Kiến thức về chăm sóc giảm nhẹ cho người bệnh cuối đời của sinh viên điều dưỡng năm cuối tại Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
Authors: Trần Trịnh Quốc Việt , Lê Thị Cẩm Thu , Vũ Thu Uyên 
Published: October 2024

Đặt vấn đề: Chăm sóc cuối đời là một phần của chăm sóc giảm nhẹ, liên quan đến việc chăm sóc toàn diện cho người bệnh ở giai đoạn cuối của cuộc đời. Người bệnh có thể bị giảm chất lượng cuộc sống và thậm chí tử vong do đau thương nếu nhu cầu chăm sóc cuối đời không được đáp ứng. Hơn các lĩnh vực y tế khác, Điều dưỡng được coi là những người chăm sóc tuyến đầu cho những người bệnh cuối đời. Chăm sóc người bệnh cuối đời đạt chất lượng tốt nhất chỉ có thể thực hiện được nếu các Điều dưỡng được chuẩn bị về mặt giáo dục. Vì vậy, trong việc đào tạo Điều dưỡng, kiến thức và thái độ của sinh viên đối với việc chăm sóc người bệnh cuối đời là cần thiết. Sinh viên Điều dưỡng được kỳ vọng là nguồn lực tương lai của lĩnh vực chăm sóc cuối đời. Kiến thức không đầy đủ cản trở sinh viên Điều dưỡng sau khi tốt nghiệp không thể chăm sóc tốt nhất cho người bệnh cuối đời. Hầu hết các Điều dưỡng mới ra trường đều chưa sẵn sàng để đối mặt với sự qua đời của người bệnh và thực hiện chăm sóc họ. Nhận thấy được tầm quan trọng của vấn đề này đối với sinh viên Điều dưỡng năm cuối, nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định thực trạng, góp phần ngăn ngừa những tác động tiêu cực tới bản thân sinh viên, chất lượng chăm sóc người bệnh và có định hướng trong chiến lược giáo dục, nâng cao năng lực chăm sóc cuối đời của sinh viên Điều dưỡng.

Mục tiêu: Xác định mức độ kiến thức về chăm sóc giảm nhẹ cho người bệnh cuối đời và yếu tố liên quan với kiến thức về chăm sóc giảm nhẹ của sinh viên Điều dưỡng năm cuối tại Đại Học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Cắt ngang mô tả có phân tích trên 160 sinh viên Điều dưỡng đa khoa năm 4 của Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh từ tháng 01/2024 đến 04/2024 thông qua bộ câu hỏi tự điền trực tiếp. Sinh viên đang học lớp cử nhân Điều dưỡng năm 4 niên khóa 2020 – 2024 và đã hoàn thành học phần chăm sóc giảm nhẹ được chọn vào tham gia nghiên cứu. Sinh viên sẽ thực hiện khảo sát bao gồm 2 phần: Phần 1 là bản thông tin cho người tham gia nghiên cứu bao gồm giới thiệu về nội dung, mô tả mục đích, lợi ích, bất lợi, sự tự nguyện, tính bảo mật, thông tin liên hệ của nghiên cứu và phần chấp thuận tham gia nghiên cứu. Phần 2 là nội dung khảo sát Công cụ nghiên cứu là thang đo “Kiến thức chăm sóc giảm nhẹ dành cho Điều dưỡng”. Thống kê phân tích bằng phép kiểm T - Test, Anova, Pearon để kiểm định sự khác biệt thống kê, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p <0,05.

Kết quả: Sinh viên Điều dưỡng có mức độ kiến thức chung trung bình với điểm 10,56 ± 2,11 (dao động từ 5 đến 15 điểm) trên tổng số 20 điểm. Tỷ lệ sinh viên Điều dưỡng đạt mức kiến thức tốt về chăm sóc giảm nhẹ chỉ đạt ở mức thấp chiếm (1,88%). Tỷ lệ sinh viên Điều dưỡng đạt mức kiến thức trung bình về chăm sóc giảm nhẹ đạt ở mức cao chiếm (65%). Tỷ lệ sinh viên Điều dưỡng đạt mức kiến thức kém về chăm sóc giảm nhẹ đạt ở mức khá cao chiếm (33,12%). Chưa tìm thấy mối liên quan giữa kiến thức về chăm sóc giảm nhẹ với các yếu tố như tuổi, giới tính, xếp loại học tập tích lũy, đã từng chăm sóc người bệnh cuối đời trên lâm sàng và đã từng chăm sóc người nhà/ người thân giai đoạn cuối đời. Có sự tương quan thuận tương đối yếu giữa kiến thức về chăm sóc giảm nhẹ và thái độ về chăm sóc người bệnh cuối đời.

Kết luận: Kiến thức chung về chăm sóc giảm nhẹ của sinh viên Điều dưỡng đạt ở mức độ trung bình, trong đó tỷ lệ sinh viên Điều dưỡng đạt mức kiến thức kém khá cao chiếm 33,12%. Kiến thức của sinh viên về chăm sóc giảm nhẹ cho người bệnh cuối đời còn thiếu trong tất cả các mục nội dung trong bộ câu hỏi, chủ yếu ở các mục về quản lý đau và các triệu chứng khác. Không có mối liên quan giữa kiến thức về chăm sóc giảm nhẹ với các yếu tố như tuổi, giới tính, xếp loại học tập tích lũy, đã từng chăm sóc người bệnh cuối đời trên lâm sàng và đã từng chăm sóc người nhà/ người thân giai đoạn cuối đời. Sinh viên có kiến thức tốt thì có thái độ chăm sóc người bệnh cuối đời tốt hơn.

Từ khóa: kiến thức; chăm sóc giảm nhẹ; chăm sóc cuối đời; sinh viên Điều dưỡng