bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Аlgorithm of diversification management of the enterprise activity
Authors: Bielienkova O.Yu
Published: December 2021

The algorithm of management of diversification of the enterprise which is based on unity of three main spheres of activity, namely: operational, investment and financial is offered. This combination allows to take into account the comprehensive support of diversification programs and eliminate imbalances and imbalances in the development of enterprises that may arise during the diversification of production. The analysis and generalization of theoretical preconditions of formation of programs of diversification is carried out, the review of sources in the field of management of production programs at the enterprise level, diversification of production, balanced development is carried out.

The research methods are comparative analysis and synthesis, reproductive method, modeling.

As an indicator of the feasibility of diversification used the excess of future return on capital of the enterprise over its value. A diversification program should be adopted when such a ratio is the maximum of the alternatives for a given development option, and should be rejected if it is not supported in different diversification options.

It is revealed that diversification of production activity is one of the ways of development, which affects the investment, financial, operational spheres, leading to sustainable qualitative and quantitative changes of the enterprise. This method of development, acting as a way to reduce risks, helps to increase the financial stability of the enterprise, and hence increase its potential. The created algorithm allows to carry out management of diversification of activity of the enterprise taking into account such important components as cost of the capital and its profitability.

The use of the proposed algorithm article is only one of the ways to manage diversification, which should be combined with budgeting, economic and mathematical modeling, methods of expert evaluation, the creation of simulation models and more. Today there is a need to develop indicators of the effectiveness of diversification programs, assess the feasibility of their implementation and develop models that take into account the peculiarities of the functioning of enterprises in different sectors of the economy.
Personnel innovations as a factor in increasing the competitiveness of the enterprise
Authors: Leshchynskyi V.P.
Published: December 2021

The article substantiates the provisions and practical recommendations for assessing the innovation of staff, human resource management systems in enterprises. The peculiarities of innovative staff development are determined and the degree of influence of human resources innovation on staff competitiveness is assessed. It is substantiated that competitiveness is one of the most important categories of market economy. Significant for the competitiveness of the enterprise together with technologies and methods of production organization are the availability of professional staff, level of motivation, working conditions and various factors that ensure the level of employee competitiveness. The necessity of personnel development as a factor in increasing the efficiency of the enterprise is substantiated. An analysis of existing approaches to determining the competitiveness of staff. The influence of modern global trends is noted. With the need for the transition of Ukraine's economy to a post-industrial model of development, its digitization and robotization, there is a need for new approaches to the formation of knowledge, skills, competencies of personnel. In particular, in the use of the competency approach, which is directly related to changes in the nature and content of work, as well as changes in education and training. Conditions must be created for the integration of education and training in accordance with the needs of the labor market, as well as for ensuring the mobility of staff in several dimensions: vertical (career development), horizontal (industry change) and spatial (territorial relocation). The main advantages of the competency approach are integration potential and flexibility. The key characteristics and features of human resources management as a factor in supporting the growth of innovative development of the enterprise are summarized.
Total production costs of construction enterprise features of distribution
Authors: Husarova L. , Rubtsova O. , Olenich D.S.
Published: December 2021

The article considers the peculiarities of the distribution of total production costs, taking into account the specifics of the construction enterprises of Ukraine. It is established that the accounting processes are regulated by UAS 16 "Costs" and UAS 18 "Construction contracts", but in practice the implementation of  the distribution of overhead costs becomes a formal procedure due to insufficient definition and presentation in the current regulatory framework of the classification of costs. It is noted that in construction there are three types of cost of construction and installation work: estimated, which includes regulatory costs due to estimated norms and current prices; planned, which includes the cost of construction and installation work and is determined on the basis of technical and economic calculations using economically justified norms and standards of costs for construction and installation work under normal capacity of the construction company and the actual, including the actual costs of the construction company, incurred during construction and installation work.  This feature leads to the possibility of significant differences in the actual and estimated cost of construction. The schematic connection of the classification of costs by economic elements and costing items in calculating the cost of construction and installation work is given. It is determined that the improvement of accounting for total production costs should be an element of strategic management in the construction company as there is a tendency to increase in recent years. Carrying out the correct distribution of  total production costs requires further development of regulatory and methodological framework, firstly, by improving the classification of indirect costs with the development of criteria for determining their fixed and variable part, and secondly, developing criteria for selecting the optimal distribution base of construction enterprises. It is considered promising to use information technology for more accurate calculations and improve the working conditions of analysts in the distribution of  total production costs.
Determination of the list of basic construction resources for the analysis of prices for the construction of the Lviv stadium for Euro 2012.
Authors: Sichnyi S.B
Published: December 2021

Since 2009, Ukraine has gradually introduced requirements for the minimum level of prices for construction resources, which are set on the basis of its own (construction participants) data bank and market analysis. However, the procedure for creating, filling and maintaining such data banks is not regulated, as well as the method of market analysis and the procedure for determining the lowest market price of construction resources. The article considers the sequence of formation of the list of construction resources for inclusion in the data bank during the implementation and launch of the analysis of current prices in the market of construction resources. Organizational, technical and methodological problems and approaches to their solution are highlighted. The example of the construction of the Lviv stadium for Euro 2012 shows the features of the initial data for the formation of a list of resources for inclusion in the bank of price data and the sequence of their completion, the need for which is dictated by the specifics of domestic design and construction. An algorithm for determining the initial list of construction resources is proposed and the sequence of its execution is considered on an example. Methods for reducing the initial list of construction resources by including only those resources that are essential for determining the total market value of construction resources on any structure are proposed. Namely: pricing material resources and resources that represent groups of homogeneous, similar, resources, from the point of view of the supplier, and are in the same price range (representative resources). A universal methodology for determining pricing resources is proposed and an example of its application is given. A universal methodology for determining generalizing resources (representative resources) for similar materials that have different estimate codes, but equal technical and qualitative characteristics and are in the same price range. An example of its application is given. The set of proposed measures and methods allowed to reduce the total number of positions in the source documents from 4580 to 203 basic resources placed in the database of current prices in the market of construction resources during the construction of the Lviv stadium for Euro-2012. The actual number of construction materials for which price analysis was performed amounted to 309 items with a total value of 98% of the total cost of construction materials of the consolidated statement of resources, with a given threshold of 96%. Labor costs at the stage of launching the price analysis decreased by 77.5% or 4.4 times. Labor costs at the stage of market price analysis decreased by 34.3% or 1.5 times. At the same time, the accuracy of calculations remained within the statistical error.
Extreme weather events and high Colombian food prices: A non-stationary extreme value approach
Authors: Melo-Velandia Luis Fernando , Orozco-Vanegas Camilo Andrés , Parra-Amado Daniel
Published: December 2021

