bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
EVASION FROM IFPE HIGHER COURSES IN THE METROPOLITAN AREA OF THE CITY OF RECIFE
Authors: Semeão Prazeres Isaque , De Oliveira Quaresma Daniel
Published: January 2024

This research discusses a relevant topic in the educational field: the phenomenon of dropout at the Federal Institute of Education, Science and Technology of Pernambuco, in Campi Recife, Igarassu and Ipojuca. The courses under analysis were the superior ones that started in 2015 and concluded in the first semester of 2019. This being the time frame takes into account the end of a period of growth of these institutions in Brazil as a whole, as well as the beginning of a phase quite challenging. The general objective of the study was to investigate the causes and consequences of dropout in higher education courses at IFPE in the metropolitan area of ​​the city of Recife. The methodology applied was two moments, the first being a cross-sectional bibliographic review of quantitative and retrospective character. For the second moment, using a questionnaire and structured interview, as to the nature, we understand that this investigation is applied, being understood as a case study, and the qualitative approach used, where they addressed the causes and consequences of evasion in the higher education in the metropolitan area of ​​the city of Recife. The investigated public was composed of students (203) and educators (27), from the 10 higher education courses at IFPE, in the Campi mentioned. And, finally, it appears that, given the detailed analysis of the problems of school dropout. For there to be a possible reintegration, both on the part of educators and students, managing the resources of a teaching institution well is essential to optimize the students’ learning.
KẾT QUẢ CHĂM SÓC TRẺ SƠ SINH NON THÁNG SUY HÔ HẤP VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN TẠI TRUNG TÂM NHI KHOA BỆNH VIỆN BẠCH MAI NĂM 2023
Authors: Nguyễn Thị Lệ Huyền , Đỗ Tuấn Anh , Phạm Văn Đếm , Nguyễn Tiến Dũng
Published: January 2024

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm trẻ sơ sinh non tháng suy hô hấp điều trị tại Trung tâm Nhi khoa Bệnh viện Bạch Mai năm 2023. Phân tích kết quả chăm sóc điều dưỡng bệnh nhi và một số yếu tố liên quan. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Mô tả tiến cứu kết hợp nghiên cứu định tính trên 192 trẻ sơ sinh non tháng <37 tuần có suy hô hấp nhập viện tại TT Nhi khoa – Bệnh viện Bạch Mai. Kết quả: 77,1% trẻ có chỉ số SpO2 (không oxy) <90%, 54,7% trẻ có nhịp thở nhanh ≥ 60 lần/ phút và 21,4% trẻ có nhịp thở chậm < 40 lần/ phút, 9,9% trẻ có phản xạ sơ sinh giảm hoặc mất, 81.8% trẻ có dầu hiệu tím tái, 84.9% trẻ có dấu hiệu rút lõm lồng ngực, 31.8% trẻ có cơn ngưng thở kéo dài trên 10 giây, và 87% trẻ được hồi sức ngay sau sinh. Về phương pháp điều trị cho trẻ sinh non, thấy 54.7% trẻ được thở Oxy, 27.6% trẻ thở CPAP, 17.7% thở máy, 29,7% dùng Surfactant. Kết quả điều trị và chăm sóc chỉ ra, 92.7% trẻ khỏi bệnh và không có biến chứng, 7,3% trường hợp trẻ tử vong/ nặng xin về. Kết quả thảo luận nhóm cho thấy bệnh lý kèm theo, nguyên nhân gây bệnh, hoàn cảnh kinh tế cảu gia đình, địa lý và văn hóa, người chăm sóc, trang thiết bi, chính sách và quy định của bệnh viện, ý thức trách nhiệm của điều dưỡng, kỹ năng giao tiếp, trình độ học vấn, kỹ năng thực hành, áp lực trong công việc, và thu nhập là các yếu tố liên quan đến kết quả chăm sóc của điều dưỡng. Kết luận: Cần phát triển mô hình liên kết Sản & Nhi trong tất cả lĩnh vực Y tế; Kết hợp chặt chẽ với các chuyên khoa khác trong bệnh viện đa khoa để quản lý thai phụ có bệnh lý nội khoa và ngoại khoa; Tăng cường tập huấn, kiểm tra, giám sát điều dưỡng để đảm bảo thực hành chăm sóc tốt trẻ sơ sinh non tháng nói riêng và bệnh nhân nói chung; Tổ chức đào tạo liên tục về hồi sức và chăm sóc sơ sinh đặc biệt sơ sinh non tháng cho bác sĩ và điều dưỡng chuyên ngành Nhi cập nhật kiến thức và kỹ năng mới cả trong nước và quốc tế.
KẾT QUẢ CẮT KHỐI TÁ TỤY ĐIỀU TRỊ UNG THƯ VÙNG ĐẦU TỤY TẠI BỆNH VIỆN K
Authors: Phạm Thế Anh , Trương Mạnh Cường
Published: January 2024

Mục tiêu: Đánh giá kết quả sớm của phẫu thuật cắt khối tá tụy điều trị các bệnh lý ung thư vùng đầu tụy. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả hồi cứu các trường hợp được được phẫu thuật cắt khối tá tràng đầu tụy cho các bệnh lý ung thư vùng đầu tụy tại Bệnh viện K trong thời gian từ 07/2017 – 11/2019. Kết quả: Phẫu thuật đã được thực hiện cho 25 bệnh nhân (BN). Tỉ lệ nam/nữ: 1/1,5. Tuổi trung bình: 54,5 ± 14,6 tuổi. Thời gian mổ trung bình là 261,6 ± 66,0 phút. Giải phẫu bệnh sau mổ: ung thư biểu mô tuyến tụy (48%), ung thư biểu mô tuyến bóng Vater (24%), u đặc giả nhú (20%), ung thư biểu mô tuyến của phần thấp ống mật chủ (8%). Thời gian trung tiện trung bình: 85,2 ± 18,4 giờ. Thời gian rút sonde dạ dày trung bình: 5,6 ± 0,9 ngày. Thời gian rút dẫn lưu trung bình: 10,0 ± 3,9 ngày. Biến chứng thường gặp: rò tụy (8%), áp xe tồn dư (4%). Thời gian nằm viện trung bình: 15,4 ± 11,4 ngày. Kết luận: Cắt khối tá tụy trong điều trị ung thư vùng đầu tụy là phương pháp có tính khả thi, tuy nhiên phải được thực hiện bởi các phẫu thuật viên chuyên khoa có nhiều kinh nghiệm. Cần có thời gian dài để đánh giá thời gian sống thêm.
NỘI SOI CÓ HỖ TRỢ BÀN TAY CẮT THẬN ĐA NANG
Authors: Lê Nguyên Vũ
Published: January 2024

