Ο ρόλος του Real Estate στην ανάπτυξη του σύγχρονου αστικού χώρου
Authors: Γράμψας Γεώργιος 
Published: May 2023

Αντικείμενο της διδακτορικής διατριβής είναι η διερεύνηση του real estate και του προγραμματισμού, μαζί με τις χωρικές, κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις τους που επηρεάζουν την σύγχρονη αστική χωρική ανάπτυξη, με ιδιαίτερη αναφορά στην ελληνική περίπτωση κατά τη χρονική περίοδο ύστερα από το 1974. Τα βασικά ερευνητικά ερωτήματα έχουν να κάνουν με τη φύση του προγραμματισμού και του real estate σαν διακριτές διαδικασίες τόσο στο θεωρητικό όσο και στο πρακτικό επίπεδο. Η διατριβή εξετάζει χωριστά την εξέλιξη του προγραμματισμού σαν θεωρητική διαδικασία και του real estate σαν οικονομική δραστηριότητα. H διάκριση που υιοθετεί η διατριβή, μεταξύ του χωρικού προγραμματισμού και του real estate, οφείλεται στο γεγονός ότι ο πρώτος λαμβάνει χώρα σε ένα περισσότερο «προστατευμένο» περιβάλλον – ακαδημαϊκό και θεσμικό – και τα αποτελέσματα του ελέγχονται από μια σειρά από κοινωνικούς, πολιτικούς και οικονομικούς δρώντες ανάλογα με τους στόχους που έχουν καταρχήν τεθεί, ενώ το τελευταίο αποτελεί μια πολύπλοκη αλλά οπωσδήποτε λιγότερο εξαρτημένη διαδικασία που αθροίζεται σε μια σειρά από επιδιώξεις που ελέγχονται από την οικονομική ανταποδοτικότητα που προσφέρουν. Τα κύρια ερευνητικά ερωτήματα της διατριβής είναι: α) H εξελικτική πορεία του χωρικού προγραμματισμού μαζί με τη θεωρητική θεμελίωση που χαρακτήρισε τη λειτουργία του τόσο ως θεσμικού όσο και γνωσιακού εργαλείου και β) Ο ρόλος του real estate σε σχέση με το γενικότερο κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο στην διαμόρφωση του σύγχρονου αστικού περιβάλλοντος με έμφαση στον ελληνικό χώρο από το 1974 και μετά.Η μεθοδολογία που υιοθετήθηκε στη διατριβή, περιλαμβάνει εκτενή βιβλιογραφική έρευνα που κατευθύνεται στα κύρια ερευνητικά ερωτήματα της διατριβής και εντοπίζεται γύρω από θεωρητικά συγγράμματα, εργασίες και εκθέσεις που έχουν κατά καιρούς εκπονηθεί. Η διερεύνηση του αντικειμένου της διατριβής και των πτυχών που συναρθρώνονται γύρω από αυτό, χρησιμοποιεί την κριτική ανάλυση των αντίστοιχων κύριων θεωριών και μεθόδων που διέπουν το τρίπτυχο προγραμματισμός – Real Estate – αστική ανάπτυξη. Η υπόθεση της εργασίας που κάνει η διατριβή διαμορφώνεται από τη παραδοχή ότι, η εξέλιξη του προγραμματισμού και του Real Estate μπορεί να αναζητηθεί στην λειτουργία που διέπει την σύγχρονη έννοια της αστικής ανάπτυξης μέσα στο πλαίσιο της οικονομίας της αγοράς.Η προσέγγιση της κριτικής ανάλυσης την οποία η διατριβή έχει υιοθετήσει, υποστηρίζει τη διεπιστημονικότητα στη χωρική επιστήμη, διότι τόσο η γνωσιακή διαδικασία εκπόνησης του προγραμματισμού όσο και η οικονομική συμπεριφορά των οικονομικών δραστών στην αγορά Real Estate δε βασίζεται μόνο σε καθαρά χωρικά κίνητρα. Δηλαδή το πλαίσιο της θεωρίας που θα αναπτυχθεί στην διατριβή, βασίζεται, πέραν της χωρικής επιστήμης και σε άλλα επιστημονικά πεδία, όπως η Κοινωνιολογία και η Οικονομική. Κατά αυτόν τον τρόπο, η θεμελίωση της διατριβής θέτει τους προσδιοριστικούς παράγοντες που αναλύει, είτε είναι έννοιες, θεσμοί, ή δράσεις, μέσα στο σύγχρονο κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο εντός του οποίου λαμβάνουν χώρα. Όσον αφορά την ελληνική περίπτωση, η επεξεργασία των στατιστικών δεδομένων που αφορούν ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά, όπως για παράδειγμα το ποσοστό ιδιο-κατοίκησης ή η ηλικία του οικιστικού πάρκου της χώρας, προέρχονται κατά κύριο λόγο από τις δημοσιεύσεις της ΕΛΣΤΑΤ (σε έντυπη ή σε ψηφιακή μορφή) και της Εurostat. Όσον αφορά ειδικότερα στοιχεία για τον οικιστικό τομέα του Real Estate, που ενδιαφέρει την οικιστική ανάπτυξη, χρησιμοποιούνται δεδομένα και δείκτες που προέρχονται από τη Τράπεζα της Ελλάδας, της Alpha Bank, της ICAP HELLAS και της PWC Global Investor Surveys.