Αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των έργων με πολυκριτηριακές στοχαστικές προσεγγίσεις
Authors: Βρυζίδης Ισαάκ 
Published: September 2021

Ο τομέας της διαχείρισης έργων αναμφίβολα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες στην σημερινή εποχή για την ανάπτυξη και εξέλιξη των οργανισμών – επιχειρήσεων. Παρότι έχει συγκεντρώσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής και επιχειρηματικής κοινότητας πάνω από εξήντα χρόνια με την ανάπτυξη πλήθους τεχνικών και εργαλείων, είναι ευρέως αποδεκτή η αναγκαιότητα περαιτέρω έρευνας του αντικειμένου σε μεγάλο εύρος πεδίων. Ένα από τα ενεργά ερευνητικά θέματα με το οποίο ασχολείται η παρούσα εργασία είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των έργων μέσα στο ευρύτερο περιβάλλον εκτέλεσης τους.Οι μέχρι σήμερα ερευνητικές εργασίες που σχετίζονται με την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των έργων περιορίστηκαν στην ανάπτυξη θεωρητικών πλαισίων, τα οποία γενικότερα βοηθούν στον προσδιορισμό των παραμέτρων και σημείων θεώρησης τόσο σε βραχυπρόθεσμο όσο και σε μακροπρόθεσμο επίπεδο. Δεν αποτελούν όμως ολοκληρωμένες μέθοδοι αξιολόγησης, που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα αυτό ολιστικά συνθέτοντας τα επιμέρους κριτήρια σύμφωνα με τη σχετική σπουδαιότητα τους. Η διαχείριση της πολυπλοκότητας και αβεβαιότητας στον προσδιορισμό των άμεσων και έμμεσων επιπτώσεων, ο συνδυασμός των αλληλοσυγκρουόμενων οπτικών γωνιών στην αξιολόγηση των έργων και η διαχείριση των μεταβαλλόμενων συνθηκών του εξωτερικού περιβάλλοντος υλοποίησης των έργων αποτελούν τις βασικές προκλήσεις του προβλήματος αυτού και ορισμένα από τα επιστημονικά σημεία που χρήζουν περαιτέρω έρευνα.Σε αυτή τη διδακτορική διατριβή αναπτύχθηκε πρωτότυπη μεθοδολογική προσέγγιση αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των έργων συνδυάζοντας τα διαθέσιμα εργαλεία και μεθόδους της Πολυκριτήριας Ανάλυσης με τις ανάγκες του τομέα της Διοίκησης Έργων. Συγκεκριμένα, παρουσιάζεται μια ολοκληρωμένη και δομημένη μεθοδολογική προσέγγιση που υποστηρίζει τη διαχείριση της πολυπλοκότητας του προβλήματος και καταλήγει στην ολιστική αποτίμηση της αποτελεσματικότητας ενός έργου ή ενός χαρτοφυλακίου έργων. Ακόμη, δίδεται στον αξιολογητή η δυνατότητα σύνθεσης των κριτηρίων σε μια συνολική αποτίμηση λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές οπτικές γωνίες και τους περιορισμούς που διέπουν την εκτέλεση των έργων.Η προτεινόμενη μεθοδολογική προσέγγιση βασίζεται στη χρήση των κριτήριων επιλογής των έργων σε επίπεδο χαρτοφυλακίου μοντελοποιώντας τους στρατηγικούς στόχους και τις επιδιώξεις του φορέα υλοποίησης. Στα κριτήρια επιλογής λαμβάνεται υπόψη τόσο το εσωτερικό όσο και το εξωτερικό περιβάλλον ενός οργανισμού – επιχείρησης στοχεύοντας στην καλύτερη δυνατή ικανοποίηση όλων των εμπλεκόμενων φορέων και ελέγχοντας ταυτόχρονα την επάρκεια των διαθέσιμων πόρων για την εκτέλεση των έργων. Η τελική αξιολόγηση τους γίνεται με βάση τον προτεινόμενο χάρτη της αποτελεσματικότητας στον οποίο συνδυάζονται οι διαφορετικές απόψεις και αντιλήψεις του εκάστοτε εμπλεκόμενου φορέα για την επιτυχία του έργου. Ο χάρτης βασίζεται σε σταθμισμένους αριθμοδείκτες που εντοπίζουν τις διαφοροποιήσεις από τον αρχικό σχεδιασμό.Η προτεινόμενη μεθοδολογική προσέγγιση εφαρμόστηκε στον τομέα της εκπαίδευσης, η οποία παρουσιάζει επιπρόσθετες δυσκολίες από άλλες κατηγορίες έργων εξαιτίας των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και δομικών διαφοροποιήσεων που τη διέπουν. Ειδικότερα, η μελέτη περίπτωσης ασχολείται με την αποτίμηση της αποτελεσματικότητας των Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών ενός Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος. Τέλος, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι το μεθοδολογικό πλαίσιο δεν περιορίζεται μόνο σε προβλήματα στον χώρο της εκπαίδευσης, αλλά μπορεί να εφαρμοστεί και σε έργα από άλλους επιστημονικούς κλάδους.επιδιώξεις του φορέα