Dialogues among commons and resilience
Authors: Τουρσόγλου-Παπαλεξανδρίδου Δανάη 
Published: December 2023

Η διδακτορική διατριβή απαντά στο ακόλουθο ερώτημα μέσω έρευνας και δράσης: Πώς δρουν οι κοινοτικές πρωτοβουλίες σε περιπτώσεις αντιληπτών κινδύνων σε διαφορετικά πλαίσια (γεωγραφικά, ιστορικά, κοινωνικά); Η απόκριση αυτή επηρεάζει την ανθεκτικότητα; Ενώ οι κοινότητες παγκοσμίως απειλούνται από έναν αυξανόμενο αριθμό γεγονότων που επηρεάζουν πιο έντονα περιθωριοποιημένες πληθυσμιακές ομάδες, παρατηρείται ότι οι πολιτικές ανθεκτικότητας και πολλές φορές η έρευνα αποτυγχάνουν να ανταποκριθούν στις ανάγκες αυτών που επηρεάζονται πιο έντονα. Η μελέτη της δράσης των ποικίλων κοινοτικών πρωτοβουλιών που δρουν κατά τη διάρκεια απειλών υπόσχεται να προτείνει πιο δίκαιες πρακτικές ανθεκτικότητας και να υποστηρίξει τη δράση τους. Η ανάλυση αυτής της διατριβής τοποθετείται στις περιοχές της Μοραβία (Μεντεγίν, Κολομβία), του Τζαμάικα Πλέιν και του Κέιμπριτζ (Βοστόνη, ΗΠΑ). Ξεκινάει με μια συμπεριληπτική βιβλιογραφική ανασκόπηση μεταξύ κοινοτικών πρωτοβουλιών και ανθεκτικότητας, αναλύοντας έρευνες σε 5 γλώσσες και πλήθος πλαισίων αναφοράς. Η ανάλυση περιπτώσεων ενημερώνει αυτό το εξαιρετικά υποεξετασμένο πεδίο μελέτης, προσφέροντας πολύτιμα αποτελέσματα σχετικά με το ρόλο των κοινοτικών πρωτοβουλιών στις πόλεις των κρίσεων και τη σημασία των κοινωνικών, ιστορικών και πολιτιστικών πτυχών των τοπικών πλαισίων. Προτείνει ότι η “πράξη ανθεκτικότητας”, αντί της θεωρίας ή πρακτικής, οδηγεί τις μελέτες ανθεκτικότητας προς μια πιο συμπεριληπτική προσέγγιση. Αποδεικνύεται ότι οι κοινοτικές πρωτοβουλίες, και συγκεκριμένα ο τρόπος με τον οποίο συνυπάρχουν, αλληλεπιδρούν, αλληλοσυμπληρώνονται και μεταβάλλονται σε περιπτώσεις καταστροφών, διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο εντός αυτής της πράξης ανθεκτικότητας. Η διατριβή εξελίσει τη γνώση πάνω στη δράση αυτών των πρωτοβουλιών, προτείνει μια νέα κατανόηση και εφαρμογή των θεωριών των “κοινών”, ενώ κλείνει το χάσμα μεταξύ αυτών των επιστημονικών πεδίων και της ανθεκτικότητας. Η μεθοδολογική οδός των μελετών περίπτωσης συνδυάζει διαδικασίες εδαφικοποίησης της μνήμης και αφήγησης με μεθοδολογίες συμμετοχικής έρευνας- δράσης. Το "TRI-Remembered", το "REACT-MD" και το "CARES-MAP" είναι δύο εργαλεία και μία οδός που σχεδιάζονται, επικυρώνονται και παρουσιάζονται στη διατριβή ώστε να μπορούν να εφαρμοστούν σε διαφορετικά γεω-κοινωνικοϊστορικά πλαίσια. Οι εδαφικές μνήμες 344 κατοίκων της Μοραβία (Μεντεγίν, Κολομβία), του Τζαμάικα Πλέιν και του Κέιμπριτζ (Βοστόνη, ΗΠΑ), προσδιορίζουν την έννοια του κινδύνου και της απόκρισης. 155 κοινοτικές πρωτοβουλίες εντοπίζονται από τους κατοίκους ως μέρος διαδικασιών ανθεκτικότητας και στη συνέχεια καταγράφονται μέσω ισάριθμων ημιδομημένων συνεντεύξεων με συμμετέχοντες, και κατηγοριοποιούνται ανάλογα με τα χαρακτηριστικά τους, τον τρόπο που συνυπάρχουν, αλληλεπιδρούν, αλληλοσυμπληρώνονται και μεταβάλλονται. Τα χαρακτηριστικά αυτών των δύο οικοσυστημάτων κοινοτικών πρωτοβουλιών αποκαλύπτουν δύο «Γειτονιές ως Κοινά» που κατορθώνουν να υποστηρίξουν ποικίλα χαρακτηριστικά της ανθεκτικότητας. Η έρευνα βασίζεται σε μια κυκλική διαδικασία έρευνας, εκπαίδευσης και δράσης, που οδηγεί στην υποστήριξη προϋπαρχόντων κοινοτικών διαδικασιών στην περίπτωση της Βοστόνης και στη δημιουργία συλλογικών διαδικασιών στην περίπτωση του Μεντεγίν. Η διαδικασία της «Κοινότητας του Διαλόγου» μεταξύ κατοίκων, καθηγητών και φοιτητών στη γειτονιά της Μοραβία οδηγεί σε αμοιβαία γνώση μεταξύ πανεπιστημίου και κοινότητας, ενημερώνει τη μεθοδολογία και τη θεωρία της διατριβής και οδηγεί στη συνδημιουργία ενός βιβλίου, ενός χάρτη, μιας έκθεσης και ενός τραγουδιού, κατανοώντας αυτές τις υλικότητες ως εργαλεία που προωθούν πολυεπίπεδες συνεργασίες προς την προστασία της ζωής και της γειτονιάς μπροστά σε παροντικές και μελλοντικές απειλές.