Η ανθρακική ιζηματογένεση στο νησί της Κεφαλονιάς, ζώνη Παξών, στη διάρκεια του μεσοζωϊκού
Authors: Ζουμπούλη Έλενα 
Published: September 2021

Η περιοχή μελέτης καλύπτει ένα μέρος των ανθρακικών αποθέσεων της ζώνης Παξών στο νησί της Κεφαλονιάς το οποίο ανήκει στις Εξωτερικές Ελληνίδες και δομείται από δύο διαφορετικές γεωτεκτονικές ζώνες, την Προαπούλια ή ζώνη Παξών στα δυτικά και την Ιόνια ζώνη στα ανατολικά η οποία και επωθείται στην προηγούμενη. Πιο συγκεκριμένα, η περιοχή μελέτης τοποθετείται στις Ανατολικές περιοχές του Αίνου, Δυτικά της περιοχής της Σάμης, με γεωγραφικές συντεταγμένες της [ x , y ] σε προβολικό σύστημα κατά ΕΓΣΑ ‘ 87x:0205125 y:4235904. Η παρούσα διδακτορική διατριβή έχει ως αντικείμενο μελέτης τον προσδιορισμό του περιβάλλοντος απόθεσης, της ενέργειας του εκάστοτε περιβάλλοντος καθώς και της παλαιογεωγραφίας και της χωροχρονικής εξέλιξη της συγκεκριμένης ανθρακικής ακολουθίας με τη βοήθεια της Μικροφασικής ανάλυσης. Για λόγους ευκολίας η ανθρακική ακολουθία μελετήθηκε τμηματικά σε συνολικά 7 θέσεις, από οποίες και συλλέχθηκαν 300 περίπου δείγματα πετρωμάτων. Από τα δείγματα που συλέχθηκαν κόπηκαν συνολικά 300 λεπτές τομές με σκοπό την μικροφασική τους ανάλυση. Οι λεπτές τομές μελετήθηκαν σε πολωτικό μικροσκόπιο και ταξινομήθηκαν κατά τα ταξινομικά σχήματα των Dunham (1962) και Folk (1959) και στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε λεπτομερής μικροφασική ανάλυση σύμφωνα με τους Flügel (2004), Wilson (1975) και Embry & Klovan (1971). Επιπλέον ο προσδιορισμός της ηλικίας της ανθρακικής ακολουθίας πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια των πλαγκτονικών και βενθονικών τρηματοφόρων καθώς και με τον προσδιορισμό ασβεστολιθικών ναννοαπολιθωμάτων όπου ήταν εφικτό. Τέλος, ολοκληρώνουμε με τη μελέτη του ολικού οργανικού άνθρακα και των ισοτόπων του οξυγόνου και του άνθρακα με σκοπό την αναγνώριση πιθανών Ανοξικών Επεισοδίων και παλαιοκλιματολογικών συνθηκών. Η λεπτομερής μικροφασική ανάλυση των ιζηματογενών δομών και των πρώιμων διαγενετικών χαρακτήρων οδήγησε στην αναγνώριση έντεκα λιθοφάσεων/μικροφάσεων (φάσεις απόθεσης και διαγενετικές φάσεις) στην περιοχή μελέτης. Αυτές μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τέσσερεις ενότητες (βαθειά υποπαλιρροιακή ενότητα, υποπαλιρροιακή, μεσοπαλιρροιακή και επιπαλιρροιακή), και αντιπροσωπεύουν τα αντίστοιχα περιβάλλοντα απόθεσης/Φασικές ζώνες:ΦΖ 9/ Eβαπορίτες πλατφόρμας, συνθήκες ξηρού κλίματος και αυξημένη αλατότηταςΠεριβάλλον απόθεσης: Ανοιχτή πλατφόρμα, παλιρροιακή ζώνη, επιφανειακό αβαθές παράκτιο περιβάλλον απόθεσης.