Άμα πάθεις κάτι, έρχονται οι δικοί σου στο σπίτι και σε φροντίζουν. Έτσι και στο νοσοκομείο θα είναι μαζί σου
Authors: Παραλίκας Θεοδόσιος 
Published: August 2021

Αντικείμενο της διατριβής αποτελεί η διερεύνηση της λειτουργίας της κλινικής. Με τη χρήση ανθρωπολογικών εργαλείων επιχειρείται η ανάλυση των κοινωνικών και πολιτισμικών διεργασιών που τα υποκείμενα χρησιμοποιούν στην κλινική ως στρατηγικές αντίστασης απέναντι στους μηχανισμούς ελέγχου και πειθαρχίας της κλινικής βιοεξουσίας. Μέσα από το πρίσμα των Λαρισαίων Τσιγγάνων, διερευνώνται οι σχέσεις εξουσίας στην κλινική, το πεδίο πάνω στο οποίο αυτές διαμορφώνονται, η έκφραση και επιτέλεση της κλινικής ηγεμονίας και οι τρόποι με τους οποίους τα υποκείμενα παρουσιάζουν τους εαυτούς τους στην κλινική, πώς διαχειρίζονται τις ταυτότητές τους και πώς αυτές αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Παράλληλα σχολιάζονται οι διεργασίες που η κλινική υιοθετεί, προκειμένου να συντηρήσει την ιδεολογία μιας «παντοδύναμης» και «ομογενοποιημένης» βιοϊατρικής καθιστώντας τη φροντίδα της υγείας αποκλειστικό προνόμιο της βιοϊατρικής ωσάν αυτή μόνο να είναι η μοναδική «αληθινή» φροντίδα υγείας.Η επισκόπηση της βιβλιογραφίας δείχνει αφενός ότι οι κλινικές είναι ενσωματωμένες σε ευρύτερες κοινωνικές και πολιτισμικές μορφές, ενώ ενισχύουν και αντικατοπτρίζουν κυρίαρχες κοινωνικές και πολιτισμικές διεργασίες μιας κοινωνίας αφετέρου αποτελούν έναν χώρο όπου κεντρικές αξίες και πεποιθήσεις ενός πολιτισμού έρχονται στο προσκήνιο. Επομένως η κλινική καθρεπτίζει την ευρύτερη κοινωνία. Ωστόσο έχει την δική της βιοεξουσία και την δική της βιοπολιτική που είναι τακτοποιημένες με τη νομοθεσία του κράτους. Έχει τον δικό της τρόπο άσκησης της βιοεξουσίας, «άπιαστο» από τον απλό παρατηρητή. Μέσα από το πρίσμα της κλινικής ανθρωπολογίας όπου σύμφωνα με τον Kleinman η κλινική είναι μια συνέχεια της ζωής των ανθρώπων μέσα σε άλλους τοίχους άλλα κτίρια, επιχειρείται η μελέτη της λειτουργία της κλινικής μέσω μιας ομάδας, η οποία είναι ορατή στην κλινική. Οι Λαρισαίοι Τσιγγάνοι έχουν χρώμα έχουν δική τους εξουσία και ιεραρχία ενώ οι αποφάσεις για την υγεία και τον θάνατο για κάποιον που ανήκει στο σόι θεωρούν ότι είναι στα δικά τους χέρια και όχι στα χέρια των γιατρών. Στην προκείμενη περίπτωση αφενός οι Λαρισαίοι Τσιγγάνοι κουβαλούν την δική τους κουλτούρα που είναι βασισμένη στο σόι και στην οικογένεια, συναντούν ωστόσο μια άλλη κοινωνία στην κλινική. Αφετέρου οι επαγγελματίες υγείας συχνά δεν εκπαιδεύονται να είναι ευαίσθητοι στην σημασία των πολιτιστικών διαφορών στις ιατρικές και κλινικές πρακτικές. Φαίνεται ότι επαγγελματίες υγείας και Λαρισαίοι Τσιγγάνοι έχουν διαφορετικά ερμηνευτικά μοντέλα της ασθένειας και της αιτιώδης συνάφειας της νόσου και διαφορετικές ιδεολογίες για τις ανάγκες των ασθενών και την επιτυχή θεραπεία. Στο πλαίσιο αυτό αναλύονται η σημασία των τελετουργιών στο κλινικό περιβάλλον, η κοσμοθεωρία του «Λατσό», οι πεποιθήσεις, έξεις και εθιμικές πρακτικές, το habitus των Λαρισαίων Τσιγγάνων για την υγεία και την αρρώστια ενώ σχολιάζονται οι ποικίλες πτυχές της παρατήρησης, αλλά και οι πολλαπλές προσωπικές εμπειρίες των ανθρώπων στην κλινική. Η έρευνα προσφέρει μια «αποστασιοποιημένη», στο μέτρο του εφικτού, οπτική στην κλινική πραγματικότητα την οποία καταγράφει και προσφέρει για ενημέρωση και περαιτέρω πιθανή αξιοποίηση.