bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
Seroepidemiology of Pertussis in the Adult Population of Singapore
Authors: Wilder-Smith Annelise , Ng S , Earnest Arul
Published: March 2023

Introduction: Pertussis is a highly communicable, vaccine-preventable respiratory disease and a frequent but often underestimated cause of prolonged cough illness in adults. Protection after childhood vaccination is minimal after 10 years without boosting. The need for adult booster depends on the national epidemiology.

Materials and Methods: We did a seroepidemiological survey amongst the adult population (aged 18 to 45 years) of Singapore. None had received pertussis booster vaccine in the preceding 10 years. We measured IgG antibodies to pertussis whole cell antigen.
Results: Two hundred and seventy subjects with the median age of 30 years were enrolled. We found positive IgG antibody levels in 97% of the population. Seropositivity was not associated with age, gender or race.
Conclusion: The seroprevalence in adults was much higher than the previously documented seroprevalence of around 50% in the adolescent age group in Singapore. The increase is most likely due to natural infection with B. pertussis. Pertussis booster vaccine for adolescents/young adults in Singapore would be indicated.

Key words: Acellular pertussis vaccine, Adolescent pertussis seroprevalence, Pertussis booster vaccine, Pertussis seroepidemiology, Whooping cough
Benign Parotid Lesions: Is Near Total Parotidectomy Justified?
Authors: Arshad AR
Published: March 2023

Key words: Kimura’s disease, Pleomorphic adenoma
Skin Manifestation of Stenotrophomonas maltophilia Infection – A Case Report and Review Article
Authors: Teo Wan-Yee , Chan Mei-Yoke , Lam Ching-Mei , Chong Chia-Yin
Published: March 2023

Introduction: Stenotrophomonas maltophilia is an aerobic gram-negative bacillus that is a frequent coloniser of fluids used in the hospital setting. It causes infection in immunosuppressed hosts, especially those who are neutropaenic, on chemotherapy and broad spectrum antibiotics. Skin and soft tissue manifestations of Stenotrophomonas maltophilia infection are becoming an increasingly recognised entity; the clinical spectrum ranges from mucocutaneous, skin to soft tissue infections.

Materials and Methods: We present a case of an 8-year-old girl with acute myeloid leukaemia who developed metastatic skin lesions secondary to Stenotrophomonas maltophilia bacteraemia. The authors reviewed a total of 24 reported cases of mucocutaneous, skin and soft tissue infections by Stenotrophomonas maltophilia. The presentations include metastatic cellulitis, primary cellulitis and infected mucocutaneous ulcers.
Results: This is the first locally reported case of metastatic nodular skin lesions caused by Stenotrophomonas maltophilia bacteraemia. This is also the first reported paediatric case of embolic skin lesions caused by Stenotrophomonas maltophilia. Of the 6 cases of Stenotrophomonas maltophilia bacteraemia seen in the paediatric oncology patients from year 2000 to 2004 at our hospital, only 1 case developed metastatic skin lesions.
Conclusion: Stenotrophomonas maltophilia skin infection should be included into the list of differential diagnoses for metastatic skin lesions in neutropaenic patients, especially with an underlying haematologic malignancy who has received recent chemotherapy and broad spectrum antibiotics. Haematologic malignancy, transplantation, neutropaenic, immunosuppressive therapy and a high severity of illness score were important prognostic factors.
The Journal Impact Factor: Too Much of an Impact?
Authors: Ha Tam Cam , Tan Say Beng , Soo Khee Chee
Published: March 2023

Introduction: The journal impact factor is often used to judge the scientific quality of individual research articles and individual journals. Despite numerous reviews in the literature criticising such use, in some countries the impact factor has become an outcome measure for grant applications, job applications, promotions and bonuses. The aim of this review is to highlight the major issues involved with using the journal impact factor as a measure of research quality.

Methods: A literature review of articles on journal impact factors, science citation index, and bibliometric methods was undertaken to identify relevant articles.
Results: The journal impact factor is a quantitative measure based on the ratio between yearly citations in a particular journal to total citations in that journal in the previous 2 years. Its use as a criterion for measuring the quality of research is biased. The major sources of bias include database problems from the Institute for Scientific Information and research field effects. The journal impact factor, originally designed for purposes other than the individual evaluation of research quality, is a useful tool provided its interpretation is not extrapolated beyond its limits of validity.
Conclusion: Research quality cannot be measured solely using the journal impact factor. The journal impact factor should be used with caution, and should not be the dominant or only factor determining research quality.

Key words: Bibliometric methods, Journal impact factors, Science citation index
Reversible Cholinesterase Inhibitor Loaed Chitosan Based Nanoparticle
Authors:   Professor, Royal College of Pharmacy Raipur, Chattishgarh, India, Mohapatra Dr. Subhasri
Published: March 2023

Memantine hydrochloride is a is a reversible cholinesterase inhibitor used in the treatment of Alzheimer’s disease, low-moderate affinity, uncompetitive n-methyl-d-aspartate (NMDA) receptor antagonist, with strong voltage dependency and rapid blocking/unblocking kineticsThe present study was explore the potential of mamentine loaded nanoparticle.with varying quantity of chitosan byionotropic gelation method.The effect of chitosan quantity on the particle size was studied by varying stirring time and stirring speed. The particle morphology can be modulated by selecting the agitation speed as well as drug polymer ratio In the present study.The evaluation parameters like Zeta potential, Entrapment efficiency and Poly dispersity index,of optimized formulation CN15 was found to be 364.2±3.37, -8.46, 79.9±0.2 sand 0.283± 0.048 respectively Determination of percentage yield and loading efficiency,in vitro drug release was also found optimum en 99-100%.
Does Job Satisfaction Effect The Organizational Citizenship Behavior ?: Evidence From Public Sector
Authors:   Student at Postgraduate Program, Management Sciences, Universitas Labuhanbatu, Rantauprapat, Indonesia, Marihot Marihot , Nasution Ade Parlaungan ,   Lecturer at Postgraduate Program, Universitas Labuhanbatu, Rantauprapat, Indonesia, Efendi Siregar Zulkifli Musannip ,   Lecturer at Postgraduate Program, Universitas Labuhanbatu, Rantauprapat, Indonesia, Asyiah Siregar Nurintan ,   Lecturer at Postgraduate Program, Universitas Labuhanbatu, Rantauprapat, Indonesia
Published: March 2023

Organizational citizenship behavior has a very important role to achieve the organization's goal. Job satisfaction has known as a predictor to improve organizational citizenship behavior. The research aims to examine the effect of job satisfaction on organizational citizenship behavior. The research was conducted using a quantitative method approach. The research was conducted on 38 respondents, namely agricultural extension workers in Labuhanbatu Regency. After the data is collected, the data is processed and analyzed using Structural Equation Modeling using SMART PLS. The results of the study show that job satisfaction has a positive and significant effect on employees. The findings of this study suggest that it is very important to increase job satisfaction at work.
Online Health Communities in Controversy over ME/CFS and Long Covid
Authors: Jackson Sally
Published: March 2023

