bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Ante Starčević kao satiričar i humorist
Authors: Brajković Luka
Published: January 2023

Premda se Antu Starčevića prvenstveno spominje i označava kao političara, zastupnika u Saboru i vođu Stranke prava, nesporna je činjenica da spomenute odrednice oslikavaju samo jedan dio njegove djelatnosti i samo jedan dio njegove slojevite osobnosti. U tom smislu je Starčević prepoznat i kao jezikoslovac i kao filozof i kao književnik. U ovom se radu naglasak želi staviti upravo na Starčevića kao književnika, poglavito satiričko-poučnoga usmjerenja, čiji je doprinos hrvatskoj književnosti razmjerno kasno prepoznat. Zbog toga se najprije daje povijesni pregled razvoja svijesti o Starčeviću kao književniku i satiričaru u publicistici i povijestima hrvatske književnosti. Nakon kratkoga pregleda tog razvoja, opisuju se Starčevićeve pamfletske strategije, stilska izražajna sredstva i tehnike kojima se služio u postizanju satirične, suvremenom čitatelju podredno i komične, intonacije svojih književnih djela. U zaključku se pokušava odrediti važnost koju Starčević ima za hrvatsku književnost.
Tršćanska Rižarna, književnost i pamćenje. Dio drugi: dva romana
Authors: Badurina Natka
Published: January 2023

Rad se bavi kolektivnim pamćenjem Rižarne San Sabba, nacističkog logora koji je djelovao u Trstu od 1943. do 1945. godine, i to kroz analizu dva suvremena romana: Obustaviti postupak Claudia Magrisa i Sonnenschein Daše Drnić. Nakon što su u prvom dijelu izneseni osnovni povijesni podaci te različite etape pamćenja, i nakon što je opisano istraživanje Susanne C. Knittel o potiskivanju pamćenja masovnog stradanja diskriminiranih skupina (osoba s invaliditetom, nacionalnih manjina), u ovom se (drugom i posljednjem) dijelu analiziraju spomenuti romani. Analiza pokazuje da oba romana holokaustu pristupaju iz univerzalne i kozmopolitske perspektive, zanemarujući lokalne specifičnosti i utvrđujući stereotipno pamćenje koje među žrtvama Rižarne vidi samo tzv. „nevine” žrtve (kako su definirane u sudskom postupku 1976.), te zaboravljajući one koji su u njoj skončali jer su bili pripadnici pokreta otpora, osobito njegove komunističke sastavnice, s velikim udjelom Slovenaca i Hrvata.
Robust QFT-Based Position Control of an Asymmetric Hydraulic Cylinder Electro-hydraulic Servo System
Authors: Hongbo Guo
Published: January 2023

This paper presents the design of a robust controller using the Quantitative Feedback Theory technique for an asymmetric hydraulic cylinder electro-hydraulic servo system based upon a linear, parametrically uncertain model in which some of the uncertainties reflect the variation of the parameters, and taking the external disturbance into account. After the derivation of a realistic nonlinear differential equations model, the linearized plant transfer function model is developed. The effects of parametric uncertainty are accounted for. In this paper, the tracking performance index and disturbance attenuation performance index are transformed into the constraints of the parametrically uncertain sensitivity functions respectively using the sensitivity-based QFT technique. From this point, the QFT design procedure is carried out to design a feasible robust controller that satisfies performance specifications for tracking and disturbance rejection. A nonlinear closed-loop system response is simulated using the designed controller. The results show that the robust stability against system uncertainties is achieved and the robust performances are also satisfied.
The influence of alloying with manganese and chromium of steel hardened and tempered auger on its relative wear resistance during dehydration in a municipal solid waste truck
Authors: Bereziuk O.V. , Savulyak V.I. , Kharzhevskyi V.O.
Published: January 2023

The article is dedicated to the study of the influence of alloying with manganese and chromium followed by hardening and tempering of the auger on its wear resistance during the dehydration of municipal solid waste truck. The use of a mathematical apparatus and appropriate regression analysis programs made it possible to determine the dependence of the wear resistance of the auger on the content of manganese and chromium in the steel of the auger for the case of its quenching and tempering. Constructed graphical dependences of relative wear resistance with the indicated alloying and heat treatment of the screw revealed a significant influence of the concentration of manganese and chromium in steel, sufficient convergence of the obtained patterns was confirmed. It was established that after operation and wear on the path s = 56850 m during the dehydration of solid waste in a garbage truck, an increase in the manganese content in the steel of the heat-treated screw from 0.32% to 1.8% leads to a decrease in energy intensity by 10 kWh/tons, and an increase chromium content in screw steel after similar heat treatment from 0% to 6% leads to a decrease in energy consumption by 11.5 kWh/tons and to a reduction in the cost of the solid waste dehydration process in the garbage truck. It was determined that tempering the chromium-manganese screw steel after its hardening allows reducing energy consumption by 1.26...2.56 kWh/tons, depending on the chromium content. The expediency of conducting further research on determining the rational composition and structural state of the auger material and ways to increase its wear resistance has been revealed
Nanostructural glasscomposite self-lubricant coatings
Authors: Fialko N.M. , Shchepetov V.V. , Kharchenko S.D. , Kovtun S.I. , Hladkyi Ya. N. , Bys S.S.
Published: January 2023

The results of the study of glass-composite nanostructured self-lubricating coatings are presented. The structural components of these coatings significantly affect the graphitization process and provide an antifriction surface layer of α-graphite. The formation of this layer makes it possible to significantly minimize the contact parameters in the friction region.

