bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Estatística Espacial Aplicada aos Estudos de Incidência de Câncer
Authors: Oliveira Friestino Jane Kelly , Mendonça Denisa , Oliveira Pedro , Oliveira Carla M. , Ferraz Rosemeire De Olanda , Moreira Filho Djalma De Carvalho
Published: July 2016

O Sistema de Informação Geográfica (SIG) como ferramenta em estudos epidemiológicos tem se tornado algo frequente na área da Saúde Coletiva. Em estudos sobre incidência de câncer, o uso da análise espacial ainda é incipiente no país, entretanto possuí grande potencial para auxílio nos modelos de planejamento em saúde. O objetivo deste trabalho é apresentar um método empírico de análise de padrões espaciais para os casos de incidência de cânceres considerados raros que acometem a população com idades entre 0 e 19 anos, discutindo a aplicabilidade da estatística espacial e as possíveis utilizações da interpretação da disposição espacial dos eventos. Utilizou-se o SIG para georreferenciar as taxas de incidências de casos de cânceres de alguns grupos da Classificação Internacional de Câncer Infantil (CICI), ajustadas por idade e sexo, segundo os Centros de Saúde de suas residências. Foram estimadas as razões padronizadas de incidência (Standardized Morbidity Ratio-SMR). Para controlar a instabilidade das taxas devido ao pequeno número de casos, foi feita uma suavização pelo método Empirical Bayes. Comparando as taxas anuais, suavizadas pelo referido método Bayesiano, constatou-se diferenças entre elas quanto à distribuição espacial, com concentração destas nas regiões Sudoeste e Noroeste do município de Campinas. Conclui-se que o uso de estatística espacial como ferramenta de apoio à decisão, permite identificar a distribuição de casos de cânceres do grupo da CICI, contribuindo para o planejamento em saúde.
Programa de Pós-graduação em Modelos de Decisão e Saúde: uma experiência exitosa na formação em Saúde no Estado da Paraíba
Authors: Moraes Ronei Marcos de , Vianna Rodrigo Toledo , Sarmento Rackynelly Alves , Silva César Cavalcanti da
Published: July 2016

Este relato de experiência, entre outros aspectos, apresenta o histórico, a contextualização, os objetivos, as bases teórico-pedagógicas e as estratégias para manutenção do caráter interdisciplinar do Programa de Pós-Graduação em Modelos de Decisão e Saúde. Esse Programa foi desenvolvido pela Universidade Federal da Paraíba (UFPB) no âmbito dos Centros de Ciências da Saúde e Ciencias Exatas e da Natureza, trata-se de uma proposta inovadora de formação interdisciplinar, composto pelas áreas de Ciências Exatas e Ciências da Saúde, com a participação de docentes dos Departamentos Estatística, Informática, Nutrição, Enfermagem em Saúde Pública e Psiquiatria, Enfermagem Clínica, Fisioterapia, Fonoaudiologia, Odontologia Social, Farmácia e Psicologia. A proposta do curso foi aprovado pela CAPES em 2008; o processo de seleção e o início das aulas foram concretizados no primeiro semestre de 2009. Mais do que um processo de capacitação, a proposta inova por seu caráter interdisciplinar. Seu sucesso pode ser observado pelo aumento da demanda nos processos seletivos do Programa, pelo contínuo aumento de produção científica, ampliação de parcerias e sanduíches dos alunos de doutorado em instituições internacionais e, principalmente, pela alocação dos recursos humanos formadosna docência, pesquisa e gestão.
Uticaj dimenzija ličnosti i stilova prevladavanja stresa na psihološko blagostanje
Authors: Padejski Nada
Published: July 2016

Osnovni cilj ovog istraživanja usmeren je na ispitivanje relacija između dimenzija ličnosti, stilova prevladavanja stresa i psihološkog blagostanja. U istraživanju je učestvovalo 207 ispitanika (170 ispitanika ženskog i 37 ispitanika muškog pola), starosti od 19 do 32 godine. Primenjeni su upitnici Brief Coping Orientation to Problems Experienced, Big Five Inventory i Scales of Psychological Well-Being. Analiza glavnih komponenti u prostoru merenja upitnika COPE-b pokazala je postojanje tri Promax glavne komponente: Aktivan pristup problemu, Traženje socijalne podrške i Distrakcija. Hijerahijskom regresionom analizom ispitana je struktura predikcije psihološkog blagostanja na osnovu dimenzija ličnosti i dimenzija prevladavanja stresa. Rezultati ukazuju na najznačajniji doprinos dimenzija ličnosti, kao i dimenzije Aktivan pristup problemu u predikciji psihološkog blagostanja. Nalazi istraživanja pokreću dodatna pitanja o smeru uticaja prevladavajućih odgovora koje osoba koristi na različite komponente blagostanja, te je sa istraživačkog i aspekta praktične primene u smislu prevencije neadaptivnih ishoda delovanja stresa, potrebno dalje ispitivati bazičnu dinamiku njihove povezanosti.
Relacije socioemocionalne posvećenosti majki sa prilagođenošću deteta na vrtić
Authors: Velikić Dejana , Filipović Bojana , Bačić Jovana , Bogosanović Bojana
Published: July 2016

Adaptiranost deteta na vrtić je uslovljena velikim brojem faktora, pri čemu se kao značajan izdvaja kvalite brige od strane roditelja i relacije roditeljdete. U ovom radu kvalitet brige i relacije u dijadi majka-dete definisan je preko četiri faktora: Zadovoljstvo u roditeljskoj ulozi; Senzitivnost, responsivnost i znanje; Prihvatanje deteta i uloge roditelja i Separaciona anksioznost, koja zajedno čine konstrukt definisan kao socioemocionalna posvećenost majke. Osnovna pretpostavka istraživanja je da se na osnovu socioemocionalne posvećenosti majke može predvideti prilagođenost deteta na vrtić, odnosno, da se na osnovu kvaliteta posvećenosti može predvideti kojoj deci će biti potrebna pomoć i veća podrška pri adaptaciji. Adaptiranost 316 dece jaslenog uzrasta je merena na osnovu procena vaspitača ček listom koja obuhvata očekivana postignuća nakon perioda prve adaptacije. Dobijeni rezultati su potvrdili početnu pretpostavku- postoje značajne razlike u adaptiranosti dece s obzirom na posvećenost majke. Na adaptiranost deteta značajne efekte ostvaruju majčina senzitivnost i prihvatanje roditeljske uloge.
Konstrukcija testa fonološke svijesti na srpskom jeziku
Authors: Subotić Siniša
Published: July 2016

