Μελέτη της μεταβλητότητας της καρδιακής συχνότητας μέσω μη-γραμμικών μαθηματικών αναλύσεων και της σχέσης της με τις αιμοδυναμικές ιδιότητες του κυκλοφορικού συστήματος
Authors: Κυρλαγκίτσης Σταμάτιος 
Published: August 2021

Εισαγωγή: Η μεταβλητότητα της καρδιακής συχνότητας (ΜΚΣ) και οι αιμοδυναμικές ιδιότητες των αρτηριών αποτελούν ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου. Σκοπός: Η μελέτη στοχεύει στη διερεύνηση δύο θεμάτων, ενός με τεχνικό και ενός με κλινικό προσανατολισμό: 1) τη μελέτη των διαφορών που ενδέχεται να προκύψουν στις τιμές των μέτρων μεταβλητότητας της καρδιακής συχνότητας λόγω διαφοροποιήσεων στις μεθόδους υπολογισμού τους (υπολογιστικό εργαλείο, παράθυρο ανάλυσης, είδος καταγραφής), καθώς και 2) τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ της ΜΚΣ, όπως εκτιμάται από πλήθος αντιπροσωπευτικών δεικτών, και των κεντρικών αιμοδυναμικών χαρακτηριστικών, όπως οι κεντρικές πιέσεις και τα ανακλώμενα κύματα πίεσης. Μέθοδοι: Η ΜΚΣ εκτιμήθηκε από τεχνικές γραμμικής και μη-γραμμικής ανάλυσης σε υγιή άτομα. Οι τεχνικές εφαρμόστηκαν στις ακολουθίες των RR διαστημάτων που καταγράφηκαν με Holter ρυθμού. Οι κεντρικές αιμοδυναμικές ιδιότητες εκτιμήθηκαν μη επεμβατικά με τη μέθοδο της τονομετρίας. Συμπληρωματικά, έγινε σύγκριση στις τιμές των μέτρων ΜΚΣ που προκύπτουν από βραχυπρόθεσμες (20-λεπτες) και μακροπρόθεσμες (24-ωρες) καταγραφές, αντίστοιχα. Ιδιαίτερα για τα μη-γραμμικά μέτρα ΜΚΣ, εξετάστηκε η επίδραση που μπορεί να έχει η χρήση διαφορετικών λογισμικών (software) για τον υπολογισμό τους. Όσον αφορά τις μακροπρόθεσμες καταγραφές, ερευνήθηκε εάν η παράμετρος του παραθύρου κατά τη μέθοδο κατάτμησης επιφέρει σημαντικές αλλαγές στις τιμές των μη-γραμμικών μέτρων ΜΚΣ. Αποτελέσματα: Α) Οι μόνες σημαντικές διαφορές που παρατηρήθηκαν λόγω της χρήσης διαφορετικού υπολογιστικού εργαλείου βρέθηκαν για τη προσεγγιστική εντροπία (ApEn) και τη διάσταση συσχέτισης (CD). Β) Το μέγεθος του παραθύρου ανάλυσης που χρησιμοποιείται, ερμηνεύει ένα σημαντικό μέρος της διακύμανσης των τιμών της προσεγγιστικής εντροπίας (ApEn) και του μακροπρόθεσμου εκθετικού α2 που παρατηρούνται στην βιβλιογραφία. Γ) Οι τιμές όλων των μέτρων ΜΚΣ πλην ενός (pNN50) διαφέρουν μεταξύ 20-λεπτων και 24-ωρων καταγραφών. Ωστόσο, υπάρχουν δείκτες που δεν επηρεάζονται σημαντικά από το μέγεθος της καταγραφής (α1, pNN50 και HF). Δ) Τα μέτρα ΜΚΣ συσχετίστηκαν περισσότερο με τους δείκτες ανάκλασης των σφυγμικών κυμάτων και λιγότερο με τους δείκτες περιφερικών και κεντρικών πιέσεων. Τα γραμμικά μέτρα ΜΚΣ επηρεάζονται κυρίως από παραδοσιακούς παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου όπως η ηλικία και ο μέσος καρδιακός ρυθμός και σε μικρότερο βαθμό από κάποια αιμοδυναμικά μέτρα (AI@75, τα, α-ΣΠ ). Τα μη-γραμμικά μέτρα ΜΚΣ παρουσιάστηκαν εντελώς ανεξάρτητα από τους αιμοδυναμικούς παράγοντες. Συμπέρασμα: Οι τιμές του δείκτη α1, σε σχέση με τους υπόλοιπους μη-γραμμικούς δείκτες που χρησιμοποιήθηκαν, επιδέχονται τις μικρότερες αλλαγές από την επίδραση παραμέτρων όπως το μέγεθος της καταγραφής, το λογισμικό υπολογισμού και το εύρος του παραθύρου ανάλυσης. Οι συσχετίσεις μεταξύ μέτρων ΜΚΣ και αιμοδυναμικών παραμέτρων ήταν σημαντικές. Στον πληθυσμό της μελέτης, η διακύμανση της πλειοψηφίας των γραμμικών δεικτών ερμηνεύεται ικανοποιητικά από τους κλινικούς και αιμοδυναμικούς παράγοντες που χρησιμοποιήθηκαν. Η διακύμανση των δεικτών SDNN, ASDNN, SDANN, RMSSD, pNN50, TP, VLF και LF οφείλεται κατά κύριο λόγο στην ηλικία και το μέσο καρδιακό ρυθμό και μόνο ένα μικρό ποσοστό αυτής εξηγείται από κάποια κεντρικά αιμοδυναμικά μέτρα (AI@75, τα, α-ΣΠ). Αντίθετα, μόνο ένα μικρό ποσοστό της διακύμανσής των γραμμικών μέτρων HF και LF/HF αλλά και όλων των μη-γραμμικών δεικτών μπορεί να αποδοθεί στους ίδιους παράγοντες.