bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Modern Muslim Women Scholars: Catalysts for Cross-Cultural Understanding
Authors: - Adeeba Naz
Published: June 2024

The contributions of Muslim women scholars and educators to cross-cultural understanding are immense and multifaceted, often serving as bridges between communities and fostering dialogue and respect. This abstract provides an overview of the contributions of contemporary Muslim women scholars to cross-cultural understanding. In the Modern era, Muslim women scholars have played pivotal roles in fostering dialogue, challenging stereotypes, and building bridges between diverse communities. Notable figures such as Dr. Ingrid Mattson, Dr. Amina Wadud, Dr. Dalia Mogahed, have emerged as influential voices in academia, interfaith initiatives, and public discourse. Their work spans a range of fields including Islamic studies, gender equity, ethics, and history, contributing not only to academic knowledge but also actively engaging in efforts to promote mutual respect and understanding. Through their scholarship and public engagement, these modern Muslim women scholars have become catalysts for cross-cultural dialogue, challenging misconceptions, and fostering a more inclusive and interconnected global community.
The Socio-Demographic and Socio-Economic Conditions of Some Tea Garden Workers in The West District of Tripura
Authors: - Suman Kalyan Nath , - Asankur Sekhar Das , - Wankupar Wankhar
Published: June 2024

This cross-sectional study was undertaken to study the socio-demographic and socio-economic conditions of the tea garden workers between 18 to 60 years of the West district of Tripura. Information like age, sex, educational status, religion, marital status, household status, employment status, monthly family income etc has been collected using a standardised questionnaire. Some additional data were also collected on the worker's families, like living conditions, food intake and health status. We have also measured the social risk score of the worker's families using a standardized questionnaire. The results were used to classify workers' families into three categories: high-risk families (scores 8), at-risk families (scores between 4 and 7), and families without risk (score 3). The current study revealed that the tea estate workers in the West district of Tripura were economically and socially deprived of basic needs, and the living standard was alarming. In our study population, 72% were illiterate, 23% had finished primary, and 5% had secondary education. 62% of the respondents live below the poverty line (BPL), 64% of the workers earn between Rs 2001-5000 per month and only 1% had one hygienic toilet facility. The result of the social risk score study shows that 70% of workers are at social risk (Score ≥ 4), among which 6% are at high risk (Score ≥ 8) and 30% of the workers are without any social risk (Score ≤ 3). This study reveals that many were unaware of various social welfare schemes and policies undertaken by central and state governments and various management of tea estates to improve their status.
Defamation Law Basics: Understanding Slander and Libel in the Indian Perspective
Authors: - Sourav Kumar , - Amalendu Mishra
Published: June 2024

Defamation law in India addresses the protection of people's reputations against false and harmful statements, balancing this with the right to freedom of expression. This article explores the distinctions between slander (spoken defamation) and slander (written or published defamation), and the legal
frameworks governing civil and criminal defamation in India. Examines the essential elements of defamation, such as falsehood, publication, harm and fault, and outlines key defences such as truth, good faith, public interest and privilege. Notable cases such as Subramanian Swamy v. Union of India and
Rajagopal v. State of Tamil Nadu illustrate the judicial approach to defamation. The article also analyzes the impact of digital communication on defamation, addressing online defamation, jurisdictional challenges and the liability of intermediaries. Compares India's defamation law with that of other jurisdictions, such as the United States, the United Kingdom, Australia and Canada, highlighting emerging trends such as digital defamation, the role of AI in content moderation and the importance of international cooperation. Ultimately, the article highlights the need for balanced defamation laws that protect
reputations while promoting freedom of expression in a rapidly evolving communications landscape.
An Impact of Ayushman Bharat Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana on Out-of-pocket Expenditure, a Government-funded Health Insurance Scheme
Authors: - Sweety Patel
Published: June 2024

India urgently requires a comprehensive healthcare system that is accessible to everybody. Due to budgetary constraints, the deprived population in India has difficulty gaining access to adequate medical treatment. One of the most prominent initiatives, the “Ayushman Bharat-Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana (AB-PMJAY),” is designed to cover the costs of persons receiving tertiary and secondary treatment. In 2018, the Indian government launched a program named “Ayushman Bharat- Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana (AB PMJAY)” to improve access to healthcare. With insurance coverage of up to 0.5 million Indian Rupees per year, this program aims to ensure that those in need never have to choose between paying for medical treatment and meeting other basic needs. This study aims to determine how much of an effect the “Ayushman Bharat Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana” has on people's out-of-pocket medical expenditures in the Ahmedabad area of Gujarat. To achieve these goals, the study employed both primary and secondary techniques of data collecting. The primary data was gathered through the use of a questionnaire, and a random sample method was employed to choose 350 respondents from the villages located in the Ahmedabad district. Data from secondary sources, such as government websites, newspapers, prior publications, and so on, were collected. According to the results, the "Ayushman Bharat Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana" significantly impacts the beneficiaries' Out-of-Pocket Expenses.
Historical Way of Water Management In India
Authors: - Rashmi pant , - Tanupriya Dubey
Published: June 2024

The paper examines the water scarcity in India through historical prospective and references. We know that world is facing shortage of pure drinkable water. In this paper we mentioned the water law and policies in ancient to modern time and later, current policies and law are discussed.
Water is base of our life; our existence is depending on water. Water is essential for the survival of all forms of life on the earth. If we are not focusing on this sector, our next generation facing too much challenges for water. So, the proper management of water is required. For good management we read ancient, medieval and British policies and analyzing them and compare with current scenario.
In this paper we discuss about the methods of water conservation in ancient, medieval and
The Hidden Dangers of Chemical Fertilizers
Authors: - Ranjit Singh
Published: June 2024

