bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Adaptive capabilities and productive potential of initial material from peas (Pisum sativum)
Authors: KOSEV VALENTIN , VASILEVA VILIANA
Published: December 2022

The productivity of crops is related to their adaptive potential to the soil and climatic conditions of the environment. In this work the adaptive properties of seven pea (Pisum sativum L.) varieties were studied on the root length, dry root mass weight, number of nodules and number of leaves/plant. The study was conducted in 2014-2016 in the experimental field of the Institute of Forage Crops, Pleven, Bulgaria. Peas varieties in the complex of proanalyzed characteristics can be distributed as follows: Wt6803 combines high stability (bi = 1.04, 0.54), homeostaticity (Hom= 9.43, 40.96) and productivity (54.11, 73.42) by number of nodules and number of leaves/plant. The variety Mir has high values of the studied traits and was characterized by the same high degree of both, plasticity and stability. X07P54, X06PWY, NDPO80138-B-2 and CA1P were stable (bi <1) and showed high homeostasis for most signs but are low productive. L020140 had a mean expression of the signs and was sensitive to changes in environmental conditions (bi> 1) by number of leaves per plant and dry root mass weight. The varieties Wt6803, Mir and L020140represent a specific selective value by number of nodules (43.34, 7.51, 15.81) and number of leaves/plant (57.87, 62.57, 27.54) and can be used to create new genetic diversity, and the selection should be not only aimed at increasing the upper productivity threshold but also at the lower.
Apriori to agricultural problems emerged through participatory rural appraisal in temperate zone of the Himalayas
Authors: JOSHI A K , BRAHMI M K , GUPTA B K , KUMAR PRAMOD , THAKUR PRIYANKA , CHAUHAN V K
Published: December 2022

The participatory rural appraisals were exercised during 2014 in temperate Himalayas in eight gram panchayats of Sangrah block of district Sirmour of Himachal Pradesh. The purpose was to unravel the problems being faced by the farmers, prioritise them and devise apriori based solutions for the upliftment of the peasants. The project area had 22 villages spread over 5611.09 ha. Out of which, 701.02 ha was the cultivable area in the possession of 12906 cultivators. The area was rugged, had steep topography and was stratified into ladder type fields. The matrix analysis extrapolated the prime problem of monkey and wild animals menace. Other problems ranking in the descending order were: erratic irrigation and drinking water supply, lack of awareness about new techniques, ginger rot, poor connectivity by road and communication, migration of youth from villages to cities, unavailability of agricultural inputs like seeds, fertilizers etc., soil erosion, hindrance due to local politics, erratic electricity supply, abandoned agriculture due to public distribution system, lacking minimum support price and crop insurance of each crop, unconsolidated land, lacking higher education facility, labour scarcity due to MGNREGA and migration, defunct apple cultivars, frequent blockage and breakage of irrigation kuhals (channels) and invasion of obnoxious weeds. The insight solutions and the unleashed problems lies in farming bi-pronged strategy which must concentrate on i) convergence of schemes, and ii) apriori based approaches for the upliftment of rural community of the temperate Himalayas. The outcome of the present study suggested seven proposals for improving income resources of hilly peasants.
Physical and microbiological health of soil under wastewater irrigation in tuberose (Polianthes tuberosa)
Authors: GURJAR D S , SINGH R , KAUR R , SINGH K P
Published: December 2022

A field experiment was conducted to find out the short term impact of wastewater irrigation on physical and microbiological soil health in tuberose (Polianthes tuberosa L. cv. Prajwal) at Water Technology Centre farm of ICAR-Indian Agricultural Research Institute, New Delhi during three consecutive seasons of 2013-14, 2014-15 and 2015-16. Seven treatments were T-1; Wastewater irrigation at 0.6 irrigation depth (ID)/ cumulative pan evaporation (CPE); T-2, Wastewater irrigation at 0.8 ID/CPE; T-3, Wastewater irrigation at 1.0 ID/CPE; T-4, Wastewater irrigation at 1.2 ID/CPE; T-5, Wastewater irrigation at 1.4 ID/CPE; T-6, Conjunctive use of groundwater and wastewater irrigation at 1.0 ID/CPE in cyclic mode; T-7, Control groundwater irrigation at 1.0 ID/CPE in randomized block design with three replications. Results indicated that soil physical properties such as bulk density, saturated hydraulic conductivity and porosity at both the soil depths of 0-15 and 15-30 cm in tuberose were significantly not changed due to application of wastewater irrigations scheduled at various ID/CPE. Significantly higher population density of fecal coliform bacteria was observed in treatment plot where wastewater irrigations were applied at 1.4 ID/CPE as compared to groundwater irrigations applied at 1.0 ID/CPE under all soil sampling dates, viz. 30, 60, 90 and 120 days after planting of tuberose bulbs.
Influence of varieties and nutrient management practices on productivity, nutrient acquisition and resource-use efficiency of rice (Oryza sativa) in North-eastern hill region of India
Authors: N HARISH M , CHOUDHARY ANIL K , SINGH Y V , POONIYA VIJAY , DAS ANUP , T VARATHARAJAN , BABU SUBHASH
Published: December 2022

It is concluded that the INM practice and rice variety Shahsarang 1 showed their superiority over their respective counterparts, i.e. other nutrient management practices and rice varieties w.r.t. crop productivity, NPK acquisition behavior in rice grains and straw visâ€“Ã â€“vis NPK uptake, and resourceâ€“use efficiency in current study. Thus, INM practice and rice variety Shahsarang 1 can be recommended to the resource-poor hill farmers for enhancing rice productivity, plant nutrient acquisition and resourceâ€“use efficiency in north-eastern hill region of eastern Himalayas.
Metabolitos con potencial fitohormonal en el cultivo de especies vegetales: aplicaciones en biotecnología
Authors: Alcántara Cortés Johan Steven , Acero Godoy Jovanna , Sánchez Mora Ruth Mélida
Published: December 2022

