РОЛЬ ХОЛТЕРОВСКОГО МОНИТОРИРОВАНИЯ ЭКГ В ДИАГНОСТИКЕ ФЕНОМЕНА ИШЕМИЧЕСКОГО ПРЕКОНДИЦИОНИРОВАНИЯ И ОЦЕНКЕ ЭФФЕКТИВНОСТИ АНТИАНГИНАЛЬНОЙ ТЕРАПИИ. ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ
Authors: А.А. Чиныбаева 
Published: October 2024

Введение: Холтеровскоое мониторирование (ХМ) применяется не только для выявления нарушений ритма и проводимости сердца, но и для оценки эпизодов ишемии миокарда у больных ишемической болезнью сердца (ИБС). В настоящее время среди исследователей нет единого мнения по вопросу о диагностической ценности ХМ. Ряд авторов, выявляя высокую чувствительность и специфичность метода, считают его одним из основных методов при подтверждении диагноза ИБС и оценке феномена ишемического прекондиционирования (ИП). Цель: Анализ литературы по состоянию вопроса, на текущий момент о роли холтеровского монитортирования в диагностике феномена ишемического прекондиционирования и оценке эффективности антиангинальной терапии у больных со стабильной стенокардией. Стратегия поиска: проведен поиск научных публикаций в базах данных доказательной медицины (PubMed, Scopus, Ebscohost, Medline, The Cochrane Library, SpringerLink, Web of Knowledge (Thomson Reuters), ResearchGate) и в электронной научной библиотеке (CyberLeninka). Критериями включения являлись: отчеты о рандомизированных и когортных исследованиях, проведенных на больших популяциях, мета-анализы и систематические обзоры, оригинальные исследования на английском и русском языках. Глубина поиска 20 лет (2001-2021). Результаты: ХМ дает возможность выявить эпизоды ишемии, либо вызываемые увеличением потребности миокарда в кислороде при увеличении ЧСС, либо зависящие от нарушения коронарного кровообращения без увеличения ЧСС, либо и то и другое одновременно. Нагрузочное тестирование оценивает увеличение потребности в кислороде лишь при увеличении ЧСС. Впервые холтеровское мониторирование ЭКГ для исследования ишемического прекондиционирования (ИП) осуществили 1995 г. D. Tzivoni, S. Maybaum, N. Bloch, M. Ilan. Временная зависимость феномена ИП, была показана как в экспериментальных так и в клинических исследованиях, как адаптивная защита миокарда. В настоящее время ХМ применяется не только для уточнения диагноза ИБС, но и для контроля лечения. Для оценки динамики заболевания обычно используются не только характеристики отдельных эпизодов ишемии (число, длительность, выраженность изменений ЭКГ), но и интегральныйпоказатель как "суммарная длительность ишемии за сутки". Индивидуальный подбор антиангинальной терапии, можно осуществить с помощью ХМ ЭКГ. Выводы: Метод ХМ позволяет диагностировать феномен ИП. Наличие феномена адаптационной защиты существенно влияет на уровень коронарного резерва и характеризуется снижением длительности эпизодов ишемии, суммарного индекса ишемии, повышением толерантности к физической нагрузке. Многосуточное ХМ обеспечивает возможность эффективного подбора антиангинальной терапии у больных стабильной стенокардией с феноменом ИП.

Introduction: Holter monitoring (HM) is used not only to detect rhythm and conduction disturbances of the heart, but also to assess episodes of myocardial ischemia in patients with coronary artery disease (IHD). At present, there is no consensus among researchers even on the issue of the diagnostic value of HM. A number of authors, revealing the high sensitivity and specificity of the method, consider; it is one of the main methods in confirming the diagnosis of coronary artery disease and evaluation of the IP phenomenon. Objective: To analyze the literature sources on the current state of issue of the role of ECG Holter monitoring in the diagnosis and phenomenon of ischemic preconditioning and evaluating the effectiveness of antianginal therapy in patients with stable angina pectoris. Search strategy: research publications were searched in databases of evidence-based medicine (PubMed, Scopus, Ebscohost, Medline, The Cochrane Library, SpringerLink, Web of Knowledge (Thomson Reuters), ResearchGate and electronic scientific library (CyberLeninka). Inclusion criteria were: reports about randomized and cohort studies conducted on large populations, meta-analyses and systematic reviews, original studies in English and Russian, search depth 20 years (2001-2021). Results: HM makes it possible to identify episodes of ischemia, either caused by an increase in myocardial oxygen demand with an increase in heart rate, or dependent on a violation of coronary circulation without an increase in heart rate, or both at the same time. Exercise testing assesses the increase in oxygen demand only when the heart rate increases. For the first time ECG Holter monitoring for the study of ischemic preconditioning (IP) was carried out by D.Tzivoni, S. Maybaum, N. Bloch, M. Ilan. The time dependence of the IP phenomenon has been shown in experimental and clinical studies as protection of the myocardium due to IP. Currently, Holter monitoring is used not only to clarify the diagnosis of coronary heart disease, but also to control the treatment of patients with coronary artery disease, allowing you to get objective information about how much the episodes of myocardial ischemia in the patient's normal life have decreased under the influence of the prescribed therapy. To assess the dynamics of the disease, not only the characteristics of individual episodes of ischemia (number, duration, severity of ECG changes) are usually used, but also integral indicators, the most commonly used of which is the "total duration of ischemia per day", which is the sum of the duration of all episodes. Selection of antianginal therapy is possible with the help of HM ECG. Conclusions: The HM method allows diagnosing the IP phenomenon. The presence of the phenomenon of adaptive protection significantly affects the level of coronary reserve and is characterized by a decrease in the duration of ischemia episodes, the total ischemia index, and an increase in exercise tolerance. Multi-day HM provides the possibility of effective selection of antianginal therapy in patients with stable angina pectoris with the PV phenomenon.

