bluuebunny/crossref_metadata_2025 huggingface dataset:
การเปรียบเทียบประสิทธิผลของเอกสารข้อมูลยาสำหรับประชาชนแบบรูปภาพเทียบกับแบบภาษาเขียน: กรณีศึกษา ไอบูโพรเฟน 200 มิลลิกรัม
Authors:   , อภิชาติกุลชัย โชติพัฒน์
Published: February 2025

ความสำเร็จของผลการรักษาไม่สามารถบรรลุได้หากปราศจากการใช้ยาที่เหมาะสม กระทรวงสาธารณสุขหลายแห่งได้กำหนดให้อุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับยาทำการจัดทำเอกสารข้อมูลสำหรับประชาชน (Patient Information Lea flet , PIL) ในการศึกษาก่อนหน้าเปิดเผยว่าผู้ป่วยมักไม่สนใจ PIL รูปแบบภาษาเขียน (written-PIL, W-PIL) ดังนั้น PL รูปแบบรูปภาพ (Pictogra m-PIL, P-PIL) จึงถูกนำมาใช้เป็นทางเลือก การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อเปรียบเทียบประสิทธิผลของการสื่อสารระหว่าง P-PIL กับ W-PIL โดยรวมถึงด้านความชอบของรูปแบบ PIL ด้วยเช่นกัน การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบทดสอบหลังเท่านั้น โดยทำการศึกษาในคนสัญชาติไทยที่สามารถอ่านและเข้าใจภาษาไทยได้ อายุตั้งแต่ 18 ถึง 70 ปี ระดับการศึกษาตั้งแต่ระดับประถมศึกษาปีที่ 6 ถึงปริญญาตรี โดยจะใช้ยา Ibuprofen 200 mg เป็นกรณีศึกษา กลุ่มอาสาสมัคร P-PIL และ W-PIL ใช้จำนวน 79 และ 80 คน ตามลำดับ
ใช้คำถามปลายเปิด 11 คำถามเช่น ชื่อผลิตภัณฑ์ วิธีการใช้และเวลาในการใช้ยานี้ เป็นต้น โดยคะแนนจะถูกนับเมื่อระบุตำแหน่งของคำตอบและตอบคำถามได้ถูกต้องโดยใช้ภาษาตัวเองในการตอบ ซึ่งจะใช้สถิติ Chi-square, independent t-test, และ regression analysis ในการวิเคราะห์ผลการทดสอบ ผลการศึกษาพบว่า ในกลุ่ม W-PIL จะแสดงประสิทธิผลในการสื่อสารได้ดีกว่ากลุ่ม P-PIL ซึ่งพบว่า ร้อยละ 27.1 เทียบกับร้อยละ 22.8 ของอาสาสมัครที่ได้อ่าน W-PIL และ P-PIL แล้วตอบถูกต้องและชี้ถูกตำแหน่งถูกต้องทั้ง 11 คำถาม (P-value =0.49) กลุ่ม W-PIL มีคะแนนด้านความเข้าใจที่มากกว่ากลุ่ม P-PIL (9.60 + 1.51 คะแนน เทียบกับ 8.85 + 1.97 คะแนน, P = 0.008) ด้านการอ่านของกลุ่ม P-PIL การมีอายุมาก การศึกษาต่ำและเพศหญิง จะทำให้คะแนนความเข้าใจลดลงอย่างเห็นได้ชัด มากกว่าร้อยละ 70 ของอาสาสมัครตอบแบบสอบถามรายงานว่า พวกเขาต้องการ W-PIL เพื่อบรรจุอยู่ในผลิตภัณฑ์ยา พวกเขาเห็นว่า W-PL ให้รายละเอียดข้อมูลยาได้ดีกว่า พวกเขายังคิดว่าทั้งสองรูปแบบ PIL เท่าเทียมกันดึงดูดความสนใจและเข้าใจได้ พวกเขายังคิดว่าทั้งสองรูปแบบ PL เท่าเทียมกันในด้านการดึงดูดความสนใจและเข้าใจโดยสรุป W-PIL มีประสิทธิผลที่ดีในการสื่อสารข้อมูลยาโดยใช้ภาษาปกติมากกว่า P-PIL แต่อย่างไรก็ตาม ยังมีหนทางที่สามารถพัฒนารูปแบบ P.PIL ต่อไปได้ ในการศึกษาขั้นต่อไปควรเน้นการเพิ่มความเข้าใจและประเมินประสิทธิผลการสื่อสารของทั้ง P-PIL และ W-PIL
การเตรียมเปลือกแคปซูลแอลจิเนตผสมสีธรรมชาติ
Authors:   , เจะเลาะ เจณิสตา
Published: February 2025

เตรียมเปลือกแคปซูลแอลจิเนตด้วยสารละลายผสมของแอลจิเนต กลีเซอรอลและแบคทีเรียล เซลลูโลสแห้ง ในการศึกษาเบื้องต้นใช้สารละลายแอลจิเนตความเข้มข้น 1 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักต่อปริมาตร แบคทีเรียลเซลลูโลสแห้ง 0.1 และ 0.2 เปอร์เซ็นต์ และกลีเซอรอล 15 และ 20 เปอร์เซ็นต์ จะได้ประสิทธิภาพ การเตรียมแคปซูลดีที่สุด (92 เปอร์เซ็นต์) เมื่อใช้แบคทีเรียลเซลลูโลสแห้งและกลีเซอรอลเท่ากับ 0.1 และ 20 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ แคปซูลมีลักษณะเป็นทรงกลมและเรียบ มีขนาดของแคปซูลเท่ากับ 4.36 มิลลิเมตร ความหนาของเปลือกแคปซูลเท่ากับ 0.45 มิลลิเมตร ในการเติมสารสกัดขมิ้นและแอนโทไซยานินจากดอก อัญชันลงในสารละลายแอลจิเนตผสมมีขั้นตอนที่ต่างกัน นอกจากนี้ยังได้เตรียมฟิล์มแอลจิเนตผสมสารสกัด ขมิ้นและแอนโทไซยานินจากดอกอัญชันเพื่อศึกษาสีที่เปลี่ยนแปลงไปภายในเวลา 7 วัน พบว่าสีไม่มีการ เปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ
ความสามารถในการดักจับแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ของพอลิเอมีน
Authors:   , ธัมปสาโท ณัฐชยา
Published: February 2025

งานวิจัยชิ้นนี้ศึกษาถึงความสามารถในการดักจับแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) ของสารในกลุ่ม พอลิเอมีน (polyamine) ได้แก่ Ethylenediamine (EDA) และ Diethylenetriamine (DETA) ซึ่งมีหมู่เอมีนอยู่ในโครงสร้าง 2 และ 3 ตำแหน่ง ตามลำดับ ซึ่งจะทำการศึกษาหาโครงสร้างทรานสิชันสเทต (Transition state) และ ค่า activation energy (Eₐ) ในขั้นตอนการเกิด zwitterion โดยการคำนวณเคมี ควอนตัม ด้วยระเบียบวิธี Density Functional Theory (DFT) ที่มีฟังก์ชันนัล M06-2X และ เบซิสเซ็ต 6-31+g (d,p) ในสารละลายน้ำ พบว่า EDA และ DETA มีค่า Ea เท่ากับ 3.26 และ 2.36 kcal/mol ตามลำดับ และ ΔG‡ มีค่า 5.04 kcal/mol และ 4.26 kcal/mol ตามลำดับ
การใช้สารอินทรีย์เป็นตัวเร่งเชิงแสงในการสังเคราะห์อนุพันธ์ซัลไฟด์จากเกลือไดอะโซเนียม
Authors:   , สายเชื้อ อินทัช
Published: February 2025

สารประกอบไดอะโซเนียมนิยมนำมาใช้เป็นสารตั้งต้นในการทำปฏิกิริยาคัปปลิงในสภาวะที่ใช้โลหะเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาและอุณหภูมิสูง เพื่อเป็นการพัฒนากระบวนการดังกล่าว งานวิจัยนี้ได้สนใจนำสารประกอบไดอะโซเนียมมาทำปฏิกิริยาคัปปลิงโดยมีโรสเบงกอลเป็นตัวเร่งเชิงแสงที่อุณหภูมิห้อง ผู้วิจัยได้ทำการสังเคราะห์สารประกอบไดอะโซเนียม 3 ชนิด คือ 4-ไนโตรเบนซีนไดอะโซเนียม เตตระฟลูออโรโบเรต (1a) 4-โบรโมเบนซีนไดอะโซเนียม เตตระฟลูออโรโบเรต (2a) และ 4-เมธิลเบนซีนไดอะโซเนียม เตตระฟลูออโรโบเรต (3a) โดยมีร้อยละผลได้อยู่ในช่วง 31-52% และนำมาทำปฏิกิริยาคัปปลิงโดยมีโรสเบงกอลเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาเชิงแสงเพื่อเตรียมสารประกอบ 3 กลุ่ม คือ 1) สารประกอบไธโออีเทอร์แบบไม่สมมาตร 2) สารประกอบอะเซตาไมด์ 3) สารประกอบไธโออีเทอร์แบบสมมาตร ซึ่งการสังเคราะห์สารประกอบไธโออีเทอร์แบบไม่สมมาตรนั้น ได้ใช้สารประกอบไดอะโซเนียม 2a ทำปฏิกิริยากับ 2-เมอร์แคปโตไพริดีน (b) ในตัวทำละลายอะซิโตไนไตรล์โดยมีโรสเบงกอล 5% โมลเป็นตัวเร่งเชิงแสงและฉายแสง LED ให้กับปฏิกิริยาเป็นเวลา 16 ชั่วโมง พบว่าได้ผลิตภัณฑ์ คือ 2-((4-โบรโมฟีนิล)ไธออล) ไพริดีน (2b) มีร้อยละผลได้ 44% ในการสังเคราะห์สารประกอบอะเซตาไมด์นั้น ผู้วิจัยได้ใช้สารประกอบไดอะโซเนียม 2a และ 3a เป็นสารตั้งต้นมาทำปฏิกิริยากับอะซิโตไนไตรล์ภายใต้การฉายแสง LED ให้กับปฏิกิริยา พบว่าได้ผลิตภัณฑ์อะเซตาไมด์ 2c และ 3c โดยมีร้อยละผลได้ 42% และ 87% ตามลำดับและในการสังเคราะห์สารประกอบไธโออีเทอร์แบบสมมาตรนั้น ผู้วิจัยได้ใช้สารประกอบไดอะโซเนียม 2a มาทำปฏิกิริยากับโซเดียมซัลไฟด์โนนาไฮเดรต (4) ผ่านปฏิกิริยาเชิงแสงโดยมีโรสเบงกอลเป็นตัวเร่งเชิงแสง ผู้วิจัยพบว่าเมื่อใช้ตัวทำละลาย THF ในน้ำอัตราส่วน 1 ต่อ 1 สามารถเตรียมสารประกอบไธโออีเทอร์ 2d โดยมีร้อยละผลได้ 18% เป็นผลิตภัณฑ์เดียว
Petrography and geochemistry of granitic rocks at Chon Daen and bueng Sam Phan districts, Phetchabun province
Authors:   , Naewboonnien Kritanol
Published: February 2025

