Η επίδραση της άσκησης στην καρδιακή αυτόνομη νευροπάθεια ασθενών με διαβητική νεφροπάθεια
Authors: Μίχου Βασιλική 
Published: July 2022

Η δυσλειτουργία του Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος (ΑΝΣ) στην καρδιά είναι μια συχνή διαταραχή σε ασθενείς με ΣΔ και Xρόνια Νεφρική Νόσο (ΧΝΝ), που συνδέεται με καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα. Αν και οι επιδράσεις της άσκησης έχουν μελετηθεί αρκετά στον πληθυσμό των ασθενών με ΧΝΝ ή με ΣΔ, δεν υπάρχουν μελέτες που να έχουν μελετήσει την επίδραση της άσκησης στη δράση του ΑΝΣ στην καρδιά ασθενών με Διαβητική Νεφρική Νόσο (ΔΝΝ). Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνηθεί η επίδραση ενός μακροχρόνιου προγράμματος άσκησης στην οικία τους στην ΚΑΝ, την λειτουργική ικανότητα και το μεταβολικό προφίλ ασθενών με ΔΝΝ. Στην μελέτη συμμετείχαν συνολικά 42 ασθενείς με ΔΝΝ, εκ των οποίων 21 ήταν αιμοκαθαιρόμενοι [11 άνδρες (52,3%), μέσης ηλικίας 63,1+7,5 ετών, με ΔΜΣ 29,6+5,8 kg/m2 και ιστορικό ΣΔ τύπου ΙΙ] και 21 λήπτες νεφρικού μοσχεύματος [16 άνδρες (76,1%), μέσης ηλικίας 52,9+11,0 ετών, με ΔΜΣ 25,0+2,3kg/m2 και ιστορικό ΣΔ τύπου ΙΙ]. Οι ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν σε 4 ομάδες: στις ομάδες Α1 (n1=10 αιμοκαθαιρόμενοι ασθενείς) και Α2 (n2=11 μεταμοσχευμένοι), που ακολούθησαν ένα 6-μηνο μεικτό πρόγραμμα άσκησης στην οικία τους και στις ομάδες B1 (n3=11 αιμοκαθαιρόμενοι ασθενείς) και Β2 (n4=10 μεταμοσχευμένοι ασθενείς), οι οποίοι συνέχισαν να λαμβάνουν τη συνήθη φροντίδα. Όλοι οι συμμετέχοντες κατά την έναρξη και το τέλος της μελέτης υποβλήθηκαν σε βιοχημικές εξετάσεις για την εκτίμηση των επιπέδων γλυκόζης πλάσματος νηστείας (FPG), της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c) και των λιπιδίων του αίματος, σε καρδιοαναπνευστική δοκιμασία κόπωσης για την εκτίμηση της κορυφαίας πρόσληψης οξυγόνου (VO2peak), στη δοκιμασία κάθισμα-όρθια θέση-κάθισμα σε 30 δευτερόλεπτα (30-s STS), σε δυναμομέτρηση των άνω και κάτω άκρων και σε 24-ωρη καταγραφή του καρδιακού ρυθμού, για την εκτίμηση τόσο των δεικτών της μεταβλητότητας του καρδιακού ρυθμού (HRV) (LF,VLF, pNN50, rMSSD, HF, SDNN, SDANN, LF/HF), όσο και του στροβιλισμού του καρδιακού ρυθμού (HRT) (ΤΟ, ΤS). Στην αρχή της μελέτης δεν υπήρχαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων άσκησης και ελέγχου. Μετά το πέρας των 6 μηνών, η ομάδα Α1 παρουσίασε σημαντική μείωση της FBG κατά 13,4% (p=0,02) και της HbA1c κατά 4,3% (p=0,01) και αύξηση της λιποπρωτεΐνης υψηλής πυκνότητας (HDL) κατά 33,1% (p=0,03), της VO2peak κατά 9,0% (p=0,02), της δοκιμασίας 30-s STS κατά 19,8% (p=0,01) και της μυϊκή δύναμης των άνω και κάτω άκρων, κατά 