Chemical fertilizers are important for the cost-effective production of commercial crops, and have been since the 1930s. With a growing population and high cost of living, a bountiful harvest ensures enough food is available for everyone at affordable prices. However, using chemical fertilizers do have their hidden dangers about which most people may not know. Though the chemical fertilizer increases the plant growth and vigour, hence meets the food security of the world, but the plants grown in this way does not develop good plant characters such as, good root system, shoot system, nutritional characters and also will not get time to grow and mature properly. Chemically produced plant will accumulate in the human body, toxic chemicals, which are very dangerous. The deleterious effect of the chemical fertilizers will itself start from the manufacturing of these chemicals. The adverse effect of these synthetic chemicals on human health and environment can only be reduced or eliminated by adopting new agricultural technological practices such as shifting from chemical intensive agriculture which includes the use of organic inputs such as manure, biofertilizers, biopesticides, slow release fertilizer and nanofertilizers etc. which would improve the application efficiency as well as use efficiency of the fertilizers. Opting organic farming will create a healthy natural environment and ecosystem for the present as well as future generation.
Senior Secondary School Education: The Backbone to Prepare Students for Academic Success in Higher Education
Authors: - Riya Banerjee , - Niradhar Dey
Published: June 2024

At this moment total population of India is near about 121.09 million (2011 census report). A large portion of the Indian population is unemployed, 7.93% in urban areas and 7.44 in rural areas (CMIE on 1st March 2023). India is undoubtedly a land of opportunity with millions of aspirants competing for a handful of seats. The number of candidates appearing for different competitive exams is increasing rapidly. To differentiate the deserving applicants from the rest for various esteemed institutions and job positions, an egalitarian method was devised to select deserving candidates, which is now deemed as competitive exams.
With the rapidly changing technological scenario in the context of ever-increasing global connectivity as well as competitiveness in modern times, the role of technical education in economic development has become very significant and challenging. Also, as a consequence of intensive technological developments, the concerns of sustainability, environmental degradation, resource depletion, and inclusive growth have become more relevant. The need for well-qualified engineers/ professionals is more critical with complex problems that affect the quality of life of everyone, everywhere for businesses seeking well-rounded engineers and professionals who face global challenges. Further, the concerns about making the educational curricula and training more conducive to the national needs are becoming a top priority.
Leveraging AI to Enhance Marketing and Customer Engagement Strategies in the French Market
Authors: - Rachid Ejjami
Published: June 2024

This study investigates how businesses in France can leverage artificial intelligence (AI) technologies to enhance marketing and customer engagement strategies. The research problem centers on integrating AI into these strategies, which impacts businesses by offering the potential for a competitive advantage while posing challenges related to data privacy, ethical considerations, and customer expectations. The study aims to provide actionable insights and practical recommendations for effectively leveraging AI, guided by a conceptual framework emphasizing ethical AI practices, transparency, and continuous innovation. The research employs an integrative literature review (ILR) methodology to synthesize existing literature and analyze the opportunities and challenges associated with AI integration. The methodology involves problem formulation; data collection, evaluation, analysis, interpretation; and presentation of results. This paper reveals that AI significantly enhances personalized marketing, customer engagement, operational efficiency, and strategic decision-making by analyzing large datasets and identifying patterns in customer behavior. However, challenges such as GDPR compliance, algorithmic bias, and the need for transparency are prominent. The findings indicate that businesses can gain a competitive advantage by addressing these challenges and implementing recommendations such as creating job positions like Intelligent Ethics and Intelligent Data Protection Officers. The study highlights the importance of blending AI with human intuition and creativity to make well-rounded strategic decisions. It also emphasizes the need for comprehensive training programs in collaboration with academic institutions and AI companies to address the talent gap. The potential implications include improved marketing strategies, enhanced customer engagement, and sustainable growth. Recommendations for future research focus on exploring empirical studies to evaluate the long-term impacts of AI-driven marketing and customer engagement, as well as comparative studies to benchmark the effectiveness of AI-powered promotion and client interaction in various organizational settings.
Empowering the Workforce: Dr. B.R. Ambedkar's Labor Reform for Liberation and Welfare
Authors: - Mudavath Paramesh , - Ramavath Kavitha
Published: June 2024

This research delves into Dr. B.R. Ambedkar's overlooked contributions to labour reforms, elucidating his multifaceted approach towards empowering the labour workforce in India. This study examines his vision for a just and equitable labour system through a comprehensive analysis of the historical context and Dr. Ambedkar's writings, speeches, and legislative initiatives. Employing a combination of qualitative and historical research methods, including literature review, document analysis, qualitative interviews, and comparative analysis, the research contextualizes Dr. Ambedkar's labour reform proposals within the socioeconomic conditions of his time. Furthermore, it critically evaluates his ideas' strengths, limitations, and potential impact in the contemporary global context, emphasizing their relevance for addressing persistent issues of exploitation and inequality in labour relations. By adopting an interdisciplinary approach and organizing the findings thematically, this study sheds light on the enduring significance of Dr. Ambedkar's insights in shaping inclusive and equitable workforce policies. The research paper findings offer important insights for policymakers, scholars, and advocates seeking to promote social reform and labour rights, highlighting actionable recommendations for integrating Dr. Ambedkar's principles into contemporary efforts to advance equality, social justice, and economic empowerment for marginalized communities.
The Impact of Religious Diversity on Legal Systems: Comparative Analysis of Constitutional Frameworks
Authors: - Kajal Nagar , - Dr. Monika Rastogi
Published: June 2024

