Προγνωστική αξία της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης σε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε ενδοφλέβια θρομβόλυση λόγω οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου
Authors: Μακρυγιάννης Σταμάτιος 
Published: August 2021

Παρότι η στεφανιαία νόσος είναι σήμερα επίκαιρη ως πρώτη αιτία νοσηρότηταςκαι θνητότητας στις ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες, αποτελεί νοσολογικήοντότητα που υφίσταται από την αρχαιότητα. Η πολυπαραγοντικότητα της νόσου έχειαποτελέσει αντικείμενο εκτεταμένης έρευνας στη σύγχρονη ιατρική. Ωστόσο, ηαντίληψή μας για τους υποκείμενους παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς έχειεμπλουτιστεί σημαντικά κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες με την ανάδειξη τουκεντρικού ρόλου που διαδραματίζει η φλεγμονή.Φαίνεται ότι φλεγμονώδεις διαδικασίες εμπλέκονται σε όλα τα στάδια, από τηδημιουργία και την εξέλιξη των στεφανιαίων αθηρωματικών βλαβών μέχρι τηναποσταθεροποίηση τους και την πυροδότηση οξέων στεφανιαίων συνδρόμων (ΟΣΣ).Όλο και περισσότερα ερευνητικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι οι δείκτες φλεγμονής, καιειδικά η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP), φέρουν προγνωστική πληροφορία και είναιδυνατόν να συμβάλλουν στη διαστρωμάτωση του μακροπρόθεσμου κινδύνου ασθενώνπου υφίστανται ΟΣΣ. Η προγνωστική αξία της CRP φαίνεται μάλιστα να είναιεπιπρόσθετη σε αυτήν που παρέχεται από τεκμηριωμένους παράγοντες κινδύνου.Παρόλα αυτά υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι ενδεχομένως δεν είναι εφικτό ταΟΣΣ να αντιμετωπιστούν κατά ενιαίο τρόπο. Καθώς αποτελούν μία ετερογενή ομάδα,επιδεικνύουν διαφορετική κινητική της CRP. Αυτή η παρατήρηση φαίνεται βάσιμηκαθώς η CRP στα ΟΣΣ μπορεί να αντανακλά τουλάχιστον δύο διαφορετικέςφλεγμονώδεις συνιστώσες που ποικίλουν μέσα στο φάσμα της οξείας ισχαιμίας: τηνπροϋπάρχουσα, χαμηλής έντασης αγγειακή φλεγμονή και την απάντηση οξείας φάσηςστην εξελισσόμενη μυοκαρδιακή βλάβη ή/και νέκρωση. Η πρώτη οφείλει να είναιμετρήσιμη πολύ πρώιμα. Η δεύτερη καθορίζεται από την εξέλιξη της ισχαιμικήςβλάβης και έπεται, ενώ παρεμβάσεις όπως η επαναιμάτωση μπορεί να τηνεπηρεάσουν μεταβάλλοντας και τις τιμές της CRP. Σε αυτό το πλαίσιο, με την παρούσα μελέτη επιχειρείται η διερεύνηση τηςκινητικής της CRP καθώς και η προοπτική αξιολόγηση της προγνωστικής αξίας τηςυψηλής ευαισθησίας CRP (hsCRP) ως προς τη μακροπρόθεσμη πρόγνωση ασθενώνπου υπέστησαν έμφραγμα του μυοκαρδίου με ανάσπαση του ST διαστήματος (STEMI)και υποβλήθηκαν σε θρομβόλυση. Η μέτρηση της CRP σε διάφορα προκαθορισμέναχρονικά σημεία κατά την εξέλιξη του STEMI εκτός από την αποτύπωση της κινητικήςτης CRP επέτρεψε και τη συγκριτική αξιολόγηση των μετρήσεων αυτών ως προς τηνπρόβλεψη της απώτερης κλινικής έκβασης.Συνολικά μελετήθηκαν 861 συνεχόμενοι ασθενείς που εισήχθησαν λόγω STEMIκαι αντιμετωπίστηκαν με ενδοφλέβια θρομβόλυση εντός των 6 πρώτων ωρών από τηνεγκατάσταση της συμπτωματολογίας. Τα επίπεδα hsCRP προσδιορίστηκαν κατά τηνπροσέλευση στο τμήμα επειγόντων περιστατικών, και εν συνεχεία στις 24, 48 και 72ώρες. Η διάμεση τιμή του χρόνου κλινικής παρακολούθησης ήταν 3,5 έτη.Καταληκτικά σημεία της μελέτης αποτέλεσαν το νέο μη θανατηφόρο έμφραγμα τουμυοκαρδίου και ο καρδιακός θάνατος κατά το διάστημα της παρακολούθησης.Κατά την ολοκλήρωση του διαστήματος αυτού καρδιακός θάνατος παρατηρήθηκεσε ποσοστό 22,4% των ασθενών και έμφραγμα του μυοκαρδίου στο 16,1% αυτών. Ταεπίπεδα hsCRP παρατηρήθηκε ότι αυξάνονται κατά τις πρώτες 72 ώρες. Από τηνπολυπαραγοντική ανάλυση παλινδρόμησης κατά Cox προέκυψε ότι τα αρχικά επίπεδαhsCRP αποτελούν ανεξάρτητο προβλεπτικό παράγοντα και για τα δύο καταληκτικάσημεία (RR=2,8 με p=0,002 και RR=2,1 με p=0,03 για το έμφραγμα του μυοκαρδίου καιτον καρδιακό θάνατο, αντίστοιχα). Για τα επίπεδα των 24 ωρών δεν προέκυψανστατιστικά σημαντικά αποτελέσματα (έμφραγμα του μυοκαρδιου: RR=1,4 με p=0,4 καικαρδιακός θάνατος: RR=1,1 με p=0,8). Οι αντίστοιχες τιμές για τη μέτρηση των 48ωρών ήταν έμφραγμα του μυοκαρδίου: RR=1,2 με p=0,5, καρδιακός θάνατος: RR=3,2με p=0,007 και για αυτή των 72 ωρών έμφραγμα του μυοκαρδίου: RR=1,6; p=0,3,καρδιακός θάνατος: RR=3,9; p<0,001. Συμπερασματικά, τα αρχικά επίπεδα hsCRP αποτελούν ανεξάρτητο προβλεπτικόπαράγοντα θανατηφόρων και μη συμβαμάτων κατά τη μακροπρόθεσμη κλινικήπαρακολούθηση, ενώ τα επίπεδα hsCRP στις 48 και 72 ώρες, τα οποία προσεγγίζουντην τιμή αιχμής της hsCRP, προβλέπουν ανεξάρτητα μόνο τον καρδιακό θάνατο.