bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
TÌNH TRẠNG DINH DƯỠNG CỦA SINH VIÊN Y KHOA NĂM CUỐI TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÁI NGUYÊN VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN
Authors: Yến Nguyễn Thị Hải , Thủy Nguyễn Thu
Published: June 2023

Các đối tượng sinh viên Y khoa hiện nay đều được trang bị đầy đủ kiến thức về chế độ dinh dưỡng và sức khoẻ nhưng chưa chắc đã giúp sinh viên có thể thực hành tốt. Với mục tiêu đánh giá tình trạng dinh dưỡng và một số yếu tố liên quan trên đối tượng là sinh viên Y khoa, chúng tôi tiến hành điều tra 512 sinh viên năm cuối  trường Đại học Y Dược Thái nguyên bằng phương pháp cân, đo chiều cao, thu thập dữ liệu bằng bộ câu hỏi soạn sẵn và qua phỏng vấn trực tiếp kết quả cho thấy: Có 21,8% sinh viên có tình trạng thiếu năng lượng trường, tỷ lệ thừa cân, béo phì lần lượt chiếm tỉ lệ là 4,4% và 1,4%. Như vậy, tỷ lệ thiếu năng lượng trường diễn của sinh viên Đại học Y dược Thái Nguyên vẫn còn cao theo ngưỡng đánh giá mức độ phổ biến của tỷ lệ thiếu năng lượng trường diễn trong cộng đồng theo Tổ chức Y tế thế giới. Điều này chứng tỏ cần phải tiến hành theo dõi về sự thay đổi tình trạng dinh dưỡng và sức khoẻ của sinh viên, để từ đó có những định hướng về tư vấn cũng như lên kế hoạch truyền thông giáo dục dinh dưỡng cho sinh viên.
NHẬN DẠNG MỘT SỐ LOẠI NHÃN (THÔNG QUA LÁ NHÃN) DÙNG CÔNG NGHỆ ẢNH VÀ KỸ THUẬT HỌC SÂU
Authors: Điểm Lê Thị , Thiện Nguyễn Đức , Bảo Trương Quốc
Published: June 2023

Khu vực đồng bằng sông Cửu Long, bên cạnh cây lúa, nhãn là loại cây có diện tích trồng khá lớn, với nhiều loại nhãn khác nhau, đem lại thu nhập cao cho người nông dân. Mỗi loại nhãn sẽ có đặc điểm khác nhau về thời gian thu hoạch, cách xử lý ra hoa, cách chăm sóc. Trên thực tế, người trồng nhãn phải thường xuyên theo dõi, chăm sóc, dựa vào kinh nghiệm để xác định thời điểm cần thiết nhằm can thiệp vào từng loại nhãn giúp tăng năng suất. Từ hình ảnh chụp lá nhãn tại vườn rất khó phân biệt được loại nhãn ngoại trừ những người có kinh nghiệm, nhà khoa học. Vì vậy, việc sử dụng công nghệ để phân loại cây nhãn thông qua hình ảnh chụp của lá nhãn là rất cần thiết. Nghiên cứu sử dụng tập dữ liệu của 3 loại lá nhãn: Ido, Thạch Kiệt, xuồng cơm vàng, trong tổng số hình ảnh thu thập được là 2182 hình. Sử dụng kỹ thuật học sâu với mô hình VGG16 để huấn luyện dữ liệu thu được, kết quả độ chính xác đạt 98,3%. Như vậy, kết quả nghiên cứu có thể giúp các nhà nông học, nghiên cứu có các biên pháp cụ thể hỗ trợ, phối hợp với người nông dân trong việc phân loại, có định hướng trồng cây nhãn phù hợp đạt hiệu quả cao.
ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI VÀ GIẢI PHẪU CỦA CÂY LAN TAI CÁO (Hoya parasitica Wall. ex Wight.) NGOÀI TỰ NHIÊN VÀ CÂY IN VITRO
Authors: Hiền Phạm Thị Thu , Hà Nguyễn Thị Thu , Thảo Cao Thị Phương , Lan Nguyễn Thị Ngọc , Tân Từ Quang , Mậu Chu Hoàng
Published: June 2023

Cây Lan tai cáo (Hoya parasitica Wall ex Wight.) vừa là cây cảnh vừa là cây dược liệu quý. Cùng với dạng tự nhiên, Lan tai cáo in vitro được tạo ra bằng kỹ thuật nuôi cấy mô thực vật cũng được quan tâm nghiên cứu nhằm phát triển và khai thác nguồn gen cây dược liệu quý này. Vấn đề đặt ra là hình thái và giải phẫu của cây ngoài tự nhiên và cây in vitro có những đặc điểm gì giống và khác nhau? Trong nghiên cứu này, bằng phương pháp hình thái và giải phẫu so sánh, các đặc điểm chi tiết của rễ, thân, lá của Lan tai cao (H. parasitica) đã được phân tích. Cây Lan tai cáo tự nhiên và cây in vitro cơ bản có hình thái và cấu tạo vi phẫu rễ, thân, lá tương tự nhau. Điểm khác biệt rõ nhất là cây Lan tai cáo tự nhiên là có rễ bên, không có lông hút; còn cây in vitro có rất nhiều lông hút màu trắng mọc xung quanh rễ chính.
NGHIÊN CỨU THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO XE CHUYÊN DÙNG THU GOM XÁC LỢN BỊ DỊCH BỆNH
Authors: Chi Trần Công , Sơn Hoàng , Tựu Nguyễn Văn , Hà Hoàng
Published: June 2023

Hiện nay, quá trình thu gom, vận chuyển xác lợn bị dịch bệnh tại Việt Nam thường được tiến hành thủ công nên mất nhiều công sức mà hiệu quả không cao. Bài báo này giới thiệu kết quả nghiên cứu thiết kế và chế tạo xe chuyên dùng thu gom xác lợn bị dịch bệnh. Xe đã được tính toán thiết kế, xây dựng mô hình, kiểm nghiệm bằng phần mềm trước khi đưa vào chế tạo, lắp ráp. Sau khi lắp ráp và hoàn thiện, xe thu gom đã được khảo nghiệm không tải và có tải để đánh giá khả năng kéo xác lợn lên xe và khả năng di chuyển trên đường đối với 03 mẫu xác lợn có khối lượng là 95,7 kg, 119,2 kg và 185,8 kg. Kết quả cho thấy xe thu gom và vận chuyển tốt với các loại lợn có trọng lượng phổ biến trong chăn nuôi tại các trang trại hiện nay. Do đó sản phẩm của nghiên cứu này có thể được sử dụng để thay thế việc thu gom và di chuyển thủ công xác lợn bị dịch bệnh từ chuồng trại ra nơi xử lý.
NGHIÊN CỨU ĐA DẠNG DI TRUYỀN CỦA LOÀI CÁ ANH VŨ Semilabeo obscurus TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN DỰA VÀO TRÌNH TỰ GEN COI
Authors: Nhật Phạm Hồng , Trang Vũ Thị , Vinh Trần Viết , Công La Văn , Hương Trần Thị Mai , Tuân Nguyễn Đức
Published: June 2023

Cá Anh vũ (Semilabeo obscurus) là một trong những loài bản địa có giá trị kinh tế, phân bố chủ yếu trên các sông của miền núi phía Bắc, trong đó có tỉnh Thái Nguyên. Trong nghiên cứu này, 4 quần đàn cá Anh vũ thu tại thành phố Sông Công, Võ Nhai, Đại Từ và thành phố Thái Nguyên được phân tích đánh giá đa dạng và phát sinh loài dựa vào phân tích trình tự đoạn gen Cytochrome C oxidase subunit I (COI) của vùng gen ty thể. Kết quả nghiên cứu cho thấy, quan hệ di truyền giữa các quần thể là tương đối tỷ lệ thuận với khoảng cách địa lý của các con sông trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Đa dạng di truyền haplotype và đa dạng nucleotide trong quần đàn Võ Nhai và thành phố Sông Công cao hơn so với đàn cá Đại Từ và thành phố Thái Nguyên. Sai khác di truyền lớn theo cặp giữa đàn cá Anh vũ Võ Nhai - Đại Từ và Đại Từ - thành phố Sông Công. Cây phát sinh loài phân tử thể hiện quan hệ di truyền xa giữa đàn cá Đại Từ với các đàn cá khác. Kết quả đánh giá đa dạng di truyền loài cá Anh vũ tại Thái Nguyên là cơ sở khoa học để đưa ra giải pháp bảo tồn và phát triển nguồn gen loài cá này.
KẾT HỢP ARCGIS VÀ GOOGLE SKETCHUP XÂY DỰNG MÔ HÌNH 3D KHUÔN VIÊN PHÂN HIỆU ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TẠI TỈNH LÀO CAI
Authors: Hải Đỗ Văn , Hiển Nguyễn Chí , Hạnh Đàm Thị
Published: June 2023

