Η φιλοσοφία και η ορθόδοξη πίστη απέναντι στην ευθανασία
Authors: Πλιάτσικας Θεόδωρος 
Published: September 2021

Η ευθανασία ως θέμα δεν είναι εύκολα προσεγγίσιμο και αυτό γιατί τόσο ως έννοια και πολύ περισσότερο η μεταμόρφωση της σε πράξη , οδηγεί το άτομο σε διλήμματα και αμφιλεγόμενες καταστάσεις , οι οποίες άπτονται πολλών τομέων πέραν της ιατρικής, νομικής ή ηθικής διάστασης, αφού εμπλέκουν το θέμα της ζωής και του θανάτου. Το βασικότερο ωστόσο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η ευθανασία κατά τη γνώμη μας , είναι ότι στην ουσία η διενέργεια της φέρνει σε σύγκρουση αξίες, όντας ένα οριακό ζήτημα.Η παραπάνω δύσκολη κατάσταση ενισχύεται από το γεγονός ότι στις μέρες μας , στο σύνολο και επιστημών και ειδικότερα στον τομέα της ιατρικής , οι εξελίξεις είναι τόσο ραγδαίες , που σε αρκετές περιπτώσεις ο θάνατος βρίσκεται σε μία «λανθάνουσα κατάσταση». Θέλοντας να εξηγήσουμε την τελευταία φράση εννοούμε ότι δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις, όπου ναι με η ιατρική δεν μπορεί να νικήσει το θάνατο , αλλά ούτε και ο θάνατος την ιατρική , με αποτέλεσμα να προκύπτουν πολλές διλληματικές καταστάσεις όσον αφορά την ιατρική παρέμβαση είτε υπέρ , είτε κατά της ζωής του πάσχοντα. Ποιο τελικά είναι το δέον και το δίκαιο; Η παραπάνω απάντηση αν δεν μπορεί να απαντηθεί κάπου με σαφήνεια , είναι , όσον αφορά το θέμα της ευθανασίας. Μέσα λοιπόν από τη παρούσα ερευνητική διδακτορική διατριβή θα επιδιώξουμε να παρουσιάσουμε όσο το δυνατόν σαφέστερα και πληρέστερα το πολυεπίπεδο και πολυδιάστατο θέμα της ευθανασίας. Αναλυτικότερα η μελέτη χωρίζεται σε τέσσερα κεφάλαια, μέσα από τα οποία επιδιώκουμε να προσεγγίσουμε το θέμα σφαιρικά , παρουσιάζοντας όλες τις απόψεις, τα επιχειρήματα και τις διαφορετικές οπτικές γωνίες από τις οποίες είναι ιδωμένο το αμφιλεγόμενο θέμα της ευθανασίας.Ειδικότερα στο πρώτο κεφάλαιο της παρούσας μελέτης παραθέτουμε τις απαραίτητες θεωρητικές αποσαφηνίσεις, δίνοντας τον ορισμό τη έννοιας της ευθανασίας και παρουσιάζοντας αναλυτικά τις κατηγορίες και τις μορφές που μπορεί να λάβει. Παράλληλα κάνουμε μία εκτενή αναφορά στο θέμα των θρησκειών ανά τον κόσμο και στον τρόπο προσέγγισης αυτών , ιδωμένο μέσα από την θεολογική τους γραμμή και κατεύθυνση. Ακολούθως στο δεύτερο κεφάλαιο θίγουμε θέματα τα οποία σχετίζονται με την ευθανασία όσον αφορά τη οπτική του δικαίου, αναλύοντας τη συνταγματική νομοθεσία όπως αυτή αναπτύσσεται στα πλαίσια της ελληνικής πραγματικότητας. Επιπλέον εστιάζουμε σε θέματα ιατρικής δεοντολογίας καθώς και στο θεσμικό πλαίσιο άλλων χωρών, όπως για παράδειγμα της Ολλανδίας, οι οποίες έχουν αποδεχθεί θεσμικά τη διαδικασία της ευθανασίας. Τέλος στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζουμε το δικαίωμα της ελευθερίας ως συνταγματικής ελευθερίας καθώς και το δικαίωμα στη ζωή σύμφωνα με την ελληνική συνταγματική τάξη, ώστε να ολοκληρώσουμε σφαιρικά την προσέγγιση μας από άποψη νομικής πραγματικότητας. Στο τρίτο κατά σειρά κεφάλαιο της διδακτορικής διατριβής εστιάζουμε στο ζήτημα της ευθανασίας από ηθικής πλευράς , αναφέροντας επιχειρήματα υπέρ της ευθανασίας όπως και κατά αυτής, εξετάζοντας το θέμα τόσο από φιλοσοφικής σκοπιάς, όσο και ιδωμένο με μια πιο σύγχρονη ματιά, εκφράζοντας μία συνολική εικόνα όπως αυτή αναπτύσσεται με βάση τα διλλήματα της βιοηθικής και την εξέλιξη της επιστήμης.Στο τέταρτο και τελευταίο βασικό κεφάλαιο παρουσιάζουμε το θέμα της ευθανασίας ως θεολογικό ζήτημα, εστιάζοντας στον χριστιανισμό και αναλύοντας τον τρόπο με το οποίο η χριστιανική θρησκεία αντιλαμβάνεται την έννοια της ευθανασίας. Κάνουμε μία ιδιαίτερη αναφορά στον ορθόδοξο χριστιανισμό αφού και στην περίπτωση της Ελλάδας , η Εκκλησία αποτελεί έναν από τους σφοδρότερους πολέμιους της ευθανασίας, παρουσιάζοντας αναλυτικά τα αντεπιχειρήματα και τις απόψεις αυτής.Τέλος ολοκληρώνουμε τη μελέτη με κάποιες συμπερασματικές παρατηρήσεις, προβληματισμούς περισσότερο θα λέγαμε, όσον αφορά το θέμα ανάλυσης μας σε μία προσπάθεια μας να δώσουμε επιγραμματικά κάποιες γενικές κατευθύνσεις ως προς το αμφιλεγόμενο θέμα της ευθανασίας, ελπίζοντας ο επίδοξος αναγνώστης να μπορέσει αν όχι να ταχθεί υπέρ ή κατά του παραπάνω ζητήματος , να προβληματιστεί και να συνδιαλέγει σε επίπεδο κοινωνικής επαφής με τον συνάνθρωπο του , βοηθώντας με αυτό τον τρόπο, τόσο τον εαυτό του , όσο και την κοινωνία γενικότερα να ωριμάσει και να εξελιχθεί.