Kütüphanelerde Teknostresin Nedenleri, Etkileri ve Çözüm Önerileri
Authors: KANIK Leyla 
Published: October 2023

Yaşadığımız çağda meydana gelen teknolojik gelişmeler avantajlarının yanısıra bazı dezavantajları da beraberinde getirmiştir. Otomasyon sistemlerinin yaygınlaşması bu sistemleri kullanan tüm kesimleri etkilemiştir. Bu etkilerden birisi de stresin alt boyutu olarak tanımlanan ve son yıllarda iş yaşamında ciddi problemlere yol açan ‘teknostres’tir. Teknostres, çok sayıda bilgisayar sistemiyle çalışmanın ve bu sistemler ile kişisel yaşamın, kuruluşun ve kullanıcıların taleplerini gerçekleştirirken oluşan kaygı veya zihinsel baskı hissi olarak adlandırılmaktadır. Teknostresin olumsuz etkileri; hem kütüphane personeli hem de kullanıcılar için teknoloji tabanlı eğitim ve öğretim, teknolojiye karşı olumlu bir tutum geliştirmek, yeterli ekipman ve teknik destek sağlamak, daha ergonomik çalışma ortamı sağlamak, teknolojiyi kullanırken düzenli molalar vermek, çoklu görevden kaçınmak, stres yönetimi eğitimi, etkili zaman yönetimi ve düzenli fiziksel egzersiz ve meditasyon yapmak vb. çözüm yolları ile azaltılabilir. Bu çalışmanın amacı teknostres ile verimlilik arasındaki ilişkiyi ele almak, teknostresin nedenlerini ve kütüphaneciler üzerindeki etkilerini örgütsel verimlilik açısından incelemek ve teknostres yönetimine ilişkin önerilerde bulunarak alan yazına kavramsal açıdan katkı sağlamaya çalışmaktır. Betimleme yöntemi kullanılan çalışma kuramsal niteliktedir.

Kaynakça

Aghwotu, P. T. ve Owajeme, O. J. (2010). Technostress: Causes, symptoms and coping strategies among librarians in university libraries. Educational Research, 1(12), 713-720. doi:http://www.interesjournals.org/ER

Ahmad, U. N. ve Amin, S. M. (2012). The dimensions of technostress among academic librarians. Procedia – Social and Behavioral Sciences. 65, 266-271. doi: 10.1016/j.sbspro.2012.11.121

Akınoğlu, H. F. (1993). Teknostres. Türk Kütüphaneciliği, 7(3), 159-173. Erişim adresi: http://www.tk.org.tr/index.php/tk/article/view/1388

Al-Qallaf, C. L. (2006). Librarians and technology in aca­demic and research libraries in Kuwait: Perceptions and effects. Libri, 56(3), 168-179. Erişim adresi: https://doi.org/10.1515/ libr.2006.168

Arnetz, B. B. ve Wiholm, C. (1997). Technological stress: Psychophysiological symptoms in modern offices. Journal of Psychosomatic Research, 43(1), 35-42. Erişim adresi: https://doi.org/10.1016/S0022-3999(97)00083-4.

Ayyagari, R. (2007). What and why of technostress: Technology antecedents and implications (Doktora tezi). Amerika Birleşik Devletleri: Clemson Universitesi. Erişim adresi: https://tigerprints.clemson.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1133&context=all_dissert

Ayyagari, R., Grover, V. ve Purvis, R . (2011). Technostress: Technological antecedents and implications. MIS Quarterly, 35(4), 831-858. Erişim adresi: https://www.jstor.org/stable/41409963

Bondanini, G., Giorgi, G. , Ariza-Montes, A. ve Vega-Munoz, A. ve Andreucci-Annunziata, P. (2020). Technostress dark side of technology in the workplace: A scientometric analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(21), 1-25. doi:10.3390/ijerph17218013

Brod, C. (1984). Technostress: The Human Cost of the Computer Revolution. Addison-Wesley Publishing Company, Reading.

Champion, S. (1998, Nov). Technostress: Technology’s Toll. School Library Journal, 44(1), 48-51.

Chauhan, K. (2018). The influence of technostress on productivity among OPJGU library professionals. Indian Journal of Library and Information Science, 12(2), 83-88. Erişim adresi: http://dx.doi.org/10.21088/ijlis.0973.9548.12218.2

Clark, K. ve Kalin, S. (1996). Technostressed out? How to cope in the digital age. Library Journal, 30-32.

Clute, R. (1998). Technostress: A content analysis [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ohio, USA: Kent State University. Erişim adresi: https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED423911.pdf

Çınar, K. (2017). Potansiyel stres kaynaklarının üniversite kütüphanecilerinin çalışma yaşamı kalitesi üzerindeki etkisi. İstanbul örneği (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Çoklar, A. N. ve Şahin, Y. L. (2011). Technostress levels of social network users based on ICTs in Turkey. European Journal of Social
Sciences,, 23(2), 171-172. Erişim adresi: https://www.tecnostress.it/wp-content/uploads/2011/09/Technostress-in-Social-Turkey.pdf

Das, S. (2019). The status and impact of technostress on library professionals: essionals: A study among the professionals of the selected Private College Libraries in North Bengal. Library Philosophy and Practice (e-journal)(3642). Erişim adresi: https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/3642

Davis-Millis, N. (1998). Technostress and the Organization: A Manager's Guide to Survival in the Information Age. 67th Annual Meeting of the Music Library Association, 14 February 1998. Boston, Massachusetts. Erişim adresi: https://web.mit.edu/ninadm/www/mla.html