ОСОБЕННОСТИ ОБУЧЕНИЯ ИНФОРМАЦИОННОЙ БЕЗОПАСНОСТИ НА ОСНОВЕ ПРИМЕНЕНИЯ ЦИФРОВЫХ ТЕХНОЛОГИЙ
Authors: Мадьярова Г.А. 
Published: October 2023

Қоғамның барлық саласында цифрлық технологиялардың қолданыс аясының кеңеюі, ақпарат ағынының қарқынды артуы «ақпарат цунамиін» тудырып отыр. Бұл жеке тұлғалардың деректері, құжаттық ақпараттар, жеке ақпараттардың кибер шабуылдарға ұшырауының артуына әсер етуде, осыған байланысты ақпараттық қауіпсіздікті сақтау бойынша білімді үнемі жетілдіріп отыру бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің бірі болып отыр. Әрбір жеке тұлға өзіне тиесілі цифрлық жеке ақпараттарының қауіпсіздігін сақтау үшін, мектеп жасынан бастап оларға ақпараттық қауіпсіздік жайлы жүйелі, нақты ақпараттар берілуі қажет. Бұл мақалада жалпы білім беретін орта мектепте ақпараттық қауіпсіздік бойынша оқушылардың білімін қалыптастыру мәселелері қарастырылды. Білім және Ғылым министрлігі ұсынған үш баспаның (Арман ПВ, Алматыкітап, Атамұра) Информатика оқулықтарында ақпараттық қауіпсіздік бойынша мазмұны мен көлеміне жасалған сараптамалық талдаудан, терминдердің, қамтылатын тақырыптар мен тапсырмалар деңгейлерінің әртүрлілігі сияқты бірқатар мәселелер анықталды. Осы мәселелерді ескере отырып, орта мектепте ақпараттық қауіпсізідікті оқытуға арналған факультативтік сабақтың моделі жасалып, цифрлық білім беру контентінің мазмұны құрылды. Түйін сөздер: цифрлық технология, ақпараттық қауіпсіздік, оқытудағы сабақтастық, оқыту мазмұны, киберқауіпсіздік, спиральділік қағидат, киберқалқан.

Расширение сферы применения цифровых технологий во всех сферах жизни общества, стремительное увеличение потоков информации вызывает «информационное цунами». Это влияет на увеличение подверженности персональных данных, документальной информации и персональной информации кибератакам, и в связи с этим постоянное совершенствование знаний по информационной безопасности является одним из актуальных вопросов сегодняшнего дня. В целях обеспечения сохранности цифровой личной информации, принадлежащей каждому физическому лицу, необходимо обеспечить его систематической и достоверной информацией об информационной безопасности, начиная со школьного возраста. В статье были рассмотрены проблемы формирования знаний учащихся по информационной безопасности в общеобразовательной школе. Экспертный анализ содержания и объема учебников по информационной безопасности трех издательств (Арман ПВ, Алматыкітап, Атамұра), рекомендованных Министерством образования и науки, выявлены ряд проблем, таких как разнообразие терминов, освещаемых тем и уровней задач. С учетом выявленных проблем была разработана модель факультативного урока для обучения информационной безопасности в средней школе и создано содержание цифрового образовательного контента. Ключевые слова: цифровые технологии, информационная безопасность, преемственность в обучении, содержание обучения, кибербезопасность, принцип спиральности, киберщит.

The expansion of the scope of digital technologies in all spheres of society, the rapid increase in the flow of information causes an "information tsunami". This affects the increased exposure of personal data, documentary information and personal information to cyber attacks, and in this regard, the continuous improvement of information security knowledge is one of the pressing issues of today. In order to ensure the safety of digital personal information belonging to each individual, it is necessary to provide him with systematic and reliable information about information security, starting from school age. In this article, the problems of the formation of students' knowledge on information security in a secondary school were considered. Expert analysis of the content and volume of textbooks on information security of three publishing houses (Arman PV, Almatykitap, Atamura) recommended by the Ministry of Education and Science revealed a number of problems, such as a variety of terms, topics covered and levels of tasks. Taking into account the identified problems, an optional lesson model was developed for teaching information security in secondary school and the content of digital educational content was created. Keywords: digital technology, information security, continuity in learning, content of learning, cybersecurity, spiral principle, cyber shield.