bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Humanistyka: jej prawa i powinności
Authors: Bukraba-Rylska Izabella
Published: April 2019

Współczesna humanistyka, jak zawsze, jest zagrożona przez trzy czynniki: rynek, politykę i biurokrację. Ale nauki humanistyczne w kraju takim jak Polska są w niebezpieczeństwie jeszcze z jednego powodu: braku intelektualnej autonomii. Polscy badacze zawsze interesowali się dużo bardziej nowinkami z Zachodu niż ich rodzimą tradycją. To dlatego, jak zwykle, pełnią rolę raczej komiwojażerów cudzych idei, zamiast samodzielnie tworzyć oryginalne teorie i narracje, które nadałyby znaczenie ich kulturze, społeczeństwu i krajowi. Osiągnięcie niepodległości w myśleniu jest najważniejszym wyzwaniem dla dzisiejszej polskiej humanistyki.
Możliwe drogi rozwoju „rzadkich” filologii. Przeszłość, teraźniejszość i wizja najbliższych lat
Authors: Nagy László Kálmán
Published: April 2019

Artykuł omawia kwestię potrzeby wprowadzenia zmian w programach kształcenia na „rzadkich” filologiach, jakimi są filologia polska na Węgrzech oraz filologia węgierska w Polsce. Uwagi autora opierają się na długoletnich doświadczeniach zawodowych uzyskanych na uniwersytetach na Węgrzech i w Polsce podczas pracy dydaktyczno-naukowej prowadzonej właśnie na wymienionych „rzadkich” filologiach. Potrzeba modyfikacji programów wynika z ogólnego kryzysu kształcenia filologicznego oraz z faktu, że podczas dołączania się naszych krajów do europejskiego obszaru kształcenia nie zostało sprecyzowane, do czego będzie uprawniać dyplom licencjata i do czego dyplom magistra (poza ewidentnymi przypadkami, np. kształceniem nauczycieli). Obecne programy uniwersyteckie, szczególnie na studiach pierwszego stopnia, zawierają „niepotrzebną” ilość wiedzy teoretycznej na niekorzyść wiedzy praktycznej w zakresie krajoznawstwa, kultury współczesnej oraz szeroko rozumianych kompetencji kulturowych. Zdaniem autora w nowych programach należałoby kłaść mniejszy nacisk na „klasyczne” obszary filologiczne, w tym językoznawstwo historyczne i historię literatury do XIX w. na korzyść kultury współczesnej, językowego obrazu świata oraz szeroko rozumianych kompetencji kulturowych.
Kultura popularna w obiektywie lingwistyki (wybrane zagadnienia)
Authors: Rejter Artur
Published: April 2019

Przeprowadzona w artykule próba przybliżenia sposobów uobecniania kultury popularnej w refleksji lingwistów pozwala na sformułowanie wniosków o rosnącej popularności tej tematyki, a także różnorodności sposobów jej ujmowania. Badaczki i badacze sięgają po rozmaite propozycje teoretyczne oraz instrumentaria metodologiczne. Interesuje ich zarówno kultura rodzima, jak i obca. Starają się umieszczać badane fenomeny na tle tendencji wyznaczających mapę współczesności. Dzięki podobnym próbom można coraz więcej dowiadywać się o specyfice naszych czasów i być może lepiej je rozumieć.

 

 
Funkcje regulacji czasu pracy wobec idei równości i sprawiedliwości
Authors: Skąpski Michał
Published: April 2019

Kwestie realizacji zasad równości i sprawiedliwości, zarówno w regulacji czasu pracy, jak i w innych działach prawa pracy, wymagają wnikliwej analizy. Problem narastania społecznych nierówności jest obecnie jedną z głównych kwestii dyskutowanych w krajach wysoko rozwiniętych. Wskazuje się, że zjawisko to nie tylko zaprzecza ideom równości i sprawiedliwości, ale także staje się przeszkodą dla dalszego rozwoju gospodarczego. Sprawa ta jest ściśle związana z prawem pracy, gdyż narastanie nierówności następuje również w ramach realizowanych współcześnie różnych formach zatrudnienia. Artykuł podejmuje analizę kwestii równości i sprawiedliwości w regulacji czasu pracy w kilku aspektach. Pierwszy dotyczy określenia równowagi między interesami gospodarczymi i społecznymi w regulacji czasu pracy, co ma związek z koncepcją funkcji prawa pracy, obejmujących interesy wszystkich podmiotów aktywnych na rynku pracy. W tekście wskazuje się, że w ewolucji polskiego prawa pracy od dwóch dekad widać jednostronne ukierunkowanie zmian na realizację interesów gospodarczych, co prowadzi do stopniowego pogarszania warunków wykonywania pracy. W opracowaniu zostały poruszone kwestie podmiotowego i przedmiotowego zakresu regulacji czasu pracy, w których widać istotne problemy związane z równością i sprawiedliwością. Dotyczą one przede wszystkim objęcia regulacją czasu pracy wyłącznie osób wykonujących pracę podporządkowaną, co współcześnie nie znajduje uzasadnienia aksjologicznego ani gospodarczego. Ustawodawca nie wykazywał konsekwencji, ustanawiając regulacje czasu pracy w wielu partykularnych przypadkach. Czas pracy w wielu zawodach odbiega od modelu kodeksowego w różnych kierunkach, często bez wyraźnego uzasadnienia tego stanu rzeczy. Te regulacje zostały poddane krytyce jako odstępstwa od idei równości i sprawiedliwości. Ostatnim z podjętych zagadnień jest przyszła rola regulacji czasu pracy jako instrumentu sprawiedliwego podziału wolumenu pracy w sytuacji kurczenia się zapotrzebowania na pracę ludzką.
Reprezentatywność związków zawodowych a zasada równego traktowania partnerów społecznych.
Authors: Unterschütz Joanna
Published: April 2019

