bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Mesleki Sorumluluk Sigortasının Hekimlerin Sağlık Hizmeti Sunumuna Etkisi
Authors: SAVAŞKAN Abdullah , KORKMAZ Sezer
Published: June 2023

Amaç: Türkiye’de 2010 yılından bu yana zorunlu olarak uygulanan mesleki sorumluluk sigortasının hekimlerin sağlık hizmeti sunumu üzerindeki etkisini belirlemektir. Örneklem ve Yöntem: Bu kapsamda Ankara İlinde faaliyet gösteren tüm kamu hastaneleri ile ağız ve diş sağlığı merkezlerinden araştırma izini alınan toplam 22 hastane ile 2 ağız ve diş sağlığı merkezinde görev yapan hekimler arasından rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 15 cerrahi branş, 13 dahili branş ve 2 acil servis hekimi olmak üzere 30 hekim örneklemi oluşturmuştur. Nitel araştırma yöntemlerinden yüz yüze görüşmeye dayalı tümevarım analiz yöntemi kullanılmış ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Alan yazın incelemesi, uzman kişilerin görüşleri ve pilot uygulama sonucunda oluşturulan 11 soruluk görüşme formu ile hekimlerin mesleki sorumluluk sigortası hakkındaki görüş ve önerileri incelenmiştir. Bulgular: Katılımcı hekimlerin 18’i erkek, 12’si kadın, yaş ortalaması 42 ve mesleki deneyim süreleri 3 yıl ile 33 yıl arasında değişmektedir. Katılımcıların görüşlerinin analizi sonucunda, “mesleki sorumluluk sigortasının etkisi” ana teması altında “hekimlik güvencesi”, sağlık hizmetinin niteliği”, teminatların yeterliliği” ve “hekimleri mesleki sorumluluk sigortasıyla ilgili önerileri” alt temaları oluşturulmuştur. Sonuç: Verilerin çözümlenmesinden elde edilen sonuçlar incelendiğinde, cerrahi ve dahili branş hekimlerinin mesleki sorumluluk sigortasının olumlu etkilerinin yanında olumsuz etkilerinden de bahsettikleri görülmüştür. Olumlu etkiler çoğunlukla hasta transferlerinin, sevklerin azalması, hekimlerde güvenlik duygusunun güçlenmesi etrafında şekillenirken, olumsuz etkilerin de hekimlere yönelik teminatların yeterli düzeyde olmaması, dahası hastalar ya da yakınları tarafından avukatların yönlendirmesiyle mesleki sorumluluk sigortasının suiistimal edilebileceğine odaklandığı sonucuna ulaşılmıştır.
ŞAMANİZM’DE DOĞAYA YÜKLENEN ANLAM
Authors: Türkmen İlker , Saylam Yasin Mehmet
Published: June 2023

Göçebe Bozkır Kültürünü hayat tarzı edinen Türkler için doğa her zaman vazgeçilmez bir unsur olmuştur. Doğa ile iç içe yaşayan ve her türlü ihtiyacını doğadan karşılayan bir toplumun inancı da buna göre şekillenecektir. Şamanizm inancının Türkler tarafından benimsenmesiyle birlikte doğaya birtakım kutsiyetler de atfedilmeye başlanmıştır. Türkler, doğada var olan dağ, ay, güneş, ağaç, taş ve su gibi varlıkların bir ruhunun (iyesinin) olduğuna inanarak onları canlı bir varlık olarak düşünmüşlerdir. Doğadaki varlıklara yılın belirli günlerinde kurbanlar kesip, onları hoşnut ettikten sonra, kendileri için huzur ve sağlık dilemeyi de ihmal etmemişlerdir. Bunun yanında doğanın zengin kaynaklarını hor kullanmayarak gelecek nesillere de doğaya karşı saygılı olmayı aşılamaya çalışmışlardır. Biz bu çalışmamızda Şamanizm inancını benimsemiş Türklerin doğadaki varlıklara karşı tutumunu ve ne tür inançlara sahip olduğunu çeşitli kaynaklardan elde ettiğimiz bilgiler ışığında değerlendirmeye çalışacağız.
Ataerkillik ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Aşk-ı Memnu Romanının Kötücülü: Bihter
Authors: ÖZDEMİR Selçuk
Published: June 2023

Bu çalışmada, kadının konumunun ve kadına dair bakış açısının tarihsel süreç içerisinde göstermiş olduğu değişim ve kadının ataerkil iktidar karşısındaki statü kaybı, kötülükle ilişkilendirilmesi, kötülüğün kaynağı olarak lanse edilmesiyle bunun gerekçeleri genel bir çerçevede ele alınmıştır. Ataerkillik ve toplumsal cinsiyet kavramları ele alınarak bu kavramların tanımı yapılmış, oluşturduğu algı üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda ataerkillik ve toplumsal cinsiyet rollerinin temelindeki kültürel algıya dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede Serveti Fünun döneminin popüler romanlarından biri olan Aşk-ı Memnu adlı eser örnek seçilerek anlatıcı-yazarın kadın karakterlerine karşı yaklaşım ve tutumu sorgulanmıştır. Çalışmanın odak noktasını; ataerkil algı neticesinde kötülüğün kadınla ilişkilendirilmesi ve kötülükle imlenen kadın karakterlerin Aşk-ı Memnu romanının kurgu dünyasındaki sunumu oluşturmuştur.
EARTHQUAKES AND DISASTER EDUCATION IN OUR COUNTRY AND IN THE WORLD
Authors: YÜKSEL Halil İbrahim , AKBEL Erten
Published: June 2023

It is known that in almost every period of human history, people have experienced great disasters. Disasters can mostly be of natural origin, earthquakes, floods, landslides, or they can also occur as terrorism, fire, and major accidents caused by humans. the place, time and form of disasters cannot be known beforehand, they can also create different effects in terms of the results they reveal; It can cause economic losses, especially building damages and losses, and social and psychological destructions.

Disaster education is very important for creating disaster-resilient communities. The primary goal is to increase people's knowledge, awareness and interest in disasters through disaster education that will be given to all the society. With these educations on disaster, it is certain that people will not only be informed about proactive approaches and measures before a disaster, but will also be more conscious of what to do in the event of a disaster and better prepared to respond to disasters. Thus, people can protect themselves from the disasters that occur.
Influence of (S)-Ketamine on the Bispectral Index and Electroencephalogram during Total Intravenous Anesthesia: A Randomized Clinical Trial
Authors:   Hospital São Carlos - Rede D’Or, Av. Pontes Vieira, 2531, São João do Tauape, Fortaleza, CE, 60130-241, Brazil, Nunes Rogean Rodrigues
Published: June 2023

