bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
The influence of age and occupational experience of fire protection workers for chronic non-infectious morbidity
Authors: Bezrukova Galina A. , Kochetova Natalia A. , Leskovets Elena S.
Published: November 2023

Introduction. The study of the occupational risk of fire protection workers (FPW) is mainly aimed at the hygienic aspects of the work of firefighters, their impact on injuries, primary and general morbidity, as well as stress resistance to emergency situations and the likelihood of the formation of mental and somatic health disorders. At the same time, the associations between the psychological and physical adaptability of firefighters to the working environment, their relationship with morbidity, age, and duration of work in the occupation remain insufficiently studied.
Materials and methods. Seventy 30–61 year FPWs with an occupational experience of 5–38 years were examined. The level of reactive (RA) and personal anxiety (PA) in them was measured on the Spielberger – Khanin scale, adaptive stress (AS) – in accordance with MR 2.2.9.0148–19. The level of chronic
non-communicable morbidity (CNCM) was expressed through the indicator of the point prevalence. Statistical analysis included descriptive statistics, two-sample t-test with different variances, time series analysis, paired and multiple correlation, and regression analysis.
Results. A direct average correlation (0.521–0.648) was established between the variables as follows: age → stage, age → RA, age → PA. Moderate positive correlations (0.349 – 0.425) between the variables: age → CNCM, RA → AS, PA → AS, AS → CNCM. A weak positive relationship (0.167–0.288) was found between the signs: stage → RA, stage → PA, stage → CNCM. A statistically reliable multiple regression model has been constructed describing the influence
of independent variables: age, occupational experience, RA and AS on the point prevalence of examined FPWs, with a moderate closeness of the relationship (R = 0.6101) between CNCM and the set of selected predictors.
Limitations. The work did not take into account the behavioural risk factors of CNCM.
Conclusion. The priority factors influencing the point prevalence of CNCM in this cohort of FPWs were age, reactive anxiety, and adaptive stress. A statistically less significant correlation between occupational experience and CNCM could be due to the effect of a healthy employee.
Effects of genome instability under irradiation in different CT scanning modes. Results of ex vivo pilot cohort study
Authors: Okhrimenko Sergey E. , Ingel Faina I. , Ryzhkin Sergey A. , Akhaltseva Lyudmila V. , Yurtseva Nadezhda A. , Krivtsova Elena K. , Nikitina Tatyana A. , Konyashkina Maria A. , Semenova Marija P. , Blokhin Ivan A. , Gombolevskiy Victor А.
Published: November 2023

Introduction. Medical radiation is one of the leading sources of public exposure in the world. In recent decades, the total number of X-ray diagnostic procedures has increased significantly, and with the increase in the volume of computed tomography (CT), a significant gain in the total cumulative radiation dose is also associated.
The aim of the work is to compare the genotoxic effects of irradiation of human blood lymphocytes using various CT protocols.
Materials and methods. Among patients of different genders and ages who sought for a preventive examination, nine practically healthy volunteers (donors) who signed an informed consent, were randomly selected to participate in the ex vivo experiment. 4 venous blood samples from each donor were irradiated on various CT protocols (0.82–11.8 mSv) in an anthropometric phantom of the human chest. Aliquots of each sample were cultured under conditions of cytokinesis block, recorded and analyzed according to the protocol of cytomic analysis in a micronucleus test.
Results. Irradiation of blood samples in the Ultra-NDCT mode (0.82 mSv) revealed a peak in the proliferation of rapidly dividing cells and the frequency of genetic damage in them, and also demonstrated a high probability of the formation and consolidation of genetic damage in generations of dividing cells. This indicates increased genotoxicity and, most likely, immunotropicity of the studied irradiation mode.
Llimitation of the study is the inadmissibility of involving a person in an experiment or using biomaterials without obtaining his consent, as well as the inadmissibility of causing physical harm or harm to human honor and dignity during the experiment
Conclusion. When choosing CT modes, it is necessary to take into account not only the levels of effective doses, but also the possibility of developing the effects
of genome instability. However, this approach requires additional genotoxic studies of CT protocols in the range from <1 to 100 mSv.
EXCURSION ACTIVITY AS A FACTOR OF DEVELOPMENT OF TOURISM IN THE TERRITORY OF RESORTS OF CAUCASIAN MINERAL WATERS
Authors: Делия В.П. , Геворгян И.Р. , Кульгачев И.П.
Published: November 2023

Проведен анализ состояния развития туризма в Ставропольском крае. За основу анализа были взяты экономические показатели, показывающие объемы платных услуг, оказанных населению предприятиями индустрии туризма, согласно официальной статистической информации. В исследовании аргументированно доказано о вхождении региона в пятерку самых гостеприимных туристических дестинаций России. Осуществлен мониторинг состояния экскурсионной деятельности. От количества прибывающих туристов напрямую зависят объемы реализуемых экскурсионных услуг. В рамках рассмотрения поставленной проблематики авторами затронуты проблемы доступности объектов природного и культурного показа для принятия инклюзивных туристов и организации экскурсий. Предложены рекомендации по оптимизации экскурсионной деятельности в Кавказских Минеральных водах.

This article analyzes the state of tourism development in the Stavropol Territory. The analysis was based on economic indicators showing the volume of paid services provided to the population by the enterprises of the tourism industry, according to official statistical information. The study argued that the region is among the five most hospitable tourist destinations in Russia. The state of excursion activity was monitored. The volume of excursion services sold directly depends on the number of arriving tourists. As part of the consideration of the issues raised, the problems of accessibility of objects of natural and cultural display for the adoption of inclusive tourists and the organization of excursions are touched upon. Recommendations for optimization of excursion activities in the Caucasian Mineralnye Vody are proposed.
ANALISIS KESALAHAN SISWA PADA MATERI KUBUS & BALOK
Authors: Rokan Najwah , Putri Jihan Hidayah
Published: November 2023

Researchers conducted research that aims to find out the problems faced by students when learning mathematics, which are the factors that cause errors in solving math problems. This error factor must be known so that it is easier to get solutions and parts that need to be emphasized during learning. This research is a qualitative descriptive study to analyze and describe the types of mistakes students make when working on cube and block math questions. The subjects of this study were 30 students of SMP Al Washliyah 8 Medan in class VIII-A. The written test is a data collection technique. The results of the student error analysis obtained: 1) 66.67% conceptual errors with a "high" error standard; 2) 33.34 % of procedural errors with a "very low" error standard; This leads to the conclusion that students' understanding of the cube and block material is low, and the teacher must pay attention to knowledge, emphasizing the important parts that students use. Based on the results of interviews with teachers in the field of study that "student mathematics here is in the low class, because almost 75% of students here do not like mathematics, they think mathematics is a difficult lesson to understand" I asked: "What causes students here to dislike mathematics thuk?” the teacher answered: "The reason students don't like math is when I explain math with formulas, at first they understand, but after I give questions or exercises with the formula but it's just a different location, students are immediately confused about doing it, students here understand formulas but can't apply them. the formula".
Peningkatan Keterampilan Pembuatan dan Perencanaan Usaha Bakery dan Kuliner Khas bagi Andikpas LPKA Kelas I Palembang
Authors: Febrianty Febrianty , Martini Rita , Sayuti A. Jalaluddin , Simanjuntak Tiur , Ajismanto Fahmi , Barovih Guntoro
Published: November 2023