Zasada równego traktowania partnerów społecznych odnosi się do relacji zachodzących w ramach danej zbiorowości pomiędzy organizacjami pracodawców lub pomiędzy poszczególnymi związkami zawodowymi. Ujmowana jest także jako zasada równouprawnienia czy równorzędnego traktowania pracowników i pracodawców w zakresie wolności koalicji. Komitet Wolności związkowej MOP postrzega zasadę równego traktowania partnerów społecznych jako jeden z aspektów wolności zrzeszania się. Reprezentatywność oznacza uprawnienie organizacji do reprezentowania praw i interesów określonej grupy pracodawców lub pracowników, dające tej organizacji (organizacjom) wyłączność lub pierwszeństwo w wykonywaniu tej funkcji. Kryteria ustalania reprezentatywności powinny mieć charakter obiektywny i wcześniej ustalony tak, aby uniknąć stronniczości czy nadużyć. W odniesieniu do organizacji związkowych brak jest jednolitych kryteriów reprezentatywności dla wszystkich przejawów aktywności organizacji związkowych. Zasada równego traktowania partnerów społecznych i zasada reprezentatywności mają charakter przeciwstawny. Zastosowanie zasady reprezentatywności uniemożliwia równe traktowanie wszystkich organizacji związkowych. Kolizja zasad to ostatecznie zawsze kolizja wartości, a procedura ważenia i ograniczenie zastosowania jednej z nich zgodnie z zasadami proporcjonalności ma służyć znoszeniu niezgodności wartości istotnych dla danego przypadku.
Zabezpieczenie społeczne funkcjonariuszy Służby Celnej w świetle konstytucyjnej zasady równości
Authors: Wieczorek Mariusz
Published: April 2019

W opracowaniu zostało podjęte zagadnienie zabezpieczenia społecznego funkcjonariuszy Służby Celnej. Ta grupa zawodowa, inaczej niż inni funkcjonariusze tzw. służb mundurowych, jest objęta ochroną socjalną opartą na technice ubezpieczeniowej, co oznacza, że w tym zakresie została zrównana z pracownikami. Jednakże funkcjonariusze Służby Celnej nie są pracownikami w rozumieniu prawa pracy, a pozostają w regulowanym prawem administracyjnym stosunku służbowym. Regulacja ta wzbudziła zastrzeżenia natury konstytucyjnej, u podstaw których legł zarzut nierównego traktowania funkcjonariuszy służb mundurowych, polegający na wyłączeniu celników z kręgu funkcjonariuszy służb mundurowych korzystających z korzystniejszego, w porównaniu do pracowniczego, system zabezpieczenia społecznego. W niniejszym opracowaniu zaprezentowano tezę, zgodnie z którą ustawodawca nie naruszył konstytucyjnej zasady równości wobec prawa w odniesieniu do większości celników, a jedynie wobec tych spośród nich, którzy wykonują obowiązki rodzajowo bliskie obowiązkom służbowym, a nie pracowniczym. 
Równość i sprawiedliwość w dostępie do zatrudnienia
Authors: Kosut Anna
Published: April 2019

Opracowanie dotyczy równości i sprawiedliwości w dostępie do zatrudnienia. Zasadnicza część zawartych w nim rozważań odnosi się do równego traktowania bezrobotnych korzystających z pośrednictwa pracy, a także osób uczestniczących w procedurach rekrutacji do pracy. Przedstawione zostały regulacje prawne, których celem jest przeciwdziałanie dyskryminacji na etapie poprzedzającym zatrudnienie. Wskazano na znaczenie akcji wyrównujących szanse jako instrumentu służącego osiągnięciu rzeczywistej równości w dostępie do zatrudnienia. Odnosząc się do płci jako kryterium dyskryminacji, zwrócono uwagę na niezgodność ze standardami unijnymi polskich regulacji przewidujących powszechny zakaz zatrudniania kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia.
Kilka uwag o przestępstwie z art. 233 k.k. (składanie fałszywych zeznań) po nowelizacji z 11 marca 2016 r.
Authors: Budyn-Kulik Magdalena
Published: April 2019

Ustawą z dnia 11 marca 2016 r. zostały wprowadzone zmiany do art. 233 k.k. Dodano typ uprzywilejowany przestępstwa składania fałszywych zeznań, gdy sprawca czyni to z obawy przed grożącą mu odpowiedzialnością karną, oraz typ nieumyślnego sporządzenia fałszywej opinii przez biegłego, eksperta lub tłumacza. Podniesiono również karę za typ podstawowy. Artykuł przedstawia stanowisko krytyczne wobec tych zmian. Prezentuje również uwagi o charakterze prawnoporównawczym.
Zmiany przepisów dotyczących przedawnienia wprowadzone ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
Authors: Kulik Marek
Published: April 2019

Artykuł dotyczy podstawowych skutków prawnych nowelizacji Kodeksu karnego z dnia 20 lutego 2015 r. w zakresie przedawnienia karalności i przedawnienia wykonania kary. Przedstawiono zmiany wprowadzane nowelizacją, ich skutki prawne, sygnalizując dostrzeżone błędy i ewentualne potrzeby w zakresie dalszych zmian przepisów.
Przemoc w rodzinie a ofiara i zabezpieczenie jej praw w świetle procedury „Niebieskiej Karty” i cywilnego „nakazu opuszczenia lokalu” ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
Authors: Kruk Ewa
Published: April 2019

Problematyka przemocy i przemocy w rodzinie ma charakter interdyscyplinarny. Podobnie interpretacja terminologiczna tego pojęcia różni się odpowiednio do dyscypliny nauki. W tym aspekcie szczególnie ważne jest znaczenie, jakie zostało nadane temu zjawisku na gruncie szeroko rozumianego prawa karnego. W pierwszej części artykułu autorka analizuje problem terminologiczny dotyczący pojęć „przemocy” i „przestępstwa z użyciem przemocy”. Część druga została poświęcona zagadnieniu procedury „Niebieskiej Karty” oraz instytucji uregulowanej w ustawie i kodeksie cywilnym dotyczącej nakazu opuszczenia lokalu przez sprawcę.
Podstawowe zjawiska i tendencje zmian sytuacji finansowej polskich przedsiębiorstw
Authors: Skowronek Czesław
Published: April 2019

Artykuł nie zawiera abstraktu w języku polskim.
Kryzys bankowy jako główna przyczyna kryzysu w strefie euro
Authors: Sławiński Andrzej
Published: April 2019

Artykuł nie zawiera abstraktu w języku polskim.
Kształt i specyfika wydatków sektora finansów publicznych w Polsce
Authors: Szołno-Koguc Jolanta
Published: April 2019

Artykuł nie zawiera abstraktu w języku polskim.
Zmiany w potencjale rozwojowym Lublina w relacji do największych miast kraju
Authors: Wich Urszula
Published: April 2019

Artykuł nie zawiera abstraktu w języku polskim.
Tekla z Wodzickich Małachowska jako protektorka Towarzystwa Dobroczynności w Krakowie. Przyczynek do biografii
Authors: Krzewska Elżbieta , Skrzyniarz Ryszard
Published: April 2019

