Η επίδραση νοσηλευτικών παρεμβάσεων στην αυτοδιαχείριση και την πρόγνωση ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια
Authors: Θώδη Μαρία 
Published: November 2024

Εισαγωγή: Οι εκπαιδευτικές παρεμβάσεις που εστιάζουν στην αυτοφροντίδα των ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια (ΚΑ) μπορούν να βελτιώσουν τις γνώσεις των ασθενών για τη διαχείριση του συνδρόμου, ενώ ενδέχεται να μειώσουν τις επανανοσηλείες και τη θνητότητα. Εντούτοις, οι επιδράσεις στη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής και τη συναισθηματική ευημερία των ασθενών, αλλά και των φροντιστών τους καθώς και τη διαχείριση του συνδρόμου, είναι λιγότερο σαφείς. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η αξιολόγηση της επίδρασης ενός εκπαιδευτικού προγράμματος από νοσηλεύτρια στη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής, την αυτοφροντίδα και τη γνώση για την ΚΑ, τη γνωστική λειτουργία, την συναισθηματική ευημερία και την ικανότητα άσκησης των ασθενών καθώς και τις κλινικές εκβάσεις, σε προσφάτως νοσηλευθέντες ασθενείς με ΚΑ. Επίσης, μελετήθηκε η επίδραση των εκπαιδευτικών παρεμβάσεων στους φροντιστές των ασθενών όσον αφορά στα αισθήματα ενοχής, την επιβάρυνση της φροντίδας και τη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής (ΠΖ) των φροντιστών. Υλικό-Μέθοδοι: Στην παρούσα μονοκεντρική, ελεγχόμενη μελέτη τυχαιοποιήθηκαν δυάδες ασθενών/φροντιστών σε τρεις ομάδες: δύο ομάδες παρεμβάσεων (ομάδα-Α/ομάδα-Β) και μία ομάδα συνήθους φροντίδας (ομάδα ελέγχου-Γ). Οι εκπαιδευτικές παρεμβάσεις στις ομάδες Α και Β ξεκίνησαν πριν την έξοδο από το νοσοκομείο και συνεχίστηκαν με συνδυασμό κατ’οίκον επισκέψεων και τηλεφωνικής επικοινωνίας (ομάδα-Α) ή τηλεφωνικής επικοινωνίας μόνο (ομάδα-Β), για 6 μήνες. Αποτελέσματα: Συμπεριλήφθηκαν 73 ασθενείς, 17 στην ομάδα-Α, 27 στην ομάδα-Β και 29 στην ομάδα-Γ, από τους οποίους 16, 24 και 21, αντίστοιχα, ολοκλήρωσαν τη μελέτη. Παρατηρήθηκαν κλινικά σημαντικές βελτιώσεις 5 βαθμών στο KCCQ (συνολική και κλινική βαθμολογία), σε υψηλότερο ποσοστό ασθενών στην ομάδα-Α έναντι της ομάδας-Β και ομάδας-Γ, p<0.001. Οι συνολικές βαθμολογίες για την αυτοφροντίδα, τις γνώσεις ως προς την ΚΑ και την κατάθλιψη βελτιώθηκαν στην ομάδα-Α και την ομάδα-Β στους 6 μήνες, ενώ επιδεινώθηκαν στην ομάδα-Γ (όλες, p<0.05), ενώ δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές στη γνωστική λειτουργία, p=0.229. Η ικανότητα για άσκηση βάσει το 6-MWT βελτιώθηκε στην ομάδα-Α και στην ομάδα-Β, ενώ επιδεινώθηκε στην ομάδα-Γ, p<0.001. Τέλος, δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων στα οξέα συμβάντα (log-rank p=0.738). Για την ανάλυση δεδομένων των φροντιστών, συμπεριλήφθηκαν 57 δυάδες ασθενών/φροντιστών, 12 στην ομάδα-Α, 18 στην ομάδα-Β και 27 στην ομάδα-Γ, από τις οποίες 11 (ομάδα Α), 16 (ομάδα Β), 20 (ομάδα-Γ) και ολοκλήρωσαν τη μελέτη. Όλες οι διαστάσεις των ερωτηματολογίων HF-CQ και CGQ βελτιώθηκαν στις ομάδες Α και Β στους 6 μήνες, ενώ επιδεινώθηκαν στην ομάδα-Γ (p<0.01). Το EQ-5D ανέδειξε σημαντική βελτίωση στην ομάδα-Α και για την ομάδα-Β μόνο στον τομέα της οπτικής αναλογικής κλίμακας, p=0.002. Συμπέρασμα: Μία εκπαιδευτική παρέμβαση 6 μηνών από νοσηλεύτρια σε προσφάτως νοσηλευθέντες ασθενείς με ΚΑ και τους φροντιστές τους, σε συνδυασμό με κατ’οίκον επισκέψεις και τηλεφωνικές κλήσεις ή μόνο με τηλεφωνικές κλήσεις μπορεί να βελτιώσει τη σχετιζόμενη με την υγεία ΠΖ, την αυτοφροντίδα και τη γνώση για την ΚΑ και να ανακουφίσει από τα συμπτώματα της κατάθλιψης. Επίσης, φαίνεται να μειώνει τα αισθήματα επιβάρυνσης φροντίδας και ενοχής των φροντιστών αλλά και να έχει μικρή επίδραση στην ποιότητα ζωής τους.