Μορφολογία του προσώπου στον σύγχρονο ελληνικό πληθυσμό βασιζόμενη σε ανθρωπομετρικά σημεία με την κλασική μέθοδο και τη χρήση τρισδιάστατης απεικόνισης
Authors: Ζαχαρόπουλος Γεώργιος 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Η ανάλυση του προσώπου χρησιμοποιείται συχνά στον προεγχειρητικό σχεδιασμό καθώς και στην ιατρική εξέταση για αισθητικές και επανορθωτικές επεμβάσεις. Οι νεοκλασικοί κανόνες, που εισήχθησαν από τους αρχαίους Έλληνες, για πολλά χρόνια έχουν χρησιμοποιηθεί για την περιγραφή των μορφολογικών χαρακτηριστικών του προσώπου. Στη μελέτη αυτή ελέγχθηκε η εγκυρότητα 7 νεοκλασικών κανόνων σε νεαρούς ενήλικες Έλληνες. Κατεγράφησαν η συχνότητα και το είδος των παραλλαγών τους. Επιπλέον, διενεργήθησαν πολλαπλές μετρήσεις του προσώπου σε νεαρούς Έλληνες και Ελληνίδες προκειμένου να δημιουργηθεί ένα πλήρες ανθρώπινο ανθρωπομετρικό προφίλ του πληθυσμού αυτού και να συγκριθεί η μορφολογία του προσώπου με εκείνη των Καυκάσιων της Βορείου Αμερικής.Η χρήση της τρισδιάστατης απεικόνισης του προσώπου αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία καθώς οι ιατροί χρησιμοποιούν πρότυπα μαλακών μορίων για την αξιολόγηση σκελετικών δυσαναλογιών. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα πρόσωπα διαφέρουν μεταξύ των πληθυσμών. Μέχρι σήμερα, δεν έχουν γίνει ανθρωπομετρικές αξιολογήσεις κινεζικών και ελληνικών προσώπων. Στην έρευνα αυτή διενεργήθηκε σύγκριση των μορφολογιών του προσώπου των Ελλήνων και των Κινέζων χρησιμοποιώντας τρισδιάστατα ανθρωπομετρικά σημεία του προσώπου.Υλικά και Μέθοδοι: Χρησιμοποιήθηκαν άμεσες ανθρωπομετρικές μετρήσεις, που λήφθησαν από 163 εθελοντές, για τη μελέτη των νεοκλασικών κανόνων στο πρόσωπο των Ελλήνων. Από τις μετρήσεις αυτές προήλθαν 7 νεοκλασικοί κανόνες: Ο κανόνας των τριτημορίων της κατατομής του προσώπου (tr-n = n-sn = sn-gn), ο ώτο-ρινικός κανόνας (n-sn = sa-sba), ο ώτο-ρινικός κανόνας κλίσεως, ο οφθαλμικός κανόνας (en-en = ex-en), ο ρίνο-οφθαλμικός κανόνας (en-en = al-al), ο ρίνο-στοματικός κανόνας (ch-ch=1+1/2 al-al) και ο ρίνο-προσωπικός κανόνας (al-al = 1 / 4zy-zy). Επιπλέον διεξήχθησαν τριάντα μία άμεσες ανθρωπομετρικές μετρήσεις προσώπου σε 152 Έλληνες εθελοντές φοιτητές. Προσδιορίστηκε ο επιπολασμός των διαφόρων τύπων προσώπου. Τα δεδομένα που προέκυψαν συγκρίθηκαν με αντίστοιχα από Καυκάσιους της Βόρειας Αμερικής που δημοσιεύθηκαν σε προηγούμενη μελέτη.