Μελέτη οστικής νόσου σε ασθενείς με αιμορροφιλία
Authors: Αναγνώστης Παναγιώτης 
Published: July 2014

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η αιμορροφιλία Α και Β αποτελούν κληρονομικέςδιαταραχές της πήξης του αίματος που χαρακτηρίζονται από ανεπάρκειατων παραγόντων VIII και IX, αντίστοιχα, η οποία οδηγεί σε αυτόματεςενδοαρθρικές αιμορραγίες (αιμορροφιλική αρθροπάθεια). Η μειωμένηκινητικότητα λόγω της αιμορροφιλικής αρθροπάθειας και η αποφυγήασκήσεων άρσης-βάρους επιδρούν αρνητικά στην απόκτηση κορυφαίαςοστικής πυκνότητας και αυξάνουν την οστική απορρόφηση στην ενήλικοζωή.Λίγες μελέτες υπάρχουν σχετικά με την επίπτωση της χαμηλής οστικήςπυκνότητας (BMD) στους αιμορροφιλικούς. Δεν υπάρχει μέχρι στιγμήςμελέτη εκτίμησης της επίδρασης της αντι-οστεοπορωτικής αγωγής στηBMD στους ασθενείς αυτούς.ΣΚΟΠΟΙ: Πρωτογενής σκοπός της μελέτης ήταν να εκτιμήσει τηνεπίπτωση της χαμηλής BMD στους ασθενείς με αιμορροφιλία Α και Β καιτη συσχέτισή της με πιθανούς παράγοντες κινδύνου.Δευτερογενής σκοπός ήταν η εκτίμηση της επίδρασης της 12μηνηςθεραπείας με ιμπανδρονάτη στη BMD και τους δείκτες οστικούμεταβολισμού (ΔΟΜ) στους ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο κατάγματος.ΑΣΘΕΝΕΙΣ-ΜΕΘΟΔΟΙ: Στη μελέτη έλαβαν μέρος ενήλικες ασθενείς μεαιμορροφιλία Α και Β που παρακολουθούνται στο αιμορροφιλικό κέντροΒορείου Ελλάδας.Μετρήθηκαν οι κάτωθι δείκτες οστικού καταβολισμού: ΝΤΧ, CTX, TRAP-5b, ενώ ο οστικός σχηματισμός εκτιμήθηκε με τη μέτρηση της OC και τηςb-ALP.Στους ασθενείς με T-score <-2,5 SD ή Z-score <-2 και/ή αυξημένοκαταγματικό κίνδυνο βάσει του μοντέλου FRAX χορηγήθηκειμπανδρονάτη 150mg/μήνα, σε συνδυασμό με 1000 mg/ημέρα ασβεστίουκαι 800 IU/ημέρα χοληκαλσιφερόλης.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Εκατόν-τέσσερις άρρενες ασθενείς (μέσης ηλικίας45,8±15,1 έτη) και 50 υγιείς μάρτυρες (μέσης ηλικίας 44,9±12,8 έτη)συμπεριλήφθησαν. Χαμηλή BMD παρατηρήθηκε σε 28 ασθενείς (26,9%)και 10 μάρτυρες (20%) (p=0,0001). Η BMD συσχετίστηκε θετικά με τηβαρύτητα της αιμορροφιλίας, το ιστορικό HCV ή HIV λοίμωξης, τοεπίπεδο φυσικής δραστηριότητας και τη συγκέντρωση της 25(ΟΗ)D, ενώυπήρξε αρνητική συσχέτιση με το βαθμό αρθροπάθειας και τον αριθμό τωνπροσβεβλημένων αρθρώσεων. Μετά από έλεγχο με τη μέθοδο της πολλαπλής ιεραρχικής παλινδρόμησης,μόνο το επίπεδο της φυσικής δραστηριότητας και η συγκέντρωση της25(OH)D στον ορό προέβλεψαν σημαντικά την BMD.Ο υπολογιζόμενος 10-ετής κίνδυνος για μείζον οστεοπορωτικό κάταγμα καιγια κάταγμα ισχίου ήταν μεγαλύτερος στους ασθενείς με χαμηλή BMD(4,9±4,1% έναντι 2,6±1,8%, p=0,026 και 2,4±3,3% έναντι 0,45±0,64,p=0,002, αντίστοιχα). Οι ασθενείς με χαμηλή BMD είχαν σημαντικάυψηλότερα επίπεδα b-ALP σε σύγκριση με εκείνους με φυσιολογική BMD.Οι διαφορές μεταξύ των 2 ομάδων σχετικά με τους άλλους ΔΟΜ δεν ήτανσημαντικές.Παρατηρήθηκε αρνητική συσχέτιση των επιπέδων του CTX-Ι και της b-ALP με τη BMD ισχίου, θετική συσχέτιση του NTX-Ι και TRAP-5b με τηνπαρουσία HIV λοίμωξης, αρνητική συσχέτιση των επιπέδων του ΝΤΧ-Ι μετα επίπεδα οιστραδιόλης και θετική των επιπέδων του CTX-Ι, της TRAP-5b, της b-ALP και της OC με τον αριθμό των προσβεβλημένων αρθρώσεωνκαι το βαθμό αρθροπάθειας.Στους ασθενείς με χαμηλή BMD, τα επίπεδα των NTX, TRAP-5b και b-ALP συσχετίστηκαν θετικά με τον αριθμό των προσβεβλημένωναρθρώσεων και το βαθμό αρθροπάθειας και αρνητικά με το βαθμό τηςφυσικής δραστηριότητας Βρέθηκε επίσης αρνητική συσχέτιση τωνεπιπέδων οιστραδιόλης με τα εκείνα των ΝTX-Ι και CTX-Ι.Δέκα ενήλικες ασθενείς έλαβαν ιμπανδρονάτη. Η θεραπεία μειμπανδρονάτη οδήγησε σε αύξηση της BMD στην οσφυϊκή μοίρα τηςσπονδυλικής στήλης (ΟΜΣΣ) (από 0,886±0,169 σε 0,927±0,176 g/cm2,+4,7%, p=0,004), χωρίς σημαντική μεταβολή στο ολικό ισχίο ή τον αυχένατου μηριαίου. Οδήγησε επόσης σε σημαντική ελάττωση των επιπέδων τουCTX (από 0,520±0,243 σε 0,347±0,230 ng/ml, -29,9%, p=0,042), χωρίςαλλαγή στους υπόλοιπους ΔΟΜ.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η παρούσα μελέτη έδειξε αυξημένη συχνότηταχαμηλής BMD στους αιμορροφιλικούς ασθενείς, για την οποία το επίπεδοφυσικής δραστηριότητας και τα επίπεδα της 25(OH)D αποτέλεσανανεξάρτητους προγνωστικούς δείκτες.Στους ασθενείς με χαμηλή BMD φάνηκε να υπάρχει αυξημένος οστικόςμεταβολισμός. Ο βαθμός και η έκταση της αρθροπάθειας, η χαμηλή φυσικήδραστηριότητα, η HIV λοίμωξη και τα χαμηλά επίπεδα οιστραδιόληςσχετίζονται υψηλό ρυθμό οστικής απορρόφησης, γεγονός το οποίο φαίνεταινα συμμετέχει στην παθογένεια της οστικής νόσου στους ασθενείς αυτούς.Τέλος, η χορήγηση της ιμπανδρονάτης βελτίωσε σημαντικά την BMD στηνΟΜΣΣ και επιβράδυνε το ρυθμό οστικής απορρόφησης.