bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Importance de la connaissance de l’anatomie humaine à l’éducation physique
Authors: Leles Robson Felipe dos Santos , Strini Polyanne Junqueira Silva Andresen , Strini Paulinne Junqueira Silva Andresen , Putrick Simone Cristina , Oliveira Euzebio , Dendasck Carla Viana
Published: November 2020

Les deux domaines de l’éducation physique et de l’anatomie humaine thématique approche liée à l’étude et le fonctionnement du corps humain, avec des points communs a démontré tout au long de l’histoire de l’humanité. De cette façon, le but de cette étude est d’évaluer l’importance de la connaissance de l’anatomie humaine pour le cours d’éducation physique. Pour ce faire, une étude descriptive de la littérature, grâce à une recherche sur les bases de données électroniques de la bibliothèque virtuelle de santé (BVS), lilas, Medline, Scielo, Cochrane, Pepsic, Pubmed et Google Scholar. La sélection des articles scientifiques a eu lieu au cours des 10 dernières années, contemplant la production scientifique entre 2006 et 2016, à l’aide de terminologies enregistrés dans les descripteurs de sciences de la santé (DECS), la recherche avancée et les termes en Portugais et en anglais, comme : « Anatomie » ou « anatomie humaine » et « éducation physique » et « anatomy» ou « human anatomy » et « physical education ». Avant les études présentées, il peut être noté l’importance de la connaissance des structures anatomiques du corps humain pour les étudiants et les professionnels de l’éducation physique. Nous pouvons donc conclure que votre réelle importance est sous-estimée, nécessitant des recherches supplémentaires en mesure d’expliquer votre rôle clé dans la formation intellectuelle, technique et pratique des diplômés.
Is the ‘n = 30 rule of thumb’ of ecological field studies reliable? A call for greater attention to the variability in our data
Authors:   IMEDEA (CSIC–UIB), Spain, Martínez-Abrain A.
Published: November 2020

A common practice of experimental design in field ecology, which relies on the Central Limit Theorem, is the use of the ‘n = 30 rule of thumb’. I show here that papers published in Animal Biodiversity and Conservation during the period 2010–2013 adjust to this rule. Samples collected around this relatively small size have the advantage of coupling statistically–significant results with large effect sizes, which is positive because field researchers are commonly interested in large ecological effects. However, the power to detect a large effect size depends not only on sample size but, importantly, also on between–population variability. By means of a hypothetical example, I show here that the statistical power is little affected by small–medium variance changes between populations. However, power decreases abruptly beyond a certain threshold, which I identify roughly around a five–fold difference in variance between populations. Hence, researchers should explore variance profiles of their study populations to make sure beforehand that their study populations lies within the safe zone to use the ‘n = 30 rule of thumb’. Otherwise, sample size should be increased beyond 30, even to detect large effect sizes.
Gusta Ehrlich’s Letters
Authors: Swałtek Dagmara
Published: November 2020

In 1942, Gusta (Gustawa) Ehrlich landed in prison in Krzeszowice. This Jewess from Cracow tried to survive the occupation hiding near Cracow. She was denounced and arrested. The presented collection of documents includes her diary in form of the letters to her daughter, being at the same time the record of Gusta Ehrlich’s last weeks. The author described the conditions in the prison and relation with the fellow inmates. She also left information concerning the person who denounced her to the authorities, informing them of her origin. In the notes, there are numerous hints for the daughters, who remained at large, concerning both the personal and financial matters connected with running the business. Gusta Ehrlich’s letter of 1940 to the Metropolitan Curia, in which the author asks for baptism, is a supplement to the diary
In a Ciechania presbytery The story of saving Zofia Trembska. A case study
Authors: Schnepf-Kołacz Zuzanna
Published: November 2020

The article is a case study of hiding Lila Flachs in the house of an Orthodox priest, Jan Lewiarz.  It tells the story of a Jewish girl and an Orthodox priest of Polish nationality pretending to be Ukrainian siblings in a Lemko village and protected by the authority of a Ukrainian nationalist who was the priest's friend.  The confluence of the fate of a Pole, a Jewess and a Ukrainian, and their complex relations give a picture of reality with many hues of grey, with no black-white divisions.   There are few stories of saving Jews by village priests that are so well documented.  The wealth of sources produced at different times and by different people, allows not only a detailed examination and reconstruction of the story, but also an in-depth penetration into the relations between the protagonists, reflection on the influence of memory on the content and character of the story
Nowogródek – historia sztetlu
Authors: Bauer Yehuda
Published: November 2020

The article deals with the history of the shtetl in Nowogródek, where, before the war about 6,500 Jews lived. When the Germans occupied Nowogródek, a ghetto was established in one of the suburbs, where all the local Jews were deported. The author describes everyday life of the Jews in the ghetto and their fate. Most of them were  killed in three mass executions: in December 1941, in August 1942 and February 1943. Many managed to escape to the Bielski partisan outfit, operating in the nearby Nalibocki Forest; the most spectacular escape was that of 232 Jews through a tunnel. These Jews had remained in the town after the mass executions.
Blondyn o wyglądzie niezbyt semickim
Authors: Biedka Łukasz
Published: November 2020

An unknown testimony from the Przemyśl ghetto of Esriel Leimsieder, submitted for publication after his death in 2006. The author concentrates on his own fate and experiences, particularly on those situations, when he narrowly escaped death. While most known testimonies do not mention the names of people they had contacts with, Leimsieder does name them, identifies places and comments on their behaviour. thus his reminiscences are a valuable supplement to several other testimonies from the Przemyśl ghetto
Ostatnia poczta. Rozmowa z Józefem Grynblattem, członkiem Betaru i Żydowskiego Związku Wojskowego w czasie powstania w getcie warszawskim
Authors: Puławski Adam
Published: November 2020

Miała to być kolejna poczta Żydowskiego Komitetu Narodowego i Żydowskiej Organizacji Bojowej. Na przełomie lat 1944 i 1945 konspiratorzy żydowscy napisali kilka listów, które – według ich przekonania – zostały wysłane do Londynu. 2 stycznia Basia Temkin-Bermanowa w swoim dzienniku wspominała o „sprawozdaniu wysłanym do L[ondynu] [...]”, a Szymon Gottesman „Bogucki”, w jednym z tych listów pisał o krokach poczynionych, „aby ono [sprawozdanie] już odeszło”. Jednak, jak wszystko wskazuje, tej poczty już nie wysłano.
Wspomnienia, relacje, dzienniki – seria wydawnicza Żydowskiego Instytutu Historycznego INB
Authors: Janczewska Marta
Published: November 2020