Existen reguladores de crecimiento o fitohormonas que son utilizadas en los cultivos de especies vegetales In vitro /Ex vitro; actualmente se han descubierto más de 10 grupos de compuestos fitohormonales que se utilizan para acelerar y controlar de manera específica el crecimiento de los organismos vegetales o algunos de sus tejidos. Así mismo, se han estudiado diferentes fuentes de metabolitos con potencial fitohormonal sintéticos y orgánicos, con el fin de ser utilizadas en diferentes procesos biotecnológicos. La búsqueda de nuevas fuentes metabólicas para la producción de reguladores de crecimiento permite mejorar la calidad de la producción de plantas, disminuir costos de producción y obtener mejores productos derivados de ellas como los metabolitos secundarios; el objetivo de esta revisión fue describir el uso de algunas fuentes biológicas de origen vegetal como las lentejas, el agua de coco, el Aloe vera y la miel, además, fuentes de origen microbiológico como las rizobacterias, micorrizas y enterobacterias con capacidad de producción de metabolitos con potencial fitohormonal. Estas fuentes pueden ser utilizadas en diferentes procesos de biotecnología vegetal. También se revisaron algunos microrganismos que pueden actuar como bioestimulantes (bacterias y micorrizas) que tienen potencial para mejorar el crecimiento vegetal. El uso de estas nuevas fuentes metabólicas permitirá facilitar el proceso de producción vegetal In vitro y/o Ex vitro, buscando de esta manera técnicas novedosas que permitan reemplazar los reguladores empleados comúnmente (ácido naftalen-acético; 2,4-D; ácido indol butírico, etc.), que suelen ser costosos y tóxicos para el ambiente por las técnicas utilizadas para su producción.
Suelos supresivos y su papel en el manejo de enfermedades
Authors: Calvo Araya José Alonso
Published: December 2022

Los suelos supresivos son una herramienta eficiente en el manejo de enfermedades de origen edáfico, principalmente en agricultura agroecológica donde este tipo de control natural se desarrolla en mayor plenitud. Generalmente, la supresividad está basada en interacciones microbiológicas entre los patógenos y los antagonistas. Dentro de las ventajas de este tipo de control están, reducción en el uso y aplicación de plaguicidas, en la mayoría de patógenos ejerce un buen control, es amigable con otros métodos de manejo de enfermedades. Las interacciones que median la calidad de ser supresivo son dependientes de factores abióticos presentes tales como: niveles de pH, estructura, materia orgánica, contenido de arcilla, temperatura, humedad, responsables en brindar las condiciones óptimas de suprimir a un determinado fitopatógeno. En la siguiente revisión se aborda el concepto de suelos supresivos, tipos de suelos supresores, prácticas culturales y su efecto supresor, efecto de factores abióticos, supresividad a patógenos. Estudios recientes, muestran que la supresividad natural de un suelo puede ser potencializada a través de la implementación de diversas prácticas agronómicas con un enfoque conservacionista tales como mínima labranza, incorporación de enmiendas orgánicas y rotación de cultivos. Por lo tanto, el objetivo de esta revisión es analizar aspectos fundamentales de este tipo de suelos y como estos influyen directa o directamente en el desarrollo de las enfermedades y sanidad en los cultivos.
IMPACTO DE NPsZnO Y MICROORGANISMOS RIZOSFÉRICOS EN EL CRECIMIENTO Y BIOMASA DEL TOMATE
Authors: Vargas-Martínez Guillermo , Betancourt-Galindo Rebeca , Juárez-Maldonado Antonio , Sánchez-Vega Miriam , Sandoval-Rangel Alberto , Méndez-López Alonso
Published: December 2022

Background. Sustainable agriculture promotes the use of mineral and biological origin inputs that act as plant growth stimulants, such as zinc oxide nanoparticles (NPsZnO) and rhizospheric microorganisms, which have positively intervened in the physiological response of plants, due to their unique properties. Objective. To evaluate the effects of NPsZnO applied via foliar and drench, and of rhizospheric microorganisms on the vegetative growth and biomass of tomato plants. Methodology. The doses of nanoparticles were applied at: 0, 10 and 30 mg·L-1 and in microorganisms 0 and 10 spores·mL-1. The variables evaluated were: plant height, stem diameter, number of leaves, leaf area, root length and volume, and total biomass. Results. It was observed that plant height, stem diameter and number of leaves were higher with the interaction of 10 mg·L-1 of NPsZnO and the microbial consortium. The root length decreased 25.88% with the foliar application of 30 mg·L-1 NPsZnO. Root volume decreased 18.49% with the drench application of 30 mg·L-1 NPsZnO and decreased 29.55% with the foliar application of 10 mg·L-1 NPsZnO. The total biomass increased 15.65% and 28.81%, respectively with the foliar application of 30 mgL-1 of nanoparticles and when 30 mg·L-1 of NPsZnO was applied in interaction with the microbial consortium. Implications. Although root length and volume had a negative effect with the application of NPsZnO, plant height, stem diameter, number of leaves and total biomass structural components for fruit production in tomato plants were promoted by the application of NPsZnO in interaction with rhizospheric microorganisms by generating synergism. Conclusion. The dose of the nanoparticles, the application method and the microorganisms in the substrate showed positive synergism in the growth and biomass of tomato plants.
OBAVEZNA VAKCINACIJA PROTIV COVID-19 IZ PERSPEKTIVE LJUDSKIH PRAVA
Authors: Dokmanović Mirjana
Published: December 2022

