Delineating novel innate inflammatory pathways involved in chronic autoinflammatory and autoimmune diseases such as rheumatoid arthritis and its subtypes like Still’s disease
Authors: Παπαδάκη Γαρυφαλιά 
Published: September 2021

Η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα (ΡΑ) είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος που χαρακτηρίζεται από υπερπλασία, καταστροφή των αρθρώσεων και εξωαρθρικές εκδηλώσεις με σημαντική επίδραση στο ρυθμό ανάπτυξης της νόσου και στη θνησιμότητα. Η σοβαρότητα της νόσου σχετίζεται με τη παρουσία αντισωμάτων έναντι κιτρουλλινοποιημένων πρωτεϊνών και ανοσοσυμπλεγμάτων που περιέχουν διάφορα κιτρουλλινοποιημένα αντιγόνα με μεγάλη ανοσογονικότητα και επίδραση στην καταστροφή της άρθρωση. Η πηγή αυτών των αυτοαντιγόνων και η αρχική αιτία απώλειας της ανοσολογικής ανοχής παραμένει άγνωστη.Η ΡΑ παρουσιάζει τοπική φλεγμονή στις αρθρώσεις και σταδιακά αναπτύσεται σε μια συστηματική αυτοάνοση νόσο, αποτέλεσμα της απώλειας ανοχής του ανοσποιητικόυ συστήματος. Παθογόνα Τ κύτταρα όχι μόνο βοηθούν τα Β κύτταρα να παράγουν αυτοαντισώματα (έναντι κιτρουλλινοποιημένων πρωτεϊνών και ρευματοειδείς παράγοντες), αλλά επίσης μεσολαβούν ενεργά στη καταστροφή του ιστού εκκρίνοντας προ-φλεγμονώδεις κυτταροκίνες (IL-17, IL-6, and TNF-a) δημιουργώντας έτσι ένα φλεγμονώδες μικροπεριβάλλον που ευνοεί την προσέλκυση μακροφάγων και ουδετρόφιλων και την ενεργοποίηση των οστεοκλαστών.Τα δενδριτικά κύτταρα ως εξειδικευμένα αντιγονοπαρουσιαστικά κύτταρα, μεταναστεύουν στους λεμφαδένες όπου επεξεργάζονται και παρουσιάζουν αντιγόνα σε μη ενεργοποιημένα Τ κύτταρα και εκκρίνουν κυτταροκίνες καταλήγοντας στη διαφοροποίηση των Τ κυττάρων σε Τ βοηθητικά κύτταρα (Th1, Th17). Διάφορα δεδομένα έχουν αναδείξει τα Τh1 και Th17 ως τους κύριους παθογόνους Τ υποπληθυσμούς κατά τη διάρκεια της ΡΑ. Ωστόσο οι παράγοντες που οδηγούν στη πόλωση και στην ανάπτυξη τους παρανένουν άγνωστοι.Σε κλινικό επίπεδο, τα ουδετερόφιλα βρίσκονται σε υψηλούς αριθμούς στον αρθρικό ιστό κατά τα αρχικά στάδια της ΡΑ και παραμένουν στο αρθρικό υγρό κατά τη πρόοδο της ασθένειας. Ένα νέο χαρακτηριστικό των ουδετερόφιλων που περιγράφηκε πρόσφατα, είναι η ικανότητα τους να σχηματίζουν εξωκυττάριες παγίδες ουδετερόφιλων (NETs), ένας μηχανισμός κυτταρικού θανάτου που αναφέρεται ως Νέτωση. Τα NETs αποτελούνται από DNA-χρωματίνη που είναι διακοσμημένη από μια ποικιλία πρωτεϊνών που βρίσκονται στα κοκκία των ουδετερόφιλων. Τα NETs μπορούν να προκαλέσουν κυτταρική ενεργοποίηση σε διάφορα κύτταρα και την έκκριση κυτταροκινών.Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό της ΡΑ είναι ο παθολογικός σχηματισμός NETs και έχει δειχθεί να παίζει σημαντικό ρόλο στη παθογένεια της ασθένειας. Ωστόσο, ο μηχανισμός μέσω του οποίου τα NETs συμμετέχουν στην αυτοάνοση απάντηση στη ΡΑ, παραμένει άγνωστος. Οι στόχοι της παρούσας ερευνητικής μελέτης ήταν: (α) η διερεύνηση του ρόλου των NETs στην αυτοάνοση απόκριση της ΡΑ,(β) η μελέτη τωνμηχανισμών ρύθμισης της αυτοάνοσης απόκρισης από τα NETs.Στη παρούσα μελέτη, δείχνουμε ότι η καταστολή της δράσης των PAD ενζύμων (κύρια ένζυμα κατά τη κιτρουλλινοποίηση) στο μοντέλο ποντικού με αρθρίτιδα επαγώμενη από κολλαγόνο μείωσε σημαντικά τη δημιουργία των NETs, τη κλινική ενεργότητα της ασθένειας και παρεμπόδισε τη καταστροφή της άρθρωσης. Το σημαντικότερο είναι οτι αναστέλλοντας τα ένζυμα PAD μειώθηκε σημαντικά η συχνότητα των αντιγονοειδικών Τ κυττάρων που παράγουν IFN-γ (Th1) στους επιχώριους λεμφαδένες (dLNs) ανοσοποιημένων ποντικών ενώ τα επίπεδα των κυττάρων που παράγουν IL-17 (Th17) παρέμειναν σταθερά. Λειτουργικά δείξαμε οτι η έκθεση των δενδριτικών κυττάρων σε NETs προερχόμενα από ποντίκια με νόσο επέφερε την ενεργοποίηση των δενριτικών κυττάρων συνοδευόμενη από αύξηση των μορίων συν-ενεργοποίησης CD80 και CD86 και από αυξημένη έκκριση της προφλεγμονώδους κυτταροκίνης IL-6. Επίσης, τα δενδριτικά κύτταρα που συγκαλλιεργήθηκαν με NETs (CIA-NETs) αύξησαν τα αντιγονοειδικά Th1 κύτταρα in vitro. Τέλος, τα NETs προερχόμενα από ασθενείς με ΡΑ αύξησαν την ενεργοποίηση υγιών δενδριτικών κυττάρων συμφωνώντας με τα ευρήματα στο πειραματικό μοντέλο ΡΑ.Συνολικά, τα δεδομένα αυτά αποκαλύπτουν ένα σημαντικό ρόλο των NETs στην επαγωγή του Th1 κυτταρικού υποπληθυσμού στο μοντέλο ποντικού αρθρίτιδας επαγώμενης από κολλαγόνο (Collagen-induced arthritis) μέσω της ενεργοποίησης των δενδριτικών κυττάρων. Αυτά τα ευρήματα αποκαλύπτουν ένα καινοτόμο ρόλο των NETs στη δημιουργία αυτοάνοσων αποκρίσεων στη ΡΑ που μπορεί να διερευνηθεί θεραπευτικά.