Features of the formation of integrated structures in national companies of Kazakhstan
Authors: Сейсенбаева Ж.М. , Нурашева К.К. , Байнеева П.Т. , Мухамедиева Г.М. , Seisenbayeva Z. , Nurasheva K. , Baineyeva P. , Mukhamediyeva G. 
Published: September 2023

Мақалада ұлттық компаниялардағы интеграцияланған құрылымдардың отандық тәжірибесінің ерекшеліктері қарастырылған. Отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектерінде компанияны интеграциялау стратегиясының әртүрлі жақтары зерттелген: көлденең және тік қызмет түрлері; инфрақұрылымға, клиенттерге және инновацияларға бағытталған бизнестің негізгі нысандары; кейбір нарықтар мен салаларды меншік иелерінің тар шеңберімен монополиялау; нарық үлесін арттыру немесе қызмет сапасын жақсарту; көбірек бақылау алу. Мақала авторлары Қазақстан Республикасы ұлттық компанияларының интеграциялық құрылымдарының құрамы мен құрылымын, қаржы-экономикалық көрсеткіштерін талдаған. Қазақстанның ұлттық компанияларында интеграцияланған құрылымдарды қалыптастырудың отандық тәжірибесі мынадай ерекшеліктермен сипатталады: елдің стратегиялық мүдделерін шешеді; қажетті өнімдердің импортын алмастырады; өнімдер мен қызметтердегі жергілікті қамту үлесін арттырады; өзінің шикізат базасын дамыту үшін ресурстарды инвестициялайды; әлеуметтік жағдайды тұрақтандыру үшін тұрақты жұмыс орындарын құрады. Мақалада компанияның интеграциялық құрылымын дамыту бойынша ұсыныстар берілген: қаржылық және адами ресурстарды ескере отырып, нақты стратегиялық мақсаттарды анықтау; меншік пен бақылауды бөлуді ескере отырып, интеграциялық үдерістерді жүргізу; инновациялық бизнес-модель құру мақсатында әлеуметтік жауапты қызметті үйлестіру үшін ұйымдастырушылық нысандарды пайдалану; бәсекеге қабілетті технологиялық интеграцияланған құрылымдарды құру.

The article examines the peculiarities of the domestic practice of integrated structures in national companies. In the works of domestic and foreign scientists, various aspects of the company's integration strategy are studied: horizontal and vertical activities; fundamental forms of business focused on infrastructure, customers and innovations; monopolization of certain markets and industries by a narrow circle of owners; increasing market share or improving the quality of services; gaining more control. The authors of the article analyzed the structure of integration structures, financial and economic indicators of national companies of the Republic of Kazakhstan. The domestic practice of forming integrated structures in national companies of Kazakhstan is characterized by the following features: solve the strategic interests of the country; import substitutes the necessary products; increases the share of local content in products and services; invests resources to develop its own raw material base; creates permanent jobs to stabilize the social situation. The article offers recommendations for the development of the company's integration structure: to define clear strategic goals taking into account financial and human resources; to conduct integration processes taking into account the division of ownership and control; to use organizational forms to coordinate socially responsible activities in order to create an innovative business model; to create competitive technological integrated structures.