ЦИФРЛЫҚ АДДИКЦИЯ БАР ЖАСӨСПІРІМДЕРДІҢ ЭМОЦИОНАЛДЫ-ЕРІКТІК САЛАСЫН ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТҮЗЕТУ
Authors: Абдрхманов А.Э. 
Published: January 2024

В статье раскрываются результаты экспериментального исследования, посвященного поиску эффективных путей коррекции эмоционально-волевой сферы учащихся подросткового возраста с цифровой зависимостью. Осуществлен анализ современных исследований по проблеме психологической диагностики и коррекции интернет-аддикций у подростков. Представлена модель психолого-педагогической коррекции и развития эмоционально-волевой сферы учащихся подросткового возраста как основы профилактики цифровой зависимости. На выборке подростков с цифровой зависимостью и риском ее формирования изучены особенности таких показателей эмоционально-волевой сферы, как эмоциональный интеллект, тревожность, волевая регуляция поведения. Программа психолого-педагогической коррекции, основанная на интегративном подходе, включала разнообразные формы и методы работы: психотехнические упражнения, беседы, мини- лекции, дискуссии, проблемные ситуации, метод аутогенной тренировки, ролевые игры, эссе, тренинг. С применением методов математической статистики было установлено, что реализация программы психокоррекции эмоционально-волевой сферы способствует снижению уровня цифровой зависимости. Предложены рекомендации по коррекции и развитию эмоционально-волевой сферы и профилактики цифровой зависимости Ключевые слова: цифровая аддикция, подростки, эмоционально-волевая сфера, тревожность, эмоциональный интеллект, волевая регуляция, психокоррекция, психопрофилактика.

Мақалада цифрлық тәуелділіктен зардап шегетін жасөспірімдердің эмоционалдық және ерікті сферасын түзетудің тиімді жолдарын іздеу бойынша эксперименталды зерттеудің нәтижелері көрсетілген. Жасөспірімдердің интернет- тәуелділігін психологиялық диагностикалау және түзету мәселесі бойынша заманауи зерттеулерге талдау жасалды. Цифрлық тәуелділіктің алдын алудың негізі ретінде жасөспірім оқушылардың эмоционалдық-еріктік саласын психологиялық-педагогикалық түзету және дамыту моделі ұсынылған. Цифрлық тәуелділік пен оның қалыптасу қаупі бар жасөспірімдердің үлгісінде эмоционалдық- еріктік сфераның эмоционалдық интеллект, үрейлену, мінез-құлықты ерікті түрде реттеу сияқты көрсеткіштерінің ерекшеліктері зерттелді. Интегративті тәсілге негізделген психологиялық-педагогикалық түзету бағдарламасына жұмыстың әртүрлі формалары мен әдістері кірді: психотехникалық жаттығулар, әңгімелер, шағын лекциялар, пікірталас, проблемалық жағдаяттар, аутогендік тренинг әдісі, рөлдік ойындар, эсселер, тренингтер. Математикалық статистика әдістерін қолдана отырып, эмоционалды- еріктік сфераны психокоррекциялау бағдарламасын жүзеге асыру цифрлық тәуелділік деңгейін төмендетуге көмектесетіні анықталды. Эмоционалды-еріктік сфераны түзету және дамыту және цифрлық тәуелділіктің алдын алу бойынша ұсыныстар ұсынылады. Түйінді сөздер: цифрлық тәуелділік, жасөспірімдер, эмоционалды-еріктік сфера, мазасыздық, эмоционалдық интеллект, ерікті реттеу, психокоррекция, психопрофилактика

The article reveals the results of an experimental study on the search for effective ways to correct the emotional and volitional sphere of adolescent students with digital addiction. The analysis of modern research on the problem of psychological diagnosis and correction of Internet addictions in adolescents is carried out. A model of psychological and pedagogical correction and development of the emotional and volitional sphere of adolescent students as the basis for the prevention of digital addiction is presented. On a sample of adolescents with digital addiction and the risk of its formation, the features of such indicators of the emotional-volitional sphere as emotional intelligence, anxiety, and volitional regulation of behavior were studied. The program of psychological and pedagogical correction, based on an integrative approach, included a variety of forms and methods of work: psychotechnical exercises, conversations, mini-lectures, discussions, problem situations, autogenic training method, role-playing games, essays, training/ Using the methods of mathematical statistics, it was found that the implementation of the program of psycho- correction of the emotional-volitional sphere helps to reduce the level of digital addiction. Recommendations for the correction and development of the emotional-volitional sphere and the prevention of digital addiction are proposed. Keywords: digital addiction, adolescents, emotional-volitional sphere, anxiety, emotional intelligence, volitional regulation, psychocorrection, psychoprophylaxis.