ҚОЛДАНБАЛЫ ПСИХОЛОГИЯДАҒЫ ТЕРІС ЭМОЦИОНАЛДЫ ЖАҒДАЙЛАРДЫ ТАНУ ТЕОРИЯСЫ МЕН ПРАКТИКАСЫ
Authors: Мадалиева З.Б. 
Published: January 2024

Статья написана в рамках исследования по проекту КН МОН РК № АРО9259875 «Разработка алгоритмов распознавания негативных эмоциональных состояний военнослужащих ВС РК (Руководитель Мадалиева З.Б.)». Материл статьи носит обзорный характер и посвящен теоретическим и практическим аспектам проблемы распознавания негативных эмоциональных состояний. В частности, представлены краткий обзор теоретических аспектов распознавания эмоциональных состояний, проанализирован практический опыт распознавания эмоциональных состояний, сделан краткий анализ современного программного обеспечения, позволяющего автоматически оценивать эмоциональные состояния человека. Выделены три основные тенденции исследований проблемы распознавания эмоциональных состояний, установлена взаимосвязь проблемы с изучением эмоционального интеллекта и эмоциональной гибкости. Приводится краткий обзор методов распознавания эмоций, основанных на различных входных данных, таких как биометрия, видеоканал или поведенческие данные. На основе ряда статей обосновывается, что процессы регуляции эмоций являются фактором психологического здоровья человека, а успешное их распознавание связано с нормальным развитием индивида. В разделе Дискуссия выделяются и анализируются различные современные направления в реализации проблемы распознавания эмоциональных состояний. В заключении намечаются перспективы данной отрасли, её связь с другими прикладными областями исследований. Ключевые слова: эмоциональные состояния, распознавание эмоций, эмоциональный интеллект, эмоциональная гибкость, регуляция эмоций, эмоциональное реагирование.

Мақала ҚР БҒМ ҒК № АРО9259875 «ҚР ҚК әскери қызметшілерінің жағымсыз эмоционалдық жай-күйін тану алгоритмдерін әзірлеу (Жетекшісі Мадалиева З. Б.)» жобасы бойынша зерттеу шеңберінде жазылған. Мақаланың материалы шолу сипатына ие және теріс эмоционалды жағдайларды тану мәселесінің теориялық және практикалық аспектілеріне арналған. Атап айтқанда, эмоционалды жағдайларды танудың теориялық аспектілеріне қысқаша шолу жасалады, эмоционалды жағдайларды танудың практикалық тәжірибесі талданады, адамның эмоционалды жағдайларын автоматты түрде бағалауға мүмкіндік беретін заманауи бағдарламалық жасақтамаға қысқаша талдау жасалады. Эмоционалды жағдайларды тану мәселесін зерттеудің үш негізгі бағыты анықталды, эмоционалды интеллект пен эмоционалды икемділікті зерттеудегі проблеманың байланысы анықталды. Биометрия, бейне арна немесе мінез-құлық деректері сияқты әртүрлі енгізулерге негізделген эмоцияны тану әдістеріне қысқаша шолу жасалады. Бір қатар мақалаларға сүйене отырып, эмоцияларды реттеу процестері адамның психологиялық денсаулығының факторы болып табылады және оларды сәтті тану адамның қалыпты дамуымен байланысты. Пікір талас бөлімінде эмоционалды жағдайларды тану мәселесін жүзеге асырудағы әртүрлі заманауи бағыттар бөлініп, талданады. Қорытындылай келе, осы саланың перспективалары, оның басқа қолданбалы зерттеу салаларымен байланысы көрсетілген. Түйінді сөздер: эмоционалды күйлер, эмоцияны тану, эмоционалды интеллект, эмоционалды икемділік, эмоцияны реттеу, эмоционалды реакция.

The article was written as part of a study on the project of the Science Committee of the Ministry of Education and Science of the Republic of Kazakhstan № AРO9259875 "Development of algorithms for recognizing negative emotional states of servicemen of the Armed Forces of the Republic of Kazakhstan (The head of Madalieva Z.B)". The material of the article is of an overview nature and is devoted to theoretical and practical aspects of the problem of recognizing negative emotional states. In particular, a brief overview of the theoretical aspects of the recognition of emotional states is presented, the practical experience of the recognition of emotional states is analyzed, and a brief analysis of modern software is made that automatically assesses a person's emotional states. Three main trends of research on the problem of recognition of emotional states are identified; the relationship of the problem with the study of emotional intelligence and emotional flexibility is established. A brief overview of emotion recognition methods based on various input data, such as biometrics, video channel or behavioral data is provided. Based on a number of articles, it is substantiated that the processes of emotion regulation are a factor of human psychological health, and their successful recognition is associated with the normal development of the individual. The Discussion section highlights and analyzes various modern trends in the implementation of the problem of recognition of emotional states. In conclusion, the prospects of this industry and its connection with other applied research areas are outlined. Keywords: emotional states, emotion recognition, emotional intelligence, emotional flexibility, emotion regulation, emotional response.