bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Cook Loss as a Function of Meat Heat Treatment and Regime
Authors: Vujadinović Dragan P , Grujić Radoslav D , Tomović Vladimir M , Vukić Milan S , Jokanović Marija R
Published: November 2017

Heat treatment of meat causes different changes in the structure of meat, for example, decimation of cell films, tearing of muscle strands, tearing and disintegration of the connective tissue proteins, coagulation and gel development of the myofibrillar and sarcoplasmic proteins.The aim of the study presented in this paper was to investigate the effect of heat treatment by roasting and cooking at atmospheric pressure on cook loss of M. Longissimus dorsi of pork in the temperature range between 50°C and 100°C. Consequently were analyzed and the drip losses seen as a result of freezing and thawing of meat before heat treatment.The observed parameters amid tests indicated steady measurably critical change (P<0.001) of observed qualities with temperature expanding amid the both hotness treatment forms in the given temperature range. The most ideal temperature in the core of the pork meat sample during heat treatment is in the temperature range somewhere around 70°C and 80°C. Heat treatment by cooking gave samples with less cook loss yield, compared to the heat treatment by roasting.
Determination of Vitamin C Content in Dietary Supplements
Authors: Marjanović-Balaban Željka , Antunović Vesna , Jelić Dijana
Published: November 2017

This research focused on determination of vitamin C content in pharmaceutical preparations using the titrimetic method of analysis. The content of vitamin C (ascorbic acid) was measured in twelve preparations. Pharmaceutical preparations that were used for the analysis were supplied in retail, on the territory of Republic of Srpska. For the determination of a substance content, the volumetric method, iodometry, was used. The method is based on determining the volume of a reagent with a known concentration needed for complete reaction with the test substance. In the iodometry, iodine is reduced by ascorbic acid and when it all is reacted, iodine that is in excess forms a blue-black complex with starch indicator, which marks the ending point of the titration.Based on the results obtained during the experimental work, it is evident that the percentage content of vitamin C in the compositions is in the interval from 95.24 to 99.64 %. Deviations from the prescribed values are not larger than 5 %. This analysis concluded that the highest percentage of vitamin C include samples of DM (99.64 %), Biofar’s (99.64 %) and Pliva sample tablets with sustained release (99.50 %). The lowest percentage was determined in a sample Eunova-Multi-Vitalstoffe (95.24 %).
Mechanical Properties of Filament Wound Pipes: Effects of Winding Angles
Authors: Naseva Simona , Srebrenkoska Vineta , Risteska Svetlana , Stefanovska Maja , Srebrenkoska Sara
Published: November 2017

The aim of this study is to investigate the mechanical properties of continuous glass fiber reinforced composite tubes produced by filament winding technique with three different winding angles. With help of split-disk tests hoop tensile properties of selected specimens were determined, where reliable results were obtained with low standard deviations. It was observed that bigger winding angle lead to higher hoop tensile properties of filament wound tubular samples. Also, the effect of reinforcement direction on the mechanical performances of these composites has been presented. Fiber fracture and fiber-matrix debonding is observed to be the dominant failure mechanisms by samples winded with bigger winding angles, whereas delamination in addition to these mechanisms is detected by samples with smaller winding angles. From received results it is concluded that, mechanical properties of composite specimens are depended from winding angles in filament winding technology.With help of conducted SEM analysis good merger between glass fibers and the epoxy matrix was seen, but cracks within plies and broken fiber were noticed, due to the high fiber branching.
The Design of Glass Fiber//Epoxy Composite Pipes by the Implementation of the Full Factorial Experimental Design
Authors: Pop Metodieva Biljana , Srebrenkoska Sara , Srebrenkoska Vineta
Published: November 2017

In the present work, the attempt was made to assess the applicability of the full factorial experimental design in predicting the hoop tensile strength of glass fiber/ epoxy resin composite pipes by using of a split disk specimens. Split disk tension tests, provide reasonably accurate information with regard to the apparent tensile strength of composite pipe.In the study we used a number of composite pipes with different fiber orientation, fiber tension and velocity of the winding. The composite pipes were made by using of filament winding technology includes winding of resin impregnated fibers into a tool and hardening of the wound structure. The preparation of the composite experimental samples was conducted in accordance with the 23 full factorial experimental design. The winding speed of the composites was taken to be the first factor, the second was the fiber tension and the third winding angle. The first factor low and high levels were set at 5,21 m/min and 21 m/min, respec­tively, for the second factor – at 64N and 110N, respectively, and for the third factor – at 100 and 900. To approxi­mate the response i.e. the hoop tensile strength of the composite pipes within the study domain (5,25 – 21) m/min x (64-110)N x (10 – 90)0, the first order linear model with the interaction was used. The influence of each individual factor to the response function was established, as well as the influence of the interaction of the two and three factors. We found out that the estimated first-degree regression equation with the interaction gave a very good approximation of the experimental results of the hoop tensile strength of composites within the study domain.
Physical Activities of Adolescents and the Level of Knowledge on the Impact of Their Diet on Their Overall Health
Authors: Lovrenović Mirjana , Grujić Igor , Gojković Vesna , Grujić Radoslav
Published: November 2017

The period of adolescence is a period of rapid biological, physical and social changes. Diet of adolescents is based on eating large amounts of fast food. The aim of this research was to determine the relationship between high school students in several cities of the Republic of Srpska (Banja Luka, Gradiška, Srbac, Teslić and Čelinac) and their attitude towards food and the consumption of fast food, as well as food products that are commonly found in their menu. In this paper, a survey among high school students of both sexes, aged between 15 and 19 was conducted. The survey included 12 questions that can be classified into three groups: general information about the students, the data on physical activities of adolescents who consume “fast food” in their diet and information about their knowledge about the impact of the diet on their overall health. A great number of students (89.90%) do not think that fast food belongs to the group of “healthy” food, and they think (82.70%) that it has impact on their overall health. More than half of the students (52.90%) are satisfied with their body weight. There is about the same number of students who think that they are overweight (23.90%) or underweight (23.20%). The vast majority of students (92.80%) have not still had acute health problems due to the consumption of fast food. 58.60% of the students are partially satisfied with their diet, 31.10% are satisfied with their diet, and 61.3% of them would like change their diet.
The Impact of Replacing Backfat With Microcrystalline Cellulose Gel on Physico-Chemical and Sensory Quality of Frankfurter
Authors: Okanović Đorđe , Toni Doncheva , Tasić Tatjana , Šojić Branislav , Škaljac Snežana , Džinić Natalija
Published: November 2017