Bohaterką tekstu jest Tekla z Wodzickich Małachowska (1764–1829), córka Eliasza, starosty krakowskiego, i Ludwiki z Wielopolskich. Tekla była drugą żoną Piotra Małachowskiego (ok. 1730–1799), wojewody krakowskiego. Po śmierci męża zamieszkała w Stopnicy pod Krakowem. Do życia publicznego powróciła w okresie Księstwa Warszawskiego. Wtedy przeniosła się do Krakowa. Włączyła się w działania przy organizacji Towarzystwa Dobroczynności. W lutym 1817 roku została pierwszą prezeską Towarzystwa. Troszczyła się o swoich podopiecznych, organizowała koncerty charytatywne, bale, na których zbierała pieniądze dla Towarzystwa. Walory osobiste i działalność społeczno-charytatywna zyskały jej powszechny szacunek. Do grona przyjaciół zaliczali ją nie tylko przedstawiciele rodów magnackich osiadłych w Krakowie, ale także czołowi intelektualiści epoki, m.in. Jan Śniadecki. Testamentem zapisała 12 tys. złp na edukację dzieci w Niedźwiedziu. Zmarła 22 grudnia 1929 roku, pochowana obok męża w Niedźwiedziu. Towarzystwo było bardzo wdzięczne protektorce za opiekę, dlatego 11 lutego 1821 roku uchwaliło, aby malowane na blasze portrety jej i Stanisława Mieroszewskiego zawiesić w kaplicy ubogich na Wawelu. Portrety te, odbite na miedzi, później rozpowszechnione zostały wśród członków towarzystwa. Po śmierci Małachowskiej 16 stycznia 1830 roku w kaplicy ubogich odprawiono żałobne nabożeństwo za jej duszę. Wygłoszone na nim wtedy kazanie ku czci Tekli Małachowskiej kilka lat później wpisano do pamiątkowej Księgi zmarłych dobroczyńców Towarzystwa.
Kobiety Galerii „Dziesiątka”
Authors: Rejmak Kazimierz
Published: April 2019

Prezentowany materiał powstał w związku z realizowanym od roku 2005 w Szkole Policealnej Pracowników Służb Społecznych programem Galeria „Dziesiątka”. W pierwszej edycji spotkań z zaproszenia do udziału w programie skorzystały trzy wyjątkowe kobiety. Wyjątkowe z racji swojej działalności zawodowej i społecznej, z racji ponadprzeciętnego zaangażowania w czynieniu „dobra” na rzecz drugiego człowieka. „Człowiek jest zbyt cenny, by posiadać go na wyłączność – dzielmy się ze sobą ludźmi, których poznać warto” – słowa te w sposób jak najbardziej czytelny oddają idee Dziesiątki, a opracowany materiał jest działaniem umożliwiającym szczególną formę dzielenia się z innymi tym, co najcenniejsze – drugim człowiekiem. Mam nadzieję, że to krótkie opracowanie pozwoli czytelnikom na bliższe poznanie trzech jego bohaterek – kobiet, które poznać warto.
Kobiety w życiu króla Kazimierza Wielkiego w świetle Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae Jana Długosza
Authors: Wójcik Grzegorz
Published: April 2019

Artykuł jest próbą ukazania miejsca kobiet w życiu króla Kazimierza III Wielkiego w oparciu o Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae Jana Długosza. Przy referowaniu zagadnienia nie ograniczono się jedynie do żon i miłostek Kazimierza Wielkiego, lecz wspomniano także o jego matce, siostrze oraz córkach. Już u progu jego pierwszego małżeństwa doszło do konfliktu pomiędzy matką Kazimierza, Jadwigą, a nowo poślubioną Anną. Chodziło o to, która z kobiet ma być uważana za królową Polski. Ustąpienie Jadwigi pozwoliło zażegnać ten spór. Kazimierz Wielki miał wielką słabość do kobiet i często popadał w grzech cudzołóstwa. Zwracał uwagę przede wszystkim na ich wygląd zewnętrzny. Utrzymywał wiele kochanek i nierządnic, z którymi się spotykał. Jednak spośród trzech kolejnych żon króla tylko druga, Adelajda, nie mogła wytrzymać tej sytuacji i po wielu latach przeżytych prawie bez obecności króla wróciła do ojcowskiego domu. Kazimierz nieraz traktował kobiety przedmiotowo i niejednej z nich wyrządził krzywdę swym postępowaniem. Troszczył się natomiast o swoje córki i inne kobiety związane z nim więzami krwi. Wiele światła na jego postawę wobec kobiet wnosi jego odniesienie do Matki Bożej. Z jednej strony oddawał hołd Maryi czczonej w Wiślicy, a z drugiej strony nie potrafił się powstrzymać od polowania w święto maryjne. Kazimierz mógł wielokrotnie obiecywać swoją poprawę i porzucenie cudzołóstwa, nawet papieżowi, ale miał słabą wolę i wciąż wracał do starych grzechów. W opinii Jana Długosza karą Bożą za rozpustę Kazimierza Wielkiego było to, że ród królewski wyginął. Należy jednak zauważyć, że król otaczał troską wdowy oraz ludzi biednych, pośród nich także kobiety. Dlatego gdy umarł, kobiety z ludu żegnały go z wielkim żalem.
Wychowanie we wspomaganiu rozwoju człowieka sprawczego. Przesłanki teoretyczne
Authors: Bednarczuk Beata
Published: April 2019

W świetle analiz psychologów człowiek nie jest jedynie produktem przekazu genetycznego i kulturowego. Staje się aktywnym sprawcą, który podlega wprawdzie oddziaływaniu świata, ale również ów świat tworzy (Kozielecki 1999). Oznacza to, że człowiekowi przysługuje prawo do samodzielnego kształtowania własnej osobowości, do swobodnego rozwoju. We współczesnej globalnej rzeczywistości następuje koncentracja na indywidualności człowieka. W związku z tym powszechną praktyką stało się ześrodkowanie na indywidualizmie i psychologizmie jednostki, rozpowszechniła się „moda na myślenie i opisywanie rzeczywistości ludzkiej za pomocą kategorii «upodmiotawiania się», samorealizacji, indywidualizacji i autosterowności” (Błachnio 2011, s. 75). W poszukiwaniach optymalnego modelu wychowania, rozwijającego wspomniane właściwości, ważny wydaje się Model Obywatelskiej Współpracy, opracowany przez A. Brzezińską (2000, 2004). Jego charakterystyką jest trening upodmiotowienia, pozwalający zarówno na kształtowanie gotowości do rozwoju jednostki i jej otoczenia, jak też na samorealizację.
Środowisko uczące – (nie)doceniony obszar edukacji
Authors: Nowak Jolanta
Published: April 2019