The condition known variously as myalgic encephalomyelitis, chronic fatigue syndrome, or ME/CFS has been steeped in controversy for 40 years or more. Long Covid, first noticed and named in 2020, has become entangled with the ME/CFS controversy because of striking similarities in the experiences of patients suffering from the two illnesses. Online health communities (OHCs) have played central roles in both controversies, but these are not the kinds of roles that have been so well-documented in prior literature. While prior research has established many ways in which participation in an OHC may benefit or otherwise affect community members themselves, this essay focuses on how OHCs contribute to positional shifts in health controversies that involve other communities as well. Using a framework for understanding health controversies as argumentative polylogues, I show that OHCs arguing with other players have made contributions that are both effective in gaining ground for the OHCs' own goals and in elevating the overall quality of the debate. Further, in some cases these contributions have been so innovative as to suggest surprising future trajectories for OHCs.
Celebrating 25 Years of SPERA
Authors: Terry Emmy
Published: March 2023

The Society for the Provision of Education in Rural Australia, or SPERA, draws together educators and other community members, for the common goal of improving learning outcomes of students in rural, regional and remote locations, both on the nation and international scene. Throughout its 25 year history SPERA has sought to influence governments, education policy, educators and communities to ensure students in rural locations have the opportunity to receive and achieve equitable and socially just outcomes through: promoting a positive view of education and training in rural areas and encouraging innovation and initiative in the provision of rural services; supporting and encouraging rural communities and educators to work towards the provision of quality education and training; and providing a framework for the sharing of concerns, issues and experiences relating to education and training in rural areas.
Researching Rural-Regional (Teacher) Education in Australia
Authors: Lock Graeme , Reid Jo-Anne , Green Bill , Hastings Wendy , Cooper Maxine , White Simone
Published: March 2023

This special edition of Education in Rural Australia, celebrating the 25th anniversary of the foundation of the Society for the Provision of Education in Rural Australia (SPERA), presents an opportunity to explore one of the few national projects investigating rural and remote teacher education. The study, Renewing Rural Teacher Education: Sustaining Schooling for Sustainable Futures is made even more relevant to the journal as four of the project team members have accepted responsibility for editing Education in Rural Australia, the only peer-reviewed academic journal in Australia concerned with rural, regional and remote education.
Early Career Leadership Opportunities in Australian Rural Schools
Authors: Graham Lorraine , Miller Judith , Paterson David
Published: March 2023

Due to the difficulties inherent in staffing rural schools in Australia, it is increasingly common for beginning teachers to fill school  leadership roles early in their careers. The purpose of this paper is to explore the accelerated progression of some early career teachers who have been offered leadership opportunities in rural schools. Results are drawn from seven semi-structured interviews with early career educators that focused on their experiences of leadership opportunities in rural Australian schools. Quotes from participants illustrate the discussion of the core themes that emerged from the data. Specifically, the themes of Access to Leadership Opportunities and the Nexus of Personal and Professional serve to construct important understandings of the challenges that can accompany teachers' early transition to school leadership roles. By engaging with the challenges presented by rural contexts, it appeared that many of the teachers interviewed in this study were taking a 'fast track' to personal and professional growth, as well as school leadership. This paper describes some of the challenges of early school leadership and provides valuable information to inform staffing decisions and policy matters.
FLUORESCENCE OF CaO (B1Π→X1Σ+) IN A LASER-INDUCED PLASMA
Authors: Zakuskin A. S. , Beglaryan B. G. , Labutin T. A.
Published: March 2023

The scheme of CaO molecular fluorescence in laser-induced plasma involving the transitions between B1Π and X1Σ+ electron states was proposed and implemented. In fluorescence spectra CaO molecular bands were observed at wavelengths of 408.43 (band 0, 1) and 421 nm. The band at 421 nm was assigned to the
(0, 3) transition using the energies of vibrational levels calculated by molecular constants. Selective excitation of rotational states was demonstrated, which is observed as a shift of the fluorescence intensity maximum in a spectrum with the change of the wavelength of an exciting laser within the vibrational band. The proposed scheme for CaO fluorescence was used in spatially resolved measurements to show the distribution
of calcium oxide molecules in laser-induced plasma.
INVESTIGATION OF ISOTOPIC COMPOSITION AND PURITY OF 13C ENRICHED CVD-DIAMOND LAYERS BY RAMAN SPECTROSCOPY AND PHOTOLUMINESCENCE
Authors: Salkazanov A. T. , Smirnova M. O. , Tarelkin S. A. , Gusev A. S. , Drozdova T. E. , Kaloshin M. M. , Kargin N. I. , Kornilov N. V. , Nizovtsev A. P.
Published: March 2023

A method for estimating the isotopic composition and concentration of NV-centers in diamond using Raman scattering and photoluminescence spectra is presented. The proposed laboratory technique was used to study the spatial distribution of the 13C isotope and NV-centers in samples of CVD-diamond with isotopically

modified layers.
VECTOR MAGNETOMETRY USING A SINGLE NV–13C COMPLEX IN DIAMOND
Authors: Nizovtsev A. P. , Kukin N. S. , Muradova A. R. , Semenov P. A. , Salkazanov A. T. , Smirnova M. O. , Pushkarchuk A. L. , Vasilev A. N. , Kargin N. I. , Kilin S. Ya.
Published: March 2023

A method of vector magnetometry, implemented using a single NV–13C spin system in a diamond, is proposed. The method is based on a priori knowledge of the hyperfine interaction characteristics and on the presence of experimentally measured line positions in the optically detectable magnetic resonance spectrum of such a system. The method was experimentally tested on the NV–13C system, in which the 13С atom is located in the third coordination sphere of the NV center.
ASYMMETRY OF THE OPTICAL TRANSMISSION SPECTRA OF A PULSED DISCHARGE WITH AN EXTENDED HOLLOW CATHODE DURING AT RESONANCE INTERACTION OF SHORT POLYCHROMATIC LASER PULSES WITH EXCITED NEON ATOMS
Authors: Ashurbekov N. A. , Kurbangadzhieva M. B. , Iminov K. O. , Shakhsinov G. Sh. , Rabadanov K. M.
Published: March 2023

The processes of resonant interaction of short pulses of polychromatic radiation of a dye laser with plasma of a nanosecond discharge in neon with an extended hollow cathode are experimentally studied. During the propagation of laser radiation inside the cathode cavity near the spectral absorption line of Ne I with a wavelength of 650.6 nm, the formation of asymmetric optical transmission spectra of the plasma of the dispersion type are detected, while during the propagation of laser radiation in the region between the electrodes, symmetric transmission spectra of the classical kind are formed.
INVESTIGATION OF THE CHARACTERISTICS OF DOMAIN WALL FIXATION CENTERS IN COBALT BY THE NUCLEAR MAGNETIC RESONANCE METHOD
Authors: Mamniashvili G. I. , Gegechkori T. O.
Published: March 2023

