Συσχέτιση μεταξύ της μικρολευκωματινουρίας και της μεταγευματικής τριγλυκεριδαιμίας σε άτομα με διαβήτη τύπου 2
Authors: Στυλιανού Ανδρέας 
Published: July 2014

Οι μακροαγγειακές επιπλοκές αποτελούν την κύρια αιτία θνητότητας και θνησιμότητας σε ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 (ΣΔ2). Η μικροαλβουμινουρία είναι αρκετά συχνή ανάμεσα σε ασθενείς με ΣΔ2. Ως γνωστό η μικροαλβουμινουρία αποτελεί ένα ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα στους ασθενείς με ΣΔ2. Μια σειρά από νοσήματα τα οποία συνυπάρχουν σε ασθενείς με μικροαλβουμινουρία όπως η αρτηριακή υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία καθώς επίσης και καταστάσεις όπως η ινσουλινοαντίσταση, η δυσλειτουργία του ενδοθηλίου, η υπερτροφία της αριστεράς κοιλίας, διαταραχές πηκτικότητας, υψηλές τιμές ομοκυστεΐνης και αυξημένες τιμές της CRP αυξάνουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο στην ομάδα αυτών των ασθενών. Η διαβητική δυσλιπιδαιμία η οποία είναι επίσης αρκετά συχνή σε ασθενείς με ΣΔ2 χαρακτηρίζεται από υψηλές τιμές τριγλυκεριδίων νηστείας, χαμηλά επίπεδα HDL χοληστερόλης και μικρά- πυκνά σωματίδια LDL χοληστερόλης. Επιπλέον, η πλειοψηφία των ασθενών με ΣΔ2 παρουσιάζει μια αυξημένη και παρατεταμένη μεταγευματική υπερτριγλυκεριδαιμία. Επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν ότι τόσο τα τριγλυκερίδια νηστείας όσο και η μεταγευματική υπερτριγλυκεριδαιμία συσχετίζονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο σε διαβητικούς ασθενείς. Η λιποπρωτεϊνική λιπάση αποτελεί το ένζυμο κλειδί για το μεταβολισμό των πλούσιων σε τριγλυκερίδια λιποπρωτεϊνών. Υπάρχουν διιστάμενες απόψεις στη βιβλιογραφία όσον αφορά τη δραστηριότητα της λιποπρωτεϊνικής λιπάσης σε ασθενείς με μικροαλβουμινουρία. Σε μερικές μελέτες παρατηρήθηκε αυξημένη δραστηριότητα της λιποπρωτεϊνικής λιπάσης σε μικροαλβουμινουρικούς ασθενείς, ενώ σε άλλες δεν παρατηρήθηκε διαφορά ανάμεσα σε ασθενείς με και χωρίς μικροαλβουμινουρία. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η μελέτη της συσχέτισης της μικροαλβουμινουρίας με τη μεταγευματική υπερτριγλυκεριδαιμία σε ασθενείς με ΣΔ2. Επιπλέον, στους ασθενείς με μικροαλβουμινουρία και χωρίς μικροαλβουμινουρία που συμμετείχαν στη εργασία, μελετήθηκαν διαφορές στη δραστηριότητα της λιποπρωτεϊνικής λιπάσης και της ηπατικής λιπάσης στη βασική κατάσταση όπως επίσης των απολιποπρωτεΐνών (apo) apoA-V, apoC-II και apoC-III σε συσχέτιση με το μεταβολισμό των τριγλυκεριδίων.Μελετήθηκαν συνολικά 64 άτομα με ΣΔ2, εκ των οποίων 30 με μικροαλβουμινουρία (μέση ηλικία:63±6.7 έτη, μέση διάρκεια ΣΔ:10 έτη, 17 άνδρες,13 γυναίκες) και 34 χωρίς μικροαλβουμινουρία (μέση ηλικία: 61.5±7.6 έτη, μέση διάρκεια ΣΔ:10.5 έτη,17 άνδρες, 17 γυναίκες).