Ανάπτυξη και σύγκριση εναλλακτικών διεργασιών αξιοποίησης αποβλήτων τροφίμων
Authors: Μαθιουδάκης Δημήτριος 
Published: April 2022

H αναθεώρηση της σχέσης του ανθρώπου με το φυσικό του περιβάλλον αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που η ανθρωπότητα αντιμετωπίζει σήμερα. Η ανάπτυξη και εφαρμογή νέων τεχνολογιών, η νομοθέτηση νέων πολιτικών και συνολικά η μεταρρύθμιση των προτύπων παραγωγής και κατανάλωσης προϊόντων αποτελούν πλέον ύψιστης σημασίας κοινωνικές, περιβαλλοντικές και οικονομικές προτεραιότητες. Από την υπερθέρμανση του πλανήτη και την κλιματική αλλαγή έως την απώλεια της βιοποικιλότητας και τη διατάραξη των διαφόρων στοιχειακών κύκλων, οι ανθρωπογενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον είναι πλέον ορατές και ο χρόνος που απομένει πριν οι βλάβες γίνουν ανεπανόρθωτες με τραγικές συνέπειες για την επιβίωση του ανθρώπου είναι ελάχιστος.Από τη βιομηχανική επανάσταση και έως και σήμερα η ευμάρεια των ανθρώπινων κοινωνιών βασίζεται σε ένα γραμμικό μοντέλο παραγωγής, το οποίο διέπεται από το τρίπτυχο ‘’εξόρυξη-κατανάλωση-διάθεση’’. Το συγκεκριμένο αναπτυξιακό μοντέλο έχει πλέον αποδειχθεί ότι οδηγεί σε υπερβολική κατανάλωση πόρων πεπερασμένων αποθεμάτων και παραγωγή τεράστιων ποσοτήτων αποβλήτων η διάθεση των οποίων με τη σειρά της οδηγεί με πολλούς και σημαντικούς τρόπους στην περαιτέρω επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Το πλέον υποσχόμενο εναλλακτικό μοντέλο ανάπτυξης είναι αυτό της κυκλικής οικονομίας, κατά το οποίο τα υλικά διατηρούνται στις οικονομικές και παραγωγικές δραστηριότητες για πολλούς κύκλους, τους λεγόμενους κλειστούς βρόγχους της κυκλικής οικονομίας. Η ραγδαία τάση αστικοποίησης που υιοθετήθηκε, ιδιαίτερα στη μεταπολεμική περίοδο, έχει καταστήσει της μεγαλουπόλεις σημαντικά κέντρα παραγωγής προϊόντων, κατανάλωσης πόρων και ενέργειας και παραγωγής αποβλήτων. Ως εκ τούτου, η ανάπτυξη και εφαρμογή εναλλακτικών σχεδιασμών παραγωγής και κατανάλωσης αποτελεί τη μόνη πραγματική λύση για τη βιώσιμη λειτουργία των πόλεων και την αρμονική τους συνύπαρξη με το περιβάλλον.Σκοπό της παρούσας διδακτορικής διατριβής αποτελεί η μελέτη, ανάπτυξη και αξιολόγηση εναλλακτικών σχεδίων αξιοποίησης του μεγαλύτερου ρεύματος των Αστικών Στερεών Απορριμμάτων, που είναι τα Οικιακά Ζυμώσιμα Απορρίμματα. Συγκεκριμένα, η διατριβή διαρθρώνεται σε τρία επιμέρους τμήματα: (i) την ανάπτυξη και εφαρμογή πρωτοκόλλου για τη μελέτη της ποιοτικής σύστασης των ΑΣΑ του Δήμου Χαλανδρίου (ii) την πειραματική αξιολόγηση εναλλακτικών σχεδίων αξιοποίησης προδιαλεγμένων στην πηγή Οικιακών Ζυμώσιμων Απορριμμάτων με επίκεντρο την ξήρανση και τον τεμαχισμό τους και (iii) την περιβαλλοντική και οικονομική αξιολόγηση των εναλλακτικών σχεδίων μέσω εφαρμογής των εργαλείων της Ανάλυσης Κύκλου Ζωής και της Ανάλυσης Κόστους Κύκλου Ζωής.Βάσει των συμπερασμάτων της παρούσας διδακτορικής διατριβής προκύπτει ότι η εκτροπή των Οικιακών Ζυμώσιμων Απορριμμάτων από τους ΧΥΤΑ και η αξιοποίησή τους μπορεί να προσφέρει σημαντικά περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη. Τα βέλτιστα σενάρια, βάσει των πειραματικών δεδομένων και της περιβαλλοντική και οικονομικής αξιολόγησης, προκύπτουν αυτά που περιλαμβάνουν την αξιοποίηση των Οικιακών Ζυμώσιμων Απορριμμάτων για παραγωγή ήταν βιομεθανίου είτε βιοϋθανίου και στη συνέχεια την αξιοποίηση του βιοαερίου ως καυσίμου για την κίνηση των απορριμματοφόρων του Δήμου.