bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Possibility of direct rapid determination of inorganic contaminant elements in paints by LA-ICP-MS method
Authors: R Galbadrakh , K Simon , T Myanganbaatar , B Ulziitogtokh , L Enkhtur , G Woerner
Published: March 2023

In this work content of inorganic major and trace elements were directly determined in produced in China, Russia, and Germany household use purpose oil, асгуI, and ochre paint samples using laser ablation-inductively coupled plasma-mass spectroscopy (LA_ICP_MS) technique. A sample preparation was simple and rapid: an oil and acryl paint droplets were dried on glass substrate for several hours on a hot plate at 60° C and few mg ochre paint powder samples were solidified with pure paraffin wax on the glass substrate. Dried oil and acryl paint droplets were ablated locally, drilling the hole way, while ochre paint powders were ablated using surface rastering method. Contents of inorganic elements were calculated using the NIST 610 glassy standard sample as the reference. Parallel determination results of lead and chromium in oil paint samples by atomic absorption technique correlates with that of by LA_ICP_MS acceptably (correlation coefficient for lead is 0.85 and for chromium is 0.95). Because of sample organic - reference inorganic matrix difference, the measured by the LA_ICP_MS content of each element must be adjusted being multiplied in some quantity, value of which are different for each element. For lead and chromium value of the quantity found correspondingly as 6.4 and 9.3. The average relative standard deviation (RSD) of measured content of the mostly high content elements Ca, Al, Mn, Pb, Sr, S, Mg, Fe, Sb, Na, Co, Si, Zn, Cu, P, Y, K, CI, Ce, and La is less than 10%, the RSD for elements Ti, Cr, Sn, Ba, Zr, Rb lies between 10 and 20%, and the RSD for trace elements Gd, Nb, Sc, V, U. Pr, Ni, Ga, Eu, As, Th B, Mo, Cd, Li lies in interval from 20 to 50 %. High level of concentration 309 - 24300 ppm for lead, 950- 3134 ppm for chromium are detected by LA-ICP-MS method in samples of red, yellow and green color oil paints produced in China and bestselling in Mongolia certain brand products. Up to 1900 ppm alarming high content of arsenic is tovnd in the Chinese origin yellowish red, brown red color ochre paints. As shows our measurements, the LA-ICP-MS method is possible to use as alternative rapid semi-quantitive detection method with acceptable accuracy and precision for basic inorganic additives in oil, acryl and ochre paints using glassy standard sample.
Пенобекот талбайн 3D сейсмийн өгөгдөл дээр спектрийн задлал ашиглах нь
Authors: Б Хүрэлтулга
Published: March 2023

Сүүлийн жилүүдэд сейсмийн судалгаанаас газрын тосыг шууд илрүүлэх, ордын геологийн нарийн мэдээллүүдийг гаргаж авах зорилготой тайлалын техникүүд хурдацтай хөгжиж байна. Эдгээр аргуудын нэг нь спектрийн задлал юм. Энэхүү судалгааны ажилд Пенобекотын талбайн сейсмийн 3D өгөгдөл дээр спектрийн задлалын шинжилгээ хийж газрын тос агуулсан болон агуулаагүй бүс дээр сейсмийн долгионы далайц хэрхэн өөрчлөгдөж байгааг харьцуулан үзүүллээ.
Нарны идэвхжлийн өсөлтийн үе дэх идэвхт муж, үзэгдлийн бүтэц, динамикийн судалгаа
Authors: Б Батбаяр , Д Батмөнх , Ч Мөнхжаргал , Б Нямсүрэн , С Одонгэрэл , Б Түвшинжаргал
Published: March 2023

Энэхүү ажилд Нарны идэвхт муж. үзэгдлүүдийн зурийг устөрөгчийн атомын Нg шугамын хүрээнд авч тэдгээрийн хөгжлийн явц, физик хэмжигдэхүүнийг тодорхойлсон дүн, хэрэглэсэн аргуудыг тусгасан юм. Нарны тэсрэлтийн үзэгдэлд фрактал анализийг дөл, титэмийн физик хэмжигдэхүүнийг тодорхойлоход спектрийн шугамын тооцоо болон CFM аргуудыг хэрэглэн гарган авсан зарим үр дүнг харуулснаас гадна Нарны хэт ягаан болон радио цацрагийн хэмжилтийг график зургаар үзүүлэв.
Цогт-Овоогийн алт зэсийн илрэлийн эрлийн цогцолбор ажлын үр дүн ба хэтийн төлөв
Authors: Э Бүжинлхам
Published: March 2023

Судалгаанд хамрагдаж буй талбайн хэмжээнд хийгдсэн геологи геофизикийн судалгааны материалуудад дүн шинжилгээ хийж, тайланг хийсэн. Судалгааны ажилдаа 1:200 000-ны масштабын агаарын гаммаспектометрийн зураглалын тайлан, геологийн 1:50 000-ны масштабын зураглал, ерөнхий эрлийн ажлын тайлан, 2012 оод Нефрит ХХК-ны Цогт-овоо талбайд гүйцэтгэсэн 1:10 000 -ны масштабын эрлийн маршрут, соронзон, спектрометр, цахилгаан хайгуулын ажлын үр дүнгийн физик орны зургуудыг ашиглаж, геологи геофизикийи нэгдсэн тайлалт хийсэн
Байгалийн ухааны хөтөч үзлүүд (парадигм). Хөгжлийн хандлага 1
Authors: Н Алтангэрэл , А Дулмаа , Б Аззаяа
Published: March 2023

This paper covers a broad spectrum of topics, which tries to bring out much of the matters, is very general and has much more of the matters to be discussed and solved. I have explained the terms in greater details and listed the fully explained science terms and jargons. Therefore, it is summarized and made some abreviation for some contents and names, formulas in a list. The context of the paper consists of two parts:I. Modem identification of the nature and universe, theory of natural evaluation; what the human impacts to this law of nature;II. Special features of Natural science; concepts of the paradigm of Physics, Chemistry, Biology and Geography tor natural science.
Results of Source Apportionment by Receptor Modeling of Ulaanbaatar City
Authors: S Lodoysamba , D Shagjjamba , A Hasenkopf , G Gerelmaa , B Bulgansaikhan
Published: March 2023

Results of an air pollution source apportionment study using the Positive Matrix Factorization method (PMF) based on sampling of air pollution from a site of Nuclear Research Center, National University of Mongolia 2004-2009 and Zuun ail site 2008-2009 presented. From the statistical analysis of the data, it was possible to allocate factors to sources associated with coal combustion, motor vehicles, road dust, and soil.
Нарны соронзон фокус тодорхойлох асуудалд
Authors: Ч Лхагважав , Д Батмөнх , Д Улам-Оргих , Б Бат-Отгон , С.А Языв , А.В Мордвинов , Е.Г Рыкова , В.С Пещеров , Д.В Семенов
Published: March 2023

