bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
BO’LAJAK MUSIQA O’QITUVCHILARINING KASBIY KOMPETENTLILIGINI TAKOMILLASHTIRISHDA MODULLI O’QITISH TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Sh  N Omanqulova
Published: March 2023

Maqolada modulli ta’lim texnologiyalari, oliy ta’lim tizimida ulardan foydalanishning ahamiyati va bo’lajak musiqa o’qituvchilarining kasbiy kompetentliligini takomillashtirish haqida fikr yuritilgan
MEHRIBONLIK UYLARI TARBIYALANUVCHILARIDA MILLATLARARO TOTUVLIK HISSINI SHAKLLANTIRISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, B o l t a y e v B
Published: March 2023

Maqolada millatlararo totuvlik g’oyasining tavsifi, mamlakatimizda ushbu g’oyani amalga oshirishdagi siyosati , millatlararo totuvlik va hamjihatlikni mustahkamlash yulida olib borilayotgan amaliy harakatlar, hamda mehribonlik uylarining ijtimoiy hayotida va badiiy tugaraklari jarayonoda tarbiyalanuvchilar ongida millatlararo totuvlik hissini shakllantirishnng qisqacha mazmini yoritib berilgan.
ZAMONAVIY AGRESSIYA NAZARIYALARINING ILMIY-QIYOSIY TAHLILI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M I Kushanova
Published: March 2023

Mazkur maqolada shaxslararo munosabatlarda namoyon bo‘luvchi xulq-atvor tiplaridan agressiya va agressiv xulq tushunchalari, ularning bir-biridan farqi, bu sohada ilmiy izlanishlar olib borgan olimlarning qarashlari, bergan ta’rif va qoidalari haqida fikr yuritiladi. Hozirgi zamonaviy jamiyatda psixologiya fanlari doirasida chop etilayotgan adabiyotlar, olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlar shaxs xulq-atvoriga daxldor bo’lgan muammolar orasida agressiya eng yetakchi o’ringa ko’tarilganligi, buning natijasida insonlar va insonlar guruhiga nisbatan jismoniy va ruhiy zarar yetkazishga qaratilgan individual yoki jamoaviy xatti-harakatlar majmui haqida fikr yuritiladi
ЭТАПЫ РАЗВИТИЯ ПРОФЕССИОНАЛЬНОГО СТАНОВЛЕНИЯ ПЕДАГОГА, КАК РЕЗУЛЬТАТ ЕГО ТВОРЧЕСКОЙ ПЕДАГОГИЧЕСКОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Ф Б Нарзикулова
Published: March 2023

В статье представлены этапы профессионального становления педагога в процессе его творческой педагогической деятельности. Структура профессионализма педагогической деятельности педагога раскрывается в трех основных компонентах: профессионализм знаний, профессионализм общения и профессионализм самосовершенствования.
OILAGA PSIXOLOGIK XIZMAT KO‘RSATISHNING IJTIMOIY PSIXOLOGIK MEXANIZMLARINI RIVOJLANTIRISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, D  M Nuralieva
Published: March 2023

Ushbu maqolada oilaga psixologik xizmat ko‘rsatish maqsadida tadqiqot natijalarini izohlab berilgan. Hozirgi davirda oilaviy munosabatlarni musahkamlash va shaxslararo munosabatlarni yanada rivojlanishini ta’minlash uchun ham oilaga ko’rsatilishi zarur bo’lgan psixologik xizmat davir talabi bo‘lib qolmoqda. Oilaga psixologik yordam va jamiyatdagi xar qanday tizimga, uning psixologik muammolariga, o‘zini kompitetligi darajasida saqlab qolish, ko‘maklashish, quvvatlash hisoblanadi. Bundan asosiy maqsad oilaga tayyorgarlik darajasini aniqlash bilan bir qatorda, oilalarda ajrimlarga sabab bo‘luvchi salbiy omillarni aniqlash va ularga psixologik yordam ko‘rsatish maqolani asosiy va dolzarb mavzu ekanligi izohlagan.
MATNDA EMΟTIVLIK MASALALARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M i t a n ο v a S h
Published: March 2023

Ushbu maqοla emοtivlik va bahοlash kategοriyalarining matnda o‘zarο bοg‘liqligi va farqiga bag‘ishlangan ilmiy tadqiqοt ishlarini o‘rganishga qaratilgan. Emοtivlik va bahοlash kategοriyasining o‘ziga xοsligini, ularning bοshqa til kategοriyalari va birliklaridan farqlarini aniqlash maqsadida mavjud qarashlar o‘rganilib, ularni tahlil qilishga harakat qilinadi.
АНАЛИЗ АНТОНИМОВ С ПОМОЩЬЮ МЕТОДА ОППОЗИЦИЙ В РУССКОМ ЯЗЫКЕ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Г  Ю Хайдарова
Published: March 2023

В статье анализированы типы оппозиций антонимии в современных лексикографических изданиях в русском языке, а также вопросы расхождения по отнесению антонимов к тому или иному виду оппозиций.
ОСОБЕННОСТИ СЛОВООБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ ОМОНИМИИ В РУССКОМ ЯЗЫКЕ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Ш  Р Мирзаева
Published: March 2023

В статье рассматриваются разновидность и продуктивность словообразовательных омонимов в разных частей речи в русском языке, а также их активное участие в упорядочении омонимических отношений производных слов. Эти свойства словообразовательных омонимов по- разному проявляются в различных типах слов. Более подробное изучение их поможет раскрыть особенности словообразовательной омонимии в русском языке.
DASTURLASH ASOSLARINI O’RGANISHDA INTERFAOL USULLARDAN FOYDALANISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, I  B Aminov , A  I Inatov
Published: March 2023

Maqolada o’qitishning zamonaviy interfaol texnologiyalarining asosiy masalalari qaralgan. Shu bilan birga zamonaviy interfaol texnologiyalaridan foydalangan holda dasturlash asoslarini o’rganishning asosiy vazifalari va samaradorligi yoritilgan.
Sug‘diy til ijtimoiy-madaniy birlashtiruvchi omil sifatida
Authors:   Samarqand davlat universiteti, B  Sattorov E
Published: March 2023

Har qanday davlat, millat, xalq mavjudligining asosini til, madaniyat va urf-odatlar tashkil etadi. Ularning ifodasi til va milliy yozuv hisoblanadi. Mazkur tadqiqot ishimizda keltirilgan omilga to‘xtalib, Buyuk ipak yo‘lining xronologik chegarasida “Sug‘d asri” nomini qoldirgan sug‘dliklarning til va yozuv tizimining ijtimoiy-madaniy birlashtiruvchi omil sifatidagi ahamiyati ochib berilgan. Shuningdek, maqolada sug‘diy tilning xalqlarga ta’siri va sug‘dliklar madaniyatiga oid masalalar tahlil qilingan.
Buyuk ipak yo‘li tarixining xorijiy tarixshunoslikda tadqiq etililishi
Authors:   Samarqand davlat universiteti, X u s h v a q t o v N
Published: March 2023

Buyuk ipak yoʻli nafaqat hududlar oʻrtasida savdo-sotiq aloqalarini, balki davlatlar va qitʼalar oʻrtasida sivilizatsiylararo muloqat almashuvini taʼminlab, madaniy qadriyatlar, ilm-fan va shaharlarning rivojlanishida muhim vosita vazifasini bajargan va shu tariqa sivilizatsiyalararo muloqot uchun shart-sharoitlar yaratilgan. Ushbu ilmiy maqolada O‘zbekiston hududidan kesib o‘tuvchi qadimiy Ipak yo‘li tarixining xorijiy tarixshunoslikda o‘rganilishi tahlil qilingan.
Sohalar faoliyati samaradorligida sotsiologik tadqiqotlar amaliyoti
Authors:   Samarqand davlat universiteti, B  Fayzieva F
Published: March 2023