Với sự phát triển của nền khoa học công nghệ hiện đại cùng với nhu cầu về việc quản lý cơ sở hạ tầng ngày càng cao thì việc ứng dụng GIS và bản đồ trong các ngành nghề, lĩnh vực là rất cần thiết.Tuy vậy, hiện nay chủ yếu bản đồ được sử dụng để quản lý là ở dạng 2D, chưa cụ thể và trực quan hóa về không gian. Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai là một đơn vị giáo dục đại học mới được thành lập năm 2015, nhiệm vụ xây dựng cơ sở vật chất phát triển nhà trường luôn được quan tâm. Do đó, việc xây dựng mô hình 3D khuôn viên Phân hiệu nhằm quản lý quy hoạch xây dựng khuôn viên trường là nhiệm vụ quan trọng. Ở bài báo này, nhóm tác giả sử dụng kết hợp ArcGIS và Google Sketchup để xây dựng mô hình 3D khuôn viên Phân hiệu. Nghiên cứu đã đánh giá nguồn dữ liệu đầu vào để xây dựng cơ sở dữ liệu 3D; đồng thời xây dựng được bản đồ hiện trạng sử dụng đất của Phân hiệu trên ArcGIS; sử dụng Google Sketchup xây dựng mô hình 3D các đối tượng công trình kiến trúc của Phân hiệu. Cuối cùng, tác giả đãkết hợp ArcGIS và Google Sketchup để hoàn thiện xây dựng mô hình 3D khuôn viên Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai. Kết quả nghiên cứu giúp có cái nhìn trực quan trong kiến trúc cảnh quan không gian của phân hiệu để đưa ra các định hướng xây dựng và phát triển Phân hiệu.
MỘT TIẾP CẬN TRÁNH VẬT CẢN CHO ROBOT AMR TRONG TỰ ĐỘNG HÓA NHÀ KHO
Authors: Ngọc Nông Minh , Toàn Đỗ Năng , Quang Vũ Vinh , Vũ Ngô Ngọc
Published: June 2023

Hiện nay, các mô hình tự động được ra đời để khắc phục tất cả những rủi ro không đáng có của những mô hình truyền thống và trong chuỗi cung ứng, tự động hóa kho hàng ra đời đã đem lại hiệu quả rất lớn trong công tác quản lý kho. Bài báo này tiếp cận phương pháp tránh vật cản cho robot tự hành AMR ứng dụng trong tự động hóa nhà kho (warehous automation) được đề xuất dựa trên tính toán xác suất va chạm có thể xảy ra giữa robot và các đối tượng khi robot di chuyển trong quỹ đạo cho trước cũng như quỹ đạo điều chỉnh theo thời gian thực. Việc tính toán xác suất là cơ sở cho robot ra quyết định cho robot lựa chọn vùng an toàn để di chuyển xuyên qua và tránh chướng ngại vật. Phương pháp tránh vật cản dựa trên phân bổ phần bù xác suất được đề xuất, kết quả tính toán xác suất và thuật toán tìm đường cho robot được thử nghiệm và mô phỏng.
HOẠT TÍNH KHÁNG NẤM Colletotrichum spp. GÂY BỆNH THÁN THƯ TRÊN TRÁI XOÀI CÁT HÒA LỘC SAU THU HOẠCH CỦA VI KHUẨN LACTIC
Authors: Linh Nguyễn Ánh , Thi Quách Văn Cao , Trực Nguyễn Trung , Huỳnh Nguyễn Thị Như , Nhi Nguyễn Thị Yến
Published: June 2023

Mục đích của nghiên cứu này nhằm thu thập và sàng lọc các chủng vi khuẩn lactic từ thực phẩm lên men kim chi có khả năng ức chế nấm Colletotrichum spp. gây bệnh thán thư trên quả xoài Cát Hòa Lộc sau thu hoạch. Sáu chủng vi khuẩn lactic được phân lập từ mẫu sản phẩm lên men kim chi thu được từ chợ Vĩnh Long. Hoạt tính kháng nấm bệnh của vi khuẩn lactic được thực hiện bằng phương pháp nuôi cấy kép (dual-culture overlay method) và phương pháp cấy kép (double transplanting method). Hoạt tính đối kháng nấm Colletotrichum spp. trong quả nghiên cứu được tìm thấy ở 3 chủng LKC1, LKC2 và LKC3. Chủng LKC1 cho kết quả đối kháng cao nhất, cụ thể là 60,41% ở ngày thứ 2 bằng phương pháp lớp phủ nuôi cấy kép và 64,86% ở ngày thứ 3 bằng phương pháp cấy kép. Chủng vi khuẩn LKC1 tương đồng 100% với loài Lactobacillus plantarum trên ngân hàng Genbank qua kết quả kiểm tra hình thái khuẩn lạc và giải trình tự nucleotide của đoạn gen 16S rRNA.
ỨNG DỤNG KỸ THUẬT NUÔI CẤY IN VITRO TRONG VIỆC BẢO TỒN NGUỒN GEN CÂY BỤP GIẤM (Hibiscus Sabdariffa Linn)
Authors: Hà Bùi Thị , Giang Nguyễn Thu
Published: June 2023

Bụp giấm (Hibiscus sabdaiffa Linn) là một loại cây dược liệu vô cùng quý giá. Bụp giấm có tác dụng chống viêm nhiễm, kháng nấm, kháng khuẩn, tăng cường chức năng tiêu hoá, hạn chế sự tạo sỏi ở đường tiết niệu, nâng đỡ chức năng gan, mật, giảm cholesterol và triglyceril trong máu, hạn chế sự béo phì do tích mỡ trong máu, bảo vệ thành mạch, chống co thắt, hạ huyết áp. Chất flavonoid và cyanidin có trong đài quả Bụp giấm không những bảo vệ thành mạch máu mà còn có tính chống sự oxy hoá của cơ thể, giúp ngăn ngừa bệnh tim mạch và ung thư. Hiện nay, cây Bụp giấm trong tự nhiên ngày càng bị cạn kiệt, vì vậy việc bảo tồn và nhân giống là rất cấp bách. Trong bài báo này, chúng tôi sử dụng kỹ thuật nuôi cấy in vitro để bảo tồn nguồn gen cây Bụp giấm. Kết quả cho thấy, khi sử dụng môi trường MS cơ bản kết hợp với các chất kích thích sinh trưởng: BAP nồng độ 1,5 mg/l, NAA nồng độ 0,3 mg/l, IBA 1,5 mg/l và 2,4D nồng độ 2,5 mg/l cho khả năng phát triển tốt nhất của cây Bụp giấm. Bằng kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào đã nhân nhanh và bảo tồn thành công giống cây Bụp giấm.
NGHIÊN CỨU ĐỘNG HỌC KHÔNG ĐỒNG NHẤT TRONG HỆ GEO2 LỎNG BẰNG MÔ PHỎNG ĐỘNG LỰC HỌC PHÂN TỬ
Authors: San Luyện Thị , Thidakham Nammavong , Kiên Phạm Hữu
Published: June 2023

