Μελέτη των ανατομικών οδηγών σημείων κατά την ενδοσκοπική και ανοικτή χειρουργική στη βάση του κρανίου, το προσωπικό κρανίο και τον τράχηλο άνωθεν του υοειδούς
Authors: Παπαβασιλείου Γεωργία 
Published: December 2024

ΣΤΟΧΟΣ: H βάση κρανίου είναι μία περιπλοκή ανατομική περιοχή που περιέχει πολλές νευραγγειακές δομές. Ανατομικές παραλλαγές και διεγχειρητική ενεργό αιμορραγία μειώνουν σημαντικά την ορατότητα του χειρουργικού πεδίου με πιθανές σοβαρές και απειλητικές για τη ζωή του ασθενούς επιπλοκές. Στην παρούσα μελέτη με τη χρήση πολυτομικού Αξονικού Τομογράφου (MDCT) παρουσιάζονται σταθερά και εύκολα αναγνωρίσιμα ανατομικά οδηγά σημεία καθώς και σημαντικές ανατομικές παραλλαγές αυτών, ώστε να αποφευχθεί, στις ενδοσκοπικές και ανοικτές χειρουργικές προσπελάσεις της βάσης κρανίου, ο τραυματισμός νευραγγειακών και άλλων ζωτικών ανατομικών δομών όπως η έσω καρωτίδα αρτηρία (ICA), η έσω γναθιαία αρτηρία (MA) και το προσωπικό νεύρο. Στο γενικό μέρος περιγράφεται αναλυτικά η ανατομία και η απεικονιστική ανατομία των περιοχών ενδιαφέροντος στη βάση κρανίου, το προσωπικό κρανίο και τον τράχηλο άνωθεν του υοειδούς με έμφαση στα οδηγά ανατομικά σημεία που θα μελετηθούν στο ειδικό μέρος. ΥΛΙΚΑ-ΜΕΘΟΔΟΣ: Μελετήθηκαν Αξονικές Τομογραφίες Τραχήλου, Σπλαχνικού κρανίου και Αξονικές Αγγειογραφίες (CTA) καρωτίδων 162 ασθενών (101 άντρες και 61 γυναίκες). Επίσης, χρησιμοποιήθηκαν στην μελέτη μας 6 πτωματικά κεφάλια στα οποία πραγματοποιήθηκε ενδοσκοπική διατομή και MDCTs με πρωτόκολλο σπλαχνικού κρανίου. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Πραγματοποιήθηκαν οι εξής μετρήσεις: 1. Μήκος της στυλοειδούς απόφυσης, 2. διάμετρος του στυλομαστοειδούς τρήματος (SMF), απόσταση 3. μεταξύ της στυλοειδούς απόφυσης και της διγαστορικής εντομής, 4. και μεταξύ της μαστοειδούς απόφυσης και του SMF, 5. μήκος και είδη του βιδιανού καναλιού (VC), 6. μικρότερη, οριζόντια και κάθετη απόσταση καθώς και η γωνία μεταξύ του VC και του στρογγύλου τρήματος (FR), 7. καθορίστηκε η θέση του VC σε σχέση με το έσω πέταλο της πτερυγοειδούς απόφυσης (MPTG) και της ICA, 8. απόσταση μεταξύ του VC και του οπτικού καναλιού (OC), και 9. απόσταση μεταξύ του VC και του καρωτιδικού καναλιού (CC), 10. πάχος και γωνία της οπτικής αντηρίδας (optic strut), 11. πάχος της πρόσθιας κλινοειδούς απόφυσης, 12. μήκος του μείζονος υπερώιου καναλιού (GPC) και της εσωτερικής καμπύλης GPC – PPF, 13. διάμετρος του άνω και κάτω ανοίγματος του GPC, 14. μήκος και πάχος του ωοειδούς τρήματος (FO), 15. απόσταση μεταξύ του FO και α) της ρίζας του ζυγωματικού οστού και, β) της μέσης γραμμής της βάσης του κρανίου, 16. απόσταση μεταξύ της πρόσθιας ρινικής άκανθας (ANS) και α) του FO, β) του γναθιαίου στομίου και του σφηνοϋπερώιου τρήματος (SPF) και, γ) της οστικής γέφυρας (ΒB) μεταξύ FO και ακανθώδους τρήματος (FS), 17. αριθμός και τύποι των καρωτιδοκλινοειδών τρημάτων, 18. επέκταση/τύποι πνευμάτωσης SS, 19. παρουσία ενός ή πολλαπλών διαφραγμάτων εντός του SS και η σχέση τους με το καρωτιδικό και οπτικό κανάλι (OC), 20. προβολή της ICA και του OC εντός του