Given the importance of climate change and the increase of its severity under extreme weather events, we analyze the main drivers of high food prices in Colombia between 1985 and 2020 focusing on extreme weather shocks like a strong El Ni˜no.We estimate a non-stationary extreme value model for Colombian food prices. Our findings suggest that perishable foods are more exposed to extreme weather conditions in comparison to processed foods. In fact, an extremely low precipitation level explains only high prices in perishable foods. The risk of high perishable food prices is significantly larger for low rainfall levels (dry seasons) compared to high precipitation levels (rainy seasons). This risk gradually results in higher perishable food prices. It is non linear and is also significantly larger than the risk related to changes in the US dollar-Colombian peso exchange rate and fuel prices. Those covariates also explain high prices for both perishable and processed foods. Finally, we find that the events associated with the strongest El Ni˜no in 1988 and 2016 are expected to reoccur once every 50 years.
Balance Performance With and Without Visual Information: A Comparison of Elite Players With Chronic Ankle Instability
Authors:   Department of Sport Injuries and Corrective Exercises, Faculty of Sport Science, Arak University, Arak, Iran., Raeisi Zahra , Yalfani Ali ,   Department of Sports Injuries and Corrective Exercises, Faculty of Sport Science, University of Bu-Ali Sina, Hamedan, Iran.
Published: December 2021

Introduction: This research was conducted to determine whether professional athletes with Chronic Ankle Instability (CAI) exhibit differences in maintaining balance under conditions of with and without visual information Materials and Methods: Forty-five elite players with CAI were classified into soccer, volleyball, and basketball groups (n=15 each). All participants performed a static single-leg balance test in conditions wherein visual information was provided and withheld. Also, their center of pressure (CoP) oscillation parameters was measured. The data were examined through an analysis of variance (ANOVA) and the Tukey test. Results: A significant difference was found between the soccer and volleyball players (P=0.034) in anteroposterior CoP displacement. Furthermore, there was a significant difference between soccer compared with volleyball (P=0.001) and basketball (P=0.02) groups regarding mediolateral sway and sway area (P=0.003 and P=0.03, respectively) when they performed the test with their eyes open. A significant difference occurred between the soccer and volleyball players concerning anteroposterior and mediolateral sway (P=0.002 and P=0.04, respectively) and sway area (P=0.004) when they performed the test with their eyes closed. Conclusion: Given the necessity of maintaining a good balance in sports, volleyball coaches should design practices that reduce players’ reliance on visual information. These practices should strengthen their proprioceptive abilities through an increased challenge to their proprioceptive senses.
A Close Relationship Reflected in the Translations from Polish Poetry by Young Belarusian Writers
Authors: McMillin Arnold
Published: December 2021

The article presents and analyses the translations by young Belarusian writers of Polish poetry, emphasising the variety of the some half dozen Belarusian translators, and also the nature of the poets they selected. Attention is paid, where appropriate, to Poland and its literature’s particular relevance to Belarusian culture, and, more generally, to the close relationship between the two countries, both historically and at the present difficult time.
Флоравобразы ў матыўнай прасторы вершаў У. Дубоўкі
Authors: Садко Людміла
Published: December 2021

The article examines flora images as part of the artistic system of motifs and a characteristic of the motif complexes of U. Dubouka’s poetry and clarifies the metaphorical potential of plant images from linguistic cliches and rhetorical figures to discrete, complex symbolic allegories filled with original semantics and associative-authorial innovations. Conclusions are drawn on the basis of the peculiar functioning and diversity of national folklore-romanticized flora images in the poems The train was in a hurry, Thoughts, thoughts, how can I reassure you, Chords, chords!, A little of autumn and a handful of maple leaves, On a winter snow-covered day... by U. Dubouka, the ideological and thematic dominants of the poet’s creativity are determined.
Уплыў польскай мовы на раннія ўсходнеславянскія граматы Вялікага Княства Літоўскага
Authors: Рудэнка Алена
Published: December 2021

The article is devoted to a general description of the early East Slavic documents created in the Belarusian and Ukrainian territories. Such a description requires at least a brief historical and geographical commentary. The article also contains the earliest East Slavic agreements, including those where Lithuanian princes are mentioned. The first documents of the Grand Duchy of Lithuania, their structure and language are considered. The article analyzes the transition from the Greek-Byzantine model of building business documents to the Polish-Latin one. Particular attention is paid to documents written in "prosta mova", as Belarusian and Ukrainian dialectal features appeared there very early.
Język polski na Komarowszczyźnie: przeszłość, teraźniejszość, przyszłość (wnioski z badań terenowych w rejonie miadziolskim obwodu mińskiego na Białorusi)
Authors: Żebrowska Anna
Published: December 2021