Bài báo trình bày các kết quả nghiên cứu về cấu trúc và động học của hệ GeO2 lỏng ở nhiệt độ 3500 K và áp suất 0 ÷ 15 GPa sử dụng phương pháp mô phỏng động lực học phân tử. Ở áp suất khí quyển, phần lớn các đơn vị cấu trúc là GeO4. Khi áp suất tăng, tồn tại quá trình dịch chuyển cấu trúc. Ở 15 GPa, GeO2 lỏng là hỗn hợp của ba đơn vị cấu trúc GeO4, GeO5 và GeO6. Về mặt động học, chúng tôi lựa chọn và phân tích quá trình tạo đám của 5 nhóm nguyên tử đặc biệt ở những thời điểm mô phỏng khác nhau: nhóm nguyên tử được lựa chọn ngẫu nhiên, nhóm nguyên tử linh động nhất - kém linh động nhất, nhóm nguyên tử chuyển đổi nhiều nhất - ít chuyển đổi nhất cho thấy số lượng đám tạo bởi nhóm nguyên tử được lựa chọn ngẫu nhiên luôn lớn hơn 4 nhóm nguyên tử còn lại. Các nguyên tử chuyển đổi nhiều nhất có độ dịch chuyển bình phương trung bình lớn hơn so với các nguyên tử ít chuyển đổi. Đây được xem là bằng chứng chứng tỏ động học trong hệ GeO2 lỏng là không đồng nhất và sự phân bố không đồng đều của các chuyển đổi trong không gian là nguyên nhân gây ra hiện tượng này. Chuyển đổi xảy ra thường xuyên ở vùng linh động và ít xảy ra ở vùng không linh động.
NGHIÊN CỨU CHẾ TẠO CẢM BIẾN ĐO pH TRÊN CƠ SỞ EG-FET VỚI ĐIỆN CỰC NHẠY LÀ POLYPYRROLE
Authors: Hy Văn Gia , Thái Đỗ Hà Minh , Linh Mai Ngọc , Hiến Hoàng Thị , Giang Hồ Trường
Published: June 2023

pH là một thông số rất cơ bản cần được đo đạc trong nhiều lĩnh vực khác nhau như nông nghiệp, thực phẩm và y-sinh. Trong công trình này, chúng tôi trình bày kết quả nghiên cứu theo cách tiếp cận đơn giản về chế tạo cảm biến đo pH trên cơ sở transistor hiệu ứng trường với điện cực mở rộng (EG-FET) gắn điện cực nhạy là polymer dẫn điện polypyrrole (PPy). Lớp màng PPy được tổng hợp trực tiếp trên đế Si bằng trùng hợp pha hơi sử dụng muối xúc tác FeCl3. Hiển vi điện tử quét SEM được dùng để phân tích cấu trúc bề mặt màng PPy sau khi tổng hợp và cho thấy màng có cấu trúc xốp. Phổ FTIR và tán xạ Raman được dùng để nghiên cứu các liên kết đặc trưng của màng PPy. Cảm biến đo pH được thực hiện với điện cực PPy được nối đến điện cực mở rộng của linh kiện FET (2N5457). Cảm biến thể hiện đặc trưng lối ra phụ thuộc tuyến tính vào giá trị pH và có độ nhạy cao (105,9 µA/pH) trong dải pH khảo sát từ 5 đến 9.
ĐÁNH GIÁ MỐI QUAN HỆ GIỮA TRI THỨC BẢN ĐỊA SỬ DỤNG CÂY THUỐC CỦA NGƯỜI DÂN ĐỊA PHƯƠNG VÀ SỰ LỰA CHỌN THỨC ĂN CỦA VOỌC MŨI HẾCH (Rhinopithecus avunculus) TẠI KHU VỰC KHAU CA, TỈNH HÀ GIANG
Authors: Phúc Vũ Thị Hồng , Anh Nguyễn Thị Lan , Xuyên Đỗ Thị
Published: June 2023

Nghiên cứu này được tiến hành nhằm đánh giá mối quan hệ giữa kinh nghiệm sử dụng nguồn tài nguyên cây thuốc của người dân địa phương trong thức ăn của Voọc mũi hếch (Rhinopithecus avunculus) và sự lựa chọn thức ăn của loài Voọc đặc hữu quý hiếm này ở khu vực Khau Ca, tỉnh Hà Giang. Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia của người dân (PRA) được sử dụng để phỏng vấn người dân địa phương ở xã Minh Sơn, Yên Định của huyện Bắc Mê và xã Tùng Bá của huyện Vị Xuyên sinh sống xung quanh Khau Ca. Kết quả nghiên cứu đã xác định được trong thức ăn của Voọc mũi hếch có 27/32 loài thực vật (chiếm 84,4%) được sử dụng làm thuốc theo tri thức bản địa; lá cây để làm thuốc chiếm tới 62,5% và chữa các bệnh nhóm ngoại khoa là chủ yếu, chiếm 71,88%. Sự tương đồng theo tri thức bản địa giữa bộ phận được sử dụng làm thuốc của cây với bộ phận Voọc ăn là 11/32 loài (chiếm 34,38%). Sự tương đồng giữa công dụng của bộ phận cây thuốc theo tri thức bản địa về nhóm bệnh điều trị với bộ phận Voọc mũi hếch ăn là 12,5%. Đó là quả của loài Trai lý (Garcinia fagraeoides) và Ngâu nhót (Aglaia elaeagnoides), lá của loài Trứng cua (Debregeasia squamata) và Chòi mòi gân lõm (Antidesma montanum). Tất cả đều có tác dụng chính là chữa lành vết thương, viêm nhiễm và giảm đau ở người. Những điểm tương đồng này sẽ là cơ sở khoa học để sàng lọc các loài thực vật chứa các hợp chất có hoạt tính sinh học tiềm năng cho con người.
TỔNG HỢP VẬT LIỆU COMPOSITE NaX/Fe3O4 VÀ ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG HẤP PHỤ NITRATE
Authors: Lan Trần Nguyễn Phương , Phụng Lý Kim , Tỷ Nguyễn Thanh , Nhựt Nguyễn Minh , Quyên Trần Thị Bích , Tuyên Dương Thị Mỹ , Thiện Đoàn Văn Hồng
Published: June 2023

Nghiên cứu này trình bày một quy trình đơn giản, tiết kiệm thời gian và năng lượng để tổng hợp vật liệu composite NaX/Fe3O4, với tỷ lệ khối lượng zeolite NaX:Fe3O4 = 1,5:1 (g/g), thời gian khuấy trộn 2 giờ, nhiệt độ phòng, và nồng độ chất liên kết tetraethyl orthosilicate (TEOs) 1%. Các phương pháp phân tích XRD, TEM, và FTIR cho thấy vật liệu NaX/Fe3O4 có dạng hình cầu, kích thước khá đồng đều và đầy đủ các dao động đặc trưng của vật liệu composite. Độ từ hóa bão hòa của composite là 2,135 emu/g, được xác định bằng phương pháp VSM. Diện tích bề mặt riêng và kích thước lỗ rỗng của vật liệu NaX/Fe3O4 lần lượt là 322,449 m2/g và 32,4 Å. Đánh giá khả năng xử lý ion NO3- của vật liệu composite ở điều kiện pH 6, nồng độ nitrate 20 mg/L, khối lượng vật liệu là 0,02 g, thời gian hấp phụ 40 phút, cho thấy rằng dung lượng hấp phụ và hiệu suất hấp phụ lần lượt là 36,28mg/g và 72,55%. Quá trình hấp phụ trong nghiên cứu này phù hợp với lý thuyết đẳng nhiệt Langmuir, hấp phụ đồng nhất, đơn lớp, độc lập và là hấp phụ vật lý. Các thí nghiệm về hấp phụ chứng tỏ composite NaX/Fe3O4 có tiềm năng xử lý ion NO3- trong nước.
ĐÁNH GIÁ HOẠT TÍNH SINH HỌC CỦA CAO CHIẾT LIỄU (SALIX BABYLONICA) THU TẠI THÁI NGUYÊN
Authors: Hiệp Hoàng Phú , Chuyên Phạm Hồng , Trung Từ Quang , Khang Phạm Văn
Published: June 2023

Liễu (Salix Babylonica) là cây thân gỗ, cây bụi phân bố rộng rãi ở Châu Phi, Bắc Mỹ, Châu Âu và Châu Á. Loài này được sử dụng trong y học dân gian và có nhiều các chất có hoạt tính sinh học, trong đó có salicin, một tiền chất của axit salicylic. Trong nghiên cứu này, 500 g cao ethanol chiết xuất từ 6kg lá Liễu tươi bằng phương pháp chiết hồi lưu được xác định thành phần hóa học và đánh giá hoạt tính kháng khuẩn, hoạt tính chống oxy hóa. Kết quả cho thấy, trong cao chiết ethanol của lá Liễu có các nhóm phenolic, alkaloid, saponin, flavonoid, coumarin, steroid. Cao chiết ethanol của lá Liễu có hoạt tính oxy với giá trị IC50 trung bình là 5,65 µg/ml. Cao chiết ethanol Liễu có khả năng kháng khuẩn mạnh nhất với các chủng vi khuẩn Gram dương như Staphylococcus aureus. Đối với các vi khuẩn Gram âm như Pseudomonas aeruginosa và Citrobacter freundii, hoạt tính kháng khuẩn kém hơn. Kết quả nghiên cứu cho thấy tiềm năng của cây Liễu có thể thay thế kháng sinh trong phòng trị bệnh do vi khuẩn gây ra ở người.
ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN LÂN ĐẾN HÀM LƯỢNG DẦU GẠO CỦA MẪU GIỐNG LÚA ĐỊA PHƯƠNG THU THẬP Ở TỈNH SƠN LA (VIỆT NAM) VÀ LUONGNAMTHA (LÀO)
Authors: Thủy Vì Thị Xuân , Phương Nguyễn Hoàng
Published: June 2023

