Ψυχική και σωματική υγεία, ποιότητα ζωής και υποκείμενο αίσθημα ευτυχίας σε γηγενείς, μετανάστες και παλιννοστούντες
Authors: Πράπας Χρήστος 
Published: November 2022

Η έρευνα αυτή μελετά διαστάσεις της ψυχικής και σωματικής υγείας Ελλήνων, μεταναστών από την Αλβανία και παλιννοστούντων από την πρώην Σοβιετική Ένωση και πώς αυτές σχετίζονται με την ποιότητα ζωής, το αίσθημα ικανοποίησης από τη ζωή και το ψυχολογικό ευ ζην. Παράλληλα, οι διαστάσεις της ψυχικής και σωματικής υγείας, η ποιότητα ζωής, το αίσθημα ικανοποίησης από τη ζωή και το ψυχολογικό ευ ζην διερευνήθηκαν σε σχέση με τον προσανατολισμό των μεταναστών και παλιννοστούντων προς τη χώρα προέλευσης και την Ελλάδα. Ακόμη, οι διαστάσεις τη ψυχικής και σωματικής υγείας, η ποιότητα ζωής, το αίσθημα ευτυχίας και το ψυχολογικό ευ ζην μελετήθηκαν σε σχέση με το φύλο και την καταγωγή.Το δείγμα της έρευνας αποτελείται από 520 άτομα, 257 (49.4%) άντρες και 263 (50.6%) γυναίκες. Ως προς την καταγωγή, το 58.3% (303 άτομα) ήταν Έλληνες, το 21.9% (114 άτομα) μετανάστες από την Αλβανία και το 19.8% (103 άτομα) Πόντιοι παλιννοστούντες. Το εύρος της ηλικίας ήταν από 18 έως 64 έτη με μέσο όρο 36.3 έτη και τυπική απόκλιση 10.04 έτη.Για τη μέτρηση των διαστάσεων της ψυχικής και σωματικής υγείας χρησιμοποιήθηκαν: α) Ερωτηματολόγιο SF-36 QUESTIONNAIRE (Ware & Kosinski, 2001. Ware, & Sherbourne, 1992) και β) Κλίμακα Προβλημάτων Υγείας. Η εκτίμηση της ποιότητας ζωής έγινε με το Ερωτηματολόγιο Ποιότητας Ζωής (WHOQOL-Bref) (1993), ενώ για τη μέτρηση του αισθήματος ευτυχίας χορηγήθηκαν: α) Ερωτηματολόγιο «Υποκειμενικό Αίσθημα Ευτυχίας-Συναισθηματική πλευρά» («Affect Balance Scale» Bradburn, 1969), β) Κλίμακα «Ικανοποίηση από τη Ζωή» («Satisfaction with life scale» Diener, 2000), και γ) Η κλίμακα μέτρησης Ψυχολογικού Ευ Ζην (The Psychological WellBeing Scale, Ryff & Keyes, 1995). Στους μετανάστες χορηγήθηκε το Ερωτηματολόγιο Επιπολιτισμού μεταναστών (Vancouver Index of Acculturation-VIA, Ryder, Alden & Paulhus, 2000), το οποίο εξετάζει τον προσανατολισμό των μεταναστών προς τη χώρα υποδοχής και τη χώρα προέλευσης.Σύμφωνα με τα αποτελέσματα η ψυχική υγεία των μεταναστών από την Αλβανία και των παλιννοστούντων από την πρώην Σοβιετική Ένωση είναι στο ίδιο επίπεδο με των Ελλήνων, αντίθετα το επίπεδο της ποιότητας ζωής, η αίσθηση ικανοποίησης που αντλούν από τη ζωή και το ψυχολογικό ευ ζην είναι χαμηλότερο των Ελλήνων. Οι Πόντιοι παλιννοστούντες εκφράζουν περισσότερη δυσαρέσκεια από τους Αλβανούς μετανάστες για την ποιότητα της διαπροσωπικής και κοινωνικής τους ευημερίας. Ο συνδυασμός πολιτισμικών στοιχείων της χώρας προέλευσης των μεταναστών και παλιννοστούντων με ελληνικά στοιχεία και το φύλο προβλέπει καλύτερη ψυχική και σωματική υγεία. Οι γυναίκες, ανεξαρτήτως καταγωγής, φαίνεται να εκδηλώνουν περισσότερο άγχος και νευρικότητα σε σύγκριση με τους άνδρες, ωστόσο οι άνδρες εμφανίζουν περισσότερο δυσαρεστημένοι με την ποιότητα ζωής, την ικανοποίηση από τη ζωή και το ψυχολογικό ευ ζην σε σύγκριση με τις γυναίκες. Οι συμμετέχοντες μέσης ηλικίας στην έρευνα, ανεξαρτήτως καταγωγής, εμφανίζουν χαμηλότερα επίπεδα σωματικής και ψυχικής υγείας, καθώς και ποιότητας ζωής συγκριτικά με τους νεαρούς ενήλικες. Οι νεαροί μετανάστες, ενώ εμφανίζουν καλύτερη σωματική υγεία συγκριτικά με τους μέσης ηλικίας συμπατριώτες τους, είναι λιγότερο ικανοποιημένοι με τη ζωή τους στην Ελλάδα.