Μία μελέτη συσχετισμού συννοσηροτήτων ενηλίκων μη ανοσοκατασταλμένων σθενών, λανθάνουσας φυματίωσης και επιπέδων ιντερφερόνης- γάμμα στον όρο των ασθενών
Authors: Τσιλικά Μαρία 
Published: January 2025

Εισαγωγή: Ο επιπολασμός της λανθάνουσας φυματίωσης αυξάνεται με την αύξηση της ηλικίας. Η δοκιμασία απελευθέρωσης ιντερφερόνης– γάμμα (IGRA) είναι μια μέθοδος που βασίζεται στη λειτουργία των Τ λεμφοκυττάρων και χρησιμοποιείται ευρέως για τη διάγνωση της λανθάνουσας φυματίωσης. Επιπλέον, ο εμβολιασμός με BCG σε παιδιά παρέχει ετερόλογη προστασία έναντι λοιμώξεων και βελτιώνει την επιβίωσή τους ανεξάρτητα από την πρόληψη της φυματίωσης. Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν να εκτιμηθεί ο επιπολασμός της λανθάνουσας φυματίωσης, να διερευνηθεί ο συσχετισμός των συννοσηροτήτων, της λανθάνουσας φυματίωσης και των επιπέδων ιντερφερόνης- γάμμα στον ορό των συμμετεχόντων και να αξιολογηθεί κατά πόσο ο εμβολιασμός με BCG θα παρείχε προστασία έναντι ετερόλογων λοιμώξεων σε ηλικιωμένους και επιπλέον έναντι της COVID-19. Μέθοδοι: Σε μια μη παρεμβατική, μελέτη παρατήρησης, σε 336 ασθενείς ηλικίας ίσης ή μεγαλύτερης των 65 ετών, μη ανοσκατασταλμένοι και χωρίς ιστορικό φυματίωσης διενεργήθηκε δοκιμασία IGRA για τη διάγνωση της λανθάνουσας φυματίωσης. Ανάμεσα στις δυο ομάδες που προέκυψαν, με λανθάνουσα και χωρίς λανθάνουσα φυματίωση έγινε σύγκριση των βασικών χαρακτηριστικών τους και των επίπεδων ιντερφερόνης- γάμμα που παρήγαγαν. Ακολούθως, σε μια διπλά τυφλή, τυχαιοποιημένη μελέτη, 198 ασθενείς ηλικίας ίσης ή μεγαλύτερης των 65 ετών, μη ανοσοκατασταλμένοι, τυχαιοποιήθηκαν (1:1) να εμβολιαστούν με BCG ή εικονικό φάρμακο κατά την έξοδο τους από την παθολογική κλινική και παρακολουθήθηκαν για 12 μήνες. Το πρωτογενές καταληκτικό σημείο ήταν η διαφορά στο χρονικό διάστημα μέχρι την πρώτη λοίμωξη μετά την έξοδό τους από το νοσοκομείο μεταξύ των δύο ομάδων μελέτης. Τέλος, σε μια διπλά τυφλή, πολυκεντρική μελέτη, 301 συμμετέχοντες ηλικίας ίσης ή μεγαλύτερης των 50 ετών τυχαιοποιήθηκαν (1:1) να εμβολιαστούν με BCG ή εικονικό φάρμακο. Ως πρωτογενές καταληκτικό σημείο ορίστηκε η επίπτωση όλων των περιπτώσεων πιθανής/ ενδεχόμενης/ βέβαιης COVID-19 στις 90 μέρες. Αποτελέσματα: Στην πρώτη μελέτη οι 130 συμμετέχοντες (38,7%) είχαν λανθάνουσα φυματίωση και 206 συμμετέχοντες (61,3%) δεν είχαν λανθάνουσα φυματίωση. Η πολυπαραγοντική ανάλυση παλινδρόμησης έδειξε ότι το θήλυ φύλο [λόγος συμπληρωματικών πιθανοτήτων (OR) 0,45; 95% διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ) 0,28-0,72; p= 0,001], η χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια (OR 0,41; 95% ΔΕ 0,22-0,77; p= 0,005) και το ιστορικό χειρουργικής επέμβασης (OR 0,55; 95% ΔΕ 0,33-0,92; p= 0,022) είχαν ανεξάρτητη συσχέτιση με μειωμένη πιθανότητα για θετική δοκιμασία IGRA. Τιμή του δείκτη συννοσηροτήτων του Charlson μεγαλύτερη από 3 συσχετίστηκε με αυξημένες πιθανότητες για θετική δοκιμασία IGRA (OR 3,06; 95% ΔΕ 1,46-6,40; p= 0,003). Στην ενδιάμεση ανάλυση της δεύτερης μελέτης, ο εμβολιασμός με BCG αύξησε τη χρονική διάρκεια μέχρι την εμφάνιση της πρώτης λοίμωξης (διάμεση διάρκεια 16 εβδομάδες έναντι 11 εβδομάδων μετά τον εμβολιασμό με εικονικό φάρμακο). Η επίπτωση νέων λοιμώξεων ήταν 42,3% μετά τον εμβολιασμό με εικονικό φάρμακο και 25,0% μετά τον εμβολισμό με BCG [αναλογικός κίνδυνος (HR) 0,55; 95% ΔΕ 0,31-0,97, p= 0.039]. Η επίπτωση λοιμώξεων αναπνευστικού πιθανά ιικής αιτιολογίας ήταν 4,2% στην ομάδα του BCG έναντι 17,9% στην την ομάδα του εικονικού φαρμάκου (HR 0,21; 95% ΔΕ 0,06-0,72, p= 0.013). Στην τρίτη μελέτη, η ομάδα του BCG είχε 68% σχετική μείωση του κινδύνου για COVID-19, χρησιμοποιώντας κλινικά ή/ και εργαστηριακά κριτήρια συγκριτικά με την ομάδα του εικονικού φαρμάκου κατά την 6 μηνών παρακολούθηση (OR 0,32; 95% ΔΕ 0,13-0.79, p= 0.014). Συμπεράσματα: Το θήλυ φύλο, η χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια και το ιστορικό χειρουργικής επέμβασης σχετίζονται με αρνητικό αποτέλεσμα της δοκιμασίας IGRA ενώ τιμή του δείκτη συννοσηροτήτων του Charlson μεγαλύτερη του 3 σχετίζεται με θετικό αποτέλεσμα της δοκιμασίας IGRA. Ο εμβολισμός με BCG είναι ασφαλής και μπορεί να προστατέψει τους ηλικιωμένους από ετερόλογες λοιμώξεις. Στην περίπτωση της COVID-19 ο εμβολισμός με BCG δεν μείωσε τον κίνδυνο νόσησης στους 3 μήνες αλλά μείωσε τον κίνδυνο νόσησης στους 6 μήνες μετά τον εμβολιασμό με BCG.