Collective decisions with incomplete individual opinions
Authors: Τερζοπούλου Ζωή 
Published: August 2024

Στον σύγχρονο κόσμο, οι άνθρωποι λαμβάνουν αποφάσεις από κοινού καθημερινά: συμμετέχουν σε εκλογές, συμβούλια εταιρειών, και δικαστικές επιτροπές. Η ακριβής καταγραφή αυτής της ανθρώπινης συμπεριφοράς είναι απαραίτητη, όχι μόνο για τη βελτίωση των επιλογών που κάνουν οι άνθρωποι, αλλά και για την ανάπτυξη συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης που λειτουργούν αποτελεσματικά και με ασφάλεια στις συλλογικές αποφάσεις. Η θεωρία της κοινωνικής επιλογής, ένα υποπεδίο της (μικρο)οικονομίας, ασχολείται με την ανάλυση των μηχανισμών που χρησιμοποιούν οι ομάδες για να λαμβάνουν αποφάσεις· τα ευρύτατα θέματά της ξεπερνούν γειτονικές επιστήμες, όπως η πολιτική επιστήμη, το δίκαιο και η τεχνητή νοημοσύνη. Το πολύ νεότερο πεδίο της υπολογιστικής κοινωνικής επιλογής εξετάζει προβλήματα που παραδοσιακά μελετώνται στη θεωρία της κοινωνικής επιλογής με ισχυρά εργαλεία από την επιστήμη των υπολογιστών. Μέχρι σήμερα, πολλές έρευνες στην υπολογιστική κοινωνική επιλογή βασίζονται σε μια μάλλον αυστηρή υπόθεση—συγκεκριμένα, ότι οι άνθρωποι είναι ικανοί να σχηματίσουν σαφείς απόψεις για όλα τα ζητήματα που διακυβεύονται σε ένα δεδομένο πρόβλημα απόφασης (τέτοιες απόψεις ονομάζονται πλήρεις). Όμως, τα τελευταία χρόνια, οι άνθρωποι λαμβάνουν όλο και περισσότερες αποφάσεις σε διαδικτυακά περιβάλλοντα, όπου η αφθονία των διαθέσιμων επιλογών καθιστά συχνά την κριτική τους αξιολόγηση αδύνατη. Αυτή η διατριβή αφορά συλλογικές αποφάσεις στις οποίες οι πράκτορες μπορεί να έχουν εγγενώς ελλιπείς απόψεις (δηλαδή, μπορεί να μην έχουν άποψη για ορισμένα ζητήματα που τίθενται). Για παράδειγμα, σε έναν ιστότοπο ταξιδιών όπου οι χρήστες κατατάσσουν τα ξενοδοχεία σύμφωνα με την εμπειρία και τις προτιμήσεις τους, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα έχουν άποψη για όλες τις προσφερόμενες καταχωρήσεις. Χρειαζόμαστε μηχανισμούς ψηφοφορίας που επιτρέπουν ελλιπείς εισόδους και παράγουν συνεπή συλλογικά αποτελέσματα. Αυτή η διατριβή προτείνει τέτοιους μηχανισμούς σε τρία πλαίσια, όπου μας ενδιαφέρει (i) να επιτευχθεί συναίνεση μεταξύ των διαφορετικών απόψεων των μελών της ομάδας για ζητήματα που είναι υποκειμενικής φύσης (όπως στο παράδειγμα του ιστότοπου ταξιδιών), (ii) να αποφευχθούν στρεβλωμένα αποτελέσματα που προκαλούνται από τη στρατηγική συμπεριφορά εγωιστικών πρακτόρων (όπως σε προβλήματα εκλογών), (iii) να ανακαλυφθεί η αλήθεια σε σχέση με έναν αριθμό αντικειμενικών ζητημάτων (όπως σε πειράματα). Πρώτον, πώς μπορούμε να επιτύχουμε έναν επαρκώς καλό συμβιβασμό για μια ομάδα πρακτόρων με διαφορετικές απόψεις; Ένας τρόπος, που συνήθως χρησιμοποιείται από την κοινότητα της κοινωνικής επιλογής, προτείνει τη χρήση αξιωμάτων, δηλαδή ιδιοτήτων των μηχανισμών συγκέντρωσης που είναι κανονιστικά