Maqolada amaliy sotsiologik tadqiqotlarning dolzarbligi tahlil qilingan bo‘lib, mamlakat rivojlanishida, turli sohalar faoliyatida sotsiologik tadqiqotlar amaliyoti muhim omil sifatida ko‘rib chiqilgan. Amaliy sotsiologik tadqiqotlar samaradorligi va usullar haqida tahlil qilingan.
Islom huquqida “Usul al fiqh” ning tutgan o‘rni
Authors:   Samarqand davlat universiteti, K  Nishanova D
Published: March 2023

Mazkur maqolada islom huquqi asoslari keng yoritilgan bo‘lib, bunda ayniqsa “Usul a-Fiqh” ilmiga katta urg‘u berilgan. Shuningdek, muallif tomonidan islom manbalari ham batafsil sharhlanib, fiqh rivojida uning tutgan o‘rni tadrijiy holatda bosqichma-bosqich yoritilgan.
Oziq-ovqat xafsizligini ta’minlashda agrar sohani o’rni
Authors:   Samarqand davlat universiteti, U Bozorov B , K Boymurodov J
Published: March 2023

Hududlarda agrar sohani rivojlantirish orqali aholi qishloq xo‘jalik mahsulotlarini yetishtirish, ichki va tashqi bozorlarda sotish holati tahlil qilinib taklif va xulosalar ishlab chiqilgan
Main trends in the formation of modern technologies to increase the competitiveness of business entities
Authors:   Samarqand davlat universiteti, U Akbarova L
Published: March 2023

The article presents scientific and theoretical views on how to increase competitiveness in entities that intend to engage in entrepreneurship or are engaged in entrepreneurial activity. It also presents the ideas and theories put forward to achieve economic efficiency of enterprises, as well as modern technologies for their implementation. In addition, modern approaches to strategic planning, personnel policy, innovations in the organization of business processes, more advanced and effective methods of global evaluation, strategic planning, organizational performance and staff motivation, the degree of achievement of strategic goals, the effectiveness of business plans, the key performance indicators for each employee are closely related to the employee incentive system.
GAPNING AKTUAL BO‘LINISHI VA SO‘Z TARTIBI MASALASI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Q  Sobirov A
Published: March 2023

Ushbu maqolada rus va o‘zbek tilshunosligidagi gapning aktual bo’linishi va so‘z

tartibiga doir ishlar o‘rganildi. Ishda gapning aktual bo‘linishi va so‘z tartibi masalasi e’tiborga olinib,

gapning aktual bo‘linishi muhim kommunikativ-sintaktik hodisa sifatida so‘zlar tartibiga bog‘lab

o‘rganildi. Gapning aktual bo‘linishi mantiqiy birlik bo‘lgan hukmning bo‘laklanishi (sub’ekt va predikatga

bo‘linish)ga o‘xshaydi, degan ayrim tilshunoslarning mulohazalariga qo‘shimcha qilinib, aktual bo‘linish

mantiqiy-grammatik bo‘linish deb nomlanishi aytildi. Muhim aktuallashtiruvchilar qatorida: prosodik

aktuallashtiruvchi vosita (mantiqiy urg‘u va u bilan bog‘liq bo‘lgan nutq tempi hamda pauza), emfatik

emotsional urg‘u (emfatik urg‘uda hissiylik kuchli bo‘ladi, unli yoki undosh cho‘ziladi), leksik va

grammatik aktuallashtiruvchi vosita (faqat, yolg‘iz, hatto, o‘zi so‘zlari va -gina, -oq, -yoq qo‘shimchaci

kabilar) o‘rganildi
JAMOL KAMOL RUBOIYLARIDA MUMTOZ AN’ANAVIYLIK TASVIRI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Qarshiyev K
Published: March 2023

Maqolada ruboiy janrining poetik qonuniyatlari, didaktik va falsafiy xususiyatlari,

mumtoz siymolarimiz ijodida tutgan o‘rni o’rganilib, Jamol Kamol she’riyatidagi janriy rang-baranglikni

yuzaga keltirishi va badiiy mohiyati haqida fikr yuritilgan.
TERMINOLOGY AND THE TRANSLATION ISSUES
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M Kambarova M
Published: March 2023

This article describes how structural changes in terminology and linguistics are

reflected in lexical units in the field of building structures. It is revealed that the translation of terms

related to the field of architectural construction differs in terms of application, and that this is a problem

that needs to be studied in linguistics.
ABDULLA ORIPOV IJODIDA TABIAT MANZARALARI TALQINI (yil fasllari misolida)
Authors:   Samarqand davlat universiteti, N Narziyeva M
Published: March 2023

XX asr o’zbek adabiyotining zabardast namoyandalaridan biri Abdulla Oripovning

sehrli va yuksak g’oyaviy she’riyati chinakam badiiyat mahsuli, an’anaviy she’riyat qoliplariga sig’mas

betakror hodisadir. Bu mo’jizakor she’riyatda suvratlangan dardlar, iztiroblar, ko’ngil holatlari, xalq

ruhiyati, olam va odam o’rtasidagi munosabatlar, xalq, millat, Vatan mavzusi shu kunga qadar she’riyatga

ixlosmand ko’ngillarni o’ziga rom etib, hissiyotlarini bezovta qilib kelmoqda. Ayniqsa, shoirning tabiat

obrazlari, u bilan bog’liq hodisalarni poetik jonlantirish mahorati aks etgan she’rlari diqqatga sazovordir.
ARTPEDAGOGIKA OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA TA’LIM-TARBIYANI MODERNIZATSIYALASHNING BADIIY-ESTETIK OMILI SIFATIDA
Authors:   Samarqand davlat universiteti, N Mustafayev S h
Published: March 2023

Ushbu maqolada artpedagogikaning maqsadli uchta asosiy yo’nalishi, art pedagogik 

faoliyatning pedagogik va badiiy salohiyatni integrasiyalash, pedagogik mazmunni badiiy-obrazda taqdim 

etish, san’at orqali o’z-o’zini ifodalash, ta’lim-tarbiya jarayoni ishtirokchilarining ijodiy hamkorligi, kasbiy 

harakatlar darsning art-pedagogik mohiyatiga mosligi kabi prinsiplari haqida fikr yuritiladi
Muhammad G‘oziy ijodida salaflar uslubiga izdoshlik ko‘rinishlari
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M u x i t d i n o v a N
Published: March 2023

Ushbu maqola XVIII asr va XIX asr boshlarida Qo'qon adabiy muhitining taniqli

vakili G'oziy lirikasida ustozlar an'analarining aks etishini o'rganishga bag'ishlangan. Asarda G'oziy

she'rlaridagi ustozlarning an'analari, g'oyalari, obrazlari, uslubi va badiiy mahorat yaqinligi tahlil qilingan.

