Ιστορία και προσχολή αγωγή
Authors: Φαρδή Κυριακή 
Published: August 2021

Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην εισαγωγή των μικρών παιδιών στην ιστορία και στη σχέση της ιστορικής εκπαίδευσης με την προσχολική αγωγή και εκπαίδευση. Στα σύγχρονα διεθνή Αναλυτικά Προγράμματα για τη βαθμίδα της εκπαίδευσης που προηγείται του δημοτικού σχολείου μπορούμε να εντοπίσουμε πολλές αναφορές στο ιστορικό παρελθόν. Φαίνεται, ότι οι επίσημες θεσμικές δομές του σύγχρονου νηπιαγωγείου, μέρος των οποίων είναι τα Αναλυτικά Προγράμματα, αναγνωρίζουν τη σημασία της ιστορικής εκπαίδευση. Στις προτάσεις των Αναλυτικών Προγραμμάτων συμπεριλαμβάνονται στοιχεία σχετικά με την ιστορία. Οι προτάσεις αυτές συνοδεύονται σε κάποιες περιπτώσεις από οδηγούς για τους/τις νηπιαγωγούς και σε κάποιες άλλες από σειρά δραστηριοτήτων για το νηπιαγωγείο. Οι αναφορές των Αναλυτικών Προγραμμάτων και των οδηγών για τους/τις νηπιαγωγούς στην ιστορία και οι προτάσεις τους για την επαφή των μικρών παιδιών με το ιστορικό παρελθόν αναδεικνύουν τις κατευθύνσεις για το σχεδιασμό και την εφαρμογή στην πράξη δραστηριοτήτων με ιστορικό προσανατολισμό. Στην παρούσα έρευνα, μελετήθηκαν Αναλυτικά Προγράμματα από την Ελλάδα και άλλες χώρες. Μετά από αυτή τη μελέτη καταγράφονται και παρουσιάζονται οι προτάσεις και οι εκπαιδευτικές προσεγγίσεις τόσο από τα επίσημα Αναλυτικά Προγράμματα όσο και από δημοσιευμένα εκπαιδευτικά προγράμματα στην παγκόσμια βιβλιογραφία. Διερευνούνται, παρουσιάζονται και αναλύονται τα κύρια στοιχεία και δεδομένα τα οποία δίνουν ιδιαίτερο νόημα και σημασία στο ιστορικό παρελθόν ώστε να δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις προσέγγισής του από παιδιά μικρής ηλικίας. Αυτά τα στοιχεία και τα δεδομένα διαμορφώνουν τα σύγχρονα χαρακτηριστικά σημεία της εισαγωγής των μικρών παιδιών στην ιστορική εκπαίδευση. Διαμορφώνουν, επίσης, τις βασικές αρχές ενός ετήσιου εκπαιδευτικού προγράμματος για το νηπιαγωγείο με ιστορικό προσανατολισμό που σχεδιάστηκε και εφαρμόστηκε στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας. Πρόκειται για μία μελέτη περίπτωσης τα στάδια της οποίας αναλύονται και παρουσιάζονται λεπτομερώς. Η συλλογή, η ανάλυση και η αξιολόγηση των δεδομένων του ερευνητικού μέρους της διατριβής έγιναν με τα μεθοδολογικά εργαλεία της εκπαιδευτικής έρευνας δράσης. Η μελέτη και η έρευνά μας επιχειρεί να αναδείξει τη σύγχρονη εικόνα της ιστορικής εκπαίδευσης στην προσχολική αγωγή και εκπαίδευση. Προσδοκούμε να ανακαλύψουμε τα χαρακτηριστικά στοιχεία της εισαγωγής των μικρών παιδιών στην ιστορική εκπαίδευση που θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημεία «κλειδιά» για την εισαγωγή των μικρών παιδιών στην ιστορία. Μετά από τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία των δεδομένων συμπεραίνουμε ότι μπορούμε να κάνουμε ιστορία στο νηπιαγωγείο δημιουργώντας ένα κατάλληλο εκπαιδευτικό περιβάλλον που παίρνει υπόψη του τις σύγχρονες απόψεις για την ιστορική γνώση και βασίζεται στην ηλικία των παιδιών. Προτείνεται ότι η εισαγωγή των μικρών παιδιών στην ιστορική εκπαίδευση μπορεί να γίνει διαμέσου της προσέγγισης της έννοιας του ιστορικού χρόνου με κατάλληλο για την ηλικία των παιδιών τρόπο, με αφετηρία τις εμπειρίες, τις αναπαραστάσεις, τα βιώματα των παιδιών και των οικείων προσώπων και εμβαθύνοντας στο μακρινό μη βιωμένο ιστορικό παρελθόν με την αξιοποίηση κατάλληλων εκπαιδευτικών στρατηγικών.