Noach Lasman, Wspomnienia z Polski 1 sierpnia 1944–30 kwietnia 1957, Warszawa 1997; Celina Budzyńska, Strzępy rodzinnej sagi, Warszawa 1997; Marek Urban, Polska… Polska…, Warszawa 1998; Oskar Kofler, Żydowskie dwory. Wspomnienia z Galicji Wschodniej od początku XIX wieku do wybuchu I wojny światowej, Warszawa 1999; Chawka Folman – Raban, Nie rozstałam się z nimi…, tłum. z hebrajskiego Inka Wajsbrot i Dora Sternberg, Warszawa 2000; Janina Bauman, Nigdzie na ziemi, Warszawa 2000; Irena Śmigielska, Skradzione lata, Warszawa 2001; Jakub Bukowski, Opowieść o życiu, Warszawa 2002; Leokadia Silverstein, Tak właśnie było, tłum. z angielskiego Hanna Sochacka-Kozłowska, Warszawa 2002; Florian Majewski, Pustelnik, Warszawa 2002; Lili Chuwis-Thau, A jeśli Cię zapomnę, Warszawa 2002; Menachem Katz, Na ścieżkach nadziei, tłum. z hebrajskiego Jan Biełas, Warszawa 2003; Joseph Rosenberg, Nazywam się Józef Nowak, Warszawa 2004; Rachela Margolis, Wspomnienia wileńskie, Warszawa 2005; Icchak Sternberg, Pod przybraną tożsamością, tłum. z hebrajskiego Maria Perlberger-Schmuel, Warszawa 2005; Eliasz Bialski, Patrząc prosto w oczy, Warszawa 2006
Wołodymyr Wjatrowycz, Stawlennia OUN do jewrejiw. Formuwannia pozycji na tli katastrofy
Authors: Motyka Grzegorz
Published: November 2020

Tematyka relacji ukraińsko-żydowskich jest chyba nie mniej drażliwa niż polsko-żydowskich. Analizując dokonania ukraińskiej historiografii na tym polu, Jarosław Hrycak przed kilku laty zauważył, że „większość prac historycznych dotyczących tematów ukraińsko-żydowskich odznacza się tak zwanym charakterem reaktywnym: nie tyle udziela odpowiedzi na pytania stawiane przez logikę rozwoju nauk historycznych, ile ma odpowiadać (»reagować«) na konkretne zarzuty wyrażane pod adresem Ukraińców”.

Potwierdzeniem tej tezy jest niedawno opublikowana we Lwowie książka młodego ukraińskiego naukowca Wołodymyra Wjatrowycza Stawlennia OUN do jewrejiw. Formuwannia pozycji na tli katastrofy. Wjatrowycz, związany z Centrum Badań Ruchu Wyzwoleńczego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, od dawna zajmuje się w swojej pracy naukowej różnymi aspektami działalności Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Powstańczej Armii. Opublikował m.in. przyjętą z uznaniem książkę o rajdach UPA na terenie Czechosłowacji w latach 1945–1947. W swojej najnowszej pracy zajął się stosunkiem banderowskiej frakcji OUN do Żydów, pomijając jednak, co warto zaznaczyć, postępowanie ukraińskiej policji pomocniczej oraz innych formacji kolaboracyjnych. Autor nie ukrywa, iż jego praca ma właśnie charakter „reaktywny”. Za cel postawił sobie obronę ukraińskiego podziemia przed zarzutami antysemityzmu i co najmniej obojętności, jeśli wręcz nie współuczestnictwa w Zagładzie. Według niego, tego typu zarzuty są nieprawdziwe, niesprawiedliwe, oparte na wątpliwej bazie źródłowej, nierzadko wręcz sfabrykowanej przez komunistycznych autorów.
Curiosa Nataszy Sandbu
Authors: Dahl Izabela , Lorentz Einhart
Published: November 2020

W rubryce „Curiosa” „Zagłady Żydów” (2006, nr 2) ukazała się „recenzja” pióra Nataszy P. Sandbu, omawiająca na podstawie 20 stron książkę o historii antysemityzmu od antyku do współczesności liczącą stron 699, w której powstaniu mieliśmy także swój udział. Po lekturze tego artykułu zrozumieliśmy głębszy sens nazwy samej rubryki. W rzeczy samej tekst w niej umieszczony stanowi curiosum. W stylu prasy brukowej są jego nagłówki: „Polska – antysemita kontynentu”, „Gorsi od Niemców” i „Kłamstwo historyczne”, wiele zarzutów m.in. manipulacji, i stworzone konotacje, które mają u czytelników wyraźnie wzbudzić ściśle określone emocje.

Właściwie nie warto tracić wiele energii na curiosa Sandbu, skoro jednak czytelnicy skonfrontowani zostali z tą książką za pośrednictwem czasopisma „Zagłada Żydów”, należy przynajmniej parę punktów tej „recenzji” podjąć
Wokół korespondencji Henryka Wolińskiego z Adolfem Bermanem
Authors: Libionka Dariusz
Published: November 2020

Prezentowany zbiór zawiera korespondencję szefa referatu żydowskiego w Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej Henryka Wolińskiego, „Wacława” z Adolfem Bermanem. Osiem listów zostało napisanych przez Wolińskiego, jeden przez Bermana. Listy te, przechowywane w archiwum Beit Lohamei Hagetaot, zwierają liczne informacje na temat kontaktów między „Żegotą” i Żydowskim Komitetem Narodowym a AK i Delegaturą Rządu w okresie od stycznia do lipca 1944 r. (jeden list pochodzi z lutego 1943 r.). Mówią również o prywatnych relacjach między obydwoma korespondentami. Korespondencja Wolińskiego z Bermanem została uzupełniona przez dwa inne materiały. Pierwszy z nich to pisane na gorąco sprawozdania wysłane przez Adolfa Bermana do prezydium Rady Pomocy Żydom traktujące o okolicznościach szantażu na Bermanie jaki miał miejsce 4 stycznia 1944 r. Drugi suplement to pochodzący z 1957 r. list Henryka Wolińskiego do ówczesnego dyrektora Bernarda Marka. Jest to jedna z niewielu powojennych relacji Wolińskiego. Wszystkie dokumenty publikowane są po raz pierwszy.
„Znałam tylko jedną żydóweczkę ukrywającą się…” Sprawa Zofii i Mariana Chominów
Authors: Haska Agnieszka
Published: November 2020

