An Analysis of Graduate Studies in Turkey about Musical Performance Anxiety
Authors: Kubilay CAN Ümit , AKBAL Büşra 
Published: February 2021

Bu araştırmada Türkiye’de müzik performans kaygısı üzerine yapılmış lisansüstü çalışmaların incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, Müzik performans kaygısı üzerine yapılmış lisansüstü çalışmaların güncel durumunu
ortaya koyması açısından önem taşımaktadır. Araştırma kapsamına alınan veri tabanı YÖK (Yüksek Öğretim Kurumu) Ulusal Tez Merkezi’dir. Çalışmada verilerin toplanılması Nisan 2020 tarihinde sonlandırılmıştır. Çalışma verilerinin
taranmasında “kaygı”, “performans”, “müzik performans”, “anksiyete” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Elde edilen tezler arasında konu alanı müzik içerikli olanlar araştırma kapsamına dahil edilmiştir. Elde edilen veriler ise
bibliyometrik özellikleri kapsamında araştırılıp, değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda 19 lisansüstü teze ulaşılmıştır. Bu tezlerin yıllara, konulara, yöntemlerine ve kaynak özelliklerine göre dağılımları tespit edilmiştir.
İlk çalışmanın 2006 yılında gerçekleştirildiği görülmüştür. Elde edilen tezlerin 3 periyotta sayısal dağılımına bakıldığında, 2006-2010 yılları arasında 4 adet, 2011-2015 yılları arasında 3 adet, 2016-2020 yılları arasında ise
12 adet tezin olduğu tespit edilmiştir. Son periyota bakıldığında, 2013 yılında Türkçeye uyarlanan Kenny Müzik Performans Kaygısı Envanterinin literatüre girmesi ile birlikte lisansüstü çalışmaların sayısında artış olduğu gözlenmiştir.
Tez türlerinin sayısal dağılımına bakıldığında, yüksek lisans 12 adet, doktora 7 adet tez tespit edilmiş olup, sanatta yeterlik düzeyinde bir araştırmaya rastlanılmamıştır. Konu alanlarına göre tezlerin dağılımına bakıldığında,
kaygı durum düzeyinin belirlenmesinde çeşitli değişkenler ile ilişkisi/etkisine yönelik araştırma konusu kapsamında 13 tez olduğu, başa çıkma yöntem ve stratejilerine yönelik 5 tez, performans kaygısına neden olan faktörlere yönelik
konusunda 1 tez olduğu görülmüştür. Kadın müzisyenlerin, müzik performans kaygısını daha fazla yaşamış olduğu yönündeki literatür sonuçları ile de örtüşen bu araştırmada, müzik performans kaygısı konusuna kadın araştırmacıların
daha fazla ilgi duydukları gösterilmiştir. Eğitim bilimleri enstitüsü müzik öğretmenliği programlarına sahip olan üniversitelerin Müzik performans kaygısı konusunda daha fazla çalışma gerçekleştirdiği görülmektedir. Tezlerin konu
alanlarına bakıldığında, “Performans kaygısına neden olan faktörler” konu alanında çok az sayıda çalışma olduğu göze çarpmaktadır. Tezlerin yöntemlerine bakıldığında, ilişkisel tarama modeli ve betimsel model; tarama, deneysel,
karma ve deneme modellerine göre daha çok tercih edilmiştir. Tezlerin kaynakçalarına bakıldığında ise, yabancı kaynak kullanımının Türkçe kaynak kullanımımndan daha fazla olduğu göze çarpmaktadır. Araştırma sonuçları genel olarak
değerlendirildiğinde, Müzik Performans Kaygısı ile ilgili lisansüstü araştırmaların sayısal ve nitelik olarak yetersiz olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle, müzik performansı kaygısına sebep olan faktörleri ortaya koyan ve bununla
ilgili çözüm yollarını ele alan yeni çalışmaların yapılması önerilmektedir.