This study is aimed to investigate the petrography and geochemistry of granitic rocks at Chon Daen and Bueng Sam Phan districts, Phetchabun province. Moreover, the explanation and classification of tectonic setting which related to the occurrence of the granitic rocks are considered. There are 3 locations in the study. The first location is in Dongkui sub-district, Chon Daen district, Phetchabun province. The second and third locations are in Phaya Wang sub-district, Bueng Sam Phan district, Phetchabun province. The distance between second location and third location is approximately 5 kilometers. According to the study results, the granitic rocks at Chon Daen district can be classified into granite, and Bueng Sam Phan granitic rocks can be classified into diorite and quartz diorite. The geochemical result from X-Ray fluorescence spectrometry showed the variation of major oxides content in each rock unit. Granite has higher amount of SiO2 when compared with diorite and quartz diorite. Nevertheless, it contains lower amount of CaO, FeOtotal and MgO compared with Bueng Sam Phan granitic rocks. The alkali oxides (Na2O and K2O) amount are slightly different. Based on the discussion of petrogenesis and tectonic setting, these rock units are geochemically metaluminous originated in Calc-Alkaline to high-K Calc-Alkaline magma series. These qualities are matched with the volcanic arc magmatism. Furthermore, the geochemical evidence indicates these rock units as an I-type affinity. To summarize, these granitic rocks have occurred by the eastward subduction of Paleo-Tethys under Indochina terrane.
Digital outcrop model and structural analysis of Ban Pong Quarry, Chiang Mai province
Authors:   , Saikrasin Narudee
Published: February 2025

Ban Pong quarry in Hang Dong sub-district, Ban Pong district, Chiang Mai province is a surface quarry for soil and gravel products. Lithology composes of semi-consolidated sediments interbedded with coal seams that deposited during Cenozoic age and presents a series of structures related to Cenozoic Tectonic activities in Northern Thailand. This study aims to describe the geological evolution of Ban Pong quarry from Digital Outcrop Model and field investigation that was recorded on the twenty first of January, 2018. The structure in Ban Pong quarry is a family of NS trending normal fault related with the extension in east-west direction. This study divides normal faults in the quarry exposure into two groups, west-dipping normal faults and east-dipping normal faults that is major faults and antithetic normal faults respectively. The antithetic faults on the hanging wall of the major fault is focused in structural analysis process to study the evolution and estimate the deformation rate. According to structural analysis, the stretching of the outcrop exposure is non-uniform in outcrop scale. The upper part of outcrop has higher stretching factor represented by geometry of antithetic faults which is low-angle normal faults. This non-uniform extension is a result from drag along the major fault that caused the hanging wall rotation approximately 35 degrees in clockwise direction. A crustal wideness after extension and an initial crustal wideness were compared to evaluate the length of extension. Therefore, the extension rate of the Cenozoic basin in Northern Thailand based on the hanging wall deformation of the major fault ranges between 0.005-0.007 mm/year.
Three-dimensional microstructures of slates from the Sierra Nevada Range, California, USA
Authors:   , Kittitananuvong Pitchayawee
Published: February 2025

Slate is known to have complex microstructure, heterogeneous composition, and rich in phyllosilicates or sheet-like minerals. Due to its high durability, water resistance, and beautiful appearance, slate can be used as a building and roofing materials. Microstructures and mineralogy of slate are the critical factors used to evaluate the properties of roofing slate. This study aims to investigate mineralogy, 3D microstructures, and pore system of slates from Plumas county (sample A), Placer county (sample B), and Tuolumne county (sample C) of the Sierra Nevada Range in California, USA. The Range is in the ancient subduction and metamorphism zone but relatively little is known about the microstructures and properties of slates in this area. Results from X-Ray Diffraction (XRD) experiment suggests that quartz (50-77 vol%), muscovite (16-26 vol%), and biotite (8-25 vol%) are major minerals in all samples. Under polarizing microscope, quartz mostly show elongated and porphyroblastic texture in Sample A and C, which is a common texture of quartz-rich roofing slate. Conversely, minerals in sample B align the grains randomly and show low degrees of shape preferred orientation. Synchrotron X-ray Micro-Computed Tomography (Syn-MCT) is further used to illustrate 3D orientation and distribution of internal components such as minerals, organic materials, and pores. Muscovite and biotite grains in sample A and C align more parallel to the cleavage plane (315° and 0° respectively), indicating strong shape preferred orientation, which is a suitable fabric for roofing slate tile. The porosity of sample A (19.1 vol%) is relatively higher than sample C (10.5 vol%) due to lower metamorphic grade. Pores and organic materials are mostly isolated, showing no connectivity and suggesting low permeability. The abundance of quartz plays an important role in governing the high hardness of slates. Based on the calculation of quartz and phyllosilicates ratio, sample A and C can be categorized into a very hard slate type while sample B is classified into a hard regular. The sizes of pore, organic material, and phyllosilicates in both samples show similar trends where small grain/pore sizes (<50 μm3) dominate the majority of the pore/grain volume. Due to their high hardness, low porosity and permeability, and mineral preferred orientation make the sample A and C suitable for making building material, particularly as thick slabs for flooring and panelling.
คุณภาพการนอนหลับของผู้ป่วยที่ได้รับยา zolpidem หรือ melatonin
Authors:   , สลีอ่อน อารีรัตน์
Published: February 2025

การศึกษาแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพการนอนหลับและอาการไม่พึงประสงค์
จากการใช้ยา zolpidem หรือ melatonin สำหรับรักษาโรคนอนไม่หลับเรื้อรังในผู้ป่วยที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป ประเมิน
คุณภาพการนอนหลับโดยใช้แบบประเมินของพิตส์เบิร์ก (PSQI) ซึ่งประเมินการนอนหลับในช่วง 1 เดือนที่ผ่านมา
และสัมภาษณ์ผู้ป่วย ณ ศูนย์นิทราเวช โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2560 ถึงเดือนมีนาคม 2561
วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา, Kruskal Wallis, one-way ANOVA และ Mann-Whitney U test.
ผู้เข้าร่วมงานวิจัยจำนวน 22 คน แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่ได้รับ zolpidem 12 คน melatonin 6
คน และ zolpidem ร่วมกับ melatonin 4 คน ผลการศึกษาพบว่าหลังจากได้รับการรักษาด้วยยาเป็นระยะเวลา
เฉลี่ย 1 ปี กลุ่ม zo(pidem มีคะแนน PSQI เฉลี่ย 10.83±3.78 คะแนน มีผู้ป่วยที่มีคุณภาพการนอนหลับดี ร้อยละ
16.7 กลุ่ม melatonin มีคะแนน PSOI เฉลี่ย 8.00 ±2.37 คะแนน มีผู้ป่วยที่มีคุณภาพการนอนหลับดี ร้อยละ 16.7
กลุ่มที่ได้รับยาสองชนิดร่วมกัน ไม่พบผู้ป่วยที่มีคุณภาพการนอนหลับดี และมีคะแนน PSQI เฉลี่ย 10.50±3.00
คะแนน คะแนนของทั้งสามกลุ่มไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.250) แต่พบคะแนนของ
องค์ประกอบที่ 2 (ระยะเวลาที่ใช้ตั้งแต่เข้านอนจนถึงหลับ) แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.032) และ
พบว่ากลุ่ม melat onin มีคะแนนองค์ประกอบที่ 2 น้อยกว่ากลุ่ม zolpidem อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.018)
อาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา zolpidem ได้แก่ ง่วงนอนระหว่างวัน ร้อยละ 58.3 อาการหลงลืมและ
ความจำไม่ดี ร้อยละ 58.3 สมาธิหรือการตัดสินใจแย่ลง ร้อยละ 50.0 อ่อนเพลีย ร้อยละ 41.7 ฝันร้าย ร้อยละ 16.7
พบตั้งแต่ระดับรุนแรงน้อยจนถึงรุนแรงมาก ส่วนผลข้างเคียงจากการใช้ยา melatonin ได้แก่ ง่วงนอนระหว่างวัน
ร้อยละ 50.0 สมาธิหรือการตัดสินใจแย่ลง ร้อยละ 16.7 อาการหลงลืมและความจำไม่ดี ร้อยละ 16.7 พบในระดับ
รุนแรงน้อยถึงปานกลาง ส่วนกลุ่มที่ได้รับยาสองชนิดร่วมกัน พบอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาไม่แตกต่างไปจากกลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับยาแต่ละชนิด จากการศึกษาสรุปได้ว่า ยา zolpidem หรือ melatonin ส่งผลต่อคุณภาพการนอนหลับไม่แตกต่างกันและ จากการใช้ยาเป็นระยะเวลาเฉลี่ย 1 ปี ส่งผลให้คุณภาพการนอนหลับดีเพียงร้อยละ 13.6 คะแนน zolpidemทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์จากยามากกว่า melatonin
Petrography and chemical composition of the trace fossil ophiomorpha nodosa in Nangang formation, Northeast coast of Taiwan
Authors:   , Chaiseanwang Patthapong
Published: February 2025