Andikpas LPKA Kelas I Palembang adalah anggota lembaga pemasyarakatan kelas I di Palembang yang telah mengikuti pelatihan dan pendampingan dalam pembuatan bakery dan kuliner khas Palembang. Pelatihan ini bertujuan untuk memberdayakan peserta agar dapat mandiri secara ekonomi melalui pengembangan bisnis kuliner dengan sentuhan khas Palembang. Diharapkan bahwa pelatihan ini memberikan dampak positif dan bermanfaat bagi peserta dalam merencanakan masa depan dan meningkatkan pemahaman tentang kewirausahaan. Melalui program ini, peserta diberikan pembekalan kewirausahaan, pengetahuan, dan keterampilan praktis yang diperlukan untuk memulai dan mengelola usaha bakery. Selain fokus pada teknik pembuatan kue dan hidangan khas Palembang, pelatihan ini juga mencakup aspek manajemen usaha, pemasaran, dan keahlian interpersonal. Diharapkan bahwa setelah mengikuti pelatihan ini, peserta dapat mandiri secara ekonomi melalui pengembangan bisnis kuliner dengan sentuhan khas Palembang. Hasil dari kegiatan pengabdian ini secara umum dinilai memberikan dampak positif dan bermanfaat bagi peserta, terutama dalam membantu mereka merencanakan masa depan dan meningkatkan pemahaman tentang kewirausahaan.
School Structure as an Institutional Determinant of Strategic Plan Implementation in Public Secondary Schools in Kenya.
Authors: Kawinzi Jeremiah Mulinge , Kiilu Dr. Redempta , Mulwa Dr. Janet
Published: November 2023

The study sought to investigate the influence of school structure on the strategic plan implementation. The study used of a descriptive survey research design. The study targeted 351 public secondary schools, 351 public School principals, 1,404 class teachers, and 1,755 academic Heads of Departments from which the sample of 105 principals, 176 academic Ho Ds and 140 class teachers was derived. The respondents were sampled using stratified sampling technique. A questionnaire and an interview guide were the data collection instruments. Descriptive and inferential statistics were used to analyze data. Data was presented by use of frequency distribution tables and pie charts. Person’s product moment correlation coefficient and multiple linear regression was used to analyze the inferential data. The set level of hypothesis testing was at 0.05 level of significance. This study may be significant to the school board of management members and policy makers in terms of know how skills on formulation, implementation and evaluation of strategic plan implementation in schools. This study found that school structure in school development plan has a positive and significant influence on the strategic implementation in schools. Based on these findings, the study recommended that there is need for the schools to have forums to evaluate achievement of the goals and objectives in strategic plan. The researcher conducted Hypothesis testing using a multiple regression model at the 5 percent level of significance. The results of hypothesis testing gave a positive coefficient of 0.0470 on school structure results with a p-value of 0.314 and not statistically significant at the 0.05 level. Hence we fail to reject the hypothesis that, school structure has no effect on strategic plan implementation. This indicates that, school structure does not have a statistically significant effect on strategic plan implementation in public secondary schools in Machakos County.
ATUAÇÃO DA FISIOTERAPIA NOS TRANSTORNOS MOTORES EM CRIANÇAS COM TEA: UMA REVISÃO BIBLIOGRÁFICA
Authors: Xavier Botini Nunes Beatriz , Lopes Vieira Felipe , Teixeira Lima Larissa , Dos Santos Teles Giovanna , De Jesus Lima Adriel , Da Silveira dos Santos Machado Bibiana , Mayumi Lourenço Mutou Fernanda
Published: November 2023

Introdução: O transtorno do espectro autista (TEA), é um conjunto de alterações do neurodesenvolvimento que afetam a socialização, comunicação e as habilidades motoras. A etiologia é associada a fatores múltiplos que podem ser genéticos ou neurobiológicos. Estudos recentes destacam os déficits motores como influência nas demais alterações do TEA, e a fisioterapia pode beneficiar o desenvolvimento motor e interpessoal, adaptando-se às necessidades individuais. O objetivo é descrever a atuação da fisioterapia nos transtornos motores em crianças com TEA. Trata-se de uma revisão da literatura, composto por indivíduos de 2 a 15 anos diagnosticados com TEA, estudos que abordassem sobre intervenções motoras, no período de 2013 a 2023, realizada através das bases de dados PubMed, Scielo e PEDro. A análise dos 12 estudos selecionados, nos mostraram que as alterações motoras ocorrem devido ao baixo tônus muscular, deficiência no controle postural, planejamento motor e distúrbio de coordenação. A intervenção fisioterapêutica é essencial nas alterações de motricidade e no desenvolvimento e a intervenção precoce perante essas habilidades, auxilia também na interação e integração sensorial. Os estudos mostram que a fisioterapia é de extrema importância para que o desenvolvimento ocorra de maneira mais efetiva e assertiva, evitando o possível atraso da motricidade. Portanto, além da fisioterapia contribuir na motilidade, é possível notar a influência que ela possui no comportamento social e comunicativo, aumentando a integração da criança na sociedade.
EVALUATION FOR THE RELATIONSHIP BETWEEN RENEWABLE ENERGY USE AND ECONOMIC GROWTH IN EMERGING ECONOMIES FOR DEVELOPING OIL COUNTRIES
Authors: Ahmed Elsepaey Elsemary Dr. Mona
Published: November 2023

The Study aims to assess the relationship between the use of renewable energy and economic growth in the economies of emerging oil-developing countries, with a focus on the group of Arab Gulf countries, which represents the Gulf Cooperation Council, which is one of the largest producers of hydrocarbons, as its production represents about a third of the global production of oil and about 20% of the reserves global natural gas. The paper attempts to study the link between alternative energy sources and economic growth rates in the Arab Gulf region. The study is based on the hypothesis that there is a significant positive relationship between economic growth and renewable energy in the Arab Gulf countries, and that the transition to the use of renewable energy will have A significant impact on the economic growth rates in the region. The study has used an advanced standard methodology to analyses the relationship between economic growth and renewable energy in six countries, by using The Generalized Method of Moments (GMM). By this method, the paper attempts to determine the impact of the use of renewable energy on economic growth in the Arab Gulf countries.
КОНЦЕПТУАЛИЗАЦИЯ КОЛЛЕКТИВНОЙ ПАМЯТИ В ФИЛОСОФИИ П. РИКЕРА
Authors: Құдайбергенова Арайлым , Уразалиева Гульшат
Published: November 2023

