Μελέτη της λειτουργίας του αριστερού κόλπου με ιστικό doppler σε άτομα με προδιάθεση για κολπική μαρμαρυγή
Authors: Ανυφαντή Μαρία 
Published: July 2014

Η κολπική μαρμαρυγή αποτελεί την πιο συχνή καρδιακή αρρυθμία. Η αύξηση του επιπολασμού της νόσου με την πάροδο της ηλικίας, σε συνδυασμό με την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης του πληθυσμού, καθώς και οι απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές της αρρυθμίας καθιστούν την κολπική μαρμαρυγή ένα μείζον πρόβλημα των ατόμων αλλά και των συστημάτων υγείας, δημιουργώντας την ανάγκη για πρωτογενή πρόληψη μέσα από τον προσδιορισμό των ατόμων που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης της νόσου. Η μελέτη της λειτουργίας του κόλπου στην προσπάθεια κατανόησης της σύνθετης παθοφυσιολογίας της κολπικής μαρμαρυγής με διάφορες μεθόδους επεμβατικές και μη, αποτελεί ένα πεδίο έρευνας που απασχολεί την επιστημονική κοινότητα πολλά χρόνια. Η χρήση νεότερων υπερηχοκαρδιογραφικών τεχνικών όπως η μελέτη της παραμόρφωσης και του ρυθμού παραμόρφωσης φιλοδοξεί να συμβάλλει στην πρώιμη ανίχνευση διαταραχών στην λειτουργία του κόλπου που προδιαθέτουν στην εμφάνιση κολπικής μαρμαρυγής. Σκοπός της εργασίας είναι η αναζήτηση και σύγκριση πρώιμων μορφολογικών και λειτουργικών μεταβολών του αριστερού κόλπου με την τεχνική της παραμόρφωσης και του ρυθμού παραμόρφωσης σε άτομα με προδιάθεση για κολπική μαρμαρυγή και συγκεκριμένα σε υψηλού επιπέδου αθλητές, που συμμετείχαν σε αερόβιου τύπου αθλήματα, σε ασθενείς με ιδιοπαθή αρτηριακή υπέρταση, καθώς και σε ασθενείς με μονήρη κολπική μαρμαρυγή. Η μελέτη επίσης αποσκοπεί στη διερεύνηση της πιθανής συσχέτισης των μεταβολών αυτών με την εμφάνιση κολπικών αρρυθμιών και ειδικότερα κολπικής μαρμαρυγής. Στην εργασία συμμετείχαν 25 υψηλού αγωνιστικού επιπέδου αθλητές αερόβιων αθλημάτων (ομάδα Α), 25 άτομα με ιδιοπαθή ήπια-μέτρια αρτηριακή υπέρταση χωρίς φαρμακευτική αγωγή (ομάδα Β), 25 άτομα με ένα τουλάχιστον επεισόδιο μονήρους κολπικής μαρμαρυγής (ομάδα Γ), καθώς και 25 υγιή άτομα που αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου (ομάδα Δ). Όλοι υποβλήθηκαν σε υπερηχοκαρδιογραφικό έλεγχο με τις κλασικές και τις νεότερες τεχνικές του ιστικού Doppler και συγκεκριμένα με την τεχνική της παραμόρφωσης και του ρυθμού παραμόρφωσης (strain ε and strain rate SR), καθώς και σε 24ώρη συνεχή καταγραφή του καρδιακού ρυθμού για την ανίχνευση κολπικής μαρμαρυγής ή κολπικών έκτακτων συστολών. Από τα αποτελέσματα διαπιστώθηκε ότι οι ομάδες Α και Β παρουσίασαν στατιστικά υψηλότερο δείκτη πάχους μεσοκοιλιακού και οπισθίου τοιχώματος και δείκτη μάζας και τελοδιαστολικού όγκου της αριστερής κοιλίας σε σχέση με τις ομάδες Γ και Δ. Η ομάδα Α παρουσίασε τον μεγαλύτερο δείκτη μέγιστου όγκου του αριστερού κόλπου σε σχέση με τις άλλες ομάδες, καθώς και τον μεγαλύτερο δείκτη ελάχιστου όγκου σε σχέση με την ομάδα Β και Δ. Το μεγαλύτερο κλάσμα ενεργού κένωσης του κόλπου παρουσίασε η ομάδα Β, ενώ παθητικής κένωσης η ομάδα Α. Η ομάδα Γ εμφάνισε το μικρότερο κλάσμα ενεργού κένωσης του κόλπου σε σχέση με τις άλλες ομάδες. Από την μελέτη της παραμόρφωσης και του ρυθμού παραμόρφωσης κατά την κολπική συστολή η ολική παραμόρφωση global ε ήταν μεγαλύτερη στην ομάδα Β σε σχέση με τις ομάδες Α και Γ. Την μικρότερη ολική παραμόρφωση global ε καθώς και τον μικρότερο ρυθμό ολικής παραμόρφωσης global SR κατά την κολπική συστολή παρουσίασε η ομάδα Γ. Κατά την διάρκεια της αποθήκης και του παθητικού αγωγού η ομάδα Β παρουσίασε την μικρότερη ολική παραμόρφωση global ε σε σχέση με τις άλλες ομάδες, ενώ η ομάδα Γ παρουσίασε τον μικρότερο ρυθμό ολικής παραμόρφωσης global SR σε σχέση με τις άλλες ομάδες. Στη φάση του παθητικού αγωγού η ομάδα Α παρουσίασε τον μεγαλύτερο ρυθμό ολικής παραμόρφωσης global SR. Από την μελέτη των χρόνων ως την μέγιστη παραμόρφωση και το μέγιστο ρυθμό παραμόρφωσης κατά την διάρκεια της κολπικής συστολής βρέθηκε ότι πρώτα ενεργοποιείται το μεσοκολπικό διάφραγμα και τελευταίο το πλάγιο και πρόσθιο τοίχωμα και στις τέσσερις ομάδες, ενώ η ομάδα Β και Γ παρουσίασαν παρατεταμένο ηλεκτρομηχανικό χρόνο σε σχέση με τις ομάδα Δ. Από την μελέτη της 24ωρης καταγραφής του ρυθμού σε κανένα εξεταζόμενο δεν καταγράφηκε επεισόδιο κολπικής μαρμαρυγής, ενώ το 23% του συνόλου εμφάνισε έκτακτες κολπικές συστολές. Συγκεκριμένα, το 52% της ομάδας Α, το 16% της Β, το 20% της Γ και το 4% της Δ εμφάνισε έκτακτες κολπικές συστολές (χ2=17.79, p=0.000). Η εμφάνιση έκτακτων κολπικών συστολών βρέθηκε να σχετίζεται στατιστικά σημαντικά με τις τρεις διαμέτρους και το μέγιστο όγκο του αριστερού κόλπου, καθώς και με τους δείκτες αυτών. Από τα αποτελέσματα συμπεραίνεται ότι η εφαρμογή νεότερων απεικονιστικών τεχνικών αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο ανίχνευσης πρώιμων διαταραχών του κόλπου και λεπτομερέστερης αξιολόγησης τους με σκοπό την καλύτερη αντιμετώπιση των ασθενών με προδιάθεση για κολπική μαρμαρυγή και την πρόληψη των σοβαρών επιπλοκών της αρρυθμίας αυτής.