Απόψεις των εκπαιδευτικών των Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων (Π.Π.Σ) της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αναφορικά με την αξιολόγησή τους
Authors: Παπαδοπούλου Αναστασία 
Published: September 2021

Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα έχει ξεκινήσει έντονη συζήτηση για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και του εκπαιδευτικού έργου. Ειδικότερα, με το Νόμο του 3966/2011 διαμορφώθηκαν τα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία και η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών που θα θητεύσουν σε αυτά. Ορίστηκε συγκεκριμένη διαδικασία, με άξονες, κριτήρια και φορείς αξιολόγησης. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2012 εφαρμόστηκε η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία. Έρευνες που να αποτυπώνουν τις απόψεις των εκπαιδευτικών για την αξιολόγησή τους, όπως είναι αναμενόμενο, δεν υπήρχαν τις προηγούμενες δεκαετίες. Το κενό αυτό επιχειρήθηκε να καλυφθεί με τη συγκεκριμένη έρευνα, γεγονός που διαμορφώνει την πρωτοτυπία, η οποία αποτελεί επιστημονική παρακαταθήκη για την αποτύπωση των απόψεων των εκπαιδευτικών σε αξιολόγηση που έχουν λάβει. Η έρευνα αποσκοπεί στη διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που θητεύουν στα Π.Π.Σ. αναφορικά με την αξιολόγησή τους. Κατά την εκπόνησή της, διαμορφώθηκε το ερωτηματολόγιο βάσει της ανάλυσης του θεσμικού πλαισίου. Διανεμήθηκε σε όλο τον πληθυσμό των εκπαιδευτικών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της Ελλάδος, όλων των ειδικοτήτων που θητεύουν στα Π.Π.Σ. Από το σύνολο των 982 ερωτηματολογίων που επιδόθηκαν με τη φυσική παρουσία της ερευνήτριας σε όλα τα Π.Π.Σ. της Ελλάδος συμπληρώθηκαν τα 406. Η στατιστική επεξεργασία και ανάλυση των εμπειρικών δεδομένων της έρευνας, πραγματοποιήθηκε με το στατιστικό πακέτο SPSS 20.0 (Statistical Package for Social Sciences). Στη στατιστική επεξεργασία των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν οι ακόλουθες μεθοδολογικές προσεγγίσεις: α. Αναλυτική παρουσίαση των περιγραφικών στατιστικών στοιχείων, κατανομές και πίνακες συχνοτήτων, μέσων όρων, και τυπικών αποκλίσεων με σκοπό τη διαπίστωση του επιπέδου και του βαθμού διακύμανσης των διαφόρων μεταβλητών β. Αναλυτική διερεύνηση των συσχετίσεων, μεταξύ ανεξάρτητων και εξαρτημένων μεταβλητών (με χρήση στατιστικών δεικτών και κριτηρίων t-test και ANOVA. Ως επίπεδο σημαντικότητας της έρευνας ορίστηκε το 0,05 με σκοπό τη διαπίστωση της συνάφειας μεταξύ των ποιοτικών χαρακτηριστικών του πληθυσμού του δείγματος και τον έλεγχο των υποθέσεων της έρευνας. Επίσης, αξιοποιήθηκε και η Ανάλυση Περιεχομένου για τις ανοιχτού τύπου ερωτήσεις.Από τα ευρήματα της έρευνας διαφαίνεται ότι για τους εκπαιδευτικούς πρωταρχικό σκοπό της αξιολόγησης οφείλει να αποτελεί η προσωπική και επαγγελματική τους εξέλιξη, καθώς και η διαμόρφωση μιας σχολικής κουλτούρας εδραιωμένη στη φιλοσοφία της ανάπτυξης των κοινοτήτων μάθησης. Η έννοια της «κοινότητας μάθησης» συνδέεται με την κατασκευή ενός νέου εκπαιδευτικού μοντέλου (ατομικού και συλλογικού) και αρθρώνεται μέσα από έννοιες όπως: επαγγελματικές κοινότητες μάθησης εκπαιδευτικών, δίκτυα σχολείων και εκπαιδευτικών, πλαίσιο προσόντων και ικανοτήτων, επιτελεστικότητα, επαγγελματική ανάπτυξη εκπαιδευτικών. Παράλληλα, από την ανάλυση των απαντήσεων των εκπαιδευτικών που έλαβαν μέρος στην παρούσα έρευνα προκύπτει η διαπίστωση ότι δίνουν μεγάλη βαρύτητα στη διαμόρφωση δικτυωμένων κοινοτήτων μάθησης. Πιστεύουν ότι τέτοιου είδους κοινότητες θα συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας αναστοχαστικής σχολικής κουλτούρας και θα περιορίσουν την αντίληψη για το ιδιοκτησιακό καθεστώς που έχουν για τη σχολική τάξη. Επιθυμούν να είναι περισσότερο ανοιχτοί στους συναδέλφους τους.Μεταξύ των τεσσάρων διαδικασιών (αξιολόγηση με portfolio, αξιολόγηση από τον διευθυντή, αξιολόγηση από τον σχολικό σύμβουλο, αξιολόγηση με συνέντευξη) που εφαρμόστηκαν κατά την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, οι εκπαιδευτικοί των Π.Π.Σ., ενώ δηλώνουν ικανοποιημένοι από τη χρήση του προσωπικού φακέλου (portfolio) και την αξιολόγηση από το σχολικό σύμβουλο, ωστόσο, δεν εκφράζουν την ίδια ικανοποίηση για τις διαδικασίες αξιολόγησης από τον διευθυντή και την επιτροπή συνέντευξης. Αυτό προκύπτει από το ότι οι εκπαιδευτικοί θεωρούν το portfolio ένα αντικειμενικό εργαλείο το οποίο καταγράφει με μεγάλη ακρίβεια τα τυπικά τους προσόντα, γεγονός το οποίο διαμορφώνει την επιθυμία τους για αύξηση της μοριοδότησής του στη συνολική διαδικασία. Η μη ικανοποίηση από την αξιολόγηση από τον διευθυντή και την επιτροπή συνέντευξης προκύπτει από τη δημιουργία σχέσεων εμπάθειας και συμπάθειας λόγω της έλλειψης συγκεκριμένων κριτηρίων και ενός αξιοκρατικού αξιολογητικού πλαισίου με αποτέλεσμα την έλλειψη αντικειμενικότητας.