Διαφορές της σύστασης της βασικής μεμβράνης του δέρματος στην ψωρίαση
Authors: Κολιάκου Ελένη 
Published: January 2023

Η ψωρίαση είναι μια πολυπαραγοντική, συστηματική, χρόνια νόσος, στην παθογένεια της οποίας μετέχουν η επιδερμίδα με τα κερατινοκύττατρα και η δερμίδα με την εξωκυττάρια ουσία και τους μόνιμους ή μεταναστευτικούς κυτταρικούς πληθυσμούς. Περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως λοιμώξεις από συνήθη μικρόβια, τραυματισμοί, ορμονικοί παράγοντες και ψυχικό στρες επί εδάφους γενετικής προδιάθεσης προκαλούν ενεργοποίηση των ανοσοκυττάρων της δερμίδας, τα οποία προσελκύουν κύτταρα φλεγμονής από την κυκλοφορία του αίματος. Τα κύτταρα αυτά προκαλούν την έκκριση κυττοκινών, οι οποίες ενεργοποιούν τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό και την ταχεία διαφοροποίηση των κερατινοκυττάρων τα οποία τελικά ανεξαρτητοποιούνται από τον άξονα των ανοσοκυττάρων και τα ίδια παράγουν κυτταροκίνες οι οποίες προσελκύουν νέα ανοσοκύτταρα στη δερμίδα και δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο ανατροφοδοτούμενης φλεγμονής. Η βασική μεμβράνη ως ζώνη επικοινωνίας της δερμίδας με την επιδερμίδα μεταβάλλεται κατά την εξέλιξη της ψωρίασης επιτρέποντας τη διακίνηση κυτταρικών πληθυσμών αλλά και αυξητικών παραγόντων και κυτταροκινών, καθώς επίσης μεταβάλλεται και η σύσταση της λόγω της παθογένειας των κερατινοκυττάρων, αλλά και της δραστηριότητας των ινοβλαστών. Επειδή η δικτυωτή στιβάδα της βασικής μεμβράνης συνδέεται με τα μόρια της υποκείμενης εξωκυττάριας ουσίας κάθε αλλαγή στη δομή και τη σύσταση της φέρνει τα κερατινοκύτταρα σε απ’ ευθείας επαφή με τα μόρια της εξωκυττάριας ουσίας της δερμίδας και ιδιαίτερα με την φιμπρονεκτίνη, οποία προωθεί τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό και την κυτταρική μετανάστευση. Οι νεότερες θεραπείες της ψωρίασης στρέφονται εναντίον κυτταροκινών, οι οποίες παράγονται από εξειδικευμένους πληθυσμούς ανοσοκυττάρων. Λόγω της συστηματικής χρόνιας χρήσης, των ανεπιθύμητων ενεργειών και της μη ανταπόκρισης ορισμένων ασθενών η θεραπευτική στόχευση άλλων μηχανισμών πρόκλησης της ψωρίασης αποτελεί αντικείμενο αυτής της μελέτης.ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ: Χρησιμοποιήθηκαν 14 βιοψίες από ψωριασικούς ασθενείς και 14 βιοψίες από υγιείς. Οι βιοψίες εξετάστηκαν στο οπτικό και ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, έγινε απομόνωση, καλλιέργεια και κρυοσυντήρηση ψωριασικών και φυσιολογικών κερατινοκυττάρων, όπως και φυσιολογικών και παθολογικών ινοβλαστών. Οι κυτταρικοί πληθυσμοί ελέγχθηκαν για την ικανότητα κυτταρικού πολλαπλασιασμού, την αλληλεπίδραση με την φιμπρονεκτίνη, την κατανομή των συνδεκανών 1 και 4 και την αλληλεπίδραση μεταξύ τους. Στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε υποκατάστατο φυσιολογικού δέρματος στο οποίο προστέθηκαν αντι- TNFa και ΙL-17a, οι οποίοι προηγουμένως είχαν εμποτιστεί σε ικρίωμα ζελατίνης, και ελέγχθηκε η κατανομή των συνδεκανών 1 και 4 και η επίδραση τους στην μεταβολική δραστηριότητα των κερατινοκυττάρων.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Παρατηρήθηκε αύξηση της εξωκυττάριας ουσίας στην ψωριασική βλάβη, ελάττωση των ελαστικών ινών, πλήρης εκφύλιση και συνένωση της βασικής μεμβράνης με την υποκείμενη άμορφη θεμέλια ουσία. Η συνδεκάνη 4 εξαφανίζεται από την βασική στιβάδα της επιδερμίδας στο ψωριασικό δέρμα, ενώ αντίστοιχα στο υγιές δέρμα είχε την μέγιστη εντόπιση. Σε αντίθεση, η συνδεκάνη 1 εξαφανίζεται από τις ανώτερες στιβάδες στο ψωριασικό δέρμα και έχει ασθενή εντόπιση στη βασική στιβάδα, ενώ την ακριβώς αντίθετη κατανομή έχει στο φυσιολογικό δέρμα. Συνκαλλιέργεια εμποτισμένων με αντι- TNFa και ΙL-17a ικριωμάτων ζελατίνης με υποκατάστατα φυσιολογικού δέρματος έδειξαν μεταβολές στην κατανομή της συνδεκάνης 1, αλλά όχι της 4 στα κερατινοκύτταρα και σημαντική ελάττωση των θετικών στην Κ6 και Κ14 κερατινοκυττάρων. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η συνδεκάνη 1 και 4 είναι δείκτες που εμπλέκονται στην παθογένεια της ψωρίασης και σε συνδυασμό με βιοσυμβατά τοπικά επιθέματα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως εναλλακτική θεραπεία, αντί της συστηματικής χορήγησης των βιολογικών παραγόντων.