The aim of this study was to evaluate the effect of different concentrations of dietary fiber Vitacel MCG 0018 Gel (consisting of microcrystalline cellulose - MCC and two different qualities of carboxymethyl cellulose - CMC) as back fat substitute on the physico-chemical and sensory quality of frankfurter. Five production series were evaluated to examine the back fat replacement: the control group (C) - a sample with just the addition of back fat (100% fat - 0% Vitacel MCG 0018 Gel); 75% fat and 25% gel (E1); 50% fat and 50% gel (E2); 25% fat and 75% gel (E3); 0% fat and 100% gel (E4). In our research, the moisture content increased (59.69% - 71.07%) and the fat content decreased (23.48% - 9.99%) with increasing of back fat replacement by Vitacel MCG 0018 gel. The protein content was higher than 10% (10.18% - 10.35%) and relative content of connective tissue proteins was lower than 20% (6.33 – 17.43) in all examined samples which is in accordance with the criteria of the Serbian Regulation.Sensory evaluation of color, smell and taste and texture and juiciness are less assessed in frankfurters where the fat is replaced by the Vitacel MCG 0018 gel in the proportion of more than half. In general, it can be concluded that the replacement of up to 50% back fat with cellulose fiber gives sausages almost unchanged properties, while the addition of larger fiber amount leads to decrease of sausage quality.
Kinetics of Sucrose Inversion in Mixed Solvents
Authors: Škundrić Branko , Antonić Bogoljub , Penavin-Škundrić Jelena , Petrović Rada , Vasiljević Ljubica
Published: November 2017

Sucrose solvolysis was observed under the same conditions in water and in mixed solvents of aqueous ethanol and aqueous dimethyl sulfoxide. The reaction is a specifically acid catalyzed one and occurs as a pseudo first order reaction. Influence of the catalyst (sulfuric acid) concentration was observed and spontaneous and catalytic constants of reaction rate were calculated. The reaction was observed by a polarimetric method of examining the angle of polarized light plane rotation in the course of the reaction in an acid environment at 298K. The obtained experimental results were interpreted based on the Hughes-Ingold theory of the effect of ionizing power of a solvent onto the reaction in the solvent.
Assessment of the Success of Potential Managers Within an Organization and Proposals for Improvement
Authors: Andonović Beti , Zhabevska Zlatevski Ana , Lisichkov Kiril , Dimitrov Aleksandar
Published: November 2017

Creating an excellent management team is one of the vital components within any organization aiming to success or to maintain the same. The authors conducted a research using two questionnaires: the manager success assessment (MSA) questionnaire and Hay’s questionnaire for determining the working styles. The results provided by this survey within a company are analyzed and summarized, and are compared to the 13 manager success criteria previously set. Furthermore, the results are analyzed with regard to the working styles’ results and the integral model which points to the corresponding Adizes’ Roles, and several improvements possibilities related to candidates’ skills are proposed.
Applying of Different Fabrics For Design of the Protective Military Clothes
Authors: Risteski Sanja , Srebrenkoska Vineta , Zhezhova Silvana
Published: November 2017

The process of designing protective military clothes is a long process based on the application of new generation of materials and searching for new trends in the field of protective clothing. The first step in the process of designing protective clothes includes the entire design activity for new products development with special emphasis on the applying of the types of new high-performance fibers for protection of the soldiers. The right selection of materials means better protection and higher satisfaction of both, the wearer and the technologist.In this paper the main characteristics of the fabric materials used in protective clothes design are presented and the selection of the best materials for the required level of protection is made. The selected materials for design of protective clothes are analyzed and their main characteristics are presented. It is also clear that the armour should be as comfortable as possible and appropriately light.
Uticaj faktora rizika na nastanak hroničnih nezaraznih bolesti / The influence of risk factors for chronic non-communicable diseases
Authors: Jaćimović Ranka
Published: November 2017

The world today is faced with a growing increase in chronic non-communicable diseases (CNB), which become the leading cause of death. In 2012, the CNB were responsible for 38 million (68%) of all the 56 million deaths. Of that number, more than 40% died were younger than 70 years, and more than 82% of deaths were in underdeveloped and developing countries.The main risk factors in the development of the CNB are hypertension, hyperlipidemia, hyperglycemia, obesity and smoking. Reducing risk factors and timely detection and treatment is the least expensive way to solve the non-communicable diseases. The depletion of CNB has guiding public policy to promote the prevention, early detection and treatment of these diseases. In order to evaluate how successful strategies to combat rate for the Republica Srpska we examined the prevalence of risk factors for CNB at 1,454 patients older than 18 years in a team of family medicine DZ Banja Luka.The results indicate that high blood pressure is present in 40% of patients, dyslipidemia in 60%, with a high presence of hyperglycemia 23.5%. Smoking as a risk factor is present in 41% of subjects. One in five respondents were obese (BMI> 30).Our results suggest that the measures in the Republica Srpska invest in the prevention and treatment of CNB are not successful and are similar to those in the least developed countries.
Analysis of current nursing practice in relation to the modern approach to the prevention of pressure ulcers // Analiza aktuelne sestrinske prakse u odnosu na savremeni pristup prevenciji dekubitusa
Authors: Egeljić-Mihailović Nataša , Milutinović Dragana
Published: November 2017

