Ιστική εκτίμηση φλεγμονωδών αλλοιώσεων παχέος εντέρου, λοιμώδους αιτιοπαθογένεσης ή μη, σε σχέση με την επάρκεια του ανοσιακού συστήματος των ασθενών
Authors: Ανταράκη Δέσποινα 
Published: September 2021

Η μελέτη αφορά στην εκτίμηση της παρουσίας των Τ ρυθμιστικών κυττάρων σε ιστούς ασθενών με Ιδιοπαθή φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, όταν συνυπάρχει παρουσία του κυτταρομεγαλοϊού (CMV) ως μοναδικού παθογόνου λοιμώδη παράγοντα στο έντερο. Τα πειραματικά δεδομένα αναλύθηκαν με στατιστική μέθοδο και συνδυάστηκαν με βιβλιογραφικές αναφορές σε μια προσπάθεια να διερευνηθεί ο ακριβής ρόλος των Tregs στους ανοσοανεπαρκείς ασθενείς με ή χωρίς CMV λοίμωξη. Μελετήθηκαν 61 περιπτώσεις ασθενών με Ιδιοπαθή φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, οι οποίες χωρίστηκαν σε δυο ομάδες. Η πρώτη περιελάμβανε ασθενείς με νόσο Crohn ή ελκώδη κολίτιδα, οι οποίες συνυπήρχαν με CMV λοίμωξη στο έντερο, ενώ η δεύτερη ομάδα (ομάδα μάρτυρας) περιελάμβανε ασθενείς με Ιδιοπαθή φλεγμονώδη νόσο του εντέρου χωρίς παρουσία CMV. Στους κύβους παραφίνης των εντερικών ιστών των ασθενών έγινε ανοσοϊστοχημική κατεργασία με ειδικά για τον CMV και την Foxp3 πολυκλωνικά αντισώματα και οι κεχρωσμένες τομές αξιολογήθηκαν μικροσκοπικά ώστε να ανιχνευθεί η παρουσία του CMV και να ποσοτικοποιηθεί η παρουσία της Foxp3 και των Tregs στους μελετώμενους ιστούς. Η στατιστική ανάλυση των δειγμάτων μετά τη μικροσκοπική αξιολόγησή τους έδειξε στατιστικά σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στην παρουσία του CMV και τον αυξημένο αριθμό των Tregs στον εντερικό ιστό. Δεν υπήρξαν στοιχεία ότι η παρουσία του CMV σχετίζεται με την ενεργότητα της Ιδιοπαθούς φλεγμονώδους εντερικής νόσου. Ο αριθμός των Tregs αποδείχθηκε σημαντικά μειωμένος στους ιστούς ασθενών με νόσο σε ύφεση, σε αντίθεση με τους ασθενείς με ενεργό ΙΦΝΕ όπου τα Tregs ανιχνεύθηκαν σε σαφώς υψηλότερους πληθυσμούς. Μελετήθηκε ακόμα η συσχέτιση με την παρουσία ηωσινοφίλων στον ιστό και τα αποτελέσματα αποκάλυψαν αξιόλογη μείωση των Tregs επί παρουσίας πολλών ηωσινοφίλων. Οι παρατηρήσεις που προκύπτουν από την εργασία μας και θα πρέπει να επισημανθούν είναι: 1. Ο αριθμός των Τ ρυθμιστικών κυττάρων είναι σημαντικά μεγαλύτερος στους ιστούς ασθενών με ενεργό ΙΦΝΕ και βαριές φλεγμονώδεις βλάβες. Ωστόσο, είναι ασαφές εάν οι in vitro κατασταλτικές δράσεις που έχουν επιβεβαιωθεί ως φυσιολογικές στα Tregs των ασθενών με ΙΦΝΕ αντανακλούν με ακρίβεια την in vivo δραστηριότητα τους, δεδομένης της τελικής αποτυχίας τους στη ρύθμιση της βλεννογόνιας φλεγμονής στους ασθενείς με ΙΦΝΕ. 2. Ο θετικός συσχετισμός των Foxp3+Tregs με την ενεργότητα των ΙΦΝΕ θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι στην ΙΦΝΕ το ανοσοποιητικό σύστημα βρίσκεται σε μια προσπάθεια να υπερβεί το ελαφρύ ανοσολογικό έλλειμμα που έχει και οδήγησε στην εμφάνιση της νόσου, αλλά και να προστατευθεί από αυτή. 3. Η παρουσία των Tregs στον εντερικό ιστό φαίνεται να δρα προστατευτικά έναντι του CMV και των βλαβών που προκαλεί και ίσως αυτός ο μηχανισμός ενεργοποιείται ευκολότερα στους ασθενείς με ΙΦΝΕ, οι οποίοι έχουν ήδη προσελκύσει μια μικρή συσσώρευση Tregs στον εντερικό ιστό προσπαθώντας να βελτιώσουν την ανοσορυθμιστική ικανότητα του ιστού που φλεγμαίνει. 4. Όταν η φλεγμονή μεταπίπτει σε χρονιότητα και παρατηρείται συνάθροιση κυττάρων χρονιότητας, όπως τα ηωσινόφιλα, διακόπτεται εν μέρει η ενασχόληση του ανοσοποιητικού με την ήδη εγκατασταθείσα φλεγμονή και η εκ νέου κινητοποίηση Τ ρυθμιστικών κυττάρων, καθώς οι συνθήκες σταθεροποιούνται. Συμπερασματικά, τα ευρήματα της έρευνάς μας κατέδειξαν ότι οι διηθήσεις των Tregs στους φλεγμαίνοντες βλεννογονικούς ιστούς των ασθενών με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη εντερική νόσο παρουσιάζουν μια αξιοσημείωτη αύξηση όταν συνυπάρχει λοίμωξη με CMV στον εντερικό ιστό, σε σύγκριση με ασθενείς που νοσούν από νόσο Crohn ή ελκώδη κολίτιδα χωρίς ωστόσο να ανιχνεύεται άλλος παθογόνος λοιμώδης παράγοντας στον εντερικό βλεννογόνο. Τα Tregs έχουν έναν εξαιρετικά κρίσιμο ρόλο στην καταστολή της τοπικής φλεγμονής που επάγεται από ιογενείς εντερικές λοιμώξεις και η ρυθμιστική τους ικανότητα μπορεί να βελτιώσει την κατάσταση του εντερικού βλεννογόνου παρέχοντας έναν αποτελεσματικό αμυντικό μηχανισμό έναντι του CMV, ακόμα και σε ασθενείς με μερική ανοσοανεπάρκεια όπως οι ασθενείς με Ιδιοπαθή φλεγμονώδη εντερική νόσο. Περαιτέρω μελέτη των Tregs θα μπορούσε να διαλευκάνει αν αυτά τα Foxp3+T κύτταρα μπορούν να προσφέρουν αξιόλογη βοήθεια στην προσπάθεια ελέγχου μιας αναδυόμενης φλεγμονής.