Ο ρόλος της οστεοποντίνης σε ασθενείς με βαρύ επίμονο ανθιστάμενο στη θεραπεία άσθμα και σε καπνιστές ασθματικούς
Authors: Δελημπούρα Βασιλική 
Published: September 2021

Εισαγωγή: Το σοβαρό ανθιστάμενο στη θεραπεία χαρακτηρίζεται από εμμένουσα φλεγμονή και αναδιαμόρφωση των αεραγωγών. Οι ασθματικοί καπνιστές έχουν βαρύτερα συμπτώματα άσθματος ενώ η φλεγμονή των αεραγωγών των καπνιστών ασθματικών φαίνεται να διαφέρει από αυτή των μη καπνιστών ασθματικών. Η οστεοποντίνη (OPN) είναι μία γλυκοπρωτείνη που λειτουργεί τόσο ως μόριο της εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας όσο και ως κυτταροκίνη και έχει συσχετιστεί με την αναδιαμόρφωση των ιστών. Η ΟΡΝ έχει βρεθεί αυξημένη στα πτύελα, στο BAL και σε βρογχικές βιοψίες ασθματικών ασθενών.Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να αξιολογήσει τα επίπεδα οστεοποντίνης στο υπερκείμενο των προκλητών πτυέλων ασθενών με σοβαρό άσθμα και να τα συγκρίνει με τα επίπεδα ΟΡΝ των ασθενών με ηπιότερες μορφές της νόσου, να αξιολογήσει τα επίπεδα ΟΡΝ στο υπερκείμενο των πτυέλων ασθματικών ασθενών που καπνίζουν σε σύγκριση με αυτά των μη καπνιστών ασθματικών και να διερευνήσει πιθανές συσχετίσεις των επιπέδων ΟΡΝ με μεσολαβητές και κύτταρα που εμπλέκονται και συμμετέχουν στη φλεγμονώδη διεργασία των αεραγωγών και στην αναδιαμόρφωση.Μέθοδοι: Τριάντα τρεις ασθενείς με σοβαρό, ανθιστάμενο στη θεραπεία άσθμα, είκοσι εννέα ασθενείς με μέτριας βαρύτητας άσθμα, είκοσι ένα ασθενείς με ήπιο διαλείπον άσθμα (που δεν λάμβαναν θεραπεία με κορτικοστεροειδή), σύμφωνα με τη ταξινόμηση κατά GINA 2005, και είκοσι υγιή, μη ατοπικά άτομα συμμετείχαν στη μελέτη Α. Στη μελέτη Β μελετήθηκαν συνολικά 103 ασθενείς, 54 εκ των οποίων ήταν μη καπνιστές ασθματικοί και 49 ασθματικοί που ήταν ενεργοί καπνιστές. Όλοι οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε λειτουργικό έλεγχο της αναπνοής, έλεγχο βρογχικής υπεραντιδραστικότητας και πρόκληση πτυέλων προκειμένου να υπολογιστεί η επί της εκατό αναλογία φλεγμονωδών κυττάρων και να προσδιοριστούν τα επίπεδα OPN, VEGF, TGF-β1, Cyst-Lts, IL-13, ECP, IL-8 στο υπερκείμενο των προκλητών πτυέλων.Αποτελέσματα: Τα επίπεδα OPN [pg/ml] βρέθηκαν στατιστικά σημαντικά υψηλότερα στους ασθενείς με σοβαρό, ανθιστάμενο στη θεραπεία άσθμα σε σύγκριση με τους ασθενείς με μέτριο, ήπιο άσθμα ή με την ομάδα των υγιών ατόμων [1840 (1125-11000) vs 130 (100-210) vs 100 (67-130) vs 50 (42-70), p<0.001]. Η ανάλυση γραμμικής παλινδρόμησης έδειξε ότι η OPN είχε μία στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση με τα ηωσινόφιλα των προκλητών πυέλων και στατιστικά σημαντικές θετικές συσχετίσεις βρέθηκαν επίσης μεταξύ των επιπέδων ΟΡΝ με τα επίπεδα των Cyst-Lts, της IL-13, της ECP, και του TGF-β1 στους ασθενείς με σοβαρό, ανθιστάμενο στη θεραπεία άσθμα. Η ισχυρότερη συσχέτιση της OPN με τους φλεγμονώδεις μεσολαβητές ήταν αυτή με τον TGF-β1. Τα επίπεδα ΟΡΝ (pg/ml) βρέθηκαν επίσης στατιστικά σημαντικά υψηλότερα στους καπνιστές ασθματικούς σε σύγκριση με τους μη καπνιστές ασθματικούς καθώς και με ομάδες ελέγχου (μη καπνιστές και καπνιστές) [1120 (651, 1817) vs. 197 (118, 341) vs. 50 (42, 70) vs. 102 (77, 110) pg/ml, p < 0.001]. Η ανάλυση γραμμικής παλινδρόμησης έδειξε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ της ΟΡΝ και των ουδετεροφίλων των προκλητών πτυέλων, της IL-8 και του TGF-β1. Η ισχυρότερη συσχέτιση ήταν αυτή της ΟΡΝ με τον TGF-β1. Συμπεράσματα: Στη συγκεκριμένη μελέτη φάνηκε ότι τα επίπεδα ΟΡΝ είναι σημαντικά υψηλότερα στα προκλητά πτύελα των ασθενών σε σοβαρό, ανθιστάμενο στη θεραπεία άσθμα σε σύγκριση με τους ασθενείς με μέτριο και ήπιο άσθμα και με τους υγιείς. Επιπλέον, η ΟΡΝ συσχετίστηκε με μεσολαβητές και κύτταρα που συμμετέχουν και εμπλέκονται στη φλεγμονώδη διεργασία και στην αναδιαμόρφωση των αεραγωγών, όπως ο TGF-β1, η IL-13 και τα κυστεινικά λευκοτριένια μόνο στην ομάδα του σοβαρού άσθματος. Φάνηκε επίσης ότι η καπνιστική συνήθεια επηρεάζει τα επίπεδα ΟΡΝ στα προκλητά πτύελα των ασθενών με άσθμα. Τα υψηλά επίπεδα ΟΡΝ στους καπνιστές ασθματικούς και οι συσχετίσεις της ΟΡΝ με τα ουδετερόφιλα των προκλητών πτυέλων, τον TGF-β1 και την IL-8 προτείνουν ένα πιθανό ρόλο της ΟΡΝ στην επικράτηση του ουδετεροφιλικού φλεγμονώδους προτύπου και στην διαδικασία αναδιαμόρφωσης των αεραγωγών σε αυτό το φαινότυπο του άσθματος.