КЛИНИЧЕСКИЙ ПОРТРЕТ ПАЦИЕНТА С ЗАТЯЖНОЙ НЕОНАТАЛЬНОЙ ЖЕЛТУХОЙ, ПРОЖИВАЮЩЕГО В ГОРОДЕ АЛМАТЫ
Authors: Ж.В. Ракишева , Е.Б. Сералин 
Published: November 2024

Введение.Распространенность и этиологические факторы затяжной неонатальной желтухи зависят от многих причин: социально-экономическое положение страны, национальная и половая принадлежность, отягощенный семейный анамнез, экология итд. Затяжная неонатальная желтуха мультифакторное пограничное состояние с неблагоприятным прогнозом при отягощенном анамнезе, дети с данным заболеванием нуждаются в динамическом наблюдении педиатра и узких специалистов. Цель: Изучить клинический портрет пациента с затяжной желтухой неонатального периода на примере Детской Городской Клинической Инфекционной Больницы г. Алматы (ДГКИБ). Материалы и методы исследования: Представлен результат когортного ретроспективного анализа 405 историй болезни детей первого года жизни, находившихся на стационарном лечении в Детской Городской Клинической Инфекционной Больнице с января по декабрь 2018 года с диагнозом «Неонатальная желтуха». Критериями включения были: доношенность, проживание в городе Алматы, возраст ребенка старше 14 дней жизни и уровень общего билирубина сыворотки > 85 мкмоль/л. Критериями исключения были: недоношенность, возраст до 14 дней жизни, сельский житель и уровень общего билирубина < 85 мкмоль/л. Были изучены данные анамнеза: пол, национальность, возраст на момент госпитализации, течение беременности и родов, семейный анамнез, уровень общего билирубина сыворотки (ОБС) на момент госпитализации, фракции общего билирубина сыворотки, биохимические маркеры синдрома цитолиза, результаты нейросонографии и ультразвукового исследования органов брюшной полости, заключение невролога. Количественные данные обрабатывались методом вариационной статистики с последующим установлением критериев отношения правдоподобия и критерия Манна-Уитни, результаты считались статистически значимыми при р=0,045 р<0,05 соответственно. Результаты: Дети с затяжной неонатальной желтухой, родившиеся кесаревым сечением, чаще имеют патологические изменения органов брюшной полости по данным ультразвукового исследования (критерий отношения правдоподобия (р=0,017). Средние значения уровня общего билирубина сыворотки (ОБС) 215,1±71,5 мкмоль/л, гамма-глютамилтрансферазы (ГГТП) 0,4±0,9 мкат/л, аланинаминотрансферазы (АлАТ) 0,7±2,6 мкат/л, аспартатаминотрансферазы (АсАТ) 0,6±0,5 мкат/л вызывают патологические изменения органов брюшной полости по данным ультразвукового исследования (критерий Манна-Уитни р<0,05). Дети с затяжной неонатальной желтухой с диапазоном среднего значения общего билирубина сыворотки крови (ОБС) 205,7±82,0 мкмоль/л чаще имеют патологические изменения головного мозга по данным нейросонографии (критерий Манна-Уитни р<0,05). Выводы: Клинический портрет ребенка с затяжной неонатальной желтухой, жителя г. Алматы, выглядит следующим образом: доношенный мальчик казахской национальности, достигший 28,7±10,2 дней жизни, с дебютом заболевания с рождения, с ОБС 177,2±59,5 мкмоль/л, преимущественно за счет непрямого билирубина, с уровнем АлАТ 0,3 ±0,9 мккат/л, АсАт 0,5± 0,3 мккат/л, и тимоловой пробой 1,7 ±1,1; чаще от 1 беременности и 1 родов (39% и 42% соответственно), с отягощенным антенатальным и интранатальным анамнезами (60,1% и 21,2% соответственно). Из факторов риска, приводящих к развитию патологических изменений в гепатобилиарной системе и головном мозге, можно отнести перенесенную внутриутробную гипоксию и проведение кесарево сечения. Недоступность дорогостоящих лабораторных и генетических исследований в общебольничной сети не позволяют верифицировать этиологию затяжных желтух. Дети с затяжной неонатальной желтухой требуют пристального внимания, как на уровне стационарной помощи, так и после выписки, особенно наблюдения невролога для ранней профилактики неблагоприятных исходов поражения центральной нервной системы.