Dầu gạo được chiết xuất từ cám gạo, chứa nhiều loại vitamin, giàu acid béo không no và một số chất chống oxy hóa tự nhiên nên có vai trò quan trọng trong giảm cholesterol máu. Dầu gạo là dầu thực vật duy nhất chứa oryzanol, lecithin, squalene, phytosterol, polyphenol, tocopherol, tocotrienols..., vì vậy có giá trị dinh dưỡng cao và tiềm năng thương mại hóa. Nghiên cứu này nhằm khảo sát ảnh hưởng của phân lân đến hàm lượng dầu gạo của mẫu giống lúa địa phương SL5 và LNT1. Trong điều kiện thí nghiệm nền bón 120 kg N/ha và 60 kg K2O/ha khi thay đổi mức bón phân lân từ 0 - 120 kg P2O5/ha cho thấy, phân lân không ảnh hưởng đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của hai giống lúa địa phương SL5 và LNT1. Mức bón 90 kg P2O5/ha cho hàm lượng dầu gạo cao nhất, mẫu giống lúa SL5 đạt 24,6% (cao gấp 1,07 lần đối chứng), mẫu giống lúa LNT1 đạt 25,3% (cao hơn công thức đối chứng 1,09 lần). Kết quả nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn trong canh tác để nâng cao hàm lượng dầu gạo.
NGHIÊN CỨU MỨC ĐỘ Ô NHIỄM VÀ RỦI RO PHƠI NHIỄM CHẤT CHỐNG CHÁY BROM HỮU CƠ (PBDE, DBDPE) TRONG MẪU BỤI LẮNG TẠI MỘT SỐ KHU VỰC Ở MIỀN BẮC VIỆT NAM
Authors: Anh Hoàng Quốc , Thúy Nguyễn Thị Thu , Minh Trịnh Hải , Minh Phạm Đăng , Minh Nguyễn Lê Hồng , Huệ Chu Thị , Giang Đặng Minh Hương
Published: June 2023

Polybrominated diphenyl ethers (PBDEs) và decabromodiphenyl ethane (DBDPE) là các chất chống cháy brom hữu cơ (BFRs) điển hình. Thông tin về sự tồn tại của hai nhóm chất này trong môi trường tại Việt Nam còn khá hạn chế. Trong nghiên cứu này, hàm lượng của PBDEs và DBDPE được xác định trong các mẫu bụi thu thập từ một số khu vực ở miền Bắc Việt Nam bằng phương pháp sắc ký khí/khối phổ (GC/MS). Hàm lượng PBDEs và DBDPE dao động từ 20,5 đến 464 (trung vị 126) ng/g và từ 1,85 đến 216 (trung vị 26,3) ng/g, tương ứng. Hàm lượng PBDEs trong bụi giảm theo thứ tự: xưởng tháo dỡ phương tiện giao thông (ELV) (345; 252–464 ng/g) > nhà ở đô thị (111; 72,1–130 ng/g) > nhà ở nông thôn (61,6; 20,5–150 ng/g). Hàm lượng DBDPE giảm theo thứ tự: nhà ở đô thị (54,2; 19,5–147 ng/g) > nhà ở nông thôn (26,3; 11,0–217 ng/g) > xưởng tháo dỡ ELV (7,18; 1,85–28,4 ng/g). Liều lượng hấp thụ hàng ngày của BDE-47, BDE-99, BDE-153, BDE-209 và DBDPE thấp hơn đáng kể so với các liều lượng tham chiếu, cho thấy rủi ro ở mức chấp nhận được.
DẠY HỌC LỊCH SỬ CẤP TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH GIÁO DỤC STEM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI CĂN BẢN, TOÀN DIỆN GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Authors: Như Nguyễn Khánh , Thảo Nguyễn Thị , Hoàn Hùng Thị
Published: June 2023

Dạy học Lịch sử ở cấp tiểu học giúp học sinh phát triển nhiều năng lực cơ bản và cần thiết. Việc đổi mới dạy học Lịch sử, đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục, phát triển năng lực, phẩm chất người học trong giai đoạn mới là vô cùng cần thiết. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục đích đề xuất các biện pháp phát triển năng lực cho học sinh trong dạy học lịch sử cấp tiểu học theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”. Kết quả nghiên cứu giảng dạy Lịch sử theo mô hình giáo dục STEM trong nội dung chương trình lớp 4 và lớp 5 cho thấy sự khác biệt rõ rệt khi dạy học phát triển năng lực cho học sinh, là cơ sở để học sinh tiếp tục học môn Lịch sử ở cấp trung học cơ sở. Bài viết đã sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục, phương pháp thu thập để nghiên cứu cơ sở lí luận, đề xuất một số biện pháp góp phần kích thích được năng lực học tập cho học sinh, giúp các em hình thành và phát triển được những kĩ năng cần thiết. Kết quả nghiên cứu của bài viết là tài liệu tham khảo hữu ích cho giáo viên lịch sử trong quá trình nghiên cứu và giảng dạy.
THỰC TRẠNG BỒI DƯỠNG CHUYÊN ĐỀ DẠY HỌC MÔN VẬT LÍ THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 CHO GIÁO VIÊN
Authors: Hương Đinh Thị Lan , Linh Nguyễn Quang , Khánh Kiều Thị
Published: June 2023

Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đã được triển khai từ năm học 2021-2022. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai có một số nội dung giáo viên còn chưa tự tin, chưa sẵn sàng để thực hiện giảng dạy trên lớp, trong đó có các chuyên đề dạy học. Vậy, trong dạy học môn Vật lí, mức độ sẵn sàng của các giáo viên ở từng nội dung chuyên đề dạy học như thế nào? Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu chuyên gia làm chủ đạo nhằm đánh giá mức độ sẵn sàng của giáo viên khi dạy học các chuyên đề học tập Vật lí. Một phiếu hỏi được thiết kế theo thang Likert 5 điểm được gửi tới các chuyên gia. Kết quả thu được được xử lý bằng phương pháp thống kê toán học. Nghiên cứu cho thấy, có 13 trong tổng số 29 nội dung mà giáo viên chưa sẵn sàng để giảng dạy. Các nội dung này thường là những nội dung mới được đưa vào chương trình với các chuyên đề như: “Mở đầu về điện tử học”, “truyền thông tin bằng sóng vô tuyến” và “Trái Đất và bầu trời”,... Kết quả nghiên cứu có thể là định hướng cho giáo viên và các nhà quản lý trong quá trình bồi dưỡng thường xuyên nhằm thực hiện thành công mục tiêu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
EFFICIENCY OF NITROGEN-FIXING BACTERIA BRADYRHIZOBIUM SP. AND PHOSPHATE-SOLUBILIZING BACTERIA PSEUDOMONAS SP., PANTOEA SP. ON THE GROWTH OF MAIZE [ZEA MAYS L.]
Authors: Tín Nguyễn Chánh , Thái Nguyễn Vĩnh , Thư Trương Thị Anh , Toàn Trần Võ Khánh , Giang Trần Thị
Published: June 2023

Nghiên cứu được thực hiện nhằm khảo sát tác động của các dòng vi khuẩn cố định đạm Bradyrhizobium sp. TTB2.1 và hòa tan lân Pseudomonas sp. BKĐ2.1, Pseudomonas sp. TTB4.4, Pantoea sp. TTB4.1 lên sự sinh trưởng, phát triển của cây bắp trong điều kiện ngoài đồng. Kết quả cho thấy năng suất ở các nghiệm thức tưới vi khuẩn hòa tan lân Pantoea sp. TTB4.1 đạt 25,64 tấn/ha (vụ 1) và 27,22 tấn/ha (vụ 2), Pseudomonas sp. BKĐ2.1 cho kết quả đạt 25,71 tấn/ha (vụ 1) và 26,98 tấn/ha (vụ 2). Các chỉ tiêu về chiều cao cây, chiều dài trái, chiều dài lá, số trái trên cây và hàm lượng chlorophyll trong lá ở các nghiệm thức tưới vi khuẩn cao hơn đối chứng âm. Các chỉ tiêu về hàm lượng đạm, lân hòa tan, mật số vi sinh vật trong đất có sự thay đổi giữa trước khi gieo hạt và sau thu hoạch. Hai dòng vi khuẩn hòa tan lân Pseudomonas sp. BKĐ2.1 và Pantoea sp. TTB4.1 có tác động lên sự sinh trưởng và phát triển của cây bắp tốt nhất.
KHẢO SÁT ẢNH HƯỞNG ĐỘ pH CỦA METHYL ĐỎ HẤP PHỤ TRÊN TẤM VUÔNG NANO BẠC LÊN PHỔ TÁN XẠ RAMAN TĂNG CƯỜNG BỀ MẶT
Authors: Hà Phạm Thị Thu , Loan Nguyễn Thị , Hòa Vũ Xuân
Published: June 2023

