МАМАНДАРДЫ ТИІМДІ ДАЯРЛАУДЫҢ АЖЫРАМАС ШАРТЫ РЕТІНДЕ ЖОО-ДА ТӘЖІРИБЕГЕ БАҒДАРЛАНҒАН ОҚЫТУ МОДЕЛІН ӘЗІРЛЕУ
Authors: Игенбаева Б.Н. , Смыкова М.Р. , Шильдибеков Е.Ж. 
Published: May 2024

Актуальность исследования подтверждается рядом объективных факторов, сложившихся на рынке труда в Казахстане, - несоответствие содержания образования запросам компаний, затраты времени и средств на адаптацию и обучение молодого специалиста на предприятии, «просроченные компетенции», несоответствующие требованиям инновационного развития экономики, нехватка кадров по целому ряду профессий. В сложившейся ситуации целью исследования является разработка модели практико-ориентированного обучения, способствующая формированию профессионально-прикладных компетенций обучающихся. Методом исследования на первом этапе является кабинетное исследование теоретических подходов по методам и форматам практико- ориентированного обучения. На втором этапе проведены качественные маркетинговые исследования методом глубинных интервью с экспертами в области практико-ориентированного обучения. Результатом исследования явилось структурно-функциональная модель практико-ориентированного обучения, выявлены актуальные подходы к организации практико-ориентированного обучения, эффективные форматы взаимодействия с компаниями-партнерами, а также слабые стороны и барьеры, препятствующие эффективному практико-ориентированному обучению в отечественной практике. Сформирован алгоритм организации практико-ориентированного обучения с разделением на целевой, методологический, содержательный, учебный, оценочный и результативный блоки.

Зерттеудің ӛзектілігі Қазақстанда еңбек нарығында қалыптасқан бірқатар объективті факторлармен расталады-білім беру мазмұнының компаниялардың сұраныстарына сәйкес келмеуі, кәсіпорында жас маманды бейімдеуге және оқытуға уақыт пен қаражаттың жұмсалуы, экономиканың инновациялық даму талаптарына сәйкес келмейтін "мерзімі ӛткен құзыреттер", бірқатар мамандықтар бойынша кадрлардың жетіспеушілігі. Қазіргі жағдайда зерттеудің мақсаты білім алушылардың кәсіби және қолданбалы құзыреттіліктерін қалыптастыруға ықпал ететін тәжірибеге бағытталған оқыту моделін әзірлеу болып табылады. Бірінші кезеңдегі зерттеу әдісі практикаға бағытталған оқыту әдістері мен форматтары бойынша теориялық тәсілдерді кабинеттік зерттеу болып табылады. Екінші кезеңде тәжірибеге бағытталған оқыту саласындағы сарапшылармен терең сұхбат әдісімен сапалы маркетингтік зерттеулер жүргізілді. Зерттеу нәтижесі тәжірибеге бағдарланған оқытудың құрылымдық-функционалдық моделі болды, тәжірибеге бағдарланған оқытуды ұйымдастырудың ӛзекті тәсілдері, серіктес компаниялармен ӛзара іс-қимылдың тиімді форматтары, сондай-ақ отандық практикада тиімді тәжірибеге бағдарланған оқытуға кедергі келтіретін әлсіз жақтары мен кедергілері анықталды. Мақсатты, әдіснамалық, мазмұнды, оқу, бағалау және нәтижелі блоктарға бӛле отырып, тәжірибеге бағытталған оқытуды ұйымдастыру алгоритмі құрылды.

The relevance of the research is confirmed by some objective factors that have developed in the Kazakhstan labor market, such as a discrepancy between the content of education and the needs of companies, time and money expenditures on adapting and learning of young specialists at enterprises, overdue competencies that do not meet requirements of economy innovative development, a shortage of human resources for a variety of professions. In this context, the research objective is to develop a work- integrated learning model that fosters the acquisition of practical applied skills by students. The research method in the first stage is a desk study of theoretical approaches to methods and formats of work-integrated learning. In the second stage, qualitative research was conducted through in-depth interviews with experts who specialize in work-integrated education. The result of the research was a structural-functional model of work-integrated learning, the identification of relevant approaches to organizing work-integrated learning, effective formats for interacting with partner companies, as well as weaknesses and barriers to effective work-integrated learning in local practiceThe algorithm of the organization of work-integrated learning with division into target, methodological, content, studying, evaluation, and result blocks is formed.