Μελέτη παραμέτρων φλεγμονής του εντερικού βλεννογόνου στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου
Authors: Λαζαρίδης Νικόλαος 
Published: September 2021

Η παρούσα διδακτορική διατριβή είχε ως στόχο τη διερεύνηση αιτιολογικών μηχανισμών στην ανάπτυξη του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ). Συγκεκριμένα, διερευνήθηκαν οι toll-like receptors (TLRs), μια ομάδα πρωτεϊνών οι οποίες δρουν ως υποδοχείς της φυσικής ανοσίας και προάγουν τη φλεγμονή. Επιπλέον σκοπός της μελέτης ήταν η μελέτη του πληθυσμού των ατόμων με ΣΕΕ, η συλλογή των βιομετρικών τους δεδομένων και η συσχέτιση παραμέτρων όπως η διάρκεια της νόσου και η συχνότητα των κενώσεων, με την ποιότητα ζωής των ασθενών. Συμμετείχαν στη μελέτη 45 ασθενείς με ΣΕΕ και 25 υγιείς μάρτυρες. Από αυτούς οι συνολικά 44 υποβλήθηκαν σε κολονοσκόπηση με λήψη βιοψιών από το δεξί κόλον και τελικά στους 33 απομονώθηκε υλικό για τη μέτρηση των TLRs. Όλοι οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν τα ερωτηματολόγια για α) τη διάγνωση του ΣΕΕ (κριτήρια της Ρώμης ΙΙΙ), β) την ποιότητα ζωής και γ) τη σύσταση των κοπράνων (κλίμακα Bristol). Από το ιστολογικό υλικό απομονώθηκε το RNA και συντέθηκε συμπληρωματικό DNA (cDNA). Τέλος, πραγματοποιήθηκε μελέτη έκφρασης των TLR2, TLR4 και TLR8 με αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης σε πραγματικό χρόνο (RT-qPCR). Στη στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων εφαρμόστηκε το Shapiro – Wilk test για να καθοριστεί αν η μεταβλητή ακολουθεί την κανονική κατανομή ή όχι. Ακολούθως χρησιμοποιήθηκαν το student’s t-test ή το Mann – Whitney test, ανάλογα με την κανονικότητα ή όχι της εκάστοτε μεταβλητής, για να ελεγχθεί αν υπάρχει κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά. Δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στην ηλικία, το βάρος, το ύψος και τον δείκτη μάζας σώματος (ΒΜΙ) μεταξύ των ασθενών και των μαρτύρων. Η πλειοψηφία των ασθενών έπασχε από ΣΕΕ με διαρροϊκές κενώσεις (57%), το 23% εμφάνισε ΣΕΕ με δυσκοιλιότητα και το 13% ΣΕΕ μεικτού τύπου. Η έκφραση των TLR2, TLR4 και TLR8 ήταν αυξημένη στο σύνολο των ασθενών, χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά. Οι ασθενείς με διάρροιες εμφάνισαν αύξηση της έκφρασης του TLR4 (p=0,008) σε σχέση με τους μάρτυρες και οι ασθενείς με δυσκοιλιότητα μειωμένη έκφραση του TLR4 (p=0,027) και του TLR8 (p=0,011). Επιπλέον, οι ασθενείς με διαρροϊκές κενώσεις παρουσίασαν αυξημένα επίπεδα των TLR2 και TLR4 σε σχέση με τους ασθενείς με δυσκοιλιότητα (p=0,018 και p=0,005 αντίστοιχα). Η χρονική διάρκεια του ΣΕΕ παρουσίασε θετική συσχέτιση με την έκφραση των TLRs στο βλεννογόνο (TLR2 r=0,572 p=0,008 – TLR4 r=0,623 p=0,01 – TLR8 r=0,670 p=0,001) και αρνητική γραμμική συσχέτιση με την ποιότητα ζωής των ασθενών (r= -0,461 p=0,01). Παράλληλα, συσχετίστηκε αρνητικά η έκφραση του TLR4 στους ασθενείς με διάρροιες με την ποιότητα ζωής (r= -0,912 p=0,001) και η βαθμολογία στην κλίμακα κοπράνων του Bristol με την ποιότητα ζωής (r= -0,663 p=0,004). Σε αυτή τη έρευνα μελετήθηκε η έκφραση των TLRs στον βλεννογόνο του παχέος εντέρου με βιοψίες από το δεξιό κόλον και παρατηρήθηκαν αυξημένες τιμές στους ασθενείς με ΣΕΕ, αν και δεν επιτεύχθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στο σύνολο τους σε σχέση με τους μάρτυρες. Η έκφραση του TLR4 ήταν στατιστικά αυξημένη στους ασθενείς με διαρροϊκές κενώσεις και αντιθέτως μειωμένη στους ασθενείς με δυσκοιλιότητα. Οι υποομάδες των ασθενών παρουσίασαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ τους, στην έκφραση των TLR2 και TLR4. Επιβεβαιώθηκε η αρνητική επίδραση της χρονιότητας του συνδρόμου στην ποιότητα της ζωής των ασθενών και αναδείχτηκε η σημασία της δυσλειτουργίας της ανοσιακής απάντησης και των μονοπατιών της φλεγμονής στην ανάπτυξη του ΣΕΕ.