Narratives in landscape photography
Authors: Σκούφιας Εμμανουήλ 
Published: September 2021

Ο σκοπός αυτής της έρευνας, που αποτελείται από θεωρητικό και δημιουργικό σκέλος είναι η διερεύνηση της σχέσης των μεταβατικών τοπίων με την αφήγηση. Με τον όρο μεταβατικά τοπία αναφέρομαι στην φωτογραφική απεικόνιση των μη οργανωμένων χώρων που εντοπίζονται μεταξύ της υπαίθριας και αστικής ζώνης. Η έρευνα συνδυάζει δημιουργικό έργο και θεωρητική έρευνα. Αποτελείται από γραπτό και οπτικό λόγο (φωτογραφικό έργο). Το θεωρητικό σκέλος το ιστορικό πλαίσιο εστιάζοντας στις μεταμοντέρνες επανεξετάσεις του φωτογραφικού τοπίου. Η έρευνά μου διερευνά αν η εικονογραφική στειρότητα των μεταβατικών τοπίων συνεπάγεται σε ερμηνευτική στειρότητα ή αντίθετα διευρύνει το ερμηνευτικό τους φάσμα.Η μεθοδολογία της έρευνας επηρεάστηκε από θεωρίες που αναγνωρίζουν την σημαντικότητα του αναγνώστη και θα μπορούσε να χαρακτηριστεί πειραματική και ποιοτική καθώς μελετά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Η έρευνα χρησιμοποιεί ως κύρια μέθοδο τα οπτικά ερωτηματολόγια, τα οποία εστιάζουν στην δυνατότητα των εικόνων να προτείνουν αφηγηματικές ερμηνείες. Τα ερωτηματολόγια διανεμήθηκαν σε ομάδες ανθρώπων με διαφορετική σχέση με το τοπίο και την αφήγηση. Τα αποτελέσματα της έρευνας παρέχουν ενδείξεις του πώς αντιλαμβανόμαστε τα μεταβατικά τοπία, τα είδη των αφηγήσεων που προτείνουν και τι μας ωθεί να ερμηνεύουμε τις εικόνες ως συγκεκριμένες αφηγήσεις. Τα κύρια ευρήματα της μελέτης φανερώνουν ότι: 1.Η εικονογραφική στειρότητα των μεταβατικών τοπίων λειτουργεί γόνιμα αφηγηματικά καθώς οι ενδείξεις φανερώνουν υψηλό ποσοστό συμμετεχόντων που έγραψαν ιστορίες, καθώς επίσης και υψηλό ποσοστό αφηγήσεων σε σχέση με περιγραφές και μεταμορφώσεις και τέλος από την προσέγγιση των συμμετεχόντων που ήταν περισσότερο ως αφηγητές παρά ως παρατηρητές.2.Οι συμμετέχοντες μοιάζει να κατηγοριοποιούν τα μεταβατικά τοπία περισσότερο ως αστικό ή υπαίθριο τοπίο παρά ως μεταβατικό περιβάλλον.3.Μια σκοτεινότερη και περισσότερο μαυρόασπρη φωτογραφία τοπίου ανταποκρίνεται περισσότερο αφηγηματικά παρά η κανονικής έκθεσης και έγχρωμη εκδοχή της ίδιας φωτογραφίας τοπίου. Επιπλέον τα μεταβατικά τοπία μοιάζουν να ανταποκρίνονται αφηγηματικά περισσότερο στην θαμπή εκδοχή τους.4.Τα μεταβατικά τοπία δημιουργούν περισσότερο απαισιόδοξες παρά αισιόδοξες ανταποκρίσεις επιβεβαιώνοντας τις θεωρίες τοπίου που βασίζονται στην ψυχολογική προσέγγιση στο τοπίοΤα ευρήματα επιστρατεύτηκαν ως δημιουργικό εργαλείο, και δημιουργούν την φόρμα και το περιεχόμενο του φωτογραφικού έργου, το οποίο επίσης ενσωματώνει ατόφιες τις ιστορίες των συμμετεχόντων για τα μεταβατικά τοπία. Το φωτογραφικό έργο επιδεικνύει δύο βασικές αφηγηματικές στρατηγικές στη φωτογραφία: α) αφηγήσεις μέσω μόνο εικόνων και β) αφηγήσεις με συνδυασμό εικόνας και κειμένου. Το φωτογραφικό έργο αναπτύσσεται από την πρώτη στη δεύτερη στρατηγική σε τέσσερα βήματα, προοδευτικά μετατοπιζόμενο από κάθετα πανοραμικά τοπία σε οριζόντια πανοραμικά κείμενα.Με το έργο αυτό επεκτείνω τα όρια του τι θεωρείτε σήμερα ως τοπίο όχι μόνο με όρους συνεργατικής γραφής αλλά επίσης και με την μετάβαση από το οπτικό στο λεκτικό σημείο, καθώς εξετάζει τις διαδικασίες που αντιλαμβανόμαστε τα σημεία και την υποκειμενική φύση της ερμηνείας. Οι προβληματισμοί μου πάνω στα μεταβατικά τοπία διερευνούν ένα τύπο τοπίου το οποίο έχει περιθωριοποιηθεί και από την παραδοσιακή φωτογραφική ιστορία και από τις ανάλογες κριτικές θεωρήσεις.