Μελέτη της επίπτωσης γονιδιακών πολυμορφισμών στην εμφάνιση και τα κλινικά χαρακτηριστικά ανευρυσμάτων της κοιλιακής αορτής
Authors: Σαρατζής Αθανάσιος 
Published: August 2021

Υπόβαθρο: Η ανάπτυξη ανευρύσματος κοιλιακής αορτής (ΑΚΑ) περιλαμβάνει μία φλεγμονώδη και πρωτεολυτική διαδικασία και ταυτόχρονα έχει ισχυρό γενετικό υπόβαθρο. Διάφορες μελέτες έχουν προσπαθήσει να ερευνήσουν το γενετικό υπόβαθρο του ΑΚΑ, όμως χαρακτηρίζονται από διάφορες αδυναμίες, κυρίως στο σχεδιασμό τους και στο γεγονός ότι περιλαμβάνουν ασθενείς με μικρά ΑΚΑ. Η συγκεκριμένη μελέτη είχε ως σκοπό την ανάλυση λειτουργικών μονοσημειακών φλεγμονωδών και πρωτεολυτικών πολυμορφισμών (SNPs) σε ασθενείς με ΑΚΑ και την πιθανή συμβολή τους στη μετεγχειρητική πορεία μετά από ενδαγγειακή αποκατάσταση (EVAR).Μέθοδοι: Μελέτη case-control σε δύο πληθυσμούς: 400 ασθενείς με ΑΚΑ (διάμετρος: 6.25±1.47 cm), 383 από τους οποίους υπεβλήθησαν σε EVAR και 400 άτομα στην ομάδα ελέγχου χωρίς ΑΚΑ (2.4±0.2 cm) από την Ελλάδα - επιπλέον 400 ασθενείς με ΑΚΑ (5.4 ± 1.0 cm) και 400 χωρίς (2.4 ± 0.6 cm) από το Leicestershire στο Ηνωμένο Βασίλειο (ομάδα επαλήθευσης). Τα εξής SNPs αναλύθηκαν: CRP rs3091244, MMP-3 rs3025058, MMP9 rs3918242, MMP12 rs2276109, ACE rs1799752, PAF rs16874954, eNOS rs1799983, MTHFR rs1801133. Διεξήχθησαν μονοπαραγοντικές και πολυπαραγοντικές αναλύσεις και μετα-ανάλυση μαζί με όλα τα προηγούμενα αποτελέσματα από τη βιβλιογραφία. Επίσης, διεξήχθησαν πολυπαραγοντικές μελέτες για την εύρεση συσχέτισης μεταξύ των SNPs και της θνησιμότητας και καρδιαγγειακών συμβάντων μετά από EVAR. Aποτελέσματα: Οι γενότυποι για τα SNPs MMP-3 rs3025058, MMP9 rs3918242, MMP12 rs2276109, ACE rs1799752, PAF rs16874954, eNOS rs1799983, MTHFR rs1801133 SNPs δε διέφεραν στις μονοπαραγοντικές ή πολυπαραγοντικές αναλύσεις ή στη μετα-ανάλυση. Ο γενότυπος για τον πολυμορφισμό rs3091244 της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης διέφερε και στους δύο πληθυσμούς στατιστικά σημαντικά (p<0.001 και p=0.001) – τα αλλήλια Τ και Α αναλύθηκαν μαζί. Η πολυπαραγοντική ανάλυση του γονότυπου για όλους τους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου έδειξε odds ratio (ΟR) 4.90 (95% CI: 2.98-8.08) για άτομα με δύο αλλήλια κινδύνου και 2.37 (95% CI: 1.68-3.34) με ένα αλλήλιο (p<0.001) στον ελληνικό πληθυσμό και 2.04 (95% CI: 1.31-3.19) για άτομα με δύο αλλήλια και 1.69 (95% CI: 1.21-2.39) για άτομα με ένα αλλήλιο (p=0.001) στην ομάδα επαλήθευσης. Τα άτομα με δύο αλλήλια είχαν υψηλότερα επίπεδα CRP (διάμεση-τιμή: 26, τεταρτημοριακό-εύρος: 17-52mg/L και διάμεση-τιμή: 4, τεταρτημοριακό-εύρος: 4-12mg/L, p<0.001). Τα ΑΚΑ>5.5 cm ήταν συχνότερα ανάμεσα σε άτομα με δύο αλλήλια (p<0.001). Η μετα-ανάλυση όλων των δεδομένων στη βιβλιογραφία έδειξε OR 1.47 (95% CI: 1.00-2.14, I2=83.1%, p=0.04). Συνολικά 383 ασθενείς παρακολουθήθηκαν μετά από EVAR (μέση ηλικία: 69±8 έτη, διάμετρος: 6.2±1.4 cm) προοπτικά. Κατά τη διάρκεια 3.2 ετών παρατηρήθηκαν τα εξής: 20 θάνατοι (5.2%), 15 μη θανατηφόρα καρδιαγγειακά συμβάντα (3.9%), 9 εγκεφαλικά (2.3%), 7 περιφερικά αγγειακά επεισόδια (1.8%). Οι ασθενείς με δείκτη σπειραματικής διήθησης (eGFR)<30 είχαν τη μέγιστη θνησιμότητα (35%) και επίπεδα καρδιαγγειακών επιπλοκών (80%, p=0.009 και p<0.001, αντίστοιχα). Επίσης, η αναιμία πριν το EVAR σχετίζονταν με υψηλότερη θνησιμότητα (p=0.01, HR: 0.35, 95% CI: 0.14-0.84). Τα SNPs δε σχετίστηκαν με την καρδιαγγειακή πορεία ή τη θνησιμότητα.Συμπεράσματα: Ο πολυμορφισμός rs3091244 σχετίζεται με την ύπαρξη ΑΚΑ, το μέγεθος του ΑΚΑ και τα επίπεδα CRP. Η αναιμία και ο eGFR είναι οι καλύτεροι δείκτες μετεγχειρητικής πορείας. Τα SNPs της μελέτης δε σχετίζονται με τη μετεγχειρητική πορεία.