Συσχέτιση του πολυμορφισμού του γονιδίου της παραοξονάσης PON 1 με το πάχος του έσω-μέσου χιτώνα των καρωτίδων σε μέλη οικογενειών με θετικό οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακού νοσήματος
Authors: Ιωάννου Αναστασία 
Published: August 2021

ΠΕΡΙΛΗΨΗΗ παραοξονάση 1 (PON 1) είναι ένα αντιοξειδωτικό ένζυμο, το οποίο έχει την ιδιότητα να εμποδίζει την οξείδωση της LDL και HDL. Δύο είναι οι πιο συχνά μελετημένοι SNPs πολυμορφισμοί του γονιδίου της PON 1, ο Gln192Arg [rs662] (Q192R) και ο Leu55Met [rs854560] (L55M) πολυμορφισμός. Υπάρχουν πολλές μελέτες που συσχετίζουν τους δύο αυτούς πολυμορφισμούς με την ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης και καρδιαγγειακής νόσου και κυρίως τα αλληλόμορφα R και L. Η μέτρηση του πάχους του έσω-μέσου χιτώνα των καρωτίδων αρτηριών (cIMT) με B-mode υπερηχογράφημα αποτελεί μέθοδο εκτίμησης της βαρύτητας της αθηρωμάτωσης των αγγείων.Σκοπός: Βασικός σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της ύπαρξης πιθανής συσχέτισης μεταξύ των πολυμορφισμών Q192R και L55M του γονιδίου της PON 1 και του cIMT σε μέλη οικογενειών, ενήλικες και παιδιά, με θετικό οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακού νοσήματος, έτσι ώστε να αξιολογηθούν σαν νέοι δείκτες για την ανεύρεση ατόμων με αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης καρδιαγγειακής νόσου. Ταυτόχρονα, μελετήθηκε και το λιπιδαιμικό προφίλ μαζί με τους δείκτες οξείδωσης και φλεγμονής, oxLDL και CRP αντίστοιχα σε όλους τους συμμετέχοντες.Υλικό και μέθοδοι: Συμμετείχαν συνολικά 168 μέλη οικογενειών με θετικό οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακού νοσήματος: 84 ενήλικες, 42 με θετικό οικογενειακό ιστορικό ηλικίας 26-60 ετών και 42 μάρτυρες, αναλόγων ηλικιών και 84 παιδιά, 42 με θετικό οικογενειακό ιστορικό ηλικίας 7-15 ετών και 42 μάρτυρες, αναλόγων ηλικιών. Το cΙΜΤ μετρήθηκε υπερηχογραφικά. Για τη μελέτη των πολυμορφισμών πραγματοποιήθηκε απομόνωση του DNA από ολικό αίμα, και ανάλυση RFLPs (Restriction Fragment Length Polymorphisms). Ο βαθμός οξείδωσης υπολογίστηκε με μέτρηση της οξειδωμένης LDL με τη τεχνική ELISA. Όλες οι βιοχημικές αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν με τον βιοχημικό αναλυτή COMBAS INTEGRA 400.Αποτελέσματα: Παρατηρήθηκε επικράτηση του γονότυπου LL του πολυμορφισμού L55M στα άτομα με θετικό οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακού νοσήματος [25% στην ομάδα μελέτης έναντι 10,72% στους μάρτυρες, p=0,043]. Στους ενήλικες η μέση τιμή cΙΜΤ δεν παρουσίασε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά στις δύο ομάδες [0,53(0,35-0,9)mm στην ομάδα μελέτης έναντι 0,55(0,35-0,5)mm στους μάρτυρες, p=0,822]. Στους ενήλικες με θετικό οικογενειακό ιστορικό για καρδιαγγειακή νόσο τα αλληλόμορφα της PON 1 για τους πολυμορφισμούς Q192R και L55M δεν φάνηκε να σχετίζονται με τις τιμές του cΙΜΤ, πλην μίας τάσης για αυξημένες τιμές cIMT στους ενήλικες που έφεραν ταυτόχρονα τα αλληλόμορφα κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο R και L [0,9mm στην ομάδα μελέτης έναντι 0,5mm στους μάρτυρες, p=0,026]. Στα παιδιά, παρατηρήθηκε μία διαφορά μη στατιστικά σημαντική στο cΙΜΤ ανάμεσα στις δύο ομάδες, με υπεροχή των τιμών του cIMT στην ομάδα μελέτης [0,45(0,3-0,65)mm στην ομάδα μελέτης έναντι 0,4(0,3-0,6)mm στους μάρτυρες, p=0,091]. Στα παιδιά με θετικό οικογενειακό ιστορικό για καρδιαγγειακή νόσο τα αλληλόμορφα του γονιδίου της PON 1 για τους πολυμορφισμούς Q192R και L55M δεν φάνηκε να σχετίζονται με τις τιμές του cΙΜΤ. Οι τιμές της oxLDL στους ενήλικες και στα παιδιά με θετικό οικογενειακό ιστορικό για καρδιαγγειακή νόσο δεν βρέθηκε να σχετίζονται με τα αλληλόμορφα του γονιδίου της PON 1. Συμπεράσματα: Ο γονότυπος LL της PON 1 φαίνεται να επικρατεί στα μέλη οικογενειών με θετικό οικογενειακό ιστορικό για καρδιαγγειακή νόσο. Τα αλληλόμορφα του γονιδίου της PON 1 για τους πολυμορφισμούς Q192R και L55M δε φαίνεται να σχετίζονται με τις τιμές του cΙΜΤ στα μέλη οικογενειών με θετικό οικογενειακό ιστορικό για καρδιαγγειακή νόσο, ενήλικες και παιδιά και δε φαίνεται να μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν δείκτες έγκαιρης αναγνώρισης ατόμων με αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακή νόσο, παρόλο που στους ενήλικες με θετικό οικογενειακό ιστορικό διαπιστώθηκε μία τάση για αυξημένες τιμές cIMT επί συνύπαρξης των αλληλομόρφων R και L της PON 1, που θεωρούνται αλληλόμορφα κινδύνου για την ανάπτυξη καρδιαγγειακής νόσου.