Introduction. The prevalence and etiological factors of protracted neonatal jaundice depend on many reasons: the socio-economic situation of the country, national and gender, a burdened family history, ecology, etc. Prolonged neonatal jaundice is a multifactorial borderline disease with an unfavorable prognosis with a burdened history, children with this state need dynamic monitoring by a pediatrician and narrow specialists. Purpose: To study the clinical portrait of a patient with chronic jaundice of the neonatal period using the example of the Children's City Clinical Infectious Diseases Hospital in Almaty city (CCCIDH). Materials and research methods: The result of a cohort retrospective analysis of 405 case records of infants who were hospitalized in the Children's City Clinical Infectious Hospital from January to December 2018 with a diagnosis “Neonatal jaundice” is presented. The inclusion criteria were: full-term, residence in Almaty city, the age of the child over 14 days of life and the level of total serum bilirubin > 85 μmol /l. The exclusion criterions were used prematurity, the age up to 14 days of life, rural residency and the level of total serum bilirubin <85 μmol /l. Medical history data were studied: gender, nationality, age at the time of hospitalization, pregnancy and childbirth, family history, level of total serum bilirubin (TSB) at the time of hospitalization, fractions of total serum bilirubin, biochemical markers of cytolysis syndrome, results of neurosonography and ultrasonic scanning of abdominal cavity organs, conclusion of a neurologist. Quantitative data were processed by the method of variation statistics followed by establishment of criteria for the likelihood ratio and the Mann-Whitney criterion. The results were considered statistically significant at p = 0.045 p <0.05, respectively. Results: Children with prolonged neonatal jaundice who was born by caesarean section often have abnormal abdominal cavity organs according to ultrasound data (likelihood ratio criterion (p = 0.017). Average values of total serum bilirubin (TSB) 215.1 ± 71.5 μmol/l, gamma-glutamyltransferase (GGT) 0.4 ± 0.9 μat /l, alanine aminotransferase (AAT) 0.7 ± 2.6 μat /l, aspartate aminotransferase (AcAT) 0.6 ± 0.5 μat /l cause pathological changes of abdominal cavity organs according to ultrasonic scanning (Mann-Whitney test, p <0.05). Children with prolonged neonatal jaundice with a range of mean total serum bilirubin (TSB) of 205.7 ± 82.0 μmol/l often have pathological changes in the brain according to neurosonography (Mann-Whitney test, p <0.05). Conclusions: The clinical profile of a child with prolonged neonatal jaundice, a resident of Almaty city, is as follows: a full-term boy of Kazakh nationality who has reached 28.7 ± 10.2 days of life, with a debut of the disease from birth, with TSB of 177.2 ± 59.5 μmol / l, mainly due to indirect bilirubin, with a level of AlAT 0.3 ± 0.9 μkat / l, AcAt 0.5 ± 0.3 μkat / l, and a thymol breakdown of 1.7 ± 1.1; more often from 1 pregnancy and 1 birth (39% and 42%, respectively), with burdened antenatal and intrapartum anamnesis (60.1% and 21.2%, respectively). Of the risk factors leading to the development of pathological changes in the hepatobiliary system and the brain, we can attribute transferred intrauterine hypoxia and cesarean section. The inaccessibility of expensive laboratory and genetic studies in a hospital-wide network does not allow the etiology of chronic jaundice to be verified. Children with chronic neonatal jaundice require close attention both at the level of inpatient care and after discharge, especially the observation of a neurologist for early prevention of adverse outcomes of a central nervous system lesion.