ελκυστικές. Τέτοια αξιώματα είναι καλά μελετημένα στα τυπικά πλαίσια όπου υποτίθεται πληρότητα, αλλά παρουσιάζουν πολλά ανοικτά ερωτήματα όταν η έλλειψη πληρότητας εισέρχεται στο προσκήνιο. Περιορίζοντας την προσοχή σε διαφορετικά αξιώματα, αποκτούμε διακριτούς μηχανισμούς συλλογικής επιλογής—συμπεριλαμβανομένων μηχανισμών που ζυγίζουν τις ατομικές απόψεις βασιζόμενοι στο μέγεθός τους, μηχανισμών που αποδίδουν βαθμολογίες στις εναλλακτικές λύσεις σε σχέση με τη θέση τους στις ατομικές προτιμήσεις, καθώς και μηχανισμών που συνδέονται με δεδομένα όρια αποδοχής. Τα διάφορα αξιώματα που εξετάζουμε οδηγούν σε διαφορετικές έννοιες του συμβιβασμού. Ανάλογα με αυτά που θεωρεί κανείς πειστικά, μπορεί να υποστηρίξει τη χρήση των αντίστοιχων μηχανισμών που τα ικανοποιούν. Δεύτερον, υπό ποιους μηχανισμούς για τη λήψη συλλογικών αποφάσεων τα μέλη μιας ομάδας έχουν κίνητρο να παραποιήσουν τις ατομικές τους απόψεις με σκοπό να επιτύχουν ένα καλύτερο αποτέλεσμα για τον εαυτό τους; Οι πράκτορες που έχουν την ελευθερία να αναφέρουν ελλιπείς απόψεις μπορεί να προβούν σε ψέμματα με τρεις τρόπους: κρύβοντας την ειλικρινή τους άποψη, επινοώντας μια νέα μη ειλικρινή άποψη, ή αντιστρέφοντας την ειλικρινή τους άποψη. Τέτοιες πράξεις αποτελούν απειλές για την καθημερινή μας ζωή, φέρνοντας τον κίνδυνο να ληφθούν μη αντιπροσωπευτικές, μη δημοκρατικές συλλογικές αποφάσεις. Σε πολλές περιπτώσεις, δείχνουμε ότι είναι δυνατόν να βρεθούν μηχανισμοί που είναι άτρωτοι σε αυτό το είδος στρατηγικής συμπεριφοράς. Ωστόσο, αποδεικνύουμε επίσης αποτελέσματα του αδυνάτου που υποστηρίζουν ότι η στρατηγική χειραγώγηση είναι, μερικές φορές, αναπόφευκτη. Επιπλέον, όταν οι πράκτορες έχουν τη δυνατότητα να αλλάξουν τις απόψεις τους σε γύρους, εξετάζουμε εάν—και πόσο γρήγορα—οι σχετικές διαδικασίες επαναλαμβανόμενης λήψης αποφάσεων θα ολοκληρωθούν. Τρίτον, υποθέστε ότι χρειάζεται να καθορίσετε τη σωστή απάντηση σε ένα ερώτημα (π.χ., εάν ένας συνάδελφος πρέπει να προαχθεί) που εξαρτάται από δύο ανεξάρτητα αξιώματα (π.χ., εάν ο συνάδελφος είναι εξαιρετικός στη δουλειά της και εάν είναι καλή ομαδική παίκτρια). Θα ζητήσετε από τα μέλη μιας ομάδας να αξιολογήσουν το καθένα από αυτά τα αξιώματα (που μπορεί να γίνει με σχετικά υψηλή ακρίβεια) ή και τα δύο (οπότε η ανάγκη τους να κάνουν πολλαπλές εργασίες θα μειώσει την ακρίβειά τους); Σε σενάρια όπως αυτό, παρουσιάζουμε έναν βέλτιστο μηχανισμό για τη λήψη συλλογικών αποφάσεων, καθορίζουμε πόσους πράκτορες πρέπει να ρωτήσετε για πόσες από τις απόψεις τους και παρέχουμε μια εκτενή ανάλυση των στρατηγικών κινήτρων που μπορεί να προκύψουν από την οπτική των μελών της ομάδας. Εν συντομία, εξετάζοντας πολλά πλαίσια που είναι εμπνευσμένα από πραγματικές εφαρμογές, αυτή η διατριβή συζητά διάφορους υποσχόμενους τρόπους για τη λήψη συλλογικών αποφάσεων όταν οι ατομικές απόψεις αναμένεται να είναι ελλιπείς.