W dzisiejszych czasach szkoła powinna przeistoczyć się z instytucji edukacyjnej, która przedstawia uczniom ujednolicony model wiedzy, w kierunek edukacyjny oferujący bogactwo i wszechstronność informacji, których prezentacja jest dostosowana do zróżnicowanych zdolności uczniów. Jak powszechnie wiadomo, sposób prezentacji materiału jest istotnym narzędziem w procesie zdobywania nowej wiedzy. Artykuł opisuje wybrane aspekty kultury uczenia się, takie jak: konstruktywność, samoregulacja i umiejętność współpracy z innymi, przygotowująca uczniów do bezproblemowego funkcjonowania w ciągle zmieniającym się świecie. Wdrożenie nowego podejścia do edukacji wymaga stworzenia odpowiednich warunków do nauki w otoczeniu, w którym uczniowie mają zdobywać wiedzę. Otoczenie stymulujące uczniów fizycznie i społecznie, np. urozmaiconymi bodźcami, sprzyja nabywaniu nowej wiedzy.
Kompetencja interkulturowa w perspektywie teoretycznej i badawczej
Authors: Nowakowska-Buryła Ilona
Published: April 2019

Kompetencja interkulturowa to zespół zinternalizowanych umiejętności funkcjonowania w sytuacjach komunikacyjnych przebiegających w kontekście wielokulturowości. Kompetencja ta może być rozwijana w trzech obszarach: kognitywnym, afektywnym oraz pragmatyczno-komunikatywnym. Artykuł przedstawia propozycję sposobu diagnozy poziomu kompetencji interkulturowej we wszystkich wspomnianych zakresach.
SELECTED GEOCHEMICAL CRITERIA IN MIRE PROFILES OF PORĘBY WOJSŁAWSKIE (SANDOMIERZ BASIN, POLAND SE)
Authors: Plak Andrzej , Chodorowski Jacek , Pidek Irena A. , Dobrowolski Radosław
Published: April 2019

The geochemical analysis of biogenic sediments was used to reconstruct environmental conditions and the impact of human activity from a small mire geo-system in the Sandomierz Basin (Poland SE). Changes in the nature of selected geochemical indicators show a significant impact on the transformation of the mire during the early stages of human activity. It is reflected in the geochemical record by means of a high proportion of heavy metals – cadmium, lead and copper. Evident variability of main geochemical components concentration is also visible in a vertical record of analysed cores. This is a consequence of the sedimentary basin asymmetric configuration and the ensuing variable biogenic sedimentary succession.

 

Analizy geochemiczne stanową jedną z podstawowych metod badań osadów biogenicznych deponowanych w torfowiskach. W pracy wykorzystano analizę geochemiczną osadów biogenicznych z małego geosystemu torfowiskowego in the Sandomierz Basin (Poland SE) do odtworzenia warunków środowiskowych i wpływu działalności człowieka. Zmiany charakteru wybranych wskaźników geochemicznych zaznaczają znaczący wpływ na transformację torfowiska w najmłodszych fazach działalności człowieka. Rejestrowana jest ona w zapisie geochemicznym poprzez wysoki udział metali ciężkich – kadm, ołów i miedź. Zaznacza się także wyraźna zmienność koncentracji głównych składników geochemicznych w zapisie pionowym analizowanych rdzeni. Jest to konsekwencją asymetrycznej konfiguracji zbiornika sedymentacyjnego i wynikającej z niej zmiennej w czasie biogenicznej sukcesji osadowej.
Polityka administracji orenburskiej w sprawie islamizacji Stepu Kazachskiego i przyczyny jej zmiany w latach 60. XIX w.
Authors: Lubiczankowski Siergiej W.
Published: April 2019

Imperium Rosyjskie po opanowaniu Stepu Kazachskiego prowadziło politykę administracyjną, której celem był pełny nadzór nad miejscową ludnością. Sposobem na to było wspieranie islamu, co miało ugruntować wpływy rosyjskie poprzez działalność skierowanego tu lojalnego wobec władzy duchowieństwa muzułmańskiego. Pod koniec pierwszej połowy XIX w. nastąpiło jednak osłabienie kontroli nad mułłami. Wobec tego należało zweryfikować pierwotną politykę wobec ludności Stepu.
Sezonowe migracje pasterzy na Bałkanach: charakter, historia, transformacje
Authors: Luković Miloš
Published: April 2019

W trakcie długiego okresu historycznego głównym rodzajem pasterstwa na Półwyspie Bałkańskim były migracje sezonowe pasterzy z wielkimi stadami owiec (lub, w mniejszym stopniu, kóz) między letnimi a zimowymi pastwiskami. Podczas lata wypasano swoje stada na pastwiskach w wysokich górach, podczas gdy jesienią owce zaganiano do ciepłych nizin nadmorskich oraz do ciepłych kotlin i dolin rzek, w których było na tyle dużo trawy, że owce mogły przetrwać do wiosny i kolejnego okresu wegetacyjnego w górach. Działalność pasterska tego rodzaju ciągle ulegała zmianom. Był to długi, kilkuwieczny proces, który przechodził przez różne etapy i rozwijał się różnie w poszczególnych częściach Półwyspu Bałkańskiego (w zależności od konkretnych geograficznych, społecznych i politycznych warunków i okoliczności). Mimo wszelkich zmian, których doświadczyły w średniowieczu i podczas kilku stuleci rządów osmańskich na Bałkanach, wielkie sezonowe migracje pasterzy trwały aż do XX wieku. W zredukowanej i zmodyfikowanej formie istnieją do dziś. W niniejszej pracy rozważane są następujące kwestie: wpływ zmian politycznych od końca XVIII do początku XX wieku na sezonowe migracje pasterzy na Bałkanach; świadectwa podróżników i badania dotyczące Bałkanów związane z sezonowymi migracjami pasterzy; niedawne (reliktowe) strefy sezonowych migracji pasterzy na Bałkanach; charakter migracji sezonowych pasterzy na Bałkanach; organizacja społeczna i status pasterzy wołoskich na Bałkanach w średniowieczu oraz zmiany statusu i sposobu organizacji migracji sezonowych w okresie osmańskim. W związku z tym konieczne jest również wyjaśnienie pojęcia Półwysep Bałkański/Bałkany.
Litewski sejmik generalny w Słonimiu na tle sytuacji w Rzeczypospolitej przed sejmem 1685 roku
Authors: Kołodziej Robert
Published: April 2019