Prevention of decubitus is an indicator of the quality of nursing care. Despite the availability of numerous information on the prevention of decubitus, data from health institutions show that decubitus has a significant increase. Decubitus represents a great health and economic problem both for the patient, for the institution in which it is located, its environment and a wider social community. The education of medical staff and patients should be an integral part of any preventive strategy against the development of decubitus. This means that health institutions should design, enable, adapt and apply a number of existing preventive measures to prevent the development of decubitus.
Stress at work and working conditions of nurses / technicians in primary and secondary health care // Stres na poslu i radne okolnosti medicinskih sestara/ tehničara u primarnoj i sekundarnoj zdravstvenoj zaštiti
Authors: Živanović Srđan , Šupić Veselinka , Hadživuković Natalija , Kulić Vojo
Published: November 2017

Nursing by nature is a profession with high level of stress. As a profession it is considered to be one of more difficult jobswhich requires physical, mental and emotional engagement of nurses and technicians.Determine stress levels and working conditions of nurses in primary and secondary health care.The research was conducted at the General Hospital in Trebinje (secondary health care) and the Medical Center of Foca (primary health care). The study included 90 nurses and technicians.The study lasted for a period from10/02/2017 to 28/02/2017. The data were collected by anonymous questionnaire to identify stress at work which is adapted to protect workers’ health by the WHO.The health center in Foca(primary health care) tested 47.8% of respondents, and the rest are respondents who are employed at the General Hospital in Trebinje (secondary health care) (52.2%). Of the total number of nurses / technicians, 61.1% believe that there is enough time to adequately carry out their work. More than a half of the respondents (51.1%) believe that the work in their institutionis stressful. Twenty percent of the medicine nurses / technicians is exposed to unfavourable physical conditions at work. Highly statistically significant is higher number of nurses / technicians from the primary health care who consider to have good prospects for career development in comparison to nurses / technicians from secondary health care (χ2 = 15.563, p = 0.001). The highest percentage of nurses / technicians, 65.6% believe that their incomesare not sufficient to meet their own needs and those of their families.The results analysis showed that the stress of nurses / technicians at both levelsof thehealth care is equally present, as well as that nurses in secondary health care encounter more difficultworking conditions. Besides that financial compensation for the work of nurses / technicians is not enough to satisfy their own needs and those of their families.
Nausea control during the application of chemotherapy in patients with colorectal carcinoma-sister intervention // Kontrola mučnine tokom primene hemioterapije kod pacijenata sa kolorektalnim karcinomom-sestrinske intervencije
Authors: Kostić Marina
Published: November 2017

Colorectal carcinoma is the third malignant disease in the number of newborns in the world population, following lung and breast cancer. Colorectal cancer is more common in males and has a worse prognosis. With operative therapy, the use of chemotherapy is dominant, where the main undesirable effect of nausea and vomiting occurs. The patient’s health care during the application of chemotherapy involves the collection and consideration of all factors that can aggravate the adverse effects of chemotherapy.In this study, the main goal of the study is to investigate the degree of patient education, their knowledge of the techniques of overcoming the feeling of nausea and the proper procedure during the course of vegetation, as well as the importance of education conducted by a nurse.For the purpose of the research, a questionnaire containing questions of closed and open type was used.The results of the study show that the majority of subjects (33%) are not familiar with non-pharmacological and pharmacological methods of suppressing nausea, while (32%) claim to know these methods or to know them partially. All (3%) respondents are fully familiar with these methods, which indicates that it is necessary to adequately inform the patient about all aspects of this problem.Patients consider that nursing instructions are extremely important for patients (45%) and significant (42%). What tells us that continuous education conducted by a nurse has an effect in the treatment of patients with colorectal carcinoma.
Razlike u funkcionalnim sposobnostima džudista različitog uzrasta
Authors: Bratić Milovan , Nurkić Mirsad , Stanković Nemanja
Published: November 2017

Džudo je eksplozivni sport koji zahteva visok nivo anaerobnog kapaciteta, zbog čestih naprezanja velikog intenziteta, ali i dobro razvijenu aerobnu izdržljivost zbog efikasnog procesa oporavka između uzastopnih mečeva.Utvrditi razlike u funkcionalnim sposobnostima džudista, različitog hronološkog uzrasta, tokom pripremnog perioda.Uzorak ispitanika činilo je ukupno 60 džudista (30 kadetskog i 30 juniorskog uzrasta). Parametri anaerobnog kapaciteta (maksimalna i prosečna snaga) procenjivani su laboratorijskim Vingejt testom, dok je aerobna izdržljivost procenjivana standardizovanim višestepenim testom na ručnom i nožnom bicikl-ergometru.Analiza dobijenih podataka pokazala je da džudisti juniorskog uzrasta u odnosu na kadete imaju statistički značajno veće vrednosti parametara relativna maksimalna i relativna prosečna snaga. Međutim, džudisti kadetskog uzrasta su imali značajno bolje vrednosti maksimalne potrošnje kiseonika, kao parametara aerobne izdržljivosti, u odnosu na juniore. Dobijeni rezultati ukazuju na neophodnost povećanja obima aerobnih treninga kod džudista juniorskog uzrasta, u cilju povećanja izdržljivost koja je neophodna za turniski tip takmičenja.
Efekti programa High-low aerobika na morfološke karakteristike i funkcionalne sposobnosti učenica osmih razreda osnovne škole
Authors: Mandarić Sanja , Sibinović Aleksandra , Mikalački Milena , Stojiljković Stanimir
Published: November 2017

Istraživanje je sprovedeno sa ciljem da se utvrde efekti programirane nastave high-low aerobika na morfološke karakteristike i funkcionalne sposobnosti učenica osmih razreda osnovne škole. Istraživanje je primenjeno na uzorku 31 učenice, osmih razreda Osnovne škole „Vožd Karađorđe” iz Leskovca, koje su bile podeljene u dve grupe: eksperimentalnu (N=16) i kontrolnu (N=15). Eksperimentalni faktor predstavljala je posebno programirana nastava high-low aerobika, koja je trajala osam nedelja i realizovala se u okviru redovne nastave fizičkog vaspitanja. Kontrolna grupa pohađala je program propisan po Nastavnom planu i programu, Ministarstva prosvete Republike Srbije. Efekti programa high-low aerobika praćeni su u prostoru morfoloških karakteristika (osam varijabli) i u prostoru funkcionalnih sposobnosti (jedna varijabla). Rezultati istraživanja su pokazali da je program high-low aerobika, uticao na poboljšanje morfoloških karakteristika i funkcionalnih sposobnosti učenica, u odnosu na učenice iz kontrolne grupe. Dobijeni rezultati istraživanjem ukazuju na pozitivne aspekte high-low aerobika na očuvanje pravilnog rasta i razvoja dece.
Utjecaj fleksibilnosti na brzinu plivanja kraul tehnikom kod studenata fakulteta sporta i tjelesnog odgoja
Authors: Mirvić Edin
Published: November 2017