Вкратце рассмотрены задачи о причинах взаимной зависимости солнечной активности и его общего магнитного поля. И по результатам наблюдений короны во время полных солнечных затмений 29 марта 2006 г., I августа 2008 г. и 22 июля 2009 г. определено положение магнитных фокусов глобального магнитного поля Солнца для этих моментов. Предложена качественная модель, связывающая динамику магнитных фокусов в ходе цикла солнечной активности с процессами лересоединения в околополярных областях Солнца.
First-principles study of crystal and electronic structures and magnetic property for NaFeCr(WO4)2 compounds
Authors: N Tsogbadrakh , L Nyam-Ochir , Kh Tsookhuu , S.C Hong
Published: March 2023

We have first studied the crystal and electronic structures, and magnetic property for sodium double tungstate NaFexCr 1-x(WO 4)2 (x =0, 0.50 and 1.0) compounds using the plane wave self-consistent method within the framework of density functional theory (DFT). We show that the ground state of sodium double tungstate compounds is the antiferromagnetic (AFM) state. We emphasize that the AFM coupling on the bc plane is generated by the 90 o superexchange mechanism. While the AFM coupling of the long-range magnetic interaction between the layers along the a - axis is generated by the Na mediated super - superexchange mechanism.
Улаанбаатар Хотын Зарим Сургууль, Цэцэрлэгийн Байрны Агаар Дахь Радоны Судалгаа
Authors: Б. Уранчимэг  , Н.Норов
Published: March 2023

Энэхүү өгүүллээр Улаанбаатар хотын 120 их, дээд болон ерөнхий боловсролын сургууль болон цэцэрлэгийн 367 байрлалд радоны эзлэхүүний идэвхийг РАД7 багажаар хэмжиж, радоноос авах цацрагийн эффектив тунг тодорхойлж, Монгол Улсын зөвшөөрөгдөх хэмжээтэй харьцуулан, хэмжилтийг өгөгдлүүдийг ашиглан математик статистикийн аргаар түгэлтийн функцийг байгууллаа
Phase Change Properties in Chalcogenide Semiconductors
Authors: M. Batpurev  , J. Battogtokh
Published: March 2023

Since the discovery of chalcogenide semiconductors in 1955 at Ioffe Institute, it had passed half acentury. During this time the unique properties of chalcogenide semiconductors were extensivelystudied, which had found many technical applications. In the past decades has seen an explosion ofnew interest to the chalcogenide semiconductors, due to their use as media for optical and electricalrecording information based on “glass-crystal” phase transition. The properties of a high-resistancestate (“OFF” state) and low-resistance state (“ON” state), which is resulting from the switching effect,i.e. phase change and nonlinearity of the current-voltage characteristics are studied intensively inrecent year. In this research work, we studied the properties of phase change in chalcongenidesemiconductors. Calculations was made by using Matlab.
Улаанбаатар Хот Орчмын Агаар Мандлын Зарим Оптик Параметрүүдийг Тодорхойлсон Дүн
Authors: Л.Бадрах  , Ц.Баатарчулуун  , Б.Даариймаа  , Б.Ганбат
Published: March 2023

Энэхүү судалгааны ажилд агаарын бохирдлын ажиглалт, хяналтын олон улсын “SKYNET”сүлжээний Улаанбаатар хот дахь ажиглалтын автомат станцын 2013-2014 оны хэмжилтийнмэдээллээр Улаанбаатар хот орчмын агаар мандлын оптик төлвийн параметрүүд болохаэорозолийн оптик зузаан болон Ангстромын экспонентын жил болон хоногийн турш дахьхувьслын зүй тогтлыг судлаж, эдгээр параметрүүдийн зарим онцлог өөрчлөлтүүдийг байгаль,цаг уур, нийгмийн хүчин зүйлстэй холбон тайлбарлах оролдлого хийлээ
NaFe(W0.75Mo0.25O4)2 ба NaFe(W0.5Mo0.5O4)2 Нэгдлүүдийн Кристалл Бүтцийн Судалгаа
Authors: Л.Ням-Очир  , Оргилсайхан Гэрэлмаа , Norovsambuu Tuvjargal , Ragchaa Galbadrakh , Б.Энхсаруул
Published: March 2023

Хатуу биеийн урвалын аргаар NaFe(W0.75Mo0.25O4)2 ба NaFe(W0.5Mo0.5O4)2 нэгдлүүдийн кристаллыг гарган авах туршилтыг урвалын температур, хугацаа, орчны өөр өөр нөхцөлд гүйцэтгэв. Дээжүүдийг нунтгийн рентген дифракцын аргаар судалж, кристалл нэгдлүүдийг тодорхойлсон ба бүтцийн параметрүүдийг тодорхойлохдоо Ритвельдийн аргаар тооцоо хийв. NaFe(W0.75Mo0.25O4)2 кристаллын эгэл тор нь моноклин сингоний P2/c (13) огторгуйн групптэй, торын параметрүүд нь a=9.908(2)Å, b=5.743(1)Å, c=4.963(1)Å, β=90.632(1)˚ байсан бол NaFe(W0.5Mo0.5O4)2 кристаллын хувьд a=9.904(1)Å b=5.746(1)Å c=4.955(1)Å β=90.574(1)˚ байв.
Preliminary Result of the ψ(3686)→ϕϕϕ(ϕϕω)
Authors: E Nomin-Erdene , Ts Banzragch , B Khurelbaatar
Published: March 2023

Using a sample of...
Synthesis and Characterization of ZnO Nanoparticles
Authors: Ts Enkhtuya , G Tsermaa , G Batdemberel , P Munkhbaatar , Sh Chadraabal , N Javkhlantugs
Published: March 2023

This study is focused on hydrothermal synthesis method of zinc oxide nanoparticles by usingammonia and zinc chloride. Synthesized nanoparticles have been characterized by using Xray Diffraction, UV-vis and Photon Cross Correlation (PCCS) spectroscopies, TEManalysis. ZnO thin films were prepared by spin coating method from the solution of ZnOnanoparticles. XRD peak corresponds to hexagonal structure with cell parameter a=0.326nm and c=0.522 nm. The grain size of zinc oxide nanoparticles has been determined 43.3nm using the Scherrer formula. As a result of PCCS measurement, synthesized zinc oxidenanoparticles have the mean diameter of ~96 nm of main particles with particle sizedistribution range of from ~90 nm to ~99 nm. As the result of TEM, the respective size ofnanoparticles was around ~96 nm. ZnO nanoparticles were coated on glass and indium-tinoxide (ITO) substrates. The photocatalytic activities were studied ITO substrates with ZnOthin film. ZnO thin films were used as catalyst for reaction Cr(VI) into Cr(III).
Феррит Нано Соронзон Материалын Био-Анагаахын Хэрэглээ
Authors: Д Сангаа , Б Тэмүүжин , Э Баянжаргал , Б Энхмэнд , Н Цогбадрах , Х Хиразава (Hirazawa) , Э Уянга , И.А. Бобриков , Ш Чу (Chu)
Published: March 2023