Μικροφάσεις: ΜΦΤ-19 Λεπτοστρωσιγενή wackestone που κατά περίπτωση εξελίσσεται σε πελσπαρίτη με παραθυροειδείς δομές με ελάχιστα απολιθώματα, ΜΦΤ-20 Στρωματολιθικός wackestone-bindstone με φύκη και ΜΦΤ-21 Μη απολιθωματοφόρο δολομικρίτης.ΦΖ 8/ Περιορισμένη πλατφόρμα Περιβάλλον απόθεσης: Αποτελεί ένα σχετικά ήρεμο περιβάλλον περιορισμένης πλατφόρμας. Μικροφάσεις: ΜΦΤ-16 Packstone με πελοειδή, κατά θέσεις ογκοειδή και βενθονικά τρηματοφόρα, και ΜΦΤ-18 Grainstone με βενθονικά τρηματοφόρα. ΦΖ 7/ Ανοιχτή πλατφόρμα χαμηλής ενέργειας υδάτωνΠεριβάλλον απόθεσης: Ανοικτή λιμνοθάλασσα, κόλποι και στενά πίσω από το άκρο της εξωτερικής πλατφόρμας, βάθους κυμαινόμενου από λίγα μέτρα έως δεκάδες μέτρα, όπου η κυκλοφορία των υδάτων είναι πολύ μέτρια. Μικροφάσεις: ΜΦΤ-8 Βιομικρίτης τύπου Wackestone με βενθονικά τρηματοφόρα, οστρακώδη και Thaumatoporella, ΜΦΤ-9 Floatstone με ολόκληρα θραύσματα ρουδιστών και φυκών σε μικριτική μάζα και ΜΦΤ-10 Βιοκλαστικός ασβεστόλιθος τύπου Wackestone με θραύσματα διαφόρων σκελετικών κόκκων όπως βενθονικά τρηματοφόρα, ρουδιστές και φύκη.ΦΖ 7/ Υφαλογενής σχηματισμό στα περιθώρια της πλατφόρμαςΜικροφάσεις: ΜΦΤ-7 Βιολιθίτες ρουδιστώνΦΖ 3/ 4 Όριο υφαλοκρηπίδαςΠεριβάλλον απόθεσης: ‘Όριο βαθειάς υφαλοκρηπίδας.Μικροφάσεις: ΜΦΤ-3 Πελαγικό wackestone, μικριτική ιλύς η οποία περιέχει διάσπαρτα globogerinids και ραδιολάρια.Ολοκληρώνοντας θα πρέπει να προσθέσουμε πως με βάση τα αποτελέσματα των δΟ18, σε συνδυασμό με την παρουσία των βενθονικών τρηματοφόρων, η θερμοκρασία της περιοχής μελέτης την συγκεκριμένη χρονική περίοδο Ανώτερο Τουρόνιο-Κατώτερο Μαιστρίχτιο είναι περίπου 25οC. Στη περιοχή μελέτης όλα τα δείγματα που μελετήθηκαν έχουν περιεκτικότητα σε οργανικό υλικό μέχρι 0,05 % το οποίο είναι πολύ χαμηλότερο από το ελάχιστο απαιτούμενο 0,7 % για να είναι πιθανή ή γένεση υδρογονανθράκων. Στη βάση όσων έχουν προαναφερθεί και σύμφωνα με τα δεδομένα που προέκυψαν ύστερα από τη μικροφασική και μικροπαλαιοντολογική ανάλυση της περιοχής μελέτης, καταλήξαμε στο γεγονός ότι η συγκεκριμένη ανθρακική ακολουθία αποτελεί ανθρακική απόθεση εσωτερικής περιορισμένης πλατφόρμας με περιθώριο (rimmed platform) ή πλατφόρμα τύπου ράμπα καθώς οι Μικροφασικοί τύποι που προσδιορίστηκαν και η κυκλική οργάνωση ταιριάζουν και στις δύο περιπτώσεις, ηλικίας Κονιάσιο (UC10) έως Μαιστρίχτιο (UC 15d-17) του Ανώτερου Κρητιδικού .