แนวทางพัฒนาการบริหารวิชาการของโรงเรียนในโครงการพัฒนาครูและโรงเรียนเพื่อยกระดับ คุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่อง ตามแนวคิดสมรรถนะนวัตกรเชิงชีววิถี
Authors:   , แซ่เจี่ย ศิริปัญญ์กรณ์ 
Published: September 2023

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงบรรยาย (Descriptive Research) โดยมีวัตถุประสงค์ 2 ข้อ 1) เพื่อศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการบริหารวิชาการของโรงเรียนในโครงการพัฒนาครูและโรงเรียนเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่อง ตามแนวคิดสมรรถนะนวัตกรเชิงชีววิถี 2) เพื่อนำเสนอแนวทางพัฒนาการบริหารวิชาการของโรงเรียนในโครงการพัฒนาครูและโรงเรียนเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่อง ตามแนวคิดสมรรถนะนวัตกรเชิงชีววิถี ผู้ให้ข้อมูล คือ คณะผู้บริหารและครู จำนวน 57 คน โดยกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตร Taro Yamane (1973) ที่ความเชื่อมั่น 95% โดยระดับความคลาดเคลื่อนของการสุ่มตัวอย่างเท่ากับ 0.05 โดยการสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามลักษณะมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ และแบบประเมินระดับสมรรถนะ และแบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้โดยมีลักษณะเป็นมาตราส่วนแบบประเมินค่า สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ประกอบด้วย การ แจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต (M) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) ฐานนิยม (Mode) การวิเคราะห์ดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น (Modified Priority Needs Index: PNI [modified]) และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ความต้องการจำเป็นในการบริหารวิชาการของโรงเรียนในโครงการพัฒนาครูและโรงเรียนเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่อง ตามแนวคิดสมรรถนะนวัตกรเชิงชีววิถี ด้านที่มีลำดับความต้องการจำเป็นสูงสุด คือ (1) การประสานความร่วมมือในการพัฒนาวิชาการกับสถานศึกษาและองค์กรอื่น (PNI [Modified] = 0.140) (2) การจัดการเรียนรู้ (PNI [Modified] = 0.132) (3) การวัดและประเมินผล (PNI [Modified] = 0.128) (4) การใช้สื่อ นวัตกรรม เทคโนโลยีทางการศึกษา และแหล่งเรียนรู้ (PNI [Modified] = 0.123) และ (5) การพัฒนาหลักสูตร (PNI [Modified] = 0.115) ตามลำดับ ความต้องการจำเป็นในภาพรวม คือ 0.128 (PNI [Modified] = 0.128) ทั้งนี้สภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์การบริหารวิชาการตามแนวคิดสมรรถนะนวัตกรเชิงชีววิถีในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (X = 3.97,4.47) ตามลำดับ และสมรรถนะนวัตกรเชิงชีววิถีที่มีความต้องการจำเป็นสูงสุดคือ (1) ความรู้ในเรื่องเทคโนโลยีนิเวศ (PNI [Modified] = 0.144) (2) ความสามารถในการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ (PNI [Modified] = 0.133) (3) ความสามารถในการลดความเสี่ยง (PNI [Modified] = 0.130) (4) ความสามารถในการสร้างนวัตกรรมสีเขียว (PNI [Modified] = 0.129) (5) ความคิดสร้างสรรค์ (PNI [Modified] = 0.122) (6) การบูรณาการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และภูมิปัญญาท้องถิ่น (PNI [Modified] = 0.120) และ (7) ความสามารถในการปรับตัว (PNI [Modified] = 0.119) ตามลำดับ 2) แนวทางพัฒนาการบริหารวิชาการของโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการพัฒนาครูและโรงเรียนเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่อง ตามแนวคิดสมรรถนะนวัตกรเชิงชีววิถี รวมทั้งสิ้น 5 แนวทางหลัก 27 วิธีดำเนินการ คือ แนวทางที่ 1 พัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ ที่ส่งเสริมการสร้างสมรรถนะนวัตกรเชิงชีววิถี โดยกำหนดสมรรถนะหลักของนวัตกรเชิงชีววิถี ที่เน้นด้านความรู้ในเรื่องเทคโนโลยีนิเวศให้แก่ผู้เรียนแนวทางที่ 2 จัดการเรียนรู้เชิงรุก แบบบูรณาการแต่ละรายวิชาที่หลากหลาย ทั้งในและนอกห้องเรียน แบบลงมือปฏิบัติที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ สอดคล้องกับบริบทของแต่ละพื้นที่ เพื่อสร้างสมรรถนะนวัตกรเชิงชีววิถี ด้านความรู้ในเรื่องเทคโนโลยีนิเวศ แนวทางที่ 3 ส่งเสริมการใช้สื่อ นวัตกรรม เทคโนโลยีทางการศึกษา และแหล่งเรียนรู้ต่างๆ ทั้งภายในและนอกโรงเรียน โดยทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการพัฒนาให้มี ความหลากหลายและมีคุณภาพ ให้สามารถจัดการศึกษา/จัดกิจกรรมการเรียนรู้สอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนในแต่ละพื้นที่ เพื่อส่งเสริม สมรรถนะนวัตกรเชิงชีววิถี ด้านความสามารถในการสร้างนวัตกรรมสีเขียวและความสามารถในการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพแนวทางที่ 4 พัฒนาการวัดและประเมินผลตามสภาพจริงของผู้เรียน เพื่อพัฒนาและส่งเสริมสมรรถนะนวัตกรเชิงชีววิถี ที่เน้นความสามารถในการสร้างนวัตกรรมสีเขียว และแนวทางที่ 5 พัฒนาและประสานความร่วมมือกับทุกภาคส่วนที่มีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาสมรรถนะนวัตกรเชิงชีววิถีให้แก่ผู้เรียน ในด้านความรู้ในเรื่องเทคโนโลยีนิเวศ