Хувьсах соронзон оронд дулаан ялгаруулдаг шпинел бүтэцтэй феррит төрлийнсоронзон нано материалыг хавдрын эсрэг халуун (hyperthermia) эмчилгээнд хэрэглэхзорилгоор судалж байна. Дулаан ялгаруулдаг шинж чанар нь материалын химийннайрлага, ионуудын тархалт, спины чиглэл болон бэлтгэх аргаас шууд хамаардаг.Хатуу төлвийн урвалын арга ашиглан гарган авсан....
Молибдений Дисульфидын Нимгэн Үед Атомын Хүчний Микроскопийн Тусламжтай Литографи Явуулах Аргачлал
Authors: Г Мөнхсайхан , С Палл , Л Оттавиано
Published: March 2023

Энэхүү ажилд нанохэмжээст MoS2-ийн гадаргууд литографи явуулах судалгааны үрдүнг үзүүлэв. Механик хуулалтын аргаар гарган авсан MoS2-ийн “ширхэг”-ийнгадаргууд атомын хүчний микроскопийн зүүний тусламжтай литографи явуулжхимийн идүүлэлтээр литографийн ул мөрийг цэвэрлэсэн болно. Литографи явагдсанмужид атомын хүчний мироскопийн хэмжилт явуулж литографийн дараа ширхэгийнүеийг хуулах боломжтойг харуулсан болно.
Лазерийн Удирдлагат Халуун Цөмийн Нэгдэл Явагдах Зайлшгүй Нөхцөлийн Онолын Тооцоолол ба Түүний Үндсэн Параметрүүдийн Хамаарал
Authors: Ж Далхсүрэн
Published: March 2023

Лазерийн удирдлагат халуун цөмийн нэгдэх урвалын хурд температураас хамаараххамаарал, лазерийн үйлчлэлээр плазмын температур, ионуудын хурд, концентрацизэрэг физик хэмжигдэхүүнүүд лазерийн цацрагийн энерги, чадал, эрчимээс хэрхэнхамаарч байгааг онолын тооцоолол, загварчлалын аргаар судлаж үзлээ. Хөнгөнэлементийн цөмүүд 108 - 109К температуртай плазмд хувирсан үед тэдний нэгдэхурвал маш бага хугацаанд эрчимтэй явагдах нөхцөл нь бүрддэг. Судалгаанытооцооллоор бол лазерийн цацрагийн импульсын энерги нь 1-8 МЖ, чадал нь 1015 -1018 Вт, эрчим нь 1019-1022 Вт/см2 байхад дээр дурдсан өндөр температуртайплазмыг гарган авч болохоор байна. Ийм температурын үед даралт хэдэн зуунмегабараас хэдэн арван гигабарт хүрч плазм дотор байгаа цөмийн түлшийг өөрөөрхэлбэл дейтери ба тритийн холимогийг 90-300 г/см3 нягттай болтол адиабатаар шахажагшаах боломжтой болж байна. Ийм даралтын үйлчлэлээр 1нс-10пс хугацаандадиабатаар агшсан хийн холимогийн ( цөмийн түлшний) температур 108 -109К хүрэхагшинд хөнгөн элементийн халуун цөмүүд цөмийн түлхэх хүчийг ялан давжхоорондоо нэгдэх урвал эрчимтэй явагдах нөхцөл бүрдэж байна.
Монголын Цөмийн Салбарын Хүний Нөөцийн Төлөвлөгөө: 2009 ба 2016 Он
Authors: Ц Амартайван , С Одмаа , М Чадраабал
Published: March 2023

Бид энэ ажлаар 2009 онд боловсруулагдсан “цөмийн салбарын хүний нөөцийнтөлөвлөгөө”-ний хэрэгжилтэд үнэлгээ өгөн цаашид боловсронгуй болгох талаар саналдэвшүүллээ.
Мөнгөний Нано Партиклыг Ашиглан Охратоксин А-г Раман Спектрометрээр Бүртгэх
Authors: Г Эрдэнэ-Очир , Жү Санг-Ү
Published: March 2023

Энэхүү ажлаар бид мөнгөний нано партикл (AgNPs)-г ашиглан Охратоксин А (ОТА)-г Раман спектрометрээр бүртгэх шинэ аргыг танилцуулж байна. Энэхүү арга нь ОТАн аптамерийн нь бүтцийн өөрлөлт дээр үндэслэгдэнэ. ОТА-н аптамер нь метал нанопартиклын гадаргуу дээр амархан наалдах чадвартай байдаг. Гэвч ОТА-г түүнийаптамертай хольсноор аптамер G-квадраплекс бүтэцтэй болох ба ингэснээр нанопартиклын гадаргууд наалдах чадвараа алддаг. Энэ үед аптамерт холбоотой байсанCy5 репортер молекулын Раман сигналын эрчим багасна.
Short Range Order and Static Displacements of Atoms in Polycrystalline Solid Solution of Fe-5 at. %Re
Authors: S Enkhtur , L Enkhtor , V.M Silonov , Ts Gantulga
Published: March 2023

Intensity of X-ray diffuse scattering depends onscattering vector q...
GA-K4 Пептид Мембраны Харилцан Үйлчлэл
Authors: М. Цогбадрах , Ж Алтанчимэг , Г. Даваадулам , Т Бадамхатан
Published: March 2023

Амьд организмын төрөлхийн дархлааны системд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг пептидийгшинээр нээж илрүүлэх, микроб болон хавдрын эсрэг үйлчлэлийн механизмыг тайлахтуршилт эрчимтэй хийгдэж байна. Микробын эсрэг пептидийн үйлчлэх гол голомт ньмикробын цитоплазмын мембран байна гэж судлаачид таамаглаж байгаа боловчтүүнийг бүрэн судалж тогтоогоогүй байна. Бид энэ ажлаар микроб ба хавдрын эсрэгидэвхитэй 11 амин хүчлийн үлдэгдлээс тогтох GA-K4 (FLKWLFKWAKK) пептидхиймэл болон эсийн мембрантай харилцан үйлчлэх механизмыг судлах зорилт тавив.Үүний тулд өөр өөр липидээс тогтох мицелл, липосом бэлдэж, Staphylococcus аureusэс өсгөвөрлөн, тэдгээрийн GA-K4 пептидтэй харилцан үйлчлэх онцлогийг холын УФдугуй дихроизм ба флуоресценцийн спектроскопийн аргаар судлав. GA-K4 пептид ньбуфер орчинд тодорхой бус бүтэцтэй боловч липид орчинд конформацийн хүчтэйөөрчлөлтөнд ордог, энэхүү бүтэц нь липидийн төрөл, агууламж, концентрациасхамаардаг, липосомийн орчинд түүний липидийн агууламжаас хамаарч сонгомлоорхарилцан үйлчилдэг, эсийн мембранд нэвтрэн жижиг молекул шүүрэх боломжтой“суваг” үүсгэн эсийн мембраныг “гэмтээдэг” болохыг илрүүллээ.
Бүрэн Ойлтын Рентгенфлоуресценцийн Спектрометр Ашиглан Биологийн Дээжинд Хартугалга Тодорхойлсон Дүн
Authors: Ц Жавзандолгор , Ч Буянтогтох , Ц Амартайван , Я Ганболд
Published: March 2023

