An assessment of OPEC's strategy and market factors on crude oil pricing
Authors: Περιφάνης Θεοδόσιος 
Published: November 2021

Ο κύριος στόχος της διατριβής είναι να ερευνήσει τους παράγοντες που καθορίζουν τις τιμές του αργού πετρελαίου. Παρότι το πετρέλαιο θεωρείται εμπόρευμα, η δομή της αγοράς του είναι πολύ πιο σύνθετη. Δεν είναι ένα εμπόρευμα που μπορεί να παραχθεί σε αφθονία από κάθε χώρα, ακόμα και αν στην εποχή μας υπάρχουν πολλαπλές πηγές πέραν των συμβατικών. Σαν αποτέλεσμα, οι χώρες διαιρούνται σε παραγωγούς και καταναλωτές με πολλούς νέους παραγωγούς να διεκδικούν μερίδιο αγοράς. Πέραν των παραγόντων που καθορίζουν την τιμή του πετρελαίου, προσπαθούμε να περιγράψουμε τον ρόλο και την στρατηγική των σημαντικών παραγωγών όπως της Σαουδικής Αραβίας και της Ρωσικής Ομοσπονδίας και να επικεντρωθούμε στον OPEC.Το κύριο αποτέλεσμα μας είναι ότι η ζήτηση είναι ο καθοριστικός παράγοντας, κάτι το οποίο τονίζει και την έλλειψη υποκατάστασης. Παρόλο, που η αντισυμβατική παραγωγή και τα αποθέματα παίζουν ένα αποπληθωριστικό ρόλο σε ένα κατά πολύ μικρότερο βαθμό από τον γενικώς αντιλαμβανόμενο. Η χρηματιστηριακή κερδοσκοπία παίζει ρόλο στην διακύμανση των αγορών. Παρόλα αυτά οι τιμές καθορίζονται από την προσφορά και την ζήτηση. Σε αντίθεση, τα αρνητικά σοκ στην προσφορά δεν είναι πιθανά, καθώς γεγονότα όπως για παράδειγμα η εμφάνιση του Ισλαμικού Κράτους δεν προκάλεσαν αναστάτωση στην προσφορά. Επιπροσθέτως, η υπερπροσφορά μπορεί να κυριαρχήσει λόγω των αρνητικών σοκ στην ζήτηση που μπορούν να προκληθούν λόγω των υφέσεων και των πανδημιών όπως ο κορονοϊός. Επίσης, προτείνεται ότι οι παραγωγοί και οι καταναλωτές έχουν κοινά ενδιαφέροντα στο να κρατήσουν τις τιμές σε λογικά επίπεδα μέσω του διαλόγου που θα μπορούσε να επιτευχθεί. Όσο για την σχέση μεταξύ των αγορών του φυσικού αερίου και του πετρελαίου, βρίσκουμε ισχυρές αποδείξεις αποσύνδεσης. Στο Αμερικανικό Henry Hub, στο Βρετανικό (NBP) και στο ηπειρωτικό Ευρωπαϊκό TTF, οι αγορές του φυσικού αερίου είναι ολοκληρωτικά ανεξάρτητες από αυτή του πετρελαίου. Ακόμα και όταν υπάρχει σύνδεση μεταξύ των αγορών, αυτή είναι μόνο παρωδική. Σε αντίθεση, στην αγορά τις Ιαπωνίας-Κορέας (JKM) οι τιμές του πετρελαίου καθόρισαν αυτές του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) όταν τα πυρηνικά εργοστάσια έπαυσαν να λειτουργούν λόγω του ατυχήματος της Fukushima.Θεωρούμε την Σαουδική Αραβία ως swing producer που καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος των αυξήσεων της ζήτησης αλλά αφήνει και μερίδιο για τους άλλους. Η Σαουδική Αραβία δεν θέλει να αυξηθούν οι τιμές σε πολύ υψηλά επίπεδα αφού αυτό θα μείωνε την μελλοντική ζήτηση. Επιπροσθέτως η Σαουδική Αραβία διατηρεί την ίδια στρατηγική στην παραγωγή ανεξάρτητα του χρονικού ορίζοντα (μακροπρόθεσμα και βραχυπρόθεσμα), των τιμών, και των αποθεμάτων. Ειδικά βραχυπρόθεσμα, η Σαουδική Αραβία προσπαθεί να καταστήσει τα αποθέματα λιγότερο αποτελεσματικά ως προς το κόστος.Πρόσθετα, η Ρωσική Ομοσπονδία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις τιμές πετρελαίου. Το ρωσικό ΑΕΠ εξαρτάται περισσότερο από την κρατική δαπάνη. Παρόλα αυτά η εξάρτηση από τα έσοδα από το πετρέλαιο μπορεί να προέρχεται από την σχέση μεταξύ της κρατικής δαπάνης και του ΑΕΠ. Καταλήγουμε ότι υπάρχει ένα επίπεδο εξάρτησης αλλά όχι η Ολλανδική ασθένεια.Επίσης βρίσκουμε ότι η παραγωγή του OPEC μπορεί να μειώσει τις τιμές, παρόλο, που η παραγωγή του ΟΟΣΑ είναι πιο σημαντική μακροπρόθεσμα. Αντίθετα, η παραγωγή του OPEC έχει την ίδια επίδραση βραχυπρόθεσμα ενώ αυτή του ΟΟΣΑ είναι στατιστικά ασήμαντη. Το τελευταίο δείχνει τους περιορισμούς στην παραγωγή και εξαγωγή που αντιμετωπίζουν οι χώρες του ΟΟΣΑ. Τελικά ο OPEC συνεχίζει να είναι ικανός να στέλνει δυνατά σήματα στην αγορά. Η παραγωγική δυναμικότητα του μπορεί να εμποδίσει της αποτυχίες στην αγορά. Επιπλέον μπορεί να λειτουργήσει σαν ένα φόρουμ μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών. Πολλές χώρες μέλη του OPEC θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ολοκλήρωση ενός εγχειριδίου καλών πρακτικών καθώς βρίσκονται στην προσπάθεια διαφοροποίησης των οικονομιών τους. Τελικά, η διακύμανση στις τιμές θεωρείται σαν η κύρια απειλή τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τους παραγωγούς.