Η εκπαίδευση των δασκάλων στα ανθρώπινα δικαιώματα
Authors: Σαγρή Αλεξάνδρα 
Published: September 2021

Η Εκπαίδευση στα Ανθρώπινα Δικαιώματα(Ε.Α.Δ) στοχεύει στην αρμονική συνύπαρξη όλων των κοινωνικών ομάδων και στη δημιουργία στάσεων ζωής, αφού ο σεβασμός των δικαιωμάτων και η ισότητα των ευκαιριών δημιουργούν κοινωνίες ισορροπημένες, κοινωνίες χωρίς ρατσιστικές συμπεριφορές και εντάσεις. Στο Α’ μέρος της παρούσας διατριβής, γίνεται η βιβλιογραφική προσέγγιση σε θέματα όπως: το προφίλ του σχολείου και του δασκάλου στο σύγχρονο κόσμο, τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, οι Ρομά: τα χαρακτηριστικά και τα Δικαιώματα τους, η εκπαίδευση-κατάρτιση και επιμόρφωση των δασκάλων γενικά και τέλος η εκπαίδευση των δασκάλων ειδικά στα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Στο Β’ μέρος παρουσιάζεται η μελέτη περίπτωσης, η οποία εστιάζει στην εκπαίδευση των μαθητών Ρομά στη Δυτική Αττική και στοχεύει στην καταγραφή και αξιολόγηση των απόψεων των εκπαιδευτικών, ώστε να διαμορφωθούν βελτιωτικές προτάσεις. Το δείγμα της έρευνας προήλθε από δασκάλους που διδάσκουν στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Αττικής και αναζητήθηκε η άποψή τους σε ζητήματα που αφορούν στην ανάπτυξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο των προγραμμάτων σπουδών των ελληνικών Παιδαγωγικών Τμημάτων, στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στα ανθρώπινα δικαιώματα, στην υποστήριξη της εκπαίδευσης των ανθρώπινων δικαιωμάτων στο πλαίσιο του σχολείου και στην εκπαίδευση των μαθητών Ρομά. Από την επεξεργασία και την ανάλυση των δεδομένων της έρευνας προκύπτουν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Ως προς τον πρώτο άξονα, που αφορά στην ανάπτυξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο των προγραμμάτων σπουδών των ελληνικών Παιδαγωγικών Τμημάτων, διαπιστώνεται ότι η εκπαίδευση στα ανθρώπινα δικαιώματα είναι περιορισμένη με αποτέλεσμα, τόσο σε επίπεδο σχολικής τάξης, όσο και σε επίπεδο σχολικής μονάδας η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών να μη μπορεί να σχεδιάσει, να εφαρμόσει και να αξιολογήσει την Ε.Α.Δ. Άγνοια παρατηρείται σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο. Ως προς τον δεύτερο άξονα, που αφορά στις απόψεις των εκπαιδευτικών για τη σημαντικότητα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην επιμόρφωση και τις εκπαιδευτικές δράσεις τους, προκύπτει ελλιπής επιμορφωτική δράση και απαιτείται περισσότερος σχεδιασμός καθώς και υλοποίηση επιμορφωτικών προγραμμάτων, ιδίως σε περιοχές με τέτοιες ομάδες, αφού στις περιοχές αυτές το σχολείο συμβάλλει καταλυτικά στην επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων της τοπικής κοινωνίας. Ως προς τον τρίτο άξονα, που αφορά στις απόψεις των εκπαιδευτικών για την υποστήριξη της εκπαίδευσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο του σχολείου, υπάρχει έντονος προβληματισμός των εκπαιδευτικών για τη στήριξή της, εκφράζοντας την άποψη ότι η εκπαίδευση στα ανθρώπινα δικαιώματα είναι επιβεβλημένη και ,μάλιστα, πρέπει να αποτελέσει την προτεραιότητα όλων των εκπαιδευτικών συστημάτων, επιδιώκοντας ταυτόχρονα τη συνεργασία με την οικογένεια, με διεθνείς οργανισμούς ή άλλους φορείς για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στον τέταρτο άξονα αναζητήθηκαν παράμετροι αποτελεσματικής διδασκαλίας και ένταξης των μαθητών Ρομά στη σχολική πραγματικότητα. Τα προβλήματα που αποτρέπουν την ένταξη αυτών των μαθητών δημιουργώντας εμπόδια σε αυτές τις τάξεις είναι η ελλιπής φοίτηση, η αδιαφορία των γονέων, το νομοθετικό πλαίσιο της εκπαιδευτικής πολιτικής και το ανελαστικό αναλυτικό πρόγραμμα. Οι προϋποθέσεις που συμβάλλουν αποτελεσματικά στην εκπαίδευση των μαθητών Ρομά με σειρά σημαντικότητας είναι οι επιμορφωμένοι εκπαιδευτικοί, η εστίαση στην εκπαίδευση των δικαιωμάτων των μαθητών, η ενημέρωση των γονιών τους για τα δικαιώματά τους, ένταξη πολιτιστικών στοιχείων Ρομά στη διδακτέα ύλη, η οργάνωση υποστηρικτικού υλικού για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας από μαθητές Ρομά, η προσωπική προσέγγιση κάθε μαθητή και ,τέλος, η λειτουργία κοινωνικών δομών / αθλητικών κέντρων κ.λ.π. για συμμετοχή αυτών των μαθητών σε εξωσχολικές δραστηριότητες. Τέλος, με την αξιοποίηση του θεωρητικού μέρους, την ανάλυση των απαντήσεων και την προσωπική μας κριτική αποτίμηση, διατυπώθηκαν οι προτάσεις που αφορούν στην εκπαίδευση των δασκάλων στα ανθρώπινα δικαιώματα.