ОЦЕНКА КАЧЕСТВА ЖИЗНИ ПАЦИЕНТОВ С ОПУХОЛЯМИ ГОЛОВЫ И ШЕИ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ ОПРОСНИКОВ НА ФОНЕ СПЕЦИАЛИЗИРОВАННОГО ЛЕЧЕНИЯ
Authors: Р.Б. Раймбеков , А.А. Дюсупова , О.А. Юрковская , Р.И. Фаизова , Т.И. Терехова , Н.Е. Глушкова 
Published: October 2024

Введение: Пациенты со злокачественными опухолями головы и шеи (ОГШ) нуждаются в сохранении качества жизни, применение любого из доступных методов лечения характеризуется агрессивностью и может приводить к ухудшению функции органов, отвечающих за речь, прием пищи и дыхание, с последующим снижением качества жизни в виде дисфагий, затруднённого дыхания, нарушения глотания, появления косметических изъянов лица и шеи, ксеростомии, тризм, потери слуха, остеонекроза нижней челюсти, которые являются частыми симптомами после облучения, все это не может не влиять на благополучие пациента во всех сферах человеческой жизни [1], [13]. В Казахстане существует пробел в изучении КЖ пациентов с раком головы и шеи, отсутствуют исследования, изучающие связь между предикторами КЖ и выживаемостью, настоящая работа имеет цель хотя бы в малой степени восполнить этот пробел и привлечь внимание к данной проблеме. Цель: проанализировать статьи с исследованием КЖ пациентов на фоне специализированного лечения. Стратегия поиска: проведен автоматизированный поиск релевантных источников, по ключевым словам качество жизни, опухоли головы и шеи, анкетирование, лучевая терапия в научных базах PubMed, а также ручной поиск в системе Google Scholar. Глубина поиска составила 10 лет (с 2011 по 2021 г). Источники отбирались в соответствии с базовым контекстом исследования. Из 56 статей было выявлено 5 опросников для оценки КЖ пациентов с ОГШ. Анализ источников и выделение информационных блоков, впоследствии использованных в написании обзора. Критерии включения: не было строго задано критериев включения материалов в литературный обзор, кроме использования материалов по контексту и по экспертному анализу исследователя, так как мы не имели полного доступа к базам данных платной литературы, а также к рукописям, находящимся в частичном доступе. Результаты: Анализ анкет (FACT-H&N, UW-QOL, EORTC QLQ-C30/QLQ-H&N35/43) представил статистически значимую корреляцию КЖ и побочных симптомов лечения [3]. Выводы: Тщательный мониторинг оценки КЖ позволяет медицинскому персоналу более точно представить эффект выбранного лечебного воздействия и сформировать группы пациентов с риском прогрессирования, в итоге может использоваться в качестве нового прогностического маркера выживаемости.

Introduction: Patients with malignant head and neck tumors need to preserve the quality of life, the use of any of the available treatments is characterized by aggressiveness and can lead to deterioration of the function of the organs responsible for speech, eating and breathing, with a subsequent reduction in quality of life in the form of dysphagia and difficulty in breathing, swallowing, the appearance of cosmetic defects of the face and neck, xerostomia, trismus, hearing loss, lower jaw osteonecrosis are common symptoms after radiation, all of which cannot but affect the well-being of the patient in all areas of human life [1], [13]. There is a gap in the study of QOL in patients with head and neck cancer in Kazakhstan, there are no studies examining the relationship between QOL predictors and survival rate, the present work aims to fill this gap at least to a small extent and draw attention to this problem. Objective: to analyze articles with the study of QOL of patients against the background of specialized treatment. Search Strategy: Automated searches for relevant sources were conducted, using the keywords, quality of life, head and neck tumors, questionnaires, radiotherapy in PubMed scientific databases, as well as manual searches in Google Scholar. The depth of the search was 10 years (from 2011 to 2021). Sources were selected according to the underlying context of the study. Of the 56 articles, 5 questionnaires were identified to assess the QOL of patients with Head and Neck Tumors. Analysis of the source and the allocation of information blocks, subsequently used in writing the review. Inclusion Criteria: there was no strict criterion for the inclusion of materials in the literature review, other than the use of materials by context and by the researcher's expert analysis, because we did not have full access to databases of paid literature, nor to manuscripts in partial access. Results: Questionnaire analysis (FACT-H&N, UW-QOL, EORTC QLQ-C30/QLQ-H&N35/43) presented a statistically significant correlation of QOL and adverse treatment symptoms [3]. Conclusions: Careful monitoring of QOL assessment allows the medical staff to represent the effect of the chosen treatment intervention more accurately and to form groups of patients at risk of progression, as a result it can be used as a new prognostic marker of survival.

