bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
ESEMPI DI PAGINE DEI MANOSCRITTI UTILIZZATI PER L'EDIZIONE DEL KITĀB KUNH MĀ LĀ BUDDA LI-L-MURĪD MIN-HU DI IBN ʻARABĪ
Authors: Marconi Maurizio
Published: December 2023

Resumen: anexo con imágenes de los manuscritos utilizados para la edición del Kunh mā lā budda li-l-murīd min-hu de Ibn ʿArabī.

Abstract: appendix with images of the manuscripts used for the edition of the Kunh mā lā budda li-l-murīd min-hu of Ibn ʿArabī.
CONOCER PARA TRASCENDER, MORIR PARA VIVIR. UNA COMPARACIÓN ENTRE LA ANTROPOLOGÍA FILOSÓFICA DE MUHAMMAD IQBAL E IBN ‘ARABĪ
Authors: De Diego González Antonio
Published: December 2023

Resumen: El periodo comprendido entre la publicación en 1915 de Asrar-i Khudi (Secretos del sí-mismo) y en 1930 de The Reconstruction of Religious Thought in Islam (La reconstrucción del pensamiento religioso en el islam) supone la consolidación de la filosofía del ḫūdī (sí-mismo) en el pensamiento del filósofo indio Muhammad Iqbal. Un proyecto filosófico para el mundo islámico contemporáneo que pretendía superar, desde la aceptación de la ciencia y algunos elementos de la filosofía occidental, las limitaciones de la tradición islámica y, sobre todo, del sufismo que el autor denomina panteísta. Entre los diálogos profundos que mantiene con la tradición, Iqbal realizó uno muy especial con Muḥyī l-Dīn Ibn ‘Arabī (1165-1240), uno de lo más notorios místicos y filósofos del islam. Un diálogo metahistórico, en forma de crítica, que nos invita a ver las convergencias y las divergencias en aspectos metafísicos y antropológicos de ambos autores. Y, posteriormente, un re-encuentro con el sufí andalusí en el uso del símbolo y en las experiencias teofánicas, especialmente, a raíz de su obra Javid Nama (El libro de la eternidad).
Abstract: The period between the publication of Asrar-i Khudi (Secrets of the Self) in 1915 and The Reconstruction of Religious Thought in Islam in 1930 marked the consolidation of the philosophy of ḫūdī (self) in the thought of the Indian philosopher Muhammad Iqbal. A philosophical project for the contemporary Islamic world, which, through the acceptance of science and certain elements of Western philosophy, sought to overcome the limitations of the Islamic tradition and above all of Sufism, which the author describes as pantheistic. Among the profound dialogues he had with tradition, Iqbal had a very special one with Muḥyī l-Dīn Ibn ‘Arabī (1165-1240), one of the most famous mystics and philosophers of Islam. A meta-historical dialogue in the form of a critique that invites us to see the convergences and divergences in the metaphysical and anthropological aspects of both authors. And later, a reencounter with the Andalusian Sufi master in the use of symbols and theophanic experiences, especially from his work Javid Nama (The Book of Eternity).
LA AUDICIÓN SUTIL BAJO LAS AGUAS DE LOS CANALES: EL MUNDUS IMAGINALIS EN LA MÚSICA DE LUIGI NONO
Authors: Gonzalo Carbó Antoni
Published: December 2023

Resumen: El presente artículo analiza la presencia del mundo intermedio o mundo imaginal (ʽālam al-miṯāl), el mundo del malakūt (el mundo del Alma y de las almas) de los grandes gnósticos del islam (Šihāb al-Dīn Yaḥyā Suhrawardī, Muḥyī l-Dīn ibn al-ʽArabī) en la obra de Luigi Nono (1924-1990), uno de los compositores más reputados del siglo XX. Gracias a su lectura de los estudios del pensador e islamólogo francés Henry Corbin, el insigne compositor veneciano concibió la idea de «la Forma imaginal del sonido». Su amistad personal con el filósofo Massimo Cacciari contribuyó a este interés. La imaginación puede entenderse en términos psicológicos (Platón, Aristóteles), o de subjetividad trascendental (como en Kant), o bien como mundo objetivo, mundus imaginalis, susceptible de percepción visionaria, como en la epistemología «oriental» del Islam espiritual, el mundus imaginalis de Suhrawardī o de Ibn al-ʽArabī, interpretado por Henry Corbin y otros importantes estudiosos.
Abstract: “The Subtle Hearing under the Waters of the Canals: the Mundus Imaginalis in the Music of Luigi Nono”. This article analyzes the presence of the intermediate world or imaginal world (ʽālam al-miṯāl), the world of malakūt (the world of Soul and souls) of the great Gnostics of Islam (Šihāb al-Dīn Yaḥyā Suhrawardī, Muḥyī l-Dīn ibn al-ʽArabī) in the work of Luigi Nono (1924-1990), one of the most renowned composers of the 20th century. Thanks to his reading of the studies of the French thinker and Islamologist Henry Corbin, the renowned Venetian composer conceived the idea of «the imaginal Form of sound». His personal friendship with the philosopher Massimo Cacciari contributed to this interest. Imagination can be understood in psychological terms (Plato, Aristotle), or of transcendental subjectivity (as in Kant), or as an objective world, mundus imaginalis, susceptible to visionary perception, as in the «oriental» epistemology of spiritual Islam, the mundus imaginalis of Suhrawardī or Ibn al-ʽArabī, interpreted by Henry Corbin and other important scholars.
2022 ЖЫЛЫ БАЛҚАШ ҚАЛАСЫНДА ЖҮРГІЗІЛГЕН ШОЛҒЫНДЫ ЭПИДЕМИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАДАҒАЛАУДЫҢ НӘТИЖЕЛЕРІ БОЙЫНША ИНЪЕКЦИЯЛЫҚ ЕСІРТКІ ТҰТЫНУШЫЛАР АРАСЫНДАҒЫ БИОМІНЕЗ-ҚҰЛЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕРІ
Authors: Токметов Д.М. , Сагимбаев Б.Ж. , Шнайдмиллер И.И. , Шалина А.Ю.
Published: December 2023

С целью прогнозирования эпидемиологической ситуации по ВИЧ-инфекции в г. Балхаше, в 2022 году проведено изучение поведенческих особенностей среди лиц, употребляющих инъекционные наркотики (далее - ЛУИН), факторов риска и степени распространения ВИЧ-инфекции, вирусного гепатита С (далее - ВГС) и сифилиса. Данное исследование позволяет оценить и улучшить эффективность воздействия программ профилактики ВИЧ-инфекции в данной популяции населения.