Ovo istraživanje bavi se konstrukcijom i preliminarnom evaluacijom testa fonološke svijesti na srpskom jeziku, u skladu sa aktuelnim preporukama iz svjetske literature o nužnosti operacionalnog i terminološkog razlikovanja fonemske i fonološke svijesti i uvažavanja distinkcije između nefonemskih i fonemskih fonoloških zadataka. Istraživanje je sprovedeno nad 96 ispitanika vrtićkog i mlađeg osnovnoškolskog uzrasta. Ajtemi (njih 42) sa zadržanih sedam skala oformljenog test, koji je nazvan FONT, podvrgnuti su (ULS) faktorskoj analizi. Dobijeno je hijerarhijsko rješenje, sa tri promax faktora prvog reda: Napredna fonemska svijest, Početna fonemska i napredna nefonemska fonološka svijest i Slogovna svijest. Sva tri faktora svojom sadržinom, u principu, predstavljaju 'faktore težine'. Na hijerarhijski višem nivou dobijeno je unifaktorsko rješenje, imenovano kao Fonološka svijest. Na osnovu Schmid-Leiman solucije, utvrđeno je da je faktor drugog reda od primarne praktične važnosti. Test ima vrlo visoku internu konzistentnost (Cronbachova ? = .96). Za praktične potrebe, formirane su i okvirne normativne kategorije. Tako ponderisani skor korelira sa opštom inteligencijom (? = .47, p < .001). Pri tome je u snažnijoj vezi sa ekspertski procijenjenim nivoom razvijenosti verbalnih sposobnosti, nego što je to inteligencija (? = .66, p < .001, nasuprot ? = .55, p < .001), što sugeriše da je riječ o praktično potencijalno vrlo korisnom testu. Diskutovane su implikacije i ograničenja istraživanja, uz preporuke za sukcesivne studije.
Strukturalno modelovanje razlika aritmetičkih sredina: polne razlike na latentnim dimenzijama pozitivnog i negativnog afektiviteta
Authors: Mihić Ljiljana
Published: July 2016

Svrha članka je da ilustruje upotrebu strukturalnog modelovanja kako bi se testirale razlike aritmetičkih sredina na latentnim varijablama između dve grupe. Pri ilustraciji je korišćen grafički interfejs AMOS programa. Prikazano je da se preko testiranja sve restriktivnijih hipoteza koje se tiču invarijantnosti procenjivanih parametara među grupama stiže do poslednjeg koraka u kome se testiraju međugrupne relativne razlike na latentnim varijablama. Nakon objašnjenja logike, sam postupak je ilustrovan na primeru testiranja međupolnih razlika na latentnim dimenzijama Pozitivnog i Negativnog afektiviteta. Kontrolišući nerelijabilnost merenja, rezultati sugerišu da žene na ispitivanom srpskom uzorku imaju niže vrednosti Pozitivnog afektiviteta u odnosu na muškarce, pri čemu opažena razlika spada u veličine malog do umerenog efekta. Prednosti i nedostaci postupka su prodiskutovani.
Samoopisna i procesna mera kognitivne vulnerabilnosti za depresiju - veza sa disforičnim simptomima kod nekliničkog uzorka
Authors: Tintarović Olivera , Novović Zdenka , Mihić Ljiljana
Published: July 2016

Iako je u većini studija demonstrirana veća senzitivnost procesnih mera naspram samoopisnih u predikciji depresivnih simptoma, neki noviji nalazi sugerišu da dve mere zapravo procenjuju različite aspekte kognitivne vulnerabilnosti za depresiju. Glavni cilj ovog istraživanja je bio da se utvrdi u kojoj meri su samoopisni nasuprot procesnim indikatorima kognitivne vulnerabilnosti za depresiju u vezi sa simptomima disforičnosti. Dodatni cilj je bila provera veze procesne mere sa disforičnim simptomima, kada se primeni sa i bez kognitivnog opterećenja (pamćenje šestocifrenog broja). Na uzorku od 1082 studenta (671 ženskog pola) su primenjeni sledeći instrumenti: Skala depresivnosti, anksioznosti i stresa, Srpski test ispreturanih rečenica (SSST) i Skala disfunkcionalnih stavova (DAS). Hijerarhijskom regresionom analizom je utvrđeno da su obe mere značajni i nezavisni prediktori disforičnih simptoma što ide u prilog pretpostavke o postojanju različitih aspekata kognitivne vulnerabilnosti za depresiju koje ove dve mere procenjuju. Kada je u pitanju samoopisna mera, obe dimenzije DAS-a, Perfekcionizam i Zavisnost, su ostvarile podjednak pojedinačni doprinos u predikciji (po 4%). SSST se pokazao kao bolji prediktor disforičnih simptoma od obe dimenzije DAS-a i kada je primenjen sa kognitivnim opterećenjem (9%) i bez njega (19%). Ovaj nalaz je u skladu sa teorijskim pretpostavkama o procesnim merama kao pouzdanijim indikatorima vulnerabilnosti budući da nisu podložne svesnom iskrivljavanju rezultata. Kada se posmatra efekat same manipulacije kognitivnim opterećenjem, rezultati su pokazali da je veza sa simptomima jača kada su u pitanju depresivni sadržaji na SSST-u dobijeni bez kognitivnog opterećenja što nije sasvim u skladu sa rezultatima stranih studija i može se objasniti specifičnostima našeg uzorka.
Kako muškarci pokazuju ljubav? Perspektiva seksualne orijentacije
Authors: Brkić Nina , Mihić Ivana , Jerković Ivan
Published: July 2016