Background: This study aims to evaluate the influence of different doses of (S)-ketamine on bispectral index (BIS) and electromyographic power (pEMG). Method: Forty participants, submitted to controlled venous effector site anesthesia, were randomly distributed into 5 groups. In the k0 control group, participants did not receive (S)-ketamine; k1, k2, k3, and k4 received (S)-ketamine 200 µg.kg-1 iv followed by a continuous infusion of 100, 200, 300, and 400 µg.kg-1 h-1, respectively. In each group, 11 moments were evaluated: M0, before anesthetic induction, M1, 10 minutes after anesthesia stabilization with BIS between 45 and 55, and M2 to M10, 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, and 27 minutes after (S)-ketamine. At all moments, BIS and pEMG values were recorded. An ANOVA was used for repeated measures, and the p-value was adjusted for multiple comparisons by Tukey’s test, considering p< 0.05 as significant. Results: No significant changes (p> 0.05) were observed at each moment after M0 by comparing the mean BIS and pEMG values between all groups. Conclusion: Electroencephalographic parameters (BIS and pEMG) are not significantly influenced when this (S)-ketamine infusion model and total intravenous anesthesia are performed.
An Amyand’s Hernia with Recurrence: Clinical and Therapeutic Particularities with Literature Review
Authors:   Department of General Surgery, Moulay Ismail Military Hospital, Meknes, Morocco, MN Errabi
Published: June 2023

Fortuitous discovery of an Amyand hernia during surgery in a patient admitted to the emergency room for groin pain likely related to a strangulated inguinal hernia. The aim of this study is to contribute to the understanding of this disease, particularly in terms of diagnosis and optimization of surgical management. Although serious complications have been described, Amyand hernia generally has a good prognosis. However, practitioners must master the clinical and surgical peculiarities of Amyand hernia in order to ensure optimal and adequate treatment of the hernia while avoiding recurrence. Questions remain regarding its pathophysiology, clinical peculiarity, and treatment. More research and evidence are needed, which will be difficult to achieve due to the rarity of Amyand hernia.
Factors Related to Cancer Screening in Rural Elderly
Authors:   Global Knowledge and Convergence Association, Kim Kyounghee
Published: June 2023

The purpose of this study is to identify the factors affecting the cancer screening rate of rural elderly. The subjects of the study were a total of 124 elderly people aged 65 years or older among residents of Y-gun, Gyeongsangbuk-do, according to the national cancer screening criteria of the national cancer screening project. As for the research method, data were collected using structured questionnaires, and the collected data were analyzed using frequency, percentage, mean ,standard deviation, X2-test, t-test, and multiple logistic regression statistical techniques. As a result of the study, the factors influencing the cancer screening rate were higher as education level, family composition, lower behavioral control, behavioral attitude, and screening intention were higher. In order to increase the rate of cancer screening, it is necessary to identify the obstacles to cancer screening and to understand the need for cancer screening in order to increase the cancer screening rate. Education programs centered on the elderly who can recognize and participate on their own should be activated. If a system that lowers barriers to cancer screening such as accessibility to screening institutions for the elderly in rural areas is developed and well applied, while active publicity and policy factors for improving health behavior are considered, the cancer screening rate can be increased.
Book Review: Wonder Tales in the Fiction of A. S. Byatt. Ed. by Alexandra Cheira
Authors: Toplu Şebnem
Published: June 2023

Edited by Alexandra Cheira, Wonder Tales in the Fiction of A. S. Byatt is composed of seven essays penned by different distinguished Byatt scholars focusing on Byatt’s wonder tales covering both the single and the embedded ones. Cheira elucidates that the choice of the term “wonder tale” to “fairy tale” is based on Marina Warner’s assertion that the fairy entities are absent in this type of tales, instead there is the presence of wondrous elements (xv). The introduction of the book delineates that Byatt’s wonder tales within her fiction as an exclusive critical study has been a highly neglected research area despite several excellent monographs covering her entire fiction in that Wonder Tales in the Fiction of A. S. Byatt solely focuses on her wonder tales. Moreover, as Cheira asserts the book also scrutinizes Byatt’s claim that wonder tales are “modern literary stories” and that they consciously play with “postmodern creation and recreation of old forms.”
Book Review: The Paradox of Thanatos: Jack Kerouac and Allen Ginsberg: From Self-Destruction to Self-Liberation by Tanguy Harma
Authors: Alban Gillian
Published: June 2023

Tanguy Harma’s monograph entitled The Paradox of Thanatos: Jack Kerouac and Allen Ginsberg: From Self-Destruction to Self-Liberation, with its fascinating cover illustration by Vasil Stanev, “2 Sugar Skulls,” presents an in-depth study of the Beat writers Jack Kerouac and Allen Ginsberg as inheritors of the European Existentialist and the American Transcendentalist tradition. It elaborates these two writers’ struggle to achieve meaningful life in post-war America under hegemonic capitalism and consumerism, crushed beneath conformity and social control, as they struggle towards a more authentic self-expression and liberation beyond the restraints that curtail transcendence.
Book Review: It’s A Stray Dog’s Life by Maximillian Sam
Authors: Birlik Nurten
Published: June 2023

Maximillian Sam’s book for children, It’s A Stray Dog’s Life (2022, Austin Macauley Publishers), tells the story of the stray dogs in a seaside resort in western part of Turkey. We aren’t told much about the setting except for details like the seaside, the bars in the seaside or the dogs’ swimming experiences. The time is not specified but from the details like the cars, TV, accessibility of vet facilities, we infer that it is late 20th or early 21st century. There are three interlocked episodes which are narrated by three intradiegetic dog narrators. The episodes are short and convey descriptive accounts of these dogs’ lives with an Englishman called Ollie who provides food, shelter and cuddle for these dogs. The narration is not anthropocentric but it cannot help being anthropomorphic as the dogs perform the human norms and morality like respect for others, a willingness to share their food, being friendly to the neighbours, etc. Their feelings are given in human terms, too.
New analysis reveals the impact of organizing strategy on voter turnout
Authors: Latner Michael
Published: June 2023

The Union of Concerned Scientists, in partnership with Greater Cleveland Congregations, has found that the a relational organizing strategy has succeeded in getting infrequent or new voters in Cleveland to commit to voting during the last two election cycles. This technique proved effective even though research indicates other GOTV strategies may actually worsen the gap between frequent and infrequent voters. But relational organizing alone cannot overcome all the structural barriers to voting that exist in states like Ohio. When combined with integrated voter engagement (IVE) technology and strong relationships with local election administrators, it can be scaled up to increase turnout nationwide.
EXPRESSION OF CANDIDATE GENES OF PROTEIN METABOLISM IN SIMMENTALS OF KAZAKHSTANI SELECTION
Authors: T. K. Bеxeitov  , N. N. Kaynidenov  , R. B. Аbeldinov  , T. K. Seiteuov  , B. Ateikhan
Published: June 2023

