Η στρατηγική συν-ανταγωνισμού στην τεχνολογική καινοτομία
Authors: Κόσσυβα Δωροθέα 
Published: September 2021

Ο συν-ανταγωνισμός αποτελεί μία εναλλακτική επιχειρηματική στρατηγική κατά την οποία δύο ή περισσότεροι ανταγωνιστές συνεργάζονται με σκοπό τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας σε μία αγορά, ενώ ταυτόχρονα ανταγωνίζονται η καθεμία ξεχωριστά για τη διεκδίκηση μεγαλύτερου μεριδίου από την αξία που δημιουργήθηκε. Έτσι, δημιουργείται μία παράδοξη σχέση όπου από τη μία, υπάρχει μία σχέση φιλίας λόγω των κοινών συμφερόντων και από την άλλη, μία σχέση εχθρότητας λόγω των αντικρουόμενων συμφερόντων. Βασικός σκοπός της στρατηγικής συν-ανταγωνισμού είναι η δημιουργία προστιθέμενης αξίας τόσο για τις συν-ανταγωνιζόμενες επιχειρήσεις όσο και για την αγορά στην οποία δραστηριοποιούνται.Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε κλάδους που χαρακτηρίζονται από γρήγορη απαξίωση προϊόντων, τεχνολογική σύγκλιση και υψηλό κόστος Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε&Α) τείνουν να συνάπτουν συν-ανταγωνιστικές σχέσεις με σκοπό τη βελτίωση της ανταγωνιστικής τους θέσης στον κλάδο, την απόκτηση νέων πόρων και ικανοτήτων και την ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων ή υπηρεσιών. Η υιοθέτηση της στρατηγικής συν-ανταγωνισμού για την ανάπτυξη καινοτομιών έχει παρατηρηθεί σε διάφορους κλάδους, κυρίως σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας και εντάσεως γνώσης, όπως ο κλάδος Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ).Βασικός σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η διερεύνηση της επίδρασης της στρατηγικής συν-ανταγωνισμού (co-opetition strategy) στην καινοτομική επίδοση (innovation performance) και το βαθμό καινοτομικότητας (degree of innovativeness) των επιχειρήσεων που ανήκουν στον κλάδο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών στην Ελλάδα. Για τον έλεγχο των ερευνητικών υποθέσεων, διενεργήθηκε έρευνα πεδίου με ερωτηματολόγιο το οποίο σχεδιάστηκε σε ηλεκτρονική φόρμα pdf και στάλθηκε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Για τον καθορισμό του δειγματοληπτικού πλαισίου, χρησιμοποιήθηκε η ηλεκτρονική βάση δεδομένων της ICAP για την περίοδο 2015. Καθώς οι επιχειρήσεις που πληρούσαν τα κριτήρια ήταν 678, επιλέχθηκε η μέθοδος της απογραφής. Τα ερωτηματολόγια που συγκεντρώθηκαν ήταν 147, με αποτέλεσμα το ποσοστό απόκρισης να διαμορφωθεί στο 21,6%. Όσον αφορά τα κύρια ευρήματα της διδακτορικής διατριβής, διαπιστώθηκε ότι η στρατηγική συν-ανταγωνισμού έχει θετική επίδραση στην καινοτομική επίδοση των επιχειρήσεων και στην ανάπτυξη αυξητικών καινοτομιών, ενώ επιδρά αρνητικά στην ανάπτυξη ριζικών καινοτομιών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αποτελέσματα σχετικά με τον παράγοντα «τεχνολογική αβεβαιότητα» ο οποίος επηρεάζει θετικά τη σχέση συν-ανταγωνισμού και ριζικής καινοτομίας. Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα αποτελεί ο ρόλος της διαχείρισης γνώσης σε μία συν-ανταγωνιστική σχέση, καθώς παρατηρήθηκε ότι η ικανότητα απορρόφησης της γνώσης έχει διαμεσολαβητικό ρόλο στη σχέση συν-ανταγωνισμού και καινοτομίας. Σημαντικό εύρημα αποτελεί και ο θετικός διαμεσολαβητικός ρόλος των μηχανισμών προστασίας στη σχέση συν-ανταγωνισμού και καινοτομικής επίδοσης καθώς και στη σχέση συν-ανταγωνισμού και αυξητικής καινοτομίας. Πράγματι, εφόσον οι επιχειρήσεις που υιοθετούν τη στρατηγική συν-ανταγωνισμού διαθέτουν ισχυρούς μηχανισμούς για την προστασία της γνωσιακής τους βάσης και δεδομένου ότι οι συν-ανταγωνιστές ανταλλάσσουν συγκεκριμένους πόρους στο πλαίσιο μίας συν-ανταγωνιστικής σχέσης, η τεχνογνωσία που αποκτά η καθεμία μπορεί να αξιοποιηθεί κυρίως για την ανάπτυξη αυξητικών καινοτομιών.