A significant effect of aluminoborosilicate in the form of a glass phase on the tribological properties of coatings is noted. An increase in adhesive strength is achieved by forming a surface layer of glassy sodium silicate. The presence of near-surface particles in the graphite layer does not affect the tribotechnical characteristics of the coatings. The developed glass-composite nanostructured self-lubricating coatings have high antifriction characteristics throughout the entire load-speed range
EFEKTIVITAS TEAM GAMES TOURNAMENT (TGT) DENGAN QUICK AND SMART TERHADAP AKTIVITAS DAN HASIL BELAJAR MATERI THINGS IN THE CLASSROOM
Authors: Herningtyasari Gadis , Himawati Ulya
Published: January 2023

AbstractIn order to realize the ideals of education required appropriate learning. Reality has not been a student-centered learning. The results of interviews of teachers and students gained student learning outcomes is low because students are less enthusiastic and active role in the learning process. The condition can be pursued through Team Games Tournament (TGT) learning model with Quick and Smart which requires students to learn and understand the material. This study aims to determine the effectiveness of TGT aided Quick and Smart about Things in the Classroom material and learningoutcomes in one of state elementary school in Semarang. This study uses pretest-posttest control group design. Sample used are class VA (experimental class) and VB (control group). Sampling using random cluster sampling. The results showed experiment class is more active than control class, more than 80% experimental class students’s activity was high, posttest experimental class’s average was better than control class, N_gain class experimental’s score was high, achieved more than 80% of students posttest experimental group gained value ≥75. These results were confirmed by students and teachers response to learning model applied. Based on this research can be concluded that TGT aided Quick and Smart is effective to increase students’ activity and their learning outcome about Things in the Classroom.Keywords: Activity, Learning Result, Things in the Classroom, TGT Quick and Smart
PENGEMBANGAN INSTRUMEN PENILAIAN PEMECAHAN MASALAH MATEMATIKA PERKALIAN KELAS III MI ROUDLOTUL ULUM YOSOWILANGUN
Authors: Yuniarti Dwi Ajeng , Indah Sari Arissona Dia
Published: January 2023

Soal-soal latihan buku siswa pada materi perkalian masih kekurangan latihan soal yang berhubungan dengan kemampuan siswa untuk memecahkan masalah, sehingga sulit untuk menilai kemampuan pemecahan masalah siswa pada materi perkalian. Tujuan dari penelitian ini adalah membuat tes untuk soal-soal uraian tentang keterampilan pemecahan masalah. Model ADDIE 5 tahap digunakan dalam pengembangan. Instrumen yang digunakan lembar validasi, lembar respon siswa dan tes kemampuan siswa. Teknik pengumpulan data didapatkan dari anaisis kevalidan, analisis kepraktisan desain dan analisis keefektifan. Hasil validasi dari 2 validator yaitu ahli materi dan guru mata pelajaran yaitu 86,1% dari ahli materi, 90,7% dari guru mata pelajaran. Respon siswa memperoleh 87,96% yang artinya sangat baik dan tes kemampuan pemecahan masalah siswa dalam mengerjakan soal materi perkalian yang dikembangkan mendapatkan rata-rata 83% dengan ketuntasan belajar 80%. Oleh karena itu, latihan soal tes kemampuan pemecahan masalah efektif dalam pembelajaran pada materi perkalian mata pelajaran matematika.
Efektifitas Berbagai Bahan Larvitrap Terhadap Jumlah dan Densitas Larva Aedes sp. yang Terperangkap
Authors: Hidayati Hany Pratiwi , Widyanto Arif , Firdaust Mela
Published: January 2023

Demam Berdarah Dengue (DBD) masih menjadi masalah kesehatan utama di Indonesia. Indonesia beriklim tropis sehingga cocok untuk pertumbuhan nyamuk Aedes sp. Oleh karena itu perlunya pengendalian vektor untuk menurunkan populasi vektor serendah mungkin. Penelitian ini bertujuan untuk mengetahui efektivitas berbagai bahan larvitrap terhadap jumlah dan densitas larva Aedes sp. yang terperangkap. Jenis penelitian adalah quasi eksperiment dengan rancangan Post test dengan kelompok kontrol. Jumlah sampel sebanyak 58 rumah yang dipasang 3 bahan larvitrap per rumah. Penelitian dilaksanakan di Desa Pandak Kecamatan Baturraden dan Kelurahan Mersi Kecamatan Purwokerto Timur Kabupaten Banyumas. Tiga bahan larvitrap adalah paralon PVC, bambu dan gelas plastik.  Hasil penelitian menggunakan bahan larvitrap dengan uji statistik kruskall-wallis diperoleh nilai signifikan p = 0,000 0.05, uji u-mann whitney didapatkan rata-rata signifikan terbanyak adalah larvitrap paralon PVC. Hasil uji kruskall-wallis berdasarkan hari pengamatan nilai signifikan p = 0,000 0,05, uji u-mann whitney menjelaskan bahwa ada perbedaan jumlah larva yang terperangkap pada hari pengamatan dan waktu puncak untuk mendapatkan jumlah larva Aedes sp. yang terperangkap paling banyak pada hari ke-8 dan hari ke-10. Hasil larvitrap Indeks menunjukkan bahwa pada larvitrap paralon PVC sebesar 50,8%, larvitrap bambu sebesar 36,41% dan larvitrap gelas plastik sebesar 47,41%.  Presentase tertinggi pada larvitrap paralon PVC yang berhasil menjebak larva Aedes sp. Simpulan dari penelitian ini bahwa larvitrap paralon PVC memiliki daya tarik lebih kuat bagi larva, sehingga dapat digunakan sebagai alternatif pengendalian larva Aedes sp. yang efektif. Bila rutin dilakukan pemasangan, maka jumlah nyamuk akan semakin berkurang dan mengurangi potensi nyamuk menjadi vektor.
Perbedaan Ekstrak Biji dan Daun Alpukat (Persea americana Mill) sebagai Ovisida terhadap Telur Nyamuk Aedes aegypti
Authors: Aditama Wiwit , Nasrullah Nasrullah , Zulfikar Zulfikar , Arianto Budi , Khairunnisa Khairunnisa , Darmiati Darmiati
Published: January 2023