Кіріспе: бас және мойын қатерлі ісіктері бар пациенттер өмір сүру сапасын сақтауды қажет етеді, қол жетімді емдеудің кез-келген әдісін қолдану агрессивтілікпен сипатталады және сөйлеу, тамақтану және тыныс алу үшін жауап беретін органдар функциясының нашарлауына, дисфагия түрінде өмір сапасының төмендеуіне және тыныс алудың қиындауына, жұтылуына, бет пен мойынның косметикалық ақауларының пайда болуына әкелуі мүмкін., ксеростомия. тризм, есту қабілетінің жоғалуы, төменгі жақтың остеонекрозы сәулеленуден кейін жиі кездесетін белгілер болып табылады, мұның бәрі адам өмірінің барлық салаларында науқастың әл-ауқатына әсер ете алмайды [1], [13]. Қазақстанда өмір сапасын зерттеуде олқылық бар болжамшылар арасындағы байланысты зерттейтін зерттеулер жоқ өмір сапасы мен өмір сүру деңгейі, нақты жұмыс, кем дегенде, осы олқылықтың орнын толтыруға және осы мәселеге назар аударуға бағытталған. Мақсаты: мамандандырылған емдеу аясында пациенттердің өмір сүру сапасын зерттейтін мақалаларды талдаңыз. Іздеу стратегиясы: Өзекті көздерді, негізгі сөздерге сәйкес, өмір сапасы, бас және мойын ісіктері, сауалнама, PubMed ғылыми базаларында сәулелік терапия, сондай-ақ Google Scholar жүйесінде қолмен іздеу автоматтандырылған іздеу жүргізілді. Іздеу тереңдігі 10 жыл болды (2011 жылдан 2021 жылға дейін). Дереккөздер зерттеудің негізгі контекстіне сәйкес таңдалды. 56 мақаланың ішінен бас және мойын ісіктері бар пациенттердің өмір сүру сапасын бағалау үшін 5 сауалнама анықталды. Дереккөзді талдау және кейіннен жазбаша шолуда қолданылатын ақпараттық блоктарды таңдау. Қосу критерийлері: материалдарды контекст бойынша және зерттеушінің сараптамалық талдауы бойынша пайдаланудан басқа, әдеби шолуға қосу критерийі қатаң берілмеген, өйткені біз ақылы әдебиеттің дерекқорына, сондай-ақ ішінара қол жетімді қолжазбаларға толық қол жеткізе алмадық. Нәтижелер: Сауалнамаларды талдау (FACT&N, UW-DPOL, EORTC QLQ-C30/QLQ-H&N35/43) өмір сапасы мен емдеудің жанама белгілерінің статистикалық маңызды арақатынасын ұсынды [3]. Қорытындылар: Өмір сүру сапасын бағалауды мұқият бақылау медициналық қызметкерлерге таңдалған емдік әсердің әсерін дәлірек көрсетуге және прогрессия қаупі бар пациенттер тобын құруға мүмкіндік береді, нәтижесінде оны өмір сүрудің жаңа болжамды белгісі ретінде пайдалануға болады.