การจัดการความความเสี่ยงภัยภายในอาคารสำนักงานขนาดใหญ่ กรณีศึกษา อาคารสำนักงานใหญ่ของสถาบันทางการเงิน 6 แห่ง
Authors:   , แสงชูโต พีรวัฒน์ 
Published: October 2023

การศึกษาวิจัยในครั้งนี้เป็นการศึกษาเกี่ยวกับการจัดการด้านความเสี่ยงภัยภายในอาคารสำนักงานใหญ่ของสถาบันการเงินในประเทศไทย การวิจัยใช้วิธีการสัมภาษณ์ผู้บริหารระดับสูงของสถาบันการเงิน จำนวน 6 แห่ง เพื่อศึกษาหลักการและเหตุผลในการกำหนดทิศทางและเป้าหมายด้านการจัดการความปลอดภัยภายในอาคารของสถาบันการเงิน และศึกษาวิธีการตลอดจนกระบวนการในการจัดการด้านความเสี่ยงภัยของอาคารสำนักของสถาบันการเงิน รวมถึงศึกษาหาความสัมพันธ์ของแนวทางและวิธีการของการจัดการด้านความปลอดภัยที่เหมาะสมกับลักษณะกายภาพของอาคารสำนักงานใหญ่ของสถาบันการเงิน ผลจากการศึกษาพบว่า ธนาคารกลุ่มตัวอย่างทั้ง 6 แห่ง มีลักษณะอาคารเป็นอาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่ โดยมีลักษณะกายภาพที่แตกต่างกัน 2 ลักษณะคือ 1)อาคารที่ตั้งอยู่ใกล้แม่น้ำหรือคลอง 2) อาคารที่ตั้งอยู่ใจกลางเมือง และมีความแตกต่างกันในเรื่องของระบบป้องกันอัคคีภัยโดยแบ่งเป็น 2 กลุ่มคือ 1)กลุ่มอาคารที่สร้างก่อนกฎกระทรวงปี 2535 2) กลุ่มอาคารที่สร้างหลังกฎกระทรวงปี 2535 โดยพบว่า ธนาคารมีการกำหนดนโยบายและเป้าหมายด้านความปลอดภัยที่มุ่งเน้นการให้ความสำคัญกับการดูแลทางด้านความปลอดภัยของพนักงานและผู้ใช้งานอาคาร มุ่งเพิ่มทักษะทางด้านความรู้ที่เกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน ปฏิบัติตามข้อบังคับทางกฎหมายที่เกี่ยวกับอาคารและกฎหมายความปลอดภัย อาชีวอนามัยอย่างเคร่งครัด ติดตามและประเมินความเสี่ยงภัยภายในอาคารเพื่อหาแนวทางป้องกันและมีการระบุความเสี่ยงภัยโดยธนาคารกลุ่มตัวอย่างให้ระดับความสำคัญมากที่สุดกับความเสี่ยงภัยที่เกิดจากอัคคีภัย และความเสี่ยงภัยที่เกิดจากการปฏิบัติงานของผู้รับเหมา และให้ความสำคัญในระดับรองลงมากับความเสี่ยงภัยที่เกิดจากการปฏิบัติงานผิดพลาด และความเสี่ยงภัยจากการเสื่อมสภาพหรือชำรุดจากเครื่องจักรและระบบประกอบอาคาร ความเสี่ยงจากสภาพแวดล้อมภายในพื้นที่ทำงาน ความเสี่ยงจากการจัดเก็บสารเคมีหรือเชื้อเพลิง และความเสี่ยงจากภัยพิบัติได้แก่ ภัยจากแผ่นดินไหว และภัยจากน้ำท่วม ตามลำดับ โดยมีการกำหนดและเตรียมแผนการจัดการกับความเสี่ยง จัดทำแผนการประเมินความเสี่ยงภัย แผนการตรวจสอบการทำงานและปฏิบัติงาน แผนการอบรมให้ความรู้ด้านความปลอดภัย กำหนดแผนงานมาตรฐานเพื่อลดความเสี่ยงภัย โดยเลือกใช้เครื่องมือที่ต่าง ๆ เข้ามาปรับใช้เพื่อลดความเสี่ยงภัย ได้แก่ ป้ายแนะนำและป้ายเตือนต่างๆ จัดกิจกรรมเพื่อรณรงค์และสร้างความตระหนักในเรื่องความปลอดภัย รวมถึงการจัดทำคู่มือการปฏิบัติงานและคู่มือความปลอดภัยสำหรับการทำงานกำหนดระเบียบข้อบังคับในการทำงาน ระเบียบการตกแต่งพื้นที่ โดยมีการกำหนดผู้รับผิดชอบในการตรวจสอบตั้งแต่เจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติการ ระดับหัวหน้างาน รวมไปถึงการจัดจ้างผู้ตรวจสอบอาคารหรือบุคคลภายนอกเข้ามาตรวจสอบและควบคุมการปฏิบัติงานให้เป็นไปตามมาตรฐานด้านความปลอดภัย นอกจากนี้ยังมีการกำหนดวิธีวัดผลการปฏิบัติงานด้วยการเก็บเป็นสถิติของการเกิดเหตุและจัดทำเป็นรายงานผลเพื่อนำมาปรับปรุง ป้องกันและลดโอกาสที่จะเกิดความเสี่ยงภัยแต่ละประเภทขึ้นภายในสำนักงาน การจัดการด้านความเสี่ยงภัยของสถาบันการเงิน สถาบันการเงินพิจารณาให้ระดับความเสี่ยงภัยที่มีผลกระทบต่อการใช้งานอาคาร ความปลอดภัยของพนักงานและผู้ใช้อาคาร ตลอดจนผลกระทบต่อทรัพย์สิน และภาพลักษณ์ของธนาคาร โดยกำหนดความเสี่ยงด้านความปลอดภัยเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของ ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational Risk) ซึ่งเป็นกลุ่มความเสี่ยง 1 ใน 5 ความเสี่ยงตามเงื่อนไขของธนาคารแห่งประเทศ โดยมีการกำหนดทิศทาง วางเป็นนโยบายและเป้าหมายด้านความปลอดภัยที่ชัดเจน เพื่อแก้ไขและลดโอกาสที่จะเกิดความเสี่ยง วิเคราะห์และประเมินความเสี่ยง ผลกระทบที่จะเกิดขึ้น โดยเลือกใช้วิธีการจัดการและดำเนินการตามประเภทของความเสี่ยงภัยหลัก 2 ส่วน คือ 1 .อุบัติภัยที่เกิดขึ้นจากอุบัติเหตุ การทำงานผิดพลาด ขาดความรู้ ความประมาท ของพนักงานในอาคาร ผู้รับเหมา และเกิดจากความชำรุดของอาคาร และ 2.อุบัติภัยที่เกิดจากภัยพิบัติหรือภัยทางธรรมชาติ โดยธนาคารมีการจัดทำแผน 3 ส่วน คือ แผนเตรียมการก่อนเกิดเหตุ แผนขณะเกิดเหตุหรือเผชิญเหตุ และแผนฟื้นฟูคืนสภาพ โดยการจัดการความเสี่ยงภัยทั้งหมดเชื่อมโยงกับแผน BCP หลักของธนาคาร