ОПЫТ СТАНОВЛЕНИЯ ПСИХОТЕРАПЕВТИЧЕСКОЙ СЛУЖБЫ РЕГИОНАЛЬНОГО ОНКОЛОГИЧЕСКОГО ДИСПАНСЕРА ГОРОДА СЕМЕЙ
Authors: А.Г. Коровников , М.Н. Сандыбаев , Т.А. Адылханов , М.Т. Нургазин 
Published: October 2024

Введение. Актуальной проблемой является включение комплекса психотерапевтических лечебно-реабилитационных программ в стандарты оказания специализированной помощи онкологическим больным. Цель – Показать опыт становления психотерапевтической службы Регионального онкологического диспансера г. Семей. Выводы. 1. Высокая распространенность психогенных (нозогенных) реакций и психических расстройств среди онкологических больных препятствует их полноценной адаптации и приводит к значительному ухудшению качества жизни, к повышению риска суицидального поведения, к снижению эффективности специального лечения и является одним из важных факторов ухудшения прогноза онкологического заболевания и повышения смертности больных раком. 2. Организация психотерапевтической службы приводит к улучшению качества жизни пациентов и повышению эффективности основных методов лечения и тем самым способствует увеличению продолжительности жизни онкологических больных. 3. Наличие у онкологических больных коморбидных психических расстройств и позитивное влияние психотерапии на качество жизни пациентов и её продолжительность диктует необходимость оказания им психотерапевтической помощи. 4. В психотерапевтической работе с онкологическими пациентами наиболее предпочтителен полимодальный подход, который позволяет максимально полно использовать потенциал психотерапии за счет сочетания и индивидуального подбора для каждого случая различных психотерапевтических техник и направлений на основе системного анализа проблем пациента. 5. Среди пациентов онкологического диспансера с психическими и поведенческими нарушениями значительно преобладали лица с непсихотическими (пограничными) психическими расстройствами (71%) преимущественно в виде реакции на тяжелый стресс и нарушения адаптации. 6. Психотерапевтическая работа с медицинским персоналом онкологического диспансера, направленная на профилактику и устранение проявлений синдрома эмоционального выгорания способствует улучшению социально-психологического климата в рабочем коллективе, улучшению качества оказанной помощи и повышению уровня удовлетворенности со стороны пациентов и их родственников. В статье показано, что имеющийся многолетний позитивный опыт эффективной работы психотерапевтической службы в Региональном онкологическом диспансере г. Семей позволяет рекомендовать введение штатной должности врача-психотерапевта и организацию психотерапевтической службы в учреждениях онкологического профиля Республики Казахстан.

1. High prevalence rate of psychogenic (nosogenic) reactions and mental disorders among oncologic patients interferes with their high-grade adaptation and leads to considerable deterioration of life quality, to increase of risk of suicidal behaviour, to decrease in efficiency of specialized care and is one of important factors of deterioration of the forecast of oncologic disease and increase of death rate of cancer patients. 2. The foundation of psychotherapeutic service improves the patients’ life quality and increase the basic methods of treatment efficiency therefore helps to increase longevity of oncologic patients. 3. A positive influence of psychotherapy on the longevity and life quality of oncologic patients with comorbid mental disorders demands for the psychotherapeutic care. 4. The polymodal method is the most preferable in the psychotherapeutic work with oncologic patients. It allows to reach full potential of psychotherapy by the combination and individual selection various psychotherapeutic techniques and approaches for each case on the basis of the system analysis of problems of the patient. 5. Great majority (71%) of the oncologic center patients with mental and behavioural disorders were the persons with non-psychotic (boundary) mental dissociations, mainly in the form of reaction to hard stress and adjustment disorders. 6. Psychotherapeutic work with the medical personnel of the oncologic clinic, directed on preventive maintenance and elimination of emotional burnout syndrome improves a psychosocial climate in working collective, a quality of the medical care and a level of satisfaction of patients and their relatives. Article states that actual long-term positive experience of effective work of psychotherapeutic service of Semey Regional oncology center allows recommending inclusion the doctor-psychotherapist as a permanent appointment and foundation of psychotherapeutic service in oncologic clinics of Republic of Kazakhstan.

Кіріспе. Онкологиялық науқастарға арнаулы көмек көрсету стандартына психотерапиялық емдеу-оңалту бағдарламалар кешенін қосу маңызды мәселе болып табылады. Мақсат – Семей қаласы өңірлік онкологиялық диспансеріндегі психотерапиялық қызметтің қалыптасу тәжірибесін көрсету Қорытынды. 1. Онкологиялық науқастардың арасындағы психогенді (нозогенді) реакциялар мен психикалық қынжылыстың кеңінен таралуы олардың толыққанды бейімделуіне кедергі болады және өмір сүру сапасының төмендеуіне, суицидтік қауіптің жоғарылауына, арнаулы емнің тиімділігінің төмендеуіне әкеп соғады және онкологиялық аурушаңдық болжамының төмендеуі мен обырға шалдыққандардың арасындағы өлім-жітімінің артуының маңызды факторлардың бірі болып табылады. 2. Психотерапиялық қызметті ұйымдастыру пациенттердің өмір сүру сапасын жақсартуға және емдеудің негізгі әдістерінің тиімділігін арттыруға әкеледі, сөйтіп онкологиялық науқастардың өмір сүруін ұлғайтуға ықпал етеді. 3. Онкологиялық науқастарда болатын коморбидті психикалық өзгерістер мен пациенттердің өмір сүру сапасына психотерапияның оң ықпалы және оның ұзақтығы оларға психотерапиялық көмек көрсетудің қажеттілігін көрсетеді. 4. Онкологиялық пациенттермен психотерапиялық жұмыс жүргізгенде полимодальды тәсіл қолайлы деп саналады, ол пациент проблемасын жүйелі түрде талдау негізінде психотерапиялық тәсіл мен бағыттың әртүрлі жағдайына жеке іріктеу мен үйлестіру есебінен психотерапия әлеуетін барынша толық пайдалануға мүмкіндік береді. 5. Психикасында және мінез-құлқында өзгерістері бар онкологиялық диспансердің пациенттері арасында психотиикалық емес (шекаралас) ауыр күйзеліс пен бейімделудегі өзгерістерге реакция түріндегі психикалық өзгерістері барлары анағұрлым басым (71%) болды. 6. Онкологиялық диспансердің медицина қызметшілерімен жүргізілетін эмоциялық өшу синдромының алдын алу мен байқалуын жоюға бағытталған психотерапиялық жұмыс жұмыс ұжымында әлеуметтік-психологиялық климаттың жақсаруына, көрсетілген көмек сапасын жақсартуға және пациенттер мен олардың туыстары тарапынан қанағаттанарлық деңгейдің артуына ықпал етеді. Мақалада Семей қаласы өңірлік онкологиялықдиспансеріндегі психотерапиялық қызметтің ұзақ жылғы тиімді жұмысының оң тәжірибесі дәрігер-психотерапевтің штаттық лауазымын енгізуге және Қазақстан Республикасының онкологиялық бейіндегі мекемелерінде психотерапиялық қызметті ұйымдастыруға мүмкіндік беретінін көрсетіп отыр.