ҚАЗАКСР ХАЛЫҚ КОМИССАРЛАР КЕҢЕСІ ҚОРЫНЫҢ ҚҰЖАТТЫҚ МАТЕРИАЛДАРЫ ТАРИХИ ДЕРЕК КӨЗІ РЕТІНДЕ
Authors: Аlpysbayeva N. 
Published: September 2023

The Council of People's Commissars of the KazASSR as a body of the highest legislative and executive power in Kazakhstan in 1920-1936 controlled the work of subordinate bodies, reported to the highest bodies, and as a result of its activities, a large number of documentary materials were formed, which actualizes the source aspect of studying its documents. In the context of the transformation of society, a comprehensive study of the historical experience of the past, its scientific analysis, is of particular importance. In this regard, these archival documents are attracting more and more attention of researchers. Especially in recent years, the general historical significance of archival materials as important, original evidence of historical reality has significantly increased. Of exceptional value in this regard is a retrospective analysis of the documentation and information fund of the Council of People's Commissars of the Kazakh Autonomous Socialist Soviet Republic (fund No. 30 of the Central State Archive of the Republic of Kazakhstan), which reflects the key problems of the history of Soviet society. Therefore, the article examines the documentary materials of the Council of People's Commissars of the Kazakh Ssr as a historical source in the study of socio-political processes in Kazakhstan in the 20-30s of the twentieth century.

ҚазАКСР Халық Комиссарлар Кеңесі Қазақстандағы жоғары заң шығарушы және атқарушы билік органы ретінде 1920-1936 жылдары ведомстволық бағынысты органдардың жұмысын бақылап отырды, жоғары органдар алдында есеп берді, оның қызметінің барысында үлкен құжаттық материал қалыптасты. Қоғамды трансформациялау жағдайында өткеннің тарихи тәжірибесін жан-жақты зерделеу, ғылыми талдау жасау ерекше маңызға ие. Осыған орай архив құжаттары зерттеушілер тарапынан үлкен қызығу-шылық тудыруда. Әсіресе, соңғы жылдары тарихи ақиқаты ашатын құнды дерек көзі ретінде архив материалдарының жалпы тарихи маңызы едәуір артты. Осы тұрғыдан алғанда кеңес қоғамы тарихының түйінді мәселелерін көрсететін ҚазАКСР Халық Комиссарлары Кеңесі қорының (ҚР Орталық мемлекеттік архивінің No30 қоры) ретроспективті құжаттық ақпараты аса құнды болып табылады. Сондықтан мақалада ХХ ғасырдың 20-30 жылдарындағы Қазақстандағы әлеуметтік-саяси үдерістерді зерттеудің тарихи дереккөзі ретінде ҚазКСР Халық Комиссарлары Кеңесінің құжаттық материалдары қарастырылады.

Совета Народных Комиссаров КазАССР как орган высший законодательной и исполнительной власти в Казахстане в 1920-1936 годы контролировал работы подведомственных органов, отчитывался перед высшими органами, что в результате его деятельности отложился большой документальный материал. В условиях трансформации общества особое значение приобретает всестороннее изучение исторического опыта прошлого, его научный анализ. В связи с эти архивные документы привлекают все более пристальное внимание исследователей. Особенно в последние годы существенно повысилась общеисторическая значимость архивных материалов как важных, оригинальных свидетельств об исторической действительности. Исключительную ценность в этом отношении представляет ретроспективная документная информация фонда Совета Народных Комиссаров КазАССР (фонд No30 Центрального государственного архива РК), отражающая узловые проблемы истории советского общества. Поэтму в статье рассматривается документальные материалы Совета Народных Комиссаров КазАССР как исторический источник в изучении социально-политических процессов в Казахстане в 20-30-е годы ХХ века.