Use of remote sensing and geographic information systems in mapping flood extent and assessing flood hazard
Authors: Δομακίνης Χρήστος 
Published: September 2021

Ο Ερυθροπόταμος είναι παραπόταμος του ποταμού Έβρου και κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας η λεκάνη απορροής του πλημμύρησε αρκετές φορές, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές σε περιουσίες. Προκειμένου να προετοιμαστεί ο δρόμος για αποτελεσματική διαχείριση του πλημμυρικού κινδύνου και να αντισταθμιστεί η έλλειψη τέτοιων μελετών σε μια περιοχή που είναι τόσο επιρρεπής σε πλημμύρες, χρησιμοποιήθηκαν διαδικασίες εκτίμησης της επικινδυνότητας της πλημμύρας όπως η χαρτογράφηση κατακλυζόμενων περιοχών, η χαρτογράφηση της επικινδυνότητας και του κινδύνου της πλημμύρας, καθώς και η χαρτογράφηση της πλημμυρικής επιδεκτικότητας. Η χαρτογράφηση κατακλυζόμενων περιοχών διεξήχθη με τη βοήθεια εικόνων Ραντάρ Συνθετικού Ανοίγματος. Ειδικότερα, χρησιμοποιήθηκαν εικόνες ENVISAT/ASAR και SENTINEL – 1 A/B προκειμένου να οριοθετηθεί ο χώρος των κατακλυζόμενων περιοχών που συνέβησαν τις χρονιές 2010, 2017 και 2018. Η χαρτογράφηση της επικινδυνότητας και του κινδύνου της πλημμύρας υλοποιηθήκαν με τη βοήθεια των Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (Γ.Σ.Π.), όχι μόνο για την κύρια μισγάγγεια άλλα και για τους κλάδους του υδρογραφικού δικτύου άνω της 5ης τάξης, παρέχοντας προβλέψεις για την έκταση των πλημμυρών και για τη χωρική κατανομή του βάθους του νερού συμφώνα με τα σενάρια που προτείνονται από την Οδηγία 2007/60 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθώς και για συγκεκριμένες μετρήσεις του σταθμού που είναι τοποθετημένος στη γέφυρα του Διδυμοτείχου. Επιπλέον, η χαρτογράφηση της πλημμυρικής επιδεκτικότητας διεξήχθη για την υπό μελέτη περιοχή εφαρμόζοντας τη Διαδικασία της Αναλυτικής Ιεραρχίας (Analytical Hierarchy Process/AHP). Χρησιμοποιήθηκαν τοπογραφικοί, υδρολογικοί και μετεωρολογικοί παράγοντες και ο καθένας από αυτούς ταξινομήθηκε σε τρεις (3) κατηγορίες επιδεκτικότητας (χαμηλή, μέτρια και υψηλή). Η σημαντικότητα του κάθε παράγοντα έναντι των υπολοίπων καθορίστηκε με τη βοήθεια είτε της χαρτογράφησης κατακλυζόμενων περιοχών ή της χαρτογράφησης της επικινδυνότητας της πλημμύρας, αντιμετωπίζοντας με αυτό τον τρόπο την υποκειμενικότητα που περιλαμβάνεται στον καθορισμό της ιεραρχίας των παραγόντων από τη Διαδικασία της Αναλυτικής Ιεραρχίας. Ακολούθως, οι παραγόμενοι χάρτες πλημμυρικής επιδεκτικότητας αξιολογήθηκαν σύμφωνα με τις κατακλυζόμενες περιοχές των πλημμυρών του Απριλίου 2017, του Μαρτίου 2018 και, στην περίπτωση που η ιεραρχία των παραγόντων καθορίστηκε από τα αποτελέσματα της χαρτογράφησης της επικινδυνότητας, με τις κατακλυζόμενες περιοχές των πλημμυρών του Φεβρουαρίου 2010. Τα αποτελέσματα των ως άνω αναφερθέντων διαδικασιών υπέδειξαν ότι μεγάλα ποσοστά των οριοθετημένων περιοχών κατάκλυσης τέμνουν τις ζώνες υψηλής επιδεκτικότητας του κάθε χάρτη πλημμυρικής επιδεκτικότητας. Τελικά, τα αποτελέσματα κάθε διαδικασίας εκτίμησης της επικινδυνότητας της πλημμύρας δεν συγκρίθηκαν μόνο με τη Ζώνη Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας που προτείνεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αλλά και συνδυάστηκαν ποικιλοτρόπως προκειμένου να διερευνηθεί αν είναι εφικτό να επιτευχθούν καλύτερα αποτελέσματα.