Sejmik generalny Wielkiego Księstwa Litewskiego w pierwszej poł. XVII w. stał się instytucją martwą. Dlatego wielkie wrażenie w całym kraju wywołało zorganizowanie przez Litwinów tego typu zjazdu w Słonimiu w 1685 r. Za jego sukcesem stały połączone siły Sapiehów i Radziwiłłów, którzy przez krótki okres zjednoczyli swoje siły przeciw królowi. Duże znaczenie dla powodzenia tej inicjatywy miała decyzja króla i rady senatu, na mocy której sejm z 1685 r. został przeniesiony z Grodna do Warszawy. Wywołało to protesty Litwinów, których tym łatwiej można było podburzyć przeciw polityce dworu. Zebrani w Słonimiu obywatele Wielkiego Księstwa wysłali kilku swoich przedstawicieli na sejm do Warszawy, aby ci blokowali wybór marszałka. Natomiast większość uczestników zjazdu słonimskiego udała się do Grodna, a więc na miejsce, w którym zgodnie z prawem miał odbyć się sejm. Dopiero po kilku tygodniach negocjacji królowi udało się przekonać Litwinów do zgody i przyjazdu do Warszawy. Osiągnęli jednak swój cel – zamanifestowali królowi swoje niezadowolenie i przeszkodzili w świętowaniu wiktorii wiedeńskiej, która miała być elementem wzmacniania autorytetu monarszego. Podczas obrad sejmowych uchwalono nową konstytucję, asekurującą sejm w Grodnie. Wydarzenia z 1685 r. nie miały jednak wpływu na samą instytucję sejmiku generalnego litewskiego, który w następnych latach pozostał martwym tworem.
The Memoirs of Cola Nicea: A Case-Study on the Discursive Identity Construction of the Aromanian Armatoles in Early 20th Century Macedonia
Authors: Cretulescu Vladimir
Published: April 2019

Artykuł rozpoczyna się od ogólnego omówienia Wspomień Coli Nicei – dokumentu, który został poddany analizie z wykorzystaniem metod zaczerpniętych z krytycznej analizy dyskursu. W artykule wyjaśniono etnonimy używane przez Niceę w jego opowieści, co prowokuje do dyskusji o tożsamościach macedońsko-słowiańskiej i macedońsko-arumuńskiej na początku XX w.W dalszej kolejności omówiono formy i powody współpracy między arumuńskimi armatoles a comitadji Tajnej Macedońskiej Organizacji Rewolucyjnej w Adrianopolu, tak jak zostało to ukazane w tekście Niecei.Informacje zawarte w tym źródle prowadzą do konkluzji, że filorumuński dyskurs okazał się nieprzydatny w obliczu zaostrzenia kryzysu macedońskiego, a Arumuni,miłośnicy Rumunii, przyjęli drugi dyskurs, przez twórcze połączenie go z programem politycznym Tajnej Macedońskiej Organizacji Rewolucyjnej w Adrianopolu.Artykuł odnosi się również do rozmaitych tekstowych i metatekstowych narzędzi, które odgrywają rolę w iteracji pozycji podmiotu arumuńskich armatole Coli Nicei.
Blasi and Pastores Romanorum in the Gesta Hungarorum by an Anonymous Notary
Authors: Grzesik Ryszard
Published: April 2019

Blachowie zostali parokrotnie wymienieni przez Anonimowego Notariusza króla Béli III, pierwszego kronikarza węgierskiego, którego dzieło dotrwało do naszych czasów. Pojawiają się jako wrogowie Rzymian oraz mieszkańcy lokalnych strukturpolitycznych. W jednym miejscu zostali wspomniani oni zostali wraz z tajemniczymi pasterzami Rzymian. W artykule próbuję odpowiedzieć na pytanie, kim byli Blachi, czy możemy ich utożsamić z Wołochami, przodkami Rumunów oraz kim byli Rzymianie i ich pasterze. Według powszechnej opinii badaczy Anonim, pisząc o ludzie Blachi, miał istotnie na myśli Wołochów. Jednakże takiej zgody już nie ma, jeśli chodzi o odpowiedź na pytanie, czy z Wołochami identyczni byli pastores Romanorum. Użycie w tekście kroniki spójnika ac sugeruje, że Anonim traktował pasterzy Rzymian jako oddzielną od Wołochów grupę ludności. Pojawiają się oni na zachód od Dunaju, podczas gdy Wołosi byli umiejscawiani na wschód od Cisy. W pasterzach widziano potomków resztek zromanizowanej ludności panońskiej, papieskich poborców dziesięcin lub walońskich kolonistów z czasów kronikarza. Opowiadanie kronikarza próbuję objaśnić w kontekście tzw. Powieści o przełożeniu ksiąg (termin Aleksieja Szachmatowa) będącej fragmentem Powieści lat minionych, a opowiadającej o władzy Wołochów (czyli Franków) nad Słowianami panońskimi. Wydaje mi się, że węgierski kronikarz wykorzystał tu miejscową tradycję Słowian panońskich o księżach (pastores) frankijskich z archidiecezji salzburskiej działających wśród nich. Tradycja ta przechowuje pamięć o frankijskim zwierzchnictwie politycznym i kościelnym nad dawną Panonią w IX w.
Considerations Regarding the Status of the Morlachs from the Trogir`s Hinterland at the Middle of the 16th Century: Being Subjects of the Ottoman Empire and Land Tenants of the Venetian Republic
Authors: Caciur Dana
Published: April 2019

 

W połowie XVI stulecia prowincja Trogir, podobnie jak cała Dalmacja, odczuwała znaczący spadek gospodarczy i demograficzny. Opuszczone ziemie i wsie regionu przygranicza, oddzielające posiadłości Imperium Ottomańskiego i Republiki Weneckiej stały się nowym domem dla półkoczowniczych pasterzy Morlaków. Niektórzy spośród wcześniejszych właścicieli opuszczonych posiadłości wyprowadzili się w czasie konfliktu z Ottomanami do miast na wybrzeżu i zdecydowali się wydzierżawić swoje ziemie Morlakom, którzy przybyli tu spoza granicy. Tak stało się w przypadku wsi Radosich, Triloque i Suchi Dol, wydzierżawionych rodzinom Morlaków, które – w świetle dokumentów państwowych – musiały wywiązać się z obowiązków nałożonych na dalmatyńskich właścicieli. Rodzaje powinności, które miały być świadczone przez Morlaków na rzecz weneckich panów, jak również ottomańskich władców, nie różniły się tak bardzo od zobowiązań wypełnianych przez inne społeczności wołoskie zidentyfikowane w środkowej części Półwyspu Bałkańskiego. Biorąc pod uwagę fakt, że zadaniem wenecko-ottomańskiego regionu pogranicznego było utrzymanie pokoju między nimi na terenie Dalmacji, wenecka decyzja o wydzierżawieniu ziem ottomańskim poddanym jawi się jako rozwiązanie korzystne dla wszystkich zaangażowanych stron: mieszkańców Dalmacji, władz ottomańskich na Bałkanach i półkoczowniczych Morlaków.
Problemy badawcze związane z rzymską dyscypliną wojskową okresu republiki i pryncypatu
Authors: Faszcza Michał Norbert
Published: April 2019