Prezentowane materiały pochodzą z akt sprawy Zofii i Mariana Chominów, aresztowanych w 1945 roku i oskarżonych o wydawanie Żydów mieszkających w czasie wojny w kamienicy przy ulicy Jabłonowskich 8a we Lwowie – w tym poetki Zuzanny Ginczanki. Ginczanka w trakcie pobytu we Lwowie trzy razy uniknęła aresztowania, a w ostatnim zachowanym wierszu – Non omnis moriar – zawarła nazwisko donosicielki – Zofii Chominowej. Wiersz ten stał się dowodem w omawianej sprawie, która zakończyła się wyrokiem uniewinniającym Mariana Chomina i skazującym Zofię Chomin na 4 lata więzienia.
Sine ira et studio... Wspomnienie o Krystynie Kersten
Authors: Szaynok Bożena
Published: November 2020

W twórczości profesor Kersten tematyka żydowska zajmowała ważne miejsce. Pojawiła się w prawie 30 różnych tekstach. Były to zarówno fragmenty większych opracowań o powojennej Polsce czy o migracjach, jak i osobne artykuły czy publikacje. Krystyna Kersten zdawała sobie sprawę z trudności towarzyszących badaniom problematyki polsko-żydowskiej. Nie bez przyczyny pierwszym zdaniem jej książki Polacy, Żydzi, Komunizm. Anatomia półprawd 1939-1968 był cytat z artykułu Melchiora Wańkowicza: „tematyka żydowska jest jak ten najtrudniejszy cel na strzelnicy, cel jest ruchomy, ruchem niejednostajnym, strzelca postawiono na wirującym podium i na dodatek dano mu broń strzelającą z odchyleniem”.
Głos ofiary i estetyka melodramatu w historii
Authors: Goldberg Amos
Published: November 2020

Ostatnio opublikowana książka Saula Friedländera pt. Nazi Germany and the Jews: The Years of Extermination oferuje nowy, błyskotliwy model literackiej reprezentacji tak krańcowych doświadczeń jak Zagłada. Artykuł przedstawia porównawczą analizę osiągnięć i tez Friedländera w integracji 'żydowskich źródeł' do badań historycznych.
Nadwiślański Weininger? Przypadki Juliana Unszlichta (1883–1953)
Authors: Krzywiec Grzegorz
Published: November 2020

Życiorys Juliana Unszlichta (1867-1953) ilustruje przypadek losów asymilacji polskich Żydów.  Przypadek Unszlichta jest jednak szczególny bowiem pokazuje jak poglądy antysemickie, które miały stanowić przepustkę do katolickiego społeczeństwa, wcale nie dawały gwarancji trwałego zakorzenia i nowej tożsamości. Biografia księdza-konwertyty pozwala się też bliżej przyjrzeć się procesom zacierania i konwergencji retoryki antyżydowskiej. Tej nowoczesnej z przełomu XIX i XX wieku, z katolickim antyjudaizmem, który nie przestał być usprawiedliwiany przyczynami religijnymi a równocześnie stawał już często na gruncie myślenia etniczno-rasowego. Wbrew utartym definicjom i rozróżnieniom te dwa sposoby myślenia znakomicie się uzupełniały i wzmacniały, karmiąc się przy tym obustronnie swoją własną argumentacją. Zagłada Żydów dopisała do tego powikłanego losu księdza-konweryty tragiczną puentę
Benedykt XVI – nowy etap katolickiego rozumienia Szoa?
Authors: Bartoś Tadeusz
Published: November 2020

Przemówienie Benedykta XVI w Auschwitz może być odebrane jako forma usprawiedliwienia uległości Niemców wobec ideologii hitlerowskiej. Papież nie wnika w źródła entuzjazmu Niemców dla nazizmu (choćby chrześcijański antysemityzm), unika także tematu bierności i uległości Kościołów w Niemczech wobec nazizmu, które w momencie próby zawiodły. Odwróceniu oczu od winy własnej służy oskarżenie ateizmu jako źródła zbrodni hitlerowskich.
Cenzor na straży Kościoła. Ocenzurowany pamiętnik Krystyny Modrzewskiej
Authors: Leociak Jacek
Published: November 2020

W trzech kolejnych numerach z 1959 i 1960 roku „Biuletyn ŻIH” opublikował pamiętnik Krystyny Modrzewskiej (Mendalbaum), złożony do Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej w 1947 roku. Część pierwsza, rozpoczynająca się wybuchem wojny, a kończąca masowymi egzekucjami Żydów w lesie koło Krępca pod Lublinem na wiosnę 1942 r., została zmasakrowana przez cenzurę. Autorka opisuje w niej m.in. ukrywanie się w podlubelskim klasztorze betanek i surowo ocenia panujące tam stosunki. Okazuje sie, że PRL-owski cenzor eliminuje zapisy zawierające krytyczną ocenę mentalności zakonnic, ich poziomu umysłowego i moralnego. W oczach cenzora nie znajdują uznania uwagi o klasztornym życiu codziennym i dewocyjnych praktykach religijnych, o hipokryzji kleru i jego zmaterializowaniu. Cenzorskie ingerencje w sferę doświadczeń religijnych autorki są tym boleśniejsze, że pamiętnik Modrzewskiej należy do nielicznej grupy świadectw ukrywania się dorosłych Żydów w klasztorach. Wszystkie te fragmenty zostają w obecnym wydaniu przywrócone i umieszczone w kontekście całości. Czytając w wersji integralnej fragmenty pamiętnika Modrzewskiej dotyczące ukrywania się w klasztorze, warto się zastanowić, dlaczego osoba – która jako studentka uniwersytetu w Bolonii ochrzciła się, traktując ten akt niezwykle poważnie, a nie koniunkturalnie – przeżywa w klasztorze podlubelskim tak radykalne rozczarowanie
Edukacja czy dialog z cieniami… Kilka uwag na marginesie „Tek edukacyjnych” Polacy ratujący Żydów w latach II wojny światowej
Authors: Koźmińska-Frejlak Ewa
Published: November 2020

Krytyczna recenzja tek edukacyjnych przygotowanych przez Instytut Pamięci Narodowej. Autorka wskazuje, że omawiana tu propozycja nauczania o polskich Sprawiedliwych nie dostarcza pełnej wiedzy na temat ratowania Żydów przez Polaków. Redaktorzy pakietu kierowali się niejasnymi, pozamerytorycznymi kryteriami doboru tekstów. Większość z nich zawiera liczne błędy. Niezaprzeczalną wartość posiadają opracowane na użytek pakietu scenariusze lekcji i kompetentny artykuł Grzegorza Berendta
Główny Dom Schronienia
Authors: Witkowska-Krych Agnieszka
Published: November 2020

