ВЛИЯНИЕ НЕКОТОРЫХ КЛИНИЧЕСКИХ ФАКТОРОВ НА ПОКАЗАТЕЛИ ВЫЖИВАЕМОСТИ БОЛЬНЫХ ЭНДОМЕТРИАЛЬНОЙ СТРОМАЛЬНОЙ САРКОМОЙ
Authors: В.С. Сухин 
Published: November 2024

Введение. Эндометриальная стромальная саркома (ЭСС) занимает третье место после лейомиосаркомы и недифференцированной саркомы матки; относится к редко встречающимся эндометриальным опухолям и составляет лишь 15 % всех сарком. От 15 до 25 % больных эндометриальной стромальной саркомой матки умирают от рецидива заболевания. Цель исследования: изучение серии клинических случаев, впервые диагностированной саркомы матки, в частности показателей частоты возникновения и степени распространенности заболеваемости на момент установления диагноза, а также показателей выживаемости. Материалы и методы:Дизайн исследования – изучены ретроспективные результаты лечения 33 пациенток и проспективные данные 9 больных эндометриальной стромальной саркомой матки стадий IA–IVВ (T1-3NхM0-1) по показателям безпрогрессивной выживаемости, частоте рецидивов и метастазов при сроке наблюдения 60 месяцев. Больным проведено оперативное вмешательство, лучевая терапия и/или химиотерапия. В исследование включены все первичные пациентки с гистологически доказанной ЭСС. Для показателей, измеряемых в количественной шкале, были получены: медиана и среднее значение как меры положения; стандартное отклонение и квартили как меры рассеивания; минимальное и максимальное значение как показатель размаха выборки. Статистическую обработку проводили с помощью статистического пакета общего назначения STATISTICA 6.1. Статистическую значимость различий проверяли при помощи U-критерия Манна-Уитни (в случае парных независимых совокупностей), критерия Краскела-Уоллиса (в случае множественных независимых совокупностей), анализ таблиц сопряженности. Результаты: Частота возникновения рецидивов заболевания после комбинированного или комплексного лечения больных ЭСС I–IV стадии составляет 42,9 ± 7,6 %; локорегионарный рецидив опухоли обнаружен у 16,7 ± 5,8 % больных, отдаленные метастазы – у 26,2 ± 6,8 %. В зависимости от стадии заболевания рецидив выявлен: при I стадии в 22,2 ± 1,0 % случаев, при II стадии – 50,1 ± 1,7%, при III – 66,7 ± 1,7 %, и при IV стадии – 62,5 ± 1,8 %, при наблюдении больных до 60 месяцев. Пятилетняя безрецидивная выживаемость составила при I стадии - 77,8 ± 1,0%, при II стадии - 50,0 ± 1,7%, при III стадии - 33,3 ± 2,1%, при IV стадии – 0 %. Выводы: Прогрессия до 6 месяцев отмечена у 80 % пациенток при II и IV стадии процесса. Без учета стадии процесса, 5-летняя непрогрессивная выживаемость составила 57,1 %. У больных ЭСС I-II стадией частота возникновения рецидивов при проведении адъювантной лучевой или химио-лучевой терапии составила 33,3 и 36,4%, соответственно, при химиотерапии – 0%.

Introduction. Endometrial stromal sarcoma (ESS) takes the third place after leiomyosarcoma and undifferentiated uterine sarcoma; it’s classified as a rare endometrial tumor, accounting for only 15 % of all sarcomas. From 15 to 25 % of patients with uterine endometrial stromal sarcoma die because of the relapsed disease. The purpose is to analyse a serie of clinical cases of uterine sarcoma patients, who were diagnosed for the first time and underwent treatment between January 1997 and December 2016 in the clinic of Grigoriev Institute for Medical Radiology, NAMS of Ukraine. Methods: Study design – there were investigated retrospective treatment results of 33 patients and prospective data of 9 patients with uterine endometrial stromal sarcoma patients stage IA-IVB (T1-3NxM0-1), based on non-progressive survival, relapse-rate at follow-up of 60 month. All the patients underwent surgery, radiotherapy and/or chemotherapy. All the patients with primary morphologically proved ESS were enrolled into this study. For indexes, which were measured by the quantitative scale, there were obtained median and mean as a measure of position; the standard deviation and quartiles - as a measure of dispersion; minimal and maximal values - as a measure of the sample’s range. The statistical data-processing was performed by STATISTICA 6.1 (Russian version). The statistical significance of the differences was verified using the Mann-Whitney U test (in case of the paired independent sets), the Kraskel-Wallis criteria (in case of multiple independent sets), and the analysis of conjugacy tables. Results: The relapse-rate after the combined or complex treatment in ESS patients stage I–IV was 42.9 ± 7.6 %: loco-regional recurrence was detected in 16.7 ± 5.8 % of patients, distant metastases – in 26.2 ± 6.8 %. Depending on stage of disease, the relapse was detected in patients with I stage in 22,2 ± 1,0 % cases, with II stage – 50,1 ± 1,7%, with III stage – 66,7 ± 1,7 %, and with IV stage – in 62,5 ± 1,8 % of cases during follow-up of 60 months. Five-years relapse-free survival is 77,8 ± 1,0% in patients stage I, in patients with stage II - 50,0 ± 1,7%, with stage III - 33,3 ± 2,1%, and stage IV – 0 %. Conclusions: The progressive disease in term up to 6 months was detected in 80 % of patients with stage II and IV. The 5-year non-progressive survival, without taking into consideration the stage of disease, was revealed in 57.1 % of patients. The relapse-rate in ESS patients stage I-II, in whom there was conducted adjuvant radiation or chemo-radiation therapy, was 33,3 and 36,4%, respectively; in case of chemotherapy – 0%.

