Οι μη χριστιανικές θρησκείες στο μάθημα των θρησκευτικών του δημοτικού σχολείου
Authors: Πρέντος Κωνσταντίνος 
Published: August 2021

Οι θρησκευτικές και πολιτισμικές μεταβολές των τελευταίων ετών στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, η περιρρέουσα αμφισβήτηση του σκοπού της θρησκευτικής Αγωγής στην Ελλάδα, οι επιφυλάξεις των εκπαιδευτικών για τη διδασκαλία της, η ασαφής θέση της πολιτείας ως προς την απαλλαγή των μαθητών από αυτή, αλλά και η ελλιπής αρχική κατάρτιση και επιμόρφωση των νέων δασκάλων, αποτέλεσαν την αφορμή της συγγραφής της παρούσας διατριβής.Σε αυτήν, πραγματοποιείται η μελέτη του ελληνικού νομοθετικού πλαισίου που αφορά στη διδασκαλία των Θρησκευτικών στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση και μελετώνται και αξιολογούνται τα εν ισχύι και τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών του Θρησκευτικού μαθήματος στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Εξετάζεται δε, με βάση τις αναπτυξιακές παραμέτρους των μαθητών του Δημοτικού σχολείου, η δυνατότητα της διδασκαλίας σε αυτούς των μη χριστιανικών θρησκειών.Από άποψη μεθοδολογίας, μελετώνται τα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών (εν ισχύι/νέα πιλοτικά), τα εν ισχύι διδακτικά εγχειρίδια και τα επικρατέστερα μοντέλα διδασκαλίας, μέσα από ελληνικές και ξένες πηγές, αλλά και επιστημονικές έρευνες, σχετικές με τη θρησκευτική εκπαίδευση στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, με σκοπό να αποτυπωθούν οι προτάσεις και οι απόψεις των ελλήνων και ξένων παιδαγωγών για τη διδασκαλία των μη χριστιανικών θρησκειών στο Δημοτικό σχολείο.Το συμπέρασμα της εργασίας είναι ότι με την υφιστάμενη δομή και μορφή, εμπλουτισμένη μερικώς από το περιεχόμενο των νέων Προγραμμάτων Σπουδών, στα εν ισχύι Αναλυτικά Προγράμματα σπουδών εκτίθεται επαρκώς ο ελληνικός θρησκευτικός πολιτισμός και καλλιεργείται ο λεγόμενος «αρχικός πολιτισμός» των Ελλήνων μαθητών. Εφόσον, όμως, η διαμόρφωση και η ανάπτυξη των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων αποτελεί σταδιακή διαδικασία, η οποία δεν ολοκληρώνεται στο Δημοτικό σχολείο και εφόσον κάθε θρησκεία είναι συνυφασμένη με έναν πολιτισμό, όλοι οι Έλληνες μαθητές οφείλουν να γνωρίζουν, με το πέρας της φοίτησής τους στο Δημοτικό Σχολείο, τα θρησκευτικά σύμβολα, τη διδασκαλία, το περιεχόμενο και τις έννοιες με τις οποίες επικοινωνούν, εκφράζονται και συνδέονται τα μέλη του εντόπιου πολιτισμού, όπως είναι υποχρεωμένοι να γνωρίζουν τη γλώσσα, την ιστορία τον πολιτισμό και τη γεωγραφία του. Ανεξαρτήτως δε του προκρινόμενου μοντέλου διδασκαλίας, πρώτιστος στόχος της εκπαιδευτικής διαδικασίας, θα πρέπει να είναι και είναι, η δημιουργία και η εδραίωση της θρησκευτικής και πολιτισμικής τους ταυτότητας, διαλεγόμενης μετέπειτα με την ετερότητα. Οι δε εκπαιδευτικοί της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης θα πρέπει να καταρτιστούν θρησκειοπαιδαγωγικά προπτυχιακά, με την ένταξη της Ειδικής Διδακτικής των Θρησκευτικών ως υποχρεωτικού μαθήματος στα Προγράμματα Σπουδών όλων των Παιδαγωγικών Τμημάτων, ενώ το μάθημα θα πρέπει να ενταχθεί και στην επιμορφωτική διαδικασία.Στην παρούσα διατριβή κατατίθεται μια πρόταση διδασκαλίας των μη χριστιανικών θρησκειών στο ελληνικό Δημοτικό σχολείο, η οποία αποφεύγει τον κατηχητισμό και εξοπλίζει τους μαθητές με τα απαραίτητα εφόδια για την αναστροφή τους με τον «έτερο», προσαρμοσμένη στη σύγχρονη ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα, αξιοποιώντας τις αρχές και τους στόχους των εν ισχύι Α.Π., με επιλεγμένα στοιχεία από τα νέα Πιλοτικά Προγράμματα Σπουδών.