Mục tiêu: Đánh giá bước đầu phương pháp nội soi có hỗ trợ bàn tay trong bệnh thận đa nang có biến chứng được cắt thận. Đối tượng và phương pháp: tiến  cứu các bệnh nhân thận đa nang có biến chứng được phẫu thuật tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức từ 1/6/2023 đến 31/12/2023. Kết quả: Tổng số 5 bệnh nhân được mổ bao gồm 2 nam và 3 nữ; tuổi trung bình là 45,85 ± 9,67 (39 - 52). suy thận là cả 5 trường hợp trong đó có 1 trường hợp đã được ghép thận sau 7 tháng cắt thận. Cắt lớp vi tính hệ tiết niệu cho thấy 100% các trường hợp có thận to, kích thước > 20 cm, biến chứng chảy máu trong nang và nhiễm trùng nang là nguyên nhân chính phải mổ.Phương pháp mổ qua nội soi có hỗ trợ bàn tay với thời gian mổ khoảng 1h 30 phút, lượng máu mất trung bình 150ml, thời gian rút dẫn lưu 5.5+2.1 ngày. Không phải truyền máu trong mổ. Không có biến chứng nặng. Thời gian dùng giảm đau 3 ngày  Kết luận: Phẫu thuật nội soi có hỗ trợ bằng tay cắt thận đa nang trước ghép thận là một phương pháp điều trị an toàn, hiệu quả, kết hợp ưu điểm nội soi và mổ mở.
TỶ LỆ VÀ CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA CƠN TẦN SỐ NHĨ NHANH Ở BỆNH NHÂN CẤY MÁY TẠO NHỊP VĨNH VIỄN HAI BUỒNG TIM
Authors: Nguyễn Khắc Lê Sơn , Kiều Ngọc Dũng , Nguyễn Khắc Thiên Chương , Nguyễn Quốc Hoàng , Võ Thái Duy , Trần Cao Đạt , Dương Thành Luân , Đặng Quang Toàn , Hoàng Văn Sỹ , Nguyễn Tri Thức
Published: January 2024

Đặt vấn đề: Cơn tần số nhĩ nhanh (Atrial High Rate Episodes: AHREs) có thể được phát hiện thông qua các thiết bị điện cấy trong tim. Tuy nhiên, tỷ lệ và các đặc điểm của nó vẫn chưa được xác định rõ. Mục tiêu: Khảo sát tỷ lệ và các đặc điểm của cơn tần số nhĩ nhanh ở bệnh nhân cấy máy tạo nhịp vĩnh viễn hai buồng tim. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Đây là một nghiên cứu đoàn hệ tiến cứu bao gồm 145 bệnh nhân (tuổi trung bình 64.46 ± 16.38, nữ giới chiếm 53.1%) không có rung nhĩ lâm sàng được thực hiện từ tháng 12 năm 2020 đến tháng 01 năm 2022. Cơn tần số nhĩ nhanh được định nghĩa là những cơn nhịp nhĩ có tần số ≥ 190 lần/phút khi kiểm tra máy tạo nhịp. Kết quả: Sau 06 tháng theo dõi, cơn tần số nhĩ nhanh chiếm Tỷ lệ 30.34%. Có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa nhóm có AHRE và nhóm không có AHRE về tiền căn sử dụng thuốc chống loạn nhịp trước cấy máy ( p=0.001), tiền sử nhịp nhanh kịch phát trên thất (p<0.001), tỷ lệ phần tram ngoại tâm thu nhĩ trên Holter điện tim 24 giờ trước cấy máy và sức căng dọc thành thất trái (LV-GLS) (p=0.036). Kết luận: Tỷ lệ cơn tần số nhĩ nhanh sau 6 tháng theo dõi là 30,34%. Trong đó tiền sử sử dụng thuốc chống loạn nhịp, tiền sử có nhịp nhanh trên thất, tỷ lệ % ngoại tâm thu nhĩ trên Holter điện tâm đồ 24 giờ trước cấy máy và sức căng dọc thành thất trái thì tâm thu khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa 2 nhóm có AHRE và không có AHRE.
MỨC ĐỘ CẢI THIỆN TƯ THẾ ĐẦU NGÃ VỀ TRƯỚC CỦA ĐỘNG TÁC ƯỠN CỔ THEO PHƯƠNG PHÁP DƯỠNG SINH NGUYỄN VĂN HƯỞNG TRÊN SINH VIÊN CÓ TƯ THẾ ĐẦU NGÃ VỀ TRƯỚC
Authors: Nguyễn Thị Phượng , Võ Trọng Tuân
Published: January 2024

Mục tiêu: Khảo sát mức độ thay đổi góc chẩm đội của động tác ưỡn cổ theo phương pháp dưỡng sinh Nguyễn Văn Hưởng trên đối tượng sinh viên có tư thế đầu ngã về trước. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu can thiệp ngẫu nhiên không nhóm chứng. Thực hiện trên 60 sinh viên khỏe mạnh Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh, thời gian từ  12/2022 – 05/2023. Tình nguyện viên (TNV) được chia ngẫu nhiên làm hai nhóm tập: 15 phút và 7 phút, trong 8 tuần, 3 ngày/tuần. Đầu tiên xác định vị trí đốt C7 sau đó xác định điểm trước vành tai, mỏm vai và được đánh dấu bằng một sticker, điện thoại được đặt ở phía bên trái tình nguyện viên trên một giá đỡ ba chân cách tình nguyện 80 cm ngang với đốt sống C7 và chụp 3 lần, ảnh được chuyển vào phần mềm AutoCAD để  tính toán và lấy trung bình góc CVA. Kết quả: Góc chẩm đội (CVA) sau  tập của nhóm 15 phút tăng 9,74o so với trước tập (p <0,05) có ý nghĩa thống kê, góc CVA sau tập của nhóm 7 phút tăng 7,79o so với trước tập (p <0,05) có ý nghĩa thống kê,  kết quả góc CVA sau tập ở cả 2 nhóm đều tăng  có ý nghĩa  so với trước tập (p< 0.05). Góc CVA ở nhóm tập 15 phút tăng hơn nhóm tập 7 phút là 1,95o và sự khác biệt giữa hai nhóm sau tập có ý nghĩa thống kê (p <0,05). Kết luận: Tập động tác ưỡn cổ theo phương pháp dưỡng sinh Nguyễn Văn Hưởng làm tăng góc CVA sau  tập ở cả  hai nhóm tập 15 phút và 7 phút và cải thiện tư thế đầu ngã về trước.
NHẬN THỨC, KIẾN THỨC VÀ THÁI ĐỘ VỀ NẮN CHỈNH RĂNG CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ NHẤT - TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NĂM 2023
Authors: Trần Thị Hương Trà , Quách Thị Thúy Lan , Đỗ Nam Khánh
Published: January 2024

Mục tiêu: Đánh giá nhận thức, kiến thức và thái độ về nắn chỉnh răng của sinh viên năm thứ nhất (Y1) trường Đại học Y Hà Nội năm 2023. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được tiến hành trên 376 sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Y Hà Nội tham gia đợt khám sức khoẻ nhập học năm 2023.  Kết quả: Trong 376 sinh viên Y1 có 53,6% là sinh viên nữ. Sinh viên ngành Y khoa chiếm tỷ lệ cao nhất với 47,2%, tiếp đến là sinh viên chuyên ngành điều dưỡng chiếm 17,2%, sinh viên chuyên ngành YHCT và RHM lần lượt chiếm 10,9% và 10,3. Kết quả về nhận thức: có 28,6% sinh viên Y1 chưa từng nghe hoặc không chắc chắn về việc có bác sĩ nắn chỉnh răng. Hơn 80% sinh viên Y1 đã từng nghe về răng chen chúc/lệch lạc và nhận ra người có hàm răng chen chúc. Có tới 32,1% sinh viên Y1 không từng thấy hoặc không chắc chắn về việc người nào đó đeo mắc cài ở răng. Kết quả về kiến thức: chỉ có 38,2% sinh viên Y1 có kiến thức đúng về việc yếu tố di truyền có thể ảnh hưởng đến sự sắp xếp của răng trên cung hàm. Chỉ có 58,1% sinh viên có kiến thức đúng về việc thói quen như đẩy lưỡi/ mút ngón tay/ thở miệng có thể gây lệch lạc răng.  Kết quả về thái độ: có tới 45,6% sinh viên Y1 đã từng khuyên ai đó nên đi nắn chỉnh răng; bên cạnh đó có tới 59,1% sinh viên cảm thấy mình cần phải nắn chỉnh răng và 56,0% sinh viên đồng ý nhổ một vài chiếc răng khỏe mạnh nếu cần để nắn chỉnh răng. Kết luận: Đa phần sinh viên năm thứ nhất của Trường Đại học Y Hà Nội có nhận thức, kiến thức, thái độ mức khá về nắn chỉnh răng; vẫn còn 1 số lượng lớn sinh viên Y1 chưa có hiểu biết đúng về các vấn đề của nắn chỉnh răng.
KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ GÃY KÍN ĐẦU DƯỚI XƯƠNG ĐÙI BẰNG NẸP KHÓA Ở NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH TẠI BỆNH VIỆN BÃI CHÁY
Authors: Mai Thanh Hải , Đinh Ngọc Sơn , Nguyễn Trọng Nghĩa
Published: January 2024

