Λεύκη και οξειδωτικό στρες
Authors: Ζιώγα Μαρία 
Published: September 2021

Σκοπός: Η λεύκη είναι μια χρόνια επίκτητη αχρωμία του δέρματος που οφείλεται σε προοδευτική απώλεια μελανοκυττάρων από την επιδερμίδα. Η αιτιολογία της νόσου παραμένει αδιευκρίνιστη. Η θεωρία του οξειδωτικού στρες, είναι μια από τις επικρατέστερες υποθέσεις για την παθογένειά της. Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στο να υποδείξει την πιθανή συσχέτιση του αυξημένου οξειδωτικού στρες, τόσο με τα υψηλά επίπεδα υπεροξειδίου του υδρογόνου όσο και νιτροζοθειολών, αλλά και την παρέκκλιση του φυσιολογικού μεταβολισμού της τρυπτοφάνης σε κυνουρενικό οξύ ως αντιρροπιστικός μηχανισμός προσαρμογής, με την παθοφυσιολογία της λεύκης.Ασθενείς και μέθοδοι: Συνολικά 158 δείγματα ασθενών με λεύκη και υγιών εθελοντών, αντιστοίχου ηλικίας, φύλου και φωτότυπου μελετήθηκαν. Η ολική αντιοξειδωτική ικανότητα του ορού(ΟΑΙ) και οι νιτροζοθειόλες(R-S-NO ) του ορού, μετρήθηκαν με τη μέθοδο της από την λουμινόλη-εξαρτώμενης χημειοφωταύγειας, ενώ η ΟΑΙ μετρήθηκε και στους ιστούς με την μέθοδο της σταθερής ρίζας ABTS+. Το υπεροξείδιο του ορού (O2-)προσδιορίστηκε φωτομετρικά, παρουσία και απουσία δισμουτάσης (προσδιορισμός δραστικότητας ξανθινοξειδάσης). Η συγκέντρωση του κυνουρενικού οξέος στους ιστούς, προσδιορίστηκε φθοριοφωτομετρικά παρουσία υπεροξειδάσης και υπεροξειδίου του υδρογόνου (Η2Ο2). Το Η2Ο2 των ιστών, προσδιορίστηκε επίσης φθοριοφωτομετρικά, με την προσθήκη σταθερής συγκέντρωσης κυνουρενικού οξέος. Η αντιοξειδωτική ικανότητα του κυνουρενικού οξέος προσδιορίστηκε τόσο φασματοφωτομετρικά με τη χρησιμοποίηση της μεθόδου ΑΒTS, αλλά και με την από την λουμινόλη-εξαρτώμενη χημειοφωταύγεια. Η εκτίμηση της παραγωγής μονήρους οξυγόνου από το κυνουρενικό οξύ, έγινε με το σύστημα λουσιγενίνη-DAMCO και μετρήθηκε με χημειοφωταύγεια.Αποτελέσματα: Εδείχθη ότι η ΟΑΙ του ορού(p=0,04) αλλά και των ιστών (p=0,001), ήταν σημαντικά μειωμένη σε ασθενείς με λεύκη και τα επίπεδα R-S-NO ήταν σημαντικά υψηλότερα σε σύγκριση με υγιείς εθελοντές(p=0,0095). Δεν υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφορά στα επίπεδα υπεροξειδίου (Ο2-) του ορού, μεταξύ των δύο ομάδων. Η συγκέντρωση όμως του υπεροξειδίου του υδρογόνου (Η2Ο2) (p=0,001) και του κυνουρενικού οξέος (p=0,01) στους ιστούς ασθενών με λεύκη, ήταν υψηλότερη εκείνης των υγιών. Τα πειράματά μας υπέδειξαν επίσης την αντιοξειδωτική δράση του κυνουρενικού οξέος. Το τελευταίο, υπό την επίδραση της UVA, μπορεί να γίνει πηγή παραγωγής μονήρους οξυγόνου1Ο2.Συμπεράσματα: Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης υποδεικνύουν ξεκάθαρα μια μεταβολή του οξειδοαναγωγικού δυναμικού του ορού αλλά και των ιστών των ασθενών με λεύκη, υποδηλώνοντας ότι ένα ισχυρό οξειδωτικό στρες επηρέασε την Ολική Αντιοξειδωτική Ικανότητά τους (ΟΑΙ). Υποδεικνύουν επίσης την αυξημένη παραγωγή Η2Ο2 από το οξειδοαναγωγικό σύστημα της βιοπτερίνης και την αυξημένη παραγωγή του τοξικού υπεροξυνιτρώδους ιόντος (ΟΝΟΟ-) από την αλληλεπίδραση του ΝΟ με το Η2Ο2, τα οποία αποτελούν πιθανούς παράγοντες που συμβάλλουν στο οξειδωτικό στρες που παρατηρείται στη λεύκη. Η παραγωγή υπεροξειδίου (O2-) τείνει να αυξηθεί, αν και η αύξησή του δεν είναι στατιστικά σημαντική λόγω της διατήρησης της δυναμικής του ισορροπίας. Η πιθανή παρέκκλιση του μεταβολισμού της τρυπτοφάνης προς βιοχημικές οδούς με μεγαλύτερη απόδοση στο κυνουρενικό οξύ, το οποίο είναι ισχυρό αντιοξειδωτικό και εξουδετεροποιητής του ΟΝΟΟ-, αποτελεί πιθανό αντισταθμιστικό μηχανισμό προσαρμογής για την προστασία των ασθενών με λεύκη. Ενδεχόμενη φαρμακολογική παρέμβαση στην λεύκη θα μπορούσε να επιτευχθεί με την χρησιμοποίηση φαρμακοτεχνικών μορφών που θα περιέχουν εξουδετεροποιητές των ελευθέρων ριζών ή και κυνουρενικό οξύ.