Ο φάκελος αξιολόγησης (portfolio)
Authors: Νεραντζίδου Ανθούλα 
Published: February 2024

Ο Φάκελος Αξιολόγησης στην τάξη του νηπιαγωγείου μελετάται με ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον, καθώς οι έρευνες δείχνουν ότι δε συνιστά απλώς μια μέθοδο αξιολόγησης της μάθησης των παιδιών μέσω της επιλογής και της συλλογής των έργων τους. Η σημασία του κυρίως αφορά στις διαδικασίες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της λειτουργίας του με τη συνεργασία εκπαιδευτικού, παιδιού, συνομηλίκων και γονέων. Οι διαδικασίες αυτές αντλούν τις αρχές τους από τις κονστρουκτιβιστικές θεωρίες μάθησης και καθιστούν τον Φάκελο Αξιολόγησης για όλους τους εμπλεκόμενους πηγή κατάκτησης ικανοτήτων για τη μάθηση, την ανάπτυξη και τη δημοκρατία. Ως πολυπαραμετρική μέθοδος ο Φάκελος Αξιολόγησης απαιτεί για την εφαρμογή του τη διαρκή υποστήριξη των εκπαιδευτικών. Η παρούσα Διδακτορική Διατριβή έχει σκοπό τη μελέτη των παραμέτρων της εφαρμογής του Φακέλου Αξιολόγησης σε νηπιαγωγεία της Ελλάδας. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού εξετάζονται: α) οι απόψεις και οι πρακτικές των νηπιαγωγών σχετικά με την εφαρμογή του Φακέλου Αξιολόγησης στην τάξη τους, β) οι απόψεις των Σχολικών Συμβούλων για την εφαρμογή του Φακέλου Αξιολόγησης από τους νηπιαγωγούς και την υποστήριξη που οι ίδιοι παρείχαν σε αυτούς στη βάση του θεσμικού ρόλου τους και γ) οι απόψεις των γονέων αναφορικά με τη συνεργασία τους και τον ρόλο τους στην εφαρμογή του Φακέλου Αξιολόγησης και τη χρησιμότητά του. Προκειμένου να απαντηθούν με πληρότητα τα ερευνητικά ερωτήματα, κρίθηκε καταλληλότερος ο συνδυασμός των πηγών της άντλησης δεδομένων και στη συνέχεια των μεθόδων και των τεχνικών της συλλογής και της ανάλυσής τους. Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις: α) με εν ενεργεία νηπιαγωγούς και β) με τους Σχολικούς Συμβούλους στων οποίων την Εκπαιδευτική Περιφέρεια ανήκαν οι πρώτοι, ενώ γ) χορηγήθηκε ερωτηματολόγιο στους γονείς των παιδιών που φοιτούσαν στις τάξεις των παραπάνω νηπιαγωγών. Για την επιλογή του δείγματος εφαρμόστηκε η μέθοδος της απλής τυχαίας κατά στρώματα δειγματοληψίας. Το δείγμα της κύριας έρευνας αποτέλεσαν εβδομήντα (70) νηπιαγωγοί, δεκαπέντε (15) Σχολικοί Σύμβουλοι και πεντακόσιοι εβδομήντα ένας (571) γονείς. Τα μέσα συλλογής δεδομένων διαμορφώθηκαν με βάση τη βιβλιογραφία και πριν την εφαρμογή τους στην τελική έρευνα εφαρμόστηκαν πιλοτικά. Για την ανάλυση των δεδομένων από τις συνεντεύξεις εφαρμόστηκε η μέθοδος της Θεματικής Ανάλυσης. Τα ποσοτικά δεδομένα που συλλέχθηκαν από τα ερωτηματολόγια αναλύθηκαν με το στατιστικό πρόγραμμα SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) έκδοσης 19.0. Οι απαντήσεις των γονέων στις δύο (2) ανοιχτές ερωτήσεις του ερωτηματολογίου αναλύθηκαν με τη μέθοδο της Ποσοτικής και Ποιοτικής Ανάλυσης Περιεχομένου. Από τα αποτελέσματα προέκυψαν σοβαρές ανάγκες επιμόρφωσης των νηπιαγωγών, αλλά και των Σχολικών Συμβούλων του δείγματος σε βασικά θέματα εφαρμογής του Φακέλου Αξιολόγησης. Επιπλέον, προέκυψε ότι οι νηπιαγωγοί δε διέθεταν ένα στέρεο θεωρητικό υπόβαθρο που θα τους βοηθήσει να τροποποιήσουν τις πεποιθήσεις και τις πρακτικές τους και να είναι ευέλικτοι στην εφαρμογή του ΦA. Επιπρόσθετα, διαπιστώθηκαν συμφωνίες, αλλά και σημαντικές διαφορές μεταξύ των απόψεων των Σχολικών Συμβούλων και των νηπιαγωγών της Περιφέρειάς τους σε παραμέτρους εφαρμογής του Φακέλου Αξιολόγησης. Αναφορικά με τη συνεργασία των γονέων, αν και οι περισσότεροι γονείς ήταν ενημερωμένοι για την ύπαρξη του Φακέλου Αξιολόγησης, ένα πολύ υψηλό ποσοστό δεν είχε πρόσβαση σε αυτόν είτε στο νηπιαγωγείο είτε στο σπίτι και δεν είχε συνεργαστεί ποτέ με τον εκπαιδευτικό του παιδιού του σχετικά με το περιεχόμενο του Φακέλου Αξιολόγησής του. Στα συμπεράσματα συζητούνται συνδυαστικά τα αποτελέσματα της έρευνας.