The article is devoted to the situation of the Polish language in Kamarova (the village of Kamarova and neighbouring villages) located in the Myadzyel district of the Minsk region in the north-west of Belarus. It is a research area which appeared in my scientific interests for the first time in 2010, but was known to me much earlier, because I was born and grew up in this part of Belarus. My own memory and regularly conducted research of a linguistic and identity nature make it possible not only to describe the fate of the Polish language and Polishness in this region, but also to trace the changes occurring in the constantly changing reality over several decades. The illustrative material are fragments of autobiographical narra¬tives recorded during the exploration of the mentioned area.
Аб магчымым уплыве грэцкай мовы на развіццё дзеепрыметнікаў залежнага стану цяперашняга часу ў славянскіх мовах
Authors: Багдзевіч Анатоль
Published: December 2021

The passive participles of the present tense have been actively used only in Russian out of all Slavic languages since the 19th century and are a grammatical category that is not accepted by all native speakers of the standard Belarusian language as a normative one. During the development of Slavic languages, it has been experiencing two opposite tendencies: decline and revival. The article examines extralinguistic and intralinguistic factors that could have influenced the development of this verb form in a number of Slavic languages. According to the author, the bilingual Slavic-Greek consciousness of the creators of Slavic writing could have influenced the strengthening of these forms in the Russian language. The article analyzes possible connections of the Slavic participles of the present tense with the medial and passive participles of the Greek language in the light of their common origin from the Indo-European participle, as well as the process of development of participles during the restructuring of the voice category and in connection with the development of the aspect category.
Północna grupa gwar białoruskich jako przykład związków z sąsiednimi grupami etnicznymi i językami
Authors: Jankowiak Mirosław
Published: December 2021

The article discusses the Northern subdialect group of the Northeastern Belarusian dialect, which is one of the least studied in terms of its structure and genesis. It is characterized primarily by a number of lexical and lexical-semantic features, typical not only for this area of Belarus, but linking it with Russian dialects and dialects of the Baltic languages. These features were formed in various historical periods: the oldest (from before the writing system appeared) include, among others, the so-called cokan'e and the preservation of the suffix -dl- forming the names of farm tools; the syncretism of noun endings probably dates back to to the general Russian period, while the pronouns íchny, jéjny and the verb forms jadzióm and dadzióm are newer innovations from the period of the formation of Belarusian dialects.
Філолагі Варшаўскага ўніверсітэта ХІХ – пачатку ХХ ст. аб пісьмовай традыцыі беларускай мовы
Authors: Свістунова Марына
Published: December 2021

In the article, the Belarusian interests of Slavists who worked at the University of Warsaw in the ХІХ – early ХХ centuries are described and analyzed (at different times: Royal University of Warsaw, Main School of Warsaw, Imperial University of Warsaw). The writings, which now belong to Belarus, in the beginning ХІХth century attracted the attention of S. Linde and in the end ХІХth century – that of J. Karsky. The first, because of objective reasons, could not consider its gradual development, and the second made a thorough description, noting the cessation of „Western Russian writing” (in Cyrillic and Arabic versions).
Ідэя беларускага ўніянізму ў творчасці Казіміра Сваяка
Authors: Kaliciński Mariusz
Published: December 2021

The religious divide in Belarus between the Catholic and Orthodox churches was an important issue for many Belarusian national activists at the beginning of the 20th century. One of them was a Roman Catholic priest and writer Kazimir Svoyak (Konstantin Stepovich) who paid close attention to this topic in his writings. This article presents the concept of church union in Belarus by K. Svoyak as a part of Belarusian national idea. In his vision there is one Christian faith with one creed under the authority of the Pope of Rome but with different rituals and traditions: The Western (Roman) Christian Tradition and The Eastern (Greek) Christian Tradition. The author tries to prove that the historical mission of Belarusians is to bring Catholics and Orthodox back to unity, which will contribute to restoring national independence and bringing peaceful coexistence with the neighbouring countries. Similarities of the Belarusian unionism to the nineteenth-century ideas of messianism provide a foundation for further comparative research.
Забельскі рукапісны зборнік: праблемы атрыбуцыі і тэксталогіі
Authors: Хаўстовіч Мікола
Published: December 2021

The article examines the history of the Zabelsky manuscript collection, the problems of reading one of its texts – the famous Comedy, authored by Kayatan Marashevsky. The question is: did the Zabelsky Dominican Monastery have a college – an educational institution for the children of the wealthy nobility – and a theatre? In our opinion, in Walyncy there was a scriptorium – a kind of center for the preparation and rewriting of "exercises" for the training of clerics of the Dominican Order. Carefully analyzing the Zabel manuscript of 1787, we came to the conclusion that it can be neither an autograph of K. Marashevsky nor an autograph of M. Tetersky. Another question that will have to be answered by literary historians: Are Liberty in Captivity and Comedy are K. Marashevsky's own works or texts that he prepared (collected, composed, reworked, etc.) for classes with students in lectures on poetry or rhetoric?
Барбара Квапіш: лодзінская экзафаністка з падляскім сэрцам
Authors: Espinosa Ruiz Angela
Published: December 2021

This article explores the known published lyrical works of Barbara Kwapisz (1949), a Polish-born poet who learnt Belarusian upon moving to Białowieża to work as a teacher and coming into contact with the local Belarusian ethnic minority, their customs and culture. In order to analyse Kwapisz's poetry, we consulted the archive of the weekly magazine "Niva", as well as the 1980 edition of the "Belaveža" literary almanac. We managed to find a total of 11 poems dating from 1976 to 1980 which we analysed from the linguistic and literary point of view. After our study of Barbara Kwapisz's works, we came to the conclusion that her poetry deserves both recognition and scientific attention, since she is both a key representative of the phenomenon of exophony in the Belarusian language and a notable poet.
Asaf Halet ile Wilfred Owen’ın Karşılaştırmalı Bir Okuması
Authors: ARPA Halil İbrahim
Published: December 2021