Keuntungan insektisida alami adalah biaya yang murah, pembuatan yang mudah dan aman bagi mahkluk hidup. Tanaman yang dimanfaatkan untuk insektisida alami mengandung bahan kimia yang bersifat toksik, salah satunya Alpukat (Persea americana Mill). Tujuan penelitian ini adalah mengetahui perbedaan antara ekstrak daun dan biji buah alpukat sebagai ovisida terhadap telur nyamuk Aedes aegypti. Penelitian ini eksperimental quasy dengan rancangan post-test only with control group design. Besar sampel untuk setiap perlakuan menggunakan 30 telur nyamuk. Setiap perlakuan ekstrak daun dan biji alpukat masing-masing 3 kali pengulangan. Hasil penelitian menunjukkan bahwa semakin banyak dosis ekstrak dari biji dan daun alpukat maka semakin banyak telur nyamuk yang tidak menetas. Ekstrak biji alpukat dengan dosis 100 ppm, rata - rata telur nyamuk yang tidak menetas sebesar 17,33 telur (57,78%). Ekstrak daun alpukat dengan dosis 100 ppm, rata-rata telur nyamuk yang tidak menetas sebesar 16,57 telur (55,56%). Terdapat perbedaan yang signifikan rata-rata telur nyamuk yang tidak menetas Aedes aegypti dari berbagai variasi dosis ekstrak biji dan daun Alpukat (p-value=0,001). Biji dan daun dapat dikembangkan menjadi larvasida alami untuk membunuh larva nyamuk Aedes aegepty.
Survey Penerapan Protokol Kesehatan di Tempat Wisata Kawasan Baturraden pada Masa New Normal
Authors: Hilal Nur , Cahyono Tri , Marsum Marsum , Apwanti Febri
Published: January 2023

Obyek wisata merupakan tempat umum yang banyak dikunjungi oleh para wisatawan. Sulama era covid 19 banyak objek wisata yang tidak di buka untuk umum selama kurang lebih 2 tahun.  Di Era new normal pengunjung obyek wisata meningkat, risiko penularan covid-19 masih ada. Apakah pengunjung di kawasan Baturraden masih menerapkan protokol kesehatan pada masa new normal atau tidak. Tujuan umum penelitian untuk mengetahui penerapan protokol kesehatan di tempat wisata Kawasan Baturraden pada masa new normal. Jenis penelitian pada penelitian ini adalah observasional deskriptif dengan pendekatan survey terhadap tiga obyek wisata di Kawasan Baturraden yaitu tempat X, Y, dan Z. Pengumpulan data menggunakan metode observasi, wawancara, angket, dan dukumen. Analisis menggunakan narasi, deskriptif, penilaian, skor, persentase. Haasil wawancara angket penerapan protokol kesehatan terhadap pengunjung didapatkan pengunjung pada tempat X dengan umur rata-rata 33,84 tahun, dominan asal Purwokerto, skor nilai prokes 3,18, konversi 79,42% dalam katagori baik. Pengunjung pada Lokawisata Baturraden umur rata-rata 35,36 tahun, dominan asal Purwokerto, skor nilai prokes 3,21, konversi 80,17% dalam katagori baik. Pengunjung pada tempat Y dengan umur rata-rata 35,76 tahun, dominan asal Cilacap, skor nilai prokes 2,95, konversi 73,79% dalam katagori sedang. Kesimpulan, secara umum capaian penerapan protokol kesehatan pengunjung obyek wisata Kawasan skor 3,11 konversi 77,79% dalam katagori baik. Saran, para pengunjung obyek wisata di kawasan Baturraden diharapkan tetap menerapkan protokol kesehatan di era new normal, agar tidak terjadi penularan penyakit covid-19.
Kandungan Residu Kloramfenikol Pada Udang Putih (Litopenaeus vannamei)
Authors: Virgianti Silvi Eka , Moelyaningrum Anita Dewi , Ningrum Prehatin Trirahayu
Published: January 2023

Indonesia adalah negara kepulauan yang besar dengan potensi perikanan yang tinggi, salah satu komoditi perikanan yang penting adalah udang. Udang yang akan diolah dan dikonsumsi harus diperhatikan kandungan gizinya dan dipastikan terhindar dari adanya residu yang terkandung pada daging udang. Salah satu kandungan yang berbahaya pada udang yaitu adanya residu antibiotik kloramfenikol. Menurut SNI 01-6366-2000, batas maksimum residu antibiotik kloramfenikol dalam makanan berupa hewan konsumsi adalah 0,01 ppm. Tujuan penelitian ini yaitu mengukur keberadaan kandungan residu kloramfenikol pada udang putih serta keluhan kesehatan masyarakat (Studi di Tambak Udang X Kecamatan Y Kabupaten Jember). Jenis penelitian ini adalah penelitian deskriptif. Variabel bebas yaitu gambaran kandungan residu kloramfenikol pada udang putih. Variabel terikat yaitu keluhan kesehatan masyarakat. Pengambilan sampel penelitian dilaksanakan menggunakan teknik purposive sampling dengan total sampel sebanyak 6 sampel udang putih. Sampel udang putih diambil dari 2 kolam yang berada di tambak udang X kecamatan Y Kabupaten Jember yang selanjutnya dilakukan uji kandungan residu kloramfenikol di UPT. PMP2KP Banyuwangi. Hasil penelitian menunjukkan bahwa dari 6 sampel udang putih yang sudah dilakukan uji laboratorium, terkonfirmasi mengandung residu kloramfenikol. Kadar residu kloramfenikol yang terkandung pada 6 sampel udang tersebut yaitu 0,14ppb pada sampel 1K, 1B, 3K, 3B dan 0,12ppb pada sampel 2K dan 2B.
Hubungan Pengetahuan dengan Praktik Kebersihan Perorangan Remaja di Asrama Tahun 2020
Authors: Sahayati Sri , Raharusun Novita Y , Susanto Nugroho
Published: January 2023

