Καταγραφή και ποιοτικός έλεγχος παροχής υπηρεσιών τραύματος σε αστική περιοχή της Κύπρου
Authors: Χατζηκώστα Μαρία 
Published: January 2014

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Το τραύμα είναι μια παραμελημένη , όπως χαρακτηριστικά ονομάζεται, σύγχρονη νόσος του καθημερινού άγνωστου πολέμου που λέγεται ατύχημα. Σε ελάχιστες χώρες ανεξαρτήτως από το επίπεδο ανάπτυξης τους, δεν εμφανίζονται οι τραυματισμοί μεταξύ των πέντε κύριων αιτιών θανάτου. Οι διάφορες πηγές καταγραφής των ατυχημάτων περιορίζονται σε επιδημιολογικά και συγκοινωνιολογικά στοιχεία χωρίς να επεκτείνονται σε στοιχεία που συνιστούν την ιατρική άποψη, όπως είναι το είδος και η βαρύτητα των κακώσεων, η ανατομική τους κατανομή, η έκβαση του τραυματία κλπ. ΣΚΟΠΟΣ: της παρούσας μελέτης είναι η καταγραφή και η έρευνα του τραύματος στην περιοχή μας, με αφορμή την έλλειψη αυτού του είδους στοιχείων και την επιθυμία μας να εκτιμήσουμε την υπάρχουσα κατάσταση και να διαπιστώσουμε το μέγεθος του προβλήματος και τις τυχών ιδιαιτερότητες του τραύματος στο χώρο μας, δίνοντας έμφαση στο πρόβλημα των πολυτραυματιών και των ατυχηματικών θανάτων. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ: Υλικό αποτελούν οι τραυματίες που διακομίσθηκαν στο ΤΕΠΑ του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού το έτος 2005 και εισήχθησαν στη Χειρουργική Κλινική. Στη διάρκεια του έτους καταγράφηκαν και μελετήθηκαν στο σύνολο των τραυματιών που αντιμετωπίσαμε, βάση πρωτοκόλλου στοιχεία που προέρχονται από τις διάφορες φάσεις περίθαλψης, από τη στιγμή του τραυματισμού, τις ενέργειες στον τόπο του ατυχήματος και κατά την διακομιδή στο Νοσοκομείο, μέχρι την είσοδο στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών και Ατυχημάτων, την εισαγωγή στο θάλαμο παρακολούθησης και την πλήρη αποκατάσταση του τραυματία. Οι εισαχθέντες τραυματίες για την καλύτερη μελέτη και εξαγωγή συμπερασμάτων διαχωρίσθηκαν σε 4 ομάδες αναλόγως της βαρύτητας των κακώσεων τους σύμφωνα με τον δείκτη Injury Severity Score (ISS) ως εξής: ISS 1-9, 10-15, 16-24, >24. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στατιστικά στοιχεία στην ευρύτερη υγειονομική περιφέρεια που καλύπτει το Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού οι τραυματίες από τροχαία, εργατικά και άλλα ατυχήματα αντιπροσωπεύουν το 11,2% του συνολικού αριθμού ασθενών που προσήλθαν για εξέταση και το ποσοστό εισαγωγών από τροχαία στο επίπεδο της κλινικής μας αυξάνεται στο 17,9% του συνόλου των εισαγωγών. Από το σύνολο των καταγεγραμμένων τραυματιών (Ν=1070) επικράτησαν οι άνδρες νεαρής ηλικίας (25-34 ετών) που έφεραν κλειστές κακώσεις κυρίως κεφαλής, οι οποίες οφείλονταν σε τροχαία ατυχήματα. Η μεγαλύτερη προσέλευση παρατηρήθηκε τους θερινούς μήνες, αλλά βαρύτερες κακώσεις σημειώθηκαν τον χειμώνα. Για τους τραυματίες που φθάνουν την ίδια μέρα που συμβαίνει το ατύχημα στο Νοσοκομείο ο μέσος όρος χρόνου διακομιδής είναι 1 ώρα και 19 λεπτά. Ο χρόνος νοσηλείας των τραυματιών με ISS10-24 ήταν σχεδόν διπλάσιας από τον αναμενόμενο σε σχέση με αυτόν που θα αναμενόταν ανάλογα με την βαρύτητα των κακώσεων τους και σημαντική επίδραση στον παρατεταμένο χρόνο νοσηλείας φαίνεται να παίζει η ανάπτυξη επιπλοκών κυρίως εκ του αναπνευστικού. Ο προορισμός των διακομισθέντων ασθενών φανερώνει ότι οι πιο βαριά τραυματίες (ISS 16-24, >24) διακομίσθηκαν σε άλλο Νοσοκομείο λόγω έλλειψης Νευροχειρουργικής Κλινικής, στους οποίους η επιβίωση ήταν αισθητά μικρότερη από την αναμενόμενη. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η επιβίωση των τραυματιών σε σχέση με την αναμενόμενη και συγκεκριμένα στις κατηγορίες των ασθενών με ISS10-24 (Ν=11) η θνητότητα είναι σημαντικά μεγαλύτερη από την αναμενόμενη. Περαιτέρω ανάλυση αυτών των ασθενών έδειξε ότι οι περισσότεροι από αυτούς (82%, 9/11) είχαν υποστεί ΚΕΚ παραμένοντας στο ΤΕΠ 212,5 λεπτά κατά μέσο όρο. Οι υπόλοιποι ασθενείς (18%, 2/11) κατέληξαν εξαιτίας επιπλοκών κοιλιακού και θωρακικού τραύματος. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Στην αντιμετώπιση του τραυματία και κυρίως του πολυτραυματία θεμελιώδους σημασίας είναι η δημιουργία στη χώρα μας ενός οργανωμένου συστήματος περίθαλψης. Ο αριθμός των τραυματιών και πολυτραυματιών σε συνδυασμό με τα πληθυσμιακά και γεωγραφικά χαρακτηριστικά της περιοχής μας συνηγορούν στην δημιουργία ενός Κέντρου Τραύματος. Με τον τρόπο αυτό θα καταστεί δυνατή η βελτίωση του συστήματος διακομιδών και της εργονομικής χωροταξίας του ΤΕΠ, η δημιουργία Ομάδας Τραύματος καθώς και χειρουργικής ΜΕΘ εξειδικευμένης σε τραύμα. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ίδρυση Νευροχειρουργικού Τμήματος καθότι στη μελέτη μας σημαντικότατο πρόβλημα αποτελούν οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Τα συμπεράσματα αυτής της μελέτης δίνουν τη δυνατότητα να γίνουν συγκρίσεις όχι μόνο με άλλες περιοχές της χώρας μας ή του εξωτερικού αλλά και με την ίδια περιοχή στο μέλλον. Αυτή η σύγκριση θα μας επιτρέψει να διαπιστώσουμε στο μέλλον αν υπήρξε κάποια βελτίωση στο υπάρχον σύστημα περίθαλψης τραυματιών ή όχι.