 

Autor podjął próbę przedstawienia najważniejszych problemów związanych z badaniem rzymskiej dyscypliny wojskowej okresu republiki i pryncypatu. Ich liczba oraz charakter wynikają m.in. z ograniczonego dyskursu naukowego toczonego na ten temat, przejawiającego się niewielką liczbą publikacji poświęconych disciplina militaris. Co więcej, znaczna część autorów zadowala się powtarzaniem utartego stwierdzenia o surowej karności panującej rzekomo w legionach, bez próby znalezienia odpowiedzi na pytanie, co wpłynęło na takie postrzeganie tej kwestii. Kluczem do poznania prawdziwego charakteru rzymskiej dyscypliny jest uświadomienie sobie roli odegranej przez Polybiosa z Megalopolis i Flaviusa Iosephusa, jak również żyjących w XV i XVI w. humanistów. Dodawszy do tego przenoszenie ówczesnego aparatu pojęciowego przez tworzących na przełomie XIX i XX w. badaczy (często będących oficerami), opracowanie nowej wizji dyscypliny obowiązującej w rzymskich armiach jawi się jako bezwzględnie konieczne. Aby to jednak uzyskać, należy zrezygnować z bezkrytycznego cytowania norm zawartych w Digesta Iustiniani na rzecz skupienia się na źródłach narracyjnych, ukazujących rzymskie realia, a nie tylko postulaty wyrażone przez prawodawców.

      
Życie towarzyskie Ormian lwowskich od połowy XIX wieku do 1939 roku
Authors: Król-Mazur Renata Maria
Published: April 2019

W tekście zostało przedstawione życie towarzyskie Ormian polskich zamieszkujących we Lwowie bądź też związanych z tym miastem koneksjami rodzinnymi w okresie od połowy XIX w. do 1939 r. Ze względu na zachowane materiały źródłowe przedmiotem rozważań były sfery ziemiańskie oraz inteligencja. W pierwszej części autorka podjęła problematykę skomplikowanej kwestii „dziwnej” tożsamości Ormian zamieszkujących na terenach polskich. Wykazała, iż na początku XX w. wykształciła się specyficzna tożsamość Ormian polskich, co można określić łacińską formułą gente Armeni natione Poloni. Ich odmienność od etnicznych Polaków polegała na pamięci o innym pochodzeniu, innym rodzie (gens), a jedynym namacalnym dowodem pozostał obrządek. Następnie omówiła konkretne przykłady życia towarzyskiego, opisując bale karnawałowe, zarówno te organizowane w prywatnych domach, jak i te oficjalne (w tym słynny z okresu międzywojennego na całą Polskę „bal ormiański”), omówiła najbardziej popularne sposoby spędzania wolnego czasu – życie salonowe, organizacje i uczestnictwo w potańcówkach, przedstawieniach teatralnych, koncertach muzycznych imprezach charytatywnych, polowaniach, gonitwach koni; wyjazdy na kuracje oraz wczasy zagraniczne. Dzięki artykułowi możemy poznać zwyczaje i reguły panujące w tym środowisku na przestrzeni omawianego okresu oraz śledzimy proces akulturacji Ormian. Artykuł jest szczególnie cenny dla współczesnej mniejszości ormiańskiej, która jest bardzo aktywna w odkrywaniu i pielęgnowaniu historii swojego narodu. Dzięki niemu członkowie niektórych rodów – zwłaszcza ci odkrywający dopiero swoją „ormiańskość”, mogą również poszerzyć wiedzę o swoich przodkach.
W kierunku historii cyfrowej. Nowe możliwości – nowe wyzwania
Authors: Narojczyk Krzysztof
Published: April 2019

Wraz z rozwojem technologii informatycznych i telekomunikacyjnych wykształca się w wielu obszarach historii nowa interdyscyplinarna forma uprawiania badań określana zbiorczo jako historia cyfrowa. Przedmiotem jej zainteresowania są problemy związane z cyfrowym przetwarzaniem informacji „z przeszłości” i „o przeszłości”. Stanowi ona zatem swoisty łącznik pomiędzy specjalistycznym zakresem badań historycznych  a współczesną teorią i praktyką operowania informacją.  Z jednej strony historia cyfrowa praktycznie wspiera poszczególne etapy postępowania badawczy historyka, z drugiej zaś, z uwagi na możliwości integrowania różnych środowisk i  pól badawczych oddziałuje na organizację badań oraz teorię, metody i narzędzia poszczególnych dyscyplin „historycznych”. Pełni więc dziś zarówno funkcje praktyczne jak i teoretyczne . Z jej pomocą można badać i rozwiązywać pragmatyczne oraz/lub koncepcyjne problemy związane z wykorzystaniem nauk o informacji i technologii informatycznych w nauczaniu i badaniach historycznych oraz społecznym transferowaniu wiedzy o przeszłości. W artykule obok omówienia kwestii terminologicznych i problemów związanych z przedmiotem  badań historii cyfrowej  zasygnalizowano także jej najbardziej obiecujące metody badawcze oraz główne obszary zastosowań we współczesnej nauce historycznej.  Dają one  szansę na stosowanie wydajniejszych, bardziej wyrafinowanych i innowacyjnych praktyk badawczych. Wymagają  jednakże zarazem zrozumienia istoty przemian jakie dokonują się we współczesnym cyfrowym świecie.
Kultura serbska w okresie panowania osmańskiego. Płaszczyzny adaptacji – płaszczyzny alienacji
Authors: Dziadul Paweł Marek
Published: April 2019

Artykuł dotyczy kultury serbskiej i jej różnych płaszczyzn w okresie osmańskim. Skoncentrowano się zwłaszcza na okresie początkowym panowania osmańskiego, w którym Imperium Osmańskie przejawiało specyficzny pragmatyczny stosunek do chrześcijańskich poddanych, absorbując ich lokalne praktyki i wzorce społeczno-kulturowe. Imperium Osmańskie adaptowało oraz włączało je we własne struktury feudalno-administracyjne i społeczno-polityczne, nawet jeśli były sprzeczne z islamem i prawem szariatu. Turcy osmańscy dążyli przede wszystkim do zachowania politycznej, kulturowej i społecznej ciągłości. W artykule skupiono się również na zjawisku kulturowego i religijnego synkretyzmu, który poddano analizie w relacji do zjawisk związanych z tendencjami antysynkretycznymi. Głównym zaś celem było ukazanie wpływu kultury serbskiej na proces konstruowania wspólnej multietnicznej, multikonfesyjnej i multijęzykowej kultury rozwijającej się w osmańskiej Rumelii.
Efficacy of doppler velocimetry of the umbilical artery in the defined high-risk groups to determine the fetal outcome
Authors: Suryavanshi Maneesha R. , Katakdhond Shriraj S.
Published: April 2019

