ГЕМАТОЛОГИЧЕСКИЕ ПОКАЗАТЕЛИ И МЕТАБОЛИЧЕСКИЙ СИНДРОМ
Authors: К.Ж. Садыкова , Ж.С. Шалхарова , Ж.Н. Шалхарова , Г.О. Нускабаева , А.М. Гржибовский 
Published: October 2024

Метаболический синдром ввиду высокой распространенности и опасности развития кардиоваскулярных осложнений остается серьезной проблемой практической медицины. В связи с этим большой интерес ученых вызывает изучение связи между параметрами крови и метаболическим синдромом. Целью исследования является изучение связи между наличием метаболического синдрома и уровнем гематокрита, количеством эритроцитов, лейкоцитов и тромбоцитов среди работающего населения г. Туркестан Южно-Казахстанской области. Методы исследования: Проведено поперечное исследование 965 пациентов из прикрепленного контингента поликлиники Международного Казахско-Турецкого университета имени Х.А. Ясави, в анализ включены данные 839 человек. Исследование включало анкетную часть, антропометрию и лабораторное обследование. Метаболический синдром диагностировался согласно критериям IDF (2005). Связь между наличием метаболического синдрома и гематологическими показателями оценивали с помощью многомерного логистического регрессионного анализа, в котором метаболический синдром использовался в виде бинарной переменной отклика раздельно для мужчин и женщин. Рассчитывали нескорректированные и скорректированные отношения шансов (ОШ) с 95% доверительными интервалами (ДИ). В качестве потенциальных конфаундинг-факторов в модели также вводили возраст, курение и употребление алкоголя. Результаты:Многомерный логистический регрессионный анализ выявил прямо пропорциональную связь между уровнем гематокрита (cОШ= 1.66; 95% ДИ: 0.82; 3.34; р для тренда<0.001), количеством эритроцитов (сОШ=2.31; 95% ДИ: 1.20; 4.48; р для тренда=0.022), количеством лейкоцитов (сОШ=1.96; 95% ДИ: 1.07; 3.57; р для тренда=0.012) и наличием МС у женщин. У мужчин выявлена прямо пропорциональная связь между уровнем гематокрита (сОШ=1.88; 95 % ДИ: 0.64; 5.57; р для тренда<0.001) и наличием МС, которая сохраняется после коррекции на потенциальные конфаундинг-факторы. Выводы: Таким образом, выявлено, что у женщин с метаболическим синдромом были выше уровни гематокрита, количество эритроцитов и лейкоцитов, тогда как у мужчин с метаболическим синдромом был выше уровень гематокрита. Проведение проспективных исследований для подтверждения выявленных связей позволит использовать в клинической практике такие легко доступные методы исследования, как показатели гемограммы, для ранней профилактики развития метаболического синдрома и его сердечно-сосудистых осложнений.

Background: The metabolic syndrome has a considerable prevalence, is associated with the increased risk of developing cardiovascular disease and thus remains a substantial challenge for public health and clinical medicine. Studies on the relationship between metabolic syndrome and hematologic parameters represent a considerable interest for research. The aim of this study is to examine associations between hematological parameters (hematocrit, red blood cell, white blood cell and platelet counts) and metabolic syndrome among adults in Turkestan, South Kazakhstan region. Methods: A cross-sectional study including 965 adults registered at the polyclinic of the International Kazakh-Turkish University was performed. The final sample consisted of 839 patients with valuable data on both blood parameters and metabolic syndrome. The relationship between the presence of metabolic syndrome and hematological parameters were evaluated using multivariable logistic regression analysis. Crude and adjusted odds ratios (OR) with 95% confidence intervals (CI) were calculated. Tests for linear trends across the quartiles of each hematological parameter were also performed. Age, smoking and alcohol consumption were included in the model as potential confounders. Results: Positive association between hematocrit (OR = 1.66; 95% ДИ: 0.82; 3.34; р <0.001 for trend), the counts of red blood cells (OR = 2.31; 95% ДИ: 1.20; 4.48; р for trend=0.022), the counts of white blood cell (OR =1.96; 95% ДИ: 1.07; 3.57; р =0.012 for trend) and the metabolic syndrome in women. Among men was found positive association between the level of hematocrit (OR = 1.88; 95 % ДИ: 0.64; 5.57; р <0.001 for trend) and the presence of MS.

Метаболизмдік синдром кең таралуына және жүрек-тамыр асқынулары дамуының жоғары қауыпына байланысты медицинаның өзекті мәселелерінің бірі болып табылады. Метаболизмдік синдромның және қан көрсеткіштері арасындағы байланысты зерттеу ғалымдардың қызығушылығын тудыруда. Зерттеудің мақсаты: Онтүстік-Қазахстан облысы Түркістан қаласындағы жұмыс істейтін ер адамдар мен әйелдер арасындағы метаболизмдік синдром және гематокрит, эритроциттердің, лейкоциттердің және тромбоциттердің саны сияқты гематологиялық көрсеткіштер арасындағы байланысты зерттеу Зерттеу әдістері: Халықаралық Қазақ-Түрік университетінің клиникасына тіркелген контингенттен 965 адам зерттеуге қатысты, бұл анализге 839 адамның мәліметтері қарастырылды. Пациенттерге сауалнамалар, антропометриялық және лабораториялық зерттеулер жүргізілді. Метаболизмдік синдром IDF (2005) критерийлеріне сәйкес анықталды. Метаболизмдік синдром және гематологиялық көрсеткіштер арасындағы байланысы көпөлшемді логистикалық регрессиялық анализы арқылы зерттелді, метаболизмдік синдром логистикалық модельге бинарлық көрсеткіш түрінде еңгізілді. Потенциальды конфаундинг-фактор ретінде жас, темекі тарту, алкоголь қабылдау көрсеткіштері қарастырылды. Нәтижелер: Көпөлшемді логистикалық регрессиялық анализ нәтижесінде әйелдерде метаболизмдік синдром және гематокрит деңгейі (cОШ= 1.66; 95% ДИ: 0.82; 3.34; тренд үшін р<0.001), эритроциттердің(сОШ=2.31; 95% ДИ: 1.20; 4.48; тренд үшін р=0.022), лейкоциттердің (сОШ=1.96; 95% ДИ: 1.07; 3.57; тренд үшін р=0.012) саны арасында оң мәнді байланыс анықталды. Ер адамдарда оң мәнді ассоциация метаболизмдік синдром және гематокрит деңгейі (сОШ=1.88; 95 % ДИ: 0.64; 5.57; тренд үшін р <0.001) арасында анықталды. Аталған байланыстар потенциальды конфаундинг-факторларға коррекция жасау нәтижесінде сақталды. Қорытынды: Зерттеу нәтижесінде метаболизмдік синдромы бар әйелдерде гематокрит деңгейі, эритроциттердің, лейкоциттердің саны көрсеткіштері, ал ер адамдарда гематокрит деңгейі жоғары болғандығы анықталды. Көрсетілген байланыстарды болашақ проспективті зерттеулер нәтижесінде дәлелдеу клиникалық тәжірибеде кең қолданылатын, қол жетімді және тиімді гемограмма көрсеткіштерін метаболизмдік синдромның және оның жүрек-тамыр асқынулар дамуын ерте алдын-алуда қолдануға болады.