The characteristics of fixation centers of domain walls in cobalt are studied by two alternative methods of nuclear magnetic resonance observed as an echo signal under the influence of an additional magnetic video-pulse: by the effect of a magnetic video-pulse on a two-pulse echo signal and by the threshold for generating a magnetic echo signal at combined influence of a radiofrequency pulse and a magnetic video-pulse on a sample. It is shown that the degree of fixation of domain walls in cobalt linearly depends on the external constant magnetic field in a wider range, compared to lithium-zinc ferrite, due to its higher magnetic rigidity.
Infrastructuring Urban Futures
Authors: Silver Jonathan
Published: March 2023

EPDF and EPUB available Open Access under CC-BY-NC-ND licence. Focusing on material and social forms of infrastructure, this edited collection draws on rich empirical details from cities across the global North and South. The book asks the reader to think through the different ways in which infrastructure comes to be present in cities and its co-constitutive relationships with urban inhabitants and wider processes of urbanization. Considering the climate emergency, economic transformation, public health crises and racialized inequality, the book argues that paying attention to infrastructures’ past, present and future allows us to understand and respond to the current urban condition.
A Kínai Népköztársaság külkereskedelmi kitettsége I. rész
Authors: Petz Dávid
Published: March 2023

Először a koronavírus-járvány, majd pedig az orosz–ukrán háború miatt váltak egyre intenzívebb párbeszéd témájává a külkereskedelmi dependenciák. Kína mint a világ legnagyobb kereskedőnemzete, egyben a globális gyártókapacitások megközelítőleg egyharmadával rendelkező állama, meghatározó szereplője a nemzetközi termelésnek és áruáramlásnak. Kevesebb szó esik viszont arról, hogy mit kell Kínának külföldről beszereznie. A kétrészes elemzés célja, hogy megvizsgálja a kínai import szerkezetét, beazonosítsa annak tíz legnagyobb értékű áruosztályát, majd azokat egyesével megvizsgálja, külön figyelmet szánva a geopolitikai implikációkra. Az első rész az általános áttekintés után a kínai félvezető-, illetve kőolajimportot veszi górcső alá.
Investigation of the Relationships between Digital Game Addiction, Nutritional Attitudes and Body Mass Index Values of 12-14 Year Old Children
Authors: AYAS Mahmut , GÖRAL Kemal
Published: March 2023

This study was conducted to examine the relationships between digital game addiction, nutritional attitudes and body mass indexes in children aged 12-14. Before starting the study, necessary permission and ethics committee approval were obtained for the research. Research data were collected face-to-face in some schools in the Menteşe district of Muğla province. The mean age of the children participating in the study was 12.83±0.71 years for girls and 12.95±0.68 years for boys. Body mass index values were determined as 21.58±2.64 kg/m2 for girls and 21.88±2.87 kg/m2 for boys. According to the gender variable, a significant difference was found between the digital game addiction values and the positive nutrition, malnutrition sub-dimensions and total scores of attitudes toward nutrition (p<0.05). A significant difference was found between the digital game addiction values and the sub-dimensions of knowledge about nutrition according to the age variable (p<0.05). There was a positive correlation between the digital game addiction of boys and the feeling of nutrition; On the other hand, significant negative correlations were found between digital game addiction and malnutrition. On the other hand, negative and significant relationships were found between digital game addiction and nutritional emotion, digital game addiction and positive nutrition, digital game addiction and malnutrition, and digital game addiction and Attitude Scale for Healthy Nutrition (ASHN) total scores of girls. As a result, it is thought that the presence of digital game addiction and some negative factors related to nutrition among children can also affect unhealthy eating attitudes, and this situation, combined with the effect of a sedentary lifestyle, may have very important consequences for children's health.
Ekonomik Değişim Siyasi Süreklilik: Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri Üzerinden Körfez Monarşilerinin İncelenmesi
Authors: ÖZORAL Başak , CİVELEKOĞLU İlke
Published: March 2023

1990’larda kurulan yeni dünya düzeninin iki temel unsuru liberal ekonomi ve demokrasi olmuştur. Bu makale, neo-liberal politikaların geleneksel ve otoriter siyasi yapılar üzerindeki etkisini KİK ülkeleri olan Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) örnekleri üzerinden incelemeyi hedeflemektedir. Dinin ve aşiret geleneğinin siyasi yönetimde hala etkin olduğu monarşiyle yönetilen bu iki ülke ‘’otoriter’’ rejimlerin incelenmesi için uygun örneklerdir. Katar ve BAE petrol ve gaz gelirleri ile dünya piyasalarına eklemlenip zenginleşirken bu süreçte bir takım siyasi açılımlarla liberalleşmeyi kısmen deneyimlemişlerdir. Ancak bu liberalleşme adımları siyasi yapıda gerçek bir dönüşüme ve demokratikleşmeye yol açmamıştır. Bu çalışmanın amacı ekonomik liberalleşmenin tezahürü olan küresel piyasalar ile ticari ve finansal anlamda derin bir entegrasyona rağmen, otoriter yönetim şekillerinin ciddi siyasi değişimlere uğramamasının nedenlerini bu iki ülke üzerinden incelemektir. Çalışma, KİK ülkelerinin serbest ticaret ve finansal liberalizm üzerinden tanımladıkları piyasa ekonomisi modeline tüketim kültürünü de eklemleyerek vatandaşlarını ve küresel aktörleri ortak bir paydada buluşturma başarılarının otoriter siyasi yapının sürekliliğini sağlamada önemli bir rol oynadığını öne sürmektedir. Makalede tartışılacağı üzere neoliberal politikalar sonucu ortaya çıkan yüksek ekonomik refah ve tüketim özgürlüğü, bu toplumların otoriter devlet yönetiminin meşruluğunu sorgulamasını ve bu ülkelerdeki siyasi değişiminin derinleşmesini engellemiştir. Bu makale Katar ve BAE örneklerini inceleyerek, neoliberalizmin otoriter rejimler ile nasıl birlikte var olabildiğini gösterirken, KİK monarşilerinin siyasi liberalleşme deneyimlerinin neden derinleşmediğini ve bir takım açılımlara rağmen bu ülkelerdeki yönetimlerin nüfus üzerindeki güçlerini nasıl pekiştirebildiklerini tartışarak Ortadoğu çalışmaları literatürüne katkı sağlamayı hedeflemektedir.
DESIGUALDADES SOCIOESPACIAIS EM MARINGÁ/PR:
Authors: Rigoldi Kelly Cristina , Lima Valéria
Published: March 2023