Trace fossils provide a geological record of biological activity and are able to indicate changes in the depositional environment. Trace fossils including a burrow system of Ophiomorpha generated by crustaceans are common in outcrops along the northeast coast of Taiwan. These trace fossils are often preferentially preserved in the outcrops, indicating a different mineral composition in comparison to host sediments. Therefore, this study investigated geochemical aspects of the differential diagenesis of trace fossils and surrounding host sediment. Several sandstone samples were collected showing preservation of the trace fossil in epirelief (i.e., more resistant than surrounding rock) and hyporelief (i.e., less resistant than surrounding rock), in the same sedimentary succession. Geochemical investigation was performed using petrographical thin-sections, Itrax XRF core scanning of rock slab samples that were cut perpendicular through Ophiomorpha nodosa burrows. Also, XRF and XRD are conventionally used for spot analysis of powdered-samples in order to observe chemical and mineralogical compositions respectively. Based on observations made in this study, samples of trace fossil preserved both in epirelief and hyporelief are mainly composed Iron (Fe) that found Goethite (FeO(OH)). Similarly, they have low contents of Silicon (Si), Aluminum (Al), and Potassium (K) that found Quartz (SiO2), Feldspar (KAlSiO2) and Illite-mica ((Al,Mg,Fe)2(Si,Al)4O10[(OH)2,(H2O)]). The main difference between two types is petrography that the trace fossil in hyporelief were finer-grained and more matrix-supported compared to the trace fossil in epirelief under microscope. These observations lead to a preliminary interpretation for this study area that the preservation of Ophiomorpha nodosa is related to diagenetic mineralization of the burrow walls, causing differential erosion and weathering. Trace fossils that is grain-support and less matrix are often preferentially preserved, while trace fossils with more matrix-support are preferentially eroded.
Focal mechanism along the subduction zone, Indonesian archipelago
Authors:   , Petchdee Patcharaporn
Published: February 2025

From the collision and subduction between Indo-Australian and Eurasian tectonic plates, the Indonesian Archipelago is exposed to high earthquake and tsunami hazards. Theoretically, tsunamis are formed when an earthquake causes vertical displacement at the seafloor. The main aims of this study are i) to evaluate tsunami risks along the Indonesian Archipelago and ii) to determine the stress states in the subducting slabs. In this study, a total of 2,998 focal mechanism solutions were obtained from the Global CMT project. The data contain information of fault plane orientation and fault movement. Seismotectonically, the data were divided into 2 settings, interplate earthquakes (focal depth between 0-50 km) and intraslab earthquakes (focal depth more than 50 km). The result suggested that, in case of interplate earthquakes, Java-Sumba Outer-rise segment and Aru Trough segment, both of which are defined as normal faulting regions, are able to generate relatively high initial tsunamis (0.65-0.73 m from a Mw 7.6 earthquake). In addition, a new seismogenic fault zone has been found in the South Banda Sea. From the consistency of the focal mechanism solutions and the trend of the earthquakes, this fault zone is NE-SW left-lateral strike-slip fault. In case of intraslab earthquakes, the result showed that the slabs are experiencing down-dip compression between the depths of 300-700 km, while at intermediate depths (50-300 km) the stress states are variable in different slabs due to heterogeneous slab compositions and other stress sources. Hence, apart from earthquake, a tsunami mitigation should be conducted along Java-Sumba Outer-rise and Aru Trough. Also, more research is needed to study the newly found fault zone in the South Banda Sea.
Mineralogy and geochemistry of mineralized veins and wast rocks of Chokdee epithermal gold Prospect, Phitsanulok province
Authors:   , Leknettip Smith
Published: February 2025

The Chokdee prospect is located about 20 km northeast of Chatree gold mine, Phitsanulok province. The mineralization occurs as quartz veins, stockworks and minor breccia hosted in volcaniclastic rocks. Base on stratigraphic study, the host volcanic sequence can be grouped into 3 units namely, 1) Tuffaceous sandstone unit, 2) Polymictic volcanic breccia unit and 3) Siltstone unit. Base on cross-cutting relationship, mineral assemblages and textures, mineralization consists of 3 stages namely, 1) quartz-sulfide veins, 2) quartz ± carbonate-sulfide-gold veins and 3) quartz ± carbonate veins. Quartz ± carbonate-sulfide-gold veins (Stage 2) is the main gold mineralization stage which occurs as quartz veins with or without carbonate. Pyrite and chalcopyrite are major sulfide minerals with minor sphalerite. For environmental study, a Synthetic Precipitation Leaching Procedure (SPLP) was used to leach out heavy metals from host rock and veins samples. This procedure was performed at pH level of 4. The following elements were selected for analysis: copper, zinc, arsenic, lead, manganese, mercury, cadmium and chromium. The results reveal that the mineralized veins samples have leached out arsenic and mercury exceeding the Surface Water Quality Standard (SWQS) whereas, waste rocks has leached out cadmium exceeding SWQS. Copper, zinc, lead, manganese, and chromium leach out below SWQS and Industrial Effluent Standard (IES) for both types of samples. Although, arsenic and mercury are elevated in in mineralized veins and cadmium in waste rocks when used pH level 4. However, petrographic studied suggested that the amount of sulfides present in both types of samples are very low in comparison to some other mineral deposits. Therefore, there is less chance that these types of material will cause acid mine drainage even exposed to the surface. Furthermore, pH level in natural area in this region is far higher than 4. It is further suggested that there is very low chance that both types of materials from Chokdee prospect will pollute the environment if it were mined. The results of this study will also help in managing waste rocks during the mine operation if it became a mine in future.
Epithermal gold-silver mineralization and alteration of B-prospect, Phichit province
Authors:   , Kaewpaluk Sirawit
Published: February 2025

The study area (B prospect) is located about 3 km south-east of Chatree deposit. The rocks in the prospect area can be grouped into 4 units namely, 1) Polymictic breccia unit (Unit 1), 2) Volcanogenic sedimentary unit (Unit 2), 3) Fiamme breccia unit (Unit 3) and 4) Andesitic polymictic breccia unit (Unit 4). The coherent rocks occur as dykes, it can be categorized into 3 types namely, 1) Hornblende-plagioclase phyric andesite, 2) Plagioclase phyric andesite and 3) Hornblende phyric andesite. Gold mineralization occurs as quartz ± carbonate – sulfides – electrum veins/veinlets and stock works hosted in volcanics and volcaniclastic rocks of Late Permian-Early Triassic. Mineralizations consist of 3 stages namely, 1) Quartz -pyrite veins, 2) Quartz ± carbonate – sulfides – electrum veins and 3) Quartz ± carbonate veins. The main gold stage (Stage 2) is characterized by typical textures of low sulfidation epithermal deposit which consists of mainly quartz and minor calcite gangue. Pyrite is a major sulfide with minor sphalerite. Gold identifies both as inclusion in sulfide particularly pyrite and free grain associates with quartz and calcite. EPMA analysis confirms that gold occurs as electrum with fineness ranging from 595 to 632. Petrographic and XRD study suggested that the hydrothermal alteration at B prospect can be divided into 3 types: 1) Quartz - adularia, 2) Adularia – sericite – illite – quartz ± calcite and 3) Sericite – illite ± chlorite ± calcite ± adularia ± quartz. The mineralization at B prospect can be distinguished from Chatree deposit by its simple mineral assemblages. And it can be classified as a low-sulfidation epithermal deposit.
องค์ประกอบทางเคมีของลำต้นเถาเอ็นอ่อน
Authors:   , ประสานคำ สุวิมล
Published: February 2025

เถาเอ็นอ่อน (Cryptolepis buchanani, family Apocynaceae) เป็นไม้เลื้อย มีน้ำยางสีขาวที่พบได้ทั่วไปในประเทศไทย ตามตำรายาไทย ลำต้นของพืชชนิดนี้มีสรรพคุณแก้ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อปวดข้อและบำรุงเส้นเอ็นเถาเอ็นอ่อนเป็นส่วนประกอบหนึ่งในยาผสมสมุนไพรแก้ปวดเมื่อยซึ่งอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติงานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสกัดแยกและพิสูจน์เอกลักษณ์องค์ประกอบทางเคมีที่อาจมีฤทธิ์ดังกล่าวของลำต้นเถาเอ็นอ่อน โดยใช้วิธีคอลัมน์โครมาโทกราในการแยกสารบริสุทธิ์และนิวเคลียร์แมกเนติกเรโซแนนซ์(เอ็นเอ็มอาร์)สเปกโทรสโกปีในการพิสูจน์เอกลักษณ์ของสารที่แยกได้สารชนิดหลักที่แยกได้ในงานวิจัยนี้เป็นสารกลุ่มสเตอรอลที่พบในพืช คือสาร β-sitosteroI ซึ่งเคยมีรายงานมาก่อนว่ามีฤทธิ์แก้ปวดและต้านการอักเสบในหนูทดลอง
พลอยแซปไฟร์สีเขียวอมเหลืองจากตอนใต้ของเวียดนามกับการเปลี่ยนแปลง หลังการเผาร่วมกับเบริลเลียม
Authors:   , สีทอนสุด ณัฐชนนท์
Published: February 2025