Bu çalışma Wilfred Owen'ın İhtiyar Adam ile Gencin Kıssası ve Asaf Halet Çelebi’nin İbrahim şiirlerini Kuran, Eski ve Yeni Ahit ile birlikte ele alır. Owen, Hz. İbrahim'in baba figürü ile Birinci Dünya Savaşı’nın yöneticileri arasında bir karşılaştırma yaparak genç askerlerin savaş meydanlarında bir hiç uğruna kurban edildiğini vurgulamaktadır. Diğer bir yandan, Çelebi sufi içsel yolculuğu sonucunda onun kalbinin İbrahimi teslimiyetten ve doğruluktan uzak olduğunun farkına varır. Bu manevi mesafe, Owen’ın politik emelleri uğruna erdemleri geride bırakmış Avrupalı yöneticilerin haliyle benzerlikler göstermektedir. Onun şiirindeki bu baba figürü kurgulanmış bir düzen kurarken, Asaf Halet’in iç dünyası gerçek bir düzenin peşine düşer. Lacan’ın sembolik düzeni üzerine bina edilen çalışma, savaş dönemindeki Avrupalı yöneticilerin seküler düzenini ve Hz. İbrahim’in Nemrut’un benzeri düzenini reddederek kendi dini düzenini kurmasıyla karşılaştırır. Bunu yaparken, Foucault’nun, Baudrillard’ın ve Deleuze’ün eserlerinden yararlanılmıştır. Öncelikle, her iki şaire Peygamber Hz. İbrahim bilgilerini veren dini altyapılar detaylı bir biçimde incelenecek daha sonra ise şiirler bu eksende karşılaştırılacaktır. Bu minval üzere, Kuran’daki, Eski Ahit’teki ve Yeni Ahit’teki İbrahim Peygamber kıssaları incelenecek ve şiirlerle bağlantıları ortaya konacaktır. Çelebi’nin bu şiiri üzerine literatürde herhangi bir çalışma olmadığından; Owen’ın ise şiirinin bu tarz karşılaştırmalı bir okumayla ele alınmamasından dolayı bu makale yeni ve taze bir okuma sunmaya çalışmıştır.
Lider-Üye Etkileşimi ile Performans Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Bir Meta-Analiz Çalışması
Authors: AKMAN Yener
Published: December 2021

Bu çalışmanın amacı lider-üye etkileşimi ile performans arasındaki ilişkiyi meta-analiz yöntemi ile incelemektir. Bu amaçla çalışmada yer alan araştırmaların bireysel ve genel etki değerleri hesaplanmıştır. Çalışma grubunu, 01.01.2000-31.12.2020 tarihleri arasında Türkiye’de yayımlanmış lider-üye etkileşimi ile çalışan performansı arasındaki ilişkiyi inceleyen 23 bağımsız tez ve makale oluşturmaktadır. Çalışma grubunun katılımcı sayısının 7695 olduğu görülmüştür. Bu çalışmalara Yüksek Öğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi, ULAKBIM Ulusal Veri Tabanı ve Google Akademik üzerinden ulaşılmıştır. Meta-analizde yer alan araştırmalarda örneklem büyüklüğü ve Pearson korelasyon katsayı (r) değerlerinin olmasına dikkat edilmiştir. Araştırmaların etki büyüklükleri rastgele etkiler modeline göre belirlenmiştir. Analiz sürecinde CMA 3.0 programı kullanılmıştır. Çalışma bulgularına göre lider-üye etkileşimi ve çalışan performansı arasındaki ilişkinin pozitif yönlü ve orta düzeyde (r= .44) genel etki büyüklüğüne sahip olduğu görülmüştür.
Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yazma Becerisi Tutum Ölçeği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması*
Authors: KADAN Ömer Faruk , ARI Bülent
Published: December 2021

Bu çalışmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin Türkçe yazmaya yönelik tutumlarını belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirmektir. Bu amaçla, araştırmacı tarafından literatür taraması yoluyla 50 maddeden oluşan madde havuzu oluşturulmuştur. Uzman görüşleri doğrultusunda madde havuzundaki 3 madde atılarak 47 maddeye indirgenmiştir. Ayrıca, ölçekte bulunan 4 madde anlam karmaşasına yol açabileceği için uzman görüşleri doğrultusunda ifade olarak düzeltilmiştir. Çalışma grubu, toplamda Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen 377 öğrenciden (201 kadın ve 176 erkek) oluşmaktadır. 2017-2018 akademik yılında Hatay ilinde Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen 128’i kadın, 109’u erkek olmak üzere 237 öğrenci çalışmanın ilk aşaması olan pilot uygulamada; 73 kadın ve 67 erkek olmak üzere 140 öğrenci ise ikinci aşama olan asıl uygulamada çalışma grubunda yer almıştır. Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmış; güvenirliğini sağlamak için ise Cronbach Alpha iç tutarlık katsayısı hesaplanmıştır. Yapılan faktör analizi sonucunda toplam 20 maddeden oluşan 3 faktörlü ölçek elde edilmiştir. Ölçekteki faktörler; “yazmaya genel bakış”, yazmada yetersizlik” ve “yazmada yeterlilik” şeklinde belirlenmiştir. Ölçeğe “Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yazma Becerisi Tutum Ölçeği” adı verilmiştir. Ölçeğin Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı 0.653 olarak bulunmuş ve bu nedenle oldukça güvenilir olarak yorumlanmıştır.
Finans Piyasasında Dönüşümün Kavgaları: Dijital Bankacılık Geleneksel Bankacılığa Karşı
Authors: DAVER Gizay
Published: December 2021