Shoir she'riyatidagi g‘oyaviy-badiiy xususiyatlar bir qator she'rlar misolida ochib berilgan.
ELEKTRON TА’LIM SHАROITIDА TАLАBАLАR MUSTАQIL TАʼLIMINI TАSHKIL ETISH - PEDАGOGIK MUАMMO SIFАTIDА
Authors:   Samarqand davlat universiteti, U Baysarieva C h , S Аlikulov B
Published: March 2023

Mazkur maqolada oliy taʼlim muassasalarida talabalar mustaqil ishlarining turlari,

shakllari, funksiyalari hamda didaktik tamoyillarini oʻrganish asosida aniqlangan mustaqil taʼlim

samaradorligini oshirishga yoʻnaltirilgan motivatsion omillar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bayon qilingan.
PEDAGOGIK OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARINI MATEMATIK TAYYORGARLIGINI TAKOMILLASHTIRISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, N  Imomkulova O
Published: March 2023

Maqolada pedagogik oliy ta’lim muassasalari uchun “Boshlang‘ich sinflarda

matematika o‘qitish metodikasi” maxsus kursining mazmuniga qo‘yiladigan talablar ishlab chiqilgan.

Shuningdek, tadqiqotda bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini matematik tayyorlashning majmuaviy

modeli keltirilgan.
BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING KASBIY TAYYORGARLIGI MONITORINGINI TIZIMLI TASHKIL ETISHNI TAKOMILLASHTIRISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, O Husanov F
Published: March 2023

Ushbu maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy tayyorgarligi sifatini samarali 

monitoring qilishning ilmiy asoslangan mezonlarini belgilash hamda monitoring qilishning asosiy qoidalarini 

aniqlash haqida fikr yuritilgan.
TЕХНОЛОГИЯ РАЗРАБОТКА И ИСПОЛЬЗОВАНИЯ В УЧЕБНОМ ПРОЦЕССЕ ВИРТУАЛЬНЫХ ЛАБОРАТОРИЙ В ВЕБ-ПРИЛОЖЕНИЯХ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, М Лутфиллаев У
Published: March 2023

В данной статье исследуются методическая система подготовки будущих учителей к 

организации непрерывному самостоятельному обучению студентов на основе использования Web-

приложений в профессиональной деятельности педагога. В связи с этим предлагается разработки 

виртуальных ресурсов на основе компьютерных имитационных моделей для предметам системы 

образования. Учитывая необходимость приобретения определенных знаний и навыков в виртуальных 

ресурсов в Веб-приложениях на основе компьютерных имитационных моделей предлагается разработка 

виртуальные лаборатории по предмету «Зоология беспозвоночных» для студентов биологического 

факультета высшего образования.
OʻQITUVCHINING KASBIY KRYEATIVLIGI VA UNI RIVOJLANTIRISHNING ILMIY- NAZARIY ASOSLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, T Jumaniyozova M
Published: March 2023

Maqolada kreativlik tushunchasi, o‘qituvchining kasbiy kreativligini rivojlantirish 

bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar, psixologik-pedagogik manbalar tahlili, kasbiy kreativlikning mezonlari, 

ijodiy rivojlanayotgan ta’lim makonini yaratish haqida so‘z yuritiladi.
Yosh avlod ma’naviy-axloqiy fazilatlarini shakllantirishda oila, mahalla va ta’lim muassasasi uzluksizligini ta’minlashning ijtimoiy pedagogik masalalari
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Q  O‘tanov O ‘
Published: March 2023

Maqolada oila – mahalla – ta’lim uzviyligi asosida yoshlarni oilaga, ijtimoiy 

hayotga tayyorlashda turli salbiy oqibatlarning oldini olishda o‘zaro hamkorlik faoliyatlari, ular o‘rtasidagi 

o‘zaro manfaatli hamkorlik aloqalari bayon etilgan. Bundan tashqari oila, mahalla, ta’lim muassasasi 

hamkorligida amal qilinishi lozim bo‘lgan tamoyillar va hal etilishi lozim bo‘lgan dolzarb muammolar o‘z 

aksini topgan.
TAQQOSLAMA VA UNING BA’ZI MURAKKAB MASALALARNI YECHISHGA TATBIQLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, R a x i m o v N , R o ‘ z i y e v M
Published: March 2023

Ushbu maqolada algebra kursining sonlar nazariyasi bo‘limiga oid taqqoslama

tushunchasi va uning xossalari berilgan bo‘lib, taqqoslamaga oid “Eyler”, “Fermaning kichik

teoremasi” va “Qoldiqlar haqidagi Xitoy teorema”lari berilgan. Maqolaning asosiy maqsad va

vazifalaridan biri o‘rta maktab, akademik litseylardagi olimpiadaga qiziquvchi o‘quvchilar va

abituriyentlarga ba’zi sonlar nazariyasi bo’limidan murakkab masalalarni sodda, qulay va bir necha

usullar bilan yechishni o‘rgatishdan iborat.
KESH SHAHRINING TARIXIY TOPOGRAFIYASI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, J Shukurov S
Published: March 2023

Mazkur maqola Kesh shahrining tarixiy topografiyasi haqida bo'lib, uning uzoq

davrlardan buyon turli manbalarda turlicha nomlanishi, shuningdek ijtimoiy-siyosiy hayoti,o’rganilish

haqida malumot berilgan. bundan tashqari Keshda ilk shaxarlar vujudga kelishi hamda Kesh shahri

Qashqadaryo vohasi sharqiy,shimoli-sharqiy qismlardagi qadimiy tog’ oldi dehqonchilik o’troq

madaniyatning tadrijiy taraqqiyotida muhim ma’muriy iqtisodiy,siyosiy-madaniy markaz bo’lib

kelganligi haqida ma’lumot beriladi.
IJTIMOIY TA`MINOT TIZIMINING ILMIY–NAZARIY ASOSLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, G Tagiyeva G
Published: March 2023

Mazkur maqolada ijtimoiy ta'minot nazariyasining shakllanishi, keksaygan,

mehnatga layoqatsiz bo'lgan va boquvchisini yo'qotgan fuqarolarga moddiy, tibbiy va ijtimoiy yordam

ko'rstish tartibi, ijtimoiy ta'minot tizimini rivojlantirish masalalarining metodologik asosi, ya'ni o'tmish

davrning mutafakkirlari, O'rta va Yaqin Sharqning qomusiy allomalari hamda mamlakatimiz olimlari

ijtimoiy ta'minotni jamiyat ma'naviy hayotining ajralmas qismi sifatida davr talablari asosida tadqiq

qilingan. Shuningdek, G'arb olimlari asarlarida fuqarolarni ijtimoiy himoya qilishda ijtimoiy

ta'minotning o'rni, ijtimoiy ta'minotning turlari, pensiya, nafaqalar va imtiyozlar tahlil qilingan.
RAQOBAT JARAYONIGA YOSHLARDA AXLOQIY MUNOSABATNI SHAKLLANTIRISH
Authors:   Samarqand davlat universiteti, S h a k a r o v J
Published: March 2023

Maqolada raqobat jarayoniga yoshlarlarni tayyorlash, ularda axloqiy

munosabatni shakillantirish, yoshlarni raqobat jarayoniga tayyorlashda axloqiy tarbiyaning o’rni,

muommo va yechimlari to’g’risida ma’lumot berilgan.
XIX ASRNING IKKINCHI YARMI XX ASR BOSHLARIDA ROSSIYA IMPERIYASI TOMONIDAN KASPIYORTI VILOYATIGA AHOLINI KO'CHIRISH SIYOSATI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, T  Buriyev Z
Published: March 2023

Rossiya imperiyasi tomonidan bosib olingan Kaspiyorti viloyatiga chegaradosh

davlatlardan temiryo'l qurilishi, irrigatsiya va qishloq xo'jaligi ishlari uchun mavsumiy ishchilar

kelishi, Kaspiyorti viloyatiga xorijiy fuqarolarning kirib kelishiga ruxsatnomalar va ularga yer ajratib

berilishi haqida qimmatli ma'lumotlar berilgan.
THE NOTION OF GEOGRAPHICAL COMPONENT OF TOURISM AND THE METHODS OF TEACHING STUDENTS
Authors:   Samarqand davlat universiteti, S Abdullayeva F
Published: March 2023

