Η χρονοφασματική ανάλυση του κολπικού επάρματος P με το κυματίδιο morlet στη διερεύνηση της παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής
Authors: Δάκος Γεώργιος 
Published: January 2014

Σκοπός της μελέτης ήταν να διερευνηθούν με τον μετασχηματισμό του κύματος P με το κυματίδιο Morlet τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κολπικής εκπόλωσης που συσχετίζονται με την εμφάνιση παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής (ΚΜ). Παράλληλα μελετήθηκαν οι ασθενείς με ΚΜ ανάλογα με τον αριθμό των υποτροπών και στη συνέχεια αντίστοιχα με την εμφάνιση του πρώτου επεισοδίου ή την ύπαρξη ιστορικού ΚΜ. Επίσης διερευνήθηκε η συσχέτιση αρτηριακής υπέρτασης και ΚΜ, καθώς και η προγνωστική αξία του μετασχηματισμού του κύματος P σε κυματίδια στην εμφάνιση ΚΜ μετά από εγχείρηση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης (bypass). Συγκρίθηκαν 50 ασθενείς (27 άνδρες, μέσης ηλικίας 54±10 ετών), με παροξυσμική ΚΜ, χωρίς οργανική καρδιακή νόσο (Ομάδα Ι) και 50φυσιολογικά άτομα (19 άνδρες, μέσης ηλικίας 56±9ετών, Ομάδα ΙΙ) χωρίς ιστορικό ΚΜ και χωρίς οργανική καρδιακή νόσο. Η αντιαρρυθμική αγωγή διακόπηκε για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 5 φορές μεγαλύτερο της ημίσειας ζωής των φαρμάκων, ενώ κανένας ασθενής δεν ελάμβανε αμιοδαρόνη τους τελευταίους 6 μήνες. Για την πρόβλεψη εμφάνισης ΚΜ μετεγχειρητικά μελετήθηκαν 92 ασθενείς (64 άνδρες, ηλικίας 64,4±8 έτη) που υποβλήθησαν σε εγχείρηση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης για την αντιμετώπιση της στεφανιαίας νόσου. O μετασχηματισμός σε κυματίδια έγινε με βάση το κυματίδιο του Morlet στους 3 ορθογώνιους άξονες X, Y, Z και στον συνιστάμενο άξονα (VM), με παραμέτρους ανάλυσης τις Mean και Max ενέργειες στο φάσμα των υψηλών (Mean1, Max1: 200-160Hz), των μέσων (Mean2, Max2: 150-100Hz) και των χαμηλών συχνοτήτων (Mean3, Max3: 90-50Hz, αντίστοιχα). Επίσης υπολογίσθηκε η διάρκεια του κύματος P στους ορθογώνιους άξονες X,Y,Z, στο VM, όπως και η διαφορά διάρκειας του κύματος P στον άξονα Z από την αντίστοιχη στον άξονα X (Pdur Z-X). Οι διαστάσεις του αρ. κόλπου υπολογίσθηκαν εκτός από την αριστερή παραστερνική λήψη (Lapl) και από την κορυφαία λήψη κατά τον επιμήκη άξονα στην συστολική (Lalas) και διαστολική φάση (Lalad) της καρδιακής λειτουργίας, όπως αντίστοιχα και κατά τον βραχύ άξονα (Lasas και Lasad, αντίστοιχα). Η σύγκριση των μέσων τιμών μεταξύ των ασθενών με παροξυσμική ΚΜ και των ατόμων χωρίς ΚΜ έγινε με το Τ-test για μη συσχετισμένες τιμές. Στις περιπτώσεις απόκλισης από την κανονική κατανομή, χρησιμοποιήθηκε ο μη παραμετρικός έλεγχος Mann-Whitney U-test. Ο έλεγχος απόκλισης από την κανονική κατανομή έγινε με το Kolmogorov-Smirnoff test. Η σύγκριση των μέσων τιμών κατά την διάρκεια της παρακολούθησης ανάμεσα στους ασθενείς της ίδιας Ομάδας έγινε με το Τ-test για συσχετισμένες τιμές. Οι ποιοτικές μετρήσεις συχνοτήτων έγιναν με το chi-square (x²) test. Με την μελέτη παλινδρόμησης καθορίσθηκε η επίδραση