Religious diversity presents a significant challenge to legal systems worldwide, necessitating accommodation within constitutional frameworks. This paper conducts a comparative analysis of how various legal systems address these complexities, focusing on principles of equality, freedom of religion, and the rule of law. By examining case studies from diverse countries, including the United States, India, and several European nations, the study elucidates mechanisms for navigating religious pluralism. Constitutional frameworks serve as the cornerstone for managing religious diversity within legal systems, embodying principles that safeguard individual rights while balancing societal interests. The impact of religious diversity extends beyond abstract principles to practical challenges in legal interpretation and application. For instance, in the United States, the First Amendment's establishment clause mandates the separation of church and state, shaping jurisprudence on religious matters. Conversely, India's constitution guarantees religious freedom while allowing for affirmative action based on religion, reflecting a different approach to secularism and minority rights. The comparative analysis further explores the role of constitutional frameworks in reconciling tensions between religious and secular interests. This includes examining how legal systems accommodate religious practices while upholding principles of equality and non-discrimination. Accommodation emerges as a critical concept, capturing strategies employed to reconcile divergent religious beliefs within legal frameworks. Moreover, the study delves into the challenges posed by religious diversity, such as conflicts between individual rights and religious norms, as well as interfaith tensions. Solutions to these challenges often involve judicial interpretation, legislative action, and societal dialogue. Through the protection of minority rights, promotion of dialogue, and establishment of institutional safeguards, legal systems strive to mitigate conflicts arising from religious pluralism.The impact of religious diversity on legal systems is multifaceted, requiring nuanced approaches within constitutional frameworks. By conducting a comparative analysis, this study sheds light on the diverse strategies employed by legal systems to address these challenges. Ultimately, through the careful balancing of competing interests and the protection of fundamental rights, legal systems endeavor to foster social harmony and ensure justice in increasingly diverse societies.
Project Management Performance in China: A Review
Authors: - Donghe Liang , - Chere' Yturralde
Published: June 2024

This study summarizes various aspects of project management performance in China, focusing on four dimensions: project planning skills, project communication skills, project risk management skills, and project monitoring and control skills. Through an in-depth analysis of these core skills, this paper reveals their key role in project management practice in China. Project planning skills ensure the orderly progress of the project, project communication skills promote the efficient transmission of information, project risk management skills help to prevent and control potential risks, and project monitoring and control skills ensure the smooth implementation and goal of the project. The comprehensive application of these dimensions is of great significance for improving the performance of project management in China.
Biodegradation of 2,4 - Di-tert-butylphenol (2,4 DTBP) by Bacteria Isolates from Industrial Wastewater Treatment Plant
Authors: - Malle Adolf , - Farees Ud Din , - Shuijing Wang , - Anyi Sun , - Liyan Song , - Zihao Zheng , - Renjie Ni
Published: June 2024

2,4 Diterbutylphenol (2,4-DTBP) is a widely used antioxidant and stabilizer in various industrial applications including polymers, plastics, rubber, lubricants, adhesives, and fuels. 2,4-DTBP is used as an intermediate in the synthesis of other chemicals and as a component in the formulation of personal care products and pharmaceuticals. Despite its beneficial properties, 2,4-DTBP poses environmental and health risks due to its persistence, bioaccumulation potential, and toxicity to aquatic organisms and humans. The biodegradation of 2,4-ditertbutylphenol (2,4-DTBP) was investigated in this study. The degradation of 2,4-DTBP was carried out using bacteria isolated which were isolated from industrial waste water samples. Material and methods involved the isolation and characterization of bacteria isolates, optimization of degradation conditions, and analysis of degradation products. Identification was carried out through biochemical and morphological characteristics, 16S rRNA gene sequence analysis was used for bacteria isolate identification. Four bacteria isolates were successfully isolated and identified, this were isolate D2 (Pandoraea sp.), isolate D3 (Lysinibacillus sp.), isolate D5 (Serratia sp..), isolate D7 (Bacillus sp.). HPLC test were conducted to determine the degradation rate of the bacteria isolates. Results showed significant degradation of 2,4-DTBP by the bacteria isolates, with bacteria isolate D3 (Lysinibacillus sp.) having the highest degradation rates reaching up to 89.31% after seven days of incubation. GC-MS analysis was performed to identify potential metabolites. Discussion of the results highlights the potential of microbial biodegradation as a promising approach for remediation of 2,4-DTBP-contaminated environments.
TECHNOLOGICAL MODE OF RESTORATION OF THE AXIS OF THE TAL BLOCK BY THE VIBRATION METHOD
Authors: Nazim Ibrahimov, Royal Garayev Nazim Ibrahimov, Royal Garayev
Published: June 2024

Working parts of oil field equipment (shafts, axles, etc.) are exposed to corrosion due to loading and external influences, which lead to the failure of the equipment. - arc grinding. Vibro-arc grinding is the most efficient technology used in various fields of industry. Unlike other methods, this recovery method is characterized by the simplicity of the device, quick and high-quality implementation of the process. Oscillating arc coating is a type of arc surfacing that is secured using a consumable metal electrode. The surfacing process is carried out by the vibration of the electrode by supplying the coolant to the surface of the part. With this method, it is possible to restore parts of different sizes. This article summarizes the state of knowledge about the device, technological mode and working mode of vibro-arc resurfacing technology. It provides general information about the current state of research in the field of reclamation process. The following works are performed in the repair of the tal block: replacement of ball bearings, replacement of the axis of the blocks with a new one; replacement of the ring finger, rope blocks with a new one; restoration and repair of boundary sheets, repair of fastening joints, etc. In an average repair, a certain part of the tal block is removed and non-core parts (pads, suspension axle, etc.) are restored or replaced, the co-vers are repaired and the blocks are painted.
Keywords: Restoration technologies, vibro-arc resurfacing, technological regime, mechanized arc surface, electrode wire, abrasion, resurfacing layer.
NUMERICAL SOLUTION OF THE BOUNDARY VALUE PROBLEM WITH RESPECT TO LOADED PARABOLIC EQUATION
Authors: Vagif Abdullaev, Fargana Hashimova Vagif Abdullaev, Fargana Hashimova
Published: June 2024

A numerical method for solving a boundary value problem with respect to a loaded parabolic equation with nonlocal boundary conditions is proposed. Such equations describe processes in biology, ecology, and underground fluid dynamics. Formulas are obtained and an algorithm is given for the numerical solution of the boundary value problem. The proposed approach is based on the method of lines for approximating the differential equation and the shift operation undivided conditions, developing the well-known method of transferring boundary conditions. The approach allows us to reduce the solution of the original problem to the solution on each time layer (line) of Cauchy problems with respect to ordinary systems of differential equations and systems of linear algebraic equations. The results of the numerical solution of two test problems are presented, illustrating the effectiveness of the proposed method. The conducted research can be easily extended to other types of loaded partial differential equations, including high-dimensional ones, under various other boundary conditions.
Keywords: loaded differential equations, nonlocal conditions, method of lines, transfer of boundary conditions
DEA METHOD FOR MEASURING THE ACTIVITY EFFICIENCY OF THE ENTERPRISE
Authors: Muhammad Nagiyev Muhammad Nagiyev
Published: June 2024