This research work describes the polymorphism of kappa-casein (CSN3), beta-lactoglobulin (LGB) and prolactin (bPRL) in cows of Simmental breed at farm «Galitskoye» in Pavlodar region. Frequency distribution of alleles and genotypes of the studied genes were conducted. It is found that the occurrence frequency of A and B alleles according to kappa-casein (CSN3) gene was 0,51 and 0,49, according to beta-lactoglobulin (LGB) had 0,36 and 0,64, prolactin (bPRL) reached 0,68 and 0,32. Results of the study about genes’ influence on milk production showed that milk yield per lactation of cows in the group of animals with kappa-casein genotype was AA – 5356 kg, AB – 5387 kg, ВВ – 5517 kg. The study noted the superiority of AA alleles of beta-lactoglobulin genotypes and prolactin on the studied indices, the advantage in milk yield, protein content and milk fat according to kappa-casein genotype was observed in cows with BB genotype. Research results stated that cows with BB genotype according to kappa- casein and AA alleles were more productive and had the highest yield of milk protein according to beta-lactoglobulin and prolactin. Keywords: Simmental breed, milk production, gene expression, DNA – polymorphism, candidate genes, kappa-casein gene (CSN3), beta-lactoglobulin (LGB), prolactin (bPRL).
Gazali’de Ruh, Nefs, Kalp ve Akıl Kavramlarının Felsefi Anlamı ve Değeri Üzerine: İnsanın Geçici Varoluşunu Kalıcı Bir Varoluşa Dönüştürme Çabası
Authors: OVACIK Zübeyir
Published: June 2023

Felsefi düşünme biçiminin öznesi olarak insanın bizatihi kendisi felsefi düşüncenin esaslı bir meselesi olmak durumundadır. İnsan hangi yetisiyle bilme edimini gerçekleştirmekte ve hangi yetisiyle ahlaki evrene dahil olmaktadır? Bilen ve eyleyen bir varlık olarak insanın entelektüel ve ahlaki kapasitesinin zeminine dair bir soruşturma felsefi düşüncenin başlangıcından günümüze ilgi odağı olmaya devam etmiştir. İslam düşünce tarihinde de insanın mahiyetine ilişkin tartışmalar nefs teorileri bağlamında ortaya konulmuştur. Mantıktan kelama, felsefeden tasavvufa kadar pek çok disiplin içerisinde ele alınmış olan nefs meselesi ruh ve akıl kavramlarıyla ilişkili olarak tartışılmıştır. İnsanın bilgi üreten bir varlık olmasının yanı sıra ahlakın ülkesine doğru yönelen bir varlık olmasının onun hangi yönüyle ilgili olduğu meselesi insanın neliğine dair önemli bir tartışma alanı oluşturmaktadır. İslam düşünce tarihinde kendisine müstesna bir mevki elde etmiş Gazali’nin konuyla ilgili yaklaşımlarına yakından bakmak düşünce tarihi açısından önemli olmak durumundadır. Özgün bir düşünce sistematiği geliştirmiş olan Gazali’nin nefs kuramı bağlamında ortaya koyduğu antropolojik kuram kendisinden sonraki çağlar boyunca etkisini sürdürmüştür. Mevcut çalışma Gazali’nin düşünce dizgesinde ruh, nefs ve akıl kavramların anlamları ve ilişkileri üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Chatbots e inteligencia artificial:
Authors: Gordon Graell Roberto Daniel
Published: June 2023

El surgimiento de nuevas tecnologías de la ingeniería del software marca el ritmo de la evolución social y no sorprenden tanto como antes. Todos los días aparecen noticias de tecnologías digitales puestas al servicio del ser humano. Ese es el caso del Chatbots de interacción inmediata, una tecnología disruptiva que está en el medio del debate ético social pues su última evolución revolucionó la interacción humano-computador en el ámbito de la comunicación reflexiva lingüística. El artículo que se presenta es un análisis de la evolución y el impacto social y productivo de los chatbots basados en la Inteligencia Artificial, que imitan y construyen textos muy cercanos a la reflexión humana. Se realizó a través de documentos científicos seleccionados de la red con apoyo de motores académicos de búsqueda cuya principal conclusión es que transformará el entorno productivo de los negocios que se fundamentan en la producción de textos.
Educação profissional e tecnológica: concepções e desafios
Authors: Rabelo de Sousa Jalva Lilia , Rocha Saraiva Kleiton , Carvalho de Morais Márcio Aurélio
Published: June 2023

Nessa direção, neste livro (e-book), portanto reúnem-se produções acadêmicas desenvolvidas na disciplina de Seminário de Pesquisa do Programa de Mestrado em Educação Profissional e Tecnológica (ProfEPT) do Campus Parnaíba no âmbito do Instituto Federal do Piauí (IFPI). São trazidas as temáticas, no âmbito da EPT, como: educação ambiental, atendimento às pessoas com necessidades educacionais específicas, metodologias ativas, protagonismo juvenil, egressos e acesso ao mundo do trabalho e saúde na escola. Dentro do tema “Educação Profissional Tecnológica: concepções e desafios”, as seguintes investigações compõem este e-book: Educação profissional e tecnológica: concepções, Possibilidades e desafios; A importância da inserção da educação ambiental no ensino técnico profissional; A produção acadêmica sobre os NAPNES nos programas de mestrado profissional – 2017-2021; Metodologias ativas no ensino de língua espanhola e o protagonismo discente na educação profissional e tecnológica de nível médio; Educação politécnica e formação profissional no contexto dos institutos federais; Os desafios enfrentados pela educação profissional e tecnológica: uma revisão de literatura; O protagonismo juvenil na educação profissional e tecnológica contribuições para a formação cidadã; Egressos de instituição federal e o acesso ao mundo do trabalho; Acompanhamento do PRONATEC/MEDIOTEC no contexto da evasão no instituto federal do maranhão – campus Caxias; Formação profissional na EPT e responsabilidade socioambiental; Atuação da psicologia e da enfermagem na assistência estudantil nos institutos federais de educação; Trabalho como princípio educativo na EPT: uma revisão de literatura.
Pir Sultan’ın Deyişlerinde Kültürel Belleğin İzleri
Authors: KAYA Kıymet
Published: June 2023

Anadolu kültüründe önemli bir yere sahip sözlü edebiyat ürünü olan deyişler, Alevi-Bektaşi toplumunun mitolojisi, inanç yapısı, ritüelleri, maruz kaldıkları katliamlar ve yaşam tarzı gibi unsurlara değinmektedir. Alevi-Bektaşi toplumunun kültürel belleğinin önemli koruyucularından birisi olan bu ürünlerin, geçmişte şahit olunan olayların ve ritüellerin unutulmasının önüne geçerken, aynı zamanda Alevi-Bektaşi kimliği oluşturmada bir araç görevi de üstlenmesi bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı Banazlı Pir Sultan’a ait deyişler aracılığıyla Alevi-Bektaşi kültürü, inancı ve kimliğinin aktarılmasını tespit etmektir. Bu amaç çerçevesinde İbrahim Aslanoğlu’nun Pir Sultan Abdallar (1997) adlı eserinde yer alan Banazlı Pir Sultan’a ait 161 deyiş incelenerek Alevi- Bektaşi kültürüne ait kültürel bellek izlerini taşıyan kelimeler tespit edilmiştir. Söz konusu kelimeler içerik analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve dinî kavram ve şahıslar, tasavvufla ilgili motifler ve Şah kavramı başlıkları altında kategorilere ayrılmıştır. Analiz sonucunda Pir Sultan’ın deyişlerinde dinî kavram ve şahıslar kategorisinde sıklıkla yer alan “Allah, Muhammed ve Ali” kavramları ile Alevi-Bektaşi toplumunun inanç yapısının şekillenmesine, kendi öğretilerine ve değerlerine sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Tasavvufla ilgili motifler kategorisinde yer alan, “On İki İmamlar”, “Hacı Bektaş Veli”, “talip, derviş, âşık, abdal, zâkir”, “er, eren, erenler, veli, evliya”, “Zülfikar”, “cem, ayin-i cem”, “sema, semah”, “musahip, yol kardeşi, ahretlik”, “Kerbela katliamı”, “Kırklar, Kırklar Meclisi”, “elma” ve “eşik” kavramlarının Alevi-Bektaşi kültürünü ve kimliğini nesilden nesile aktarmada yardımcı olan ve ritüellerde sıklıkla kullanılan kavramlar olduğu saptanmıştır. Son kategori olan “Şah” kavramının ise insanların kendilerini ve dünyayı daha iyi anlamalarına yardımcı olan felsefi bir kavram olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, Alevi-Bektaşi toplumunun dayanışmasını sağlayan bu deyişlerin zengin bir kültürel bellek mekânına sahip olduğu saptanmıştır.
Tutmacı’nın Gül ü Hüsrev Adlı Mesnevisinde Türkçe Organ Adları ile Kurulmuş Deyimler
Authors: PARLAKPINAR Murat
Published: June 2023

