Συμβολή της υπερηχητικής αιματοταχυμετρίας στη μελέτη των τοπικών μεταβολών στην κυκλοφορία του αίματος που προκαλούνται κατά την επίδραση τοπικών οδοντιατρικών αναισθητικών διαλυμάτων
Authors: Μανωλόπουλος Σωτήριος 
Published: January 2014

Ειδικότητα από τη φύση της επεμβατική, η οδοντιατρική ήταν από εκείνες τις ιατρικές ειδικότητες που η ανάπτυξή τους συνδέθηκε στενά με την ανακάλυψη και εξέλιξη των τοπικών αναισθητικών. Εκατοντάδες είναι οι σύγχρονες οδοντιατρικές επεμβατικές τεχνικές οι οποίες υπό την αίρεση του πόνου δεν θα μπορούσαν να εφαρμοστούν αν δεν υπήρχαν τα τοπικά αναισθητικά. Η πληθώρα των προσφερόμενων σήμερα τοπικών αναισθητικών είναι αρκετά μεγάλη, ώστε κάθε φορά ο κλινικός να έχει στη διάθεσή του ένα αποτελεσματικό και ασφαλές αναισθητικό σκεύασμα. Από τα πλέον αποτελεσματικά και ασφαλή, όταν τηρούνται οι προϋποθέσεις ορθής χρήσης τους, τα δύο εξεταζόμενα αναισθητικά διαλύματα διαφοροποιούνται σημαντικά μεταξύ τους ως προς τη σύνθεσή τους. Το πρώτο από αυτά είναι διάλυμα λιδοκαΐνης 2% στο οποίο έχει προστεθεί η αγγειοσυσπαστική ουσία επινεφρίνη σε συγκέντρωση 1/80.000 (Lignospan special, Septodont), ενώ το δεύτερο είναι διάλυμα μεπιβακαΐνης 3% χωρίς την παρουσία αγγειοσυσπαστικού παράγοντα (Scandonest 3%, της ίδιας εταιρίας). Το ερώτημα που αποτέλεσε την αφορμή για την εκπόνηση της παρούσας διατριβής συνίσταται στο αν και κατά πόσο η διαφορετική σύσταση των δύο αναισθητικών διαλυμάτων είναι καθοριστική της συνολικής αγγειοκινητικής συμπεριφοράς που αυτά εκδηλώνουν κατά τη διάρκεια μιας συνηθισμένης οδοντιατρικής αναισθησίας. Το ερώτημα, θα μπορούσε να διατυπωθεί και ως εξής: Όταν τα δύο αναισθητικά διαλύματα εγχέονται στους ιστούς κατά τη διάρκεια μιας τοπικής αναισθησίας για οδοντιατρικούς λόγους, επηρεάζουν με παρόμοιο ή με διαφορετικό τρόπο την αιμάτωση των ιστών πλησίον της περιοχής έγχυσης; Τα αποτελέσματα που προέκυψαν καταγράφηκαν και ακολούθησε στατιστική επεξεργασία. Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων, όπως αποτυπώνεται στα συμπεράσματα της έρευνας, έδειξε σημαντικές διαφορές στην αγγειοκινητική συμπεριφορά των δύο σκευασμάτων. Το πρώτο σκεύασμα (Lignospan special) παρουσίασε μία σαφή αγγειοσυσπαστική συμπεριφορά, που επηρέασε (μείωσε) την αιματική ροή στο εξεταζόμενο αγγείο για τουλάχιστον τριάντα λεπτά. Οι τιμές της αιματικής ροής ήταν σημαντικά μειωμένες στα πέντε λεπτά μετά την εφαρμογή της αναισθησίας και συνέχιζαν να μειώνονται μέχρι τα δέκα λεπτά, οπότε και καταγράφηκαν οι ελάχιστες τιμές. Στα είκοσι λεπτά οι τιμές της ροής ήταν μεγαλύτερες από αυτές της καταγραφής των δέκα λεπτών, αλλά ακόμη σημαντικά μικρότερες των αρχικών καταγραφών. Οι τιμές της ροής συνέχισαν να εμφανίζουν άνοδο μέχρι και την πάροδο τριάντα λεπτών από την αναισθησία, οπότε και έτειναν να εξισωθούν με τις αρχικές καταγραφές (οι διαφορές τους ήταν στατιστικά ασήμαντες). Το δεύτερο σκεύασμα (Scandonest 3%) παρουσίασε μία χρονικά περιορισμένη και εξαιρετικά ήπια αγγειοδιασταλτική συμπεριφορά. Αναλυτικότερα, στην περίπτωση του δευτέρου σκευάσματος η αιματική ροή του εξεταζόμενου αγγείου παρουσίαζε μικρή αύξηση στην τιμή της (στατιστικά σημαντική, αλλά κοντά στο όριο του στατιστικού σφάλματος) μόνο στη μέτρηση πέντε λεπτά μετά την εφαρμογή της αναισθησίας. Στη συνέχεια των μετρήσεων εξομαλυνόταν πλήρως ως προς τις αρχικές καταγραφές (στατιστικά ασήμαντες διαφορές από τις αρχικές τιμές), χωρίς σημαντικές διαφορές μεταξύ των μετρήσεων, στα δέκα, είκοσι και τριάντα λεπτά μετά την αναισθησία. Ολοκληρώνοντας με τα συμπεράσματα, αξίζει να σημειωθεί πως η υπερηχητική αιματοταχυμετρία αποδείχτηκε κατά την έρευνα μέθοδος φιλική στον ασθενή κι, ακόμη, μέθοδος ακριβής και αξιόπιστη όσον αφορά την αξιολόγηση των αγγειοκινητικών ιδιοτήτων των δύο σκευασμάτων.