Performance evaluation is no less important for the management experience of any organ-ization. Efficiency, which is a characteristic feature of the quality of activity and, consequently, its viability in a competitive market environment, is not only the most important field of theoretical and empirical research in the field of economics and management, but also the object of the closest attention of both the management of organizations and other interested parties. At the same time, its measurement is carried out on the basis of the relevant conceptual models according to the nature of the analyzed activity, which determines the description of the considered aspect of the division's activity (mainly financial, strategic or operational). In the article, the measurement of activity efficiency was considered as a research area and the main steps in DEA research are shown. The efficiency scores and scope of the DEA method, a non-parametric method that measures efficiency within a group of homogeneous decision-making units (DMUs) with multiple inputs and multiple outputs, are investigated. Thus, the article identifies institutions with efficient and inefficient operations, promoting possible improvements for efficient DEA operational performance.
Keywords: size parameter, number of inputs and outputs density parameter, efficient and inefficient operation, evaluation of operation efficiency, data envelope analysis
STUDY OF THE EFFECT OF DRİLLİNG MUD COMPOSİTİON ON STRUCTURAL STABİLİTY
Authors: Amrah Gulubayli Amrah Gulubayli
Published: June 2024

Conducted studies show that drilling fluids, which are one of the main parts of oil and gas well drilling, can be described by different rheological models. Examples of these models are Shvedov Bingam and pseudoplastic (power law) models. The used drilling fluids are usually characterized by visco-plastic (pseudo-plastic) properties, depending on the different bases (water and oil) and different compositions (for example, the use of different amounts of barite for the preparation of different specific gravity solutions, the use of different amounts of bentonite or xhantan gum according to the required rheological parameters) of these fluids. Despite the above, it is necessary to take into account the existence of the fact that drilling fluids have the characteristic of structural stability during movement, and the importance and relevance of its consideration. The problems of increasing the efficiency of technological processes during well drilling can be further complicated due to the complex structure of the applied drilling fluids. In this article, it is mentioned that taking into account structural stability disruption during the rheological modeling of such systems plays a positive role in solving the problems and complications that may occur during drilling. As a result of the rheological tests of oil-based drilling fluids with different compositions, the possibility of determining their structural stability coefficient and the investigation of the parameters affecting it have been shown.
Keywords: oil-based drilling fluids, rheological models, structural stability coefficient, structural viscosity.
ŞTAMPLARIN IŞÇI HISSƏLƏRININ DIFFUZIYA QAYNAĞI ILƏ ALINMA PROSESININ IŞLƏNMƏSI
Authors: Ləman Səlimova, Arif Məmmədov Ləman Səlimova, Arif Məmmədov
Published: June 2024

Bu məqalədə, metal və ərintilərin diffuziya qaynağının xüsusiyyətləri, təzyiqlə qaynaqda diffuziyanın yaranma təbiiəti haqqında və materiallarda diffuziya proseslərinin əsas qanunauyğunluqları kimi əsas məsələlər müzakirə olunacaq. Bu elmi işin aktuallığı, metal və ərintilərin diffuziya qaynağının texnologiyadakı əhəmiyyəti və bu proseslərin praktik tətbiqatlarına olan təsirini öyrənməyə yönləndirilmişdir. Metal və erintilərə əsaslanan materiallar, bir çox sahədə istifadə olunur və bu materialların effektiv istifadəsi və yeni texnologiyaların inkişafı üçün diffuziyanın anlaşılması əhəmiyyət kəsb edir.Problemlərin qoyuluşu və öyrənilmə səviyyəsi: Bu elmi işdə, metal və ərintilərin diffuziya prosesləri ilə bağlı müxtəlif problemlər araşdırılacaq. Bu problemlər, diffuziya proseslərinin texnologiyadakı tətbiqatı, bu proseslərin nəzarət altına alınması, optimal şəkildə istifadəsi və s. kimi sahələrdə müşahidə olunan prakitk problemlərlə əlaqəlidir. Öyrənilmə səviyyəsi isə, bu proseslərin fizioloji və kimyəvi əsaslarından tutmuş, texnologiya tətbiqatlarına qədər geniş bir spektrdə olacaq.Tədqiqatın məqsəd və vəzifəsi: Bu tədqiqatın əsas məqsədi, metal və erintilərin diffuziya proseslərinin texnologiyadakı əhəmiyyətini daha dərin anlamaq və bu proseslərin praktik tətbiqatları üçün yeni yollar axtarmaqdır. Tədqiqat, bu proseslərin effektiv istifadəsi, yeni materialların və texnologiyaların inkişafı, və sairə kimi sahələrdə öz əsas məqsədini həyata keçirəcəkdir. Tədqiqatın obyekt və predmeti: Bu tədqiqatın obyekti, metal və erintilərin diffuziya prosesləridir. Predmet isə, bu proseslərin texnologiyadakı tətbiqatı, özəlliklərini və effektiv istifadəsini təşkil edir. Tədqiqatın məhdudiyyətləri: Bu tədqiqatın məhdudiyyətləri, laboratoriya şəraitlərində aparılan tədqiqatların real həyat şəraitlərinə uyğunluğu, tədqiqat mənbələrinin kifayətsizliyi və digər metodoloji məhdudiyyətlər ola bilər.Tədqiqat işinin elmi yeniliyi: Bu tədqiqat, metal və erintilərin diffuziya proseslərinin texnologiyadakı əhəmiyyətini və yeni materialların inkişafını dəstəkləyəcək yeni elmi məlumatlar və perspektivlər təqdim edəcəkdir.Tədqiqatın praktiki əhəmiyyəti: Bu tədqiqat, yeni materialların və texnologiyaların inkişafına töhfə vermək və effektiv texnologiyaların tətbiqi üçün praktik yolların axtarılmasına yardım edəcək. Bu, sənayede, tibbdə, enerji sahəsində və sairə kimi bir çox sahədə effektiv texnologiyaların inkişafına səbəb olacaq.
Açar sözlər: diffuziya,metal ərintilər,diffuziya prosesləri.
İNSAN KAPİTALI İQTİSADİ KATEQORİYA KİMİ: MƏZMUNU, FUNKSİYALARI, STRUKTURU
Authors: Nərmin Cəfərova Nərmin Cəfərova
Published: June 2024

