Διάκριση των φαινοτύπων της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς με τη συμβολή της τομογραφίας οπτικής συνοχής (OCT)
Authors: Κοσκοσάς Αρχιμήδης 
Published: January 2014

Στόχος: Η καταγραφή και σύγκριση του μέσου πάχους του αμφιβληστροειδούς στην περιοχή της ωχράς (ΠΑΩ), με τη χρήση Οπτικής Τομογραφίας Συνοχής (OCT), σε ασθενείς με διαφορετικό στάδιο Πρώιμης Ηλικιακής Εκφύλισης Ωχράς (πΗΕΩ) ή Γεωγραφική Ατροφία (ΓΑ) και άτομα χωρίς κλινικές ενδείξεις της νόσου (φυσιολογικοί). Υλικό-Μέθοδος: Σε μελέτη φαινοτύπων της ΗΕΩ, 77 διαδοχικοί ασθενείς με πΗΕΩ [κλινικά κατηγοριοποιούμενοι σε 3 διαφορετικά στάδια: μικρά drusen (μεγαλύτερο μέγεθος διαμέτρου <63 μm) (Στάδιο 1), εκτεταμένα μικρά drusen (συνολική επιφάνεια διαμέτρου >125 μm) ή/και ενδιάμεσα drusen (διάμετρος 63-125 μm) ή/και εστιακές αλλοιώσεις του μελάγχρου επιθηλίου του αμφ.δούς (ΜΕΑ) που σχετίζονται με την ΗΕΩ (υπερμελάγχρωση, υπομελάγχρωση) (Στάδιο 2), εκτεταμένα ενδιάμεσα drusen (συνολική επιφάνεια διαμέτρου >500 μm) ή/και τουλάχιστον ένα μεγάλο drusen (διάμετρος >125 μm) ή/και αποκόλληση ΜΕΑ, σχετιζόμενη με drusen (Στάδιο 3)] ή ΓΑ, υπεβλήθησαν σε πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο. Επιπρόσθετα, δεδομένα από 100 άτομα χωρίς κλινικές ενδείξεις ΗΕΩ, επιλέχθηκαν από μελέτη γενικού πληθυσμού και εισήχθησαν στην παρούσα μελέτη, αναπαριστώντας την ομάδα ελέγχου. Σε όλους τους συμμετέχοντες, διενεργήθηκε απεικόνιση της ωχράς με Stratus OCT. Με τη χρήση του πρωτοκόλλου Fast Macular Thickness map (FMTM), καταγράφηκαν και συγκρίθηκαν ανάμεσα στις υποομάδες των συμμετεχόντων, οι τιμές του ΠΑΩ για κάθε μία από τις 9 διαφορετικές περιοχές-τομείς της ωχράς, έτσι όπως αυτές προβάλλονται στο πρωτόκολλο ανάλυσης του OCT [Α1-κεντρικός τομέας: περιοχή κύκλου με διάμετρο 1 mm και κέντρο το κεντρικό βοθρίο της ωχράς, Α2 έως Α5 (άνω, κροταφικός, κάτω και ρινικός τομέας, αντίστοιχα) μέσοι ή έσω τομείς: περιοχές κύκλου με διάμετρο 3 mm και κέντρο το κεντρικό βοθρίο της ωχράς, Α6 έως Α9 (άνω, κροταφικός, κάτω και ρινικός τομέας, αντίστοιχα) έξω τομείς: περιοχή κύκλου με διάμετρο 6 mm και κέντρο το κεντρικό βοθρίο της ωχράς]. Η δοκιμασία t-test χρησιμοποιήθηκε για τη σύγκριση ανάμεσα σε 2 υποομάδες, των μέσων όρων των συνεχών μεταβλητών με κανονική κατανομή. Η ανάλυση της διακύμανσης (analysis of variance-ANOVA) χρησιμοποιήθηκε για τη σύγκριση των μέσων όρων των συνεχών μεταβλητών όταν οι ομάδες ήταν περισσότερες των δύο. Η ανάλυση της συνδιακύμανσης (analysis of covariance -ANOCOVA) χρησιμοποιήθηκε προκειμένου να γίνει η στάθμιση για την ηλικία. Σύγκριση Pairwise με Bonferroni διόρθωση των τιμών P, εφαρμόσθηκε στις περιπτώσεις στατιστικά σημαντικής διαφοράς σε περισσότερες από 2 υποομάδες. Αποτελέσματα: Μετά από στάθμιση για την ηλικία, οι μέσες τιμές ΠΑΩ διέφεραν στατιστικά σημαντικά μεταξύ ασθενών με πΗΕΩ και ΓΑ, σε όλες τις μέσες-έσω περιοχές της ωχράς [άνω (Α2), κροταφικά (Α3), κάτω (Α4) και ρινικά (Α5)] και στην έξω ρινική περιοχή (Α9). Το μέσο ΠΑΩ στις περιοχές Α2 και Α3, ήταν σημαντικά ελαττωμένο στους ασθενείς με ΓΑ σε σχέση με άτομα σταδίου 1, 2 και 3 πΗΕΩ (pairwise comparison, P=0.05, P=0.001 και P=0.001, αντίστοιχα για την Α2 και P=0.03, P=0.001 και P=0.006, αντίστοιχα για την Α3 περιοχή). Επιπρόσθετα, το μέσο ΠΑΩ ήταν σημαντικά ελαττωμένο στους ασθενείς με ΓΑ σε σχέση με άτομα σταδίου 2 πΗΕΩ, στην Α4 περιοχή (P=0.02) και σε σχέση με άτομα σταδίου 2 και 3 πΗΕΩ στην Α5 περιοχή (P=0.003 και P=0.007, αντίστοιχα). Μετά από στάθμιση για την ηλικία, οι μέσες τιμές ΠΑΩ στους ασθενείς με ΓΑ, ήταν σημαντικά μικρότερες με αυτές των φυσιολογικών ατόμων, σε όλες τις μέσες-έσω περιοχές της ωχράς (Α2 έως Α5) (P<.001, P<.001, P=.001 και P<.001, αντίστοιχα), όπως επίσης και στην A6 περιοχή (έξω-άνω τομέας) και στην A9 περιοχή (έξω-ρινικός τομέας) (P=.001 και P=0.026, αντίστοιχα). Το μέσο ΠΑΩ, δεν διέφερε στατιστικά σημαντικά μεταξύ των ασθενών με διαφορετικό στάδιο πΗΕΩ ή μεταξύ φυσιολογικών και ασθενών με πΗΕΩ. Συμπεράσματα: Στην παρούσα μελέτη, το μέσο ΠΑΩ έτσι όπως καταγράφεται με τη χρήση του Stratus OCT, ήταν σημαντικά ελαττωμένο σε ασθενείς με ΓΑ σε σχέση με άτομα που εμφανίζουν κλινικά χαρακτηριστικά πΗΕΩ ή άτομα χωρίς κλινικές ενδείξεις της νόσου (φυσιολογικοί). Δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές στο ΠΑΩ μεταξύ ατόμων με διαφορετικό στάδιο πΗΕΩ. Προοπτικές μελέτες με τη χρήση OCT, είναι απαραίτητες στην προσπάθεια καταγραφής της προγνωστικής αξίας που μπορεί να έχει η παρακολούθηση των αλλαγών στη μέση τιμή του ΠΑΩ κατά την πορεία εξέλιξης της ΗΕΩ από πρώιμα σε τελικά στάδια.