Background: Doppler ultrasound provides a non-invasive method of studying the status of various blood vessels. It provides a spectrum analysis of the velocities of moving red blood cells. Doppler sonography can provide useful information in a variety of gynecological and obstetric conditions. In obstetrics, Doppler velocimetry of the uteroplacental and fetoplacental circulation can be used to further investigate complications of pregnancy such as fetal growth restriction, other forms of fetal distress that result from fetal hypoxemia or asphyxia.Methods: In a prospective observational study, 93 pregnancies fitting in the criteria for high risk were evaluated by doppler velocimetry between 28-40 weeks of gestation. The flow velocity time wave forms were examined and quantitated by use of systolic/diastolic (S/D) ratio, resistance index (RI), pulsatility index (PI) values. The outcome of pregnancy was noted.Results: Fetuses with abnormal velocimetry are at higher risk with regard to birth weight, Apgar score, fetal distress, need of cesarean section, need of NICU admission. The patients with absent end-diastolic flow (AEDF)/reversal of end-diastolic flow (REDF) had poor perinatal outcome. Positive predictive value for small for gestational age (SGA) and fetal distress was 75% and 60% respectively. 23.8% babies needed to be kept in neonatal intensive care unit (NICU).Conclusions: Doppler velocimetry can be useful prenatal test for the patients of hypertensive disorder of pregnancy and IUGR. Abnormal doppler waveform changes indicate adverse perinatal outcome. Appropriate and timely interventions guided by doppler study help to reduce perinatal morbidity and mortality.
Mechanism of failure of working faces of big bearings in the process of operation
Authors: Melnikov A. A. , Dmitrieva M. O.
Published: April 2019

The article presents the results of analyzing the mechanism of failure of working faces of big roller bearings made of 0,2C2Cr4Ni (E3316 AISI) structural steel. The microstructure was investigated with the help of a METAM LV-31 metallographic microscope. The surface of the bearing rings and rollers was tested for various kinds of defects using a TESCAN Vega SB scanning microscope. The PMT-3 micro-hardness tester was used to measure micro-hardness. Studies show that the microstructure of steel is a fine-needled tempered martensite with chromium carbide inclusions observed near the surface. The depth of the cementation zone was determined on the basis of the measurement results. The value of the depth exceeds the standard established by the manufacturer. The destruction of the bearing roller assembly is characterized by spalling, stratification and cratering. The destruction of the bearing ring is characterized by scouring and indentation caused by metal particles caught up in the ring-roller contact in the process of operation. These defects result in the formation of micro-cracks and, as a result, further spalling and peeling. It is possible to prevent the defects by reducing the depth of the carbonization zone, as well as reducing the surface maximum hardness by changing the mode of final heat treatment.
A expansão da educação superior brasileira a partir dos anos 90: democratização ou massificação?
Authors: Borges Gabriela Fernanda Silva , Ribeiro Elisa Antônia
Published: April 2019

O presente artigo objetiva retratar e discutir a expansão da educação superior no Brasil a partir da década de 1990 tendo como um dos elementos estruturantes dessa expansão de cunho privatista as orientações de cariz neoliberal repassadas pelos organismos internacionais aos países em desenvolvimento. Pretende-se ainda refletir sobre os preceitos democratização e massificação deste nível de ensino numa perspectiva de análise comparativa. Realizou-se pesquisa bibliográfica a respeito da questão da mercantilização da educação superior em contraposição à educação superior como direito social, segundo autores como PAULA (2011), SILVA JÚNIOR e SGUISSARDI (2000), SGUISSARDI (2015) e REIS ET AL (2014), bem como o levantamento estatístico sobre a expansão mediante consulta e extração de dados disponibilizados pelo Instituto Nacional de Estudos e Pesquisas Educacionais Anísio Teixeira (INEP). Discutiu-se o papel do Estado perante a sociedade e as implicações do ideário neoliberal na formulação das políticas educacionais, especificamente, na educação superior. Aponta-se que a democratização do acesso à educação é uma via, não exclusiva, para a promoção do crescimento econômico, desenvolvimento da sociedade e redução das desigualdades sociais, para tanto faz-se necessário ampliar o papel do Estado na busca pela inclusão de grupos sub-representados na educação superior gratuita e de qualidade.
Role And Support of Germany along the Difficult Way of Gaining Georgia’s Independence in 1918
Authors: Kublashvili Tinatin
Published: April 2019

Georgia – country with ancient and rich original culture which goes back as far as millennia and its knowledge and recognition has crossed national borders and entered the international level to become the cultural legacy of the humankind; During the centuries, Georgians have been embroiled in struggles against the World’s biggest empires (Roman, Byzantine, Mongol, Persian, Ottoman, Russian, etc.); This small country was invaded and destroyed many times. However, Georgians have managed to preserve their cultural and traditional identity for 5,000 years. Therefore, our paper aims to deliver the main difficulties in the country especially in the first quarter of 20th century, to present key politics of Germany in the same period, as well as to highlight the problems that existed and needed to be urgently resolved. Besides, we also emphasize the importance of collaboration of Georgia with Germany to understand the role and contribution of German people that became vitally important while gaining independence in 1918.
Kształtowanie wiejskich przestrzeni publicznych przykład konkursu „Najlepsza przestrzeń publiczna województwa pomorskiego”
Authors: Czapiewska Gabriela
Published: April 2019

W niniejszej pracy poruszono zagadnienie wiejskich przestrzeni publicznych. Podjęto próbę ich zdefiniowania, wykazania ich specyfiki i charakteru oraz roli, jaką odgrywają one w życiu mieszkańców wsi. Podjętą problematykę badawczą zaprezentowano na przykładzie konkursu „Najlepsza Przestrzeń Publiczna Województwa Pomorskiego”. Konkurs organizowany jest nieprzerwanie od 2006 roku, a jego celem jest promocja walorów ogólnodostępnych przestrzeni regionu pomorskiego oraz uhonorowanie gmin, na terenie których zrealizowane zostały najlepsze, zdaniem komisji konkursowej, przedsięwzięcia związane z jej kształtowaniem. Nagradzane są projekty prezentujące wysokiej jakości rozwiązania, dostosowane do charakteru otoczenia. W niniejszym opracowaniu analizie poddano nagrodzone (wyróżnione) w konkursie projekty zagospodarowania wiejskich przestrzeni publicznych regionu pomorskiego. Przestrzeń publiczna jest miejscem szczególnym, zwłaszcza na terenach wiejskich, gdyż posiada kluczowe znaczenie społeczne (miejsce integracji mieszkańców) i przestrzenne (dominanta funkcjonalna i kompozycyjna). Decyduje o jakości życia, konkurencyjności i atrakcyjności regionu – turystycznej, osiedleńczej i inwestycyjnej.
THE COMPARATIVE STUDYING OF ANTI-HYPOXEMIC ACTIVITY OF COMPLEX OF ZINC ACETATE WITH N-PROPARGYLIMIDAZOLE AND 3-HYDROXYPYRIDINE
Authors: Shakhmardanova S. A , Galenko-Yaroshevsky P. A , Parshina L. N , Trofimov B. A , Tarasov V. V , Maksimov M. L , Sologova S. S
Published: April 2019