A expansão urbana, principalmente após a segunda metade do século XX, ocorreu de maneira acelerada, desencadeando uma série de problemas sociais e ambientais. Com o aumento populacional nas cidades e a falta de infraestrutura necessária, as desigualdades socioespaciais se tornaram cada vez mais visíveis e acentuadas. Neste sentido, o presente artigo tem como objetivo apresentar a análise do processo de expansão urbana de Maringá nas glebas Ribeirão Morangueiro e Ribeirão Sarandi, a partir da ótica da produção desigual do espaço urbano, a qual compõe um cenário de desigualdade socioespacial na cidade. A partir dos dados de liberação de loteamentos fornecidos pela Prefeitura Municipal de Maringá e de análises multitemporais, foi possível identificar que a expansão urbana na cidade se consolidou de maneira segregacionista, característica essa que ocorreu desde o plano inicial da cidade. Nesse contexto a área de estudo localiza-se em uma área de exclusão social, destinada a população de baixa renda, com ausência de infraestrutura adequada para a população.
Penerapan Model GI-GDL untuk Meningkatkan Ketuntasan Belajar Fisika dalam Proyek Penguatan Profil Pelajar Pancasila
Authors: Dewi Hartini
Published: March 2023

Abstrak: Projek Penguatan Profil Pelajar Pancasila (P5) tidak akan mampu dilakukan peserta didik secara perorangan. Mereka membutuhkan korelasi gabungan kelompok dalam menyelesaikannya. Belajar fisika pun juga membutuhkan grup dalam melakukan praktikumnya. Inilah yang melatar belakangi untuk guru menerapkan model belajar group investigasi disertai model guide discovery learning yang selanjutnya digabung menjadi nama model GI-GDL dalam upaya ketuntasan belajar fisika dan menciptakan profil pelajar Pancasila dalam P5. Tujuan dalam penelitian ini adalah pertama untuk mengetahui besar persentase ketuntasan belajar fisika dan P5 pada kurikulum merdeka belajar menggunakan model GI-GDL. Kedua, untuk mengetahui besar  persentase keterlaksanaan penerapan model belajar group investigasi disertai metode guide discovery learning dalam ketuntasan belajar fisika pada penerapan kurikulum merdeka belajar. Ketiga, mendeskripsikan ketercapaian P5 dalam  kurikulum merdeka menggunakan model GI-GDL. Metode penelitian yang digunakan adalah R&D level dua, dengan jenis penelitian deskripsi kualitatif. Metode pengambilan data menggunakan tes dan nontes. Teknik analisis data berupa deskripsi kualitatif dan kuantitatif. Hasil penelitian diperoleh bahwa persentase ketuntasan belajar fisika dan P5 100%. Persentase keterlaksanaan penerapan model belajar grup investigasi disertai metode guide discovery learning dalam ketuntasan belajar fisika dan P5 pada penerapan kurikulum merdeka belajar sebesar 95,67%. Deskripsi ketercapaian P5 dalam kurikulum merdeka menggunakan model GI-GDL adalah tercapainya belajar bermakna dalam kemandirian.
Grünes Wettrüsten
Authors: Hugo Pascal
Published: March 2023

Spätestens im August 2022 ist die grüne Transformation endgültig auf dem Weltmarkt angekommen. Damals unterzeichnete US-Präsident Joe Biden den so genannten „Inflation Reduction Act“, eine Art Green Deal, der grüne Investitionen mit einem Konjunkturprogramm verbindet. Droht nun ein „grünes Wettrüsten“ – zu Gunsten des Klimas, aber auf Kosten des Steuerzahlers und zulasten des Wettbewerbs?
Hornbach verdient weniger
Authors: Hofmann Janine
Published: March 2023

Der Hornbach-Konzern hat seine Prognose zum Ergebnis-Rückgang knapp eingehalten. Der Umsatz der Baumarkttochter war im vergangenen Geschäftsjahr erstmals im europäischen Ausland höher als in Deutschland.
Prowein gelingt Comeback mit Abstrichen
Authors: Murmann Christoph
Published: March 2023

So wichtig die aktuelle Umwälzung wichtiger Preisschwellen ist, haben doch langfristigere Überlegungen die Prowein in Düsseldorf beherrscht. Weine für unter 2 Euro waren gesucht, aber mehr wurde über befürchtete Firmenpleiten und die zunehmende Absatzkrise gesprochen.
Verbände rüsten sich gegen Werbeverbotspläne
Authors: Fries Tanja , Bender Hanno , Deglow Hans-Jürgen
Published: March 2023

Bundesernährungsminister Cem Özdemir hatte mit Gegenwind für Werbeverbote gerechnet. Die Wirtschaft bringt sich nun in Stellung und auch aus den Ländern kommen Vorbehalte gegen die Pläne des grünen Ministers.
„Wir besinnen uns auf alte Stärken“
Authors: Himberg Mathias
Published: March 2023

Rewe-Kaufmann Jörg Dornseifer über Wertschöpfung in Zeiten der Konsumzurückhaltung, den Kampf gegen den realen Umsatzrückgang und Wege aus dem Trading-Down.
TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG BỆNH NHÂN MẮC COVID-19 TẠI QUẬN BÌNH TÂN- THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NĂM 2021
Authors: Nguyễn Thị Diệu Thúy , Nguyễn Thị Bình , Trần Văn Giang , Phạm Bích Diệp , Đỗ Thanh Tuấn , Trịnh Thị Trang , Nguyễn Minh Phương , Ninh Quốc Đạt , Trịnh Thị Nhung , Hoàng Thị Huyền Trang , Nguyễn Thị Thanh Thúy , Đinh Thị Hoa , Lương Linh Ly , Phan Văn Nhã , Trần Tử Nghĩa , Nguyễn Chí Thành , Hoàng Yến Hoa , Đinh Anh Tuấn
Published: March 2023

Trong thời gian tháng 8/2021, đaị dịch COVID-19 bùng phát ở thành phố Hồ Chí Minh, gây nên các diễn biến lâm sàng nghiêm trọng. Do thành phố trong giai đoạn cách ly toàn xã hội, việc thăm khám lâm sàng hết sức khó khăn. Tổng đài tư vấn sức khỏe đã được thiết lập giúp đánh giá, phân loại bệnh nhân từ xa. Phương pháp nghiên cứu: Các bệnh nhân được xác định đang mắc COVID-19 tại Quận Bình tân, thành phố Hồ Chí Minh được các thầy thuốc từ Hà nội hỏi bệnh và tư vấn qua tổng đài. Kết quả: Có  36279 lượt ca bệnh được tiếp cận thông tin từ tổng đài, nhiều nhất tại các phường Tân Tạo A, An Lạc và Tân Tạo. Các biểu hiện bệnh cao điểm vào giai đoạn 10/8 - 27/8/2021 với các triệu chứng giống cúm. Sốt thường gặp nhất với 52,4%; sau đó là mệt mỏi, đau cơ là 33,8% và ho 11,7%. Các triệu chứng khác ít gặp hơn gồm khó thở, mất khứu giác/vị giác và nôn/tiêu chảy. Kết luận: Biểu hiện nhiễm COVID-19 giống biểu hiện của nhiễm virus đường hô hấp nói chung. Xác định yếu tố dịch tễ và xét nghiệm đặc hiệu cần thiết để chẩn đoán xác định bệnh.
ĐẶC ĐIỂM MỘT SỐ YẾU TỐ NGUY CƠ LIÊN QUAN ĐẾN HOẠI TỬ VÔ KHUẨN CHỎM XƯƠNG ĐÙI Ở NGƯỜI LỚN
Authors: Lê Thùy Dương , Lưu Thị Bình , Nguyễn Minh Núi
Published: March 2023

