Η επίδραση της θεραπείας με μετφορμίνη στα επίπεδα των κυτταροκινών σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
Authors: Τσιλχοροζίδου Τασούλα 
Published: January 2014

Εισαγωγή: Η υψηλής ευαισθησίας C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (hs-CRP) και οι κυτταροκίνες, όπως η Ιντερλευκίνη-6 (IL-6) και ο παράγοντας TNF-α, έχουν ενοχοποιηθεί ως σημαντικοί παράγοντες ανάπτυξης καρδιαγγειακής νόσου σε ασθενείς με παχυσαρκία και σε διαβητικούς τύπου 2 (ΣΔΤ2), με την CRP να υπερέχει ως προς την ικανότητα πρόβλεψης καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Δεδομένα πρόσφατων μελετών έχουν δείξει ότι η θεραπεία με Μετφορμίνη -ενός αντιυπεργλυκαιμικού φαρμάκου- μπορεί να αποτρέψει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο ασθενών με διαταραγμένη ανοχή στην γλυκόζη και ΣΔΤ2, ανεξάρτητα από την βελτίωση που επιφέρει στις μεταβολικές παραμέτρους, με άγνωστο μέχρι σήμερα μηχανισμό. Η Μετφορμίνη έχει επίσης χρησιμοποιηθεί επιτυχώς ως θεραπεία σε γυναίκες με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ), πάνω από το ένα τρίτο των οποίων εμφανίζει διαταραγμένη ανοχή στην γλυκόζη και πολλαπλούς παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο, όπως κεντρική παχυσαρκία και ινσουλινο-αντίσταση. Σκοπός-Μέθοδοι: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η εκτίμηση των επιπέδων στη συστηματική κυκλοφορία μιας σειράς φλεγμονωδών δεικτών και κυτταροκινών σε γυναίκες με ΣΠΩ (n=59), μέσος όρος BMI: 26.9±5.9 kg/m² και μέσος όρος ηλικίας: 29±5.1 χρόνια) και η αξιολόγηση της δράσης της Μετφορμίνης (μετά από έξι εβδομάδες και έξι μήνες θεραπείας) σε 37 από αυτές. Την ομάδα ελέγχου αποτέλεσαν 36 υγιείς γυναίκες της ίδιας ηλικίας και ΒΜΙ. Αποτελέσματα: Οι αδύνατες γυναίκες με ΣΠΩ παρουσίαζαν υψηότερα επίπεδα LH και Ανδροστενδιόνης και χαμηλότερα επίπεδα αδιπονεκτίνης (p=0.03) σε σύγκριση με τις υγιείς μάρτυρες. Οι παχύσαρκες γυναίκες με ΣΠΩ παρουσίαζαν υψηλότερα επίπεδα LH, Ανδροστενεδιόνης και IL-6 (p=0.04) και χαμηλότερα επίπεδα αδιπονεκτίνης (p=0.004) σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Τα επίπεδα της IL-6 παρουσίασαν σημαντική συσχέτιση με την hs-CRP (r=0.60, p<0.001), το BMI (r=0.70, p<0.001) και την αντίσταση στην ινσουλίνη (HOMA-R r=0.49, p=0.001). Τα επίπεδα της IL-6 καθόριζαν τόσο η παχυσαρκία όσο και η ινσουλινοαντίσταση, με την IL-6 να είναι ο κύριος καθοριστικός παράγοντας των επιπέδων της CRP με την ανεξάρτητη συμμετοχή και της ινσουλινοαντίστασης. Η θεραπεία με Μετφορμίνη για 6 εβδομάδες οδήγησε σε σημαντική μείωση του BMI της περιμέτρου μέσης και των επιπέδων στη συστηματική κυκλοφορία των hs-CRP (p=0.01), MCP-1 (p=0.03) και λεπτίνης (p=0.03), αλλά όχι των επιπέδων των IL-6, sTNF-RI & sTNF-RII ή αδιπονεκτίνης. Η θεραπεία Μετφορμίνη για 6 μήνες οδήγησε σε σημαντική μείωση του BMI (p<0.001), περιμέτρου μέσης (p=0.001), HOMA-R (p=0.01) και των επιπέδων της IL-6 (p=0.002), sTNF-RII (p=0.05) και λεπτίνης (p=0.004) αλλά όχι και σε στατιστικά σημαντική μείωση των hs-CRP, MCP-1 ή αδιπονεκτίνης σε σύγκριση με τη βασική φάση. Τέλος, τόσο η βραχυπρόθεσμη, όσο και η μακροπρόθεσμη θεραπεία με μετφορμίνη οδήγησε σε στατιστικά σημαντική βελτίωση (p<0.001) στο ρυθμό του καταμήνιου κύκλου των γυναικών με ΣΠΩ. Συμπεράσματα: Στις γυναίκες με ΣΠΩ τόσο η παχυσαρκία, όσο και η ινσουλινοαντίσταση αποτελούν τους κύριους καθοριστικούς παράγοντες των επιπέδων της IL-6, η οποία με τη σειρά τη ρυθμίζει τα επίπεδα της hs-CRP με την ανεξάρτητη συμμετοχή και της ινσουλινοαντίστασης. Η θεραπεία με Μετφορμίνη διευκολύνει την απώλεια βάρους, η οποία αντανακλάται στη μείωση των επιπέδων των CRP και MCP-1 βραχυπρόθεσμα, και των IL-6 και sTNF-RII μακροπρόθεσμα. Φαίνεται ότι η απώλεια του λιπώδους ιστού πρέπει να φτάσει σε κάποιο συγκεκριμένο επίπεδο πριν γίνου αντιληπτές οι αλλαγές στα επίπεδα των κυτταροκινών. Η μείωση των επιπέδων της hs-CRP χωρίς την πρηγούμενη σημαντική βελτίωση των επιπέδων της IL-6 ή της ινσουλινοαντίστασης συνηγορεί για τη συμμετοχή διαφορετικών μηχανισμών δράσης της Μετφορμίνης. Τέλος, τα παραπάνω μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η μετφορμίνη παρουσιάζει αντιφλεγμονώδεις δράσεις που πιθανά εξηγούν τις καρδιοπροστατευτικές της ιδιότητες.