Μελέτη της επίδρασης του φυτοπαρασιτισμού, του επιπέδου πείνας και της ενδοομαδικής θήρευσης (IGP) στην λειτουργική απόκριση πολυφάγων αρπακτικών
Authors: Μασέλου Διονυσία 
Published: August 2021

Τα παμφάγα αρπακτικά κατέχουν διπλό ρόλο στα οικοσυστήματα, καθώς μπορούν να τρέφονται με λεία και φυτικούς πόρους και αποτελούν ένα σημαντικό συστατικό των τροφικών πλεγμάτων. Ένας αυξανόμενος όγκος εμπειρικών μελετών έχει παράσχει στοιχεία για τη σημασία της ποιότητας των φυτικών πόρων στην έκβαση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ παμφάγων και φυτοφάγων εχθρών. Ειδικότερα, βραχυπρόθεσμα μπορεί η υψηλή ποιότητα του φυτού ξενιστή, και κατ’ επέκταση η διαθεσιμότητα πλούσιων θρεπτικών συστατικών στα αρπακτικά, να έχει σαν αποτέλεσμα την «απελευθέρωση» των φυτοφάγων εχθρών από την πίεση των παμφάγων θηρευτών, ενώ μια μακροπρόθεσμη προοπτική, υποδεικνύει ότι υψηλής ποιότητας φυτικοί πόροι μπορεί να υποστηρίξουν μεγαλύτερες πυκνότητες παμφάγων θηρευτών, προκαλώντας ισχυρότερες αρνητικές επιπτώσεις στους φυτοφάγους εχθρούς. Στην παρούσα διατριβή αξιολογήθηκε η θηρευτική αποτελεσματικότητα ενός αρπακτικού χρησιμοποιώντας ένα τρι-τροφικό σύστημα αποτελούμενο από ένα παμφάγο αρπακτικό (Macrolophus pygmaeus Rambur, Hemiptera - Miridae), τη λεία του (Myzus persicae Sulzer, Hemiptera - Aphididae) και δυο φυτά ξενιστές (μελιτζάνα, πιπεριά), διερευνώντας φυσιολογικά χαρακτηριστικά του, την παρουσία εναλλακτικών φυτικών πόρων καθώς καιτην παράλληλη δραστηριότητα του με ένα παμφάγο επίσης αρπακτικό (Nesidiocoris tenuis Reuter, Hemiptera - Miridae). Αρχικά διερευνήθηκε η επίδραση διαφόρων επιπέδων πείνας στη λειτουργική απόκριση του παμφάγου αρπακτικού M. pygmaeus σε δυο διαφορετικές χρονικές περιόδους. Σ’ όλες τις μεταχειρίσεις ο θηρευτής εκδήλωσε λειτουργική απόκριση Τύπου ΙΙ ενώ δεν καταγράφηκε διαφοροποίηση της κατανάλωσης του αρπακτικού με το επίπεδο πείνας. Επίσης, μελετήθηκε η επίδραση ανθικών πόρων (γύρη ή άνθος) μελιτζάνας ή πιπεριάς στην κατανάλωση λείας από το αρπακτικό M. pygmaeus σε δυο χωρικές κλίμακες (φύλλο-φυτό). Η κατανάλωση και ο τύπος λειτουργικής απόκρισης του αρπακτικού δεν επηρεάστηκαν από το είδος του φυτού ή τη χωρική κλίμακα ενώ η παράλληλη χορήγηση φυτικών πόρων (άνθος, γύρη) μελιτζάνας και λιγότερο πιπεριάς μείωσε το επίπεδο της καμπύλης λειτουργικής απόκρισης και αύξησε το χρόνο χειρισμού του αρπακτικού, υποδεικνύοντας την αντικατάσταση της ζωικής λείας με φυτικούς πόρους σε ορισμένες πυκνότητες λείας ανάλογα με το είδος του φυτού ξενιστή. Επίσης με τη χρήση του ολφακτόμετρου καταγράφηκε η επιλογή του M. pygmaeus μεταξύ δύο φυτών ξενιστών (μελιτζάνας, πιπεριάς) αξιολογώντας την προέλευση του από το κάθε φυτό καθώς και η επίδραση της παρουσίας λείας ή ενός άνθους ενώ πραγματοποιήθηκε παραλαβή πτητικών από τα φυτά και ανάλυσή τους σε αέριο χρωματογράφο. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα παρατηρήθηκε μια σημαντική προτίμηση προς το φυτό της μελιτζάνας που έφερε προσβολή από αφίδες εν συγκρίσει με το καθαρό φυτό. Τέλος, εξετάσαμε τα αναδυόμενα αποτελέσματα των αλληλεπιδράσεων (MPEs), μεταξύ δύο παμφάγων αρπακτικών στην κατανάλωση λείας, παρουσία ή απουσία φυτικών πόρων (άνθος), με την εφαρμογή του πολλαπλασιαστικού (MRM) και του μοντέλου υποκατάστασης (substitutive model). Η παρουσία άνθους μείωσε σημαντικά την κατανάλωση λείας από ένα άτομο M. pygmaeus, ωστόσο αντίστοιχη μείωση δεν παρατηρήθηκε στην κατανάλωση του N. tenuis. Όταν τα αρπακτικά είχαν πρόσβαση μόνο σε λεία, το αποτέλεσμα των ενδοειδικών και διαειδικών αλληλεπιδράσεων στην κατανάλωση ήταν προσθετικό ενώ αντίθετα ανάλογα με το είδος του αρπακτικού η παρουσία άνθους προκάλεσε την εκδήλωση μη προσθετικών αλληλεπιδράσεων στις ενδοειδικές μεταχειρίσεις.