6,4% (p=0,03) και 47,6% (p=0,01), συγκριτικά με την ομάδα B1. Ενώ η ομάδα Α2 παρουσίασε σημαντική μείωση στα επίπεδα της FBG κατά 9,4% (p<0,05) και των τριγλυκεριδίων κατά 8,7% (p=0,04), ενώ αύξηση παρατηρήθηκε στον συνολικό χρόνο άσκησης κατά 8,7% (p=0,02), την VO2peak κατά 9,2% (p=0,01), την δοκιμασία 30-s STS κατά 8,0% (p<0,05) και στη μυϊκή δύναμη των άνω και κάτω άκρων, κατά 46,2% (p<0,05) και 18,8% (p=0,02), συγκριτικά με την ομάδα Β2. Σημαντικές βελτιώσεις αναδύθηκαν και στις αιμοδυναμικές παραμέτρους των ομάδων Α1 και Α2, συγκριτικά με τις αντίστοιχες των ομάδων Β1 και Β2. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα από την 24-ωρη καταγραφή του καρδιακού ρυθμού, μετά το τέλος της μελέτης, η ομάδα Α1 παρουσίασε αύξηση της TP κατά 2,3% (p<0,05), της SDNN κατά 28,3% (p<0,05), της SDANN κατά 6,5% (p=0,01), της rMSSD κατά 8,2% (p=0,03), του pNN50 κατά 12,0% (p<0,05), της VLF κατά 3,5% (p=0,04), της HF (ms2) κατά 33,0% (p<0,05) και της HF (n.u) κατά 11,7% (p<0,05) και μείωση του λόγου LF/HF κατά 4,7% (p<0,05), συγκριτικά με την ομάδα Β1. Αντίστοιχα, στο τέλος της μελέτης, η ομάδα Α2 παρουσίασε αύξηση της TP κατά 4,7% (p<0,05), της SDNN κατά 24,5% (p=0,01), της SDANN κατά 32,9% (p<0,05), της rMSSD κατά 42,4% (p=0,03), του pNN50 κατά 29,0% (p=0,04), της VLF κατά 36,5% (p=0,03), της HF (ms2) κατά 21,4% (p<0,05), της LF (ms2) κατά 26,5% (p=0,01) και της TS κατά 22,5% (p=0,02) και μείωση του λόγου LF/HF κατά 36,3% (p=0,01), συγκριτικά με την ομάδα Β2. Τέλος, η ανάλυση γραμμικής παλινδρόμησης ανέδειξε για την ομάδα Α1, μετά το τέλος της μελέτης, μέτριες θετικές/αρνητικές συσχετίσεις μεταξύ της VO2peak και της SDNN (r= -0,64, p=0,04), της SDNN και της δοκιμασίας 30-s STS (r= 0,65, p=0,04), της VO2peak και της δοκιμασίας 30-s STS (r= -0,68, p=0,03) και της HbA1c και του λόγου LF/HF (r= -0,63, p=0,04). Αντίστοιχα για την ομάδα Α2, μετά το πέρας των 6 μηνών παρατηρήθηκαν θετικές/αρνητικές συσχετίσεις μεταξύ της VO2peak και της SDNN (r= -0,81, p=0,02), της LF (ms2) και των τιμών των τριγλυκεριδίων (r= -0,77, p<0,05), της LF (ms2) και της FBG (r= -0,72, p=0,01) και μεταξύ της rMSSD και της δοκιμασίας 30-s STS (r= 0,71, p=0,01) και μέτριες θετικές/αρνητικές συσχετίσεις μεταξύ της VO2peak και της SDANN (r= -0,64, p=0,03), της SDANN και των τιμών των τριγλυκεριδίων (r= -0,63, p=0,03), της VO2peak και της HbA1c (r= -0,40, p=0,03) και μεταξύ της VLF και της δοκιμασίας 30-sec STS (r= 0,65, p=0,02). Συμπερασματικά, ένα 6-μηνο πρόγραμμα άσκησης μεικτού τύπου στην οικία των ασθενών μπορεί να βελτιώσει την λειτουργία του ΑΝΣ της καρδιάς, τη λειτουργική ικανότητα και το μεταβολικό προφίλ, ασθενών με ΔΝΝ.