Το είδος της πρόσφατης αντιμικροβιακής θεραπείας ως παράγων αυξημένης φορείας ανθεκτικών στελεχών Streptococcus pneumoniae σε παιδιά εμβολιασμένα με το επταδύναμο συζευγμένο πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο
Authors: Τσαντούλη Αλεξάνδρα 
Published: August 2021

Η μελέτη των στελεχών πνευμονιόκοκκου που απομονώνονται από το ρινοφάρυγγα των παιδιών αντανακλά την κατανομή των ορότυπων και την αντοχή των στελεχών που κυκλοφορούν στην κοινότητα και προκαλούν λοιμώξεις, ιδιαίτερα του αναπνευστικού συστήματος. Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να εκτιμήσει την σύνθετη επίδραση του επταδύναμου συζευγμένου εμβολίου (PCV7) και των διάφορων ομάδων αντιμικροβιακών παραγόντων στον αποικισμό του ρινοφάρυγγα με ανθεκτικά στα αντιμικροβιακά στελέχη πνευμονιόκοκκου μεταξύ του πληθυσμού των παιδικών σταθμών. Το PCV7 κυκλοφόρησε στην Ελλάδα τον Οκτώβριο του 2004, ενώ η Ελλάδα είναι μια χώρα με υψηλή κατανάλωση αντιμικροβιακών και υψηλό ποσοστό ανθεκτικών στελεχών πνευμονιόκοκκου. Μεταξύ Φεβρουαρίου του 2005 και Μαΐου του 2007, ελήφθη καλλιέργεια ρινοφαρυγγικού επιχρίσματος από 1829 παιδιά ηλικίας 13-76 μηνών που παρακολουθούσαν παιδικούς σταθμούς στην Κεντρική Ελλάδα. Το ποσοστό των παιδιών που παρακολουθούσαν παιδικό σταθμό και ήταν εμβολιασμένα με ≥1 δόσεις του συζευγμένου πνευμονιοκοκκικού εμβολίου αυξήθηκε από 12.9% (2005) σε 32.6% (2006) και 70.1% (2007). Το 98% είχε εμβολιαστεί στο πλαίσιο προγράμματος αναπλήρωσης (catch-up). Από τα 1829 παιδιά τα οποία καταχωρήθηκαν στη μελέτη, 862 (47.1%) ήταν αποικισμένα με πνευμονιόκοκκο. Ένα στέλεχος πνευμονιόκοκκου απομονώθηκε από κάθε φορέα, με εξαίρεση 38 (4.4%) φορείς από τους οποίους απομονώθηκαν 2 διαφορετικά στελέχη. Αντοχή στην πενικιλλίνη βρέθηκε σε 282 (31.3%) και αντοχή στην ερυθρομυκίνη σε 277 (30.8%) από τα 900 συνολικά στελέχη πνευμονιόκοκκου. Ταυτόχρονη αντοχή στην πενικιλλίνη και στην ερυθρομυκίνη παρατηρήθηκε σε 236 (26.2%) από τα 900 στελέχη πνευμονιόκοκκου. Ο εμβολιασμός με το PCV7 συσχετίστηκε με ελαττωμένη φορεία στελεχών πνευμονιόκοκκου με πλήρη αντοχή στην πενικιλλίνη. Επίσης, συσχετίστηκε με ελαττωμένη φορεία ανθεκτικών στην ερυθρομυκίνη στελεχών που ανήκαν στους ορότυπους του εμβολίου, αλλά όχι με συνολική ελάττωση του αποικισμού με ανθεκτικά στην ερυθρομυκίνη στελέχη πνευμονιόκοκκου. Η μεγαλύτερη ελάττωση του αποικισμού με ανθεκτικά στελέχη πνευμονιόκοκκου, ιδιαίτερα αυτών που ανήκαν στους ορότυπους του PCV7, παρατηρήθηκε μεταξύ των εμβολιασμένων παιδιών που δεν είχαν εκτεθεί σε αντιμικροβιακά φάρμακα τους προηγούμενους 3 μήνες. Υπήρχε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ του αποικισμού με ανθεκτικούς στην πενικιλλίνη πνευμονιόκοκκους και τη χρήση κεφαλοσπορινών, εκτός της κεφπροζίλης και της κεφακλόρης, (προσαρμοσμένος λόγος αναλογιών [AOR]=2.59, 95% διάστημα εμπιστοσύνης [CI]=1.29-5.17), καθώς και τη χρήση μακρολιδών (AOR=2.03, 95% CI=1.34-3.08). Η έκθεση στις μακρολίδες, 90% κλαριθρομυκίνη, είχε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την αντοχή στην ερυθρομυκίνη (προσαρμοσμένος λόγος αναλογιών [AOR]=2.08, 95% διάστημα εμπιστοσύνης [CI]=1.38-3.12). Και οι τρεις ομάδες αντιμικροβιακών παραγόντων σχετίζονταν με ελαττωμένη φορεία ευαίσθητων στην πενικιλλίνη και την ερυθρομυκίνη πνευμονιόκοκκων. Παρά τον αυξημένο εμβολιασμό με το PCV7, η χρήση των αντιμικροβιακών παραγόντων συνεχίζει να οδηγεί σε διασπορά ανθεκτικών πνευμονιόκοκκων στον πληθυσμό των παιδικών σταθμών.