Кіріспе: Холтер мониторлауы (ХМ) жүректің ырғағы мен өткізгіштігінің бұзылуын анықтау үшін ғана емес, жүректің ишемиялық ауруы (ЖИА) бар науқастарда миокард ишемиясының эпизодтарын бағалау үшін де қолданылады. Қазіргі уақытта зерттеушілер арасында ХМ диагностикалық құндылығы туралы бірыңғай пікір жоқ. Бірқатар авторлар әдістің жоғары сезімталдығы мен ерекшелігін анықтай отырып; бұл ЖИА диагнозын растаудағы негізгі әдістердің бірі ретінде қарастырады. Мақсаты: Қазіргі кездегі холтер мониторлауының диагностикадағы рөлі және ишемиялық алдын-ала кондициялау құбылысы және тұрақты стенокардиямен ауыратын науқастарда антиангинальды терапияның тиімділігін бағалау туралы әдеби дереккөздерді талдау. Іздеу стратегиясы: Дәлелді медицинаның деректер базасында (PubMed, Scopus, Ebscohost, Medline, the Cochrane Library) ғылыми жарияланымдарға іздеу жүргізілді. SpringerLink, Web of Knowledge (ThomsonReuters), (ResearchGate) және электрондық ғылыми кітапханада (CyberLeninka). Қосу критерийлері: үлкен популяцияларда жүргізілген рандомизацияланған және когорттық зерттеулер туралы есептер, мета-талдаулар және жүйелі шолулар, ағылшын және орыс тілдеріндегі түпнұсқалық зерттеулер. Іздеу тереңдігі 20 жыл(2001-2021). Нәтижелер: ХМ жүрек соғу жиілігінің жоғарылауына байланысты миокардтың оттегіге қажеттілігінің артуымен шақырылатын немесе жүрек соғу жиілігінің жоғарылауынсыз коронарлық қан айналымының бұзылуына тәуелді ишемия эпизодтарын анықтауға мүмкіндік береді. Жүктеме сынағы жүрек соғу жиілігінің жоғарылауымен ғана оттегіге қажеттіліктің жоғарылауын бағалайды. Алғаш рет ишемиялық алдын ала кондициялауды (ИК) зерттеу үшін ЭКГ Холтер мониторлауын 1995 ж D. Tzivoni, S. Maybaum, N. Bloch, M. Ilan жүзеге асырды. ИК құбылысының уақытша тәуелділігі эксперименттік және клиникалық зерттеулерде миокардтың адаптивті қорғанысы ретінде көрсетілген. Қазіргі уақытта ХМ ЖИА диагнозын нақтылау үшін ғана емес, емдеуді бақылау үшін де қолданылады. Аурудың динамикасын бағалау үшін әдетте ишемияның жеке эпизодтарының сипаттамалары ғана емес (саны, ұзақтығы, ЭКГ өзгеруінің ауырлығы), сонымен қатар "ишемияның бір күндегі жалпы ұзақтығы" ретінде интегралды көрсеткіш қолданылады. Антиангинальды терапияны жеке таңдау ЭКГ ХМ көмегімен жүзеге асырылуы мүмкін. Қорытынды: ХМ әдісі ИК феноменін диагностикалауға мүмкіндік береді. Адаптациялық қорғаныс феноменінің болуы коронарлық резерв деңгейіне айтарлықтай әсер етеді және ишемия эпизодтарының ұзақтығының төмендеуімен, ишемияның жалпы индексімен, физикалық белсенділікке төзімділіктің жоғарылауымен сипатталады. Көп тәуліктік ХМ ИК феномені бар тұрақты стенокардиясы бар науқастарда антиангинальді терапияны тиімді таңдау мүмкіндігін қамтамасыз етеді.