Perilaku mempengaruhi tingkat kesehatan seseorang. Kebersihan perorangan merupakan upaya menjaga individu dari penularan penyakit. Penelitian ini bertujuan untuk menganalisis hubungan pengetahuan dengan praktik kebersihan perorangan remaja di asrama pada tahun 2020. Jenis penelitian ini adalah observasional analitik dengan desain cross sectional study. Populasi penelitian ini adalah 37 Remaja yang tinggal di asrama. Seluruh populasi dijadikan sebagai sampel (total sampling). Pengumpulan data pengetahuan dan perilaku kebersihan perorangan dilakukan melalui wawancara dengan 37 remaja. Analisis statistik menggunakan Fisher Exact test dan diinterpretasikan dalam tabel dan narasi. Hasil penelitian diketahui remaja yang memiliki tingkat pengetahuan dan perilaku kebersihan perorangan yang baik adalah 7 (43,8%), tingkat pengetahuan rendah dan perilaku baik adalah 9 (56,3%), tingkat pengetahuan baik dan perilaku rendah adalah 6 (28.% ), dan tingkat pengetahuan dan perilaku yang baik adalah 15 (71,4%). Analisis menggunakan Fisher exact test diperoleh nilai p-value = 0,489 artinya tidak terdapat hubungan tingkat pengetahuan dengan kebersihan perseorangan pada remaja di asrama.
Skutki prawne utraty przez prokurenta pełnej zdolności do czynności prawnych
Authors: Jędrejek Marcin
Published: January 2023

Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie zagadnienia wpływu utraty przez osobę fizyczną pełnej zdolności do czynności prawnych na byt prokury oraz jurydycznych konsekwencji powyższego. W szczególności przeanalizowana zostanie sytuacja wydania postanowienia o ubezwłasnowolnieniu prokurenta, jak również konsekwencje procesowej decyzji o ustanowieniu doradcy tymczasowego. Ponadto artykuł porusza zagadnienie skutków dalszego działania prokurenta, którego umocowanie wygasło z uwagi na utratę pełnej zdolności do czynności prawnych, jak również odnosi powyższe do zagadnienia tzw. stosunku podstawowego będącego swoistą causą udzielonej prokury.
Kara śmierci w I Rzeczypospolitej w czasach stanisławowskich (1764–1795)
Authors: Kardas Krystian
Published: January 2023

Niniejszy tekst przybliża problematykę reform prawa karnego w Rzeczypospolitej przedrozbiorowej, jakie podjęto za panowania ostatniego Jej króla – Stanisława Augusta Poniatowskiego. Autor spośród różnych instytucji prawnokarnych omawia tylko zmiany dotyczące kary śmierci. W większości reformy te pozostały jedynie w sferze projektów, a więc artykuł dotyczy w większym stopniu postulatów de lege ferenda, aniżeli regulacji faktycznie wprowadzonych w życie. W tym zakresie prawem obowiązującym stały się Prawa Kardynalne z 1768 r. (załącznik do traktatu wieczystego pomiędzy Rzecząpospolitą a Imperium Rosyjskim), które w obiegowej opinii kojarzą się bardziej z materią konstytucyjną, szczególnie z narzuceniem jej niezmienności w interesie Katarzyny II, poruszają jednak również zagadnienia związane z innymi dziedzinami prawa, w tym kary śmierci. Następnie drogą ustawową zniesiono karę śmierci za czary (1776). Kolejną reformę, którą udało się przeprowadzić zawarto w ustawie o sądach sejmowych (1791). Na jej mocy określono nowy katalog karanych śmiercią przestępstw politycznych. Cała reszta omawianych zagadnień pozostała w sferze koncepcji i planów. Największe zmiany postulowali projektodawcy kodeksów: (1) Andrzej Zamoyski w swoim Zbiorze praw sądowych wiele miejsca poświęcił przestępstwom i przysługującym za nie karom, wśród których często szafował śmiercią oraz (2) Józef Szymanowski i Józef Weyssenhoff – przewodniczący komisji powołanych do spisania codicis civili et criminali zapowiedzianych w art. VIII Konstytucji 3 Maja, których projekty składały się na dzieło zwane Kodeksem Stanisława Augusta.
Wpływ powrotu do przestępstwa na stopień winy sprawcy czynu w prawie kanonicznym i prawie polskim
Authors: Cichawa Kinga
Published: January 2023

Powrót do przestępstwa jest zdarzeniem niepokojącym głównie z dwóch powodów. Po pierwsze świadczy o nieskuteczności zastosowanej kary wymierzonej sprawcy przestępstwa. Po drugie jest obrazą norm prawnych i porządku prawnego, które powinny być przestrzegane w każdej społeczności. Zarówno prawodawca kościelny, jak i świecki dostrzega potrzebę regulacji takiej instytucji. W obu porządkach prawnych zostały określone przesłanki konieczne do zaistnienia recydywy. Zarówno w prawie kanonicznym, jak i polskim prawie karnym są to przesłanki łączne. Jednakże na gruncie prawa kanonicznego recydywa jest okolicznością, która może zwiększyć karę za popełniony czyn. Zwiększenie dolegliwości kary będzie zatem zależało od roztropnej oceny sędziego. Ustawodawca świecki natomiast uzależnia wymierzenie większej kary 166 od rodzaju recydywy, której dopuścił się sprawca. Jeśli była to recydywa specjalna zwykła zaostrzenie kary pozostaje fakultatywne. W przypadku recydywy specjalnej wielokrotnej wymierzenie surowszej kary jest obowiązkowe.
Dowód w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa
Authors: Karp Sabina
Published: January 2023

Zagadnienie środków dowodowych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności małżeństwa jest dość rozległe, a ponadto wielowymiarowe. Należy pamiętać, że w procesie dopuszcza się środki dowodowe, również niewymienione w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r., a które pojawiają się dzięki rozwojowi nowoczesnych technologii i obserwowanemu wzrostowi zaangażowania społeczeństwa w ‘świat wirtualny’. Zatem, w przyszłości, wypada się spodziewać jedynie tendencji wzrostowej w tej kwestii. Jednak nie tylko ewoluujący katalog środków dowodowych wpływa na rozległość zagadnienia. Należy pochylić się również nad mocą dowodową każdego z nich, a także na ich ocenie sędziowskiej. Są to elementy istotne z punktu widzenia procesowego, ponieważ dzięki ujawnieniu mocy dowodowej i swobodnej oraz rozsądnej ocenie tych środków, sędzia uzyska, bądź nie, pewność moralną pozwalającą na rozstrzygnięcie sprawy i wydanie wyroku. Dlatego też niezbędnym wydaje się badanie zagadnienia środków dowodowych, jednak przy zachowaniu pewnej równowagi, zapewniającej skupienie się również na ich mocy dowodowej i kwestii oceny sędziowskiej już podczas procesu.
Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Dziecko w prawie kanonicznym i polskim”
Authors: Lewandowski Paweł
Published: January 2023

