Επιδημιολογική μελέτη λεγεωνέλλωσης σε συστήματα υψηλού κινδύνου
Authors: Γκουτζιάνα Γεωργία 
Published: August 2021

ΕισαγωγήΗ λεγεωνέλλωση αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα Δημόσιας Υγείας σε όλες τις χώρες και ειδικότερα σε αυτές που έχουν τουρισμό. Η μελέτη αυτή σχεδιάστηκε για να διερευνήσει τον αποικισμό με λεγεωνέλλα συστημάτων νερού υψηλού κινδύνου. Για το σκοπό αυτό περιλήφθησαν στην μελέτη δίκτυα ύδρευσης, κολυμβητικές δεξαμενές και συστήματα κλιματισμού επιβατηγών πλοίων (πορθμεία και κρουαζιερόπλοια). Παράλληλα, επειδή τα πλοία δεν διαθέτουν πύργους ψύξης, επιπλέον, στη μελέτη περιελήφθησαν πύργοι ψύξης δημοσίων κτιρίων. Τόσο τα πλοία όσο και οι πύργοι ψύξης έχουν συσχετισθεί στο παρελθόν με εξάρσεις κρουσμάτων λεγεωνέλλωσης. Ο κύριος στόχος αυτής της διατριβής ήταν να αναζητηθούν παράγοντες κινδύνου για αποικισμό από λεγεωνέλλα σε συστήματα νερού και η αξιολόγηση της εφαρμογής των μέτρων ελέγχου. ΜεθοδολογίαΣτη μελέτη περιλήφθησαν δίκτυα ύδρευσης, συστήματα κλιματισμού και κολυμβητικές δεξαμενές από 21 πορθμεία και 10 κρουαζιερόπλοια τα οποία καταγράφηκαν αναλυτικά με ειδικό ερωτηματολόγιο. Παράλληλα, καταγράφηκαν με ειδικό δελτίο καταγραφής και ελέγχθηκαν υγειονομικά με ειδικό δελτίο ελέγχου 96 πύργοι ψύξης. Συνολικά, έγιναν 539 δειγματοληψίες νερού από όλα τα συστήματα νερού χρησιμοποιώντας ειδικό δελτίο δειγματοληψίας. Με τη χρήση ενός μοναδικού κωδικού, τα αποτελέσματα συνδέθηκαν και αναλύθηκαν τόσο με μονοπαραγοντική όσο και με πολυπαραγοντική ανάλυση για την αναζήτηση παραγόντων κινδύνου για τον αποικισμό από λεγεωνέλλωση. AποτελέσματαΌλα τα δείγματα (133) που ελήφθησαν από τα δίκτυα ύδρευσης νερού, κλιματιστικά και κολυμβητικές δεξαμενές των 10 κρουαζιερόπλοιων ήταν αρνητικά για λεγεωνέλλα spp. Από τα δίκτυα ύδρευσης των 21 πορθμείων 14 (66,7%) βρέθηκαν θετικά για λεγεωνέλλα. Συνολικά, από τα δίκτυα ύδρευσης των πορθμείων ελήφθησαν 276 δείγματα νερού. Λεγεωνέλλα spp. ανιχνεύθηκε σε 37,8% των δειγμάτων από δίκτυα ύδρευσης ζεστού νερού και σε 17,5% από δίκτυα ύδρευσης κρύου νερού. Από το σύνολο των 96 θετικών απομονώσεων λεγεωνέλλας, 87 (90,6%) ήταν L. pneumophila. Ο αποικισμός με λεγεωνέλλα spp. συσχετίσθηκε θετικά με την ηλικία του πλοίου. Η θερμοκρασία του δικτύου ύδρευσης ζεστού νερού συσχετίσθηκε αρνητικά με τον αποικισμό από L. pneumophila serogroup (sg) 1 και L. pneumophila sg 2 έως 14. Αυξημένη τιμή ΡΗ ≥7,8 και η ολική μικροβιακή χλωρίδα (ΟΜΧ)≥400 CFU/L, συσχετίσθηκαν θετικά