Model prilagođavanja u partnerskim odnosima pretpostavlja postojanje tri komponente (individualne, partnerske i socijalne), koje određuju ishod i tok jedne partnerske relacije. Mnoga istraživanja govore u prilog tome da rodne uloge koje se formiraju kroz proces socijalizacije određuju kako jedna veza počinje, teče i kako se završava. Polazeći od ove pretpostavke može se pretpostaviti da se homoseksualne veze značajno razlikuju od heteroseksualnih veza, jer u homoseksualnim vezama imamo dve osobe istog pola kojima društvo nameće istu rodnu ulogu. Cilj ovog rada bila je provera primenjivosti opisanog teorijskog modela prilagođavanja u partnerskim relacijama na muškarce iz homoseksualne populacije u Srbiji. Ono što nas je posebno interesovalo su načini pokazivanja ljubavi muškaraca u homoseksualnim i heteroseksualnim vezama, a rezultati su tumačeni u skladu sa ranije dobijenim podacima o rodnim ulogama i njihovom uticaju na ponašanje u partnerskim relacijama. U istraživanju je učestvovalo 200 ispitanika muškog pola, uzrasta od 18 do 59 godina. Svi ispitanici bili su u homoseksualnim vezama koje su opisivali kao stabilne (100 ispitanika) ili u heteroseksualnim brakovima (100 ispitanika). Od instrumenata korišćene su: Skala ljubavi (Braiker & Kelly, 1979), Skala načina izražavanja ljubavi (Huić, Kamenov i Jugović, 2010) i Skala zadovoljstva partnerskom relacijom (Huić i sar., 2010). Rezultati ovog istraživanja pokazuju da muškarci homoseksualne orijentacije percipiraju veću bliskost u vezi, zadovoljniji su svojim vezama i izveštavaju o češćem izražavanju ljubavi partneru i od partnera. Načini pokazivanja ljubavi (Žrtvovanje, Verbalno ispoljavanje emocija i Instrumentalnost u ulogama van kuće) su značajni prediktori zadovoljstva partnerskom relacijom.
Validacija simulirane verzije upitnika 16PF
Authors: Nikolašević Željka , Mitrović Dušanka , Dinić Bojana , Čolović Petar
Published: July 2016

U radu su prikazane tri studije čiji je cilj bio provera mernih svojstava simulacije Cattellovog upitnika 16PF, razvijene u okviru projekta 'International Personality Item Pool'. Rezultati prve studije, u kojoj je ovim upitnikom ispitano 447 ispitanika, ukazuju na prihvatljive koeficijente pouzdanosti većine skala, kao i na postojanje pet opštih faktora koji u izvesnoj meri odgovaraju Cattellovim pretpostavkama. Glavne razlike u odnosu na pretpostavljenu strukturu uočavaju se u oblasti interpersonalnih dimenzija. U okviru druge studije istraživane su korelacije rezultata na skalama IPIP 16PF sa opštim uspehom u školi i uspehom u nekoliko školskih predmeta. Ispitivanjem su obuhvaćena 222 učenika završnog razreda gimnazije. Dobijene korelacije su generalno niske, a sa uspehom u najvećem broju školskih predmeta koreliraju skale Dužnost (G), Osetljivost (I), Inteligencija (B) i Kompleksnost (Q1). Rezultati treće studije, u kojoj je ispitano 115 učenika završnog razreda gimnazije, pokazuju da se na osnovu rezultata na skalama IPIP 16PF mogu predvideti raspoloženja u neutralnoj i predispitnoj situaciji, procenjena upitnikom STCI-S. Prediktivna moć skala je veća u slučaju neutralne, nego u slučaju predispitne situacije. Značajni prediktori raspoloženja u neutralnoj situaciji su skale Emocionalna stabilnost (C), Anksioznost (O), Emocionalnost (Q4) i Kompleksnost (Q1). U predispitnoj situaciji ove skale gube sposobnost predikcije, a kao značajni prediktori se pojavljuju Inteligencija (B), Introverzija (Q2) i Asertivnost (E). Rezultati sve tri studije idu u prilog korisnosti primene upitnika IPIP 16PF u psihološkim istraživanjima, ali ukazuju i na izvesne njegove nedostatke.
Evaluacija edukacije i indirektnog kontakta kao strategija promene stavova prema osobama sa psihijatrijskom dijagnozom
Authors: Bošković Tanja
Published: July 2016

Socijalni psiholozi su identifikovali tri uspešne strategije kojima se smanjuju predrasude i socijalna distanca prema osobama sa psihijatrijskom dijagnozom: protest prigušuje negativne stavove prema ovoj populaciji; edukacija zamenjuje pogrešne informacije o bolestima tačnim, dok kontakt ublažava negativne stavove i ponašanja kroz direktnu interakciju s ovim osobama. Cilj ove studije bio je da se ispita efekat edukacije i indirektnog kontakta na smanjenje predrasuda i socijalne distance prema osobama s psihijatrijskom dijagnozom, kod srednjoškolaca. Uzorak je činilo 92 gimnazijalca, koji su podeljeni u 3 grupe: u prvoj grupi je primenjen indirektni kontakt, u drugoj edukacija, dok je treća grupa poslužila kao kontrolna – u njoj nije korišćena nijedna strategija već su samo zadati testovi. Nivo predrasuda i socijalne distance su mereni pre i dve nedelje posle primene strategija Skalom predrasuda prema osobama s psihijatrijskom dijagnozom i upitnikom socijalne distance. Linearne korelacije su ukazale na značajnu vezu između nivoa predrasuda i socijalne distance prema osobama s psihijatrijskom dijagnozom. Primenjena je 3x2 analiza varijanse sa ponovljenim merenjima kako bi se ispitao uticaj različitih strategija na nivo predrasuda prema osobama s psihijatrijskom dijagnozom i njihova promena od prvog do drugog testiranja. Pokazana je značajna interakcija između vrste intervencije i vremena. T-testom za zavisne uzorke smo utvrdili da je do značajne promene došlo jedino u grupi gde je primenjena edukacija. Nisu zabeležene značajne promene u stepenu socijalne distance prema osobama s psihijatrijskom dijagnozom tokom vremena, usled delovanja različitih strategija. Rezultati ukazuju da edukacija o mentalnim poremećajima dovodi do promena na kognitivnom planu, ali izostaju bihejvioralne promene. Indirektni kontakt nije uticao na smanjenje predrasuda prema osobama s psihijatrijskom dijagnozom, što može biti i rezultat sprovođenja ove strategije na indirektan način.
ERP korelati placebo i 'anti-placebo' efekata
Authors: Biro Mikloš , Ković Vanja , Novović Zdenka , Pejović Jovana , Sokić Jelena , Sovilj Platon
Published: July 2016

