ЭПИЛЕПСИЯ ПРИ ОСТРОЙ И ХРОНИЧЕСКОЙ ЦЕРЕБРАЛЬНОЙ ИШЕМИИ
Authors: Д.Р. Хасанова , Т.В. Данилова 
Published: November 2024

Введение. Эпилепсия является одним из наиболее распространенных заболеваний нервной системы. Одним из наиболее частых факторов риска развития эпилептических припадков является ишемия головного мозга. Цель исследования:изучить клинические, нейровизуализиционные, функциональные и гемодинамические особенности у больных с эпилептическими припадками на фоне острой и хронической ишемии головного мозга. Материалы и методы:исследование проспективное когортное контролируемое. Комплексно обследовано 772 пациента с ишемией головного мозга с развитием эпилептических припадков: основную группу составили 265 больных с ишемическим инсультом с развитием эпилептических припадков и 174 пациента - с впервые возникшими эпилептическими припадками, манифестировавшими на фоне хронической ишемии головного мозга; контрольную группу - 203 человека с ишемическим инсультом и 130 пациентов с хронической ишемией головного мозга без эпилептических приступов. Пациенты контрольной группы были сопоставимы с больными основной группы по возрасту, клиническим характеристикам, представленности патогенетических подтипов инсульта и стадии дисциркуляторной энцефалопатии (хронической ишемии мозга). Неврологический осмотр проводился по общепринятой методике. Визуализация структур головного мозга осуществлялась с помощью магнитно-резонансной томографии (МРТ) на аппарате с напряженностью 1,5 Тесла. Функциональное состояние больших полушарий оценивалось по электроэнцефалограммам (ЭЭГ). Кроме того, выполнялось дуплексное экстракраниальное и транскраниальное исследование сосудов головного мозга с оценкой уровня и степени стеноза и цереброваскулярной реактивности. Результаты: как у пациентов с ишемическим инсультом, так и у больных с хронической ишемией головного мозга преобладали фокальные приступы с наибольшей частотой их развития в возрасте от 50 до 69 лет. У больных с эпилептическими припадками выявлено достоверное преобладание симптоматики, обусловленной нарушением кровообращения в задней циркуляции. Очаги патологической активности на ЭЭГ преобладали в височной области и в левом полушарии мозга. По данным МРТ головного мозга у пациентов с эпилептическими припадками превалировали корковые и субкортикальные очаги ишемии, расширение ликворных пространств. В группе пациентов с приступами также чаще встречался стенозирующий процесс магистральных артерий головного мозга. Выводы. В результате исследования выявлены факторы риска развития эпилептических припадков у пациентов с церебральной ишемией.

Background.Epilepsy is one of the most common diseases of the nervous system. Cerebral ischemia is an important risk factor for the development of seizures. The purpose of the study: to study the clinical, MRI, functional and hemodynamic characteristics in patients with cerebral ischemia with seizures. Materials and methods: to achieve this goal a total of 772 patients suffering from acute and chronic disorders of cerebral circulation (265 stroke patients and 174 patients with chronic cerebral ischemia experienced epileptic seizures, 203 stroke patients and 130 patients with chronic cerebral ischemia experienced no epileptic seizures) were under integral medical supervision. Patients in the control group were matched with the study group in age, clinical characteristics, pathogenic subtypes of stroke and stage of chronic cerebral ischemia. Neurological examination was carried out by the usual method. Visualization of brain structures was carried out with the help of magnetic resonance imaging (MRI) (1.5 Tesla). The functional state of the cerebral hemispheres was assessed by electroencephalogram (EEG). In addition, the extracranial and transcranial duplex sonography was performed. Results: in patients with ischemic stroke and in patients with chronic cerebral ischemia focal seizures prevailed, the highest rate of their development has been between the ages of 50 to 69 years. Patients with seizures had a significant prevalence of symptoms caused by a violation of cerebral circulation in vertebro-basilar basin. Focuses abnormal EEG activity prevailed in the temporal region and in the left hemisphere of the brain. According to the MRI of the brain cortical and subcortical ischemic lesions, increased cerebrospinal fluid spaces prevailed in patients with seizures. Stenoses of major cerebral arteries were also more common in patients with seizures. Conclusions. The study identified risk factors for epileptic seizures in patients with cerebral ischemia.

Кіріспе. Эпилепсия жүйке жүйесінің ең таралған ауруларының бірі болып табылады. Бас ишемиясы эпилептикалық ұстамалардың даму қаупінің ең жиі факторларының бірі болып табылады. Зерттеу мақсаты: бастың жіті және созылмалы ишемиясы фонында эпилептикалық ұстамалармен науқастардағы клиникалық, нейровизуализициялық, функционалдық жәнегемодинамикалық ерекшеліктерін зерттеу. Материалдар және әдістер: зерттеу проспективтікогортты бақыланатын. Эпилептикалық ұстамалардың дамуымен бас ишемиясымен 772 пациент кешенді тексерілді: эпилептикалық ұстамалардың дамуымен ишемиялық инсултпен 265 науқас негізгі топты құрады және 174 пациент - бастың созылмалы ишемиясы фонында манифестілеумен алғашқы эпилептикалық ұстамалардың шығуымен; бақылау тобы – ишемиялық инсультпен 203 адам және эпилептикалық ұстамаларсыз бастың созылмалы ишемиясымен 130 пациент. Бақылау тобы пациенттері негізгі топ науқастарымен жас шамасына, клиникалық сипаттамаларына, инсульттің патогенетикалық кіші түрлеріне қарай және дисциркуляторлы энцефалопатия (бастың созылмалы ишемиясы) кезеңіне қарай салыстырылады. Неврологиялық тексеру жалпықабылданған әдістеме бойынша өткізілді. 1,5 Тесл кернеуімен магнитті-резонансты томография (МРТ) құрылғысы көмегімен бас құрылымын визуализациялау жүргізіледі. Электроэнцефалограммалар (ЭЭГ) бойынша үлкен мидың жарты шарларының қызметтік жағдайы бағаланды. Содан басқа, стеноздың жәнецереброваскулярлы реактивтіліктің деңгейі мен дәрежесін бағалаумен мидың тамырларын дуплексті экстракраниалды және транскраниалды зерттеуі орындалды. Нәтижелері: ишемиялық инсультпен науқастардағыдай, сол сияқты мидың созылмалы ишемиясымен науқастарда 50 – 69 жастағы науқастарда олардың дамуының ең үлкен жиілігімен фокалды ұстамалары басым болды. Эпилептикалық ұстамалармен науқастарда артқы айналмадағы қанайналымының негізделген бұзылыстарымен симптоматиканың нақты басымдылығы анықталған. ЭЭГ –де патологиялық белсенділік ошақтарысамай ауданында және сол жақ мидың жарты шарларында басым болды. Эпилептикалық ұстамалармен науқастардағымидың МРТ мәліметтері бойынша ишемияның қабыршақтық және субкортикалды ошақтары, ликворлық кеңістіктердің кеңеюі басым болды. Ұстамалармен науқастар тобында сол сияқты мидың магистралды артерияларының стенозды үрдісі жиі кездесті. Қорытындылары. Зерттеу нәтижесінде церебралды ишемиямен науқастарда эпилептикалық ұстамалардың даму қаупі факторлары анықталды.