Dnia 12 stycznia 2019 r. w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Dziecko w prawie kanonicznym i polskim” pod patronatem honorowym Pana Mikołaja Pawlaka, Rzecznika Praw Dziecka, połączona z Walnym Zebraniem Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Użytkownik programu komputerowego a użytkownik w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego
Authors: Szczypa Mateusz
Published: January 2023

Oprogramowanie komputerowe stało się elementem codzienności. Przybiera różne formy, przede wszystkim oprogramowania komputerów osobistych i smartfonów. Potocznie o osobach korzystających z tego rodzaju urządzeń oraz oprogramowania mówi się „użytkownicy”. Pojęcie użytkownika, a właściwie użytkowanie, zostało zdefiniowane w Kodeksie cywilnym. O użytkowniku oprogramowania w znaczeniu zgodnym z kodeksem cywilnym mówimy w przypadkach, kiedy podmiot uprawniony do korzystania jest użytkownikiem autorskich praw majątkowych. W przypadku zdecydowanej większości użytkowników programów komputerowych, są oni jedynie licencjobiorcami.
Zasada koncentracji materiału procesowego w postępowaniu cywilnym
Authors: Wójcik-Krokowska Natalia
Published: January 2023

Naczelne zasady procesowe, stanowiąc fundament systemu procesowego, charakteryzują się doniosłą rolą społeczną oraz szerokim zasięgiem funkcjonalnym. Jedną z najważniejszych zasad, mającą podstawowe znaczenie w postępowaniu cywilnym, jest zasada koncentracji materiału procesowego, która jest określona m.in. przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Nakazuje ona prowadzenie postępowania w taki sposób, by zebranie wszystkich niezbędnych faktów i dowodów do rozstrzygnięcia sprawy odbyło się szybko i sprawnie. Zasada koncentracji materiału procesowego wytycza granice czasowe realizacji podstawowych ciężarów procesowych, za które należy uznać ciężar twierdzenia oraz ciężar dowodzenia. Wobec tego zasada ta ogranicza pod względem czasowym możliwość dokonywania czynności procesowych, w wyniku których uczestnicy mogą realizować ciężary procesowe, a tym samym świadomie kształtować swoją sytuację procesową. Zasada koncentracji materiału procesowego wchodzi w korelacje z innymi naczelnymi zasadami procesowymi, przyjętymi przez ustawodawcę i determinującymi jednocześnie działania sądu i stron w postępowaniu. Postulat szybkości postępowania, który realizuje zasada koncentracji materiału procesowego, z poszanowaniem jednak nadrzędnego postulatu, jakim jest dokonywanie przez sąd prawdziwych ustaleń faktycznych, wpisuje się również w międzynarodowe tendencje związane z przyspieszeniem postępowania. Obecne są one w prawie Unii Europejskiej, do którego dostęp mają obywatele za pomocą europejskiego portalu e-sprawiedliwości, zawierającego także informacje dotyczące poszczególnych systemów sądowniczych oraz informacje mające na celu ułatwienie obywatelom całej Unii Europejskiej dostępu do wymiaru sprawiedliwości, dostępnego w 23 językach. W artykule przedstawione zostały regulacje związane z zasadą koncentracji materiału procesowego, w tym istota i ratio legis wskazanej zasady, pojęcie materiału procesowego i czynności procesowych, system dyskrecjonalnej władzy sędziego, katalog naczelnych zasad procesowych w kontekście zasady koncentracji materiału procesowego oraz sędziowskie kierownictwo postępowaniem jako technika prowadzenia postępowania.
Wpływ religii na wojnę i prawo wojny w antycznej Grecji – wybrane aspekty
Authors: Świstak Artur
Published: January 2023

Artykuł przedstawia wybrane aspekty oddziaływania religii na sposób prowadzenia wojen w antycznej Grecji uwzględniając specyfikę stosunków międzygreckich. Autor wskazuje na wyraźną obecność motywów wojny w greckiej mitologii. Ukazuje wpływ religii na różne płaszczyzny wojny, począwszy od podjęcia decyzji o jej wypowiedzeniu poprzez działania podejmowane w jej trakcie. Przedstawia prawne konsekwencje pogwałcenia reguł dotyczących pokoju podczas igrzysk oraz wpływ świąt na możliwość prowadzenia działań zbrojnych. Omawia status miejsc świętych oraz zwraca uwagę na ograniczenia sposobów prowadzenia wojen między członkami Amfiktionii Delfickiej.
Rola zasad wykonywania zawodu pielęgniarki w ochronie praw pacjenta
Authors: Warchoł Iwona
Published: January 2023

Artykuł dotyczy ochrony praw pacjenta w szczególnym kontekście związanym z zasadami wykonywania zawodu pielęgniarki. Autorka po wprowadzeniu w ogólny kontekst prawa medycznego przedstawia poszczególne prawa podmiotowe w aspekcie tego, jak mają je respektować osoby wykonujące zawód pielęgniarki. Są to następujące prawa: prawo do odpowiednich świadczeń zdrowotnych, prawo do natychmiastowej pomocy medycznej, prawo do żądania konsultacji, wykonywanie zawodu z należytą starannością, prawo do informacji o stania zdrowia, tajemnica informacji, zgoda na udzielenie świadczeń, ochrona intymności i godności osobistej, ochrona dokumentacji medycznej oraz prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej.
Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Stefan Kardynał Wyszyński – Absolwent Katedry Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL”
Authors: Romanko Agnieszka
Published: January 2023

