głęboką świadomością złożoności funkcjonowania współczesnych miast oraz respektowaniem regulacji prawnych z zakresu planowania przestrzennego.
Przedsiębiorczość władz samorządowych w zakresie energetyki odnawialnej
Authors: Niedziółka Monika
Published: January 2020

Intensywny rozwój gospodarczy, ograniczona ilość surowców naturalnych, a także duże zanieczyszczenie środowiska powodują, że w ostatnich latach wzrasta znaczenie produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Inicjatywy dotyczące wykorzystania odnawialnych źródeł energii są podejmowane na różnych szczeblach zarządzania państwem. Kreatywność i przedsiębiorczość w tym zakresie są także zróżnicowane. Część zadań dotyczących pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych jest odgórnie narzucona i realizowana przez państwo, ale większość zależy jednak od lokalnych inicjatyw. Celem niniejszego artykułu jest ocena możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii na poziomie jednostki samorządowej jaką jest gmina. W artykule poruszone zostaną następujące zagadnienia: znaczenie energii ze źródeł odnawialnych w ogólnym systemie energetycznym, uwarunkowania prawne, rola władz samorządowych, szczególnie lokalnych, w wytwarzaniu energii ze źródeł odnawialnych. W tekście zostanie także scharakteryzowana gmina, która jest pozytywnym przykładem przedsiębiorczości i kreatywności w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii.
Projekt rewitalizacji dzielnicy Bagnoli jako czynnik wzrostu gospodarczego Neapolu
Authors: Noviello Monika
Published: January 2020

W artykule omówiono projekt rewitalizacji poprzemysłowej dzielnicy Neapolu – Bagnoli, która leży w strategicznej lokalizacji na wybrzeżu Zatoki Pozzuoli. Autorka nawiązuje do historii przemysłu na tym obszarze – od jego prężnego rozwoju w okresie powojennym, przez kryzys lat 70., po całkowite zamknięcie fabryk w 1991 r. Od czasu zamknięcia fabryk obszar ten pozostawał nieużytkowany ze względu na konieczność ponoszenia ogromnych nakładów finansowych na rekultywację gleby. Pomimo wielu propozycji zagospodarowania, dopiero po 16 latach podpisano stosowne porozumienia i zaakceptowano projekt rewitalizacji i zagospodarowania dzielnicy Bagnoli. Projekt ten obejmuje m.in budowę plaży, obiektów infrastruktury turystycznej i sportowej, obiektów mieszkalnych i uniwersyteckich, portu pozwalającego na szybkie połączenia z wyspą Nisida oraz stacji kolejowych ułatwiających komunikację. Celem artykułu jest przedstawienie możliwości rozwoju regionu Kampania, a w szczególności jego stolicy Neapolu, właśnie dzięki realizacji projektu „Bagnoli Futura”. Jest to jedno z największych przedsięwzięć, jakie w najbliższych latach zostanie zrealizowane na południu Włoch, co stworzy ogromne możliwości dla rozwoju gospodarczego nie tylko samego Neapolu, ale też dla całego regionu Kampania. Jego zakończenie przewidziano na rok 2024.
Gospodarcze szanse Polski w kontekście Nowego Jedwabnego Szlaku
Authors: Brzozowski Tomasz Tadeusz
Published: January 2020

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na bezprecedensową inwestycję przywracającą globalne znaczenie dawnego Jedwabnego Szlaku oraz wskazanie ekonomicznych możliwości, przed którymi stoi polska gospodarka w związku z tym przedsięwzięciem. Problematyka dotyczy szans Polski wynikających z otrzymania formalnego zaproszenia do współtworzenia koncepcji Nowego Jedwabnego Szlaku. Decyzje dotyczące powstania nowej architektury, m.in. lądowych i  lotniczych połączeń Azji z  Europą, oraz rozbudowy dróg, terminali, sieci kolejowych i  sieci energetycznych składają się na ogromny projekt globalny. Polska, dzięki dużemu potencjałowi i  swej lokalizacji, staje przed szansą na szybszy rozwój infrastruktury wewnętrznej, będącej docelowo kluczową częścią międzynarodowego szlaku transportowego. Inwestycje te z  czasem mogą przynieść wymierne korzyści w  skali nie tylko lokalnej, ale nade wszystko globalnej. Autor tekstu podejmuje refleksje nad stanem faktycznym planistycznego i logistycznego przygotowania naszego kraju do wymienionych wyzwań. Metodą badawczą jest analiza dostępnych danych oraz wynikających z nich parametrów, pozwalających na postawienie hipotez o  charakterze prewidystycznym. Treść artykułu dotyczy także możliwości oraz optymalizacji planowanych działań modernizacyjnych w  zakresie przekształcania bądź tworzenia infrastruktury kolejowej i lotniczej. Z uwagi na rozmach oraz duży stopień nieokreśloności zamysłu rewitalizacji Jedwabnego Szlaku rodzi się sporo pytań, które zostały w niniejszym tekście postawione. W obecnym stanie planowania wnioski końcowe są trudne do jednoznacznego sformułowania. Autor ma świadomość, że na odpowiedzi na większość postawionych pytań przyjdzie długo poczekać.
Proces zarządzania zasobami wiedzy w działalności logistycznej przedsiębiorstw MŚP
Authors: Janczewska Danuta
Published: January 2020