Analysis of mandatory vaccination against Covid-19 from a human rights perspec- tive shows that such practice jeopardises the enjoyment of a range of fundamental human rights, including the right to life, physical integrity, safety, and health. The basic assump- tion for implementing immunization against any infectious disease, including Covid-19, is that the vaccine that is applied is tested, effective and safe. Vaccines against this infectious disease have not been sufficiently tested. Besides, mRNA vaccines are based on genetic material and they have never been used before for the purpose of immunization from a disease. Thus, these types of vaccines are experimental, so they may not be administered prior the informed voluntary consent of a person. No one can be exposed to political, social or any other pressure to vaccinate themselves if they do not want to do so, and the right to an effective remedy and compensation must be provided to all. Vaccine manufactur- ers cannot be free of liability for potential harmful consequences of their products. States should take measures to protect people and public health against undue influence of the pharmaceutical industry. The first part of the paper gives an overview of the context, specificities and main controversies related to vaccine development, testing and safety, informing of the public about the vaccines against Covid-19, freedom of scientific expression, and private-pub- lic partnership between pharmaceutical corporations, states and World Health Organiza- tion. The second part presents the main relevant international and regional human rights standards. The third part includes the evaluation of the level of respect and protection of human rights regarding mandatory immunisation against Covid-19. The aim of the paper is to contribute the scientific discussion in this field.
Promoting Entrepreneurship in Bhutan
Authors: Fujita Ayaji , Lhendup Jigme , Thinley Sangay
Published: December 2022

Although Bhutan made significant economic strides since 2000, there were still obstacles to overcome. The country’s dependence on hydropower and tourism made its economy vulnerable to climate change and the effects of COVID-19. As the rate of educational attainment increased and more people sought employment in the public sector, youth unemployment became a serious problem. To diversify its revenue sources, create more jobs, reduce poverty, and improve the welfare of its people, Bhutan introduced policies to support its cottage and small industries (CSIs). Based on the 2019 CSI Policy and the 2019–2023 CSI Action Plan, we describe the challenges faced by entrepreneurs in the renewable and natural resources sector and draw on the perspectives of government officials.
Carbon Emission Dynamics in India Due to Financial Development, Renewable Energy Utilization, Technological Innovation, Economic Growth, and Urbanization
Authors: Raihan Asif , Chandra Voumik Liton
Published: December 2022

Concerns about climate change, emission reduction, and environmental sustainability have become crucial in accomplishing long-term development goals. The present study explored the dynamic effects of financial development, renewable energy utilization, technological innovation, economic growth, and urbanization on carbon dioxide (CO2) emissions in India. This investigation quantifies short- and long-run dynamics using time series data from 1990 to 2020 and an Autoregressive Distributed Lag (ARDL) model.  The outcomes from ARDL short- and long-run analysis revealed a positive and significant effect of financial development, economic growth, and urbanization on CO2 emissions in India. In contrast, both the short- and long-term coefficients for renewable energy utilization and technological innovation are negative and statistically significant, suggesting that expanding these variables will lead to lower CO2 emissions. The findings were validated by employing the Fully Modified Ordinary Least Squares (FMOLS), Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS), and Canonical Cointegration Regression (CCR) methods. This research provides novel findings that add to the current literature and may be of special relevance to policymakers in the country because of the role that the financial system plays in environmental concerns.
The Potential of Straw for Energy Purposes in Poland
Authors: Gradziuk Piotr
Published: December 2022

The paper presents the results of studies aimed at determining the potential of the use of straw for energy in Poland. The results of this analysis have been presented in a dynamic approach for the years 1975–2011, and in a territorial (by voivodship) approach for the years 1999–2011. These studies demonstrate that since 1983 straw harvests have exceeded the requirements of agricultural production. During the years 1983–1990, the average surplus over agricultural consumption amounted to 4 971 thousand tons, and recently, during the years 2007–2011, already 15 190 thousand tons. The quantity of these surpluses varies greatly by region, as it depends on the structure of land tillage, crop structure, farm size, as well as the type of livestock and the manner of husbandry. The greatest potential for using straw for energy-related purposes was noted in the following voivodships: Wielkopolskie, Lubelskie, Zachodniopomorskie, and Kujawsko-Pomorskie.
Ontology of Information about an Enterprise Found in Press Articles
Authors: Andreasik Jan
Published: December 2022

In the paper the ontology of information about an enterprise (OIE ) is presented. The ontology helps to analyse the information about the examined enterprise. The aim of analysis is to isolate information about an enterprise found in business and financial press articles (news items ) in order to define the strategic position of the company. This information is “relative propriety” in the terminology of the Polish philosopher Roman Ingarden’s formal ontology. The author proposes the OIE ontology of information about an enterprise (company ) based on the theory of individual objects by Roman Ingarden. Analysis of information from press news will provide a method for automatic gathering of data on the current state of an enterprise.
Corporate Social Responsibility in the Opinion of Residents of Lubelskie Voivodship
Authors: Soroka Andrzej , Mazurek-Kusiak Anna
Published: December 2022

This paper presents the opinions of residents of Lubelskie Voivodship on Corporate Social Responsibility of entrepreneurs operating within the Lublin region. The aim is to specify which actions performed by companies have the greatest influence on the perception of the company as being socially responsible as well as which factors determine the choice of employer. It has been shown that the most important activities that positively identify the employer as socially responsible are good treatment of employees, protection of the environment and provision of jobs in the local community. While choosing a new job, respondents take into consideration the honesty of the employer and the perspective for employee development through participation in training and courses. Also significant, however not as much as these, are: the company’s brand, environmental responsibility and a good corporate image. It has been shown that respondents from Lubelskie Voivodship have low awareness of ISO 26000 standards, which is related to the concept of Corporate Social Responsibility.
Extracting Decision Rules from Linguistic Data Describing Economic Phenomena. The Approach Based on Decision Systems over Ontological Graphs and PSO
Authors: Pancerz Krzysztof , Lewicki Arkadiusz
Published: December 2022

