Συγκριτική μελέτη της εμπλοκής των γονέων στην εκπαίδευση παιδιών με και χωρίς ειδικές μαθησιακές δυσκολίες
Authors: Αλβανόπουλος Γεώργιος 
Published: September 2021

Η Γονική Εμπλοκή (ΓΕ) στην εκπαίδευση του παιδιού συνδέεται με σημαντικά οφέλη για το μαθητή, την οικογένεια, το σχολείο και την κοινότητα γενικότερα. Ωστόσο, στην περίπτωση των γονέων που έχουν παιδιά με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες (ΕΜΔ) η ερευνητική δραστηριότητα που καταγράφεται διεθνώς είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Σε εθνικό επίπεδο δε οι εκτιμήσεις μας ως προς το ζήτημα αυτό συνάγονται κατά τεκμήριο από ευρήματα ερευνών που μελετούν τη ΓΕ στην εκπαίδευση παιδιών με τυπική ανάπτυξη ή άλλες ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Στην παρούσα έρευνα αξιοποιείται το θεωρητικό μοντέλο Γονικής Εμπλοκής των Hoover-Dempsey και Sandler (2005) στο οποίο προσδιορίζονται: α) οι παράγοντες που κινητοποιούν τους γονείς να εμπλακούν στην εκπαιδευτική διαδικασία, β) οι τρόποι με τους οποίους εμπλέκονται, και γ) οι επιδράσεις της εμπλοκής στη σχολική επίδοση των παιδιών. Ο σκοπός της παρούσας διατριβής είναι η συγκριτική μελέτη των παραγόντων που συνδέονται με τη ΓΕ στην εκπαίδευση παιδιών με και χωρίς ΕΜΔ τα οποία φοιτούν σε Δημοτικά Σχολεία της περιφέρειας Αν. Μακεδονίας και Θράκης. Στην έρευνα συμμετείχαν εκπαιδευτικοί και γονείς μαθητών με και χωρίς ΕΜΔ. Αρχικά εντοπίστηκαν οι μαθητές με ΕΜΔ που φοιτούσαν σε σχολεία της περιφέρειας και στη συνέχεια επιλέχθηκαν, με τυχαίο τρόπο, ισάριθμοι ως προς το φύλο, την τάξη φοίτησης και την ηλικία μαθητές χωρίς ΕΜΔ. Συνολικά συμμετείχαν εθελοντικά 197 γονείς από κάθε ομάδα μαθητών και 128 εκπαιδευτικοί. Τα αποτελέσματα της έρευνας κατέδειξαν ότι: α) το ΕΓΕ-Γ συνιστά ένα εργαλείο με αποτελέσματα υψηλής αξιοπιστίας και εγκυρότητας για τη μέτρηση της ΓΕ σε Έλληνες γονείς παιδιών με και χωρίς ΕΜΔ, β) ανάμεσα στις δύο ομάδες γονέων υπάρχουν σημαντικές διαφορές υπέρ των γονέων παιδιών χωρίς ΕΜΔ, σχεδόν σε όλους τους υπό μελέτη παράγοντες (11 από τους 14) που συνδέονται με τη ΓΕ, γ) επιβεβαιώθηκε η εφαρμογή του θεωρητικού μοντέλου σε Έλληνες γονείς παιδιών με και χωρίς ΕΜΔ, καθώς βρέθηκε ότι οι παράγοντες του πρώτου επιπέδου (Κίνητρα, Προσκλήσεις, Πόροι Οικογένειας) προβλέπουν σημαντικά ποσοστά της συνολικής διακύμανσης των παραγόντων του δεύτερου επιπέδου (ΓΕ, Ψυχολογικών Μηχανισμών), δ) οι παράγοντες που εμφανίζονται συχνά σε όλα τα προβλεπτικά μοντέλα είναι εκείνοι που αναφέρονται στις προσκλήσεις παιδιού, στις πεποιθήσεις ρόλου – αρμοδιοτήτων και στην αυτεπάρκεια των γονέων, ε) από τα κοινωνικο-δημογραφικά χαρακτηριστικά γονέων και παιδιών, μόνο η ηλικία των μαθητών τυπικής ανάπτυξης λειτουργεί ως μεταβλητή ρύθμισης (moderator) ανάμεσα στις προσκλήσεις παιδιού και τη ΓΕ στο σπίτι, στ) στα εναλλακτικά θεωρητικά μοντέλα που ελέγχθηκαν βρέθηκε μία στατιστικά σημαντική μικρή αμοιβαία σχέση ανάμεσα στην προβλεπτική ικανότητα της ΓΕ στο σπίτι και του Ψυχολογικού Μηχανισμού Μίμηση Προτύπου – Διδασκαλία μόνο για την περίπτωση των γονέων παιδιών με ΕΜΔ. Τα αποτελέσματα συζητούνται σε σχέση με τα αντίστοιχα άλλων διεθνών ερευνών, αναγνωρίζονται οι περιορισμοί της παρούσας έρευνας, κατατίθενται προτάσεις που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν μελλοντικά από ερευνητές που ενδιαφέρονται για τη μελέτη της ΓΕ, καθώς και προτάσεις για θεωρητικές και πρακτικές εφαρμογές σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.