Πειραματική αντιμετώπιση των εγκαυμάτων του κερατοειδούς χιτώνα από αλκαλικές ουσίες με τη χρήση βλαστοκυττάρων
Authors: Αλμαλιώτης Διαμαντής 
Published: August 2021

Ο κερατοειδής χιτώνας του οφθαλμού είναι το διαθλαστικότερο τμήμα του οφθαλμικού διόπτρου. Η ακεραιότητα και η διαφάνεια του είναι αναγκαία τόσο για την ποιότητα όρασης όσο και για τη σωστή λειτουργία του οφθαλμού. Απαραίτητη προϋπόθεση για την σωστή λειτουργία του, είναι η αποφυγή νεοαγγείωσης και θόλωσης. Όμως, σε ανεπιθύμητες καταστάσεις όπως σε χημικά εγκαύματα είναι πιθανό να δημιουργηθούν νέα αγγεία. Έχουν δημοσιοποιηθεί μελέτες που αφορούν στην εφαρμογή θεραπευτικών παραγόντων που επιδρούν στη νεοαγγείωση, στη θόλωση που προκαλούνται από εγκαύματα του κερατοειδή Επιπλέον, υπάρχουν και άλλες φαρμακευτικές ουσίες και χημικές ενώσεις που έχουν αντί-αγγειογενετικές ιδιότητες. Εκτός τούτων, εμφανίζεται στη βιβλιογραφία και η υποσχόμενη νέα θεραπεία με μεταμόσχευση μεσεγχυματικών βλαστικών κυττάρων(MSCs). Αυτά έχουν την ικανότητα αναπαράγωγής και διαφοροποίησης προς πολλές κυτταρικές σειρές. Η αντιφλεγμονώδης και η αντιοαγγειογενετική δράση των μεσεγχυματικών κυττάρων επιτυγχάνεται σε μεγάλο βαθμό με την παρακρινή δράση τους (IL-10, TGF-β1 ,IL-6 και TSP-1). Στην παρούσα μελέτη αξιολογήθηκε η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής των MSCsγια τη βελτίωση των συνεπειών μετά από αλκαλικό εγκαύμα του κερατοειδή. Δημιουργήθηκαν αλκαλικά εγκαύματα κερατοειδή σε 30 οφθαλμούς κονίκλων. Η ομάδα των MSCs (n = 15) υποβλήθηκε σε αγωγή με ενδοστρωματική έγχυση και ένεση υπό τον επιπεφυκότα αλατούχου φωσφορικού ρυθμιστικού διαλύματος (PBS) που περιέχει 2Χ106 MSCs, καθώς επίσης και με τοπική εφαρμογή. Η ομάδα ελέγχου (n = 15), υποβλήθηκε σε αγωγή με PBS με τους ίδιους τρόπους εφαρμογής. Ενσταλλάχθηκαν τοπικά (ασκορβικό 10%, κιτρικό 10%, τομπραμυκίνη, δεξαμεθαζόνη, cyclogyl) για 2 εβδομάδες. Οι κόνικλοι υποβλήθηκαν σε εξέταση με σχισμοειδή λυχνία, και αξιολογήθηκαν ως προς την νεοαγγείωση, τη θόλωση και τα επιθηλιακά ελλείμματα του κερατοειδή. Επιπλέον, αξιολογήθηκε η παραγωγή δακρύων με τη δοκιμασία του Schirmer test1, η Ε.Ο.Π., η υπεραιμία, η αντίδραση του προσθίου θαλάμου και η αισθητικότητα, καθώς επίσης προσδιορίστηκε η συγκέντρωση του SGPT (Serum Glutamic Pyruvic Transaminase)και του VEGF (Vascular Endothelial Growth Factor). Επίσης, πραγματοποιήθηκε ανάλυση των ιστολογικών δειγμάτων καθώς και ανοσοιστοχημεία στους δείκτες: a-SMA,Ki-67και FVIII παράγοντα πήξης.Οι οφθαλμοί της ομάδας με MSCs παρουσίασαν καλύτερη ανάκαμψη. Η μέση περιοχή νεοαγγείωσης ήταν σημαντικά μικρότερη στην ομάδα MSCs (p <0,05).Επιπλέον, υπήρξαν ευνοϊκά αποτελέσματα στο βαθμό της κερατοειδικής θόλωσης και επαναεπιθηλιοποίησης, καθώς και στην ΕΟΠ κατά την 21 και 28 μετατραυματική ημέρα (p<0,05). Οι ιστολογικές εξετάσεις έδειξαν ότι οι κερατοειδείς που δέχθηκαν εφαρμογή MSCs απέκτησαν σχεδόν κανονική αρχιτεκτονική των ιστών τους. Μετά την έγχυση των MSCs, τα επίπεδα του SGPT και του VEGF στον κερατοειδή μειώθηκαν σημαντικά. Η ανοσοϊστοχημεία έδειξε μείωση της α-SMA, στην ομάδα των MSCs, με υψηλότερη όμως δραστικότητα στη μιτωτική-αναγέννητική δραστηριότητα, από την παρουσία του Κί-67. Αξίζει να σημειωθεί ότι η μικρότερη υπεραιμία σε κερατοειδείς μετά από εφαρμογή MSCs επιβεβαιώθηκε και από την παρουσία λιγότερων αιμοφόρων αγγείων στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο.Η μελέτη δείχνει ότι μια τέτοια προσέγγιση βελτιώνει σημαντικά τα αποτελέσματα και οδηγεί σε καλύτερη πρόγνωση.