Ο ρόλος της γεωμετρίας του καρωτιδικού διχασμού στην ανάπτυξη αθηρωματικής νόσου
Authors: Πετροχείλου Γλυκερία 
Published: September 2021

Υπάρχουσα γνώση–Σκοπός: Παρόλο που οι συστηματικοί παράγοντες κινδύνου επιδρούν σε ολόκληρο το αγγειακό δίκτυο, η αθηρωματική νόσος εμφανίζει σημαντική χωρική ετερογένεια. Οι αθηρωματικές πλάκες δεν κατανέμονται ομοιογενώς και τυχαία αλλά αναπτύσσονται με μεγαλύτερη συχνότητα σε "ευπαθείς" περιοχές ενώ γειτονικά τμήματα παραμένουν άθικτα. Πολυετής βασική και κλινική έρευνα έχει δείξει ότι η τοπική γεωμετρία των αρτηριών και οι αιμοδυναμικοί παράγοντες που διαμορφώνονται, όπως η χαμηλή και ταλαντευόμενη διατμητική τάση, παίζουν σημαντικό ρόλο στη φυσική εξέλιξη της αθηρωμάτωσης καθορίζοντας την τοπική ετερογενή φύση της. Σκοπός της μελέτης μας ήταν να διερευνηθούν πιθανές συσχετίσεις ανάμεσα στη γεωμετρία του καρωτιδικού διχασμού, όπως εκτιμάται υπερηχογραφικά, και στην πρώιμη καρωτιδική αθηρωματική νόσο ανεξάρτητα από την παρουσία παραγόντων κινδύνου. Μέθοδοι-πληθυσμός: Πρόκειται για μη τυχαιοποιημένη προοπτική μελέτη στην οποία εντάχθηκαν σταδιακά άτομα και των δύο φύλων, ηλικίας 50 έως 60 ετών, ελληνικής καταγωγής, χωρίς γνωστό οικογενειακό ιστορικό, συμπτώματα ή/και σημεία καρδιαγγειακής νόσου.Καταγράφηκαν στοιχεία από το ατομικό ιστορικό, την κλινική εξέταση και τον βιοχημικό έλεγχο. Για κάθε καρωτιδικό διχασμό καταγράφηκαν επίσης υπερηχογραφικά τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά, το σκορ υπερηχογραφικής βιοψίας(UBS), το πάχος του έσω μέσω χιτώνα (IMT) και η παρουσία αθηρωματικών πλακών. Αποτελέσματα: Στη μελέτη εντάχθηκαν 200 άτομα (95 άντρες/105 γυναίκες), ελληνικής καταγωγής, ηλικίας 50 έως 60 ετών. Από τη στατιστική ανάλυση 292 καρωτιδικών διχασμών χωρίς αθηρωματικές πλάκες προέκυψε ότι μεγαλύτερη διάμετρος του βολβού (P<0.001) και μικρότερες τιμές των λόγων των διαμέτρων της έσω καρωτίδας+έξω καρωτίδας/κοινήςκαρωτίδας (dICA+dECA)/dCCA (P=0.004) και (dICA2+dECA2)/dCCA2 (P=0.025) σχετίζονται με μεγαλύτερες τιμές του CCA IMT ανεξάρτητα από την παρουσία παραγόντων κινδύνου αθηροσκλήρωσης, ενώ σημαντικά μεγαλύτερες τιμές UBS στη δεξιά πλευρά βρέθηκαν στους καρωτιδικούς διχασμούς με παράγοντες κινδύνου αθηροσκλήρωσης (P=0.035).Η παρουσία αθηρωματικής πλάκας στο σύνολο των 400 καρωτιδικών διχασμών συσχετίστηκε στη δεξιά και αριστερή πλευρά με μικρότερες τιμές του λόγου (dICA+dECA)/dCCA (P=0.001) και dBULB/dCCA (P=0.014) αντίστοιχα. Μεταξύ των ατόμων χωρίς παράγοντες κινδύνου αθηροσκλήρωσης (114 καρωτιδικοί διχασμοί), η παρουσία αθηρωματικής πλάκας στον δεξιό καρωτιδικό διχασμό συσχετίστηκε με μικρότερες τιμές του λόγου (dBULB+dECA)/dCCA (P=0.001), ενώ στον αριστερό με μικρότερες τιμές του λόγου dBULB/dCCA (P=0.001). Συμπεράσματα: Οι διαφορετικές αναλογίες των διαστάσεων του καρωτιδικού διχασμού όπως εκτιμήθηκαν υπερηχογραφικά συσχετίστηκαν με την ανάπτυξη της καρωτιδικής αθηρωματικής νόσου ανεξάρτητα από την παρουσία αθηροσκληρωτικών παραγόντων κινδύνου.Τα ευρήματα της μελέτης μας υποδηλώνουν ότι θα πρέπει να δοθεί περαιτέρω προσοχή στην ανατομία κρίσιμων περιοχών του καρωτιδικού διχασμού, ιδιαίτερα στον λόγο της περιοχής εξόδου προς την περιοχή εισόδου ροής και στη διάμετρο του βολβού, καθώς αυτές μπορεί να διαμορφώνουν τις τοπικές αιμοδυναμικές συνθήκες που είναι σημαντικές για την καρωτιδική αθηρωματική νόσο. Είναι ενδιαφέρον επίσης η παρουσία πλάκας συσχετίστηκε με διαφορετικές γεωμετρικές παραμέτρους στις δύο πλευρές και ότι το UBS είχε υψηλότερες τιμές επί παρουσίας παραγόντων κινδύνου αθηροσκλήρωσης μόνο στη δεξιά πλευρά, υποδηλώνοντας ότι η καρωτιδική αθηρωματική νόσος μπορεί να είναι πλευρικά εξαρτώμενη.