Οι τρισδιάστατες εικόνες προσώπου λήφθησαν μέσω ενός εμπορικά διαθέσιμου συστήματος λήψης στερεοφωτογραμμετρικών εικόνων. Το σύστημα 3dMD Face απεικόνισε 245 άτομα από 2 ομάδες πληθυσμού (Κινέζους [n = 72] και Έλληνες [n = 173]) και κάθε πληθυσμός κατηγοριοποιήθηκε σε ομάδες ανδρών και γυναικών για αξιολόγηση. Εντοπίστηκαν εικοσιπέντε ανθρωπομετρικά σημεία στις τρισδιάστατες εικόνες κάθε ατόμου. Από αυτά προήλθαν 20 αποστάσεις, 4 αναλογίες, 6 γωνίες και 1 κατασκευασμένη απόσταση. Αποτελέσματα: Διαπιστώθηκε σημαντική διαφορά μεταξύ των φύλων στον οφθαλμικό κανόνα, ρίνο-οφθαλμικό κανόνα, ρίνο-στοματικό κανόνα και ρίνο-προσωπικό κανόνα. Η διαφορά μεταξύ των δύο φύλων αναδείχτηκε στον ρίνο-οφθαλμικό κανόνα, στον ώτο-ρινικό κανόνα κλίσεως και στην επικρατούσα παραλλαγή του ρίνο-στοματικού κανόνα. Η μέση συχνότητα εγκυρότητας όλων των νεοκλασικών κανόνων ήταν μεγαλύτερη στους λευκούς Αμερικάνους από ότι στους Έλληνες αλλά παρόμοια μεταξύ των φύλων στον ελληνικό πληθυσμό.Επιπλέον, οι Έλληνες άρρενες βρέθηκαν σε σύγκριση με τις θήλεις να έχουν στατιστικά σημαντικά μακρύτερα μέτωπα, καθώς επίσης και μεγαλύτερες τιμές στο μορφολογικό ύψος του προσώπου, στο πλάτος της κάτω γνάθου, στην επιφάνεια του τόξου της άνω καθώς και της κάτω γνάθου. Και στα δύο φύλα ο πιο κοινός τύπος προσώπου ήταν ο μεσοπροσωπικός, λεπτοπροσωπικός και υπερλεπτοπροσωπικός. Οι Έλληνες άρρενες είχαν σημαντικά ευρύτερα πρόσωπα και γνάθους από τους αντίστοιχους της Βόρειας Αμερικής, ενώ οι Ελληνίδες θήλεις είχαν μόνο στατιστικά σημαντική ευρύτερη κάτω γνάθο από τις αντίστοιχες της Βόρεια ΑμερικήςΌσον αφορά την ανθρωπομετρική σύγκριση βασισμένη σε τρισδιάστατες απεικονίσεις παρατηρήθηκαν διακριτές διαφορές στο πρόσωπο μεταξύ των υποομάδων που μελετήθηκαν. Στη σύγκριση μεταξύ των δύο φύλων στους 2 πληθυσμούς, ανευρέθησαν σημαντικές διαφορές σε περισσότερο από το 80% των ανθρωπομετρικών αποστάσεων. Κατά την αξιολόγηση των χειλέων ανευρέθηκε ότι ο κινεζικός πληθυσμός έχει πιο προεξέχοντα χείλη.Συμπεράσματα: Στην πλειοψηφία των Ελλήνων, οι νεοκλασικοί κανόνες δεν ήταν έγκυροι. Όσον αφορά τις άμεσες ανθρωπομετρικές μετρήσεις, παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στις περιοχές της κεφαλής και του προσώπου μεταξύ των δύο φύλων καθώς και μεταξύ των Ελλήνων και των Βορειοαμερικανών Καυκάσιων. Διαφορές παρατηρήθηκαν επίσης στα τρισδιάστατα δεδομένα των μορφολογιών του προσώπου μεταξύ των Ελλήνων και των Κινέζων.Με τη θέσπιση προτύπων προσώπου για τους ενήλικες Έλληνες, η μελέτη αυτή συμβάλλει στον προεγχειρητικό σχεδιασμό καθώς και στην μετεγχειρητική αξιολόγηση των Ελλήνων ασθενών οι οποίοι έχουν προγραμματιστεί ή πρόκειται να υποβληθούν σε αισθητική ή επανορθωτική επέμβαση στο πρόσωπο.