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อศึกษาลักษณะการเปลี่ยนแปลงของพลอยแซปไฟร์สีเขียวอมเหลืองที่ผ่านการปรับปรุงคุณภาพโดยการเผาร่วมกับสารเบริลเลียม ซึ่งเป็นพลอยแซปไฟร์จากแหล่งทางตอนใต้ของประเทศเวียดนาม โดยการใช้เครื่องมือวิเคราะห์ขั้นพื้นฐาน และขั้นสูงจากสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) เป็นการพัฒนาฐานข้อมูลเพื่อใช้ในการตรวจสอบพลอยที่ผ่านการปรับปรุงคุณภาพโดยการเผาร่วมกับสารเบริลเลียม โดยตัวอย่างพลอยแซปไฟร์มีความสัมพันธ์กับการปะทุของหินอัลคาไลน์บะซอลต์ที่กระจายตัวอยู่ทางตอนใต้ของประเทศเวียดนาม ตัวอย่างพลอยแซปไฟร์ที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้มีทั้งสิ้น 32 ตัวอย่าง เนื้อพลอยค่อนข้างขุ่น มีรอยแตกภายในค่อนข้างมาก และมีมลทินภายในที่เห็นชัด ไม่แสดงการเรืองแสงภายใต้แสงเหนือม่วงช่วงคลื่นยาวและคลื่นสั้น พบมลทินผลึกเนกาทีฟ, ผลึกแร่ซ้อนภายใน แถบการเจริญเติบโตของผลึก พบลักษณะการเปลี่ยนแปลงของมลทินรอยแตกผสานลายนิ้วมือได้อย่างชัดเจน นอกจากนี้ยังพบมลทินผลึกแร่หลอมละลายและมลทินลักษณะคล้ายสปริงหรือท่อขดไปมาภายในตัวอย่างพลอยที่ผ่านการเผาร่วมกับสารเบริลเลียม ผลการวิเคราะห์ทางเคมีของตัวอย่างพลอยแซปไฟร์พบธาตุหลักคือ Al2O3 และมีธาตุเหล็กออกไซด์ที่เป็นธาตุร่องรอยรองลงมา การดูดกลืนคลื่นแสงในช่วงอินฟาเรดพบว่าการดูดกลืน OH Group ที่ตาแหน่ง 3620 และ 3697 cm-1 และ การดูดกลืน CH – Stretching ที่ตาแหน่ง 2850 และ 2915 cm-1 ไม่เด่นชัด หลังการปรับปรุงคุณภาพไม่พบลักษณะการตกท้องช้างบริเวณช่วงการดูดกลืน OH Group การดูดกลืนแสงช่วงอัลตราไวโอเลต ช่วงการมองเห็น ช่วงใกล้อินฟาเรด แสดงยอดการดูดกลืน Fe3+ ที่ความยาวคลื่น 450 nm สูงขึ้นและแสดงการดูดกลืน Fe2+/Ti4+ น้อยลงที่ความยาวคลื่น 450-700 nm แสดงการดูดกลืน Fe2+/Ti4+ ลดลงที่ความยาวคลื่น 450-700 nm แสดงว่าเกิดการเปลี่ยนแปลงจาก Fe2+ ไปเป็น Fe3+ เพิ่มขึ้น ทาให้สีเขียวอมเหลืองที่เกิดจาก Fe3+ และ intervalence charge Transfer ของ Fe2+/Ti4+ กลายเป็นสีเหลืองเพิ่มมากขึ้น ตั้งอยู่บนสมมติฐานว่า เมื่อปริมาณ Mg2+ + Be2+ มากกว่าปริมาณ Ti4+ + Si4+ จะเกิด trapped-hole color center เนื่องจาก Be2+ และ Mg2+ ทาให้เกิดสีเหลือง
การพัฒนาฟังก์ชันคะแนนเพื่อจำแนกโหมดการสั่นของโมเลกุล
Authors:   , รัตนนรา วิศรุต
Published: February 2025

โหมดปกติของโมเลกุลเป็นรูปแบบการเคลื่อนไหวของโมเลกุล ซึ่งสามารถแบ่งเป็นการเลื่อนที่ การหมุน และ การสั่น ซึ่งรูปแบบการสั่นของโมเลกุลนั้นยังสามารถจำแนกได้อีกเป็นหลายประเภท เช่น การยืดและการงอเป็น ต้น โดยปกติจะจำแนกโหมดการเคลื่อนไหวเป็นโหมดปกติรูปแบบใดได้จากการสังเกต ซึ่งถ้าโมเลกุลมีขนาด ใหญ่ขึ้นก็จะสังเกตได้ยากขึ้น จึงได้พัฒนารูปแบบสมการมาคำนวณค่าคะแนนเพื่อใช้ใช้ในการจำแนกโหมดการ เคลื่อนไหวว่าเป็นโหมดปกติรูปแบบใด ในงานวิจัยนี้ผู้วิจัยต้องการพัฒนาฟังก์ชันคะแนนเพื่อจำแนกโหมดการ ยืดของโมเลกุลจากการใช้นิยามแบบต่าง ๆ โดยทดสอบกับโมเลกุลขนาดเล็กอย่าง H₂O, NO₂- และ NO₃- พร้อมพัฒนาเป็นโปรแกรมคอมพิวเตอร์ด้วยภาษา C++ ผลการวิจัยได้ว่านิยามที่เหมาะสมกับการพัฒนา ฟังก์ชันคะแนนเพื่อระบุโหมดการยืดของโมเลกุล คือ การเปลี่ยนแปลงความยาวพันธะในโมเลกุลจึงนำสมการ ฟังก์ชันคะแนนที่ได้ไปพัฒนาเป็นโปรแกรมคอมพิวเตอร์สำหรับระบุโหมดการยืดของโมเลกุลซึ่งสามารถนำไปใช้ กับโมเลกุลที่ใหญ่ขึ้นอย่าง HPO42- และ N₂O₅ ได้ สรุปจากงานวิจัยนี้ได้ว่าสามารถพัฒนาฟังก์ชันคะแนนเพื่อ ระบุโหมดการยืดของโมเลกุลและพัฒนาเป็นโปรแกรมคอมพิวเตอร์ได้สำเร็จ แต่คะแนนที่ได้ยังไม่สามารถแยก โหมดการยืดออกจากโหมดการงอได้อย่างสมบูรณ์
การสกัดระดับจุลภาคแบบกระจายสำหรับการตรวจวัดตะกั่วและดีบุกในอาหารกระป๋องประเภทน้ำ
Authors:   , ทับโพธิ์ ทิพย์สุดา
Published: February 2025

การแปรรูปอาหารและถนอมอาหารอาจก่อให้เกิดการปนเปื้อนในอาหารขึ้นได้ งานวิจัยนี้ต้องการพัฒนา วิธีสกัดตะกั่วและดีบุกด้วยเทคนิคการสกัดระดับจุลภาคแบบกระจาย (DLLME) สำหรับการตรวจวัดด้วยเทคนิค inductively coupled plasma - optical emission spectrometer (ICP-OES) ในอาหารกระป๋องประเภท น้ำซึ่ง Codex Committee Food Additives and Contaminants (CCFAC) และองค์การอนามัยโลกได้ กำหนดปริมาณการปนเปื้อนขั้นต่ำของตะกั่วและดีบุกในอาหารกระป๋องไว้ที่ 1 และ 250 ppm ตามลำดับ สภาวะที่เหมาะสมในการสกัดตะกั่วและดีบุกพร้อมกันด้วยเทคนิค DLLME โดยใช้โซเดียมไดเอทิลไดไทโอคาร์ บาเมต 8.0 % (w/w) เป็นคีเลต ตัวทำละลายสกัด คือ คลอโรฟอร์ม 500 μL และตัวทำละลายกระจายตัว คือ เมทานอล 800 μL เวลาในการเซนตริฟิวส์ 3 นาที สกัดที่ 45 °C สามารถเพิ่มความเข้มข้นสำหรับตะกั่วและ ดีบุกได้ 43.3 และ 4.05 เท่า ตามลำดับ
การคำนวณการเข้าจับเชิงโมเลกุลระหว่างอนุพันธ์ของไอโซไนอะซิดกับเอนไซม์ของเชื้อวัณโรคดื้อยา
Authors:   , แก้วมรกต ศันสนีย์
Published: February 2025

