Кыргыз Республикасында тамак-аш коопсуздугунун контекстинде тамак-аштан уулануу проблемасын жөнгө салуунун укуктук базасы.
Authors: Айдаралиев А.А. , Акматов И.М. , Келдибеков Р. , Касымова Р.О. 
Published: May 2024

Введение. Продукты питания являются важнейшим фактором, влияющим на жизнедеятельность человека, что требует государственного регулирования соблюдения качества и безопасности пищевых продуктов на законодательном и экономическом уровне. В данном аспекте сегодня для Кыргызской Республики остро стоит проблема производства и реализации доброкачественных продуктов питания, а также вопросы нормативно-правового регулирования пищевых отравлений. Понятно, что основополагающей задачей государства заключается в постоянном совершенствовании нормативно-правовых механизмов обеспечения безопасного питания граждан страны. Наряду с этим, остро стоит необходимость развития институтов государственного регулирования во взаимодействии с заинтересованными сообществами по обеспечению контроля качества и безопасности продуктов питания. В представленной работе сделана попытка анализа правовых основ обеспечения безопасности пищевых продуктов в Кыргызской Республике. Цель: Преформатив по совершенствованию нормативно-правового регулирования проблем пищевого отравления и пищевой безопасности в Кыргызской Республике. Методы. Анализ нормативно-правового регулирования проблем пищевого отравления в контексте пищевой безопасности в Кыргызской Республике и в странах СНГ (законы, постановления Правительства, Кодексы). Результаты. Сегодня нормативно-правовые акты (законы, постановления Правительства, кодексы и приказы) требуют немедленного совершенствования для решений проблем пищевых отравлений в контексте пищевой безопасности. В действующих нормативно-правовых актах в рамках проблемы пищевой безопасности и пищевых отравлений имеют преимущества и недостатки, что требует регулирования в контексте международных стандартов. Заключение. Пищевая безопасность государства один из самых важных приоритетов, стоящих на сегодня. Из этого следует выделить два основных принципа, которые требуют закрепления в законодательстве - это принцип обеспечения безопасности продуктов питания для здоровья человека и ответственности за изготовление опасного продовольственного сырья.

Introduction. Food products are the most important factor affecting human life, which requires state regulation of compliance with the quality and safety of food products at the legislative and economic level. In this aspect, the problem of production and sale of high-quality food products, as well as issues of normative-legal regulation of food poisoning, is acute for the Kyrgyz Republic today. It is clear that the fundamental task of the state is to constantly improve the regulatory and legal mechanisms for ensuring safe nutrition of citizens of the country. Along with this, there is an urgent need to develop state regulatory institutions in cooperation with interested communities to ensure quality control and food safety. In the presented work, an attempt is made to analyze the legal basis for ensuring food safety in the Kyrgyz Republic. Objective: A preformative to improve the normative-legal regulation of food poisoning and food safety problems in the Kyrgyz Republic. Methods. Analysis of the normative-legal regulation of food poisoning problems in the context of food safety in the Kyrgyz Republic and in the CIS countries (laws, Government resolutions, Codes). Results. Today, normative legal acts (laws, government resolutions, codes and orders) require immediate improvement to solve the problems of food poisoning in the context of food safety. In the current regulatory and legal acts regarding the problem of food safety and food poisoning have advantages and disadvantages, which requires regulation in the context of international standards. Conclusion. The food safety of the state is one of the most important priorities for today. From this it is necessary to distinguish two main principles that need to befixed in legislation - the principle of ensuring the safety of food for human health and responsibility for the production of dangerous food raw materials.

Киришүү. Тамак-аш адамдын жашоо тиричилигине таасир этүүчү эң маанилүү фактор, ал тамак-аш азыктарынын сапатын жана коопсуздугун сактоону мыйзамдык жана экономикалык деңгээлде мамлекеттик жөнгө салууну талап кылат. Ушул тараптан алганда, бүгүнкү күндө Кыргыз Республикасы үчүн сапаттуу тамак-аш азыктарын өндүрүүнүн жана сатуунун курч көйгөйү, ошондой эле тамак-аштан ууланууну нормативдик-укуктук жөнгө салуу маселелери турат. Өлкөнүн жарандарынын коопсуз тамактануусун камсыз кылуунун нормативдик-укуктук механизмдерин дайыма жакшыртуу мамлекеттин негизги милдети экендиги түшүнүктүү. Ошону менен бирге тамак-аш азыктарынын сапатын жана коопсуздугун контролдоону камсыз кылуу боюнча кызыкдар болгон коомчулуктар менен биргеликте мамлекеттик жөнгө салуу институттарын өнүктүрүү зарылдыгы турат. Бул иште Кыргыз Республикасындагы тамак-аш азыктарынын коопсуздугун камсыз кылуунун укуктук негизин анализдөөгө аракет жасалган. Максаты: Кыргыз Республикасында тамак-аштан болгон ууланууларды жана тамак-аш коопсуздугунун нормативдик-укуктук жөнгө салуунуу жакшыртуу боюнча кайра түзүүлөр. Ыкмалар: Кыргыз Республикасында жана КМШ өлкөлөрүндө тамак-аш коопсуздугунун контекстинде тамакаштан болгон уулануу көйгөйлөрүн нормативдик-укуктук жөнгө салууга анализ жүргүзүү (мыйзамдар, Өкмөттүн токтомдору, Кодекстер). Натыйжалар.Бүгүнкү күндө нормативдик-укуктук актылар (мыйзамдар, Өкмөттүн токтомдору, кодекстер жана буйруктар) азык-түлүк коопсуздугунун контекстинде тамак-аштан уулануу көйгөйлөрүн чечүү үчүн тез арада жакшыртууну талап кылат. Азыркы учурдагы нормативдик-укуктук актыларда тамак-аш коопсуздугу жана тамакаштан болгон уулануу проблемасынын чегинде алардын артыкчылыктары жана кемчиликтери бар, бул эл аралык стандарттардын контекстинде жөнгө салууну талап кылат. Жыйынтыктар. Мамлекеттин азык-түлүк коопсуздугу бүгүнкү күндүн эң маанилүү артыкчылыктарынын бири болуп саналат. Мындан мыйзамдарда бекитилүүгө тийиш болгон эки негизги принципти бөлүп көрсөтүү керек бул адамдын ден соолугу үчүн коопсуз тамак-аш азыктары менен камсыз кылуу жана кооптуу азык-түлүктү өндүрүү үчүн жоопкерчиликти камсыздоо принциби.