In order to predict the epidemiological situation for HIV infection in Balkhash in 2022, a study of behavioral characteristics, the degree of prevalence and Risk Factors of HIV infection, viral hepatitis "C" and syphilis among people using injectable drugs (hereinafter referred to as HIV) was conducted. This study allows us to evaluate and improve the impact of HIV prevention programs in a particular population.
Pre-Service English Teachers’ Voice on Virtual Teaching Practice: Shifting from Face-to-Face Teaching into Virtual Teaching
Authors: Handayani Fitria , Lestari Iin Widya , Susanti Aprilia
Published: December 2023

Pre-service English teachers face various challenges that can significantly impact their competencies and roles, particularly in dealing with students and fellow teachers. The COVID-19 pandemic has added an extra layer of complexity by necessitating the transition from traditional face-to-face learning to online education. This shift is evident in the case of the microteaching course, which originally took place in a physical classroom but was abruptly moved to an online format. This study aims to examine the experiences of pre-service English teachers in virtual teaching practice and how they navigate the challenges associated with professional development during the microteaching course. A total of 31 pre-service English teachers participated in this research, engaging in virtual teaching practice. Data was collected through in-depth interviews, questionnaires, and reflective journals. The findings indicate that pre-service English teachers acknowledge the ineffectiveness of virtual microteaching, citing difficulties in managing and accessing teaching processes as well as the challenges of creating suitable teaching materials. As a result, future pedagogical practices should focus on enhancing the preparation and design of teaching and learning materials to better support the professional development of pre-service English teachers. This will ultimately contribute to their growth as educators during their teaching internships.
Trade Horizons: A Comprehensive Study of Determinants Shaping Export Diversification in Pakistan
Authors: Mubeen Naima , Quddus Muhammad Abdul
Published: December 2023

The present study aims at highlighting the determinants and degree diversification of export in Pakistan. The index of export’s diversification by the United Nations Conference on Trade and Development is used to calculate the degree of export diversification. Furthermore, using time series data from 1995 to 2022, present study examines the factors that influence export diversification. There are very few studies that address estimating and determinants in the context of Pakistan. To check the unit root problem Augmented Dickey Fuller test is used.  The Auto Regressive Distributive Lag method is used in this study to observe long-term relationships in the underlying variables. The regression results indicate that official exchange rates, economic globalization, and foreign direct investment negatively affect export diversification in Pakistan. While, gross fixed capital formation, world GDP per capita, term of trade, and political stability positively affect diversification of exports in the case of Pakistan.
Factors Affecting Use of Mobile Money Services on Loans Repayment for Saving and Credits Cooperative Societies (SACCOS) in Rombo District, Tanzania
Authors: Gotifridi Pelagi , Magali Joseph
Published: December 2023

This study assessed the factors affecting the use of mobile money on loan repayment in Savings and Credits Cooperative Societies (SACCOS) in the Rombo  District in Tanzania. Specifically, the study assessed the influence of perceived usefulness (PU), perceived ease of use (PEOU) and perceived risks (PR) of mobile money service on loan repayment in SACCOS. The study used descriptive and correlation analysis and a population of 17 SACCOS. Two SACCOS with a population of 2,724 borrowers were used to select the sample size of 120 borrowers using a systematic random sampling technique. The findings indicated that only 36% of borrowers repaid loans using mobile phones. Through correlation analysis, the results indicated that PU and PEOU did not significantly influence the mobile loan repayment while PR negatively and significantly influenced the mobile loans' repayment. The study recommends the formulation of policies  that  will  guide  mobile  money  loan  repayment  in  Tanzania.  The  study  further recommends  that  SACCOS  clients  should  be  trained  on  the  importance  of  repaying  loans through mobile money. This will enable tracking of the repaid loans and increase the loans repayment performance which seems to be a challenge for most of the SACCOS in Tanzania.
Efficiency Analysis of Foreign and Domestic Banks and its Determinants: Evidence from Gulf Cooperation Council (GCC) Countries
Authors: Zawadi Ally
Published: December 2023

This paper aims to assess the foreign and domestic banks efficiency and its determinants in Gulf Cooperation Council (GCC) countries. In total, 50 foreign and domestic banks were examined for the period of five years from 2015- 2019. The two stage procedures approach was used by this paper to analyse banks efficiency.   First input- oriented Data Envelopment Analysis model was used to analyze the efficiency scores and in the second Tobit regression model was applied to investigate the efficient drivers. Furthermore, nonparametric Kruskall-Wallis and Mann Whitney tests and the parametric (t-test) were applied to compare the efficiency between foreign and domestic banks. On average, the findings showed that many domestic and foreign banks in GCC countries were inefficient with mean efficiency scores of less than 100%. The overall banks inefficiency could be explained by managerial inefficiency in exploiting their resources to the fullest; second domestic banks groups on average were more efficient than foreign banks groups supporting home field advantage theory. Finally the multivariate regression analysis highlights that; bank size, credit risks, management quality and liquidity were the most significant efficiency drivers. The findings were useful to the regulators and bankers in GCC countries on operating performance of banking industry and its future evolution. The study results were important because the study pinpoints the drivers of efficiency and its sources of inefficiency, it would help regulator and banks with strategic planning. This will assist the countries to maintain a healthy and sustainable financial system in an economy.
Marketing Behavior of Micro Businesses: The Case of Street Vendors in Tanzania
Authors: Maliva Nelly Samson
Published: December 2023

Street vendors who are famously known as Machinga, they are micro business people who have a significant contribution to the economy of country. The statistics shows that about 2,754,697 individuals in Tanzania owned and ran 3,162,886 small businesses. Moreover, these businesses have been able to develop the behaviour which has influenced the selling, shopping and social behaviour but still given little academic attention. Therefore, this article studies their marketing operations by using the exchange marketing theory and use qualitative approach to interview 25 street vendors. The results showed that when they facilitate exchange, they find places to chase after customers and sell their products. Thus, they make instant and reactive decisions, bargain with customers, and scramble for customers. This study showed that street vendors require the attention of academicians and policy because they required more skills and exposure to their business undertakings.
Linkage Between Product Line Strategy and Competitive Advantage: Does Environmental Dynamism Matter?
Authors: Abubakar Ismaila , Usman Sani Audu , Nuhu Abdulrazak
Published: December 2023