Teknolojik ilerleme ve dünyadaki değişim süreci, sancılarını finansal piyasalara da beraberinde getirmektedir. Uzun yıllardır süren alışkanlıklar ve geleneksel iş yapma biçimleri, çağa uyum çabası çerçevesinde yerini yeni gelişmelere bırakmak zorunda kalmaktadır. Alışılmış olanın (“gelenekselin”) dışına çıkmak kimi zaman rekabet, kimi zaman heyecan olarak algılanmaktadır. Bu çalışma Türk bankacılık sisteminde iş yapma biçimlerinde son 15 yıldaki gelişmeleri öğrenilmiş kalıpları sorgulayarak ele almaktadır. Dijital bankacılık, geleneksel şube bankacılığına rakip ve geleneksel bankacılığın alternatifi midir, yoksa geleneksel bankacılığı destekleyen bir teknolojik gelişme midir? Geleneksel bankacılık ve dijital bankacılık madalyonun tamamen farklı iki yüzüyse dönüşüm sürecinde geleneksel bankacılık iş yapma biçimleri kaybolup yerini FinTek firmalarına bırakmaz mı? Elli beşin üzerinde dört yıllık eğitim veren finans ve bankacılık bölümü, ekonomik katma değeri olmayan iş gücünü piyasaya arz etmez mi? Burada sunulan temel sorulara cevap aramak ve dijital bankacılık ile geleneksel şube bankacılığı ilişkisini açığa çıkarmak amacıyla bu çalışma dizayn edilmiştir. Bu kapsamda Türkiye Bankalar Birliği ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan edinilen geleneksel şube verileriyle, dijital bankacılık gelişmeleri ekonometrik analize tabi tutularak değerlendirilmiştir. Phillips Perron durağanlık testi, Johansen Eş-bütünleşme testi ve Granger nedensellik testi ile dijital bankacılık ve geleneksel bankacılığın tamamen bağımsız iki ayrı gelişme alanı mı, birbiriyle iç içe geçmiş bağları bulunan bir evrim süreci mi olduğu sorgulanmıştır.
Nazire Geleneğine Yönelik Mukayeseli Bir İnceleme
Authors: ÖZGERİŞ Mutlu Melis
Published: December 2021

Nazire kelimesi, edebiyat terimi olarak; bir şairin şiirine aynı vezin ve kafiyeyle söylenen manzume, bir şairin bir şiirini takliden söylenen şiir, bir şairin şiirine benzemek üzere tertip olunan şiir gibi anlamlara sahip olan bir kavramdır. Şairlerin nazire söylemeleri, klasik şiirin kuruluş dönemlerinden beri varlığını sürdürmüş ve bir gelenek şeklinde yüzyıllardır devam etmiştir. Bu gelenek, edebiyatta zenginliğe, genişlemeye yol açmış, şiire canlılık kazandırmıştır. Her devir, her bölgede karşımıza çıkan nazire geleneği, hemen hemen her şairin başvurduğu bir tecrübe olmuş, şairler şiir geleneğini nazirelerle öğrenmiş; nazire, geçmişin yeniden yazımını sağlayan eğitim aracı hâline gelmiştir. Nazire geleneği içerisinde özellikle aşk konulu mesneviler sıkça işlenmiştir. Leyla ve Mecnun hikâyesi de Arap, Fars ve Türk edebiyatlarında pek çok şairin kaleme aldığı bir aşk hikâyesidir. Bu hikâye bilinen bir hikâye olmakla birlikte, hikâyeyi üne kavuşturan ve mesnevi tarzında yazan ilk isim, Nizâmî’dir. Nizâmî, hikâyeye özgünlük katmış, lirik bir aşk hikâyesi formuyla asırlarca pek çok ismi etkileyip nazire geleneğini başlatmış ve eserlerine çok sayıda nazire yazılmıştır. Bu çalışmanın konusu da Nizâmî’nin Leylâ vü Mecnûn mesnevisinin, 19. yüzyılda yazılan Mecnûn u Leylî (Nâkâm) adını taşıyan naziresiyle mukayesesidir. Bu çalışmada, Leyla ve Mecnun hikâyesinin mesnevi nazım şekliyle anlatıldığı ilk ve son eserin şekil ve muhteva karşılaştırması yapılmış, nazire geleneğinin yüzyıllar sonra bile nasıl canlılığını koruduğu, edebiyata kattığı zenginlik tespit edilmeye çalışılmıştır.
Ergenlik Dönemi Çocukların Cinsel Eğitime Yönelik Tutumları İle Ebeveynlerinin Toplumsal Cinsiyet Algıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Authors: YAĞCI Filiz , GÜRBÜZ Melike Durdane , SEZGİN Esin
Published: December 2021

Cinsel eğitim, bireye fiziksel, duygusal ve cinsel gelişim hakkında gerçek ve yanlışsız bilgiler vermektir. Bu eğitim doğumdan başlayarak ergenlik dönemine hatta tüm hayat boyu devam eden bir süreçtir. Bu araştırmanın genel amacı ergenlerin cinsel eğitime yönelik tutumları ile ebeveynlerinin toplumsal cinsiyet algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ergenlik dönemi çocukların cinsel eğitime yönelik tutumları ile ebeveynlerin toplumsal cinsiyet algıları nicel araştırma deseni kullanılarak tanımlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Kayseri il merkezinde bulunan Anadolu Lisesi, Anadolu İmam Hatip ve Mesleki Teknik Anadolu Lisesine kayıtlı 320 öğrenci ve ebeveynleri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak, ergenler ve ebeveynlerine ilişkin bilgileri içeren “Kişisel Bilgi Formu” ile ergenlerin cinsel eğitime yönelik tutumlarını belirlemek üzere “Cinsel Eğitime Yönelik Tutum Ölçeği (CEYTÖ)” ve ebeveynlerin toplumsal cinsiyet algılarını belirlemek için ise “Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği (TCAÖ)” kullanılmıştır. Araştırma yapılan korelasyon analizi sonucunda ergenlerin cinsel eğitime yönelik tutumu ile ebeveynlerinin toplumsal cinsiyet algıları arasında pozitif yönde düşük-orta seviye de bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Ebeveynlerin toplumsal cinsiyet algıları cinsiyetlerine göre incelendiğinde, kadınların lehine anlamlı bir fark olduğu ortaya çıkmıştır. Çocukların cinsel eğitime yönelik tutumlarında cinsiyete göre farklılık görülmemesi bir diğer sonuç olarak karşımıza çıkmaktadır. Ergenlik dönemindeki çocukların yanlış kaynaklardan cinsel bilgilere ulaşmasını önleyebilmek için ders müfredatlarına etik sınırlar çerçevesinde cinsel eğitim dersinin eklenmesi önerilmektedir.
A Tipi Kişilik Özelliği ve Mental İyi Oluşun Görev Performansı Üzerindeki Etkisi: Alanya’daki Beş Yıldızlı Otel Yöneticileri Üzerine Bir Araştırma
Authors: CEYHAN Sefa
Published: December 2021

