СЕМЕЙ ЯДРОЛЫҚ ПОЛИГОНЫНЫҢ ҮНСІЗДІГІ: ӨТКЕНІ МЕН БҮГІНІ
Authors: Mamyrbekov A. , Zhanibek M. , Tanjima C. 
Published: May 2024

This article delves into the complex history and impact of the Semipalatinsk nuclear test site, focusing on its role, influence, and aftermath from a socio-ecological perspective. Utilizing a mix of archival documents, oral history narratives, and a robustmethodological framework that includes historical, comparative, and content analysis approaches, the research systematically organizes findings from international scientists alongside data related to the nuclear tests conducted at Semipalatinsk. A significant portion of the study addresses the inaccuracies in statistical data propagated during the Soviet era, highlighting a substantial gap between the officially reported effects and the actual consequences experienced by the environment and local populations. The investigation underscores the critical need for further exploration into the propaganda mechanisms and political dynamics influencing the dissemination of information about the test site. By emphasizing the necessity for a more accurate assessment of the interplay between human activities and environmental sustainability, the article calls for a reassessment of historical narratives to ensure a balanced coexistence between humanity and the natural world.

Бұл мақалада Семей ядролық сынақ полигонының әлеуметтік-экологиялық аспектідегі рөлі, әсері мен салдары қарастырылған. Зерттеу барысында мұрағат материалдары, ауызша тарих саналатын нарративті деректер жинақталып, тарихи-салыстырмалы және мазмұнды салыстырмалы зерттеу тәсілдері негізінде сараптама жұмыстары жүргізілді. Отандық ғылымдар ғана емес, сондай ақ әлемдік ғалымдардың зерттеулері, тұжырымдары мен Семейдегі ядролық сынақ полигонына қатысты ақпараттық фактілерге сандық-сапалық контент анализ жасалып, солардың негізінде кең көлемді талдау жұмыстары жүргізілді. Мақаланың зерттеу нәтижесінде Кеңес Одағы кезінде таратылған статистикалық және ақпараттық мәліметтерде қателік бары және ресми ақпарат пен шынайы ақпараттың сәйккессіздігін көрсетедеді. Жергілікті халықтың шын мәнінде басынан кешкен жағдайға қарағанда, мемлекеттік органдар мен цензуралық ақапарат құралдарының тарататын мәліметтерінде едәуір алшақтық бар екені атап өтіледі. Мақала солзамандағы ақпараттың таралуына әсер ететін пропаганда механизмдерін, цензураны және саяси динамиканы шынай тарихқа қол жеткізу үшін одан әрі көлемде қайта саралаудың маңыздылығын ескертеді. Қорытынды: адам мен табиғат арасындағы тепе-теңдікті дұрыс сақтаумақсатында Семей ядролық сынақ полигонына қатысты ақпарат қосымша зерттеуді қажет етеді.

В данной статье подробно рассматривается сложная история и влияние на общество Семипалатинского ядерного испытательного полигона, акцентируя внимание на его роли, воздействии и последствиях с социо-экологической точки зрения. Используя комбинацию архивных документов, устных исторических рассказов и надежную и не оспоримую методологическую базу, включающую исторические, сравнительные методы и анализ содержания, исследование систематически структурирует находки международных ученых вместе с данными, связанными с проведенными на Семипалатинском ядерном испытательном полигоне. Значительная часть исследования посвящена неточностям в статистических данных, распространенных во времена Советского Союза, подчеркивая значительный разрыв между официально заявленными эффектами и реальными последствиями для окружающей среды и местных населенных пунктов. Исследование подчеркивает критическую необходимость дальнейшего изучения механизмов пропаганды, цензуры и политической динамики, влияющих на распространение информации касательно Семипалатинского ядерного испытательного полигона. Заключение: акцентируя внимание на необходимости более точной оценки взаимодействия между человеческой деятельностью и устойчивостью окружающей среды, статья призывает к переосмыслению исторических нарративов, политической воли и информационных влиянии для обеспечения сбалансированного сосуществованиячеловечества и природы.