Changes in the operating environment normally force many firms to reconsider and adopt new strategies in search of new techniques and innovative management philosophies that can improve their competitiveness. This study is aimed at investigating the link between product line strategy and competitive advantage taking into consideration frequency and intensity of change in the operating environment, and enhancing the literature on strategic management and competitive advantage. The study involved a questionnaire-based survey of managers from a variety of manufacturing firms in Nigeria. A total of 215 responses were received and subjected to multiple regression analyses. Findings of the study revealed that product line strategy, which involves vertical and horizontal line extension line modernization and line pruning strategies constructs, has a significant effect on the firm’s competitive advantage. Further, that the relationship between product line strategy and firm competitive advantage was influenced by the environmental dynamism construct including changes in industry, competition and consumer. This study can help managers to understand the role of changes in environmental factors when formulating strategies concerning their product line. We, therefore, concluded that managers and other decision-makers can make informed decisions on the product line by paying attention to the firm’s external environment.
Effect of Merger and Acquisition of Deposit Money Banks on Nigeria’s Economic Growth: A Pre and Post Analysis
Authors: B.L.O. Kazeem, , A. O. Ademola, , A.D. Ogunlokun,
Published: December 2023

The study examined the effect of Mergers and Acquisitions (M&As) of Deposit Money Banks (DMBs) on Nigeria’s economic growth. Pre-M&As period lasted from 1990–2004, while the Post-M&As spanned from 2005–2019. Data was collected from the Central Bank of Nigeria (CBN) Statistical Bulletin and tested with Ordinary Least Square Regression Analysis. The results indicated that in the Pre-M&As era, bank’s capital base, credit granted to the private sector and bank spread positively, enhanced economic growth howbeit and bank's gross credit adversely affected economic growth. Findings also revealed that Post-M&As era contradicted the Pre-M&As effect on DMBs, with all the bank indicators showing negative connection with economic growth, except credit granted to the private sector. These findings led to the conclusion that M&As had little impact on the country's economic growth during the period under consideration. As a result, the study recommendedthat the CBN issue a special directive to the DMBs to extend more credit to the private sector as a means of accelerating economic growth.
Indirect Effect of Information and Communication Technology on Business Performance in Small and Medium Manufacturing Industries in Tanzania
Authors: Kiunsi Wilson Benjamin , Bisanda Elifas Tozo , Makunza John
Published: December 2023

This study investigated the indirect effects of information and communication technology (ICT) on business performance in Tanzania's small and medium manufacturing industries (SMMIs). This study was motivated by the poor research results that show the indirect application of ICT on product innovation and business performance in SMMIs in the country. Thus, the study was carried out to understand the extent to which the application of ICT enhances product innovation in SMMIs. The study was conducted in four regions namely; Dar es Salaam, Mwanza, Arusha, and Morogoro with a sample size of 474 SMMIs. The data were analyzed using IBM Amos version 26 and structural equation modeling (SEM). The analyzed data showed that the relationship between ICT use and product innovation techniques in Tanzanian SMMIs was highly significant. In the same sample size, the intensity and direction of the association between product innovation and business performance were the same. During the discussion of the findings, it became clear that ICT use and product innovation had increased among Tanzanian SMMIs. The results showed that the indirect effect of ICT use on business performance, when mediated by product innovation, was moderately significant for SMMIs in Tanzania once they were linked. These outcomes are comparable to those of companies in Mexico, Spain, and Italy. According to the findings, SMMIs in Tanzania should increase the application of ICT with a product innovation mindset to improve business performance. This strategy would help SMMIs in Tanzania to achieve their organizational objectives.
Effect of Subjective Norm on Consumers' Purchase Intention Towards Counterfeit Apparel Products: Does Level of Formal Education Matter?
Authors: Mbura Sophia
Published: December 2023

This study investigated the moderating effect of the level of formal education on the subjective norm and purchase intention of consumers towards counterfeit apparel products in Tanzania. The study utilized a survey strategy during data collection and involved 315 respondents as a sample size. The researcher employed Structural Equation modeling technique using AMOS software for data analysis. The results indicated that subjective norm had a positive and significant effect on purchase intention of counterfeit apparel. The results showed no statistical differences between subjective norm and purchase intention of counterfeit apparel products in less and high levels of formal education consumers. The study concluded that subjective norm is the key predictor of consumers’ purchase intention of counterfeit apparel products. The study also concluded that the level of formal education had no moderating effect on the relationship between subjective norm and purchase intention counterfeit apparel. Thus, the study recommends that future researchers to consider other predictors and moderating variables to investigate consumers purchase intention of counterfeit apparel products in different settings.
Influence of Monitoring and Evaluation Practices on Performance of Tobacco Contract Farming Projects in Katavi Region, Tanzania
Authors: Killo Pius , Ngaruko Deus D.
Published: December 2023

Monitoring and Evaluation is globally used in assessing the project’s use of limited resources, transparency, improved service provision, value for money and accountability. The study’s main objective was to determine the influence of monitoring and evaluation practices on performance of tobacco contract farming projects in Katavi region, Tanzania. Whereas the specific objectives were to: determine the effect of M&E human resource capacity; establish the effect of M&E technical expertise; and determine the effect of stakeholder involvement in M&E processes team. The study used Resource Based Theory; Dynamic Capabilities Theory; and Theory of Change that were related to the study’s independent variables. Explanatory research design and cross-sectional strategy were used. The sample frame was purposively chosen while the 132 respondents sample size was selected using simple random sampling. Descriptive and inferential statistics were used in data analysis. The results indicated that M&E human resource capacity and M&E technical expertise were not significant. However, stakeholder involvement in M&E processes team was significant. The study recommends that the Agricultural and Marketing Cooperative Societies should establish all the M&E related policies, M&E plan framework, M&E department with all necessary resources while embracing results-based management, participatory Monitoring and Evaluation and information & communication technology.
Decision making Practices on the Implementation of Curriculum in Community-Based Secondary Schools in Tabora Region, Tanzania
Authors: Assey Ernest S. , Malingumu Winfrida
Published: December 2023

