Η συσχέτιση ορμονικών και μεταβολικών παραγόντων με την επιθετικότητα της νόσου σε ασθενείς με κλινικά εντοπισμένο καρκίνο του προστάτη
Authors: Κοντογιάννης Σταύρος 
Published: June 2024

Σκοπός: Οι ασθενείς με καρκίνο του προστάτη είναι μια ετερογενής ομάδα όσον αφορά την επιθετικότητα της νόσου. Η σχέση των στεροειδών ορμονών με την επιθετικότητα του καρκίνου του προστάτη είναι ασαφής. Είναι γνωστό ότι η αντιμυλλέριος ορμόνη (Anti-Mullerian Hormone: ΑΜΗ), αναστέλλει τις κυτταρικές σειρές του καρκίνου του προστάτη in vitro. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της σχέσης των στεροειδών ορμονών και της ΑΜΗ με την επιθετικότητα του καρκίνου του προστάτη. Επιπλέον, ο ακριβής ρόλος του μεταβολικού συνδρόμου σε αυτή τη μεταβλητότητα του καρκίνου του προστάτη παραμένει ασαφής. Αυτή η μελέτη θα διερευνήσει επίσης τη σχέση μεταξύ μεταβολικών παραγόντων και τον πιθανό ρόλο τους στην πρόβλεψη της επιθετικότητας του καρκίνου του προστάτη. Ασθενείς και Μέθοδοι: Η μελέτη μας ήταν προοπτική και περιελάμβανε διαδοχικούς ασθενείς που υποβλήθηκαν σε ριζική προστατεκτομή για καρκίνο προστάτη. Μετρήσαμε τις ακόλουθες ορμόνες: ολική τεστοστερόνη, σφαιρίνη δέσμευσης ορμονών φύλου, αλβουμίνη, ωχρινοτρόπου ορμόνης, ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης, οιστραδιόλης, θειικής δεϋδροεπιανδροστερόνης, ανδροστενεδιόνης και AMH. Επίσης, μελετήθηκε ένα ολοκληρωμένο μεταβολικό προφίλ μετρώντας το βάρος, το ύψος, τον δείκτη μάζας σώματος, την περιφέρεια μέσης, τα τριγλυκερίδια, τις λιποπρωτείνες χαμηλής και υψηλής πυκνότητας (HDL και LDL χοληστερόλη) και τη γλυκόζη νηστείας, καθώς και σημειώνοντας την υπέρταση, τον σακχαρώδη διαβήτη και το μεταβολικό σύνδρομο. Η ελάχιστη παρακολούθηση ήταν πέντε χρόνια μετά τη χειρουργική επέμβαση. Η επιθετικότητα του καρκίνου του προστάτη αξιολογήθηκε με βάση τρία κριτήρια: τη μετεγχειρητική βαθμολογία Gleason 8 ή υψηλότερο, την ταξινόμηση της νόσου pT3 σύμφωνα με το σύστημα σταδιοποίησης TNM και τη βιοχημική υποτροπή PSΑ μετά από τη χειρουργική επέμβαση.ΑποτελέσματαΣυνολικά, εντάχθηκαν στη μελέτη της διατριβής 91 ασθενείς. Η μέση ηλικία και το PSA ήταν 64,8 έτη και 9,3 ng/dl, αντίστοιχα. Το διάμεσο μετεγχειρητικό Gleason score ήταν 7. Τα χαμηλά επίπεδα AMH στο αίμα συσχετίστηκαν με υψηλότερo μετεγχειρητικό Gleason score (p=0,001), καθώς και με τη βιοχημική υποτροπή του PSA (p=0,043). Με τη νόσο pT3, μόνο η λευκωματίνη συσχετίστηκε (αρνητικά) (p=0,008). Η ανάλυση ROC έδειξε ότι η AMH είναι ένας καλός προγνωστικός δείκτης της βιοχημικής υποτροπής του PSA (AUC 0,646, 95% CI 0,510-0,782, p=0,043). Με κατώφλι την τιμή 3,06 ng/dl, η ΑΜΗ είχε θετική προγνωστική αξία 71,4% και αρνητική προγνωστική αξία 63,3% για τη βιοχημική υποτροπή του PSA μετά τη ριζική προστατεκτομή. Η ανάλυση παλινδρόμησης Cox έδειξε ότι η AMH είναι ένας στατιστικά σημαντικός και ανεξάρτητος προγνωστικός δείκτης για τη βιοχημική υποτροπή του PSA (p=0,013). Πιο συγκεκριμένα, για κάθε 1 ng/ml αύξησης της AMH, η πιθανότητα για τη βιοχημική υποτροπή του PSA μειώνεται κατά 20,8% (HR= 0,792). Επιπλέον, στην ανάλυση Kaplan-Meier, η επιβίωση χωρίς υποτροπή του PSA είναι πιο πιθανή σε ασθενείς με AMΗ≥ 3,06 ng/ml (p=0,004). Όσον αφορά τα μεταβολικά χαρακτηριστικά, ο διάμεσος δείκτης μάζας σώματος και η περιφέρεια μέσης ήταν 28,3 kg/m2 και 93 cm, αντίστοιχα. Σχεδόν το ένα τρίτο (29,6%) των συμμετεχόντων είχε μεταβολικό σύνδρομο. Η αυξημένη περιφέρεια μέσης συσχετίστηκε με μετεγχειρητική νόσο μεγαλύτερου πρωτεύοντα βαθμού Gleason (p=0,041), ενώ το μεταβολικό σύνδρομο συσχετίστηκε με νόσο pT3 (p=0,005). Η ανάλυση Kaplan-Meier αποκάλυψε επίσης συσχέτιση μεταβολικού συνδρόμου και βιοχημικής υποτροπής PSA μετά από ριζική προστατεκτομή (p=0,025). Συμπεράσματα: Τα χαμηλά επίπεδα AMH στο αίμα συσχετίστηκαν με επιθετικό καρκίνο του προστάτη σε αυτή την ομάδα ασθενών με ριζική προστατεκτομή. Ως εκ τούτου, η AMH θα μπορούσε να είναι ένας προγνωστικός βιοδείκτης για την επιθετικότητα της νόσου. Επιπλέον, η παρούσα μελέτη παρατήρησε σημαντική συσχέτιση μεταξύ του μεταβολικού συνδρόμου, καθώς και ειδικότερα με την περίμετρο της μέσης και των χαρακτηριστικών του επιθετικού καρκίνου του προστάτη σε μια ομάδα ασθενών που υποβλήθηκαν σε ριζική προστατεκτομή. Επομένως, οι ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο θα πρέπει να ενημερώνονται προεγχειρητικά, αλλά και να παρακολουθούνται προσεκτικά μετά από την χειρουργική επέμβαση.