Proces zarządzania zasobami wiedzy w aspekcie działalności logistycznej przedsiębiorstw z  sektora MŚP jest prezentowany stosunkowo rzadko w  literaturze przedmiotu. Opisy zarządzania wiedzą w procesach logistycznych w przedsiębiorstwach opierają się w głównej mierze na modelach odnoszących się do dużych przedsiębiorstw. Modele zarządzania dużymi przedsiębiorstwami z kolei opierają się na rozbudowanej strukturze organizacyjnej oraz zdefiniowanych wzajemnie powiązanych procesach. Zasoby wiedzy w dużych przedsiębiorstwach składają się z wiedzy ukrytej oraz jawnej, przy czym występuje zjawisko konwersji jednej kategorii wiedzy w drugą. W literaturze przedmiotu brak jest analiz dotyczących istotnych różnic w  zarządzaniu zasobami wiedzy w  działalności logistycznej pomiędzy dużymi firmami a małymi i średnimi przedsiębiorstwami. Celem niniejszego artykułu jest prezentacja badań własnych dotyczących procesu zarządzania wiedzą w działalności logistycznej w sektorze MŚP. W pracy sformułowano problemy badawcze, które zostały przeanalizowane na podstawie badań prowadzonych w latach 2015–2016 wśród 50 małych i średnich przedsiębiorstw z województwa kujawsko-pomorskiego, łódzkiego oraz mazowieckiego. W  artykule przedstawiono wyniki badania typu case study. Na podstawie wyników badań sformułowano założenia do modelu zarządzania wiedzą w działalności logistycznej w badanych przedsiębiorstwach.
Rozwój centrów handlowych w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem galerii społecznościowych
Authors: Szymańska Anna Irena , Płaziak Monika
Published: January 2020

Centra handlowe stanowią obecnie istotny element przestrzeni miejskiej i jednocześnie poważną konkurencję dla pozostałych form handlu detalicznego. Cechują je: szeroka i zróżnicowana oferta produktowo-usługowa, akcje promocyjne i degustacyjne, występowanie wielu różnych placówek w obrębie jednego kompleksu handlowego, a także duże własne parkingi i stacje benzynowe. W niniejszym opracowaniu skoncentrowano się głównie na analizie rozwoju centrów handlowych działających w Polsce. Za centrum handlowe uznano „nieruchomość handlową, która została zaplanowana, zbudowana oraz jest zarządzana jako jeden podmiot handlowy, składający się ze sklepów oraz części wspólnych, o  minimalnej powierzchni najmu 5 tys. m2 (GLA) i  składa się z  minimum 10 sklepów” (Mikołajczyk, 2009: 138–139). Celem niniejszego artykułu jest charakterystyka rozwoju centrów handlowych w Polsce z uwzględnieniem najczęściej stosowanych kryteriów typologii, zróżnicowania tempa rozwoju centrów w poszczególnych województwach i aglomeracjach, a także analiza przemian zachodzących w sferze funkcjonalnej centrów handlowych. Ponadto w artykule zwrócono uwagę na rozwój nowego produktu na rynku nieruchomości, jakim są galerie społecznościowe. Podjęto również próbę rozpoznania przyczyn rozwoju tego typu galerii. Określono cechy, którymi powinna się taka galeria charakteryzować jako miejsce relaksu i miłego spędzania czasu z rodziną i znajomymi. Wnioskowanie oparte zostało na analizie literatury przedmiotu, wynikach badań własnych oraz badań przeprowadzonych przez firmę Neurohm.
Usługi motoryzacyjne w perspektywie elektromobilności i Internetu rzeczy
Authors: Janczewski Jerzy
Published: January 2020

Konieczność dbania o naturalne środowisko i coraz bardziej restrykcyjne normy emisji spalin powodują, że nieuniknione jest zastępowanie napędów spalinowych napędami elektrycznymi. Samochód nadal będzie stanowił główny środek zarówno transportu indywidualnego, jak i  zbiorowego. Brakuje przesłanek wskazujących na to, że w najbliższej przyszłości może być wyeliminowany z użycia i zastąpiony przez inne środki, a jego eksploatacja, tak jak w wypadku każdej innej maszyny, będzie wymagała udziału zaplecza usługowego. Celem niniejszego artykułu jest wskazanie na zmiany w usługach motoryzacyjnych, szczególnie w sektorze serwisowania i napraw samochodów, wynikające ze zbliżającej się elektromobilności, autonomizacji pojazdów i Internetu rzeczy. Aby zrealizować ten cel, scharakteryzowano koncepcję i założenia elektromobilności w Polsce oraz determinanty rozwoju tradycyjnych i elektrycznych pojazdów samochodowych, omówiono też zagadnienie Internetu rzeczy i autonomizacji pojazdów oraz przedstawiono przykładowe rozwiązania dla motoryzacji w przyszłości. W  podsumowaniu zwrócono uwagę na czynniki stanowiące rezultat tych zmian, mające zasadniczy wpływ na sektor serwisowania, takie jak: pozyskiwanie nowej wiedzy i umiejętność korzystania z rosnącej liczby informacji, uzupełnianie i stałe aktualizowanie nowoczesnego sprzęt serwisowego, zmiany w procesach obsługi i naprawy pojazdów, diagnozowanie samochodów i aktualizowanie ich oprogramowania na odległość.
Wybrane modele rachunku kosztów jakości i ich zastosowanie
Authors: Sadkowski Wojciech
Published: January 2020

Głównym celem artykułu jest przedstawienie najważniejszych modeli rachunku kosztów jakości dla przedsiębiorstw oraz ich funkcji. Ponadto autor podejmuje próbę oceny zaprezentowanych modeli pod kątem możliwości ich zastosowania w różnych typach organizacji. W pierwszej części rozważania skupiają się na strukturalnych modelach kosztów jakości. Drugi punkt dotyczy charakterystyki modeli opartych na działaniach. W trzeciej części zawarte są dotychczasowe zastosowania modeli rachunku kosztów jakości. Obiekt badań stanowi rachunek kosztów jakości, który w praktyce gospodarczej wykorzystywany jest jako narzędzie stosowane do pomiaru i optymalizacji kosztów jakości. W pracy przeprowadzono analizę piśmiennictwa naukowego z zakresu rachunkowości, zarządzania jakością oraz zastosowano metody indukcji i dedukcji. Globalizacja oraz rozwój naukowo-techniczny spowodowały, że w  centrum uwagi przedsiębiorców znalazł się klient i  jego potrzeby. Aby sprostać wymaganiom i  potrzebom konsumentów, poprzez oferowanie produktów/usług najwyższej jakości, przedsiębiorstwa coraz większą uwagę skupiają na stosowaniu rachunku kosztów jakości. Tradycyjne modele rachunku kosztów jakości straciły na znaczeniu, rośnie natomiast zainteresowanie modelami opartymi na działaniach oraz postrzegającymi produkt/usługę z perspektywy konsumenta, zwiększa się także rola takich modeli.
Udział biur informacji gospodarczej w systemie wymiany informacji o zobowiązaniach finansowych dłużników
Authors: Nowak Paweł
Published: January 2020

