Giá trị của thang điểm decaf và bodex trong tiên lượng kết cục xấu của đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính nhập viện
Authors: QUANG HIEU PHAN 
Published: August 2023

TÓM TẮT

Đặt vấn đề: Đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (BPTNMT) là biến cố quan trọng trong kiểm soát BPTNMT vì tác động bất lợi lên tình trạng sức khỏe, tỉ lệ nhập viện và tái nhập viện, và tiến triển của bệnh. Thang điểm tiên lượng giúp các nhà lâm sàng phân loại và lựa chọn chế độ chăm sóc, theo dõi, điều trị hợp lý để cải thiện các biến cố kết cục xấu sau một đợt cấp BPTNMT nhập viện.

Đối tượng, phương pháp: Nghiên cứu quan sát đoàn hệ hồi cứu và tiến cứu khảo sát tiên lượng kết cục xấu của 124 bệnh nhân đợt cấp BPTNMT nhập khoa Hô hấp, Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh từ tháng 01 năm 2021 đến tháng 03 năm 2022 bằng thu thập hồ sơ, các bảng kiểm qua các phép kiểm thống kê.

Kết quả: Thang điểm DECAF bao gồm khó thở với eMRCD 5a (12,9%), eMRCD 5b (3,2%); giảm bạch cầu ái toan máu (32,3%); đông đặc phổi (40,3%); toan máu (11,3%); rung nhĩ (5,6%). Thang điểm BODEx bao gồm BMI (33,1% suy dinh dưỡng); tắc nghẽn theo FEV1 (62,9% trung bình, 25,9% nặng); khó thở (52,4% mMRCD 3); số đợt cấp / 12 tháng (68,5% có ≥ 2 đợt cấp). Biến cố kết cục: tái nhập viện sau xuất viện 30 ngày là 30,6%; tử vong do mọi nguyên nhân sau xuất viện 30 ngày là 18,5%. Với biến cố 30 ngày sau xuất viện: cả 2 thang điểm đều có giá trị tiên lượng tốt trong tiên lượng tái nhập viện và tử vong; bệnh nhân ở mức điểm DECAF ≥ 2 có nguy cơ tái nhập viện cao gấp 3,361 lần, tử vong cao gấp 9,368 lần so với bệnh nhân ở mức điểm DECAF 0 - 1 (P < 0,001); bệnh nhân ở mức điểm BODEx ≥ 5 có nguy cơ tái nhập viện cao gấp 3,120 lần, tử vong cao gấp 7,529 lần so với BODEx < 5 (P < 0,001). Tỉ lệ còn sống giảm nhanh trong vòng 30 ngày đầu sau xuất viện ở bệnh nhân có mức điểm DECAF ≥ 2 hoặc BODEx ≥ 5 (P < 0,001).

Kết luận: Cả 2 thang điểm DECAF và BODEx đều có giá trị trong tiên lượng biến cố kết cục ngắn hạn ở những bệnh nhân đợt cấp BPTNMT nhập viện. Từ đó, giúp các nhà lâm sàng ở bất kỳ cơ sở y tế nào cũng có thể tiên lượng được cho bệnh nhân của mình, và từ đó giúp tối ưu hóa điều trị và theo dõi.

ABSTRACT

VALUABLE OF THE DECAF AND BODEX SCORES TO PREDICT THE WORST OUTCOMES AFTER HOSPITALIZATION FOR EXACERBATION OF CHRONIC OBSTRUCTIVE PULMONARY DISEASE

Background: Exacerbation of COPD (ECOPD) are important events in managing COPD because of the negative impact on health status, rates of hospitalization and readmission, and disease progression. Predictor scores help clinicians to categorize and choose optimal treatment and follow up, after that, recovering worst outcomes after hospitalization for ECOPD.

Methods: Among the patients admitted to the respiratory department from January 2021 to March 2022, 124 patients with ECOPD were recruited who met the study’s criteria. The prospective and retrospective cohort study evaluated the worst outcomes through medical reports and using the checklist. After that, we analyzed them through statistical tests.

Results: DECAF score includes variables: dyspnea (12% eMRCD 5a, 3,2% eMRCD 5b), eosinopenia (32,3%), consolidation (40,3%), acidaemia (11,3%), atrial fibrillation (5,6%). BODEx score includes factors: BMI (33,1% underweight), airflow obstruction (FEV1, GOLD) (62,9% moderate, 25,9% severe), dyspnea (52,4% mMRCD 3), number of exacerbations history within 12 months (68,5% ≥ 2). Outcome variables include readmission and death within 30 days after discharge 30,6% and 38,7%, respectively. At 30 days, both scores have good predictors of readmission and death; with DECAF ≥ 2, the patient has a risk of readmission and death of 3,361 and 9,368 times, respectively, than DECAF 0 - 1 (P < 0,001); the patient with BODEx ≥ 5 has a risk of readmission and death of 3,120 and 7,529 times, respectively, than BODEx < 5 (P < 0,001). At DECAF ≥ 2 or BODEx ≥ 5, the survival rate decreases increasingly within 30 days after discharge (P < 0,001).

Conclusions: Both DECAF and BODEx scores have value in predicting outcome events after hospitalization for ECOPD. Helping clinicians at any clinic can evaluate and predict the worst outcomes for their patients and optimal treating and following.