Сүүлийн жилүүдэд хар тугалган дамжуулагч бүхий хүчлийн болон шүлтийн батерей, автомашины аккумлятор зэрэг...
ЕБС-Ийн Сурагчдын Физикийн Мэдлэг Чадварын Төлөвшлийг Судалсан Дүнгээс
Authors: Я Мөнхсайхан , Х Балт-Эрдэнэ , Б Түвдэндорж , М Эрдэнэсанаа , Б Бурмаа
Published: March 2023

Монгол улсын хот хөдөөгийн ерөнхий боловсролын сургуулийн зургаагаасарванхоёрдугаар ангийн сурагчдаас Физикийн багийн олимпиадад оролцогчдынфизикийн хичээлээр эзэмшсэн мэдлэг, чадварын төлөвшлийг судалсан судалгааны үрдүнгээс танилцуулна.
Фотоэлектроны импульсын түгэлтийг долгион функцээр шууд илэрхийлэх
Authors: Хэнмэдэх Л , Алдармаа Ч , Зоригт Г.
Published: March 2023

Фотоэлектроны иончлолын магадлалын нягтыг квант механикын уламжлалт арга болох амплитудаар болон шинэ арга болох долгион функцээр шууд тодорхойллоо. Лазерын пульсээр устөрөгчийн атомыг иончлоход дээрх хоёр аргаар иончлолын импульсын түгэлтийг тооцоолоход хэлбэр болон максимумын байрлалууд тохирч байна. Устөрөгчийн атомын хувьд иончлолын магадлалын нягтыг шууд долгион функцээр илэрхийлэх боломжтойг харуулж байна.
MoSₑ₂ ба WSₑ₂-ийн дан үеийн оптик шинж чанарын судалгаа
Authors: Мөнхсайхан Г. , Одонтуяа Б , Буянжаргал Р , Отгонбаяр Д , Сүх О , Наранчимэг Д
Published: March 2023

Энэ ажилд тасалгааны температурт, материалд тусах гэрлийн тусгалыг нормал байх нөхцөлд MoSe2 ба WSe2-ийн дан үеийн оптик шинж чанарыг тооцоолсон үр дүнг харуулав. Тооцооллын үр дүнг бусад судлаачдын судалгааны ажлын үр дүнтэй харьцуулахад сайн тохирсон болно. Сонгон авсан материалуудын дан үеийн хугарлын илтгэгч, сулруулах коэффициентыг тодорхойлж материалд туссан гэрлийн ойлт, нэвтрүүлэлт, шингээлтийг тоцоолоход шингээлтийн хамгийн их утга 2.78% (MoSe2) ба 1.62% (WSe2) гэж тодорхойлогдсон. Энэ нь материалын зузаан маш бага тул кристаллд шингээгдэх эрчим бага байгаатай холбоотой.
Олон мөхлөгтэй кристаллын дифракцын пикийн давхцалын зэргийг тооцоолох
Authors: Төвжаргал Н , Номин-Эрдэнэ Э , Даваасабуу Ж
Published: March 2023

Поликристаллын дифракцын хэмжилтийн үр дүнг мөхлөг тус бүрээр нь ангилж боловсруулахад тавигдах үндсэн хязгаарлалт нь мөхлөгүүдийн пикийн давхцалын зэрэг юм.
Тогтмол гүйдлийн соронзон орны 3 хэмжээст компьютер загвар бүтээх нь
Authors: Б. Алтанхүү , О. Лхагва
Published: March 2023

Ковид-19 цар тахлын үед зайны, цахим сургалтын хэрэгцээ үлэмж нэмэгдэж, нөхцөл байдалд тохирсон сургалтын шинэ хэрэглэгдэхүүн хөгжүүлэх хэрэгцээ шаардлага эрс нэмэгдсэн. Энэ өгүүлэлд бид, сургалтын зорилгоор тогтмол гүйдлийн соронзон орны 3 хэмжээст (3D) компьютер загварыг бүтээх үйл явц, бүтээсэн загварыг физикийн сургалтын хэрэглэгдэхүүн болгон ашиглах боломжийн талаар дурдав. Тогтмол гүйдлийн соронзон орныг тооцоолохдоо, ерөнхий тохиолдолд аналитик шийдгүй БиоСаварын хуулийн интеграл томъёог тоон аргаар ойролцоолж бодуулдаг. Бид тооцоог геометрийн тэгш хэмтэй шулуун, тойрог хэлбэрийн дамжуулагчийн гүйдэл тус бүрийн хувьд хийж соронзон орны 3 хэмжээст дүрслэл (хүчний шугам) үйлдсэн. Түүнчлэн, хавтгай дээрх дурын хэлбэртэй дамжуулагчийн гүйдлийн соронзон орныг тооцоолж 3 хэмжээст дүрслэл үйлдэх програм боловсруулав. Тооцоог Python хэл дээр, 3D график дүрслэлийг OpenGL/WebGL технологи, сплайн-функц ашиглан хийв. Тооцоо, загварчлал үйлдэхэд ашигласан процессор: Intel i7 Quad Core, 2.3 GhZ, 16 Gb RAM.
Цагаан тугалга (Sn) болон нүүрстөрөгчийн нано мяндсаар (CNF) хольцолсон шпинел Li4Ti5O12-ийн бүтэц, шинж чанарын судалгаа
Authors: Э Уранбайгал , А Мөнхбаатар , Л Сарантуяа , Н Цогбадрах , Г Сэвжидсүрэн
Published: March 2023