Tekst jest próbą rekonstrukcji losów Głównego Domu Schronienia, czyli największego sierocińca działającego w getcie warszawskim, w którym przebywały najmłodsze dzieci. Przedstawiona zostaje jego historia (sięgająca połowy XIX w.), sytuacja w pierwszym roku wojny oraz w okresie od przeprowadzki do getta aż do wywózki do obozu Zagłady w Treblince w sierpniu 1942 roku. W świetle ocalałych źródeł, zarówno urzędowych, prasowych, jaki i osobistych nakreślony zostaje obraz sytuacji, w której przyszło tej szczególnej placówce funkcjonować. Przywołane zostają również osoby, które z tą instytucją były związane i które na jej rzecz pracowały.
Zatrucie. Piołun i popiół… trzydzieści lat później
Authors: Tomczok Marta
Published: November 2020

W artykule zadaję sobie pytanie, co sprawiło, że opublikowany trzydzieści lat temu esej Romana Zimanda Piołun i popiół. Czy Polacy i Żydzi wzajem się nienawidzą? został dziś prawie zupełnie zapomniany. Stawiam sobie także zadanie, aby zmienić tę sytuację, a przede wszystkim przyjrzeć się okolicznościom, które doprowadziły do niej.
Marianna Adameczek (1930–2017)
Authors: Szurek Jean-Charles
Published: November 2020

Z nazwiskiem Marianny Adameczek zetknąłem się po raz pierwszy wiosną 2012 r., gdy zaczynałem badania nad zagładą Żydów łukowskich i poszukiwałem ocalałych z tego powiatu. Marianna należała do tego grona. Swoje okupacyjne doświadczenia opisała w relacji dla USC Shoah Foundation (Fundacja Spielberga), złożonej w latach dziewięćdziesiątych XX w. Jest to jedyny wywiad z tego regionu przeprowadzony w Polsce – większość relacji ocalałych Żydów z Łukowa była nagrywana po angielsku, w Stanach Zjednoczonych. Z jej opowieści wynikało, że Marianna mieszka na wsi niedaleko Kocka – lub mieszkała, nie wiedziałem bowiem wówczas, czy Marianna jeszcze żyje.
Gettoizacja Budapesztu 1944–1945. Zarys problemu
Authors: Piotrkowiak-Junkiert Kinga
Published: November 2020

An article refers to the ghettoization of Budapest, which plans was created just after when German troops invaded Hungary on 19 March 1944. Paper presents particular stages of the Jews’ fate in Budapest. Which were: duty of wearing the yellow-stars, establishment of the ‘Yellow-star Houses’ and ‘Protected Houses’, moreover a movement to ghetto, which was established on 5 December 1944. An article contains an analyse of ghettoization theme with an example of the ‘large ghetto’, ‘international ghetto’ and also refers to the people’s fates which rescued Jews (‘Righteous among the Nations’).
Sefer Praga. Księga pamięci warszawskiej Pragi
Authors: Kopciowski Adam
Published: November 2020

Wśród ksiąg pamięci, czyli wydawanych po wojnie publikacji upamiętniających unicestwione w wyniku Zagłady żydowskie społeczności Europy Środkowo-Wschodniej, tom poświęcony prawobrzeżnej części Warszawy zajmuje szczególne miejsce. Jest to jedyne spośród ponad pół tysiąca tego typu wydawnictw, które nie dotyczy ujmowanego jako całość konkretnego miasta (lub miasteczka), lecz zaledwie jednej dzielnicy, wydzielonej z większego organizmu miejskiego.
Dzieci Teheranu – od mrozów Syberii do słońca Palestyny. Rola delegatur Ambasady RP w ZSRR i Armii gen. Andersa w ratowaniu dzieci żydowskich
Authors: Odrzywołek Katarzyna , Trojański Piotr
Published: November 2020

Artykuł przedstawia losy sierot żydowskich, które w 1942 r. wraz z wojskiem polskim zostały ewakuowane z ZSRR do Iranu w kontekście pomocy, jakiej im udzieliła Armia Andersa i rząd polski na uchodźstwie przez sieć delegatur Ambasady RP w ZSRR oraz Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej. Ukazuje szeroką, często skomplikowaną i trudną współpracę tych instytucji z organizacjami żydowskimi, w tym głównie z Agencją Żydowską. Charakteryzuje różne formy pomocy udzielonej dzieciom żydowskim i analizuje motywy, jakie nimi kierowały, często rozbieżne. Ponadto stawia pytania o antysemityzm w Armii Andersa oraz jego wpływ na ratowanie dzieci żydowskich.
Grabieżca ze znakiem Q. O rabunkowej działalności Pietera Nicolaasa Mentena (1899–1987)
Authors: Cieślińska-Lobkowicz Nawojka
Published: November 2020

Nazistowska grabież dzieł sztuki i dóbr kultury w latach 1933–1945 bywa zwykle dzielona na zorganizowaną i dziką. Zorganizowaną przeprowadzały specjalne organizacje i komórki aparatu władzy; dzika, rozpowszechniona przede wszystkim na wschodzie, sprowadzała się do prywatnego rabunku dokonywanego na własną rękę przez wielu Niemców. Autorka proponuje wprowadzenie odrębnej kategorii grabieży kwalifikowanej. Odnosi ją do osób z premedytacją parających się grabieżą – na własny rachunek i/lub na zlecenie – których kompetencje obejmowały ocenę wartości poszukiwanych dóbr artystycznych oraz orientację, gdzie i u kogo ich szukać. W Rzeszy, okupowanej Francji i Holandii było wielu takich kwalifikowanych rabusiów. W okupowanej Polsce po pierwszej fali oficjalnych konfiskat trafiali się rzadko. Wyjątkiem był Holender Pieter Nicolaas Menten (1899–1987), po wojnie jeden z najzamożniejszych obywateli Holandii i właściciel niedostępnej publicznie kolekcji dzieł sztuki.
Źródła ukazujące działalność batalionów policyjnych w okupowanej Polsce
Authors: Klemp Stefan
Published: November 2020