Đặt vấn đề: Gãy đầu dưới xương đùi là một gãy xương lớn, gần khớp gối, thường ảnh hưởng rất nhiều đến tầm vận động của khớp. Hiện nay nẹp khóa là một phương tiện thường được sử dụng để cố định vững chắc ổ gãy sau nắn chỉnh, tạo điều kiện thuận lợi để BN phục hồi chức năng sớm sau mổ. Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá kết quả phẫu thuật kết hợp xương bằng nẹp vít điều trị gãy kín đầu dưới xương đùi ở người trưởng thành tại Bệnh viện Bãi Cháy. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: mô tả cắt ngang kết hợp hồi cứu và tiến cứu trên 33BN được phẫu thuật kết hợp xương nẹp khóa điều trị gãy kín đầu dưới xương đùi loại A và C theo phân loại của AO tại Bệnh viện Bãi Cháy từ tháng 01/2019 đến tháng 10/2023. Kết quả: Tuổi trung bình của nhóm BN nghiên cứu là 54,94 ± 20,99 tuổi (từ 18 – 90 tuổi), tỷ lệ nam/nữ: 12/21. Theo phân loại AO/ASIF gãy đầu dưới xương đùi loại A có 22/33 BN (66,7%), gãy loại C có 11/33 BN (33,3%). Hầu hết BN được phẫu thuật trong tuần đầu tiên, 18/33 BN (54,5%) được phẫu thuật ở thời điểm từ ngày thứ 3-7, chỉ có 4/33BN (12,1%) được phẫu thuật từ ngày thứ 8 sau chấn thương cần theo dõi và xử trí các tổn thương đe dọa đến tính mạng. Kết quả gần: 100% BN liền vết mổ kỳ đầu, không có trường hợp nào nhiễm khuẩn nông vết mổ; thời gian nằm viện trung bình của BN là 14,97 ± 6,13 ngày; kết quả nắn chỉnh sau mổ kết hợp xương có 27/33 BN (81,8%) đạt kết quả rất tốt, 3/33 BN đạt kết quả tốt (9,1%) và 3/33 BN đạt kết quả trung bình (9,1%), không có kết quả kém. Kết quả xa: 100% BN liền xương sau 6 tháng, không có BN không liền xương (khớp giả). Kết quả phục hồi chức năng theo Sander. R đạt kết quả 27/33 BN từ tốt đến rất tốt, 4/33 BN (12,1%) trung bình và 2/33 BN (6,1%) đạt kết quả kém. Kết luận: Điều trị gãy kín đầu dưới xương đùi bằng nẹp khóa mang lại kết quả khả quan, thích hợp với các gãy xương đầu dưới xương đùi loại A và C theo phân loại của AO.
VAI TRÒ NHUỘM KÉP P16/KI-67 TRONG SÀNG LỌC UNG THƯ CỔ TỬ CUNG
Authors: Phạm Thị Mây , Lê Trung Thọ , Lê Hoài Chương , Trần Thị Huyền , Nguyễn Thị Nhường
Published: January 2024

Chương trình sàng lọc ung thư cổ tử cung đã giúp giảm tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư cổ tử cung. Hiện nay, các chương trình sàng lọc ung thư cổ tử cung trên toàn thế giới đang chuyển từ sàng lọc tế bào học sang xét nghiệm DNA HPV. Mặc dù xét nghiệm DNA HPV mang lại độ nhạy cao và giá trị tiên đoán âm tính nhưng độ đặc hiệu đối với tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung còn hạn chế. Phần lớn các trường hợp nhiễm HPV chỉ thoáng qua và không gây ra tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung, nên cần có các phương pháp phân loại hiệu quả để giảm số trường hợp soi cổ tử cung không cần thiết. Nhiều nghiên cứu gần đây đã chứng minh phương pháp tế bào học nhuộm kép với sự kết hợp 2 dấu ấn sinh học p16/Ki-67 có giá trị độ nhạy và độ đặc hiệu cao phát hiện CIN2+ và CIN3+ hơn so với xét nghiệm HPV. P16 là chất ức chế khối u và Ki-67 là chất đánh giá sự tăng sinh của tế bào. Tế bào bình thường sẽ không đồng thời có biểu hiện của cả p16 và Ki-67. Nhuộm kép p16/Ki-67 đã được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt năm 2020 để phân loại phụ nữ dương tính với HPV, trong sàng lọc HPV đơn thuần hoặc đồng xét nghiệm tế bào học-HPV. Trong bài tổng quan này chúng tôi sẽ thảo luận về tầm quan trọng của phương pháp nhuộm kép p16/Ki-67 và tóm tắt cơ sở ứng dụng của nhuộm kép trong sàng lọc, phân loại tổn thương tiền ung thư cổ tử cung.
TÌNH HÌNH NHIỄM NẤM TẠI BỆNH VIỆN NGUYỄN TRI PHƯƠNG GIAI ĐOẠN 2020 - 2022
Authors: Nguyễn Minh Hà , Phạm Bùi Thanh Tâm , Nguyễn Hữu Ngọc Tuấn
Published: January 2024

Đặt vấn đề: Việc sử dụng rộng rãi và không hợp lý các thuốc kháng nấm làm tăng sự chọn lọc các chủng vi nấm kháng thuốc, gia tăng chi phí điều trị. Cần đánh giá tỷ lệ đề kháng của các thuốc kháng nấm đang dùng hiện nay để có biện pháp sử dụng và quản lý thuốc hợp lý. Mục tiêu: Xác định tỷ lệ soi tìm nấm và cấy nấm dương tính; phân tích xu hướng đề kháng với thuốc kháng nấm của các loại vi nấm phổ biến giai đoạn 2020-2022 tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang thực hiện trên các mẫu xét nghiệm soi tìm nấm, cấy nấm, định danh và làm kháng nấm đồ tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương từ 01/2020 đến hết 12/2022. Sự khác biệt về xu hướng đề kháng với thuốc kháng nấm qua các năm và giữa các khoa lâm sàng được khảo sát bằng phép kiểm Chi bình phương. Kết quả: Từ năm 2020-2022, các chủng vi nấm thường gặp tại bệnh viện là Trichophyton spp (33,7%), Candida non albicans (28,3%), Aspergillus spp (15,4%), Candida albicans (13,3%) và Penicillium spp (3,5%). Có sự khác biệt về tỷ lệ dương tính giữa các kỹ thuật xác định khác nhau. Trong đó, tỷ lệ dương tính với nấm bằng nuôi cấy ở bệnh phẩm da cao hơn so với các kỹ thuật soi nhuộm và ngược lại với các bệnh phẩm khác. Tỷ lệ thực hiện kháng nấm đồ là 13,3% và chỉ thực hiện được trên các loài Candida. Nhìn chung, nhóm Candida non albicans có tỷ lệ đề kháng cao hơn C.albicans đặc biệt tỷ lệ đề kháng với nhóm Azole cao và có xu hướng gia tăng theo từng năm nhưng không có ý nghĩa thống kê. Mô hình đề kháng của các loài Candida của các khoa lâm sàng tương tự với mô hình đề kháng của toàn viện. Kết luận: Nấm da và Candida là các chủng vi nấm gây bệnh phổ biến tại bệnh viện. Trong đó ghi nhận tỷ lệ đề kháng cao và có sự gia tăng theo từng năm của nhóm Candida non albicans, đặc biệt là với nhóm kháng nấm Azole.
GIÁ TRỊ THANG ĐIỂM JSS TRONG DỰ ĐOÁN MỨC ĐỘ NẶNG VÀ TỬ VONG CỦA BỆNH NHÂN VIÊM TỤY CẤP
Authors: Nguyễn Văn Chi , Nguyễn Anh Tuấn , Trần Văn Đồng
Published: January 2024

