Πανεπιστημιακές σπουδές και ΤΠΕ
Authors: Βέρρα Μαριλίνα 
Published: March 2022

Ένας από τους ρόλους της εκπαίδευσης είναι να συμβαδίζει με το κοινωνικό «γίγνεσθαι». Οφείλει να παρέχει αγωγή και μόρφωση και παράλληλα να δημιουργεί πρόσφορο έδαφος, ώστε να καλλιεργούνται ικανότητες και δεξιότητες που θα χρησιμεύσουν στον αυριανό πολίτη, ως κοινωνικό ον και ως επαγγελματία. Οι βάσεις της εκπαίδευσης τίθενται στο σχολείο και δημιουργείται το ερώτημα ποιος και πώς διδάσκει στο σημερινό σχολείο. Πόσο καλά καταρτισμένος είναι ο εκπαιδευτικός που θα μπει στη σχολική τάξη, ποιες ικανότητες και δεξιότητες έχει αναπτύξει ο ίδιος κατά την εκπαίδευσή του και πώς μπορεί ή σκοπεύει να μεταδώσει αυτά τα στοιχεία στους μαθητές και τις μαθήτριές του. Λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι ζούμε στην κοινωνία της γνώσης και στην κυριαρχία των ψηφιακών μέσων, γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι έχουμε ανάγκη μία πιο ανοικτή και καινοτόμο εκπαίδευση, απολύτως εντεταγμένη στην ψηφιακή εποχή. Χρειάζεται οι μαθητές/τριες που φοιτούν στο σχολείο του σήμερα να εκπαιδεύονται με τέτοιο τρόπο, ώστε να ανταποκριθούν στις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουν ως ενεργοί πολίτες του αύριο. Κι όταν το αύριο είναι απόλυτα συνυφασμένο με τις Τεχνολογίες της Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ), καθίσταται σαφές ότι το σχολείο δεν μπορεί να είναι αποκομμένο από την τεχνολογία. Σκοπός της παρούσας εκπαιδευτικής έρευνας είναι να συμβάλει – έστω και ελάχιστα – στη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Η εκπαιδευτική έρευνα στοχεύει σε αυτό μέσα από τη συστηματική εξέταση κάθε εκπαιδευτικής άποψης αναφορικά με τη μάθηση των μαθητών, τις διδακτικές μεθόδους, την εκπαίδευση των εκπαιδευτικών και τη δυναμική των τάξεων (Anderson & Arsenault, 1998). Συγκεκριμένα η δική μας έρευνα επιδιώκει να διερευνήσει αν οι σημερινοί/ές φοιτητές/τριες των Παιδαγωγικών Τμημάτων – και άρα αυριανοί/ές διδάσκοντες/ουσες σε τάξη – είναι εξοικειωμένοι/ες με την τεχνολογία και αν και πώς θα την εντάξουν στη διδασκαλία τους. Μας ενδιαφέρει να διαπιστώσουμε αν με τη συμβολή των σπουδών τους και κρίνοντας από τον τρόπο χρήσης των ΤΠΕ υιοθετούν κάποια συγκεκριμένη θεωρία μάθησης και πώς τελικά αυτή διαμορφώνει την επαγγελματική ταυτότητα και τις πρακτικές τους.Τα δεδομένα μας προέκυψαν από διακόσια ερωτηματολόγια, τα οποία περιείχαν ερωτήσεις που αναφέρονταν συγκεκριμένα στο κατά πόσο οι ερωτώμενοι/ες χρησιμοποιούν τεχνολογικά μέσα και στον τρόπο πιθανής χρήσης της τεχνολογίας στην τάξη. Από τη μία πλευρά είχαμε το αναμενόμενο αποτέλεσμα της εξοικείωσης των φοιτητών/τριών με την τεχνολογία, καθώς μιλάμε – ως επί το πλείστον – για νεαρά άτομα που έχουν γεννηθεί και μεγαλώσει σε «τεχνολογικό περιβάλλον» (κοντά στην αρχή της τρέχουσας χιλιετίας). Οι ερωτώμενοι/ες απάντησαν ότι έχουν πρόσβαση σε τεχνολογικό εξοπλισμό και χρησιμοποιούν σε μεγάλο ποσοστό τις ΤΠΕ, είτε για προσωπική χρήση, είτε για επαγγελματική εξέλιξη. Μάλιστα, ο βαθμός εξοικείωσης δε διέφερε σημαντικά ανάλογα με την ηλικία, το φύλο ή το έτος σπουδών των φοιτητών/τριών. Από την άλλη πλευρά έγινε προσπάθεια να διερευνηθεί πώς ακριβώς γίνεται η χρήση της τεχνολογίας. Για ποια συγκεκριμένη εργασία, δηλαδή, οι φοιτητές/τριες αξιοποιούν τις ΤΠΕ κατά τη διάρκεια των σπουδών τους και της πρακτικής τους άσκησης και πώς σκοπεύουν να τις εντάξουν στο μέλλον στη διδασκαλία τους. Ο τρόπος χρήσης των ΤΠΕ συνδέεται με τις θεωρίες μάθησης και διερευνήθηκε αν οι φοιτητές/τριες ακολουθούν κάποια από τις κύριες θεωρίες μάθησης (συμπεριφορισμός, γνωστικές θεωρίες, κοινωνικοπολιτισμικές θεωρίες) και αν διαμορφώνουν αντίστοιχα την επαγγελματική τους ταυτότητα και τις εκπαιδευτικές τους πρακτικές. Τα αποτελέσματα σε αυτό το σημείο φανέρωσαν μία «σύγχυση» ή μάλλον μία μη συνειδητή εφαρμογή των θεωριών μάθησης. Από τις απαντήσεις των ερωτώμενων φάνηκε ότι χρησιμοποιούν και θα χρησιμοποιήσουν τις ΤΠΕ με πολλαπλούς τρόπους, χωρίς να προκύπτει ότι υιοθετούν – με αφετηρία τις σπουδές τους – μία συγκεκριμένη θεωρία μάθησης και ότι βάσει αυτής θα διδάξουν στο μέλλον. Για παράδειγμα πιθανώς αυτό θα γίνει δασκαλοκεντρικά με σκοπό την παρουσίαση πληροφοριών και την ατομική εξάσκηση των μαθητών/τριών για αφομοίωση μίας γνώσης (συμπεριφορισμός), αλλά ταυτόχρονα θα υλοποιήσουν και δραστηριότητες που προϋποθέτουν ανάλυση δεδομένων από τους μαθητές και διευκολύνουν την ανώτερη σκέψη, συχνά σε ομαδοσυνεργατικά περιβάλλοντα (γνωστικές και κοινωνικοπολιτισμικές θεωρίες μάθησης). Σε κάθε περίπτωση εμφανίζονται πολύ υψηλά ποσοστά αποδοχής της χρήσης των ΤΠΕ στη πλαίσιο προσέλκυσης του ενδιαφέροντος και της προσοχής των μαθητών/τριών, γεγονός που σε μας δείχνει ότι υπάρχει περιθώριο περαιτέρω διερεύνησης του τρόπου αξιοποίησης των ΤΠΕ και προσπάθειας περισσότερο συνειδητής ενσωμάτωσής τους στην καθημερινή διδασκαλία.