U ovom istraživanju bavili smo se neuralnim korelatima efekata placebo i 'anti-placebo' poruka putem merenja moždanih talasa (ERP). Umjesto uobičajenog termina nocebo, koristili smo termin 'anti-placebo', budući da poruke koje smo zadavali ispitanicima nisu trebale da proizvedu negativne efekte, već da umanje ili ponište efekat placeba. Primenili smo termalnu draž intenziteta 45 stepeni Celzijusa na kožu podlaktice. Ukupno je 29 studenata uzelo učešća u četiri eksperimentalne situacije: bez analgezije, nakon primene analgezije (korišćenjem EMLA kreme), nakon primene neutralne kreme koja je prezentovana kao analgetik (placebo situacija) i nakon primene EMLA kreme koja je prezentovana kao herbalna krema koja nije zvanično prihvaćena kao medikament ('anti-placebo' situacija). Neposredno nakon stimulacije, od ispitanika je zatraženo da procene nivo neprijatnosti na subjektivnoj skali osetljivosti 1–10, a nakon toga im je zadat kognitivni eksperiment, tokom koga su mereni ERP odgovori. Rezultati su pokazali tri glavna ERP efekta. U ranom efektu, sve tri eksperimentalne situacije koje su podrazumevale primenu anelgezije (tj. dve situacije sa farmako-anelgezijom + situacija sa placebo-aneglezijom) pokazale su različite profile ERP efekata u odnosu na situaciju u kojoj nije primenjena anelgezija. Ovaj rezultat smo interpretirali kao rano očekivanje da bilo koja vrsta anelgezije (uključujući placebo) treba da proizvede nekakav efekat, za razliku od situacije u kojoj nije bilo primene analgezije. Središnji ERP efekat je demonstrirao duže trajanje ERP efekata u situaciji sa 'anti-placebom' i u situaciji bez analgezije, dok su u situaciji sa primenom analgezije i u placebo situaciji ovi efekti bili mnogo kraći. Ovaj nas je rezultat naveo na zaključak da, na neuralnom planu, sugerisanje da je neki lek 'anti-placebo' proizvodi sličan profil ERP ili sličnu mentalnu aktivnost kao u situaciji bez leka. Ovaj rezultat poziva na preispitivanje preporuka lekara da neki lekovi nisu baš dobri, jer ovakve sugestije mogu potencijalno i nesvesno da umanje inače pozitivan efekat koji placebo ima tokom tretmana. Na kraju, u poznom efektu smo takođe uočili razlike između četiri eksperimentalne situacije, ali su ove razlike u vezi sa redosledom izlaganja eksperimentalnih situacija, te smo ih interpretirali kao artefakt eksperimentalnog dizajna.
Razvojni procesi i mentalno zdravlje u starosti: doprinos Eriksonovoj psihosocijalnoj teoriji razvoja ličnosti
Authors: Krstić-Joksimović Kristina , Mihić Ljiljana
Published: July 2016

Prikazano istraživanje usmereno je na validiranje posthumno otkrivenog, devetog Eriksonovog razvojnog stadijuma i ispitivanje korelata mentalnog zdravlja u starosti. Metodom upitnika sa intervjuisanjem ispitano je 130 ispitanika, starosti preko 60 godina. Primenjeni su prethodno prilagođeni upitnici: Test životne orijentacije, Gerijatrijska skala depresije, Skala za procenu zadovoljstva životom i konstruisan upitnik koji operacionalizuje osmi i deveti razvojni stadijum, Erikson: 8–9S. Rezultati analize glavnih komponenti otkrivaju dvodimenzionalnu strukturu Erikson: 8–9S, opisanu kroz komponente Ego integritet i Gerotranscendentalnost. Multivarijantna analiza varijanse pokazuje da se starija grupa ispitanika (stariji stari, 80+) statistički značajno razlikuje od mlađe (mlađi stariji, 60–79) u stepenu ostvarenosti gerotranscendentalnosti i depresivnosti. Dobijene vrednosti regresione analize ukazuju na značajnu povezanost kriterijumskih varijabli – depresivnosti i zadovoljstva životom – sa skupom prediktorskih varijabli (optimizam, ego integritet, gerotranscendentalnost i grupna pripadnost). Dodatno, efekat interakcije gerotranscendentalnosti i grupne pripadnosti ostvaruje samostalan doprinos predikciji zadovoljstva životom, čime sugeriše da je dostignuta gerotranscendentalnost bolji prediktor životnog zadovoljstva u grupi starijih starih ispitanika nego u grupi mlađih starih. Prosečni skorovi posmatranih grupa ukazuju da ispitanici stare životne dobi ispoljavaju visoko zadovoljstvo životom, pretežno pozitivnu životnu orijentaciju i relativno nizak stepen depresivnosti. Utvrđene su i statistički značajne razlike posmatranih grupa u proceni zadovoljstva odnosima sa najbližim osobama iz okruženja i stepena bavljenja svakodnevnim aktivnostima. Dobijeni rezultati ukazuju na prisustvo kvalitativno različitih procesa u starosti, čime implicitno potvrđuju postojanje devetog Eriksonovog stadijuma na srpskom uzorku.
INVENTAR SUPRESIJE MISLI-BELI MEDVED:VALIDACIJA SRPSKOG PREVODA
Authors: Novović Zdenka , Ignjatović Ivana Ignjatović , Dujmović Andrea Dujmović , Novakov Ivana Novakov
Published: July 2016

U radu su proveravane psihometrijske karakteristike srpskog prevoda Inventara supresije – Beli medved Wegnera i Zanakosa (Wegner & Zanakos, 1994) na uzorku od 279 ispitanika, prosečne starosti 20.12 godina. Konfirmativnom faktorskom analizom nije podržana jedinstvena dimenzija u osnovi svih 15 stavki inventara, a najadekvatnije pokazatelje podesnosti pokazala je kratka verzija sa šest ajtema koji se odnose na intruzije, supresiju i distrakciju. Nema značajne razlike u psihometrijskim karakteristikama između cele skale i šestoajtemske verzije. Unutrašnja konzistentnost obe skale je dobra. Obe verzije umereno koreliraju sa simptomima anksioznih poremećaja i depresije, kao i sa merama opšte vulnerabilnosti za različite poremećaje (Negativnim afektivitetom, Psihološkom nefleksibilnošću, dimenzijama ličnosti teorije osetljivosti na potkrepljenje) i sa merom teorijski srodnog konstrukta – Skalom ruminacija. Na osnovu obe verzije Inventara supresije – Beli medvedrazlikuju se osobe koje su tokom života imale generalizovani anksiozni poremećaj ili veliku depresivnu epizodu od onih koje nisu. Oba inventara poseduju i inkrementalnu validnost jer značajno doprinose objašnjenju simptoma depresije i generalizovanog anksioznog poremećaja kada se kontroliše doprinos Negativnog afektiviteta. Istraživanje ukazuje na dobre psihometrijske karakteristike proveravanog instrumenta, kako u celini tako i u skraćenom obliku.
SA KOJIM BROJEM CRTA SE MOŽE OPTIMALNO OPISATI PSIHOPATIJA?
Authors: Međedović Janko , Petrović Boban , Kujačić Daliborka , Želeskov Đorić Jelena , Savić Maja
Published: July 2016

