Η συσχέτιση των πολυμορφισμών των γονιδίων της συνδεόμενης με μαννόζη λεκτίνης και της φικολίνης L με την εκδήλωση λοιμώξεων σε παιδιά με οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία
Authors: Πανά Ζωή Δωροθέα 
Published: August 2021

Εισαγωγή: Οι βακτηριακές λοιμώξεις είναι ένα μείζον πρόβλημα στα ανοσοκατεσταλμένα παιδιά με κακοήθειες. Γνωστοί παράγοντες κινδύνου είναι η ηλικία, η διάρκεια της ουδετεροπενίας και ο τύπος της λευχαιμίας. Μελέτες εστιάζονται πλέον στoν προσδιορισμό νεότερων γενετικών δεικτών με προγνωστική αξία, οι οποίοι αφορούν την εξατομικευμένη γενετική ευπάθεια για εμφάνιση λοιμώξεων. Οι πολυμορφισμοί των γονιδίων της συνδεόμενης με μαννόζη λεκτίνης (MBL2) και της φικολίνης L (FCN2) προτείνονται ως γενετικοί δείκτες που μπορεί να επηρεάσουν την ευπάθεια για λοιμώξεις στα παιδιά με λευχαιμία. Τα δύο γονίδια κωδικοποιούν τις πρωτεΐνες MBL και φικολίνη L, που εμπλέκονται στην προαγωγή της φαγοκυττάρωσης και την ενεργοποίηση του συστήματος συμπληρώματος. Σκοπός: Να προσδιοριστεί ο γονότυπος MBL2 και FCN2 και να μελετηθεί η συσχέτιση με τη συχνότητα και διάρκεια των επεισοδίων εμπύρετης ουδετεροπενίας (ΕEΟ) και τη συχνότητα των βακτηριακών λοιμώξεων στα παιδιά με Β-οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία (Β-ΟΛΛ). Υλικά και Μέθοδοι: Η ομάδα μελέτης ήταν 44 παιδιά με Β-ΟΛΛ, που διαγνώστηκαν από το 2005 έως το 2010 στο Τμήμα Παιδιατρικής Αιματολογίας-Ογκολογίας του Νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη. Οι πολυμορφισμοί του MBL2 γονιδίου προσδιορίστηκαν με την αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR) και με επώαση με δύο ένζυμα περιορισμού: Ban I και Mbo II. Η PCR πραγματοποιήθηκε για την ανίχνευση των πολυμορφισμών του FCN2 για τις θέσεις του προαγωγέα (-986, -602, -557, -64, -4) και του εξονίου 8 (+6359,+6424). Οι γονότυποι προσδιορίστηκαν με τη μέθοδο της αλληλούχισης και με τη διαδικασία της πολλαπλής ευθυγράμμισης με τα προγράμματα “BLAST” και “Multialigh”. Τα παιδιά ταξινομήθηκαν στις υποομάδες: I. MBL2 γονότυπος χαμηλού κινδύνου για λοιμώξεις, II. MBL2 γονότυπος ενδιάμεσου/υψηλού κινδύνου και I. FCN2 απλότυπος χαμηλού κινδύνου για λοιμώξεις (AGGTG, AAACG), II. FCN2 απλότυπος ενδιάμεσου/υψηλού κινδύνου (GGACG, AGACG, GGATG, GGACT). Για την επεξεργασία των αποτελεσμάτων χρησιμοποιήθηκε το πρόγραμμα “Statistical package for the Social Science SPSS for Windows”. Αποτελέσματα: Εντάχθηκαν 44 παιδιά με Β-ΟΛΛ, εκ των οποίων τα 65.9% ήταν αγόρια, με διάμεση ηλικία τα 4.3 έτη. Μελετήθηκαν 142 ΕΕΟ και 92 βακτηριακές λοιμώξεις. Οι 40,2% οφείλονταν σε Gram(+) και οι 59,7% σε Gram(-) στελέχη. Τα τρία συχνότερα Gram(+) ήταν ο S.epidermidis (21,2%), ο S.aureus (7,6%) και ο E. faecium (4,3%), ενώ τα τρία συχνότερα Gram(-) ήταν το E.coli (20,6%), η K.pneumoniae (14,1%)και η P.aeruginosa (13%). Ο MBL2 γονότυπος χαμηλού κινδύνου ανιχνεύτηκε στο 59,1%, ενδιάμεσου στο 31,8% και υψηλού στο 9%. Ο FCN2 απλότυπος χαμηλού κινδύνου παρατηρήθηκε στο 38,23%, ο ενδιάμεσου στο 44,1% και ο υψηλού κινδύνου στο 17.6%. Ο γονότυπος MBL2 και απλότυπος FCN2 δε σχετίστηκαν με τη συχνότητα των ΕΕΟ (p=0,18, p=0,06), ενώ σχετίστηκαν με την παρατεταμένη διάρκεια ΕΕΟ (p=0,007, p=0,001) και με την αυξημένη συχνότητα βακτηριακών λοιμώξεων (p=0,01, p=0,002). Ο συνδυαστικός γονότυπος MBL2&FCN2 υψηλού κινδύνου σχετίστηκε επίσης με την αυξημένη συχνότητα βακτηριακών λοιμώξεων (p=0,0001). Συμπεράσματα: Ο γονότυπος MBL2 και ο απλότυπος FCN2 επηρεάζουν τη διάρκεια των ΕΕΟ, αλλά όχι τη συχνότητά τους. Οι ασθενείς με γονιδιακή ανεπάρκεια της MBL ή της φικολίνης L μεμονωμένα ή και συνδυαστικά παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο για βακτηριακές λοιμώξεις. Περαιτέρω ανάλυση στο μέλλον μπορεί να επιβεβαιώσει τον προγνωστικό τους ρόλο για τον προσδιορισμό του εξατομικευμένου κινδύνου εμφάνισης λοιμώξεων στα παιδιά με Β-ΟΛΛ.