Թոքենացված վճարամիջոցներով գործառնություններն ու ազդեցությունը դրամավարկային քաղաքականության վրա
Authors: Հարությունյան Դավիթ , Վարժապետյան Արշակ 
Published: July 2023

Տեխնոլոգիաների զարգացման հետ զուգահեռ աշխարհի շատ երկրներ անցում են կատարել անկանխիկ վճարամիջոցներին, որոնցով լուծվում են այնպիսի խնդիրներ` ինչպիսիք են փողի կառավարումը, անվտանգությունը, փողի կեղծելու կամ կորստի ռիսկը, ինչպես նաև պետության կողմից տնտեսության փողի զանգվածի կառավարումը։ Սույն հետազոտական աշխատանքում ուսումնասիրվել է Հայաստանում թոքենացումը և վերջինիս ազդեցությունը դրամավարկային քաղաքականության վրա։ Հոդվածում ուսումնասիրվել է թոքեններով գործարքների արդյունքը լոկալ կամ միջազգային քլիրինգով իրականացումը, ինչի շնորհիվ պարզվել է, որ Հայաստանում (2022 թվականի հունվար - 2022թ. հոկտեմբեր) թոքենացված գործարքները միանշանակ անցել են միջազգային քլիրինգով, քանի որ իրավական կարգավորում տրվել է սկսած հոկտեմբերի 1-ից։ Թոքենացված գործարքների իրականացումը՝ լոկալ կամ միջազգային քլիրինգով, միայն ազգային պրոցեսինգային ընկերության որոշելու հարցը չէ, քանի որ միջազգային վճարահաշվարկային համակարգի հետ կա՛մ հանդիսանում են Principal, կա՛մ Affiliate, սակայն երկու դեպքում էլ իրավահարաբերությունները կարգավորվում է տվյալ վճարահաշվարկային համակարգի կանոններով։
Наряду с развитием технологий многие страны мира перешли на безналичные платежные средства, которые решают такие проблемы, как управление денежными средствами, безопасность, риск подделки или потери денег, а также управление денежной массой с помощю экономики государства. В данной исследовательской работе изучалась токенизация в Армении и ее влияние на денежнокредитную политику. В статье был изучен результат транзакций с токенами, осуществленных местным или международным клирингом, в результате чего было установлено, что токенизированные транзакции в Армении с января 2022 г. до октября 2022 г. однозначно проходили через международный клиринг, так как правовое регулирование было издано с 1 октября 2022 г. Осуществление токенизированных транзакций через локальный или международный клиринг – это не только дело национальной процессинговой компании, так как они либо Принципалы, либо Аффилированные с международной системой расчетов, но в обоих случаях правоотношения регулируются по правилам данной системы расчетов.
Parallel to the development of technologies, many countries of the world have switched to non-cash payment means, which solves such problems as money management, security, the risk of counterfeiting or loss of money, as well as the state's management of the money supply of the economy. In this research we studied the tokenization in Armenia and its impact on monetary policy. In this article the result of transactions with tokens carried out by local or international clearing was analyzed, and it was revealed that tokenized transactions in Armenia from January 2022 to October 2022 definitely went through international clearing, since legal regulation was issued starting from October 1. However, taking into account the fact, that the implementation of tokenized transactions through local or international clearing is not only matter for the national processing company to decide but also for the given settlement system, because national companies are either Principal or Affiliate with the international settlement system, and in both cases the legal relations are regulated by the rules of the given the settlement. According to the above mentioned; as a result of the implementation of transactions in international systems with international clearing, more money flows to international payment and settlement systems than with local clearing. This means that international clearing transactions have a greater impact on the money supply than local clearing.