Jedan od instrumenata koji se nejčešće koristi u proceni psihopatije je Hareova ček-lista (PCL-R) koja predstavlja rejting metod procene i operacionalizovana je preko dvadeset indikatora. Iako je instrument u upotrebi već nekoliko decenija, podaci o latentnoj strukturi ovih dvadeset indikatora psihopatije nisu jednoznačni. U literaturi je opisano nekoliko empirijski deriviranih struktura PCL-R-a: jednofaktorski model koji operacionalizuje psihopatiju kao unitarni, jednodimezionalni konstrukt; dvofaktorski koji razlikuje endogene psihopatske karakteristike ličnosti i bihejvioralne obrasce ispoljavanja psihopatije; trofaktorski model u kome su kao sržne psihopatske crte postavljene manipulativni interpersonalni stil, emocionalna površnost i impulsivnost; četvoro-faktorski model koji pored prethodno navedenih crta u sebi inkorporira i antisocijalno ponašanje individua.Podaci dobijeni u prethodnom istraživanju o latentnoj strukturi psihopatije merene preko PCL-R-a u Srbiji nisu podržali ni jedan od prethodno opisanih modela. Za potrebe ovog rada prikupljeni su i analizirani podaci sa svih PCL-R protokola administriranih u Srbiji do sada. U pitanju su podaci dobijeni od 406 osuđenih lica (prosečni uzrast 34 godine, SD = 9.98) koja su kaznu izdržavala u četiri kazneno-popravne institucije u Srbiji. Pored podataka sa PCL-R skale, njima su administrirane i mere samoprocenjene psihopatije (SRP 3) i Dezintegracije, odnosno šizotipije (DELTA 10). Iz osuđeničkih dosijea preuzete su i mere o kriminalnom recidivu ispitanika.Rezultati eksploratorne faktorske analize pokazali su da variranje opserviranih indikatora psihopatije najoptimalnije opisuje pet faktora. Ključna distinkcija u odnosu na četvorofaktorski Hareov model je diferencijacija Impulsivnosti i Životnog stila iz originalnog faktora Životnog stila opisanog u ranijoj literaturi. Odnosi sa samoprocenjenom psihopatijom, Dezintegracijom i kriminalnim recidivom ispitanika potvrđuju distinktivnost dve novodobijene crte. Takođe, rezultati konfirmatorne faktorske analize pokazali su da petofaktorski model ima bolje indekse podesnosti u odnosu na sve ostale koji su testirani. Štaviše, najuspešnije objašnjenje empirijskih podataka ima model u kojima su manipulativni interpersonalni stil, površni afektivitet i impulsivnost postavljeni kao endogene a životni stil i antisocijalnost kao egzogene varijable. Ovi nalazi podržavaju zapravo trofaktorski model psihopatije koji je u ranijim istraživanjima dobijen ne samo eksploracijom latentne strukture PCL-R-a, već i drugih instrumenata za ispitivanje psihopatije. Po trofaktorskom modelu manipulativne tendencije, afektivitet i impulsivnost su sržne, endogene psihopatske crte ličnosti dok antisocijalne tendencije (i određeni aspekti životnog stila u ovom istraživanju) mogu predstavljati neke od bihejvioralnih manifestacija sržnih psihopatskih dispozicija.
KOLEKTIVNA KRIVICA I SPREMNOST NA POMIRENJE: MEĐUGENERACIJSKE RAZLIKE
Authors: Niškanović Jelena , Petrović Nebojša
Published: July 2016

Osnovni cilj ovog rada je ispitati odnos između prihvatanja i pripisivanja kolektivne krivice i spremnosti na pomirenje među stanovništvom srpske etničke pripadnosti u Bosni i Hercegovini. Ispitaćemo koji faktori doprinose spremnosti na pomirenje sa osvrtom na karakteristike i razlike prisutne među mlađom generacijom koja je rođena i odrasla neposredno nakon posljednjih ratnih dešavanja u Bosni i Hercegovini u podjeljenim etničkim sredinama te starijom generacijom koja je odrasla u etnički heterogenim sredinama, a zatim preživjela rat tokom devedesetih. Istraživanjem je obuhvaćeno 406 ispitanika koji su ujednačeni prema dvije starosne kategorije (203 osobe mlađe generacije i 203 osobe starije generacije). Ispitivanje je sprovedeno među stanovništvom srpske etničke pripadnosti na području grada Banja Luka tokom novembra i decembra mjeseca 2014. godine. Primjenjeno je nekoliko standardizovanih mjernih skala: Skala kolektivne krivice (dvije podskale: Prihvatanje kolektivne krivice i Pripisivanje kolektivne krivice), Skala spremnosti za pomirenje, Skala identifikacije sa etničkom grupom, Skala stresnog ratnog iskustva. Rezultati dobijeni primjenom višestruke regresione analize ukazuju da varijable pol, identifikacija sa etničkom grupom, pripisivanje i prihvatanje kolektivne krivice te stresno ratno iskustvo objašnjavaju 41.5% varijanse spremnosti za pomirenje kod mlađe i 15.1% varijanse spremnosti na pomirenje kod starije generacije ispitanika. Prisutna je negativna povezanosti pripisivanja kolektivne krivice i pozitivna povezanosti prihvatanja kolektivne krivice sa spremnošću na pomirenje kod obe generacije ispitanika. Dobijeni rezultati potvrđuju rezultate prethodnih studija koje su utvrdile da prihvatanje kolektivne krivce podstiče spremnost na izvinjenje i reparaciju.
SERBIAN VERSION OF THE WORK BURNOUT SCALE FROM THE COPENHAGEN BURNOUT INVENTORY: ADAPTATION AND PSYCHOMETRIC PROPERTIES
Authors: Berat Nevena , Jelić Dragana , Popov Boris
Published: July 2016

