COMTEMPORARY PHYSICAL EDUCATION FROM 2ND CONSTITUTIONAL PERIOD TO REPUBLIC PERIOD
Authors: TAZEGÜL Ünsal 
Published: April 2022

II.Meşrutiyet döneminde, batılılaşmanın etkisi ile Osmanlı İmparatorluğundaki okulların ders programlarından yenilikler yapılmaya başlanmıştır. Yapılan bu yeniliklerden beden eğitimi ve spor dersi de olumlu etkilenmiştir. Beden eğitimi
ve spor dersi birçok okulun müfredatına bu dönem içerisinde girmiştir. Osmanlı İmparatorluğunun son evresinde Alman, İsveç ve Danimarka jimnastik akımları vardı. İsveç usulü jimnastik, Ling’in ve Bronting’in tarafından geliştirilmiştir.
Bu jimnastik sisteminde, o zamanki İsveç’in içtimai, iktisadi, idari bünyesine ve ihtiyaçlarına göre hazırlanmıştır. Danimarka sistemine gelince, Bukh’tan miras kalan bu usul esasında İsveç’inkinden farklı değildir. Alman jimnastiği;
Hristiyan bir din adamı olan Bazedov tarafından çocukların din ve ırk gibi kavramlardan sıyrılarak, insan perver bir birey yetiştirmek için oluşturulmuş bir yapıdaydı. Fransa’dan gelen Monsieur Curel, Osmanlı devletine modern jimnastiği
getiren ilk insanlardan biridir. II. Meşrutiyet’le beraber Darülmuallimat’ın eğitim kalitesi de yükseltilmeye çalışılmıştır. Bu yöndeki en önemli gelişme 1913 yılında Darülmuallimat’ın isminin Darülmuallimat-ı Âliye olarak değiştirilir
ve beden eğitimi öğretmeni yetiştirmek için 30 kişiye de eğitim verilmeye başlanmıştır. 6 Ekim 1913’te Tedrisat-ı İptidaiye Kanun-ı Muvakkatı (İlköğretim geçici yasası) kabul edilmiş olup, kabul edilen bu kanunla, beden eğitimi
ve öğretimi dersleri ilk defa, ilkokulların ders programına girmiştir. II. Meşrutiyetin getirmiş olduğu en büyük yeniliklerden birisi de, Türk kızlarına yönelik beden eğitimi ve öğretimi derslerinin verilmiş olmasıdır. Türk kadınlarının
1913 yılında Gülhane Parkına girilmesine izin verildikten sonra, Türk kadınları için 1915 yılında bir İnas Darülfünûnu açılması gündeme gelmiştir. Kadın ve kızlara terbiye-i bedeniye dersi Selim Sırrı tarafından Darülfünûn’da başlatılan
konferanslarla verilmiştir. İzcilik Meşrutiyet dönemi içerisinde Osmanlı İmparatorluğunda gelişmeye başlamıştır. İzcilik etkinlikleri 1910’da (Sultani) Liselerin, 1911’de İdadilerin programına girmiştir. Çalışma geçmişte ya da
halen var olan bir durumu, var olduğu şekliyle tanımlamayı amaçlayan “tarama modeli” kapsamında, olayların geçmiş zaman içindeki gelişiminin, geçmişte olanların öğrenilmesi, anlaşılması ve açıklanması amacıyla araştırmacı tarafından
ilgili kaynak ve yayınların incelenerek değerlendirildiği “tarihsel araştırma” metodu ile yapılandırılmıştır. Yapılan bu çalışmanın amacı, II. Meşrutiyet döneminde başlayarak, Cumhuriyete kadar olan dönem içerisindeki beden eğitimi
ve öğretimini etkileyen çağdaş jimnastik akımlarını ve Okullardaki beden eğitimi ve öğretimini incelemektir. Amaç doğrultusunda literatür taraması yapılarak, konuyla ilgili elde edilen Türkçe, İngilizce ve Osmanlıca kaynaklar incelenmiştir.
Yazılı kaynakların incelenmesi sonucunda, II. Meşrutiyet döneminde, çağdaş beden eğitimi ve öğretiminin gelişmesindeki en büyük etkenlerden birisinin, Selim Sırrı Tarcan olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca çağdaş beden eğitimini geliştirmek
için birçok kitabın tercüme edildiği ve yurtdışında yapılan konferanslar gidildiği tespit edilmiştir. Dönem içerisinde hakim olan milliyetçilik düşüncesi de beden eğitimi ve sporun gelişmesine önemli bir katkı sağlamıştır. Ayrıca
yapılan okumalardan, Meşrutiyet dönemi içerisinde çıkan savaşların ve halkın muhafazakâr bir yapıda olmasının çağdaş beden eğitimi ve öğretimini olumsuz şekilde etkilediği anlaşılmıştır.