bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Synthesis, Characterization, In Silico Studies Of Substituted Azetidinone Bearing Triazole And Thiadiazole Ring, Their Antibacterial Activity”
Authors: Kumar Gaurav
Published: July 2024

This study explores the potential of compounds as antibacterial agent by examining its binding interactions with biotin protein ligase and DNA gyrase, essential enzymes in bacterial metabolic pathways. Molecular docking simulations reveal strong affinities between compound 6a and both target proteins. The study also a class of compounds 6(a-e) of substituted azetidinone derivatives of drug. Among of them, Synthesis of novel compound 6(a-e) were showed valuable characteristic and efficacy as antibacterial activity.
Alveolar Ridge Split – A Boon for Atrophic Alveolar Ridges
Authors: Chaturvedi Aditi
Published: July 2024

The treatment of edentulous spans in the oral cavity has been transformed by dental implants. because of growing renown and favourable word of mouth. The patients have a preference for this specific therapy modality over alternative possibilities. Since no two patients are alike, this specific method has given rise to several issues. An example of this would be the atrophic edentulous span. The implant cannot be positioned in the designated location due to an atrophic edentulous span, and there are issues with sufficient osteointegration.
Development And Assessment Of Vigna Radiata And Aloe Vera - Based Herbal Gel For Acne Management
Authors: Pawar Pradip
Published: July 2024

This study presented the formulation and evaluation of an innovative herbal gel aimed at combating acne, utilizing Vigna Radiata (mung bean) extract and Aloe vera. Acne, a prevalent dermatological concern, demanded efficacious and safe interventions, particularly amid rising concerns over adverse effects associated with conventional treatments.
Antioxidant Activity of Ethanol Extract of Puguntano Herb (Picria fel-terrae Lour.) and Effect on Superoxidase Dismutase and Lactate Dehydrogenase Levels in Doxorubicin-Induced Rats
Authors: Amalia Khairina , Dalimunthe Aminah , Satria Denny , Sitorus Panal , Waruwu Syukur Berkat
Published: July 2024

Antioxidants are chemicals that inhibit free radical oxidation. Puguntano plants have secondary metabolite compounds that have the potential to act as antioxidants. This study aims to determine the antioxidant activity of Puguntano in vitro and in vivo. Secondary metabolite examination was carried out using thin-layer chromatography. Antioxidant activity was tested using the ABTS and FRAP methods, and a complete analysis of phenols and flavonoids was also carried out. Examination of superoxide dismutase (SOD) and lactate dehydrogenase (LDH) levels in blood serum was carried out in vivo on male white rats induced by 10 mg/kg BW Doxorubicin using the Elisa Reader Kit. Ethanol extract test samples were carried out with dose groups of 400, 200, 100 and 50 mg/kg BW; Quercetin 50 mg/kg BW was used as a positive control. The results showed that the sample had total phenolics of 20.22 ± 0.96 mg GAE/g and total flavonoids of 1.11 ± 0.06 mg QE/g. The IC50 value with ABTS was 419.73 ± 1.61 μg/mL and FRAP 36.77 ± 0.71 μg/mL. SOD and LDH levels increased and showed significant differences with negative controls (p < 0.05). The 400 and 200 mg/kg BW groups significantly increased SOD levels (1.47 ± 0.03 and 1.46 ± 0.02 U/mL) and LDH (8.02 ± 0.01 and 7.90 ± 0.04 ng/mL). These results show the potential of this plant as an antioxidant that can be developed.
Effect of Dy3+ Concentrationson the Structural and Optical Properties of SrAl2O4:Eu2+, Dy3+ NPs
Authors: Kadenge Victor , Kiprotich Sharon , Kawira Millien , Wako Ali
Published: July 2024

Recently, there has been extensive research on the synthesis of luminescent particles, as these materials show great potential for various industrial uses. Multiple matrices have been formulated, with the SrAl2O4:Eu2+,Dy3+matrix being the most extensively studied due to its superior optical and structural properties. In this work, the objective of synthesizing SrAl2O4:Eu2+,Dy3+particles was achieved by using a combustion approach. By optimizing the synthesis process and studying the impact of Dy3+concentrations on the structural and optical features, it has proven feasible to regulate the reaction and attain exceptional optical characteristics. The importance of this investigation is in assessing the practical feasibility of using such a material. This study examines a phosphor composed of strontium aluminate (SrAl2O4) that is activated using various amounts of Dy3+(ranging from 0.1 to 0.8 mol % ). The study’s findings of XRD showed that the SrAl2O4:Eu2+,Dy3+samples  had a monoclinic phase of   space group P21. Increase in the dopant concentration, the size of the crystallites in SrAl2O4:Eu2+,Dy3+ samples decreased, as determined by Scherer's formula and the Williamson-Hall plot. The bandgap energy of doped SrAl2O4:Eu2+,Dy3+ nanoparticles was estimated using a Tauc plot based on data collected from an ultraviolet visible spectrophotometer. The results showed that the bandgap energy decreased from 6.5 to 5.5 eV as the level Dy3+rose from 0.1 to 0.8 mol % . FT-IR spectroscopy revealed a prominent vibrational stretching at 570 cm-1, which is likely due to the Al-O bond, and another stretching at 1049 cm-1, related to the Sr-O bonds of SrAl2O4:Eu2+,Dy3+ NPs.
ANALISIS PERTUMBUHAN EKONOMI IKLUSIF PADA TINGKAT KABUPATEN/KOTA DI JAWA TIMUR DENGAN INDEKS BIGGI
Authors: Purwanti Yuniasih
Published: July 2024

Secara umum kualitas pembangunan wilayah diukur mengunakan tingkat pertumbuhan ekonomi, sementara itu pengukuran dengan dasar faktor ekonomi tidak mencakup dimensi sosial dan lingkungan yang juga merupkan aspek penting dalam pembangunan ekonomi. Pertumbuhan ekonomi inklusif merupakan salah satu ukuran untuk mengambarkan kualitas pembangunan secara komprehensif dengan mengakomodasi tiga dimensi yaitu ekonomi, lingkungan dan sosial dalam satu komposit indeks. Penelitiani ini menggunakan Balanced Inclusive Green Growth Index (BIGGI) dengan menggunakan metode analisis faktor serta sebaran spasial pada tingkat kabupaten/kota di Jawa Timur. Hasil penelitian menunjukkan bahwa pertumbuhan ekonomi di inklusif di Jawa Timur tidak hanya terfokus di kawasan perkotaan, tetapi menyebar hingga ke kabupaten, termasuk kabupaten yang terletak di Pulau Madura. Berdasarkan analisis kuadran antara BIGGI dan pertumbuhan ekonomi menunjukkan bahwa lima kabuapten/kota memiliki pertumbuhan ekonomi yang tinggi dan diikuti dengan tingginya indeks BIGGI. Selain itu, terdapat keterkaitan spasial pertumbuhan ekonomi inklusif hijau antar kabupaten/kota di Jawa Timur yang mengindikasikan bahwa tingkat pertumbuhan ekonomi inklusif di satu kabupaten/kota di Jawa Timur saling dipengaruhi oleh capaian kabupaten/kota sekitarnya.
ANALISIS HUBUNGAN PERTUMBUHAN EKONOMI REGIONAL DAN BELANJA PEMERINTAH PUSAT KLASIFIKASI FUNGSI EKONOMI, PENDIDIKAN, SERTA KESEHATAN DI PROVINSI KALIMANTAN BARAT
Authors: Arifta Andhika Yusuf , Ashari Ema , Shidiqi Ridwan Ash
Published: July 2024

