Ο ρόλος του σχολείου στην προαγωγή της φυσικής δραστηριότητας και της υγιεινής διατροφής μαθητών/τριών ηλικίας 11-12 ετών στο Ν. Ευβοίας
Authors: Τσαμίτα Ιωάννα 
Published: August 2021

Κύριος σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν: (α) η διαχρονική αξιολόγηση της Φυσικής Δραστηριότητας (ΦΔ), των Διατροφικών Συνηθειών (ΔΣ), των Καθιστικών Συνηθειών (ΚΣ), του Δείκτη Μάζα Σώματος (ΔΜΣ), του ποσοστού σωματικού λίπους (%ΣΛ) και των προσωπικών/ψυχολογικών παραγόντων που σχετίζονται με τη ΦΔ και την Υγιεινή Διατροφή (ΥΔ) των μαθητών/τριών, (β) η εξέταση της παραγοντικής δομής των κλιμάκων που αξιολόγησαν τους ανωτέρω προσωπικούς/ψυχολογικούς παράγοντες και (γ) η διερεύνηση ενός προτεινόμενου μοντέλου αιτιωδών σχέσεων για την πρόβλεψη της ΦΔ και της ΥΔ των μαθητών/τριών, σε τρία χρονικά διαστήματα κατά τη διάρκεια ενός διδακτικού έτους.Στην παρούσα μελέτη συμμετείχαν 707 μαθητές/τριες Ε΄ και ΣΤ΄ τάξης και 372 γονείς. Οι μετρήσεις έγιναν στην αρχή, στο μέσον και στο τέλος του διδακτικού έτους. Πραγματοποιήθηκαν ανθρωπομετρήσεις στα παιδιά και συμπληρώθηκαν ερωτηματολόγια από τα ίδια και από τους γονείς τους. Οι στατιστικές αναλύσεις των δεδομένων περιλάμβαναν τους στατιστικούς δείκτες περιγραφικής στατιστικής, την Ανάλυση Διακύμανσης δύο παραγόντων με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις, την επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση, τον συντελεστή Cronbach’s και την ανάλυση διαδρομών, μέσω των δομικών εξισώσεων.Σύμφωνα με τα αποτελέσματα τα ποσοστά των δραστήριων μαθητών/τριών ανήλθαν στα 69.7%, 73.8% και 83.2% και τα ποσοστά των μαθητών/τριών που αφιέρωναν πάνω από δύο ώρες την ημέρα σε ΚΣ στα 39.4%, 45.9% και 45.4%, στις τρεις μετρήσεις αντίστοιχα. Παράλληλα, τα ποσοστά των μαθητών/τριών που σύμφωνα με τη Διατροφική Πυραμίδα ικανοποίησαν τις προτεινόμενες μερίδες κατανάλωσης γαλακτοκομικών κυμάνθηκαν από 60.0% έως 66.6%, δημητριακών από 1.2% έως 1.5%, πρωτεϊνούχων τροφών από 9.9% έως 17.9%, φρούτων από 46.6% έως 53.2%, λαχανικών από 0.2% έως 0.7% και φρούτων και λαχανικών από 9.0% έως 9.8%, στις τρεις μετρήσεις αντίστοιχα. Επίσης, τα ποσοστά των λιπόβαρων μαθητών/τριών, με βάση τον ΔΜΣ, κυμάνθηκαν από 3.9% έως 5.8%, των νορμοβαρών από 26.9% έως 59.8%, των υπέρβαρων από 26.9% έως 29.4% και των παχύσαρκων από 6.3% έως 9.5%, στις τρεις μετρήσεις αντίστοιχα. Το 60% περίπου των παιδιών είχαν φυσιολογικό βάρος και το 38% των παιδιών ήταν υπέρβαρα και παχύσαρκα. Στη διάρκεια του σχολικού έτους, παρατηρήθηκε αύξηση όλων των δεικτών της ΦΔ, εντός και εκτός του σχολείου, μείωση του ΧΚΣ, μείωση της συχνότητας κατανάλωσης γαλακτοκομικών, δημητριακών και πρωτεϊνούχων τροφών, αύξηση της συχνότητας κατανάλωσης φρούτων και αύξηση του ΔΜΣ και του %ΣΛ των μαθητών/τριών. Εκτός αυτών, οι κλίμακες που αξιολόγησαν τους προσωπικούς/ψυχολογικούς παράγοντες που σχετίζονται με τη ΦΔ και την ΥΔ εμφάνισαν κανονική κατανομή και πολυμεταβλητή κανονικότητα των ερωτήσεων, μέτριους προς υψηλούς συντελεστές εσωτερικής συνέπειας και ικανοποιητική παραγοντική δομή. Τέλος, το ποσοστό της διακύμανσης της «ΦΔ» που εξηγήθηκε από το προτεινόμενο μοντέλο αιτιωδών σχέσεων ανήλθε στο 80.3%, 76.8% και 78.5%, στις τρεις μετρήσεις αντίστοιχα, ενώ το ποσοστό της διακύμανσης της «ΥΔ» που ερμηνεύτηκε από το προτεινόμενο μοντέλο ανήλθε στο 63.0%, 56.7% και 53.4%, στις τρεις μετρήσεις αντίστοιχα.Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης δείχνουν την αναγκαιότητα εφαρμογής παρεμβατικών προγραμμάτων προαγωγής της ΦΔ και ΥΔ των παιδιών, τα οποία θα επικεντρώνονται κυρίως στους ψυχολογικούς παράγοντες και θα εμπλέκουν τους γονείς και το περιβάλλον του σχολείου.