This article opens a series of similar works that will be devoted to the touristic

competence of a bachelor graduate in the direction of tourism in higher education.
TEACHING FOREIGN LANGUAGE FOR YOUNGER PUPILS WITH USING INNOVATION TECHNOLOGIES AND INTERNET RESOURCES
Authors:   Samarqand davlat universiteti, E Botirova G
Published: March 2023

The article discusses the main features of the use of Internet resources and

technologies in teaching young schoolchildren a foreign language. A form of conducting classes with

the use of computer technologies is proposed, and an example of drawing up an assignment using the

“drag and drop” template technology is given. The use of information and communication

technologies (ICT) in foreign language lessons (FL) is characterized by the presence of a high

communicative ability and the active involvement of children in the educational activity.
KREDIT-MODUL TIZIMIGA ASOSLANGAN TA'LIMDA MUSTAQIL TA'LIMNI TASHKIL ETISHDA ILG'OR XORIJIY TAJRIBALAR
Authors:   Samarqand davlat universiteti, I s m a t o v a Y
Published: March 2023

The European Credit Transfer and Accumulation System (ECTS) Yevropa o'quv

jarayonining muhim elementi bo'lib, chet ellik talabalarga chet elda o'qish tajribasidan maksimal

darajada foydalanishga yordam beradi. Dastlab, ECTS Erasmus talabalariga, chet elda o'qigan kurslari

va dasturlarini tan olish vositasi sifatida yo'naltirildi. Ushbu maqolada aynan shu Yevropa

universitetlarida joriy etilgan kredit-modul tizimi muhokama etilgan.
THE NEED FOR TEACHING ENGLISH READING SKILLS TO FIRST YEAR STUDENTS OF HIGHER EDUCATIONS
Authors:   Samarqand davlat universiteti, R Kadirova F
Published: March 2023

Reading involves critical ability. While learning a foreign language one should

know how to read and understand the texts and the discussions. The skill to read and interpret texts

and discourses is important since learning English brings us into contact with written texts. Teaching

reading skills is of utmost importance for students of higher education. Reading skill improves not

only the knowledge of language but also it use for academic purposes. Reading comprehension is very

necessary for training students of higher education for it enable the teacher to judge the competence of

the students. In this paper I will focus only on using passages of reading comprehension to test the

development of reading skills. Testing students for reading skills is largely diachronic activity, i.e.,

that is, testing their reading abilities across time. I conducted my research work with first year students

in Samarkand and I used the manual which is designed for teaching reading skills alongside with other

skills such as listening, speaking and writing.
KVANTITATIVLIKNING LINGVOKULTUROLOGIK XUSUSIYATLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, N Kimsanboyeva B
Published: March 2023

Ma’lumki, hech bir tilni “til egasi”dan ajratgan holda to‘g‘ri va to‘liq o‘rganish

mumkin emas. Zero, har bir nutq aktida so‘zlovchi shaxsning izi sezilib turadi. Ushbu maqolada

kvantitativlikning lingvokulturologik xususiyatlari tahlil qilingan.
SODIRXON HOFIZ BOBOSHARIFOV HAYOTI VA IJODI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, P i r m a t o v a N
Published: March 2023

Respublikamiz mustaqillikka erishgach benazir musiqiy merosga bo`lgan

munosabat, ularni ta’lim tizimiga joriy qilish ayni muddaodir. Ayniqsa, maxsus bilim yurtlarida bu

an’anani o`qitishning yo`lga qo`yilishi va shunga mos tarbiya yosh avlod kamoloti yo`lida qilingan

vazifalar sirasiga kiradi. Bunga e’tibor berilgandan so`ng, ko`p vaqt o`tmay an’anaviy musiqamizni

o`zlashtirish, ya’ni xalq ashulalariga, maqomlarga qiziqish yildan-yilga yoshlarimiz orasida ko`payib

bormoqda. Bundan tashqari an’anaviy ijrochilik yo`nalishida serqirra ijod qilib, uning rivojiga va

avloddan avlodga etkazilishiga o`zining xissasini qo`shgan ijodkorlarni o`rganish ham muhim.

Qadimdan maqom ijrochiligining rivojlanishiga bir qancha xofizu, sozandalar o`z xissalarini

qo`shganlar. Go`zal ovozi, betakror ijrosi, bastakorlik ijodi bilan maqomlarimizni yanada mukammal

shaklga keltirganlar. Ana shunday ijodkorlardan biri Sodirxon xofiz Bobosharifov bo`lib, ushbu

maqolada uning hayoti va ijodi yoritiladi.
BOLАLАRNI MUQOBIL PАRVАRISH QILISH MUАSSАSАLАRI TАRBIYALАNUVCHILАRINING IJTIMOIY АDАPTАTSIYA JАRАYONIDАGI MUАMMOLАR VA ULARNING YECHIMLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, K Sulaymanova D
Published: March 2023

Maqolada yetim va ota-ona qaramogʼidan mahrum boʼlgan bolalarning ijtimoiy adaptatsiya jarayonida yuzaga keladigan hamda kelishi mumkin boʼlgan muammolar hamda ularni bartaraf etish choralari yoritilgan.
ИДЕНТИФИКАЦИЯ ПАРАМЕТРОВ ПРОЦЕССА ОБТЕКАНИЯ СВЕРХЗВУКОВЫМ ПОТОКОМ КОЛЕБЛЮЩЕГОСЯ ПРОФИЛЯ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, С а ф а р о в Р
Published: March 2023

В работе разработанный алгоритм идентификации развиваются в практическом аспекте - рассматривается аддитивный метод самоорганизации, использующий как исходную информационную выборку, так и трансформацию ее на последовательных уровнях селекции. Преимущество аддитивного метода-существенная экономия памяти ЭВМ, применяемой для записи всего текущего объема информации. По-видимому, повышается и качество модели, так как при этом используется самоорганизация информации, для каждой последовательной части модели.
МАТЕМАТИЧЕСКОЕ МОДЕЛИРОВАНИЕ ДИНАМИКИ КРЕДИТНО-ДЕПОЗИТНЫХ ОПЕРАЦИЙ КОММЕРЧЕСКИХ БАНКОВ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Х  Б Хужаёров , Р  Б Бобобекова
Published: March 2023

В работе составлена усовершенствованная математическая модель динамики кредитно-депозитных операций коммерческих банков. Показано, что учет запаздывающих факторов в динамике операций может быть осуществлен применением аппарата дифференциальных уравнений дробного порядка. Дано обобщение известных ранее моделей и их численный анализ
HIGH-RESOLUTION IR SPECTRUM MEASUREMENT OF THE LINE PARAMETERS OF HYDROGEN FLUORIDE IN GAS PHASE
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A X Amonov
Published: March 2023

In this paper we present an unique high resolution FTIR rotation-vibration spectrum of H19F molecule and derived most necessary line by line parameters of the title complex. The formation mechanisms of the vibration-rotation infrared spectrum of the hydrogen fluoride have been explained. Optimal geometry and total electron density surface 3D have been mapped with electrostatic potential determined for (HF)3 cluster with mp2=full/6-311++g(3df,3pd) levels of theory.
Радионуклид 7 Ве в сухих летне-осенних атмосферных выпадениях 2019 года в г.Самарканде
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Н Н Базарбаев , Л Т Нурмуродов , У К Сафаев , И Ф Химматов
Published: March 2023

