Μελέτη και αξιολόγηση της κατανόησης του γνωστικού περιεχομένου της Γενικής Χημείας από πρωτοετείς φοιτητές
Authors: Κοντοπούλου Αικατερίνη 
Published: April 2022

Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μια συστηματική προσπάθεια για τη βελτίωση της διδασκαλίας της Γενικής Χημείας και γενικότερα των Φυσικών Επιστημών (Φ.Ε.), διότι ο σωστός τρόπος διδασκαλίας των Φ.Ε. βοηθάει τους μαθητές να αποκτήσουν το επιστημονικό γίγνεσθαι, δηλαδή να κατακτήσουν την επιστημονική μέθοδο και να κατανοήσουν τη νοοτροπία του επιστήμονα. Τα στοιχεία αυτά είναι τελείως απαραίτητα για τη δημιουργία των επιστημονικά καλλιεργημένων πολιτών του μέλλοντος, που θα στηρίζουν τις αποφάσεις τους σε αντικειμενικά δεδομένα. Όπως είναι γνωστό, τα παιδιά πριν ακόμη φοιτήσουν στο σχολείο έχουν διαμορφώσει άποψη για τα φυσικά φαινόμενα και έχουν δώσει την δική τους ερμηνεία γι’ αυτά (Trowbridge, McDermott, 1981). Οι ιδέες των μαθητών για τα φυσικά φαινόμενα έχουν μια παγκοσμιότητα και συγκροτούν ερμηνευτικά μοντέλα. Τα παιδιά διαμορφώνουν τις ιδέες τους μέσω των αλληλεπιδράσεων, την κοινωνική επαφή και τη γλώσσα και με αυτές προσπαθούν να ερμηνεύσουν πώς λειτουργεί ο κόσμος. Επιπλέον αυτές τις ιδέες τις χρησιμοποιούν για να προβλέψουν και να ερμηνεύσουν ότι υποκύπτει στην αντίληψη τους. Πλήθος ερευνών από το χώρο της Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών και της Γνωστικής Ψυχολογίας αποδεικνύουν ότι οι γνώσεις των μαθητών, σε διάφορους τομείς των Φυσικών Επιστημών, είναι συχνά ασυμβίβαστες με τις επιστημονικές (Κουλαϊδής, 1994). Η διερεύνηση των αντιλήψεων των φοιτητών Επίσης, έχει αποδειχθεί ότι πολλοί μαθητές όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης ακόμη και μετά την διδασκαλία διατηρούν αυτά τα ερμηνευτικά μοντέλα για τα φυσικά φαινόμενα (Gunstone, 1987), και έχουν σοβαρές δυσκολίες τόσο στην κατανόηση όσο και στην εφαρμογή των βασικών εννοιών σε απλές φυσικές διαδικασίες (Driver, 1993). Ανάλογες δυσκολίες έχουν παρατηρηθεί ακόμη και σε φοιτητές (Κώτσης 2002). Στην παρούσα εργασία γίνεται µια σύντοµη βιβλιογραφική ανασκόπηση και εξετάζονται οι ιδέες που έχουν οι πρωτοετείς φοιτητές των τμημάτων Χημείας, Φαρμακευτικής και Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για βασικές έννοιες στο μάθημα της Γενικής Χημείας και παρουσιάζονται οι δυσκολίες που συναντούν κατά τη διάρκεια προαιρετικών εργαστηριακών ασκήσεων και τα εµπόδια που τους οδηγούν σε λανθασµένα συµπεράσµατα. Γενικά παρατηρείται η τάση για εφαρµογή κανόνων που επινοούν οι φοιτητές χωρίς να εφαρµόζουν γενικές αρχές. Πολλές φορές οι απαντήσεις φαίνονται σωστές, όµως οι εξηγήσεις που δίνονται δείχνουν απλώς µια επιφανειακή κατανόηση. Για τη διεξαγωγή της έρευνας διανεμήθηκαν δύο ερωτηματολόγια, ένα πριν την αντίστοιχη διάλεξη των θεωρητικών και εργαστηριακών μαθημάτων αλλά και ένα ερωτηματολόγιο αμέσως μετά την πάροδο ενός εξαμήνου. Το ερευνητικό ερώτημα της παρούσας έρευνας είναι να διαπιστώσει αν υπάρχουν εσφαλμένες αντιλήψεις μεταξύ των φοιτητών διαφόρων τμημάτων. Ερευνήθηκαν οι αντιλήψεις φοιτητών οι οποίοι, κατά την διάρκεια των πανεπιστημιακών σπουδών τους, θα παρακολουθούν το γνωστικό αντικείμενο της Γενικής Χημείας. Τα αποτελέσματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι υπάρχουν σοβαρές παρανοήσεις και εσφαλμένες αντιλήψεις σε έννοιες της Γενικής Χημείας, ενώ φαίνεται ότι η εργαστηριακή διδασκαλία βοηθά σε ορισµένα θέµατα και επιφέρει µόνιµο αποτέλεσµα στην εδραίωση των γνώσεων των παιδιών. Τέλος παρουσιάζονται ορισµένες προτάσεις για µια πιο αποτελεσµατική διδασκαλία.