The main purpose of this study was to examine the opinions of educational stakeholders concerning the practices of decision-making on the curriculum implementation in community-based secondary schools in Tabora region in Tanzania. Thirty interviewees took part in the study. A qualitative research methodology was used in the investigation. Purposive sampling was utilised as a method of sampling. Thematic data analysis was used to analyse the data after they had been acquired using a semi-structured interviewing method. Findings found out that most community-based secondary schools used decision-making techniques that did not conform to every step and procedures that needed to be followed in order to make rational decisions about teaching, learning, and evaluation in schools. The findings thus corroborated the main argument of the bounded rationality model of decision-making, which assert that whenever a leader engages in decision-making without adhering to proper procedures starting with problem identification and ending with review and evaluation, the decisions made frequently fail to address the real problems that exist in an organization. Finally, the study makes the following recommendations for Tanzania's local authorities who are in charge of overseeing the community-based secondary schools: ensure that heads of schools regularly participate in training on school pedagogical leadership; ensure that there is effective monitoring and evaluation of how heads of schools make daily decisions regarding teaching and learning; and ensure that there are effective mentorship programmes in place.
TRANSFORMATION OF FAMILY SHAPE POST EARTHQUAKE AL-FARUQI'S 'AILAH LAMYA' THEORY PERSPECTIVE
Authors: Nanang Syaggap Armanda  , Hawa’ Hidayatul Hikmiyah
Published: December 2023

Changes to a small family continued until the earthquake in Lombok occurred. The Lombok earthquake that occurred in the East Lombok and North Lombok regions had a huge impact. The impact is also felt by all people of Lombok. One of them is the Banjar village community. This study aims to reveal What are the factors that have caused a change in the shape of the family after the earthquake in Kampung Banjar Mataram, and What is the perspective of the theory of 'ailah Lamya' al-Faruqi on the factors that caused a change in the form of kinship after the earthquake in the Banjar village of Mataram. This research uses a qualitative approach. Data collection is done by interview and documentation techniques. The data analysis technique starts with checking the validity of the data, presenting the data, analyzing the theory of 'the God of Lamya' al-Faruqi and drawing conclusions.

The results showed: 1). Existing factors will be divided into 2 sub sections, namely as follows: first, external factors are factors that originate from outside, such as: family environment, the surrounding environment and natural conditions. Based on the results of all the interviews we will find that the Lombok earthquake is an external factor in the form of natural conditions that cause changes in the form of kinship to the people of Kampung Banjar. Second, internal factors are derived from human personality and awareness. This can be known through human awareness of several things that he has forgotten or not maintained, especially in terms of maintaining relationships with extended families. 2). This, if observed with theory, is that this will affect the role later. The existing role influences the form in the family and ends in a better family culture and forms a family culture that is applied in all layers of the banjar village community. The form of a large family formed in the banjar village community is a functional family extended (functionally extended).

Keywords: Family System, Post-Earthquake, ‘Ailah Lamya’ Al-Faruqi
IZBER HOTI (1948-2020)
Authors: Verli Marenglen , Meta Beqir , Syla Sabit
Published: December 2023

Izber Hoti u lind më 15 gusht 1948 në fshatin Revuçë afër Podujevës. Shkollën fillore, Normalen, Fakultetin Filozofik, Degën e Historisë, dhe studimet pasuniversitare i kreu në Prishtinë, ku magjistroi dhe doktoroi. Gjashtë vjet ishte mësues në Prishtinë, kurse në Institutin e Historisë së Prishtinës u punësua më 1976. Magjistroi me temën: “Prishtina dhe rrethina ndërmjet dy Luftërave Botërore”, në fund të vitit 1978, ndërsa doktoroi më 1981, me temën: “Lëvizja Nacionalçlirimtare në Prishtinë dhe rrethinë 1941-1945”. Mori pjesë në tubime të ndryshme shkencore në Kosovë dhe jashtë saj, si dhe recensoi dhe redaktoi shumë punime e vepra shkencore nga fusha e historisë. Orientimi i studimeve të prof. Hotit ishte kryesisht historia e shekujve XIX-XX, periudha historike për të cilat u bë një nga historianët e shquar shqiptarë. Nga viti 2013 edhe pse në pension, ai vijoi edhe më tej të ishte aktiv në punën shkencore. Ishte autor i Projektit “Historia e shqiptarëve gjatë shekullit XX” në Institutin e Historisë, Qendra e Studimeve Albanologjike, Tiranë.
DEFTER-I SANCAK-I ARVANID SI BURIM TË DHËNASH DEMOGRAFIKE MBI EPIRIN NË KAPËRCYELLIN PREJ SUNDIMIT BIZANTIN NË ATË OSMAN ME DY HARTA DHE GJASHTË TABELA
Authors: Koder Johannes
Published: December 2023

Me ftesën miqësore të Evangelos Chrysos, atëherë profesor nëUniversitetin e Janinës, pata nderin gati tridhjetë vjet më parë që të mbajatje një ligjëratë për çështje që lidhen me ngulimet sllave dhe toponiminëmesjetare të Epirit, e cila u botua pak më vonë. Burimi kryesor i shkruar ipërsiatjeve të mia të atëhershme ishte Defter-i Sancak-i Arvanid i vitit1431/1432, që ishte hartuar menjëherë pasi Janina iu dorëzua rrethuesveturq dhe që, siç duket, mbështetet kryesisht në një regjistër taksash tëarkivit të atjeshëm të administratës së periudhës së vonë bizantine, i cili ushërbeu pushtetarëve të rinj si bazë për ndarjen e tokave dhe caktimin etaksave.
DR. ILIANA ILIEVA: ÇËSHTJA SHQIPTARE (1908-1912) PËRMES KËNDVËSHTRIMIT TË DIPLOMATËVE BULLGARË1, Muzeu Kombëtar i Bullgarisë, Sofje: 2013, 448 f.
Authors: Panchev Anton
Published: December 2023

Në të dyja dekadat e para të shek. XX, kontaktet kulturore dhe politike ndërmjet shqiptarëve dhe bullgarëve janë zhvilluar me ritme të shpejta. Në Bullgari kanë ardhur informata të shumta për shqiptarët nga burime të ndryshme – nga shkencëtarët bullgarë, të cilët i kanë hulumtuar trojet lindore shqiptare në këtë periudhë; dokumentet e organizatave revolucionare bullgare dhe sidomos të VMORO-s, kujtimet e kryetarëve të saj vazhdojnë të jenë një burim i çmueshëm për historinë e Lëvizjes Nacionalçlirimtare Shqiptare nga kjo periudhë; me shumë rëndësi janë edhe dokumentet dhe arkivat e Ekzarkisë Bullgare, e cila e kishte shtuar ndikimin e saj në fillim të shek. XX në disa vise, të banuara edhe me shqiptarë etj.
INSTITUCIONET KUSHTETUESE TË SHTETIT SHQIPTAR NË VITET 1920-1924
Authors: Mema Albana
Published: December 2023