Duygusal değişkenlerin ön planda olduğu hizmet sektöründe nitelikli hizmet sunulması, yöneticilerin mental iyi oluşuyla yakından ilişkilidir. Ancak mental iyi oluş düzeyi yüksek olan her yöneticinin yüksek performans sağlayacağını ifade etmek mümkün değildir. Yöneticilerin olumlu ve olumsuz her tutumu hem astlar hem de otel müşterileri tarafından yorumlanmakta ve bir sonraki adım bu yoruma göre atılmaktadır. Dolayısıyla yöneticilerin kişilik özellikleri de performans için önemli bir unsurdur. Özellikle hizmet sektöründe yaşanan yüz yüze iletişim sebebiyle bu önem derecesinin daha yüksek olduğu ifade edilebilir. Öyle ki yöneticilerin kişilik, mental iyi oluş gibi duygusal değişkenlerinin belirlenmesi ve yapılan işin nicelik ve nitelik bağlamında dikkate alınması söz konusu önemi arttırıcı nitelik taşımaktadır. Bu önem doğrultusunda, a tipi kişilik özellikleri ve mental iyi oluşun görev performansı üzerindeki etkisinin belirlenmesi araştırma amacını oluşturmaktadır. Araştırma amacı doğrultusunda yüz yüze anket yöntemi ile elde edilen 154 kişilik veri seti değerlendirmeye alınmıştır. Elde edilen bugulara göre; A tipi kişilik özelliklerinin hıza verilen önem boyutu ve mental iyi oluşun görev performansı üzerinde pozitif yönlü ilişki ve etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç ilgili literatürde yer alan A tipi kişiliğin sadece stress, sinizm ve tükenmişlik gibi olumsuz kavramlarla değil aynı zamanda performans arttırıcı ve mental iyi oluşu yordayıcı nitelikler bağlamında ele alınması bakımından dikkate değer katkılar sunmaktadır.
Cevdet Bey ve Oğulları Romanında “Ev” ve Mekânsal Aidiyet Kavramı
Authors: ERDOĞAN Su Kardelen , BİROL Gaye
Published: December 2021

Orhan Pamuk, ilk romanı Cevdet Bey ve Oğulları’nda, 1905’ten 1969’a Türkiye coğrafyasındaki batılılaşma/ modernleşme hareketinin barınma kültürüne ve ev içi yaşam biçimlerine etkisini, bir aile yaşantısı üzerinden aktarmaktadır. Roman, Işıkçı ailesinin konaktan apartman yaşamına geçişini ve tüm bu sürecin doğurduğu çelişkileri, mekânsal dışavurumları, değişen ev içi gündelik yaşam pratiklerini ve alışkanlıklarını, kısacası birey-ev ilişkilerini betimlemektedir. Bu doğrultuda, temelde, üç zaman dilimi ve üç nesle odaklanarak kurgulanan anlatı, hem toplumsal ve kişisel anlam karmaşalarına hem de konuttaki mekânsal deneyimlere ışık tutmaktadır. Mekânın kişiye özgü duygular ve yaşanmışlıklar ile “yer”e dönüştüğü göz önüne alındığında, romanda aktarılan ev yaşamı, evi yer olarak benimseme ve eve ait olma hissi ile ilgili birçok ipucu barındırmaktadır. Ayrıca, anlatının zamansal bağlamı, birey-mekân ilişkilerinin yeniden kurulduğu bir döneme de referans vererek batılılaşma/ modernleşme sürecinin ev içi yaşamındaki mekânsal pratikleri nasıl etkilediğine de odaklanmaktadır. Bu doğrultuda, kişinin ev ile kurduğu etkileşimi mekânsal aidiyet kavramı üzerinden okumayı konu edinen bu çalışmada, Cevdet Bey ve Oğulları romanının ana kahramanlarının birey-ev ilişkilerini ve söz konusu dönemde bu ilişkilerin dönüşümlerini incelemek hedeflenmektedir. Aidiyet hissinin kendini gerçekleştirme ve kendini bulma eylemleri ile ilişkili olduğu düşünüldüğünde roman kahramanlarının eve dair hislerinin birey-mekân etkileşimi açısından yol gösterici olması beklenmektedir.
BIST İnşaat Endeksinde Bütünleşik CCSD-COCOSO Tabanlı Finansal Performans Analizi
Authors: PALA Osman
Published: December 2021