Dnia 18 stycznia 2020 r. w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Stefan Kardynał Wyszyński – absolwent Katedry Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL” połączona z Walnym Zebraniem Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, podczas którego zostały wręczone Nagrody im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia i Medale „Stefan Kardynał Wyszyński – Nauczyciel Praw Bożych”. Organizatorami konferencji były dwa podmioty: Katedra Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL oraz Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Patronat medialny nad wydarzeniem naukowym objął Tygodnik Katolicki „Niedziela”. Ponadto w uroczystości uczestniczyli przedstawiciele wielu środków społecznego przekazu (zarówno radia, jak i telewizji) o zasięgu lokalnym i ogólnopolskim. Wydarzenie znalazło bardzo szerokie uznanie w opinii publicznej, o czym świadczy fakt, że zgromadziło pełną aulę, w której odbywała się uroczystość, a także przyległe korytarze. Uroczystość swoim śpiewem uświetnił Chór Akademicki KUL.
Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Noli Metuere et Noli Timere” połączona z wręczeniem Księgi Jubileuszowej z okazji 30-lecia święceń prezbiteratu ks. Mirosława Sitarza
Authors: Lewandowski Paweł
Published: January 2023

Dnia 1 lutego 2020 r. w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Noli metuere et noli timere” połączona z wręczeniem Księgi Jubileuszowej z okazji 30-lecia święceń prezbiteratu ks. dr. hab. Mirosława Sitarza, prof. KUL – prezesa Stowarzyszenia Absolwentów Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Uroczystość została zorganizowana przez Katedrę Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL oraz SAWP KUL. Opiekę naukową nad konferencją objął Komitet w składzie: ks. prof. dr hab. Józef Krukowski (przewodniczący), o. prof. dr hab. Wiesław Bar, dr hab. Waldemar Bednaruk, prof. KUL, ks. inf. dr Ireneusz Skubiś, dr Agnieszka Romanko (sekretarz). Ciężar organizacji konferencji podjął Komitet w składzie: dr A. Romanko (przewodnicząca), ks. dr hab. Paweł Kaleta, ks. dr Paweł Lewandowski, mgr lic. Agnieszka Smoluchowska.
Konsekwencje przyjęcia oferty z rażąco niską ceną w zamówieniach publicznych
Authors: Gębka Karolina
Published: January 2023

Celem artykułu jest wskazanie stronom postępowania o zamówienie publiczne konsekwencji, jakie niesie za sobą przyjęcie oferty wykonawcy, którego zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości zamawiającego. Skutki takiego działania dotykają nie tylko zamawiającego i zwycięskiego oferenta, ale także pozostałych przedsiębiorców uczestniczących w postępowaniu oraz ludność danego kraju. W artykule zostaje zwrócona uwaga na konieczność wprowadzenia nowych rozwiązań oraz potrzebę modyfikacji dotychczas obowiązujących regulacji zapobiegających takim praktykom. Przede wszystkim uporządkowanie i stworzenie przepisów prawnych, które będą dostatecznie odstraszać nierzetelnych wykonawców przed przystąpieniem do zamówień publicznych.
Funkcjonowanie samorządu gospodarczego w II Rzeczypospolitej
Authors: Kliczek-Paśnicka Anna
Published: January 2023

Samorząd gospodarczy jest formą decentralizacji administracji publicznej, zakładającą uczestnictwo osób o wspólnych interesach, powiązanych przy tym więzią gospodarczą. Celem samorządu jest reprezentowanie interesów przedsiębiorców, dbanie o rozwój gospodarczy kraju oraz działanie na rzecz przedsiębiorczości. Choć pierwsze izby gospodarcze na ziemiach polskich powstały w okresie niewoli, to jednak znaczący rozkwit samorządu gospodarczego nastąpił w II Rzeczypospolitej. Na obszarze całego kraju powstały wówczas izby rzemieślnicze, izby przemysłowohandlowe oraz izby rolnicze. W latach 1918-1939 instytucje samorządu gospodarczego stanowiły istotny element struktury administracyjnej państwa. Izby uznawane były za związki publicznoprawne, działające poprzez własne organy i posiadające jasno określone kompetencje. Uregulowania prawne występujące w okresie międzywojennym stanowić mogą inspirację dla osób mających wpływ na kształt instytucji samorządu gospodarczego w III Rzeczypospolitej Polskiej.
Prawne aspekty organizacji administracji żywności dla wojska w Księstwie Warszawskim w latach 1807-1812
Authors: Konarski Marcin
Published: January 2023

Celem niniejszego artykułu jest analiza zagadnień związanych z organizacją administracji żywności dla wojska w Księstwie Warszawskim. W okresie tym kwestia wyżywienia wojska podlegała wpierw zwierzchnictwu władz cywilnych na czele z Komisją Żywności (1807-1809), następnie zaś administracja żywności wojska przeszła pod zwierzchnictwo władz wojskowych (1810-1811), po czym wróciła z powrotem w kompetencje władz cywilnych. Analiza obejmuje przebieg prac legislacyjnych poprzedzających powołanie stałej administracji żywności znajdującej się pod zwierzchnictwem wojskowym oraz postanowienia dekretów królewskich powołujących tę administrację.
Prowadzenie działalności gospodarczej przez zakłady publiczne na przykładzie muzeum
Authors: Nowińska Małgorzata
Published: January 2023

Artykuł ma na celu odpowiedź na pytanie, czy i kiedy zakłady publiczne mogą prowadzić działalność gospodarczą. Wyjaśniono w nim pojęcie działalności gospodarczej oraz zakładu publicznego. Wskazano, że w odniesieniu do zakładów publicznych prowadzenie działalności gospodarczej nie jest dowolne, i wyliczono warunki, od których zależy prowadzenie takiej działalności. Na przykładzie muzeum wskazano w jakiej formie może być prowadzona działalność gospodarcza. Podkreślono, że działalność gospodarcza prowadzona przez muzeum musi być działalnością dodatkową, nienastawioną na osiągnięcie zysku, lecz na realizację misji administracji publicznej.
Ewolucja samorządu terytorialnego w Rzeczypospolitej przed 1918 rokiem – zarys problematyki
Authors: Składanek Bartłomiej
Published: January 2023