Đặt vấn đề: Diễn biến của viêm tụy cấp phức tạp do đóa, dự đoán mức độ nặng giúp phát hiện sớm các biến chứng để có những biện pháp can thiệp kịp thời giúp giảm tỷ lệ tử vong. Mục tiêu nghiên cứu: nhận xét giá trị của thang điểm JSS trong dự đoán mức độ nặng và tử vong của bệnh nhân viêm tụy cấp. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: nghiên cứu mô tả cắt ngang 108 bệnh nhân VTC nhập viện tại trung tâm Cấp cứu A9 bệnh viện Bạch Mai từ tháng 01/2022-06/2023. Kết quả: Trong số 108 bệnh nhân, có 28 (25,8%) bệnh nhân VTC nặng, 5 (4,6%) bệnh nhân tử vong. Trong dự đoán mức độ nặng bệnh nhân viêm tụy cấp, thang điểm JSS có AUC: 0,898. tại điểm cắt JSS = 5 trong tiên lượng VTC nặng với độ nhạy là 78,6%, độ đặc hiệu là 88,7%, giá trị tiên đoán dương là 71% và giá trị tiên đoán âm là 92%. Trong tiên lượng tử vong bệnh nhân viêm tụy cấp, thang điểm JSS có AUC 0,914; tại điểm cắt 5 có độ nhậy 100%, độ đặc hiệu 74,8%. Kết luận: JSS là một thang điểm có giá trị cao trong dự đoán VTC nặng và tử vong trong 24 giờ nhập viện.
KIẾN THỨC, THỰC HÀNH PHÒNG CHỐNG NHIỄM GIUN TRUYỀN QUA ĐẤT CỦA HỌC SINH LỚP 4 - 5 TẠI 13 TRƯỜNG TIỂU HỌC TẠI HUYỆN XAY, TỈNH UDOMXAY, LÀO NĂM 2022
Authors: Xaybouaphanh Khongsavath , Trần Thị Tuyết Hạnh , Phạm Đức Phúc
Published: January 2024

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, các bệnh giun truyền qua đất ảnh hưởng lớn đến các quốc gia kém phát triển và đang phát triển. Mục tiêu: Nghiên cứu cắt ngang được tiến hành trên nhóm học sinh lớp 4, 5 tại 13 trường tiểu học huyện Xay, tỉnh Udomxay, Lào, năm 2022 nhằm đánh giá kiến thức và thực hành phòng chống nhiễm giun truyền qua đất. Kết quả: chỉ có 39,4% học sinh đã nghe thông tin về giun truyền qua đất. Nguồn thông tin từ thầy, cô, bạn bè chiếm cao nhất 37,2%. Chỉ có 36,1% học sinh có kiến thức đạt về dự phòng và 27,1% có thực hành đạt. Kết luận: Kiến thức và thực hành phòng chống bệnh giun truyền qua đất của học sinh còn rất hạn chế. Cần triển khai các chương trình truyền thông và giáo dục sức khỏe để nâng cao kiến thức và thực hành phòng chống bệnh giun truyền qua đất cho học sinh tiểu học tại huyện Xay.
ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ CỦA TRẺ MẮC VIÊM TIỂU PHẾ QUẢN CẤP TẠI BỆNH VIỆN TRẺ EM HẢI PHÒNG NĂM 2022
Authors: Đinh Dương Tùng Anh , Somnuek Chidpasak , Đàm Thị Oanh , Darling Inthavong , Bounxay Bounyavong , Seepasert Thongkham , Yerkhang Vangpor
Published: January 2024

Mục tiêu: Mô tả một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị viêm tiểu phế quản quản cấp (VTPQC) tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng (BVTEHP) từ ngày 01/01/2022 đến ngày 31/12/2022. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả sử dụng số liệu hồi cứu của toàn bộ 259 hồ sơ bệnh án của các bệnh nhân VTPQC điều trị nội trú tại khoa Hô hấp – Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng. Kết quả: VTPQC gặp nhiều ở trẻ dưới 12 tháng tuổi, ở bé trai nhiều hơn bé gái và ở trẻ em ngoại thành nhiều hơn thành thị. Bệnh phổ biến vào giai đoạn tháng 5 đến tháng 9 với các triệu chứng thường gặp nhất như: ho, khò khè, thở nhanh và phổi có ran ngáy, ran rít. 38/259 ca bệnh dương tính với RSV (14,7%). Đa số trẻ VTPQ được điều trị khỏi, có 6/259 ca (2,3%) bệnh nặng cần chuyển tuyến. Kết luận: tại BVTEHP, tỉ lệ trẻ trên 6 tháng tuổi mắc VTPQ có xu hướng tăng lên và tỉ lệ VTPQC do RSV có xu hướng giảm so với trước dịch COVID-19.
THỰC TRẠNG MẮC COVID-19 VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NĂM 2021- 2022
Authors: Đỗ Nam Khánh , Nguyễn Thùy Linh
Published: January 2024

Mục tiêu: Nghiên cứu thực hiện nhằm đánh giá thực trạng mắc COVID-19 và một số yếu tố liên quan của sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội năm 2021 - 2022. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 1253 sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội. Kết quả: Trong 1253 sinh viên tham gia nghiên cứu, tỷ lệ mắc COVID-19 là 575/1253 đối tượng (45,89%). Tỷ lệ mắc COVID-19 ở sinh viên năm thứ 2 (Y2) là cao nhất (57,22%), thấp nhất là sinh viên năm thứ 6 (Y6) chiếm 0,35%. Tỷ lệ sinh viên mắc COVID-19 tại nhà và tại cộng đồng chiếm tỷ lệ cao nhất (cùng chiếm 37,6%), không có trường hợp nào mắc COVID-19 khi đi chống dịch tại nơi mình sinh sống (0%). Các triệu chứng lâm sàng khi mắc COVID - 19 của các ĐTNC chiếm tỷ lệ cao nhất lần lượt bao gồm: Mệt mỏi/ yếu (87,31%), ho (85,94%), đau họng (85,82%), đau đầu (78,68%), sốt (76,54%). Các triệu chứng tiêu chảy, mất khứu giác, mất vị giác có tỷ lệ thấp nhất (lần lượt chiếm 15,57%, 15,54% và 12,45%). Số sinh viên đã tiêm phòng 3 mũi vắc – xin COVID-19 chiếm tỷ lệ cao nhất (83,93%), số sinh viên tiêm phòng 2 mũi chiếm 13,97%, thấp nhất là tỷ lệ không/chưa tiêm (0,91%). Kết luận: Tỷ lệ mắc COVID-19 của sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội khá cao trong năm 2021-2022 và các triệu chứng cũng đa dạng và điển hình của COVID-19.
NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ GIẢM ĐAU SAU PHẪU THUẬT CẮT ĐẠI, TRỰC TRÀNG CỦA GÂY MÊ KHÔNG OPIOID
Authors: Vũ Thị Thanh Nga , Nguyễn Thị Thu Phương , Cao Thị Bích Hạnh , Nguyễn Trung Kiên
Published: January 2024

