Μελέτη των σχετικών μεταβολών του σπογγώδους και του φλοιώδους οστού σε πληθυσμό μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών
Authors: Οικονομόπουλος Δημήτριος 
Published: January 2014

Η οστεοπόρωση είναι το συχνότερο μεταβολικό νόσημα των οστών, του οποίου η ιστορία ξεκινάει από τον 9ο αιώνα π.Χ. και την αρχαία Αίγυπτο(Stix et al 1997). Ως οστεοπόρωση, ορίζεται η σκελετική πάθηση που χαρακτηρίζεται από μειωμένη οστική αντοχή και προδιαθέτει ένα άτομο σε αυξημένο κίνδυνο κατάγματος (NIH, 2001). Η οστική αντοχή, καθορίζεται από την ελάχιστη ικανή για πρόκληση κατάγματος δύναμη και εξαρτάται ισότιμα από την οστική ποιότητα και ποσότητα. Yπολογίζεται ότι αριθμός των ατόμων που πάσχουν από οστεοπόρωση ανέρχεται στα 200 εκατομμύρια παγκοσμίως. Περίπου το 30% όλων των μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών έχει κλινικά ευρήματα οστεοπόρωσης, κυριότερο των οποίων είναι η παρουσία οστεοπορωτικού κατάγματος. Ως οστεοπορωτικά. μπορούν να χαρακτηριστούν κατάγματα οποιουδήποτε σημείου του ανθρώπινου σκελετού, με πιθανές εξαιρέσεις την περιοχή του σπλαχνικού και εγκεφαλικού κρανίου. Το pQCT είναι ένας μικρών διαστάσεων 1ης γενιάς αξονικός τομογράφος, που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της οστικής πυκνότητας στα περιφερικά άκρα. Τα συστήματα pQCT αν και μικρότερα σε μέγεθος, μπορούν να προσφέρουν παρεμφερή αποτελέσματα συγκριτικά με τα ογκωδέστερα QCT, αποτελώντας ταυτόχρονα φθηνότερη εξέταση και εκθέτοντας τον ασθενή σε μικρότερη ποσότητα ακτινοβολίας, ενώ η αρχή λειτουργίας τους βασίζεται σε μια ειδικά διαμορφωμένη και έχουσα μικρό εστιακό σημείο, λυχνία εκπομπής ακτινών-Χ. Σκοπός της μελέτης ήταν η αξιολόγηση των σχετικών μεταβολών του φλοιώδους και του σπογγώδους οστού σε πληθυσμό μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών (50 - 75 ετών) με τη μέθοδο της περιφερικής ποσοτικής υπολογιστικής τομογραφίας. Επίσης σκοπός της μελέτης ήταν να παρατηρηθούν όλα τα υπόλοιπα μεγέθη που περιγράφονται από το pQCT και η διερεύνηση πιθανότητας συσχέτισης μεταξύ των μεταβολών των τιμών τους και του κινδύνου εμφάνισης κατάγματος. Κατά την χρονική περίοδο 2004-2007, 268 μετεμμηνοπαυσιακές Ελληνίδες μελετήθηκαν με τη μέθοδο της περιφερικής ποσοτικής υπολογιστικής τομογραφίας μετά από μετρήσεις στην περιοχή της κνήμης. Οι συμμετέχουσες δεν λάμβαναν φαρμακευτικές ουσίες που επηρέαζαν τον οστικό μεταβολισμό και δεν έπασχαν από άλλα μεταβολικά νοσήματα των οστών. Από τις συμμετέχουσες λήφθηκε ατομικό αναμνηστικό με έμφαση στο γυναικολογικό ιστορικό, τους κωλικούς νεφρού, παλαιές χειρουργικές επεμβάσεις, ενώ μετρήθηκαν το ύψος και το βάρος τους και καταγράφηκαν οι συνήθειες ζωής τους. Επίσης λήφθηκε ιστορικό καταγμάτων, τα οποία επιβεβαιώθηκαν ακτινολογικά. Ο πληθυσμός των γυναικών χωρίστηκε σε δυο ομάδες (παθολογικοί - φυσιολογικοί) με βάση την ύπαρξη ή μη, ιστορικού οστεοπορωτικού κατάγματος. Το περιφερικό κάτω τμήμα της κνήμης αποτέλεσε το οδηγό σημείο για να γίνουν εγκάρσιες τομές στο 4%, το 14%, το 38% και το 66% του μήκους της. Από τις τομές αυτές αναλύθηκαν όλες οι τιμές που επεξεργάζεται το p-QCT. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων στην περιοχή της κνήμης κατέδειξαν ότι στον οστεοπορωτικό πληθυσμό παρατηρείται μείωση της οστικής πυκνότητας και επιμετάλλωσης του συνόλου του οστού . Η μεταβολή της ογκομετρικής συνολικής οστικής πυκνότητας δεν συνδυάζεται με διαφοροποιήσεις της διαμέτρου του οστού. Έτσι, η μείωση της αποδίδεται στην ελάττωση του οστικού περιεχομένου. .....................................