Trong nghiên cứu này chúng tôi giới thiệu kết quả khảo sát ảnh hưởng của độ pH của MR lên phổ tán xạ Raman tăng cường bề mặt (SERS) khi chúng hấp phụ trên đế nano bạc dạng cầu (Ag-NPs) và dạng tấm vuông (Ag-PS). Các nano bạc dạng tấm vuông được chế tạo bằng phương pháp quang hoá dưới kích thích của ánh sáng LED xanh lá (l = 532 nm) lên dung dịch các mầm nano bạc. Các nano bạc sau chế tạo được khảo sát các tính chất như: Tính chất quang bằng phổ hấp thụ (UV-Vis), cấu trúc tinh thể bằng giản đồ nhiễu xạ tia X (XRD), hình thái kích thước hạt bằng kính hiển vi điện tử truyền qua (TEM) và kính hiển vi điện tử quét (SEM). Phổ tán xạ Raman tăng cường bề mặt (SERS) được sử dụng để khảo sát ảnh hưởng của độ pH = 2,01; 3,91; 5,1; 6,36 và 8,96. Kết quả chỉ ra rằng khi pH<5 cường độ phổ Raman tăng cường mạnh tại 1609 cm-1 trong khi pH>5 thì tăng cường tại 1396 cm-1. Đặc biệt, ở pH=2,01 logrit của cường độ Raman tại 1609 cm-1 phụ thuộc tuyến tính với logarit nồng độ và giới hạn phát hiện 3*10-8 M.
GIÁO DỤC PHẨM CHẤT CẦN THIẾT CHO HỌC SINH THÔNG QUA MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 6 TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN
Authors: Linh Thái Hữu , An Trần Thanh
Published: June 2023

Giáo dục phẩm chất cần thiết cho học sinh là một trong những yêu cầu cần đạt trong chương trình giáo dục phổ thông 2018. Môn Giáo dục công dân lớp 6 có vai trò và ý nghĩa hết sức quan trọng góp phần hình thành nhân cách, chuẩn mực đạo đức cho học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường…. Bằng phương pháp thu thập thông tin, bài viết đưa ra một số đặc điểm của việc dạy học môn Giáo dục công dân lớp 6 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Tác giả sử dụng phương pháp phân tích vai trò, vị trí của môn học; phương pháp tổng hợp để thiết kế các nội dung giáo dục. Từ đó, tác giả đã xây dựng một số chủ đề dạy học tích hợp giáo dục địa phương nhằm giáo dục phẩm chất cần thiết cho học sinh. Các chủ đề phù hợp với các phẩm chất cần đạt của học sinh: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, và trách nhiệm. Thông qua đó, giúp giáo viên bộ môn Giáo dục công dân cấp Trung học cơ sở có thêm những tài liệu phục vụ cho quá trình giảng dạy.
MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ, TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG VÀ HUYẾT HỌC CHÓ MẮC BỆNH sDO CANINE PARVOVIRUS TYPE 2 (CPV-2) TẠI THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK
Authors: Đỉnh Nguyễn Ngọc , Anh Nguyễn Thị Vân
Published: June 2023

Canine parvovirus type 2 (CPV-2) là nguyên nhân gây viêm dạ dày ruột ở chó với tỷ lệ chết cao. Nghiên cứu cắt ngang này nhằm xác định đặc điểm dịch tễ, triệu chứng lâm sàng, đặc điểm huyết học của chó nhiễm CPV-2 trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Qua kiểm tra phân hay chất nôn của 597 chó bằng kit test Ag-ELISA, kết quả cho thấy tỷ lệ chó nhiễm CPV-2 là 10,05% (Khoảng tin cậy 95%: 7,81 - 12,81). Phân tích hồi quy logistic đa biến cho thấy, chó >6 tháng tuổi và chó được tiêm phòng có nguy cơ nhiễm bệnh thấp hơn lần lượt là 72% và 74% so với chó ≤6 tháng tuổi và chó không được tiêm phòng. Chó nhiễm CPV-2 có triệu chứng chủ yếu là bỏ ăn, mệt mỏi, nôn và đi phân lỏng, mùi tanh, có máu, chiếm tỷ lệ từ 91,67 - 100%. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy, chó nhiễm bệnh có sự giảm dòng bạch cầu hạt (GRAN), giảm lượng haemoglobin trung bình mỗi hồng cầu (MCH) và giảm nồng độ haemoglobin trung bình có trong mỗi hồng cầu (MCHC).
DEMOTIVATING FACTORS AFFECTING ENGLISH MAJOR STUDENTS ACQUIRING LEGAL ENGLISH AT HANOI LAW UNIVERSITY
Authors: Tuấn Vũ Văn , Ngân Trần Thiên
Published: June 2023

Nghiên cứu này sẽ xem xét 4 nhân tố ảnh hưởng tới giảm hứng thú học tập của sinh viên chuyên ngành tiếng Anh pháp lý tại trường Đại học Luật Hà Nội. Nghiên cứu được thực hiện với 222 mẫu đại diện lựa chọn theo công thức Slovin trên tổng số 430 sinh viên của 3 khóa đang theo học, đó là K45, K46 và K47 tại trường Đại học Luật Hà Nội thông qua phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng. Kết quả chỉ ra rằng, những nhân tố liên quan đến cơ sở vật chất và trường học, khoa là những nhân tố chính giảm hứng thú học tiếng Anh pháp lý của sinh viên. Nhìn chung, nhân tố giảng viên và sinh viên không phải là nhân tố gây mất hứng thú học tiếng Anh pháp lý. Nhà trường nên thay đổi chính sách, nâng cấp cơ sở vật chất để phục vụ giảng dạy tốt hơn bằng việc dành riêng khu vực cho sinh viên chuyên ngành tiếng Anh nâng cao khả năng sử dụng tiếng Anh pháp lý thông qua các tình huống giả định. Ngoài ra, sinh viên mong muốn có được cơ hội trao đổi khả năng tiếng Anh pháp lý với các cơ sở khác và nơi thực hành pháp lý để cập nhật kiến thức. Kết quả của nghiên cứu mang lại giá trị hữu ích cho quản lý trường học, giảng viên tiếng Anh pháp lý, sinh viên và những người quan tâm về việc sử dụng tiếng Anh pháp lý tại nơi làm việc.
THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA TINH DẦU CÀNH MANG LÁ LOÀI THÔNG NÀNG (DACRYCARPUS IMBRICATUS (BLUME) DE LAUB., Ở SƠN LA
Authors: Thái Trần Huy , Lê Vũ Thị Thu , Hiền Nguyễn Thị , Thành Trịnh Xuân , Thủy Đinh Thị Thu , Nhân Ngũ Trường
Published: June 2023

Thông nàng (Dacrycarpus imbricatus (Blume) de Laub.) là cây gỗ lớn, cao tới 35m, phân bố rộng rãi ở một số tỉnh của Việt Nam. Tinh dầu từ cành mang lá loài Thông nàng (Dacrycarpus imbricatus) thu mẫu tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha, Mộc Châu, Sơn La, được chưng cất bằng phương pháp lôi cuốn hơi nước có hồi lưu. Hàm lượng tinh dầu từ cành mang lá Thông nàng đạt 0,025% (theo nguyên liệu khô không khí). Tinh dầu có màu vàng nhạt, nhẹ hơn nước. Bằng phương pháp sắc ký khối phổ (GC/MSD) đã xác định được 52 cấu tử từ tinh dầu cành lá Thông nàng chiếm 95,25% tổng lượng tinh dầu. Những thành phần chính của tinh dầu gồm: 3-methyl-valeric acid (6,09%), β-caryophyllene (5,51%), Germacrene D (39,35%), bicyclogermacrene (4,89%), T- muurolol (4,22%). Các dẫn liệu về thành phần hóa học của tinh dầu cành mang lá loài Thông nàng lần đầu tiên được ghi nhận ở Việt Nam.
APPLYING THE FLIPPED CLASSROOM TO IMPROVE SPEAKING SKILLS FOR HIGH SCHOOL STUDENTS IN VIETNAM
Authors: Hương Nông Thị Hiền , Hưng Thiều Ngọc
Published: June 2023