Deyimler, en az iki kelimeden oluşan ve genellikle gerçek anlamından az çok ayrı, kendine özgü bir anlam taşıyan kalıplaşmış söz öbekleridir. İfadeyi zengin ve etkileyici kılmak amacıyla kullanılan deyimler aynı zamanda anlatıma akıcılık ve doğallık katar. Türkçe deyimler açısından oldukça zengin bir dildir. Türk milletinin kadim geçmişinin, tecrübe ve bilgi birikiminin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkmış olan bu özlü ifade kalıpları duyguların, istek ve düşüncelerin etkili bir şekilde ifade edilmesinde önemli bir rol oynar. Dilbilimde “somatik deyim” olarak adlandırılan organ adlarıyla kurulmuş deyimler açısından da Türkçede göze çarpan bir zenginlik görülür. Türk dilinin en eski belgelerinden başlayarak organ adları ile kurulmuş deyimleri tespit etmek mümkündür ve bu tür deyimler Türk dilinin eskiliğini ve zenginliğini göstermeleri bakımından ayrı bir öneme sahiptir.

Bu çalışmada Tutmacı’nın Gül ü Hüsrev adlı mesnevisinde geçen Türkçe organ adlarıyla kurulmuş deyimlerin tespit edilmesi, bunların ifade ettikleri anlamların tanık mısralarla desteklenerek ortaya konulması ve Türkiye Türkçesindeki durumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. 15. yüzyılın başlarında kaleme alınmış olan eser Türk edebiyatı ve dili açısından önemli eserlerden biridir. Eser üzerine bugüne kadar çeşitli çalışmalar yapılmış olup ihtiva ettiği deyimler bakımından herhangi bir çalışma yapılmamıştır.
Nâ’ilî-i Kadîm’in “Değmez mi” Redifli Gazelinin Şerhi
Authors: ALICI Lütfi
Published: June 2023

XVII. asır Osmanlı Devleti’nde sosyal ve siyasi sıkıntıların yaşandığı bir devirdir. Buna rağmen sanat ve edebiyat alanında ilerleme devam etmiştir. Bu asır özellikle klasik Türk şiirinin yükselişini sürdürdüğü bir asır olmuştur. Bu yüzyılda Nef’î, Şeyhülislam Yahyâ, Nâbî ve Nâ’ilî-i Kadîm gibi üstat şairler yetişmiştir. XVII. asırda klasik Türk şiirinde klasik üslubun yanı sıra hikemî ve sebk-i Hindî üslubu da etkili olmuştur. Muasırları arasında üsluplarıyla temayüz etmiş bu şairler içinde Nâ’ilî’yi farklı kılan sebk-i Hindî akımı şairi olmasıdır. Şiirlerinde bu akımın genel özellikleri görülmekle birlikte Nâ’ilî, kendine has söyleyişe sahip üstat bir şairdir. Sanat ve edebî şahsiyetini daha çok gazellerinde göstermiştir. Bir söyleyiş ustası olan şair, sözü fazlalıklardan arındırmış az söz ile veciz ve derin manalı gazeller yazmıştır. Şairin bir beyte adeta bir şiiri teksif eden derin manalı gazellerinin şerhinin yapılması oldukça önemlidir. Makalede Nâ’ilî’nin “değmez mi” redifli yek-âvâz gazelinin şerhi yapılmıştır. Gazel, yer yer sade ve ahenktar söylenmesine rağmen ince ve derin manalar ihtiva etmektedir. Nâ’ilî’nin “değmez mi” redifli gazeli sebk-i Hindî akımı özelliklerinin yanı sıra şairin ve devrinin sosyal hayatından izler taşıması bakımından da önemlidir.
Nizamiye Medreseleri’nin Oluşumunda Mezhepsel Siyasetin Etkisi
Authors: YILDIRIM Zeynep
Published: June 2023

Nizamiye Medreseleri, döneminde “yüksek öğrenim” kurumları olarak değerlendirilen ve tarihe oldukça kalıcı şekilde iz bırakan Türk İslam eğitim kurumlarıdır. Medrese geleneğinin başlangıcı bilinmemekle birlikte, Nizamülmülk’ün öncülüğünde kurulan medreseler, salt eğitim kurumları olmamıştır. Bu kurumlar aynı zamanda, devletin resmi politikasının yaygınlaştırılması ve meşrulaştırılmasında aracı olarak görev yapmışlardır. Selçuklular, İslam coğrafyasında önemli bir aktör olarak, Şiî-Sünni mücadelenin Sünni kanadında yer almış ve bölgesinin siyasetinde belirleyici olmuştur. Selçuklular, askerî zaferlerle elde ettikleri gücü, eğitim alanındaki faaliyetleriyle perçinlemişlerdir. Selçuklu Veziri Nizamülmülk’ün kişiliği ile neredeyse bütünleşmiş olan bu medreselerde, sadece dinî eğitimler verilmemiştir. Bu medreseler, o günün siyasî hayatına hâkim olan görüşlerin kurumsal düzeyde üretildiği kurumlardır. Bu nedenle eğitim tarihinin önemli kurumlarından olan Nizamiye Medreseleri’nin etkileri, sadece eğitim alanıyla sınırlı kalmamış toplumsal yaşamın birçok noktasında iz bırakmıştır. Özellikle Sünni dünyada Eş’ariliğin yaygınlaşmasında etkili olan bu medreseler; rasyonalizmi öneren Mu’tezile ekolünün saf dışı kalmasına neden olmuş ve bu durum Türk-İslam bölgelerinde, aklı ikinci plana alan bir anlayışın gelişmesine vesile olmuştur. Bu çalışmada, Nizamiye Medreseleri’nin mezhep ve mezhep içi mücadelelerdeki yerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için araştırma yöntemi olarak literatür taraması yapılmış ve konunun kapsamı, Nizamiye Medreseleri’nin kurulmadan önceki ve medreseler kurulduktan sonraki mezhep politikalarının ele alınması olarak belirlenmiştir.
Kadîmî Baba Dîvânı'nda Dört Kapı Kırk Makam
Authors: GÖKTAŞ Volkan
Published: June 2023

Tasavvuf hareketi, Orta Asya’da Ahmed-i Yesevî ile başlayıp Anadolu’da Hacı Bektaş-ı Veli, Yunus Emre vb. mutasavvıflar tarafından sürdürülmüştür. Ahmed-i Yesevî’nin “Dört Kapı Kırk Makam” anlayışı, pek çok tasavvuf ehline kaynaklık etmiştir. Dört kapı kırk makam, müridin geçeceği maddi ve manevi aşamalardır. İnsan-ı kâmil olma yolunda çaba gösteren kişi, dört kapı kırk makamı geçerek Allah’a ulaşmayı amaçlar.