Penelitian ini bertujuan untuk mengetahui porsi pengaruh variabel belanja pemerintah klasifikasi fungsi ekonomi, pendidikan, dan kesehatan terhadap variabel pertumbuhan ekonomi regional Kalimantan Barat (y-o-y) dengan data time series periode 2009-Q1 s.d. 2022-Q4. Metode Vector Autoregression (VAR) digunakan dalam penelitian ini, yang dilanjutkan dengan Vector Error Correction Model (VECM). Hasil penelitian menyimpulkan variabel yang memiliki pengaruh paling besar terhadap pertumbuhan ekonomi regional Kalimantan Barat secara berurutan adalah belanja fungsi ekonomi, pendidikan, dan kesehatan. Pemerintah diharapkan dapat meningkatkan kualitas belanja khususnya fungsi ekonomi, pendidikan, dan kesehatan secara kontinu sehingga pertumbuhan ekonomi terus meningkat.
A Pragmatic Analysis of Ostensible Invitations among Moroccan Arabic Speakers
Authors: Masmoudi Imane
Published: July 2024

Unlike genuine invitations, which are extended with a sincere intent to get the invitee to attend or participate in a specific event, ostensible invitations are insincere invitations that the speaker extends not to be taken seriously. Such invitations are characterized by a number of properties that set them apart from genuine ones, allowing the interlocutor to recognize their insincerity. The present paper aims to determine the functions of ostensible invitations in the Moroccan context, examine if Moroccan Arabic speakers use the same strategies suggested by Clark and Isaacs (1990) for extending ostensible invitations and assess whether the ostensible invitations extended by Moroccan Arabic speakers draw on the properties proposed by Clark and Isaacs (1990). To this end, data for the current study were collected from 30 Moroccan Arabic speakers residing in Meknes city, comprising 18 females and 12 males, who have managed to participate in semi-structured interviews. Phenomenological and descriptive designs were used for the collection, analysis and interpretation of data. The collected data were analyzed on the basis of Clark and Isaacs’ (1990) model. Accordingly, the present study came up with three primary conclusions. First, Moroccan Arabic speakers use ostensible invitations mainly to show politeness and maintain social ties. Second, invitations in the Moroccan context align with the five properties of ostensible speech acts suggested by Clark and Isaacs’ (1990) model. Last but not least, Moroccan Arabic speakers draw on the same strategies of ostensible invitations proposed by Clark and Isaacs (1990).
PRIMER REPORTE DE ECTOPARÁSITOS DIGÉNEOS DE LA FAMILIA DIDYMOZOIDAE EN EL MERO Epinephelus labriformis (SERRANIDAE: EPINEPHELINAE) EN EL GOLFO DE PANAMÁ
Authors: Rodríguez Luis Carlos , Sellers Andrew J. , Rengifo Claudia
Published: July 2024

La familia de trematodos Didymozoidae parasita a una gran cantidad de peces marinos, entre ellos a los serránidos. En Panamá, el mero Epinephelus labriformis es un pez de importancia comercial, siendo escasa la información que se tiene sobre parásitos asociados a este. Como parte de un proyecto que busca conocer la parasitofauna en algunos meros del Pacífico panameño, el presente estudio muestra parte de información generada sobre este tema. Se colectaron y procesaron 83 peces de la especie E. labriformis, provenientes del archipiélago de Las Perlas, Golfo de Panamá; de los cuales 14 presentaron formas parasitarias identificadas morfológicamente dentro de la familia Didymozoidae. Estos resultados nos permiten reportar por primera vez la presencia de estos trematodos en este pez en aguas panameñas.
Provimento da Educação de Jovens e Adultos sob o olhar de coordenadores municipais em Minas Gerais
Authors: Silva Fernanda Aparecida Rodrigues , Soares Leôncio , Leal Anna Carolina de Paiva
Published: July 2024

No âmbito da legislação brasileira, a escolarização das pessoas jovens e adultas sem a educação básica é um direito incorporado no sistema público de ensino que requer acompanhamento e avaliação das condições em que se opera o respeito ao pleno atendimento deste dever constitucional. Os esforços empreendidos pelo poder local efetivam o direito educacional dessa população? A questão norteou um estudo amplo com 29 municípios mineiros inicialmente, dos quais o aprofundamento ocorreu com 10 municípios, tendo como preocupação central verificar o provimento da Educação de Jovens e Adultos (EJA) em um momento em que turmas e escolas são fechadas em todo o País. Serão apresentadas, neste artigo, as etapas quanti-qualitativas que retrataram a contagem de escolas e de matrículas do Ensino Fundamental EJA e a validação dos dados pelos gestores municipais. O mapeamento apontou acentuada tendência negativa das matrículas em conformidade com a realidade nacional. Buscou-se compreender essa realidade educacional pelo olhar dos coordenadores municipais da EJA. A análise compreensiva aponta que, na EJA dos municípios, convergem tensões multilaterais que se associam à descontinuidade do executivo e às condições políticas da oferta municipal e seus desdobramentos. As singularidades apresentadas são quanto à elaboração de materiais didáticos próprios e ao horário de aula diurno. Ressalta-se a importância do monitoramento da oferta de EJA na agenda municipal visto ser uma arena em que disputam vontade política e capacidade administrativa.
Association between life’s essential 8 with depression: a population-based study
Authors: Jin Haiying , Wu Ping , Wang Zhenhua , Su Wei , Cai Lili , Chen Haizhi
Published: July 2024

Introduction

Previous research has established a connection between depression and an elevated risk of cardiovascular disease. In this study, we sought to examine the association between Life’s Essential 8 (LE8), an updated metric for assessing cardiovascular health, and the prevalence and severity of depressive symptoms.

