Βιονομική μελέτη της γαρίδας Atyaephyra desmarestii (Millet, 1831) s.l. (Decapoda, Crustacea) με έμφαση στη δυναμική πληθυσμών του είδους
Authors: Αναστασιάδου Χρυσούλα 
Published: January 2014

Το είδος Atyaephyra desmarestii (Millet, 1831) s.l., εμφανίζει ευρεία κατανομή στα εσωτερικά ύδατα της Ευρώπης, των παραμεσογειακών περιοχών και της Μέσης Ανατολής. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την συγκεχυμένη ταξινομική του κατάσταση και με την υψηλή προσαρμοστικότητά του σε νέα περιβάλλοντα, το καθιστά ως είδος εξαιρετικά ενδιαφέρον προς μελέτη. Η καρυοτυπική μελέτη του είδους έγινε για πρώτη φορά, σε πληθυσμό από τον Ποταμό Λούρο και έδειξε την ύπαρξη 32 χρωμοσωμάτων. Ο αριθμός αυτός είναι ο μικρότερος που έχει καταγραφεί στις γαρίδες των εσωτερικών υδάτων της οικογένειας Atyidae. Για τη μελέτη της αναπαραγωγής και γονιμότητάς του, υπολογίστηκε η μηνιαία μεταβολή των γονάδων δια μέσου του μέσου μηνιαίου γοναδοσωματικού δείκτη και για τα δύο φύλα. Από τις μετρήσεις προκύπτει πως ο γοναδοσωματικός δείκτης εμφανίζει μέγιστη τιμή το Μάιο. Σε ό,τι αφορά την απόλυτη γονιμότητα, σε σύνολο 105 ωοφόρων θηλυκών ατόμων που εξετάστηκαν, ο μέσος αριθμός των αβγών ανά άτομο υπολογίστηκε και βρέθηκε να είναι 926 αβγά. Ο πληθυσμός του είδους εμφανίζει μέγιστη τιμή στα ωοφόρα θηλυκά άτομα το μήνα Ιανουάριο. H μελέτη της αναμερικής ανάπτυξης του A. desmarestii από τον Ποταμό Λούρο, σε εργαστηριακές συνθήκες, αποκάλυψε την ύπαρξη έξι σταδίων ζωής (zoea) και ενός σταδίου μεγαλώπης (megalopa), τα οποία περιγράφονται λεπτομερώς. Η χρονική διάρκεια για καθένα στάδιο ανάπτυξης βρέθηκε να είναι 3 ημέρες για το πρώτο στάδιο ζωής, 3-4 ημέρες για το δεύτερο, 6-8 ημέρες για το τρίτο, 7-9 ημέρες για το τέταρτο, 9-10 ημέρες για το πέμπτο, 9-10 ημέρες για το έκτο και 9-10 ημέρες ανάπτυξης για το έβδομο στάδιο, αυτό της μεγαλώπης, μετά το οποίο προκύπτει το πρώτο νεαρό στάδιο. Επομένως, η λαρβική ανάπτυξη ατόμων του είδους από τη χρονική στιγμή της εκκόλαψης μέχρι το πρώτο νεαρό στάδιο ανάπτυξης, διαρκεί συνολικά 46 -54 ημέρες. Για τη μελέτη της δυναμικής πληθυσμών του είδους επιλέχτηκαν πέντε σταθμοί δειγματοληψίας κατά μήκος του Ποταμού Λούρου. Η κατά μήκος σύνθεση του είδους A. desmarestii έδειξε πως για μήκη κεφαλοθώρακα από 3,9 mm μέχρι και 5,5 mm επικρατούν τα αρσενικά άτομα, τα οποία εμφανίζουν μια κλάση μήκους, ενώ στα θηλυκά άτομα διακρίνονται 2 κλάσεις μηκών. Τα ωοφόρα θηλυκά, επικρατούν για μήκη κεφαλοθώρακα πάνω από 5,7 mm, ενώ στον αντίποδα βρίσκονται τα ανήλικα άτομα, των οποίων τα μήκη του κεφαλοθώρακα κυμαίνονται από 0,2 mm μέχρι και 3,3 mm. Η δημογραφική πορεία του είδους δείχνει ότι τα μικρότερα σε μήκος άτομα εμφανίζονται στον πληθυσμό το μήνα Φεβρουάριο, με αυξητική τάση μέχρι και το μήνα Μάιο, κατά τον οποίο η ποσοτική αντιπροσώπευσή τους στα δείγματα είναι ισχυρή. Ο πληθυσμός του είδους εκδηλώνει υψηλά ποσοστά ωοφόρων θηλυκών ατόμων κατά τους μήνες Απρίλιο, Ιούνιο και μέγιστο τον Ιανουάριο. Η συνολική αναλογία φύλων βρέθηκε να είναι 1,18:1, παρουσιάζοντας ελαφρά υπεροχή των θηλυκών ατόμων έναντι των αρσενικών (χ2 = 80,2, P<0,001). Το ποσοστό των θηλυκών εμφάνισε την υψηλότερη τιμή του το μήνα Μάιο (70,1%) και τη χαμηλότερη το μήνα Ιανουάριο (34,5%). Σχετικά με τη συμβολή των νεαρών ατόμων στους πληθυσμούς του είδους ανά σταθμό, το μεγαλύτερο ποσοστό τους βρέθηκε στους σταθμούς 2 και 3 (29% και 14,5%, αντιστοίχως), ενώ οι υπόλοιποι σταθμοί δειγματοληψίας εμφανίζουν χαμηλά εκατοστιαία ποσοστά. Σε εποχική βάση, τα νεαρά άτομα των γαρίδων εμφάνισαν το χαμηλότερο ποσοστό τους το μήνα Αύγουστο (0,8%) και το υψηλότερο ποσοστό τους το μήνα Μάιο (75%).