Bazat e para të organizimit të shtetit shqiptar dhe aktet e tij të para legjislative janë përcaktuar në vendimet e Kuvendit Kombëtar të Vlorës. Këto akte i paraprinë krijimit të një shteti që do të vepronte sipas kushtetutshmërisë, me një qeverisje jo arbitrare, por të kufizuar nga ligji. Vendimi i Kuvendit “Shqipëria të bëhet që sot më vete, e lirë dhe e mosvarme”, ishte akti kushtetues më i rëndësishëm i shpallur prej tij. Shteti i pavarur shqiptar u krijua si një shtet me sistem parlamentar. Rolin e parlamentit e plotësonte Kuvendi Kombëtar, i cili edhe pasi iu dha fund punimeve të tij, ruante prerogativat si organi më i lartë i shtetit.
IMPLIKIMET E SHTETIT SHQIPTAR NË LUFTËN CIVILE NË GREQI 1946-1949
Authors: Lalaj Ana
Published: December 2023

Pas Luftës së Dytë Botërore (LDB), për strukturat politike të shtetit shqiptar ruajtja e pavarësisë dhe integritetit territorial të vendit ishin detyra prioritare. Konferenca e Jaltës, në shkurt 1945, nuk kishte marrë vendime të posaçme për Shqipërinë, gjë që linte të kuptohej se statusi i saj politik dhe kufijtë e saj ishin akoma çështje të negociueshme. Edhe një Traktat Miqësie dhe Ndihme Reciproke midis Shqipërisë dhe Jugosllavisë, i nënshkruar nga vetë Josip Broz Tito në shkurt 1945 (në fakt dhjetor 1944) ishte anuluar nga Stalini, si i parakohshëm. Marrëdhëniet me ish Aleatët e Mëdhenj të Luftës ishin afektuar nga ngjyrimet politike përkatëse.
Ndërhyrja ushtarake e NATOs në Kosovë: Rast precedent apo përjashtim?
Authors: Ukshini Sylë
Published: December 2023

Intervenimi ushtarak i NATO-s në luftën e Kosovës, përkatësishtgoditja e caqeve ushtarake serbe, paraqet një nga ngjarjet më tërëndësishme në Evropë në dhjetëvjeçarin e parë pas përfundimit tëkonfliktit Lindje-Perëndim, që po ashtu çoi në dezintegrimin edhunshëm të Federatës Jugosllave. Ishte kjo ndërhyrja e parëhumanitare në historinë e NATO-s ndaj një shteti agresor, i cili derinë atë moment kishte refuzuar çdo zgjidhje me mjete paqësore dhepolitike, refuzoi përmbushjen e të gjitha rezolutave të Këshillit tëSigurimit dhe Marrëveshjen e Rambujesë. Kjo ndërhyrje e NATO-snuk ishte një luftë për interesa nacionale dhe as për pushtimin eterritorit, por synonte të evitonte një “Bosnje të dytë” në Kosovë, ecila në këtë periudhë po përballej me agresionin, vrasjet dhe dëbimetmë masive që nga Lufta e Dytë Botërore.Në këtë punim synohet për t’i dhënë përgjigje pyetjes hulumtuese: Aishte “ndërhyrja humanitare” e NATO-s në luftën e Kosovës njëndërhyrje legjitime dhe nëse ky intervenim përbënte një rastprecedent apo përjashtim dhe përse intervenimi i NATO-s ishte idomosdoshëm në luftën e Kosovës? Së pari, është trajtuar çështja e“intervenimit humanitar” dhe principi i sovranitetit, përpara se tëndalemi në trajtimin e rrethanave të ndërhyrjeve humanitare nëKosovë. Kjo pasohet nga një përshkrim i shkurtër i situatës në Kosovëpara ndërhyrjes dhe një pasqyrë e operacionit të Forcave Aleate. Nëhapin e fundit, do të bëhet një analizë e motiveve dhe arsyeve tëNATO-s, duke marrë parasysh mendimet e autorëve të ndryshëm qëargumentojnë përmbushjen e kritereve të kësaj ndërhyrjejehumanitare. Punimi im bazohet në burimet e botuara, në studime tëautorëve të huaj, si dhe në shtypin e kohës, në të cilin trajtohetçështja e luftës së Kosovës dhe çështja e intervenimit ushtarak tëNATO-s në kontekstin e ri ndërkombëtar pas përfundimit të Luftës sëFtohtë. Për të dhënë një sfond më të detajuar të ndërhyrjes ajrore tëNATO-s në luftën e Kosovës, bëhet një vështrim përmbledhës rrethçështjes së “intervenimit humanitar” dhe principit të sovranitetit,konventave ndërkombëtare mbi konfliktet dhe luftërat, në mënyrë që të përshkruaj rrethanat dhe rrjedhën e ndërhyrjes ajrore të NATO-snë periudhën 24 mars -10 qershor 1999. Në diskutimin publik ka dypikëpamje të kundërta. Për disa ndërhyrja e 19 shteteve anëtare tëNATO-s ishte një hap vendimtar larg një sistemi juridik ndërkombëtartë vjetërsuar, ndërsa për të tjerët mandatimi i Këshillit të Sigurimitishte i nevojshëm për autorizimin e përdorimit të forcës nga NATO-jakundër Jugosllavisë së mbetur.Në fund të punimit paraqiten edhe konkluzionet përse rasti i Kosovësështë një pikënisje e rëndësishme dhe një argument i qëndrueshëm, sepërse shkelja e të drejtave të njeriut nuk mund të përligjet meargumentin e sovranitetit shtetëror. Ky intervenim i NATO-s njihetedhe si doktrina mbi ndërhyrjen humanitare, e cila prej rastit tëKosovës dëshmoi se sovraniteti shtetëror dhe integriteti i kufijve nukjanë kategori të shenjta në rendin juridik ndërkombëtar.
PAKTI I DYTË I TIRANËS, NËNTOR 1927, NË POLITIKAT RAJONALE BRITANIKE
Authors: Teli (Dibra) Pranvera
Published: December 2023

Në korrik të vitit 1927, Foreign Policy Association (FPA) në Londër, do të prezantonte për publikun britanik e jo vetëm, një analizë të hollësishme diplomatike me titull “Shqipëria, problemi i Adriatikut”. FPA argumentonte që “Në qendër të luftës diplomatike që po zhvillohet ndërmjet Italisë dhe Jugosllavisë është kontrolli i Adriatikut dhe konkretisht dominimi politik në Shqipëri”.
ZENEBISHËT DHE DELVINA, ALEATË TË SKËNDERBEUT NGA “ARBËRIA E POSHTME”
Authors: Shabani Halit
Published: December 2023

