Ο χρόνος ασφάλισης
Authors: Παυλίδου Μαρία 
Published: August 2021

Η παρούσα διδακτορική διατριβή πραγματεύεται το ζήτημα του χρόνου ασφάλισης, εξειδικεύοντας την έννοιά του και προσδιορίζοντάς την στο ελληνικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Η αναγκαιότητα προσδιορισμού της έννοιας του χρόνου ασφάλισης προκύπτει από το γεγονός ότι ο χρόνος που διανύει ο εργαζόμενος, ο οποίος ασφαλίζεται σε φορέα κοινωνικής ασφάλισης δεν συνιστά ένα σταθερό μέγεθος, εξ αρχής προδιαγεγραμμένο. Ο θεσμός της κοινωνικής ασφάλισης εξελίσσεται διαρκώς αναπροσαρμοζόμενος στις κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις, γεγονός που οδηγεί σε διεύρυνση της έννοιας του χρόνου ασφάλισης. Συνέπεια αυτής είναι η ύπαρξη αβεβαιότητας σχετικά με την κατοχύρωση, αλλά και τη δυνατότητα ενάσκησης των δικαιωμάτων που απορρέουν από την ασφαλιστική σχέση και στα οποία προσβλέπουν οι ασφαλισμένοι με την καταβολή εισφορών σε περίπτωση επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου. Πολύ δε περισσότερο γίνεται καταφανής η αξία του θεσμού της κοινωνικής ασφάλισης, όταν επέλθει ο ασφαλιστικός κίνδυνος των γηρατειών, της ασθένειας ή του θανάτου, όταν ο ασφαλισμένος αξιώνει από το θεσμό της κοινωνικής ασφάλισης την εξασφάλιση ενός ελάχιστου επιπέδου αξιοπρεπούς διαβίωσης, εφόσον έχει διανύσει χρόνο σε ασφάλιση και έχει καταβάλει ασφαλιστικές εισφορές χρηματοδοτώντας τις παροχές του μέλλοντος από τις εισφορές του παρόντος.Στα επιμέρους κεφάλαιά της έγινε προσπάθεια ανάλυσης της ίδιας της έννοιας του χρόνου ασφάλισης, η προβληματική υπολογισμού σε ιδιαίτερες περιπτώσεις, οι πτυχές του, όπως στην περίπτωση πραγματικού, πλασματικού χρόνου ασφάλισης, αλλά και οι περιπτώσεις χρόνου ασφάλισης σε περίπτωση προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης και διαδοχικής ασφάλισης.Στο πρώτο μέρος επιχειρήθηκε η ανάδειξη της σπουδαιότητας της διαδρομής του ασφαλισμένου σε χρόνο ασφάλισης κατά τον εργασιακό του βίου με την βάση του θεσμού της κοινωνικής ασφάλισης, διερευνήθηκαν τα κριτήρια υπαγωγής στην κοινωνική ασφάλιση, αναλύοντας τη γενική διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 εδ. α΄ του Αναγκαστικού Νόμου 1846/1951, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 2 παρ. 1 Ν. 4476/1965 και σύμφωνα με την οποία, στην ασφάλιση του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων υπάγονται υποχρεωτικά και αυτοδίκαια, καταρχήν, τα πρόσωπα που παρέχουν κατά κύριο επάγγελμα εξαρτημένη εργασία έναντι αμοιβής (άρθρα 2 και 8 ΑΝ 1846/1951) ή, σε περίπτωση ανυπαίτιου κωλύματός τους δικαιούνται από τον εργοδότη τις αποδοχές τους, αδιάφορα από τη νομική φύση της σχέσης (δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου) κι ανεξάρτητα από το αν είναι εργάτες ή υπάλληλοι. Στο δεύτερο κεφάλαιο της διατριβής αναπτύχθηκαν τα απορρέοντα από την κοινωνική ασφάλιση δικαιώματα του ασφαλισμένου, εφόσον διανύσει χρόνο σε ασφάλιση. Στη δεύτερη ενότητα του δεύτερου κεφαλαίου του πρώτου μέρους αναπτύχθηκε η φύση των παροχών συντάξεων κατά το ελληνικό και κοινοτικό δίκαιο. Στο δεύτερο κεφάλαιο του πρώτου μέρους της διατριβής και στις επιμέρους ενότητες επιχειρήθηκε η ανάλυση της σύνδεσης των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με τον χρόνο ασφάλισης ως καθοριστικοί παράγοντες για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος και η αναγκαιότητα προσαρμογής τους με τη δημογραφική εξέλιξη και τις κοινωνικές συνθήκες. Στο δεύτερο μέρος της διατριβής αναπτύχθηκαν οι περιπτώσεις ευνοϊκής μεταχείρισης του απασχολούμενου στις περιπτώσεις διεύρυνσης του χρόνου ασφάλισης πέρα από το χρόνο πραγματικής απασχόλησης ως παράγοντες αντισταθμιστικοί της αύξησης των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης που επήλθε με τις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις στην κοινωνική ασφάλιση. Έτσι, στο πρώτο κεφάλαιο του δεύτερου μέρους έγινε ανάλυση της έννοιας του πλασματικού χρόνου ασφάλισης. Στο τρίτο κεφάλαιο του δεύτερου μέρους αναπτύσσεται το ζήτημα του υπολογισμού του χρόνου ασφάλισης στην περίπτωση προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης. Στο τέταρτο κεφάλαιο του δευτέρου μέρους της διατριβής εξετάσθηκε το ζήτημα υπολογισμού του χρόνου ασφάλισης στην περίπτωση της διαδοχικής ασφάλισης.