ҚАЗАҚ БИІ БОЙЫНША МАМАНДАР ДАЯРЛАУ: ОҚЫТУ ТҦЖЫРЫМДАМАСЫ
Authors: Кульбекова А.К. , Мурзагулова А.М. , Ізім Т.О. , Бакирова С.А. , Кайыр Ж.У. 
Published: October 2023

Авторы рассматривают концептуальные основы современного образовательного процесса в контексте развития национального хореографического искусства и хореографической педагогики. Развитие социально–культурного вектора и обогащение национального искусства посредством возрождения традиций и духовных ценностей обозначили приоритетные направления в современном казахстанском обществе. Сегодня духовно-традиционная культура, образование и искусство являются ключевым инструментарием формирования сознания человека и молодого подрастающего поколения. Исследование основывается на рассмотрении педагогической составляющей подготовки кадров по казахскому танцу и национальной хореографии. Авторы рассматривают методические вопросы и технологии обучения, профессиональные компетенции педагогов по казахскому танцу, а также обобщают педагогический опыт по подготовке кадров в учебных заведениях Казахстана. На основе проведенного исследования, а также исполнительского и педагогического опыта установлены следственное значение и значимость подготовки кадров с показателями национального танца на профессиональной сцене, хореографических коллективах и регионах. В целях познания искусства в системе образовательного процесса и научного обоснования его методологии сегодня в профессиональной среде все чаще обсуждаются вопросы о необходимости обращения к педагоги– ческой теории и практике. Таким образом, различные по глубине суждения дополняют и углубляют представление о двух реальностях – педагогики и искусства, которые авторы видят в единении данных понятий как «педагогика хореографического искусства» и «хореографическая педагогика», что, в принципе является основной задачей развития научной мысли в области хореографического искусства. Ключевые слова: педагогика хореографии, хореографическое образование, национальный танец, казахский танец, педагогическое наследие.

Авторлар қазіргі білім беру процесінің тұжырымдамалық негіздерін ұлттық хореографиялық ӛнер мен хореографиялық педагогиканың дамуы тұрғысынан қарастырады. Дәстүрлер мен рухани құндылықтарды жаңғырту арқылы әлеуметтік-мәдени векторды дамыту және ұлттық ӛнерді байыту қазіргі қазақстандық қоғамдағы басым бағыттарды белгіледі. Бүгінгі таңда дәстүрлі рухани мәдениет, білім және ӛнер адамы мен жас ұрпақтың санасын қалыптастырудың негізгі құралы болып табылады. Зерттеу Қазақ биі және ұлттық хореография бойынша кадрлар даярлаудың педагогикалық құрамдас бӛлігін қарастыруға негізделеді. Авторлар оқытудың әдістемелік мәселелері мен технологияларын, Қазақ биін оқытатын педагогтердің кәсіби құзыреттерін қарастырады, сондай–ақ Қазақстанның оқу орындарында кадрлар даярлау бойынша педагогикалық тәжірибені қорытынды– лайды. Жүргізілген зерттеу мен орындаушылық және педагогикалық тәжірибе негізінде кәсіби сахнада, хореографиялық ұжымдарда және ӛңірлердегі ұлттық бидің даму кӛрсеткіштері бар кадрларды даярлаудың негізі логикалық себептері, мәні мен маңыздылығы белгіленді. Бүгінгі таңда білім беру процесі жүйесіндегі ӛнерді танып–білу және оның әдіснамасын ғылыми негіздеу мақсатында кәсіби ортада педагогикалық теория мен практикаға жүгіну қажеттілігі туралы мәселелер жиі талқылануда. Осылайша, әр түрлі терең пайымдаулар екі шындық туралы идеяны толықтырады және тереңдетеді – педагогика мен ӛнер, авторлар бұл ұғымдарды «хореографиялық ӛнер педагогикасы» және «хореографиялық педагогика» деп санайды, бұл негізінен хореографиялық ӛнер саласындағы ғылыми ойды дамытудың негізгі міндеті болып табылады. Тҥйін сӛздер: хореография педагогикасы, хореографиялық білім, ұлттық би, қазақ биі, педагогикалық мұра.

The authors consider the conceptual foundations of the modern educational process in the context of the development of national choreographic art and choreographic pedagogy. The development of the socio– cultural vector and the enrichment of national art through the revival of traditions and spiritual values have identified priority areas in modern Kazakhstani society. Today, spiritual and traditional culture, education and art are the key tools for shaping the consciousness of a person and the younger generation. The study is based on the consideration of the pedagogical component of training in Kazakh dance and national choreography. The authors consider methodological issues and teaching technologies, professional competencies of Kazakh dance teachers, and also summarize the pedagogical experience in training personnel in educational institutions of Kazakhstan. On the basis of the study, as well as performing and pedagogical experience, the investigative significance and importance of training personnel with indicators of national dance on the professional stage, choreographic groups and regions have been established. In order to cognize art in the system of the educational process and scientifically substantiate its methodology, today in the professional environment, questions about the need to refer to pedagogical theory and practice are increasingly being discussed. Thus, judgments of different depths complement and deepen the idea of two realities – pedagogy and art, which the authors see in the unity of these concepts as "pedagogy of choreographic art" and "choreographic pedagogy", which, in principle, is the main task of developing scientific thought in the field of choreographic art. Keywords: pedagogy of choreography, choreographic education, national dance, Kazakh dance, pedagogical heritage.