İnsan kapitalını iqtisadi kateqoriya kimi təhlil etməyə cəhd edilmişdir. İnsan kapitalı iqtisadi nəzəriyyədə ən çox müzakirə olunan sahələrdən biridir və bilavasitə digər elmi sahələrlə, xüsusilə pedaqogika və tibb elmi, eləcə də bədən tərbiyəsi və idmanla bağlıdır. Məqalədə “insan kapitalı” anlayışı müəyyən edilir, və insan kapitalının struktur komponentləri, onun müasir iqtisadiyyatda yeri və rolu formalaşdırılır və təhlil edilir. Müəyyən edilmişdir ki, insan kapitalının inkişafının əsas komponenti insan sağlamlığıdır, bədən tərbiyəsi və sağlamlıq fəaliyyətinin işçi qüvvəsi potensialının (gənc nəslin) inkişafına təsirinin təhlili aparılmışdır. İnsan kapitalı nəzəriyyəsi XX əsrin ikinci yarısında “ikinci külək” adını qazandı. Əsas resursun rolu insanın intellektual və yaradıcı potensialına keçir ki, bu da məhsuldar kapitalın strukturunda və investisiya axınında müvafiq dəyişiklikdə əks olunur. Bu dövrdə şirkətin kadr hazırlığı və inkişafı üçün xərcləri nəinki istehsalın maddi-texniki şərtlərinə qoyulan investisiyalarla müqayisə oluna bilər, həm də sürətli artım göstərir. Son yarım əsrdə sənayeləşmiş ölkələrdə insan kapitalının ümumi aktivlərin strukturunda payı iki dəfədən çox artmışdır.
Açar sözlər: insan kapitalı, iqtisadiyyat, xidmət, təkrar istehsal, istehlak.
TÜRKİYƏNİN İNVESTİSİYA MƏNZƏRƏSİNDƏKİ ƏSAS MƏRHƏLƏLƏR VƏ DÖNÜŞ NÖQTƏLƏRİ
Authors: Pərviz Məmmədov Pərviz Məmmədov
Published: June 2024

Məsələ burasındadır ki, Türkiyədə investisiya mühiti xeyli yaxşılaşıb. Bu baxımdan enerji sahəsində islahatlar və təşəbbüslər, birbaşa xarici investisiyalar siyasəti, bank sektorunda aparılan islahatlar, bərpa olunan enerjinin faydaları istiqamətində investisiya davranışının təhlili ilə əlaqədardır. Bu sənəd iqtisadi artımı təhrik etmək və beynəlxalq investorların axınına çağırmaq üçün coğrafi yerin strateji kəşfiyyatı infrastrukturunun inkişaf etdirilməsində hökumətin həyata keçirdiyi siyasət yönümlü yanaşmasını tənqidi şəkildə izah edir. Bundan əlavə, hökumətin infrastrukturun yaxşılaşdırılmasına yanaşması bizneslərin daha rahat işləməsinə kömək etdi. Türkiyənin dünya enerji bazarlarında strateji mövqeyi durmadan artan yerli tələbatı davamlı şəkildə qarşılayacaq enerji sektorunun liberallaşdırılması ilə yerli və xarici investorların diqqətini cəlb etmişdir. 2001-ci ildən iqtisadi islahatların siyahısı ilə başlayan ölkə Avropa İttifaqı ilə danışıqlara başlayandan sonra xarici investisiyalar üçün daha cəlbedici oldu. Bunu investisiya xərclərinin tsiklik davranışı ilə bağlı analitik tədqiqatlar sübut edir. İqtisadiyyat makroiqtisadi siqnallara cavab vermək üçün yüksək potensiala və Türkiyədə inkişaf etdirilən iqtisadi fəaliyyətlərin yüksək dinamizm səviyyəsinə malikdir. Bununla belə, bərpa olunan enerjinin təşviqi üçün qarşıya qoyulan strateji hədəflər, Türkiyənin davamlı iqtisadi artımı təmin etməklə artıq ətraf mühitə sadiq qalması faktını daha da möhkəmləndirdi və bununla da Türkiyəni bərpa olunan enerji layihələri üçün çox cəlbedici bazara çevirdi. Korporativ idarəetmə sahəsində qabaqcıl beynəlxalq təcrübələrin mənimsənilməsi Türkiyəni cəlbedici investisiya məkanı kimi görmə qabiliyyətini artırmaq baxımından qlobal standartlarla bərabər səviyyəyə qaldırmışdır. Bundan əlavə, Türkiyə hökuməti ticarət mübahisələrinin həllində fəal rol oynayır ki, bu da investorlar arasında təhlükəsizlik hissini təmin edir.
Açar sözlər: Türkiyə, İnvestisiya, Bank islahatları, İnvestisiya Davranışları, Bərpa olunan enerji
NEFT YATAQLARININ İŞLƏNMƏSİ ÜÇÜN RASİONAL SİSTEM KONSEPSİYASI
Authors: Kənan Mustafayev, Etibar Cəfərov Kənan Mustafayev, Etibar Cəfərov
Published: June 2024