Burnout is most commonly defined as a state of physical, emotional, and mental exhaustion caused by long-term involvement in emotionally demanding situations. The Copenhagen Burnout Inventory (CBI) is a recently-developed public domain questionnaire designed to measure burnout in three domains: personal, work-related, and client-related. The present study examined the psychometric properties of the Work Burnout (WB) scale from the CBI and its relationships with various relevant constructs. 352 Serbian employees from two different samples completed several instruments assessing work burnout, distress, (ir)rational beliefs, turnover intentions, and job satisfaction. Results showed that the WB had a two-dimensional factorial structure (work exhaustion and work frustration), with acceptable fit indices using CFA, and excellent internal consistency. Moreover, the scale (and both dimensions) meaningfully correlated with distress, irrational beliefs, job satisfaction, and intentions to leave the organization. These findings indicate that the WB is a valid instrument to use with employees across different occupations and could be particularly useful when researchers want to quickly and efficiently assess emotional burnout. Also, the scale may be used as a short two-dimensional scale for measuring two distinct aspects of burnout, work frustration and work exhaustion. Some limitations of the study and the instrument itself have also been highlighted and discussed.
OSOBINE LIČNOSTI, NAČINI KAŽNJAVANJA I ŠKOLSKA NEDISCIPLINA
Authors: Milovanović Ilija , Pekić Jasmina , Kodžopeljić Jasmina
Published: July 2016

Cilj istraživanja prezentovanog u ovom radu usmeren je ka ispitivanju medijacijske uloge osobina ličnosti u relaciji između različitih načina kažnjavanja u porodici i neadekvatnog načina ponašanja u školi. Uzorak je činilo 479 učenika i učenica srednjih škola sa teritorije Srbije. Od ukupnog broja ispitanika 63.5% bilo je ženskog pola, a prosečna starost ispitanika iznosila je 16.76 godina. Osobine ličnosti učenika operacionalizovane su preko dimenzija skraćene verzije upitnika Velikih pet plus dva (VP+2-70), a načini kažnjavanja u porodici mereni su upitnikom Skale kažnjavanja u vaspitanju (SKV). Konstrukt školske nediscipline operacionalizovan je kao jedinstven skor na Skali školske nediscipline (ŠN). Rezultati istraživanja sugerišu postojanje medijacione uloge pojedinih osobina ličnosti između načina kažnjavanja u porodici i školske nediscipline, pri čemu je medijacija osobina ličnosti parcijalnog tipa. Uloga Negativne valence značajna je u relaciji između svih načina kažnjavanja u porodici, izuzev fizičkog, i školske nediscipline, dok Agresivnost ostvaruje značajan efekat u relaciji između verbalnog i separacionog kažnjavanja kao prediktora, i školske nediscipline kao kriterijuma.
Fatores determinantes na análise da difusão do pensamento complexo na prática gerencial
Authors: Land Aline Grams , Silva Anielson Barbosa da
Published: July 2016

O objetivo do artigo é identificar os fatores determinantes na análise da difusão do pensamento complexo na prática gerencial. O quadro teórico envolve a relação entre o pensamento complexo, a administração e o papel do gerente.  O estudo é de natureza descritiva, com abordagem quantitativa. Foi desenvolvida uma escala com os fatores determinantes na difusão do pensamento complexo na prática gerencial e aplicada a uma amostra de 57 gerentes de estabelecimentos comerciais localizados no principal Shopping Center de uma capital do Nordeste brasileiro. O tratamento dos dados ocorreu em duas etapas. Na primeira, procedeu-se a análise fatorial da escala de difusão do pensamento complexo na prática gerencial e na segunda realizou-se a análise dos resultados levando-se em consideração os fatores identificados. A partir da análise fatorial emergiram cinco fatores: capacidade de criar um ambiente adequado, capacidade de estimular a cooperação, capacidade de interagir e fortalecer canais de comunicação, capacidade de promover agregação em torno de um objetivo global e capacidade de incentivar o aprendizado contínuo. Conclui-se que os fatores determinantes da difusão do pensamento complexo na prática gerencial são caracterizados como competências gerenciais, que em ação, contribuem para a difusão dos princípios da administração complexa. Sugere-se a realização de novos estudos a fim de se validar o instrumento proposto, pois o mesmo pode orientar a gestão de organizações, o desenvolvimento de competências gerenciais, assim como contribuir para a difusão do pensamento complexo no campo das organizações em geral e na prática gerencial em particular.
Características da medição de desempenho organizacional: um estudo descritivo nos hospitais do estado do Rio Grande do Norte
Authors: Lucena Edzana Roberta F. da C. V. , Araújo Aneide Oliveira , Silva César Augusto Tibúrcio
Published: July 2016

Essa pesquisa consiste em investigar as principais características da medição de desempenho dos hospitais do Rio Grande do Norte. Para tanto, a metodologia adotada constitui-se de um estudo descritivo, realizado em 46 hospitais do estado, selecionados de forma não-probabilística nas cidades de Natal, Mossoró, Parnamirim, São Gonçalo do Amarante, Ceará-Mirim, Macaíba, Caicó, Açu, Currais Novos, São José de Mipibú e Pau dos Ferros. Para a coleta de dados, utiliza-se um formulário objetivo, composto por 32 questões, dispostas em escalas de classificação de categoria simples, múltipla escolha e escala Likert. Após tabulação dos dados realizam-se análise descritiva e testes estatísticos não-paramétricos, Qui-quadrado e teste Exato de Fisher. Os resultados demonstram que a maioria das instituições analisadas estão sendo geridas por profissionais com boa qualificação e com conhecimentos em áreas como administração, ciências contábeis, economia e medicina, possuem missão, fazem algum tipo de planejamento, elaboram orçamentos, divulgam seus planos, estratégias e metas, utilizam relatórios e indicadores para a tomada de decisão, avaliam o desempenho e o comparam com organizações de características similares. As hipóteses testadas obtiveram relação significante estatisticamente. Diante desses resultados, pode-se concluir que grande parte dos hospitais constantes na amostra pesquisada, faz uso, em seu processo de gestão, das principais medidas de desempenho investigadas, possuindo dados para avaliar como estão evoluindo no alcance dos objetivos predeterminados e identificar as áreas a serem melhoradas.
Meios de compartilhamento do conhecimento no contexto de projetos de tecnologia da informação
Authors: Mussi Clarissa Carneiro , Angeloni Maria Terezinha
Published: July 2016

