СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ ПРАВОВОГО РЕГУЛИРОВАНИЯ ОКАЗАНИЯ МЕДИЦИНСКОЙ ПОМОЩИ БОЛЬНЫМ САХАРНЫМ ДИАБЕТОМ В РЕСПУБЛИКЕ КАЗАХСТАН. ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ
Authors: О.П. Цигенгагель , Н.Е. Глушкова , Д.Е. Советбеков 
Published: November 2024

Введение. На сегодняшний день в Республике Казахстан проводится активная медико - социальная политика, направленная на раннюю диагностику сахарного диабета, предотвращение развития его осложнений и улучшения качества жизни пациентов, которая основана на комплексе мер социально- экономического, правового и медико – организационного характера. Создана и совершенствуется законодательная и нормативная база, включающая ряд законов, постановлений Правительства Республики Казахстан, приказов министерств и ведомств. Целью данного обзора литературы был анализ содержания документов, регламентирующих поддержку лиц, страдающих сахарным диабетом в Казахстане и некоторых зарубежных странах. Стратегия поиска. В исследовании были изучены нормативно–правовые документы, протоколы диагностики и лечения сахарного диабета у данной категории лиц. В процессе поиска литературы были использованы следующие поисковые системы: Әділет, Pubmed, Google, GoogleScholar. Глубина поиска составила 5 лет с 2012 – 2017 годы. Было найдено 198 публикаций по теме организации и законодательно-правового регулирования эндокринологической помощи больным сахарным диабетом. Из них отвечали цели нашего исследования 58 публикаций. Кроме того, для анализа были включены полнотекстовые публикации на английском и русском языках, которые были посвящены изучению организации эндокринологической помощи лицам, страдающим сахарным диабетом в Казахстане и за рубежом. Результаты. Основные мероприятия по противодействию осложнений сахарного диабета, а также оказанию квалифицированной помощи лицам, страдающим сахарным диабетом, регулируются рядом нормативно-правовых актов Министерства здравоохранения Республики Казахстан, которые синхронизированы с международными рекомендациями в данной области. Система мероприятий представляет собой сложный межведомственный механизм, адекватность которого неизвестна вследствие недостаточного исследования законодательно-правовой базы. Данное направление представляет особый интерес согласно Дорожной карте по совершенствованию эндокринологической службы на 2017 год, утвержденной приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 25.11.2016г, основной идеей которой является переориентация оказания диабетологической помощи в условиях первично медико-санитарной помощи на раннее выявление, профлактику осложнений и необоснованных госпитализаций. Выводы. Организационные преобразования системы эндокринологической помощи требуют поиска новых управленческих решений в области диагностики и лечения, системного мониторинга, повышения информированности лиц, страдающих сахарным диабетом на местном и республиканском уровне.

Summary: Nowadays of the Republic Kazakhstan provides the active social policy in early diagnosis, prevention of complications and improvement quality of life in patients with diabetes mellitus. This policy includes a complex of social, economic, legal, medical and organizational approaches. For this reasons a complex of laws, resolutions of the Republic Kazakhstan Government, orders of the ministries and its departments were created. The aim of review was to study the analyze content of documents regulating, the support to patients with mellitus diabetes in Kazakhstan and some foreign countries. Research methods. The study included regulatory - legal acts, diagnostic protocols and treatment of diabetes in this group of individuals. During the search for literature, the following claims systems were used: Әdilet, Pubmed, Google, Google Scholar.The depth of the study was 5 years from 2012 to 2017,198 publications on the organization and legal regulation of endocrinological care among patients with diabetes were found, of which 58 studies were the purpose of our study. Also were examined full-text publications in English and Russian languages, which were devoted to the study of the organization of endocrinological care to patients with mellitus diabetes. Results. Basic measures of counteraction to diabetes, adjustable number of normative - legal acts of the Ministry of Health of the Republic of Kazakhstan, which are synchronized with the international recommendations in this area. The system of measures is a complex inter-agency mechanism, the adequacy of which is unknown due to the lack of studies aimed at understanding the results insufficient research of legislative and legal basis. This area is of particular interest in the According to the roadmap for the Improvement of endocrinology service for 2017, approved by the order of the Minister of Health of the Republic of Kazakhstan of 25.11.2016, the basic idea is to shift to the provision of endocrinological care in the conditions of the network of primary health care services. Conclusion.Organizational transformations of the system of endocrinological help require the search for new management decisions in the field of diagnostics and treatment, system monitoring, and raising awareness of people suffering from diabetes at the local and national levels.