Dinî-tasavvufi Türk edebiyatının Anadolu’daki mühim temsilcilerinden biri olan ve bunun yanında Bektaşiliğin kurucusu olarak kabul edilen Hacı Bektaş-ı Veli, Ahmed-i Yesevî’nin tesiri altında kalarak Makâlât adlı eserinde, dört kapı kırk makam anlayışını benimsemiştir. Bu anlayış çerçevesinde çeşitli telkinlerde bulunmuştur. Söz konusu anlayış, yüzyıllarca kuşaktan kuşağa aktarılarak devam etmiş ve güncelliğini muhafaza etmiştir. XX. yüzyılda yaşamış bir Bektaşi babası olan Kadîmî Baba’nın Dîvân’ında da Hacı Bektaş-ı Veli’nin tesiriyle dört kapı kırk makam anlayışı vardır.

Çalışmamızda XX. yüzyılda yaşayan bir Bektaşi babası olan Kadîmî Baba’nın Dîvân’ında bulunan dört kapı kırk makam anlayışı tespit edilmeye çalışılmıştır. Dîvân’da tespit edilen örnekler detaylı bir şekilde incelenmiştir.
Anadolu Ağızları Üzerine Yapılan Çalışmaları Değerlendirme Denemesi I- (2000-2012)
Authors: ERENBAŞ PEHLİVAN Seher
Published: June 2023

19. yüzyıldan itibaren Anadolu ağızları üzerinde çalışmalar yapılmaktadır. Bunlar genellikle derlemelerden, sınıflandırma çalışmalarından, ağızlar üzerinde gramer yapısı ile ilgili yapılmış araştırmalardan oluşur. Diyalektoloji alanı içerisinde Türkiye Türkçesi ağızları Balkanlar, Irak, Kıbrıs vb. gibi çok geniş sahaya yayıldığından yapılan çalışmaların sayısı gün geçtikçe de artmaktadır. Bundan dolayı yapılan çalışmaların sayısını ve niteliğini tespit etmek de önem kazanmıştır. Zamanla ağız çalışmaları üzerine bibliyografya ve ağız çalışmalarının niteliğini ele alan yöntem çalışmaları da yapılmaya başlanmıştır. Bu nedenle bu çalışmada 2000 yılından 2013 yılına kadar yalnızca Anadolu ağızları üzerine yazılmış makaleleri tespit etmek ve değerlendirmek amaçlanmıştır. Tespit edilen çalışmalar, ağız araştırmalarında kullanılan yöntemlerle ilgili Nurettin Demir’in Ağız Araştırmalarında Bazı Yöntem Sorunları, Ali Akar’ın Ağız Araştırmalarında Yöntem Sorunları, Gürer Gülsevin’in Ağız Araştırmalarında Yaygınlaşmış Yanlışlıklar ve Türkiye’deki Diyalektoloji Yayımlarında Yöntem Sorunu vb. makalelerinde verilenlere dikkat edilerek değerlendirilmiştir. 12 yıl içerisinde Anadolu ağızları hakkında 121 makalenin yazıldığı tespit edilmiş olup bu makaleler konularına göre sınıflandırılmıştır. Makaleler; Derleme Çalışmaları, Fonoloji Alanında Yapılan Çalışmalar, Karşılaştırmalı Çalışmalar, Morfoloji Alanında Yapılan Çalışmalar, Sentaks Alanında Yapılan Çalışmalar, Sınıflandırma Çalışmaları, Söz Varlığı Üzerine Yapılan Çalışmalar başlıkları altında incelenmiştir.
Mecmualara Bir Örnek: Süleymaniye Kütüphanesi İzmirli İsmail Hakkı Koleksiyonu 3493 Numaralı Mecmua
Authors: ÖZGERİŞ Mutlu Melis , ULU Ayşe
Published: June 2023

Genellikle müellifi/müstensihi belli olmayan, derleyenin zevkine göre oluşturduğu, farklı isimlerin değişik türlerdeki eserlerini içeren ya da tek bir tür/form etrafında şekillenen manzum, mensur ya da manzum-mensur karışık defter anlamıyla edebiyatımızda yer edinen mecmualar; sundukları zengin içerikle edebiyat, edebiyat tarihi, tarih, sosyoloji, dinler tarihi, halk bilimi gibi birçok alan için önemli kaynak niteliğindeki eserlerdir. Yazma eser kütüphanelerinde çokça karşılaşılan ve edebiyat tarihine önemli katkılar sağlayan mecmualarda, özellikle şiir mecmualarında, kimi zaman kayıtlarda olmayan şairlerin şiirlerine kimi zaman da tanınan, bilinen şairlerin bilinmeyen şiirlerine rastlanılmaktadır. Ayrıca bu eserler; derleyenin zevkini, tercihini yansıtmakla birlikte döneminin beğenisine; hangi nazım şekillerine, nazım türüne, aruz kalıplarına, kafiye yapısına rağbet olduğuna, şairlerin birbirleriyle etkileşimine, şairlerin hayatlarına dair hususlara vs. ışık tutmaktadır. Mecmualarda rastlanılan edebî olmayan konulardaki kayıtlar ise, örneğin; boş sayfalara yazılan dualar, tılsımlar, gizli ilimlere dair notlar, resmî kayıtlar vs. farklı bilimlere yönelik bilgiler içermektedir.

