Το ανθρώπινο μοντέλο στην ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας μετα από ρήξη και αποκατάσταση προσθίου χιαστού συνδέσμου
Authors: Μιχαλίτσης Σωτήριος 
Published: August 2021

Η φυσική ιστορία του γόνατος μετά από ρήξη ΠΧΣ είναι η ανάπτυξη πρώιμης οστεοαρθρίτιδας. Ωστόσο υπάρχουν ζητήματα που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης από τη βιβλιογραφία: ποιος είναι ο κατάλληλος χρόνος για τη χειρουργική αποκατάσταση του προσθίου χιαστού; πώς επηρεάζεται ο αρθρικός χόνδρος και οι μηνίσκοι στο διάστημα αυτό και πώς εξελίσσονται οι βλάβες αυτές με το χρόνο, μετά την αποκατάσταση του ΠΧΣ; ποια μπορεί να είναι η συμβολή των νέων απεικονιστικών μεθόδων στην ανίχνευση των χόνδρινων βλαβών πριν το χειρουργείο, αλλά και ως αναίμακτη μέθοδος follow up; Τέλος, πώς διαμορφώνεται το μοριακό-βιοχημικό περιβάλλον του χονδροκυττάρου μετά από την στροφική κάκωση του γόνατος και τι ρόλο παίζει ο χρόνος ως το χειρουργείο στην ανάπτυξη πρώιμης οστεοαρθρίτιδας;Επιχειρήθηκε η τριπλή προσέγγιση 109 ασθενών μετά από ρήξη προσθίου χιαστού, μέσω της κλινικής αξιολόγησης, απεικόνισης του γόνατος με μαγνητική τομογραφία 3.0 Τesla και λήψης δείγματος χόνδρου για μοριακή ανάλυση. Φαίνεται ότι οι πιθανότητες ανάπτυξης υψηλού βαθμού χόνδρινων βλαβών (3ου και 4ου) είναι πολύ υψηλότερες σε ασθενείς που χειρουργούνται σε διάστημα μεγαλύτερο των 12 μηνών από την αρχική κάκωση, σε σχέση με άτομα που χειρουργούνται ως 3 μήνες ή από 3 ως 12 μήνες από τον τραυματισμό. H υπεροχή της αρθροσκόπησης έναντι της μαγνητικής τομογραφίας 3.0 Τesla ως προς την ανίχνευση χόνδρινων βλαβών είναι αδιαμφισβήτητη, ωστόσο η εισαγωγή νέων ακολουθιών ίσως να οδηγήσει σε μια πιο αξιόπιστη μη-επεμβατική δυνατότητα ανίχνευσης και ταξινόμησης των χόνδρινων βλαβών. Επίσης, η μελέτη μας κατέδειξε ότι τα χονδροκύτταρα μετά από ρήξη ΠΧΣ παράγουν φλεγμονώδεις, καταβολικούς και αποπτωτικούς, παράγοντες και τα αυξημένα επίπεδα έκφρασης αυτών των παραγόντων σχετίζονται με τον χρόνο από την κάκωση του γόνατος, συμβάλλοντας στην αποδόμηση του αρθρικού χόνδρου. Οι μεταβολές αυτές προσομοιάζουν αυτές που επισυμβαίνουν στο γόνατο κατά την ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας, υποδεικνύοντας ότι πιθανώς ο συνδυασμός παραγόντων υπεύθυνων για την ομοιόσταση του χόνδρου και της κατάλληλης χειρουργικής παρέμβασης, να οδηγήσει σε πιο αποτελεσματικές θεραπείες για την μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα. Τέλος, παρουσιάζονται στοιχεία από τη μετεγχειρητική παρακολούθηση 29 ασθενών, τόσο κλινικά, όσο και απεικονιστικά με ΜΤ 3Τ. Παρά τα υψηλά επίπεδα ικανοποίησης των ασθενών, όπως αντικατοπτρίζονται στα σκορ αυτό-αξιολόγησης και στην κλινική εξέταση, στο 65% των ασθενών ανιχνεύτηκαν χόνδρινες βλάβες (σχεδόν διπλασιάστηκαν σε σχέση με τις προεγχειρητικές). Η μεγαλύτερη αύξηση αφορούσε τον έξω μηριαίο κόνδυλο και ακολούθησε η επιγονατίδα και ο έσω μηριαίος κόνδυλος, υποδεικνύοντας ότι η κινηματική του γόνατος δεν αποκαθίσταται πλήρως μετά από συνδεσμοπλαστική ΠΧΣ. Η ανακατασκευή ΠΧΣ φαίνεται να έχει προστατευτικό ρόλο όσον αφορά τους μηνίσκους, αλλά όχι και τον αρθρικό χόνδρο, ακόμα και στην ομάδα ασθενών που είχε ακέραιους μηνίσκους προεγχειρητικά. Πιο εκτεταμένες in vitro και in vivo εμβιομηχανικές μελέτες απαιτούνται για τη βελτιστοποίηση των χειρουργικών τεχνικών και την προσέγγιση της φυσιολογικής ανατομίας του ΠΧΣ.