Material and methods

This investigation draws upon data from 29100 participants in the 2005-2018 National Health and Nutrition Examination Survey.LE8 was determined by eight metrics (diet, physical activity (PA), nicotine exposure, sleep quality, body mass index, blood lipid levels, blood glucose, and blood pressure (BP)), and was characterized as low, moderate, and high cardiovascular health (CVH).  We examined the association between LE8 scores and depression using multivariate logistic regression,adjusting for a range of sociodemographic, lifestyle, and health-related variables.

Results

Higher LE8 scores and CVH levels were associated with lower odds of depression. Each additional LE8 point correlated with 5% lower odds of depression (P<0.05). Participants with low CVH had over 8-fold higher odds of depression compared to those with high CVH (P<0.05). Those with moderate CVH had around 3-fold higher odds versus high CVH (P<0.05). These associations persisted after adjustment for sociodemographics, health behaviors, and clinical variables.
A higher LE8 displayed a negative association with all-cause mortality (HR: 0.975 , 95% CI: 0.972,0.978,P <0.0001) and cardiovascular mortality (HR: 0.987 , 95% CI: 0.981,0.993,P <0.0001) .

Conclusions

Higher adherence to LE8 lifestyle recommendations was associated with lower odds of depression in a nationally representative sample. Promoting LE8 may be an effective public health strategy to prevent depression.
Analysis of the current status of CT diagnosis of sarcopenia
Authors: xia wenfang , He Qingxin
Published: July 2024

Sarcopenia is a group of clinical syndromes characterized by decreased skeletal muscle mass and strength. The incidence of sarcopenia in the elderly population remains high, which can lead to many adverse events such as falls, fractures, weakness, and also increases the risk of disability and death, so clear diagnosis and early intervention are essential. Computed tomography (CT) has significant advantages over previous diagnostic techniques such as dual-energy X-ray absorptiometry (DXA), bioelectrical impedance analysis (BIA), and body composition analysis, and has been increasingly used to diagnose sarcopenia. CT images use artificial intelligence (AI) software to automatically segment muscle groups and calculate body composition parameters, which is convenient and fast for diagnosing sarcopenia. In order to increase the effectiveness of sarcopenia clinical diagnosis, this study aimed to evaluate the benefits of CT compared to other diagnostic techniques and the value of skeletal muscle parameters at various spinal levels on CT images.
The Influence of Interest in Writing on Kisaran State Middle School Students’ Poetry Writing Skills
Authors: Sinaga Nova Yuandani Br , Suwandi Sarwiji , Anindyarini Atikah
Published: July 2024

Writing is difficult for students, especially writing poetry. One of the factors that influences this is how interested the students are in writing poetry. Therefore, this research was conducted to ascertain how interest in writing influences poetry writing skills, especially for state junior high school students in the city of Kisaran. This research is comparative quantitative research, with the design of this research using a one-shot case study. The population in this study were students in class VIII of Kisaran State Middle School who had used the independent curriculum, as the sample, 32 students had a high interest in writing and 32 students had a low interest in writing. Data were collected using writing interest questionnaires and poetry writing tests. Data analysis used the t-test formula assisted by the SPSS 25 application and the effect size test assisted by Excel calculations as a further test. The results of the research show that the ability to write poetry of students who have a high interest in writing is better than that of those who have a low interest in writing. Therefore, participation from teachers and parents is needed to increase students’ interest in writing in order to improve their writing skills, especially in writing poetry.
The Impact of Physical Infrastructure on the Functionality of One Stop Border Post -A Case Study of the Nakonde Border Post
Authors: Kaunda Cleopatra Chola Mwewa
Published: July 2024

The study examined the effect which the physical infrastructure has on the functionality of the Nakonde One-Stop-Border-Post (Nakonde OSBP) in Zambia. A Mixed Approach Methodology of descriptive study design, and a case study strategy were employed, to extract data from the relevant literature, focus group interviews and a structured questionnaire. The target population comprised the Nakonde border government agencies, custom brokers, cross-border drivers and, transporters who are situated and operate around the Nakonde OSBP. The stratified random and purposive sampling methods were employed to determine a sample size of 139 respondents. The findings of the study show a significant and positive relationship between physical infrastructure and the functionality of the Nakonde OSBP. The findings of the study also show that the independent variable factors have a varied influence on the dependent variables. In particular, the results of the study indicate that the with road network greatly enhances the functionality of the Nakonde OSBP. The results of the study also indicate that the storage facilities and the parking facilities have a reduced effect on the functionality of the Nakonde OSBP. Further, the results of the study show that the inspection facilities and operational equipment were not predictors for the functionality of the Nakonde OSBP. The study recommends investment and improvements in transport facilitation as it is a pre-requisite to regional integration, in-time supply of goods, movement of people, security of goods, reduction in time and trade cost.
La lectura del paisaje como palimpsesto. La Ciudad de México analizada en capas, siglos XXI al XIV
Authors: Baxin Martinez Jesus Israel
Published: July 2024

El palimpsesto, un manuscrito en el que se ha borrado la escritura original para dejar espacio a mensajes posteriores, se propone como metáfora y método de lectura del paisaje en capas, a partir de indicadores relacionados con la ocupación de un lugar por diferentes sociedades. Para el caso de la Ciudad de México, con siete siglos de poblamiento continuo, se identifican cuatro etapas sucesivas de ocupación que se confirman con sus topónimos. En la narrativa de palimpsesto se ofrece una lectura cronológica inversa de la organización espacial que ha provocado modificaciones en el paisaje, algunas visibles y otras enterradas.
Dinámica del paisaje en las Arribes del Duero (Salamanca, España): aplicación de SIG y métricas fisiográficas
Authors: Delgado Álvarez José , Pardo Abad Carlos Javier
Published: July 2024

El presente artículo es una aproximación metodológica de análisis del paisaje, cambios de usos del suelo y cuantificación de las variaciones registradas en la comarca de las Arribes del Duero (Salamanca, España), a través de la implementación de técnicas de métrica fisiográfica y el uso de los Sistemas de Información Geográfica. La evolución de los usos y coberturas del suelo acaecida en el mundo rural español, paralela en gran medida a su dinámica demográfica de despoblación y envejecimiento, ha suscitado el interés de su estudio. Este hecho se ha intensificado, más si cabe, en aquellas regiones cuyas singularidades geográficas han servido como impulsor de medidas de conservación, convirtiéndose estas al mismo tiempo en factores limitantes de la mecanización e intensificación, avocando por tanto su futuro hacia la reducción de la actividad agraria y el abandono. El desarrollo cartográfico debe ser considerado el elemento clave en la investigación de las transformaciones territoriales. Su análisis, a través de la aplicación de los índices o métricas de paisaje, dará un modelo evolutivo concreto.
La trashumancia en Gran Canaria: Patrimonio cultural y territorio
Authors: Moreno-Medina Claudio , Gil León Javier , Parreño-Castellano Juan Manuel , Quintana Andrés Pedro
Published: July 2024