Na uzorku od 35 studenata druge godine po Bolonji, Fakulteta sporta i tjelesnog odgoja Univerziteta u Sarajevu, primijenjeno je šest varijabli za procjenu fleksibilnosti (prediktorski sistem) i 1 varijabla za brzinu plivanja kraul tehnikom (kriterijska varijabla). Cilj je bio da se utvrdi utjecaj fleksibilnosti na brzinu plivanja kraul tehnikom na 50 metara, planiranoj u nastavi plivanja na Fakultetu sporta i tjelesnog odgoja po Bolonji, Univerziteta u Sarajevu. Za utvrđivanje utjecaja fleksibilnosti na brzinu plivanja korištena je regresiona analiza. Na osnovu dobijenih rezultata može se zaključiti da je povezanost prediktora sa kriterijskom varijablom R = .63, a objašnjeno je 40% zajedničkog varijabiliteta sa kriterijem. Takva povezanost je značajna na nivou .020. Analizom utjecaja pojedinačnih varijabli fleksibilnosti, može se vidjeti da najveći i statistički značajan utjecaj na kriterijsku varijablu imaju varijable: MFRFP - Retofleksija ruku - extensio, elevatio posterior - bez rotacije nadlaktice (.001), MFLISK - Iskret (.034), MFLRIS - Inverzija-rotatio interna-supinatio (.037). Nakon svega što smo naveli možemo zaključiti da bez fleksibilnosti kompletnog tijela ne možemo izvesti pravilnu kraul tehniku, a samim tim i maksimalu brzinu plivanja kraul tehnikom kod studenata Fakulteta sporta i tjelesnog odgoja Univerziteta u Sarajevu.
Razlike u motoričkim sposobnostima preadolescenata uključenih u program fizičkog vaspitanja i rukometnog treninga
Authors: Oxyzoglou Sevesti , Oxyzoglou Nikolaos
Published: November 2017

The performance on motor abilities after six month of mainstream physical education program or a specific handball training was examined in participants (handball n=51; physical education, n=70) who engaged in 3 sessions per week (60 min./session) including ball-handling exercises, horizontal and vertical jump shots, fast-breaks, and several defensive skills. Statistically significant differences were observed between the two groups on velocity, agility, and flexibility with differences in favouring the handball group. Handball training could significantly improve preadolescents΄ physical performance.
Maksimalna potrošnja kiseonika kod različitih grupa sportista
Authors: Pelemiš Vladan , Mitrović Nebojša , Cicović Borislav , Lolić Dejan
Published: November 2017

Na uzorku od 45 ispitanika, muškog pola, 15 fudbalera FK „Čukarički Stankom“ iz Beograda, 15 kajakaša KK „Ivo Lola Ribar“ iz Beograda i 15 džudista JK „Olimp“ iz Beograda, uzrasta od 19 do 25 godina, bilo je izvršeno merenje maksimalne potrošnje kiseonika i srčane frekvence u opterećenju direktnom metodom - Conconijevim testom na pokretnoj traci. Primenom univarijatne analize varijanse, utvrđeno je da postoji statistički značajna razlika između navedenih grupa sportista u varijabli VO2 max. Primenom t-testa za dve nezavisne grupe utvrđeno je da postoji statistički značajna razlika između kajakša i fudbalera u varijabli VO2 max u korist kajakaša, između fudbalera i džudista u korist fudbalera i kajakaša i džudista u korist kajakaša. U varijabli Srčana frekvenca u opterećenju, statistički značajane razlike nisu uočene.
Relacije tjelesne mase i maksimalne sile muskulature nogu
Authors: Petrović Borko , Kukrić Aleksandar , Guzina Bojan , Pavlović Ratko , Vulin Lazar
Published: November 2017

Na uzorku od dvadeset i četiri (N=24) studenta prve godine Fakulteta fizičkog vaspitanja i sporta Univerziteta u Banjoj Luci, sprovedeno je transferzalno istraživanje s ciljem da se istraži povezanost mase tijela, kao reprezenta tjelesnih dimenzija, sa ispoljavanjem maksimalne sile muskulature nogu. U ovom istraživanju eksperimentalni pristup u određivanju alometrijskog eksponenta, za testove kojima se procjenjuje maksimalna sila muskulature nogu (Čučanj 80° b=0.78, čučanj 110° b=0.88, čučanj 140° b=1.06, čučanj 1RM b=0,62), obezbjeđuje rezultate približne teorijski predviđenim. b=0.67 ukoliko se rezultati testova normalizuju masom tijela (m). Tako da ispoljavanje maksimalne sile muskulature nogu zavisi od tjelesnih dimenzija, prije svega od tjelesne mase, i da bi se dobila relativna sila (jačina) ispitanika rezultate mjerenja maksimalne sile muskulature nogu treba dijeliti sa masom tijela stepenovanom alometrijskim eksponentom.
Factorial Structure of Karate Elements in Sport Fight and Their Influence on the Achievement Effects on Karate Sportsmen (Cadets) From R.Macedonia
Authors: Kostovski Žarko
Published: November 2017