Mục tiêu: So sánh hiệu quả giảm đau phẫu thuật cắt đại, trực tràng của gây mê có sử dụng hoặc không sử dụng opioid. Đối tượng: Nghiên cứu can thiệp ngẫu nhiên, có đối chứng 98 bệnh nhân trên 18 tuổi, phân loại ASA I-III, có tình trạng tâm thần kinh bình thường, được chỉ định phẫu thuật cắt đại trực tràng từ tháng 12/2019 đến tháng 11/2021 tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp Hải Phòng. BN được chia ngẫu nhiên làm hai nhóm, nhóm gây mê nội khí quản sử dụng opioid (OA) và gây mê nội khí quản không sử dụng opioid (FOA). Thu thập và so sánh về đặc điểm bệnh nhân, đặc điểm phẫu thuật – gây mê và hiệu quả giảm đau sau phẫu thuật. Kết quả: Thời gian yêu cầu liều giảm đau đầu tiên ở nhóm FOA dài hơn so với nhóm OA (85,73 ± 16,88 phút so với 77,16 ± 14,60 phút; p = 0,009). Điểm VAS khi nghỉ ngơi và khi vận động ở thời điểm bắt đầu dùng giảm đau (H0) và sau dùng giảm đau 25 phút (H0,25) thấp hơn có ý nghĩa ở nhóm FOA so với nhóm OA (p < 0,05). So với nhóm OA, nhóm FOA có số lần giải cứu đau và tổng lượng fentanyl tiêm giải cứu đau sau phẫu thuật thấp hơn đáng kể (p < 0,05). Sau phẫu thuật, bệnh nhân nhóm FOA trung tiện sớm hơn có ý nghĩa so với nhóm OA (p = 0,011). Kết luận: Gây mê không sử dụng opioid cho phẫu thuật cắt đại trực tràng có hiệu quả giảm đau cao hơn, thời gian trung tiện sớm hơn so với gây mê có sử dụng opioid.
LIÊN QUAN GIỮA MỘT SỐ YẾU TỐ NGOÀI VIỆN VỚI THỜI GIAN ĐẾN VIỆN Ở BỆNH NHÂN NHỒI MÁU NÃO
Authors: Đỗ Đức Thuần , Nguyễn Đức Thuận , Phạm Ngọc Thảo
Published: January 2024

Mục tiêu: Khảo sát sự liên quan giữa một số yếu tố ngoài viện với thời gian đến viện của bệnh nhân nhồi máu não. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu tiến cứu, mô tả cắt ngang, có đối chứng, gồm: 86 bệnh nhân nhồi máu não đến viện ≤ 4,5 giờ từ lúc khởi phát, 170 bệnh nhân đến viện sau 4,5 giờ. Kết quả: Bệnh nhân có trình độ văn hoá cao có tỷ lệ bệnh nhân đến viện ≤ 4.5 giờ cao hơn so với tỷ lệ bệnh nhân đến viện sau 4,5 giờ, với p = 0,002. Bệnh nhân hiểu về đột quỵ có tỷ lệ đến viện trước 4,5 giờ là 70,6%, cao so với đến viện sau 4,5 giờ, khác biệt có ý nghĩa thống kê với p =0,000. Với khoảng cách tới bệnh viện dưới 5,05km, bệnh nhân có khả năng đến viện trước 4,5 giờ, với độ nhạy 83% và độ đặc hiệu 79%, có ý nghĩa thống kê với p < 0,05. Kết luận: Trình độ văn hoá, sự hiểu biết về đột quỵ, khoảng cách từ nơi ở đến viện có liên quan đến thời gian đến viện ở bệnh nhân nhồi máu não.
SỨC MẠNH CƠ TAY VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI BỆNH PARKINSON CAO TUỔI
Authors: Trần Viết Lực , Nguyễn Trung Anh , Nguyễn Thị Thu Hương
Published: January 2024

Mục tiêu: xác đinh tỉ lệ giảm sức mạnh cơ chi trên và một số yếu tố liên quan trên người bệnh Parkinson cao tuổi. Đối tượng và phương pháp: nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 120 người bệnh Parkinson ³ 60 tuổi khám và điều trị tại bệnh viện Lão khoa Trung ương. Sức mạnh cơ tay được đo bằng máy Jamar TM Hydraulic Hand Dynamometer. Một số hội chứng lão khoa được đánh giá: sử dụng nhiều thuốc, tình trạng dinh dưỡng, chức năng nhận thức, trầm cảm, nguy cơ ngã, rối loạn giấc ngủ. Kết quả: tỉ lệ giảm sức mạnh cơ chi trên là 63,3%, ở nam giới là 68% và nữ giới là 60%. Tỷ lệ người bệnh giảm sức mạnh cơ chi trên của nhóm tuổi ≥70 cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm tuổi 60-69 tuổi. Tỷ lệ người bệnh giảm sức mạnh cơ chi trên trong nhóm Parkinson giai đoạn bệnh 3-5, có triệu chứng co cứng cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm Parkinson giai đoạn bệnh 1-2, không có triệu chứng co cứng. Tỷ lệ người bệnh giảm sức mạnh cơ chi trên trong nhóm có trầm cảm, có nguy cơ suy dinh dưỡng/suy dinh dưỡng, có suy giảm nhận thức cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm không có các hội chứng lão khoa trên. Kết luận: tỉ lệ suy giảm sức mạnh cơ chi trên ở người bệnh Parkinson cao tuổi khá cao. Có sự liên quan giữa giảm sức mạnh cơ chi trên và tuổi cao, giai đoạn bệnh Parkinson 3-5, có triệu chứng co cứng, nguy cơ suy dinh dưỡng/suy dinh dưỡng, trầm cảm, suy giảm nhận thức.
TỔN THƯƠNG NIÊM MẠC ĐA CƠ QUAN TRONG HỘI CHỨNG BEHÇET BÁO CÁO TRƯỜNG HỢP BỆNH
Authors: Đỗ Thiên Ân , Lê Thị Ngọc Duyên , Nguyễn Văn Đĩnh
Published: January 2024

Hội chứng Behçet – một bệnh lý viêm mạch máu mãn tính hiếm gặp, đặc trưng bởi triệu chứng viêm loét ở vùng niêm mạc. Các triệu chứng này tái đi tái lại và biến đổi liên tục ở nhiều bộ phận khác nhau, thậm chí có thể gây tổn thương nội tạng không hồi phục. Bệnh lý gây ra sự không thoải mái và tác động tiêu cực đến chất lượng cuộc sống kể cả thể chất và tinh thần của người bệnh. Chúng tôi báo cáo một trường hợp bệnh nhân mắc hội chứng Behçet với biến chứng da niêm và nội tạng. Người bệnh đã được thăm khám và điều trị nhiều nơi trong suốt ba năm nhưng chưa được chẩn đoán xác định nguyên nhân cụ thể. Thời gian từ khi có triệu chứng ban đầu đến khi chẩn đoán xác định bệnh Behçet khá dài. Do vậy, trong thực hành lâm sàng cần lưu ý xem viêm mạch hệ thống như một chẩn đoán phân biệt, đặc biệt khi triệu chứng xuất hiện ở nhiều cơ quan.
Development and optimisation of nanoemulsion as carrier for cucurbitacin
Authors: Rashid Mohammad , AhmaD Farhan J. , Alam Sanjar , Sindhu Rakesh K.
Published: January 2024