The pharmacotherapy of hypoxia is an important task of modern experimental and clinical pharmacology. The medications with anti-hypoxic effect implemented into clinical practice unfortunately do not meet requirements of physicians due to poor efficiency, narrow range of active dosages and undesirable side effects. The complexes of zinc with N-alkenylimidazole demonstrated anti-hypoxic activity at various models of acute hypoxia within large range of dosage. Therefore, further studying of zinc-contained compounds as possible correctors of hypoxia is of particular interest. The experiments with white nonlinear male mice were used for comparative investigation of ant-hypoxic effect of complex compounds of zinc acetate with N-propargylimidazole and 3-hydroxipyridine, including complexes immobilized on sulfated arabinogalaсtan and also well-known anti-hypoxants and/or anti-oxidants: etomerzol, mexidol, nooglutil and hypoxen. It is demonstrated that anti-hypoxic effect of complex of zinc acetate with N-propargylimidazolein conditions of acute hypobaric hypoxia, acute hypoxia with hypercapnia acute hematic hypoxia by width of active dosages (1-100 mg/kg, intraperitoneally) and degree of expression (19-317% in comparison with control groups of animals) excels the similar effect in well-known anti-hypoxants and/or anti-oxidants: etomerzol (25-100 mg/kg, intraperitoneally), mexidol (100 mk per kg, intraperitoneally), nooglutil (25-100 mg/kg, intraperitoneally) and hypoxen (50-150 mg/kg, intraperitoneally). The protective effect of complex of zinc acetate with 3-hydroxipyridine by width of active dosages (25-100 mg/kg, intraperitoneally) and degree of expression (27-167% in comparison with control groups of animals) in conditions of exogenous hypoxia (acute hypobaric hypoxia and acute hypoxia with hypercapnia) excels similar effect of etomerzol and mexidol ans is comparable with effect of nooglutil and hypoxen. The complexes immobilized on sulfated arabinogalactan were ineffective.
THE OPTIMAL EXTENT OF INTRA-OPERATIONAL MONITORING UNDER LAPAROSCOPIC OPERATIONS BECAUSE OF ESOPHAGEAL ACHALASIA AND GASTROESOPHAGEAL HERNIA
Authors: Anipchenko Natalya N. , Ovezov A. M , Allakhverdyan A. S
Published: April 2019

The combination of pneumoperitoneum and pneumomediastinum are the main pathophysiological characteristics of laparoscopic operations because of achalasia cardia and hernia of esophageal opening. Their impact on hemodynamics and biomechanics of breathing requires control and timely adjustment. Within the framework of prospective randomized clinical study 66 patients were examined, including execution of laparoscopic operations because laparoscopic operations because of esophageal achalasia and hernia of esophageal opening. The patients were divided in two groups and both consisted of two subgroups: with standard and extended monitoring. The study resulted in establishment of optimal scope of indices monitoring necessary for safe anesthetic support of the given operations.
THE T-CELL IMMUNITY IN CHILDREN WITH MEGALOTHYMUS
Authors: Vaganov P. D , Nikonova M. F , Yanovskaya E. Yu , Mandzhieva E. T , Donetskova Almira D.
Published: April 2019

The indices of T-cell immunity are decreased in children of early age with megalothymus: content of T-cells (CD3+), Т-helpers (СD4+ Т-cells), cytotoxic Т-lymphocytes (СD8+ Т-cells), regulatory Т-cells (CD4+CD25hi) and also activated Т-lymphocytes (CD4+CD25lo и CD3+HLA-DR+). The increasing of expression of alterations was observed as degree of megalothymus was progressing. The only exclusion were regulatory T-cells. Their level was decreased under megalothymus degree I and II and was closer to indices of age standard under megalothymus degree III. Also, it was demonstrated that capacity of T-cells to differentiation to cytokine-producing cells type Th1 and Th2 increases as far as increases expression of megalothymus. However, this process remains within framework inherent to comparison group. The T-lymphopenia under megalothymus is conjugated with decreasing of emigration of T-cells from thymus to peripheral section of immune system. These alterations bring on deficiency of T-cell chain of immune system and can favor manifestation of its incapacity especially in conditions of increased load under effect of pathogens.
THE ALTERATION OF COMPOSITION OF FATTY ACIDS AND INSULIN-BINDING ACTIVITY OF CELLS IN CONDITIONS OF OXIDATIVE STRESS UNDER EXPERIMENTAL DIABETES MELLITUS
Authors: Mikaelyan Nina P. , Gurina A. E , Terentev A. A , Mikaelyan A. A
Published: April 2019

The parallel study of effect of experimental diabetes mellitus on the level of lipids and composition of fatty acids in blood and homogenates of liver and insulin-binding activity of cells in conditions of oxidative stress demonstrated that in rats already at early period of development of diabetes, alongside with hyperlipoproteinemia, hypertriglyceridemia and hypercholesterolemia significant alterations are marked in structure of fatty acids and homogenates of liver. These alterations are accompanied by peroxide oxidation of lipids and decreasing of activity of enzymes-antioxidants and also by decreasing of insulin-binding activity of cells. Under experimental diabetes mellitus, a significant increasing of level of saturated fatty acids, especially palmitic fatty acid results in decreasing of levels of mono-unsaturated fatty acids (at the expense of oleic fatty acid) that significantly differs corresponding specter in patients with diabetes. The increasing of concentration of eicosapentaenoic and docosahexaenoic acids is accompanied by decreasing of total content of fatty acid Omega-3 at the expense of alfa-linoleic fatty acid. At that, the level of fatty acid Omega-6 reliably decreases both in erythrocytes and homogenates of liver. The results of study also testify that already at early stages of development of diabetes mellitus alterations in pool of fatty acids of erythrocytes and homogenates of liver are similar (with slight differences) and in all analyzed tissues disorder of metabolism of fatty acids has an anti-sclerotic direction.