The research has been done on 30 participants - top male karate competitors, cadets from Macedonia. The subject of this research represents karate elements which are most used in the karate fighting; the basic aim is to establish the structure of the karate elements that are used in karate fighting, and their influence on the achievement effects. In the research, 36 variables were used: 4 anthropometric variables, 4 variables for the estimate on the explosive strength, 4 variables for the estimate on the segmented velocity, 12 variables of the karate elements used in the karate fighting and 12 variables for the estimate on the specific karate abilities in 3 motor space: 4 variables for the estimate on the specific karate coordination, 4 variables for the estimate on the specific karate precision and 4 variables for the estimate on the specific karate balance. In this study, the interconnection between variables, the influence of the factors and determination of the influence on the system of predictor variables on the system of karate elements variables used in the karate fighting (criteria) have been researched . From the given results, the existence of groups (different spaces) of the variables and the influence of the predictor variables on the criteria variable have been determined.
Stavovi prema reklamiranju u sportu u odnosu na učestalost posmatranja sportskih događaja
Authors: Bjelica Duško , Popović Stevo
Published: November 2017

Cilj ove studije se odnosi na provjeravanje i analiziranje stavova potrošača prema reklamiranju u sportu u odnosu na učestalost posmatranja sportskih događaja, dok je uzorak ispitanika obuhvatio 433 punoletna građanina koji su bili podijeljeni na sljedeće entitete, prije svega one koji, uopšte ne posmatraju sportske događaje, zatim one koji ih posmatraju od jednog do 30 minuta, 31–60 minuta, 61–90 minuta, 91–120 minuta, kao i one koji sportske događaje posmatraju više od 120 minuta tokom uobičajenog dana. Uzorak promjenljivih je sačinjavao sistem od tri suda, a ispitanici su ih ocjenjivali prema sedmo-stepenoj Likertovoj skali vrijednosti. Od statističkih procedura, korišćene su multivarijatna analiza varijanse (MANOVA), univarijatna analiza varijanse (ANOVA) i LSD Post Hoc test putem kojih je utvrđeno da se značajne razlike između subuzoraka pojavljuju na multivarijatnom nivou kao i kod sve tri promjenljive na nivou značajnosti od p=.05. Rezultati su pokazali da ispitanici koji učestalije posmatraju sportske događaje imaju značajno pozitivnije stavove prema reklamiranju u sportu, u odnosu na ispitanike koji uopšte ne posmatraju sportske događaje, ali i na ispitanike koji posmatraju sportske događaje u maloj mjeri.
Razlike u motoričkim sposobnostima kod džudista različitog uzrasta
Authors: Lolić Dejan , Nurkić Mirsad
Published: November 2017

Prema strukturalnoj analizi kretanja džudo spada u polistrukturalne aciklične aktivnosti čiji konačan rezultat predstavlja binarnu varijablu pobedio-izgubio. Cilj treninga u džudou je usavršavanje veštine koja se izvodi na takmičenju sa protivnikom. Primarni put kojim se taj cilj ostvaruje je razvoj motoričkih sposobnosti, koje se dele na bazične i specifične. Džudo je sport u kojem dominantnu ulogu imaju motoričke sposobnosti ravnoteža, koordinacija, snaga, brzina i izdržljivost. Istraživanje je sprovedeno na uzorku od 60 mladih visoko selekcionisanih džudista (30 džudista pripada kadetskom uzrastu, a 30 juniorskom uzrastu), članova šireg spiska kadetske i juniorske reprezentacije Srbije, starosne dobi od 16 do 20 godina. Cilj je bio da se utvrde razlike u motoričkim sposobnostima kod džudista različitog uzrasta. Korišćeno je 15 varijabli za procenu motorike. Na univarijantnom nivou kod dve varijable koje su merile fleksibilnost i kod jedne varijable koja je merila brzinu džudisti juniorskog uzrasta nisu pokazali statistički značajno bolje rezultate. Da bi rezultate merenih motoričkih sposobnosti proverili i na multivarijatnom nivou izvršena je kanonička diskriminativna analiza rezultata mladih džudista juniorskog i kadetskog uzrasta. Ta funkcija prvenstveno ukazuje da postoje suštinske razlike koja se ogledaju u značajno većim motoričkim sposobnostima mladih džudista juniorskog uzrasta, pre svega u većoj eksplozivnoj snazi, repetitivnoj snazi i koordinaciji.
Razlike u specifičnoj izdržljivosti u održavanju plitke formacije kod mladih fudbalera
Authors: Goranović Slobodan , Gašić Tomislav , Vukajlović Velimir
Published: November 2017

Na uzorku od 72 mlada fudbalera iz 6 klubova, hronološke starosti od 16 do 18 godina, koji su redovno uključeni u trenažni proces i redovno se takmiče, izvršeno je istraživanje s ciljem da se ispita da li postoji statistički značajna razlika kod specifične izdržljivosti u održavanju plitke formacije, kod mladih fudbalera različitog nivoa takmičenja na finalnom mjerenju, na kraju pripremnog perioda. Prvi subuzorak čini 37 fudbalera koji se takmiče u Premijer ligi Bosne i Hercegovine. Drugi subuzorak čini 35 fudbalera koji se takmiče u omladinskoj ligi Republike Srpske. Inicijalno mjerenje svih 6 klubova urađeno je na početku pripremnog perioda, a finalno na kraju pripremnog perioda, takođe u približno jednakim uslovima.Centralni i disperzioni parametri, mjere Skjunisa i Kurtozisa kod specifične izdržljivost u održavanju plitke formacije ispitanika finalno ukazuju da se kod oba nivoa vrijednosti nalaze u očekivanom rasponu, a vrijednosti koeficijenta varijacije (k.var) ukazuju na homogenost oba analizirana nivoa takmičenja. Od univarijantnih postupaka primjenjivala se ANOCOVA (p=.951 i p=.821), a dobijeni rezultati ukazuju da ne postoje značajne razlike između nivoa po analiziranim prostorima,a od multivarijantnih postupaka primjenjena je MANOCOVA (p = .947) , a dobijeni rezultati ukazuju da nema razloga da se ne prihvati hipoteza H1, što znači da nisu uočena značajne razlika između dva nivoa takmičenja ) i rezultati diskriminativne analize (p = .972) ukazuju da nije uočena značajna razlika i jasno definisana granica između kvaliteta fudbalera različitog nivoa takmičenja u održavanju plitke formacije. Sveukupni rezultati ovog istraživanja ukazuju da nije uočena statistički značajna razlika između ispitanika dva nivoa takmičenja u specifičnoj izdržljivosti u održavanju plitke formacije.
Analiza uticaja motoričkih sposobnosti učenika srednje škole na rezultate u nekim košarkaškim testovima
Authors: Bajrić Senad , Bajrić Osmo , Mandić Pane
Published: November 2017