Celem artykułu jest przedstawienie instytucji samorządu terytorialnego na ziemiach polskich przed rokiem 1918. Przedmiotem rozważań jest ukazanie przemian dokonanych w drodze ewolucji w systemie funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce. Do dokonania analizy niniejszego artykułu wykorzystano następujące metody badawcze: metodę historyczno-prawną polegającą na analizie procesu rozwoju instytucji samorządu terytorialnego i poszukiwaniu określonych związków przyczynowo-skutkowych, metodę analizy źródeł polegającą głównie na analizie tekstów aktów prawnych oraz metodę porównawczą, którą zastosowano w odniesieniu do funkcjonowania instytucji samorządowych. Uregulowania prawne odnoszące się do jednostek samorządu terytorialnego analizowane są w kontekście ówczesnej sytuacji historycznej. Przedmiotowe rozważania zawężone są czasowo do powstania II Rzeczypospolitej Polskiej w 1918 r.
A Case of Minimally Progressive Prodromal Alzheimer’s Disease
Authors: Rosenbloom Michael H. , Barclay Terry
Published: January 2023

Prodromal Alzheimer’s disease (AD) is a neurodegenerative condition typically progressing to dementia within 3 years. We describe a case of a mild cognitive impairment (MCI) patient with biomarker evidence for amyloidosis, tau, and neurodegeneration who had minimal changes in clinical phenotype during an 11-year period. AD biomarkers were obtained with cerebrospinal fluid analysis and amyloid PET imaging, both of which supported a biological diagnosis of AD. However, the patient’s neuropsychological profile remained stable over 11 years except for mild memory-retrieval changes. This case provides evidence that MCI with supportive AD biomarkers may have an atypically minimal progression.
Comparison of scapular position in elite tennis players with and without shoulder impingement: A case-control study
Authors: Kim Taegyu , Kim Young Hoon , Park Jae Myoung , Choi Hokyung
Published: January 2023

BACKGROUND: To maximize the ball velocity in the tennis sever, the shoulder plays a key role in the kinetic chain. But shoulder inefficiency leads to shoulder injuries such as shoulder impingement syndrome (SIS). Thus, to verify the scapular movements during the tennis serve could help prevent shoulder injury in tennis players. OBJECTIVE: This case-control study aimed to verify the scapular movements during flat first serve for elite tennis players with shoulder impingement syndrome compared to those without it. METHODS: Eight elite tennis players (4 males and 4 females) with SIS and 8 elite healthy players (4 males and 4 females) performed flat first serves, and the three-dimensional scapular kinematic data was recorded using the Qualisys motion capture system through spherical reflective markers including the acromion marker cluster. RESULTS: The scapula was more internally rotated (median difference: 10.40∘) in the male players with SIS than in those without it at the maximally externally rotated humerothoracic joint during flat first serve, and female players with SIS (median difference: 7.16∘ and 11.28∘, respectively) had more internally rotated scapula at the maximally externally rotated humerothoracic joint and ball impact. CONCLUSION: Increased scapular internal rotation may be something that affects shoulder injuries in the overhead sports, and it may help to prevent and rehabilitate overhead injuries including SIS.
Sex differences in kinematics and quadriceps activity for fast isokinetic knee extension
Authors: Jeon Jeongwoo , Lee Dongyeop , Yu Jaeho , Kim Jinseop , Kim Seong-Gil , Hong Jiheon
Published: January 2023

BACKGROUND: The quantitative recruitment of motor units depends on specific demands, including movement velocity. DNA microarrays differ according to sex, and these sex-related differences affect the fiber type composition. OBJECTIVE: The aim of this study is to demonstrate inter-sex differences in the isokinetic parameters, isokinetic phases, and muscle activities and to investigate the correlation between muscle activity and isokinetic data. METHODS: A total of 41 healthy adults (20 male, 21 female) performed concentric knee extension at angular velocities of 60∘/s, 180∘/s, and 240∘/s. The outcome measures consisted of the isokinetic peak moment (PM), normalized PM (PM/BW), total work, and power, alongside the acceleration, iso-speed and deceleration, sub-phases. Muscle activity was recorded from the rectus femoris, vastus lateralis, and vastus medialis using surface EMG. RESULTS: There were significant two-factor main effect and interaction between sex and angular velocity on the power of knee extension and isokinetic phase (p< 0.05). As the velocity increased, the increase in power of males was greater than that of females. In contrast, with the increase in velocity, PM, PM/BW, and total work decreased, but no significant interaction was observed between velocity and sex. At high velocity, males showed higher acceleration ability than females. CONCLUSION: The sex-dependent responses to velocity were more affected by differences in total movement time than force production. Fast isokinetic exercise should consider the acceleration ability rather than the ability to produce force.
Effects of instability resistance training on static postural control of cognitively impaired older adults
Authors: Nascimento Vinicius Yan Santos , Cavalcante Bruno Remígio , de Souza Francis Trombini , Silva Mateus Santos , Tays da Silva Dayane , de Souza Mariana Ferreira , de Araújo Rodrigo Cappato
Published: January 2023

