ВОЗМОЖНОСТИ РАЗВИТИЯ ИНФОРМАЦИОННЫХ КОМПЕТЕНЦИЙ УЧАЩИХСЯ В ШКОЛЬНОЙ ГЕОГРАФИИ
Authors: Жауынбаева Д.А. , Сатыбалдиева А.У. 
Published: November 2023

Бұл мақалада мектеп географиясында оқушылардың ақпараттық құзыреттіліктерін дамыту мүмкіндіктері қарастырылып, ақпараттық технологияларды география пәнінде қолдану мен оның тиімділігі талданған. Мектеп географиясында ақпараттық технологияларды қолдана отырып, оқушылардың ақпараттық құзыреттіліктерін дамытуға болады. Жас ерекшеліктеріне сай ақпараттық технологияларды орнымен қолдану оқушылардың дұрыс ақпарат алуына, ақпараттық құзыреттіліктерін дамытуға, сонымен қатар жалпы білім сапасын арттыруға мүм- кіндік береді. Зерттеу жұмысының басты мақсаты мектеп географиясын оқытуда оқушы- лардың ақпараттық құзыреттіліктерін арттырудың тиімді жолдарын талдау болып табылады. Оқушылардың құзыреттіліктерін дамыту мәселесі жалпы орта білім беру мазмұнын жаңа- шаландырудағы заманауи білім берудің басым міндеттеріне жатады. Географияның басқа пәндерге қарағанда артықшылығы табиғатты, қоғам мен затты және олардың өзара әрекеттерін оқытудағы жинақтық артықшылығымен ерекшеленеді. Сондық- тан экологиялық білім беру мен тәрбие беру мазмұнындағы мақсатқа қол жеткізуде оқушы- ларды тәрбиелеудің маңызды бөлігі болып табылады. География пәнаралық және біріктіріл- ген пән болғандықтан, қоршаған орта мен қоғамды, оған қоса демографияны, этнографияны, туризм, дін, мәдениет және де басқа бағыттарды қоса оқытады. Сондықтан оқушылардың дүниетанымын қалыптастыратын пән ретінде қоршаған әлем мен онда болып жатқан үдеріс- тер туралы ұғымдар толық берілуі қажет. Біздің зерттеулеріміз үшін география пәнін оқытуда оқушылардың ақпараттық құзырет- тіліктерін дамыту үдерісіне деген қызығушылық маңызды болып табылады. Соған байла- нысты зерттеу жұмысында география сабақтарында ақпараттық технологияларды пайдалану- дың тиімділігіне өз тәжірибеміз негізінде талдау жасалынады. Ақпараттық құзыреттілікті арттырудағы мультимедиа технологияларының мүмкіндіктері қарастырылып, оқушылардың ақпараттық құзыреттіліктерін дамыту мүмкіндіктері анықталды. Зерттеу барысында ақпараттық технологияларды қолданғаннан кейін, оқушылардың білім деңгейлерін анықтау мақсатында бақылау жүргізілді. Эксперимент нәтижесі көрсеткендей, эксперименттік топта бақылау тобымен салыстырғанда пәнге деген қызығушылығы мен білім деңгейі едәуір жоғарылады. Эксперимент нәтижелері ақпараттық технологияларды география пәнінде қолдану оқушылардың пәндік құзіреттіліктердің қалыптасудағы маңыз- дылығы зор екендігін және жалпы орта білім беретін мектептерге енгізудің тиімділігін көрсетті. Түйін сөздер: мектеп географиясы, ақпараттық технологиялар, құзырет, ақпараттық құзырет

В данной статье рассматриваются возможности развития информационных компетенций учащихся в школьной географии, анализируется использование информационных техно- логий в обучении географии и их эффективность. С помощью информационных технологий в школьной географии возможно развитие информационных компетенций учащихся. Грамотное использование соответствующих возрасту информационных технологий позво- ляет учащимся получать достоверную информацию, развивать свою информационную компетентность, а также в целом повышать качество образования. Основной целью нашего исследования является анализ эффективных способов повышения информационной компе- тентности учащихся в процессе преподавания школьной географии. Проблема развития компетенций учащихся является одной из приоритетных задач современного образования при модернизации содержания общего среднего образования. Преимущества географии перед другими дисциплинами определяют основы географи- ческих знаний об окружающей среде и характеризуются комплексностью в обучении взаимодействию природы и общества. Он также является важной частью экологического образования и воспитания на всех уровнях школьного образования. Поскольку география является междисциплинарной и интегрированной дисциплиной, она преподает окружающую среду и общество, включая демографию, этнографию, туризм, религию, культуру и другие области. Поэтому как предмет, формирующий мировоззрение учащихся, необходимо полностью передать понятия об окружающем мире и происходящих в нем процессах. Для нашего исследования важен интерес к процессу формирования информационных компетенций учащихся при обучении географии. В связи с этим в исследовательской работе анализируется эффективность использования информационных технологий на уроках географии на основе собственного опыта. Рассмотрены возможности использования мульти- медийных технологий с целью повышения компетентности, определены возможности разви- тия информационных компетенций учащихся. В ходе исследований после использования информационных технологий был проведен мониторинг для определения уровня знаний школьников. Как показывают результаты эксперимента, интерес к предмету и уровень знаний значительно возросли в эксперимен- тальной группе по сравнению с контрольной группой. Результаты эксперимента показали, что использование информационных технологий в предмете география имеет большое значение в формировании предметных компетенций учащихся и эффективности ее реализа- ции в общеобразовательных школах. Ключевые слова: школьная география,информационные технологии, компетенция, информационная компетенция

This article examines the possibilities of information competencies of students in school geography. With the help of information technologies in school geography, it is possible to develop information competencies of students. Proper use of age-appropriate information technologies allows students to receive reliable information, develop their information competence. The issue of developing students' competencies is aimed at the priority goals of the advantages of modern education in the "Updating the content of general secondary education". Conducting the geography subject, the content of which determines the basics of goegraphic education, differs from other subjects by accumulative advantage in teaching nature, society and matter and their interaction, therefore it is a necessary part of the process of achieving the goal in the field of environmental education and education of students at all levels of school education. Since geography is an interdisciplinary and integrated discipline, it teaches the environment and society, including demography, ethnography, tourism, religion, culture and other fields. The development of territories, countries and the world, the main problems of humanity are considered in geography, therefore, methods and techniques in which the world and the concepts occurring in it must be fully happening in it play a key role as a formative subject for students. Interest in the process of developing information competence of students is important for our study. In this regard, the effectiveness of the use of information technologies in geography lessons is analyzed in the research work based on our own experience. The effective aspects of multimedia technologies for the purpose of increasing competence are considered, the possibilities for developing information competencies of students are determined. During the study, after the use of information technologies, monitoring was conducted to determine the level of knowledge of schoolchildren. As the results of the experiment show, interest in the subject and the level of knowledge increased significantly in the experimental group compared to the control group. The results of the experiment showed that the use of information technologies in the subject of geography has great importance in the formation of subject competencies of students and the effectiveness of its implementation in general education schools. Keywords: school geography, information technology, competence, information competence