Finansal performans, işletmelerin gelecekleri hakkında fikir verebilecek başlıca göstergelerden biridir. İşletmeler için finansal performans analizi sonuçları, sektörel bazda nerede olduklarını ve ayrıca ne yapmaları ile ne yapmamaları gerektiğini gösteren değerli işaretleri barındırır. Bu nedenle her bir işletme için finansal performans analizi bulunduğu sektör bağlamında çok önemlidir. Bu çalışmada BIST İnşaat endeksi işletmelerinin finansal performansı mali tablolardan elde edilen finansal oranlar üzerinden analiz edilmiştir. Türkiye’de inşaat sektörünün önemi, diğer sektörlerin kalkınmasına etkisi ve oluşturduğu istihdamın büyüklüğü açısından oldukça büyüktür. Dolayısıyla bu sektörde yer alan işletmelerin performans düzeylerinin yüksekliği ekonomiyi doğrudan etkilemektedir. Çalışmada çok kriterli karar verme yöntemlerinden CCSD ile kriterler olarak kullanılan finansal oranların önem dereceleri hesaplanmış ve farklı yaklaşımları birlikte kullanan COCOSO metodu ile işletmeler 2019 ve 2020 dönemleri için finansal performans yönünden sıralanmıştır. Bu çalışmada her ikisi de ayrı ayrı çok etkili olan bu iki yöntem ilk defa birlikte kullanılmıştır. Öte yandan finansal performans analizi pandemi dönemini de kapsamaktadır. Bu iki açıdan yapılan çalışmanın literatüre anlamlı katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Bekir Yıldız’ın “Türkler Almanya’da” İsimli Eserinin Pozitivist Bir Yaklaşımla İncelenmesi
Authors: NAKİBOĞLU Meryem , AŞIK Betül
Published: December 2021

Almanya İkinci Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan iş gücü açığını karşılamak amacı ile farklı ülkelerden göçmen işçi talebinde bulunmuştur. Bu talep doğrultusunda Türkiye’den de erkek ve kadın birçok insan çalışmak için Almanya’ya göç etmiştir. Bu bağlamda kendilerine bambaşka bir dünyanın kapıları aralanmıştır. Farklı bir dil ve farklı bir kültür ile karşılaşan göçmenler toplum içerisinde yaşadıkları zorlukları dile getirme ihtiyacı duymuşlardır. Yaşadıklarını kaleme alarak kendilerini ifade etme yolunu seçmişlerdir. Nitekim bu şekilde Göçmen Edebiyatı’nın ilk temelleri atılmıştır. Bu çalışmanın amacı Bekir Yıldız’ın “Türkler Almanya’da” adlı eseri ele alınarak, Almanya’ya işçi olarak giden birinci nesil göçmenlerin gurbete gidiş nedenlerini açıklayarak; orada karşılaştıkları sosyokültürel farklılıkları, yaşadıkları çeşitli sorunları ve bu sorunlara neden olan etkenleri tespit etmektir. Bu tespitler doğrultusunda çalışmada öncelikle Göçmen Yazınının tarihsel sürecine değinilecektir. Tarihsel süreç ele alındıktan sonra Göçmen Edebiyatının çok farklı isimlerde adlandırmaları üzerinde durulacak, daha sonra da Göçmen Yazınının ilk yazarlarından biri olan Bekir Yıldız hakkında bilgi verilecektir. Kendisi de işçi olarak 1962 – 1966 yılları arasında dört yıl boyunca Almanya’da yaşamış olan yazarın “Türkler Almanya’da” isimli eseri, Almanya’da bulunduğu yıllardaki dikkatli gözlemleri ve eleştirel bakış açısı ile kaleme alınmıştır. Eser, aynı zamanda yazarın hayatının bir yansıması niteliğindedir. Çalışmada otobiyografik unsurlar içeren “Türkler Almanya’da” adlı eser pozitivist yöntem ile incelenecektir.
Incidence of Zonate Leaf Spot on Sorghum Accessions Under Disease-Conducive Growing Conditions Burleson County, Texa
Authors: K. Prom Louis , Isakeit Thomas
Published: December 2021

The frequent rains coupled with cooler than normal maximum temperatures in the early part of the 2021 growing season created conditions for severe outbreaks of zonate leaf spot infection on sorghum plants in the experimental plots at the Texas A&M AgriLife Farm, Burleson County, Texas. As a result, the incidence of zonate leaf spot was recorded for 68 accessions planted in one of the field trials. In this study, 13 sorghum accessions, including TAM428, BTx635, PI330255, PI534157, PI570841, PI609251, PI570726, and PI267588 were free of zonate leaf spot infection, indicating that they were highly resistant to the disease. The lines identified in this study may possess genes for resistance which can be useful in breeding programs for introgression of the resistant genes to elite or parental lines.
Risks of using pre-event time scale and ordinal scale measurements in COVID-19 clinical trials
Authors: Yashchenko M.V.
Published: December 2021

BACKGROUND. The article shows the results of literature search and analysis of endpoints of interventional clinical trials of phase III-IV of the treatment of hospitalized patients with coronavirus disease (COVID-19) and of its prevention.

MATERIALS AND METHODS. Among 102 trials found, ordinal scales were used in 60 trials, time-to-event outcome measures were used in 54 trials, both scales – in 49 trials. Time-to-event endpoints were related to hospitalization/intensive care unit term, discontinuation of oxygen therapy, and clinical improvement standardized on ordinal scales. At the same time, the early discontinuation of oxygen therapy and the early discharge create risks to the biometric measurement.

RESULTS AND DISCUSSION. Statistical calculations showed the association of the number of new COVID-19 hospital admissions per day with the percentage of free beds, but not only with the number of new coronavirus infection cases in general, the number of deaths and the number of people recovering from COVID-19 per day in different regions of Ukraine. These results may indicate that resource-dependence and organizational aspects affect the hospitalization of patients with COVID-19.

