Η επίδραση ενός προγράμματος εκπαίδευσης μέσω κινητικών δραστηριοτήτων στην ανάγνωση και σε ψυχολογικές παραμέτρους μαθητών/τριών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες
Authors: Τοπουζέλη Φωτεινή 
Published: November 2024

Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν η δημιουργία ενός προγράμματος που στόχευε στην ενσωμάτωση κινητικών δραστηριοτήτων κατά τη διδασκαλία συγκεκριμένων σημείων στίξης (τελεία, κόμμα, θαυμαστικό, ερωτηματικό, παύλα διαλόγου) σε μαθητές/-τριες με δυσλεξία που φοιτούσαν σε Τμήματα Ένταξης Γυμνασίου και η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ κινητικών δραστηριοτήτων και συγκεκριμένων ψυχολογικών παραμέτρων που συνδέονται με τη δυσλεξία, όπως το άγχος, τα επίπεδα αυτοεκτίμησης, τα εσωτερικά κίνητρα, καθώς και οι στάσεις απέναντι στη διαδικασία της ανάγνωσης. Στην έρευνα συμμετείχαν έφηβοι μαθητές/-τριες με δυσλεξία, οι οποίοι φοιτούσαν σε Τμήμα Ένταξης Γυμνασίου της Ανατολικής και Δυτικής Θεσσαλονίκης. Στην έρευνα συμμετείχαν επίσης Φιλόλογοι Ειδικής Αγωγής που δίδασκαν σε ισάριθμα Τμήματα Ένταξης Γυμνασίου. Για τη συλλογή των δεδομένωνεπιλέχθηκαν τα ερευνητικά εργαλεία του Τεστ Ανάγνωσης-Α (Τεστ-Α), τα εβδομαδιαία τεστ ελέγχου αναγνωστικής κατανόησης και η συνέντευξη με τησυμμετοχή μέρους των μαθητών/-τριών απ’ όλες της τάξεις των Τμημάτων Ένταξης Γυμνασίου και των εκπαιδευτικών που εφάρμοσαν την παρέμβαση. Το πρόγραμμα παρέμβασης, το οποίο τιτλοφορείται ως Punctuation with Movements (PunMoves), διαρθρώθηκε σε αναγνωστικές συνεδρίες με την ενσωμάτωση σύντομων κινητικών δραστηριοτήτων. Από την ποσοτική ανάλυση των δεδομένων διαπιστώθηκε ότι τοπαρεμβατικό πρόγραμμα επέδρασε θετικά στην παράμετρο της αναγνωστικής κατανόησης, καθώς οι μαθητές/-τριες με δυσλεξία της ομάδας παρέμβασης, μετά την παρέμβαση αφενός πέτυχαν αρκετά υψηλότερο μέσο σκορ επίδοσης στην παράμετροτης αναγνωστικής κατανόησης του Τεστ Ανάγνωσης-Α (Τεστ-Α) και αφετέρου, εμφάνισαν προοδευτικά υψηλότερα μέσα ποσοστά επιτυχίας στα εβδομαδιαία τεστ ελέγχου αναγνωστικής κατανόησης, συγκριτικά με τα αντίστοιχα των συνομηλίκων τους της ομάδας ελέγχου, οι οποίοι διδάχθηκαν τα ίδια κείμενα με τον παραδοσιακό τρόπο διδασκαλίας. Η βελτίωση αυτή ήταν εμφανής στο σύνολο των μαθητών/-τριών με δυσλεξία της ομάδας παρέμβασης, τόσο σε επίπεδο τάξης, όσο και σε επίπεδο φύλου. Παράλληλα, η αποτελεσματικότητα του προγράμματος στη βελτίωση τηςαναγνωστικής κατανόησης επιβεβαιώθηκε και από την ποιοτική ανάλυση των δεδομένων των προφορικών συνεντεύξεων με τους Φιλολόγους Ειδικής Αγωγής που εφάρμοσαν το πρόγραμμα και με τους μαθητές/-τριες με δυσλεξία της ομάδας παρέμβασης. Από την ανάλυση των αποτελεσμάτων των συνεντεύξεων διαπιστώθηκε ότι λόγω της χρήσης των κινητικών δραστηριοτήτων ενισχύθηκαν γνωστικές δεξιότητες που σχετίζονται με την αναγνωστική κατανόηση μαθητών/-τριών με δυσλεξία, όπως η συγκέντρωση, η μνήμη και η οπτική αντίληψη. Διαπιστώθηκε επίσης ότι το πρόγραμμα ήταν αποτελεσματικό στη μείωση των συναισθημάτων άγχους, στην αύξηση των επιπέδων αυτοεκτίμησης, στην ενίσχυση των εσωτερικών κινήτρων για ανάγνωση και στη βελτίωση της στάση απέναντι στην ανάγνωση των μαθητών/-τριών με δυσλεξία της ομάδας παρέμβασης, ανεξαρτήτου τάξης φοίτησης και φύλου. Συμπερασματικά, η ενσωμάτωση κινητικών δραστηριοτήτων αποδείχθηκε μία χρήσιμη εναλλακτική στρατηγική στη διδασκαλία του περιεχομένου της ανάγνωσης σε μαθητές/-τριες με δυσλεξία που υποστηρίζονται σε Τμήματα Ένταξης Γυμνασίου.