The aim of the paper is to present a heuristic method for extracting the most general decision rules from linguistic data describing economic phenomena included in simple decision systems over ontological graphs. Such decision systems have been proposed to deal with linguistic attribute values, describing objects of interest, which are concepts placed in semantic spaces expressed by means of ontological graphs. Ontological graphs deliver some additional knowledge (the so-called background knowledge) about semantic relations between concepts which can be useful in classification processes. As heuristics, we propose to use Particle Swarm Optimization (PSO ), which is reported as a successful method in many applications.
Innovative Economy and Adult Education
Authors: Skwarek Janusz , Łygas Andrzej
Published: December 2022

This paper concerns important issues connected with adult continuing education in the context of innovative activity in a modern economy. The progress of civilization in the world leads to the creation of new goals and objectives in the entire system of education, and in particular in adult education. Education and the professional training of workers are closely connected with the development of companies and enterprises. Innovative activities contribute to the development of new technological and organizational solutions and to their popularization, creating and storing knowledge and abilities. The main elements in the sphere of the creation and popularization of innovation are: academic and applied sciences, companies, business environments, government institutions, corporations and international organizations.
Krajobraz etniczny Polski po Narodowym Spisie Powszechnym 2011. Zróżnicowanie etniczne jako potencjalny czynnik rozwoju regionalnego
Authors: Szczygielski Kazimierz
Published: December 2022

Narodowy Spis powszechny Ludności i mieszkań z 2011 r. był drugim w kolejności spisem (po NSP z 2002 ) w którym badano skład narodowo –etniczny ludności Polski. Nowa metodologia spisu i nowy układ pytań spowodował iż prezentowane dane nie są (jeszcze) dostatecznie precyzyjne. Generalnie liczba ludności deklarującej dane opcje niepolskie istotnie wzrosła, przede wszystkim z uwagi na bardzo duże przyrosty liczby ludności śląskiej i kaszubskiej. W związku z przyjętą, nową metodologią spisu pojawiły się także nowe możliwości interpretacji danych, zwłaszcza na styku afiliacji do dwóch grup (także językowych) typu: Ślązak-Polak, Niemiec-Polak, Kaszub-Polak. W chwili obecnej prowadzone są analizy struktur demograficznych wybranych grup narodowych, ich lokalizacji w przestrzeni Polski, na poziomie poszczególnych powiatów. Kierunek tych prac związany jest m.in. z rozpoznaniem uwarunkowań rozwoju regionalnego ze względu na zróżnicowanie demograficzne wyróżnionych subpopulacji.
Skuteczność zarządzania infrastrukturalnymi projektami liniowymi
Authors: Sekuła Przemysław
Published: December 2022

Rola infrastruktury technicznej, a w szczególności infrastruktury liniowej doceniana jest zarówno w Unii Europejskiej jak i w Polsce. Wiąże się to ze znacznymi nakładami na utworzenie i rozbudowę tej infrastruktury. Zasadne jest więc pytanie o skuteczność zarządzania projektami, które polegają na realizacji przedsięwzięć infrastrukturalnych. W artykule przedstawiono wyniki badań skuteczności zarządzania projektami infrastrukturalnymi w zakresie skuteczności zarządzania budżetem, zakresem i czasem projektu. Zgodnie z wynikami badań zarówno zarządzania budżetem projektu jak i zarządzanie zakresem zostało uznane za skuteczne. Nie można natomiast pozytywnie ocenić skuteczności zarządzania czasem w badanych projektach. Przedstawione badania są częścią większego przedsięwzięcia badawczego, którego celem jest wypracowanie rekomendacji dla zarządzania infrastrukturalnymi projektami liniowymi w Polsce.
Alternatywne źródła finansowania inwestycji w regionach Polski w latach 2014–2020
Authors: Rynio Dorota
Published: December 2022

W warunkach kryzysu gospodarki światowej programowanie polityki finansowej UE na lata 2014–2020 wymaga zastosowania nowych instrumentów finansowych. W polskich regionach potrzeby inwestycyjne pozostają duże, co determinuje dalszy rozwój rynku inwestycji. Niewystarczające są jednak środki na kontynuację w dotychczasowym rozmiarze, wobec czego regiony muszą wykorzystać innowacyjne instrumenty rynku finansowego. Dotychczasowa polityka dotacji stosowana przez UE jest niewystarczająca. W latach 2014–2020 rozbudowane zostaną instrumenty związane ze zwrotnym finansowaniem procesu inwestycyjnego. Efektem tych zmian ma być zwiększenie racjonalności wydatkowania środków wspólnotowych i możliwość kontynuowania procesu inwestycyjnego.
Potencjał twórczy i kulturowy jako element specjalizacji regionów słabo rozwiniętych
Authors: Skubiak Beata
Published: December 2022

Celem artykułu jest przedstawienie kapitału kulturowego i kreatywnego, które w przypadku regionów słabo rozwiniętych, mogą stać się ważnymi czynnikami rozwojowymi i elementem regionalnej specjalizacji. Dla realizacji celu artykułu zostały wykorzystane różne metody badawcze, obejmujące analizę danych wtórnych, w tym: studia literaturowe dotyczące opracowań zwartych, a także czasopism i innych publikacji, analizy statystyczne, wnioskowanie i synteza. Na podstawie przeprowadzonych analiz stwierdzić można, że sektor kultury i twórczości, który kwitnie na poziomie lokalnym i regionalnym, dysponuje strategicznymi możliwościami łączenia kreatywności i innowacji dla pobudzenia lokalnych gospodarek, zainicjowania nowych form aktywności, stworzenia nowych i trwałych miejsc pracy, pozytywnego oddziaływania na inne branże oraz zwiększania atrakcyjności regionów i miast. Sektor twórczy i kulturowy stanowi zatem katalizator strukturalnej zmiany wielu stref przemysłowych i obszarów wiejskich, może doprowadzić do „odmłodzenia” ich gospodarki i do zmiany powszechnego wizerunku tych regionów. Kapitał kulturowy i kreatywny jest ważnym czynnikiem gospodarczych i społecznych innowacji, jak również przyczynia się do uruchomienia procesów rozwojowych. Kultura odgrywa ważną rolę w strukturze społeczeństwa i jest ważnym elementem indywidualnego wzrostu i rozwoju.
Wyniki badań ankietowych dotyczących wsparcia rozwoju przedsiębiorczości wśród studentów Politechniki Opolskiej
Authors: Karaś Elżbieta
Published: December 2022