Warunkiem rozwoju rynku finansowego jest istnienie efektywnego systemu wymiany informacji o zobowiązanych finansowych jego uczestników. System ten tworzą biura informacji gospodarczej i biura informacji kredytowej. Bez baz danych o zobowiązaniach finansowych banki i inni wierzyciele nie są w stanie przeprowadzić oceny zdolności płatniczej klientów. Istnienie efektywnego systemu rejestrów finansowych obniża cenę kredytu, podnosi trafność decyzji finansowych i ogranicza zjawisko nadmiernego zadłużenia gospodarstw domowych. Ocena systemu wymiany informacji opiera się na ilości i jakości zapisów oraz dostępności użytkowników do informacji. Celem niniejszego artykułu jest analiza działalności biur informacji gospodarczej w ramach systemu wymiany informacji o  zobowiązaniach finansowych dłużników. Artykuł koncentruje się na ocenie aktualnej działalności biur z punktu widzenia zapewniania ochrony interesów wierzycieli i dłużników. Ocena poziomu bezpieczeństwa została przeprowadzona w kontekście zmian wprowadzonych Ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności (Dz.U. z 2017 r., poz. 933). Wnioski zawarte w artykule określają wpływ nowych regulacji na poziom bezpieczeństwa obrotu gospodarczego oraz wynikające z tych zmian konsekwencje dla podmiotów gospodarczych. W zakończeniu znalazły się rekomendacje dotyczące dalszych rozwiązań podnoszących poziom zaufania i bezpieczeństwa w stosunkach gospodarczych.
Rola przedsiębiorczości w kontekście zrównoważonego rozwoju
Authors: Urbaniec Maria
Published: January 2020

Coraz większe znaczenie kwestii środowiskowych i zrównoważonego rozwoju przyczynia się do kształtowania nowych trendów na szczeblu przedsiębiorstw. Zrównoważony rozwój jest postrzegany jako źródło nowych możliwości przedsiębiorczych, które służą rozwiązywaniu problemów społecznych i ekologicznych. Celem artykułu jest analiza roli przedsiębiorczości w kontekście zrównoważonego rozwoju oraz synteza głównych kierunków badawczych w zakresie zrównoważonej przedsiębiorczości. Proekologiczna i prospołeczna działalność może pomóc firmom dokonać skutecznego przejścia w kierunku zrównoważonego rozwoju. Szczególnie w ostatnim czasie zauważa się coraz większe zainteresowanie przedsiębiorstw, aby rozwijać firmy zgodnie z zasadami proekologicznymi, uwzględniającymi zarówno korzyści ekonomiczne, jak i społeczne. Rozwój przedsiębiorstw z uwzględnieniem tych aspektów jest ważny z uwagi na ich wpływ na środowisko i społeczeństwo, gdyż przyczyniają się one do kreowania i wdrażania nowych, bardziej zrównoważonych modeli produkcji i konsumpcji, a także do uwzględniania interesów społecznych i aspektów środowiskowych. Koncepcja badawcza została przeprowadzona na podstawie metody analizy i krytyki piśmiennictwa oraz analizy danych zastanych.
Dziedzictwo kulturowe Podkarpacia jako istotny element rozwoju przedsiębiorczości w regionie
Authors: Płazińska Kamila , Wójtowicz Bożena Elżbieta
Published: January 2020

Województwo podkarpackie ze względu na swoje peryferyjne położenie na styku kultur, religii i tradycji, ma bardzo duży potencjał w zakresie dziedzictwa kulturowego. Bez wątpienia ważne dla rozwoju całego regionu są zyski generowane przez turystykę, dzięki którym m.in. istnieje możliwość renowacji zabytków znajdujących się na terenie województwa oraz wspierania lokalnych działań i  przedsiębiorczości. Istotnymi produktami turystycznymi opierającymi się na dziedzictwie kulturowym są, oprócz zabytków materialnych, tzw. niematerialne elementy, które przez przedsiębiorcze zachowania ludzi stwarzają szansę na szybszy rozwój regionu. Dobrym przykładem promocji dziedzictwa regionu w zakresie zabytków, folkloru i tradycyjnych wyrobów są liczne przedsięwzięcia prowadzone przez władze województwa podkarpackiego. Dodatkowo należy podkreślić, iż wszystkie działania, które są podejmowane na rzecz rozwoju lokalnych społeczeństw przy wykorzystaniu zasobów dziedzictwa kulturowego, mają istotny wpływ na rozwój tzw. kapitału ludzkiego, który jest podstawą do rozwoju przedsiębiorczości. Głównym celem niniejszego opracowania jest ukazanie powiązań pomiędzy dziedzictwem kulturowym na Podkarpaciu a jego wpływem na przedsiębiorczość, a także odniesienie się do konkretnych przykładów dziedzictwa kulturowego, które przyczyniły się do rozwoju przedsiębiorczości. Do najważniejszych metod zastosowanych podczas realizowania tego zadania należy zaliczyć wnikliwą analizę literatury, przegląd danych statystycznych publikowanych przez GUS oraz liczne, bezpośrednie obserwacje przeprowadzone w terenie i wywiady nieustrukturyzowane.
Znaczenie turystyki w rozwoju Krynicy-Zdroju
Authors: Brzosko-Sermak Agnieszka , Dorocki Sławomir
Published: January 2020