Lớp học đảo ngược đang được công nhận là một phương pháp giảng dạy hữu ích đối với người học tại Việt Nam. Nghiên cứu này nhằm mục đích áp dụng mô hình lớp học đảo ngược để cải thiện kỹ năng nói cho học sinh tại một trường trung học phổ thông ở Việt Nam. Cả hai phương pháp định lượng và định tính đều được sử dụng trong nghiên cứu này. Dữ liệu của nghiên cứu được thu thập từ điểm bài kiểm tra trước và sau khi tham gia lớp học đảo ngược và các cuộc phỏng vấn.  Có 35 sinh viên và 1 giáo viên dạy tiếng Anh tham gia vào nghiên cứu này. Kết quả điểm kiểm tra cho thấy trước khi tham gia lớp học đảo ngược, kỹ năng nói của học sinh chưa thực sự tốt; tuy nhiên, sinh viên đã thể hiện tốt hơn đáng kể trong các bài kiểm tra sau khi tham gia lớp học đảo ngược. Kết quả phỏng vấn cho thấy đa số học sinh đều có tiến bộ, tăng được mức độ lưu loát, phát âm, đọc hiểu, ngữ pháp, từ vựng và các em đều cảm thấy khá hài lòng vì đã học được điều mới và có thể phát âm chuẩn các từ. Kết quả của nghiên cứu này chỉ ra rằng lớp học đảo ngược, một hình thức học tập kết hợp, thúc đẩy việc học ngôn ngữ của học sinh, đặc biệt là kỹ năng nói.
THẨM ĐỊNH PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH LƯỢNG ĐỒNG THỜI CAFFEIN VÀ ACID CHLOROGENIC TRONG HẠT CÀ PHÊ XANH BẰNG PHƯƠNG PHÁP SẮC KÝ LỎNG HIỆU NĂNG CAO
Authors: Vĩnh Hà Hoàng Anh , Huyền Hoàng Thị Thu , Chung Huỳnh Văn , Phúc Trần Lưu , Khoảng Lê Trung
Published: June 2023

Nghiên cứu được tiến hành nhằm mục đích thẩm định qui trình định lượng đồng thời caffein và acid chlorogenic trong hạt cà phê bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao. Quá trình phân tích được thực hiện trên máy HPLC Waters e2695, cột sắc ký Reliant C18 (5µm; 4,6x250 mm), pha động là acid formic 0,1% trong nước (A) và acetonitril (B). Dung môi pha động được chạy theo gradient nồng độ: Thời điểm ban đầu 5% B, tăng dần tới phút 20 là 10% B rồi giữ cố định cho tới phút 30 phút. Thể tích bơm mẫu là 10 µl. Tốc độ dòng 1 ml/phút. Đo ở 2 bước sóng 270 nm và 330 nm. Quy trình định lượng đã được thẩm định đáp ứng các yêu cầu của ICH (International Conference on Harmonization). Kết quả thu được cho thấy, phương pháp đạt yêu cầu với các chỉ tiêu: độ đặc hiệu, khoảng tuyến tính (R2 > 0,99), độ lặp lại cao với RSD < 0,7% đối với diện tích peak và RSD < 0,45 % đối với thời gian lưu, giới hạn phát hiện (≥ 0,06 µg/ml cho CAF và 0,36 µg/ml cho CGA), giới hạn định lượng (≥ 0,19 µg/ml cho CAF và 1,10 µg/ml cho CGA). Độ đúng của phương pháp cũng đạt yêu cầu thông qua chỉ số độ thu hồi nằm trong khoảng 97,31 – 104,26%. Do vậy, phương pháp định lượng phù hợp để xác định đồng thời hàm lượng caffein và acid chlorogenic trong hạt cà phê.
A SUCCESSFUL AND AN UNSUCCESSFUL FOREIGN LANGUAGE LEARNER: A CASE STUDY
Authors: Luyên Vũ Thị
Published: June 2023

Nghiên cứu nhằm mục đích xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công và thất bại trong việc học ngôn ngữ của người học thành công và không thành công và khảo sát các chiến lược học tập của họ. Đối tượng nghiên cứu là hai sinh viên Trường Ngoại ngữ, Đại học Thái Nguyên. Ba công cụ thu thập dữ liệu được sử dụng: bảng câu hỏi, phỏng vấn trực tiếp và bài kiểm tra về đa trí tuệ. Nghiên cứu chỉ ra rằng các yếu tố như động lực học, đa trí tuệ và điều kiện học tập có ảnh hưởng lớn đến việc học tập của cả hai người học. Kết quả câu hỏi khảo sát cho thấy người học thành công sử dụng chiến lược học tập nhiều hơn người học không thành công. Thông tin về động lực của người học được thu thập bằng cách phỏng vấn trực tiếp. Trong khi người học thành công được thúc đẩy bởi gia đình, sự yêu thích tiếng Anh và công việc tương lai, thì người học không thành công lại thể hiện ít động lực hơn nhiều. Thông tin về đa trí tuệ được thu thập bằng cách yêu cầu hai người học làm bài kiểm tra MI. Kết quả cho thấy đa trí tuệ là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến thành công của người học thành công và thất bại của người học không thành công (Trí thông minh ngôn ngữ/lời nói của người học thành công là 100% trong khi của người học không thành công chỉ là 10%).
ANALYZING ARABIC LANGUAGE LEARNING MEDIA USAGE: A STUDY OF CLASS X AT SMK MUHAMMADIYAH 3 WATES, YOGYAKARTA, INDONESIA
Authors: Widodo Heru Widi , Waharjani Waharjani , Arqam Mhd. Lailan , Yusmaliana Desfa , Zakaria Gamal Abdul Nasir
Published: June 2023

Nghiên cứu này nhằm mục đích khám phá quá trình và kết quả của việc sử dụng phương tiện học tập cho học sinh lớp X học tiếng Ả Rập. Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả định tính. Quan sát, phỏng vấn và tài liệu được sử dụng để thu thập dữ liệu nghiên cứu từ hiệu trưởng, hiệu phó phụ trách chương trình giảng dạy, giáo viên dạy tiếng Ả Rập và học sinh lớp X. Nghiên cứu này không áp dụng cách xử lý, thao túng hoặc chuyển đổi đối với các biến đang được điều tra mà thay vào đó mô tả một tình trạng như nó vốn có. Lúc đầu, học tiếng Ả Rập ở lớp X rất khó. Kết quả nghiên cứu cho thấy giáo viên sử dụng phương tiện học tập phù hợp với đặc điểm của học sinh có thể biến việc học buồn tẻ, phức tạp và đáng sợ thành học tập hấp dẫn khiến học sinh háo hức tham gia đến cùng. Điều đó đã được chứng minh qua việc cải thiện bài kiểm tra từ thứ nhất đến thứ sáu, mặc dù sự khác biệt không đáng kể. Hơn nữa, sự thành công của giáo viên trong việc sử dụng phương tiện học tập cho các môn học tiếng Ả Rập đã truyền cảm hứng cho giáo viên ở các trường khác, những người phải đối mặt với những thách thức tương tự.
THE SEMANTIC FEATURES OF MIDWIFERY TERMINOLOGY IN ENGLISH AND VIETNAMESE
Authors: Ngân Phạm Thị Hoàng , Thủy Trần Thị
Published: June 2023

