Η εικόνα της αρχαιότητας μέσα από τα κόμικς
Authors: Κώτση Ανδριάνα 
Published: September 2021

Η παρούσα εργασία επιχειρεί μια προσέγγιση της Αρχαιότητας και της Αρχαιολογίας μέσα από το πρίσμα των ευρείας αποδοχής κόμικς.Το Μέρος Α’ εισάγει τον αναγνώστη στον ευρύτερο κόσμο της λεγόμενης Μαζικής Κουλτούρας, στην οποία ανήκουν τα κόμικς. Η Μαζική Κουλτούρα, σε αντίθεση με τις αρετές του Υψηλού Πολιτισμού, κατηγορείται για την χαμηλή της ποιότητα που περιορίζει την κριτική σκέψη και παράγει ανθρώπους χωρίς προσωπικότητα. Η Σχολή της Φρανκφούρτης ήταν ο κύριος κατήγορος της Μαζικής Κουλτούρας, αντιμετωπίζοντάς την ως μέσο που χρησιμοποιούσαν οι καπιταλιστικές χώρες προκειμένου να «εισβάλουν» πολιτισμικά και ως εκ τούτου να αποκτήσουν τον έλεγχο άλλων χωρών. Σε αυτό το μέρος ο αναγνώστης γνωρίζει, επίσης, διάφορες πτυχές που αφορούν τα κόμικς, όπως την ιστορία τους, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και οι προοπτικές τους.Στο Μέρος Β’, ο αναγνώστης ταξιδεύει στον χρόνο προκειμένου να δει πώς κατασκευάστηκε η συλλογική μνήμη σχετικά με την Αρχαιότητα. Ο Δυτικός Κόσμος προσέγγισε την Αρχαιότητα μέσω του Ουμανισμού. Αφενός, λόγω της τυπογραφίας που διέδωσε το αρχαίο ελληνικό πνεύμα σε όλα τα μήκη και πλάτη, και αφετέρου, λόγω των ταξιδιωτών που επισκέφτηκαν την Ελλάδα ως το λίκνο του ευρωπαϊκού πολιτισμού, δημιουργήθηκε μια εξιδανικευμένη εικόνα. Κατά την περίοδο της ανάδυσης των Εθνών στον ευρωπαϊκό χώρο (κυρίως κατά τον 19ο αιώνα), πολλά από αυτά επιδίωξαν την οικειοποίηση της αρχαίας ελληνικής και ρωμαϊκής Αρχαιότητας για να προβληθούν ως νόμιμοι κληρονόμοι ενός Υψηλού Πολιτισμού. Ο Νεοκλασικισμός, για παράδειγμα, ήταν ένας τρόπος για να διατυμπανίσουν τα νεοσυσταθέντα κράτη περίτρανα τις επιδιώξεις τους. Η Αρχαιολογία θεμελιώθηκε, όχι τυχαία, κατά την ίδια περίοδο και, στην αρχή τουλάχιστον, εξυπηρετούσε τους πολιτικούς σκοπούς κάθε κράτους. Η εργαλειοποίηση του παρελθόντος για πολιτικούς σκοπούς άνοιξε νέους δρόμους στην εκμετάλλευσή του με ποικίλους τρόπους αποσπώντας το από το ιστορικό του πλαίσιο. Σταδιακά, η Αρχαιότητα μετατράπηκε σε ένα ευπώλητο προϊόν στα μαζικά μέσα: κινηματογράφος, τηλεόραση, διαφημίσεις, τουρισμός.Το Μέρος Γ’ είναι το μέρος όπου συναντώνται οι βασικές έννοιες (Αρχαιότητα - Κόμικς) που απασχόλησαν την παρούσα διατριβή. Ο αναγνώστης έχει την ευκαιρία να εξετάσει την πρόσληψη της Αρχαιότητας από την ευρείας αποδοχής Σχολή του Disney, την Γαλλοβελγική Σχολής Κόμικς και από ορισμένα (ελάχιστα εν προκειμένω) ελληνικά κόμικς. Σε γενικές γραμμές, η διαφορετική προσέγγιση της Αρχαιότητας από κάθε κέντρο καλλιτεχνικής παραγωγής κόμικς αποκαλύπτει διαφορετική πολιτισμική νοοτροπία. Η Σχολή του Disney θεωρεί την Αρχαιολογία ως ένα μέσο για να κερδίσει χρήματα, η Γαλλοβελγική Σχολή δεν ανασκάπτει το παρελθόν, αλλά το ζει, ενώ τα ελληνικά κόμικς προσεγγίζουν την Αρχαιότητα με έναν διάχυτο διδακτισμό. Εν κατακλείδι, τα συμπεράσματα του Μέρους Δ’ αποκαλύπτουν ότι η εικόνα της Αρχαιότητας και της Αρχαιολογίας έχει ήδη παραμορφωθεί από άλλα μέσα (για παράδειγμα τον κινηματογράφο), προτού εισέλθει στον κόσμο των κόμικς και δεν είναι η Ένατη Τέχνη που πρέπει να σηκώσει όλο το βάρος της κατηγορίας. Τα κόμικς δεν παράγουν ιστορία. Αναπαράγουν μόνο την εικόνα που κάθε κοινωνία φέρνει για το παρελθόν, γι’ αυτό δεν ενδιαφέρονται για την λεπτομερειακή απόδοσή της.