Este estudo buscou investigar de que forma se configurou o compartilhamento do conhecimento entre as partes envolvidas no projeto de implementação de um sistema ERP (SAP R/3) em uma instituição de ensino superior de Santa Catarina/Brasil. Especificamente, o trabalho investigou os meios de compartilhamento do conhecimento utilizados, seus objetivos e sua influência no projeto em questão. Considerando os objetivos propostos, a abordagem desta pesquisa é qualitativa do tipo estudo de caso. Os dados foram coletados por meio de entrevistas semi-estruturadas, questionários abertos e análise documental. O tratamento e interpretação dos dados são predominantemente qualitativos. Dentre as principais conclusões obtidas pode-se citar a influência significativa do compartilhamento do conhecimento no projeto de implementação do sistema. Foi observada a utilização de vários meios de compartilhamento tanto do conhecimento explícito quanto tácito. Estes meios propiciaram modos de conversão do conhecimento. Finalmente, a análise dos dados conduziu ao entendimento de que a definição dos meios pelos quais o conhecimento é compartilhado e a forma com que esses meios são utilizados podem facilitar ou dificultar o compartilhamento e, consequentemente, a implementação do sistema.
Inovação aberta e inovação distribuída, modelos diferentes de inovação?
Authors: Trentini Anny Margaly Maciel , Furtado Ilka Midori Toyomoto , Dergint Dario Eduardo Amaral , Reis Dalcio Roberto dos , Carvalho Helio Gomes de
Published: July 2016

A inovação se configura como um processo irreversível incluindo diversas etapas e aspectos financeiros, culturais e organizacionais. Diversos modelos de inovação têm sido relatados na literatura, entre eles o modelo de inovação aberta (Open Innovation) e o de inovação distribuída (Distributed Innovation). O presente artigo procura apresentar conceitos, características e exemplos desses dois modelos de inovação e propõe uma análise desses conceitos para verificar se há ou não justificativa para a diferenciação da nomenclatura apresentada. Como resultado, apresenta-se um quadro comparativo entre as características de cada modelo de inovação discutido. Observa-se que os modelos de inovações aberta e distribuída são alternativas de abordagem para a inovação, e que independente do julgamento conceitual, ambos os modelos estão sendo utilizados com sucesso.
Análise da transmissão de preços no setor sucroalcooleiro brasileiro
Authors: Block Alexander , Coronel Daniel Arruda , Veloso Gilberto De Oliveira
Published: July 2016

O objetivo deste trabalho é analisar o processo de transmissão de preço no setor sucroalcooleiro, buscando relações entre as séries de preços estudadas para explicar suas oscilações e as influências de cada produto na formação do seu próprio preço e do preço dos demais e, dessa forma, verificar a adaptabilidade da Lei do Preço Único dentro do setor. Para isso, foi realizada uma pesquisa de caráter quantitativo descritivo por meio de dados secundários, utilizando séries de preços de cana-de-açúcar, etanol hidratado e açúcar no Estado de São Paulo, no período de fevereiro de 1999 até setembro de 2010. Esses dados foram analisados segundo o modelo de Autorregressão Vetorial (VAR), e os resultados obtidos demonstram que o preço destes produtos tem forte ligação, destacando-se o caso do etanol hidratado, que influencia fortemente o preço dos demais, mas não sofre qualquer influência das oscilações de preço da cana-de-açúcar e do açúcar.
Percepção da estratégia de extensão de marca em estabelecimentos comerciais: qual o melhor nome para uma loja?
Authors: Lopes Evandro Luiz , Hernandez José Mauro Costa
Published: July 2016

O objetivo principal deste estudo é verificar qual o efeito que diferentes estratégias de atribuição de um nome de marca (carregado de significado ou inventado) exercem sobre extensões de marcas varejistas mais e menos similares. Esta pesquisa se justifica tanto pela ausência de estudos sobre extensão de marcas varejistas quanto pela recorrência com que essa estratégia vem acontecendo em nossa sociedade. As hipóteses formuladas foram testadas por meio de um experimento, concebido com a projeção de cenários, em desenho fatorial completo 3 (alta, média e baixa similaridade entre formato varejista original e estendido) x 2 (nome carregado de significado e nome inventado) entre sujeitos, que envolveu 170 respondentes. O resultado deste estudo indica que a utilização de nome carregado de significado não parece ser adequada para extensão em formatos com baixa similaridade em relação ao formato original, e também que a extensão de nome carregado de significado se mostrou uma boa opção para novos negócios similares ao formato original do varejista.
A responsabilidade social como parte integrante da cultura organizacional em empresas socialmente responsáveis: análise de conteúdo entre a prática e o discurso
Authors: Bianchi Márcia , Faé Mariana Domingues , Gelatti Rosemary , Rocha João Marcos Leão da
Published: July 2016

A insegurança em termos de sustentabilidade do planeta é cada vez mais evidente na sociedade, fazendo com que as empresas incorporem os aspectos sociais em seus modelos de gestão, de modo a se adequarem às exigências sociais. O objetivo deste estudo é identificar a relação entre os elementos constituintes da cultura organizacional e a responsabilidade social de empresas socialmente responsáveis, participantes do Prêmio Responsabilidade Social realizado pela Assembleia Legislativa do Estado do Rio Grande do Sul, no ano de 2011, com ano-base 2010, assim como identificar a relação entre o conteúdo dos elementos constituintes de cultura organizacional e os respectivos investimentos financeiros em práticas sociais. Essa pesquisa se classifica como qualitativa e quantitativa, exploratória e documental. Além da análise de conteúdo dos elementos constituintes de cultura organizacional, utiliza-se a análise econométrica. Dentre as 171 empresas participantes, a amostra ficou em 19 empresas que compõem a categoria grandes empresas e que continham a visão, a missão e os princípios e valores da organização disponíveis em suas homepages. Os resultados deste estudo indicam que as práticas sociais realizadas pelas empresas pesquisadas se concretizam efetivamente como responsabilidade social corporativa, uma vez que estão inseridas na cultura organizacional. Outrossim, foi possível concluir que o que consta nas estratégias organizacionais das empresas, em estudo, é pouco efetuado em seus investimentos.
Análise do papel da incubadora na internacionalização de empresas de base tecnológica, incubadas e graduadas
Authors: Fiates Gabriela Gonçalves Silveira , Martins Cristina , Fiates José Eduardo Azevedo , Martignago Graciella , Santos Neri Dos
Published: July 2016