Гамма-спектрометрическим методом исследованы активности космогенного радионуклида Be7 в летне-осенних атмосферных выпадениях 2019 года в Самарканде. Результаты измерений сопоставлены с данными 2017 и 2018 годи.
СЕЗОННОЕ РАСПРЕДЕЛЕНИЕ РАДОНА (222Rn) В МНОГОЭТАЖНЫХ ДОМАХ В НАВОИ И САМАРКАНДЕ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Ш   А б д и р а х м о н о в У , А Р Журақулов , О   У р у н о в И , У К Сафаев , У У Тухтаев , Э А Умирзаков
Published: March 2023

Наиболее значимый вклад в радиационное поле биосферы вносят три радиоактивных семейства: семейство урана (U238), актиноурана (U235) и тория (Th232) и также продукты их распада (Ra226, Rn222, Pb214, Bi214, Po218, Ac228, Tl208, и др.) В соответствии с величиной периода полураспада наибольший интерес в радиационно экологическом отношении представляют уран, торий радий, и радон с его долгоживущими дочерними продуктами.
ВЛИЯНИЕ ДВОЙНОЙ ИМПЛАНТАЦИИ ИОНОВ НА ФИЗИКО-ХИМИЧЕСКИЕ И МЕХАНИЧЕСКИЕ СВОЙСТВА ПОВЕРХНОСТНЫХ СЛОЕВ СПЛАВОВ BT-6 И BT-22
Authors:   Samarqand davlat universiteti, А Махмудов Н , М Мухамадиев Г , А Зоиров М , П Эралиев А , Ш  Туганов Г , М Насимов Х , А Маликов У
Published: March 2023

В работе представлены новые результаты по исследованию структуры и физикомеханических свойств приповерхностных слоев титановых сплавов после имплантации ионов (W, Mo) и последующего термического отжига при температуре 5500С в течение 2 часов. Обнаружено увеличение твердости почти в 2 раза, уменьшение износа и повышение усталостной прочности за счет формирования мелкодисперсных (наноразмерных) фаз нитридов, карбонитридов и интерметаллидов.
ВЛИЯНИЕ РАЗЛИЧНЫХ ФАКТОРОВ НА НАПРАВЛЕНИЕ РЕАКЦИИ АЛКИЛИРОВАНИЯ 2-АЦЕТИЛАМИНО-6-МЕТИЛ (ФЕНИЛ) ПИРИМИДИН-4-ОНОВ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, А З а х и д о в   К , Ж М е л и к у л о в   О , Ш Г а й б у л л а е в   Ш , О О р и п о в   Э
Published: March 2023

Впервые систематически изучены множествениые реакционные способности полидентних анионов 2-ацетиламино-6-метил (фенил) пиримидин-4-онов “мягким” (йодистый метил) и “жестким” (метилтозилат) алкилирующими агентами. Выявлены основные закономерности реакции метилирования
TOʻYIMLI MODDALAR MIQDORIGA MOS HOLDA DAGʻAL OZUQALARNING ECHKILAR TOMONIDAN ISTE’MOL QILINISHI VA ULARNING HAZMLANISHI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, S Kuziev M
Published: March 2023

Yaylov chorvachiligi sharoitida chorva mollarini oziqlantirishda foydalaniladigan dagʻal ozuqalarning kimyoviy tarkibini oʻrganish bo'yicha tahlillar shuni koʻrsatdiki, hazmlanishi qiyin boʻlgan uglevodlar miqdori ozuqa turiga, oʻsimlikning rivojlanish fazasiga va dagʻal ozuqalarni yigʻishtirish usuliga qarab turli miqdorda boʻladi. Olingan ma’lumotlarga koʻra, taqqoslanayotgan ozuqalar orasida karrak kimyoviy tarkibi va ozuqaviylik qiymatiga koʻra oziqlantirishga tayyorlashning turli texnologiyalari uchun mos keladi, chunki uning tarkibida oson hazmlanuvchi moddalar miqdori nisbatan koʻp.
OMONQO`TONSOY HAMDA UNING IRMOQLARINING GIDROLOGIK REJIMI VA ENERGETIK POTENSIALI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, I T i r k a s h e v   N , XXX R a h m a t u l l a e v   A
Published: March 2023

Maqolada o`rta Zarafshon havzasida joylashgan Omonqo`tonsoy va uning irmoqalarining gidrologik rejimi va tog’ soylarida mikro va mini GESlar qurish masalalari bo`yicha ma’lumotlar berilgan. Ishda soy suvining yillik va yillararo tebranishi, ulardan elektr energiyasi olish istiqbollari, suvdan oqilona va samarali foydalanish masalalari yoritilgan.
BA’ZI HARDI TIPIDAGI OPERATORLAR NORMASINING BAHOLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, K u l i y e v K , K u l i y e v a G , E s h i m o v a M
Published: March 2023

Ushbu ishda vaznli Lebeg fazolarida berilgan Hardi tipidagi operatorlar normasining yuqori bahosi olingan.
THE CRITERION OF TENDING TO ZERO THE POWERES OF A MATRIX AND ITS APPLICATIONS
Authors:   Samarqand davlat universiteti, N a s r i d d i n D i l m u r a d o v , A b r o r R a x i m o v
Published: March 2023

In this article the criterion for convergence of a sequence of powers to zero matrix and its practical applications are presented. The linear discrete dynamic system with constant coefficients is explored and the sufficient and necessary condition for the all eigenvalues of a given matrix have a negative real part in the complex plane is obtained. It is proved that if the maximum of modules of the all eigenvalues of the Jacobi matrix at zero of a complex valued holomorphic vector function with several variables is less than one then the zero fixed point of the function is attractive.
KRIPTOGRAFIK ALGORITM MIKROBUYRUQLARINING MANTIQIY BUL FUNKSIYA SHAKLI (AES, EL-GAMAL)
Authors:   Samarqand davlat universiteti, V  Kabulov А , A  Berdimurodov M , M Saymanov I
Published: March 2023

Ushbu maqolada mikrobuyruqlarning grafsxema ko‘rinishi, algebraik ko‘rinishi, matritsa ko‘rinishlari AES simmetrik, EL-Gamal ochiq kalitni shifrlash algoritmlari uchun qo‘llanilishi tadqiq qilingan. Mikrobuyruqlarni xususan shifrlash algoritmlarni qurulmalarga yozishda uni optimal shaklda yozish dolzarb masala hisoblanadi sababi algoritm qancha optimal yozilsa qurulma talab etadigan energiya, xotira resurslari tejaladi hamda tezlik oshishiga yordam beradi. Mikrobuyruqlarning grafsxema ko‘rinishi, algebraik ko‘rinishi, matritsa ko‘rinishlarini tahlil qilish orqali mikrobuyruqlarning optimal(minimal) shaklini aniqlashda foydalanish mumkin. AES simmetrik, EL-Gamal ochiq kalitli shifrlash algoritmlarining mikrobuyruqlarning optimal shakli aniqlangan.
AKRIL KISLOTA SOPOLIMER BOG’LOVCHISI ASOSIDAGI QAVARIQLANUVCHI QOPLAMANING TERMIK TAHLILI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, N Nurqulov E , S Beknazarov H , T Djalilov A
Published: March 2023