Krynica-Zdrój od lat opiera swój rozwój na turystyce. W powyższym podejściu ważne są przedsiębiorcza i aktywna postawa lokalnych władz, konkretny plan działań zapisany w dokumentach strategicznych oraz stała analiza zmieniającego się profilu turysty. Celem niniejszej pracy było ukazanie obecnego znaczenia turystyki w rozwoju Krynicy-Zdroju oraz zbadanie preferencji, zadowolenia i opinii turystów, którzy na przestrzeni ostatnich lat odwiedzają to uzdrowisko. Wykorzystane metody badawcze to badania ankietowe przeprowadzone wśród turystów w roku 2013 i 2017 oraz analiza dokumentów strategicznych. Uzyskane wyniki wskazują, że turystyka odgrywa decydującą rolę w rozwoju gospodarczym, przestrzennym i funkcjonalnym Krynicy-Zdroju. Bogata i zróżnicowana oferta kurortu, w tym kreowana przez lokalne władze, stanowi jego silną przewagę konkurencyjną. Zmienia się jednak profil turysty i charakter wizyt, pomimo że walory zdrojowe i krajobrazowe na przestrzeni lat pozostają głównym impulsem przyjazdów.
Motywy podejmowania studiów na kierunku turystyka i rekreacja
Authors: Tomik Rajmund , Ardeńska Agnieszka , Ardeńska Magdalena
Published: January 2020

Motyw to pojedyncza składowa wielowymiarowego zjawiska motywacji. Motywacja jest stanem wewnętrznej gotowości do działania. Jako siła napędowa każdego działania człowieka jest również warunkiem skutecznej edukacji. Analiza motywacji do studiów, będąca tematem niniejszej pracy, opiera się na teorii samodeterminacji. Celem badań były identyfikacja, analiza i diagnoza motywacji studentów kierunku turystyka i rekreacja do podjęcia studiów w AWF Katowice. Badaniami objęto 450 studentów. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego techniką ankietową. Udział w badaniach był dobrowolny i anonimowy. Narzędziem badawczym był kwestionariusz ankiety Dlaczego studiujesz? przygotowany według the Academic Motivation Scale. Najwyższą średnią odpowiedzi odnotowano w przypadku twierdzenia Po to, żeby później lepiej zarabiać, mieć szansę na wyższe zarobki, a najniższą w przypadku twierdzenia Nie mogę zrozumieć, dlaczego poszedłem/poszłam na studia i, szczerze, nie dbam o to. U badanych dominująca okazała się motywacja zewnętrzna regulowana – pierwszy poziom motywacji zewnętrznej. Studenci turystyki i rekreacji najmniej identyfikowali się z twierdzeniami z grupy amotywacji. Istotne statystycznie różnice motywacji mężczyzn i kobiet odnotowano w przypadku amotywacji (wyższa u mężczyzn), motywacji zewnętrznej regulowanej oraz motywacji zewnętrznej zidentyfikowanej (wyższe średnie u kobiet).
Edukacja w zakresie przedsiębiorczości w wychowaniu przedszkolnym, szkole podstawowej i szkołach średnich w świetle nowej podstawy programowej
Authors: Rachwał Tomasz , Kilar Wioletta , Kawecki Zygmunt , Wróbel Piotr
Published: January 2020

W obliczu coraz bardziej dynamicznych przemian społeczno-gospodarczych na świecie współcześnie wzrasta świadomość potrzeby kształcenia ekonomicznego od najmłodszych lat. Szczególną wagę ma wyposażanie młodzieży w wiedzę, która pozwala zrozumieć zjawiska społeczno- -ekonomiczne, oraz w umiejętności praktyczne, a także kształtowanie postaw, dzięki którym możliwe jest wejście młodzieży w okres aktywności zawodowej i brania odpowiedzialności za swoje decyzje ekonomiczne. Dyskusja na temat roli edukacji szkolnej w tym względzie oraz treści kształcenia w zakresie przedsiębiorczości ma miejsce w Polsce od 2002 r., kiedy to wprowadzono do kształcenia ogólnego w szkołach ponadgimnazjalnych nowy przedmiot – podstawy przedsiębiorczości. Obecnie, ze względu na kolejną reformę edukacji, następują zmiany w kształceniu w zakresie podstaw przedsiębiorczości, które odbywać się będzie głównie na etapie szkoły średniej. Cele i treści kształcenia z zakresu przedsiębiorczości zostały także włączone w pewnym stopniu do edukacji w szkole podstawowej i wychowania przedszkolnego. Celem niniejszego artykułu jest zatem przedstawienie założeń nowej podstawy programowej z podstaw przedsiębiorczości dla szkół ponadpodstawowych, która zgodnie z harmonogramem wdrażania reformy będzie obowiązywać od roku szkolnego 2019/2020, oraz wskazanie możliwości kształtowania postaw przedsiębiorczych na niższych etapach edukacji. Przedstawiono także ważniejsze wnioski z przeprowadzonych konsultacji społecznych w tym zakresie. Analiza zapisów nowej podstawy programowej wskazuje, że jej wdrożenie powinno, zdaniem autorów, lepiej niż dotychczas sprzyjać edukacji ekonomicznej dzieci i młodzieży oraz kształtowaniu ich postaw przedsiębiorczych. Aby tak się stało, musi być spełnionych jednak szereg warunków, dlatego w końcowej części autorzy zawarli rekomendacje dla interesariuszy procesu kształcenia – instytucji kształcących i doskonalących nauczycieli, organów prowadzących, szkół i ich dyrektorów oraz nauczycieli.
Sytuacja młodzieży NEET w Polsce i propozycje podniesienia jej kompetencji przedsiębiorczych w świetle rezultatów projektu RLG
Authors: Świętek Agnieszka , Rachwał Tomasz , Kurek Sławomir , Kilar Wioletta , Osuch Wiktor
Published: January 2020