Przedsiębiorczość akademicka to wszelkiego rodzaju zaangażowanie placówek naukowych, pracowników naukowych, doktorantów i studentów w działalność gospodarczą. Możliwości rozwoju przedsiębiorczości akademickiej niewątpliwie zależą od identyfikowania i postrzegania tego zjawiska w środowisku akademickim. Artykuł jest wynikiem prac badawczych przeprowadzonych w 2012 roku w środowisku studentów i prezentuje analizę tego problemu w aspekcie funkcjonujących programów wsparcia na Politechnice Opolskiej.
Classification of the Tasks of Local Governmental Units in Poland in the Light of Fundamental Legal Acts — Discussion of Selected Aspects
Authors: Mulawa Marta
Published: December 2022

The purpose of this article is the presentation of a summary of tasks which local governments in Poland perform and to illustrate their diversity and specificity. The article deals with local government and its specific tasks, which every level of self-government carries out. It is true that self–government is a very important institution operating in most democratic countries in the world. The proper structure of local governmental bodies, as well as the rules of their work and how they make decisions, support the performance of tasks by individual units. The issue of local government concerns its tasks. It is very extensive. These elements are regulated by the Constitution of the Republic of Poland and laws, especially the Act on Commune Self-Government, the Act on County Government and the Act on Voivodship Government. Self-government is the most democratic form of government as an instrument of socialization in the exercise of public authority. Emphasing that local government is a fundamental cell in public administration is one of the aims of this article. Local government carries out tasks in appropriate forms, supported by the European Charter of Local Self Government and national legislation. Being fundamental, universal and compulsory, local government creates a community. Otherwise of an administrative nature, local government is a political phenomenon. The essential feature of the structure of local government in Poland is the fact that local government performs a substantial part of public administration at the level of commune as well as those of district and voivodship. Tasks of local government in Poland are dualistic. Local authorities have powers of their own while performing the tasks assigned to them by law and government. Moreover an important part of this article is about local government as a form of decentralization of public authority.
Non-Agricultural Economic Functions of Rural Areas in the Łódzkie Voivodship (1999–2009)
Authors: Wójcik Marcin
Published: December 2022

This article addresses the issue of functional development of rural areas in the Łódzkie Voivodship. Empirical research was preceded by a description of directions in the functional research of rural areas. There are two methods of functional research in geographical studies of rural areas. The first tradition has developed on the basis of settlement geography, while the second lies within the area of agricultural geography where the efforts were concentrated on identification of the functional structure of rural areas. Functional research operating within the concept of a rural area as a multifunctional space differs considerably from the concepts based on the theory of a settlement network or a system concept. In the concept of multifunctional areas, a function is a certain quality of this area, whereas in the theory of a settlement network a function is understood as an activity which describes the rank of a settlement and its relation to other settlements. The article attempts to identify functions of rural areas within the framework of a system concept. In settlement geography functional studies include primarily a description of the settlement structure by the means of depicting a place and explaining the meaning of certain elements within the whole (i.e., in the settlement system). In the research, functions of rural areas are identified within the scope of the functional whole, which in turn is a commune’s settlement network. Indirect methods of dividing the functions of this entity into those endogenous and those exogenous simultaneously describe their local (endogenous) and specialised (exogenous) meanings. The results of the research, and the conclusions drawn, prove that the methods of direct measurement of economic base complements, within the concept of multifunctional space, rural studies very well. The division of employment into exogenous and endogenous and identification of its areas of concentration provides a way to illustrate the rate of a commune's economic openness, and therefore, the connection with other settlement systems. Among the most important conclusions emerging from the results of the research the following should be noted. There is a systematic growth of the importance of non-agricultural functions in the rural areas of the Łódzkie Voivodship (1999–2009). The most important system-forming element among non-agricultural functions is manufacturing, trade and transportation. Non-agricultural functions are characterised by relatively high spatial concentration, especially in the Łódź Agglomeration and in the suburban zones of medium towns.
Human Capital and Regional Growth Perspective
Authors: Golejewska Anna
Published: December 2022

Accumulation of human capital is one of the major determinants of economic growth. In the last decades, theoretical and empirical literature has analysed this issue at regional level, providing interesting results. The analysis focuses on 35 regions of the Visegrad Group (NUTS 2 level) in 2002–2009 and is based on Eurostat Regional Statistics. The objective was to compare competitiveness and human capital intensity in the Visegrad Group regions, verify the existence of correlation and thus potential human capital growth effects. The analysis comprised two groups of indicators: measures of competitive position and human capital education indicators, as measures of competitive ability. The results showed that there have been and continue to be substantial differences among the regions as regards competitiveness and human capital. According to the correlation results, one can suppose — following the research assumptions — that human capital could have positive impact on regional competitiveness in the Visegrad countries in 2002–2009. However, one cannot forget that the relation between wealth and human capital can be reverse. Level of wealth and structure of the regional/local economy could affect the level and quality of human capital. Regardless of this, in the case of Visegrad Group regions, further econometrical research is still needed.
Przestrzenne zróżnicowanie infrastruktury turystycznej w Polsce w świetle typologii obszarów wiejskich według OECD i EUROSTAT
Authors: Gierańczyk Wiesława , Gierańczyk Wieńczysław
Published: December 2022

