Επιδημιολογική μελέτη για τον προσδιορισμό του επιπολασμού του βρογχικού άσθματος σε ενήλικες στην Κύπρο
Authors: Μπενίδης Κλεομένης 
Published: November 2024

Εισαγωγή: Το βρογχικό άσθμα αποτελεί ετερογενή νόσο που συνήθως χαρακτηρίζεται από χρόνια φλεγμονή των αεραγωγών. Καθορίζεται από την παρουσία συμπτωμάτων εκ του αναπνευστικού συστήματος, όπως η συρίττουσα αναπνοή, η ύπαρξη δύσπνοιας, βήχα, αίσθημα βάρους στον θώρακα, τα οποία ποικίλουν σε ένταση και διάρκεια και συνοδεύονται από περιορισμό της εκπνευστικής ροής, η οποία δύναται να μεταβάλλεται. Σύμφωνα με την διεθνή βιβλιογραφία, το άσθμα είναι ένα από τα συχνότερα χρόνια νοσήματα με ποσοστά που κυμαίνονται μεταξύ 1-18% σε διάφορες χώρες παγκοσμίως. Στην Κύπρο πραγματικά επιδημιολογικά δεδομένα επιπολασμού του βρογχικού άσθματος σε ενήλικες δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα. Προσπάθειες έχουν γίνει από μεμονωμένους ερευνητές έως τώρα, κυρίως σε ότι αφορά το παιδικό άσθμα, αλλά τα στοιχεία αυτά είναι αποσπασματικά, αφορούν συγκεκριμένες περιοχές της χώρας και σίγουρα δεν μπορούν να γενικευθούν στο σύνολο του πληθυσμού. Σκοπός μελέτης: Η διενέργεια αυτής της επιδημιολογικής μελέτης για τον υπολογισμό του επιπολασμού του βρογχικού άσθματος σε ενήλικες στην Κύπρο με εξαίρεση τις κατεχόμενες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας θεωρείται πολύ σημαντική. Πρωτεύων στόχος της μελέτης αποτέλεσε ο προσδιορισμός του επιπολασμού του βρογχικού άσθματος και αλλεργιών σε ενήλικες στην Κύπρο ανά ηλικία, φύλο, επαρχία διαμονής, αγροτικές-αστικές περιοχές. Επιμέρους στόχοι της μελέτης αποτέλεσαν ο καθορισμός της συχνότητας του καπνίσματος, ο προσδιορισμός των επιπέδων IgE και ECP, η διενέργεια λειτουργικού ελέγχου αναπνευστικού προ και μετά βρογχοδιαστολής στον πληθυσμό της μελέτης. Μεθοδολογία-Ερευνητικό εργαλείο: Η μελέτη βασίστηκε στη μεθοδολογία της Ευρωπαϊκής μελέτης ECRHS. Η συμμετοχή στη μελέτη είχε εθελοντικό χαρακτήρα, ενώ κριτήριο εισαγωγής αποτέλεσε η ηλικία μεγαλύτερη των 18 ετών. Για τους σκοπούς της έρευνας χρησιμοποιήθηκε συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο το οποίο έχει μεταφραστεί και σταθμιστεί στα ελληνικά και το οποίο περιλαμβάνει δώδεκα κλειστού τύπου ερωτήσεις. Το ερωτηματολόγιο βασίζεται στο ερωτηματολόγιο ECRHS και στο ελληνικό ερωτηματολόγιο που χρησιμοποιήθηκε από την ομάδα άσθματος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας σε αντίστοιχη επιδημιολογική μελέτη επιπολασμού του βρογχικού άσθματος στην Ελληνική επικράτεια. Η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου έγινε με τη διενέργεια τηλεφωνικής συνέντευξης από ερευνητές. Διενεργήθηκαν 8996 τηλέφωνα καλύπτοντας όλες τις επαρχίες της Κυπριακής Δημοκρατίας, δηλαδή τις επαρχίες Λάρνακας, Αμμοχώστου, Λευκωσίας, Λεμεσού, Πάφου. Από τον αρχικό πληθυσμό της μελέτης (λαμβάνοντας υπόψη τις απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο) ακολούθησε επιλογή 1914 ατόμων για να συμμετέχουν στην δεύτερη φάση της μελέτης. Όλοι οι συμμετέχοντες στην δεύτερη φάση της μελέτης συμπλήρωσαν με την μέθοδο προσωπικής συνέντευξης με πνευμονολόγο εκτενέστερο κύριο ερωτηματολόγιο 47 ερωτήσεων, υποβλήθηκαν σε λειτουργικό έλεγχο αναπνευστικού προ και μετά βρογχοδιαστολής (400μg σαλβουταμόλης μέσω spacer device) και σε μέτρηση προσδιορισμού των total IgE και ECP. Αποτελέσματα: Ο επιπολασμός του βρογχικού άσθματος σε ενήλικες στην Κυπριακή Δημοκρατία προσδιορίσθηκε στο ποσοστό 5,57% (61.1% άνδρες και 38.9% γυναίκες). Ο επιπολασμός του βρογχικού άσθματος στις ηλικίες ≤40 ετών ήταν 27.8%, στις ηλικίες 41-59 ετών 41.7% και στις ηλικίες ≥60 ετών 30.6%. Μεταξύ των συμμετεχόντων με επιβεβαιωμένο βρογχικό άσθμα ποσοστό 36.1% ήταν ενεργοί καπνιστές. Σε ποσοστό 40% μεταξύ των συμμετεχόντων με επιβεβαιωμένο βρογχικό άσθμα βρέθηκαν τιμές των total IgE μεγαλύτερες από 115 IU και ECP μεγαλύτερες από 20IU.