ปัจจุบันเชื้อที่ก่อให้เกิดวัณโรค (เชื้อแบคทีเรีย Mycobacterium tuberculosis) เกิดการดื้อต่อยารักษา การดื้อยาของเชื้อโรคมักจะเกิดจากการที่เอนไซม์เป้าหมายของยารักษาโรคนั้นเกิดการกลายพันธุ์ ทาให้ยาไม่สามารถเข้าจับได้ จึงไม่สามารถยับยั้งการทางานของเอนไซม์นั้นได้ งานวิจัยนี้ศึกษาเปรียบเทียบโครงสร้างการเข้าจับระหว่างอนุพันธ์ของไอโซไนอะซิดจานวน 30 ชนิด กับโครงสร้างของเอนไซม์ 9 โครงสร้าง คือเอนไซม์ของเชื้อวัณโรคชนิดดั้งเดิมและชนิดที่มีการกลายพันธุ์ ได้แก่ I21V, S94A, I47T, D148G, V203A, I215A, T266E และ T266D โดยใช้เทคนิคการคานวณการเข้าจับเชิงโมเลกุล ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการค้นคว้าและพัฒนายารักษาโรคตัวใหม่ที่มีประสิทธิภาพ ผลการคานวณพบว่า ความสัมพันธ์ระหว่างค่าพลังงานการเข้าจับกับค่าการออกฤทธิ์ทางชีวภาพของตัวยับยั้งที่เข้าจับกับเอนไซม์ของเชื้อวัณโรคชนิดดั้งเดิมนั้นไม่มีความสอดคล้องกัน และในเอนไซม์ชนิดดั้งเดิม พบว่า วงหลักของอนุพันธ์ไอโซไนอะซิดนั้นเกิดอันตรกิริยากับกรดอะมิโนชนิด Gly96, Phe97 และ Ala198 รวมทั้งเกิดพันธะไฮโดรเจนกับโมเลกุล NADH ที่อยู่ในโครงสร้างของตัวรับเป็นหลัก นอกจากนี้ยังพบว่าอนุพันธ์ของไอโซไนอะซิดส่วนใหญ่สามารถเข้าจับได้ดีกับเอนไซม์ของเชื้อวัณโรคชนิดกลายพันธุ์ V203A, I215A, T266E และ T266D และสุดท้ายพบว่าตัวยับยั้งชนิด 1i, 6i และLL-3858 น่าจะมีประสิทธิภาพในการออกฤทธิ์กับเอนไซม์ชนิดกลายพันธุ์ได้ดี เนื่องจากมีลักษณะการเข้าจับของตัวมันเองในเอนไซม์ชนิดดั้งเดิมคล้ายกับชนิดที่มีการกลายพันธุ์
การทำนายความสดของไข่ไก่ด้วยเทคนิคเนียร์อินฟราเรดสเปกโทรสโกปีและเทคนิคเคโมเมทริกซ์
Authors:   , ไหลสงวนงาม ธนะสิทธิ์
Published: February 2025

การตรวจสอบความสดของไข่ไก่เป็นขั้นตอนที่สำคัญในการควบคุมคุณภาพของไข่ไก่ วิธีมาตรฐานในการตรวจสอบความสดของไข่ไก่จะดูจากค่าหน่วยฮอก (haugh unit) ที่คำนวณได้จากความสูงของไข่ขาวบริเวณรอบๆ ไข่แดงและน้าหนักของไข่ไก่ แต่วิธีการดังกล่าวเป็นวิธีการตรวจสอบที่ทำลายตัวอย่างจึงไม่สามารถใช้ตรวจสอบไข่ไก่ได้อย่างทั่วถึง งานวิจัยนี้สนใจที่จะประยุกต์ใช้เทคนิคเนียร์อินฟราเรดรูปแบบดิฟฟิวรีเฟล็กชั่นร่วมกับเทคนิคทางสถิติเคโมเมทริกซ์ มาใช้ในการทำนายค่าหน่วยฮอกของไข่ไก่ โดยจะศึกษาผลกระทบของตำแหน่งในการวัดสัญญาณ NIR สเปกตรัม จำนวนวันที่เก็บไข่ไก่ (0-28 วัน) และอุณหภูมิที่ใช้ในการเก็บไข่ไก่ (4˚C และ 25˚C) พบว่าการทำนายค่าหน่วยฮอกของไข่ไก่จากข้อมูล NIR สเปกตรัมที่ผ่านการปรับข้อมูลด้วยเทคนิค standard normal variate (SNV) และสร้างสมการสอบเทียบด้วยเทคนิค partial least square (PLS) มีความผิดพลาด root mean square error (RMSE) เท่ากับ 0.1830 และ 0.1761 หรับไข่ไก่ที่เก็บที่อุณหภูมิที่ 4˚C และ 25 ˚C ตามลำดับและมีค่า R² ในไข่ไก่ที่เก็บที่อุณหภูมิ 4˚C และ 25 ˚C เท่ากับ 0.9994 และ 0.9999 ตามลำดับ โดยตำแหน่งการวัดสเปกตรัมที่ให้ผลการทำนายดีที่สุดคือตำแหน่งของไข่ไก่ด้านทู่
การสังเคราะห์ pullulan-cyclodextrin เพื่อ stabilize อนุภาคทองคำระดับนาโนเมตร เพื่อใช้เป็นตัวนำส่งยารักษาโรคมะเร็ง
Authors:   , นันทสิทธิโชค ธนพร
Published: February 2025

ยาด็อคโซรูบิซิน (DOXORUBICIN) เป็นยารักษาโรคมะเร็งที่มีจัดจำหน่ายและมีประสิทธิภาพในการฆ่าเซลล์มะเร็งได้ดี จึงนิยมใช้กันอย่างแพร่หลาย แต่ก็ส่งผลข้างเคียงต่อผู้ป่วย เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว งานวิจัยนี้จึงสนใจที่จะสังเคราะห์ตัวนำส่งยาอนุภาคทองคำระดับนาโนเมตรที่ปรับเสถียรด้วยพูลลูแลน-เบต้าไซโคลเดกซ์ตริน โดยใช้น้ำเป็นตัวทำละลาย ซึ่งทั้งพูลลูแลนและเบต้าไซโคลเดกซ์ตริน เป็นพอลิเมอร์ที่ไม่เป็นพิษ เข้ากับเนื้อเยื่อได้ดี และทำปฏิกิริยาเคมีได้ง่าย อีกทั้งเบต้าไซโคลเดกซ์ตริน มีคุณสมบัติเป็นสารเชิงซ้อนแบบอินคลูชั่น ที่สามารถเก็บยาไว้ในโพรงได้ จึงปกป้องยาด็อคโซรูบิซินจากสภาพแวดล้อมภายนอก ไม่ทำให้ยาเกิดการสลายตัวก่อนที่จะเข้าสู่ตัวแทนเป้าหมาย และอนุภาคทองคำระดับนาโนเมตรมีคุณสมบัติที่เด่นหลายอย่าง เช่น ควบคุมขนาดในการสังเคราะห์ได้ ไม่เป็นพิษ เข้ากับเนื้อเยื่อได้ดี เสถียร และสามารถพายาด็อคโซรูบิซิน เข้าสู่เซลล์มะเร็งได้ด้วยวิธี EPR effect ซึ่งอนุภาคทองคำระดับนาโนเมตรที่สังเคราะห์ได้มีการพิสูจน์เอกลักษณ์ด้วยเทคนิค FTIR, ¹H NMR, TGA, Mass spectrometry, UV–Vis spectroscopy, fluorescence spectroscopy, TEM และได้นำอนุภาคทองคำระดับ นาโนเมตรที่ปรับเสถียรด้วยพูลลูแลน-เบต้าไซโคลเดกซ์ตรินที่นำส่งยาด็อคโซรูบิซิน ไปทดสอบความเป็นพิษต่อเซลล์ด้วยเซลล์มะเร็งกระเพาะอาหาร (KATO-III) เซลล์มะเร็งลำไส้ (SW-620) และเซลล์ปกติที่เป็นเซลล์กล้ามเนื้อหนู (L929) เทียบกับยาด็อคโซรูบิซิน พบว่าอนุภาคทองคำระดับนาโนเมตรที่ปรับเสถียรด้วยพูลลูแลน-เบต้าไซโคลเดกซ์ตรินที่นำส่งยาด็อคโซรูบิซินมีประสิทธิภาพดีกว่าใช้ยาด็อคโซรูบิซินเพียงอย่างเดียว ดังนั้นอนุภาคทองคำระดับนาโนเมตรที่ปรับเสถียรด้วยพูลลูแลน-เบต้าไซโคลเดกซ์ตริน จึงมีคุณสมบัติเป็นตัวนำส่งยาที่ใช้ในการรักษาโรคมะเร็งที่ดี
การกระจายตัวเชิงความถี่ของขนาดหลุมอุกกาบาตบนดวงจันทร์
Authors:   , คำศิริ สุทธิกานต์
Published: February 2025

โครงงานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการกระจายตัวเชิงความถี่ของขนาดหลุมอุกกาบาตบนดวงจันทร์โดยใช้ความสัมพันธ์ระหว่างความถี่-ขนาด (Frequency-size distribution relationship) และประยุกต์ใช้ข้อมูลเพื่อประเมิน 1) ขนาดหลุมอุกกาบาตใหญ่สุดที่สามารถเกิดได้ในช่วงเวลาที่พิจารณา 2) เวลาการเกิดเฉลี่ยของขนาดหลุมอุกกาบาตที่พิจารณา และ 3) โอกาสในการเกิดของขนาดหลุมอุกกาบาตและเวลาที่พิจารณา โดยใช้ข้อมูลหลุมอุกกาบาตที่รวบรวมโดยหน่วยงาน Lunar and Planetary Institute (LPI) ซึ่งจากการประเมินความสัมพันธ์เชิงความถี่ของขนาดหลุมอุกกาบาตบนดวงจันทร์ได้ทำการแบ่งชุดข้อมูลออกเป็น 3 ชุดข้อมูลเพื่อให้สอดคล้องกับทฤษฎีมากที่สุด ได้แก่ 1) ขนาดหลุมอุกกาบาตที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 140 กิโลเมตร 2) ขนาดหลุมอุกกาบาตที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางมากกว่า 140 กิโลเมตร แต่ไม่เกิน 930 กิโลเมตร และ 3) ขนาดหลุมอุกกาบาตที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางมากกว่า 930 กิโลเมตร ซึ่งจากเงื่อนไขดังกล่าว ผลการศึกษาสามารถประเมินค่า a และค่า b มีค่า 3.97 และ 0.0201±0.0003 ตามลำดับ และหากประเมินในเชิงพื้นที่พบว่าด้านใกล้มีค่าสูงกว่าด้านไกล ในชุดข้อมูลขนาดหลุมอุกกาบาตที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 140 กิโลเมตร และค่า a และค่า b มีค่า 2.39 และ 0.00246±0.0003 ตามลำดับ และหากประเมินในเชิงพื้นที่พบว่าด้านไกลมีค่าสูงกว่าด้านใกล้ ในชุดข้อมูลเส้นผ่านศูนย์กลางมากกว่า 140 กิโลเมตร แต่ไม่เกิน 930 กิโลเมตร นอกจากนี้ผลการประเมินพบว่าในชุดข้อมูลขนาดหลุมอุกกาบาตที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 140 กิโลเมตร มีขนาดอุกกาบาตใหญ่สุดที่สามารถเกิดขึ้นได้ ด้านไกลมีขนาดหลุมอุกกาบาตใหญ่กว่าด้านใกล้ ในขณะที่เวลาการเกิดเฉลี่ยด้านไกลมีเวลาการเกิดเฉลี่ยสั้นกว่าด้านใกล้ และโอกาสในการเกิดพบว่าด้านไกลมีโอกาสในการเกิดสูงกว่าด้านใกล้ แต่ในชุดข้อมูลเส้นผ่านศูนย์กลางมากกว่า 140 กิโลเมตร แต่ไม่เกิน 930 กิโลเมตรพบว่าขนาดอุกกาบาตใหญ่สุดที่สามารถเกิดขึ้นได้ ด้านใกล้มีขนาดหลุมอุกกาบาตใหญ่กว่าด้านไกล ในขณะที่เวลาการเกิดเฉลี่ยด้านใกล้มีเวลาการเกิดเฉลี่ยสั้นกว่าด้านไกล และโอกาสในการเกิดพบว่าด้านใกล้มีโอกาสในการเกิดสูงกว่าด้านไกล ซึ่งขนาดที่เกิดแตกต่างกันของหลุมอุกกาบาตบนดวงจันทร์มีผลมาจากความแตกต่างของชั้นเปลือก (crust) ของด้านใกล้และด้านไกลของดวงจันทร์
แบบจำลองการไหลของน้ำบาดาลในแอ่งน้ำบาดาลระยอง
Authors:   , คลองสนั่น สุภัค
Published: February 2025

น้ำบาดาลเป็นทรัพยากรสำคัญที่ถูกนำมาใช้เพื่อตอบสนองความต้องการการใช้น้ำในปัจจุบัน ซึ่งการพัฒนานำน้ำบาดาลขึ้นมาใช้หากมีการสูบใช้น้ำบาดาลมากกว่าปริมาณการไหลเติมน้ำลงสู่ชั้นน้ำบาดาลจะทำให้ระดับน้ำบาดาลลดลงและปริมาณน้ำเสียสมดุลส่งผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมการศึกษาในครั้งนี้ ได้มีการใช้แบบจำลองทางคณิตศาสตร์ที่จัดทำขึ้นด้วยโปรแกรม Visual MODFLOW ในการอธิบายการไหลของน้ำบาดาลในแอ่งน้ำบาดาลระยอง โดยใช้ข้อมูลบ่อสังเกตการณ์น้ำบาดาลจากการเก็บรวบรวมข้อมูลของกรมทรัพยากรนาบาดาลในช่วงเวลาเดือนสิงหาคมปี พ.ศ.2554 และเดือนมกราคม ปี พ.ศ.2555 แบบจำลองการไหลของน้ำบาดาลได้ถูกนำมาปรับเทียบและตรวจสอบกับค่าระดับน้ำบาดาลจากการตรวจวัดค่าจริงโดยค่า Normalized RMS ของทั้งสองช่วงเวลามีค่า 11.20% และ 11.19% ตามลำดับ และชั้นน้ำต่าง ๆ มีค่าสัมประสิทธิ์การซึมผ่านอยู่ในช่วง 0.0544 ถึง 0.446 เมตร/วัน จากการศึกษาพบว่าทิศทางการไหลหลักของน้ำบาดาลจะไหลจากพื้นที่เติมน้ำซึ่งกำหนดให้เป็นบริเวณแนวเขาตามขอบแอ่งลงสู่พื้นที่กลางแอ่งซึ่งเป็นตะกอนร่วน และไหลลงสู่ทะเลอ่าวไทยตามทางนา ในการศึกษาสมดุลนาพบว่าทุกชั้นน้ำจะมีปฏิสัมพันธ์ของน้ำบาดาลที่เข้าและออกระหว่างกัน ชั้นน้ำที่มีอัตราการไหลออกของน้ำบาดาลมากที่สุดคือชั้นน้ำที่ 1 เพราะทำหน้าที่ระบายน้ำลงสู่ทะเลอ่าวไทย แต่ชั้นน้ำที่มีอัตราการสูบน้ำมากที่สุดคือชั้นน้ำที่ 3 โดยมีอัตราการสูบน้ำ 12,663 ลบ.ม./วัน
กลไกการเกิดแผ่นดินไหวตามเขตมุดตัวของเปลือกโลก หมู่เกาะฟิลิปปินส์
Authors:   , วัดวิเศษ ณัฐวัฒน์
Published: February 2025

หมู่เกาะฟิลิปปินส์ตั้งอยู่บริเวณพื้นที่เขตมุดตัวของแผ่นเปลือกโลกระหว่างแผ่นเปลือกโลกยูเรเซียและแผ่นทะเลฟิลิปปินส์ ทำให้ธรณีแปรสัณฐานของหมู่เกาะฟิลิปปินส์รวมไปถึงพื้นที่ข้างเคียงมีความซับซ้อน และถือเป็นแหล่งกำเนิดแผ่นดินไหวที่มีพฤติกรรมการเกิดที่รุนแรงและส่งผลด้านพิบัติภัยแก่ประเทศในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อศึกษากลไกการเกิดแผ่นดินไหวตามเขตมุดตัวของเปลือกโลก หมู่เกาะฟิลิปปินส์ โดยใช้ข้อมูลจากฐานข้อมูลแผ่นดินไหวจากหน่วยงาน Global Centroid Moment Tensor ซึ่งบันทึกได้ในอดีตจำนวน 3,144 เหตุการณ์ ตั้งแต่วันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2519 ถึงวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2560 มีระดับความลึกของจุดศูนย์กลางการเกิดแผ่นดินไหวอยู่ในช่วง 5–644 กิโลเมตร ในการศึกษานี้ผู้วิจัยแบ่งข้อมูลออกเป็น 2 ชุด ตามสภาพแวดล้อมทางธรณีแปรสัณฐานที่สัมพันธ์กับการเกิดแผ่นดินไหว ได้แก่ 1) แผ่นดินไหวที่เกิดระหว่างขอบการชนกันของแผ่นเปลือกโลก 2) แผ่นดินไหวที่เกิดบริเวณแผ่นที่มุดลงไปในชั้นเนื้อโลก ซึ่งในแต่ละสภาพแวดล้อม ผู้วิจัยศึกษาการกระจายตัวเชิงพื้นที่ของกลไกการเกิดแผ่นดินไหว 3 ตัวแปรคือ 1) ค่าการวางตัว 2) ค่ามุมเท 3) มุมคาย ผลการศึกษาสรุปว่าในกรณีแผ่นดินไหวที่เกิดระหว่างขอบการชนกันของแผ่นเปลือกโลก พื้นที่ด้านตะวันตกและตะวันออกมีการเลื่อนตัวแบบรอยเลื่อนย้อน ส่วนพื้นที่ตอนกลางเป็นการเลื่อนตัวในแนวระดับชนิดซ้ายเข้า รอยเลื่อนและกลุ่มรอยเลื่อนส่วนใหญ่มีค่าการวางตัว 170 ถึง 190 องศา ในแนวเหนือ - ใต้ และมุมเท 45 องศา ซึ่งกลไกการเกิดแผ่นดินไหวสามารถประเมินความเสี่ยงของการเกิดพิบัติภัยสึนามิได้ โดยพื้นที่ที่มีความเสี่ยงสูงคือบริเวณร่องลึกก้นสมุทรฟิลิปปินส์ ส่วนในกรณีแผ่นดินไหวที่เกิดบริเวณแผ่นที่มุดลงไปในชั้นเนื้อโลก รอยเลื่อนส่วนใหญ่ในพื้นที่มีการเลื่อนตัวแบบรอยเลื่อนย้อน มีค่าการวางตัว 170 ถึง 180 องศา ในแนวเหนือ – ใต้ มุมเท 40 ถึง 45 องศา โดยผลที่ได้เป็นประโยชน์ในการศึกษาแบบจำลองการเลื่อนตัวของเขตมุดตัว
ลำดับชั้นตะกอนควอเทอร์นารีจากอำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี
Authors:   , แผ่นทอง ปิยาภัสร์
Published: February 2025