Hầu hết các tài liệu ngày nay sử dụng ngôn ngữ chuyên ngành và nhiều trong số đó có chứa thuật ngữ. Rõ ràng, thuật ngữ giúp chúng ta hiểu đầy đủ về các chủ đề cụ thể. Mọi người trong các lĩnh vực khác nhau bao gồm hộ sinh có thể giao tiếp hiệu quả hơn nếu họ sử dụng thuật ngữ được định nghĩa rõ ràng. Mục đích của bài báo là xác định đặc điểm ngữ nghĩa của các thuật ngữ hộ sinh bằng tiếng Anh và tiếng Việt, từ đó tìm ra những điểm giống và khác nhau giữa chúng. Phương pháp mô tả, so sánh và đối chiếu được sử dụng với 200 thuật ngữ hộ sinh bằng tiếng Anh và 200 thuật ngữ bằng tiếng Việt từ sách báo, tạp chí, tiểu thuyết, truyện ngắn, từ điển, internet và phim ảnh. Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong 9 đặc điểm được sử dụng để xác định thuật ngữ hộ sinh, đặc điểm chung nhất trong thuật ngữ hộ sinh bằng tiếng Anh là dùng đặc điểm của thuật ngữ trước khi sinh và trong tiếng Việt là đặc điểm của các biến chứng thai nghén, chuyển dạ và sinh nở. Nghiên cứu cũng tìm ra giữa các thuật ngữ bằng tiếng Anh và tiếng Việt có nhiều điểm giống và một số điểm khác nhau, qua đó giúp người học và đồng nghiệp tại trường Đại học Điều dưỡng Nam Định bổ sung thêm kiến thức về giao thoa từ vựng cũng như thuật ngữ hộ sinh trong cả hai ngôn ngữ.
NHÂN GIỐNG LAN HUỆ (Hippeastrum sp.) HOA CÁNH KÉP BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHẺ CỦ
Authors: Thủy Vì Thị Xuân , Hùng Lương Hữu
Published: June 2023

Hiện nay, Lan huệ (Hippeastrum sp.) hoa cánh kép đang được người chơi hoa ưa chuộng, nhưng giống chủ yếu được nhập ngoại với giá thành cao, số lượng hạn chế. Vì vậy, nghiên cứu nhân giống vô tính có hệ số nhân nhanh, thời gian ngắn để đáp ứng được nhu cầu về giống Lan huệ cánh kép cho thị trường nước ta là một yêu cầu cấp thiết. Ngâm các mảnh chẻ củ trong BAP với nồng độ khác nhau trong thời gian 30 phút, kết quả thu được BAP thích hợp cho tái sinh chồi từ các mảnh củ chẻ bổ miếng là 2,0 mg/l, chẻ một vảy rời là 1,0 mg/l và chẻ 2/3 củ ở nồng độ 2,5 mg/l. Ngâm các mảnh chẻ củ trong BAP kết hợp với α-NAAở nồng độ khác nhau trong thời gian 30 phút, kết quả cho thấy BAP 2,0 mg/l kết hợp với α-NAA 0,6 mg/llà thích hợp nhất cho tạo đa chồi mảnh chẻ bổ miếng, đạt 4,31 chồi/ mẫu, mảnh chẻ một vảy rời là BAP 1,0 mg/l và α-NAA 0,6mg/l đạt 3,91 chồi/ mẫu, còn chẻ 2/3 củ BAP 2,5 mg/l với α-NAA 0,6mg/l đạt 4,21 chồi/ mẫu. Phun α-NAA nồng độ khác nhau vào chồi các mảnh chẻ với tần suất 5 ngày/lần. Kết quả thu được, α-NAA 0,4 mg/l là thích hợp nhất cho ra rễ mảnh củ chẻ bổ miếng và chẻ 2/3 củ, còn chẻ một vảy rời α-NAA 0,6mg/l là thích hợp nhất.Tribat là giá thể tốt nhất cho sinh trưởng của cây con Lan huệ cánh kép nghiên cứu.
TỐI ƯU HÓA QUÁ TRÌNH THU NHẬN INULIN TỪ PHỤ PHẨM CÂY RAU DIẾP XOĂN (LACTUCA SATIVA) BẰNG ENZYME
Authors: Thư Nguyễn Thị Tâm , Hà Bùi Thị Thu
Published: June 2023

Chất xơ có mặt trong nhiều loại rau củ nhưng chế độ ăn thường không cung cấp đủ lượng cần thiết nên cần bổ sung thêm dưới dạng tinh khiết. Inulin là một loại chất xơ hòa tan cần thiết cho hệ tiêu hóa, có mặt nhiều trong các loại thực vật như củ ngưu bàng, astiso Jerusalem, cây bồ công anh và rau diếp xoăn. Rau diếp xoăn chứa nhiều inulin trong các bộ phận thân, rễ cây là những phụ phẩm bỏ đi. Nhằm tận dụng các phụ phẩm trong sản xuất inulin làm nguồn nguyên liệu bổ sung chất xơ, việc tách chiết, thu nhận inulin từ phụ phẩm này được thực hiện. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thủy phân bột của thân và rễ rau diếp xoăn tạo inulin được lựa chọn. Nghiên cứu này thiết kế mô hình thí nghiệm Box-Behnken nhằm xác định điều kiện tối ưu cho quá trình thủy phân bột thân và rễ rau diếp xoăn bao gồm nồng độ enzyme, nhiệt độ, pH. Kết quả cho thấy, nhiệt độ là yếu tố ảnh hưởng nhất đến hiệu suất thu nhận inulin. Ở điều kiện thủy phân tối ưu là nồng độ enzyme 10,4 U/g, nhiệt độ 49,9oC, pH 5,2, hàm lượng inulin thu được cao nhất là 3,9% so với nguyên liệu ban đầu.
HIỆN TRẠNG BỆNH VÀ KHÁNG SINH SỬ DỤNG Ở CÁ RÔ PHI (Oreochromis sp.) NUÔI TẠI HẢI DƯƠNG, BẮC NINH VÀ BẮC GIANG
Authors: Hạnh Trương Thị Mỹ , Nguyện Nguyễn Thị , Mây Lê Thị , Vinh Trương Thị Thành , Vân Phan Thị
Published: June 2023

Cá rô phi (Oreochromis sp.) là một trong những đối tượng nuôi cá nước ngọt có sản lượng cao, đáp ứng được nhu cầu tiêu thụ nội địa cũng như yêu cầu xuất khẩu. Tuy nhiên, nghề nuôi vẫn còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt dịch bệnh và quản lý kháng sinh trong quá trình nuôi. Mục đích của nghiên cứu này nhằm cung cấp dữ liệu ban đầu về hiện trạng bệnh và thuốc kháng sinh sử dụng tại vùng nuôi cá rô phi ở Hải Dương, Bắc Ninh và Bắc Giang. Phương pháp điều tra phỏng vấn trực tiếp người nuôi theo bộ câu hỏi được áp dụng. Kết quả cho thấy, cá nhiễm bệnh có dấu hiệu điển hình như đục mắt, lồi mắt, khoang bụng tích dịch hay gan thận sưng chuyển màu nâu hoặc đen với tỷ lệ cao (88,9 - 100%) vào thời điểm tháng 5-8 trong năm. Cá bệnh được trị bệnh bằng kháng sinh, nhưng hiệu quả không cao mặc dù liều sử dụng đã được tăng lên 1,5-2 lần so với hướng dẫn ở bao bì và sử dụng liên tục 5-7 ngày cho 1 đợt dùng. Hộ nuôi ở Bắc Giang và Hải Dương sử dụng Amoxicillin phổ biến với tỷ lệ lần lượt tương ứng 77,8 và 28,6%, trong khi đó ở Bắc Ninh người nuôi cá sử dụng kháng sinh kết hợp Doxycycline+ Florfenicol là phổ biến với 55,6%.
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ CAO LÃNH, TỈNH ĐỒNG THÁP
Authors: Nghĩa Trần Đại
Published: June 2023

Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tổ chức các hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp ở các trường trung học phổ thông thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Để thực hiện nghiên cứu này, tác giả đã tiến hành khảo sát 180 cán bộ quản lý, giáo viên với thang đo Likert 4 mức độ, kết quả được xử lý bằng ứng dụng SPSS 20.0 để tính giá trị trung bình, độ lệch chuẩn. Kết quả nghiên cứu cho thấy,  một bức tranh thực trạng còn nhiều bất cập, từ việc quy hoạch, tổ chức lựa chọn, sử dụng, đào tạo bồi dưỡng, kiểm tra đánh giá, đến việc tạo động lực cho đội ngũ giáo viên. Kết quả nghiên cứu này sẽ cung cấp thông tin quan trọng nhằm giúp các nhà quản lý thực hiện việc quy hoạch, tổ chức đào tạo bồi dưỡng, kiểm tra đánh giá, tạo động lực cho đội ngũ giáo viên tổ chức các hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp để đạt được mục tiêu theo chương trình giáo dục phổ thông mới đề ra.
INCORPORATING GLOBAL CITIZENSHIP EDUCATION INTO ELT COURSES: PERCEPTIONS OF PRE-SERVICE TEACHERS
Authors: Liên Đỗ Thị Hồng , Hà Dương Thị Thiên
Published: June 2023