Энэхүү ажилд литийн ионы батарейн анодын материал болох шпинел Li4Ti5O12 нэгдлийг цагаан тугалга (Sn) болон нүүрстөрөгчийн нано мяндас (carbon nanofiber) -аар хольцолж Li3.9Sn0.1Ti5O12, Li3.9Sn0.1Ti5O12/CNF нэгдлүүдийг золь гелийн аргаар гарган авч, дээжүүдийн бүтэц, шинж чанарыг онол болон туршлагын аргуудаар судалсан үр дүнг харуулав. Дээжийн кристалл бүтцийн шинж чанарыг судлахад рентген дифракцийн арга (XRD), нил улаан туяаны спектроскоп (FTIR)-ийн аргуудыг ашиглав. Онолын загварчлалын QUANTUM ESPRESSO багц програмаар Нягтын функционалийн онол дээр суурилсан ab initio квант механикийн аргыг ашиглан кристалл бүтэц ба электрон бүтцийн тооцооллыг гүйцэтгэлээ. Li3.9Sn0.1Ti5O12-ийн төлөвийн нягтыг тооцоолоход хориотой бүсийн өргөн цэвэр Li4Ti5O12-тай харьцуулахад харьцангуй бага буюу Eg=1.35 эВ байгааг харууллаа.
Бага чадлын судалгааны реактор дээр нейтрон идэвхжилийн шинжилгээ хийх боломж
Authors: Chinzorig Saikhanbayar , Мөнхбат  , Баатархүү  , Дамдинсүрэн  , Хүүхэнхүү  , Одсүрэн
Published: March 2023

Судалгааны реактор дээрх нейтрон идэвхжилийн шинжилгээ нь геологи, уул уурхай, хүрээлэн буй байгаль орчны бохирдол, анагаах ухаан, биологи, хөдөө аж ахуй, хүнсний бүтээгдэхүүний дээж дэх нарийн мэдрэмж шаардагдах элементийн маш бага агууламжийг тодорхойлоход зонхилон хэрэглэгддэг. Энэ ажлын хүрээнд манай орны нөхцөлд ашиглахад нэн тохиромжтой, хэрэглэгдэх үнэ өртөг харьцангуй бага, ашиглалтын зардал өндөр бус, дулааны энергитэй нейтроны урсгал нь 1012-1013 н/(см2∙с) орчим судалгааны реактор дээр хийж болох химийн элементийн шинжилгээний ажлын үндсэн чиглэлийг гаргахад оршино.
Ходоодны хавдрын эсэд рентген цацрагийн үйлчлэх механизм
Authors: Жаргалбат Батмягмар , Г Хүүхэнхүү , Мягмаржав Одсүрэн , Ойдовсамбуу Одгэрэл
Published: March 2023

Энэ ажилд AGS (ходоодны хорт хавдрын эс) эсийг рентген цацрагийн ялгаатай тунгаар үйлчилж, уг эсэд рентген цацрагийн үйлчлэх механизмыг судлах зорилго тавив. AGS ходоодны хорт хавдрын эсийн 1 мл дээжид рентген цацрагийн 1 Гр, 2 Гр тун өгөхөд хавдрын эсийн хэдэн хувь амьд үлдэж буйг туршлагаар хэмжин, аналитик томьёогоор тооцоолсон утгатай харьцуулав
Ерөнхий суурийн физикийн хичээлийн виртуал загвар бүтээж сургалтад ашиглах нь
Authors: Bayarsaikhan Altankhuu , Мөнхжаргал  , Дөлгөөн
Published: March 2023

A brief report on computer simulations and virtual physical models created and used as part of general education courses in physics, taught by some lecturers at our department during the academic year of 2020-2021, is given. A "light" comparative analysis of the models and exemplary models was carried out. The reference models are from the PhET Interactive Simulations for Science and Math project, developed by a team from the University of Colorado at Boulder, USA.The simulation software is the web-based GlowScript (Web VPython) language. The simulations were developed, run, and tested on Intel i7 Quad-Core CPU, 2.3 GHz, 16 Gb RAM. Keywords: learning technology, learning materials, general physics, physics training, computer modeling, science, information technology, virtual design, simulation, GlowScript, Python, VPython.
The Contrast of Cholesteric-Nematic Transition in Indused Cholesterics
Authors: A Fechan , J Semenova , D Batbayarin , O Batbayarin
Published: March 2023

The contrast characteristics of cholesteric-nematic transition (CNT) in nematic-cholestric mixtures with a low (up to 2weight %) optical active dopant content were analysed.
Vegetation estimation using Normalized Difference Vegetation Index (NDVI) from satellite NOAA/AVHRR data over Mongolia
Authors: D Azzaya , V.K Dadhwal
Published: March 2023

The purpose of this research work was to estimate the vegetation cover and to compare the satellite images and stations data.
Үерийн долгионы шилжилтийн Маскингем загварын Нэшийн хувилбарыг Хэрлэн голын савд туршсан үр дүн
Authors: Д Оюунбаатар , Т Цэнгэл
Published: March 2023

Since its development around 1934 by McCarthy(1938), the Muskingum method has been one of the most popular methods for routing flood waves in rivers. ...
Feedbacks in the World Climate Supercirculation and Their Interacts
Authors: T Ulaanbaatar
Published: March 2023

Энэ бүтээлд Дэлхийн уур амьсгалд шийдвэрлэх нөлөө үзүүлдэг зарим гол эргэх холбоонуудыг шинээр тодруулж, тэдгээрийн хоорондын хаоилцан үйлчлэл, механизмийг тодорхойлсон болно.
Solar Energy Resource in Mongolia and Electrification for Nomadic Families
Authors: T Ulaanbaatar
Published: March 2023

Энэ өгүүлэлд Монгол орны нутаг дэвсгэр дэх нарны энергийн нөөцийн түгэлт, түүнийг ашиглахад шаардагдах нарны элементүүдийг зөв сонгох боломжийг харуулав.
Монгол орын зарим нутгийн уур амьсгалын бүтэц ба цаг агаарын зарим үзүүлэлтийн хувьсал
Authors: С Лантуу , Г Батсүх
Published: March 2023

На основое карт структур климата в погодах проведено описание климатических условий некоторых пунктов Монголий, дана оценка биоклиматических ресурсов прородопользования, выявлена особенность воздействия межсуточной изменчивости давления и температуры воздуха на состояние здрвья и самочувствие челевека
Байгалийн цацраг идэвхийг судлах гамма спектрометрийн нэгэн арга
Authors: Н Норов , С Даваа , Н Ганбаатар
Published: March 2023

Цацрагийн экологи, цөмийн геохими, цацрагийн эрүүл ахуйн судалгаа хийхэд хүрээлэн байгаа орчин.....
Evaluation of Antianxiety Effect of Mucuna Pruriens (L) –An Experimental Study in Wistar Albino Rats.
Authors: Ravi Indla , E Manivannan , Ramalingam Kothai , Sankari Siva , Roy Regina , C Arbind Kumar
Published: March 2023