Mục tiêu: Xác định một số yếu tố nguy cơ liên quan đến hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi ở người lớn. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 245 bệnh nhân hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi tại các Bệnh viện Việt Đức, Bạch Mai, Bệnh viện E và Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên từ tháng 1/2017 - 4/2022. Kết quả: Rượu, thuốc lá, rối loạn lipid máu, steroid là các yếu tố nguy cơ của hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi, chiếm tỷ lệ tương ứng là 64,5%, 42,0%, 34,3% và 15,5%. Trong đó, yếu tố nguy cơ thường gặp ở nam giới là rượu, thuốc lá và gút/tăng acid uric máu chiếm tỷ lệ 77,2%, 50,5% và 26,2%; ở nữ giới là béo phì/thừa cân (44,2%). Nhóm bệnh nhân hoại tử hai chỏm xương đùi có tỷ lệ sử dụng steroid cao hơn nhóm bệnh nhân hoại tử một chỏm xương đùi (p<0,01). 63,2% bệnh nhân dùng steroid với tổng liều trên 2000 mg/bệnh nhân. Thời gian sử dụng rượu trung bình là 19,35 tháng, trung vị mức tiêu thụ rượu là 2000 mL/tuần ở bệnh nhân hoại tử một chỏm xương đùi, thấp hơn so với bệnh nhân hoại tử hai chỏm xương đùi (28,35 tháng, 2800 mL/tuần) với p<0,001. Kết luận: Rượu, thuốc lá, rối loạn lipid máu, steroid là yếu tố nguy cơ hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi. Rượu, thuốc lá và gút/tăng acid uric hay gặp ở bệnh nhân nam, béo phì/thừa cân gặp ở bệnh nhân nữ nhiều hơn. Bệnh nhân sử dụng steroid, uống rượu lâu năm, số lượng nhiều có tỷ lệ hoại tử cả hai chỏm xương đùi cao hơn một bên.
NHU CẦU CHĂM SÓC VÀ MỨC ĐỘ ĐỘC LẬP TRONG SINH HOẠT HẰNG NGÀY CỦA NGƯỜI BỆNH ĐỘT QUỴ NÃO TẠI BỆNH VIỆN THANH NHÀN NĂM 2022
Authors: Lê Lệ Thương , Đinh Gia Huệ , Trần Quang Huy
Published: March 2023

Mục tiêu: Mô tả nhu cầu chăm sóc, mức độ độc lập trong sinh hoạt hằng ngày và xác định một số yếu tố liên quan của người bệnh (NB) đột quỵ não (ĐQN) tại Bệnh Viện Thanh Nhàn năm 2022. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện tại thời điểm ra viện của 384 NBĐQN điều trị tại bệnh viện Thanh Nhàn từ tháng 09 đến tháng 12/2022. Kết quả: Có 90,9% NB có nhu cầu chăm sóc (CS) tại thời điểm ra viện (có nhu cầu ở ít nhất một trong 7 nhóm vấn đề CS), trong đó nhu cầu CS cao nhất là CS loét và phòng chống loét (80,7%), và thấp nhất là nhu cầu CS đại tiện (31,3%). Các nhu cầu CS nuôi dưỡng, hô hấp, tư thế, cơ xương khớp và tiết niệu dao động từ 72,4% đến 79,4%. Có 76% NB còn phụ thuộc, trong đó mức độ phụ thuộc hoàn toàn là 13%. Các yếu tố liên quan có ý nghĩa thống kê (p<0,05) với mức độ độc lập trong sinh hoạt hàng ngày bao gồm: nơi ở, số lần ĐQN, thời gian ĐQN, tiền sử rối loạn lipid máu, thói quen hút thuốc lá, cơ lực tay và cơ lực chân. Kết luận: NB ĐQN thường có nhiều di chứng nên phụ thuộc nhiều vào sự CS của người khác. Nhằm nâng cao hiệu quả tư vấn, GDSK và CS giúp NB nhanh chóng hồi phục, tái hòa nhập cộng đồng. Cần thực hiện đánh giá nhu cầu chăm sóc, mức độ độc lập trong sinh hoạt của NB, lập kế hoạch CS cho NB ĐQN trong quá trình CS, điều trị và trước khi ra viện. Từ đó có tư vấn, giáo dục sức khoẻ (GDSK), kế hoạch CS phù hợp với từng trường hợp NB cụ thể.
XÁC ĐỊNH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG KẾT QUẢ SỚM PHẪU THUẬT SỬA TOÀN BỘ TỨ CHỨNG FALLOT Ở TRẺ DƯỚI 1 TUỔI
Authors: Nguyễn Hữu Thành , Mai Văn Viện , Nguyễn Sinh Hiền
Published: March 2023

Mục tiêu: Nhằm đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả sớm phẫu thuật sửa toàn bộ tứ chứng Fallot ở trẻ dưới 1 tuổi. Phương pháp nghiên cứu: Mô tả tiến cứu. Kết quả nghiên cứu: Có 115 bệnh nhân với tuổi trung bình 8,2 ± 2,7 tháng, thấp nhất 1 tháng tuổi và cao nhất 12 tháng tuổi . Thời gian cặp ĐMC và chạy THNCT trung bình lần lượt 73,4 ±22,4 phút, 99,3 ± 26,9 phút. Giá trị Z vòng van ĐMP < -2, mở rộng qua vòng van ĐMP là yếu tố ảnh hưởng đến thời gian cặp ĐMC và THNCT. Thời gian thở máy trung bình 48,4±69,1 giờ, các yếu tố ảnh hưởng đến thời gian thở máy bao gồm nhóm trẻ dưới 6 tháng tuổi, cân nặng dưới 5kg, có mở rộng vòng van ĐMP, thời gian cặp ĐMC > 90 phút và THNCT > 120 phút. Sau mổ gặp hội chứng cung lượng tim thấp 26,1%. Yếu tố làm tăng nguy cơ cung lượng tim thấp là thời gian cặp ĐMC > 90 phút và cân nặng < 5kg. Có 1 trường hợp tử vong trong bệnh cảnh suy tim, viêm phổi, nhiễm trùng huyết. Kết luận: Phẫu thuật sửa toàn bộ tứ chứng Fallot ở trẻ dưới 1 tuổi có kết quả khả quan và tỷ lệ tử vong thấp. Yếu tố ảnh hưởng đến kết quả phẫu thuật là thời gian cặp ĐMC kéo dài và cân nặng thấp.
SO SÁNH HIỆU QUẢ PHONG BẾ ĐÁM RỐI THẦN KINH ĐƯỜNG LIÊN CƠ BẬC THANG VỚI PHONG BẾ THẦN KINH TRÊN VAI PHỐI HỢP THẦN KINH NÁCH DƯỚI HƯỚNG DẪN SIÊU ÂM CHO PHẪU THUẬT KHỚP VAI
Authors: Lưu Quang Thùy , Nguyễn Thị Thu Yến
Published: March 2023