Феномен коллективной памяти исследуется учеными с разных сторон и встречает много противоречий. П. Рикёру удалось представить позицию, которая их устраняет и может быть положена в основу всеобщей концептуализации коллективной памяти. Целью статьи является проведение анализа особенностей концептуализации коллективной памяти в феноменологической антропологии П. Рикёра, позволяющих не только максимально объективно осмыслить категорию коллективной памяти, но и идентифицировать в ней источники искажения прошлого и стратегии преодоления запечатленного в ней негативного опыта. Коллективную память следует понимать с точки зрения того, как память воспроизводит связи между индивидами и сообществами, а не с позиции модели, которая овладевает отдельными людьми или группами. Научная значимость исследования состоит в том, что в нем впервые приводятся аргументы в пользу признания философии П. Рикёра единой концептуальной основой дальнейших исследований, а практическая значимость представлена возможностью использовать результаты при моделировании коллективной памяти новыми сообществами в условиях глобализации и цифровизации. Методология исследования представлена методами анализа научной литературы, диалектической логикой и герменевтикой.
Әлеуметтік философия тарихындағы жаңғыру ұғымының қалыптасуы
Authors: Нүсіпова Гүлнар , Кельдинова Айман , Омарова Гульнара , Мадалиева Жаңыл
Published: November 2023

Мақалада қоғамның жаңғыруы әлеуметтік философиялық тұрғыдан зерттеліп, қоғамның жаңғыруының өзіндік ерекшеліктері талданды. Жаңғыру үдерісінің жетістіктері мен кемшіліктерін ой елегінен өткізіп, сараптама жасау арқылы Батыс өркениетінің жетістіктерін қоғамға бейімдеп, рухани жаңғырудың мүмкіндіктері сарапталды, мәселенің заманауи өзектілігі мен маңыздылығы ашылды. Қоғамдағы жаңғыру үдерісінің тарихи кезеңдері айқындалып, оған ықпал ететін саяси-мәдени, рухани-әлеуметтік факторлар ашылып көрсетілді.
Түркі халықтарының діни-философиялық дүниетанымының дамуына маламатилік, бекташилік және ясауилік тариқаттардың ықпалын зерделеу
Authors: Каратышканова Кымбат , Балтабаева Алена , Кобзева Ольга
Published: November 2023

Мақалада түркі халықтарының діни және философиялық дүниеге көз-қарастарының дамуында маламатилік, бекташилік және ясауилік тариқаттарының ықпалы көрсетіледі. Орталық Азия халықтарының түркілік болмысын сақтауларына және толық исламдануларына ықпал еткен факторлардың бірі – сопылық. Қожа Ахмет Ясауи, Маулана, Қажы Бекташ Уәли, т.с.с. сопы-ойшылдардың рөлі ясауилік, маулауилік, бекташилік сопылық тариқаттарды қалыптастыруда ғана емес, әлеуметтік және экономикалық өмір мен ислами өнердің дамуында, діни білім мен ағартуды жүзеге асыруда көрінді. Түркі халықтарының руханияты мен дүниетанымдық мәселелері мен сұрақтарының сопылық ілімі аясында шешіліп келуінің астарында Алла Тағаламен тығыз байланыс сезіледі, Оның даналығына құштар болу мен еліктеу, өмірлік ұстанымдарында діни және ұлттық тамырларды сабақтастыра ұстай білу сынды тұтастылықты сезіну байқалады. Осы орайда бекташилік, маламатилік пен ясауилік мәдениет іздері зерделеніп, олардың ортақ негіздері мен белгілері түсіндіріледі.
А.ҚҰНАНБАЙҰЛЫ ЖӘНЕ М.КӨПЕЙҰЛЫНЫҢ КӨЗҚАРАСТАРЫНДАҒЫ ДІНИ ИДЕЯЛАР
Authors: Шағырбай Алмасбек , Мейманхожа Нұрмұхаммед
Published: November 2023

Мақалада қазақ мәдениетінің өкілдері А.Құнанбайұлы, Ж.Көпейұлының шығармаларындағы негізге алынды. Еңбектеріндегі ортақ мәселелер қарастырылады. Қазақ даласындағы діни ағартушылық арнап, оның ішінде А.Құнанбайұлы, Ж.Көпейұлының көзқарастарындағы діни идеяларды салыстырмалы талдау жасалды. Ойшылдардың негізгі көтерген мәселелері ағартушылық, діндегі қате түсініктерге, адамзатқа ортақ гуманизм секілді мәселелерді көтерді. Қазіргі қоғамда Жүсіп Көпейұлының шығармаларына қате түсінік беріліп отырғанын көріп отырмыз. Бұл ғылыми ізденісте сондай олқылықтардың орнын толтырып, осы тақырыпқа аясында өз тұжырымдарымызды беріп отырмыз
Fundamental parameters and evolutionary status of a magnetic star ε UMa
Authors: Алиев С.Г. , Халилов В.М. , Алышова З.М.
Published: November 2023

На базе комплексных наблюдений определены фазы, соответствующие максимально пекулярной (Р) и относительно нормальной области (N) на поверхности магнитной химически пекулярной (MCP) звезды ε UMa. Выявлено, что все фазовые зависимости магнитного поля (B e ), блеска (V ) и эквивалентных ширин (W λ ) линий пекулярных элементов (Si, Сr, Sr и др.) носят синхронный характер; то есть экстремумы величин B e , V и W λ в пределах ошибки (ϕ = ±0.05) совпадают. По профилям линий Hγ и Hδ с применением моделей атмосфер, рассчитанных для однородного химического состава, были определены фундаментальные параметры (T eff и log g) для нормальной (T eff = 8750±200 K, log g = 3.65 ± 0.15) и наиболее пекулярной (T eff = 9800 ± 200 K, log g = 3.80 ± 0.15) области на поверхности звезды. Эти результаты показывают, что неучет аномалий химического состава может привести к значительным (до 1000 K) ошибкам в определении эффективной температуры MCP-звезды по линиям водорода при использовании спектра в произвольной фазе переменности. По среднему значению эффективной температуры звезды с помощью стандартных соотношений были вычислены ее радиус R = 4.14R ⊙ и масса M = 3.1M ⊙ . По положению ε UMa на диаграмме Герцшпрунга-Рассела определен ее эволюционный статус. Подтверждено, что она расположена ближе к верхней границе (ТАМS) полосы главной последовательности, где располагаются проэволюционировавшие магнитные звезды.

On the basis of complex observations, the phases corresponding to the most peculiar (P) and relatively normal region (N) on the surface of the magnetic chemically peculiar (MCP) star ε UMa were defined. It was revealed that all phase dependencies of the magnetic field (B e ), brightness (V ) and equivalent widths W λ of the lines of peculiar elements (Si, Cr, Sr and others) are synchronous; that is, the extremes of the quantities B e , V and W λ coincide within the error range (ϕ = ±0.05). Fundamental parameters (T eff and log g) for the normal (T eff = 8750 ± 200 K, log g = 3.65 ± 0.15) and the most peculiar (T eff = 9800 ± 200 K, log g = 3.80 ± 0.15) region on the surface of the star were determined from the profiles of Hγ and Hδ lines using model atmospheres with the uniform solar abundances. These results demonstrate the level of possible errors (up to 1000 K) in effective temperature determination based on hydrogen line profile fitting when ignoring the anomalous chemical abundances/distribution in MCP-stars. With the averaged value of effective temperature, star’s radius R = 4.14R ⊙ and mass M = 3.1M ⊙ were calculated using the standard relations. Evolutionary status of ε UMa is determined by its location on the Hertzsprung-Russell diagram. It was confirmed that ε UMa is located closer to the upper boundary (TAMS) of the main sequence band, where the evolved magnetic stars are located.
Systematic Derivation of Objective Requirements on Vehicle Steering System
Authors: Münster Martin Ralf
Published: November 2023