Në pragun e pushtimit osman të territoreve shqiptare, zotërimet e të ashtuquajturës “Shqipëria e Poshtme”, e cila konsistonte në vijën Delvinë – Prevezë, njihej me emrin “Vageneti“. Aty nga shek. XIV, familja feudale e Zenebishëve, e cila kishte si qendër të saj Gjirokastrën, do të shndërrohej në fuqinë më të madhe sunduese të atyre territoreve. Sundimtarët Zenebishi patën sukses jo vetëm në sektorin politik e ekonomik, por edhe në atë ushtarak duke arritur t’i zgjeronin territoret nën zotërimet e tyre. Për rrjedhojë, kjo familje e madhe zotëronte dalje në detin Jon duke patur nën kontrollin e vet disa porte të rëndësishme, përmes së cilave zhvillohej tregti me vendet fqinje. Brenda një kohe të shpejtë, Zenebishët do të bëheshin edhe zotër të kripores së Sajadhës, duke konkuruar në këtë mënyrë, me monopolin e kripës që zotëronte Venediku. Madje, pas vdekjes së Gjon Zenebishit, fitimet e mëdha të kripores së Sajadhës, u shndërruan në një konflikt të hapur me venecianët. Gjithashtu, vlen të theksohet se një zotërim me potencial kaq të madh kishte nxitur xhelozinë e sundimtarit të ishujve të Jonit, Karl Tokos.
DY PLANE KONKURRUESE AUSTRO-HUNGAREZE TË VITIT 1918 – DËRGIMI I MONUMENTEVE ANTIKE DREJT SARAJEVËS APO NDËRTIMI I NJË MUZEU KOMBËTAR SHQIPTAR?
Authors: Gostentschnigg Kurt
Published: December 2023

Më 23 janar 1916, trupat e korpusit XIX të ushtrisë austrohungarezehynë në Shkodër dhe katër ditë më pas morën në zotërimDurrësin, pasi dëbuan prej andej trupat italiane. Shpejt, ushtria pushtoidy të tretat e Shqipërisë deri në lumin Vjosë dhe i zotëroi këto territorederi në fund të Luftës së Parë Botërore. Me anë të një shpalljeje,pushtuesit austro-hungarezë deklaruan se nuk kishin ardhur si armiq, porsi miq dhe se, do të mbronin njësoj si të krishterët ashtu edhemyslimanët. Gjatë kohës së okupacionit me mijëra shqiptarë luftonin nëçeta dhe formacione vullnetarësh të rregullt në ndihmë të ushtrisë austrohungareze.Shkodra ishte selia e administrimit ushtarak, d.m.th. ekomandës së korpusit XIX dhe e këshillit civil administrativ. Komisaricivil dhe konsulli i Përgjithshëm, August Kral ishte kryetari i këshillitcivil administrativ dhe përfaqësuesi i Ministrisë së Jashtme nëadministrimin ushtarak.
ZGJEDHJET E PARA POLITIKE NË SHQIPËRI (PRILL 1921)
Authors: Mema Albana
Published: December 2023

Zgjedhjet janë institucioni themelor, që formëson regjimin politik si dhe krijon premisa për krijimin e një pjese të rëndësishme të institucioneve shtetërore. Mënyra si ato zhvillohen, ndikon shumë në karakterin e institucioneve politike që krijohen pas tyre.Pas Kongresit të Lushnjës, në Shqipëri, u zhvillua një debat i trazuar dhe i ashpër mbi çështjet themelore politike, ekonomike dhe sociale. Po merrte formë një kulturë politike edhe pse akoma në një fazë shumë të hershme dhe fillestare.
BYROJA POLITIKE NË PLURALIZËM, VENDIMMARRJET DHE AKTIVITETI GJATË PERIUDHËS DHJETOR 1990 – QERSHOR 1991
Authors: Krasniqi Afrim
Published: December 2023

Në Statutin e PPSH të vitit 1948, Byroja Politike e Komitetit Qendror rezultonte si organi më i lartë përgjegjës “për punën politike dhe për udhëheqjen e përgjithshme të punës organizative të KQ”. Ky përcaktim i shkurtër ishte i mjaftueshëm për ta shndërruar Byronë Politike në strukturën më të lartë drejtuese të PPSH dhe të shtetit, si dhe në organin kryesor vendimmarrës dhe udhëheqës. Institucioni i Byrosë ekzistoi që në fillimet e PKSH/PPSH, por u rrit deri në njësim me shtetin gjatë dekadës së parë të periudhës së vendosjes së sistemit njëpartiak. Roli i Byrosë Politike u forcua ndjeshëm sidomos gjatë viteve `50, pas ndryshimeve kushtetuese, kur drejtuesi kryesor i PPSH-së, Enver Hoxha hoqi dorë nga posti i kryeministrit dhe funksionet e tjera ekzekutive duke mbajtur vetëm funksionin e Sekretarit të Përgjithshëm e më pas, të Sekretarit të Parë të KQ të PPSH.
Marrëdhëniet tregtare të Shqipërisë me Venecian ndërmjet portit të Durrësit në kapërcyell të shekujve XVII-XVIII
Authors: Saraçi Alvin
Published: December 2023

Marrëdhëniet tregtare ndërmjet Shqipërisë dhe Venecies në shekujt XVII-XVIII janë objekt studimi i historisë ekonomike për faktin se me anë të statistikave kuantitative të tre mallrave kryesorë: dyllit, lëkurëve dhe leshit, mund të përcaktohet fluksi i tregtisë që kalonte nga porti i Durrësit drejt Venecies. Në gjysmën e dytë të shek. XVII, rritja ekonomike e Shqipërisë ishte e qëndrueshme dhe në ngjitje në dekadën e parë të shek. XVIII. Duke parë se marrëdhëniet tregtare ndërmjet Shqipërisë dhe Venecies ishin në kulmin e tyre, kjo e fundit vendosi më 1671 hapjen e konsullatës së saj në Durrës. Durrësi u kthye në portin tranzit më të rëndësishëm në Adriatik për marrëdhëniet tregtare me Venecien pas rënies në dekadencë të portit të Splitit më 1674. Kështu në periudhën 1684-7, tregtia ndërmjet Durrësit dhe Venecies u rrit nga 6 000 në 9 500 dengje (colli) dhe në trevjeçarin 1700 - 1703, numri i tyre pati një rritje të mëtejshme nga 10 000 në 17 000 dengje, për të patur një zbritje të lehtë në vitin 1704 me 14500 dengje dhe të mëtejshme në vitin 1705 me 9 500 dengje, ndërkohë që në vitin 1706 u regjistruan vetëm 8 000 dengje.
Marrëdhëniet ekonomike dhe tregtare ndërmjet Raguzës dhe trojeve arbërore
Authors: Malaj Edmond
Published: December 2023