Przedmiotem artykułu jest sytuacja młodzieży NEET (niepracującej i nieuczestniczącej w formalnej edukacji, ang. not in employment, education or training) w Polsce na tle Europy. W artykule autorzy przedstawiają zróżnicowanie udziału młodzieży NEET w krajach europejskich, zwracając szczególną uwagę na młodzież bezrobotną oraz przedwcześnie porzucającą edukację. Diagnozują sytuację młodzieży NEET w Polsce za pomocą ekspercko-statystycznego modelu monitorowania sytuacji na rynku pracy oraz wskaźnika syntetycznego sytuacji młodzieży na rynku pracy i na tej podstawie wskazują możliwości poprawy sytuacji młodzieży NEET. Szczególne możliwości w tym zakresie przypisują rozwojowi kompetencji przedsiębiorczych tej młodzieży, wskazując jako celowe wykorzystanie programów edukacyjnych współfinansowanych ze środków unijnych, mających na celu kształtowanie postaw przedsiębiorczych, w szczególności osiągnięć projektu RLG (ang. „Reaching the Lost Generation”). Program ten może być wykorzystany m.in. w ramach lekcji podstaw przedsiębiorczości, zarówno jako element programu kształcenia opartego na aktualnie obowiązującej podstawie programowej dla szkół ponadgimnazjalnych, jak i w przyszłości w programach opartych na nowej podstawie programowej dla szkół średnich.
Poziom przedsiębiorczości w krajach europejskich w świetle wskaźników TEA i EEA a występujące w wybranych z nich modele kształcenia przedsiębiorczości
Authors: Świętek Agnieszka
Published: January 2020

Przedsiębiorczość jest istotnym czynnikiem decydującym o rozwoju społecznym i gospodarczym układów przestrzennych w różnych skalach (Płaziak, Rachwał, 2015). Współczesne pojęcie przedsiębiorczości nie doczekało się jednak zbyt wielu wskaźników, którymi można by dokonywać jego pomiaru w większych skalach przestrzennych, z uwzględnieniem jego szerokiego zakresu pojęciowego, co służyłoby otwarciu nowych pól badawczych. W niniejszym artykule, którego przedmiotem jest poziom przedsiębiorczości w krajach europejskich i wybrane modele edukacji w jej zakresie w krajach o najbardziej przedsiębiorczej ludności, autorka rozpoczęła pracę od analizy istniejących wskaźników wykorzystywanych przez badaczy do pomiaru przedsiębiorczości ludności. Wybrała wskaźniki przedsiębiorczości uwzględniające jej różnorodne przejawy i dokonała analizy przestrzennego zróżnicowania ich poziomu w Europie (wskaźniki GEM: Globalnego Monitora Przedsiębiorczości – TEA i EEA). Na tej podstawie wskazała kraje europejskie o najbardziej przedsiębiorczej ludności. Zakładając kluczową rolę edukacji w zakresie przedsiębiorczości w kształtowaniu postawy przedsiębiorczej ludności, dokonała następnie analizy systemów edukacji w zakresie przedsiębiorczości w krajach najbardziej przedsiębiorczych (wg wcześniejszych wyników analizy wskaźnika TEA i EEA). Analiza wykazała, że kraje o najwyższym poziomie przedsiębiorczości ludności (Estonia, Łotwa, Szwecja) cechują odmienne, wysoko rozwinięte systemy kształcenia w zakresie przedsiębiorczości, których najistotniejsze rozwiązania przedstawiono w artykule. Autorka zamyka pracę wskazaniem tych rozwiązań spośród nich, które można wykorzystać w Polsce w celu podniesienia jakości kształcenia przedsiębiorczości.
Wybrane modele dyfuzji innowacji edukacyjnych w regionach a występujące w wybranych z nich modele kształcenia przedsiębiorczości
Authors: Wacięga Sebastian , Wróbel Piotr
Published: January 2020

Celem artykułu jest przedstawienie dwóch modeli rozprzestrzeniania innowacji edukacyjnych służących rozwijaniu i kształtowaniu kompetencji przedsiębiorczych w regionach oraz wsparcie procesu decyzyjnego dotyczącego wyboru modelu dyfuzji. Pierwszy z modeli nazywamy odgórnym (systemowym, instytucjonalnym), gdyż wykorzystuje on zastane struktury instytucjonalne (np. ośrodki doskonalenia nauczycieli) oraz system szkoleń kaskadowych rozszerzający zasięg użytkowania wypracowanych innowacji edukacyjnych, dzięki szkoleniom trenerów regionalnych. Drugi model rozprzestrzeniania innowacji nazywamy oddolnym (społecznościowym, pomocniczym), gdyż wykorzystuje on oddolną aktywność lokalnych podmiotów (np. organizacji pozarządowych) i opiera się na zasadzie pomocniczości. Pomocniczość zakłada, że dostarczenie innowacyjnych rozwiązań jest odpowiedzią na potrzebę działających już podmiotów lokalnych lub regionalnych i stanowi uzupełnienie oraz metodyczne wsparcie prowadzonej przez nich działalności edukacyjnej lub społecznej. Oba modele zostały przetestowane (obserwacje, studia przypadków) przez Małopolski Instytut Kultury w Krakowie we współpracy z partnerami, w ramach realizacji ogólnopolskich projektów edukacyjnych z wykorzystaniem ekonomicznych gier inspirowanych historią. Projekty te, zrealizowane dzięki wsparciu finansowemu Muzeum Historii Polski (2010, 2015) oraz Narodowego Banku Polskiego (2012–2013), bazowały zarówno na modelu odgórnym, jak i oddolnym. W ich ramach realizowano szkolenia za pośrednictwem ośrodków doskonalenia nauczycieli (model systemowy) oraz lokalne, oddolnie tworzone projekty w kształcie zaproponowanym przez zgłaszających się partnerów w regionach (model pomocniczy).
Gry symulacyjne jako metoda rozwijania kompetencji przedsiębiorczych w szkołach średnich na przykładzie branżowych symulacji biznesowych
Authors: Czyżewska Marta , Pitura Wojciech , Szczepaniak Elżbieta
Published: January 2020