This thesis answers the question how to derive subsystem requirements with respect to given targets at vehicle level and how to evaluate the performance of subsystems and modules at early stages of design and prototyping. It is shown that based on identified subsystem properties the expectable performance of the vehicle is predictable much earlier than vehicle prototypes are available for test drives. Contents Nomenclature IX Abstract . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XII Zusammenfassung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XIV 1 Introduction 1 1.1 Target-Driven Process of Basic Vehicle Design . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 1.1.1 Virtual Development Methods . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1.1.2 Target Cascading . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 1.2 Vehicle Steering Feedback . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 1.2.1 Desired Steering Feedback . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 1.2.2 Undesired Steering Feedback . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 1.3 Opportunities for Substructuring Meth...
TÁC DỤNG GIẢM ĐAU CỦA ĐIỆN NHĨ CHÂM KẾT HỢP XOA BÓP BẤM HUYỆT TRÊN NGƯỜI BỆNH CÓ HỘI CHỨNG CỔ VAI CÁNH TAY
Authors: Trần Thị Thảo , Trần Thị Hải Vân
Published: November 2023

Mục tiêu: Đánh giá tác dụng giảm đau của điện nhĩ châm kết hợp xoa bóp bấm huyệt trên người bệnh có hội chứng cổ vai cánh tay. Đối tượng: 60 bệnh nhân được chẩn đoán hội chứng cổ vai cánh tay chia làm hai nhóm nghiên cứu và nhóm chứng, điều trị tại Bệnh viện Châm cứu Trung Ương từ 09/2022 đến 06/2023. Phương pháp nghiên cứu: Can thiệp lâm sàng có đối chứng, so sánh kết quả trước sau điều trị. Kết quả: Sau 20 ngày điều trị, điểm VAS trung bình của nhóm nghiên cứu giảm từ 5,37 ± 1,47 điểm xuống 2,13 ± 1,69 điểm (p < 0,05). Tỷ lệ bệnh nhân không đau và đau nhẹ tăng từ 0% và 10% lên 33,3% và 56,7%. Tỷ lệ bệnh nhân đau vừa giảm từ 73,3% xuống 10%, hết hoàn toàn bệnh nhân đau nặng (p < 0,05). Kết luận: Phương pháp điện nhĩ châm kết hợp xoa bóp bấm huyệt có tác dụng giảm đau trên người bệnh có hội chứng cổ vai cánh tay.
PHÂN TÍCH CHI PHÍ ĐIỀU TRỊ NGƯỜI BỆNH CHẠY THẬN NHÂN TẠO TẠI BỆNH VIỆN THỐNG NHẤT NĂM 2022
Authors: Trần Thị Hồng Nguyên , Đặng Thị Kiều Nga , Phạm Đình Luyến , Lê Đặng Tú Nguyên , Phạm Thị Thu Hiền , Nguyễn Bách , Lê Đình Thanh
Published: November 2023

Đặt vấn đề: Bệnh thận mạn là một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng trên toàn thế giới, gánh nặng về kinh tế do bệnh thận gây ra cũng có những tác động đáng kể đối với ngân sách chăm sóc sức khỏe của các quốc gia. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu, mô tả cắt ngang phân tích chi phí trực tiếp y tế của người bệnh chạy thận nhân tạo (HD) tại Khoa nội thận – lọc máu, bệnh viện Thống Nhất năm 2022. Kết quả: Nghiên cứu tiến hành sàng lọc 44 người bệnh HD điều trị ngoại trú. Chi phí điều trị/năm của người bệnh HD tại bệnh viện Thống Nhất là 130.399.119 VND (119.572.241-141.511.275), trong đó BHYT chi trả 93,59%. Kết quả phân tích cơ cấu chi phí cho thấy chi phí chạy thận chiếm tỷ trọng lớn nhất (59,51%). Ngoài ra, chi phí thuốc là thành phần chi phí chiếm tỷ trọng thứ 2 trong cơ cấu chi phí điều trị (35,63%). Không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa chi phí điều trị của các nhóm người bệnh (p>0,05). Kết luận: Nghiên cứu cho thấy gánh nặng kinh tế đáng kể của người bệnh HD trên quan điểm của cơ quan chi trả thứ 3 (BHYT).
TÌNH HÌNH GAN NHIỄM MỠ VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN	Ở NHÂN VIÊN CÔNG TY CỔ PHẦN SY VINA NĂM 2022 – 2023
Authors: Phan Thị Kim Anh , Hoàng Minh Tú
Published: November 2023

Đặt vấn đề: Gan nhiễm mỡ (GNM) là bệnh lý gan thường gặp, đang có chiều hướng gia tăng và để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ mức độ GNM và tìm hiểu một số yếu tố liên quan ở nhân viên Công ty cổ phần dệt may SY VINA (công ty SY VINA). Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 370 nhân viên công ty SY VINA, tỉnh Đồng Nai. Các nhân viên được phỏng vấn bằng bộ câu hỏi và siêu âm bụng tổng quát trong thời gian từ 09/2022 đến 06/2023. Kết quả: Tỷ lệ GNM trên nhân viên công ty là 43,24%, GNM độ I chiếm tỷ lệ cao nhất là 56,86% (91/160). Nhân viên thừa cân và béo phì có tỷ lệ mắc GNM cao với tỷ lệ tương ứng là 31,87% và 31,25%. Có sự liên quan GNM với nhóm tuổi, nhóm BMI, tình trạng béo phì trung tâm, mức độ sử dụng dầu mỡ của nhân viên. Kết luận: Tỷ lệ GNM cao ở nhóm nhân viên có tình trạng thừa cân, béo phì và ăn dầu mỡ nhiều. Cần có các biện pháp truyền thông giáo dục sức khỏe phù hợp nhằm làm giảm tỷ lệ GNM.
NGHIÊN CỨU TÁC DỤNG KHỬ KHUẨN NANO BẠC TRÊN BỀ MẶT ĐỒ CHƠI CHO TRẺ EM TRONG CÁC TRƯỜNG MẪU GIÁO QUẬN NINH KIỀU NĂM 2022-2023
Authors: Qúach Bùi Hồng Minh , Dương Phúc Lam
Published: November 2023

