Η ανάπτυξη της διαπολιτισμικής δεξιότητας στην εκπαίδευση των εκπαιδευτικών
Authors: Σταυρίδου-Bausewein Γεωργία 
Published: August 2021

Στον χώρο της εκπαίδευσης η διαπολιτισμική ιδέα έχει αποκρυσταλλωθεί πλέον ως η αξιοποίηση της πολιτισμικής ετερότητας στην τάξη και στο σχολείο. Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτούνται από τους εκπαιδευτικούς, εκτός των ειδικών γνώσεων, παιδαγωγικών και διδακτικών ικανοτήτων, και διαπολιτισμικές ικανότητες.Στην παρούσα έρευνα επιχειρείται η απάντηση του ερωτήματος ποιες είναι αυτές οι ικανότητες και πώς μπορούν να αναπτυχθούν, να καλλιεργηθούν ή να διευρυνθούν, να μην παραμένουν λανθάνουσες και να εκδηλώνονται ως συγκεκριμένη και λειτουργική διαπολιτισμική δεξιότητα στην τάξη και στο σχολείο. Καταρχήν σε θεωρητικό επίπεδο μέσω μιας εκτενούς και διεπιστημονικής προσέγγισης ανιχνεύεται η έννοια της διαπολιτισμικότητας στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και της μετανάστευσης από την οποία απορρέει και η έννοια της διαπολιτισμικής δεξιότητας, ως το σύνολο συγκεκριμένων γνώσεων, στάσεων και ικανοτήτων απαραίτητων για την διαπολιτισμική συνύπαρξη. Στον τομέα της εκπαίδευσης ορίζεται η διαπολιτισμική δεξιότητα των εκπαιδευτικών ως η στάση αποδοχής της πολιτισμικής ετερότητας καθώς και η ικανότητα διαχείρισής της στην τάξη και στο σχολείο. Από προσεγγίσεις θεωριών σχετικά με την πολιτισμική ταυτότητα, την πολιτισμική πρόσκτηση και τον επιπολιτισμό προκύπτει επίσης ότι οι διαπολιτισμική στάση και οι διαπολιτισμικές ικανότητες δεν προϋπάρχουν, είναι δύσκολο να δημιουργηθούν από μόνες τους μέσω της απλής πολυπολιτισμικής συνύπαρξης και ότι για την ανάπτυξή τους είναι απαραίτητη μια διαδικασία ευαισθητοποίησης και μάθησης μέσω ουσιαστικής και συστηματικής διαπολιτισμικής αγωγής, η οποία είναι υπόθεση όλων και αφορά γηγενείς και ξένους, μικρούς και μεγάλους, μαθητές αλλά και δασκάλους. Στη συνέχεια του θεωρητικού μέρους προσεγγίζονται εκπαιδευτικές προτάσεις από τους τομείς της Κοινωνικής Παιδαγωγικής της Διαπολιτισμικής Ψυχολογίας και της Διαπολιτισμικής Παιδαγωγικής από τις οποίες συνάγονται συμπεράσματα σχετικά με τον σχεδιασμό και την παραγωγή εκπαιδευτικών προγραμμάτων για την ανάπτυξη της διαπολιτισμικής δεξιότητας των εκπαιδευτικών.Σε εμπειρικό επίπεδο η έρευνα αφορά στην εκπόνηση ενός εκπαιδευτικού πακέτου για την ανάπτυξη διαπολιτισμικής δεξιότητας των δασκάλων στην βασική τους εκπαίδευση με βάση τις θεωρίες μάθησης ενηλίκων και της βιωματικής διαπολιτισμικής μάθησης με στόχο τη συνειδητοποίηση, την ευαισθητοποίηση και τη δραστηριοποίηση τους σχετικά με την αποδοχή και τη διαχείριση της πολιτισμικής ετερότητας. Στο ίδιο μέρος ερευνώνται και τα αποτελέσματα της εφαρμογής του εκπαιδευτικού πακέτου στην βασική εκπαίδευση των δασκάλων, τα οποία αποδεικνύουν κατόπιν αξιολόγησης τη μεγάλη αποδοχή και το υψηλό μαθησιακό όφελος των συμμετεχόντων. Τα αποτελέσματα της πειραματικής εφαρμογής του εκπαιδευτικού πακέτου, τα οποία αφορούν στην διαπολιτισμική συνειδητοποίηση και ευαισθητοποίηση των συμμετεχόντων εκπαιδευτικών είναι αρκετά ενθαρρυντικά και θα μπορούσαν να αποτελέσουν βάση για περαιτέρω εφαρμογή του εκπαιδευτικού πακέτου στην επιμόρφωση των δασκάλων, όπου θα είναι δυνατόν να αξιοποιηθεί η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού πακέτου και στο επίπεδο της διαπολιτισμικής δραστηριοποίησης, δηλαδή της μεταφοράς του μαθησιακού κέρδους στην εκπαιδευτική πράξη.