Ψηφιακή βιβλιοθήκη ιατρικών απεικονίσεων
Authors: Κόλλιας Αναστάσιος 
Published: September 2021

Η ερευνητική πορεία της σύγχρονης Ιατρικής επιστήμης ολοένα και περισσότερο βασίζεται στην αρχειοθέτηση, μελέτη και τελικά αξιοποίηση της παραγόμενης ιατρικής πληροφορίας από πραγματικά ιατρικά περιστατικά. Το σημαντικότερο επίτευγμα των τελευταίων ετών στη συγκεκριμένη κατεύθυνση είναι η αυστηρή κωδικοποίηση της Ιατρικής πληροφορίας, όχι μόνο σε επίπεδο ονοματολογίας, αλλά και σε επίπεδο σχεδίασης διαδικασιών που οργανώνονται με τον ορισμό κανόνων, ιδιοτήτων, οριοθέτηση τιμών και χαρακτηριστικών σε κάθε τομέα τους. Αυτό υλοποιείται με τη δημιουργία και συνεχή συντήρηση ιατρικών πληροφοριακών μοντέλων που εμπλουτίζονται συνεχώς με νέες μεθόδους αξιοποίησης και καταγραφής πληροφορίας. Σε πολλές ιατρικές εξετάσεις και πιο συγκεκριμένα σε ενδοσκοπήσεις, παίζει σημαντικό ρόλο η δυνατότητα αυτοματοποιημένης παραγωγής πληροφορίας, επειδή αφενός ελαττώνεται ο χρόνος κατά τον οποίο ο χειριστής-ιατρός απασχολείται με την καταγραφή και αφετέρου αυξάνεται η τυποποίησή της. Όμως σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι εφικτή η αυτοματοποιημένη διαδικασία, εξαιτίας ιδιαιτεροτήτων της ιατρικής εξέτασης. Στη συγκεκριμένη μελέτη που ακολουθεί γίνεται μια προσπάθεια δημιουργίας ενός συστήματος αυτόματης καταγραφής κωδικοποιημένης πληροφορίας, αξιοποιώντας χειρόγραφα σκαριφήματα του ιατρού κατά τη διάρκεια μιας ιατρικής εξέτασης. Η μέθοδος αυτή, παρόλο που είναι εξαιρετικά λειτουργική, δεν είναι θεμελιωμένη ως αντικειμενικά διαγνωστική. Έτσι δημιουργούνται προβλήματα λόγω της ετερογένειας των στοιχείων και αυτά με τη σειρά τους οδηγούν σε προβλήματα ελαττωμένης διαλειτουργικότητας. Η ερευνητική προσπάθεια εξειδικεύεται και εφαρμόζεται στην ιατρική εξέταση της Υστεροσκόπησης, επειδή ακριβώς η φύση της εξέτασης δημιουργεί αναπόφευκτα προβλήματα ετερογένειας στην προσπάθεια ψηφιοποίησης αυτών των ιατρικών δεδομένων. Η υλοποίησή της απαίτησε καταρχάς την ανάλυση και τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου μηχανογραφικού πληροφοριακού συστήματος παρακολούθησης περιστατικών υστεροσκόπησης κάτω και από την καθοδήγηση ιατρών σχετικών με το θέμα και με πολύχρονη εμπειρία. Ακολούθησε η διασύνδεσή του με το Ιατρικό μοντέλο SNOMED-CT, το οποίο του προσέδωσε τη δυνατότητα τυποποίησης της πληροφορίας και τη δυνατότητα διαλειτουργικότητας ανάμεσα σε διαφορετικά ιατρικά πληροφοριακά συστήματα μέσω σχεδιασμού και ορισμού ειδικών αρχετύπων. Η επίτευξη αυτής της διασύνδεσης υλοποιήθηκε με την επιλογή τμημάτων του ιατρικού μοντέλου και τη μετατροπή τους και ενσωμάτωσή τους στην εφαρμογή, χωρίς όμως την απώλεια των χαρακτηριστικών τους που τους προσδίδουν τις δυνατότητες διαλειτουργικότητας και τυποποίησης. Έπειτα, ψηφιοποιήθηκαν προηγούμενα ιατρικά περιστατικά σύμφωνα με τα παραπάνω δεδομένα, με σκοπό τον εμπλουτισμό του περιεχομένου των διαφόρων πεδίων και τη δημιουργία αντικειμενικών καταλόγων τιμών συσχετισμένων με τα στοιχεία του μοντέλου. Στη συνέχεια χαρτογραφήθηκε ψηφιακά, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ιατρικού προτύπου, η αποτύπωση ενός πρωτότυπου ιατρικού σκαριφήματος που χρησιμοποιείται από τον ιατρό κατά τη διάρκεια της εξέτασης με μηχανογραφημένο και όχι χειρόγραφο πια τρόπο, όπου καταγράφονται σε πραγματικό χρόνο τα ευρήματα της ιατρικής εξέτασης. Το παραγόμενο τελικό αποτέλεσμα είναι μια βάση δεδομένων κωδικοποιημένων κατά SNOMED-CT ιατρικών περιστατικών υστεροσκόπησης σε μια μορφή συγκεκριμένου τύπου κλινικού προτύπου που σχεδιάστηκε ειδικά για την υστεροσκόπηση. Αυτή μπορεί να ενημερώνεται από πολλά διαφορετικά ιατρεία, εξασφαλίζοντας έτσι διαλειτουργικότητα ετερογενών συστημάτων. Το τελικό αποτέλεσμα είναι η δυνατότητα εξειδικευμένων αναζητήσεων σε αυτήν, με κριτήρια που βασίζονται στην τυποποίηση SNOMED-CT από ιατρικούς ερευνητές, αξιοποιώντας με αυτό τον τρόπο πλήρως την αποθηκευμένη γνώση.