Διερεύνηση συμπεριφοράς καταναλωτών στα διαφοροποιημένα τρόφιμα στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης
Authors: Καραμάνη Ευαγγελία 
Published: June 2021

Αναμφίβολα, κατά την τελευταία δεκαετία, διαφοροποιήθηκε σημαντικά η καταναλωτική συμπεριφορά ιδιαίτερα ως προς τις καταναλωτικές προτιμήσεις και ανάγκες. Ο μέσος καταναλωτής σήμερα είναι περισσότερο απαιτητικός και συνήθως είναι αυτός που ορίζει τις κύριες παραμέτρους ζήτησης, καθώς διαθέτει σημαντικές εναλλακτικές δυνατότητες για επιλογή προϊόντων και ικανοποιητικό επίπεδο πληροφόρησης-γνώσης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η βιομηχανία τροφίμων να βρίσκεται σε συνεχή εγρήγορση προκειμένου να παράγει νέα προϊόντα, συχνά καινοτόμα, τα οποία θα ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις σύγχρονες ανάγκες του καταναλωτή προβλέποντας παράλληλα τις επικείμενες αλλαγές στα καταναλωτικά πρότυπα. Η εξέλιξη της τεχνολογικής καινοτομίας στη βιομηχανία τροφίμων για την παραγωγή και κυκλοφορία νέων προϊόντων στην αγορά καθοδηγείται από τις προτιμήσεις των καταναλωτών για ποιοτικά τρόφιμα, νέες γεύσεις και υγιεινή διατροφή. Τέτοιες προτιμήσεις των καταναλωτών είναι οι παρακινητικοί παράγοντες που αναγνωρίζονται από τους κατασκευαστές τροφίμων για να καλύψουν τις ανάγκες των καταναλωτών και την επιτυχία του προϊόντος στην αγορά. Τα τελευταία χρόνια, οι καταναλωτές έπαιξαν σημαντικό ρόλο στον καθορισμό παραμέτρων για την παραγωγή καινοτόμων προϊόντων διατροφής. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, όπως επηρεάζεται από τις τεχνολογικές εξελίξεις και τα κοινωνικά μέσα, έχει μετατοπίσει σημαντικά την αγορά τροφίμων και οδήγησε τους καταναλωτές να υιοθετήσουν διαφοροποιημένα προϊόντα διατροφής. Ο στόχος αυτής της έρευνας είναι να δημιουργήσει ένα εννοιολογικό πλαίσιο που θα διευκρινίζει τους λόγους για τους οποίους οι καταναλωτές στρέφονται στην αγορά διαφοροποιημένων προϊόντων διατροφής. Το εννοιολογικό πλαίσιο δοκιμάζεται σε τέσσερις τύπους διαφοροποιημένων προϊόντων, δηλαδή: i) βιολογικά τρόφιμα ii) λειτουργικά τρόφιμα, iii) παραδοσιακά και τέλος iv) πολυτελή τρόφιμα. Αυτές οι κατηγορίες τροφίμων αντιμετωπίζονται (θεωρούνται) ως «διαφοροποιημένες» κατηγορίες τροφίμων, επειδή περιέχουν την έννοια της καινοτομίας. Στη μελέτη χρησιμοποιήθηκε δείγμα 400 συμμετεχόντων από τη Θεσσαλονίκη, στη Βόρεια Ελλάδα. Το αποτέλεσμα μιας ανάλυσης παλινδρόμησης έδειξε ότι η συνείδηση της υγείας, η περιβαλλοντική συνείδηση, η συμπεριφορά των καταναλωτών για την εξερεύνηση νέων γεύσεων, την ποιότητα και τις διατροφικές συνήθειες των καταναλωτών επηρεάζουν τη συμπεριφορά των καταναλωτών. Επίσης οι στατιστικές μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν ήταν δοκιμές γραμμικής συσχέτισης Pearson και η μονόδρομη δοκιμή ANOVA. Η συσχέτιση μεταξύ ηλικίας και κατανάλωσης βιολογικών τροφίμων βρέθηκε να είναι στατιστικά σημαντική, όπως και η συσχέτιση μεταξύ μηνιαίου εισοδήματος και επιπέδου εκπαίδευσης. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας θα πρέπει να λαμβάνονται εξίσου σοβαρά υπόψη από τους αρμόδιους φορείς χάραξης πολιτικής, προκειμένου να διαμορφωθεί μια αντίστοιχη ενημερωτική εκστρατεία για τα οφέλη των διαφοροποιημένων τροφίμων. Συγκεκριμένα, μπορούν να διοργανώσουν σεμινάρια κατάρτισης που παρέχονται από ειδικούς σε τρόφιμα ή από αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες για να βελτιώσουν την ευαισθητοποίηση των καταναλωτών για την υγεία και τα οποία στη συνέχεια θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συχνές αγορές διαφοροποιημένων τροφίμων.