ОПЫТ РАЗВИТИЯ СЕЛЬСКОЙ МЕДИЦИНЫ В РАЗВИТЫХ СТРАНАХ: ЛИТЕРАТУРНЫЙ ОБЗОР
Authors: Б.С. Джобалаева , Д.С. Смаилова , Ю.М. Семенова 
Published: October 2024

Введение. Согласно Государственной программе развития здравоохранения Республики Казахстан на 2020-2025 годы, в городах обеспеченность врачами составляет 56,8 на 10 тыс. населения, а в сельской местности – 16,1 на 10 тыс. населения. Восемьдесят три процента всех врачей страны работают в городской местности и только 17% – в сельской. Проблема обеспеченности кадровыми ресурсами остается актуальной и до конца не решенной. С этой целью, мы провели литературный обзор доступных источников для лучшего понимания того, как эта проблема решается в других странах мира. Цель исследования:Изучение опыта развития селькой медицины в развитых странах мира. Стратегия поиска. Изучены статьи, находящиеся в открытом доступе, глубиной за 30 лет, с использованием следующих баз данных научных публикаций и специализированных поисковых систем: PubMed, Google Scholar, Cochrane Library, Web of Science, Scopus. Информационный поиск проведен по ключевым словам: сельская медицина, телемедицина, COVID-19. Критерии включения: Публикации уровня доказательности А, В: мета-анализы, систематические обзоры, когортные и поперечные исследования. Критерии исключения: мнение экспертов в виде коротких сообщений, рекламные статьи. Результаты. Анализ международного и отечественного опыта развития сельской медицины отмечает нехватку кадров, в том числе семейных врачей в сельской местности. Наставничество и организация образовательного процесса на рабочем месте играют важную роль в профессиональном развитии специалиста сельского уровня. Правильная организация первичной медико-санитарной помощи с элементами дистанционной медицины снижает расходы на здравоохранение и улучшает показатели здоровья населения. Заключение. В эпоху цифровизации развитие семейной медицины в сельской местности может получить дополнительный толчок за счет использования современных технологий, которыми должно быть обеспечено каждое медицинское учреждение на селе.

Introduction. According to the State Program for the Development of Healthcare of the Republic of Kazakhstan for 2020-2025, the provision of doctors in cities is 56.8 per 10 thousand of the population, and 16.1 per 10 thousand of the population in rural areas. Eighty-three percent of all doctors in the country work in urban areas and only 17% in rural areas. The problem of the provision of human resources remains relevant and not fully resolved. To this end, we have conducted a literature review of the available sources to better understand how this problem is being addressed in other countries of the world. The aim of the research is to study the experience of the development of rural medicine in the developed countries of the world. Search strategy. We studied publicly available articles over 30 years using the following databases of scientific publications and specialized search engines: PubMed, Google Scholar, Cochrane Library, Web of Science, Scopus. Information search was carried out by keywords: rural medicine, telemedicine, COVID-19. Inclusion criteria: Publication level of evidence A, B: meta-analyzes, systematic reviews, cohort and cross-sectional studies. Exclusion criteria: expert opinion in the form of short messages, promotional articles. Results. Analysis of international and domestic experience in the development of rural medicine notes a shortage of personnel, including family doctors in rural areas. Mentoring and organization of the educational process in the workplace play an important role in the professional development of a rural specialist. Proper organization of primary health care with elements of distance medicine reduces health care costs and improves public health indicators. Conclusion. In the era of digitalization, the development of family medicine in rural areas can receive an additional impetus due to the use of modern technologies, which should be provided to every medical institution in the countryside.

Кіріспе. Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау саласын дамытудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасына сәйкес қалаларда дәрігерлермен қамтамасыз ету 10 мың тұрғынға 56,8, ал ауылдық жерлерде 10 мың тұрғынға 16,1 құрайды. Елдегі барлық дәрігерлердің 83 %-ы қалалық жерлерде және тек 17% ауылдық жерлерде жұмыс істейді. Кадр ресурстарымен қамтамасыз ету проблемасы өзекті болып қала береді және толық шешілмейді. Осы мақсатта біз әлемнің басқа елдерінде бұл мәселенің қалай шешіліп жатқанын жақсы түсіну үшін қол жетімді дереккөздерге әдеби шолу жасадық. Зерттеу мақсаты: әлемнің дамыған елдерінде ауылдық медицинаны дамыту тәжірибесін зерттеу. Іздеу стратегиясы. PubMed, Google Scholar, Cochrane Library, Web of Science, Scopus сияқты ғылыми жарияланымдардың және мамандандырылған іздеу жүйелерінің деректер базасын пайдалана отырып, 30 жыл ішінде көпшілікке қолжетімді, тереңдіктегі мақалалар зерделенді. Ақпараттық іздеу келесі кілт сөздер бойынша жүргізілді: ауылдық медицина, телемедицина, COVID-19. Іріктеу критерийлері: А, В дәлелділік деңгейінің жарияланымдары: мета-талдаулар, жүйелі шолулар, когорттық және көлденең зерттеулер. Ерекшелік критерийлері: қысқа хабарламалар, жарнамалық мақалалар түріндегі сарапшылардың пікірі. Нәтижелері. Ауылдық медицинаны дамытудың халықаралық және отандық тәжірибесін талдау кадрлардың, оның ішінде ауылдық жерлерде отбасылық дәрігерлердің жетіспейтіндігін атап өтті. Жұмыс орнында тәлімгерлік және білім беру процесін ұйымдастыру ауылдық деңгейдегі маманның кәсіби дамуында маңызды рөл атқарады. Қашықтықтан медицина элементтері бар алғашқы медициналық-санитарлық көмекті дұрыс ұйымдастыру денсаулық сақтауға жұмсалатын шығындарды азайтады және халықтың денсаулық көрсеткіштерін жақсартады. Қорытынды. Цифрландыру дәуірінде ауылдық жерлерде отбасылық медицинаны дамыту ауылдағы әрбір медициналық мекеме қамтамасыз етуге тиіс заманауи технологияларды пайдалану есебінен қосымша серпін алуы мүмкін.