Mục tiêu: So sánh hiệu quả vô cảm trong và sau phẫu thuật của phong bế đám rối thần kinh cánh tay đường liên cơ bậc thang với phong bế dây thần kinh trên vai phối hợp thần kinh nách bằng ropivacaine 0,25%. Phương pháp và đối tượng nghiên cứu: Tiến cứu có can thiệp, so sánh 60 bệnh nhân được gây tê vùng để phẫu thuật nội soi khớp vai chia ngẫu nhiên thành 2 nhóm: Nhóm 1: 30 bệnh nhân được tiêm 10 ml ropivacaine 0,25% vào thần kinh trên vai và 10 ml ropivacaine 0,25% vào thần kinh nách dưới hướng dẫn của siêu âm trước gây mê. Nhóm 2: 30 bệnh nhân được tiêm 20ml ropivacaine 0,25% vào đám rối thần kinh cánh tay đường liên cơ bậc thang dưới hướng dân siêu âm trước gây mê. Kết quả: Có sự khác biệt về thời gian khởi phát tác dụng của nhóm phong bế thần kinh trên vai phối hợp thần kinh nách (nhóm 1) và nhóm phong bế đám rối thần kinh cánh tay đường liên cơ bậc thang (nhóm 2) (5 ± 0.7 so với 3 ± 0.5 phút). Lượng thuốc giảm đau Fentanyl sử dụng trong phẫu thuật cũng có sự khác biệt (0.2 ± 0.06 mg ở nhóm 1 và 0.16 ± 0.04 mg ở nhóm 2). Không có sự khác biệt về các thông số huyết động trong phẫu thuật giữa 2 nhóm nghiên cứu (p < 0.05). Nhóm 1 có ưu điểm hơn nhóm 2 về điểm VAS qua các thời điểm sau phẫu, thời gian yêu cầu liều morphin đầu, lượng morphin cần dùng sau phẫu thuật. Tuy nhiên tổng lượng morphin cần dùng thì không có sự khác biệt. Kết luận: Hiệu quả giảm đau và lượng morphin cần dùng của phương pháp phong bế thần kinh trên vai phối hợp thần kinh nách là kém hơn so với phương pháp phong bế đám rối cánh tay đường liên cơ bậc thang nhưng tổng lượng morphin cần dùng thì không có khác biệt.
ĐÁNH GIÁ RỐI LOẠN CHỨC NĂNG TÌNH DỤC VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI BỆNH UNG THƯ VÚ ĐIỀU TRỊ NỘI TIẾT TẠI BỆNH VIỆN K NĂM 2022
Authors: Nguyễn Thị Vân Anh , Đỗ Anh Tú , Tạ Thị Tĩnh
Published: March 2023

Mục tiêu: Đánh giá rối loạn chức năng tình dục (RLCNTD) và một số yếu tố liên quan ở người bệnh ung thư vú điều trị nội tiết tại bệnh viện K năm 2022. Đối tượng, phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 213 người bệnh ung thư vú điều trị bổ trợ nội tiết tại bệnh viện K từ tháng 08/2022 đến tháng 12/2022. Kết quả: Độ tuổi hay gặp là 40-49 tuổi. Đa số bệnh nhân ở giai đoạn I và II, chiếm 79,4%. Bệnh nhân được điều trị phối hợp phẫu thuật + hóa chất + nội tiết ± tia xạ chiếm 94,8%. Tỷ lệ rối loạn chức năng tình dục chung chiếm 70,4%, trong đó giai đoạn 0, I, II III có tỉ lệ RLCNTD chiếm lần lượt là 33,3%, 71,7%, 67,9% và 81,6%. Bệnh nhân được điều trị ức chế buồng trứng có tỉ lệ RLCNTD là 80,5% so với không được điều trị là 64,1% (p=0,011). Tỷ lệ bệnh nhân có RLCNTD ở nhóm không được tư vấn khi ra viện là 76%, so với 22,7% ở nhóm được tư vấn (p<0,001). Kết luận: Tỷ lệ RLCNTD ở người bệnh ung thư vú điều trị nội tiết còn cao, đặc biệt người bệnh bị bệnh giai đoạn III và có điều trị ức chế buồng trứng.
Topkapı Sarayı Emanet Hazinesindeki 1470 Numaralı Şiir Mecmȗasının İncelenmesi ve MESTAP’a Göre Tasnifi: Mecmȗa-i Bȋ-Hemtȃ
Authors: EKİCİ Ayşegül
Published: March 2023

Edebiyat tarihinin paha biçilemez kaynaklarından olan mecmûalar bu alanda büyük bir boşluğu doldurmaktadır. Bir devrin tarihini, kültürünü, sanatını, coğrafyasını, maddî ve manevî bütün değerlerini yansıtan bu eserler edebiyat tarihinin temel kaynaklarına yardımcı olabileceği gibi asıl kaynak olarak da görev üstlenebilir. Bundan dolayı çeşitli türdeki mecmȗalar ve özellikle de şiir mecmȗaları önem kazanmaktadır. Bir şairin dîvânında yer almayan bir şiirine ya da şiirlerine mecmûalarda rastlamak mümkündür. Diğer taraftan hayatı boyunca dîvân tertip edemeyen şairlerin mecmûalardan derlenen şiirleriyle dîvânlarının tertip edilip edebiyat tarihine kazandırıldığı bilinmektedir. Ayrıca bir şairin şiirlerinin mecmûalarda yer alması onun beğenmişlik düzeyinin bir göstergesidir. Bu nedenle mecmûalar eleştirel bir kimlik de kazanmaktadır. Sanatsal yönü güçlü olan ve toplumun beğenisini kazanmış olan şairler mecmûalarda yer almakta ve böylece birçok mekânda okunma şansını kazanabilmektedir. Padişahların kendilerinin de şair olduğu, sanata büyük önem verildiği ve sanatçının korunduğu bir dönemde şiir mecmûalarının Osmanlı saraylarında tüketilmemesi gibi bir durum düşünülemez. Çalışmamızda ilk sayfasına “mecmûa-i bî-hemtâ” (benzersiz mecmûa) notu düşülen Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Emanet Hazinesinde kayıtlı 1470 numaralı mecmûanın tanıtımı, 17. ve 18. yüzyıla ait edebî zevkin tespiti ve İzzet Ali Paşa’nın Dîvân’ında ve tezkirelerde bulunmayan bir gazelinin günyüzüne çıkarılması amaçlanmıştır. Mecmûa, Mecmûaların Sistematik Tasnifi Projesi’ne (MESTAP) uygun tabloyla araştırmacıların istifadesine sunulmuştur.
“Altın Bülbül” Masalının Duyguların Dil Bildirimi Açısından İncelenmesi
Authors: AKKOYUN Tuğba
Published: March 2023