Κάθε ασθενής που συμμετείχε στη μελέτη προσήλθε στο εργαστήριο του διαβητολογικού κέντρου της κλινικής μας σε δύο επισκέψεις με διαφορά περίπου μίας εβδομάδας μετά από βραδινή νηστεία 12-14 ωρών. Κατά την διάρκεια της πρώτης επίσκεψης προσδιορίστηκε η δραστηριότητα της λιποπρωτεϊνικής λιπάσης και της ηπατικής λιπάσης. Στη δεύτερη επίσκεψη έγινε προσδιορισμός των υπολοίπων βιοχημικών παραμέτρων (πλήρες λιπιδαιμικό προφίλ, γλυκόζης, ινωδογόνου, ινσουλίνης). Στη συνέχεια μετά τη χορήγηση μεικτού γεύματος 783 περίπου θερμίδων, έγινε προσδιορισμός των ιδίων παραμέτρων 2, 4 και 6 ώρες μετά τη λήψη του γεύματος. Μετά από επεξεργασία, τα δείγματα αίματος αποθηκεύτηκαν σε σωληνάρια Eppendorfs μέχρι να μετρηθούν σε θερμοκρασία -80º C.Το κυριότερο εύρημα της μελέτης αυτής είναι ότι οι ασθενείς με μικροαλβουμινουρία παρουσίασαν μια σημαντική μεταγευματική και παρατεταμένη αύξηση των τριγλυκεριδίων (σχεδόν τριπλάσια) συγκριτικά με αυτούς χωρίς μικροαλβουμινουρία. Το εμβαδό κάτω από την καμπύλη (AUCs) τόσο για τα ολικά τριγλυκερίδια αλλά και για τα τριγλυκερίδια που περιέχονται στα χυλομικρά ήταν σημαντικά υψηλότερο στην ομάδα των ασθενών με μικροαλβουμινουρία (p<0.001). Οι διαφορές αυτές παρέμεναν μετά από διόρθωση και άλλων συγχυτικών παραγόντων όπως ο δείκτης μάζας σώματος (BMI), η περίμετρος μέσης και ο δείκτης ινσουλινοαντίστασης HOMA-IR. Στη βασική κατάσταση οι συγκεντρώσεις της γλυκόζης, της ολικής χοληστερόλης, της HDL και της LDL χοληστερόλης, των ελευθέρων λιπαρών οξέων, των ολικών τριγλυκεριδίων, των τριγλυκεριδίων που περιέχονται στα χυλομικρά καθώς επίσης και των τριγλυκεριδίων που δεν περιέχονται στα χυλομικρά, δεν παρουσίαζαν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στην ομάδα των ασθενών με μικροαλβουμινουρία και αυτών χωρίς μικροαλβουμινουρία. Η δραστηριότητα της λιποπρωτεϊνικής λιπάσης δεν διέφερε ανάμεσα στις δύο ομάδες (p=0.029), ενώ αυτή της ηπατικής λιπάσης ήταν αυξημένη στην ομάδα των μικροαλβουμινουρικών ασθενών (p=0.006). Στη βασική κατάσταση δεν παρατηρήθηκε επίσης σημαντική διαφορά όσον αφορά τα επίπεδα της apoA-V, apoC-II και apoC-III στις δύο μελετηθείσες ομάδες.Μεταγευματικά παρατηρήθηκε αύξηση στα επίπεδα της γλυκόζης, της ινσουλίνης, των ολικών τριγλυκεριδίων, των τριγλυκεριδίων που περιέχονται στα χυλομικρά καθώς επίσης και των τριγλυκεριδίων που δεν περιέχονται στα χυλομικρά συγκριτικά με τις τιμές στη βασική κατάσταση. Η αύξηση αυτή αφορούσε και τις δύο ομάδες ασθενών, εντούτοις όμως, εκτός από τα επίπεδα της γλυκόζης και των τριγλυκεριδίων που δεν περιέχονται στα χυλομικρά, η αύξηση ήταν μεγαλύτερη στην ομάδα των ασθενών με μικροαλβουμινουρία. Συγκριτικά με τη βασική κατάσταση παρατηρήθηκε αύξηση των επιπέδων της apoA-V δύο ώρες μετά τη χορήγηση του γεύματος στην ομάδα με μικροαλβουμινουρία (p<0.001). Αντιθέτως, και στις δύο ομάδες δύο ώρες μεταγευματικά, συγκριτικά με τη βασική κατάσταση, δεν υπήρξαν μεταβολές στα επίπεδα των apoC-II και apoC-IIΙ. Τα ευρήματα αυτά περιγράφονται για πρώτη φορά και γνωρίζοντας την αθηρογόνο δράση της μεταγευματικής υπερτριγλυκεριδαιμίας, πιθανόν να δικαιολογούν εν μέρει τον αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο που παρουσιάζουν οι ασθενείς με ΣΔ2 και μικροαλβουμινουρία.