Μέτρηση και ανάλυση αποτελεσματικότητας σε επιλεγμένα προϊόντα του γεωργικού τομέα της Ελλάδας
Authors: Κουρτέση Σοφία 
Published: August 2021

Πεδίο έρευνας της παρούσας διατριβής αποτελεί η μέτρηση και ανάλυση της αποτελεσματικότητας επιλεγμένων προϊόντων του γεωργικού τομέα της Ελλάδας, με έμφαση στην εφαρμογή και επέκταση πρόσφατων μεθόδων οικονομετρικής εκτίμησης. Αρχικά, γίνεται εκτίμηση της τεχνικής αποτελεσματικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και εν συνεχεία διερευνάται η επίδραση ενός αριθμού περιβαλλοντικών/εξωγενών μεταβλητών στην αποτελεσματικότητα. Επεκτείνοντας την ανάλυση, η διατριβή εστιάζει και στη μέτρηση της διοικητικής αποτελεσματικότητας των γεωργικών παραγωγικών μονάδων και στη διερεύνηση της συσχέτισής της με την τεχνική αποτελεσματικότητα. Στο πλαίσιο της εκτίμησης και ανάλυσης της τεχνικής αποτελεσματικότητας στην παρούσα διατριβή, από ό,τι είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, εφαρμόζεται για πρώτη φορά ο συνδυασμός του μη παραμετρικού τάξης α εκτιμητή της αποτελεσματικότητας με μεικτές (διακριτές και συνεχείς) περιβαλλοντικές/εξωγενείς μεταβλητές. Μια επιπρόσθετη πρωτοτυπία, σε σχέση με την προγενέστερη βιβλιογραφία, αποτελεί και η εφαρμογή μιας συνεπούς θεωρητικά προσέγγισης σε εύρωστο μη παραμετρικό πλαίσιο για την εισαγωγή της επίδρασης του χρόνου στην εξέλιξη της τεχνικής αποτελεσματικότητας. Επίσης η συμβολή της διατριβής στην αποτίμηση της διοικητικής αποτελεσματικότητας έγκειται στο συγκερασμό του εύρωστου μη παραμετρικού τάξης α εκτιμητή, με μεικτές περιβαλλοντικές μεταβλητές, με πρόσφατες μεθόδους εκτίμησης. Η ανάπτυξη του κατάλληλου λογισμικού κατέστησε εφικτή τη χρησιμοποίηση και επέκταση των προσφάτως εισαχθέντων μεθοδολογιών της διεθνούς βιβλιογραφίας. Τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται στην παρούσα διατριβή προέρχονται από το Δίκτυο Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αφορούν δύο από τα κυριότερα προϊόντα του γεωργικού τομέα της Ελλάδας, τα σιτηρά και την καλλιέργεια ελαιόδεντρων. Οι λόγοι που καθιστούν τη μελέτη της αποτελεσματικότητας μια πραγματική ερευνητική πρόκληση είναι πολλοί: οι στόχοι της τελευταίας αναθεώρησης της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής, οι διεθνείς συγκυρίες που ευνοούν την ανταγωνιστική παραγωγή, η βιωσιμότητα του ελληνικού γεωργικού τομέα και η υφιστάμενη ύφεση και δημοσιονομική κρίση συγκαταλέγονται σ’ αυτούς. Στο πλαίσιο της διατριβής μελετώνται εμπειρικά τρεις χρονικές περίοδοι: για τα σιτηρά, ένα συγκεκριμένο έτος, το 2009, για τις ελαιοκομικές εκμεταλλεύσεις οι περίοδοι 2006-2009 και 2008-2011. Η εμπειρική ανάλυση τόσο της παραγωγής σιτηρών στο έτος 2009 όσο και της παραγωγής ελαιοκομικών προϊόντων για τη χρονική περίοδο 2006-2009 έδειξε ότι υπάρχουν σημαντικές διαφοροποιήσεις στην τεχνική αποτελεσματικότητα των εκμεταλλεύσεων του δείγματος. Σημαντικό τμήμα της διαφοροποίησης ωστόσο εξαλείφεται όταν ληφθεί υπόψη μια σειρά περιβαλλοντικών/εξωγενών παραγόντων, αρκετοί εκ των οποίων εμφανίζονται να έχουν στατιστικά σημαντική επίδραση στην αποτελεσματικότητα. Από τη μελέτη της τεχνικής και της διοικητικής αποτελεσματικότητας των εκμεταλλεύσεων καλλιέργειας ελαιόδεντρων για τη χρονική περίοδο 2008-2011 διαπιστώθηκε η ύπαρξη ισχυρής θετικής συσχέτισης μεταξύ τους. Τα αποτελέσματα έδειξαν επίσης ότι υφίσταται συσχέτιση μεταξύ της διοικητικής αποτελεσματικότητας και ορισμένων περιβαλλοντικών παραγόντων.