Celem artykułu jest ocena roli symulacji biznesowych w kształtowaniu kompetencji przedsiębiorczych w szkołach średnich. Autorzy definiują w nim pojęcia kompetencji przedsiębiorczych i gier symulacyjnych oraz dokonują klasyfikacji. W części empirycznej artykułu poddali analizie branżowe symulacje biznesowe pod kątem zawartości merytorycznej, zakresu podejmowanych decyzji, sposobu funkcjonowania, interakcji między uczestnikami, informacji zwrotnej dla uczestników, oceniania oraz roli nauczyciela w rozgrywce. Na podstawie przeprowadzonej analizy zweryfikowali, które kompetencje mogą być rozwijane dzięki wykorzystaniu tego narzędzia. Z wyciągniętych wniosków wynika, że symulacje biznesowe wspomagają kształtowanie takich kluczowych umiejętności i kompetencji, jak: inicjatywność i przedsiębiorczość, wyszukiwanie, selekcjonowanie i krytyczna analiza informacji, rozwiązywanie problemów, praca w zespole, myślenie matematyczne, kompetencje informatyczne, społeczne i obywatelskie. W wyniku przeprowadzonych analiz oraz na podstawie własnego doświadczenia w nauczaniu przedsiębiorczości z wykorzystaniem symulacji biznesowych autorzy opracowali zestaw rekomendacji dotyczących wykorzystania symulacji biznesowych w nauczaniu przedsiębiorczości na poziomie szkół ponadgimnazjalnych. Sugerują m.in. zwiększenie wymiaru godzinowego przedmiotu podstawy przedsiębiorczości, wprowadzenie profilowanych klas przedsiębiorczości oraz utworzenie konkursu najlepszych praktyk w zakresie edukacji przedsiębiorczości.
Kapitał społeczny i jego wpływ na efektywność rozwoju regionu na przykładzie Małopolski
Authors: Borgiasz-Stepaniuk Monika
Published: January 2020

Literatura specjalistyczna w sposób jednoznaczny wskazuje na występowanie wielu czynników mających znaczenie w rozwoju regionów, zarówno ze sfery ekonomicznej, jak i pozaekonomicznej. Celem artykułu jest przegląd prac źródłowych dotyczących rozwoju i atrakcyjności regionu, ze szczególnym uwzględnieniem prac na temat kapitału społecznego, który jest jedną z ważniejszych determinant, mających wpływ na rozwój społeczno-gospodarczy danego obszaru w różnych układach przestrzennych. W niniejszej analizie dokonano próby ukazania wpływu człowieka na potencjał i rozwój województwa małopolskiego. Autorka zadała sobie pytanie, czy ten rodzaj kapitału jest i może być w przyszłości czynnikiem, który pobudza rozwój społeczno-ekonomiczny regionu. Z przeprowadzonych analiz wynika, iż potencjałem województwa małopolskiego są młodzi ludzie. Województwo to od kilku lat jest w czołówce województw pod względem liczby studentów przypadającej na 10 tys. osób w wieku 19–24 lat. Wskaźnik aktywności zawodowej osób młodych (15 i więcej lat) w 2010 r. wynosił 54,7%, a w 2015 – 55,5%1. Przeprowadzone badania dowiodły, że kapitał społeczny łączy się z aspektami gospodarczymi, a także z aspektami niezwiązanymi w sposób bezpośredni z gospodarką w regionie.
Pozarolnicza przedsiębiorczość indywidualna w gminach subregionu sądeckiego
Authors: Jaśkiewicz Natalia
Published: January 2020

Przedmiotem artykułu jest analiza zjawiska pozarolniczej przedsiębiorczości indywidualnej, rozumianej jako podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej przez osoby fizyczne. Jako miernik tego zjawiska uznano liczbę zarejestrowanych osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na 1000 osób w wieku produkcyjnym. Tak skonstruowany miernik jest jednym z aspektów wchodzących w skład szeroko rozumianego poziomu przedsiębiorczości. Celem przeprowadzonej analizy było zdiagnozowanie poziomu pozarolniczej przedsiębiorczości indywidualnej, rozpoznanie zróżnicowania w czasie i przestrzeni oraz zbadanie związku pomiędzy poziomem pozarolniczej przedsiębiorczości indywidualnej a poziomem bezrobocia oraz poziomem dochodów własnych budżetu gminy. Badaniem objęto subregion sądecki, czyli 39 jednostek terytorialnych szczebla podstawowego, w tym: 38 gmin z 3 powiatów (gorlickiego, limanowskiego i nowosądeckiego) oraz miasto Nowy Sącz. Materiał do badań stanowiły opracowania statystyczne GUS oraz informacje BDL. Diagnozę poziomu pozarolniczej przedsiębiorczości indywidualnej oparto na trzech grupach informacji dotyczących: a) liczby zarejestrowanych osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, b) liczby nowo zarejestrowanych osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, c) liczby wyrejestrowanych osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Przeprowadzono analizę statystyczną i kartograficzną uzyskanych wyników. Zauważono istotne zróżnicowanie pozarolniczej działalności indywidualnej w gminach subregionu sądeckiego. Stwierdzono m.in., że występuje słaba zależność pomiędzy poziomem badanego zjawiska a poziomem bezrobocia w danej gminie oraz wysoka zależność pomiędzy poziomem badanego zjawiska a poziomem dochodów własnych gminy.
Szanse i ograniczenia w realizacji programów rewitalizacji obszarów wiejskich województwa małopolskiego
Authors: Górz Bronisław , Gil Agnieszka , Semczuk Marcin
Published: January 2020

