Кан донорлорунун арасында гепатит Е вирусунун геномун текшерүү: Казакстан дагы изилдөөнүн жыйынтыктары
Authors: Савчук Т.Н. , Гринвальд Е.Н. , Абдрахманова С.А. , Имашпаев Д.М. , Жангазиева К.Х. , Саусакова С.Б. 
Published: September 2024

Введение. Большинство случаев инфекций вирусом гепатита Е (ВГЕ)в мире происходят из за загрязненной воды или продуктов питания. Также наблюдается рост случаев передачи ВГЕ через переливание крови от доноров. Ежегодно в мире регистрируется около 20 миллионов случаев инфекции ВГЕ, из которых у примерно 3,3 миллиона человек наблюдаются симптомы, а 56 600 случаев заканчиваются летальным исходом. Учитывая растущую серологическую распространенность гепатита Е среди населения мира может приводить к серьезным клиническим последствиям у пациентов, которым наиболее необходима трансфузия. Необходимость скрининга на ВГЕ становится актуальной, значительной и общественно здравоохранительной проблемой, как для развивающихся, так и для развитых стран. Целью исследования являлось определение распространенности ВГЕ и выявление факторов риска среди доноров крови в Казахстане. Оценка проводилась путем тестирования генетического материала ВГЕ в плазме донорской крови и анализа сопутствующих рисков. Материалы и методы. Образцы крови доноров тестировались на РНК ВГЕ с помощью ПЦР на автоматическом анализаторе Cobas 6800 (Roche Diagnostics Ltd., Стамбул, Турция) с объединением 6 образцов.В исследовании применялись как лабораторные тесты, так и социологические опросы, что обеспечивает всестороннее понимание распространенности гепатита Е. Был разработан опросник для определения социодемографических характеристик и привычек питания доноров. Результаты. Были исследованы образцы крови 16147 доноров (6,8% от общего числа доноров за год). У доноров из учреждений службы крови Южного, Северного, Западного и Восточного регионов Казахстана не было обнаружено РНК вируса гепатита Е. Данный факт свидетельствует об эффективности мер по скринингу и безопасности,реализованных в учреждениях крови Казахстана. Выводы. В данном исследовании впервые в Казахстане был проведен скрининг доноров крови на ВГЕ среди здоровых людей, а также изучены их демографические и поведенческие характеристики. Полученные результаты показывают отсутствие актуальности проблемы ВГЕ среди доноров крови в Казахстане в настоящее время. Тем не менее,включение маркеров ВГЕ в стандарт скрининга донорской крови повышает безопасность компонентов донорской крови и приводит к увеличению числа списаний компонентов крови, непригодных для переливания, что также вызывает финансовые потери.

Introduction. The majority of hepatitis E virus (HEV) infections worldwide are due to contaminated water or food sources. There is also a rising incidence of HEV transmission through blood transfusions from donors. Annually, approximately 20 million cases of HEV infection are reported globally, with symptoms in about 3.3 million individuals and 56,600 fatalities. Given the increasing serological prevalence of hepatitis E, which can lead to serious clinical consequences for patients who most need transfusions, HEV screening is becoming a significant public health issue in both developing and developed countries. The aim of the study was to determine the prevalence of hepatitis E virus and identify risk factors among blood donors in Kazakhstan. The assessment was carried out by testing HEV genetic material in donor plasma and analyzing associated risks. Materials and Methods. Donor blood samples were tested for HEV RNA using PCR on the Cobas 6800 automatic analyzer (Roche Diagnostics Ltd., Istanbul, Turkey), with the combination of 6 samples. Both laboratory tests and sociological surveys were used in the study to provide a comprehensive understanding of the prevalence of hepatitis E. A questionnaire was developed to assess the socio demographic characteristics and dietary habits of the donors. Results. Blood samples from 16,147 donors (6.8% of the total number of donors for the year) were examined. No HEV RNA was detected in donors from blood service institutions in the Southern, Northern, Western, and Eastern regions of Kazakhstan. This finding indicates the effectiveness of screening and safety measures implemented in Kazakhstan's blood institutions. Conclusions. For the first time in Kazakhstan, a screening of blood donors for HEV among healthy individuals was conducted, and their demographic and behavioral characteristics were studied. The results show that HEV is not currently a significant issue among blood donors in Kazakhstan. However,including HEV markers in the blood donor screening standard enhances the safety of blood components but leads to an increase in the number of blood components discarded as unsuitable for transfusion, which also results in financial losses.

Киришүү. Дүйнөдө гепатит Е вирусун (ВГЕ) жуктуруунун көпчүлүк учурлары булганган суудан же тамак аштан улам болот. Ошондой эле донорлордон кан куюу аркылуу ВГЕ жугушу көбөйүүдө. Жыл сайын дүйнө жүзү боюнча ВГЕ инфекциясынын 20 миллионго жакын учуру катталат, алардын ичинен болжол менен 3,3 миллион адамда симптомдор бар жана 56,600 учур өлүмгө алып келет. Дүйнө калкынын арасында гепатит Е серологиялык таралышынын өсүшүн эске алганда,трансфузияга эң муктаж болгон бейтаптарда олуттуу клиникалык кесепеттерге алып келиши мүмкүн. ВГЕ скринингдин зарылдыгы өнүгүп келе жаткан жана өнүккөн өлкөлөр үчүн актуалдуу, маанилүү жана коомдук саламаттыкты сактоо маселеси болуп калат. Изилдөөнүн максаты ВГЕ таралышын аныктоо жана Казакстандагы кан донорлорунун арасында тобокелдик факторлорун аныктоо болгон.Баалоо донордук кан плазмасында ВГЕ генетикалык материалын текшерүү жана ага байланыштуу тобокелдиктерди талдоо жолу менен жүргүзүлдү.Материалдар жана методдор. Донорлордун кан үлгүлөрү ВГЕ РНК ПЧР менен автоматташтырылган Анализатордо 6800 (ТКЧ., Стамбул,Түркия) 6 үлгү бириктирүү менен. Изилдөө лабораториялык тесттерди жана социологиялык сурамжылоолорду колдонуп, гепатит Е оорусунун таралышын ар тараптуу түшүнүүгө мүмкүндүк берди. Натыйжалары. 6147 донордун кан үлгүлөрү текшерилди (бир жылдагы жалпы донорлордун 6,8%). Казакстандын түштүк, түндүк, батыш жана Чыгыш аймактарындагы кан кызматынын мекемелеринин донорлорунан гепатит Е вирусунун РНК табылган жок. Жыйынтыгы. Бул изилдөөдө Казакстанда биринчи жолу дени сак адамдардын арасында кан донорлору текшерилип, алардын демографиялык жана жүрүм турум өзгөчөлүктөрү да изилденген. Алынган жыйынтыктар азыркы учурда Казакстандагы кан донорлорунун арасында ВИЧ проблемасынын актуалдуулугунун жоктугун көрсөтүүдө. Бирок, донордук кан скрининг стандартына ВГЕ маркерлерин киргизүү донордук кан компоненттеринин коопсуздугун жогорулатат жана трансфузияга жараксыз кан компоненттеринин эсептен чыгарылышына алып келет, бул дагы каржылык жоготууларга алып келет.