Μελέτη του ρόλου της κατάστασης θρέψης νοσηλευόμενων ασθενών στην εμφάνιση νοσοκομειακών λοιμώξεων
Authors: Πούλια Καλλιόπη-Άννα 
Published: January 2014

Η κακή θρέψη στους ηλικιωμένους αποτελεί ένα πρόβλημα οφειλόμενο σε πλήθοςπαραγόντων, με μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης σε νοσοκομεία και σε μονάδες φροντίδαςηλικιωμένων. Η σχέση της υποθρεψίας με την εμφάνιση λοιμώξεων είναι καλά τεκμηριωμένη. Ηπαρούσα μελέτη είχε τρεις στόχους:1) την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας έξι εργαλείων ανίχνευσης διατροφικούκινδύνου που εφαρμόζονται σε ενήλικες και ηλικιωμένους, με δεδομένη την έλλειψημεθόδου αναφοράς για την ανίχνευση του διατροφικού κινδύνου,2) τη διερεύνηση της επίπτωσης της κακής θρέψης σε ομάδα ηλικιωμένων νοσηλευόμενωνασθενών και την συσχέτισή της με την εμφάνιση νοσοκομειακών λοιμώξεων,3) την καταγραφή και αξιολόγηση της επίπτωσης της νοσηλείας στην κατάσταση θρέψηςτων ασθενών καθώς και της επάρκειας των παρεχόμενων υπηρεσιών σίτισης.Στη μελέτη συμμετείχαν 248 ηλικιωμένοι ασθενείς (129 άνδρες και 119 γυναίκες), ηλικίας75,2±8,5 έτη. Η ανίχνευση διατροφικού κινδύνου πραγματοποιήθηκε κατά την εισαγωγή με τηχρήση των εργαλείων Nutritional Risk Index (NRI), Geriatric Nutritional Risk Index (GNRI),Subjective Global Assessment (SGA), Mini Nutritional Assessment – Screening Form (MNA-SF),Malnutrition Universal Screening Tool (MUST), Nutritional Risk Score 2002 (NRS2002) ενώυπολογίστηκε και ο συνδυαστικός δείκτης για την εκτίμηση της κακής θρέψης. Κατά τηνεισαγωγή, πραγματοποιήθηκαν κλινικός και εργαστηριακός έλεγχος, ανθρωπομετρικέςμετρήσεις, εκτίμηση της κινητικής κατάστασης του ασθενούς, ενώ κατά τη διάρκεια τηςνοσηλείας καταγράφηκαν οι τυχόν νοσοκομειακές λοιμώξεις (Healthcare Associated Infections,HAIs.)5Η εκτίμηση του διατροφικού κινδύνου/ υποθρεψίας διέφερε σημαντικά, ανάλογα με τοεργαλείο εκτίμησης και κυμάνθηκε από 47,2 έως 97,6%. Το MUST βρέθηκε να είναι το πιοέγκυρο [συντελεστής εγκυρότητας (validity coefficient, VC) = 0,766, CI 95%: 0,690-0,841)], ενώ τοSGA βρέθηκε σε μεγαλύτερη συμφωνία με τον συνδυαστικό δείκτη (κ= 0,707, p<0,001). ΤοNRS2002, αν και είχε τη μεγαλύτερη ευαισθησία (99,4%), εμφάνιζε τη χαμηλότερη ειδικότητα(6,1%) και τη χαμηλότερη θετική προγνωστική αξία (68,2%).Σε ό,τι αφορά τη διερεύνηση της συσχέτισης της κατάστασης θρέψης με την εμφάνισηνοσοκομειακών λοιμώξεων, χρησιμοποιήθηκε το GNRI. Κατά την εισαγωγή 37,2% των ασθενώνήταν σε χαμηλό ή μέτριο κίνδυνο και 8,9 % σε υψηλό κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκώνσχετιζόμενων με τη διατροφή, σύμφωνα με την κατάταξη του GNRI. Κατά τη διάρκεια τηςνοσηλείας 23,7% των ασθενών ανέπτυξαν HAIs. Οι ασθενείς που ανέπτυξαν HAIs είχανμεγαλύτερα ποσοστά θνησιμότητας (p < 0,001) και υψηλότερο χρόνο νοσηλείας (p<0,001). Στηνπολυπαραγοντική ανάλυση, η εκτίμηση της κινητικότητας για ECOG > 1 [αναλογία κινδύνου,(Hazard Ratio,HR) 2,08; 95% CI, 1,07-4,02; p= 0,03) και η παρουσία Σακχαρώδους Διαβήτη (HR2,57; 95% CI, 1,37-4,84; p= 0,003) σχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης HAIs, ενώ τοσκορ στο GNRI (ανά μονάδα αύξησης) είχε προστατευτική δράση (HR 0,97; 95% CI, 0,95-0,99; p=0,01). Οι ασθενείς με καλή κατάσταση θρέψης κατά την εισαγωγή (GNRI >98) είχαν στατιστικάυψηλότερη πιθανότητα να παραμείνουν ελεύθεροι HAIs κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους(p=0,003).Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας των ασθενών παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντικήμείωση κατά 1,7±2,6 kg (p<0,001) του σωματικού βάρους των ασθενών, του ΒΜΙ [από 25,2±4,4kg/m2 σε 24,5±4,5 kg/m2 (p<0.001)], της μέσης τιμής του GNRI [από 100,6±12,8 σε 98,3±13,3(p<0,001)] και της μέσης τιμής της αλβουμίνης (3,5±0,5 έναντι 3,4±0,6, p<0,001) καθώς και της6προαναφερθείσας μείωσης του σωματικού τους βάρους κατά τη διάρκεια της νοσηλείας. Σε ό,τιαφορά τα ποσοστά τεχνητής υποστήριξης θρέψης, μόλις το 0,4% (1/236) των ασθενών έλαβεπόσιμο συμπλήρωμα διατροφής, αντίστοιχο ποσοστό έλαβε εντερική σίτιση (1/236) ενώ 3% τωνασθενών έλαβε παρεντερική σίτιση (7/236).Συμπερασματικά, η κακή θρέψη αποτελεί σημαντικό πρόβλημα των ηλικιωμένων ασθενώνκατά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο, πρόβλημα που φαίνεται να επιδεινώνεται κατά τηδιάρκεια της νοσηλείας τους. Κρίνεται, συνεπώς, επιτακτική η ανάγκη για υιοθέτηση στηνκλινική πράξη μεθοδολογίας ανίχνευσης διατροφικού κινδύνου, η οποία θα εφαρμόζεται κατάτην εισαγωγή των ασθενών στο νοσοκομείο. Επίσης πρέπει να δοθεί βαρύτητα στηνπαρακολούθηση και επαναξιολόγηση της κατάστασης θρέψης του ασθενούς κατά τη διάρκειατης νοσηλείας, την δημιουργία ομάδων υποστήριξης θρέψης σε κάθε νοσοκομείο αλλά και τηνευαισθητοποίηση των επαγγελματικών υγείας για το θέμα της επαρκούς και ποιοτικής σίτισηςτων ασθενών, προκειμένου να εξασφαλιστεί η έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση της κακήςθρέψης με όλα τα μέσα διατροφικής παρέμβασης και υποστήριξης που διατίθενται.