Διοίκηση σχολικών μονάδων μέσω της διοίκησης ολικής ποιότητας με στόχο την αποτελεσματικότητα
Authors: Καλογεράκη Ιωάννα 
Published: September 2021

Η ποιότητα στην εκπαίδευση αποτελεί διακύβευση για τα εκπαιδευτικά συστήματα σε διεθνές αλλά και σε εθνικό επίπεδο.Ο όρος όμως ποιότητα στην εκπαίδευση όσο και η αποτίμησή της είναι ένα θέμα εξαιρετικά πολύπλοκο, αφού επηρεάζεται από κοινωνικές, πολιτικές, ιστορικές και οικονομικές συγκυρίες , οι οποίες μάλιστα αλληλοεμπλέκονται .Οπότε, διαπιστώνεται ότι στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα υπάρχει γενικά έλλειμμα σε πρότυπα, διαδικασίες και μηχανισμούς ελέγχου της ποιότητάς του, αν και ξεχωριστά εντοπίζει κανείς απόπειρες εφαρμογής ποιοτικών μεθόδων και διαδικασιών στις σχολικές μονάδες. Επειδή όμως η σύγχρονη κοινωνία διαμορφώνει νέα δεδομένα στο χώρο των εκπαιδευτικών συστημάτων, το σχολείο της δευτεροβάθμιας δημόσιας εκπαίδευσης χρειάζεται επειγόντως αναβάθμιση, έχει ανάγκη να προκαλεί το ενδιαφέρον των μαθητών του και να αφουγκράζεται τις επιταγές του σύγχρονου κόσμου,χρειάζεται να υιοθετήσει ποιοτικές διαδικασίες σε εκπαιδευτικό, λειτουργικό και διοικητικό επίπεδο.Η παρούσα λοιπόν, διδακτορική διατριβή εξετάζει βασικά σε τι βαθμό ανταποκρίνονται οι συνθήκες των σχολικών μονάδων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα μας στους δείκτες που έχουν τεθεί οι οποίοι φανερώνουν στοιχεία που αποτελούν τα εχέγγυα για την ύπαρξη διαδικασιών ποιότητας. Επίσης, διερευνά κατά πόσο η εφαρμογή /τήρηση/προώθηση των δεικτών της ΔΟΠ σε μια σχολική μονάδα συναντά προσκόμματα, παρουσιάζει προβλήματα ή τι προοπτικές "ανοίγει"για περαιτέρω εφαρμογές και βελτιώσεις.Στο πρώτο μέρος της διατριβής πραγματοποιείται μια βιβλιογραφική επισκόπηση σχετικά με τις αρχές της Διοίκησης Ολικής Ποιότητας , με την εφαρμογή της ΔΟΠ στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση σε παγκόσμιο και εθνικό επίπεδο, με εφαρμογές δεικτών της ΔΟΠ στα Γυμνάσια και Λύκεια και με αδυναμίες του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος που δυσχεραίνουν την εφαρμογή της ΔΟΠ.Στο δεύτερο μέρος της διατριβής επιχειρείται να διερευνηθεί με ποσοτική έρευνα μέσα από τη μελέτη δείγματος 20 σχολικών μονάδων της Περιφέρειας Πελοποννήσου κατά πόσο όσα ορίστηκαν ως χαρακτηριστικά ποιότητας στο θεωρητικό μέρος είναι " παρόντα" στις σχολικές μονάδες ή σε ποιο βαθμό αναπτύσσονται και με ποιο τρόπο (συστηματικά ή όχι) υπό τις παρούσες συνθήκες στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. H έρευνα κατέδειξε ότι για όλους τους δείκτες γενικά, οι ερωτώμενοι απάντησαν θετικά, πράγμα το οποίο ερμηνεύεται ως μια θετική στάση ως προς την εφαρμογή ή την ισχύ μεθόδων ποιότητας. Υπάρχει επίσης συσχέτιση μεταξύ όλων των παραγόντων, που σημαίνει ότι όσο πιο ποιοτικά λειτουργεί ο ένας παράγοντας, τόσο ποιοτικότερα και αποτελεσματικά λειτουργούν και οι υπόλοιποι. Παρόλα αυτά διαπιστώνεται ότι η θετική ανταπόκριση δεν μπορεί να εγγυηθεί ένα εξ ολοκλήρου ποιοτικό αποτέλεσμα και ένα σύγχρονο αποτελεσματικό σχολείο.Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τα πορίσματα της εν λόγω έρευνας υφίστανται μηχανισμοί ποιότητας και αποτελεσματικότητας στα σχολεία και μια κουλτούρα η οποία διαπνέεται από τα ιδεώδη των αρχών της ΔΟΠ που έχει ως στόχο ένα αποτελεσματικό σχολείο. Υπάρχει όμως μια σειρά παραγόντων είτε αστάθμητων είτε ενδογενών που προκαλούν μια διάσταση ανάμεσα στο σχεδιασμό και την εφαρμογή ποιοτικών πρακτικών,δηλαδή εφαρμογής των αρχών της Διοίκησης Ολικής Ποιότητας.