Opracowanie porusza problem przestrzennego zróżnicowania infrastruktury turystycznej mierzonej potencjałem turystycznej bazy noclegowej (wskaźnik Charvata — Tch) oraz intensywności ruchu turystycznego (wskaźniki Schneidera — Ts). Zagadnienie to zostało przedstawione w dwóch ujęciach przestrzennych – według typologii OECD i EUROSTAT. W obydwu wydzielono regiony o charakterze przeważająco wiejskim (PW), pośrednim (P) oraz przeważająco miejskim (PM). Odmienne są jednak kryteria typologii i stąd różna jest liczba regionów zaliczonych do poszczególnych typów. Duże różnice w natężeniu wartości wskaźników, zarówno Charvata jak i Schneidera, pomiędzy regionami zaliczonymi do różnych typów wynikają nie tylko z odmiennego charakteru tych obszarów, np. gęstość zaludnienia czy udziału ludności miejskiej, ale również z preferencji i zachowań turystów. Regiony o charakterze przeważająco wiejskim nie są jednak wewnętrznie jednolite. Najlepiej rozwinięta baza noclegowa (Tch) znajduje się na obszarach o najwyższych walorach turystycznych – nadmorskim oraz górskim. Tutaj również jest najwyższa intensywność ruchu turystycznego (Ts). Najsłabiej rozwiniętą infrastrukturą noclegową oraz zainteresowaniem turystów cechują się regiony przeważająco wiejskie z Mazowsza oraz Polski Wschodniej.
Renty strukturalne jako instrument modernizacji polskiego rolnictwa — próba oceny
Authors: Rudnicki Roman , Hoffmann Robert
Published: December 2022

Artykuł dotyczy analizy przestrzennej rent strukturalnych, jednego z instrumentów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW), oddziałującego na poprawę struktury agrarnej i demograficznej rolnictwa. Podstawę analizy stanowi udostępniony przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wykaz 65,5 tys. beneficjentów rent strukturalnych według stanu w połowie 2010 r., który poddano procedurze agregacji na jednostki gminne (liczba rent, ich przeciętna wysokość oraz udział w ogólnej liczbie gospodarstw), a następnie odniesiono do zróżnicowania przestrzennego przeciętnej powierzchni indywidualnego gospodarstwa rolnego. Analizę zamyka ocena wpływu rent strukturalnych na przemiany struktury obszarowej gospodarstw w latach 2002–2010 (ujęcie regionalne — według spisów powszechnych rolnictwa) i wynikające stąd wnioskowanie dotyczące oddziaływania omawianego instrumentu Wspólnej Polityki Rolnej UE na strukturę agrarną polskiego rolnictwa.
Wykorzystanie mierników perspektywy klienta w zarządzaniu gminą wiejską
Authors: Gorzelany-Plesińska Julia
Published: December 2022

Gmina ma określone ustawowo funkcje, które są zawarte w ustawie o samorządzie terytorialnym. Wykonuje ona zadania publiczne w imieniu własnym i na własny rachunek. Zarządzanie gminą jest zadaniem bardzo trudnym i złożonym, należy jednak pamiętać, że podstawowym celem gminy jest zaspokajanie potrzeb mieszkańców. P. Drucker napisał, że jedyny właściwy cel przedsiębiorstwa to „zadowolony klient”. Dla gminy klientem jest mieszkaniec. Bardzo często władze gminne w swoim działaniu nie dostrzegają jak bardzo istotną rolę w rozwoju gminy odgrywa mieszkaniec. Z tych właśnie względów powinno się kierunkować działania na zaspokojenie potrzeb ludzi zamieszkujących dany obszar, jak również na ich zadowolenie. Strategiczna karta wyników jest narzędziem zarządzania łączącym długo i krótkookresowe cele, mierniki finansowe oraz niefinansowe i jest wykorzystywana do pomiaru efektywności. Jedną z perspektyw, w której należy dokonywać pomiarów jest perspektywa klienta. Główne mierniki realizacji celów odnoszących się do klienta to: satysfakcja, utrzymanie klienta, pozyskanie nowych klientów, rentowność, atrybuty produktu, relacje z klientami oraz wizerunek i reputacja. W niniejszym artykule mierniki te zostały odniesione do gminy i na podstawie analizy empirycznej podjęto próbę wykorzystania mierników perspektywy klienta w zarządzaniu gminą.
Zmiany użytkowania terenu w Lublinie i jego najbliższym sąsiedztwie w ostatnim 40-leciu
Authors: Kałamucka Wioletta , Kałamucki Krzysztof , Kamińska Anna , Filipek Marta
Published: December 2022

Tereny miast i strefy podmiejskie charakteryzują się dużą dynamiką zmian użytkowania ziemi. Kosztem użytków rolnych, niekiedy również lasów, zwiększa się udział terenów zabudowanych na cele mieszkaniowe, przemysłowe, usługowe i komunikacyjne. Lublin jest miastem, w którym proces ten w ostatnich latach przybiera znacząco na sile. Efektem jest wyraźna zmiana sposobu użytkowania gruntów, a co za tym idzie przemiana krajobrazów terenów wiejskich położonych w sąsiedztwie Lublina. Celem pracy jest uchwycenie przemian użytkowania ziemi na terenie miasta i strefy podmiejskiej w ostatnim czterdziestoleciu w ujęciu przestrzennym (kartograficznym) i statystycznym. Podstawą analiz były mapy topograficzne w skali 1:10 000 z lat 70. i 90. ubiegłego wieku oraz zdjęcia lotnicze w skali 1:13 000 z 2009 r., w odniesieniu do których określono wielkość i dynamikę przemian. Największe zmiany w strukturze użytkowania stwierdzono w odniesieniu do gruntów ornych (ubytek ponad 8,6%), zabudowy zwartej (wzrost o 2,4%) i zabudowy rozproszonej (wzrost o 5,0%). Obszarami największych przemian były gminy Jastków, Konopnica, Wólka i Głusk. Zbadano również charakter jakościowy zmian.
ProfileSEEKER — system informatyczny wczesnego ostrzegania małych i średnich przedsiębiorstw przed bankructwem
Authors: Burda Andrzej , Cudek Paweł , Hippe Zdzisław
Published: December 2022

