Εφαρμογή γεωργίας ακριβείας στην καλλιέργεια μήλων
Authors: Αγγελοπούλου Αικατερίνη 
Published: August 2021

Το αντικείμενο της παρούσας εργασίας ήταν να μελετηθεί η χωρική και η χρονική παραλλακτικότητα της παραγωγής και της ποιότητας των μήλων καθώς και των εδαφικών χαρακτηριστικών σε δύο οπωρώνες μηλιάς με στόχο να διερευνηθεί η δυνατότητα εφαρμογής της Γεωργίας Ακριβείας στις μηλιές. Για το σκοπό αυτό επιλέχθηκαν δύο εμπορικοί οπωρώνες σε δύο περιοχές που καλλιεργούνται μήλα: στη περιοχή της Αγιάς Λάρισας και στην περιοχή της Πτολεμαΐδας Κοζάνης στους οποίους έγιναν μετρήσεις για τρία συνεχόμενα έτη. Οι μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν ήταν χαρτογράφηση παραγωγής, χαρτογράφηση ποιότητας των καρπών (βάρος καρπού, χρώμα φλοιού, σκληρότητα σάρκας, περιεκτικότητα χυμού σε διαλυτά στερεά συστατικά, οξύτητα χυμού, pH χυμού), χαρτογράφηση ανθοφορίας, χαρτογράφηση φυσικών και χημικών ιδιοτήτων του εδάφους (μηχανική σύσταση, περιεκτικότητα σε άζωτο, φώσφορο, κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο, ιχνοστοιχεία και οργανική ουσία) και χαρτογράφηση ηλεκτρικής αγωγιμότητας του εδάφους με χρήση ενός μηχανήματος Veris. Η ανάλυση των δεδομένων έγινε στα εξής στάδια: α) υπολογισμός περιγραφικών στατιστικών όπως μέση, ελάχιστη, μέγιστη τιμή, συντελεστής παραλλακτικότητας, κύρτωση και ασυμμετρία, β) γεωστατιστική ανάλυση και υπολογισμός βαριογραμμάτων που περιγράφουν τη χωρική δομή των δεδομένων, γ) δημιουργία χαρτών τάσης παραγωγής ή ποιότητας οι οποίοι δημιουργήθηκαν χρησιμοποιώντας τους μέσους όρους των τιμών στα τρία χρόνια του πειράματος και δείχνουν την τάση που διαμορφώνεται στα μετρούμενα μεγέθη σε κάθε σημείο του αγρού, δ) δημιουργία ιστογραμμάτων που δείχνουν τις διαφορές στην παραγωγή και στην ποιότητα από χρονιά σε χρονιά, ε) δημιουργία χαρτών χρονικής παραλλακτικότητας που δείχνουν περιοχές του αγρού που η παραγωγή ή η ποιότητα είναι πάνω από το μέσο όρο και για τα τρία έτη του πειράματος και περιοχές που η παραγωγή ή η ποιότητα είναι κάτω από το μέσο όρο και για τα τρία έτη του πειράματος και στ) καθορισμός ζωνών διαχείρισης στους οπωρώνες χρησιμοποιώντας λογισμικά που βασίζονται στην ασαφή ομαδοποίηση (fuzzy clustering). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπάρχει σημαντική χωρική και χρονική παραλλακτικότητα στην παραγωγή, στα ποιοτικά χαρακτηριστικά των καρπών και στις φυσικές και χημικές ιδιότητες του εδάφους, παρά το μικρό μέγεθος των οπωρώνων. Η ύπαρξη αυτής της παραλλακτικότητας υποδηλώνει ότι μπορεί να εφαρμοστούν οι τεχνικές της Γεωργίας Ακριβείας στους οπωρώνες. Η παραγωγή είχε σημαντική χωρική παραλλακτικότητα η οποία για τον οπωρώνα της Πτολεμαΐδας ήταν περίπου 20% και τον οπωρώνα της Αγιάς 50%. Η χωρική παραλλακτικότητα στα ποιοτικά χαρακτηριστικά των καρπών ήταν μικρότερη από την παραγωγή και κυμάνθηκε από 3-22%. Από τα ποιοτικά χαρακτηριστικά τη μικρότερη παραλλακτικότητα έδειξαν η σκληρότητα σάρκας και τα διαλυτά στερεά συστατικά και τη μεγαλύτερη το βάρος καρπού, η οξύτητα χυμού και το χρώμα καρπού. Με την ανάλυση της χωρικής και χρονικής παραλλακτικότητας της παραγωγής δημιουργήθηκαν ζώνες διαχείρισης στους οπωρώνες όπου η διαχείριση μπορεί να είναι ενιαία. Όσον αφορά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των καρπών η ανάλυση της χρονικής παραλλακτικότητας έδειξε ότι και στους δύο οπωρώνες δεν διαμορφώνονται σταθερές ζώνες διαχείρισης των ποιοτικών χαρακτηριστικών με το χρόνο γεγονός που πιθανόν οφείλεται στη μεγάλη επίδραση των καιρικών συνθηκών στην ποιότητα των καρπών, που αλλάζουν από έτος σε έτος. Ο χάρτης ανθοφορίας έδειξε ότι υπάρχει χωρική παραλλακτικότητα στην ανθοφορία που σχετίζεται με την παραγωγή. Επομένως ο χάρτης ανθοφορίας θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να γίνει πρόβλεψη της παραγωγής αλλά και της χωρικής κατανομής της από την Άνοιξη που είναι πολύ σημαντικό για τον παραγωγό και την αγορά. Επίσης θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την εφαρμογή λίπανσης και χημικού αραιώματος καρπών με μεταβλητές δόσεις, με σκοπό να επιτευχθεί οικονομία χρημάτων και μείωση των αρνητικών επιπτώσεων στο περιβάλλον από τη χρήση χημικών. Με την εφαρμογή των θρεπτικών στοιχείων με μεταβλητές δόσεις σύμφωνα με τις ανάγκες των φυτών μπορεί να γίνει εξοικονόμηση χρημάτων για τη λίπανση και μείωση της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος από τα λιπάσματα. Για τον οπωρώνα της Πτολεμαΐδας υπολογίστηκε εξοικονόμηση περίπου 94,4 kg/εκτάριο αζώτου και 114,7 kg/εκτάριο καλίου και για τον οπωρώνα της Αγιάς περίπου 73,2 kg/εκτάριο αζώτου και 74,4 kg/εκτάριο καλίου.