Istraživanje je provedeno na uzorku od 120 ispitanika - učenika prvog i drugog razreda Mješovite srednje tehničke škole u Travnika, koji su u školskoj 2009/2010 - toj godini redovno pohađali nastavu tjelesnog i zdravstvenog odgoja. U istraživanju je primijenjen skup od devet motoričkih varijabli po prijedlogu EUROFIT baterije testova.Osnovni cilj istraživanja je bio da se utvrdi uticaj motoričkih sposobnosti na rezultatsku uspješnost u nekim košarkaškim testovima, kao i da se utvrdi nivo usvojenosti nastavnog gradiva iz košarke.Za analizu uticaja motoričkih sposobnosti na rezultatsku uspješnost u nekim košarkaškim testovima primijenjena je regresiona analiza.Analizirajući rezultate regresione analize može se zaključiti da su statistički najznačajniji uticaj na kriterijske varijable ostvarile sljedeće motoričke sposobnosti: taping rukom (MBFTAP),trčanje 10x5 m (ŠATL10x5), ravnoteža „flamingo“ (FLAMIN), skok u dalj iz mjesta (MFESDM) i izdržaj u zgibu (MSAVIS).
Relacije morfoloških varijabli i ravnoteže i fleksibilnosti kod učenica sedmog razreda
Authors: Ljubojević Milovan , Višnjić Dragoljub , Ilić Jelena
Published: November 2017

Morfološke osobine učenica na starijem školskom uzrastu su veoma različite i stoga dolazi i do velikih razlika u motoričkom ponašanju i rješavanju određenih motoričkih kretnji. U ovom istraživanju su se ispitivale relacije morfoloških varijabli i ravnoteže i fleksibilnosti na uzorku od 67 učenica 7. razreda osnovne škole. Nezavisne varijable su bile: visina, težina, obim podlaktice i potkoljenice; kožni nabori nadlaktice, trbuha i leđa, a zavisne: test ravnoteže – stajanje na jednoj nozi zatvorenih očiju i testovi za mjerenje fleksibilnosti: špagat i duboki pretklon na klupici. Podaci su obrađeni pomoću koeficijenta korelacije i linearne regresione analize. Rezultati su pokazali da je na osnovu poznavanja obima potkoljenice bilo moguće predvidjeti rezultate učenica na testovima fleksibilnosti - špagatu i dubokom pretklonu na stolici. Takođe, čini se da na ispitivanom uzrastu kod djevojčica ne postoji značajna povezanost između morfoloških varijabli i stajanja na jednoj nozi zatvorenih očiju kao pokazatelja sposobnosti ravnoteže.
Uticaj eksperimentalnog programa za razvoj funkcionalnih sposobnosti kod mladih fudbalera
Authors: Lolić Vidosav , Goranović Slobodan , Bajrić Osmo , Lolić Dejan
Published: November 2017

Osnovni cilj istraživanja je utvrđivanje efekata eksperimentalnog programa primjenom „kružnog“ oblika rada na razvoj funkcionalnih sposobnosti kod eksperimentalne grupe fudbalera. Uzorak ispitanika sačinjavalo je ukupno 66 zdravih osoba muškog pola, učenika osnovnih škola u regionu Banja Luke, uzrasta 12 godina ±6 meseci. Cjelokupni uzorak ispitanika bio je podjeljen na dva subuzorka. Prvi subuzorak, njih 33, činili su eksperimentalnu grupu. U ovu grupu svrstani su oni ispitanici koji su na osnovu testiranja usmjereni za fudbal u klubovima regiona Banja Luke. Drugi subuzorak, njih 33, činili su kontrolnu grupu, koji su imali samo redovnu nastavu fizičkog vaspitanja u školi kao oblik organizovane fizičke aktivnosti. Kod oba subuzorka, na inicijalnom i finalnom mjerenju bilo je primenjeno četiri testa za procjenu funkcionalnih sposobnosti. Sproveden je eksperimentalni program u okviru dodatne nastave fizičkog vaspitanja sa 36 časova primjenom „kružnog“ oblika rada, sa ciljem povećanja nivoa funkcionalnih sposobnosti. Transformacije funkcionalnih sposobnosti na kraju eksperimentalnog perioda kod oba subuzorka utvrđene su analizom varijanse na multivarijantnom i univarijantnom nivou. Rezultati su pokazali da su utvrđene statistički značajne pozitivne transformacije funkcionalnih spososobnosti, u finalnom mjerenju u odnosu na inicijalno stanje, kod eksperimentalne grupe na multivarijantnom nivou (Q = .000). Kod kontrolne grupe na kraju eksperimentalnog perioda nisu utvrđene statistički značajne promjene funkcionalnih sposobnosti pod uticajem nastave fizičkog aspitanja(Q = .102).
Učitelji kao nosioci inkluzivnog fizičkog vaspitanja
Authors: Đorđić Višnja , Tubić Tatjana
Published: November 2017

Zakon o osnovama sistema obrazovanja i vaspitanja (2009), krovni obrazovni zakon u Republici Srbiji, sistemski podržava inkluziju kao društveni proces. U novonastalim okolnostima, učitelji i nastavnici fizičkog vaspitanja kao nosioci inkluzivnog fizičkog vaspitanja, suočavaju se sa brojnim izazovima. U okviru šireg istraživanja inkluzivnog fizičkog vaspitanja, sprovedeno je anketiranje učitelja (N=132) u vezi sa kompetencijama, iskustvom i stavovima prema inkluzivnom fizičkom vaspitanju. Inicijalni rezultati pokazuju da je većina učitelja imala priliku da bliže upozna osobe sa razvojnim smetnjama/invaliditetom (61.4%), međutim, do sada je takvoj deci predavalo 47.0% ispitanika. Većina učitelja (58.3%) nema poverenja u sebe kada je reč o podučavanju dece sa razvojnim smetnjama/invaliditetom, a samo 9.1% je pohađalo seminar iz inkluzivnog fizičkog vaspitanja. Svoje kompetencije pozitivnije opažaju učitelji koji imaju nastavnog iskustva sa takvom decom i koji su imali prilike da bliže upoznaju osobe sa razvojnim smetnjama/invaliditetom. Dobijeni rezultati ukazuju na važnost negovanja inkluzivne kulture i osnaživanja stručnih kompetencija učitelja.
Razlike u motoričkim sposobnostima i telesnoj kompoziciji između dečaka i devojčica od 7 godina
Authors: Sabolč Halaši , Lepeš Josip
Published: November 2017