Bu çalışmanın konusunu oluşturan mecmua ise Süleymaniye Kütüphanesi İzmirli İsmail Hakkı Koleksiyonu 3493 numarada yer alan 14 varaklık küçük bir mecmuadır. Eser, mukavva bir cilt içerisinde bulunmakta; genel itibarıyla okunaklı, satır sayısı muhtelif, manzum ve mensur metinlerden oluşmaktadır. Bu çalışmayla; eser, şekil ve muhteva özellikleriyle tanıtılarak mecmuanın bu alandaki çalışmalara katkı sağlaması amaçlanmıştır.
Bilgi ve Belge Yönetimi Alanında Bir Bilimsel İletişim Faaliyeti Olarak Dergi Yayıncılığı (1800’lerden 1950’li Yıllara Kadar)
Authors: KESKİN İshak , SÜMBÜL Sinan , GÜLER Ceyhan
Published: June 2023

Dergi yayıncılığının temel amacı, güncel bilginin hızlı bir şekilde ilgilileriyle paylaşılmasıdır. Bilimsel dergiler, ilk zamanlardan itibaren güncel bilimsel/meslekî bilginin aktarılması, bilimin gelişmesi, yaygınlaşması ve bilim insanları arasında bilimsel iletişimi geliştirmek ve güçlendirmek için önemli bir işlev görmüştür. Bu çalışmanın amacı, Bilgi ve Belge Yönetimi alanında dünyada ilk meslekî dergilerin yayınlandığı 19. yüzyılın başlarından 20. yüzyılın ortalarına kadar (1800’lerden 1950’li yıllara kadar) gerçekleşmiş olan meslekî dergi faaliyetlerini tarihsel perspektiften incelemektir. 1950’li yıllardan itibaren Bilgi ve Belge Yönetimi alanında faaliyet gösteren dergilerin bilimsel, teknolojik, ekonomik vb. nedenlerden ötürü içeriklerinin farklılaştığı görülmektedir. Ayrıca arşivcilik, kütüphane ve bilgi bilimi alanlarına özgü spesifik yayın faaliyetlerinin artması nedeniyle yeni bir dönemin başlaması, üst yıl sınırının belirlenmesinde etkili olmuştur. Bu kapsamda ilk arşivcilik dergisi 1806 yılında Zeitschrift für Archivs- und Registraturwisscnschaft adıyla Bamberg’de (Almanya); ilk kütüphanecilik dergisi ise 1861 yılında Annuaire du Bibliophile, du Bibliothécaire Et de l’Archiviste pour l’Année başlığıyla Paris’te (Fransa) yayınlanmıştır. Çalışmanın incelendiği zaman aralığında yakın alanları da içine alan 138 kütüphanecilik dergisinin yayınlandığı; buna karşın yakın alanlar ile birlikte arşivcilik konusunda ise 98 derginin yayınlandığı tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda 1950’li yıllara kadar yürütülen ilk meslekî dergi faaliyetlerinin sadece arşivcilik ve kütüphanecilik alanına özel olmasından başka arşivcilik, diplomatik ve tarih bilim alanları bir arada; kütüphanecilik, dokümantasyon, müzecilik alanları da bir arada olmak üzere karma bir yayın içeriği eğilimi gösterdiği anlaşılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yönteminden ve durum çalışmasından yararlanılmıştır. Verilerin analizi için doküman analizi yöntemine başvurulmuştur.
Zihniyet Değişimi ve Toplumsal Dönüşüme Etkisi Bakımlarından Sefaretnâme-i Abdülkerim Paşa
Authors: YEŞİLYURT Şamil , ÇULCU Hacer
Published: June 2023

Yabancı ülkeler hakkında alınacak malumatların yer aldığı raporların ilk örneklerine Fatih döneminde rastlanmakla birlikte sefaretnâme türünün ilk numunesi olarak 1665 yılında Osmanlı elçisi sıfatıyla Viyana’ya gönderilen Kara Mehmed Paşa adına maiyetindeki Evliya Çelebi tarafından yazılan Viyana Sefaretnâmesi kabul edilmektedir. Merkezî otorite, gerek elçi gönderilen ülkelerle diyalogu artırmak gerekse dönemin iletişim imkânları çerçevesinde o ülkelerdeki değişme ve gelişmeleri takip etmek için 18. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren özellikle Lehistan, Rusya, Fransa, Avusturya, İran, İsveç, Hindistan, Almanya, İngiltere, İtalya ve Fas’a pek çok elçi göndermiştir. O elçilerin ya kendileri ya da kâtipleri tarafından kayda alınan ve dönüşte padişaha takdim edilen raporlar ise sefaretnâme türünü oluşturmaktadır.

Mehmet Emin Nahifi Efendi tarafından kaleme alınan Sefaretnâme-i Abdülkerim Paşa, Rusya hakkında yazılan sekiz sefaretnâmeden biridir. Bu eserde medeniyet değişimine kaynaklık edecek sanatsal faaliyetlerin yanı sıra Rusya’daki yaşam biçimi, toplumsal meseleler ve bunlara üretilen çözümlere dair gözlemler ele alınmaktadır. 1188 (1775) yılında oldukça kalabalık maiyetiyle birlikte yola çıkan Abdülkerim Paşa, yanına kâtip olarak Mehmet Emin Nahifi Efendi’yi almış; mevcut tespitler, onun tarafından kayda alınmış ve sefaretnâme, dönüşte I. Abdülhamid’e takdim edilmiştir. Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi’nin Fransa Sefaretnâmesi’nde de ağırlıklı biçimde görüldüğü üzere yurt dışına giden heyetlerin dikkatini ilk çeken sanatsal faaliyetler ve şehirlerin çevre düzenlemeleri bu eserde de geniş ölçüde yer almaktadır. Özellikle Moskova tiyatrosunda izledikleri ve o dönem için Osmanlı toplumunda bulunmayan tiyatro ve opera gösterisi ile Katerina’nın sarayındaki maskeli balonun anlatımı dikkat çekicidir. Sonraki süreçte Ahmet Mithat Efendi’nin romanlarına da konu olacak bu eğlence meclislerinin ilk kıvılcımlarını sefaretnâmelerde görmek mümkündür. Öyle ki yazarın 1298 (1881) yılında yayımladığı Karnaval adlı romanı baştan sona kadar bu meseleyi ele almaktadır. Toplumsal hayatın nabzını tutan böyle bir yazarın o yıllarda merkeze aldığı bu yaşam biçiminin ilk izlerini yaklaşık 100-150 sene önce kayda alınan sefaretnâmelerde görmek mümkündür. Karnaval serlevhalı bir romanın en başlıca zemini balolar olacağından o yönde biraz malumat verilmesinin önemli olduğunu ifade eden Ahmet Mithat Efendi, romanın ana teması olan eğlence meclisleri, karnaval ve balolar hakkında tarihî bilgiler verir, okuruna bu yeni eğlence tarzını tanıtır. Anlatım esnasında sefaretnâmelerde de ayrıntılarıyla üzerinde durulan uygulama biçimleri ve onların kökenlerine değinir. Dolayısıyla toplumsal dönüşüme kaynaklık eden bu sefaretnâmelerin açtığı yolun kitleler tarafından doldurulması yaklaşık yüz yıllık bir zaman almıştır. O sebeple zihniyet değişimi ve toplumsal hayattaki dönüşümün öncüsü olarak görülecek sefaretnâmelerden Sefaretnâme-i Abdülkerim Paşa’yı bu bağlamda incelemek çalışmanın esasını oluşturmaktadır.
Medya Okuryazarlığı ve Türkçe Öğretimi
Authors: POTUR Önder
Published: June 2023