SS με παρουσία ή όχι οστικού ελλείμματος, 21. οι αποστάσεις μεταξύ MA και α) του αρθρικού φύματος του λεπιδοειδούς οστού, β) του κονδύλου και γ) της μηνοειδούς εντομής της κάτω γνάθου, 22. οι αποστάσεις μεταξύ της κορυφής της γλωσσίδας και α) της μηνοειδούς εντομής της κάτω γνάθου, και β) του κατώτερου, ανώτερου και οπίσθιου ορίου του κλάδου της κάτω γνάθου, 23. η διάμετρος της MA, 24. οι αποστάσεις μεταξύ του σφηνοϋπερώιου τρήματος (SPF) και: α) της άνω γναθικής γραμμής, β) της πρόσθιας κεφαλής της μέσης ρινικής κόγχης, γ) του βασικού πετάλου της μέσης ρινικής κόγχης, δ) της χοάνης, ε) του στομίου του γναθιαίου κόλπου, και ζ) του ρινικού εδάφους, 25. η πορεία της PSAA, 26. η απόσταση μεταξύ PSAA και φατνιακής ακρολοφίας, 27. το οστικό ύψος από το έδαφος του γναθιαίου κόλπου έως την κορυφή της φατνιακής ακρολοφίας, 28. η απόσταση μεταξύ PSAA και έσω τοιχώματος του γναθιαίου κόλπου, και 29. η έκφυση της MMA και της AMA σε σχέση με τον έξω πτερυγοειδή μυ. Από τις εν λόγω μετρήσεις μικρές τιμές απόκλισης (SDs), ενδεικτικές σταθερότητας, αναδείχθηκαν στις εξής μετρήσεις: 1) στην οριζόντια, κάθετη και μικρότερη απόσταση μεταξύ VC και FR, 2) στο μήκος του VC, 3) στην απόσταση μεταξύ VC και CC, 4) στην διάμετρο του άνω και κάτω ανοίγματος της GPC-PPF, 5) στο πάχος και μήκος του FO, 6) στην απόσταση μεταξύ FO και μέσης γραμμής της βάσης κρανίου, 7) στο πάχος της οπτικής αντηρίδας και 8) στο πάχος και μήκος της πρόσθιας κλινοειδούς απόφυσης, 9) στην διάμετρο της έκφυσης της MA, 10) στην απόσταση από την γλωσσίδα έως το οπίσθιο όριο του κλάδου της κάτω γνάθου, 11) στην απόσταση από το SPF έως την γναθιαία γραμμή και το βασικό πέταλο και 12) στην απόσταση μεταξύ PSAA και έσω τοιχώματος του γναθιαίου κόλπου.Επιπλέον, στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ δεξιάς και αριστερής πλευράς παρατηρήθηκε: 1) στην οριζόντια και κάθετη απόσταση μεταξύ FR και VC, 2) στην απόσταση μεταξύ VC και OC, 3) στο πάχος του FO, 4) στην απόσταση μεταξύ ANS και οστικής γέφυρας (BB), 5) στην απόσταση μεταξύ PSAA και έσω τοιχώματος γναθιαίου κόλπου, και 6) μεταξύ SPF και ρινικού εδάφους. Επιπρόσθετα, υπήρξε στατιστικά σημαντική θετική σχέση μεταξύ του τύπου II του VC και της πλάγιας πνευμάτωσης του SS. Τέλος, πραγματοποιήθηκε σύγκριση μεταξύ μετρήσεων στις MDCTs και στις ενδοσκοπικές διατομές στα πτωματικά κεφάλια, όπου δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά. Επίσης, έγινε σύγκριση των αποτελεσμάτων της παρούσας μελέτης με την βιβλιογραφία, όπου παρατηρήθηκε συμφωνία των μετρήσεων σε υψηλό ποσοστό (62%). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Οι προεγχειρητικές MDCTs μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν οδηγός ανατομικός χάρτης από τον χειρουργό για την εντόπιση σταθερών ανατομικών οδηγών σημείων, που θα τον βοηθήσουν στην εντόπιση ζωτικής σημασίας δομών, και στην καλύτερη οργάνωση της χειρουργικής επέμβασης στην βάση κρανίου, το προσωπικό κρανίου και την άνω τραχηλική χώρα προκειμένου να αποφευχθούν σοβαρές διεγχειρητικές επιπλοκές, όπως τρώση νεύρου ή αγγείου.