Đặt vấn đề: Dung dịch Nano bạc là một chất diệt khuẩn được đánh giá cao, không đọc hại. Mục tiêu: Mô tả hiện trạng vi khuẩn có trên bề mặt đồ chơi và đánh giá hiệu quả diệt khuẩn của Nano bạc và dung dịch Chloramin B. Đối tượng và phương pháp: Phương pháp nghiên cứu thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng trên 90 mẫu đồ chơi tại 10 trường mầm non tại quận Ninh Kiều. Kết quả: Tỷ lệ các loại vi khuẩn tồn tại trên đồ chơi: Vi khuẩn hiếu khí có nhiều hơn 1 CFU/ml là76,7%; nấm có nhiều hơn 1 CFU/m là 56,7%, Staphylococcus aureu là 13,3%; Candida là 26,7%. Hiệu quả diệt khuẩn của Chloramin B: Vi khuẩn hiếu khí có nhiều hơn 1 CFU/ml là 10%; nấm có nhiều hơn 1 CFU/ml là 6,7%; không có sự hiện diện của Staphylococccus, Candida là 3,3%. Hiệu quả diệt khuẩn của Nano bạc 75ppm: vi khuẩn hiếu khí có nhiều hơn 1 CFU/ml là 6,7%, Staphylococccus là 3,3%; không có sự xuất hiện của nấm và Candida. Kết luận: Bước đầu cho thấy hiệu quả của Nano bạc vượt trội hơn Choramin B. Cần có thêm nhiều nghiên cứu để lựa chọn được dung dịch khử khuẩn trong môi trường trường học an toàn và hiệu quả.
NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN KẾT QUẢ PHẪU THUẬT NỘI SOI U NHÚ ĐẢO NGƯỢC MŨI XOANG
Authors: Nguyễn Thị Hương Giang , Phạm Trần Anh
Published: November 2023

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm các nghiên cứu về phẫu thuật nội soi điều trị U nhú đảo ngược mũi xoang (UNĐNMX) và kết quả của phẫu thuật nội soi. Đối tượng và phương pháp: Các bài báo, các nghiên cứu tại các cơ sở dữ liệu Pubmed, Google Scholar, thư viện Đại học Y Hà Nội đạt các tiêu chí nghiên cứu. Kết quả: Tìm được 758 tài liệu.  Sau khi phân tích, 13 bài báo với tổng số 804 bệnh nhân được đưa vào nghiên cứu, trong đó 12 nghiên cứu trên nhóm bệnh nhân bị U nhú đảo ngược mũi xoang không phân biệt vị trí, 1 nghiên cứu trên nhóm bệnh nhân bị U nhú đảo ngược mở rộng đến xoang trán. Một số đặc điểm các nghiên cứu: thiết kế nghiên cứu hồi cứu 84,6% (11), nghiên cứu tiến cứu có 15,4% (2) và cỡ mẫu của các nghiên cứu dưới 50 người chiếm 61,5% (8). 12 nghiên cứu có độ tuổi mắc bệnh trung bình của những người tham gia là từ 50-60 tuổi 66,8%. Theo hệ thống phân giai đoạn của Krouse: bệnh nhân ở giai đoạn T1 chiếm 15,8% (127), giai đoạn T2 chiếm 39,8% (320), giai đoạn T3 chiếm 42% (338), giai đoạn T4 chỉ chiếm 2,4% (19). Kết quả điều trị bằng phẫu thuật nội soi: tỉ lệ tái phát chung là 13,1%, tỉ lệ này rất khác nhau giữa các nghiên cứu từ 0 đến 43,8% .5/13 nghiên cứu không ghi nhận xảy ra biến chứng do phẫu thuật nội soi, trong các nghiên cứu có xảy ra biến chứng tỉ lệ dao động từ 2,1% đến 7,7%, các biến chứng gặp phải theo thứ tự giảm dần: chảy máu mũi, sưng nề quanh hốc mắt, chảy nước mắt, không có biến chứng nặng như rò dịch não tủy.Thời gian tái phát trung bình từ 7,5 tháng đến 22 tháng với thời gian theo dõi trung bình từ 19 tháng đến 66 tháng, khuyến cáo cần theo dõi tối thiểu 5 năm (60 tháng).
ĐÁNH GIÁ CHỈ SỐ SỨC CĂNG THẤT TRÁI BẰNG SIÊU ÂM TIM ĐÁNH DẤU MÔ Ở BỆNH NHÂN SUY TIM CÓ TỔN THƯƠNG THẬN
Authors: Đỗ Văn Chiến , Trần Quốc Quý , Lê Văn Tờ
Published: November 2023

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm sức căng dọc thất trái (GLS) và tìm hiểu mối liên quan giữa sức căng dọc thất trái với một số chỉ số lâm sàng, cận lâm sàng ở bệnh nhân suy tim có tổn thương thận. Đối tượng và phương pháp: Mô tả cắt ngang, phân tích có so sánh với nhóm chứng bao gồm 84 bệnh nhân suy tim điều trị nội trú tại Khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Quân y 103 từ tháng 01/2023 đến tháng 06/2023, chia thành 2 nhóm: nhóm nghiên cứu (42 bệnh nhân suy tim có tổn thương thận) và nhóm chứng bệnh (42 bệnh nhân suy tim không có tổn thương thận). Các bệnh nhân được tiến hành siêu âm đánh dấu mô cơ tim để đánh giá sức căng dọc thất trái bằng máy siêu âm PHILIPS EPIQ7C có cài đặt phần mềm QLAB 9.0. Kết quả: Tuổi trung bình: nhóm NC 77,2 ± 10,29; nhóm chứng 64,3 ± 15,23. Mức lọc cầu thận trung bình nhóm NC: 42,6 ± 10,97 ml/ph/1,73m2; EF trung bình: nhóm NC 52,2 ± 17,68%, nhóm chứng 51,2 ± 19,87%. GLS của nhóm NC khác biệt không có ý nghĩa thống kê so với nhóm chứng (-11,23 ± 3,29% so với -11,43 ± 3,69%; p>0,05). GLS ở bệnh nhân có bệnh tim thiếu máu cục bộ (-10,28 ± 3,12%) giảm có ý nghĩa thống kê so với bệnh nhân không có BTTMCB (-12,51 ± 3,13%); p<0,05. Ở nhóm nghiên cứu, tương quan giữa GLS và Ure là tương quan nghịch biến, mức độ yếu (r= -0,333; p <0,05). Không có sự tương quan giữa GLS với tuổi, nồng độ Creatinin, log (NT-proBNP), số lượng hồng cầu và hemoglobin (giá trị p>0,05); GLS tương quang nghịch biến với Dd (r= -0,375; p<0,05); tương quang đồng biến với EDV (r= 0,397; p<0,05) và ESV (r= 0,428; p<0,05). Kết luận: Chỉ số GLS ở bệnh nhân suy tim có tổn thương thận có tương quan thuận với chỉ số EDV, ESV và tương quan nghịch với Dd.
SO SÁNH HIỆU QUẢ DỰ PHÒNG NÔN, BUỒN NÔN CỦA GRANISETRON VỚI ONDANSETRON TRÊN SẢN PHỤ GÂY TÊ TỦY SỐNG MỔ LẤY THAI
Authors: Nguyễn Thị Hải , Nguyễn Đức Lam , Nguyễn Đức Lam
Published: November 2023

