Καινοτομία και μίμηση σε νεοφυείς επιχειρήσεις (Startups) στην Ελλάδα
Authors: Τσολακίδης Παναγιώτης 
Published: November 2021

Η παρούσα διδακτορική διατριβή έχει ως βασικό σκοπό να διερευνήσει αν μια νεοφυής επιχείρηση που υιοθετεί στρατηγικές μίμησης μπορεί να οδηγηθεί σε επιχειρηματική καινοτομία. Για την επιδίωξη αυτού του σκοπού, πραγματοποιήθηκε επισκόπηση γνωστών θεωριών, τύπων και στρατηγικών μίμησης και μελετήθηκε η σύνδεση τους στην ανάπτυξη επιχειρηματικής καινοτομίας. Η διεξαγωγή της έρευνας ακολούθησε την ερευνητική μεθοδολογία των Saunders, Lewis και Thornhill (2009). Επιλέχθηκε η φιλοσοφία του θετικισμού και έγινε χρήση της διερευνητικής προσέγγισης με διατύπωση και εξέταση ερευνητικών υποθέσεων. Μελετήθηκαν και αναλύθηκαν γνωστά μοντέλα μέτρησης – αξιολόγησης της καινοτομίας που αναφέρονται σε ποιοτικές και ποσοτικές παραμέτρους. Κατόπιν εντοπίστηκαν κοινές περιοχές αξιολόγησης της καινοτομίας και προσδιορίστηκε μια εξαρτημένη μεταβλητή που αναφέρεται στην επιχειρηματική καινοτομία. Ακολούθως επιλέχθηκαν διάφορες στρατηγικές μίμησης (μίμηση στη βάση των αποτελεσμάτων, μίμηση στη βάση των χαρακτηριστικών, μίμηση στη βάση της συχνότητας) για να ενσωματωθούν ως ανεξάρτητες μεταβλητές στο μοντέλο που εκπονήθηκε, με σκοπό να διερευνηθεί αν αυτές οι στρατηγικές έχουν θετική επίδραση στην ανάπτυξη επιχειρηματικής καινοτομίας. Στις μεταβλητές αυτές προστέθηκαν και παράγοντες που αναφέρονται συχνά στη σχετική βιβλιογραφία, όπως τα επιχειρηματικά και τα διοικητικά προσόντα των επιχειρηματιών. Στη θεωρητική αλλά και πρακτική θεμελίωση της σχέσης ανάμεσα σε στρατηγικές μίμησης και στην επιχειρηματική καινοτομία, προτάθηκε η ενσωμάτωση της τεχνολογικής καινοτομίας ως ενδιάμεσης μεταβλητής. Η εμπειρική έρευνα πραγματοποιήθηκε με δομημένο ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο που διανεμήθηκε σε ιδιοκτήτες και ιδιοκτήτριες startups που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Στο ερωτηματολόγιο που εκπονήθηκε ενσωματώθηκαν ερωτήσεις από άλλες δημοσιευμένες έρευνες (Guo et al., 2013; Hu, 2014; Aarstad et al., 2018) και στη βάση τους αναπτύχθηκαν και κάποιες άλλες. Οι ερωτήσεις ήταν κατανεμημένες σε 4 ερευνητικές περιοχές που αναφέρονταν στην επιχειρηματική καινοτομία, σε κάποια στρατηγική μίμησης από τις παραπάνω αναφερόμενες, στην τεχνολογική καινοτομία και στα διοικητικά ή επιχειρηματικά προσόντα του επιχειρηματία. Το δείγμα αποτέλεσαν 289 startups. Έγινε έλεγχος επάρκειας και καταλληλόλητας του δείγματος και επιμέρους στατιστικοί έλεγχοι αξιοπιστίας. Πραγματοποιήθηκε έλεγχος ανάλυσης παραγόντων με ανάλυση κύριων συνιστωσών και διερεύνηση όλων των επιμέρους σχέσεων των ενδογενών μεταβλητών και μεταβλητών ελέγχου με την επιχειρηματική καινοτομία. Καταληκτικά δημιουργήθηκε πολυμεταβλητό γραμμικό μοντέλο για την πρόβλεψη της επιχειρηματικής καινοτομίας και εκπονήθηκε ανάλυση μοντέλου δομικών εξισώσεων (SEM) για την ερμηνεία του θεωρητικού πλαισίου της έρευνας. Αναφορικά με τις στρατηγικές μίμησης επιβεβαιώθηκε η θετική επίδραση στην ανάπτυξη επιχειρηματικής καινοτομίας της μίμησης στη βάση των αποτελεσμάτων και της μίμησης στη βάση των χαρακτηριστικών. Επιπρόσθετα επιβεβαιώθηκε η θετική επιρροή των διοικητικών και επιχειρηματικών προσόντων του επιχειρηματία στην ανάπτυξη της επιχειρηματικής καινοτομίας και επιβεβαιώθηκε και η θετική επίδραση της τεχνολογικής καινοτομίας στη σχέση μίμησης, διοικητικών – επιχειρηματικών προσόντων και επιχειρηματικής καινοτομίας. Ειδικότερα η μίμηση στη βάση των χαρακτηριστικών και τα διοικητικά προσόντα του επιχειρηματία επιβεβαιώθηκε ότι παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη θετική επίδραση στην επιχειρηματική καινοτομία (εξαρτημένη μεταβλητή). Η έρευνα ανέδειξε ένα μεθοδολογικό πλαίσιο αξιολόγησης του βαθμού που κάποιες στρατηγικές μίμησης που υιοθετούνται από νεοφυείς επιχειρήσεις είναι αποτελεσματικές για να οδηγήσουν στην ανάπτυξη επιχειρηματικής καινοτομίας. Το μοντέλο που προτείνεται μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο από διάφορους επιχειρηματικούς φορείς, όσο και από ερευνητές που ασχολούνται με το τόσο σημαντικό θέμα της μίμησης. Επιπλέον μπορεί να αποτελέσει μια βάση στην περαιτέρω ανάπτυξη του επιχειρηματικού μοντέλου πολλών νεοφυών επιχειρήσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Η παρούσα έρευνα που αναφέρεται σε startups είναι μια από τις πρώτες που πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα μέσω της οποίας συνδέονται στρατηγικές μίμησης με την επιχειρηματική καινοτομία. Επιπλέον η σύνδεση αυτή διευρύνθηκε πέρα από την παραγωγή καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών και σε αποτελεσματικές πρακτικές αλλά και επιχειρησιακές λειτουργίες των νεοφυών επιχειρήσεων. Τέλος προσφέρεται η δυνατότητα γενικά στις επιχειρήσεις και ειδικά στις νεοφυείς επιχειρήσεις να εξετάσουν το βαθμό στον οποίο μπορούν να τοποθετηθούν διαφορετικά σε μια αγορά υιοθετώντας μια στρατηγική μίμησης αλλά και να ερμηνεύσουν την επιρροή μιας τέτοιας στρατηγικής στη συνολική τους καινοτομία.