Policja Porządkowa i Policja Ochronna w przeciwieństwie do Waffen SS i Policji Kryminalnej przez wiele lat po wojnie nie były uznane za organizacje przestępcze. Dopiero Christopher Browning i Daniel Goldhagen sprawili w latach dziewięćdziesiątych, że zbrodnie popełnione przez bataliony policyjne stały się znane. Nadal jednak udział wielu wysokich rangą funkcjonariuszy i oficerów policji np. w akcji „Reinhardt” czy akcji „Erntefest” nie został wystarczająco rozpoznany i opisany. W artykule autor przedstawił zawartość rozproszonego zasobu źródeł do badań nad batalionami policji. Na korpus źródeł składają się powojenne postępowania prokuratury w Dortmundzie, w Ludwigsburgu, w Koblencji, dokumentacja Policji Kryminalnej w Archiwum Krajowym w Münster i Duisburgu, dokumentacja Urzędu ds. Akt Stasi, akta z postępowań denazyfikacyjnych, akta Centrum Dokumentacji Nazizmu, Biura Informacji Wehrmachtu w Berlinie, Archiwum Wojskowego we Freiburgu i inne. Autor wskazuje zarówno potencjał, jak i ograniczenia tych źródeł. Na przykładzie m.in. Ericha Steidtmanna, oficera policji, który podczas przesłuchania w 1963 r. w charakterze świadka przyznał się do udziału w akcjach przeciw Żydom w Warszawie, ale nie został oskarżony, wykazuje niechęć niemieckiego wymiaru sprawiedliwości do osądzania tych czynów. Dokumenty, które posłużyły do rekonstrukcji biografii Steidtmanna, pokazują całe spektrum zagadnień związanych z pracą z omawianym korpusem źródłowym: nie tylko opisują wydarzenia historyczne, ale również pokazują ściganie zbrodniarzy, możliwości zacierania śladów popełnionych zbrodni, a także błędy i zaniedbania prowadzonych po wojnie postępowań dochodzeniowych. Niemniej wkładając trud w wyszukiwanie, porównywanie i łączenie rozproszonych informacji z akt dochodzenia (zeznania świadków), dokumentów osobowych i literatury przedmiotu, można dokładnie odtworzyć życiorysy funkcjonariuszy Policji Porządkowej i Policji Ochronnej i ustalić ich rolę w przeprowadzaniu zagłady Żydów.
O Muzeum Historii Żydów Polskich
Authors: Szpakowska Małgorzata
Published: November 2020

Proste pytanie: Co w Muzeum Historii Żydów Polskich może zobaczyć zwykły widz? Nie muzealnik, nie historyk i nie Żyd z pochodzenia lub wyboru, świadomy własnych dziejów. Ot, zwyczajny mieszkaniec Warszawy albo ktoś przyjezdny, kogo przyciągnął rozgłos towarzyszący powstawaniu tej placówki, a potem organizowaniu stałej ekspozycji historycznej. Widz, który wie już zapewne, że sam budynek, zaprojektowany przez Rainera Mahlamäkiego, uznawany jest za jedną z najciekawszych realizacji architektonicznych ostatnich lat, a z kolei koncepcja wystawy głównej rodziła się w wieloletnich sporach naukowych i personalnych. Wreszcie widz, który prawdopodobnie zetknął się z pojęciem ekspozycji narracyjnej, ale któremu słowo „muzeum” kojarzy się przede wszystkim ze zbiorem eksponatów, a niekoniecznie z nowoczesną sztuką wystawienniczą.

Pierwszą reakcją może więc być rozczarowanie. Jak to? Taki wspaniały budynek, tyle sporów ideowych i merytorycznych – a tymczasem rozciąga się przed nami ciąg rysunków na ścianach, trójjęzycznych inskrypcji i w najlepszym razie reprodukcji. Jakaś historia pauperum, komiks z tysiącletnich dziejów, niekiedy poruszany elektroniką. Pal diabli średniowiecze, pal diabli czasy Rzeczypospolitej Obojga Narodów – także wieki XIX i XX zaistniały niemal wyłącznie w obrazkach. A gdzie materialne świadectwa życia żydowskiego, gdzie meble, ubiory, księgi, warsztaty, garnki, biżuteria, przedmioty zbytku i świadectwa nędzy?
„Zdawanie Żydów” – udział policjantów granatowych w wysiedlaniu Żydów na przykładzie powiatu radomszczańskiego
Authors: Wiatr Ewa
Published: November 2020

Na podstawie nieznanych dotychczas dokumentów archiwalnych pokazany został udział funkcjonariuszy Policji Polskiej w deportowaniu ludności żydowskiej z terenu powiatu radomszczańskiego do getta w Radomsku bądź do obozów zagłady. Policjanci granatowi uczestniczyli w tzw. akcjach żydowskich nie tylko jako służby wartownicze, ale również bezpośrednio przy „ładowaniu” Żydów i rzeczy żydowskich oraz pieczętowaniu mienia żydowskiego. W przypadku oddelegowania do służby przy deportacji z okolicznych posterunków policjantom przysługiwały diety, które były wypłacane z budżetu Związku Gmin w Radomsku
Zapisy dotyczące Żydów w warszawskich kronikach policyjnych z lat 1942–1944
Authors: Libionka Dariusz
Published: November 2020

Publikacja przynosi fragmenty tzw. kronik policyjnych redagowanych przez członków polskiej konspiracji w Warszawie w okresie 1942–1944, przechowywanych w Archiwum Akt Nowych [Archive of Modern Records] w Warszawie. Te unikalne zestawienia sporządzane były na podstawie codziennych meldunków dostarczanych przez informatorów z policji granatowej i Kripo. Zawierają one szczegółowe informacje dotyczące głównie przestępczości pospolitej w Warszawie, działalności policji polskiej i niemieckiej. Prezentowany wybór zawiera wszystkie wpisy mające kontekst żydowski, jakie znalazły się w tych dokumentach. Dotyczą one: zabójstw i zatrzymań Żydów przez policję, donosów, szantaży i rabunków, aresztowań Polaków pomagających Żydom itp. Szczególnie istotne są zestawienia liczbowe dotyczące zatrzymań Żydów w kwietniu 1943 r. dokonywanych przez polską policję.
Kwietniowe gadanie. Polskie flagi nad gettem
Authors: Forecki Piotr
Published: November 2020

W kwietniu 2013 r. przypadła 70. rocznica powstania w getcie warszawskim i stała się ona istotnym wydarzeniem dyskursywnym. Na temat powstania głos zabrali przedstawiciele polskich elit symbolicznych, co pozwoliło dobitnie się przekonać, z jaką dominującą narracją o powstaniu w getcie warszawskim mamy obecnie do czynienia. Ponadto w tym „odświętnym” czasie toczyły się dyskusje, które samego powstania wprawdzie bezpośrednio nie dotyczyły, ale prowadzone były właśnie w kwietniu 2013 r., współtworząc okołorocznicowy dyskurs publiczny. Doszło do nich w efekcie rozmowy z Krzysztofem Jasiewiczem, zamieszczonej w magazynie „Focus Historia Ekstra”, projekcji niemieckiego serialu Nasze matki, nasi ojcowie, zapowiedzi erygowania pomnika poświęconego polskim Sprawiedliwym nieopodal Muzeum Historii Żydów Polskich oraz treści wywiadu, jakiego Elżbieta Janicka udzieliła Polskiej Agencji Prasowej. Wszystkie te dyskusje pokazały, jakie są reguły publicznego mówienia o postawach Polaków wobec Żydów w czasie Zagłady, które tematy wciąż pozostają spowite tabu, a zarazem jak kształtuje się mapa świętych miejsc w polskiej pamięci zbiorowej.
In memoriam - ISRAEL GUTMAN (1923–2013)
Authors: Engelking Barbara
Published: November 2020