Mục tiêu nghiên cứu: So sánh tác dụng dự phòng nôn, buồn nôn của Granisetron với Ondansetron  ở sản phụ được gây tê tủy sống để mổ lấy thai. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng mù đơn so sánh trên 100 bệnh nhân chia làm hai nhóm. Nhóm 1: Tiêm tĩnh mạch 1 mg Granisetron ngay trước gây tê tủy sống, Nhóm 2: Tiêm tĩnh mạch 8mg Ondansetron trước khi gây tê tủy sống để mổ lấy thai tại Bệnh viện A Thái Nguyên từ tháng 12 năm 2023 đến tháng 5 năm 2023. Kết quả: Sau khi sử dụng dự phòng nôn buồn nôn, cả hai nhóm nghiên cứu đều có tỉ lệ nôn buồn nôn thấp hơn có ý nghĩa thống kê với tỉ lệ nôn buồn nôn theo nguy cơ lý thuyết tương ứng với các mức điểm Apfel (p < 0.05). Giai đoạn trong mổ và giai đoạn sớm sau mổ, tỉ lệ nôn buồn nôn của hai nhóm nghiên cứu là tương tự nhau với p> 0.05. Giai đoạn muộn sau mổ (6-24 giờ sau mổ), tỉ lệ nôn buồn nôn ở nhóm 1 thấp hơn có ý nghĩa thống kê với nhóm 2 với p < 0.05 (0% và 12%). Kết luận: Granisetron có hiệu quả dự phòng nôn buồn nôn sau mổ kéo dài và vượt trội hơn Ondansetron trong giai đoạn muộn sau phẫu thuật trong 24 giờ đầu sau mổ trên các sản phụ gây tê tủy sống mổ lấy thai.
HIỆU QUẢ CỦA TRỰC QUAN HÓA DỮ LIỆU TỪ THIẾT BỊ ĐEO CẢM BIẾN: GÓC NHÌN TỪ NHÂN VIÊN Y TẾ QUA NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH
Authors: Nguyễn Thị Hoa Huyền , Trần Ngọc Trân , Nguyễn Hương Giang , Nguyễn Trường Tùng , Nguyễn Thị Thuý Ngần , Phạm Huy Hiệu , Bùi Khánh Linh , Đỗ Thu Quyên , Nguyễn Thị Hường , Hồ Hoàng Thu Phương
Published: November 2023

Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả của bảng thông tin Insight Hub trong việc trực quan hóa dữ liệu từ thiết bị đeo cảm biến Fitbit Charge 5 trong hỗ trợ nhân viên y tế chăm sóc và điều trị người bệnh. Đối tượng và Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu định tính, phỏng vấn sâu 15 nhân viên y tế tham gia nghiên cứu sử dụng bộ câu hỏi có cấu trúc. Kết quả: Insight Hub mang lại nhiều lợi ích cho nhân viên y tế: giao diện thân thiện, tổng hợp dữ liệu hiệu quả và khả năng tùy chỉnh theo nhu cầu. Tuy nhiên, Insight Hub cũng tồn tại những bất lợi, bao gồm mất dữ liệu và độ chính xác không cao, hiển thị thông tin chưa rõ ràng và khả năng bị mất kết nối. Kết luận: Insight Hub có ý nghĩa quan trọng đối với nhân viên y tế trong việc tổng quan hóa thông tin và hỗ trợ đưa ra quyết định chăm sóc và điều trị, tối ưu hóa quy trình làm việc và cải thiện giao tiếp. Insight Hub được tiếp tục phát triển và nghiên cứu trong tương lai để áp dụng rộng rãi trong các cơ sở chăm sóc sức khỏe.
MÔ HÌNH PHÒNG KHÁM THỰC HÀNH Y HỌC GIA ĐÌNH TẠI BỆNH VIỆN QUẬN 2, NĂM 2012 – 2015
Authors: Trần Văn Khanh , Huỳnh Trung Sơn , Lê Thanh Toàn , Phạm Lê An
Published: November 2023

Bác sĩ gia đình (BSGĐ) là giải pháp giúp cải thiện chất lượng cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu tuyến cơ sở tại Việt Nam. Xây dựng hệ thống thực hành Y học gia đình (YHGĐ) lồng ghép sát hợp hệ thống y tế Việt Nam là nhu cầu cấp thiết của đào tạo chuyên ngành YHGĐ cũng như là cơ sở hỗ trợ cấp chứng chỉ hành nghề YHGĐ. Điều tra thực trạng xây dựng mô hình Phòng khám (PK) YHGĐ tại Bệnh viện (BV) Quận 2 và mô tả cắt ngang được thực hiện theo 2 giai đoạn: Giai đoạn 1: nghiên cứu chính sách áp dụng cho BSGĐ trong khám chữa bệnh; Giai đoạn 2: Xây dựng mô hình phòng khám thực hành và đánh giá bước đầu mô hình thông qua mô hình bệnh tật, quản lý bệnh nhân, sự hài lòng của bệnh nhân. BV Quận 2 xây dựng thành công mô hình phòng khám thực hành BSGĐ theo mô hình BSGĐ Đại học Y Dược TP.HCM, có cơ sở pháp lý, đủ nhân lực với 4 bàn khám và 16 bác sĩ có giấy phép hành nghề BSGĐ, có hồ sơ bệnh án YHGĐ, bước đầu góp phần giải quyết nhu cầu khám chữa bệnh của người dân. Trong thời gian nghiên cứu, có 8.8% người bệnh đến khám tại phòng khám. Trong số 25.781 người bệnh đến khám PK BSGĐ, tỉ lệ người bệnh vừa sử dụng bảo hiểm y tế (BHYT) vừa đóng thêm phí dịch vụ là 99,6%, 0,4% người bệnh chỉ sử dụng BHYT. Mô hình bệnh tật đa số bệnh không lây. Người dân có sự hài lòng khi đến khám. Xây dựng được mô hình thực hành YHGĐ tuyến quận lồng ghép sát hợp trong hệ thống y tế Việt Nam làm cơ sở giảng dạy và thực hành chăm sóc quản lý các vấn đề sức khoẻ cho cá nhân và gia đình theo vòng đời/ hệ cơ quan có BHYT, tạo được sự hài lòng và tin tưởng của người dân đến khám một cách bền vững.
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CAN THIỆP VẬN ĐỘNG CƯỠNG BỨC BÊN LIỆT VÀ TRỊ LIỆU PHỐI HỢP HAI TAY TRÊN TRẺ BẠI NÃO THỂ CO CỨNG
Authors: Đỗ Thị Phương Thảo , Nguyễn Hoài Nam , Nguyễn Thị Hương Giang
Published: November 2023

Mục tiêu: Đánh giá kết quả can thiệp vận động cưỡng bức bên liệt và trị liệu phối hợp hai tay trên trẻ bại não thể co cứng. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu tiến cứu, can thiệp lâm sàng, so sánh trước và sau điều trị trên 20 trẻ bại não thể co cứng được trị liệu vận động cưỡng bức bên liệt và phối hợp hai tay. Kết quả: 20 trẻ bại não phần lớn được phân loại MACS và Mini-MACS tại mức độ II, III có điểm trung bình Chất lượng các kỹ năng chi trên (QUEST) tăng 9,09 điểm sau 4 tuần và tăng 14,73 điểm sau 8 tuần. Điểm Nhật ký hoạt động vận động nhi khoa (PMAL) mức độ thường xuyên sử dụng tay bên liệt tăng 0,69 điểm sau 4 tuần và tăng 1,11 điểm sau 8 tuần, mức độ hoàn thành tốt cũng tăng 0,60 điểm sau 4 tuần và tăng 0,99 điểm sau 8 tuần. Nghiệm pháp lượng giá hộp và khối (Box and Block test- BBT) cũng tăng khả năng di chuyển 2,4 khối sau 4 tuần và tăng 3,55 khối sau 8 tuần. Sự khác biệt các kết quả trên có ý nghĩa thống kê p<0,01. Kết luận: Kết hợp cả 2 phương pháp trị liệu vận động cưỡng bức bên liệt và phối hợp hai tay giúp trẻ bại não thể co cứng cải thiện tốt chức năng bàn tay.
NGHIÊN CỨU TÁC DỤNG ỨC CHẾ KHỐI U VÀ BẢO VỆ GAN CỦA THUỐC “TIÊU U HOÀN” TRÊN THỰC NGHIỆM
Authors: Nguyễn Xuân Long , Hoàng Anh Tuấn
Published: November 2023