. Maqolada akril kislota sopolimeri bilan polifosfat ammoniyning kompozitlari

asosidagi yong’inbardosh qavariqlanuvchi qoplamalarning issiqlikka chidamliligi, yoninbardoshlik

xossalari tarkibiy qismlarining miqdoriy nisbatiga bog’liqligi va termik tahlillari o’rganildi
MAHALLIY XOMASHYOLAR HAMDA CHIQINDILAR ASOSIDA OLINGAN IONITGA Cu2+ IONLARINING SORBSIYA IZOTERMASI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M Qutlimuratov N , M Jo‘raev M , X Tursunmuratov O , J Bekchanov D , G Muxamediev M
Published: March 2023

Ushbu maqolada polivinilxlorid (PVX) va chiqindilar asosida olingan, kuchsiz

asos xossasini namoyon qiluvchi ionitga sun’iy eritmalardagi Cu2+ ionlarining sorbsiyasi 298K

haroratda, sorbsiya davomiyligi muvozanat holatigacha (18-soat) va turli konsentratsiyalarda o‘rganish

natijalari keltirilgan. Jarayonlarning muvozanat holatidagi adsorbsiya mexanizmini ifodalash uchun

Lengmyur, Flori-Haggins, Freyndlix, Temkin va Dubinin-Radushkevich izoterma modellaridan

foydalanildi. Olingan natijalar asosida hisoblab topilgan izoterma parametrlari ?2 (0,774-0,987) qiymati

barcha izoterma modellarida mos kelganligi aniqlandi. Lengmyur izoterma modeli bo‘yicha ????=

109,9 mg/g, Flori-Xaggins izoterma modeli bo‘yicha ∆Gads=-20,314 kDj/mol, Freyndlix izoterma

modeli bo‘yicha n= 2,865, Temkin izoterma modeli bo‘yicha ?? =120,3 J/mol, Dubinin-Radushkevich

izoterma modeli bo‘yicha ??=2,14•10-2 kJ/mol•K va ??= 4,84 kJ ekanligi kelib chiqdi. Bu esa

polivinilxlorid hamda chiqindilar asosida tarkibida azot saqlagan yangi ionitga Cu2+ ionlarini yuqori

darajada sorbsiyalashini ko‘rsatadi.
EKSTRAKSION FOSFAT KISLOTANI BUG‘LATISh HARORATINING POLIMERLANIShGA TA’SIRI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, S Baxriddinov N , M Mamadaliyev S h , S O‘rozov T , N Tirkasheva M
Published: March 2023

Maqolada mahalliy fosforit - Markaziy Qizilqum fosforitlaridan olingan

ekstraksion fosfat kislotani 55% ga qadar bug’latish asosida olingan konsentrlangan kislotaning

tarkibida polifosfatlar hosil bo’lishi, bu kislota tarkibining o‘zgarishi, uning eng asosiy

ko‘rsatkichlaridan hisoblangan qo’shimchalardan tozalanishi kimyoviy, fizik-kimyoviy tahlillar asosida

bayon etilgan.
ЗАДАЧА КОШИ ДЛЯ УРАВНЕНИЯ КОРТЕВЕГА-ДЕ ФРИЗА С НАГРУЖЕННЫМИ ЧЛЕНАМИ И ИСТОЧНИКОМ В КЛАССЕ БЫСТРОУБЫВАЮЩИХ ФУНКЦИЙ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Г Хасанов Т
Published: March 2023

Метод обратной задачи рассеяния применяется для интегрирования

уравнения Кортевега-де Фриза с нагруженными членами и источником в классе

быстроубывающих функций. Выводится эволюция данных рассеяния оператора Штурма-

Лиувилля, коэффициент которого является решением уравнения Кортевега-де Фриза с

нагруженными членами и источником. Приведены примеры, иллюстрирующий изложенный

алгоритм.
META-KSILOL VA UNING ERITMALARIDA MOLEKULALARARO TA’SIRLARNI KOMBINATSION SOCHILISH SPEKTRLARIDA NAMOYON BO‘LISHI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, J u m a b a y e v A , X u s h v a q t o v H , A b s a n o v A , S h a r i f o v G ‘ , E r n a z a r o v Z , O d i l o v a S
Published: March 2023

Tajribalarda toza ksilolning 995,2 sm-1 polosasining parallel va perpendikulyar

tashkil etuvchilari o‘rganildi. Bu tashkil etuvchilarning maksimumlari bir-biridan 0,9 sm-1 ga farq

qiladi va anizotrop tashkil etuvchisi yuqori chastota tomonga siljishi kuzatilgan. Polosaning yarim

kengligi 3,8 sm-1 ga teng. Shu bilan birga ishda ksilolning 995,2 sm-1 polosasi protonodonor

xususiyatiga ega bo‘lgan nitrometan bilan eritmasi o‘rganildi. Tajribalar shuni ko‘rsatdiki, eritma

miqdori 0,5+0,5 m.u. bo‘lgan vaqtda spektral chiziqning maksimumi yuqori chastota tomon siljishi

kuzatildi. Hisoblashlarda monomerga 1019,8 sm-1 polosa va dimerlarga esa 1068,1 sm-1 va 1101,9 sm-1

polosalar mos kelishi namoyon bo‘ldi.
СТАТИСТИЧЕСКАЯ ОБРАБОТКА ПАРАМЕТРОВ ДВУХФАЗНОЙ МОДЕЛИ СТРОЕНИЯ ЗЕРНА ИОНИТА
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Р Каримов Х , А Джураева Р , А Рахмонов Ж , Т Тробов Х , Х Турсунова Ш Ш Атавуллаева Ш
Published: March 2023

С позиции двухфазной модели строения системы ионит-раствор определен

состав раствора сшитого полиэлектролита, находящегося в равновесии бинарным раствором

низкомолекулярного электролита. Проведена статистическая обработка параметров двухфазной

модели строения зерна ионита.
FAOLLANGAN KAOLINDA METANOL ADSORBSIYASI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, K Xandamova D , P Nurullayev S h , M Toshboyev X
Published: March 2023

Maqolada faollangan Angren oq kaolinga metanol adsorbsiya izotermalari turli

293K, 303K va 313K haroratlarda o’rganilgan. 293K da olingan adsorbsiya izotermalari asosida BET

bo‘yicha adsorbent solishtirma sirt maydoni S = 94,6•10-3 m2/kg ga teng ekanligi aniqlangan.

Adsorbentning mikrog‘ovak W0 = 19,8•10-3 м3/kg va mezog‘ovak hajmlari Wme=6,6•10-3 m3/kg ni

tashkil etgan.

Izosterik diferensiyal adsorbsiya issiqligi 3 xil haroratda adsorbsiya izotermalari asosida

hisoblangan. Adsorbsiya issiqligining maksimal qiymatida (Qmax = 68,0 kJ/mol) metanol

adsorbentdagi protonlar bilan o‘zaro adsorbent-adsorbat tasirlashuvi tufayli sodir bo‘lganligi

ko‘rsatilgan. Bu ion – molekulyar komplekslar hosil bo‘lishi bilan bog‘liqligi aniqlangan. Faollangan

kaolinida metanol adsorbsiya issiqligi to‘lqinsimon ko’rinishga ega ekanligi bilan xarakterlangan.
GOSSIPOL KOMPLEKSLARIDA MOLEKULALARARO TA’SIRLASHISH ENERGIYALARI. UNI KUCH MAYDONLARI USULIDA NAZARIY HISOBLASHLAR
Authors:   Samarqand davlat universiteti, G Yeshimbetov A , U Xodjaniyazov X , S Ibragimov A , M Ashurov J , T Ibragimov B
Published: March 2023