BACKGROUND: Mounting evidence has demonstrated functional and cognitive-related benefits after Instability Resistance Training (IRT) in individuals, healthy as wellas patients presenting with neurological disorders. However, whether IRT may play a significant role in the postural control of older adults has not been established. OBJECTIVE: To evaluate the effects of 12- weeks of IRT on static postural control of older adults with subjective cognitive impairment. METHODS: In this randomized controlled trial, a total of 67 participants (aged 65 years and older) were randomly assigned to either 12 weeks of IRT (n= 22), traditional resistance training (RT) (n= 23), or a health education control group (CON) (n= 22). Static postural control was assessed using a force platform that recorded the displacement amplitude of the center of pressure (CoP) in the anteroposterior (AP) and mediolateral (ML) directions in bipedal support (30 seconds) with eyes open and closed. RESULTS: All groups increased AP displacement in the conditions of eyes open and closed. During the eyes-closed condition, only the IRT group increased the ML displacement. No between-group differences were detected in any postural control (p> 0.05). CONCLUSIONS: 12 weeks of IRT does not improve the static postural control in older adults with cognitive impairment.
TDP-43 Pathology in the Setting of Intermediate and High Alzheimer’s Disease Neuropathologic Changes: A Preliminary Evaluation Across Ethnoracial Groups
Authors: Huie Emily Z. , Escudero Anthony , Saito Naomi , Harvey Danielle , Nguyen My-Le , Lucot Katherine L. , LaGrande Jayne , Mungas Dan , DeCarli Charles , Lamar Melissa , Schneider Julie A. , Kapasi Alifiya , Rissman Robert A. , Teich Andrew F. , Dugger Brittany N.
Published: January 2023

Background: Transactive Response DNA Binding Protein 43 kDa (TDP-43) pathology is frequently found in cases with Alzheimer’s disease (AD). TDP-43 pathology is associated with hippocampal atrophy and greater AD severity denoted by cognition and clinical representation. Current TDP-43 pathology studies are predominantly based on non-Hispanic White cohorts. Objective: We sought to evaluate the presence of TDP-43 pathology across ethnoracial groups utilizing the National Alzheimer’s Coordinating Center; a database containing data from over 29 institutions across the United States. Cases (N = 1135: Hispanics/Latinos = 29, African Americans/Black Americans = 51, Asians/Asian Americans = 10, American Indians/Alaskan Natives = 2, non-Hispanic White = 1043) with intermediate/high AD having data on TDP-43 pathology in the amygdala, hippocampus, entorhinal cortex, and neocortex were included. Methods: TDP-43 pathology frequency in each neuroanatomic region among ethnoracial groups were compared using generalized linear mixed effects models with center as a random effect adjusting for age at death, education, and gender. Results: Although groups were imbalanced, there was no significant difference across ethnoracial groups based on TDP-43 pathology (p = 0.84). With respect to neuroanatomical regions evaluated, there were no significant differences across ethnoracial groups (p-values > 0.06). There were also no significant differences for age at death and gender ratios across ethnoracial groups based on TDP-43 pathology. Although not statistically significant, TDP-43 pathology was present less often in Hispanic/Latinos (34%) when compared to non-Hispanic Whites (46%). Conclusion: While this is a preliminary evaluation, it highlights the need for diverse cohorts and on TDP-43 pathology research across ethnoracial groups. This is the first study to our knowledge having a focus on the neuroanatomical distribution of TDP-43 deposits in Hispanic/Latino decedents with AD.
Loneliness and Cognitive Function in Older Adults Without Dementia: A Systematic Review and Meta-Analysis
Authors: Harrington Karra D. , Vasan Shradha , Kang Jee eun , Sliwinski Martin J. , Lim Michelle H.
Published: January 2023

Background: Loneliness has been highlighted as a risk factor for dementia. However, the nature of the relationship between loneliness and cognitive function prior to onset of dementia is unclear. Objective: The aim of this systematic review and meta-analysis was to examine the relationship between loneliness and cognitive function in samples screened for dementia at study commencement. Methods: Five electronic databases (PubMed, PsycNET, Web of Science, EBSCOhost, Scopus) were searched from inception to August 31, 2021. A narrative review and random-effects meta-analysis were conducted on studies meeting search criteria. PROSPERO registration number: CRD42020155539. Results: The sixteen studies that met inclusion criteria involved 30,267 individuals, with mean age ranging from 63.0 to 84.9 years. Studies varied in dementia screening criteria, measurement of loneliness and cognitive function, and statistical modeling approach. The narrative review indicated that loneliness was associated with poorer global cognition, episodic memory, working memory, visuospatial function, processing speed, and semantic verbal fluency. Results of the meta-analysis indicated that loneliness was negatively associated with global cognitive function (overall r = –0.08; 95% CI = –0.14, –0.02; n = 6). Due to lack of sufficient data and heterogeneity between studies, we were unable to explore associations with other cognitive domains or longitudinal associations. Conclusion: Loneliness is associated with subtle impairment across multiple cognitive domains in older adults who were screened for dementia. Better characterization of this relationship will provide important information about how loneliness contributes to the clinical and pathological sequalae of AD and be informative for risk reduction and early detection strategies.
Early Mitochondrial Defects in the 5xFAD Mouse Model of Alzheimer’s Disease
Authors: Sharma Neelam , Banerjee Rupkatha , Davis Ronald L.
Published: January 2023

Background: Mitochondrial (MT) dysfunction is a hallmark of Alzheimer’s disease (AD). Amyloid-β protein precursor and amyloid-β peptides localize to MT and lead to MT dysfunction in familial forms of AD. This dysfunction may trigger subsequent types of pathology. Objective: To identify the MT phenotypes that occur early in order to help understand the cascade of AD pathophysiology. Methods: The 5xFAD mouse model was used to explore the time course of MT pathologies in both sexes. Protein biomarkers for MT dynamics were measured biochemically and MT function was measured using oxygen consumption and ATP assays. Results: We discovered progressive alterations in mitochondrial dynamics (biogenesis, fission, fusion, and mitophagy) and function (O2 consumption, ATP generation, and Ca2+ import) in the hippocampus of 5xFAD mice in both sexes as early as 2 months of age. Thus, mitochondrial dynamics and function become altered at young ages, consistent with an early role for mitochondria in the AD pathological cascade. Conclusion: Our study offers the baseline information required to understand the hierarchical relationship between the multiple pathologies that develop in this mouse model and provides early biomarkers for MT dysfunction. This will aid in dissecting the temporal cascade of pathologies, understanding sex-specific differences, and in testing the efficacy of putative mitochondrial therapeutics.