Przedmiotem prezentowanych rozważań są programy rewitalizacji zgłoszone do realizacji przez gminne jednostki samorządu terytorialnego (JST) w województwie małopolskim w latach 2015–2016. Za cel opracowania przyjęto ocenę założeń rewitalizacji oraz określenia możliwości ich realizacji w kontekście pozostających od dawna do rozwiązania problemów społeczno-ekonomicznych obszarów wiejskich w poszczególnych rejonach województwa małopolskiego. Ponadto w opracowaniu skupiono się na ukazaniu potrzeb społeczno-ekonomicznych małopolskich wsi, ich dużego zróżnicowania w przestrzeni regionu oraz na omówieniu różnych ograniczeń, które mogą osłabiać skuteczność wdrażanych programów rewitalizacyjnych. Cel pracy zrealizowano dzięki analizie dokumentów będących podstawą wdrażania programów rewitalizacyjnych, przedstawieniu zróżnicowania rozwoju społeczno-gospodarczego gmin wiejskich na podstawie analizy wskaźnikowej oraz dokonania typologii obszarów wiejskich regionu. Kluczową kwestią dla znacznej części małopolskich wsi pozostaje ich niska efektywność ekonomiczna, wynikająca z dużego bezrobocia rejestrowanego i ukrytego, z niskiej aktywności mieszkańców w sferze pozarolniczej czy też z malejącej efektywności gospodarowania gruntami. Wiele obszarów cechuje postępujące wykluczanie z rozwoju i brak zdolności do wykorzystania posiadanych zasobów jako podstawy dobrej gospodarki lokalnej. W pracy dużo uwagi poświęcono uwarunkowaniom skuteczności programu rewitalizacji w rozwiązywaniu problemów wsi, które, w przekonaniu autorów, wiążą się głównie z pozyskaniem przy jego realizacji szerokiego poparcia mieszkańców, lokalnych przedsiębiorców i zaangażowania władz samorządowych, a następnie z odpowiednim wsparciem poszczególnych gmin przez działania szczebla regionalnego, a także z większą elastycznością tych programów, tak w odniesieniu do celu rewitalizacji, jak i do lokalizacji zadań w przestrzeni gminy. Działania związane z tym programem powinny znacznie poprawić te właśnie sfery potrzeb mieszkańców. Powinny też ograniczyć istniejącą peryferyjność wielu wsi widoczną w dużym oddaleniu i trudnym dostępie nie tylko do większych ośrodków społeczno-gospodarczych, ale także do upowszechnianych dzisiaj sposobów pozyskiwania informacji, kontaktu z kulturą, wiedzą, służących budowaniu silnych więzi społecznych i rozwojowi cywilizacyjnemu.
Energetyka słoneczna jako czynnik rozwoju regionów i gmin w Polsce
Authors: Sala Krzysztof
Published: January 2020

Odnawialne źródła energii (OZE) leżą w gestii zainteresowań wielu naukowców na całym świecie. Przesłankami do prowadzenia badań naukowych nad OZE są:  globalny wzrost zapotrzebowania na energię, perspektywa wyczerpania się zapasów tradycyjnych paliw kopalnych. W dalszym ciągu poszukuje się najbardziej ekologicznych i ekonomicznych rozwiązań w energetyce. Pośród wielu rodzajów alternatywnych rodzajów energii, które można praktycznie wykorzystywać, warto zwrócić uwagę na energię słoneczną. Celem publikacji było przedstawienie zastosowanie energii słonecznej, szczególnie fotowoltaiki, jako elementu pobudzającego rozwój gospodarczy regionów i gmin w Polsce. W artykule zaprezentowano uwarunkowania i początki rozwoju energetyki słonecznej na świecie. Ukazano zarówno zalety, jak i wady energetyki słonecznej oraz wskazano liderów światowych w wykorzystywaniu energii słońca. Szczególną uwagę poświęcono stosowaniu energetyki słonecznej w Polsce. Opisano warunki i poziom wykorzystywania energii słońca na terenie Polski. Wskazano na konkretne korzyści dla gospodarki wynikające z jej przetwarzania. Publikacja powstała na podstawie ogólnodostępnych danych statystycznych, a także literatury zwartej i źródeł internetowych. Metodą badawczą, jaką zastosowano w artykule, była krytyka piśmiennicza literatury obejmującej poruszaną tematykę. Podejście badawcze uwzględniało dane ilościowe i jakościowe dotyczące bazy noclegowej i jej wpływu na gospodarkę regionów. Narzędzie badawcze stanowiła analiza danych zastanych. Tezą, jaką postawiono w publikacji, było założenie, że energetyka słoneczna w istotny sposób wpływa na sytuację gospodarczą regionów. Wyniki badań pozytywnie zweryfikowały postawioną tezę.
Zarys uwarunkowań dalszego rozwoju przedsiębiorczości w układach przestrzennych
Authors: Zioło Zbigniew , Rachwał Tomasz
Published: January 2020

Procesy rozwoju przedsiębiorczości w układach przestrzennych zachodzą pod wpływem wielu rożnorodnych czynnikow, wynikających za zmieniających się uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych. W artykule podjęto więc probę identyfikacji uwarunkowań wpływających na możliwości dalszego rozwoju działalności gospodarczej, traktowanej jako podstawowy przejaw przedsiębiorczości. Do głownych uwarunkowań zaliczono czynniki związane z ogolnymi procesami rozwoju społecznego, gospodarczego i kulturowego, postępującą globalizacją działalności gospodarczej, kształtowaniem społeczeństwa informacyjnego, poziomem edukacji i rozwojem działalności badawczo-rozwojowej, jakością kadr i elit władzy oraz wdrażaniem zasad etycznych do biznesu i życia społecznego. Wskazano rownież na potencjalne czynniki hamujące rozwoj, wynikające z negatywnych cech osobowości elit władzy i przedsiębiorcow. Identyfikacja tych uwarunkowań procesu dalszego rozwoju powinna służyć doskonaleniu treści i metod edukacji w zakresie przedsiębiorczości oraz analizom kształtowania przedsiębiorczości w układach lokalnych i regionalnych. Wyznacza ona także kierunki dalszych badań, ktore powinny zmierzać do coraz precyzyjniejszego poznania procesu kształtowania przedsiębiorczości w drodze zarowno doskonalenia ujęć teoretycznych, jak i ich weryfikacji w badaniach empirycznych z uwzględnieniem ich możliwości aplikacyjnych.
Miejsce podstaw przedsiębiorczości w zreformowanej polskiej szkole ponadpodstawowej i ich korelacje z innymi przedmiotami szkolnymi
Authors: Świętek Agnieszka
Published: January 2020