The purpose associated with this study was to create an optimised nanoemulsion formulation with optimised components wt. % of oil: surfactant-cosurfactant: water, which would be stable, efficient, efficacious and more suitable for delivering the lipophilic Antidiabetic Bioactive Compounds (ABC) via topical application. The optimization was done by using studies over parameters like solubility, stability and emulsification power. Pseudoternary phase diagram was developed for perfect and honed selection of components and further the ratios of selected components was precisely optimised. Organic phase of nanoemulsion was selected as sefsol218 with its maximum solubilising power of drugs. Tween80 was selected as surfactant for sefsol218 on basis of area of emulsion on phase diagram, solubility of sefsol218 in surfactant and solubilising power of surfactant to drugs CBT. Cosurfactant screened was Transcutol. It was based on nanoemulsion available area (NEAR) on phase diagram with 1:1 Smix ratio of tween80 and six different cosurfactants mixed with sefsol218 and titrated with water. Different components wt. rations were optimized by titrating mixture of sefsol218 and various Smix of tween80 and Transcutol and plotted on Pseudoternary phase diagram to find out the area of nanoemulsion region. 29 formulation were selected and tested for their metastability by thermodynamic cycle testing. Total 11 formulation passed the test and selected as placebo formulations for the study.
Predicting oxygen depletion level in aquaponics pond using a hybrid LSTM-genetic model
Authors: Begam Safiya , Banu Aisha
Published: January 2024

In aquaponics, dissolved oxygen is essential because it feeds the aerobic bacteria that turn fish waste into plant nutrients. Sufficient quantities of dissolved oxygen guarantee the well-being of fish and plants, encouraging effective nutrient cycling and reducing the possibility of detrimental byproducts. For aquaponics systems to remain stable overall, to reduce fish stress, to improve plant development and to maintain a healthy ecosystem, ideal dissolved oxygen levels must be maintained. Monitoring and regulating oxygen levels in the pond is critical to the success of an aquaponics system. This study offers a combination approach that integrates genetic programming with long short-term memory (LSTM) models to predict shortterm global solar radiation in a nonlinear manner. Time-series data can be successfully predicted using the LSTMs, which are Recurrent Neural Network (RNN) models. To employ Aquaponics data to utilize these models as core predictors of dissolved oxygen. A progressive heuristics computing method called genetic programming (GP) makes it possible to automatically find complicated solving formulas. Combining the results of LSTM models for the best overall prediction of dissolved oxygen is an attempt to use Genetic Programming (GP) at a post-processing stage. The efficiency is promoted by the suggested hybrid model. To compare the combination’s performance with stacking tactics based on machine learning. The findings demonstrate that the recommended strategy significantly improves accuracy and stability.
Anticancer and anti bacterial activity of gold nanoparticles synthesized from Aegle marmelos seed extract
Authors: Radhaika Radhaika , Lakshmi G. Vijaya
Published: January 2024

Gold nanoparticles (Au NPs) were synthesized by an aqueous extract of Aegle marmelos seeds employing an environmentally friendly technique. UV-vis spectroscopy measurements indicated a strong peak at max 424 nm, confirming the monodispersed Au NPs. The production of A. marmelos-Au NPs was found to involve the action of phytochemicals in the aqueous extract as capping and bio-reducing agents, as determined by FTIR and EDX analysis. XRD examination confirmed the crystalline character of the resulting A. marmelos-Au NPs as Face Centre Cubic (FCC). A. marmelos-Au NPs were found to be 20 to 25 nm in size and spherical in form by TEM analysis. This study found that green synthesized gold nanoparticles had substantial antibacterial, antioxidant, photocatalytic and anticancer effects. Within 180 minutes, catalytic deprivation of dyes such as methylene blue, methyl orange and methyl red was found to be approximately not more than 45% degradation respectively. Furthermore, the reduction of organic dyes followed pseudo first order kinetics. Aegle marmelos Au NPs shown superior antibacterial efficacy against E. coli and S. aureus at 10 mM/ml concentrations, with Zone inhibition of 12.5 and 13.53 mm, respectively. The greatest DPPH scavenging activity was recorded at 100 g/ml concentration, with IC50 values of 79.5% and 41.13 g/ml, respectively. The biogenic Ag NPs had the greatest anticancer activity against the cancer cell lines BXPC3, H358, and OVCAR-3 cell lines with an IC50 values were 6.9 nM, 8.9 nM, 33.6 nM.
Characterization of Kappaphycus alvarezii derived siver nanoparticles and its bioefficiency as an anti-inflammatory agent
Authors: Deepa V. H. , Sivakami R. , Rajan S.
Published: January 2024

Natural sources of nanoparticles, such as seaweed, demonstrated their bioefficiency as anti-inflammatory, antibacterial and anticancer medicines. It is a key biodeficient component that is biosynthesised utilising a non-toxic, environmentally acceptable technology that has fascinated researchers worldwide. Using established in-vitro techniques, the anti-inflammatory activity of silver nanoparticles synthesised from Kappaphycusalvarezi aqueous extract was evaluated in this study. UV-Vis spectroscopy, Fourier transform infrared spectroscopy (FTIR), scanning electron microscopy, energy dispersive X-ray (EDX) analysis and transmission electron microscopy (TEM) analysis were used to characterise the nanoparticles. This seaweed’s nanoparticles offer solid proof that they are an efficient anti-inflammatory. The bioefficiency of this plant and its nanoparticles may be attributed to chemicals based on flavonoids.
Isolation and identification of antibiotic-producing bacteria for the control of die-back disease in neem (Azadirachta indica)
Authors: Rami Reddy Geetha Madhuri Kurakula, , Nandini Krishnan Fouzia Begum , Kethavath Mahesh Babu Elugunuri Ganesh
Published: January 2024

Azadirachta indica, popularly referred to as neem, is a flowering plant that is native to India and is evergreen, temperature tolerant and worldwide in distribution. Neem (Azadirachta indica), also referred to as ‘Indian lilac’ or ‘Margosa,’ is an indigenous tree species originating from India. Therapeutic plants possess a diverse array of medicinal properties, with every portion of the plant being utilized as medicine, both locally and in pharmaceutical businesses, after appropriate preparation. It exhibits efficacy against microorganisms and ectoparasites, encompassing bacteria, fungal organisms, viral infections, ticks, and insects. Furthermore, it possesses antimalarial, anticancer, antioxidant, antidiabetic, hepatoprotective, neuroprotective, and wounds soothing properties. Additionally, it finds application in agriculture as both insecticides and fertilizer, serving to enhance crop yield. Nevertheless, neem is not immune to microbial infections despite its biological activity against a wide range of bacteria. Neem is susceptible to disease from numerous bacteria and fungi. A novel species of fungus, Phomopsis azadirachtae was identified as the cause of dieback in neem trees. The fungus invades neem plants of every age and size. The disease is characterized by twig blight, inflorescence blight and fruit rot. The illness leads to a nearly complete cessation of fruit yield, with a loss rate approaching 100%.
ПЕДАГОГ-НУТРИЦИОНИСТТІҢ ҚАЗАҚСТАНДЫҚ МОДЕЛІ
Authors: Булатбаева К.Н.
Published: January 2024

Сбалансированное питание и формирование культуры питания детей определяет их полноценное развитие и обучение. Приведенные в данной статье результаты научных исследований показали несбалансированность питания детей начальной школы по содержанию основных нутриентов. Необходима системная работа в семье и организации образования формированию культуры питания, основанная на взаимосотрудничестве педагогов, медицинских сотрудников, самих обучающихся и их родителей. С целью улучшения качества питания в организациях среднего образования авторами впервые предлагается модель педагога-нутрициониста и внедрение штатной единицы, функцию которого могут выполнять педагог или социальный работник. Компетенции, необходимые для данной профессии, подходят учителю биологии, обладающему базовыми знаниями по физиологии человека, для которого предусмотрена соответствующая профессиональная подготовка. В данной работе также кратко даны профессиональные компетенции и обязанности педагога нутрициониста. Ключевые слова: обучающиеся школ, питание, организация питания, педагог-нутриционист.