Maqolada ayrim gossypol solvatlari va klatlarining kristall panjaralarida

joylashgan gossypol va “mehmon” molekulalari orasidagi o‘zaro ta’sirlashish energiyalari UNI kuch

maydonlari usulida o‘rganildi. Bundan tashqari, gossypol molekulasining elektronodonor va

elektronoakseptor qismlari va OH guruhlarining bog‘ uzilish energiyalari DFT usulida aniqlandi.
ISOLATION, IDENTIFICATION AND BIOLOGICAL ACTIVITY OF ENDOPHYTIC BACTERIA BACILLUS HAYNESII XJB-6 ASSOCIATED WITH MEDICINAL PLANT VERNONIA ANTHELMINTICA STE
Authors:   Samarqand davlat universiteti, R u s t a m o v a N , D a v r a n o v K , Y i l i A b u l i m i t i
Published: March 2023

The present study aimed to the isolation, molecular identification and biological

properties of endophytic bacterium Bacillus haynesii XJB-6 associated with the medicinal plant

Vernonia anthelmintica stem. Isolated bacterial strain identification was based on 16S rrna gene

sequence analysis and comparison with similar sequences from genbank. The 16S rrna gene

sequence similarities 99.26% of endophytic bacterium isolated from the stem of V. Anthelmintica

showed that the Bacillus haynesii. Crude ethyl acetate extract of B. Haynesii XJB-6 increased

melanin synthesis in murine B16 cells in a dose-dependent manner.
AMUDARYO DELTASI TABIIY MUHITINI OPTIMALLASHTIRISHNING ASOSIY YO‘NALISHLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A Ganiyev Z
Published: March 2023

Maqolada Amudaryo deltasi ekotizimlarini qayta tiklash va saqlab qolishning

asosiy yo‘nalishlari hamda quriyotgan Orol dengizini deltaning tabiiy muhitiga ta’siri tahlil qilingan.

Shuningdek, asosiy qirg‘oq zonasida tuproqni himoyalovchi o‘rmon zonalari, boshqariladigan suv

havzalari yaratish haqida taklif va tavsiyalar berilgan.
QОRАQАLPОG‘ISTОN RЕSPUBLIKАSI QОRАO‘ZАK TUMАNI ОYKОNIMLАRINING LЕKSIK-SЕMАNTIK TАHLILI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, R Turdimаmbеtоv I , O Bаltаbаyеv O
Published: March 2023

Ushbu mаqоlаdа оykоnimlаrning lеksik-sеmаntik turlаri bo‘yichа chеt el vа

mаhаlliy gеоgrаf оlimlаrning tаdqiqоtlаri o‘rgаnilgаn vа ilk bоr butun Qоrаqаlpоg‘istоn Rеspublikаsi

оykоnimlаri uchun yangi lеksik-sеmаntik guruhlаr tаvsiya etilgаn. Shuningdеk, Qоrаqаlpоg‘istоn

Rеspublikаsi Qоrаo‘zаk tumаni оykоnimlаri lеksik-sеmаntik guruhlаrgа аjrаtilib gеоgrаfik jihаtdаn

tаdqiq qilingаn.
SAMARQANDLIK JANGCHILARNI FASHIZMNI TOR-MOR ETISHDAGI ISHTIROKI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, B o d i r o v ] [ A , B o d i r o v a Z
Published: March 2023

Ushbu maqolada ikkinchi jahon urushi yillarida Samarqand viloyati vakillarining

urush frontlarida ona yurtlari uchun olib borilgan ayovsiz janglarda, dushmanga qarshi qonli urushda

oʻzbek xalqiga xos boʻlgan qahramonliklari va mardligi, qoʻlida qurol bilan muqaddas zaminimizni himoya

qilganligi bayon etilgan.
JANUBIY OʻZBEKISTON HUDUDLARIDA 1897-1940-YILLARDAGI DEMOGRAFIK JARAYONLAR
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M  T Turopova
Published: March 2023

Demografik jarayonlarda aholi soni, qishloq va shaharlardagi aholining oʻsishi,

janubiy hududlardagi mirigatsion holati, aholini tarkibiy qismi, turmush tarzi bilan bogʻliq aholini

koʻpayish omillari, janubiy hududlardagi yirik shaharlardagi demografik holatni taqoslash ilmiy bayon

etilgan.
GLOBALLASHUV VA MAFKURAVIY O‘ZGARISHLARNING O‘ZARO ALOQADORLIGI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, A  Z Sharipov
Published: March 2023

Ushbu maqolada hozirgi davrning eng muhim ko‘rinishlaridan biri bo‘lgan

globalizatsiya hodisasi va uning mafkuraviy o‘zgarishlarga ta’siri, ular o‘rtasidagi o‘zaro aloqadorliklar

ijtimoiy-falsafiy tahlil qilingan. Yangi O‘zbekiston milliy g‘oyasini rivojlantirishda mafkuraviy

transformatsiyaning amalga oshirilishi yuzasidan ayrim o‘ziga xos jihatlar o‘rganilib, tegishli xulosalar

chiqarilgan. Yurtimizda tinch-totuvlikni asrash, milliy qadriyatlarimizga sodiqlik ruhini qaror toptirishning

g‘oyaviy asoslari tadqiq etilib, bu boradagi kelgusi vazifalar haqida mulohaza yuritilgan. Jahonda

kechayotgan mafkuraviy kurash maydonlarida o‘zbek xalqining g‘oyaviy raqobatbardoshligini

ta’minlashga o‘zining munosib hissasini qo‘shadigan yangi avlodini tarbiyalab voyaga yetkazishga xizmat

qiladi.
XOR JAMOALARI BILAN ISHLASH JARAYONIDA VOKAL, SOLFEDJIO MASHQLARINING AHAMIYATI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, X o d j a y e v J
Published: March 2023

Maqolada xor san’ati hamda xor darslarining xususiyati haqida qisqacha

ma’luotlar berilgan. Shuningdek dars jarayonida talabalarni ovozini shakllantirish uchun vokal

mashqlarining ahamiyati, asarlarni professional kuylash uchun xor solfedjio mashqlarini kuylash,

kuylaganda ham barcha nyuanslariga, ayniqsa, dinamik belgilariga alohida e’tibor berib kuylash

haqida qisqacha fikr mulohazalar yoritib berilgan.
MAKTAB O‘QUVCHILARIGA KETMA- KETLIK VA FUNKSIYA LIMITINI O‘RGATISHDAGI BA’ZI MISOLLARNI ISHLASHNING INNOVATSION USLUBLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M  N Solayeva , A  J Seytov
Published: March 2023

Ushbu maqolada funksiya limitlari haqidagi ba’zi teoremalar va ularning

tadbiqlari ko‘rib chiqilgan. Bu teoremalarni maktab o‘quvchilariga tushuntirishning qulayliklari tahlil

qilingan. Funksiya limitlarida aniqmasliklarni ochish bo’yicha ba’zi mosollar ishlab va maktab

o‘quvchilariga qulayliklari ko‘rsatib berilgan.
ISAJON SULTON NASRI POETIKASI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, N  N Sultonova
Published: March 2023

Mazkur maqola modifikatsiyaning badiiylik mezonlari uning adabiyotimizdagi

o’ziga xosligini adabiy asarlar orqali tahlil etadi. Isajon Sultonning individual uslubi, u yaratgan obrazlar

tizimi odam va olamga daxldor, bir iqtidorli olimning boshidan kechgan voqelikni, qalbidagi nozik insoniy

tuyg’ularini o’ziga xos uslubda ifoda qilish jarayoni aks etgan.
BO’LAJAK MUTAXASSISLARNI TAYYORLASHDA REFLEKSIV YO’NALTIRILGAN TA’LIM MUHITINING ILMIY-METODIK JIHATLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Sh  B Nurboboyev
Published: March 2023