As transformações econômicas e tecnológicas ocorridas a partir da segunda metade do século XX ampliaram os mercados, reduziram os limites impostos pelas fronteiras dos países e promoveram de forma real e inequívoca a globalização das operações comerciais, sobretudo para os países emergentes. Neste contexto, o Brasil mostra-se como importante player, juntamente com os demais países que compõem o BRICS – Brasil, Rússia, Índia, China e África do Sul, grupo com poder político em expansão, dada a relevância de seus mercados. Apesar disto, a participação brasileira no comércio global ainda é pequena, quando comparada a outros países igualmente emergentes. O nível de internacionalização é particularmente mais baixo para produtos de maior valor agregado, como a inovação tecnológica. A maioria dos produtos exportados pelo Brasil em 2011 (65,8%) é composta por produtos de baixa e média-baixa tecnologia, 27,9% é de média-alta tecnologia e somente 6,2% é de alta tecnologia (MDIC, 2012). Nesse sentido, este artigo visa analisar as características do processo de internacionalização de pequenas e médias empresas de base tecnológica, incubadas e graduadas buscando identificar o papel das incubadoras nesse processo. Partiu-se de três premissas básicas: que as empresas de base tecnológica são essencialmente inovadoras; que as incubadoras de empresas se constituem em ambientes potencializadores de redes de relacionamento, tanto entre as empresas incubadas e graduadas, como com agentes externos. E, finalmente, a terceira premissa é que a inovação é uma vantagem competitiva que alavanca o processo de internacionalização de empresas e mostra-se fundamental para o desempenho competitivo da empresa no mercado externo. A pesquisa a partir de casos de pequenas empresas de base tecnológica mostra-se relevante dada a necessidade do Brasil de estimular a inserção externa de empresas que comercializam produtos intensivos em tecnologia. A pesquisa é de caráter descritivo, na forma de um estudo multicaso com seis empresas, três incubadas e três graduadas. Os resultados apontam que a inovação configura-se realmente como a principal vantagem para a competição em mercados internacionais. De forma intencional e planejada, há uma aceleração do processo de internacionalização nas empresas mais jovens, já concebidas com uma visão global. Constatou-se que a incubadora favorece a formação de redes de relacionamento que estimulam a inovação e a interação com outros atores que podem fomentar o processo de internacionalização, no entanto, não há ações percebidas pelos empresários próprias para esta finalidade, o que aponta para uma oportunidade de ação sistemática das incubadoras no apoio à internacionalização de empresas.
Gestão de conhecimento em aglomerados de empresas: rede de valor como instrumento para fortalecer o intercâmbio de conhecimento
Authors: Saraceni Adriana Valélia , Andrade Júnior Pedro Paulo de , Resende Luis Mauricio
Published: July 2016

Este estudo teve por objetivo central evidenciar a rede de valor como instrumento de intercâmbio de conhecimento em Arranjos Produtivos Locais (APLs). O trabalho de pesquisa utilizou uma metodologia qualitativa de caráter exploratório. O conceito de redes informacionais e redes de valor foram utilizados com o propósito de que os fluxos de informação e conhecimento entre os diversos agentes das redes de empresas se consolidassem, por meio de uma melhor gestão do conhecimento. Utilizou-se a concepção teórica sobre as redes de valor e conceitos sobre gestão do conhecimento, além das principais abordagens de Arranjos Produtivos Locais. A partir da pesquisa realizada neste trabalho, foi possível verificar como as redes informacionais podem contribuir para a difusão da informação. Também foi possível estabelecer uma análise teórica sobre redes de valor e valor do conhecimento, possibilitando, assim, correlacionar e explicar o papel do conhecimento como instrumento no desenvolvimento econômico e regional em Arranjos Produtivos Locais.
A atividade inovadora em indústrias de Santa Maria/RS: um estudo multicasos
Authors: Bichueti Roberto Schoproni , Da Rosa Luciana Aparecida Barbieri , Grohmann Márcia Zampieri , Gomes Clandia Maffini , Kneipp Jordana Marques
Published: July 2016

Este estudo tem como objetivo identificar a atividade inovadora em indústrias situadas no Distrito Industrial de Santa Maria/RS. Para tanto, desenvolveu-se uma pesquisa descritiva, de abordagem qualitativa, operacionalizada por um estudo de casos múltiplos. Utilizou-se o framework proposto por Sawhney, Wolcott e Arroniz (2006), denominado Radar da Inovação, que aborda as oportunidades de inovação em doze dimensões: oferta, plataforma, soluções, clientes, relacionamento com o cliente, captura de valor, processos, organização, cadeia de fornecimento, presença, networking e marca. Identificou-se a presença de práticas inovativas em todas as dimensões propostas no modelo conceitual, bem como foi possível perceber como se dá o desenvolvimento de tais atividades em cada uma das empresas estudadas. Além disto, evidenciou-se a importância da inovação para estas indústrias e as dificuldades por elas enfrentadas durante o processo.
Práxis de comunidade orgânica no trabalho: uma estratégia que melhora a performance da empresa
Authors: Casagrande Jacir Leonir , Patricio Zuleica Maria
Published: July 2016

Esta pesquisa, de abordagem qualitativa e do tipo estudo de caso, teve como objetivo compreender a práxis de comunidade orgânica desenvolvida no ambiente de trabalho de uma empresa brasileira e a relação com a qualidade de vida de seus trabalhadores. Os dados foram coletados no ambiente laboral, junto a 125 trabalhadores, por meio de observação participante e entrevistas. A análise dos dados, seguindo diretrizes qualitativas, foi conduzida pela técnica de identificação de categorias. A primeira análise mostra a dinâmica do ambiente laboral como uma práxis que é construída no cotidiano das diversas interações de trabalho. O processo de análise-reflexão-síntese dessa práxis evidencia um conjunto de categorias de dimensão técnico-humanística, que se caracteriza como um “construto de comunidade orgânica”. Essa práxis repercute na melhoria da qualidade de vida dos trabalhadores, no ambiente laboral e fora dele, e também na vida da própria empresa. As concepções teórico-metodológicas evidenciadas no estudo se constituem como um referencial para análise de contextos de trabalho, com vistas a diagnosticar as condições do ambiente laboral e também a gerar reflexões no contexto acadêmico e organizacional, visando a suscitar pesquisas sobre a temática e a aplicação do construto de comunidade orgânica no cotidiano de organizações com a finalidade de promover a saúde da população envolvida.