Теңгерімді тамақтану мен дұрыс тамақтану мәдениетін қалыптастыру балалардың жан жақты дамуы мен ой өрісін қалыптастырады. Мақалада келтірілген ғылыми зерттеулердің нәтижелері негізгі қоректік заттардың мазмұны бойынша бастауыш мектеп жасындағы балалардың тамақтануының теңгерімсіздігін көрсетті. Бұл мектептерде оқушылардың ұтымды тамақтануын ұйымдастыруға көбірек көңіл бөлу қажеттілігін негіздейді. Орта білім беру ұйымдарында тамақтану сапасын жақсарту мақсатында авторлар педагог нутриционист моделін және педагог немесе әлеуметтік қызметкер атқара алатын штат бірлігін енгізуді ұсынады. Осы кәсіптің рөлін атқаратын құзыреттер адам физиологиясы бойынша тиісті базалық білімі бар, кәсіптік даярлықтан тиісті оқудан өтуді көздейтін педагог биологтарға жарамды деп есептейді. Бұл жұмыста сонымен қатар педагог нутри- ционист тиісті кәсіби құзыреттері мен міндеттері қысқаша берілген. Түйін сөздер: мектеп оқушылары, тамақтану, тамақтануды ұйымдастыру, педагог-нутриционист.

Balanced nutrition and the formation of children's eating habits play a crucial role in determining their overall development and education. The results of scientific research presented in this article indicate an imbalance in the nutrition of primary school-aged children in terms of essential nutrients, emphasizing the need for a greater focus on organizing rational nutrition for students in schools. In order to improve the quality of nutrition in secondary education institutions, the authors propose, for the first time, the model of a nutritionist-educator and the integration of a dedicated role, which can be performed by a teacher or social worker. The competencies required for this profession are suitable for a biology teacher with the necessary foundational knowledge of human physiology, for whom relevant professional training is provided. This work also briefly outlines the professional competencies and responsibilities of a nutritionist-teacher. Keywords: school students, nutrition, meal organization, nutritionist-teacher.
SITUATIONAL ANALYSIS OF INTERSECTORAL CARE FOR CHILDREN WITH AUTISM SPECTRUM DISORDER
Authors: KOSHERBAYEVA L.
Published: January 2024

This article presents a situational analysis of intersectoral care for children with Autism Spectrum Disorder (ASD) in Kazakhstan. The study analyzed legal documents from the healthcare, education, and social service sectors spanning 2017 to 2023. It focuses on recent developments in providing comprehensive care for children with ASD, examining approaches, challenges in implementing these regulations, and assessing potential benefits for patients. The results were deliberated by the project team, which includes parents of children with ASD and specialists from the inclusive services field. The research found that recent legal changes have shifted from a medical to a socio-pedagogical model, concentrating on creating conditions for the development of children with special educational needs. Notable initiatives and improvements in health regulations concerning ASD have been observed. The analysis also identified some challenges and opportunities for enhancing the intersectoral care system for children with ASD in Kazakhstan. Keywords: ASD, education, inclusive, preventive health care, social assistance.
FEATURES OF THE FORMATION OF GENERAL TECHNOLOGICAL COMPETENCE OF FUTURE TEACHERS
Authors: SHAGATAEVA Z.E.
Published: January 2024

Currently, the formation of the foundations of vocational education is increasingly paying attention to the focused training of competitive personnel with a high indicator of general technological competence. The article reveals the features of the mode of higher pedagogical education, such basic concepts as cokazakhmpetence, competence, competence, which are important in the training of future competitive teachers of professional training. The concept of the general technological competence of future teachers of professional training is given. The features of the formation of general technological competencies of future teachers of professional training were considered. The formation and development of general technological competence is the most important condition for success in any professional field, but for a teacher, the development of competence becomes a necessary condition for the implementation of professional tasks. A high level of general technological competence is an urgent requirement of our time, forms the basis for the successful implementation of professional pedagogical activities, confirms the relevance of this research problem in the process of performing tasks of a professional nature. Keywords: competence, highly competent, professional, modernization, general technological competence.
FORMATION OF SUCCESSFUL TEACHING OF YOUNGER SCHOOLCHILDREN BASED ON THE NEUROPEDAGOGICAL APPROACH
Authors: SADREIMOVA A.
Published: January 2024

The article analyzes the possibilities of using a neuropedagogic approach for the formation of successful learning. Since neuropedagogy presently is at an early stage of its development, the attitude towards it may be different. Neuropedagogy offers a new perspective on the child’s education, providing own teaching methods based on the features of the development of the brain and nervous system of a child. So, when working with primary school students, teachers are invited to apply methods of active learning, multisensory perception, consolidation of the practice of restoring cognitive resources of the brain, and learning based on the characteristics of the nervous system. At the same time, neuropedagogy does not require the exclusion of traditional teaching methods. It perfectly complements them, allowing educators to make the learning process softer, more interesting and more accessible for the child. In addition to the advantages, there are also a number of difficulties that arise when using neuropedagogics: the lack of a scientific and methodological base and available methods. This is primarily due to the fact that the given branch of science is not fully formed and integrated in the system of education. Further investigation of the perspectives of using neuropedagogics for teaching primary school children is relevant since it can potentially introduce progressive methods and views into the learning process. Except the theoretical analysis of realization of neuropedagogical approach in the educational process, the article evaluates the degree of primary school teachers’ awareness of neuropedagogy as a science, as well as the neuropedagogical methods and techniques applicable in teaching children of junior school age. As a result, we may conclude that today’s educators do not have enough knowledge and understanding of the theory and practice of neuropedagogy and, therefore, need special trainings and methodological recommendations on the implementation of the neuropedagogical approach. Keywords: neuropedagogics, junior classes, children, school, training.
اللسانيات الحاسوبية في الجامعات الليبية بين الواقع والمأمول. جامعة سبها أنموذجًا.
Authors: الناجم عادل
Published: January 2024