Bu iş neft yataqlarının işlənməsi üçün rasional sistem konsepsiyası öyrənmək məqsədilə uyğun sistem konseptinin xüsusiyyətlərinin tədqiqinə yönəldilmişdir. Tədqiqat layların işlənməsi sistemlərini quyuların yerləşdirilməsi və neftin daşınması üçün istifadə olunan enerji növünü əsas alaraq aparılır. İstehsal sistemləri və rasional sistem eksponensial tənəzzül kimi sadə modellərdən hesablana bilər və ya enerji balansına əsaslanan daha mürəkkəb modellərdən istifadə etməklə hasilatı zamana qarşı qiymətləndirmək üçün bir modeldə lay, quyu və boru sistemlərinin birləşdirildiyi halda hesablana bilər, bu proses daha mürəkkəb və daha çox zaman sərfinə gətirib çıxarır. Həmçinin bu tip modelin qurulması dataların mürəkkəbliyindən və kompüter prosesinin sürətindən asılı olaraq dəyişir. Quyu məsrəfləri əsas məsrəflərdir, ona görə də quyu növünün seçimi adətən bu işdə təqdim olunan eyni yanaşma əsasında aparılır və yatağın işlənməsinin planlaşdırılması fəaliyyətləri ilə eyni vaxtda həyata keçirilir. Digər tərəfdən, karbohidrogenlərin satışı ilə bağlı gəliri qiymətləndirmək üçün hər bir işlənmə variantı ilə bağlı hasilat profili hesablanmalıdır.
Açar sözlər: işlənmə sistemi, neft, istismar, quyuların yerləşməsi.
LITHOFACIES FEATURES OF THE “FASILA” SUITE OF THE GUNESHLY FIELD AND IDENTIFICATION OF PETROLIFEROUS INTERVALS, WITH ITS FURTHER DEVELOPMENT PECULIARITIES
Authors: Sevil Zeynalova, Murad Abdulla-zada Sevil Zeynalova, Murad Abdulla-zada , Nurlan Namazli Nurlan Namazli
Published: June 2024

The Azerbaijan Republic’s major hydrocarbon deposits are located in the aquatory of the Caspian basin. Despite the super-high prospectivity of the transitional zone from the Middle Caspian to the South Caspian basins, the issues related to recovery of hydrocarbons from deeply submerged formations are still on the agenda. In comparison with other offshore fields in Azerbaijan, the Guneshly uplifted structure has tremendous oil and gas reserves. The field has a challenging tectonic style complicated by several longitudinal and transverse faulting systems. The litho-stratigraphic levels are represented by the Upper Miocene to Quaternary sediments, including a complex of rocks with a thickness of 4300 m. The aim of the research paper is to ensure efficient development of residual resources at the current stage of development, selection of an optimal well grid, observance of the hydrodynamic balance in the field (reservoir pressure, drainage areas, etc.). In this regard, research work has been carried out, which is considered relevant for subdivision of the section into oil and gas bearing objects and creation of effective systems for development of productive intervals, in order to increase oil recovery. Beyond this, the application of additional measures for the effective development of residual resources for each exploitation object in the field is considered.
Keywords: Guneshly, field, Fasila suite, lithofacies, sediments, oil, waterflooding, formation pressure.
AZƏRBAYCAN MÜƏSSİSƏLƏRİNDƏ RƏQƏMSAL DÖNÜŞÜMÜN ƏHƏMİYYƏTİ VƏ TƏSİRLƏRİ
Authors: İlham Rüstəmov, Ürfanə Məmmədova İlham Rüstəmov, Ürfanə Məmmədova
Published: June 2024

Müəssisələr prosesləri rəqəmsallaşdırmağa, texnologiyalara yiyələnməyə və digər müasir tədbirlərə uyğunlaşmalıdırlar. Bu dəyişikliklər biznes mühitində də hiss olunur və müəssisələr bu yeni həqiqətləri qəbul etmək və adaptasiya etmək məcburiyyətindədirlər. Biznesdə sürətli dəyişikliklər və müasir texnologiyaların inkişafı müəssisələrin rəqəmsal dönüşümlə ayaqlaşmağını zəruri edir. Bu isə iş proseslərinin avtomatlaşdırılması, müştərilərlə əlaqələrin yaxşılaşdırılması və iş təcrübəsinin təkmilləşdirilməsi kimi bir çox sahədə müasir tədbirləri əhatə edir.
Açar sözlər: rəqəmsal dönüşüm, Smart həllər, yeni texnologiyalar, innovasiya.
YENİ GEODİNAMİK MODELLƏR ƏSASINDA NEFT-QAZ YATAQLARININ AXTARIŞININ PERSPEKTİVLİ İSTİQAMƏTLƏRİ
Authors: Hümbət Vəliyev, Ceyhunə Mürsəlli Hümbət Vəliyev, Ceyhunə Mürsəlli
Published: June 2024

