Κοινωνικοοικονομική και ποιοτική αξιολόγηση της κατ' οίκον νοσηλείας σε ασθενείς με κακοήθη νεοπλάσματα
Authors: Κούλη Ευγενία 
Published: September 2021

Η σημαντική αύξηση των δαπανών της υγειονομικής περίθαλψης και ιδιαίτερα της νοσοκομειακής έχει οδηγήσει στην αναζήτηση εναλλακτικών μορφών περίθαλψης που να μειώνουν το κόστος. Η ανάγκη για αποτελεσματική και αποδοτική χρήση των υπηρεσιών υγείας συνέβαλε στην προώθηση της εφαρμογής του θεσμού της κατ’ οίκον νοσηλείας σε ευρεία κλίμακα Βασικός σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η ανάδειξη των οικονομικών συνεπειών της εφαρμογής της κατ’ οίκον νοσηλείας σε ασθενείς με κακοήθη νεοπλάσματα, μέσω της σύγκρισης του κόστους της κατ’ οίκον νοσηλείας με το αντίστοιχο κόστος της νοσοκομειακής νοσηλείας. Επιπρόσθετος στόχος της μελέτης ήταν η ανάδειξη των αποτελεσμάτων αναφορικά με την ικανοποίηση των ασθενών από τις παρεχόμενες υπηρεσίες κατ’ οίκον νοσηλείας. Μεθοδολογία: Το πρώτο σκέλος της μελέτης αφορά την εκτίμηση του κόστους της κατ’ οίκον νοσηλείας σε ασθενείς με κακοήθη νεοπλάσματα. Τον υπό μελέτη πληθυσμό αποτέλεσαν 134 ασθενείς που λάμβαναν κατ’ οίκον νοσηλεία από την Υπηρεσία Νοσηλείας στο Σπίτι του Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ» κατά το έτος 2010. Η ανάλυση κόστους που πραγματοποιήθηκε περιελάμβανε το υγειονομικό κόστος, την απώλεια παραγωγικότητας των φροντιστών των ασθενών και το μη υγειονομικό κόστος. Το δεύτερο σκέλος της μελέτης αφορά τη σύγκριση του κόστους της κατ’ οίκον νοσηλείας με το αντίστοιχο κόστος της νοσοκομειακής νοσηλείας ασθενών με κακοήθη νεοπλάσματα τελικού σταδίου που λαμβάνουν ανακουφιστική φροντίδα. Ο μελετώμενος πληθυσμός περιλάμβανε ένα δείγμα 66 ασθενών που λάμβαναν κατ’ οίκον φροντίδα από την Υ.Ν.Σ. του Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ» και ένα όμοιο ως προς τα δημογραφικά και κλινικά χαρακτηριστικά δείγμα 64 ασθενών που νοσηλεύονταν στο Α.Ο.Ν.Α «Άγιος Σάββας». Η ανάλυση κόστους περιελάμβανε τον υπολογισμό του συνολικού κόστους της παρεχόμενης φροντίδας για διάστημα τριών μηνών συμπεριλαμβανομένης της απώλειας παραγωγικότητας των φροντιστών/συνοδών των ασθενών. Τέλος για τους 134 ασθενείς της κατ’ οίκον νοσηλείας πραγματοποιήθηκε μέτρηση της ικανοποίηση τους από τις παρεχόμενες υπηρεσίες χρησιμοποιώντας το Home Care Client Satisfaction Instrument -Revised (HCCSI-R). Αποτελέσματα: Για το σύνολο των 134 ασθενών της κατ’ οίκον νοσηλείας, το μηνιαίο υγειονομικό κόστος ανήλθε σε 263,1€, και η μηνιαία απώλεια παραγωγικότητας σε 445,7€. Συνολικά το μηνιαίο κόστος της κατ’ οίκον νοσηλείας, συμπεριλαμβανομένου και του μη υγειονομικού κόστους ήταν 781,3€ Αναφορικά με τη σύγκριση του κόστους της κατ’ οίκον και της νοσοκομειακής νοσηλείας, το υγειονομικό κόστος της φροντίδας ασθενών που λάμβαναν κατ’ οίκον νοσηλεία για διάστημα τριών μηνών ήταν 2424,3€, ενώ το αντίστοιχο κόστος της φροντίδας σε ασθενείς που νοσηλεύονταν στο νοσοκομείο ήταν 6665,4€. Η μηνιαία απώλεια παραγωγικότητας των φροντιστών των ασθενών της κατ’ οίκον νοσηλείας ήταν 523,9 € ενώ η αντίστοιχη απώλεια παραγωγικότητας για τους συνοδούς των ασθενών στο νοσοκομείο ήταν €1.071,3 Το συνολικό κόστος της παρεχόμενης τρίμηνης φροντίδας για τους ασθενείς που λάμβαναν κατ’ οίκον νοσηλείας ανήλθε σε 4213,5€, ενώ το αντίστοιχο κόστος για τους ασθενείς που νοσηλεύονταν στο νοσοκομείο σε 9879,3€. Τέλος, αναφορικά με την ικανοποίηση των ασθενών της κατ’ οίκον νοσηλείας από της παρεχόμενες υπηρεσίες, η πλειονότητα των ασθενών (>70%) ήταν ικανοποιημένοι/ πολύ ικανοποιημένοι κυρίως από τη στάση και τη συμπεριφορά του προσωπικού. Συμπεράσματα: Η κατ’ οίκον νοσηλεία συνδέεται με σημαντικά οικονομικά οφέλη, καθώς το υγειονομικό της κόστος ήταν 2,7 φορές χαμηλότερο σε σχέση με το αντίστοιχο κόστος της νοσοκομειακής νοσηλείας και συνδέεται με μειωμένη απώλεια παραγωγικότητας. Τα οικονομικά οφέλη της κατ’ οίκον νοσηλείας σε συνδυασμό με τα υψηλά ποσοστά ικανοποίησης των ασθενών από τις παρεχόμενες υπηρεσίες αποδεικνύουν πως η κατ’ οίκον νοσηλεία αποτελεί μια ιδιαίτερα αποδοτική και αποτελεσματική μορφή παροχή φροντίδας και καθιστούν αναγκαία την εφαρμογή της σε ευρεία κλίμακα..