Η επίδραση της ορμονικής θεραπείας και της τιβολόνης στον αθηρωματογόνο χημειοτακτισμό των λευκών αιμοσφαιρίων του περιφερικού αίματος
Authors: Βλάχου Σοφία 
Published: January 2014

Ο σημαντικός ρόλος που φαίνεται να διαδραματίζει η χρόνια φλεγμονή στην εμφάνιση και εξέλιξη της αθηρωματικής νόσου αποτελεί αντικείμενο εντατικής μελέτης διεθνώς τα τελευταία χρόνια. Πληθώρα δεδομένων συνηγορούν υπέρ της υπόθεσης πως τα οιστρογόνα πιθανώς προλαμβάνουν την ανάπτυξη της αθηρωματικής νόσου καταστέλλοντας την ανοσολογική απάντηση. Επιπλέον, η ασυμφωνία μεταξύ επιδημιολογικών και κλινικών μελετών ως προς την επίδραση της ορμονικής θεραπείας στο καρδιαγγειακό σύστημα αποτέλεσε το έναυσμα για την έρευνα σχετικά με την καρδιαγγειακή δράση εναλλακτικών θεραπειών για την αντιμετώπιση των επιπλοκών της εμμηνόπαυσης. Σκοπό της παρούσας διατριβής αποτέλεσε η διερεύνηση της επίδρασης των συζευγμένων οιστρογόνων (CEE), της χαμηλής δόσης 17β-οιστραδιόλης/οξικής νορεθιστερόνης (Ε2/ΝΕΤΑ) και μίας εναλλακτικής της ορμονικής θεραπείας, της τιβολόνης, στους χημειοτακτικούς παράγοντες MCP-1 και RANTES, οι οποίοι εμπλέκονται στην αρχική φάση της φλεγμονώδους συνιστώσας της αθηροσκλήρυνσης. Δευτερευόντως, μελετήθηκε η πιθανή συσχέτιση μεταξύ των παραγόντων αυτών και δημογραφικών, βιοχημικών και ορμονικών παραμέτρων σε υγιείς μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Τα υλικό της μελέτης αντλήθηκε από το Ιατρείο Εμμηνόπαυσης της Β΄ Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Μελετήθηκαν προοπτικά 68 γυναίκες, οι οποίες τυχαιοποιήθηκαν για τη λήψη 0.625mg συζευγμένων οιστρογόνων (CEE) ή 1mg 17β-οιστραδιόλης + 0.5mg οξεικής νορεθιστερόνης (χαμηλής δόσης E2/NETA) ή 2.5 mg τιβολόνης ή καμίας θεραπείας (μάρτυρες). Το διάστημα παρακολούθησης ήταν 6 μήνες. Οι προαναφερθείσες παράμετροι προσδιορίστηκαν αμέσως πριν και 6 μήνες μετά θεραπεία. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, τα επίπεδα του παράγοντα MCP-1 μειώθηκαν σημαντικά στην ομάδα ασθενών που έλαβαν συζευγμένα οιστρογόνα (CEE) (βασική τιμή 125.3 +/-51 pg/ml, 6 μήνες μετά: 84.5 +/-36.1 pg/ml, p=0.043), ενώ παρέμειναν αμετάβλητα κατά τη διάρκεια της θεραπείας στις υπόλοιπες ομάδες. Όσον αφορά στα επίπεδα του παράγοντα RANTES, μειώθηκαν σημαντικά στο τέλος της περιόδου μελέτης στην ομάδα που έλαβε Ε2/ΝΕΤΑ (βασική τιμή 8690.6 +/-3880.0 pg/ml, 6 μήνες μετά: 6894.0 +/-1720.0 pg/ml, p=0.007) ενώ παρέμειναν αμετάβλητα κατά τη διάρκεια της θεραπείας στις υπόλοιπες ομάδες. Η τιβολόνη δεν είχε καμία επίδραση στα επίπεδα των MCP-1 και RANTES. Επιπλέον, αναδείχθηκαν σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ των προαναφερόμενων χημειοτακτικών παραγόντων και παραμέτρων του ορμονικού προφίλ. Η ολική τεστοστερόνη ορού και ο δείκτης FAI συσχετίστηκαν αρνητικά με τα επίπεδα RANTES (ολική τεστοστερόνη: r = -0.27, p = 0.033, FAI: r = -0.43, p = 0.004), ενώ η δεσμευτική πρωτεϊνη των ορμονών του φύλου (SHBG) παρουσίασε θετική συσχέτιση με την ίδια χημειοκίνη (r = 0.34, p = 0.026). Πιθανή αρνητική συσχέτιση σημειώθηκε μεταξύ RANTES και HDL-C χωρίς όμως να είναι στατιστικά σημαντική (r = -0.26, p = 0.064). Συμπερασματικά, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης υποδηλώνουν έναν πιθανό επιπρόσθετο μηχανισμό καρδιοπροστατευτικής δράσης των οιστρογόνων. Ο μηχανισμός αυτός περιλαμβάνει την αναστολή της έκφρασης χημειοτακτικών παραγόντων και, κατ’επέκταση, την αναστολή της φλεγμονώδους συνιστώσας της αθηροσκλήρυνσης...