Në artikull trajtohet tregtia ndërmjet Republikës së Raguzës dhe trojeve arbërore gjatë Mesjetës. Artikulli paraqet një sërë çështjesh në lidhje me këtë tematikë. Pjesa e parë është konceptuar si hyrje. Në pjesën e dytë jepen të dhëna në lidhje me rrugët tregtare, kurse pjesa e tretë merr në shqyrtim marrëdhëniet tregtare dhe marrëveshjet e ndryshme ndërmjet Raguzës dhe sunduesve arbërorë. Pjesa qendrore e artikullit hedh dritë jo vetëm mbi llojet e mallrave që shkëmbeheshin nëpërmjet këtyre dy vendeve, por edhe qytetet dhe tregjet lokale, të cilat merreshin me prodhimin e mallrave dhe shërbimin për tregtimin e tyre. Artikulli bazohet qoftë në punime të autorëve të ndryshëm, qoftë në dokumente arkivore, të cilat zënë këtu një vend parësor.
Refleksione për qëndrimin e shqiptarëve në revoltën e dimrit të viteve 1944-1945, në demonstratat e viteve 1968, 1981 e 1989 dhe në luftën e Kosovës të viteve 1998-1999
Authors: Verli Marenglen
Published: December 2023

Kohë të ndryshme por synime të njëjta, si nga shqiptarët dhe nga serbët prandaj dhe përpjekjet pavarësisht nga veçoritë e nuancat kanë qenë të ngjashme. Le të bëjmë një skicë të shkurtër pa zbritur në kohë më herët se viti 1944, vit kur shqiptarët u ballafaquan me regjimin komunist të shtetit të ri jugosllav të RFSJ.
POLITIKA AMERIKANE NDAJ TË ARDHMES SË SHQIPËRISË (1941-1942)
Authors: Kaba Hamit
Published: December 2023

Pas mbylljes së misionit diplomatik amerikan dhe largimit të tij nga Shqipëria në shtator 1939, në arenën ndërkombëtare ndodhën ngjarje të tjera të mëdha. SHBA ndonëse e dënuan sulmin e Gjermanisë mbi Poloninë nuk u përfshinë në luftën që sapo filloi. Në fjalimin e tij në radio, më 3 shtator 1939, presidenti i SHBA-ve, Franklin Delano Roosevelt shpalli: “Asnjë burrë apo grua të mos flasë në mënyrë të pamenduar apo të rreme për Amerikën për të dërguar ushtritë e saj në fushat evropiane”. Fjalimi i tij respektonte një sërë aktesh legjislative të Neutralitetit, të ndërmarra me iniciativën e Kongresit që nga viti 1935, të cilat kishin si synim ta mbanin kombin larg luftërave të huaja. Ndërkohë, Gjermania në pranverën e vitit 1940, pushtoi Belgjikën dhe Holandën, ndërsa Italia e Musolinit u solidarizua me Hitlerin, duke dhënë shenja të qarta se edhe ajo do të hynte së shpejti në luftë përkrah tij.
SHËRBIMI SHËNDETËSOR NË SHQIPËRI DHE MASAT PËR PËRMIRËSIMIN E TIJ (1925-1928)
Authors: Musaj Fatmira
Published: December 2023

Shërbimi shëndetësor publik në fillim të viteve ’20, përbënte hallkënmë të prapambetur të jetës në Shqipëri. Zhvillimet politiko shoqërore tëbrendshme dhe të jashtme pas Shpalljes së Pavarësisë deri në vitin 1920,bënë të pamundur organizimin e këtij shërbimi, trashëgimia e të cilit ngaperiudha osmane linte shumë për të dëshiruar. Në vitin 1914, në qeverinëe W. Wied-it për herë të parë u krijua institucioni i parë i shërbimitpublik, “Drejtoria e Përgjithshme e Shëndetësisë Publike” e drejtuar ngadr. Mihal Turtulli njëkohësisht edhe ministër i Arsimit. Fillimi i Luftëssë Parë Botërore, nuk i dha mundësi këtij institucioni të zhvillonteaktivitetin e tij.
Zgjedhjet për Asamblenë Kushtetuese të vitit 1928
Authors: Boseta Bashkim
Published: December 2023

Krijimi i Monarkisë Shqiptare, kaloi nëpërmjet një rruge të studiuarmirë. Si një politikan që kishte arritur shpejt postet më të larta drejtuesetë shtetit, Zogu ishte i vetëdijshëm se ndryshimi i sistemit politik, duhejbërë sa të ishte e mundur, nëpërmjet hapësirave ligjore, proces të cilinmund ta definonte Asambleja Kushtetuese. Pasi siguroi mbështetjenitaliane dhe të grupimeve të caktuara të shoqërisë shqiptare, vëmendja upërqendrua në krijimin e kushteve që do të mundësonin kalimin e venditnë zgjedhje të reja. Ato më të afërtat mund të bëheshin në pranverën evitit 1929, dhe do të ishin për Dhomën e Deputetëve, pasi StatutiThemeltar i Republikës kishte përcaktuar se deputeti zgjidhej për katërvjet. Ndërsa ato për 2/3 e senatorëve, i takonte të bëheshin në vitin 1931,sepse ata zgjidheshin për 6 vjet.1 Kështu që mundësi e vetme, ishtekrijimi i situatave konfliktuale mes dhomave të parlamentit, me qëllimshpërndarjen e tyre. Si pretekst për këtë shërbeu projektligji për krijimin eKëshillit të Shtetit dhe pikërisht klauzola, se kush do të kishte të drejtën eemërimit të anëtarëve të tij. Në nëntor 1927, Dhoma e Deputetëve gjatëdiskutimit të bërë, saktësoi në pikën 1 se, “Këshilli i Shtetit përbëhet prejpesë anëtarësh, të emëruar drejtpërdrejtë me dekret të Kryetarit tëRepublikës, nga të cilët njëri dekretohet kryetar”.
VARËSIA E MBIJETESЁS EKONOMIKE TЁ SHQIPЁRISЁ NGA NDIHMAT DHE KREDITЁ E KAMPIT SOCIALIST DHE TЁ REPUBLIKЁS POPULLORE TЁ KINЁS 1956-1962
Authors: Boriçi Gjon
Published: December 2023