Кіріспе. Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасында ұйымдастырылған сипаттағы әлеуметтік-экономикалық, құқықтық және дәрігерлік іс-шаралар кешеніне негізделген қант диабетінің ерте диагностикасына, асқынудың дамының алдын алуына және емделушілердің өмір сапасының жақсаруына бағытталған дәрігерлік-әлеуметтік саясат белсенді жүргізілуде. Қазақстан Републикасы Үкіметінің Заңдарын, қаулыларын, министрліктер мен мекемелердің бұйрықтарын қамтитын заң және нормативтік негіз құрылды және жүзеге асырылуда. Әдебиеттерді шолудың мақсаты Қазақстандық және кейбір шетел мемлекеттеріндегі қант диабетімен ауыратын тұлғаларға қолдауды реттейдін құжаттар мазмұнының сараптамасын зерттеу болды. Ізденіс стратегиясы. Зерттеуде нормативтік – құқықтық құжаттар, осы категория тұлғаларының қант диабетін диагностикалау және емдеу хатамалары зерттелді.Әдебиеттерді іздеу барысында келесі іздеу жүйелері пайдаланылды: Әділет, Pubmed, Google, Google Scholar. Ізденіс тереңдігі2012-2017 жылдар аралығындағы 5 жылды құрады. Қант диабетімен ауыратындарға эндокринологиялық көмек көрсетудің заңнамалық – құқықтық реттелуі және ұйымдастырылуы тақырыбы бойынша198 басылым табылды. Одардың 58 біздің зерттеуіміздің мақсатына сай келді. Оған қоса,сараптама үшін орыс және ағылшын тілдерінде толық мәтінді басылымдар енгізілген болатын, олар Қазақстан мен шетелдегі қант диабетімен ауыратын тұлғаларға эндокринологиялық көмек көрсетудің ұйымдастырылуын зерттеуге арналған. Нәтижелер. Қантдиабетінің асқынуына қарсы тұру, сондай-ақ қант диабетімен ауыратын тұлғаларға білікті көмек көрсету бойынша негізгі іс-шаралар осы салада халықаралық ұсыныстармен үйлестірілген Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау министрлігінің нормативтік-құқықтық актілер қатарымен реттеледі. Іс-шаралар жүйесі қиын ведомствоаралық механизмді құрайды, оның барабарлығы заңды-құқықтық негіздің жеткіліксіз зерттелуі салдарынан белгісіз болып келеді. Бұл бағыт негізгі ойы алғашқы дәрігерлік-санитарлық көмек шарттарында диабетологиялық көмек көрсетуді ерте анықтау, асқынудың алдын алу және негізделмеген госпитализацияға қайта бағдарлау болып табылатын 25.11.2016ж. ҚР денсаулық сақтау министрлігінің бұйрығымен бекітілген 2017 жылға эндокринология қызметін жетілдіру бойынша жол картасына сәйкес ерекше қызметті білдіреді. Қорытындылар. Эндокринологиялық көмек көрсету жүйесінің ұйымдастырылған түрлендірулер диагностика және емдеу, жүйелі мониторинг, жергілікті және республикалық деңгейде қант диабетімен ауыратын тұлғалардың ақпараттандырылуының арттыруында жаңа басқару шешімдерін іздестіруді талап етеді.