เมืองอู่ทองเป็นเมืองโบราณที่ตั้งอยู่ในด้านตะวันตกของจังหวัดสุพรรณบุรีบนที่ราบลุ่มภาคกลาง ตอนล่างซึ่งพื้นที่บริเวณนี้เคยมีรายงานว่าได้รับอิทธิพลจากน้ำทะเลที่เพิ่มระดับขึ้นสูงสุดในตอนกลางสมัย Holocene เมื่อประมาณ 6000-7000 ปีมาแล้ว โครงการนี้ได้ตั้งวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารายละเอียดของลำดับ ชั้นตะกอนควอเทอร์นารีที่ถูกบันทึกไว้ในชั้นตะกอนด้านตะวันออกของเมืองอู่ทองนี้ การวิเคราะห์ลำดับชั้น ตะกอนควอเทอร์นารีประกอบด้วย การจำแนกสมบัติทางกายภาพ ส่วนการวิเคราะห์ทางเคมีประกอบด้วยการ วิเคราะห์มวลที่หายไปจากการเผาและการหาธาตุองค์ประกอบในรูปแบบออกไซด์โดยใช้เครื่อง XRF ผล การศึกษาพบว่า สมบัติตะกอนสามารถนำมาใช้บอกสภาพแวดล้อมในอดีตของบริเวณนี้ได้ 4 ช่วง โดยช่วงแรก คือ ตะกอนชุดล่างสุดเป็นการสะสมตัวแบบบก จากการเทียบเคียงคุณสมบัติเป็นชั้นตะกอนดินเหนียวแข็ง (stiff clay) จากนั้นมีการเพิ่มระดับของน้ำทะเลรุกเขามาในพื้นที่ ทำให้ตะกอนใน ช่วงที่สองสะสมตัว โดยเป็น ตะกอนดินเหนียวสีเทาไม่แข็งมาก มีค่าอินทรีย์วัตถุไม่สูงมากและมีค่าคาร์บอเนตเพิ่มขึ้น สอดคล้องกับการมี ธาตุที่บ่งบอกการเข้ามามีอิทธิพลของน้ำเค็มในตะกอนบริเวณนี้สูงกว่าช่วงอื่น หรืออาจเรียกตะกอนชั้นนี้ว่าชั้น ตะกอนดินเหนียวกรุงเทพ (Bangkok clay) ช่วงที่สาม เป็นตะกอนสีน้ำตาล มีค่าออกไซด์ของเหล็กมากกว่า บริเวณอื่น รวมถึงขนาดตะกอนมีขนาดใหญ่ขึ้น เป็นช่วงที่น้ำทะเลน่าจะเริ่มถอยร่นลงไปแต่ยังอยู่ในบริเวณที่ ได้รับอิทธิพลจากน้ำขึ้นน้ำลง ( tidal zone) สอดคล้องกับการเกิดออกซิเดชันค่อนข้างมากจากการ เปลี่ยนแปลงระดับน้ำ รวมถึงค่าคาร์บอเนตที่ลดลงซึ่งบอกการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในพื้นที่ ทั้งนี้ค่า ออกไซด์ของเหล็กที่เพิ่มขึ้นอาจเกิดจากน้ำใต้ดินในบริเวณนี้ด้วย ในช่วงที่สี่ เป็นตะกอนสีเทาเข้มถึงดาพบ เกล็ดของแคลเซียมซัลเฟตมากกว่าชั้นอื่น เป็นผลจากการตกตะกอนของแร่ที่ระเหยจากน้ำเค็ม (evaporite) และ เป็นผลผลิตจากการผุพังของหินปูนซึ่งมีที่มาจากภูเขาหินปูนทางตะวันตกของพื้นที่ทำให้ค่าคาร์บอเนตใน ตะกอนชั้นนี้เพิ่มมากขึ้นกว่าชั้นก่อนหน้า กล่าวโดยสรุป ลำดับชั้นการสะสมตัวของตะกอนบ่งชี้ว่าพื้นที่นี้มีการ เปลี่ยนสภาวะแวดล้อมของการสะสมตัวจากตะกอนบกไปเป็นตะกอนน้ำกร่อยและตะกอนทะเลโดยมีชั้นดิน ปัจจุบันปิดทับตามลำดับ
ชุดตรวจวัดไกลโฟเสตด้วยตาเปล่าสำหรับใช้งานในพื้นที่
Authors:   , บุญเสถียร เฉลิมวงศ์
Published: February 2025

ไกลโฟเสตเป็นสารกำจัดวัชพืชที่นิยมใช้ในปัจจุบัน มีความเป็นพิษ อีกทั้งมีความเสถียรต่อความร้อน จึงตกค้างในสิ่งแวดล้อม ทั้งในดิน และในน้ำ โดยเฉพาะในพื้นที่การเกษตรได้ง่าย การพัฒนาชุดตรวจวัดไกลโฟเสตเพื่อนำไปใช้งานในพื้นที่การเกษตรจึงมีความสำคัญ เพื่อใช้ตรวจวัดปริมาณของไกลโฟเสตที่ตกค้างในน้ำ โดยใช้ปฏิกิริยาการเกิดสารเชิงซ้อนระหว่างไอออนเหล็ก (III) กับไกลโฟเสต และตรวจวัดปริมาณไอออนเหล็ก (III) ที่เหลือด้วยไอออนไธโอไซยาเนต โดยทำการศึกษาหาภาวะ pH ที่เหมาะสมสำหรับการเกิดสารเชิงซ้อนของไอออนเหล็ก (III) กับไกลโฟเสต ซึ่งได้ pH ที่เหมาะสมที่ 2.9 และ 3.8 และควบคุม pH ด้วยบัฟเฟอร์ แอซิติก/แอซิเตต จากนั้นศึกษาอัตราส่วนความเข้มข้นที่เหมาะสมของไอออนเหล็ก (III) กับไกลโฟเสต ดังที่กล่าวมาข้างต้นปริมาณของไอออนเหล็ก (III) ที่เหลือจะถูกตรวจวัดด้วยสารละลายโพแทสเซียมไธโอไซยาเนต ให้เกิดสารเชิงซ้อนละลายน้ำที่มีสีแดง อย่างไรก็ตามสารเชิงซ้อนละลายน้ำที่มีสีแดงนั้นไม่สามารถสังเกตได้ในระบบบัฟเฟอร์แอซิติก/แอซิเตต และอัตราส่วนความเข้มข้นของไอออน Fe(III) กับไกลโฟเสตที่ใช้ได้เป็น 2:1 และทำการพิสูจน์เอกลักษณ์ของตะกอนของสารเชิงซ้อนไอออนเหล็ก (III) กับไกลโฟเสต ด้วยเทคนิค ATR-FTIR ผลการทดลองแสดงว่าตะกอนที่สังเกตได้เป็นตะกอนของสารเชิงซ้อนระหว่างไอออนเหล็ก (III) กับไกลโฟเสต
Seismic geomorphology of giant foresets formation, Taranaki basin, New Zealand
Authors:   , Nuamnim Waris
Published: February 2025

The Taranaki Basin covers an estimated area of 330,000 km² along the western side of the North Island, New Zealand. There is currently the only producing petroliferous basin in New Zealand. The high thickness and rapid accumulation of The Giant Foresets formation will have a significant impact on the petroleum systems of Taranaki Basin. 3D seismic data are the main data that used in this study to understand geomorphology in subsurface such as characteristics of channels, slump scars, and sand bars distribution. In this study area, small –scale channels with thin-bed cause a difficult in seismic detection and interpretation, thus seismic attributes used in this study for extracting more information from the seismic data will help to illustrate the geomorphological features of the area. The ability of seismic attributes can be divided into two groups. The first group including RMS amplitude, sweetness, instantaneous frequency and spectral decomposition attribute that is good for detecting the difference of lithology such as sand distribution and sand bodies geometry imaging. The second type is variance attribute which good to detect discontinuity seismic data or geological structure. The dominant of geomorphology features are channels which have 2 sizes including major channels (Width: approximately 150-500 meter) and Minor channels (width: approximately 50-150 meter). Most of their characteristic of channels is straight to low sinuous channels associated with sandbars and slumps scar. So, the deposition environment should be slope aprons environment. Although the Giant Foresets Formation has minor reservoir potentials, but knowledge of using seismic attributes might be beneficial for applying with the deeper petroleum explorations either.
ผลของสีและการจัดหน้ารายการอาหารต่อความสบายตา
Authors:   , อัศวภูมิ พชร
Published: February 2025

การเลือกใช้สีในการออกแบบและการจัดหน้ารายการอาหารในแต่ละหน้ารายการนั้นเป็นส่วนที่สำคัญในการเพิ่มยอดขายของร้านอาหาร เนื่องจากสีและรูปแบบของหน้าเมนูส่งผลต่อความสบายตา ความอ่านง่าย และหารายการที่ต้องการสั่งได้ง่าย โครงการนี้ทดสอบผลของสีและรูปแบบการจัดวางรายการอาหารต่อความสบายตา โดยการออกแบบหน้าเมนูอาหารด้วยการใช้สีที่ต่างกันและการจัดวางด้วยตำแหน่งของรูปภาพและตัวหนังสือในรูปแบบต่าง ๆ ประกอบด้วยการจัดวางหน้าเมนูอาหาร 3 รูปแบบได้แก่ 1) มีแต่รูปภาพ 2) มีแต่ตัวหนังสือ และ 3) มีทั้งรูปภาพและตัวหนังสือ กำหนดโทนสีของรูปแบบที่มีแต่ตัวหนังสือเป็น 3 สี ดังนี้ สีแดง สีเขียว และสีน้ำเงิน ให้ผู้สังเกตจำนวน 50 คน สวมเครื่อง Eye tracker ดูหน้าเมนูอาหารตัวอย่าง และเลือกอาหารที่ต้องการสั่ง 3 อย่าง โดยไม่กำหนดระยะเวลา เมื่อผู้สังเกตสั่งอาหารแล้ว ให้ตอบแบบสอบถามเรื่องความสบายตาและความชอบที่มีต่อหน้าเมนูตัวอย่างนั้นจำนวน 4 ข้อ ได้แก่ ความรู้สึกอ่านง่าย การหาเมนูที่ต้องการสั่งได้ง่าย ความพึงพอใจในรูปแบบ และความสบายตา ของโทนสี ด้วยระดับความพึงพอใจทั้งหมด 5 ระดับ ดังนี้ 5 คือ พอใจมาก, 4 คือ พอใจ, 3 คือ ปานกลาง, 2 คือ ไม่พอใจ, 1 คือ ไม่พอใจมาก จากผลการทดลองพบว่า รูปแบบที่มีภาพประกอบในหน้าเมนูอาหารอ่านง่ายที่สุดและหาเมนูที่ต้องการจะสั่งได้ง่ายที่สุด ทำให้เป็นรูปแบบที่ได้คะแนนความพึงพอใจมากที่สุด นอกจากนี้พบว่า สีน้ำเงินมีคะแนนความสบายตาของโทนสีมากที่สุด แต่ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าเป็นสีที่ให้ความสบายตามากที่สุดโดยปราศจากการทดสอบเพิ่มเติม
การเปรียบเทียบความเชื่อมโยงความรู้สึกกับสี ระหว่างนักศึกษาไทยกับญี่ปุ่น
Authors:   , รุ่งแสงตะวันฉาย ชนิกานต์
Published: February 2025

