Empirical essays on fiscal policy and dept sustainability
Authors: Θεοφιλάκου Αναστασία 
Published: August 2021

Η παρούσα διδακτορική διατριβή έχει σαν στόχο να συνεισφέρει στην εν εξελίξει έρευνα αναφορικά με τη δημοσιονομική πολιτική και τη βιωσιμότητα του χρέους. Κάνοντας χρήση εξελιγμένων οικονομετρικών τεχνικών, η διατριβή, πρώτον, διερευνά τους παράγοντες που δύνανται να καθορίσουν τη συμπεριφορά της δημοσιονομικής πολιτικής και τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, εστιάζοντας στην αλληλεπίδραση δημοσιονομικής πολιτικής και χρηματοπιστωτικών αγορών δεύτερον, επανεκτιμά τη συσχέτιση της δημοσιονομικής πολιτικής με τον εξωτερικό τομέα της οικονομίας και, τέλος, εξετάζει τις επιτυχείς δημοσιονομικές προσαρμογές σε ένα εναλλακτικό πλαίσιο μοντελοποίησης. Η διατριβή αποτελείται από τρία ανεξάρτητα εμπειρικά δοκίμια. Κάθε δοκίμιο συνεισφέρει ερευνητικά σε διακριτό κεφάλαιο της βιβλιογραφίας. Το πρώτο δοκίμιο αξιολογεί τη διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών στην ΟΝΕ, λαμβάνοντας υπόψη την επίδραση των χρηματοπιστωτικών αγορών στη δυναμική συνάρτηση αντίδρασης της δημοσιονομικής πολιτικής. Σκοπός είναι να ληφθούν υπόψη οι προσδοκίες των δανειστών όσον αφορά στην ικανότητα του κράτους να χρηματοδοτεί τις υποχρεώσεις του, παράγοντας που δεν έχει ενσωματωθεί σε παρόμοιες αναλύσεις. Παραλείποντας ένα σημαντικό παράγοντα ερμηνείας της δημοσιονομικής συμπεριφοράς θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεροληπτικές εκτιμήσεις για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα και τη δυναμική του δημόσιου χρέους. Χρησιμοποιώντας εναλλακτικούς δυναμικούς εκτιμητές δεδομένων πάνελ και ενσωματώνοντας τις προσδοκίες των επενδυτών δημοσίου χρέους, η ανάλυση υποστηρίζει την ύπαρξη προσπαθειών σταθεροποίησης του δημοσίου χρέους στην ΟΝΕ κατά την περίοδο 1988-2009 καθώς και πίεση από τις χρηματοπιστωτικές αγορές που οδηγεί σε βελτίωση των δημόσιων οικονομικών. Το δεύτερο δοκίμιο επανεξετάζει το ρόλο της δημοσιονομικής πολιτικής κατά τις περιπτώσεις προσαρμογής του ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών σε χώρες του ΟΟΣΑ. Τα επεισόδια αυτά, τα οποία αφορούν σε σημαντική βελτίωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών, συχνά συνδέονται με αυξημένο κόστος προσαρμογής στα μακροοικονομικά μεγέθη. Στο πλαίσιο «αναδρομικού» υποδείγματος διακριτών μεταβλητών, σκοπός είναι να διερευνηθεί εάν μεγάλες δημοσιονομικές προσαρμογές μπορούν να οδηγήσουν σε ευμεγέθη προσαρμογή στο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών. Παράλληλα, ερευνάται η πορεία βασικών οικονομικών μεγεθών κατά τη διάρκεια τέτοιων επεισοδίων προσαρμογής του εξωτερικού τομέα, διαχωρίζοντας τα επεισόδια σύμφωνα με την ακολουθούμενη δημοσιονομική πολιτική. Από τις οικονομετρικές εκτιμήσεις συνάγεται ότι οι δημοσιονομικές προσαρμογές που βελτιώνουν τη δημοσιονομική προοπτική φαίνεται να αμβλύνουν και τις πιέσεις απότομης προσαρμογής των ελλειμμάτων του εξωτερικού τομέα. Επιπρόσθετα, οι παράγοντες που οδηγούν σε ευμεγέθη προσαρμογή του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών διαφέρουν μεταξύ περιοριστικής και επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής. Στο τρίτο δοκίμιο προτείνεται μια εναλλακτική εμπειρική μέθοδος για τη μελέτη των ιστορικών περιπτώσεων δημοσιονομικής εξυγίανσης στις χώρες του ΟΟΣΑ και της αποτελεσματικότητάς τους στην άμβλυνση των ανισορροπιών του δημόσιου χρέους. Επεκτείνοντας το Μαρκοβιανό υπόδειγμα εναλλαγής καθεστώτος σε δεδομένα πάνελ, η προσέγγιση βελτιώνει τους περιορισμούς των εμπειρικών μεθόδων της βιβλιογραφίας και προσδιορίζει ενδογενώς από τα δεδομένα τα (επιτυχημένα) επεισόδια δημοσιονομικής προσαρμογής. Η προσέγγιση αυτή μοντελοποίησης συλλαμβάνει πλήρως την έναρξη και επιτυχή υλοποίηση των ιστορικών περιπτώσεων δημοσιονομικής εξυγίανσης, διευρύνοντας τα επεισόδια μετά την οικονομική κρίση του 2008. Οι οικονομετρικές εκτιμήσεις προβλέπουν συστηματικές ανισορροπίες του χρέους σε ορισμένες οικονομίες του ΟΟΣΑ μετά την κρίση, παρά τις σημαντικές προσπάθειες δημοσιονομικής διόρθωσης.