UD İCRASINDA VİRTÜÖZİTE AMAÇLI YENİ BİR MODEL ÖNERİSİ: TARGAN UD
Authors: Alaskan Ali Maruf , Özkan Ahmet Ömer , Özdemir Recep , Erkan Süleyman Çağrihan 
Published: June 2024

ÖZ: Ud, Orta Asya’ dan Arap yarımadasına, Orta ve Kuzey Afrika’dan Avrupa’ ya kadar birçok coğrafyada yaygın olarak kullanılan bir çalgıdır. Geçmişi M.Ö. 8. Yüzyıla kadar uzanır. Girdiği her kültüre adapte olabilen ve yeniliklere açık bir çalgı olarak bilinir. Bu çalışmada, özellikle Türkiye ve Ortadoğu’da kültürel bir sembol haline gelen Ud için yenilikçi bir model Targan Ud önerisi sunulmuştur. 20. yüzyılın başlarında ülkemizin yetiştirmiş olduğu ve bütün Arap dünyasının ekol olarak benimsediği Şerif Muhiddin Targan’ın icra tarzı, bestelerinin ses genişlikleri ve sanatçının kullanmış olduğu pozisyon teknikleri dikkate alınarak ileri seviye icralara daha fazla imkân tanıyacak yeni bir ud modeli Targan Ud tasarlanmıştır. 2020 yılında Türk Patent Enstitüsünden 2018/18286 tescil numarası ile Ege Üniversitesi adına faydalı model tescil belgesi alınan Targan udun günümüz müzik tarzlarının ihtiyaçlarına cevap vermesini kolaylaştıracak bir değişim ve gelişim örneği olabileceği düşünülmüştür. Geleneksel udun sap ölçülerine sadık kalınarak gövde formu üzerinde yapılan değişim sayesinde dört kolonluk pozisyon alanı sap üzerine taşınmıştır. Böylece 7-12. Pozisyon arasında icracıya daha konforlu parmak yürüyüşleri, acelite ve süslemelerde yüksek kalitede ses elde etme imkânı sağlanmıştır. Önerilen modelin icra açısından sunmuş olduğu avantajları ortaya koymak için bestecinin (Targan) eserlerinden esinlenilerek yeni örnek eserler yazılmış ve çalışmanın sonuçları objektif olarak sunulmuştur. Sonuç olarak, araştırmamız kapsamında tasarlanan Targan ud modeli ile çalgının ses sahasının kullanım alanı, ergonomisi ve çalım rahatlığı artırılmıştır. Yüzlerce yıl öncesinden günümüze kadar geçirdiği her değişimle ses özellikleri ve kapasitesi daha da iyileşen ud, Targan ud modeli ile kapasite ve yeteneklerine bir yenisini daha eklemiştir. 8. yüzyıldan bu yana insanlığın müzik dünyasının önemli bir aktarım aracı olan kadim çalgı ud 21. yüzyılda da yeni bir form kazanarak bu rolünü devam ettirme imkânı bulmuştur.
ABSRTACT: The Oud is a musical instrument widely used across various regions from Central Asia to the Arabian Peninsula, and from the Middle East and North Africa to Europe. Its history dates back to as early as the 8th century BCE. Known for its adaptability to every culture it encounters and its openness to innovation, the Oud has become a cultural symbol, particularly in Turkey and the Middle East. This study proposes an innovative model called the Targan Oud specifically for the Oud, aiming to enhance its cultural significance and musical versatility in these regions. Taking into account the performance style of Şerif Muhiddin Targan, who was trained in our country at the beginning of the 20th century and adopted as a school by the entire Arab world, a new Oud model Targan Oud was designed to provide more opportunities for advanced performances. It is thought that the Targan Oud, which received a utility model certificate with registration number 2018/18286 from the Turkish Patent Institute in 2020 on behalf of Ege University, could be an example of change and development that will make it easier to meet the needs of today's musical styles. By adhering to the neck dimensions of the traditional Oud and making changes to the body form, the four-column position area has been moved to the neck. Thus, between the 7th and 12th positions, the performer is provided with more comfortable finger movements and the opportunity to achieve high-quality sound in melodic passages and ornaments. In order to demonstrate the advantages of the proposed model in terms of performance, new sample works inspired by the compositions of the composer (Targan) were written, and the results of the study were presented objectively. As a result, the Targan Oud model designed within the scope of our research enhances the utilization area, ergonomics, and playing comfort of the instrument's sound field. With each change it has undergone over hundreds of years, improving its sound characteristics and capacity, the Oud has added yet another capability with the Targan Oud model. Since the 8th century, the ancient instrument Oud, an important medium of transmission in humanity's musical world, has found the opportunity to continue its role by acquiring a new form even in the 21st century.