Nhằm tìm hiểu sâu hơn về nhận thức của người tham gia đối với việc tích hợp giáo dục công dân toàn cầu vào giảng dạy tiếng Anh, nghiên cứu này sử dụng phương pháp thiết kế hiện tượng học với công cụ chính là phỏng vấn bán cấu trúc cho việc thu thập dữ liệu từ 9 sinh viên ngành sư phạm. Kết quả cho thấy, các sinh viên này chủ yếu đề cập đến khía cạnh “giá trị” của công dân toàn cầu. Hầu hết người tham gia các đều tin vào tiềm năng của việc tích hợp bằng cách chọn nội dung và tạo ra trải nghiệm học tập phù hợp, và họ xem mình là người hướng dẫn và truyền cảm hứng. Ngoài ra, việc điều chỉnh để tạo ra sự phù hợp giữa đầu ra môn học với tài liệu giảng dạy và đánh giá, cung cấp cho giáo viên chương trình đào tạo phù hợp và khuyến khích sự tích cực của người học là ba thách thức lớn nhất. Cuối cùng, phần lớn những người tham gia nhận thấy Covid-19 có lợi trong việc nâng cao nhận thức cá nhân về trách nhiệm của họ đối với các vấn đề toàn cầu và thúc đẩy các kỹ năng học tập tích cực. Bài báo cũng đề cập tới ý nghĩa của việc tích hợp giáo dục công dân toàn cầu vào các khóa học giảng dạy tiếng Anh.
ĐẶC ĐIỂM CỦA VÙNG GENE trnL VÀ PHÂN TÍCH SỰ PHÁT SINH LOÀI Hoya parasitica (Roxb.) Wall. ex Wight
Authors: Tân Từ Quang , Hiền Phạm Thị Thu
Published: June 2023

Ở thực vật, việc tìm kiếm mã vạch DNA đặc hiệu để định danh loài còn gặp nhiều khó khăn. Một số vùng gene lục lạp đã được nghiên cứu và đề xuất làm chỉ thị DNA sử dụng trong định danh loài. Vùng gene trnL trong hệ gene lục lạp gồm intron trnL(UAA) nằm giữa hai exon trong vùng sao chép đơn lớn và intron trnL(UAA) là vùng siêu biến. Hoya parasitica (Roxb.) Wight) thuộc chi Hoya là cây thảo dược quý. Lá H. parasitica đã được sử dụng để điều trị một số bệnh ở người. Vấn đề đặt ra là có thể sử dụng vùng gene trnL làm mã vạch để nhận diện loài H. parasitica khi các mẫu cây bị biến dạng hoặc ở dạng bột hay không? Nghiên cứu này trình bày kết quả xác định đặc điểm vùng gene trnLbằng phương pháp khuếch đại và giải trình tự nucleotide; phân tích sự tiến hóa phân tử bằng MEGAX; đồng thời đề xuất mã vạch tiềm năng để định danh loài H. parasitica. Kết quả phân lập và giải trình tự nucleotide cho thấy, vùng gene trnL có kích thước là 829 bp. Cây phát sinh gene được xây dựng dựa trên 32 trình tự trnL cho thấy các loài phân bố trong 5 nhóm và mẫu H. parasitica TN1 phân bố cùng một nhóm với H. pubicalyx. Vùng gene trnL được đề xuất là ứng cử viên mã vạch DNA lục lạp tiềm năng phục vụ nhận dạng loài H. parasitica.
USING LANGUAGE GAMES TO ENHANCE MOTIVATION TO LEARN ENGLISH VOCABULARY OF ELEMENTARY STUDENTS AT POPODOO ENGLISH CENTRE IN BAC NINH CITY
Authors: Lệ Nguyễn Thị Nhật , Hương Lê Thị Thu
Published: June 2023

Bài báo này nghiên cứu việc sử dụng các trò chơi ngôn ngữ để tăng động cơ học từ vựng của học sinh trình độ sơ cấp tại Trung tâm Anh ngữ Popodoo, thành phố Bắc Ninh. Các trò chơi ngôn ngữ đã được áp dụng trong 15 tuần trong giờ học tiếng Anh của 40 học sinh trình độ sơ cấp. Công cụ nghiên cứu bao gồm khảo sát, phỏng vấn và quan sát lớp học được sử dụng để thu thập dữ liệu và phân tích. Kết quả thu được đã khẳng định tác động tích cực của trò chơi ngôn ngữ đối với động cơ và tiến độ học từ vựng của học sinh, trong đó động lực tăng lên rõ rệt so với trước khi trò chơi được áp dụng vào bài học. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các sinh viên có thái độ rất tích cực đối với các trò chơi trong các bài học từ vựng.
ĐỘNG CƠ HỌC KỸ NĂNG VIẾT CỦA SINH VIÊN KHÔNG CHUYÊN TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG
Authors: Oanh Bùi Thị Ngọc , Uyên Phạm Thị Kim
Published: June 2023

Mục đích của bài báo này là tìm hiểu động cơ học kỹ năng viết tiếng Anh của sinh viên không chuyên bao gồm các động cơ bên trong và động cơ bên ngoài. Từ kết quả khảo sát và phỏng vấn, tác giả đưa ra các giải pháp cải thiện động cơ học kỹ năng viết đoạn văn nhằm giúp sinh viên đạt kết quả thi cuối kỳ tốt hơn. Khách thể nghiên cứu là 156 sinh viên không chuyên khóa 64 với các chuyên ngành khác nhau đang học tiếng Anh không chuyên trình độ B1 (CEFR) và 6 giảng viên đang giảng dạy các lớp tiếng Anh trung cấp tại trường Đại học Nha Trang. Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính (phỏng vấn sâu cá nhân) và phương pháp định lượng (khảo sát trực tuyến). Kết quả nghiên cứu cho thấy động cơ bên trong của sinh viên là thích kỹ năng viết, sự tự tin, tự giác luyện tập ngoài lớp học, chuẩn bị bài trước khi thi và học thuộc bài trước khi thi. Động cơ bên ngoài của sinh viên khi học kỹ năng viết là giảng viên, sự cần thiết cho công việc tương lai, sự cần thiết cho kỳ thi cuối kỳ, thành công trong cuộc sống và kỹ năng bắt buộc. Từ kết quả nghiên cứu này, giảng viên sẽ chú ý nâng cao động cơ học và giúp sinh viên học kỹ năng viết tốt hơn.
LEARNERS’ ATTITUDES TOWARDS SKYPE-ASSISTED INTERCULTURAL INTELLIGENCE LEARNING
Authors: Diều Nguyễn Văn , Thao Trần Quốc , Diệu Ngô Xuân
Published: June 2023

Trang bị cho người học trí tuệ liên văn hóa là một trong những mục tiêu của việc dạy và học tiếng Anh trong bối cảnh toàn cầu hóa; tuy nhiên, qua quan sát cho thấy nhiều người học tiếng Anh không thể giao tiếp tốt với người nước ngoài trong bối cảnh đa văn hóa do hạn chế về trí tuệ liên văn hóa. Bài báo này trình bày kết quả một nghiên cứu hỗn hợp nhằm tìm hiểu về thái độ của người học tiếng Anh như một ngoại ngữ đối với việc học tập trí tuệ liên văn hóa có sự hỗ trợ của Skype. Một nhóm gồm 170 học viên đã hoàn thành khóa học về trí tuệ liên văn hóa có sự hỗ trợ của Skype tham gia trả lời bảng câu hỏi, và 10 học viên tham gia phỏng vấn. Dữ liệu thu thập được phân tích theo thống kê mô tả và phân tích nội dung. Kết quả cho thấy người học có thái độ tích cực đối với việc học tập trí tuệ liên văn hóa có sự hỗ trợ của Skype. Về ba thành phần của thái độ, người học nhận thấy họ có kiến thức tốt, tình cảm tích cực và hành vi tích cực đối với việc học trí tuệ liên văn hóa có hỗ trợ của Skype. Dựa trên những kết quả sơ bộ này, một số khuyến nghị được đề xuất nhằm cải thiện chất lượng dạy và học trí tuệ liên văn hóa trong bối cảnh nghiên cứu và những bối cảnh tương tự khác.