Ana dili öğretimi olarak Türkçe derslerinde okuma, dinleme, konuşma ve yazma; medya okuryazarlığı eğitiminde ise erişim, analiz, değerlendirme ve üretim becerileri kazandırılır. Bu çerçevede gelişen medya ve teknoloji sürecinde okullarda Türkçe dersleri ile medya okuryazarlığının ilişkilendirilerek verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı medya okuryazarlığı ve Türkçe öğretimi alanlarının ilişkilendirilmesini değerlendirmektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmış ve Türkçe öğretimi ve medya okuryazarlığına yönelik ulusal ve uluslararası alanyazın taraması yapılmıştır. Yapılan doküman incelemesi neticesinde medya okuryazarlığı, medya okuryazarlığı eğitimi, Türkçe öğretimi ile medya okuryazarlığının ilişkilendirilmesi başlıkları altında analiz, tartışma, yorum ve değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırma neticesinde Türkçe öğretimi ile medya okuryazarlığı eğitiminin ders programı, beceri, kazanım ve ortak metin olarak ilişkilendirilebileceği anlaşılmıştır. Türkçe derslerinde medya metinlerinin temel dil becerilerinin kazandırılmasına yönelik medya okuryazarlığı becerileri ile ilişkili olarak kullanılması Türkçe öğretimi ile medya okuryazarlığının ilişkilendirilmesini sağlamaktadır. Araştırmanın sonuç bölümünde medya okuryazarlığı eğitimi ve Türkçe öğretimi ile medya okuryazarlığının ilişkilendirilmesine yönelik öneriler verilmiştir.
Bitlis Kalesi Osmanlı Dönemi Günlük Yaşamında Sırsız Seramikler (2022 Yılı Kazı Sezonu)
Authors: KARASU Yunus Emre
Published: June 2023

Seramik günlük hayat içerisinde önemli bir yere sahiptir. Günlük hayatta yemek kültürü başta olmak üzere sosyal hayatın her alanında seramiklerle karşılaşılmaktadır. Seramikler ticari ve yerel amaçlarla üretilmektedir. Ticari seramiklerin gerek sırlı gerekse sırsız örneklerde bezeme yoğunluğunun fazla olduğu işçilik kalitelerinin ise yüksek olduğu görülmektedir. Bölgesel olarak gündelik ihtiyaçların karşılanması için işlevsel amaçlarla sırsız seramik üretiminin hemen her bölgede yapıldığı görülmektedir. Bu seramikler kullanım amacına yönelik seri üretim anlayışıyla yapılmakta olup genellikle bezemesiz ya da basit bezemeli şekildedir. 2022 yılı Bitlis Kalesi kazı çalışmalarında da çok sayıda sırsız seramik ele geçirilmiştir. Yerel üretim olan bu grup seramiklerin gerek form özellikleri gerekse ele geçirildikleri kültür tabakası dikkate alındığında Geç Osmanlı Dönemine tarihlenmektedir. Sırsız seramikler pişirme, saklama, servis kapları yanı sıra aydınlatma kap türlerinden oluşmaktadır. Ayrıca sırsız seramikler arasında ithal örneklerle de karşılaşılmaktadır. Kazı çalışmalarında ele geçirilen sırsız seramikler Bitlis Kalesi kültürel, sosyo-ekonomik yapısı hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Aynı zamanda yemek kültürü hakkında da önemli çıkarımlara ulaşılmasını sağlamaktadır.
Uluslararası Bakalorya İlk Yıllar Programı Temaları ile Uyumlu Kitap Tanıtımları Üzerine Bir Araştırma
Authors: ORYAŞIN Melda
Published: June 2023

Çalışmanın amacı, Türkiye’de Uluslararası Bakalorya İlk Yıllar Programı’nı uygulayan veya programın felsefesini benimseyip bu doğrultuda hareket eden tüm eğitim-öğretim paydaşlarına programı çerçeveleyen altı temayla uyumlu kitap tanıtımlarından yararlanabilme noktasında seçenekler sunmaktır. Programı uygulayan okulların öğrencileri için öğretmenler tarafından hazırlanmış okuma listelerinin olduğu görülmektedir. Bu bağlamda programın temaları ile uyumlu kitapların seçimi sorunu göze çarpmaktadır. Çalışma, bu soruna çözüm noktasında yardımcı olması bakımından önem taşımaktadır.

Nitel ve betimsel olan çalışmada, amaçlı örnekleme türlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Belirlenen ölçüt, programa özgü uygulama örnekleri olan yayınevleridir ve örneklem, program temaları ile uyumlu kitap tanıtımları yapan yayınevlerine ait uygulamalardır. Verilerin toplanmasında doküman incelemesinden yararlanılarak programa ait bilgilerin toplanmasının ardından çocuk kitapları yayımlayan ve bu alanda öne çıkan yayınevleri araştırılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde program temaları ile ilişkilendirilmiş kitaplar için doğrudan uygunluk listesi sunma, kataloglarda veya kitap tanıtım sayfalarında programın temaları özelinde kitapları tanıtma yoluna gidildiği görülmüştür. Çalışma sonucunda programı çerçeveleyen temalara özgü kitap seçiminde yaşanan sorun doğrultusunda var olan uygulamalardan hareketle seçenekler ortaya konmuştur.
Okuma Motivasyonuyla İlgili Araştırmalara Yönelik Bir İçerik Analizi
Authors: BAHADIR Halil İbrahim
Published: June 2023

Bu araştırmada okuma motivasyonuyla ilgili Türkiye’de yayımlanan makaleler ve lisansüstü tezlerin eğilimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma desenine göre yapılandırılan çalışma, içerik analizi yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında Yükseköğretim Ulusal Tez Merkezi internet adresi, Türkiye’de yayımlanan SSCI, ULAKBİM ve diğer veri tabanları tarafından dizinlenen dergiler taranmıştır. İlkokul, ortaokul ve lise öğrencilerinin örneklem olarak alındığı 65 makale ve lisansüstü tez incelenmiştir. Çalışmalar, Okuma Motivasyonu Araştırma Kodlama Formu (OMAKF) ile incelenerek elde edilen veriler SPSS programıyla analiz edilmiştir.Bulgular betimsel istatistik yöntemlerinden frekans ve yüzde kullanılarak tablolaştırılmıştır.Formda yer alan 11 başlığa göre yapılan araştırmada en çok çalışma türünün yüksek lisans tezinde olduğu (%44,62); en çok araştırmanın 2019 yılında yapıldığı (%23,08); konuyla ilgili en çok araştırmanın Gazi Üniversitesi bünyesinde yapıldığı (%14,71) tespit edilmiştir. Ayrıca konu olarak en çok okuma motivasyonunun okuma unsurları ve çeşitli değişkenlerle ilişki düzeyi, öğretim yöntem/tekniklerin okuma motivasyonuna etkisinin araştırıldığı; araştırmaların %78,46 oranla en çok nicel desenlerle yapıldığı; örneklem olarak ilkokul öğrencilerinin daha fazla tercih edildiği(%55,38); veri toplama araçlarından en çok ölçeklerin tercih edildiği (%63,71); nicel veri analizlerin %90,7 oranla yoğun kullanıldığı araştırmanın diğer sonuçlarıdır.Araştırmalarda en sık tekrar eden sonuç “Kız öğrencilerin okuma motivasyonlarının erkek öğrencilerin okuma motivasyonlarından daha yüksektir.” sonucu olmuştur.Ebeveyn eğitim düzeyi, sınıf düzeyi, okul öncesi eğitim, evde kitaplık olması, kitap okuma sıklığı ve okuma motivasyonu arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırmalarda birbiriyle çelişen sonuçlara ulaşıldığı tespit edilmiştir.
Sürdürülebilir Aile Değerlerinin Öğretiminde Ömer Seyfettin’in Hikâyelerinin Türkçe Eğitiminde Kullanımı
Authors: BEKDAŞ Müjgan
Published: June 2023

