Ολοκληρωμένη διαχείριση παράκτιας ζώνης με τη χρήση εννοιολογικών και υπολογιστικών ομοιωμάτων
Authors: Κωνσταντίνου Ζωή 
Published: August 2021

Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Παράκτιας Ζώνης (ΟΔΠΖ) είναι ένας όρος γύρω από τον οποίο διενεργείται ευρεία συζήτηση και μέσω του οποίου περιγράφονται, με θεωρητικό τρόπο, οι θεσμικές, διοικητικές, οργανωτικές, ερευνητικές, κοινωνικές και πολιτισμικές αναδιαρθρώσεις οι οποίες είναι απαραίτητες ώστε η παράκτια διαχείριση να είναι εφικτή μέσα σε ένα κοινωνικό-οικολογικό πλαίσιο και με έναν ενοποιημένο τρόπο, ο οποίος θα διασφαλίζει τη βιώσιμη κατανάλωση και ίση κατανομή των παράκτιων πόρων. Στα πλαίσια της παρούσας διατριβής προτείνεται η ανάπτυξη και εφαρμογή εννοιολογικών και υπολογιστικών μοντέλων ως εργαλείων τα οποία μπορούν να επικουρήσουν την επίτευξη στόχων σχετικών με την ΟΔΠΖ. Τα εργαλεία αυτά είναι στοχευμένα σε συγκεκριμένο, αναγνωρισμένο ζήτημα παράκτιας διαχείρισης, τοπικής και περιφερειακής κλίμακας και η δόμηση τους βρίσκεται στο πλαίσιο της εφαρμογής της μεθοδολογίας του Πλαισίου Συστημικής Προσέγγισης (ΠΣΠ) για τις παράκτιες ζώνες. Σύμφωνα με τις αρχές του ΠΣΠ, τα σύνθετα ζητήματα διαχείρισης που παρουσιάζονται στα πολυδιάστατα κοινωνικό-οικολογικά παράκτια περιβάλλοντα, έχουν περισσότερες πιθανότητες να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μέσω της εδραίωσης συνεργασίας ανάμεσα στους τομείς της έρευνας, της διαχείρισης και της κοινωνίας. Κύριος στόχος της διαδικασίας είναι η αξιοποίηση της καλύτερης διαθέσιμης γνώσης, όσον αφορά το επιλεγμένο διαχειριστικό ζήτημα, λαμβάνοντας υπόψη τις οικολογικές, οικονομικές, κοινωνικές και νομικές παραμέτρους που το επηρεάζουν. Το διαχειριστικό ζήτημα το οποίο μελετήθηκε είναι η βιώσιμη διαχείριση της μυδοκαλλιεργητικής δραστηριότητας στο Θερμαϊκό κόλπο. Η επιλογή του ζητήματος στοχεύει στην αναγνώριση των ρεαλιστικών δυνατοτήτων και προκλήσεων της εφαρμογής της μεθοδολογίας του ΠΣΠ κάτω από το ελληνικό θεσμικό και κοινωνικό-πολιτικό πλαίσιο. Για τη μελέτη του ζητήματος αυτού, διενεργήθηκαν προσπάθειες συνεργασίες με τους κοινωνικούς εταίρους της περιοχής μελέτης και αναπτύχθηκαν εννοιολογικά και υπολογιστικά μοντέλα ώστε να περιγραφούν και να αποτιμηθούν ποιοτικά και ποσοτικά οι αλληλεπιδράσεις του κοινωνικό-οικολογικού συστήματος μέσα στο οποίο δραστηριοποιείται η ελληνική μυδοκαλλιέργεια. Το σύνολο των υπολογιστικών εργαλείων που αναπτύχθηκαν για την αυτόνομη καλλιέργεια και για τις περιοχές καλλιέργειας (βιο-οικονομικό μοντέλο, μοντέλα κυκλοφορίας στην κλίμακα της καλλιέργειας και της περιοχής, βοηθητικά εργαλεία και εκτίμηση κοινωνικής ευημερίας) συνδυάστηκε στα πλαίσια μίας φιλικής προς τον χρήση διαχειριστικής πλατφόρμας, στόχος της οποίας είναι να επικουρήσει τις διαδικασίες επικοινωνίας με τους κοινωνικούς εταίρους μέσω της αποτίμησης εναλλακτικών σεναρίων διαχείρισης. Τα βασικά συμπεράσματα της διδακτορικής διατριβής αφορούν: (α) στην αποτίμηση των τεχνικών μοντελοποίησης που χρησιμοποιήθηκαν στις διάφορες συνιστώσες του διαχειριστικού εργαλείου, (β) στην αποτίμηση των μελετώμενων εναλλακτικών διαχείρισης στις κλίμακες της αυτόνομης μονάδας και της περιοχής καλλιέργειας, (γ) στην αξιολόγηση του διαχειριστικού εργαλείου ως μέσου επικοινωνίας στα πλαίσια εκτεταμένων συμμετοχικών διαδικασιών και τέλος, (δ) στην εφαρμογή της μεθοδολογίας του Πλαισίου Συστημικής Προσέγγισης για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Παράκτιας Ζώνης, στα πλαίσια της ελληνικής θεσμικής, διοικητικής και οργανωτικής πραγματικότητας.