ҚАЗАҚСТАН БАЛАЛАР ҚОЗҒАЛЫСЫНЫҢ ТАРИХЫ МЕН ҚАЗІРГІ КЕЗЕҢІНДЕГІ БАЛАЛАРДЫ ЗИЯТКЕРЛІК КЕМСІТУ
Authors: Курсабаев М.К. , Кыякбаева У.К. , Сайдахметов Б.С. 
Published: October 2023

Особое внимание современных молодых исследователей привлекают многолетние исследовательские арсеналы истории детских общественных организаций Казахстана как предмета изучения педагогики и психологических наук. В данной научной статье отражены проблемы организации комплексной работы членов и лидеров детских общественных первичных организаций, направленной на профилактику интеллектуальной и психологической дискриминации учащихся в практике современной школы общего среднего образования совместно со взрослыми. Проблема дискриминационных установок проявляется в дискурсе разного уровня обсуждения: от межличностного до общекультурного. Подтверждением тому является немалое число работ, посвященных проблеме дискриминации и ее проявлению во внешнем факте. Также в статье исследуется вредоносное поведение и сознательное поведение взрослых, детей и других лиц в отношении достойных победителей интеллектуальных конкурсов детей и школьников по различным направлениям интеллектуальной дискриминации детей в системе образования и приобретения интеллектуальной собственности. Ключевые слова: интеллектуальная дискриминация детей, история детского движения, система образования, педагогика детского движения, психолого-педагогическая поддержка детей, запугивание.

Қазақстандағы балалардың қоғамдық ұйымдары тарихының педагогика мен психология ғылымдарының зерттеу пәні ретіндегі көпжылдық зерттеу арсеналдары - заманауи жас зерттеушілердің айырықша назарын аударып отыр. Аталған бағыттағы тиімді жұмыстардың біріне жататын балалардың қоғамдық бастауыш ұйымдары мүшелері мен лидерлерінің ересектермен бірге жалпы орта білім беретін заманауи мектеп практикасында оқушылардың интеллектуалдық һәм психологиялық дискриминацияға ұшырауының алдын алуға бағытталған кешенді жұмыстарын ұйымдастыру проблемалары аталмыш ғылыми мақалада көрініс тапты. Кемсітушілік қатынас мәселесі әртүрлі деңгейдегі, яғни тұлғааралықтан жалпы мәдениетке дейінгі пікірталастарда көрінеді. Бұл кемсітушілік мәселесінің сыртқы фактідегі көрінісіне арналған көптеген ғылыми еңбектерде дәлелденген. Сонымен қатар мақалада білім беру жүйесінде балаларға қатысты зияткерлік кемсітушілік пен бөтеннің зияткерлік меншігін иемдену мақсатында әртүрлі бағыттағы зияткерлік жарыстардағы балалар мен мектеп оқушыларының лайықты жеңімпаздарына қарсы бағытталған, ересектердің, балалардың және басқа адамдардың зиянды әрекеті мен саналы мінез-құлқы қарастырылады. Түйін сөздер: балаларды интеллектуалдық кемсіту, балалар қозғалысының тарихы, білім беру жүйесі, балалар қозғалысының педагогикасы, балалар ортасында психологиялық- педагогикалық қолдау, қорқыту.

The special attention of modern young researchers is attracted by the long-term research arsenals of the history of children's public organizations of Kazakhstan as a subject of study of pedagogy and psychological sciences. This scientific article reflects the problems of organizing the complex work of members and leaders of children's public primary organizations aimed at preventing intellectual and psychological discrimination of students in the practice of modern schools of general. The problem of discriminatory attitudes is manifested in the discourse of different levels of discussion: from interpersonal to general cultural. This is confirmed by a considerable number of works devoted to the problem of discrimination and its manifestation in an external fact. The article also examines the harmful behavior and conscious behavior of adults, children and other persons in relation to worthy winners of intellectual competitions of children and schoolchildren in various areas of intellectual discrimination of children in the education system and the acquisition of intellectual property.secondary education together with adults. Key words: intellectual discrimination of children, history of the children's movement, education system, pedagogy of the children's movement, psychological and pedagogical support for children, bullying.