Η δυναμική κατανομών επιλεγμένων μακροοικονομικών μεταβλητών
Authors: Τσανανά Ευτυχία 
Published: September 2021

Η παρούσα διατριβή στηρίζεται σε τρεις εμπειρικές μελέτες που επικεντρώθηκαν στη διερεύνηση της δυναμικής των κατανομών επιλεγμένων μακροοικονομικών μεταβλητών σε χώρες της Κεντρικής, Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης. Οι δύο πρώτες εργασίες αφορούν στη μελέτη της στοχαστικής σύγκλισης και επιδράσεων catching-up σε δείγματα χωρών από την περιοχή του ενδιαφέροντος ενώ η τρίτη ασχολείται με την ανάλυση της υπό συνθήκη σύγκλισης προσδιορίζοντας τους παράγοντες που επηρεάζουν τη μεγέθυνση με έμφαση στην επίδραση δύο θεσμικών παραγόντων στη μεγέθυνση, της διαφθοράς και της γραφειοκρατίας.Η πρώτη εργασία αφορά στην εμπειρική διερεύνηση διαδικασιών catching-up σε επιλεγμένο δείγμα χωρών της Κεντρικής και Νότιας Ανατολικής Ευρώπης. Για τις ανάγκες της ανάλυσης χρησιμοποιήθηκαν ετήσια στοιχεία του κατά κεφαλήν Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος για το διάστημα 1980-2010 για ένα δείγμα δέκα χωρών, το οποίο περιελάμβανε την Αλβανία, τη Βουλγαρία, την Εσθονία, την Ελλάδα, τη Λετονία, τη Μολδαβία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία, τη Σλοβακική Δημοκρατία, και την Τουρκία. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τη συνδυαστική χρήση της μεθοδολογίας των Bai - Perron (2003), ώστε να εντοπιστούν πιθανά σημεία διαρθρωτικών αλλαγών, και της μεθοδολογίας των Nahar - Inder (2002). Η διερεύνηση της σύγκλισης έγινε ως προς τους μέσους όρους του κατά κεφαλήν Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης των δεκαπέντε και των είκοσι επτά μελών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι διαφορές ανάμεσα στις χώρες παραμένουν και η απόσταση των χωρών του δείγματος από τις χώρες-μέλη είτε στην περίπτωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης των δεκαπέντε μελών είτε στην περίπτωση των είκοσι επτά μελών δεν εξαλείφεται. Επιπλέον, τα ευρήματα επιβεβαίωσαν διαδικασία catching-up με την Ευρωπαϊκή Ένωση για τρεις από τις δέκα χώρες του δείγματος, την Εσθονία, την Λετονία και την Τουρκία με την παρουσία δύο σημαντικών διαρθρωτικών αλλαγών. Ακόμη και στις περιπτώσεις των χωρών για τις οποίες δε διαπιστώθηκε catching-up με την Ευρωπαϊκή Ένωση επισημάνθηκε η σημασία δύο διαρθρωτικών αλλαγών.Η δεύτερη εργασία αφορά στην εμπειρική διερεύνηση της εισοδηματικής σύγκλισης σε επιλεγμένο δείγμα χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν ετήσια στοιχεία για οκτώ χώρες της Βαλκανικής Χερσονήσου, δηλαδή την Αλβανία, τη Βοσνία–Ερζεγοβίνη, τη Βουλγαρία, την Κροατία, την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας,τη Ρουμανία, τη Σερβία, και τη Σλοβενία, και το διάστημα κάλυπτε την περίοδο 1994-2011. Η μελέτη βασίστηκε στις σχετικές διαφορές του κατά κεφαλήν εισοδήματος από το μέσο όρο εισοδήματος του δείγματος, Βαλκάνια-8, καθώς και από δύο μέσους όρους κατά κεφαλήν εισοδήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των δεκαπέντε μελών και των εικοσιτεσσάρων μελών. Το μεθοδολογικό πλαίσιο περιελάμβανε ελέγχους μοναδιαίας ρίζας σε πάνελ, ώστε να αντιμετωπιστεί το ζήτημα του περιορισμένου αριθμού δεδομένων. Εφαρμόστηκαν έλεγχοι μοναδιαίας ρίζας με ή χωρίς διαρθρωτικές αλλαγές, με τις διαρθρωτικές αλλαγές να έχουν υπολογιστεί ενδογενώς με τις μεθοδολογίες που αναπτύχθηκαν από τους Lee και Strazicich (2003, 2004) καθώς και από τους Im, et al. (2005). Το συνολικό εύρημα βρέθηκε υπέρ της σύγκλισης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Βαλκάνια-8 με τη πλειοψηφία των χωρών στα επιμέρους πάνελ να παρουσιάζουν το ίδιο αποτέλεσμα με σημαντική τουλάχιστον μία διαρθρωτική αλλαγή.Η τρίτη εργασία ανέλυσε την υπό συνθήκη σύγκλιση στη διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση των εικοσιοκτώ μελών για την περίοδο 1995-2012 με τη χρήση μεθοδολογιών πάνελ. Το ζήτημα αυτό εξετάστηκε δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στις επιδράσεις δύο θεσμικών παραγόντων στη μεγέθυνση, δηλαδή της διαφθοράς και της γραφειοκρατίας, εμπλουτίζοντας την ανάλυση με συγκεκριμένους οικονομικούς παράγοντες, όπως την επένδυση σε φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο, τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις, τον πληθωρισμό, την κυβερνητική δαπάνη και το άνοιγμα εμπορίου. Εκτός από τη συνολική επίδραση των θεσμικών παραγόντων στη μεγέθυνση, μελετήθηκε αν υπάρχει διαφορά στις επιδράσεις της διαφθοράς και της γραφειοκρατίας στη μεγέθυνση στην περίπτωση που το δείγμα υπό διερεύνηση διαιρεθεί στα παλαιά και νέα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ανάλυση βασίστηκε στη χρήση της Μεθοδολογίας Σταθερών Επιδράσεων και της Γενικευμένης Μεθοδολογίας Ροπών. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν την ύπαρξη υπό συνθήκη σύγκλισης και έδειξαν ότι η επένδυση σε φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο, οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις, και το άνοιγμα εμπορίου ασκούν σημαντική θετική επίδραση στη μεγέθυνση, ενώ, αντίθετα, ο πληθωρισμός και η κυβερνητική δαπάνη εμποδίζουν τη μεγέθυνση. Οι επιδράσεις των θεσμικών παραγόντων στη μεγέθυνση διαπιστώθηκε ότι είναι διαφορετικές, όταν λαμβάνονται υπόψη οι δύο ομάδες του δείγματος, δηλαδή τα νέα και παλαιά μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Λέξεις - κλειδιά: catching-up, διαρθρωτικές αλλαγές, χώρες Κεντρικής και Νότιας Ανατολικής Ευρώπης, σύγκλιση, έλεγχοι μοναδιαίας ρίζας σε πάνελ, Βαλκάνια, προσδιοριστικοί παράγοντες τηςμεγέθυνσης, διαφθορά, γραφειοκρατία, Μεθοδολογία Σταθερών Επιδράσεων, Γενικευμένη Μεθοδολογία Ροπών