La trashumancia es un modelo de gestión territorial basado en un proceso de aprendizaje adaptativo que se muestra en el conocimiento ecológico acumulado por los ganaderos trashumantes durante generaciones y que configura unos paisajes de altísimo valor patrimonial. El objetivo de nuestro estudio es realizar una radiografía del estado actual de la trashumancia en Gran Canaria, apoyándonos además en su devenir histórico. Esta investigación emplea una metodología que combina el análisis histórico y geográfico y que incluye entrevistas en profundidad a los 23 últimos pastores trashumantes de la isla y la representación de los resultados territoriales mediante el uso de un Sistemas de Información Geográfica. Mediante este trabajo se llega, por primeras vez en el ámbito científico, al aporte de datos concretos de la realidad actual de esta actividad en Gran Canaria. Se concluye que la trashumancia sufre gran peligro de desaparición en la isla, aunque la práctica del pastoreo trashumante genera numerosas ventajas ecológicas, económicas y sociales.
Fomento de la población rural y establecimiento de colonias agrícolas en la Región de Murcia en base a la ley de 3 de junio de 1868: el municipio de Fuente Álamo de Murcia como estudio de caso
Authors: Castejón Porcel Gregorio
Published: July 2024

El estudio, contextualizado a nivel regional y nacional, de la repercusión que tuvo en el municipio de Fuente Álamo de Murcia la Ley sobre fomento de población rural y nuevas bases para el establecimiento de colonias agrícolas, de 3 de junio de 1868, constata, mediante metodologías de análisis histórico-geográfico, la distinción como «colonias agrícolas» de tres grandes fincas emplazadas en su término. Propiedades, que, favorecidas por dicha normativa, se convirtieron en ejemplos de desarrollo rural, logrando, al amparo de sus promotores y los beneficios de la ley, fijar población al campo y alcanzar excelentes producciones de reconocimiento incluso internacional.
Documentos notariales andaluces en los siglos XVI y XVII: elementos del discurso diplomático
Authors: Domínguez Guerrero María Luisa
Published: July 2024

Este trabajo persigue el fin de exponer de forma clara y organizada el esquema diplomático de los documentos notariales en la Edad Moderna, analizando las variantes posibles que existían en cuanto a la forma de estos instrumentos públicos, explicando las fórmulas que empleaban en cada caso y definiendo y contextualizando todas las cláusulas que se incluían como garantía del correcto cumplimiento del contenido del contrato. Nuestro objetivo es facilitar al lector una adecuada comprensión de los documentos notariales, permitiéndole identificar las distintas secciones del texto y entender las razones por las que se encontraban allí. Para ello nos hemos basado en una amplia muestra de documentos notariales elaborados en Sevilla en el siglo xvi, así como de protocolos gaditanos correspondientes al siglo XVII.
Juan de Megliorini y Lhomme Bouglinval, dos extranjeros en busca del pasado guanche
Authors: Eff-Darwich Peña Ángel Ignacio
Published: July 2024

A comienzos del siglo xix, el militar italiano Juan de Megliorini reunió en su casa de Santa Cruz de Tenerife una colección de historia natural y antigüedades guanches que alcanzó notoriedad internacional gracias a la exhibición de una momia. En este trabajo reconstruimos su contenido a partir de los testimonios de los visitantes y veremos cómo acabó repartida entre varios compradores que la sacaron de la isla. El principal beneficiario fue Lhomme Bouglinval, un comerciante de orchilla francés que aprovechó su estancia en Tenerife para reunir una colección guanche conservada en el Musée de l´Homme.
Apología del orden social tradicional. El proyecto conservador de Pedro Antonio de Alarcón en su obra literaria
Authors: Esteve Martí Javier
Published: July 2024

Como uno de los escritores más populares en la España del siglo XIX, en este artículo se considera que Alarcón era consciente del poder de la literatura para influir en la sociedad. Por ello, empleó su obra literaria para propagar un ideario conservador que condenaba la movilidad social desordenada y criticaba el liberalismo. Esta investigación pretende demostrar que, con su retrato idealizado del mundo rural y semirrural, Alarcón defendió que, si abrazaban los principios del catolicismo, descartaban las enseñanzas de la Ilustración y el romanticismo y se libraban de intromisiones estatales, las élites tradicionales y las clases populares construirían una relación simbiótica.
Lidiando con piratas. El affaire de Los Bocoyas (El Rif, 1896-1897)
Authors: Pastor Garrigues Francisco Manuel
Published: July 2024

A finales del siglo XIX se planteó un marco nuevo de referencias que introdujo variantes sustanciales para España en la cuestión marroquí, de tal manera que lo que ahora estaba en juego era una amenaza inminente para la seguridad nacional Tanto liberales como conservadores entendían que el Rif era una región de interés geoestratégico vital en la defensa de la Península. Y el control del Rif empezó a serle cuestionado al Majzén por las injerencias imperialistas francesas. Los acontecimientos tuvieron un origen fortuito, y se vieron originados por el contrabando que practicaban algunos miembros de la cabila de Bocoya. Estafados por los europeos con los que traficaban, asaltaron algunos buques que navegaban cerca de la costa marroquí y tomaron como rehenes a sus tripulantes. Es lo que se ha denominado indebidamente como la conversión en piratas de los Bocoyas. La diplomacia gala forjó entonces proyectos de intervención a gran escala, y desplazó al territorio a un diplomático, el argelino Si Al.lal que intentó convertir el Rif Central en un protectorado republicano. En este trabajo, utilizando documentación diplomática conservada en Alcalá de Henares, se analiza cómo la respuesta gubernamental hispana resolvió con notable éxito este problema.
Las obras de la nueva puerta de Triana (Sevilla) a partir del análisis de nuevos datos documentales (1585-1586)
Authors: Vallecillo López Carmen
Published: July 2024

Este artículo analiza la construcción de la Nueva Puerta de Triana de Sevilla, demolida en el siglo xix, al igual que otras. Los datos aportados confirman la participación en las obras desde 1585 del arquitecto granadino Asensio de Maeda y del abulense Diego de Velasco. Asimismo, la nueva documentación hallada en el Archivo Histórico Provincial de Sevilla permite el avance en el estudio íntegro del encargo, abundando en el conocimiento de las operaciones constructivas y administrativas que hicieron posible la obra, dando a conocer quiénes fueron los canteros que extrajeron la piedra, la cantidad de esta y los pagos establecidos.
Sergio Bravo Sánchez, Álvaro Bueno Blanco y Francisco Hidalgo Fernández (coords.), De la Fortuna a la Adversidad. Prácticas y discursos en la construcción de identidades sociales en la Monarquía Hispánica, ss. XVI-XIX, Dykinson, Madrid, 2022, 175 págs., ISBN: 978-84-1122-761-2
Authors: Bergaz Álvarez Andrea
Published: July 2024