με τον αριθμό αποικιών L. Pneumophila sg 2 έως 14 και Λεγεωνέλλα spp. αντίστοιχα. Το ελεύθερο υπολειμματικό χλώριο ≥0,2 φαίνεται να εμπόδιζε τον αποικισμό από Λεγεωνέλλα spp. Από το σύνολο των 96 πύργων ψύξης που ελέγχθηκαν, οι 47 (48,9%) βρέθηκαν αποικισμένοι με λεγεωνέλλα spp. και για 22 (22,9%) χρειάστηκε να ληφθούν διορθωτικές ενέργειες. Συνολικά, 65 δείγματα (50%) ήταν θετικά (≥ 500 cfu L−1) και 30 (23%) από αυτά ήταν έντονα αποικισμένα (≥ 104 cfu L−1). Από τα 69 απομονωθέντα στελέχη λεγεωνέλλας, τα 55 (79.7.%) ήταν L pneumophila. Ο αποικισμός της λεγεωνέλλας συσχετίσθηκε θετικά με την έλλειψη εκπαίδευσης για τον έλεγχο της λεγεωνέλλας (relative risk [RR] = 1.66; P = .02), με την απουσία τακτικού μικροβιολογικού ελέγχου για λεγεωνέλλα (RR = 2.07: P = .002), την απουσία προστασίας από την ηλιακή ακτινοβολία (RR = 1.63: P = .02), με την μέτρηση υπολειμματικού χλωρίου< 0.5 mg/L (RR = 2.23; P = .01), και με την ΟΜΧ (P = .001). Η χημική απολύμανση συσχετίσθηκε προστατευτικά με τον αποικισμό (RR = 0.2; P = .0003). Επίσης, προστατευτικά συσχετίσθηκε η ύπαρξη εκτίμησης κινδύνου και διαχείρισης (RR = 0.12; P = .0005). Η ηλικία των πύργων ψύξης που βρέθηκαν θετικοί (median, 17 years; interquartile range [IQR] = 5.0 to 26.0 years) ήταν στατιστικά σημαντικά υψηλότερη (P = .01) από την ηλικία των πύργων ψύξης που βρέθηκαν αρνητικοί (median age, 6 years; IQR = 1.0 to 13.5 years). Μετά από την απολύμανση με χλώριο των 22 πύργων ψύξης, 2 (9%) παρέμειναν θετικοί για λεγεωνέλλα με συγκέντρωση ≥ 1000 cfu L−1.ΣυμπεράσματαΤα συστήματα νερού των πορθμείων μπορεί να είναι έντονα αποικισμένα και να αποτελέσουν πιθανή πηγή για κρούσματα της νόσου των Λεγεωναρίων τόσο για τους επιβάτες όσο και για τα μέλη του πληρώματος. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να συσχετισθούν κρούσματα σε επιβάτες πορθμείων λόγω της μικρής διάρκειας του ταξιδιού και της έλλειψης επιδημιολογικών δεδομένων. Παράλληλα, οι πύργοι ψύξης μπορεί και αυτοί να είναι έντονα αποικισμένοι από λεγεωνέλλα spp. και να αποτελέσουν κίνδυνο για μετάδοση νοσημάτων. Αυτή η μελέτη υποδεικνύει την μεγάλη σημασία που έχει η εκτίμηση κινδύνου για κάθε σύστημα νερού για την πρόληψη της λεγεωνέλλας. Επίσης, η χλωρίωση του νερού μειώνει αποτελεσματικά τον αποικισμό από λεγεωνέλλα. Χρειάζονται οδηγίες για την πρόληψη της λεγεωνέλλας στους διαχειριστές και στα μέλη του πληρώματος των πορθμείων και παράλληλα εκπαίδευση αυτών που είναι υπεύθυνοι για την συντήρηση των πύργων ψύξης.