Toplumun en küçük yapıtaşı olan ailenin devamlılığı, aile içindeki bazı değerlerin korunması ve sonraki nesillere aktarılmasıyla sürdürülebilir. Bu bağlamda eğitim, özellikle Türkçe eğitimi içerdiği edebi metinler aracılığıyla aile varlığının sürdürülebilirliğine önemli katkılarda bulunur. Birer okuma metni olan parçalar öğrencilere örnek davranışları, hedef duyguları, aile içinde olması gereken bağları edebi zevk ve örtük bir anlatımla öğretir. Bu yüzden öğrencilerin kitaplarına konulan veya okul dışında okumaları için tavsiye edilen metinlerin daha önce analiz edilmesi ve kazanımlara uygunluğunun denetlenmesi gerekir.

Bu çalışmada, Ömer Seyfettin’in “Fon Sadriştayn’ın Karısı” ve “Fon Sadriştayn’ın Oğlu” hikâyelerinin ailevi değerler açısından değerlendirilmesi ve Türkçe ders kitaplarında kullanılması ya da okul dışında okuma metni olarak tavsiye edilmesi durumunda aile sürdürülebilirliği bakımından öğrencilere yapacakları katkıların gösterilmesi amaçlanmıştır.

Çalışma durum çalışmasına göre tasarlanmış nitel bir araştırmadır. Ömer Seyfettin’in “Fon Sadriştayn’ın Karısı” ve “Fon Sadriştayn’ın Oğlu” adlı hikâyeleri birer veri kaynağı olarak kabul edilmiş, bunlar betimsel analizle incelenmiş ve yorumlanmıştır. Bu analizler göstermiştir ki bir ailenin birlik, beraberlik, refah ve huzur içinde yaşaması için anlayış, sevgi, saygı, sadakat, dürüstlük, milli, manevi,estetik, kültürel ve ahlaki değerler var olmalıdır. Ayrıca aile kazancını iktisatlı kullanmak, belirli kurallar çerçevesinde hayatı yaşamak, bireylerin gerektiğinde birbirine destek olması, birbirlerinin duygu ve düşüncelerine değer vermesi de evlilik kurumu ve yuva kavramının devamlılığında önemlidir.

Ömer Seyfettin’in hikâyeler aracılığıyla anlattığı bu değerlerin birer kazanıma dönüştürülmesi için “Fon Sadriştayn’ın Karısı” ve “Fon Sadriştayn’ın Oğlu” adlı hikâyeler ders kitaplarına alınmalı veya öğretmenler tarafından ders dışı birer okuma metni olarak öğrencilere ödevlendirilmelidir. Bu, gelecekte sağlıklı bir toplum düzeninin oluşması ve aile kurumunun devamlılığı açısından yeni neslin bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi açısından önemli bir adım olacaktır.
İlkokul Öğrencilerinin Matematik Motivasyonlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi
Authors: KARAMAN Hamdi , MUTLUER Salih Emir
Published: June 2023

Bu çalışmanın amacı, Ağrı ili Patnos ilçesi ölçeğinde ilkokul 2, 3 ve 4. sınıfta okuyan öğrencilerin çeşitli değişkenler ile Matematik dersine olan motivasyonları arasında anlamlı bir ilişkinin var olup olmadığını belirlemektir. Buna bağlı olarak, öğrencilerin cinsiyet durumları, sınıf düzeyleri, anne baba eğitim düzeyleri, okul öncesi eğitimden faydalanıp faydalanmadığı değişkenler olarak belirlendi. Belirlenen değişkenler ile öğrencilerin Matematik dersine olan motivasyonları arasında anlamlı bir ilişkinin var olup olmadığı ile ilgili tespit çalışması yapıldı.

Araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Ağrı ili Patnos ilçesine bağlı 5 köy ilkokulunda gerçekleştirildi. Öğrencilerin Matematik dersine olan motivasyonları ile yukarıda bahsedilen değişkenler arasındaki ilişkinin tespiti için 18 maddeden oluşan bir anket formu kullanılmış olup bu anket formu 2, 3 ve 4. sınıfta okuyan 209 öğrenciye uygulanmıştır.

Araştırmaya katılan öğrencilerin matematik motivasyon düzeyleri ile cinsiyetleri arasında herhangi bir anlamlı farka rastlanmamıştır. Araştırmaya katılım sağlayan ve okul öncesi eğitimi alan öğrencilerin matematik özdeşleşmiş dışsal motivasyon düzeylerinin almayan öğrencilere göre yüksek olduğu; anne eğitim durumları ile matematik özdeşleşmiş motivasyon düzeyleri arasında anlamlı farklılık olduğu; öğrencilerin baba eğitim durumları ile matematik içsel, matematik özdeşleşmiş dışsal ve matematik dışsal motivasyon düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda; Matematik motivasyon düzeylerinin artırılması amacıyla öğrenciler ve veliler ile çalışmalar yapılabileceği önerilmiştir.
Kent meydanlarının kalitesi ve dirençliliğinin ölçülmesi: Erzurum Havuzbaşı Kent Meydanı ve Yakutiye Meydanı örnekleri
Authors: KOKARCA Şebnem Zekiye , BATUHAN Tuna
Published: June 2023

Bu çalışmada kentsel kamusal mekânların pandemi öncesi ve sonrası kullanım düzeyleri irdelenerek yeterlilik, esneklik, bağışıklık ve dirençlilik kavramları çerçevesinde değerlendirilmesi ve elde edilen sonuçlar dahilinde pandemi gibi kriz süreçlerine karşı dirençli kentsel kamusal mekânların tasarlanması konusunda öneriler sunulması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda Erzurum kentinden seçilen çalışma alanlarının (Havuzbaşı Kent Meydanı ve Yakutiye Meydanı) pandemi öncesi ve sonrası kullanım değişikliği tespit edilmiş, elde edilen veriler yazarlar tarafından oluşturulan “Kentsel Kamusal Mekânda Mekânsal Kalite ve Dirençlilik Matrisi” kapsamında analiz edilmiştir. Matriste verilen bileşenler, kentsel kamusal mekânların kalitesine ve dirençliliğine sağladığı katkıya ve önem seviyesine göre değerlendirilerek seçilen çalışma alanlarının dirençlilik puanları hesaplanmıştır. Erzurum kentinden seçilen kentsel kamusal mekânların matris analizlerine göre Havuzbaşı Kent Meydanı’nın pandemi sürecine karşı dirençsiz olduğu, Yakutiye Meydanı’nın ise pandemi sürecine karşı orta dirençli olduğu tespit edilmiştir. Bu tespit çerçevesinde dirençsiz olan Havuzbaşı Kent Meydanı’nın yeniden planlanması gerektiği, orta dirençli olan Yakutiye Meydanı’nın ise değiştirilip/dönüştürülmesi gerektiği söylenebilir.