SƏNAYE PARKLARINDA YENİ NƏSİL TEXNOLOGİYANIN TƏTBİQ EDİLMƏSİ ÜSULLARININ TƏDQİQİ
Authors: Sədaqət İbrahimova, Emiliya Şahverənova, Nicat Cəfərov Sədaqət İbrahimova, Emiliya Şahverənova, Nicat Cəfərov 
Published: November 2022

Sənaye parkları respublikanın sənaye siyasətinə təsir edən bir vasitə kimi çıxış edir. Sənaye parklarının respublikanın siyasətində xüsusi formada rolu ola bilər və yaxud da coğrafi cəhətdən toplanmış çox saylı milli sənaye siyasətinin tətbiq olunması, sənaye istehsalında tətbiq olunan vahid bir siyasəti əhatə etməli olur. Sürətli sənayeləşməsi məqsədiylə sənaye parkları iş imkanlarını tək mərkəzdə cəmləşdirərək ticarət, investisiya, maliyyə məsələləri və maliyyə siyasətləri, energetika sahəsi və ətraf mühitin inkişafı siyasətləri, eyni anda konsaltinq və inkişaf aid edilməklə dəstək sistemləri, işçi qüvvəsinin inkişafı kimi xüsusiyyətləri də mövdurdur. Daha da çox inkişafa nail olan sənaye parklarının bəziləri mövcud institusional proqramlar çərçivəsində inkişaf etmişdir və beləliklə yeni investisiya mühiti həllinın mexanizm məhdudiyyətləri, siyasət vəkilliyi kimi məsələlər meydana gəlmişdir. Sənaye parklarının əsas komponenti davamlı olaraq dinləməyə əsaslandığı üçün investorların təcrübələri, qüvvədə olan qanun və qaydalar, tam performans tələbləri, təşviq və inzibati təcrübələr onların fəaliyyətlərini təşkil edir.
Sənaye parklarının yaradılmasında ümumi beynəlxalq təcrübə deyərkən ilk növbədə dünyanın ən nəhəng texnologiyalarının istehsalı, dünya ölkələrin istehsalatda istifadə etdiyi bütün yeni texnologiyaların mənbəyi olan “Silikon Vadisi” nəzərdə tutulur. Silikon Vadisi Amerikanın cənubunda yerləşir. İnformasiya və texnologiyaları birləşdirən sənaye zonasıdır. Bu ərazi dünya sənayesinin nəhəng formalı texno mərkəzi adını qazanmaq üçün hər hansı plan əsasında yaradılmamışdır. Bu tip struktura oxşar formalı sənaye parklarının planlı şəkildə yaradılması həyata keçirilir. Bunun üçün də yeni sahə strategiyaları və yeni planlar hazırlanıb yekunlaşdırılması bir çox ölkələrin təcrübələrində öz yerini tapır.
Azərbaycanda Silikon Vadisinə olan maraq son illərdə yaranıbdır. 2020-ci ilin fevralında Vadidə “Azərbaycan İnnovasiyalar Evi” fəaliyyətə başlayıb. ABŞ təcrübəsini əsas götürərək bu texnoloji ideyanı Azərbaycanda elm, təhsil və inteqrasiya səviyyəsini indiki səviyyəsi kimi reallaşdırmaq olar. Bu cür ideyaların reallaşması nəticəsində bir çox ölkələr yüksək inkişafa nail olublar. Amma aralarında uğursuzluğa düçar olanlar da olubdur. Göstərilən bu təcrübədən uğurla istifadə edən Sinqapur, Malayziya, İsveç və s. kimi ölkələr isə özünəməxsus xüsusi yol seçərək, öz yerli şərtlərinə uyğun öz vadilərini yaradıblar. Biz də bu şərtlərə, amillərə diqqət yetirməliyik. Azərbaycan artıq neçə illərdir ki, bir neçə ölkələrin uğuruna səbəb olan sənaye və texnologiya parklarının yaradılmasına başlayıb. Beləliklə, respublikada dayanıqlı inkişafı təmin etmək, daha da böyük nailiyyətlər qazanmaq kimi strateji planlar hazırlanır. Azərbaycanda Silikon Vadisinə olan maraq son illərdə yaranıbdır. 2020-ci ilin fevralında Vadidə “Azərbaycan İnnovasiyalar Evi” fəaliyyətə başlayıb. ABŞ təcrübəsini əsas götürərək bu texnoloji ideyanı Azərbaycanda elm, təhsil və inteqrasiya səviyyəsini indiki səviyyəsi kimi reallaşdırmaq olar. Bu cür ideyaların reallaşması nəticəsində bir çox ölkələr yüksək inkişafa nail olublar. Amma aralarında uğursuzluğa düçar olanlar da olubdur. Göstərilən bu təcrübədən uğurla istifadə edən Sinqapur, Malayziya, İsveç və s. kimi ölkələr isə özünəməxsus xüsusi yol seçərək, öz yerli şərtlərinə uyğun öz vadilərini yaradıblar. Biz də bu şərtlərə, amillərə diqqət yetirməliyik. Azərbaycan artıq neçə illərdir ki, bir neçə ölkələrin uğuruna səbəb olan sənaye və texnologiya parklarının yaradılmasına başlayıb. Beləliklə, respublikada dayanıqlı inkişafı təmin etmək, daha da böyük nailiyyətlər qazanmaq kimi strateji planlar hazırlanır.
Açar sözlər: sənaye parkı, texnopark, innovasiya, texnologiya, Silikon Vadisi, 3D texnologiyası.