International expansion of small and medium-sized enterprises
Authors: Σοφικίτης Εμμανουήλ 
Published: August 2022

H Διεθνής Επέκταση, ως ένα από τα πιο σημαντικά επιχειρησιακά φαινόμενα, έχει λάβει αδιάλειπτη προσοχή από ακαδημαϊκούς και διοικητικά στελέχη τις τελευταίες δεκαετίες. Αυτό αποδίδεται στο γεγονός ότι ολοένα και περισσότερες επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται πέρα από την εγχώρια αγορά, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και τη βελτίωση της επίδοσή τους. Η έρευνα έχει καταδείξει ότι η επέκταση εκτός συνόρων έχει σημαντικές μακροπρόθεσμες συνέπειες και ως εκ τούτου, έχει αξιοποιήσει πολλές διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις προκειμένου να εξηγήσει το φαινόμενο. Χωρίς να αγνοεί την πρόοδο που έχει σημειωθεί, η πρόσφατη έρευνα στο χώρο των Διεθνών Επιχειρήσεων (Surdu, Greve and Benito, 2020; Delios, 2017; Buckley, Doh and Benischke, 2017) υποστηρίζει την ανάγκη αλλαγής της θεωρητικής οπτικής. Πράγματι, τα κυρίαρχα θεωρητικά ερείσματα στο πεδίο, ξεκινώντας από τα πρώιμα νεοκλασικά οικονομικά έως τα εκτενώς εφαρμοζόμενα οικονομικά Κόστους Συναλλαγών (ή τη θεωρία Εσωτερικοποίησης) και το μοντέλο της Ουψάλα, έχουν συνεισφέρει στην γνώση για την απόφαση της Διεθνοποίησης. Ωστόσο, το κρίσιμο σώμα της έρευνας εξακολουθεί να προσεγγίζει τους οργανισμούς ως «μαύρο κουτί», εφαρμόζοντας μια αποστειρωμένη οικονομική οπτική που δεν λαμβάνει υπόψη το ρεαλισμό της συμπεριφοράς στη διερεύνηση του ζητήματος (Dimitratos et al., 2011). Επιπλέον, η ερευνητική προσπάθεια έχει επικεντρωθεί αφοσιωμένα στην εξέταση των μεγάλων Πολυεθνικών Επιχειρήσεων (Delios, 2017) παρά την ηχηρή εμφάνιση των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων (ΜΜΕ) στις διεθνείς αγορές (π.χ. Elbanna, Hsieh and Child, 2020).Η παρούσα μελέτη χρησιμοποίησε τη ‘Συμπεριφορική Θεωρία της Εταιρείας’ για να κατανοήσει περισσότερο τη διεθνή επέκταση των ΜΜΕ, εστιάζοντας σε μια κομβική απόφαση, την επιλογή Διεθνών Μορφών Εισόδου και τις συνέπειές της. Η έρευνα στις Διεθνείς Επιχειρήσεις έχει επισημάνει ότι η επιλογή της κατάλληλης Μορφής Εισόδου στις αγορές του εξωτερικού, αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της Διεθνούς Επέκτασης (Zhao, Ma and Yang, 2017· Bruneel and De Cock, 2016). Τα στοιχεία για τη μακροπρόθεσμη επιρροή των Μορφών Εισόδου στα αποτελέσματα των εταιρειών, καθιστούν αυτήν την επιλογή μια εξέχουσα στρατηγική απόφαση. Ωστόσο, μεταξύ των εμπειρικών μελετών στο πεδίο, η προσέγγιση του φαινομένου από την οπτική της στρατηγικής παραλείπεται σε μεγάλο βαθμό. Ως εκ τούτου, έχουμε ελάχιστα στοιχεία σχετικά με το ερώτημα «πώς» οι εταιρείες αποφασίζουν σχετικά με τις διαφορετικές μορφές στρατηγικής εισόδου που υιοθετούν (δηλαδή, σχετικά με τις στρατηγικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων) και «τι» αποτελέσματα έχουν στην επίδοσή τους στη διεθνή αγορά (Bruneel and De Cock, 2016· Brouthers και Hennart, 2007).Στο πλαίσιο της Διεθνούς Επέκτασης των ΜΜΕ, η τρέχουσα διδακτορική μελέτη επιχειρεί να εξετάσει: (i) Ποια είναι η σχέση των Διαδικασιών Λήψης Στρατηγικών Αποφάσεων και των Διεθνών Μορφών Εισόδου; (ii) Ποια είναι η σχέση των Διεθνών Μορφών Εισόδου και της Διεθνούς Επίδοσης;Τα εντοπισμένα ερευνητικά κενά που διατυπώνονται στα παραπάνω ερωτήματα αναδίδουν μια λογική αλληλουχία, η οποία προτρέπει στην εξέταση μιας διαδρομής σχέσεων που είναι κατά κύριο λόγο αδιερεύνητη στη διεθνή βιβλιογραφία. Πρόκειται για τη μελέτη της Διεθνούς Επίδοσης των ΜΜΕ με τη συνεκτίμηση των στοιχείων «διαδικασίας» και «περιεχομένου» της Στρατηγικής. Ως εκ τούτου, στην παρούσα έρευνα, χωρίς να αγνοήσουμε την άμεση επίδραση των Διαδικασιών Λήψης Στρατηγικών Αποφάσεων στη Διεθνή Επίδοση, προχωρήσαμε στη διερεύνηση της αναδυόμενης ερώτησης: (iii) Ποιος είναι ο αντίκτυπος των Διαδικασιών Λήψης Στρατηγικών Αποφάσεων στη Διεθνή Επίδοση μέσω των Διεθνών Μορφών Εισόδου, στο πλαίσιο της διεθνούς επέκτασης των ΜΜΕ;Για να εξετάσουμε τις παραπάνω σχέσεις, πραγματοποιήσαμε μια εμπειρική έρευνα βασισμένη σε ερωτηματολόγιο, σε δείγμα ελληνικών διεθνοποιημένων ΜΜΕ. Η έρευνα κατέληξε στη συλλογή παρατηρήσεων από 153 εταιρείες. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με τη μέθοδο Structural Equation Modeling (path analysis) και τα εμπειρικά ευρήματα παρείχαν υποστήριξη για αυτό που θα ονομάζαμε «επιστροφή στα βασικά». Σε αντίθεση με την πιο σύγχρονη προσέγγιση στις ΜΜΕ που μάλλον ευνοεί τις «διαισθητικές» διαδικασίες λήψης αποφάσεων, εντοπίσαμε στοιχεία που υποστηρίζουν ότι ο «ορθολογισμός» οδηγεί σε ευνοϊκές διεθνείς επιδόσεις μέσω της στρατηγικής επιλογής Μορφών Διεθνούς Εισόδου που δεν ενέχουν εμπλοκή κεφαλαίου (όπως οι εξαγωγές, η δικαιόχρηση/αδειοδότηση).Για την περαιτέρω κατανόηση του φαινομένου, πραγματοποιήσαμε μια post-hoc ανάλυση. Πέρα από τις ερωτήσεις «πώς» και «τι», εξετάσαμε την πτυχή του «πότε». Ως εκ τούτου, διερευνήσαμε το αποτέλεσμα της ρυθμιστικής μεταβλητής ‘πρώιμη διεθνοποίηση’ στις σχέσεις του ερευνητικού μοντέλου (χρησιμοποιώντας την ανάλυση moderated mediation).