КОМПАНИЯДАҒЫ ПСИХИКАЛЫҚ ДЕНСАУЛЫҚҚА ӘСЕР ЕТЕТІН ТӘУЕКЕЛ ФАКТОРЛАРЫ: ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ САЛАУАТТЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІ ЖӘНЕ ЭМОЦИОНАЛДЫҚ ҚҮЙЗЕЛІС КӨРСЕТКІШТЕРІНІҢ БАЙЛАНЫСЫ
Authors: Тынабаева Ж.Г. 
Published: October 2023

Актуальность исследования психического здоровья сотрудников организации вытекает из ряда стремительных изменений, произошедших в обществе и оказавших существенное влияние не только на экономику, но и на образ жизни: пандемия, автоматизация труда и рост требований к сотрудникам. Как следствие психоэмоциональные перегрузки и профессиональный стресс приводят к нарушениям психического здоровья сотрудников компании. Проблемное поле исследования психического здоровья сотрудников организации задано высокими факторами риска современной социоэкономической среды. Для проведения исследования использовались 3 диагностические методики: методика диагностики уровня профессионального выгорания Бойко; шкала психологического благополучия К. Рифф; методика «Индикатор копинг-стратегий» (Д. Амирхан). Полученные результаты показали, что психическое здоровье сотрудников компании связано не только с сформированностью компонентов субъективного ощущения психологического благополучия, но и с выбором копинг-стратегий совладания с профессиональным стрессом, а также сформированностью фаз эмоционального выгорания. Частое использование такой копинг- стратегии как отрицание способствует формированию эмоционального выгорания и потери ощущения психологического благополучия. Ключевые слова: психическое здоровье, психологическое благополучия, эмоциональное выгорание, профессиональный стресс, стратегии совладания.

Ұйым қызметкерлерінің психикалық денсаулығын зерттеудің өзектілігі қоғамда орын алған және экономикаға ғана емес, өмір салтына да айтарлықтай әсер еткен бірқатар жедел өзгеріс- терден туындайды: пандемия, еңбекті автоматтандыру және қызметкерлерге қойылатын талап- тарды арттыру. Нәтижесінде психоэмоционалды шамадан тыс жүктеме және кәсіби стресс компания қызметкерлерінің психикалық денсаулығының бұзылуына әкеледі. Ұйым қызметкерлерінің психикалық денсаулығын зерттеудің проблемалық саласы қазіргі заманғы әлеуметтік-экономикалық ортаның жоғары тәуекел факторларымен белгіленеді. Зерттеу үшін 3 диагностикалық әдіс қолданылды: В.Бойконың кәсіби тұрғыдан шаршауды диагностикалау әдісі; К.Рифф психологиялық салауаттылық шкаласы; «Шығу стратегия- ларының көрсеткіші» әдістемесі (Д.Әмірхан). Алынған нәтижелер компания қызметкерлерінің психикалық денсаулығының психология- лық салауаттылықтың субъективті сезімінің құрамдас бөліктерінің қалыптасуымен ғана емес, сонымен қатар кәсіби күйзеліске қарсы тұрудың стратегияларын таңдаумен, сондай-ақ психологиялық стресті қалыптастырумен байланысты екенін көрсетті. Эмоционалды тұрғыдан шаршау фазалары. Бас тарту сияқты күресу стратегиясын жиі қолдану эмоционалды күйзелістің қалыптасуына және психологиялық жайлылық сезімін жоғалтуға ықпал етеді. Түйінді сөздер: психикалық денсаулық, психологиялық салауаттылық, шаршау, кәсіби стресс, күресу стратегиялары.

The relevance of the study of the mental health of employees of the organization follows from a number of rapid changes that have occurred in society and have had a significant impact not only on the economy, but also on the way of life: a pandemic, automation of labor and increasing demands on employees. As a consequence, psychoemotional overload and professional stress lead to mental health disorders of the company's employees. The problem field of the study of the mental health of employees of the organization is set by high risk factors of the modern socio-economic environment. To conduct the study, 3 diagnostic methods were used: the method of diagnosing the level of professional burnout Boyko; the scale of psychological well-being K. Riff; the method "Indicator of coping strategies" (D. Amirkhan). The results showed that the mental health of the company's employees is associated not only with the formation of components of a subjective sense of psychological well-being, but also with the choice of coping strategies for coping with professional stress, as well as the formation of phases of emotional burnout. Frequent use of such a coping strategy as denial contributes to the formation of emotional burnout and loss of a sense of psychological well-being. Keywords: mental health, psychological well-being, emotional burnout, professional stress, coping strategies.