Η φλεγμονώδης αντίδραση του γαστρικού βλεννογόνου στη λοίμωξη με ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού πριν και μετά τη θεραπεία
Authors: Μαυροπούλου Σοφία 
Published: August 2021

Η ανακάλυψη του Ελικοβακτηριδίου του πυλωρού μετά από παλινωδίες και αμφισβητήσεις, αποτέλεσε αφετηρία για τη νέα ταξινόμηση των γαστριτίδων και τη διαφορετική προσέγγιση της καρκινογένεσης του στομάχου. Ο ακριβής προσδιορισμός των αλλαγών που επιφέρει η λοίμωξη από HP στο βλεννογόνο του στομάχου άμεσα, αλλά και οι επιπτώσεις του μελλοντικά, ακόμη και μετά την εκρίζωσή του, φαίνεται ότι είναι σημαντικές στην οδό της γαστρικής νεοπλασίας. Στην παρούσα μελέτη συμπεριελήφθησαν 93 ασθενείς με συμπτώματα δυσπεψίας, επιγαστρικού άλγους, μέλαινες κενώσεις ή ιστορικό πεπτικού έλκους και μετά από ενδοσκοπικό έλεγχο και λήψη βιοψιών αποδείχθηκε η παρουσία Ελικοβακτηριδίου του πυλωρού στο γαστρικό βλεννογόνο. Ακολούθησε θεραπεία εκρίζωσης με τριπλή φαρμακευτική αγωγή και στη συνέχεια δεύτερη ενδοσκόπηση, λήψη βιοψιών και ιστολογική εξέταση για την εκτίμηση των αλλαγών. Εκτιμήθηκαν ο βαθμός της χρόνιας φλεγμονής και της ενεργού δραστηριότητας της φλεγμονής, η εντερική μεταπλασία, η ατροφία και υπεραιμία πριν και μετά τη θεραπεία εκρίζωσης και συσχετίστηκαν με τον αριθμό των Ελικοβακτηριδίων του πυλωρού. Ανάλογη συσχέτιση έγινε με τα φλεγμονώδη κύτταρα στα οποία συμπεριελήφθησαν οι Β και Τ λεμφοκυτταρικοί πληθυσμοί, τα μακροφάγα και τα ανοσοπαρουσιαστικά κύτταρα και δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην έκφραση του ενζύμου κυκλοοξυγενάση 2 στις αρχικές βιοψίες και σε αυτές που ακολούθησαν τη θεραπευτική αγωγή. Παρατηρήθηκε στην πρώτη βιοψία, χωρίς να υπάρχει στατιστική σημαντικότητα, ότι: • Συμβαδίζει η διαβάθμιση του αριθμού των HP με τον αριθμό Β λεμφοκυττάρων. Στη δεύτερη βιοψία προέκυψε χωρίς στατιστική σημαντικότητα ότι: • Τα λεμφοζίδια είναι ανάλογα του αριθμού των HP. • Η εντερική μεταπλασία παρατηρείται σε μεγαλύτερο αριθμό ασθενών και αυξάνεται σε βαθμίδα, ακόμα και μετά από εκρίζωσή. • Η ατροφία είναι ποσοστιαία μεγαλύτερη στους ασθενείς που εκριζώθηκε το HP και σε δύο από αυτούς εμφανίζεται σημαντική. • Τα μακροφάγα είναι περισσότερα στους ασθενείς που δεν εκριζώθηκε το HP. • Το σύνολο των ασθενών που εξέφρασαν την COX-2 ως μέτρια και σημαντική είναι περίπου 80%, τόσο στην πρώτη, όσο και στην δεύτερη βιοψία και παρέμεινε ίδιο στις δύο βιοψίες ανεξαρτήτως επιτυχούς ή όχι θεραπείας εκρίζωσης. Τα στατιστικά σημαντικά στοιχεία που προέκυψαν από την ανάλυση των αποτελεσμάτων είναι τα εξής: - Σημαντική διαφοροποίηση στον επιπολασμό ανάμεσα στο φύλο με μεγαλύτερο ποσοστό γαστρίτιδας στις γυναίκες 69,2% έναντι 34% των αντρών και μεγαλύτερο ποσοστό έλκους βολβού στους άντρες 35,8% έναντι 12,8% των γυναικών. - Συσχέτιση του αριθμού των HP στο γαστρικό βλεννογόνο και του βαθμού ενεργού δραστηριότητας της φλεγμονής. - Μετά από επιτυχή θεραπεία εκρίζωσης παραμένει χρόνια φλεγμονή σε ποσοστό 89,3%, ασχέτως βαθμού. - Μετά από ανεπιτυχή θεραπεία εκρίζωσης ο βαθμός της χρόνιας φλεγμονής είναι κυρίως μέτριος και σημαντικός (66,7%), ενώ σε όσους εκριζώθηκαν τα HP παρατηρείται κυρίως ήπια χρόνια φλεγμονή. - Μηδενίζεται η ενεργός δραστηριότητα της φλεγμονής σε 82,4% μετά την εκρίζωση, ενώ επί παραμονής του μικροοργανισμού μετατοπίζεται σε μικρότερη βαθμίδα. - Η παρουσία των Β λεμφοκυττάρων είναι σημαντικά μεγαλύτερη επί ανεπιτυχούς θεραπείας εκρίζωσης. - Στη μέτρια εντερική μεταπλασία προεξάρχει η σημαντική έκφραση της COX-2, ενώ στην ήπια εντερική μεταπλασία η έκφραση της COX-2 είναι ήπια έως μέτρια και υποδεκαπλάσια σημαντική. - Σε μέτρια ατροφία εκφράζεται έντονα η COX-2, ενώ επί απουσίας ατροφίας παρατηρείται ήπια έκφραση της COX-2. - Αυξανόμενης της χρόνιας φλεγμονής η σχετική πιθανότητα της αύξησης της έκφρασης της COX-2 στην αρχική (πρώτη) βιοψία είναι διπλάσια. - Αυξανόμενης της παρουσίας μακροφάγων η σχετική πιθανότητα αύξησης της COX-2 στην πρώτη βιοψία είναι 2,3 φορές μεγαλύτερη. - Στη δεύτερη βιοψία αυξανομένης της χρόνιας φλεγμονής, ανεξαρτήτως παραμονής ή εκρίζωσης του HP, η σχετική πιθανότητα της αύξησης της έκφρασης της COX-2 είναι περίπου διπλάσια. - Η έκφραση της COX-2 εάν παραμείνει το HP παρουσιάζει σχετική πιθανότητα να είναι 2,5 φορές μεγαλύτερη από ό,τι στην εκρίζωση. Συμπερασματικά φαίνεται ότι οι κυτταρικοί πληθυσμοί της φλεγμονής και η έκφραση της κυκλοοξυγενάσης 2 επηρεάζονται κατά την HP γαστρίτιδα και συμμετέχουν στη διαμόρφωση του υποστρώματος που δύναται να δράσει ευοδωτικά στη γαστρική καρκινογένεση, είτε μέσω της αναστολής ελέγχου του κυτταρικού πολλαπλασιασμού, επιθηλιακών και λεμφοκυτταρικών στοιχείων, είτε μέσω της οδού της εντερικής μεταπλασίας και ατροφίας.