Israel Gutman in memoriam
Źródła autobiograficzne w zbiorach Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie
Authors: Taras Monika
Published: November 2020

Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego im. E. Ringelbluma posiada w swoich zbiorach znane badaczom źródła autobiograficzne takie jak relacje, pamiętniki czy dzienniki zgrupowane w trzech dużych zespołach: Relacje (sygn. 301), Pamiętniki (sygn. 302) i Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy (Archiwum Ringelbluma). Ponadto w zasobach archiwum znajdują się rozproszone w wielu zespołach dokumenty biograficzne słabo dotąd wykorzystywane przez naukowców, na które składają się m.in. formularze, ankiety, wykazy rejestracyjne, życiorysy, korespondencja, podania. Są to źródła nie tyle uzupełniające naszą wiedzę o Zagładzie, co przede wszystkim ją poszerzające. O ich nieocenionej wartości przesądzają tuż powojenny czas powstania (głównie lata 40.) oraz autorstwo (ocaleni, ich najbliżsi lub świadkowie). Ogniskują się w nich jednostkowe losy żydowskich obywateli, a także tragiczne wydarzenia w miasteczkach i wioskach pominiętych na kartach historii
Wspomnienie o likwidacji getta łódzkiego
Authors: Turski Marian
Published: November 2020

Byłem wtedy szeregowym, niewiele znaczącym członkiem konspiracyjnej organizacji w getcie łódzkim Lewica Związkowa (założonej przez byłych członków polskiej partii komunistycznej. Przywódczynią była Zula Pacanowska , szlachetny człowiek. Mogła zostać ocalona z wywózki do Chełmna we wrześniu 1942 r., ale podejrzewała, że na jej miejsce wyznaczą kogoś innego, i dlatego wywieziona została już wtedy do komory gazowej. Wstyd i hańba, że tak świetlana postać, zasłużona niezmiernie w organizacji ruchu oporu, została „zdekomunizowana”: pozbawiono ją należnej jej nazwy ulicy na Bałutach – tam, gdzie było getto) . Już po wojnie spotykałem często członkinię ścisłego kierownictwa naszej podziemnej organizacji, Basię Hindę Beatus . Od niej wiem, dlaczego moje losy w ostatnich dniach getta potoczyły się tak, jak się potoczyły, oczywiście nie tylko moje ...
Przemoc antyżydowska w powojennej Polsce w świetle ksiąg pamięci
Authors: Kopciowski Adam
Published: November 2020

Celem artykułu jest krytyczna analiza opisów przemocy antyżydowskiej w powojennej Polsce zawartych w księgach pamięci. Ma on za zadanie przybliżyć czytelnikom formę, strukturę i główne wątki narracji dotyczącej tej tematyki. Omówiono w nim m.in. umiejscowienie tekstów poświęconych powojennej przemocy wobec Żydów w treści ksiąg pamięci, ich układ, zróżnicowanie gatunkowe, a także kwestie związane z wielością punktów widzenia i różnym statusem autorów (w tym relacje bezpośrednich ofiar przemocy, repatriantów z ZSRR, żydowskich „podróżników” odwiedzających powojenną Polskę oraz chrześcijańskich świadków). Charakterystyka treści oprócz analizy opisów samych aktów agresji koncentruje się wokół kilku wybranych zagadnień: kondycji fizycznej i psychicznej ocalałych wracających do rodzinnych miejscowości, reakcji na ich powrót ze strony chrześcijańskiego otoczenia oraz przyczyn powojennej przemocy (tradycje przedwojennego antysemityzmu, polski współudział w zbrodniach Holokaustu, demoralizujący wpływ okupacji). Najistotniejszym problemem badawczym jest jednak odpowiedź na pytanie o ogólną wizję tużpowojennych stosunków polsko-żydowskich obecną w narracji ksiąg pamięci, a także wskazanie jej najbardziej charakterystycznych wyznaczników.
Upamiętnienia Łodzi żydowskiej – w jaki sposób przeszłość uobecnia się w teraźniejszości
Authors: Gubała-Czyżewska Joanna
Published: November 2020

Przyglądając się przeszłości każdego miasta, możemy zidentyfikować rozmaite wydarzenia, które pozostają w pamięci jego mieszkańców, obrazach przekazywanych z pokolenia na pokolenie – w przypadku Łodzi jest to niewątpliwie funkcjonowanie w mieście getta żydowskiego. Nie zawsze tak jednak było – pamięć o historii społeczności żydowskiej przekształcała się poprzez długie dekady XX stulecia, by dopiero na początku XXI w. zagościć na dłużej w kanonie ważnych dla tego miasta wydarzeń. Jeszcze 15–20 lat temu w Łodzi obrazy przeszłości skoncentrowane na wielokulturowej historii miasta nie były tak powszechne, plasowały się raczej w obszarze zbiorowego zapomnienia. Od tego czasu jednak – co można wyczytać m.in. z treści obecnych w prasie codziennej, kalendarzu uroczystości rocznicowych czy topograficznej tkance upamiętnień – pamięć o sąsiadach innych narodowości powraca.

W ramach projektu badawczego będącego punktem wyjścia tego artykułu przeprowadzono badania pamięci zbiorowej łodzian, koncentrujące się właśnie na owych nośnikach. Wychodząc od refleksji związanej z kanonem pamięci i roli obrazów pamięci o Łodzi wielokulturowej w kontekście innych wątków pamięci zbiorowej (zdiagnozowanych za pomocą wywiadów kwestionariuszowych), rozważania na temat Łodzi żydowskiej zostały pogłębione także przez obserwację konkretnych działań upamiętniających oraz materialnych przejawów tej pamięci – pomników i tablic upamiętniających stopniowo pojawiających się w mieście w pierwszych dekadach XXI w.