“Tiêu u hoàn” là bài thuốc được khoa Ung bướu – Viện Y học cổ truyền Quân đội thường xuyên sử dụng cho các bệnh nhân ung thư gan. Nghiên cứu nhằm mục đích đánh giá hiệu quả của bài thuốc một cách khách quan, khoa học về vai trò ức chế khối u và bảo vệ gan của Tiêu u hoàn. Phương pháp và đối tượng nghiên cứu: Đánh giá thể tích của khối u ở chuột thiếu hụt miễn dịch dòng BALC/c được tạo khối u trên thực nghiệm. Đánh giá nồng độ enzym gan và nồng độ của chất chống oxy hóa SOD trong máu của chuột nhắt trắng được gây tổn thương gan giữa nhóm sử dụng Silymarin và nhóm sử dụng thuốc Tiêu u hoàn. Kết quả nghiên cứu: Tiêu u hoàn có khả năng làm hạn chế sự phát triển của khối u trên chuột thiếu hụt miễn dịch dòng BALC/c. Đồng thời tiêu u hoàn có xu hướng làm giảm nồng độ AST và tăng nồng độ chất chống oxy hóa tốt hơn Silymarin ở chuột nhắt trắng bị tổn thương gan bằng paracetamol trong thử nghiệm này.
TÁC DỤNG CỦA CẤY CHỈ KẾT HỢP NHĨ ÁP TRÊN NGƯỜI BỆNH HỘI CHỨNG THẮT LƯNG HÔNG DO THOÁI HÓA CỘT SỐNG
Authors: Nguyễn Hoài Thu , Bùi Tiến Hưng
Published: November 2023

Mục tiêu: Đánh giá tác dụng của phương pháp cấy chỉ kết hợp nhĩ áp trên người bệnh hội chứng thắt lưng hông do thoái hoá cột sống. Đối tượng: 72 bệnh nhân được chẩn đoán hội chứng thắt lưng hông do thoái hóa cột sống chia làm hai nhóm nghiên cứu và nhóm chứng, điều trị tại Khoa Y học dân tộc, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn từ 08/2022 đến 06/2023. Phương pháp nghiên cứu: can thiệp lâm sàng có đối chứng, so sánh kết quả trước sau điều trị. Kết quả: sau 30 ngày điều trị, điểm VAS trung bình của nhóm nghiên cứu giảm từ 5,64 ± 0,49 xuống 0,89 ± 0,57 với p < 0,01; sự khác biệt có ý nghĩa thống kê so với nhóm chứng (VAS giảm từ 5,47 ± 0,61 xuống 1,83 ± 0,65) với p < 0,01. Cải thiện tầm vận động cột sống thắt lưng: Tăng độ giãn cột sống thắt lưng, tăng tầm vận động cột sống thắt lưng, có sự khác biệt giữa nhóm nghiên cứu và nhóm chứng với p < 0,01. Kết luận: Phương pháp cấy chỉ kết hợp với nhĩ áp có tác dụng giảm đau và cải thiện tầm vận động cột sống thắt lưng trên người bệnh hội chứng thắt lưng hông do thoái hóa cột sống.
TỔNG QUAN HỆ THỐNG VỀ LAO THANH QUẢN
Authors: Nguyễn Thị Thu , Đào Đình Thi , Nguyễn Đình Phúc
Published: November 2023

Mục tiêu: 1. Tổng quan các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng của lao thanh quản. 2. Tổng quan một số yếu tố nguy cơ của lao thanh quản. Phương pháp nghiên cứu: tổng quan hệ thống.Đối tượng nghiên cứu:Các bài báo khoa học, luận văn, luận án phù hợp với tiêu chuẩn lựa chọn và loại trừ,xuất bản bằng tiếng Anh và tiếng Việt. Kết quả: 17 tài liệu được lựa chọn đưa vào nghiên cứu; triệu chứng cơ năng:khàn tiếng 17/17 tài liệu đề cập tỉ lệ 40%-100% và rối loạn nuốt (nuốt đau 12/17 tài liệu đề cập, khó nuốt 7/17 tài liệu và nuốt vướng 2/17 tài liệu) là hai triệu chứng thường gặp nhất; tổn thương gặp ở tất cả các vị trí của thanh quản ,trong đó dây thanh 14/17 tài liệu, nắp thanh thiệt 13/17 tài liệu,băng thanh thất 12/17 tài liệu; tổn thương u hạt (14/17 tài liệu), loét (12/17 tài liệu), viêm không đặc hiệu (12/17 tài liệu) là những tổn thương thường thấy trên lao thanh quản;Xquang ngực được chỉ định ở 14 tài liệu, xét nghiệm đờm được chỉ định ở 13 tài liệu và mô học chỉ định ở 14 tài liệu; tỉ lệ nam gặp cao hơn nữ ở 16/17 tài liệu và thành thị tỉ lệ nhiễm bệnh ít hơn nông thôn
Demans ve Yaratıcılık
Authors:   İstanbul Okan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Nöroloji Ana Bilim Dalı, Yalçıner Zehra Betül
Published: November 2023

Yaratıcılık, hem problemlerin çözümünde kullanılmak üzere yeni fikirler ortaya çıkarmayı, hem de yenilik üretmeyi içerir. Bu bağlamda, yaratıcılık, uyum sağlama ve problem çözmenin özel bir biçimi olarak kabul edilebilir. Sanatsal üretimi, alana özel yaratıcılık olarak kabul edebiliriz, an- cak sanat, yaratıcı potansiyelin olmasından ibaret değildir. İçinden gelinen kültür, yaşanan sos- yal çevre ve hayat şartları, alınan eğitim gibi pek çok durum sanatsal üretimin kalitesini, hatta yapılıp yapılamayacağını belirler. Bir başka deyişle yaratıcılık, sanatçılığın gerek şartıdır, ancak yeter şartı değildir. Yaratıcılık ve sanatsal düşünme, üretme yeteneği beynin bu kadar karmaşık ve bağlantısallık gerektiren bir fonksiyonu ise, yaşlanan beyinde neler oluyor? Bu yazı; özellikle dejeneratif süreçlerde beyin hücrelerinin yapısal ve fonksiyonel olarak, önce spesifik alanlarda ve sonra daha yaygın olarak bozulmaları yaratıcılık alanında nasıl sonuçlara yol açıyor sorusuna verilen farklı yanıtları okurun dikkatine sunmayı amaçlamaktadır.
Yaş Alma ile Görülebilecek Fiziksel Problemler ve Rehabilitasyonda Teknoloji Kullanımı
Authors:   İstanbul Üniversitesi–Cerrahpaşa, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü, İstanbul, Türkiye, Tarakcı Ela , Arman Nilay ,   İstanbul Üniversitesi–Cerrahpaşa, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü, İstanbul, Türkiye
Published: November 2023