Yerin müasir seysmik modelinə uyğun Mantiya qatında, əsasəndə üst mantiyada termobarik şəraitlə tənzimlənən “Plyumun materiyada” yaratdığı geodinamik enerji mənbələrinin – mantiya ocaqlarının yaranması göstərilmişdir. Mantiya qatında plyum ocaqlarının mövcud olduğu və orada termobarik proseslər nəticəsində toplanan enerjinin qeyri bərabər paylanması və müxtəlif istiqa¬mə-tli, əsasəndə fırlanma - spiralvarı formalı hərəkətlərin baş verdiyi izah olunur. Geodinamik plyum ocaqlarında toplanan enerjinin təsiri ilə plyum yerin üst bərk qatlarına istiqamətlənmiş hərəkət edir. Litosfer qatda, yerin tavalarında (plitələrdə) vertikal-şaquli, horizontal-üfiqi, dairəvi və meylli yerdəyişmə prosesləri tavaların müxtəlif istiqamətli hərəkətlərinə səbəb olur.
Plyum yerdəyişmələri tavaların daxilində, tektonik bloklarda geomorfoloji strukturların, geosin¬k-linal¬ların-geoantiklinalların yaranmasına zəmin yaradır, nəticədə onların daxilində müxtəlif for¬ma¬lı lokal strukturlar formalaşdırır. Tavaların hərəkəti ilə əlaqəli, yerin üst qatlarında, Bazalt, Qranit qatlarda, əsasəndə yerin çökmə qatında, yəni yerin üst bərk qatında regional geodinamik gərginlik hərəkətlərinin təsirindən müxtəlif formalı neft-qaz toplana bilən strukturların yarandığı məqalədə yeni modellər əsasında izah olunur.
Məqalədə Azərbaycan ərazisində Plyum tektonika modelinə istinadən, baş verən geodinamik ak-tiv¬lik nəticəsində, seysmoaktiv zonalarda çökmə örtükdə neft-qaz perspektivli antiklinal və tek¬to-nik ekran tipli strukturların əmələgəlmə xüsusiyyətləri izah olunmuşdur. Yeni geoloji nəzəriyyələr və geodinamik modellər əsasında onların yaranma qanunauyğunluğu təhlil edilmiş və müasir geofiziki üsullarla aparılan axtarışı və kəşfiyyatı işlərinin düzgün istiqamətləndirilməsində bu amillərin nəzərə alınması tövsiyyə edilmişdir.
Azərbaycan ərazisində geodinamik proseslərin öyrənilməsi, neftli-qazlı strukturların yaranma¬sın¬da deodinamik proseslərin rolunu elmi əsaslandırmaq məqsədilə müsir geofiziki üsullarla (sey¬smik kəşfiyyatın Ümumi Dərinlik nöqtəsi – ÜDN üsulları 2D, 3D və 4D planalmalar, qravimaqnit tədqiqatlar və s.) planalmalar aparılan zaman qeyd olunan geodinamik dəyişmələrin nəzərə alınması neftli-qazlı strukturların axtarışı istiqamətlərinin düzgün aparılmasına zəmin yarada bilər.
Açar sözlər: geodinamik gərginlik, plyum proseslər, plyum ocaqları, seysmik aktivlik, mantiya qatı, blokların hərəkəti, tektonik zonalar, antiklinal tip strukturlar, tektonik qırılmalar və s.
СИСТЕМА ИЗМЕРЕНИЯ КОЛИЧЕСТВА НЕФТИ ТРАНСПОРТИРУЕМОГО ПО
ТРУБОПРОВОДУ
Authors: Вагиф Аббасов, Кямран Ахмедов Вагиф Аббасов, Кямран Ахмедов
Published: June 2024

В статье рассматривается система измерения количества нефти, транспортируемой по трубопроводу. Представлены информационно-измерительные системы, используемые в нефтяной промышленности для автоматизации управления технологическими процессами и измерения параметров оборудования. Подробно описана структурная схема интеллектуальной системы измерения расхода и количества нефти, включающая в себя датчики давления и плотности, микроконтроллеры, последовательные интерфейсы и другие компоненты. Также приведены математические модели, используемые для вычисления расхода нефти и описаны интеллектуальные функции системы, такие как автоматический выбор диапазона измерения, линеаризация характеристик преобразования и статистическая обработка результатов.
Ключевые слова информационно-измерительные системы, математические модели, измерения расхода и количества нефти.
ABOUT THE STUDY OF FACTORS AFFECTİNG HARD-TO-RECOVER RESERVES
Authors: Khuraman Muxtarova, Sahib Farzaliyev Khuraman Muxtarova, Sahib Farzaliyev , Firdus Allakhverdieva Firdus Allakhverdieva
Published: June 2024

According to the oil reserves the Neft Dashlari field is one of the important field in the water part of the Caspian Sea of Azerbailan territory. İt is attracts attention due to its reserves. Neft Daşları yatağı neft ehtiyatlarına görə Azərbaycanın dəniz sahəsində yerləşən, maraq kəsb edən yataqlardan biridir. This is the first oil platform in the world and multi-layered. Despite that it has complexs structure, most of horizons along its section are productive. The field has been developed since 1949 and there are significant remaining hydrocarbon resources in its productive layers yet. The current state of the V block of the Neft Dashlari field is analyzed and the approprate recommendations are given for providing the stablity of production.
In order to minimize the impact on the environment during the works carried out in the Neft Dashlari field, modern environmental standards must be observed. Additional measures and control mechanisms should be implemented to protect the environment.
Economic aspects of oil extraction activities in block V make an important contribution to the country's oil industry and economy. This contribution is expected to increase with more investment and development projects in the future.
Human Resources and Training is regular training and development programs should be organized to increase the professional level of mining workers and adapt them to new technologies. This increases both labor safety and production efficiency.
Keywords: field, well, horizon, reserve, water injection.
TƏHLÜKƏLİ MADDƏLƏRİN DAŞINMASI ZAMANI TƏHLÜKƏ RİSKİNİN QİYMƏTLƏNDİRİLMƏSİ
Authors: Bəyim Şahpələngova, Səmədağa Rizvanlı Bəyim Şahpələngova, Səmədağa Rizvanlı , Gülarə Mehdiyeva Gülarə Mehdiyeva
Published: June 2024

