Klinischer langzeitverlauf nach lebendnierenspende
Authors: Μπουγιούκου Ζωή 
Published: April 2024

Η παρούσα διδακτορική διατριβή πραγματεύεται τα χαρακτηριστικά των ζώντων δοτών νεφρού κατά τον χρόνο της δωρεάς και την προγνωστική τους αξία αναφορικά με τη μακροχρόνια κατάσταση υγείας των δοτών. Η μελέτη συμπεριέλαβε 753 (59,5% γυναίκες) ζώντες δότες νεφρού, οι οποίοι προχώρησαν σε δωρεά νεφρού στο Κέντρο Μεταμοσχεύσεων της Χαϊδελβέργης κατά το διάστημα μεταξύ Δεκεμβρίου 1967 και Νοεμβρίου 2016. Ο μέσος όρος ηλικίας ανήλθε σε 59 ± 11 έτη με μέσο όρο παρακολούθησης τους 104,4 ± 75,6 μήνες. Συνολικά πρόκειται για μια προοπτική μελέτη κοόρτης, κατά την οποία τα χαρακτηριστικά των δοτών πριν το 2011 καταγράφηκαν αναδρομικά. Στο πρώτο μέρος της εργασίας αναλύεται η εξέλιξη των χαρακτηριστικών των δοτώντις τελευταίες 5 δεκαετίες στο Κέντρο Μεταμοσχεύσεων της Χαϊδελβέργης, από την οποία προκύπτει φανερή ηλικιακή αύξηση των δοτών αλλά και ένα αυξανόμενο ποσοστό υπερτασικών και παχύσαρκων δοτών. Η πλειονότητα των δοτών είχε πάνω από 1-2 παράγοντες κινδύνου κατά τον χρόνο της δωρεάς νεφρού. Ο μέσος όρος του εκτιμώμενου ρυθμού σπειραματικής διήθησης (eGFR) έφτασε στη χαμηλότερη τιμή αμέσως μετά την αφαίρεση των νεφρών και επανήλθε με την πάροδο του χρόνου. Ωστόσο, η νεφρική λειτουργία βρισκόταν μακροπρόθεσμα κατά μέσο όρο 30 % υπό το επιπέδο νεφρικής λειτουργίας πριν τη δωρεά νεφρού. Κατά τη διάρκεια του διαστήματος παρακολούθησης δεν ανιχνεύτηκαν δότες που να έφτασαν σε νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου ή να κατέληξαν εξαιτίας των νεφρών. Μεταξύ 1967-2000 προχώρησαν σε δωρεά νεφρού 154 άτομα στη Χαϊδελβέργη. Σε 56,5 % των δοτών καταγράφηκαν στοιχεία αποθεραπείας άνω τουλάχιστον των 15 ετών. Σε διάστημα παρακολούθησης 258 ± 67,4 μηνών ο μέσος όρος eGFR ανήλθε σε 69,98 ± 15,98 ml/min/1,73 m² κατά την τελευταία εξέταση. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας οι δότες χωρίστηκαν σε υποομάδες βάσει των παραγόντων κινδύνου και ακολούθησε σύγκριση. Ο δότης μη διευρυμένων κριτηρίων πληρούσε τα ακόλουθα πέντε κριτήρια: eGFR ≥ 80 ml/min/1,73 m², φυσιολογική τιμή της από του στόματος δοκιμασίας ανοχής στη γλυκόζη (OGTT), δείκτης μάζας σώματος (BMI) &lt; 30 kg/m², παρουσία αλβουμίνης στα ούρα &lt; 30 mg/l, φυσιολογική αρτηριακή πίεση. Εάν δεν πληρούσε έστω ένα εκ των ανωτέρω πέντε κριτηρίων, ο δότης οριζόταν ως «οριακός» (δότης διευρυμένων κριτηρίων). Στις υποομάδες των δοτών ≥ 60 ετών, των ενεργών καπνιστών, των δοτών με επίμονη μικροσκοπική αιματουρία αλλά και των δοτών με θετικό οικογενειακό ιστορικό νεφρικών παθήσεων εξαιρουμένου του λήπτη η ανάλυση έγινε ξεχωριστά. Οι δοτες διευρυμένων κριτηρίων σημαντικα συχνότερα νεφρική ανεπάρκεια σταδίου ΙΙΙ συγκτιτικά με τους δότες μη διευρυμένων κριτηρίων. Ωστόσο, δεν εντοπίζεται σημαντική διαφορά όσον αφορά στη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα. Οι δότες μεγαλύτερης ηλικίας, οι δότες με οριακά φυσιολογική νεφρική λειτουργία, οι υπερτασικοί και οι παχύσαρκοι δότες αποτελούν τις κατηγορίες δοτών που συνδέονται με υψηλότερο μακροχρόνιο κίνδυνο νεφρικής ανεπάρκειας και θνησιμότητας. Οι υπόλοιποι παράγοντες κινδύνου του προφίλ του δότη δεν διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην παρούσα ανάλυση. Όσον αφορά στη λειτουργία του μοσχεύματος, διαπιστώθηκε ότι η νεφρική λειτουργία πριν τη δωρεά, ο επιπολασμός της αρτηριακής πίεσης και η ηλικία των δοτών αποτελούν σημαντικούς παράγοντες επιρροής. Οι λοιποί παράγοντες δεν συνδέονταν με αυξημένο κίνδυνο τόσο για τη λειτουργία του μοσχεύματος όσο και για το προσδόκιμο ζωής του λήπτη. Η παρούσα εργασία έδειξε ότι οι δότες με συννοσηρότητα δεν μειονεκτούν όσον αφορά στη θνησιμότητα ή τη νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου σε σχέση με τους δότες μη διευρυμένων κριτηρίων, ωστόσο συνδέονται με υψηλότερο μακροχρόνιο κίνδυνο νεφρικής ανεπάρκειας. Στη συνέχεια, απαραίτητη ήταν η σχετική ειδική ενημέρωση των δοτών και των ληπτών. Επιπλέον, ακολούθησε στενή παρακολούθηση και αποθεραπεία των οριακών δοτών μετά τη δωρεά νεφρού στο Κέντρο Μεταμοσχεύσεων. Για τα ιατρικά ζητήματα που προκύπτουν μετά τη νεφρεκτομή οφείλει να υπάρχει καθοδήγηση από το Κέντρο Μεταμοσχεύσεων και περίθαλψη από την αντίστοιχη ιατρική ειδικότητα. Σε καμία περίπτωση το Κέντρο δεν παύει να φέρει ευθύνη απέναντι στον δότη με το πέρας μιας επιτυχούς μεταμόσχευσης.