Χαρακτήρες των τραυμάτων από πυροβόλα όπλα στο ανθρώπινο σώμα ανάλογα με τον τύπο της βολίδας που βάλλουν
Authors: Τσιάτης Νικόλαος 
Published: September 2021

Στην παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνάται η μελέτη των χαρακτήρων των τραυμάτων που προκαλούνται στο ανθρώπινο σώμα από βλήματα πυροβόλων όπλων, ως αντικείμενο της τραυματικής βλητικής.Οι κακώσεις από βολίδες πυροβόλων όπλων παρουσιάζουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που επιτρέπουν τη διάκρισή τους από άλλου είδους τραύματα, προκληθέντα από άλλα μέσα και αιτίες, τα οποία όμως δεν μπορεί να τυποποιηθούν απόλυτα. Ωστόσο, μελετώντας τα χαρακτηριστικά των τραυμάτων αυτών, παρέχεται η δυνατότητα κατηγοριοποίησής των βάσει των διαφόρων τύπων πυροβόλων όπλων και των αντιστοίχων πυρομαχικών που πυροδοτούν. Η διαγραφόμενη τροχιά μιας βολίδας μετά από πυροβολισμό και η διαφορετικότητα των παραμέτρων που τη χαρακτηρίζουν, επιδρούν στην πορεία της μέσα στο ανθρώπινο σώμα, σε συνάρτηση με τα χαρακτηριστικά των ιστών και των ζωτικών οργάνων που πλήττονται.Θεωρήθηκε αναγκαίο να καταγραφούν και να διαχωριστούν τα εγκλήματα κατά της ανθρώπινης ζωής στην Ελλάδα, με βάση τον τύπο του χρησιμοποιηθέντος πυροβόλου όπλου και του αντίστοιχου διαμετρήματός του. Εστιάζοντας στα πιο συνήθη και συχνότερα εμφανιζόμενα διαμετρήματα και τύπους όπλων που χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις αδικημάτων κατά της ανθρώπινης ζωής, πραγματοποιήθηκε μία έρευνα συγκεντρώνοντας στοιχεία από διαπράξεις τέτοιων εγκλημάτων για την χρονική περίοδο της εικοσαετίας από το έτος 1995 έως και το 2014. Τα δεδομένα προέκυψαν από τα πειστήρια των εγκλημάτων αυτών που ανευρίσκονται και περισυλλέγονται από το κάθε περιστατικό και αφορούν κάλυκες, βολίδες, θραύσματα βολίδων και όπλα. Η έρευνα κατέδειξε μεταξύ άλλων ότι το διαμέτρημα των 9mm Parabellum είναι το συχνότερα εμφανιζόμενο (33%) επί του συνόλου των διαμετρημάτων που εξετάστηκαν.Όσον αφορά στους ανθρώπινους ιστούς σημαντική ήταν η μελέτη της μορφολογίας και της διάταξής τους στα διάφορα μέρη του ανθρωπίνου σώματος. Μέσω της τεχνολογίας και των δυνατοτήτων του αξονικού τομογράφου από ληφθείσες αξονικές τομογραφίες ασθενών, μελετήθηκαν οι εγκάρσιες τομές που «απομονώθηκαν» για διάφορες περιοχές του ανθρωπίνου σώματος. Κατ` αυτόν τον τρόπο δόθηκε η δυνατότητα καταγραφής της πυκνότητας κυρίως, των διαφόρων ιστών. Οι υψηλής ανάλυσης εικόνες των διαφόρων εγκάρσιων τομών επιτρέπουν να διακρίνονται το δέρμα, ο υποδόριος ιστός, οι μύες, τα αγγεία και τα διάφορα εσωτερικά όργανα (πνεύμονες, καρδιά, σπλήνας, ήπαρ κ.ά.), καθώς και τα οστά. Η πυκνότητα δίνεται αρχικά σε μονάδες Hounsfield και ακολούθως μέσω επεξεργασίας με τη χρήση ειδικού λογισμικού μετατρέπονται σε μονάδες μάζας (g/cm3).Επίσης, εξετάστηκαν οκτώ περιστατικά, όπου το θύμα είχε πληγεί από βλήμα πυροβόλου όπλου,των οποίων η νεκροτομή διενεργήθηκε στο Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ. Σε συνεργασία με τον υπεύθυνο Ιατροδικαστή καταγράφηκαν οι πύλες εισόδου και εξόδου και προσδιορίστηκε η έκταση της τραυματικής βλάβης εντός του σώματος. Για τα ανωτέρω, αρκούσε η απλή επισκόπηση, μέτρηση και καταγραφή των τραυμάτων και δεν απαιτούνταν επιπλέον νεκροτομικοί χειρισμοί πέραν των προβλεπόμενων για την ορθή και ολοκληρωμένη διενέργεια της νεκροτομής.Επιπλέον, διενεργήθηκαν πειραματικές βολές σε ειδικά υλικά προσομοίωσης με τους ανθρώπινους ιστούς και έγινε καταγραφή συγκριτικών αποτελεσμάτων. Με την χρησιμοποίηση διαφόρων τύπων βολίδων, κυρίως διαμετρήματος των 9mm Parabellum, οι βολές πραγματοποιήθηκαν σε δύο διαφορετικά υλικά προσομοίωσης με τους ανθρώπινους ιστούς και συγκεκριμένα σε υλικό τύπου βαλλιστικής γέλης (ballistic gelatin), το οποίο παρασκευάστηκε εργαστηριακά και σε ειδικό σαπωνώδες υλικό (ballistic soap). Από την επεξεργασία των δεδομένων στον αξονικό τομογράφο, αναλύθηκαν τα χαρακτηριστικά της διαγραφόμενης πορείας των βλημάτων και εξήχθησαν χρήσιμα συμπεράσματα συγκριτικά με τις διαφορετικού τύπου βολίδες που χρησιμοποιήθηκαν. Τα συγκριτικά αποτελέσματα που προέκυψαν από τις πειραματικές βολές, μέσω της δημιουργούμενης προσωρινής αλλά και της μόνιμης κοιλότητας που προκαλούνται από τη διέλευση της βολίδας, βοήθησαν στην κατανόηση του μεγέθους και της έκτασης των τραυματικών αποτελεσμάτων. Λαμβάνοντας υπ` όψιν τη χρησιμότητα και των δύο υλικών προσομοίωσης για πειραματικές βολές, η διαφορετική μορφολογία και τεχνικά τους χαρακτηριστικά οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ουσιαστικά το υλικό που προσομοιάζει σχεδόν απόλυτα με τους ιστούς του ανθρώπινου σώματος και παρουσιάζει ανάλογη συμπεριφορά είναι το υλικό τύπου gel. Ωστόσο, το γεγονός αυτό δε μειώνει τη σημαντικότητα του ‘soap’, ιδίως για τις μετρήσεις της προσωρινής κοιλότητας. Συμπερασματικά, προέκυψε ότι στην έρευνα της τραυματικής βλητικής το gel αποτελεί το ιδανικότερο υλικό προσομοίωσης, καθώς προσεγγίζει τη συμπεριφορά των ιστών του ανθρωπίνου σώματος.Από την αξιολόγηση των τραυμάτων και των εν γένει κακώσεων μπορεί να δοθούν απαντήσεις σε προκύπτοντα προβλήματα και ερωτήματα που θα βοηθήσουν το έργο των προανακριτικών και ανακριτικών αρχών στη διαλεύκανση υποθέσεων όπως ανθρωποκτονίες, απόπειρες και συμπλοκές, όπου η χρήση όπλου από δράστες επέφερε το θάνατο ή σοβαρό τραυματισμό.