Edebiyat, dilin bilgilendirme ve duygulandırma işlevlerinin etkin olarak yer aldığı sanatsal bir alandır. Edebiyatın ilk ürünlerini içeren sözlü edebiyat, sanatsal bakış açısının ikinci planda olduğu, bilgi aktarımını ve duygulandırmayı amaçlayan sayısız kolektif metin sunmaktadır. Dilin en temel işlevi iletişimdir, dolayısıyla dil ile oluşturulan her unsurun amacı bir şeyleri iletmektir. Bir edebî ürün okuyucuya/ dinleyiciye geçmişteki olay ve olgular hakkında, dış dünyayla ilgili nesnel bilgiler verebilir; onun iç dünyasındaki duyguları harekete geçirebilir. Sözlü edebiyat ürünlerinde dinleyiciye bilgiler ve duygular sembollerle, millî kodlarla örülü biçimde, metnin dokusuna ve altyapısına işlenmiş olarak verilir. Dinleyici, millî kültürüne ait bu sembol ve kodları anlar. Aktarılmak ve yaşatılmak istenen duygu dinleyiciye nüfuz eder. Kolektif bellekte yer alan etik değerler, geçmiş yaşantılar, üzüntü ve sevinçler, kültürel tüm ögeler böylece nesilden nesile aktarılır. Üretim faaliyetlerinin ve bedensel hareketliliğin mecburen durduğu uzun kış gecelerinde insanlar, bir mekânda toplanıp mental faaliyetlerde bulunarak sosyal yapıyı bir arada tutmayı, kültürel devamlılığı sağlamıştır. Bu faaliyetlerde sözlü edebiyat ürünleri, eğlence, mizah, zevk uyandıran birer araç olarak yer almıştır. Bilmeceler, destanlar, masallar, hikâyeler, türküler vb. vasıtasıyla toplumdaki değerler, duygular ve tecrübî bilgilerin devamlılığı tesis edilmiştir. Bireysel ve sosyal açıdan türlü işlev ve yararları vardır. Bu ürünlerde bireyin ve toplumun iç dünyasını oluşturan zihin/ duygu yapısı ortaya konur. Dış dünyanın bireyin iç dünyasındaki yansıması olarak görülebilecek duygular, dile yansır. Her dilin duygu ve düşünceleri bildirim yolu birbirinden farklıdır. Duygusal hafıza, zihinde kalıcı iz bırakan ve bireyin zihninde tehlike sinyali işlevi gören uyarıcı yönüyle ön plandadır. Dillerin duyguları ifade ediş şekilleri bu bağlamda farklılık gösterse de temel olarak sekiz duygudan bahsedilir: sevinç, üzüntü, sevgi, tiksinme, korku, öfke, utanç ve hayret. Masallar, toplumun duygu ve düşünce dünyasını yansıtırlar. Dilin duygusal işlevi ve eğitsel işlev açısından zengin bir içeriğe sahiptirler. Bu çalışmada Altın Bülbül adlı masaldaki duygu bildirim dili incelenmiş, sekiz temel duygudan sevgi, sevinç, korku, öfke, üzüntü, hayret göstergelerinin ağırlıklı olarak kullanıldığı görülmüştür. Duygu göstergeleri bilişsel olarak ve masaldaki işlevleri yönüyle açıklanmıştır.
Eski Uygurca Xuanzang Biyografisi’nin VI. Bölümündeki Küntünlük Üzerine Bir Not
Authors: UÇAR Erdem
Published: March 2023

Eski Uygurca korpusun çoğunu kutsal metinlerin tercümesi oluşturmaktadır. Budizm ve Manihaizm gibi dinlere ait tercümeler Eski Türkçenin kelime hazinesinin gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır. Xuanzang, VII. yüzyılda, Tang Hanedanlığı döneminde yaşayan Budist seyyâh ve tercümandır. Xuanzang’ın hayatını ve seyahatini anlatan Xuanzang Biyografisi, Şiŋko Şeli Tutuŋ tarafından Çinceden Eski Uygurcaya X. yüzyılda tercüme edilmiştir. Çinli rahip Xuanzang, Budist külliyatın yanlış tercüme edildiğini düşünerek Budizm’in kutsal diyarlarına seyahat etmiştir. Sözkonusu seyahatin dönüşünde yeni metinleri ve öğretileri Çin’e taşımayı başarmıştır. Budist literatüre ait Eski Uyguca külliyat Eski Türkçenin sözvarlığının tespitinde oldukça önemlidir. Eski Uygurca eserler arasında Xuanzang Biyografisi’nin kelime hazinesi bu anlamda son derece dikkate değerdir. Sadece bu eserde rastlanan bazı kelimeler bile başlı başına bir inceleme konusu olabilir. Küntünlük, Eski Uygurca Xuanzang Biyografisi tercümesinin VI. bölümünde bir kez geçmektedir. Kelimenin üzerine yazılmış bir etimoloji henüz bulunmamaktadır. Bu kısa makalenin amacı küntünlük’ün etimolojisi hakkında bir öneri sunmaktır. Makalede bağlamsal analize dayanılarak küntünlük’ün anlamı ve kökeni tartışılacaktır.
Türkî Durûb-ı Emsâl: Yunanca Açıklamalı Bir Türkçe Atasözleri Sözlüğü
Authors: DEMİR Turan , UYSAL Yasin
Published: March 2023

Atasözleri, toplumların hem gündelik hayatlarında hem de sözlü ve yazılı kültür ürünlerinde yer alan önemli unsurlardandır. Bu önemli unsur dil ve kültürün kadim bir tarihî vesikasıdır. Yüzyıllar boyunca farklı dönemlerde ve coğrafyalarda kullanılan Türkçe atasözleri pek çok kişi tarafından kaleme alınıp yazma eserlere kaydedilmiştir. Bu eserlerden biri de İspanya Milli Kütüphanesinde bulunmaktadır. İlgili bu yazma eser Yunanca, Karamanlıca ve Türkçe olarak kaleme alınmış olup Osmanlı Türkçesindeki “elif (ﺍ)” harfi ile başlayan atasözlerini içermektedir. “Türkî Durûb-ı Emsâl” adı ile kaleme alınmış olan söz konusu bu yazma eser ilk defa bu çalışmada incelenmiştir. Çalışmada ilk olarak atasözü kavramı hakkında açıklamalar yapılmıştır. Ardından da İspanya Milli Kütüphanesi’nde yer alan Türkî Durûb-ı Emsâl hakkında bilgiler verilmiştir. Yapılan açıklamalardan ve verilen bilgilerden sonra yazma eserdeki metin Latin harflerine aktarılmıştır. Yazma esere ait birkaç görsel de çalışmaya eklenmiştir. Yapılan incelemeler doğrultusunda yazma eserde 290 tane atasözü ve deyim tespit edilmiştir. Tespit edilen bu atasözlerinden pek çoğu günümüzde de sıklıkla kullanılmaktadır. Bazı atasözlerinin ise farklı varyantları karşımıza çıkmaktadır.
Fazlullâh Han Lügâti ve Diğer Çağatay Sözlüklerinde Savaş Terimlerinin Karşılaştırılması
Authors: ÖZTÜRK Seyfullah
Published: March 2023