No tiene
Eva Latorre Broto, Libertadores de un gran pueblo. Revolución Griega, Filohelenismo e Internacional Liberal en España (1821-1822). Instituto Cervantes/Kastaniotis, Atenas, 2022, 455 págs., ISBN: 978-960-03-6923-6
Authors: Cañas de Pablos Alberto
Published: July 2024

No tiene
Fernando Arias Guillén y Carlos Manuel Reglero de la Fuente (coords.), María de Molina: gobernar en tiempos de crisis (1264-1321). Madrid, Dykinson, 2022, 360 págs., ISBN: 978-84-1122-318-8
Authors: González Alerm Pere
Published: July 2024

No tiene
José Miguel Rodríguez Yanes, Aramague. Ensayo de historia local (2 volúmenes), Santa Cruz de Tenerife, 2023, 802 págs., Depósito legal: TF 1019-2023
Authors: Pérez Lorenzo José Manuel
Published: July 2024

No tiene
Between Reality and Manipulation: Russian media and propaganda from the perspective of residents of the occupied Zaporizhzhia region
Authors: Yezhova Anna
Published: July 2024

This research investigates the perspectives and responses of residents in the temporarily occupied Zaporizhzhia region of Ukraine towards Russian media and propaganda. The study's primary objective is to gain insight into residents' perceptions of Russian media and the methods they have devised to discern authentic information from propaganda. It explores how these residents view Russian media and the tactics they utilize to discriminate between trustworthy information and propaganda. It underscores the importance of media literacy and the need for effective countermeasures to combat propaganda's influence on residents' information independence.
Muzyka generowana przez sztuczną inteligencję – ocena przedstawicieli Pokolenia Z
Authors: Kowalski Mateusz
Published: July 2024

Utwory opracowywane z użyciem sztucznej inteligencji budzą liczne kontrowersje, zarówno pod względem etycznym, jak i prawnym. Celem artykułu jest próba określenia, jaki odsetek respondentów miał styczność z muzyką wygenerowaną przez AI, która ma naśladować twórczość znanych artystów, oraz jakie budzi ona skojarzenia. Część empiryczna artykułu stanowi prezentację wyników badania, które zostało przeprowadzone na próbie 118 osób. Zgodnie z uzyskanymi danymi, 83,9% ankietowanych było świadomych istnienia utworów skomponowanych przez sztuczną inteligencję, które miały naśladować twórczość znanych artystów. Oceny muzyki generowanej przez sztuczną inteligencję różniły się znacząco wśród uczestników badania. Wielu z nich określiło ją jako dziwną, niepokojącą i nieetyczną. Niemniej jednak pojawiły się opinie wskazujące na jej ciekawość i przyszłościowy potencjał.
Ebeler İçin Yenidoğan ve Çocuk Sağlığı II
Authors: DOLGUN Gülümser , İNAL Sevil , BOZKURT Gülçin , ERDİM Leyla , Yıldız Karaahmet Aysu , Şimşek Ayşegül , Bilgiç Fatma Şule , Temel Münire , Güdücü Neriman , Boyacıoğlu Nur Elçin , Korkut Öksüz Sevda , Ocak Aktürk Sibel , Kızılkaya Tuba , Barol Zeynep , Nuraliyeva Zulfiyya
Published: July 2024

Genç bir nüfusa sahip olan ülkemizde çocuklar nüfusun büyük bir çoğunluğunu oluşturmaktadır. Toplum sağlığının temeli olan çocuklar sağlık açısından riskli grupta yer almaktadır. Çocukların; anatomik, fizyolojik, zihinsel, duygusal ve sosyal yönden erişkinden farklı olduğu, gereksinimleri ve kaygıları ile kendine özgü bireyler olduğu unutulmamalıdır. Ebelerin yenidoğan ve çocukların sağlığının korunması, sürdürülmesi ve geliştirilmesi, öncelikli sorunlarına yönelik çözümler üretmesi ve tedavisinde aktif rol olabilmeleri için donanımlı olmaları gerekmektedir. Bu bağlamda ebelik mesleğine katkı sağlayacağını düşündüğümüz “Ebeler için Yenidoğan ve Çocuk Sağlığı” kitabında yenidoğan ve çocuğun temel özellikleri, ülkemizde yenidoğan-çocuk sağlığı ile ilgili öncelikli sağlık sorunları ve ebelik bakımı gözden geçirilmiştir. İki cilt olarak hazırlanan “Ebeler için Yenidoğan ve Çocuk Sağlığı” Kitabının lisans ve lisansüstü öğrencilerin yanı sıra alandaki ebelere katkı sağlayacak kaynak bir kitap olmasını diliyoruz.
Adli Biyoloji: Doğanın İzleriyle Adaletin Peşinde I
Authors: Akdoğan Kaymaz Alev , Anılanmert Beril , Karadayı Beytullah , Dalyan Eda , Özmen Baysal Edibe , Yüzbaşıoğlu Elif , Polat Erdal , Çavuş Yonar Fatma , Ekim Çevik Filiz , Çakan Hüseyin , Sırrı Yüzbaşıoğlu İbrahim , Öğdür Murat , Çakır Nihan , Salman Yılmaz Seda , Karadayı Şükriye , Tok Yeşim
Published: July 2024

