Επίδραση του μητρικού γάλατος τράπεζας από μητέρες πρόωρων στη νοσηρότητα, αύξηση και ανάπτυξη των πολύ χαμηλού βάρους γέννησης πρόωρων σε σύγκριση με το μητρικό γάλα τράπεζας από μητέρες τελειόμηνων
Authors: Γιαλελή Γιαννούλα 
Published: February 2025

Εισαγωγή: Τα τελευταία χρόνια σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες, όπως και στη χώρα μας, παρατηρείται αύξηση της επιβίωσης των πολύ χαμηλού βάρους γέννησης (ΠΧΒΓ) πρόωρων νεογνών (βάρος γέννησης <1500 γρ.). Ένας από τους παράγοντες που έχει συμβάλλει σημαντικά είναι η σίτισή τους με μητρικό γάλα. Μελέτες δείχνουν ότι το γάλα των μητέρων που γέννησαν πρόωρα παρουσιάζει διαφορές σε σύγκριση με το γάλα μητέρων που γέννησαν τελειόμηνα νεογνά και οι διαφορές αυτές είναι ανάλογες με το βαθμό της προωρότητας. Όταν όμως το μητρικό γάλα της μητέρας τους είτε δεν είναι διαθέσιμο, είτε δεν επαρκεί σε ποσότητα, τα πρόωρα νεογνά σιτίζονται με μητρικό γάλα Τράπεζας, το οποίο προέρχεται κυρίως από μητέρες που γέννησαν τελειόμηνα και έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη. Σε αυτή την περίπτωση είναι απαραίτητη η ανάγκη εμπλουτισμού του. Η έναρξη εμπλουτισμού συστήνεται όταν η ποσότητα μητρικού γάλατος που λαμβάνει το νεογνό φτάσει τουλάχιστον τα 50-100ml/kg/ημέρα. Στο διάστημα όμως αυτό, δημιουργείται έλλειμμα πρωτεΐνης για τα πρόωρα που σιτίζονται με παστεριωμένο μητρικό γάλα Τράπεζας, ενώ αντίθετα, η σίτισή τους με μητρικό γάλα της μητέρας τους εξασφαλίζει την κάλυψη των αυξημένων αναγκών τους σε πρωτεΐνη. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να διερευνηθεί αν το μητρικό γάλα που προέρχεται από δότριες μητέρες πρόωρων νεογνών έχει θετική επίδραση στη σωματική αύξηση και στην ελάττωση της νοσηρότητας πρόωρων νεογνών πολύ χαμηλού βάρους γέννησης σε σύγκριση με πρόωρα νεογνά παρόμοιας ηλικίας κύησης και βάρους γέννησης που σιτίζονται με γάλα προερχόμενο από δότριες μητέρες τελειόμηνων νεογνών. Υλικό και Μέθοδοι: Πρόκειται για τυχαιοποιημένη διπλή τυφλή μελέτη στην οποία συμμετείχαν 120 πρόωρα νεογνά με ΠΧΒΓ. Κατά τις τρεις (3) πρώτες εβδομάδες μετά τη γέννηση (περίοδος παρέμβασης), 43 από τα 120 νεογνά σιτίστηκαν με φρέσκο μητρικό γάλα των μητέρων τους σε συνδυασμό με παστεριωμένο μητρικό γάλα από μητέρες που γέννησαν πρόωρα νεογνά (ΠΠΜΓ), εάν το γάλα της μητέρας τους δεν επαρκούσε (Ομάδα Α), ενώ τα 77 νεογνά σιτίστηκαν με φρέσκο μητρικό γάλα των μητέρων τους σε συνδυασμό με παστεριωμένο μητρικό γάλα από μητέρες που γέννησαν τελειόμηνα νεογνά (ΤΠΜΓ), εάν το μητρικό γάλα της μητέρας τους δεν επαρκούσε (Ομάδα Β). Ο εμπλουτισμός του μητρικού γάλατος με ενισχυτή BMF (Human Milk Fortifier, Nutricia) ξεκίνησε όταν η ποσότητα του προσλαμβανόμενου μητρικού γάλατος ήταν >50ml/kg/24ωρο. Μετά από την περίοδο παρέμβασης, οι δύο ομάδες πρόωρων νεογνών σιτίστηκαν με γάλα του εμπορίου (τεχνητή διατροφή) εάν το μητρικό γάλα της μητέρας τους δεν επαρκούσε ή η Τράπεζα Γάλατος δεν μπορούσε να παρέχει παστεριωμένο μητρικό γάλα. Προκειμένου να μετρηθεί η περιεκτικότητα του μητρικού γάλατος σε θρεπτικά συστατικά χρησιμοποιήθηκε ειδικός αναλυτής (Miris, Human Milk Analyzer), ο οποίος πραγματοποιεί τις μετρήσεις με τη μέθοδο της υπέρυθρης φασματοσκοπίας.Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας των πρόωρων καταγράφηκαν: •Το CRIB II score ( Clinical Risk Index for Babies) •Τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά των πρόωρων (βάρος σώματος, μήκος σώματος και περίμετρος κεφαλής) κατά τη γέννηση, στο τέλος της περιόδου παρέμβασης και κατά την έξοδο από τη ΜΕΝΝ. Τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά καταγράφηκαν τόσο ως απόλυτες τιμές, όσο και ως z-score •Η συνολική πρόσληψη πρωτεΐνης και θερμίδων, και •Η νοσηρότητα (σηψαιμία, νεκρωτική εντεροκολίτιδα, βρογχοπνευμονική δυσπλασία, αμφιβληστροειδοπάθεια της προωρότητας, ενδοκράνια αιμορραγία, και ανοικτός αρτηριακός πόρος που χρειάστηκε αντιμετώπιση). Αποτελέσματα: Η πρόσληψη πρωτεΐνης ήταν υψηλότερη στην ομάδα Α σε σύγκριση με την ομάδα Β κατά την έναρξη του εμπλουτισμού του μητρικού γάλατος (p=0.006), κατά τη διάρκεια της περιόδου παρέμβασης (p=0.023), καθώς επίσης και κατά τη διάρκεια της συνολικής νοσηλείας (p=0.014). Επιπλέον, η ομάδα Α παρουσίασε υψηλότερο Δz-score για το βάρος σώματος (p=0.019) και για την περίμετρο κεφαλής (p=0.001) από τη γέννηση μέχρι το τέλος της περιόδου παρέμβασης και υψηλότερο βάρος σώματος κατά την έξοδο από τη ΜΕΝΝ (p=0.047) συγκριτικά με την ομάδα Β. Δεν διέφερε η νοσηρότητα μεταξύ των δύο ομάδων νεογνών. Συμπεράσματα: Η σίτιση πρόωρων νεογνών πολύ χαμηλού βάρους γέννησης με παστεριωμένο μητρικό γάλα από μητέρες που γέννησαν πρόωρα νεογνά έχει θετική επίδραση στην πρόσληψη πρωτεΐνης, ιδιαίτερα κατά τις πρώτες ημέρες ζωής μέχρι την έναρξη του εμπλουτισμού του μητρικού γάλατος, καθώς και στα σωματομετρικά χαρακτηριστικά, όπως το βάρος σώματος και η περίμετρος κεφαλής.