Tarih boyunca askerî başarıları ile dikkat çekmeyi başarmış olan Türk milleti, kuşkusuz ki bu başarıların ardındaki savaşma yeteneğinin sonuçlarını diline de yansıtmış olmalıdır. Bu nedenle savaş tarihindeki izler, savaş temel alanında yer alan sözcükler üzerinden Türk dili tarihi içinde de yer edinmişlerdir. Bu çalışma Türkçenin sözlükleri ile bilinen Çağatay Türkçesi dönemine odaklanmıştır. Çok sayıda sözlüğün yazıldığı bu dönemde genel olarak Türkçe-Farsça yazılan iki dilli sözlükler dikkat çekmektedir. Fazlullâh Han tarafından kaleme alınan sözlük de bu şekilde iki dillidir. Çalışma Fazlullâh Han Lügâti ile onunla aynı dönemde yazılmış altı sözlüğün harp terimleri açısından karşılaştırılmasını esas alır. Çalışmanın amacı Çağatay Türkçesi sözlüklerini kıyaslayarak harp terimlerinin dil içi görünümlerini değerlendirmektir. Öncelikle Fazlullâh Han Lügâtinde yer alan harp terimleri tespit edilmiş ardından diğer sözlüklerdeki durumları incelenmiştir. Tespit edilen sözcüklerin tüm sözlüklerde belirli ölçüde kullanıldığı saptanmıştır. Sözcüklerin terim anlam kazandığı ve bu anlamın devrin eserlerine yansıdığı ifade edilebilir. Çalışma sırasında tespit edilen askeri terimlerin birçoğu uzun yıllardır Türk harp dünyasında kullanılmaktadır.
Kelile ve Dimne’den Kutadgu Bilig’e Siyasetnamelerde Etik Değerler
Authors: KALSIN Şirvan
Published: March 2023

İslam dünyasında devlet adamlarına ve sultanlara adaletli bir yönetim oluşturmaları için önerilerde bulunmak amacıyla yazılmış eserler olan siyasetnamelerde ahlak, politikadan ayrılmazdı. Bu sebeple adalet, akıl/bilgi, erdem/mutluluk gibi etik değerler devletin devamlılığının mutlak koşulu kabul edilirdi. Bu derece önem atfedilen bu kavramlar, antik çağdan itibaren diğer kültürlerde olduğu gibi Türk kültüründe de ilgili birçok eserde ve siyasetname metinlerinde özellikle irdelenmiştir. Evrensel olarak kabul edilen adalet, akıl/bilgi, erdem/mutluluk kavramlarının ne olduğu bilgisi örnek anlatı, soru cevap gibi diyaloglarla verilmiştir. Sözü edilen kavramlar tartışılırken elbette ki Aristo, Platon, Sokrates Farabi, Kindi, gibi filozofların eserlerindeki görüşlerin etkileri açıkça görülmektedir. Metinlerin geldiği çoğul, onların evrensel olan etik kavramların ne olduğu sorusunda birleştiklerini gösterir. Bunun yanında metinlerde ele alınan etik kavramların bilgisini oluşturmada din, gelenek ve toplumsal yapı gereğiyle oluşan ihtiyaçların da etkili olduğu unutulmamalıdır. Örneğin Kelile ve Dimne’nin derin yapısında Hint, İran kültür ve devlet anlayışının etkileri görülmesine karşın metnin Farsça, Arapça ve Türkçe çevirilerinin ilgili kültür ve dinî çevrelerin bakış açılarıyla, evrensel olandan uzaklaşmadan, yorumlandığı görülmektedir. Kutadgu Bilig ve Kelile ve Dimne’de çalışmaya konu olan kavramlar, diğer filozoflarda olduğu gibi, temeline adaleti alır çünkü Aristo’nun ifade ettiği gibi adaletli olmak erdemin bir parçası değil, erdemin bütünüdür. Kutadgu Bilig’de bilgi, akıl ve ahlak ile ilişkilendirilen adalet, devletin devamlılığını sağlar; tanrıyı ve insanı mutlu eder. Kelile ve Dimne’de de devletin devamlılığının adaletle sağlanacağı vurgusu dikkat çeker, adaletin ve mutluluğun temeli akıldır. Bu bağlamda çalışmamızda antik çağdan itibaren devlet yönetimi ve siyaset bilimi ile ilgili metinlerin tamamında etik kavramı içinde değerlendirilen adalet, akıl, bilgi, erdem, mutluluk gibi kavramları Kelile ve Dimne ve Kutadgu Bilig özelinde örnekler üzerinden incelemeye çalıştık.
Âşık Tarzı Şiir Geleneğinde Deprem Destanları
Authors: ÖZDEMİR Cafer
Published: March 2023

Âşık tarzı şiir geleneği başlangıcından günümüze Türk toplumunun yaşantısını, kültürel mirasını, yaşadıkları olayları başarılı bir şekilde bünyesine katmış; bu nedenle sanat icrasının yanında habercilik, kültürel mirası geleceğe aktarma gibi işlevleri de yerine getirmiştir. Gelenek, toplumun başından geçen her çeşit olayı anlatır ve aktarırken özellikle destan türüne başvurmaktadır. Geçmişte yaşanılanlar geleneğin icracıları âşıkların perspektifinden kimi zaman objektif, kimi zaman o andaki hâletiruhiyelerinin etkisiyle subjektif olarak şiire aktarılmaktadır. İçinde yaşadığı toplumun etkisi ile biçimlenen ve olgunlaşan bu sanatçıların toplumsal hafızaya uygun ürünler verdikleri görülür. Bir toplumu derinden etkiyen, kimi zaman binlerce can ve mal kaybına sebep olan depremler de âşıklar için bir anlatım malzemesi olmuştur. Bu nedenle deprem kuşağında yer alan Türkiye’de meydana gelen depremler birçok destanın üretilmesine vesile olmuştur. Çalışmamızda Türkiye’de meydana gelen büyük depremler nedeniyle âşıklar tarafından yazılmış/söylenmiş destanlar söz konusu edilmiştir. Tespit ettiğimiz destanlar depremlerin kronolojisine göre incelenmiştir. Bu noktada 1766 İstanbul, 1893 Erzurum Tortum, 1894 İstanbul, 1939 Erzincan, 1943 Tosya Ladik Depremi ve 1992 Erzincan Depremi olmak üzere altı büyük deprem nedeniyle söylenmiş şiirler incelenmiştir. Sonuçta farklı zamanlarda ve farklı mekânlarda yaşanmış olsalar da âşıkların depremleri anlatış tarzlarının ve temas ettikleri noktaların benzer olduğu görülmüştür. Depremin bir kader olarak görülmesi, insanların ve toplumun bozulması nedeniyle gerçekleşmesi, can ve mal kayıplarının gözlenmesi bu ortak noktalardan birkaçıdır. Yüzlerce yıldır aynı acıları yaşayan bir toplumun fertlerinin deprem destanlarından istifade edeceği birçok noktanın olacağı kanaatindeyiz.