حققت اللسانيات في العقود الأخيرة نقلة معرفية، تمثلت في وعي منظريها بأهمية البعد اللساني في مختلف المجالات، إنسانية وتطبيقية. وتمثلت كذلك في تشخيص المشكلات المتعلقة بالدراسات اللسانية التطبيقية، ومحاولة إيجاد حلول معرفية لها. تطوّرت مناهج البحث اللساني نتيجة لتغيّر وجهات النظر اللساني من جهة، وللحاجات المعرفية الملحة للعلوم، أو لتطور الحاجات الاجتماعية التي شهدها العالم في العقود الأخيرة من جهة أخرى، والتي تمثله خير تمثيل: التطورات التكنولوجية، وتطورات الذكاء الاصطناعي التي أحدثت ثورة علمية في جميع المجالات. بناءً على ما تقدم، فإن هذه الورقة تهدف إلى محاولة معالجة قضية تأخر البحث في اللسانيات الحاسوبية، حيث سيتم تناول العلاقة بين اللسانيات وفروع العلوم الطبيعية متمثلة في: الحاسوب، تلك العلاقة التي أضحت مهمة جدّا في دراسة اللغات، ومن بينها اللغة العربية، كما أنها أصبحت من متطلبات التقدم العلمي في جميع فروع المعرفة من غير استثناء، إضافة إلى كونها تقدم خدمة كبيرة للغة العربية، وبخاصة في مجال الترجمة الآلية، وسيكون ذلك انطلاقًا من مناقشة القضايا التالية: اللسانيات والمنهج، أهمية اللسانيات الحاسوبية، واقع اللسانيات الحاسوبية وعوائقها. وسيتم تناول القضايا السابقة من خلال نقطتين رئيسيتين: العلاقة بين اللسانيات وعلوم الحاسب الآلي، وواقع اللسانيات الحاسوبية في الجامعات الليبية، جامعة سبها أنموذجًا، أمّا إشكالية الدراسة فتتمثل في التساؤلات التالية: كيف انعكست الرؤى المنهجية المختلفة على هذا الفرع العلمي؟ وما الحلول المقترحة؟  ما واقع اللسانيات الحاسوبية في ليبيا؟ وما الآفاق المرجوّة من هذا الفرع العلمي؟ وما أثر ذلك على التنمية؟
التواصل التربوي والتحصيل الدراسي
Authors: بعزيز مريم
Published: January 2024

تروم هذه الورقة البحثية تحديد أهمية التواصل التربوي في عملية التحصيل الدراسي لدوره في مجال التربية والتعليم، فالتواصل هو البوصلة التي ستقود المدرس إلى اختيار الاستراتيجية الأنسب لمعالجة وضعية ما، أو السياق الذي يتطلب تدخلا وتوجيها لفك اللبس الذي يصاحب المتعلم في سيرورة تعلمه ويمنعه من التقدم. ولا تقتصر استراتيجية المعالجة على تقديم وضعية تعليمية أقل صعوبة من سابقاتها، أو إعادة الشرح بنفس الطريقة التي كانت سببا في عدم فهم التلميذ، إنما تتطلب أيضا توظيفا لمصطلحات جديدة تكون أكثر دلالة بالنسبة له قريبة من تمثلاته، ومنسجمة مع معجمه اللغوي.  ويستمد البحث في موضوع التواصل وعلاقته بعلوم التربية مشروعيته من حرصنا على المساهمة في تحقيق جملة أهداف بعيدة المدى، تسعى إ لىى تغيير وضعية المتعلم داخل المؤسسة التعليمية ليصبح طرفا فاعلا في العملية التعليمية ومشاركا فيها، "لأنه لم يعد كافيا أن يتمتع الفرد بكفاءات معرفية، وقدرات ذهنية عالية لكي ينجح في تحقيق   التعلمات وحل المشكلات بسهولة وفعالية.
مجالات اللسانيات التطبيقية
Authors: أنس ملموس
Published: January 2024

تعنى هذه الورقة بقضية جوهرية من قضايا اللسانيات عموما، واللسانيات التطبيقية بشكل خاص، ذلك أنها تسعى إلى تسليط الضوء على طبيعة العلاقة التي تربط حقل اللسانيات التطبيقية بمجال تعليم اللغات وتعلمها.

بالإضافة إلى أنها تنشغل بإبراز أهم المجالات البحثية التي تندرج ضمن اهتمامات وانشغالات اللسانيات التطبيقية، علاوة على أنها تروم تبيان الأهمية التي تضطلع بها اللسانيات التطبيقية في الارتقاء بهذه المجالات متخذين في ذلك مثال مجال تعليم اللغات وتعلمها.

واستنادا إلى ما سبق فإن هذه الورقة تحاول الإجابة عن الكثير من التساؤلات المترابطة من قبيل:

 -ما أبرز المجالات البحثية التي تندرج ضمن اهتمامات اللسانيات التطبيقية؟

 -وإلى أي حد تسهم اللسانيات التطبيقية في تطوير هذه المجالات؟
معاجم المصطلحات اللسانية ودورها في تعليم اللغة العربية في المرحلة الجامعية
Authors: حليمة موسى محمد الشيخي
Published: January 2024

تمثل المصطلحات مفاتيح المعرفة، وهي بمنزلة المعالم في طريق تحصيل العلم؛ إذِ المعرفةُ في أي نوع من أنواع العلوم مفاتيحُها المصطلحات، ونظرا لأهمية المصطلحات في العملية التعليمية فقد أصبحت الحاجة إلى وجود معاجمَ تعليميةٍ حاجةً مُلِحَّةً؛ فهي المعين للمتعلم، ومَلاذُه إذا استغلق عليه فَهْمُ المصطلحات الجديدة، ومَنْجَمٌ يُثري منه حصيلتَه اللغوية، وطريقٌ لتوسيع أفُقِه في فهم العلوم المتنوعة؛ لذلك وجب وضع معاجم تعليمية تتناسب مع المراحل العمرية، ومع مستويات المتعلمين العقلية والثقافية.

يَرُومُ هذا البحث معالجة دور المعاجم المصطلحية في الدراسة الجامعية، وعرض نماذج لهذه المعاجم، وبيان مدى أهميتها في فهم الدرس اللساني.
دور المؤسسات التربوية بالتكفل الأنجح بذوي الاحتياجات الخاصة من وجهة نظر المعلمين.
Authors: أثير حسني محمد الكوري  , علي كاظم علي السندي
Published: January 2024

هدفتِ الدِّراسة التَّعرف إلى دور المؤسسات التربوية بالتكفل الأنجح بذوي الاحتياجات الخاصة من وجهة نظر المعلمين، واتبعت الدراسة المنهجُ الوصفيُّ المسحي، واستخدمت الدِّراسة في جمع بياناتها استبانة مكونة من (14) فقرة، وتكونت من محورين وهما: الخدمات التعليمية والإرشاد، والتعاون مع الهيئات والمؤسسات ذات الصلة، وجرى التأكد من صدقها وثباتها. وتكونت عينة الدِّراسة من (34) معلماً ومعلمة تم اختيارهم بالطريقة العشوائية. وأظهرت نتائج الدِّراسة أنَّ دور المؤسسات التربوية بالتكفل الأنجح بذوي الاحتياجات الخاصة من وجهة نظر مجتمع الدراسة جاءت بدرجةٍ (متوسطة) على جميعِ المجالاتِ، حيث بلغ المتوسط الحسابي (3.38)، وأن مجال "الخدمات التعليمية والإرشاد" كان بدرجة (متوسطة)، وبمتوسط حسابي (3.28)، وأن مجال "التعاون مع الهيئات والمؤسسات ذات الصلة" كان بدرجة (متوسطة)، وبمتوسط حسابي (3.47)، كما أوصى الباحثان "تدريب وتطوير وتنمية قدرات وفكر ذوي الإعاقة والاحتياجات الخاصة بما يتوافق مع مستلزمات ومتطلبات ومستجدات الحياة مع مراعاة فروقهم الإحتياجية بإنشاء مراكز تأهيل وتدريب".