TICK-BORNE ENCEPHALITIS SURVEILLANCE IN KAZAKHSTAN, 2019-2021
Authors: U.A. Kirpicheva , Zh.Zh. Shapiyeva , E.S. Utegenova 
Published: October 2024

Introduction. Tick-borne encephalitis is an urgent vector-borne disease, caused by Ixodidae ticks bites and consuming row goat and cow's milk infected with TBE virus. TBE incidence in Kazakhstan is cyclical, which is associated with the epidemic process and social factors affecting the foci of infection. The appearance of a new focus of infection is noted. Over the last 10 years the average long-term incidence rate amounted to 0.19 per 100000 people. Methods. The purpose of this study was to describe and evaluate the existing surveillance system for TBE in Kazakhstan. We investigated TBE surveillance in Kazakhstan by studying the main documents of the system: official data on morbidity, case reports, guidelines and regulatory legal acts, annual reports of territorial Departments of sanitary and epidemiological control. Results. The results of the study revealed some gaps, such as shortage or low qualification of personnel, the speed of information transfer between the levels of the system, the lack of a systematized electronic database, the low level of usage of statistical methods in the analysis and interpretation of the collected data. Conclusion. Since the results of the study were revealed to public health makers, there was improvement of the TBE surveillance system. In last year studies have been actively conducted, forecasting of the epidemiological situation was performed, and recommendations for preventive measures were issued.

Введение. Клещевой энцефалит – актуальное для Казахстана острое трансмиссивное заболевание, вызываемое укусами иксодовых клещей и употреблением в пищу козьего и коровьего молока, зараженного вирусом клещевого энцефалита. В Казахстане заболеваемость носит циклический характер, что связано с эпидемическим процессом и социальными факторами, влияющими на очаги инфекции. Отмечается появление новых очагов инфекции. За последние 10 лет средний долгосрочный показатель заболеваемости составил 0.19 на 100 000 человек. Целью исследования было описать и оценить действующую систему эпиднадзора за клещевым энцефалитом в Республике Казахстан. Методы. Мы описали систему эпиднадзора за клещевым энцефалитом в Республике Казахстан. При описании использовались основные документы системы: официальные данные о заболеваемости, отчеты о вероятных и подтвержденных случаях, нормативно-правовые акты, ежегодные отчеты территориальных департаментов санитарно-эпидемиологического контроля. Результаты. Результаты исследования выявили некоторые пробелы, такие как нехватка или недостаточная подготовка специалистов в системе, низкая скорость передачи информации между уровнями системы, отсутствие систематизированной электронной базы данных, низкий уровень использования статистических методов при анализе и интерпретации собранных данных. Заключение. С тех пор как результаты исследования были доведены до сведения органов общественного здравоохранения, система эпиднадзора была усовершенствована. В последний год активно проводятся исследования, осуществляется прогнозирование эпидемиологической ситуации, и выдаются рекомендации по профилактическим мерам.

Кіріспе. Кене энцефалиті - иксод кенелерінің шағуынан және кене энцефалиті вирусын жұқтырған ешкі мен сиыр сүтін тұтынудан туындайтын Қазақстан үшін өзекті жіті трансмиссивті ауру. Қазақстанда бұл аурудың циклдік сипаты болады, бұл эпидемиялық процеске және инфекция ошақтарына әсер ететін әлеуметтік факторларға байланысты. Инфекцияның жаңа ошақтарының пайда болуы байқалады. Соңғы 10 жылда сырқаттанушылықтың орташа ұзақ мерзімді көрсеткіші 100 000 адамға шаққанда 0.19 құрайды. Зерттеудің мақсаты Қазақстан Республикасындағы кене энцефалитін қадағалаудың қолданыстағы жүйесін сипаттау және бағалау болды. Материалдар мен әдістер:Біз Қазақстандағы кене энцефалитін эпидқадағалау жүйесін сипаттадық. Біз жүйенің негізгі мына құжаттарын қолдандық: сырқаттанушылық туралы ресми деректер, ықтимал және расталған жағдайлар туралы есептер, нормативтік-құқықтық актілер, аумақтық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменттерінің жыл сайынғы есептері. Нәтижелері:Зерттеу нәтижелері жүйеде мамандардың жетіспеушілігі немесе даярлығының жеткіліксіз болуы, жүйе деңгейлері арасында ақпараттың берілу жылдамдығының төмендігі, жүйеленген электрондық деректер базасының болмауы, жиналған деректерді талдау және интерпретациялау кезінде статистикалық әдістерді қолдану деңгейінің төмендігі сияқты кейбір олқылықтарды анықтады. Қорытынды: Зерттеу нәтижелері қоғамдық денсаулық сақтау органдарына мәлімделгеннен бері эпидқадағалау жүйесі жетілдірілді. Кене энцефалитінің мониторингін бекіту туралы бұйрықтың жобасы жолданды, 2019–2021 жылдардағы расталған жағдайлар бойынша электрондық база құрылды. Соңғы жылы зерттеулер белсенді түрде жүргізіліп жатыр, эпидемиологиялық ахуалды болжау жүзеге асырылады және алдын алу шаралары бойынша ұсынымдар берілуде.