Μελέτη της προσωπικής έκθεσης από αιωρούμενα σωματίδια, των φυσικοχημικών χαρακτηριστικών τους και των πηγών τους σε εσωτερικούς χώρους κατοικιών
Authors: Λιάνου Μαρία 
Published: August 2021

Η μελέτη των αιωρούμενων σωματιδίων (ΑΣ) αποτελεί αντικείμενο έντονου ενδιαφέροντος λόγω των επιπτώσεων τους στην υγεία του ανθρώπου. Από τα κλάσματα των ΑΣ, τα «λεπτά» σωματίδια (ΑΣ2.5, σωματίδια με αεροδυναμική διάμετρο μικρότερη των 2.5μm), θεωρούνται περισσότερο επικίνδυνα διότι λόγω του μικρού μεγέθους τους μπορούν να εισχωρούν βαθύτερα στους πνεύμονες, με αποτέλεσμα να προκαλούν ή να επιδεινώνουν σοβαρά αναπνευστικά και καρδιαγγειακά προβλήματα. Τα αδρά σωματίδια (ΑΣ10-2.5, σωματίδια με αεροδυναμική διάμετρο μεταξύ 2.5 και 10μm) φαίνεται να σχετίζονται με αλλεργικά περιστατικά του ανώτερου αναπνευστικού.Τα σωματίδια εσωτερικού χώρου αποτελούν σημαντική συνιστώσα της έκθεσης του ανθρώπου σ’αυτά καθώς ο άνθρωπος περνάει περισσότερο από το 80% του ημερήσιου χρόνου του σε εσωτερικούς χώρους (εργασία, κατοικία). Χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος όπως η βροχόπτωση, οι μετεωρολογικές συνθήκες και οι καθημερινές δραστηριότητες επίσης επηρεάζουν τα επίπεδα των ΑΣ. Επομένως είναι σημαντικό να διευκρινιστούν ο βαθμός στον οποίο οι φυσικές ιδιότητες των ΑΣ (μάζα, επιφάνεια, αριθμός) επιδρούν στον ανθρώπινο οργανισμό και οι συσχετισμοί μεταξύ των διαφόρων παραμέτρων. Σκοπός της διατριβής είναι η μελέτη των συσχετισμών, της μάζας και του αριθμού των αιωρούμενων σωματιδίων αστικού περιβάλλοντος, εξωτερικού και εσωτερικού χώρου και η εκτίμηση της επίδρασης των μετεωρολογικών συνθηκών, στοιχείων της κυκλοφοριακής κίνησης και των οικιακών δραστηριοτήτων (τύπος και συχνότητα). Για τον σκοπό αυτό πραγματοποιήθηκαν συνεχείς, επαναλαμβανόμενες, μετρήσεις των αιωρούμενων σωματιδίων (ΑΣ10, ΑΣ2.5, ΑΣ(10-2.5), αριθμός σωματιδίων και ανακλαστικότητα) σε κεντρικό σταθμό/ σταθμό αναφοράς καθώς και εντός και εκτός 35 κατοικιών των Αθηνών, για δεκαοκτώ (18) μήνες (Οκτώβριος 2002 – Μάρτιος 2004). Οι δειγματοληψίες στις κατοικίες πραγματοποιήθηκαν διαδοχικά, σε διάστημα 7 ημερών σε κάθε κατοικία.Από τη στατιστική ανάλυση των δεδομένων προκύπτει ότι ο σταθμός αναφοράς μπορεί να δώσει πληροφορίες για τα επίπεδα των λεπτών ΑΣ και της ανακλαστικότητας για όλη την πόλη των Αθηνών καθώς οι μετρήσεις τους εμφανίζουν μικρή χωρική απόκλιση. Οι σχετικά υψηλές συγκεντρώσεις των ΑΣ10 στον σταθμό αναφοράς αποδίδονται, στα υψηλά ποσοστά αδρών σωματιδίων λόγω επαναιώρησης της σκόνης, από την κίνηση των οχημάτων και σε τοπικές εκπομπές, σε περιοχές στις οποίες εκτελούνταν έργα για τους Ολυμπιακούς Aγώνες του 2004.Οι συγκεντρώσεις εξωτερικού χώρου στις κατοικίες, επηρεάζονται σημαντικά από χαρακτηριστικά κατοικιών που αφορούν στην κυκλοφοριακή κίνηση των οχημάτων και στον καλό αερισμό της περιοχής στην οποία βρίσκεται η κατοικία. Το μέγεθος των ΑΣ και η σύστασή τους επηρεάζουν το βαθμό διείσδυσης των ΑΣ εξωτερικού χώρου του περιβάλλοντος αέρα, μέσα στην κατοικία. Τα λεπτά ΑΣ και η ανακλαστικότητα (αντιπροσωπεύει την αιθάλη) εμφανίζουν μεγάλο ποσοστό διείσδυσης στον εσωτερικό χώρο των κατοικιών. Οι συγκεντρώσεις εσωτερικού χώρου επηρεάζονται σημαντικά από χαρακτηριστικά που αφορούν στη διαρρύθμιση της κατοικίας και ειδικότερα τον τύπο της κουζίνας, τον αριθμό των ενδιάμεσων πορτών, την όψη του σαλονιού προς το δρόμο. Οι δραστηριότητες εσωτερικού χώρου, επιδρούν σημαντικά στις συγκεντρώσεις του αριθμού ΑΣ εσωτερικού χώρου, ανάλογα με το είδος τους αλλά και το πλήθος τους, με τις κυριότερες δραστηριότητες-πηγές να είναι το άναμμα των κεριών, το τηγάνισμα και δευτερευόντως το κάπνισμα.