Η πρόσκληση της τεχνολογίας απέναντι στη φιλοσοφία
Authors: Χατζηβασιλείου Γεώργιος 
Published: September 2022

Η διατριβή ανήκει στο πεδίο της Φιλοσοφίας της Τεχνολογίας και της Πολιτικής Φιλοσοφίας. Τόπος υπεράσπισης της είναι πως η υψηλή τεχνολογία είναι ο κύριος παράγοντας που πλάθει το ανθρώπινο παρόν και μέλλον και μας ωθεί προς μια βαθιά νέα πραγματικότητα. Ο τίτλος είναι Η πρόσκληση της τεχνολογίας απέναντι στη φιλοσοφία – Οντολογία και ανθρωπολογικά διακυβεύματα της σύγχρονης τεχνολογίας και επιχειρεί να συνθέσει τη μεγάλη εικόνα από τις πιο σημαντικές (οντολογικές, ανθρωπολογικές, και ηθικές – δηλαδή πολιτικές) δοκιμασίες που η Τεχνητή Νοημοσύνη, το Διαδίκτυο και η Βιο-τεχνολογία φέρνουν. Πιο ειδικά σκοπός της θέσης είναι: α) Να ερευνήσει φιλοσοφικά το φαινόμενο της τεχνολογίας, ιδίως την τεχνητή νοημοσύνη, το ίντερνετ, και τη γενετική μηχανική ως προς τις οντολογικές και πολιτικές τους προεκτάσεις. β) Να αναδείξει γιατί η νέα τεχνολογία δημιουργεί μια επείγουσα ανάγκη για τη διάχυση μιας Φιλοσοφίας της Τεχνολογίας στην εκπαίδευση και στη δημόσια σφαίρα του 21ου αιώνα και γ) να αποτελέσει η ίδια η διατριβή ένα ωφέλιμο εκπαιδευτικό μέσο προς τον σκοπό αυτό. Η πραγματεία εμβαθύνει στο ότι η τεχνολογία είναι συνάμα το πλέον φυσικό στοιχείο του ανθρώπου. Ένας οντολογικός πυρήνας της ύπαρξης του που τον ξεχωρίζει από κάθε άλλο ον ενόσω χάρη σε εκείνη διαχρονικά, ή αλλιώς μεταφυσικά, σμιλεύεται κάθε σχεδόν στοιχείο του ανθρώπινου πολιτισμού. Καλείται να αποφευχθεί κάθε δαιμονοποίηση τ έτσι ης τεχνολογίας αφού πρόκειται για ένα υπαρκτικό επίκεντρο του Homo Sapiens που τον ελάφρυνε από άφατες δυσχέρειες της ζωής. Μα τούτο δεν αναιρεί ότι τώρα βρισκόμαστε κάτω από μέγιστες απειλές με τις οποίες μας σκιάζει˙ τούτες είναι που εν πολλοίς βυθοσκοπούνται στην παρούσα θέση. Η φιλοσοφία να καταθέσει τα ερευνητικά της μέσα για το τι κόσμο φτιάχνουμε και τι κόσμο θέλουμε να φτιάξουμε με τις αχανείς τεχνολογικές δυνάμεις που κυοφορούμε. Ποιες είναι οι οικουμενικές δυνατότητες και οι οικουμενικές απειλές που η υψηλή τεχνολογία πια φέρει; Το ζήτημα είναι τόσο οικουμενικό και η εξέλιξη του εξαρτάται από τόσους παράγοντες και ανθρώπους (ερευνητές, επενδυτές, πολιτικούς, στρατιωτικούς, εκπαιδευτικούς, πάνδημους τους χρήστες της νέας τεχνολογίας) που μια δημόσια διάχυσή του καλείται να γίνει στον 21ο αιώνα. Γι’ αυτό η θέση μας εισηγείται μια νέα ανάγκη της εποχής: η Φιλοσοφία της Τεχνολογίας να διαδοθεί μέσω της Εκπαίδευσης, των ΜΜΕ, και σύγχρονων φορέων πολιτισμού στη δημόσια σφαίρα. Απ’ τη διαχείριση της τεχνολογίας εξαρτάται εφεξής η ευημερία κι η καθαυτή ίσως επιβίωση του ανθρώπινου είδους. Η Φιλοσοφία της Τεχνολογίας αποζητά στο τελευταίο κεφάλαιο της θέση μας να γίνει έτσι μέρος της Εκπαίδευσης. Να διδαχθεί στα πανεπιστημιακά τμήματα Φιλοσοφίας, Πληροφορικής ή Βιολογίας, αλλά κυρίως στα ίδια τα σχολεία αξιοποιώντας για τους σκοπούς αυτούς πεδία προβληματισμού που αναπτύσσονται σε πραγματείες όπως και η παρούσα. Στο κατώφλι της 3ης χιλιετίας μ.Χ. που διανύουμε ενόσω ακονίζουμε πρωτόγνωρα πολύ την τεχνολογία μας οφείλουμε να ακονίζουμε μαζί και την αυτογνωσία μας: να αποκτήσουμε μια επίγνωση των βαθύρριζων συνεπειών που η νέα τεχνολογία που εμείς παράγουμε έχει για τον πλανητικό βίο. Τούτο προβάλλει όχι ως ένα θεωρητικό πλέον πρόταγμα, μα ως μια αδήριτη πια προϋπόθεση της ανθρώπινης ευημερίας και επιβίωσης.