Ο ρόλος των κανναβινοειδών στην αντιμετώπιση του οξέος πόνου
Authors: Στάχταρη Χρυσούλα 
Published: August 2021

Το σύστημα των ενδογενών κανναβινοειδών αποτελεί αντικείμενο έρευνας πολλών επιστημονικών ομάδων παγκοσμίως. Σκοπός της δικής μας έρευνας ήταν η μελέτη της δράσης των συνθετικών κανναβινοειδών στην αντιμετώπιση του μετεγχειρητικού πόνου. Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι περιφερικοί υποδοχείς των κανναβινοειδών CB2 είναι καλύτερος στόχος για τη θεραπεία του πόνου, καθώς αποφεύγονται οι παρενέργειες του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ), που προκύπτουν από την ενεργοποίηση των CB1 υποδοχέων των κανναβινοειδών. Γι’ αυτό στη μελέτη χορηγήθηκε ένας εκλεκτικός αγωνιστής των CB2 υποδοχέων, ο (R,S)-ΑΜ1241. Επιπλέον, μελετήσαμε την αποτελεσματικότητά της πολυπαραγοντικής αναλγησίας χορηγώντας το κανναβινοειδές σε συνδυασμό με την τραμαδόλη και της προληπτικής αναλγησίας χορηγώντας το κάθε αναλγητικό όχι μόνο μετεγχειρητικά, αλλά και προεγχειρητικά. Η σύνδεση των δύο αναλγητικών με ειδικούς υποδοχείς (φαρμακολογική ειδικότητα) μελετήθηκε με τη συγχορήγηση των αγωνιστών με τους αντίστοιχους ανταγωνιστές. Καθώς ο πόνος και το ανοσοποιητικό σύστημα επηρεάζουν το ένα το άλλο, χωρίς να είναι ξεκάθαρο, αν ο έλεγχος του πόνου ευνοεί τη μείωση της παραγωγής των προφλεγμονωδών κυτοκινών ή αντίστροφα, με τη μείωση των προφλεγμονωδών κυτοκινών προκαλείται λιγότερο σοβαρός πόνος, επιλέχθηκε να μελετηθεί η επίδραση των κανναβινοειδών και της τραμαδόλης στο ανοσοποιητικό σύστημα προσδιορίζοντας τα επίπεδα της ιντερλευκίνης 6 και της ιντερλευκίνης 2.Για την έρευνα χρησιμοποιήθηκαν 57 άρρενες επίμυες της φυλής Wistar, βάρους 250 έως 300g. Μετά την επίτευξη συνθηκών γενικής αναισθησίας, ο επίμυς τοποθετούνταν στη χειρουργική τράπεζα και εφαρμόζαμε το μοντέλο μετεγχειρητικού πόνου κατά Brennan. Χορηγήσαμε τον CB2 αγωνιστή (R,S)-AM1241 (1mg/kg, i.p.) και την τραμαδόλη (10mg/kg, i.p.) 30 λεπτά πριν (προεγχειρητικά) ή αμέσως μετά την επέμβαση (μετεγχειρητικά). Τα δύο αναλγητικά χορηγήθηκαν μόνα τους, αλλά και σε συνδυασμό. Επιπλέον, χορηγήθηκαν και σε συνδυασμό με τους ανταγωνιστές τους, τον SR144528, που είναι ανταγωνιστής των CB2 υποδοχέων, και τη ναλοξόνη, που είναι ανταγωνιστής των οπιοειδών. Η αξιολόγηση του πόνου έγινε με το ¨ Hot plate Analgesia meter¨. Οι χρονικές φάσεις μέτρησης ήταν τέσσερεις: η πρώτη (baseline) γινόταν μία ώρα πριν την έναρξη του πειράματος, και οι άλλες τρεις, 30, 60 και 120 λεπτά μετά την επέμβαση. Στο τέλος του πειράματος γινόταν ενδοκαρδιακή αιμοληψία και τα δείγματα αίματος χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό της IL-6 και της IL-2 με τη μέθοδο ELISA.Η καταγραφή και ο υπολογισμός των μετρήσεων έδειξε τα ακόλουθα: •ο (R,S)-AM1241 προκαλεί σημαντική αναλγησία, η οποία δεν επηρεάζεται από τον χρόνο χορήγησής του το και δεν παρουσιάζει σημαντικά καλύτερη αναλγησία από την τραμαδόλη•ο SR144528 αντιστρέφει πλήρως την αναλγησία, που προκαλεί ο (R,S)-AM1241•ο (R,S)-AM1241 προκαλεί σημαντική μείωση της IL-6, μόνο όταν χορηγείται προεγχειρητικά •ο (R,S)-AM1241 δεν επηρεάζει σημαντικά τη συγκέντρωση της IL-2•η τραμαδόλη προκαλεί σημαντική αναλγησία, η οποία δεν επηρεάζεται από τον χρόνο χορήγησής της•η ναλοξόνη αντιστρέφει εν μέρει την αναλγητική δράση της τραμαδόλης •η τραμαδόλη προκαλεί σημαντική μείωση της IL-6, μόνο όταν χορηγείται προεγχειρητικά •η τραμαδόλη δεν επηρεάζει σημαντικά τη συγκέντρωση της IL-2•η συγχορήγηση (R,S)-AM1241 και τραμαδόλης προκαλεί σημαντική ανακούφιση από τον μετεγχειρητικό πόνο, έχει σημαντικά καλύτερο αναλγητικό αποτέλεσμα συγκριτικά με τον (R,S)-AM1241 και δεν έχει σημαντικά καλύτερο αναλγητικό αποτέλεσμα συγκριτικά με την τραμαδόλη•η συγχορήγηση (R,S)-AM1241 και τραμαδόλης προκαλεί σημαντική μείωση της IL-6 •η συγχορήγηση (R,S)-AM1241 και τραμαδόλης δεν επηρεάζει σημαντικά τη συγκέντρωση της IL-2Το μέγεθος της μετεγχειρητικής αναλγησίας του κανναβινοειδούς (R,S)-AM1241 δεν είναι εντυπωσιακό, ούτε ανώτερο της ευρέως χορηγούμενης τραμαδόλης. Η τραμαδόλη, επομένως, παραμένει μια καλή επιλογή για μετεγχειρητική αναλγησία, ενώ περισσότερες μελέτες θα πρέπει να γίνουν για τη δράση των κανναβινοειδών και τη χρήση τους στην αντιμετώπιση του οξέος πόνου.