των δημογραφικών, κλινικών και παραγόντων από την ανάλυση σε κυματίδια στην εμφάνιση της ΚΜ. Οι παράγοντες που βρέθηκαν σημαντικοί p<0,1 συνυπολογίσθηκαν στην πολυπαραγοντική ανάλυση για τη δημιουργία του μοντέλου πρόβλεψης εμφάνισης της ΚΜ. Τιμή p<0,05 θεωρήθηκε στατιστικά σημαντική. Οι ασθενείς με παροξυσμική ΚΜ διαφοροποιούνται με βάση τις χαμηλότερες Mean και Max ενέργειες σε όλες τις φασματικές συχνότητες στον άξονα Χ, την μεγαλύτερη διάρκεια του κύματος P στον άξονα Ζ (PdurZ), τις σημαντικά υψηλότερες Mean ενέργειες στον ίδιο άξονα και τις μεγαλύτερες διαμέτρους Lapl και Lalad στον αρ. κόλπο, από τα άτομα χωρίς ΚΜ. Στην πολυπαραγοντική ανάλυση διαπιστώθηκε ότι η διάρκεια PdurZ και η ενέργεια Mean2X προβλέπουν την εμφάνιση ΚΜ με 80% Sn, 78% Sp, καθώς και 79% ΤPV, με 78% PPV και 80% NPV. Ο διαχωρισμός των ασθενών ανάλογα με τις υποτροπές της ΚΜ (με κριτήριο τις 5/έτος) και αντίστοιχα με την εμφάνιση του πρώτου επεισοδίου ή την ύπαρξη ιστορικού ΚΜ έκανε περισσότερο ευκρινείς τους πιθανούς μηχανισμούς εμφάνισης της ΚΜ. Η βραδεία και ανομοιογενής κολπική αγωγή συσχετίζεται με την εμφάνιση χαμηλού αριθμού υποτροπών στους ασθενείς με πρώτο επεισόδιο ή ιστορικό ΚΜ και κάνει πιθανή την εμφάνιση κυκλωμάτων επανεισόδου στο οπίσθιο τμήμα του αρ. κόλπου. Επιπρόσθετα οι ασθενείς με ιστορικό ΚΜ και χαμηλό αριθμό υποτροπών εμφανίζουν και ελαττωμένη αγωγή στους άξονες Χ και Υ και αυξημένη διάμετρο Lapl στον αρ. κόλπο. Τα παραπάνω ευρήματα μπορούν να αποδοθούν στην ανατομική αναδιαμόρφωση των κόλπων. Η ανισότροπη αγωγή στο μεσοκολπικό διάφραγμα (ΜΚΔ) συσχετίζεται με την εμφάνιση υψηλού αριθμού υποτροπών. Η εμφάνιση της ανισότροπης αγωγήςσυνδέεται με αυξημένη διάμετρο Lalad στον αρ. κόλπο και είναι δυνατόν να αποδοθεί στην ανατομική αναδιαμόρφωση των κόλπων. Η ανισότροπη αγωγή σε συνδυασμό με την βραδεία και ανομοιογενή κολπική αγωγή κάνει πιθανή την εμφάνιση κυκλωμάτων επανεισόδου στο αρ. τμήμα του ΜΚΔ και στο οπίσθιο τμήμα του αρ. κόλπου. Η εμφάνιση ΚΜ σε ασθενείς με αρτηριακή υπέρταση (ΑΥ) σχετίζεται με βραδεία, ανομοιογενή και ανισότροπη κολπική αγωγή. Η ανισότροπη αγωγή πιθανόν οφείλεται στην ανάπτυξη ίνωσης στο κολπικό μυοκάρδιο των ασθενών με ΑΥ. Η μονήρης ΚΜ μπορεί να αποδοθεί στην ύπαρξη πρωτοπαθούς διαταραχής στo δεμάτιο του Bachmann ή και στις οπίσθιες διακολπικές δεσμίδες. Η εμφάνιση ΚΜ μετά από εγχείρηση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης (bypass) σχετίζεται με την ΑΥ και με υψηλότερες Mean και Max ενέργειες στον άξονα Z σε όλες τις κλίμακες συχνοτήτων που σε συνδυασμό με την μεγαλύτερη διάρκεια PdurZ αποδίδονται στην εμφάνιση ανισότροπης αγωγής στο ΜΚΔ. Διαπιστώνεται ότι οι ασθενείς που εμφανίζουν ΚΜ μετά από bypass εμφανίζουν παρόμοια ηλεκτροφυσιολογικά ευρήματα με τους ασθενείς με υψηλό αριθμό υποτροπών ΚΜ. Το πολυπαραγοντικό μοντέλο που συνδυάζει την ενέργεια Max3Ζ και το ιστορικό ΑΥ παρέχει 90% Sn, 87% Sp και ΤPV 87% με 74% PPV και 96% NPV στην πρόβλεψη εμφάνισης ΚΜ μετά από εγχείρηση bypass.