Yaşlanma süreci, bireylerde çeşitli derecelerde fiziksel değişikliklere neden olmaktadır. Yaşlı popülasyonda sıklıkla görülen ağrı, fiziksel uygunlukta azalma, kas yapısındaki değişiklikler, kas kuvvetinde azalma, dengeyi kontrol eden somatosensoriyel, vizüel ve vestibüler sistemler- de bozulma, osteoporoz, kırıklar ve yürümeyle ilgili değişiklikler, yaşlı bireylerde ortaya çıkan başlıca fiziksel sorunlardır. Bu fiziksel problemler arasında önemli bir ilişki bulunmakta ve bir- birleriyle etkileşim içinde olan bu durumlar, yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyerek kötü bir prognoz belirtisi olarak değerlendirilmektedir. 65 yaş ve üzeri bireylerin genellikle sedanter bir yaşam tarzına sahip oldukları ve çeşitli en- geller nedeniyle fiziksel aktivite düzeylerinin düşük olduğu rapor edilmektedir. Ancak düzenli fiziksel aktivitenin birçok sistemin fonksiyonları üzerinde olumlu etkiler sağladığı, dizabilite, morbidite ve mortalite risklerini en aza indirdiği bilinmektedir. Geriatrik rehabilitasyon, fiziksel yetersizliği olan yaşlı bireylerin fonksiyonlarını ve hareketlerini geliştirmeye odaklanan fizyoterapi ve rehabilitasyon yaklaşımlarını içermektedir. Son yıllar- da teknolojide kaydedilen ilerlemeler, rehabilitasyonda teknoloji kullanımının yaygınlaşmasına öncülük etmektedir. Yaşlı bireylerin hayatını kolaylaştıran, yaşam kalitelerini artıran ve fiziksel, zihinsel ve sosyal kapasitelerini iyileştiren teknolojik ürünlerin ve uygulamaların araştırılması, geliştirilmesi, su- nulması ve değerlendirilmesi geronteknoloji olarak adlandırılmaktadır. Geronteknoloji, rehabi- litasyon, çevre, iletişim, ergonomi ve eğitim alanlarını içermektedir. Rehabilitasyonda teknoloji kullanımı ise teknoloji destekli değerlendirme ve tedavileri içermekte olup, sanal gerçeklik, arttırılmış gerçeklik uygulamaları, robotik teknolojiler, giyilebilir teknolojiler, nesnelerin inter- neti ve akıllı ev sistemleri gibi konuları kapsamaktadır.
Yaşlılar ve Serbest Zaman
Authors:   İstanbul Üniversitesi–Cerrahpaşa, Spor Bilimleri Fakültesi, Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye, Ataman Yancı Hanife Banu
Published: November 2023

Bu bölüm, yaşlılık dönemi ve serbest zamanın önemini ele almaktadır. Yaşlılık döneminde ser- best zamanın etkili bir şekilde değerlendirilmesi, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırabilir ve daha sağlıklı, mutlu bir yaşam sürmelerine yardımcı olabilir. Bu süreç, fiziksel, zihinsel ve sosyal ihtiyaçları karşılamak için çeşitli aktiviteleri içerebilir ve yaşlı bireylerin hayatlarının an- lamlı ve tatmin edici olmasına katkıda bulunabilir. Bu bölümün amacı, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırmak, bağımsızlıklarını korumak ve daha tatmin edici bir yaşam sürebilmeleri için serbest zamanlarını nasıl etkili bir şekilde kul- lanabilmelerine rehberlik yapmaktır. Kısacası; yaşlılar için daha tatmin edici, bağımsız ve mutlu bir yaşamın kapılarını aralamak isteyen herkes için değerli bir kaynaktır.
Yaşlılara Yönelik Kurumsal İstismar
Authors:   Atatürk Üniversitesi, Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü, Erzurum, Türkiye, Taşci Ali , Artan Taner ,   İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü, İstanbul, Türkiye
Published: November 2023

İhmal ve istismar dolaylı ve doğrudan bir şekilde yaşlı bireylerin yaşamlarını önemli dere- cede etkileyebilmektedir. Ancak hangi davranışın veya tutumun, ihmal ve istismar kapsamına alınacağı belirsizliğini korumaktadır. Bu durum ihmal ve istismarın saptanmasında önemli bir engel teşkil etmektedir. Ayrıca ihmal ve istismara yönelik deneysel çalışmaların yetersizliği, uygun bakım modellerinin geliştirilmesi ve uygulanmasını engelleyebilmektedir. Bu kapsam- da yaşlı bireylere hizmet veren kuruluşların ve personellerin sistematik olarak uyguladığı ku- rumsal ihmal ve istismar, son yüzyılda önemli bir tartışma konusu olmuştur. Kurumsal istis- mar, yapısı ve sonuçları itibariyle bireylerin yaşam kalitesini ve uygun bakım alma haklarını sınırlandırmaktadır. Ancak diğer istismar türleri gibi kurumsal istismara yönelik çalışmalar da yetersiz görülmektedir. Özellikle kurumsal istismarın boyutu, türleri ve önlenmesine yöne- lik çalışmaların yetersizliği ayrıca bir ihmal alanı ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışma kurumsal istismarın kapsamının değerlendirmesine, yapılan çalışmaların neler olduğuna ve kurumsal istismarı önleyici çalışmalara yönelik teorik bir incelemeyi kapsamaktadır. Böylece kurumsal istismarın yeniden tanımlanması, düşünülmesi ve çalışmaların teorik altyapısının güçlendir- ilmesi amaçlanmaktadır.
SENTENCE IN THE ARABIC LANGUAGE- SOME REMARKS ON CRITERIA OF MODERN DIVISIONS AND CLASSIFICATIONS
Authors: Softić Mejra
Published: November 2023

Modern syntactical researches conducted by Arabs are under great influence of traditional grammar. That as a consequence has various methodological approaches to interpretation of a sentence, its definitions and classifications. Even though some classical Arabic grammarians make semantic distinction between terms ğumla and kelam, today they are perceived as synonyms, under the influence of contemporary linguistic developments. Modern Arabic syntax does not strictly define criteria of classification of an Arabic sentence. In addition to traditional classification to a nominal and verbal sentence, the classification supported and accepted as the only or the most significant one by most Arabic authors, these criteria vary from one author to another. However, it is noticeable that the criterion of functionality, criterion of predicativity, structure and declinability of a sentence are distinguished as contemporary norms in syntactic classifications of the Arabic language.
Oriental writings in classification of Arabic sentences often use conventions of foreign languages and apply criteria that are not characteristic of the Arabic language. That does not reflect the actual state of Arabic syntax and it also belittles efforts and contributions of Arabic grammarians in this field.
Keywords: Arabic syntax, sentence, divisions and types of sentences, Orientalistic attitudes, comparative analysis