CONCLUSIONS. Therefore, to ensure that the discharge or discontinuation of oxygen therapy was due solely to a positive clinical outcome, data on changes of number of beds, access to oxygen supplies as well as data relevant to determination of the desired clinical outcome (body temperature, oxygen saturation, severity of symptoms, etc.) should be collected. It is recommended to collect biomarker data after discharge, if possible.
Analiza kartografske projekcije karte Nova Lusitania
Authors: de Menezes Paulo Márcio Leal , Santos Kairo da Silva , Lapaine Miljenko , Santos José Gomes dos , Fernandes Manoel do Couto , Corrêa Martins Francisco José , Laeta Tainá
Published: December 2021

The map named Carta Geographica de Projecçaõ Espherica Orthogonal da Nova Lusitania ou America Portugueza e Estado do Brazil from 1798, together with its 1795 (?), 1797 and 1803 versions, is undoubtedly one of the cartographic monuments developed by Portuguese cartography from the late eighteenth century. Its organizer was the geographer, astronomer, and frigate captain Antonio Pires da Silva Pontes Leme, who relied on the work of 34 people, including astronomers, geographers, and engineers, who, although only mentioned in the 1798 version, contributed to the creation of all versions. All of them are similar in appearance, but differ in size, content, details, amount, and distribution of toponyms, which will be the subject of another paper. The greatest similarity, however, concerns the defined map projection.
The objective of this paper is to analyse and present the possible hypotheses and conclusions about which map projection was adopted for all versions of Nova Lusitania, through the identification of characteristics that allowed to infer and prove the adopted projection. The applied methodology verified that in the bibliographic search, the information about the map structure is insufficient. An article presented by General Djalma Polli Coelho in October 1950 states that the projection suggested by its title, as orthogonal spherical, appeared to be the Sanson-Flamsteed equal-area projection. However, the expression Carta Geographica de Projecçaõ Espherica Orthogonal allows us to infer also the transverse orthographic projection.
Through parameters defined for the two projections, it was possible to establish the comparative elements for a cartographic analysis, which would allow us to conclude and prove the structure adopted for the map, allowing to conclude if the adopted projection for the Nova Lusitania was an azimuthal orthographic equatorial projection, or a Sanson-Flamsteed, sinusoidal projection on the meridian 315°, defined west-east, (counterclockwise), from the El Hierro (Ferro) Island. This meridian is referenced approx. –62°39'46" off the Greenwich meridian.
DOLANDIRICILIK SUÇU
Authors: AYDIN Devrim
Published: December 2021

Dolandırıcılık suçunu malvarlığına karşı işlenen diğer suçlardan ayıran, failin hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına yarar sağlamasıdır. Mağdurun iradesinin hatalı biçimde oluşmasını sağlamak için hileli davranışlarda bulunulması bu suçun temel özelliğidir. Dolandırıcılık suçuyla asıl korunan hukuksal yarar kişilerin malvarlığı değerleri olsa da bu suçla kişilerin hukuksal işlemler sırasındaki iyiniyetleri de korunmaktadır. Dolandırıcılık suçu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 157’de malvarlığına karşı suçlar arasında düzenlenmiştir. TCK m. 158’de suçun cezasını artıran nedenlere yer verilmiştir. Bu nedenlerin bir kısmı kazuistik yöntemle düzenlendiğinden neredeyse suçun birçok işleniş biçimi halinde olaya ağırlatıcı nedenin uygulanması gerekecektir. TCK m. 159’da suçun hukuki ilişkiden doğan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi cezayı hafifletici neden olarak düzenlenmiştir.
Indonesian Diplomacy to Become a Non-Permanent Member of the UN Security Council 2019-2020
Authors: Saragih Hendra Maujana
Published: December 2021

The UN Security Council has 15 members divided into two types of membership, namely permanent members and non-permanent members. This research describes and analyzes phenomena, such as events, social activities, attitudes, beliefs, perceptions, thoughts of people individually or in groups. This study seeks to explore Indonesia's strategy and diplomacy to be elected as a non-permanent member of the UN Security Council (UNSC) for the 2019-2020 period. Indonesia is actively contributing to peace, humanity, and prosperity in the region and globally. This variable is the primary consideration for UN member states to support Indonesia. Another reason besides that is inseparable from the maturing of democracy in Indonesia. UN member states view Indonesia as a tolerant country, where Islam and democracy go together. Indonesia will strengthen the global peace and stability ecosystem. For this reason, Indonesia will encourage a culture of dialogue so that conflict resolution can always exist peacefully. Indonesia will also seek to increase the synergy between regional organizations and the UN Security Council in maintaining peace and increasing the capacity of UN peacekeepers, including the role of women.
Photodegradation of Dyes From Cual Batik Waste Using TiO2 Photocatalyst From Ilmenite Bangka
Authors: Istiqomah Fuspita , Fabiani Verry Andre , Syahputra Adi
Published: December 2021

Cual batik is one of the local products of the Bangka Belitung Islands. The expansion of cual batik in Bangka Belitung continues to increase, resulting in an increase in the production of cual batik cloth. Cual batik contains remasol dyes which are carcinogenic so that waste handling is appropriate and safe for the surrounding environment. One of them is using the TiO2 photocatalytic method from ilmenite Bangka. The results of XRF characterization showed that the TiO2 content after magnetic separator and HCl washing reached 69,975% and 77,260%. The results of XRD characterization showed that the optimal temperature of calcination was at 700ºC with the peak diffraction intensity of anatase TiO2 crystals at 2θ 48.9º, 53.53º and 53.92º. In FTIR characterization, there is a functional group spectrum of titanium dioxide (TiO2) at the absorption wave number 795 cm-1 showing Ti-O-Ti stretching vibrations, at wavenumber 2326 cm-1 showing Ti-O stretching vibrations. The results of photodegradation of cual batik waste showed a decrease in the dye content of remazol briliant blue when exposed to UV lamps and sunlight at contact times of 30, 60, and 90 minutes 85.21%, 82,75%, and 86,72% (UV light); 70,75%, 78,92%, and 93.51% (sunlight).