การเลือกใช้สีสำหรับวงการแฟชั่นเป็นสิ่งสำคัญอย่างมาก เพราะการเลือกสวมใส่เสื้อผ้าสีต่าง ๆ ให้เหมาะสมกับบุคลิกและสถานการณ์ จะส่งเสริมภาพลักษณ์ของผู้สวมใส่เป็นอย่างดี การใช้สีที่ไม่เหมาะสมในการแต่งกายอาจทำให้เกิดความผิดพลาดในการสื่อความหมาย การเลือกใช้สีในด้านแฟชั่นจึงไม่ควรคำนึงเพียงแต่ด้านความสวยงามท่านั้น แต่ต้องคำนึงถึงการสื่อความหมายของสี เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดตามลักษณะการใช้งาน โครงการนี้จึงศึกษาการเชื่อมโยงสีกับคำที่สื่อความหมายด้านแฟชั่น เปรียบเทียบผลระหว่างนักศึกษาไทยและญี่ปุ่น ผู้เข้าร่วมการทดลองเป็นนักศึกษาไทยและญี่ปุ่นจำนวน 100 คน แบ่งเป็นนักศึกษาไทย 50 คน และนักศึกษาญี่ปุ่น 50 คน ในแต่ละประเทศประกอบด้วยผู้หญิง 25 คน และผู้ชาย 25 คน ให้ผู้สังเกตเลือก ตัวอย่างสีจำนวน 10-25 สี จากทั้งหมด 343 สี เพื่อสื่อถึงคำที่มีความหมายเกี่ยวกับแฟชั่นทั้งหมด 10 คำ ได้แก่ Classic, Minimal, Modern, Sexy, Spring, Summer, Autumn, Winter, Sweet และ Vintage ภายในเวลา 30 นาที ทำการทดลองบนจอภาพภายใต้สภาวะแสงปกติที่ใช้ในห้องทำงาน จากผลการทดลองพบว่า คำที่ให้ผลในแนวทางเดียวกันในนักศึกษาไทยและญี่ปุ่นคือ Classic, Autumn, Winter, Sweet และ Vintage คำที่ให้ผลต่างกันคือ Minimal, Modern, Sexy, Spring และ Summer ผลโดยรวมของเพศชายและเพศหญิงมีทิศทางเดียวกัน
โปรแกรมตอบคำถามจากคลังข้อมูลวิกิพีเดียภาษาไทย
Authors:   , แจ้งสว่าง ณัฐภาศ์
Published: February 2025

ในยุคสมัยนี้ข้อมูลข่าวสารมีความจำเป็นต่อการดำเนินชีวิตมากขึ้น การค้นหาข้อมูลจึงเป็นสิ่งที่มีความสำคัญ ในปัจจุบันงานด้านการค้นหาข้อมูล ส่วนมากไม่ได้ตอบสนองผู้ใช้โดยตรง ผู้ใช้จะต้องค้นหาคำตอบที่ต้องการจากรายการเอกสาร แต่ในความเป็นจริงผู้ใช้ต้องการคำตอบเป็นข้อความสั้น ๆ โครงงานฉบับนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาโปรแกรมคำถามจากคลังข้อมูลวิกิพีเดียภาษาไทย โดยผลลัพธ์ของคำถามเป็นช่วงคำสั้น ๆ ที่สืบค้น ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ขั้นตอน ได้แก่ การค้นค้นเอกสารและการสกัดคำตอบ จากการทดลองวิธีการจับคู่สายอักขระมีผลลัพธ์ในการค้นคืนเอกสารมากที่สุด 43% และวิธีการคำนวณคะแนนจากตำแหน่งของคำโดยที่ K=10 และมีค่ากำหนด มีผลลัพธ์ในการค้นคืนคำตอบที่ถูกต้องเป็นอันดับแรก 18% ดังนั้นการรวมการค้นคืนเอกสารและการสกัดคำตอบเข้าด้วยกันสามารถตอบคำตอบถูกต้อง 5%
Probability of TDS reduction in effluent from electronic industry using adsorption, coagulation-flocculation, photocatalytic, and ion exchange processes
Authors:   , Sarewattana Sirima
Published: February 2025

This research aimed to determine the probability of TDS reduction in effluent from electronic industry prior to intake to reverse osmosis via 4 treatment processes. 1) In adsorption process, pH was varied at 5, 6 and 7. At each pH, dose of granular activated carbon of 1 g/ 50 ml effluent with 100 rpm shaking for 0.5, 1, 1.5, 6, 24 and 48 hours were investigated. 2) In coagulation-flocculation process, pH was varied at 5, 6, 7, 8 and 9. One ml per 150 ml effluent was added, followed by 0.1 ml of coagulant aid. 3) In photocatalytic process, pH was varied at 5, 6, 7 and 8. One ml per L of photocatalyst (TiO₂) was added with UV lamp (7 watts) for an hour. 4) In ion exchange process, two systems i.e., batch and column were approached. Dose of mixed resin used in batch was 1 g/ 50 ml effluent, and 10 g at flow rate 1 ml/min in column for 0.5-4 hours. The results found that adsorption, coagulation-flocculation and photocatalytic processes showed very low TDS removal performance, on the other hand, ion exchange presented satisfactory efficiency. The results found that optimum reduction time for batch system of ion exchange was 0.5 hours with TDS removal efficiency of 25.5% whereas column system performed very high removal efficiency of more than 99.0% from initial to 3 hours of experimental period.
อนุกรมวิธานของผึ้งสกุล Heriades ในประเทศไทย (Hymenoptera: Megachilidae)
Authors:   , สุวรรณ์ กิตติกา
Published: February 2025

ผึ้งใช้ยางไม้ขนาดเล็กในสกุล Heriades Spinola, 1808 เป็นผึ้งกัดใบขนาดเล็กที่ปัจจุบันมีจำนวนมากกว่า 130 ชนิดทั่วโลกและมีการกระจายตัวในทวีปเอเชีย แอฟริกา และอเมริกา Heriades มีขนาดประมาณ 4-7 มิลลิเมตร โดยส่วนใหญ่ชอบทำรังในกิ่งไม้ขนาดเล็กที่ถูกเจาะไว้อยู่แล้วโดยแมลงชนิดอื่น โดยชื่อของผึ้งใช้ยางไม้ขนาดเล็กนี้ถูกตั้งขึ้นตามพฤติกรรมในการสร้างรังโดยใช้ยางไม้หรือ resin ในการปิดผนึกเซลล์ที่ใช้วางไข่ Heriades เป็นผึ้งพื้นถิ่นที่พบได้ทั่วไปในประเทศไทย แต่อย่างไรก็ตามในปัจจุบันมีรายงาน Heriades ในประเทศไทยเพียงชนิดเดียว คือ Heriades laosella Cockerell, 1929 และข้อมูลทางด้านชีววิทยาและอนุกรมวิธานของผึ้งสกุลนี้ยังมีอยู่น้อยมากในไทย วัตถุประสงค์ในการศึกษานี้จึงต้องการทบทวนอนุกรมวิธานของผึ้งสกุล Heriades ในประเทศไทยโดยศึกษาจากตัวอย่างจำนวน 95 ตัวอย่าง (62, 33) ซึ่งเป็นตัวอย่างที่มีการรวบรวมจากภาคสนามทั่วประเทศไทยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 จนถึงปัจจุบันและเก็บรักษาอยู่ในพิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยทำการศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยาและลักษณะของอวัยวะสืบพันธุ์เพศผู้อย่างละเอียด รวมทั้งข้อมูลการกระจายตัว จากผลการศึกษาสามารถระบุ morphospecies จากตัวอย่างของ Heriades เพศเมียในไทยได้อย่างน้อย 2 Morphospecies (morphospecies 1 54 ตัว และ morphospecies 2 8 ตัว) นอกจากนี้ยังได้ทำการเปรียบเทียบกับ type specimens ของ H. laosella Cockerell, 1929 และ Megachile parvula Lepeletier, 1841 ที่เก็บรักษาไว้ที่ Natural History Museum, London และ H. othonis Friese, 1914 จาก Museum fur Naturekunde, Berlin เพื่อยืนยันชื่อชนิดของ Heriades ที่พบในไทย ผลการศึกษาในครั้งนี้เป็นข้อมูลพื้นฐานที่สำคัญสำหรับการศึกษาชีววิทยาของผึ้งในสกุล Heriades ในไทยต่อไปในอนาคต