I choć wyniki badań wskazują, iż białe plamy zostały wstępnie zapełnione przez liczne nawiązania w kulturze, turystyce, polityce czy sztuce, warto zadać sobie także pytanie, jak bardzo ta pamięć jest zakorzeniona w działaniach i emocjach współczesnych łodzian.

Prezentowany artykuł stanowi rekapitulację ustaleń poczynionych w ramach rozprawy doktorskiej autorki – jest to jedynie wycinek projektu badawczego, który miał na celu pokazanie specyfiki łódzkiej pamięci o społeczności żydowskiej z wykorzystaniem różnorodnych metod badawczych. Zob. Joanna Gubała-Czyżewska, „Pamięć łodzian o społeczności żydowskiej w kontekście metodologicznych aspektów badań pamięci zbiorowej”, praca doktorska, Uniwersytet Łódzki, Łódź 2018.
Father Stanisław Musiał's Struggle with Memory
Authors: Weksler-Waszkinel Romuald Jakub
Published: November 2020

I met this priest only twice. On the second occasion, we had a longer conversation: for over an hour we strolled round the gardens of the Jesuits in Cracow, in Kopernika St., where Father Stanisław lived. It was July 2003. That conversation was very important for me; we were supposed to return  to it. Unfortunately, we did not. On 15 March 2004 I attended his funeral. The mass, in a full basilica of the Heart of Jesus, was concelebrated by 87 priests led by Cardinal Franciszek Macharski, the then archbishop-metropolitan of Cracow; in attendance were also the bishop of the Evangelical Reformed Church and a Lutheran minister. The main celebrant also led the funeral ceremony at the cemetery, where Father Musiał drew even bigger crowds. The presence of a sizeable group of Jews was something extraordinary, and they had come not only from Poland but also from Israel. Among the Jewish celebrities were three rabbis: the chief rabbi of Poland, the rabbi of Cracow and the Hasidic rabbi of Jerusalem; the latter sang kaddish over the Father's grave. The Jews of Cracow were represented by the chairman of the local community. Israeli ambassador in Poland David Peleg was also present.
O uso do geocaching como ferramenta para o ensino-aprendizagem de conceitos e temas de geografia
Authors: Brito Lilian Simone Amorim
Published: November 2020

Considera-se que um dos problemas mais relevantes no processo ensino-aprendizagem, diz respeito à precária habilidade e competência tanto por parte dos alunos do Ensino Médio como da graduação em Geografia em lidar com os conceitos e categorias da Geografia, bem como com os instrumentais cartográficos, que possibilitem a leitura, interpretação e representação do espaço. Na perspectiva de contribuir para uma maior aproximação entre estes conhecimentos e possibilitar aos alunos uma maior habilidade e competência na leitura e representação espacial vem-se desenvolvendo com os alunos da 1ª série do Ensino Médio da Escola de Aplicação da Universidade Federal do Pará, por meio do projeto Geocaching: uso de geotecnologias de informação e comunicação no ensino da Geografia Urbana (PIBEX 2014/PAPIM 2014 e 2015 – UFPA), uma série de atividades que permitem uma maior análise da produção e (re)organização do espaço geográfico.
A educação geográfica em Portugal e os desafios educativos
Authors: Claudino Sérgio
Published: November 2020

A institucionalização da disciplina de Geografia no sistema de ensino liberal do século XIX deve-se ao seu contributo para a identificação cidadã através do território, no estado-nação emergente, que não ao reconhecimento público da sua relevância científica. Depois de um primeiro ciclo ainda marcado pela influência iluminista, sucede-se um outro, nacionalista, numa disciplina de Geografia comprometida com as aspirações políticas e sociais dominantes e que, pela sua relevância para a divulgação das colónias, se autonomiza do ensino de História. A partir do final de XIX, a Geografia vai sendo valorizada curricularmente conforme a relevância ideológica que vai assumindo para o poder político. No final de novecentos, sucedem-se reformas curriculares ditadas pelas autoridades educativas e com orientações pedagógico-didáticas por vezes contraditórias. A capacidade de a educação geográfica enfrentar os desafios político-educativos, como recentemente sucedeu na formação inicial de professores, e de responder aos desafios sociais emergentes, numa atuação concertada entre os seus atores, são relevantes para a afirmação da disciplina no sistema educativo.
A geografia da natureza no ensino de geografia: propostas para a educação ambiental e preventiva de riscos naturais
Authors: Afonso Anice Esteves
Published: November 2020

Este artigo contribui para a discussão sobre como a educação geográfica deve incluir os elementos físico-naturais nas análises espaciais. São apresentadas algumas concepções em torno do conceito de Natureza a fim de situar os discursos docentes em torno do tema, bem como justificativas para que o ensino da Geografia Física venha a convergir com a Educação Ambiental e para a prevenção de desastres naturais. A proposta de trabalhos de campo autônomos é apresentada como recurso pedagógico para levantamento de informações e aplicação de conhecimentos relacionados à Geografia Física nos locais próximos aos cotidianamente percorridos pelos discentes.
Mathematical model of the molten metal drop’s motion on the surface of a steel rotating disk
Authors: Havryliuk V. , Pulka Ch. , Mykhailyshyn V. , Senchyshyn V. , Lyakhov V.
Published: November 2020

The objective of the article is to study the trajectory of motion of different alloys according to mass, rotation speed, force of friction resistance, force of viscous resistance that influence the properties and stability of weld metal. The obtained calculations allow to describe mathematically the molten metal particle under study, in particular its coordinates, trajectory and the relative speed of motion in different time from 0 to 5 s, at a given initial position and angular speed of disk rotation.
Inclusion of pepper extract containing capsaicin in the diet of ewes in the mid-lactation period: effects on health, milk production, and quality
Authors: Cunha Marily Gomes , Alba Davi Fernando , Leal Karoline Wagner , Marcon Hiam , Souza Carine Freitas , Baldissera Matheus Dallamea , Paglia Eduarda Baggio , Kempka Aniela Pinto , Vedovatto Marcelo , Zotti Claiton André , Silva Aleksandro Schafer Da
Published: November 2020

