Μελέτη της έκφρασης του KRAS και p53 σε παρασκευάσματα καρκίνου παχέως εντέρου
Authors: Γιαννούσης Δημήτριος 
Published: January 2014

Το σημαντικότερο νόσημα ανανέωσης του ιστού είναι ο καρκίνος, στον οποίο έχουμε ανεξέλεγκτη αύξηση του κυτταρικού πολλαπλασιασμού ή ελάττωση του ρυθμού απόπτωσης ή και τα δύο. Η μετάλλαξη γονιδίων προκαλεί την απορρύθμιση του κυτταρικού κύκλου και την κυτταρική εξαλλαγή. Ακόμη και μετά τη χειρουργική αφαίρεση του όγκου, η έκφραση του καρκίνου (ο οποίος είναι συστηματική νόσος) υφίσταται σε μικροπληθυσμούς κυττάρων και τροφοδοτεί σε μοριακό επίπεδο μέσω ενεργοποίησης συγκεκριμένων κυτ- ταρικών μονοπατιών τον μηχανισμό επανεμφάνισής του. Στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκε η σχέση της έκφρασης του ογκονιδίου Κ- ΡRAS και του κατασταλτικού γονιδίου P53 σε 100 επιλεγμένους ασθενείς άνδρες, γυναίκες ηλικίας 36-75 ετών, που υποβλήθηκαν σε χειρουργική εκτο- μή για πρωτοπαθή καρκίνο του παχέως εντέρου στη Β΄ Χειρουργική Κλινική του ΓΝΝΙ Νέας Ιωνίας Κωνσταντοπούλου «Αγ. Όλγα» κατά το διάστημα 31/12/99 έως 31/12/05. Οι ασθενείς αυτοί κατά τη στιγμή της επέμβασης ήταν χωρίς συμπαραρμα- τούντα νοσήματα και χωρίς μεταστατικό νόσο. Αποκλείστηκαν ασθενείς με μακρινές μεταστάσεις, ασθενείς με παλαιότερες επεμβάσεις για καρκίνο του παχέως εντέρου και άλλες κακοήθειες (εκτός βα- σοκυτταρικού καρκίνου δέρματος), κριτήριο αποκλεισμού δε αποτέλεσε και η μετεγχειρητική θνητότητα εντός ενός μηνός από την επέμβαση. Οι ανωτέρω ασθενείς παρακολουθήθηκαν και έλαβαν περαιτέρω θεραπεία από το ογκολογικό κέντρο Αγ. Αναργύρων που συνεργάζεται με τη ΒΧ κλινι- κή του «Αγ. ΟΛΓΑ» Κωνσταντοπούλου. Στην παρούσα μελέτη χρησιμοποιήθηκαν ιστικά δείγματα από τα χειρουργικά παρασκευάσματα των εκατό ασθενών, τα οποία είχαν υποστεί μονιμοποίηση σε ουδέτερη φορμόλη πάνω σε Block παραφίνης. Τα ανωτέρω δείγματα ελήφθησαν από το αρχείο του παθολογοανατομικού τμήματος του ΓΝΝΙ «ΑΓ. ΟΛΓΑ» Κωνσταντοπούλειο. Μετά την ανίχνευση αμφοτέρων των αντισωμάτων (P53 KRAS) με τη χρήση ενός σταδίου ανοσοϊστοχημικού κυτίου και την επικόλληση των καλυπτρι- δίων ακολούθησε η εκτίμηση της ανοσοϊστοχημικής χρήσης (το οποίο έγινε επίσης στο παθολογοανατομικό τμήμα του «Αγ. Όλγα» Κωνσταντοπούλειο) με τη χρήση φυτονικού μικροσκοπίου και η βαθμολόγησή της. Ακολούθως τα δεδομένα εισήχθησαν σε βάση δεδομένων (MySQL®) η οποία, συνδέθηκε σε υπολογιστικό περιβάλλον (MAΤLAB®) για τη διενέρ- γεια της στατιστικής επεξεργασίας. Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκε η τεχνική του πίνακα διπλής εισόδου (Crosstabulation) που αποτελεί την εκδοχή του στατιστικού τεστ Anova (Analysis of Variance - Ανάλυση της διακύμανσης) για διακριτούς πληθυσμούς. Με την τεχνική αυτή εξετάστηκε η ύπαρξη στατιστικά σημαντικής εξάρτησης μεταξύ των χαρακτηριστικών του όγκου (διαφοροποίηση, ιστολογικό σκορ κ.λπ.) και της εξέλιξης της ασθένειας. Εξετάστηκε και η πιθανότητα εμφάνισης ορισμένων χαρακτηριστικών, τα οποία βρέθηκαν να είναι συσχετισμένα με τη θνησιμότητα ακόμη και μετά τη συμπλη- ρωματική θεραπεία. Τέλος εξετάστηκε η συσχέτιση διαφορετικών εκφράσεων των γονιδίων K-RAS και P-53 τόσο μεταξύ τους τόσο με τη θνησιμότητα, επιβίωση και μεταστατική νόσο των ασθενών. Επιλέχθηκε ένα επίπεδο σημαντικότητας α = 5% για την αποδοχή συσχετίσεων μεταξύ μεταβλητών ως στατιστικά σημαντικές. Από την ανάλυση βρέθηκε στατιστικά σημαντικά εξάρτηση της θνησιμότητας του ασθενούς με την ύπαρξη ιστολογικού δείκτη, τη μετάσταση σε λεμφαδένες, την ύπαρξη έντονης K-RAS χρώσης καθώς και με την ύπαρξη χαμηλής διαφορο- ποίησης στα καρκινικά κύτταρα. Βρέθηκε σημαντική συσχέτιση της K-RAS χρώσης και της διαφοροποίησης των καρκινικών κυττάρων, επίσης βρέθηκε σημαντική συσχέτιση της K-RAS χρώσης και τη μετάσταση σε λεμφαδένες, καθώς και συσχέτιση της έκφρασης του P53 με υψηλότερο ιστολογικό σκορ.