S obzirom da se tokom rasta i razvoja relacije motoričkih sposobnosti i morfoloških karakteristika menjaju, neophodno ih je pratiti u različitim uzrasnim dobima. Na uzorku od 125 ispitanika, 62 dečaka i 63 devojčice, koji su pohađali prve razrede osnovnih škola iz Subotice od 7,39 decimalnih godina, izmerene su osnovne antropometrijske karakteristike, motorika je utvrđena na osnovu 7 motoričkih testova, a telesna kompozicija je utvrđena aparatom In Body 230. Na osnovu rezultata MANOVA-e može se zaključiti da postoje statistički značajne razlike u korist dečaka u motoričkim varijablama: Trčanje 20 m iz visokog starta, Poligon natraške i Skok udalj iz mesta, a u varijabli Pretklon u sedu raznožno u korist devojčica. Dečaci su u varijablama za procenu telesne kompozicije, Ukupna količina mišića i Ukupna količina vode u organizmu imali bolje i statistički značajnije prosečne rezultate u odnosu na devojčice.
Efekti programirane nastave odbojke na nivo motoričkih sposobnosti i usvojenosti elemenata odbojkaške igre
Authors: Korjenić Azer , Jelčić Miloš , Basinac Ismet , Begović Denis
Published: November 2017

Osnova svih čovjekovih djelatnosti je zdravlje, pa se njegova zaštita i unapređenje ne odnosi samo na medicinsku zdravstvenu zaštitu, već obuhvaća i područje tjelesne i zdravstvene kulture u okviru odgojno-obrazovnog sistema edukacije na svim razinama. Nastavnim procesom tjelesne i zdravstvene kulture potičemo svestran razvoj osobnosti, te zadovoljavamo biopsihosocijalne potrebe za današnje suvremene uvjete života i rada. Učenička populacija, osnovnoškolskog uzrasta predstavlja jednu od prvih i osnovnih karika u lancu kompleksnog edukacijskog i sistematskog društvenog utjecaja u dosegu tjelesne i zdravstvene kulture (Tanović 2006). Cilj ovog istraživanja bio je da se utvrdi nivo transformacijskih efekata motoričkihi situacijsko-motoričkih sposobnosti učenika uzrasta od 11 do 15 godina, pod utjecajem programirane nastave odbojke u okviru redovne nastave tjelesnog i zdravstvenog odgoja u osnovnoj školi. Rezultati diskriminativne analize u motoričkim i situacijsko-motoričkom prostoru, ukazuju da je programirana nastava odbojke povoljno utjecala na globalne kvantitativne promjene situacijsko-motoričkih sposobnosti, uvažavajući genetske predispozicije i period adolescentnog uzrasta istraživanog uzorka.
Parcijalne kvantitativne promjene funkcionalnih sposobnosti studenata pod utjecajem programa plivanja
Authors: Mirvić Edin , Bajrić Osmo , Hodžić Muhedin , Kazazović Besalet , Rašidagić Faris , Šahat Sabina
Published: November 2017

Osnovni cilj istraživanja je bio da se utvrde parcijalne kvantitativne promjene (razlike) funkcionalnih sposobnosti nastale pod uticajem tromjesečnog programa plivanja kod studenata I i II godine Fakulteta sporta i tjelesnog odgoja, Univerziteta u Sarajevu. Istraživanje je sprovedeno na uzorku od 106 ispitanika, studenata I i II godine Fakulteta sporta i tjelesnog odgoja, Univerziteta u Sarajevu, muškog pola, starosti između 20–22 godine, klinički i psihički zdravih i bez izrazitih morfoloških i lokomotornih oštećenja. U istraživanju je primijenjeno 6 varijabli za procjenu funkcionalnih sposobnosti i to: Maksimalna potrošnja kiseonika O2 (određivanje) (FSMPO2), Margarija test (maksimalnih anaerobnih sposobnosti (FSMT), Vitalni kapacitet pluća (FSVKP), Sistolni krvni pritisak (FSFSIS), Dijastolni krvni pritisak (FSFDIJ), Frekvencija srca u mirovanju (FSPULS). Za analizu eventualnih promjena (razlika) u primijenjenim varijablama za procjenu funkcionalnih sposobnosti između inicijalnog i finalnog mjerenja primijenjena je analiza rezultata T-testa za zavisne uzorke.Na osnovu dobijenih rezultata analize promjena (T-test) može se konstatovati da je pod uticajem programa plivanja došlo do statistički značajnih pozitivnih promjena (parcijalni kvantitativni efekti) kod svih primijenjenih varijabli funkcionalnih sposobnosti na nivou značajnosti p=0,05 kod ispitanika – studenata Fakulteta sporta i tjelesnog odgoja, Univerziteta u Sarajevu. Također, može se zaključiti da se plivanje pokazalo kao vrlo efikasna i korisna aktivnost za poboljšanje funkcionalnih sposobnosti ispitanika, što su potvrdila i mnoga dosadašnja istraživanja (Rađo, 1997; Madić, D. i Okičić, T. (2006).
Uticaj treninga na poboljšanje efikasnosti u sportskim igrama i socijalni status lica iz specijalnih ustanova u BiH
Authors: Delić-Selimović Kada , Mandić Pane , Mujić Nermina
Published: November 2017

