Διαχρονική μελέτη φορολογικής πολιτικής με μεθόδους ανάλυσης δεδομένων
Authors: Τόκου Λεωνίδας 
Published: September 2021

Η μελέτη της φορολογίας ενός κράτους παρουσιάζει ιδιαίτερο κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό ενδιαφέρον από την άποψη ότι η φορολογία αποτελεί θεωρητικά ένα εργαλείο αναδιανομής του παραγόμενου εισοδήματος. Υιοθετώντας την άποψη ότι μία πολιτική παρουσιάζει δύο διαστάσεις, τη βασιζόμενη σε ιδεολογικές διατυπώσεις θεωρητική και την οριζόμενη από την εφαρμογή των ιδεολογικών διατυπώσεων πρακτική, η παρούσα εργασία αποτελεί μία προσπάθεια ανάδειξης της πρακτικής διάστασης της φορολογικής πολιτικής στο πλαίσιο της φορολογικής νομοθεσίας μέσα από τη μελέτη του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ) με μεθόδους της Ανάλυσης Δεδομένων. Λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις εντός του κώδικα, καθώς και τη διαχρονική αλλαγή αυτών από το έτος 1994 έως το έτος 2009, θέτουμε ως κύριο σκοπό της έρευνας την προσπάθεια ποιοτικής ανάλυσης του περιεχομένου του ΚΦΕ με στόχο την διερεύνηση της ομαδοποίησης των δεδομένων (χρονικών περιόδων) και την ανάδειξη εντός αυτών κυρίαρχων γνωρισμάτων και κατά συνέπεια την εξόρυξη χρήσιμης πληροφορίας, ικανής είτε να προτείνει νέες κατευθύνσεις έρευνας είτε να αναδείξει εύστοχους προβληματισμούς. Εστιάζοντας μόνο πάνω στον ΚΦΕ και καταγράφοντας τις διαχρονικές αλλαγές του, αναδεικνύουμε χρονικές περιόδους με κοινές φορολογικές πολιτικές, ικανές να χαρακτηρίσουν χρονικές περιόδους με βάση κυρίαρχα γνωρίσματα στο πλαίσιο των φορολογικών διατάξεων. Με τη βοήθεια μεθόδων της Ανάλυσης Δεδομένων αναδείχθηκε μέσα από την νομοθεσία του ΚΦΕ ένα εύρος φορολογικών πολιτικών (πολιτική αύξησης δημοσίων εσόδων, χρονικές περίοδοι έντονης φορολογικής δραστηριότητας, πολιτική συντήρησης των υπαρχουσών μέτρων κ.λπ.), γεγονός το οποίο αφενός συμπράττει στην κατανόηση της φορολογικής πολιτικής, όπως αυτή διατυπώνεται εντός του ΚΦΕ, αναδεικνύοντας τις πολυδιάστατες πτυχές του φαινομένου κι αφετέρου θέτει προτάσεις μελλοντικής έρευνας στο συγκεκριμένο πεδίο.Το πρώτο Κεφάλαιο αποτελεί την εισαγωγή του εγχειρήματος, όπου αναπτύσσεται ο σκοπός και η πρωτοτυπία της παρούσας διατριβής. Στο ίδιο κεφάλαιο επιχειρείται μία σύντομη εισαγωγή σε βασικές έννοιες της φορολογικής πολιτικής και τέλος παρατίθεται η βιβλιογραφική ανασκόπηση των μεθόδων της Ανάλυσης Δεδομένων και συγκεκριμένα της Ανιούσας Ιεραρχικής Ταξινόμησης και της Παραγοντικής Ανάλυσης των Αντιστοιχιών. Στο δεύτερο Κεφάλαιο περιγράφονται η διαδικασία καταγραφής των μεταβλητών, οι δυσκολίες αυτής της προσπάθειας, οι περιορισμοί της παρούσας έρευνας, η κωδικοποίηση των μεταβλητών και τέλος, παρατίθεται ο τρόπος δημιουργίας των προς ανάλυση πινάκων, επιχειρώντας παράλληλα μία σύντομη εισαγωγή σε βασικές έννοιες των μεθόδων Ανάλυσης Δεδομένων. Στη συνέχεια, στο τρίτο Κεφάλαιο παρουσιάζεται η ανάλυση και η ερμηνεία τωναποτελεσμάτων των εν λόγω μεθόδων. Και στις δύο περιπτώσεις κρίνεται σημαντική η χρήση και η κατανόηση της ιδιαίτερης ορολογίας μέσα στα πλαίσια της Ανάλυσης Δεδομένων, ορολογία η οποία καταλαμβάνει την εισαγωγή του τρίτου Κεφαλαίου. Η πορεία της έρευνας καταλήγει στο τέταρτο Κεφάλαιο, όπου παρουσιάζονται τα συμπεράσματα της έρευνάς μας, καθώς και οι προτάσεις μελλοντικής έρευνας.