Adli biyoloji, adli soruşturmalarda olay yerinden toplanan biyolojik kanıtların analizi ve değerlendirilmesiyle ilgilenen bir bilim dalı olup biyolojinin birçok alt dalını barıdıran geniş bir yelpazaye sahiptir. Her türlü biyolojik kanıtların toplanması, korunması, analizi ve yorumlanmasınında adalate katkıda bulunur. Bu kitap, adli bilimlerde lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimi alan öğrencilerin adli biyoloji alanında yararlanabilecekleri iki ciltten oluşan kapsamlı bir kaynaktır. Kitapta, adli biyolojinin farklı alanlarına odaklanarak, uzman yazarlar tarafından kaleme alınmış bölümlerle zenginleştirilmiştir. Kitabın birinci cildinde ele alınan konu başlıkları adli bilimlerde hayvanlar ve entomolojik izler: Adli bilimlerde evcil ve yaban hayvanlar ve adli entomoloji, bitkilerin gölgesindeki sırlar: adli botanik, adli bilimlerde zehir ve/veya psikoaktif madde içeren bitkiler ve mantarlar ve adli palinoloji ve mikropların gizemli dünyası: Adli mikrobiyoloji, biyoterör, adli mikrobiyota ve metagenomik analiz uygulamaları ve adli viroloji olmak üzere 3 temel modülde ve toplamda 10 bölümde ele alınmıştır. Kitabın ikici cildinde ise adli bilimlerde biyolojik delil toplama ve incelenme süreçleri: Ölüm zamanı ve çürüme, olay yerlerinden biyolojik delillerin toplanması ve saklanması, cinsel saldırı olgularinda biyolojik örnek alma, adli seroloji ve son olarak da adli genetikte tarihsel gelişim ve güncel uygulamalar: Geçmişten günümüze adli genetikte polimorfizm, adli bilimlerde yeni nesil dizileme, kayıp kişilerin DNA bazlı yöntemlerle kimliklendirilmesi, DNA veri bankaları, adli genetik istatistiği, adli laboratuvarlarda standardizasyon ve akreditasyon, adli mikrobiyolojide metagenomik analiz uygulamaları ve adli genetikte güncel yaklaşımların yer aldığı 2 modül ve 11 bölümden oluşmaktadır. Bu kitap, konusunda uzman olan yazarların deneyimleriyle desteklenmiş hem teorik bilgi hem de pratik uygulamalar hakkında bilgi sunmayı amaçlamaktadır
Adli Viroloji
Authors: TOK Yeşim , SALMAN YILMAZ Seda
Published: July 2024

Adli olayların çüzümlenmesi ve doğru karara ulaşılması için tıp, psikoloji, tıbbi biyoloji, biyokimya, matematik gibi farklı bilim dallarının dahil edildiği multidisipliner bir yaklaşım gereklidir. Adli mikrobiyoloji-virolojiden, suç olaylarının aydınlatılmasında sıklıkla yararlanılır. Şüpheli/mağdur ya da suç ile bağın ortaya konması, suçlunun kimliğinin belirlenmesi, şüpheli ölümlerin belirlenmesi, cinsel saldırı sonucu bir hastalık bulaştığında, viral hastalığın karakteristik özellikleri ile enfeksiyon kaynağının belirlenmesi ayrıca virüslerin biyolojik silah olarak kullanılabilme potansiyelleri nedeniyle biyoterörizm vakalarının araştırılması gibi geniş bir yelpazede viroloji bilimi adalete hizmet eder. Günümüzde, gelişen bilimsel tanı teknolojileri sayesinde, elektron mikroskobik incelemelerden hücre kültürüne, viral genomunun dizi analizi yapılarak filogenetik profilinin oluşturulmasına kadar bir çok laboratuvar tanı aracından bu amaçla faydalanılmaktadır. Virüs mühendisliği ve rekombinant DNA teknolojisindeki ilerlemeler de yine adli tıbba yardımcı olabilmesi açısından ümit vaadetmektedir.
Erişkin İleri Kardiyak Yaşam Desteği
Authors: BIBEROĞLU Serap
Published: July 2024

Kardiyak arrestte birinci öncelik temel kardiyopulmoner resüsitasyon (KPR) ve erken defibrilasyondur. İleri kardiyak yaşam desteği uygulamaları hastanın ilk değerlendirilmesini, göğüs kompresyonlarını, hava yolu açıklığının ve ventilasyonun sağlanmasını kapsar. Arrestin tanınmasından sonra “Yaşam Zinciri” acil sistemi aktive olmalı ve resüsitasyon başlamalıdır. Erken resüsitasyon yaşam oranlarının ve nörolojik sağ kalımın iyileşmesinde çok önemlidir. Bunun için KPR’e hemen başlanır ve hasta oksijenizasyonu, monitörizasyonu ve damar yolu ile güvenlik çemberine alınır. Bu bölümde Erişkin kardiyak arrest algoritması güncel kılavuza uygun şekilde hazırlanmıştır. Uluslararası Resusitasyon Liyezon Komitesi (ILCOR), Amerikan Kalp Derneği, KPR ve Acil Kardiyovasküler Bakım (ECC) için 2020 Amerikan Kalp Derneği Kılavuzlarını (CPR ve ECC için 2020 AHA Kılavuzları) 21 Ekim 2020'de çevrimiçi olarak Circulation dergisinde yayınladı. Göğüs kompresyonlarının derinliği, hızı ve şoklanabilir ritimlerin varlığında önerilen defibrilasyon ve algoritmalar yer almaktadır Son kılavuzda farklı olarak eklenen 6. Halka; recovery (iyileşme) ve kurtarıcılar için bilgilendirme (Debriefings for Rescuers) konularına yer verilmiştir. Kardiyak arrest protokol ve algoritmalarının bilinmesi ve doğru bir şekilde uygulanması resüsitasyonun en önemli noktasıdır.
Bradiaritmiler
Authors: ORHAN Çiğdem
Published: July 2024

Bradikardi, dakikada 60 dakikadan az bir kalp atışı olarak tanımlanan ve hem fizyolojik durumlar hem de patolojilerden kaynaklanabilen bir klinik durumdur. İlaç kullanımı, enfeksiyonlar, metabolik bozukluklar ve otonom fonksiyon bozuklukları bradikardiye neden olabilirler. Bradiaritmiler Sinoatrial (SA), atrioventriküler (AV), ve His-Purkinje sistemi üzerindeki değişiklikler ile farklı karakterlerde ortaya çıkabilir. Bu makale, bradiaritmileri tanımak ve yönetmek için güncel ve ayrıntılı bir rehber olması için hazırlanmıştır
Sepsis ve Septik Şok
Authors: AMAN Gökcan
Published: July 2024

Sepsis hızlı tanı ve tedavi gerektiren bir klinik durumdur. Çeşitli tanımlara sahip olsa da Sepsis-3 ile tanımlar ve hedefler daha somut hale getirilmiş, organ yetmezliği ve enfeksiyon şüphesi varlığında ayırıcı tanıda yer alması sağlanmıştır. Septik hastaları tanımak her zaman basit olmamakla beraber hem klinik değerlendirme hem de laboratuvar ve görüntüleme yöntemleri hekimlere önemli ölçüde yardımcı olmaktadır. Sepsis ve septik şokta en önemli noktalar arasında sıvı resüsitasyonu ve enfeksiyon odağının tedavisinin erken başlangıcı yer almaktadır. Erken tanı ve erken tedavi bu hastalarda mortalite oranlarının aşağı çekilmesi konusunda çok önemlidir. Bu bölümde sepsisin insan fizyolojisinde yarattığı olumsuzluklar, tanı yöntemleri ve tedavi önerileri tartışılmaktadır.
Şok
Authors: ÇAKMAK Fatih , YILMAZ Nagihan , ÇIRKIN Yunus
Published: July 2024

