Η χρήση των νεότερων υπερηχοκαρδιαγραφικών τεχνικών και της μελέτης των μεγάλων αγγείων ως προγνωστικοί δείκτες σε ασθενείς με κίρρωση ήπατος
Authors: Δημητρόγλου Ιωάννης 
Published: July 2024

Εισαγωγή: Η κίρρωση του ήπατος (LC) συσχετίζεται με μεταβολή της καρδιαγγειακής λειτουργίας και συγκεκριμένα με διατηρημένη συσπαστικότητα αριστερής κοιλίας με αυξημένη καρδιακή παροχή, διαστολική δυσλειτουργία και μείωση περιφερικών αντιστάσεων. Οι νεώτεροι υπερηχογραφικοί δείκτες καθώς και η μελέτη της λειτουργικότητας των μεγάλων αγγείων έχουν αυξανόμενη σημασία ως διαγνωστικοί και προγνωστικοί δείκτες σε πληθώρα καρδιαγγειακών παθήσεων. Ο ρόλος τους ωστόσο σε ασθενείς με κίρρωση ήπατος δεν έχει διερευνηθεί σε βάθος. O σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η συσχέτιση νεώτερων υπερηχογραφικών δεικτών με τη βαρύτητα και τη πρόγνωση των ασθενών με LC. Υλικά και μέθοδοιΑπό τους 104 συναπτούς ενήλικες ασθενείς με LC σε σταθερή κλινική κατάσταση που παραπέμφθηκαν 87 πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης. Ασθενείς άνω των 75 ετών, ιστορικό στεφανιαίας νόσου ή μόνιμης κολπικής μαρμαρυγής, μετρίου/σοβαρού βαθμού βαλβιδοπάθειες, ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, πρόσφατη κατάχρηση αιθυλικής αλκοόλης και πτωχό ακουστικό παραθυρο αποκλείστηκαν από τη μελέτη. Ακολούθως διενεργήθηκε ενδελεχής υπερηχοκαρδιογραφική μελέτη με off-line ανάλυση των εικόνων για μέτρηση παραμέτρων της υπερηχογραφίας ανίχνευσης ηχογενών ψηφίδων καθώς και άλλων νεότερων υπερηχογρφικών δεικτών. H ταυτόχρονη καταγραφή με δύο μορφομετατροπείς χρησιμοποιήθηκε για μέτρηση της ταχύτητας του σφυγμικού κύματος, ενώ η συσκευή sphygmocore χρησιμοποιήθηκε για καταγραφή των μεταβολών της πίεσης στην κερκιδική και εκτίμηση των ανακλώμενων κυμάτων. To Model for End-stage Liver Disease (MELD) score και τη ταξινόμηση κατά Child-Pugh χρησιμοποιήθηκαν για εκτίμηση της βαρύτητας της κίρρωσης του ήπατος. Η παρακολούθηση διήρκησε 24 μήνες ο θάνατος από οποιαδήποτε αιτία ορίστηκε ως το πρωτογενές καταληκτικό σημείο. Αποτελέσματα: Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν τα 57.9 (8.4) έτη και το οι 64 (73.6%) είχε άρρεν φύλο. Η κίρρωση σε 34 (39.1%) ασθενείς ήταν αιθυλικής αιτιολογίας, σε 15 (17.2%) ιογενούς, σε 20 (23.0%) συσχετιζόμενη με NASH, σε 14 (16.1%) αυτοάνοσης αιτιολογίας, ενώ σε 4 (4.6%) δεν διαπιστώθηκε συγκεκριμένη αιτία. Oι 61 (70.1%) ασθενείς είχαν ιστορικό ρήξης της αντιρρόπησης της νόσου και το μέσο MELD score ήταν 13.1 (6.7). Σύμφωνα με την καρδιολογική εκτίμηση το μέσο κλάσμα εξώθησης ήταν 61(6)%, ενώ 15 (17.2%) εμφάνιζαν διαστολική δυσλειτουργία. Οι μέσες τιμές των νεότερων υπερηχογραφικών δεικτών καθώς και των δεικτών λειτουργικότητας των αγγείων δεν διέφεραν στατιστικώς σημαντικά μεταξύ ασθενών και μαρτύρων. Παρατηρήθηκε ωστόσο σημαντική συσχέτιση της συνολικής επιμήκους μαραμόρφωσης (GLS), της παραμόρφωσης του ελευθέρου τοιχώματος δεξιάς κοιλίας (RVFWS) και του λόγου της ταχήτητας του σφυγμικού κύματος (PWV) προς το GLS (PWV/GLS) με το MELD score (p<0.001, p=0.002 και p=0.001 αντίστοιχα), ενώ επιπρόσθετα η κοιλιακή ανελαστικότητα (Ees) και το PWV συσχετίστηκαν με την κλάση κατά Child-Pugh. Από τους 77 ασθενείς που ήταν διαθέσιμο το πρωτογενές καταληκτικό σημείο στους 24 μήνες, στους 31 (40.3%) αυτό επιβεβαιώθηκε. Οι μεταβλητές ενδιαφέροντος δεν ανέδειξαν σημαντική συσχέτιση με την επιβίωση στη μονοπαραγοντική ανάλυση Cox. Όταν ωστόσο συναξιολογήθηκαν στην ανάλυση η ηλικία, το φύλο, το MELD, η αιμοσφαιρίνη και τα αιμοπετάλιά, τότε το GLS, η παραμόρφωση του αριστερού κόλπου (LASr), το RVFWS, η κοιλιακή ανελαστικότητα (Ees), το PWV και ο λόγος PWV/GLS συσχετίστηκαν με χειρότερη πρόγνωση των ασθενών στους 24 μήνες. Επίπρόσθετα, το HFA-PEFF score που συνδυάζει υπερηχοκαρδιογραφικές μετρήσεις με τα νατριουρητικά πεπτίδια, μετρήθηκε υψηλότερο σε ασθενείς με κίρρωση σε σχέση με τους μάρτυρες, ενώ η παρουσία υψηλών τιμών συσχετίστηκε με σοβαρότερη νόσο και χειρότερη πρόγνωση. Συμπεράσματα: Στην παρούσα μελέτη, το GLS, το RVFWS, η Εes, το PWV, ο λόγος PWV/GLS και το HFA-PEFF σκορ συσχετίστηκαν με τη βαρύτητα της κίρρωσης. Επίσης, το GLS, το LASr, το RVFWS, η Ees, το PWV, ο λόγος PWV/GLS και το HFA-PEFF συσχετίστηκαν με χειρότερη πρόγνωση των ασθενών στους 24 μήνες.