ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДА АЙМАҚТЫҚ ДӘРІГЕРЛЕРДІҢ ПІКІРІ БОЙЫНША ҚАТЕРЛІ ІСІК АУРУЫНА КҮДІК ТУҒЫЗҒАН ПАЦИЕНТТЕРДІҢ ДИАГНОСТИКАЛЫҚ ТЕКСЕРУДЕН БАС ТАРТУ СЕБЕПТЕРІ
Authors: М.А. Булешов , К.Н. Тажибаева , А.М. Булешова , A.М. Гржибовский , Н.С. Жанабаев 
Published: October 2024

Кіріспе: ОҚО аймақтық дәрігерлердің пікірін зерделеу арқылы қатерлі ісік ауруы бар деп күдіктенген науқастардың тексеруден өтуде жиі кездескен бас тарту себептері анықталынды. Мақсаты: Қатерлі ісік ауруы бар деп күдік тудырған пациенттердің одан ары кешенді тексеруден бас тарту себептерін социологиялық зерттеу. Әдістер: ОҚО емханаларында жұмыс істейтін аймақтық дәрігерлердің қатысуымен бір мезеттік көлденең зерттеу 01.01-14.04.2016ж. аралықта жүргіздік (n=500). Сауалнама 33 жартылай ашық сұрақтармен қамтылды, толтыру 20-25 минқа созылды. Іріктеуге жұмыс істеп отырған дәрігерлер ғана алынды. Нәтижелер негізгі, салыстырмылы түрде көрсетілді, 95% сенімділік интервалы қолданылды. Нәтижелері: аурулардың арасында кешенді зерттеуден жиі бастартуға себеп 331– дәрігерлердің пікрінше пациенттер арасында «рак» анықталады деген қорқыныштан туындаған болып шықты 66,2% (95% CИ: 61,8-70,3). 22,8% (95% CИ: 19,2- 26,7) жұмысынан босамауына байланысты бас тартуын көрсетті. 11,8% (95% СИ: 9,1 - 15,0) дәрігерлер пациенттердің депрессияға түсуін мәлімдеді. Аурулардың 11,0% (95% СИ: 09,1 - 15,0) үгіттеу жүргізген соң тексеруге баратынын айтты. Тек 4,0% (95% СИ: 2,5-6,2) науқастар тексерілуге келісімін бірден беретінін айтты. Қорытынды: ОҚО аймақтық дәрігерлердің пікірін зерттеумен пациенттердің тексеруден бас тартудың жиі кездескен себеп - қатерлі ісік анықталыну қорқынышы. Нәтижелер санитарлық-ағарту жұмыстарын халық арасында өткізу қажеттілігін көрсетті.

Objective: To identify the most frequent causes of refusing thorough medical examinations by patients with suspected cancer as perceived by primary care physicians in South Kazakhstan Region (SKR). Methods: We performed a cross-sectional study, which included 500 primary care physicians in SKR. Data collection took place between 01 January 2016 and 14 April 2016). The questionnaire contained 33 semi-open questions. Filling out time was between 20 and 25 minutes. Only doctors who worked at policlinics during the time of the study were included. Results are presented absolute numbers and proportions with 95% confidential intervals (CI). Results: Fear was the most common cause of patients refusing further medical examination after cancer was suspected (66.2% (95% CI: 61.8-70.3)). As many as 22.8% (95% CI: 19.2 – 26.7) of the respondents noted being busy at work and feat to lose it as the main cause of refusal. – Altogether, 11.8% (95% CI: 09.1 - 15.0) reported that patients developed signs of depression. Only 11.0% (95% CI: 8.4-14.1) reported that their patients agreed to visit an oncologist after persuasion while 4.0% (95% of CI: 2.5-6.2) agreed to undergo a thorough medical examination without hesitation. Conclusion: For the first time perceptions of primary care physicians on the causes of refusing medical examination by patients of suspected cancer was studied in SKR. The most common cause was fear of being diagnosed with cancer. Our results suggest low level of medical literacy in SKR, particularly on the issues of possibilities of successful treatment of cancer, and warrant information campaigns among general population to ensure early detection and early initiation of treatment.

Ведение: Изучены причины отказа пациентов с подозрением на злокачественные новообразования от дальнейшего медицинского обследования, по мнению участковых врачей Южно-Казахстанской области. Цель: Изучить наиболее часто встречающиеся причины отказа пациентов с подозрением на злокачественное новообразование от дальнейшего проведения обследования в Южно-Казахстанской области (ЮКО). Методы: проведено одномоментное поперечное исследование с участием участковых врачей, работающих в поликлиниках ЮКО с 01.01.2016 г. по 14.04.2016 г. (n=500). Анкета включала в себя 33 полузакрытых вопроса, заполнение анкеты занимало около 20-25 минут. В выборку были включены только те участковые врачи, которые на момент исследования работали в поликлинике. Результаты представлены в виде абсолютных и относительных величин. Доли рассчитывали с 95% доверительными интервалами (ДИ). Результаты: Самой распространённой причиной отказа пациентов был страх. 331- врачами отмечено, чтомногие пациенты боятся.Страх сдерживал пациентов идти на прием к онкологу и на дальнейшую диагностику в 66,2% (95% ДИ: 61,8-70,3) случаев. 22,8% (95% ДИ:19,2- 26,7) врачей в качестве основной причины отметили занятость на работе. 11,8% (95% ДИ: 09,1 - 15,0) врачей отметили, что больные «впадают в депрессию» -. В 11,0% (95% ДИ: 08,4-14,1) случаев врачиотвечали, что после долгих уговоров пациенты ходили на прием к онкологу. Только 4,0% (95% ДИ: 2,5-6,2) врачей ответили, что пациенты сразу же соглашаются идти на прием к онкологу. Заключение: Изучено мнение участковых врачей по вопросу отказа от дальнейшего обследования пациентов с подозрением на онкологические заболевания. Наиболее часто встречаемая причина отказа от дальнейшего исследования – это боязнь обнаружения рака. Результаты исследования свидетельствуют о низкой информированности населения ЮКО о возможности успешного излечения онкологических заболеваний и демонстрируют необходимость проведения санитарно-просветительской работы среди населения.