W artykule przedstawiono budowę systemu informatycznego ProfileSEEKER do wczesnego ostrzegania małych i średnich przedsiębiorstw przed bankructwem. Opracowany system stanowi zespół pięciu klasyfikatorów, wykorzystujących różnorodne topologie sztucznych sieci neuronowych oraz sieć przekonań Bayesa, wspomagany metodami nadzorowanego uczenia maszynowego. Sprawność systemu oceniono stosując nową metodę walidacji, nazwaną metodą walidacji kolejkowej.
Wyzwania dla statystyki regionalnej na tle debaty o polityce spójności
Authors: Rogalińska Dominika
Published: December 2022

Wraz z przyjęciem Traktatu Lizbońskiego zmienił się zakres polityki spójności — obok kwestii społecznych i gospodarczych pojawił się wymiar przestrzenny. W ramach toczącej się na ten temat dyskusji konieczne jest silniejsze akcentowanie roli statystyki publicznej jako źródła danych niezbędnych do formułowania celów, monitoringu i ewaluacji polityki. W pracy przedstawiono kluczowe kierunki rozwoju polskiej statystyki regionalnej — od przemian struktury organizacyjnej po podejmowane działania. Organizacja statystyki w Polsce stale dopasowuje się do zmieniającego się zapotrzebowania odbiorców danych. Podstawą efektywnej obsługi informacyjnej użytkowników są zintegrowane działania wielu jednostek służb statystyki publicznej. Efektem zmian jest utworzenie Wojewódzkich Ośrodków Badań Regionalnych. Należy również wspomnieć o podejmowanych pracach metodologicznych z zakresu statystyki regionalnej. W kontekście monitorowania realizacji założeń strategicznych w ramach prowadzonej polityki rozwoju istotną inicjatywą jest opracowanie nowej typologii gmin wiejskich, która znajduje się już w końcowej fazie. Inne prace dotyczą kwestii opracowywania wskaźników. Nie można także zapominać o stałym doskonaleniu publicznie dostępnych baz danych, takich jak Bank Danych Lokalnych (BDL). Podsumowaniem artykułu jest refleksja nad wyzwaniami determinowanymi nie tylko przemianami natury społeczno-gospodarczej czy politycznej, ale również wynikającymi z nowych możliwości technicznych.
Zmiany struktury zatrudnienia i produktywności a wynagrodzenia w przekroju regionalnym w latach 2005–2010
Authors: Zieliński Mariusz , Jonek-Kowalska Izabela
Published: December 2022

Artykuł dotyczy zmian zachodzących na regionalnych rynkach pracy w Polsce w latach 2005–2010. Najistotniejszym czynnikiem oddziałującym na rynek pracy było w tym okresie przystąpienie Polski do Unii Europejskiej, wywołujące potrzebę dostosowań o charakterze strukturalnym. Przedstawiona w artykule analiza statystyczna bazuje na danych publikowanych przez GUS w Rocznikach Statystycznych Województw i obejmuje: zmiany poziomu i struktury sektorowej zatrudnienia oraz zmiany poziomu produktywności pracy i wynagrodzeń. Wyjściowymi hipotezami badawczymi były stwierdzenia, że w analizowanym okresie poprawiła się struktura zatrudnienia według sektorów, zmniejszyły się rozpiętości wynagrodzeń między regionami i występował związek między produktywnością pracy a wynagrodzeniami. Na podstawie danych statystycznych dotyczących okresu 2005–2010 stwierdzono, że spośród postawionych hipotez badawczych, jedynie trzecią można uznać za w pełni potwierdzoną. Większość danych podważa hipotezę o zmniejszeniu rozpiętości regionalnych na rynku pracy. Zmiany struktury zatrudnienia były o tyle korzystne, że nastąpił spadek udziału w zatrudnieniu sektora drugiego (przemysłu i budownictwa) oraz wzrost udziału w zatrudnieniu sektora trzeciego (usług?). Pięciolecie 2005–2010 przyniosło jednak także niezgodny z oczekiwanymi tendencjami długookresowymi, wzrost udziału w zatrudnieniu sektora pierwszego.
Zmiany na regionalnych rynkach pracy w Polsce w latach 2006-2009
Authors: Zieliński Mariusz , Jonek-Kowalska Izabela
Published: December 2022

Artykuł dotyczy zmian zachodzących na regionalnych rynkach pracy w Polsce pod wpływem kryzysu gospodarczego. Analiza statystyczna bazuje na danych publikowanych przez GUS i obejmuje zmiany poziomu zatrudnienia i bezrobocia w latach 2006–2009 w Polsce oraz poziomu i struktury sektorowej zatrudnienia na regionalnych rynkach pracy. Na podstawie danych statystycznych dotyczących zatrudnienia określono regiony, które wyróżniają się pozytywnie na tle kraju, jeśli chodzi o zaawansowanie procesów zmian struktury zatrudnienia w kierunku charakterystycznym dla okresu postindustrialnego. Potwierdza to tezę, że wyżej rozwinięte i bardziej zdywersyfikowane pod względem bazy gospodarczej regiony lepiej radzą sobie w warunkach kryzysu gospodarczego. W konsekwencji prowadzi to do pogłębienia zróżnicowania sytuacji na regionalnych rynkach pracy.
Uwzględnianie efektów w dziedzinie poprawy jakości środowiska w ocenie efektywności przedsięwzięć
Authors: Graczyk Andrzej
Published: December 2022