Hazırda Azərbaycan Respublikasının ərazisində bir çox kimyəvi təhlükəli obyektlər fəaliyyət göstərir ki, burada da fövqəladə kimyəvi təhlükəli maddələrin əhəmiyyətli ehtiyatlarından istifadə olunur. Bir çox kimyəvi təhlükəli obyektlərin əhalinin məskunlaşdığı ərazilərdən kənarda yerləşdirilməsinə baxmayaraq, kifayət qədər sayda obyektlər vardır ki, onlar şəhər daxilində yerləşir. Hər il AR üzrə yüzlərlə ton qəza təhlükəli kimyəvi maddələr daşınır. Belə təhlükəli maddələr daşıyan nəqliyyat vasitələri əhalinin məskunlaşdığı ərazilərdən keçməyə məcburdur. Qəza təhlükəli kimyəvi maddələrin avtomobil nəqliyyatı ilə daşınması zamanı qəza baş verərsə, mümkün kimyəvi çirklənmə zonasında çox sayda insan ola bilər[1-5].
Təhlükəli kimyəvi maddələrin daşınması zamanı təhlükəsizliyin təmin edilməsi probleminə həsr olunan bir sıra elmi tədqiqat işləri mövcuddur, lakin bu işlərdə bütün tip təhlükəli kimyəvi maddələr nəzərdən keçirilməmişdir. Kimyəvi təhlükəli obyektlərdə baş verən qəzaların proqnozlaşdırılması üçün mövcud üsullar stasionar yerləşən kimyəvi obyektlərdə baş verən hadisələri nəzərə alır. Bu üsullar hərəkətdə olan təhlükəli kimyəvi maddələr saxlanılan rezervüarların qismən hermetikliyinin pozulmasını nəzərə almır. Bu problemin həllinə aid bəzi yanaşmalar O.N.Savçukun [6-8] əsərlərində mövcuddur. Bununla bağlı, kimyəvi təhlükə riskinin azaldılması və qəza təhlükəli kimyəvi maddələrin daşınması zamanı təhlükəsizliyin təşkili üzrə təkmilləşdirilmiş idarəetmə sistemlərinin işlənib hazırlanması üçün çevik kimyəvi təhlükəli obyektlərdə baş vermiş qəzaların nəticələrinin operativ şəkildə müəyyən edilməsi aktual hesab olunur. Qəza təhlükəli kimyəvi maddələrin avtomobil nəqliyyatı ilə daşınması zamanı qəzaların proqnozlaşdırılması mərhələsində təhlükəli kimyəvi maddələrin daşınması zamanı kimyəvi təhlükə riskinin qiymətləndirilməsi üçün təkmilləşdirilmiş metodologiyanın işlənib hazırlanmasına ehtiyac vardır. Tədqiqt işinin əsas məqsədi təhlükəli kimyəvi maddələrin daşınması zamanı yol nəqliyyatında qəzalar zamanı əhalinin təhlükəsizliyinin artırılmasından ibarət olmuşdur.
Tədqiqat işinin əsasında təhlükəli kimyəvi maddələrin avtomobil nəqliyyatı ilə daşınması zamanı aşağıdakı məsələlər həll edilmişdir:
1) əsas səthə sızma zamanı, təcrübi dəlillər əsasında təhlükəli kimyəvi maddələrin müəyyən növlərinin yayılma və infiltrasiya sahəsi əmsalları hesablanmışdır;
2) qəza təhlükəli kimyəvi maddələrin avtomobil nəqliyyatı ilə daşınması zamanı kimyəvi təhlükə riskinin qiymətləndirilməsi və onun elektron hesablama maşınında proqram təminatının tətbiqi üçün təkmilləşdirilmiş metodologiya işlənib hazırlanmışdır;
3) daşınan rezervüarda baş verən qəza zamanı dağılmış təhlükəli kimyəvi maddənin kütləsini operativ müəyyən etmək üçün üsul işlənib hazırlanmışdır.
Açar sözlər: nəqliyyat, qəza, təhlükəli yük, proses, analiz, hermetikliyin pozulması, kimyəvi təhlükə riski, çirklənmə dərinliyi, yayılma sahəsi əmsalı, infiltrasiya əmsalı.
KABEL RABITƏ XƏTLƏRININ DIAQNOSTIKASI ÜÇÜN MÖVCUD ÜSULLARIN TƏHLILI
Authors: Fərid Məlikov, Rauf Mayılov Fərid Məlikov, Rauf Mayılov
Published: June 2024

Müasir dövrdə rabitə xətlərindən bütün sahələrdə əsas proseslərin təşkilinin həyata keçirilməsi üçün mühüm rol oynayır. Hərəkətin təhlükəsizliyi, fövqəladə halların qarşısının alınması və onların səbəblərini tez bir zamanda aradan qaldırmaq qabiliyyəti əsasən radio rabitə sistemlərinin (RRS) etibarlı işləməsindən asılıdır [1,2]. Bununla belə, RRS sistemlərinin monitorinqi və diaqnostikası üçün mövcud olan təkmilləşdirməyə və yeni metodların işlənib hazırlanmasına kifayət qədər diqqət yetirilmir. RRS kanallarının monitorinqi üçün hazırda istifadə olunan metodlar aşağı effektivliyə, yüksək əmək intensivliyinə və xüsusi nasazlıqları müəyyən etmək və RRS sistemlərinin və ya onun ayrı-ayrı elementlərinin nasazlıqdan əvvəlki vəziyyətlərini müəyyən etmək üçün kifayət qədər məlumat məzmununa malik deyildir. Bu, rabitə xətlərin (RX) istifadəsi sayəsində geniş diapazonu təmin edən və bir çox hallarda dəmir yolu nəqliyyatının əsas mobil rabitə sistemləri olan hektometr diapazonunun RRS sistemlərinin diaqnostikası üçün xüsusilə doğrudur.
RRS parametrlərinin ölçülməsi üzrə işlər ixtisaslaşdırılmış laboratoriyalarda quraşdırılmış ölçmə qəbuledicilərindən istifadə etməklə həyata keçirilir. Ölçmələrin nəticələri mərhələlər üzrə siqnal və səs-küy səviyyələrində dəyişikliklərin qrafiklərini, sapma və modulyasiya tezliyini özündə əks etdirən protokollardır [3-8]. Bu məlumat əsasında radiokanalların vəziyyətinin təsviri yaradılır ki, bu da texniki xidmət işçilərinə zərərləri aşkarlamağa kömək edir. RRS parametrlərinin diaqnostikası üsullarının əhəmiyyətli çatışmazlıqlarına aşağıdakılar daxildir: ölçmələrin aşağı avtomatlaşdırılması və onların nəticələrinin emalı, real vaxt rejimində ölçmə aparmaq qabiliyyətinin olmaması, yüksək əmək intensivliyi və zərərin koordinatlarının müəyyən edilməsində aşağı dəqiqlik. Buna görə də, RRS təlimatlarının diaqnostikası üçün mövcud olan elmi əsaslı metodları təkmilləşdirmək və yeni metodlar hazırlamaq lazımdır.
Açar sözlər: rabitə xətti, avtomatlaşdırma, diaqnostika, reflektometr, impuls metodu.