Mucuna Pruriens (MP) is a plant legume growing well in tropical countries like Africa and Asia. Various parts of this plant are used in traditional medicine to treat diseases like Parkinsonism and male infertility and as anabolic agents. These effects are attributed to the biologically active components with antioxidant properties. Many studies are highlighting the antiparkinsonian effect of MP. Twenty-four Wistar albino rats were used in this study to investigate the antianxiety activity. The animals were separated into four groups of six (Control, Diazepam-5mg/kg, MP-200mg/kg, and MP-400/kg). All animals were tested for 18 weeks, with a six-week interval beginning with week one. This study aims to observe the effect of MP on anxiety on the Elevated Plus Maze (EPM). Effects of test drug and control were noted by observing the time spent in the Open & Closed arm of EPM and the number of entries into the open & closed arm and compared among the four groups. Observations were analyzed using One-way ANOVA & Dennett's multiple comparisons tests. Animals treated with Mucuna Pruriens (200, 400mg/kg) produced a significantly increased number of entries and time spent in the open arm in the EPM (p<0.0001) compared with the control group. Mucuna Pruriens, used in this study at doses of 200mg/kg & 400mg/kg, shows an antianxiety effect comparable to that of the standard reference drug diazepam. Diazepam appeared to have a soothing effect, and no sedation was observed with MP powder based on the above results in this study.
ENSINO DA TRIGONOMETRIA POR MEIO DE UMA SITUAÇÃO-PROBLEMA EM UM CURSO TÉCNICO EM EDIFICAÇÕES
Authors: Rehfeldt Márcia Jussara Hepp , Fell Júnior Valmir Stani
Published: March 2023

A trigonometria é um conteúdo fundamental nos estudos para a formação de profissionais técnicos em edificações. No entanto, observam-se dificuldades quando estes alunos são desafiados a realizar tarefas que envolvam esse conteúdo. Neste cenário, o presente trabalho tem como objetivo ilustrar de que forma a resolução de uma situação-problema, relacionada ao cálculo de áreas, pode contribuir e incentivar os alunos de um curso Técnico em Edificações a perceberem e aplicarem conceitos relacionados à trigonometria. Trata-se de um estudo qualitativo. Os instrumentos de coleta de dados foram as resoluções dos alunos referentes à situação-problema, bem como fotos e vídeos gravados no decorrer da pesquisa. Durante a realização da atividade, pôde-se perceber grande participação e cooperação dos alunos; porém, algumas dificuldades surgiram, tais como a interpretação das matrículas (escrituras de terras) e os arredondamentos de ângulos para 90º, a fim de utilizar as fórmulas da trigonometria de triângulos retângulos e o teorema de Pitágoras. Os resultados apontam que os alunos conseguiram calcular, com pequeno percentual de erro, a área dos terrenos. Ainda, pode-se inferir que a exploração de uma situação-problema colaborou para que os alunos percebessem a aplicabilidade dos conceitos relacionados à trigonometria, em especial, no futuro, como profissionais da área da construção civil.
Meningkatkan Potensi Berbahasa Anak Menggunakan Permainan Tradisional di TK Kemala-B Jambi
Authors: Pudjaningsih Wiwik
Published: March 2023

Abstrak

Penelitian ini bertujuan mendeskripsikan penggunaan permainan tradisional untuk meningkatkan kualitas proses dan hasil pembelajaran berbahasa anak Taman Kanak-kanak Kemala Bayangkari Jambi (TK-KBJ). Penelitian ini menggunakan penelitian tindakan kelas (PTK). Subjek penelitian guru dan anak Semester I Tahun Pelajaran 2019/2020 TK-KBJ. Kegiatan pembelajaran terdiri atas tiga siklus, masing-masing terdiri atas perencanaan, pelaksanaan tindakan, pengamatan, dan refleksi. Instrumen penelitian: peneliti sendiri, lembar pengamatan, pedoman wawancara, catatan lapangan, dan alat perekam gambar-suara. Teknik analisis data penelitian secara kualitatif dan  kuantitatif. Hasil penelitian ini penggunaan permainan tradisional dapat meningkatkan kualitas proses dan hasil pembelajaran bahasa anak TK-KBJ. Kualitas proses, sebagai berikut: skor pada Siklus-1: 2,34, kualitasnya kurang baik (KB); Siklus-2: 3,40, kualitasnya cukup baik (CB); dan Siklus-3: 4,39, kualitasnya: baik (B). Kualitas hasil potensi berbahasa anak, skor pada Siklus-1: 0,50, kualitasnya belum berkembang (BB); Siklus-2: 1,16, kualitasnya mulai berkembang (MB); dan Siklus-3: 2,00, kualitasnya berkembang sesuai harapan (BSH).

 

Kata kunci: pembelajaran,  permainan tradisional, potensi berbahasa anak

 

Abstract

This study aims to describe the use of traditional games to improve the quality of the process and learning outcomes of children's language learning at Kemala Bayangkari Kindergarten Jambi (TK-KBJ). This research uses classroom action research (CAR). The research subjects were teachers and children in the first semester of the 2019/2020 school year TK-KBJ. Learning activities consist of three cycles, each consisting of planning, implementing actions, observing, and reflecting. Research instruments: the researcher himself, observation sheets, interview guides, field notes, and a picture-sound recorder. Research data analysis techniques are qualitative and quantitative. The results of this study using traditional games can improve the quality of the process and learning outcomes of children's language learning in Kindergarten-KBJ. Process quality, as follows: score in Cycle-1: 2.34, poor quality (KB); Cycle-2: 3.40, the quality is quite good (CB); and Cycle-3: 4.39, quality: good (B). The quality of the child's language potential results, the score in Cycle-1: 0.50, the quality is not yet developed (BB); Cycle-2: 1.16, the quality starts to develop (MB); and Cycle-3: 2.00, the quality is developing as expected (BSH).