Pepper extract (PE, 5 g capsaicin/kg PE) was added to the feed of the sheep during the lactation period (Day 75-93) to maintain production, improve milk quality, and preserve their health. The groups were: T0, control, (without PE); T200 (200 mg PE/kg concentrate) and T400 (400 mg PE/kg concentrate). The reduction in milk production (L) was smaller in the T400 ewes on days 0 to 18 and 14 to 18 than in the T0 group. Feed conversion was lower in sheep in groups T200 and T400 than in group T0. The interaction between the treatment and the day for protein, lactose and total milk totals was greater in ewes that consumed PE on day 18. The somatic cell counts in milk were lower in the T400 ewes. The levels of total protein and globulin were the highest in the blood of animals in the T400 group. There were lower levels of reactive oxygen species and lipoperoxidation in the serum and milk of animals in groups T200 and T400. On the 18th day, the serum of sheep that consumed PE increased levels of non-protein thiols and superoxide dismutase activities. The inclusion of PE (400 mg/kg) containing capsaicin in sheep concentrate in the middle of lactation (after the peak of lactation) minimized the reduction in milk production during the experiment and improved the quality of the milk, as well as stimulated an antioxidant response systemic.
Ensino-aprendizagem de Matemática: Análise dos aspectos Social, Metodológicos e Avaliativo dos Discentes do 3º ano do Ensino Médio
Authors: Vogado Gilberto Emanoel Reis , Lobato Fabricio da Silva , Dias Gustavo Nogueira , Pamplona Vanessa Mayara Souza , Rodrigues Alessandra Epifanio , Rocha Herson Oliveira da , Souza Júnior José Carlos Barros de , Barreto Wagner Davy Lucas , Silva Pedro Roberto Sousa da , Silva Junior Washington Luiz da
Published: November 2020

Esse artigo aborda a discussão acerca da instrução e aprendizagem de Matemática no contexto educacional brasileiro, referente ao aprendizado dos alunos do 3° ano do Ensino Médio. A questão de pesquisa foi como se designa o ensino e aprendizagem de Matemática no ensino médio? Com base nessa questão, justificou-se diagnosticar a aprendizagem dos educandos a respeito do tema. Objetivo foi realizar um diagnóstico do processo de ensino-aprendizagem da Matemática em discentes oriundos do 2ª ano do Ensino Médio, especificamente alunos matriculados no 3º ano do Ensino Médio. Para verificar a aprendizagem dos estudantes utilizamos 1 instrumentos de pesquisa que foi um questionário. A pesquisa foi realizada com 100 alunos do ensino médio e as informações coletadas foram analisadas a partir de 3 categorias, sendo elas: o perfil social; impressões metodológicas do ensino e a avaliação da aprendizagem, as quais possibilitaram o entendimento sobre o assunto em questão sob o direcionamento que essa pesquisa seguiu. Diante dos resultados obtidos, podemos conhecer mais das características sociais dos estudantes e a metodologia de ensino usada pelos professores, que de alguma forma pode influenciar no metodologia de aprendizagem e nos resultados avaliativos dos estudantes.
Educação à Distância, ensino remoto e as novas tecnologias de informação e comunicação educacionais em um cenário de pré e pós pandemia
Authors: Rodrigues Leôncio Gonçalves , Leandro Cícero dos Santos , Barros Francisco Bernardo de , Braga Ian Henrique Teles , Figuerêdo José Evandro da Silva , Pinheiro Adriana de Alencar Gomes
Published: November 2020

Uma das primeiras medidas em meados de 2020, foi a suspensão imediata das atividades presenciais em instituições de ensino espalhadas em várias partes do mundo como forma de manter o distanciamento social e evitar a propagação do vírus, tão logo foi deflagrada a emergência de saúde pública em função da disseminação do novo coronavírus (COVID-19). Em face da decretação das novas portarias do Ministério da Educação e Saúde, houve uma orientação e ao mesmo tempo permissão, no sentido de que as instituições de ensino em todo o país, utilizassem de metodologias remotas para continuidade do ano letivo. Dentre os segmentos de transformação, a educação precisou se adequar de modo radical a esses recursos. Essa realidade exigiu dos profissionais da educação habilidades até então não obrigatórias, pois mesmo quem não trabalhava com as Tecnologias Digitais de Informação e Comunicação (TDIC) passou a fazer uso delas. Nesse cenário, o objetivo do presente estudo é analisar as implicações dessas medidas no que se refere a adoção em larga escala do “ensino remoto” como substituição às atividades presenciais e do emprego das novas tecnologias de informação e comunicação nesse processo, inclusive no pós-pandemia. Para tanto, o método utilizado foi de natureza qualitativa do tipo bibliográfico com revisão de literatura em materiais já publicados modo online. O presente estudo sugere que as novas tecnologias, mesmo sendo essenciais para o novo panorama mundial, necessitam, acima de tudo de mais adaptação tanto dos alunos quanto dos professores para se tornarem tecnologias unanimemente eficientes no quesito ensino-aprendizagem.
A importância das atividades de extensão na formação acadêmica de seus voluntários e na qualidade de vida do paciente diabético: projeto de extensão amigo do diabético
Authors: Evangelista Hannah Imbelloni , Costa Eryka Bewerly Rego da , Vaz Davis Wilker Nascimento , Matos Andrew Silva , Costa Marcio Lima da , Rodrigues Luiz Carlos Tapajós , Silva Juliane Bernardes da , Santos Junior Jose Aufeu Barreto dos
Published: November 2020

Objetivo: avaliar as ações socioeducativas do “Projeto de Extensão Amigo do Diabético” (PEAD) e as suas repercussões tanto para os pacientes quanto para os voluntários e funcionários participantes. Metodologia: Estudo do tipo transversal, de caráter quantitativo e qualitativo. A amostra foi composta por 116 pacientes atendidos na Casa do Diabético, por 8 funcionários do local e por 53 voluntários do PEAD. A coleta de dados ocorreu mediante entrevistas com os pacientes, funcionários e voluntários. Resultados: Quando os pacientes foram questionados sobre a satisfação perante o projeto, 62,07% relataram sentir-se muito satisfeitos e 36,20% afirmaram estarem satisfeitos. Em relação à mudança de estilo de vida, 50% dos diabéticos relatam que o projeto conseguiu uma mudança parcial no estilo de suas vidas, 43,10% consideram que o projeto ajudou muito e foi o responsável pela maior parte das mudanças. Com relação aos funcionários, 62,5% afirmaram estar muito satisfeitos com a atuação do PEAD na casa e 25% relataram sentir-se satisfeitos. Quanto aos acadêmicos participantes do projeto, 96,22% responderam estarem satisfeitos com o PEAD e 94,34% referiram que o projeto permitiu uma maior aproximação deles com a comunidade. Conclusão: O PEAD viabilizou o diálogo entre o saber popular e acadêmico, possibilitando troca de valores e experiências. Promoveu melhorias na percepção sobre o diabetes mellitus não só para os pacientes e seus familiares, mas também para os funcionários da ONG que puderam ter mais acesso à informação e que de certa forma puderam passar as informações adquiridas adiante.