‘’Specijalna olimpijada’’ u BiH je osnovana 1998. godine u Tuzli, i od tada uspješno egzistira. Osim ‘’Specijalne olimpijade’’ u BiH osnovana je još jedna organizacija ‘’Unified sport’’, koja također organizuje sportske manifestacije za djecu sa i bez mentalne deficijencije u BiH. Navedene organizacije imaju osnovni cilj socijaliziranje ove populacije pomoću sportskih aktivnosti. Zahvaljujući ovim organizacijama, svaka ustanova u BiH koja se bavi djecom sa mentalnom deficijencijom (zavodi za zbrinjavanje osoba ometenih u mentalnom razvoju, osnovne i srednje specijalne škole, udruženja roditelja djece ometene u razvoju i druga udruženja koja pomažu osobama sa umanjenim sposobnostima) ima sportsku sekciju, koje prerastaju u klubove specijalnih sportova. Takmičenja nisu samo cilj nego i sredstvo kojim se stvara interes kod djece za bavljenje fizičkom aktivnošću. Testiranja su rađena u Zenici, Tuzli i Banjoj Luci na ukupno 74 ispitanika, lahke i umjerene mentalne deficijencije, starosti od 14–22 godine. Istraživanja sa sličnom temom nisu rađena u BiH i regiji. Glavni je zadatak bio utvrditi efekte košarke i nogometa na poboljšanju efikasnosti u košarci i nogometu i sociološkog statusa lica iz specijalnih ustanova BiH.
Razlike u vremenu startne reakcije i postignutom rezultatu u sprinterskim disciplinama u finalu olimpijskih igara u Londonu // Differences in Time of Start Reaction and Achieved Result in the Sprint Disciplines in the Finals of The Olympic Games in London
Authors: Pavlović Ratko , Idrizović Kemal , Vrcić Mensur , Mosurović Miroljub
Published: November 2017

Sažetak: U sprinterskim disciplinama vrlo važno mjesto zauzimaju start i startno ubrzanje koje u velikoj mjeri generiše konačni rezultat. U zavisnosti od odgovarajućih individualnih morfoloških dimenzija, a naročito motoričkih i funkcionalnih sposobnosti takmičara mogućnost dobre realizacije ovih parametara je izvjesnija. Međutim, i pored vrhunskih rezultata koje ostvaruju, razlike u ova dva parametra su evidentne, što u pogledu na konačni rezultat ima određenog efekta. Cilj ovog istraživanja je bio da se utvrde razlike u vremenu startne reakcije i rezultata u sprinterskim disciplinama finalista Olimpijskih igara u Londonu 2012. godine. Analizirani su rezultati finalista (24 muška) i 24 (ženska) takmičara koji su nastupili u finalnim trkama na 100m, 200m i 400m. Evaluacija vremena startne reakcije (ms) i rezultata u sprintu (s) bazirala se na izvještajima koje je službeno objavila Međunarodna atletska federacija (IAAF). Rezultati analize T-testa su pokazali statistički značajne razlike u vremenu reakcije kod ženskih takmičara u disciplinama trčanja 100m i 400m (t= -3,220; p<0,01) kao i za discipline 200m i 400m (t=-2,550; p<0,01), za razliku od muških finalista gdje nisu zabilježene statistički značajne razlike. Takođe, u istim disciplinama između polova nisu zabilježene statistički značajne razlike, dok su evidentne u postignutim rezultatima u disciplinama 100m (t=-2,842; p<0,05), 200m (t=-11,526; p<0,01) i 400m (t=-27,019; p<0,01).
Komparativna analiza sposobnosti motoričkog izražavanja ritmičkih struktura plesača // Comparative Analysis of Rhytmic Structures Motor Performance Abilities in Dancers
Authors: Stošić Dejan , Uzunović Slavoljub , Đorđević Nenad , Marković Jovan , Petrović Vladan
Published: November 2017

Abstrakt: Cilj ovog istraživanja je bio da se utvrde razlike u motoričkom izvođenju ritmičkih strukura između plesača društvenih plesova salsa i argentinski tango. Istraživanje je sprovedeno na uzorku od 50 ispitanika uzrasta od 19 do 25 godina ± šest meseci. Ispitanici su usvajali plesne strukture navedenih plesova tokom 12 meseci. Motoričko izražavanje ritmičkih struktura plesača je procenjeno baterijom koja se sastojala od 5 testova. Razlika između grupa je procenjivana T-testom za male nezavisne uzorke. Rezultati istraživanja su pokazali da statistički značajna razlika postoji samo kod izražavanja rimičkih struktura nogama u korist salsa plesača.
The Level of General Physical Performance and Physical // Nivo opštih fizičkih performansi i fizičkog razvoja učenika uzrasta od 7 godina u Banskoj Bistrici (Banská Bystrica)
Authors: Čillík Ivan , Kollár Rastislav , Kremnický Juraj , Pivovarniček Pavol , Kováčiková Martina , Ďurják Ondrej , Švachová Simona , Murínová Anna
Published: November 2017

Abstract: This study presents the level of general physical performance and physical development of 7 years old pupils from all public primary schools in Banská Bystrica (n = 492, boys n = 252, age = 7.39, ± 0.43 years, girls n = 240, age = 7.24, ± 0.34) and findings about the after-school physical activity of pupils. The following indicators of physical development were monitored: body height, body weight and BMI. The following indicators of general physical performance were monitored: sit-and-reach test, standing long jump, sit-ups, flexed arm hang, shuttle run 4 x 10 m and endurance shuttle run. Body height and body weight of the boys was higher (p < 0.05) than those of the girls. The boys reached higher BMI, but the difference was not significant (p > 0.05). Statistical analysis of the results of the level of physical performance showed that the boys reached higher level (p < 0.05) in the tests of standing long jump, sit-ups and shuttle run 4 x 10 m to compare them with the girls. We noticed that the boys reached higher level in the tests of flexed arm hang and endurance shuttle run, but the difference was not significant (p > 0.05). The girls reached higher level (p < 0.05) in the sit-and-reach test. Achieved results of this study are diverse in confrontation with the results of other authors. 63.1 % of the boys stated the after-school physical activity within 1-3 times in a week. 56.7 % of the girls stated the after-school physical activity within 1-3 times in a week.