Keywords: learning, traditional games, children's language potential.
High maximum daily ambient temperatures correlate with a reduced parental brood visit rate in wild zebra finches (Taeniopygia castanotis)
Authors: Wheeler Madeleine , Ton Riccardo , Brandl Hanja , Schuett Wiebke , Griffith Simon
Published: March 2023

As a result of a warming global climate, understanding how organisms
adjust their behaviour to environmental thermal conditions has become an
increasingly important question in animal biology. Temperature-driven
adjustments in parental care are potentially important due to their
repercussions on offspring size, quality and survival. In 2015 and 2016
we monitored 70 zebra finch (Taeniopygia castanotis) breeding attempts
in the wild. We recorded the frequency of parental visits to the nest
together with mean maximum ambient temperature experienced between day 7
and 14 of the nestling period. We found that for each increase of 1 °C
in the daytime temperature there was a 1% reduction in the hourly rate
of parental visits. Our data suggest that nestlings may receive less
food under thermally challenging conditions, which is consistent with
recent studies that demonstrate offspring are smaller when reared during
periods of high temperature. Understanding the behavioural drivers that
may contribute to the production of smaller offspring in the heat could
prove useful to forecast long-term consequences for fitness triggered by
climate change.
Grammar-based Fuzzing of Data Integration Parsers in Computational Materials Science
Authors: Sparka Jan Arne , Müller Sebastian , Kuban Martin , Draxl Claudia , Grunske Lars
Published: March 2023

Context: Computational materials science (CMS) focuses on
in silico experiments to compute the properties of known and
novel materials, where many software packages are used in the community.
The NOMAD Laboratory1 offers to store the input and output files in its
FAIR data repository. Since the file formats of these software packages
are non-standardized, parsers are used to provide the results in a
normalized format. Objective: The main goal of this article is
to report experience and findings of using grammar-based fuzzing on
these parsers. Method: We have constructed an input grammar for
four common software packages in the CMS domain and performed an
experimental evaluation on the capabilities of grammar-based fuzzing to
detect failures in the NOMAD parsers. Results: With our
approach, we were able to identify three unique critical bugs concerning
the service availability, as well as several additional syntactic,
semantic, logical, and downstream bugs in the investigated NOMAD
parsers. We reported all issues to the developer team prior to
publication. Conclusion: Based on the experience gained, we can
recommend grammar-based fuzzing also for other research software
packages to improve the trust level in the correctness of the produced
results.
Lipid nanoparticle-mediated delivery of mRNA for IL-21 achieves clearance of hepatitis B virus in mouse models
Authors: Shen Zhongliang , Zhang Shenyan , Liu Nannan , Jiang Qirong , Gao Zixiang , Hao Weiju , Deng Qiang , Liu Jing , Zhang Jiming , Xie You-hua
Published: March 2023

Chronic hepatitis B virus (HBV) infection causes hepatitis, liver
cirrhosis and hepatocellular carcinoma. Covalently closed circular DNA
(cccDNA) is the transcription template for HBV RNAs and not affected by
current treatment options. Effective therapeutics with ability to remove
cccDNA need to be developed. Previously, we established an HBV
persistence mouse model via hydrodynamic injection of a clinical isolate
(BPS) and identified IL-21 as a potent inducer of viral clearance. Here,
we aimed to explore the anti-HBV effects of IL-21 messenger RNA (mRNA)
delivered by lipid nanoparticle (LNP-IL-21) system. First, LNP-IL-21 was
prepared and analyzed for its safety, expression, biodistribution and
stability in vitro and in vivo. Next, LNP-IL-21 was
injected into two HBV persistence mouse models based on BPS and
recombinant cccDNA (rcccDNA) respectively. LNP-IL-21 administration
successfully cleared HBV serum markers, and more importantly, BPS
replicons and rcccDNA in livers, which was associated with activation of
viral specific immune responses. Notably, transfer of peripheral blood
mononuclear cells from BPS persistence mice stimulated ex vivo
with LNP-IL-21 and viral antigen could induce HBV clearance in recipient
mice. These findings suggested that both LNP-IL-21-based gene and
cellular therapies provided novel therapeutic strategies against chronic
HBV infection.
BACKLAND: spatially explicit and high resolution pollen-based BACKward LANDscape reconstructions.
Authors: Plancher Clara , Mazier Florence , Houet Thomas , Gaucherel Cédric
Published: March 2023

Studying the interactions between humans, landscapes and biodiversity is
necessary for the sustainable management of socio-ecosystems and
requires long-term reconstructions of past landscapes, improving the
integration of slow ecological processes. The main source of information
on past vegetation is fossil pollen, but pollen data are biased by
inter-taxonomic differential production and dispersal. The Landscape
Reconstruction Algorithm (LRA) approach is today the most widely used to
correct pollen data for these biases and also allows to identify the
spatial extent of the local vegetation reconstruction zone via the
Relevant Source Area of Pollen (RSAP). While LRA estimates have already
been integrated into certain past land-cover mapping approaches, none
have been designed to allow the diachronic reconstruction of the
land-cover mosaic of a landscape over the long term combining the
following points: the direct integration of LRA estimates as a source of
variability in the composition and distribution of pollen taxa, without
resorting to multiple scenarios, and the integration of spatiotemporal
autocorrelation in the taxa distribution between two periods. In this
study, we propose an innovative approach for Backward Landscape
reconstruction (BACKLAND), combining these previous points and
estimating past landscapes within a set of RSAPs. Based on three stages
using parsimonious assumptions and easy-to-implement probabilistic and
statistical tools, the implementation of this approach requires LRA
estimates of sites with overlapping RSAPs, botanical data, a Digital
Elevation Model and two recent land-cover maps. Developed and tested on
a small study area within the mountain landscape of the Bassiès valley
(French Pyrenees), BACKLAND achieved the reconstruction of a past
land-cover map representing eight land-cover types at a spatial
resolution of 20m with a good level of accuracy. We showed in this study
the originality of this approach and discussed its potential for
palaeoenvironmental studies, historical ecology and the management of
socio- ecosystems.
On the V2G Capacity of Shared Electric Vehicles and its Forecasting through MAML-CNN-LSTM-Attention Algorithm
Authors: Xu Mingkuo , Ren Hui , Chen Ping , Xin Guoyu
Published: March 2023

When acting as the shared energy storage and participating in
electricity market services, the schedulable capacity that shared
electric vehicle (shared EV) will provide to the grid needs in future
time needs to be predicted accurately. This research first proposes a
method to construct a schedulable capacity dataset for shared EVs based
on publicly available shared vehicle rental service data. Secondly, a
schedulable capacity evaluation model based on model-agnostic
meta-learning, convolutional neural network, long short-term neural
network and attention mechanism (MAML-CNN-LSTM-Attention) is proposed.
Through the model, the aggregated schedulable capacity of shared EVs in
different functional communities for the coming 60 minutes is predicted.
Model uses MAML to fine-tune the meta-prediction network through
multi-task training to quickly adapt to feature changes caused by
different travel habits of different functional communities; CNN-LSTM is
used to learn spatial features of schedulable capacity and efficiently
extract high-dimensional temporal features from historical sequences;
Attention mechanism is used to further improve model prediction
accuracy. Simulations show that the model proposed in this paper
outperforms other existing models and can reliably predict the
schedulable capacity for different date types and functional areas,
providing useful decision aids for shared EV operators to participate in
market services.
Contactless SpO2 Monitoring using Explainable Convolutional Neural Networks from Smartphone Videos
Authors: Li Bo , Sharma Rohit
Published: March 2023

