Επιδημιολογική διερεύνηση επιδράσεων περιβαλλοντικού θορύβου από πτήση αεροσκαφών στην αρτηριακή πίεση
Authors: Χαραλαμπίδης Αλέξανδρος 
Published: January 2014

Ο περιβαλλοντικός θόρυβος από τα μέσα μεταφοράς (κυρίως αεροσκάφη και οδική κυκλοφορία) αποτελεί στρεσογόνο παράγοντα για τους κατοίκους των αστικών κέντρων. Υποστηρίζεται ότι τα στρεσογόνα ερεθίσματα, εκτός από παροδικές αυξήσεις αρτηριακής πιέσεως (ΑΠ), όταν επαναλαμβάνονται με τρόπο συνεχόμενο πιθανόν προκαλούν, μέσω ενεργοποίησης του αυτονόμου νευρικού συστήματος, μακροχρόνιες βλάβες στο καρδιαγγειακό σύστημα και οδηγούν στην εκδήλωση παθήσεων όπως υπέρταση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει δείκτες για την εκτίμηση της εκθέσεως στον περιβαλλοντικό θόρυβο και χρηματοδοτεί επιδημιολογικές μελέτες για τη διερεύνηση των επιπτώσεων του θορύβου στον ανθρώπινο οργανισμό, όπως το πολυκεντρικό πρόγραμμα “HYENA” (HYpertension and Exposure to Noise near Airports - υπέρταση και έκθεση σε θόρυβο πλησίον αεροδρομίων). H παρούσα διατριβή επικεντώνεται στην υπομελέτη του προγράμματος “HYENA” για τις οξείες επιδράσεις του περιβαλλοντικού θορύβου στην ΑΠ ειδικότερα αυτές κατά τον νυκτερινό ύπνο ατόμων κατοικούντων πέριξ τεσσάρων αεροδρομίων του προγράμματος με νυκτερινές πτήσεις, δεδομένου ότι κατά τον ύπνο η ΑΠ παρουσιάζει φυσιολογική πτώση και επίσης ότι ο θόρυβος γίνεται περισσότερο ενοχλητικός. Προηγούμενες μελέτες πεδίου σε αυτόν τον τομέα δεν γνωρίζουμε. Πραγματοποιήσαμε 24ωρη περιπατητική καταγραφή ΑΠ με μετρήσεις ανά τέταρτο της ώρας σε 149 άτομα κατοικούντα πέριξ αεροδρομίων (υποσύνολο του δείγματος του “HYENA”) και συνεχόμενη μέτρηση θορύβου στο υπνοδωμάτιό τους με θορυβόμετρο τύπου Ι. Από την αναπαραγωγή του ήχου στον ηλ.υπολογιστή ταυτοποιήσαμε γεγονότα θορύβου προερχόμενα από αεροσκάφη, οδική κίνηση ή πηγές εντός της οικίας. Διερευνήσαμε με μοντέλα πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης την επίδραση της έκθεσης σε θόρυβο, τόσο αυτής κατά τη συγκεκριμένη νύκτα της μελέτης (μετρηθείς θόρυβος) όσο και της χρόνιας (βάσει των ισοθορυβικών καμπυλών αεροπορικού και οδικού θορύβου του προγράμματος “HYENA”) επί της πτώσης ΑΠ από την ημέρα στη νύχτα. Διερευνήσαμε επίσης την οξεία επίδραση της παρουσίας γεγονότων θορύβου, καθώς και της ηχητικής στάθμης αυτών, επί των μετρήσεων ΑΠ εφαρμόζοντας γραμμικά μοντέλα μικτών επιδράσεων που περιελάμβαναν τυχαίους συντελεστές. Το κύριο εύρημα της διατριβής είναι η συσχέτιση υψηλών τιμών (μετρηθέντος) θορύβου με υψηλές τιμές ΑΠ κατά τη νύκτα της μελέτης (μέση ηχοστάθμη θορύβου του 15λέπτου πριν τη μέτρηση υψηλότερη κατά 5 dB συσχετίζεται με ΑΠ αυξημένη κατά 0.74 mmHg (0.40-1.08) για τη συστολική και 0.63 mmHg (0.34-0.91) για τη διαστολική), καθώς και η συσχέτιση της παρουσίας γεγονότων θορύβου (ανεξαρτήτως της πηγής αυτών - αεροπορικός, οδικός ή εντός της οικίας θόρυβος) καθώς και της στάθμης θορύβου αυτών με υψηλές τιμές ΑΠ (παρουσία γεγονότος θορύβου στο 15λεπτο πριν τη μέτρηση συνδέεται με ΑΠ αυξημένη κατά 6.2 mmHg (0.63-12) για τη συστολική and 7.4 mmHg (3.1-12) για τη διαστολική). H έλλειψη συσχετίσεως μεταξύ θορύβου και νυκτερινής πτώσεως της ΑΠ μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι η πτώση της ΑΠ δεν αποτελεί ευαίσθητο δείκτη διαταραχής του αυτονόμου νευρικού συστήματος από περιβαλλοντικούς παράγοντες. Άλλοι λόγοι για την έλλειψη συσχετίσεως μπορεί να είναι τα χαμηλά επίπεδα θορύβου απο αεροσκάφη και οδική κίνηση που είχαμε κατά τη νύκτα της μελέτης και το σχετικά μικρό δείγμα. Σε μελλοντικές μελέτες πεδίου και για την εξαγωγή ασφαλεστέρων συμπερασμάτων θα είχε ενδιαφέρον η συνεχόμενη καταγραφή της ΑΠ ατόμων εκτεθειμένων σε περιβαλλοντικό θόρυβο κατά τον ύπνο με τη χρήση πιο σύνθετων συσκευών.