Ανάπτυξη εργαλειοθηκών διαχείρισης γνώσης για τη βελτίωση της ποιότητας στη δημόσια διοίκηση
Authors: Ξανθοπούλου Στυλιανή 
Published: November 2022

Η παρούσα έρευνα έχει ως σκοπό τη δημιουργία ενός εννοιολογικού μοντέλου που εμπεριέχει δύο βασικές έννοιες, την «Ικανότητα Εφαρμογής Διαχείρισης Γνώσης (ΔΓ)» που συμπεριλαμβάνει την εφαρμογή εργαλειοθηκών ΔΓ (αντιστοιχισμένα εργαλεία ΔΓ που εφαρμόζονται σε κάθε υπο-διεργασία ΔΓ), και τη «ΔΟΠ» που περιλαμβάνει τα χρησιμοποιηθέντα στοιχεία της ΔΟΠ στον ελληνικό δημόσιο τομέα, και διερευνά τη σχέση μεταξύ αυτών. Για αυτό το σκοπό χρησιμοποιείται η μεθοδολογία της μελέτης περίπτωσης με την αξιοποίηση μεικτών ερευνητικών μεθόδων. Ειδικότερα, το εννοιολογικό μοντέλο δημιουργήθηκε με τη χρήση 15 ημι-δομημένων συνεντεύξεων και μελέτη σχετικών εγγράφων. Έπειτα, μέσω των 410 πλήρως απαντημένων ηλεκτρονικών ερωτηματολογίων διενεργήθηκε διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση για τον έλεγχο του μοντέλου μέτρησης και έλεγχος του δομικού μοντέλου και των ερευνητικών υποθέσεων με τη μέθοδο μερικών ελαχίστων τετραγώνων μέσω δομικών εξισώσεων (PLS-SEM), και αξιολογήθηκε η εγκυρότητα και αξιοπιστία του προτεινομένου μοντέλου. Από την ανάλυση των δεδομένων, προέκυψε ότι: α) η έννοια «Ικανότητα Εφαρμογής ΔΓ» περιλαμβάνει τους παράγοντες «δημιουργία γνώσης» και «διάχυση και εφαρμογή γνώσης» οι οποίοι σχετίζονται με την ικανότητα εφαρμογής τόσο τεχνολογικών όσο και μη τεχνολογικών εργαλείων ΔΓ στις διεργασίες ΔΓ, και β) η έννοια «ΔΟΠ» εμπεριέχει τους παράγοντες «εστίαση στην ικανοποίηση του πολίτη και στρατηγικός σχεδιασμός» και «εστίαση στο ανθρώπινο δυναμικό και δέσμευση της ηγεσίας». Επίσης, η σχέση μεταξύ των δύο υπό μελέτη εννοιών χαρακτηρίζεται ως θετική και αμφίδρομη. Επιπλέον, για την πληρέστερη κατανόηση του περιβάλλοντος εφαρμογής της ΔΓ στην περίπτωσή μας, ελήφθη η απόφαση της περιγραφικής διερεύνησης παραγόντων του εσωτερικού και εξωτερικού περιβάλλοντος που επηρεάζουν την αποτελεσματική εφαρμογή της ΔΓ. Έτσι, αναδείχθηκαν τόσο κρίσιμοι παράγοντες διευκόλυνσης της εφαρμογής ΔΓ όσο και σχετικά εμπόδια. Αναφορικά με τους παράγοντες διευκόλυνσης της εφαρμογής ΔΓ αναγνωρίστηκαν οι εξής: α) ύπαρξη χαμηλού επιπέδου τυπικότητας στις πολιτικές και διαδικασίες του οργανισμού, και β) εφαρμογή της κοινής πρακτικής αποθήκευσης αρχείων εργασίας στον server του οργανισμού. Όσον αφορά τα εμπόδια για την εφαρμογή της ΔΓ, εντοπίστηκαν τα εξής: α) συγκέντρωση δύναμης λήψης αποφάσεων στα υψηλότερα ιεραρχικά επίπεδα, β) έλλειψη κουλτούρας μάθησης, γ) μη ευθυγράμμιση της στρατηγικής για ΔΓ με την οργανωσιακή στρατηγική, δ) μη τακτική και αποτελεσματική επικοινωνία των στόχων ΔΓ εντός του οργανισμού, ε) έλλειψη ελευθερίας στη ροή πληροφοριών μεταξύ των τμημάτων, στ) μη κατοχή τεχνολογικών υποδομών τελευταία τεχνολογίας, ζ) έλλειψη υποστήριξης πρωτοβουλιών των εργαζομένων για ΔΓ από την ανώτατη διοίκηση, η) έλλειψη δέσμευσης της ανώτατης διοίκησης για ανάληψη πρωτοβουλιών ΔΓ, θ) έλλειψη ενθάρρυνσης εμπιστοσύνης και κοινωνικοποίησης μεταξύ των εργαζομένων για διάχυση γνώσης, ι) μη αποδοχή νέων ιδεών ή γνώσεων από όλους και ύπαρξη της τάσης χρήσης της γνώσης ως πηγή δύναμης που χρησιμοποιείται για προσωπικούς σκοπούς και οφέλη, κ) έλλειψη γνώσης και αναγνώρισης του οφέλους και της λειτουργίας των εργαλείων ΔΓ από την ανώτατη διοίκηση, τους διευθυντές, τους προϊσταμένους, και τους υπαλλήλους, λ) έλλειψη χρόνου για κοινωνική αλληλεπίδραση και διάχυση γνώσης, μ) έλλειψη κεφαλαίων για συστήματα ΔΓ, και ν) έλλειψη προϋπολογισμού για εφαρμογή της ΔΓ. Τέλος, η πρωτοτυπία της παρούσας διδακτορικής διατριβής έγκειται στο γεγονός ότι η συγκεκριμένη έρευνα αποτελεί την πρώτη προσπάθεια διερεύνησης: α) της έννοιας «Ικανότητα Εφαρμογής ΔΓ» με την ενσωμάτωση της εφαρμογής των εργαλειοθηκών ΔΓ, και β) της σχέσης μεταξύ των εννοιών «Ικανότητα Εφαρμογής ΔΓ» και «ΔΟΠ» στη ΔΔ.