The estimation and monitoring of SpO2 are crucial for assessing lung function and treating chronic pulmonary diseases. The COVID-19 pandemic has highlighted the importance of early detection of changes in SpO2, particularly in asymptomatic patients with clinical deterioration. However, conventional SpO2 measurement methods rely on contact-based sensing, presenting the risk of cross-contamination and complications in patients with impaired limb perfusion. Additionally, pulse oximeters may not be available in marginalized communities and undeveloped countries.
Challenges of Blended Learning
Authors: Sanders Jerey , Altman Alba
Published: March 2023

Designing an effective blended learning strategy requires carefully considering the right blend for different learning objectives. Blended learning is more than just blending in-person and online instruction. Finding the best-blended learning methodologies to achieve various desired learning outcomes is the tricky part. To address this issue, blended learning designers use a model of criteria as a guideline. The common challenges are matching the developed model with a conceptual framework and understanding the efficiency of the developed model. Therefore, formative assessment methods, such as expert review, one-on-one evaluation, and field testing, were used to address these study concerns. The goal of this paper is to present an overview of the methods and models for selecting the best-blended learning approach. It also highlights the need for further investigations to address students, teachers, and institutional challenges in blended learning.
Development and Validation of a Diabetic Retinopathy Risk Stratification Algorithm
Authors: Tarasewicz Dariusz , Karter Andrew J. , Pimentel Noel , Moffet Howard H. , K. Thai Khanh , Schlessinger David , Sofrygin Oleg , Melles Ronald B.
Published: March 2023

  

OBJECTIVE: Although diabetic retinopathy is a leading cause of blindness worldwide, diabetes-related blindness can be prevented through effective screening, detection and treatment of disease. The study goal was to develop risk stratification algorithms for the onset of retinal complications of diabetes, including proliferative diabetic retinopathy, referable retinopathy and macular edema.

RESEARCH DESIGN and METHODS: Retrospective cohort analysis of patients from the Kaiser Permanente Northern California Diabetes Registry who had no evidence of diabetic retinopathy at a baseline diabetic retinopathy screening during 2008-2020. Machine learning and logistic regression prediction models for onset of proliferative diabetic retinopathy, diabetic macular edema and referable retinopathy detected through routine screening were trained and internally validated. Model performance was assessed using area under the curve (AUC) metrics.

RESULTS: The study cohort (N=276,794) was 51.9 % male and 42.1% white. Mean (±SD) age at baseline was 60.0 (±13.1) years. A machine learning XGBoost algorithm was effective in identifying patients who developed proliferative diabetic retinopathy (AUC 0.86; 95% CI, 0.86-0.87), diabetic macular edema (AUC 0.76; 95%CI, 0.75-0.77) and referable retinopathy (AUC 0.78; 95% CI, 0.78-0.79). Similar results were found using a simpler 9-covariate logistic regression model: proliferative diabetic retinopathy (AUC 0.82; 95% CI, 0.80-0.83), diabetic macular edema (AUC 0.73; 95% CI, 0.72-0.74) and referable retinopathy (AUC 0.75; 95% CI, 0.75-0.76).

CONCLUSIONS:  Relatively simple logistic regression models using 9 readily available clinical variables can be used to rank order patients for onset of diabetic eye disease and thereby more efficiently prioritize and target screening for at risk patients. 
Effect of Ceramic Conditioners on Surface Morphology, Roughness, Contact Angle, Adhesion, Microstructure, and Composition of CAD/CAM Ceramics
Authors: Oliveira LT , de Castro EF , Azevedo VLB , de Andrade OS , Faraoni JJ , Palma-Dibb RG , Dias CTS , Giannini M
Published: March 2023

The objective of this study was to investigate the effect of surface treatments in maximum profile valley depth (Rv), surface roughness (Sa), contact angle (Ca), shear bond strength (SBS) of a light-cured resin cement, microstructure, and composition of two CAD/CAM ceramics: Cerec Blocs/Dentsply Sirona (feldspathic - FEL) and Empress CAD/Ivoclar Vivadent (leucite-reinforced - LEU). The ceramic specimens were submitted to six surface treatments: (1) 5% hydrofluoric acid (HF) – 20 seconds; (2) 5% HF – 60 seconds; (3) 10% HF – 20 seconds; (4) 10% HF – 60 seconds; (5) self-etching ceramic primer (MEP) – 20 seconds; and (6) MEP – 60 seconds. Specimens treated with HF received silane application for 1 minute. Rv and Sa were evaluated in a confocal laser microscope (n=10) and the Ca in a goniometer (n=6). For the SBS test, two resin cement cylinders were bonded to each specimen, one tested after 24 hours in distilled water storage (37°C) and the other after one year (n=10). The microstructures and compositions were analyzed by scanning electron microscopy (SEM) and energy dispersive x-ray spectroscopy (EDS) (n=4). Rv, Sa, and Ca data were analyzed by two-way ANOVA, and the SBS data by three-way ANOVA, all followed by post-hoc Tukey’s test (α=0.05). Results: Surface treatments with HF always produced higher Rv and Sa, and lower Ca than MEP 60s for both ceramics. After 1-year water storage, FEL ceramic treated with MEP for 60 seconds produced higher SBS values than HF treatments, whereas for LEU ceramic there were no differences among treatments. Application of MEP for 20 or 60 seconds produced no difference in Rv, Sa, Ca, and SBS for both ceramics. Surface treatments produced considerable differences in ceramic topography, but subtle ones in composition, for both ceramics. Conclusions: The results indicated that for FEL ceramic, MEP application for 60 seconds yielded higher SBS compared with HF etching, while for LEU ceramic the surface treatments did not influence the SBS results.
Back to Square One. Green Sacrifice Zones in Sápmi and Swedish Policy Responses to Energy Emergencies
Authors: Össbo Åsa
Published: March 2023

In the wake of the enthusiasm for green energy, previously contested energy and mining projects can be framed as part of a green transition. When state authorities decide to forego the standard procedural protections and the processes and forums for deliberation and local influence, it contributes to constructing green sacrifice zones. This paper compares two Swedish energy policy processes. The first is occurred during World War II and the hydropower expansion of the 1940s and 1950s. The second takes place today when wind power is expanding to increase renewable energy production. In Sweden, policymaking seems to be back to square one in the green transition, leaving out both important knowledge of the past and contemporary voices of the ongoing and probable consequences. In certain issues, such as how the recognition of the Indigenous status of the Sámi actually affects the legislative process and how to address the Indigenous rights of the Sámi, policymaking is particularly slow to adapt. The green transition industry is already affecting the Sámi, as the construction of the Nordic welfare society has done during the last century, and still does. It deepens an ongoing colonial wave that started in the 1300s. By showing how the Swedish legislative process, historically as well as currently, has neglected to involve Sámi representatives, this study points to the importance and obligation of Swedish policymaking to engage Sámi representatives in an early phase to avoid further sacrifice zones in Sápmi.