การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้การสืบเสาะหาความรู้แบบกลุ่มร่วมมือ สำหรับนักศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
Authors: คำลือ กัลยานี , ผาระนัด วนิดา 
Published: December 2023

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ให้มีประสิทธิภาพและได้ผลสำเร็จตามหลักสูตรนั้น ผู้สอนต้องยึดหลักการการจัดการศึกษาที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ดังนั้น กิจกรรมต้องส่งเสริมให้ผู้เรียนค้นพบตนเอง ค้นพบความเข้าใจสิ่งที่มีความหมายต่อตนเอง การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้การสืบเสาะหาความรู้แบบกลุ่มร่วมมือเป็นกระบวนการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้การสืบเสาะหาความรู้แบบกลุ่มร่วมมือของนักศึกษามัธยมศึกษาตอนปลาย ตามเกณฑ์ประสิทธิภาพ 80/80 2) ศึกษาความสามารถการนำตนเองในกิจกรรมการเรียนรู้การสืบเสาะหาความรู้แบบกลุ่มร่วมมือของนักศึกษามัธยมศึกษาตอนปลาย 3) เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักศึกษามัธยมศึกษาตอนปลายที่ได้รับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้การสืบเสาะหาความรู้แบบกลุ่มร่วมมือ ระหว่างก่อนและหลังเรียน และ 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักศึกษาที่มีต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้การสืบเสาะหาความรู้แบบกลุ่มร่วมมือของนักศึกษามัธยมศึกษาตอนปลาย
ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มที่ศึกษาในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ นักศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2562 ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแกดำ จังหวัดมหาสารคาม จำนวน 30 คน ได้มาโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนจัดกิจกรรมการเรียนรู้ จำนวน 8 แผน รวมเวลา 24 ชั่วโมง แบบประเมินความสามารถการนำตนเอง เป็นแบบสังเกต 8 ด้าน แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบปรนัยชนิดเลือกตอบ 4 ตัวเลือก จำนวน 30 ข้อ และแบบสอบถามความพึงพอใจของนักศึกษาแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 15 ข้อ สถิติที่ใช้ในการวิจัย คือ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ t-test (dependent samples)
ผลการวิจัย: (1) ผลการพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้การสืบเสาะหาความรู้แบบกลุ่มร่วมมือ เรื่อง ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น สำหรับนักศึกษามัธยมศึกษาตอนปลาย มีองค์ประกอบของแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ดังนี้ หัวเรื่อง สาระสำคัญ มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐานการเรียนรู้ระดับ จุดประสงค์การเรียนรู้ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ สาระการเรียนรู้ กระบวนการจัดการเรียนรู้ สื่อการเรียนการสอน/แหล่งเรียนรู้ และการวัดและประเมินผล โดยมีรายละเอียดขั้นตอนกิจกรรมการเรียนรู้ 6 ขั้นตอน คือ ขั้นการระบุหัวข้อ (identifying the topics) ขั้นการวางแผนภายในกลุ่ม (Planning the investigation in group) ขั้นการลงมือแสวงหาความรู้ (Carrying out the investigation) ขั้นการเตรียมรายงานกลุ่ม (Preparing a group report) ขั้นการนำเสนอรายงานกลุ่ม (Presenting a group report) และขั้นการประเมินผล (Evaluating) และมีประสิทธิภาพเท่ากับ 80.97/80.44 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ประสิทธิภาพ 80/80 ที่กำหนดไว้ (2) นักศึกษามีความสารถการนำตนเองในกิจกรรมการเรียนรู้สืบเสาะหาความรู้แบบกลุ่มร่วมมือ โดยรวมอยู่ในระดับดี (3) นักศึกษาที่ได้รับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้การสืบเสาะหาความรู้แบบกลุ่มร่วมมือ เรื่อง ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ (4) นักศึกษามีความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้สืบเสาะหาความรู้แบบกลุ่มร่วมมือ เรื่อง ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น โดยรวมอยู่ในระดับมาก
สรุปผล: การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้แบบกลุ่มร่วมมือเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่นสำหรับนักศึกษามัธยมศึกษาตอนปลายมีโครงสร้างที่ครอบคลุมและนักศึกษาแสดงความสามารถในการนำตนเองในกิจกรรมการเรียนรู้แบบกลุ่มร่วมมือได้ดี ทำให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนเพิ่มสูงขึ้นและความพึงพอใจในกิจกรรมนี้อยู่ในระดับมาก