Кіріспе. Эндометриалды стромалды саркома (ЭСС) лейомиосаркома мен жатырдың дифференциалды емес саркомасынан кейінгі үшінші орында; сирек кездесетін эндометриалды ісіктерге жатады және барлық саркомалардың тек қана 15 % құрайды. Жатырдың эндометриалды стромалды саркомасынан 15-25 % науқастар аурудың рецидивінен өледі. Зерттеу мақсаты: алғашқы рет диагноздалған жатыр саркомасының клиникалық жағдайлардың серияларын зерттеу, атап айтқанда диагнозды тұрақтандыру сәтінен аурудың шығу жиілігі мен таралуы дәржесі көрсеткіштері,сондай–ақ өміршеңдік көрсеткіштері. Материалдар мен әдістері: Зерттеу дизайны – 33 пациенттерді емдеудің ретроспективті нәтижелері және 60 ай бапқылау мерзімі кезіндегі рецидивтер мен метастазалардың жиілігі кезіндегі прогрессивті емес өміршеңдік көрсеткіштері бойынша жатырдың эндометриалды стромалды саркомасымен стадиялары IA–IVВ (T1-3NхM0-1) 9 науқастың проспективті мәліметтері зерделенді. Науқастарға оталық араласулар, сәуле терапиясы және/немесе химиотерапия өткізілді. Зерттеуге гистологиялық дәлелденген барлық алғашқы пациенттер енгізілді. STATISTICA 6.1 (орысшаланған нұсқа) жалпы тағайындау статистикалық пакеті көмегімен статистикалық өңдеу өткізілді. Сандық шкалада өлшенетін көрсеткіштер үшін алынған болатын: медиана және орташа мәні орналасу шаралары ретінде; шашырау шаралары ретінде қарапайым ауытқу және квартильдер; таңдау өрісі көрсеткіші ретінде минималды және максималды мәні. Айырмашылықтардың статистикалық мәнін U-критерий Манна-Уитни (сыңарлы тәуелсіз жиынтықтар жағдайында), Краскела-Уоллис критерилері (көптеген тәуелсіз жиынтықтар жағдайында), Манна-Уитни U-критерий көмегімен айырмашылықтар мәні тексерілді (сыңарлы тәуелсіз жиынтықтар жағдайында), Краскела-Уоллис критерилері (көптеген тәуелсіз жиынтықтар жағдайында), орайлас кестелер талдауы. Нәтижелері:ЭСС I–IV стадиядағы науқастарды аралас және кешенді емдеуден кейінгі аурулардың шығу рецидивтері жиілігі42,9 ± 7,6 % құрайды; 16,7 ± 5,8 % науқастарда ісіктің локорегионалы рецидивтері анықталған, алыс метастазалар – 26,2 ± 6,8 % науқаста. Аурудың кезеңіне байланысты рецидивтер анықталды: I кезең кезінде22,2 ± 1,0 % жағдайлар, II кезең кезінде – 50,1 ± 1,7%, III кезең кезінде – 66,7 ± 1,7 %, жәнеIV кезең кезінде – 62,5 ± 1,8 %, 60 айғадейін науқастарды бақылау кезінде. Бес жылғы рецидивті емес өміршеңдік I кезең кезінде - 77,8 ± 1,0%, II кезең кезінде - 50,0 ± 1,7%, III кезең кезінде - 33,3 ± 2,1%, IV кезең кезінде – 0 %. Қорытындылары: 6 айға дейін прогрессия 80 % пациенттерде II жәнеIV кезең кезіндегі процесте анықталған. Процесс кезеңін ескермегенде, бес жылғырецидивті емес өміршеңдік 57,1 % құрады. ЭСС I-II кезеңдердегі науқастарда адъювантты сәуле немесехимио-сәулетерапиясын өткізу кезінде шығу жиілігі 33,3 және 36,4% құрады, тиісінше, химиотерапия кезінде – 0%.