Şok oksijen arz ve talep arasındaki dengesizlik sonucu dokuları hipoksiye uğradığı hayatı tehdit edici bir durumdur. Etiyolojiden bağımsız olarak şokun mortalite oranları %20’nin üzerindedir. Acil servislerde şok hızlıca tanınmalı ve uygun tedavi başlanmalıdır. Şokun tanısı öykü, fizik muayene ve destekleyici tanısal testler ile koyulur. Fizik muayenede azalmış perfüzyon ve dehidratasyon bulguları görülür. Kompansatuar mekanizmalar devreye girmişse bu bulguların silik olabileceği ve hastanın ek hastalıklarının, kullandığı ilaçların da şokun bulgularını gizleyebileceği unutulmamalıdır. Şoka spesifik labaratuvar veya görüntüleme testi yoktur. Altta yatan etiyolojiye göre uygun laboratuvar ve görüntüleme testleri klinisyenler tarafından belirlenir. Şok temel olarak dört ana kategoride sınıflandırılabilr; hipovolemik, distribütif, kardiyojenik ve obstruktif. Hipovolemik şok azalmış intravasküler hacimden kaynaklanır, hemorajik ve non- hemorajik olarak kendi içinde gruplandırılabilir. Distrübitif şok sistemik vazodilatasyona sekonder görece azalmış intravasküler hacim ile ilişklidir en sık nedeni sepsistir. Kardiyojenik şokta sol ventikül azalmış pompa fonksiyonu nedeni ile dokulara oksijen sunumunu sağlayamaması ile karakterizedir en sık nedeni akut myokard enfarktüsüdür. Obstruktif şok ise en az görülen şok sınıfı olup; venöz dönüşün ve kardiyak kompliyansın azalmasından kaynaklanır. Şokun tedavisinde ilk adım havayolu güvenliğini sağlamak, venöz erişim sağlamak ve doku perfüzyonunu artırmaya yönelik uygun sıvı replasmanı ile başlar. Doku perfüzyonu yanı sıra oksijenizasyonunu da sağlamak için uygun oksijen desteği de sağlanmalıdır. Hastanın resüsitasyonu tansiyon, nabız, idrar çıkışı ve santral venöz basıç gibi yöntemlerle takip edilmelidir. Gerekli durumlarda vazopressör ve inotropik ajanlar da tedaviye eklenebilir. Ayrıca şokun etiyolojisine yönelik ek tedavilerde mevcuttur. Örneğin travmatik hemorojik şokta kan ürünü replasmanı, septik şokta antibiyotik tedavisi gibi etiyolojiye yönelin uygun tedaviler de verilmelidir.
Acil Serviste Sedasyon Analjezi
Authors: BIBEROĞLU Serap
Published: July 2024

Amerikan Acil Tıp Koleji'ne (ACEP) göre “Prosedürel sedasyon (PS), hastanın kardiyopulmoner fonksiyonları korunurken hoş olmayan işlemleri tolere etmesine izin veren bir durumu indüklemek için analjezikli veya analjeziksiz yatıştırıcılar veya dissosiyatif ajanlar uygulama tekniğidir. Prosedürel sedasyon analjezi (PSA), hastanın oksijenasyonu ve hava yolu kontrolünü bağımsız olarak sürdürebilmesini sağlayan depresif bir bilinç seviyesine neden olmayı amaçlamaktadır.” ACEP 2018 Eylül’de “Unscheduled Procedural Sedation: A Multidisciplinary Consensus Practice Guideline” olarak yayınlanan son kılavuzunu, Şubat 2023’te “Procedural Sedation in the Emergency Department” başlığı altında American College of Emergency Physicians ve Acil Durum Hemşireleri Derneği'nin ortak politika bildirisi olarak onaylamıştır. Bu bölümde Prosedürel sedasyonun tanımlamaları, hazırlık ve monitörizasyonu, formlar, ilaç kombinasyonları, yan etkileri, ilaç dozları ve kullanım şekilleri, antagonist ilaçlarına yer verilmekle birlikte acil serviste prosedürel sedasyon analjezi algoritması ve uygulama sonrası hastaların taburculuk kriterleri incelenmiştir.
Kan Gazı Analizi
Authors: AKDENIZ Yonca Senem , ÇIRKIN Yunus
Published: July 2024

Arter Kan Gazı (AKG), solunum, dolaşım ve metabolizma bozukluklarının değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılan bir tanı aracıdır. AKG, arteriyel kan örneğinden alınan bir kan gazı analizi yoluyla, solunum sisteminin fizyolojik işlevlerini, asit-baz dengesini ve oksijen taşıma kapasitesini değerlendirir. Tipik olarak, AKG başlıca parsiyel oksijen basıncı (PaO2), karbondioksit parsiyel basıncı (PaCO2), asit-baz dengesi (pH), oksihemoglobin satürasyonu (SaO2) ve bikarbonat (HCO3-) gibi parametlerin ölçümü için kullanılır. Solunum yetmezliği, ventilasyon-perfüzyon uyumsuzluğu, metabolik asidoz veya alkaloz, akut solunum yolu hastalıkları gibi durumlar AKG'nin kullanımı için tipik endikasyonlardır. Son olarak, AKG sonuçlarının yanlış olabileceği laboratuvar hataları ve örnek alımı sırasındaki hatalar nedeniyle dikkate alınmalıdır. Bu nedenle, klinik karar verme sürecinde AKG sonuçlarının yanı sıra hastanın klinik durumu ve diğer laboratuvar bulguları da dikkate alınmalıdır.
Sıvı ve Elektrolit Bozuklukları
Authors: DEMIRTAKAN Türker
Published: July 2024

Bu bölüm, acil tıp ile ilgili kapsamlı bir kaynak sayılabilecek bu kitap içerisinde sıvı ve elektrolit bozuklukları konusunu ele almaktadır. Sıvı ve elektrolit dengesizlikleri, önemli tıbbi durumların nedenlerinden ve tedavi yaklaşımlarından biridir. Bu bölümde, sıvı ve elektrolit bozukluklarının tanı ve yönetiminde güncel yaklaşımlar, temel fizyolojik prensipler ve klinik uygulamalar incelenmektedir. Özellikle, hiponatremi, hipernatremi, hipokalemi ve hiperkalemi ve magnezyum dengesizlikleri gibi sık görülen bozukluklar incelenir ve uygun yönetim stratejileri tartışılır. Bu bölüm, sıvı ve elektrolit dengesizliklerine etkili bir yaklaşım sağlayarak klinik uygulamalara ışık tutmayı amaçlar.
Senkop
Authors: AKDENIZ Yonca Senem
Published: July 2024