Кіріспе. Созылмалы неонаталды сарғаюдың таралуы мен этиологиялық факторлары көптеген себептерге: елдің әлеуметтік-экономикалық жағдайына, ұлттық және жыныстық қатыстылығына, ауырлатылған отбасылық анамнезге, экологияға және т.т. байланысты. Созылмалы неонаталды сарғаю ауырлатылған анамнезде болжамы қолайсыз көпфакторлы шекті ауру, мұндай күйдегі балалар бала дәрігері мен тар мамандардың ұдайы бақылауында болуды қажет етеді Мақсаты: Алматы қ. қалалық балалар клиникалық жұқпалы аурулар ауруханасының (ҚБКЖАА) мысалында неонаталдық кезеңдегі созылмалы сарғыштығы бар емделушілердің клиникалық портретін зерттеу. Зерттеу материалдары мен әдістері: 2018 жылдың қаңтары мен желтоқсаны аралығында Қалалық балалар клиникалық жұқпалы аурулар ауруханасында «Неонаталды сарғаю» диагнозымен болған өмірінің бірінші жылындағы балалардың 405 науқаснаманың топтық ретроспективтік талдауының нәтижесі ұсынылған. Енгізу критерийлері: шала туу, Алматы қаласында тұру, баланың жасы 14 күннен асқан және сарысудың жалпы билирубинінің деңгейі 85 мкмоль/л жоғары. Есептен шығару критериялар: шала туу болды,баланың жасы 14 күнге толмаган,ауыл тургыны және сарысудың жалпы билирубинінің деңгейі 85 мкмоль/л төмен. Анамнездің мәліметтері зерттелді: жынысы, ұлты, ауруханаға жатқызылған сәттегі жасы, жүктілік пен босанудың өтуі, отбасы анамнезі, ауруханаға жатқызылған сәттегі сарысудың жалпы билирубинінің деңгейі (СЖБ), сарысудың жалпы билирубинінің фракциялары, цитолиз синдромының биохимиялық маркерлері, нейросонография мен іш қуысының ультрадыбыстық зерттеуінің нәтижелері неврологтың қорытындылары. Зерттеу әдісі қала балаларының неонаталдық сарғыштығын зерттеуді қамтитын эпидемиологиялық болып таңдалды. Сандық деректер әрі қарай шындыққа ұқсас мәнге қатысты критерийлерді және Манн-Уитни критерийін белгілей отырып, вариациялық статистика әдісімен өңделді, нәтижелері тиісінше р=0,045 р<0,05 болғанда статистикалық маңызды болып есептелді. Нәтижелері: Кесарь тілігімен туған, созылмалы неонаталды сарғыштығы бар балаларда көбіне ультрадыбыстық зерттеу деректері бойынша іш қуысы органдарының патологиялық өзгерістері болады (шындыққа ұқсас мәнге қатысты критерий (р=0,017). Сарысудың жалпы билирубині (СЖБ) деңгейінің орташа мәндері 215,1±71,5 мкмоль/л, гамма-глютамилтрансфераза (ГГТП) деңгейінің орташа мәндері 0,4±0,9 мкат/л, аланинаминотрансфераза (АлАТ) деңгейінің орташа мәндері 0,7±2,6 мкат/л, аспартатаминотрансфераза (АсАТ) деңгейінің орташа мәндері 0,6±0,5 мкат/л ультрадыбыстық зерттеу деректері бойынша іш қуысы органдарының патологиялық өзгерістерін туғызады (Манн-Уитни критерийі р<0,05). Қан сарысуы жалпы билирубинінің (СЖБ) 205,7±82,0 мкмоль/л орташа мәнінің диапазонымен созылмалы неонаталды сарғыштығы бар балаларда көбіне нейросонография деректері бойынша бас миының патологиялық өзгерістері болады (Манн-Уитни критерийі р<0,05). Қорытындылар: Алматы қ. тұрғыны, созылмалы неонаталдық сарғыштығы бар баланың клиникалық портреті былайша көрінеді: мерзіміне жетіп туған ұлты қазақ, 28,7±10,2 күнге жеткен бала, туғаннан ауру дебюті бар, СЖБ 177,2±59,5 мкмоль/л, негізінен тікелей емес билирубин есебінен, АлАТ деңгейі 0,3 ±0,9 мккат/л, АсАт 0,5± 0,3 мккат/л , және тимолды ойығы 1,7 ±1,1; көбінесе 1 жүктіліктен және 1 босанудан (тиісінше 39% және 42%), ауырлатылған антенаталдық және интранаталдық анамнездермен (тиісінше 60,1% және 21,2%). Гепатобилиарлық жүйедегі және бас миындағы патологиялық өзгерістердің дамуына әкеп соқтырған тәуекелдер факторларынан жұқтырылған құрсақ ішіндегі гипоксияны және жүргізілген кесарь тілігін жатқызуға болады. Жалпы аурухана жүйесінде бағасы қымбат зертханалық және генетикалық зерттеулердің қолжетімсіздігі созылмалы сарғыштықтың этиологиясын анықтауға мүмкіндік бермейді. Созылмалы неонаталдық сарғыштығы бар балалар стационарлық көмек деңгейінде де, ауруханадан шығарылғаннан кейіннен де, әсіресе, орталық жүйке жүйесінің зақымдануының қолайсыз салдарларының ертеден алдын алу үшін неврологтың тұрақты бақылауын қажет етеді.