Η συνάντηση των εκπαιδευτικών με τους χαρισματικούς μαθητές
Authors: Κόκκινος Θεόδωρος 
Published: August 2021

Η διατριβή έχει ως αντικείμενο τη διερεύνηση βασικών γνωστικών χαρακτηριστικών των Μαθητών με Υψηλές Μαθησιακές Ικανότητες (ΥΨ.Ι.Μ.) (γενικά και στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας) καθώς και τη διερεύνηση αντιλήψεων και αξιών των εκπαιδευτικών σχετικά με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Σκοπός της ερευνητικής εργασίας είναι να διαπιστωθεί ο βαθμός επιρροής τόσο των χαρακτηριστικών όσο και των σχετικών αντιλήψεων στη διδακτική πράξη προς την κατεύθυνση της διαφοροποίησης της διδασκαλίας. Για την επίτευξη του ερευνητικού στόχου προσεγγίστηκε το προφίλ 87 μαθητών με άριστη επίδοση σε εξετάσεις εθνικού επιπέδου μέσω συνεντεύξεων με τους διδάσκοντές τους. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερευνητικό εργαλείο κατασκευασμένο από τον ερευνητή, το οποίο, αφού υπέστη τις απαιτούμενες μετατροπές που υπαγορεύονται από την ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα, αξιοποίησε προϋπάρχουσα δημοσιευμένη κλίμακα εκτίμησης χαρακτηριστικών [Kλίμακα για την Εκτίμηση των Συμπεριφορικών Χαρακτηριστικών των Μαθητών με Υψηλές Μαθησιακές Ικανότητες (Scales for Rating the Behavioral Characteristics of Superior Students)] του J. Renzulli και των συνεργατών του. Για να εξαχθούν έγκυρα συμπεράσματα, πραγματοποιήθηκε ανάλυση σε περιγραφικό και σε στατιστικό επίπεδο τόσο των ποσοτικών όσο και των ποιοτικών μεταβλητών του εργαλείου με τη χρήση ποσοτικών στατιστικών δεικτών καθώς και ανάλυσης περιεχομένου.Αναλυτικότερα, προέκυψε ισχυρή παρουσία του συνόλου των χαρακτηριστικών για τους μαθητές του δείγματος. Όμως, αξίζει να υπογραμμιστεί ότι τα χαρακτηριστικά δημιουργικότητας καθώς και τα ηγετικά / κοινωνικο-συναισθηματικά χαρακτηριστικά εμφανίζονται τελευταία κατά τακτική σειρά. Επίσης, ο ρόλος του οικογενειακού περιβάλλοντος εμφανίστηκε σε γενικές γραμμές υποστηρικτικός και σε στενή συνεργασία με το σχολείο και τους εκπαιδευτικούς. Ωστόσο, δεν εντοπίστηκαν σημαντικές συνάφειες του οικογενειακού περιβάλλοντος με τα χαρακτηριστικά των μαθητών και με τη διδακτική εργασία. Επιπλέον, από την ανάλυση των σχέσεων συνάφειας μεταξύ των χαρακτηριστικών των μαθητών και της διδακτικής εργασίας δεν φαίνεται να προκύπτουν σημαντικές σχέσεις, εύρημα που αναδεικνύει ότι το διδακτικό έργο παραμένει μάλλον ανεπηρέαστο, εμμένοντας σε παραδοσιακές διδακτικές συμπεριφορές. Ακόμη, η διδακτική εργασία δεν φαίνεται να επηρεάζεται σημαντικά ούτε από τον παράγοντα της πρόσληψης των χαρακτηριστικών και των εκπαιδευτικών αξιών των συμμετεχόντων εκπαιδευτικών, δημιουργώντας έτσι ένα κανονιστικό πλαίσιο διδασκαλίας και ένα συμπαγές πεδίο αντίστασης απέναντι στην εισαγωγή της διδακτικής καινοτομίας. Μάλιστα, το μόνο στοιχείο που βρέθηκε να επηρεάζει τη διδακτική εργασία ήταν η διδακτική εμπειρία των συμμετεχόντων εκπαιδευτικών, εύρημα που προσφέρει βασικά επιχειρήματα υπέρ της αναγκαιότητας για θεσμοθέτηση συγκροτημένων προγραμμάτων εκπαίδευσης και επιμόρφωσης του εκπαιδευτικού προσωπικού σχετικών με το υπόψη ζήτημα. Σε ό,τι αφορά τις προτάσεις των συμμετεχόντων, προβάλλεται η διάχυση δραστηριοτήτων εμπλουτισμού του αναλυτικού προγράμματος και των μαθησιακών διαδικασιών, εύρημα που πρέπει να ληφθεί υπόψη από τους διαμορφωτές της εκπαιδευτικής πολιτικής για την εισαγωγή συστηματικών σχετικών προβλέψεων στο αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών, στα σχολικά εγχειρίδια και στη διοικητική και γραφειοκρατική οργάνωση της εκπαίδευσης.