Wprowadzana obecnie do polskich szkół reforma oświaty spowoduje znaczne zmiany organizacyjne i merytoryczne w kształceniu polskich uczniów, w tym w zakresie podstaw przedsiębiorczości. Przedmiotem artykułu jest miejsce przedmiotu podstawy przedsiębiorczości w zreformowanej szkole średniej. W pracy autorka realizuje następujące cele badawcze: ustalenie pozycji przedmiotu podstawy przedsiębiorczości wśród innych przedmiotów szkolnych, wskazanie przedmiotów szkolnych, których źródła naukowe i założenia dydaktyczne są koherentne z założeniami podstaw przedsiębiorczości, analiza i wskazanie treści podstaw programowych: podstaw przedsiębiorczości, geografii i wiedzy o społeczeństwie, które umożliwiają przeprowadzenie korelacji, oraz analiza możliwości realizacji korelacji lub integracji międzyprzedmiotowej wskazanych przedmiotów wg monodyscyplinarnego, interdyscyplinarnego i multidyscyplinarnego modelu kształcenia. Wyniki analizy pozycji przedmiotu podstawy przedsiębiorczości wykazały, że z punktu widzenia ramowego planu nauczania przedmiot nie zyska na znaczeniu. Zakres treści kształcenia podstaw przedsiębiorczości sytuuje go jednak jako znaczący przedmiot dla rozwoju ekonomicznego ucznia. Przedmiotami, których źródła naukowe i założenia dydaktyczne w wielu zakresach są zbliżone do podstaw przedsiębiorczości, są geografia i wiedza o społeczeństwie. W artykule wskazano liczne treści kształcenia wskazanych przedmiotów, które umożliwiają przeprowadzenie korelacji. Modelem kształcenia najbardziej sprzyjającym budowaniu u ucznia holistycznej wiedzy ekonomicznej jest model multidyscyplinarny. Abstract:
Państwowość jako determinanta intencji przedsiębiorczych młodzieży licealnej uczącej się w międzynarodowej grupie rówieśniczej (na przykładzie Szczecin International School)
Authors: Osóch Barbara , Czapliński Paweł
Published: January 2020

Przyjęto, że normy społeczne i kody kulturowe obowiązujące w różnych społeczeństwach nie muszą determinować cech osobowościowych ucznia i sposobu jego myślenia niezależnie od aktualnego miejsca zamieszkania. W świetle powyższych ustaleń celem opracowania stała się analiza intencji przedsiębiorczych młodzieży licealnej mającej różne obywatelstwo. Głównym narzędziem pomiarowym była ankieta skierowana do uczniów Liceum Ogólnokształcącego działającego w Zespole Szkół Szczecin International School oraz Technikum Zawodowego przy Zespole Szkół Budowlanych, która stanowiła próbę porównawczą. Ankietę przeprowadzono w formie przekrojowego badania bezpośredniego, w okresie od kwietnia do maja 2018 r. Jak wynika z badania, istnieją różnice w charakterystyce intencji przedsiębiorczych młodych Polaków i obcokrajowców. Często silny bodziec o charakterze finansowym prowokuje polskich uczniów do szybszej, bardziej zdeterminowanej, chociaż czasem – powierzchownie podjętej deklaracji gotowości do określonych zachowań przedsiębiorczych. W przypadku uczniów zagranicznych bodziec ten ma zdecydowanie mniejsze znaczenie, a zgłaszane intencje przedsiębiorcze wydają się być bardziej przemyślane.
Przedmiot podstawy przedsiębiorczości w opinii uczniów i absolwentów małopolskich szkół ponadgimnazjalnych
Authors: Kondraciuk Piotr , Osuch Wiktor , Świętek Agnieszka
Published: January 2020

Reforma systemu szkolnictwa wprowadzana obecnie w polskim systemie oświaty niesie ze sobą znaczące zmiany organizacyjne i treściowe w kształceniu w zakresie podstaw przedsiębiorczości. Efektywność tych zmian zależy nie tylko od wprowadzonych uregulowań, lecz w dużej mierze także od sposobu ich wdrażania i uczniowskiej motywacji do realizacji postawionych celów kształcenia. U progu reformy warto pochylić się nad uczniowskim odbiorem dotychczasowej realizacji przedmiotu podstawy przedsiębiorczości w celu podniesienia jakości kształcenia po zmianach systemowych. W niniejszym artykule autorzy przedstawiają wyniki badań opinii uczniów na temat różnych aspektów kształcenia w zakresie przedsiębiorczości: od wskazania preferowanych metod kształcenia, źródeł wiedzy, form pracy, przez wskazanie najistotniejszych umiejętności praktycznych, aż po oceny przydatności całego przedmiotu i kluczowych kompetencji samego nauczyciela. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego w roku 2018 na grupie badawczej 145 uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Wyniki porównywano z wynikami badań przeprowadzanych w latach 2004 i 2011 na zbliżonych grupach badawczych. Analiza wykazała, że aktualnie uczniowie wiele aspektów kształcenia w zakresie podstaw przedsiębiorczości oceniają niezbyt wysoko, a nawet dość krytycznie.