Bir tanıdan ziyade bir belirti olan ve bayılma, kendinden geçme olarak adlandırılan senkop acil servislerde çok sık rastlanan bir başvuru şikâyetidir. Her yaş grubunda görülebilir ancak yaş ilerledikçe morbidite ve mortalitesi artar. Basit fizyolojik veya psikolojik sebeplere bağlı görülebilse de her zaman ölümcül bir durumun belirtisi olarak yaklaşmakta fayda vardır. Acil serviste ön planda hipoglisemi, serebrovasküler olay, aritmiler, miyokard enfarktüsü, pulmoner emboli, aort diseksiyonu ve şok tabloları gibi hayati durumların hızlı ayrımı yapılmalıdır. Bu durumlar dışlanmadan hasta taburcu edilmemelidir. Takip ve taburculuk kararı için Amerikan Kalp Cemiyeti ve Avrupa Kardiyoloji Cemiyetinin güncel kılavuzlarından ve San Fransisco ve Kanada Senkop Kuralları gibi senkop risk skorlamalarından faydalanılabilir. Senkop sebebini açıklayabilmek için elimizdeki en önemli silah iyi bir anamnez ve ayrıntılı fizik muayenedir. Hayat kurtarıcı birincil laboratuvar testimiz ise EKG’dir. Ancak çocuklarda ekokardiyografi daha faydalıdır.
Akut Koroner Sendromlar
Authors: KANBAKAN Altuğ
Published: July 2024

Göğüs ağrısı acil servis başvurularının önemli nedenlerinden biridir. Göğüs ağrısının değerlendirmesinde ana ayırıcı tanılardan bir tanesi ise akut koroner sendromdur (AKS). Bu bölümde AKS'nin güncel tanı ve tedavi yaklaşımları incelenmekte; tanısal süreçleri ve kullanılan tanısal araçları ele alınmaktadır. Tedavide kullanılması kılavuzlarda önerilen medikal tedavilerle birlikte perkütan koroner girişim (PCI) endikasyonları ele alınmıştır.
Adli Seroloji
Authors: KARADAYI Şükriye , ÇAKAN Hüseyin , KARADAYI Beytullah
Published: July 2024

Adli seroloji, suç mahallinde bulunan vücut sıvılarının analizleriyle ilgilenen adli biyolojinin bir alt disiplinidir. Olay yerinde sıklıkla bulunan biyolojik kanıtlar; kan, semen, vajinal salgı, tükürük, idrar ve ter olarak sayılabilir. Bu tür vücut sıvılarının doğru bir şekilde tanımlanması, fiziksel ve kimyasal olarak benzer delillerden ayrılması ve kanıtlar ile suçun ilişkisini belirleyerek adli vakanın çözümlenmesine katkı sağlanması büyük önem taşımaktadır. Gerçekleştirilen biyokimyasal ve immünolojik analizlerle bir lekenin vücut sıvısı olarak tanımlanmasında bazı kriterler bulunmaktadır. Bu kritelerin açıklandığı ve her yöntemin birbirine göre avantaj ya da dezavantajlarının verildiği, metotların ayrıntılı bir şekilde anlatıldığı bir kaynağa ihtiyaç bulunmaktadır. Bu bölümde ilk olarak, vücut sıvılarının tanımlanmasında kullanılan mevcut geleneksel biyoanalitik yöntemler ayrıntılı olarak anlatılacaktır. İlaveten, adli serolojik incelemeler için kullanılan adli ışık sistemleri, raman spektroskopisi, adli proteomikler gibi son yıllarda adli bilimlerde yer alan yeni gelişmeler ve yönelimler ışığında geliştirilmekte olan yeni metotlar tanıtılacak ve adli bilimlerdeki kullanım alanları kapsamlı bir şekilde irdelenecektir
Adli Bilimlerde Yeni Nesil Dizileme
Authors: TOKSOY Güven , KÖMÜRCÜ-BAYRAK Evrim , VURAL Burçak
Published: July 2024

Yeni Nesil Dizileme (YND) teknolojisinin kullanımı, sağlık ve yaşam bilimlerinin ötesine geçerek adli bilimlerde de yerini almıştır. Bu bölümde, YND teknolojilerinin ve metodolojilerinin kapsamlı bir analizi, adli incelemelerdeki uygulamaları ve günümüzde karşılaşılan sınırlılıkları ile birlikte sunulmaktadır.
DNA Veri Bankaları
Authors: ÜNSAL SAPAN Tuğba
Published: July 2024

Adli amaçlı DNA analizi yapan laboratuvarlarda; olay yerinden elde edilen bulgular üzerindeki DNA, şüpheli DNA’sı ile karşılaştırılarak, şüphelileri olaydan dışlama ya da dahil etme prensibine dayalı işlemler gerçekleştirilmektedir. Eğer DNA’lar eşleşirse, şüphelinin olay yeri ile bağlantısı kurulur. Fakat olayda herhangi bir şüpheli yoksa olay yerinden elde edilen DNA’nın kime ait olduğu sorusu yanıtsız kalabilmektedir. Şüphelinin tespiti ya da kitlesel bir felaket sonucu tanınmayacak haldeki vücutların kime ait olduğunun tespiti ile yakınlarına teslim edilmesini temin etmek amacıyla bir veri bankasının bulunması büyük kolaylık sağlamaktadır. Bu nedenle adli laboratuvarların birçoğu kendilerinin incelediği olaylardan elde ettiği DNA verilerini bir veri bankasına dönüştürmenin gerekli olduğunu düşünmektedir. DNA veri bankaları kriminal laboratuvarlarda elde edilen DNA profillerini elektronik olarak arşivleyip, diğer DNA profilleriyle karşılaştırmaya izin veren veri tabanı sistemleridir. Bu veri bankaları aynı kişi tarafından işlenmiş farklı zamandaki suçlarda elde edilen DNA profillerinin arşivde bulunan DNA profilleri ile karşılaştırılmasına da olanak sağlayarak suçlar arasındaki bağlantı da kurulabilmektedir. DNA veri bankaları ülkelerin yasal düzenlemeleri çerçevesinde oluşturulabilen bir sistem olup, ülkemizde hali hazırda yasal bir DNA veri bankası bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra yasal olarak DNA veri bankasına sahip ülkelerin bazılarında saklanan DNA verileri sadece hükümlülerin veya ağır suçlardan hükümlü olan kişilerin DNA profillerinden oluşurken, bazılarında ise her birey ya da 18 yaşını doldurmuş her kişinin DNA’sı alınarak profilleri saklanmaktadır. Bu bölümde DNA veri bankalarının ülkelere göre yapılanması ve kapsamları üzerinde durulmuştur