Celem artykułu jest analiza i ocena zakresu i sposobu uwzględniania efektów polegających na poprawie jakości środowiska w różnych obszarach określania efektywności. W pierwszej części przedstawiono zakres określania efektów. W drugiej części omówiono obszary występowania oceny efektywności (efektywność techniczna, energetyczna, finansowa, ekonomiczna). Trzecia część dotyczy problemu określenia efektywności ekologicznej.
Zmiany w działalności innowacyjnej przedsiębiorstw w województwie kujawsko-pomorskim w okresie światowego kryzysu ekonomicznego
Authors: Kola-Bezka Maria
Published: December 2022

Celem opracowania jest określenie skutków, jakie światowy kryzys gospodarczy wywarł na aktywności innowacyjnej przedsiębiorstw przemysłowych (w tym MŚP ) w województwie kujawsko-pomorskim. Wykorzystano do tego metodę analizy danych statystycznych za lata 2005–2009 dotyczących: nakładów na działalność innowacyjną przedsiębiorstw, odsetka przedsiębiorstw, które poniosły nakłady na działalność innowacyjną, odsetka przedsiębiorstw, które wprowadziły innowacje, udziału produkcji sprzedanej wyrobów nowych/istotnie ulepszonych w wartości sprzedaży wyrobów ogółem, udziału przychodów netto ze sprzedaży produktów innowacyjnych w przychodach netto ze sprzedaży ogółem, odsetka przedsiębiorstw, które współpracowały w zakresie działalności innowacyjnej oraz nakładów na działalność B+R przedsiębiorstw i liczby osób związanych z tą działalnością zatrudnionych w tych podmiotach. Wyniki przeprowadzonej analizy wskazują, że w analizowanym okresie intensywność aktywności innowacyjnej przedsiębiorstw w województwie kujawsko-pomorskim znacząco się zmniejszyła, co w najbliższych latach może być jedną z głównych barier rozwoju tego regionu.
Praktyka doskonalenia kadr administracji samorządowej w województwie opolskim - wyniki badań
Authors: Tracz-Krupa Katarzyna
Published: December 2022

W artykule podjęto rozważania dotyczące praktyki doskonalenia kadr administracji samorządowej w województwie opolskim. Głównym celem niniejszego opracowania była diagnoza i ocena doskonalenia kadr oraz wskazanie możliwych sposobów jego racjonalizacji. W artykule przedstawiono wyniki badań empirycznych dotyczących doskonalenia kadr, przeprowadzonych wśród 451 pracowników samorządowych urzędów gminnych, starostw powiatowych i urzędu marszałkowskiego województwa opolskiego.
Działalność gospodarcza na obszarach wiejskich jako wyznacznik peryferyjności
Authors: Głaz Marta , Hasiński Władysław
Published: December 2022

Celem niniejszego artykułu było zbadanie, czy obszary wiejskie Dolnego Śląska charakteryzują duże dysproporcje w poziomie rozwoju przedsiębiorczości, ze szczególnym uwzględnieniem lokalizacji usług pierwszego rzędu (edukacja, sklepy ogólnospożywcze) oraz usług nastawionych na obsługę otoczenia biznesu. Przeprowadzona analiza ukazała duże dysproporcje w poziomie rozwoju przedsiębiorczości oraz wskazała, że w celu wyznaczenia obszarów peryferyjnych, uzasadnionym wydaje się stosowanie wskaźników obrazujących poziom rozwoju przedsiębiorczości wyższego rzędu.
Ocena jakości prognoz wybranych wskaźników rozwoju gospodarczego województwa lubelskiego
Authors: Bielak Jarosław
Published: December 2022

W artykule dokonano oceny badań dotyczących krótkookresowego prognozowania wybranych kategorii makroekonomicznych. Badania te były prowadzone w latach 2009-2011 i dotyczyły sytuacji społeczno-ekonomicznej w województwie lubelskim ze szczególnym uwzględnieniem rynku pracy i produkcji sprzedanej przemysłu i budownictwa. W pracy omówiono procedury stosowane do modelowania i prognozowania, zwrócono uwagę na problemy i próby ich rozwiązania oraz porównano stawiane w całym okresie badawczym prognozy z realizacją prognozowanych zmiennych.
Skutki kryzysu gospodarczego lat 2007-2009 dla sfery realnej polskiej gospodarki na tle Unii Europejskiej
Authors: Pater Robert , Skica Tomasz
Published: December 2022

Celem badań było przedstawienie skutków kryzysu gospodarczego lat 2007-2009 dla sfery realnej polskiej gospodarki i zestawienie ich ze zmianami, którym podlegała gospodarka UE w tym okresie. Autorzy skupili się na wybranych obszarach sfery realnej polskiej gospodarki. Analizie poddane zostały wybrane wskaźniki obrazujące zmiany na rynku dóbr i usług oraz rynku pracy – PKB wraz z głównymi jego komponentami oraz aktywność zawodowa, liczba pracujących i bezrobotnych. Analizy były ukierunkowane na wyodrębnienie koniunkturalnych oraz strukturalnych skutków kryzysu, a więc zmian krótkookresowych (cyklicznych), długookresowych, w tym głównie produkcji potencjalnej, jak i bezrobocia naturalnego, a także zmian struktury PKB i rynku pracy na tle kryzysu. Skutki te zostały porównane do tych, jakim podlegała polska gospodarka w okresie poprzedniej dekoniunktury lat 2000-2001, jak i do sytuacji innych krajów UE w dobie kryzysu lat 2007-2009. W artykule korzystano z danych Eurostat oraz GUS. Głównym wnioskiem z analiz jest to, że echa kryzysu będą w 2011 r. w znacznym stopniu wpływać na sytuację gospodarczą Polski. Jest to m.in. wynikiem opóźnionych zmian konsumpcji i inwestycji oraz sytuacji na rynku pracy. Polska bez wątpienia znacznie lepiej wypada na tle UE pod względem wpływu kryzysu na długookresowy wzrost. Unia Europejska, według wykonanych analiz, dotarła do poziomu zerowego wzrostu gospodarczego w długim okresie, a zwiększenie jego tempa może nie nastąpić szybko.