ҚАЗАҚСТАНДА ШЕТЕЛДІК СТУДЕНТТЕРДІҢ БЕЙІМДЕЛУІН ИНКЛЮЗИВТІ ҚОЛДАУДЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Authors: Мордвинцева И.Ю. , Ордабаева Р.Б. , Сурабалдиева Б.Т. 
Published: October 2023

В данной статье раскрываются проблемы адаптации иностранных студентов к обучению в высших учебных заведений Казахстана. Авторы путем социального опроса выявили основные проблемные направления сферы жизнедеятельности студентов – иностранцев. Применяя систему онлайн анкеты «GoogleForms» авторы статьи использовали прикладное программное обеспечение, что делает практический эксперимент инновационным. В статье представлен научный литературный анализ работ по выдвинутой проблеме, как отечественных ученых, так и ученых дальнего и ближнего зарубежья. Полученные результаты эмпирического эксперимента имеют математическую обработку и отражают уровень выявленных проблем в процентном соотношении. Автор подчеркивает актуальность и положительный эффект пребывания иностранных студентов в отечественных вузах. При этом указывается на инклюзивный характер пребывания студентов из других государств в образовательном пространстве Казахстана. Одной из основных проблем, по результатам исследования, выделяется языковой барьер, который не позволяет иностранным студентам полноценно интегрироваться в студенческую, социальную жизнь. Для обеспечения успешной адаптации иностранных обучающихся в отечествен- ных вузах предлагается разработать модель инклюзивного сопровождения данных студентов. Ключевые слова: инклюзивное сопровождение, иностранные студенты, адаптация, образовательная дискриминация, языковой барьер, академические трудности, образовательный процесс.

Мақалада шетелдік студенттердің Қазақстанның жоғары оқу орындарында оқуға бейімделуінің мәселелері қарастырылады. Авторлар әлеуметтік сауалнама арқылы шетелдік студенттердің ӛмірлік іс-әрекеттерінің негізгі проблемалық бағыттарын анықтаған. "GoogleForms" онлайн сауалнама жүйесін қолдана отырып, мақала авторлары қолданбалы бағдарламалық құралды пайдаланып, практикалық экспериментті инновациялық еткен. Мақалада отандық ғалымдардың да, алыс және жақын шетелдердің ғалымдарының да мәселе бойынша ой-пікірлеріне ғылыми әдеби талдау ұсынылған. Эмпирикалық эксперименттің нәтиже- леріне математикалық ӛңдеу жасалып, анықталған нәтижелердің пайыздық деңгейі кӛрсетілген. Авторлар шетелдік студенттердің отандық жоғары оқу орындарында білім алуының маңыздылығы мен оң әсерін атап кӛрсеткен. Сонымен қатар, Қазақстанның білім беру кеңістігінде басқа мемлекеттерден келген студенттердің болуының инклюзивті сипаты талданған. Зерттеу нәтижелері бойынша негізгі проблемалардың бірі болып – шетелдік студенттерге студенттік, әлеуметтік ӛмірге толық интеграциялануға мүмкіндік бермейтін тілдік кедергі қарас- тырылады. Шетелдік білім алушылардың отандық жоғары оқу орындарында табысты бейімделуін қамтамасыз ету үшін осы студенттерге инклюзивті қолдау кӛрсету моделін әзірлеу ұсынылады. Тҥйін сӛздер: инклюзивті қолдау, шетелдік студенттер, бейімделу, білім берудегі дискрими- нация, тілдік кедергі, академиялық қиындықтар, білім беру процесі.

This article reveals the problems of adaptation of foreign students to study in higher educational institutions of Kazakhstan. The authors, through a social survey, identified the main problem areas in the sphere of life of foreign students. Using the «GoogleForms» online questionnaire system, the authors of the article used application software, which makes the practical experiment innovative. The article presents a scientific literary analysis of works on the problem put forward, both by domestic scientists and scientists from near and far abroad. The results of the empirical experiment are mathematically processed and reflect the level of identified problems as a percentage. The author emphasizes the relevance and positive effect of the stay of foreign students in domestic universities. In addition, the inclusive nature of the observation of students from other states in the educational space of Kazakhstan is emphasized. One of the main problems, according to research results, is the defeat of the language barrier, which does not allow foreign students to penetrate student life. To ensure successful adaptation of foreign students in domestic universities, it is proposed to develop a model of inclusive support for these students. Keywords: inclusive support, foreign students, adaptation, educational discrimination, language barrier, academic difficulties, educational process.