Ushbu maqolada refleksiya tushunchasining mazmun mohiyatini yoritish orqali

pedagogik refleksiyaning zamonaviy kadrlar tayyorlashdagi ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, refleksiv

yo’naltirilgan ta’lim modeli ishlab chiqilgan hamda refleksiv yo’naltirilgan ta’lim muhitiga oid usul va

yondashuvlar aniqlangan
PROFESSIONAL TA’LIM MUASSASALARI BOSHQARUV XODIMLARINING RAQAMLASHTIRILGAN IQTISODIY FAOLIYATDAGI KOMPETENTLIGI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, B  I Ilxomov
Published: March 2023

Ushbu maqolada kompetentlik, iqtisodiy kompetentlik va ta’lim tizimi boshqaruv

xodimlarining iqtisodiy kompetentligi tushunchalari tahlil qilingan. Shuningdek, malaka oshirish

jarayonlarida professional ta’lim tizimi boshqaruv xodimlarining iqtisodiy kompetentligini rivojlantirish

masalalari ko‘rilgan. Raqamlashtirilgan moliyaviy boshqaruv masalalari tahlil qilingan
DAVLAT BOSHQARUVI VA SHAXS RUHIY SALOMATLIGI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M  T Isakova
Published: March 2023

Ruhiy salomatlik jamiyat taraqqiyotiga hissa qo‘shadigan psixologik va

ijtimoiy farovonlik holatidir. Ushbu maqolada shaxs ruhiy salomatligi va davlat boshqaruvi haqida

nazariy ma’lumotlar keltirildi. Amaliy tadqiqotda shaxsning psixologik salomatligiga ta’sir etuvchi

faktorlar qatorida boshqaruvning shaxs ruhiy salomatligiga ta’siri o’rganildi. Natijalar tahliliga ko’ra

xulosalar ishlab chiqildi.
ZAMONAVIY PSIXOLOGIYADA BOLALARNI MAKTAB TA’LIMIGA TAYYORGARLIGINING PSIXOLOGIK MUAMMOLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, G A Xalbayeva
Published: March 2023

Mazkur maqola maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarni maktab ta’limiga

tayyorgarligining psixologik muammolariga bag’ishlangan bo’lib, maqolada bolaning sog’lom, har

tomonlama kamol topib shakllanishi, ularni bilim olishga bo’lgan qiziqishlari va motivatsiyasini

oshirishda maktabgacha ta’lim muassasalarining o’rni haqida ma’lumot berilgan. Bundan tashqari,

maqolada o‘yin faoliyati, rasm chizish, buyumlar yasash va turli xil faoliyatlarda vujudga kelgan

kundalik muloqot ham bolaning bilim va ko‘nikmalarini kengaytirib borishi, turli interfaol mashqlar

orqali bola tafakkurini o’stirish yo’llari va bunda yuzaga keladigan muammolar haqida fikr yuritilgan.
MAHMUD QOSHG‘ARIYNING “DEVONU LUG‘OTIT TURK” ASARI O‘RGANILISHI VA UNGA BERILGAN BAHO
Authors:   Samarqand davlat universiteti, X a t a m o v Z , S a n a q u l o v U
Published: March 2023

Ushbu maqolada XI asrning buyuk mutafakkir olimi Mahmud Koshg‘ariyning

lingvistik me’rosi – “Devonu lug‘otit turk “asari va unda o‘z davridagi turkiy tillarning leksik, fonetik,

grammatik sohalarini o‘rganishga doir fikr-mulohazalarining mohiyati, ahamiyati haqida va asosan fonetik

bilimiga xos ilmiy-amaliy hamda nazariy qarashlari qisqacha tahlil etiladi.
О ВЗАИМОСВЯЗЯХ И ВЗАИМООТНОШЕНИИ СЛОВООБРАЗОВАНИЯ И ЛЕКСИКИ В РУССКОМ ЯЗЫКЕ
Authors:   Samarqand davlat universiteti, Д И Ташбекова
Published: March 2023

В статье рассматривается взаимосвязи и взаимоотношения словообразования и

лексики, роль словообразования в системной организации лексики, а также парадигматические и

синтагматические отношения слов, и системообразующая роль производной лексики в русском языке.
RUS DAVLATCHILIGIDA NOTARIAL IDORALAR FAOLIYATINING RIVOJLANISH BOSQICHLARI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, B Kholikulov S h
Published: March 2023

Maqolada Rus davlatida notarial tizimning shakllanishi va rivojlanishining institutsional xususiyatlari tadqiq qilinadi. Tarixiy tahlil, tizimlashtirish usullaridan foydalangan holda Rossiyada qadim davrlardan XIX asr ikkinchi yarmida Notarial idoralar faoliyati borasida Nizom qabul qilinguniga qadar notarial tizim tarixi o‘rganiladi. Rossiya imperiyasi tasarrufida bo‘lgan ayrim hududlarda amal qilgan musulmon huquqi va notarial vazifalari o‘rtasidagi tafovutlar aniqlashtiriladi. Tadqiqot so‘ngida Rossiyada notarial idoralar faoliyatining kengaytirilishi imperator ma’muriyatining islohotchilik faoliyati va boshqaruv tizimini tartibga solish yo‘lidagi amaliy qadamlaridan biri ekanligi ko‘rsatib beriladi.
MA’MURIY TARTIB-TAOMILLAR TO‘G‘RISIDA”GI QONUNNI DAVLAT BOSHQARUVIDAGI AHAMIYATI VA UNI AMALIYOTGA JORIY ETISHDAGI MUAMMOLAR
Authors:   Samarqand davlat universiteti, M Azizov B
Published: March 2023

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasining “Ma’muriy tartibtaomillar to‘g‘risida”gi Qonunining muhim jihatlari, ma’muriy tartib-taomil tushunchasi va ma’muriy tartib-taomilni amalga oshiruvchi organlar tushunchasi yoritilgan. Shuningdek, maqolada Qonunni amaliyotga tatbiq qilishda, ma’muriy hujjatni bekor qilish, o‘zgartirish yoki haqiqiy emas deb topishda, prinsiplarini shakllantirishda, guvohlar, ekspertlar, mutaxassislar, tarjimonlarning huquq va majburiyatlarida belgilashda, protsessual hujjatlarni qabul qilishda va rasmiylashtirishda yuzaga kelayotgan muammoli holatlar yoritilgan. Ushbu muammoli holatlardan hamda Germaniya, Rossiya, Ozarbayjon va MDH davlatlari tajribasidan kelib chiqib, ushbu qonunni takomillashtirish va “Ma’muriy tartibtaomillar to‘g‘risida”gi Qonunni yangi tahrirda ishlab chiqish bo‘yicha asoslantirilgan takliflar yoritilgan.
“DO‘STLIK” KONSEPTI METAFORIK IFODALANISHI VA QIYOSIY TAHLILI
Authors:   Samarqand davlat universiteti, K M a r d i y e v   T
Published: March 2023

Ushbu maqolada inson tuyg‘ulari ichida emotsionallikka ega bo‘lgan, o‘zida

samimiylik, sofdillik xususiyatlarini anglatgan do‘stlik konseptining metoforik tahlili amalga oshiriladi.

Maqolada qardosh bo‘lmagan ikki til va xalqlar olamning lisoniy manzarasi qiyosiy tahlili amalga

oshiriladi. Shuningdek, maqolada ingliz va o‘zbek badiiy adabiyotlari, maqollari, aforizimlarida do‘stlik

konseptining metoforik talqini, o‘xshash va farqli tomonlari tahlil etiladi.