Διερεύνηση των λόγων υιοθέτησης των ψηφιακών νομισμάτων και της χρήσης τους ως μέσο συναλλαγής από τις επιχειρήσεις, μέσω της μοντελοποίησης διαρθρωτικών εξισώσεων και της ανάλυσης χρονοσειρών
Authors: Ρούσσου Ιωάννα 
Published: September 2021

Η ευρεία υιοθέτηση των ψηφιακών νομισμάτων αποτελεί ένα επίκαιρο και κρίσιμο ζήτημα. Η παρούσα διατριβή εστιάζει στον αντιπροσωπευτικότερο τύπο των ψηφιακών νομισμάτων, τα κρυπτονομίσματα και ιδιαίτερα στο Bitcoin, το πρώτο αποκεντρωμένο δίκτυο πληρωμών και κυρίαρχο κρυπτονόμισμα με βάση την κεφαλαιοποίηση αγοράς από το 2009. Απαραίτητη προϋπόθεση για την ευρεία υιοθέτηση των ψηφιακών νομισμάτων αποτελεί η αποδοχή και χρήση τους στις καθημερινές συναλλαγές από τις επιχειρήσεις, ωστόσο τα ψηφιακά νομίσματα είναι ακόμη σε πρώιμο στάδιο υιοθέτησης. Κύριος ερευνητικός στόχος είναι να διερευνηθούν οι λόγοι που επηρεάζουν την υιοθέτηση των ψηφιακών νομισμάτων και τη χρήση τους ως μέσο συναλλαγής από την πλευρά των επιχειρήσεων. Θεωρώντας τα ψηφιακά νομίσματα ως πρωτοποριακή τεχνολογική καινοτομία, προτείνεται ένα ερευνητικό μοντέλο που συνδυάζει το μοντέλο διαδικασίας απόφασης λήψης καινοτομίας (IDPM) με το μοντέλο αποδοχής τεχνολογίας (TAM), προσθέτοντας τη δομική μεταβλητή της αντιληπτής ασφάλειας. Οι ερευνητικές υποθέσεις οδήγησαν στη δημιουργία ενός δομημένου ερωτηματολογίου, το οποίο αποτέλεσε το ερευνητικό εργαλείο στη διαδικτυακή έρευνα που πραγματοποιήθηκε για εννέα (9) μήνες και ολοκληρώθηκε στις αρχές του 2017, απευθυνόμενη σε επιχειρηματικούς χρήστες. Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν από τις 254 απαντήσεις, αναλύθηκαν περαιτέρω με τη χρήση της μοντελοποίησης διαρθρωτικών εξισώσεων (SEM), με τη χρήση του πακέτου λογισμικού, ανοικτού κώδικα R, lavaan (έκδοση 0.5-23.1097). Τα αποτελέσματα της πρωτογενούς έρευνας αναδεικνύουν ότι ο κυριότερος λόγος, που επηρεάζει άμεσα τη διαδικασία λήψης απόφασης των επιχειρήσεων για την υιοθέτηση και χρήση των ψηφιακών νομισμάτων, είναι η αντιληπτή ασφάλεια, ακολουθούμενη από την αντιληπτή χρησιμότητα, ενώ η συμβατότητα με τις υπάρχουσες αξίες και πρακτικές έχει έμμεση επιρροή. Πιο συγκεκριμένα, τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι οι επιχειρηματικές χρήστες θα πρέπει να (i) διαμορφώνουν τις πολιτικές των επιχειρήσεων τους με βάση την ασφάλεια, προκειμένου να αισθάνονται ασφαλείς για τη συμμετοχή τους στα δίκτυα των ψηφιακών νομισμάτων και τις συναλλαγές τους στις ψηφιακές αγορές, (ii) γνωρίσουν και να κατανοήσουν τα πλεονεκτήματα που θα μπορούσαν να προσφέρουν τα ψηφιακά νομίσματα στις επιχειρήσεις τους και (iii) αναπτύξουν τεχνικές, να σχεδιάσουν δράσεις και να εφαρμόσουν πρακτικές, ώστε να βελτιώσουν την εξοικείωσή τους με τη χρήση των ψηφιακών νομισμάτων, ώστε η χρήση αυτή να είναι συμβατή με τις υπάρχουσες πρακτικές εργασίας, τα συστήματα της επιχείρησης και τους κανόνες συναλλαγών. Στη συνέχεια, εστιάζοντας σε ένα χαρακτηριστικό του παραπάνω κυριότερου λόγου, εξετάζεται η επίδραση της μεταβλητότητας της τιμής του Bitcoin στην υιοθέτησή του από τις επιχειρήσεις, ενώ παράλληλα, διερευνάται ένα παράδοξο που εμφανίζεται στο δικτυακό φαινόμενο του Bitcoin. Η οικονομετρική διαδικασία που ακολουθήθηκε, χρησιμοποιώντας εβδομαδιαία δεδομένα χρονοσειρών, για μία χρονική περίοδο πέντε ετών (Φεβρουάριος 2013 - Φεβρουάριος 2018), αποτελείται από τους ελέγχους μοναδιαίας ρίζας ADF και PP, συνολοκλήρωσης Johansen, αιτιότητας κατά Granger/block exogeneity Wald, αιφνιδίων αντιδράσεων και αποσυνθέσεων διακύμανσης, οι οποίοι παρέχουν μία πρόβλεψη για τον τρόπο με τον οποίο κάθε ενδογενής μεταβλητή θα ανταποκριθεί σε μία διαταραχή που συμβαίνει σε μία άλλη μεταβλητή σε έναν ορίζοντα δέκα (10) εβδομάδων. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν την ύπαρξη του παρατηρούμενου παράδοξου, δεδομένου ότι, ο αριθμός των επιχειρήσεων που δέχονται bitcoins είναι σχεδόν ανεπηρέαστος από τους κραδασμούς στην αγορά του Bitcoin. Τα ευρήματα της διατριβής παρέχουν χρήσιμες γνώσεις και έχουν σημαντικές επιπτώσεις αφενός για τους ακαδημαϊκούς, γεφυρώνοντας το βιβλιογραφικό κενό σχετικά με τους λόγους που επηρεάζουν την υιοθέτηση των ψηφιακών νομισμάτων και της χρήσης τους ως μέσο συναλλαγής από τις επιχειρήσεις και αφετέρου για τους επαγγελματίες βοηθώντας τους στη λήψη αποφάσεων σχετικά με την υιοθέτηση και τη χρήση ψηφιακών νομισμάτων. Τέλος, η διατριβή γεφυρώνει το θεωρητικό χάσμα μεταξύ των δύο όρων των φαινομένων δικτύου και των εξωτερικοτήτων δικτύου, των οποίων η διάκριση δεν είναι σαφής βιβλιογραφικά γενικά, αλλά και ειδικότερα στην περίπτωση των ψηφιακών νομισμάτων, υποδεικνύοντας τη στενή σχέση και τονίζοντας τις διαφορές τους, και αφετέρου το πρακτικό χάσμα που ανακύπτει, καθώς δεν υπάρχει μέχρι στιγμής πλήρης κατανόηση των φαινομένων δικτύου και των εξωτερικοτήτων δικτύου που εμφανίζονται στην αγορά του Bitcoin, γεγονός που οδηγεί στην καθυστέρηση της ευρείας αποδοχής του και συνεπακόλουθα των ψηφιακών νομισμάτων.