Viti 1956 shënon një tjetër afrim të marrëdhënieve të Republikёs Popullore të Shqipёrisё [mё tej: RPSH] me Republikёn Popullore të Kinёs [mё tej: RPK]. Pas Kongresit XX të Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik, Enver Hoxha do të fillonte të kthente sytë përherë e më tepër nga RPK e Mao Ce Dunit. Kina nga ana e saj po shikonte tek Shqipëria një urë të rëndësishme në Evropë. Pas konferencës së Gjenevës të vitit 1954, Shtetet e Bashkuara të Amerikës kishin thelluar izolimin ndërkombëtar të RPK-sё. Nga ana e tij, Enver Hoxha i kishte mbijetuar politikisht Konferencës së Partisë të Tiranës, të prillit 1956.
ANGELIKI DELIKARI: Η ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΉ ΑΧΡΙΔΏΝ ΚΑΤΆ ΤΟΝ ΜΕΣΑΊΩΝΑ. Ο ΡΌΛΟΣ ΤΗΣ ΩΣ ΕΝΩΤΙΚΟΎ ΠΑΡΆΓΟΝΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΉ ΙΣΤΟΡΊΑ ΤΩΝ ΣΛΆΒΩΝ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΊΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΊΟΥ
Authors: Giakoumis Konstantinos
Published: December 2023

Libri fokusohet te një rajon me popullsi heterogjene nga pikëpamja etnike, gjuhësore dhe kulturore. Si teatër ndërveprimesh politike, kishtare dhe kulturore midis Bizantit dhe botës sllave, Kryepeshkopata e Ohrit ka qenë objekt i studimeve të shumta nga historianë, historianë arti, teologë dhe historianë të së drejtës. Për të dhënë kontributin e saj, autores iu desh të zotërojë jo vetëm burimet parësore të shkruara greqisht, latinisht, gjuhë të vjetra sllave, spanjisht dhe në variantin mesjetar të italishtes, por njëkohësisht një plejadë burimesh dytësore në nja dhjetë a më shumë gjuhë.
PETRIKA THËNGJILLI: ALIU MIDIS HISTORISË DHE LEGJENDËS, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Tiranë: 2019, 1010 f.
Authors: Verli Marenglen
Published: December 2023

Ndonëse është shkruar shumë për Ali Pashë Tepelenën, punimi dëshmon se ka nevojë për shkrime të tjera për ta sqaruar më mirë këtë figurë historike që ai të zerë vendin që meriton në historinë e popullit shqiptar, duke u bazuar në dokumente historike, siç është vepruar në këtë rast. Dokumentet e hulumtuara nga autori në Arkivat e Turqisë dhe nga bashkëpunëtorët e tij, si dhe ato të arkivit personal të Aliut, shfrytëzimi i dokumentacionit rus dhe ai anglez e francez dhe baza bibliografike tepër e gjerë në gjuhë të huaj dhe në shqip, janë dy tiparet që i japin punimit një epërsi me ato ç’ka është shkruar deri tani.
SADIK MEHMETI: SHKOLLAT DHE ARSIMI NË KOSOVË 1830-1912, Instituti Albanologjik, Prishtinë: 2019, 422 f.
Authors: Bello Hasan
Published: December 2023

Kolanës së studimeve albanologjike të periudhës së Rilindjes Kombëtare Shqiptare më së fundi iu shtua edhe një libër i domosdoshëm nga historiani dr. Sadik Mehmeti me titull Shkollat dhe arsimi në Kosovë 1830-1912, botuar nga Instituti Albanologjik i Prishtinës në vitin 2019. Studimi rrok në vetvete një fazë tepër të rëndësishme historike. Ai fillon me periudhën e Tanzimatit (1839) kur institucionet arsimore në Europë dhe në Perandorinë Osmane bëhen pjesë e agjendës politike, e qeverive dhe strategjive për edukimin e qytetarit të kohës me ndjenjën e përkatësisë shtetërore, etnike dhe fetare. Në këtë kuadër nuk mund të bënin përjashtim as institucionet arsimore në Kosovë, e cila në këtë periudhë ishte pjesë e shtetit osman.
Demonstratat e vitit 1968 në Kosovë, Maqedoni e Mal të Zi dhe çështja kombëtare shqiptare
Authors: Neziri Zymer
Published: December 2023

Viti 1968, me kërkesat kryesore për Republikë, Kushtetutë eVetëvendosje, që u bë pjesë e rëndësishme e historisë sonë më të re,lidhet edhe me kohën e Kongresit të Berlinit (1878), kur Fuqitë e Mëdhae copëtuan Shqipërinë, të pushtuar nga Perandoria Osmane, më 1479,dhe heshtën për masakrimin e banorëve të sanxhakut të Nishit nga Serbiadhe për shpërnguljet e tyre të dhunshme në drejtim të Rrafshit të Kosovës.Krimi i Fuqive të Mëdha vazhdoi me heshtjen edhe ndajmasakrave të vendeve fqinje në viset shqiptare, më 1912, dhe memiratimin e atyre pushtimeve në Konferencën e Ambasadorëve nëLondër, më 1913, kur Greqia u zgjerua 2,7 herë, Mali i Zi 3 herë dheSerbia 2,8 herë, me zgjerim mbi Vojvodinën në Konferencën e Versajës,1919. Sot, Republika e Kosovës ka vetëm një pjesë të vogël të territorit të vilajetit të Kosovës5 dhe bashkë me Republikën e Shqipërisë kanë vetëm afërsisht gjysmën e viseve shqiptare. Edhe pas vitit 1912, shqiptarëtkërkuan e luftuan për çlirimin e Kosovës dhe të viseve të pushtuaradhe për bashkimin e tyre me Shqipërinë. Përpjekje ka pasur edhe gjatëLuftës së Dytë Botërore dhe pas saj.
Hyrje në dokumentet arkivore austro-hungareze për vilajetin e Kosovës 1870-1914
Authors: Schmitt Oliver Jens
Published: December 2023

Kjo parathënie hyrëse e autorit është marrë nga botimi idokumenteve austriake për vilajetin e Kosovës: «Politik und Gesellschaftim Vilayet Kosovo und im serbisch beherrschten Kosovo 1870-1914,Berichte der österreichisch-ungarischen Konsuln aus dem zentralenBalkan, Band 1, Oliver Jens Schmitt und Eva Anne Frantz (ed.) Wien2020.»